অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া aswiki https://as.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%9F%E0%A7%81%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%A4 MediaWiki 1.47.0-wmf.10 first-letter মাধ্যম বিশেষ বাৰ্তা সদস্য সদস্য বাৰ্তা ৱিকিপিডিয়া ৱিকিপিডিয়া বাৰ্তা চিত্ৰ চিত্ৰ বাৰ্তা মিডিয়াৱিকি মিডিয়াৱিকি আলোচনা সাঁচ সাঁচ বাৰ্তা সহায় সহায় বাৰ্তা শ্ৰেণী শ্ৰেণী বাৰ্তা ৱিকিচ'ৰা ৱিকিচ'ৰা আলোচনা MOS MOS talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 2168 616807 581593 2026-07-12T02:03:35Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616807 wikitext text/x-wiki আক্ষৰিক অৰ্থত "একাধিক ব্যক্তিয়ে সমিলমিলেৰে একেটা কাম সমাধা কৰা কাৰ্যকে" '''সহযোগিতামূলক সম্পাদনা''' বা [[ইংৰাজী]]ত "Collaborative editing" বোলা হয়।<ref name="educause">{{cite web | url=http://net.educause.edu/ir/library/pdf/ELI7009.pdf | title=7 things you should know about collaborative editing | publisher=Educause learning initiative | date=December, 2005 | accessdate=April 14, 2012 | archivedate=March 14, 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20120314000417/http://net.educause.edu/ir/library/pdf/ELI7009.pdf | deadurl=yes }}</ref> সহযোগিতামূলক সম্পাদনা সফল হ'বলৈ গোটসমূহৰ সজাগতা, অংশগ্ৰহণ আৰু সমন্বয় অতিকৈ আৱশ্যক।<ref>Lowry, Paul Benjamin, Aaron Mosiah Curtis and Michelle Rene Lowry. [http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=666141 "A Taxonomy of Collaborative Writing to Improve Empirical Research, Writing Practice, and Tool Development,"] ''Journal of Business Communication'' (JBC), Vol. 41, No. 1, pp. 66-99, 2004.</ref> বৰ্তমান যুগত তথ্য-প্ৰযুক্তি আৰু ইলেক্ট্ৰনিক যোগাযোগ ব্যৱস্থাৰ উন্নতিৰ ফলত গঢ়ি উঠা [[ইণ্টাৰনেট]] মাধ্যম ব্যৱহাৰ কৰি ভৌগোলিক সীমাৰ বাধাও অতিক্ৰম কৰি সহযোগিতামূলক সংকলনৰ পৰিধিয়ে সম্পূৰ্ণ পৃথিৱীক সামৰি লৈছে। কিছুমান সহযোগিতামূলক সম্পাদনা সজুলিত 'ইন্‌ষ্টেণ্ট মেছেজিং চাৰ্ভিছ্'ও সন্নিবিষ্ট থাকে যাতে অৱদানকাৰীসকলে সম্পাদনা কৰি থাকোঁতে সহজে যোগাযোগ কৰিব পাৰে।<ref name="educause"/> ==প্ৰক্ৰিয়া == প্ৰধানকৈ ইয়াক পাঠ্যযুক্ত নথি বা কোনো প্ৰগ্ৰেমৰ উৎস ক'ডৰ ৰচনাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। সদস্যসকল একেঠাইত মিলিত হ'ব নালাগে বাবে এনে বিক্ষিপ্ত বৰঙণিয়ে সময়ৰ ৰাহি কৰিব পাৰে। ইণ্টাৰনেটৰ, বিশেষকৈ ৱেব প্ৰযুক্তিৰ মাধ্যমত পৃথিৱীৰ যিকোনো স্থানৰ ব্যক্তিয়ে সহযোগিতামূলক সংকলনত অংশগ্ৰহণ কৰিব পাৰে। এনে কাম সম্পাদনা কৰিবলৈ বিশেষ ছফ্টৱেৰৰ আৱশ্যক।<ref>Kuutti, Kari ''et al.'' (2003). [http://books.google.com/books?id=F_3RxNdMUNQC&pg=PA315&dq=collaborative+editing&client=firefox-a#v=onepage&q=collaborative%20editing&f=false ''ECSCW 2003: proceedings of the Eighth European Conference on Computer Supported Cooperative Work,'' p. 315.]</ref> নথি সম্পাদনাৰ বাবে সচৰাচৰ ব্যৱহাৰ হোৱা ছফ্টৱেৰ হৈছে [[ৱিকি]] আৰু প্ৰগ্ৰেমিঙৰ কামত [[:en:version control system|ভাৰ্চন কন্ট্ৰ'ল চীষ্টেম]] ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বেছিভাগ ৱৰ্ড প্ৰচেছৰতো সালসলনি লিপিবদ্ধ কৰাৰ সুবিধা আছে। গতিকে অৱদানকাৰীয়ে একে সময়তে কাম কৰিলেও প্ৰতিজনৰ নিৰ্দিষ্ট সালসলনি দেখা পোৱা যায়। সহযোগিতামূলক সম্পাদনা কৰিব পৰা নতুন লিখন সঁজুলি যেনে [[গুগল ডক্‌ছ]]ত সংশোধন নিয়ন্ত্ৰণ, একে সময়তে কৰা/নকৰা সম্পাদনা আদিৰ সুবিধা আছে। [[ৱিকিপিডিয়া]] হৈছে বৃহৎ পৰিসৰত কৰা সহযোগিতামূলক সম্পাদনাৰ এক উদাহৰণ। কোনো ব্যক্তিবিশেষে কৰাতকৈ সহযোগিতামূলক সম্পাদনাই অধিক উন্নত আৰু জটিল প্ৰকল্প সমাধা কৰিব পাৰে। বহু শিক্ষণ গোটত সহযোগিতামূলক কাম সমাপণ কৰিবলৈ দিয়া হয়। অৱশ্যে আনৰ লগত একেলগে কৰিলে লিখা কামটোও টান হৈ উঠে।<ref>{{cite web|url=http://classweb.gmu.edu/nccwg/collab.htm |title=Online Writing Guide |publisher=Classweb.gmu.edu |date=|accessdate=2011-09-21}}</ref> সহযোগিতামূলক লিখনিয়ে কেনেকৈ শিক্ষণ অভিজ্ঞতা বঢ়াব পাৰে তাৰ বিষয়ে কিছুমান গৱেষণাও চলি আছে।<ref>R.A Calvo and S.T O’Rourke and J. Jones and K. Yacef and P. Reimann. (2011) "Collaborative Writing Support Tools on the Cloud" IEEE Transactions on Learning Technologies". 4 (1) pp. 88-97. DOI=http://doi.ieeecomputersociety.org/10.1109/TLT.2010.43</ref> সঠিক প্ৰবেশ ব্যৱস্থাপনা প্ৰণালীয়ে (access management system) তথ্যৰ প্ৰতিলিপি ৰোধ কৰিব পাৰে।<ref name="Httpwwwpubmedcentralnihgovarticlerenderfcgitoolpmcentrezartid">{{cite journal|pmc=1466909}}</ref> ইয়াত প্ৰায়েই চাৰ্ভাৰত অনলাইন প্ৰবেশৰ প্ৰয়োজন হয়।<ref>{{Cite journal |last=Duque |first=Ricardo B. |last2=Ynalvez |first2=Marcus |last3=Sooryamoorthy |first3=R. |last4=Mbatia |first4=Paul |last5=Dzorgbo |first5=Dan-Bright S. |last6=Shrum |first6=Wesley |date=2005-10-01 |title=Collaboration Paradox: Scientific Productivity, the Internet, and Problems of Research in Developing Areas |url=http://worldsci.net/paradox.pdf |journal=Social Studies of Science |language=EN |volume=35 |issue=5 |pages=755–785 |doi=10.1177/0306312705053048 |issn=0306-3127 |jstor=25046670}}</ref> সময় স্থানৰ দৰে কিছুমান বস্তুৱে কেতিয়াবা অনলাইন সহযোগিতামূলক সম্পাদনাত সমস্যা কৰিব পাৰে।<ref name="Structure">{{cite web | url=http://jcmc.indiana.edu/vol12/issue2/walsh.html | title=Collaboration Structure, Communication Media, and Problems in Scientific Work Teams | publisher=Jcmc. indiana.edu | date=2006-12-31 | accessdate=2011-09-21 | archivedate=2012-10-12 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20121012070848/http://jcmc.indiana.edu/vol12/issue2/walsh.html | deadurl=yes }}</ref> ==সুবিধা আৰু অসুবিধা== সহযোগিতামূলক সম্পাদনাৰ সুবিধাসমূহ হৈছে যে সকলোৱে সম্পাদনাত ভাগ ল'ব পাৰে আৰু একেটা কাম বহুতৰ মাজত ভাগ হৈ যোৱা বাবে এজনৰ ওপৰত কামৰ বোজা কম হয়। বহুতৰে ভাৱ একেলগ হৈ লক্ষ্যত উপনীত হোৱাটো সহজ হয়। প্ৰত্যেকৰে নিজা নিজা বৰঙণি লিপিবদ্ধ হৈ থাকে।<ref name="educator">{{cite web | url=http://wikieducator.org/Wikieducator_tutorial/What_is_a_wiki/Advantages_and_disadvantages | title=Advantages and Disadvantages | publisher=Wikieducator | accessdate=April 14, 2012}}</ref> ইয়াৰ ফলত দলগত অভিজ্ঞতা বঢ়াৰ লগতে যোগাযোগৰ নিপুণতা বাঢ়ে।<ref name="blur">{{cite web | url=http://www.blurtit.com/q130403.html | title=Three Advantages And Three Disadvantages Of The Collaborative Writing Process | publisher=Blurtit | accessdate=April 14, 2012 | archivedate=April 27, 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20120427144931/http://www.blurtit.com/q130403.html | deadurl=yes }}</ref> আনহাতে অসুবিধাসমূহ হৈছে যে বহুতে সম্পাদনা কৰাৰ ফলত গুণগত মান হ্ৰাস পাব পাৰে। এটা গোট হিচাপে কাম কৰিলে এজন সদস্যৰ অসমৰ্থতাই কাম সম্পাদনত অসুবিধাৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। কম্পিউটাৰ হেকিঙ আৰু ধ্বংসপ্ৰৱণতাৰ সমস্যাও নোহোৱা নহয়।<ref name="blur"/> প্ৰায়েই ইণ্টাৰনেট সংযোগৰ আৱশ্যক হোৱাটোও সহযোগিতামূলক সম্পাদনাৰ এক অসুবিধা। ==পাদটীকা== {{reflist}} ==গ্ৰন্থপঞ্জী== * Kuutti, Kari, Eija Helena Karsten, Paul Dourish, Geraldine Fitzpatrick and Kjeld Schmidt. (2003). ''ECSCW 2003: proceedings of the Eighth European Conference on Computer Supported Cooperative Work'' (14–18 September 2003, Helsinki, Finland). London: [[Springer Verlag|Kulwer]]. 10-ISBN 1-402-01573-9; 13-ISBN 978-1-402-01573-1; [http://www.worldcat.org/oclc/52784895 OCLC 52784895] * Speck, Bruce W. (2008). ''Collaborative Writing: An Annotated Bibliography.'' Charlotte, North Carolina: [[Information Age Publishing|IAP]] ([[Information Age Publishing]]). 10-ISBN 1-593-11285-8; 13-ISBN 978-1-593-11285-1 {{Wikiversity|Collaborative_play_writing}} [[শ্ৰেণী:সহযোগিতা]] [[শ্ৰেণী:নেটৱৰ্ক ছফ্টৱেৰ]] [[শ্ৰেণী:শিক্ষা]] rzq0zg91co8n2qd4hwugufsh7zxqpod 0 2318 616786 612752 2026-07-11T17:38:21Z ~2026-39271-56 50752 /* */ 616786 wikitext text/x-wiki {{নিৰ্বাচিত প্ৰবন্ধ}} {{Infobox musical artist | bgcolour = lightgray | name = জুবিন গাৰ্গ | image = File:Zubin Garg Live performance (cropped).jpg | caption = ২০২৫ চনত জুবিন গাৰ্গ | image_size = 300px | birth_date = {{Birth date|1972|11|18}} | background = solo_singer | birth_name = জুবিন বৰঠাকুৰ | alias = {{hlist|গ’ল্ডী<ref>{{cite web|last=Goswami|first=Darshana|title=The wonder boy called Goldie|website=Thumbprint NE|date=2025-09-22|url=https://thumbprintmag.in/single_post.php?id=the-wonder-boy-called-goldie|access-date=2025-09-22}}{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>|অসমৰ হাৰ্টথ্ৰব|লুইতকণ্ঠ|হামিং সম্ৰাট|জুবিনদা|হিয়াৰ আমঠু<ref>{{cite news |last1=Baruah |first1=Sukrita |date=19 September 2025 |title=Zubeen da, voice of a generation, who listened to his own conscience|url=https://indianexpress.com/article/india/zubeen-da-voice-of-a-generation-who-listened-to-his-own-conscience-10259892/ |work=The Indian Express |access-date=20 September 2025}}</ref>|সোণটি}} | birth_place = [[তুৰা, মেঘালয়|তুৰা]], [[মেঘালয়]], [[ভাৰত]] {{flagicon|IND}} | death_date = {{Death date and age|2025|09|19|1972|11|18}} | death_place=[[Singapore General Hospital|ছিংগাপুৰ জেনেৰেল হস্পিটেল]], [[বুকিত মেৰাহ]], [[ছিংগাপুৰৰ কেন্দ্ৰীয় এলেকা]] {{flagicon|Singapore}}<ref>{{cite web|title=Singer Zubeen Garg died in Singapore while swimming, not during scuba diving: report|website=The Hindu|date=2 Oct 2025|url=https://www.thehindu.com/news/national/singer-zubeen-garg-died-in-singapore-while-swimming-not-during-scuba-diving-report/article70117336.ece/|access-date=5 Oct 2025}}</ref><ref>{{cite news |title=Zubeen Garg is No More – Pratidin Time |url=https://www.pratidintime.com/latest-assam-news-breaking-news-assam/zubeen-garg-is-no-more-10479313 | access-date=19 September 2025 |work=Pratidin Time |date=19 September 2025 |language=en}}</ref> | death_cause = | genre = {{hlist|[[অসমীয়া লোকগীত]]|[[ৰক সংগীত]]|[[বিহুগীত|বিহু]]|[[চলচ্চিত্ৰ]] [[সংগীত]]|[[অসমীয়া গীতি সাহিত্য]]|[[ভাৰতীয় লোক-সংগীত]]}} | occupation = {{hlist|কণ্ঠশিল্পী|নেপথ্য গায়ক|সংগীত পৰিচালক|সুৰকাৰ|গীতিকাৰ|সংগীত ব্যৱস্থাপক|চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা|পৰিচালক|প্ৰযোজক|বাদ্যযন্ত্ৰী|কবি|সমাজকৰ্মী|অভিনেতা}} | instrument = {{hlist|কীব’ৰ্ড|গীটাৰ|তবলা|মেণ্ড’লিন|দগৰ|পাৰকিউছন|আদি}} | nationality = {{flagicon|IND}} ভাৰতীয় | Ethnicity = [[অসমীয়া]] | label = {{hlist|এন.কে. প্ৰডাকশ্যন|ছ’নী মিউজিক|মেগনাছাউণ্ড ৰেকৰ্ড্‌ছ|ইউনিভাৰ্ছেল মিউজিক গ্ৰুপ|টাইম্‌ছ মিউজিক|টি-ছিৰীজ|জী মিউজিক কোম্পানী|ইৰʼছ নাও|সাৰেগামা|এছ.ভি.এফ.|সুৰিন্দৰ ফিল্ম্‌ছ|ইস্কে মুভীজ|ইক’ মিউজিক|ধ্বনি ৰেকৰ্ড্‌ছ|জুবিন গাৰ্গ মিউজিক|আপোন ৰেকৰ্ড্‌ছ|এ.চি. মাল্টিমিডিয়া|জলীউড নাও মিউজিক}} | years_active = ১৯৯২ - ২০২৫ | spouse = গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গ | website = |Birth_name=জুবিন বৰঠাকুৰ|Work=[[জুবিন গাৰ্গে ৰেকৰ্ডিং কৰা গীতৰ তালিকা]]}} '''জুবিন গাৰ্গ''' ({{Lang-en|[[:en:Zubeen Garg|Zubeen Garg]]}}; [[১৮ নৱেম্বৰ]], ১৯৭২ – [[১৯ ছেপ্টেম্বৰ]], [[২০২৫]]) [[অসম]], [[ভাৰত|ভাৰতৰ]] এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ কণ্ঠশিল্পী। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ এগৰাকী [[সংগীত]] পৰিচালক, গীতিকাৰ, সুৰকাৰ, [[অভিনেতা]], চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক, [[চলচ্চিত্ৰ]] পৰিচালক, চিত্ৰনাট্যকাৰ, বাদ্যযন্ত্ৰী, [[কবি]] আৰু সমাজকৰ্মী।<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/news/Zubeen-Garg-on-a-different-track/articleshow/7791874.cms|title=Zubeen Garg on a different track|last=Ganguly|first=Ruman|date=26 March 2011|work=[[Indiatimes]]|access-date=2 July 2012|archive-date=8 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130308021824/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-03-26/news-interviews/29191918_1_zubeen-garg-bengali-films-bengali-version|url-status=live}}</ref> [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]], [[বাংলা ভাষা|বাংলা]], [[বড়ো ভাষা|বড়ো]], [[কোচ ৰাজবংশী ভাষা|কোচ-ৰাজবংশী]] ([[কামতাপুৰী ভাষা|কামতাপুৰী]]/[[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]]), [[অসমৰ চাহ জনগোষ্ঠী|চাহ বাগানীয়া]], [[হাজং ভাষা|হাজং]], [[মিচিং ভাষা|মিচিং]], [[কাৰ্বি ভাষা|কাৰ্বি]], [[গাৰো ভাষা|গাৰো]], [[ৰাভা ভাষা|ৰাভা]], [[পাতিৰাভা]], [[ডিমাচা ভাষা|ডিমাচা]], [[আহোম ভাষা|টাই-আহোম]], [[দেউৰী ভাষা|দেউৰী]], [[নেপালী ভাষা|নেপালী]], [[ভোজপুৰী ভাষা|ভোজপুৰী]], [[বিষ্ণুপ্ৰিয়া মণিপুৰী ভাষা|বিষ্ণুপ্ৰিয়া মণিপুৰী]], [[ককবৰক ভাষা|ককবৰক]], [[ওড়িয়া ভাষা|ওড়িয়া]], [[তামিল ভাষা|তামিল]], [[তেলুগু ভাষা|তেলুগু]], [[কন্নড় ভাষা|কন্নড়]], [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]], [[আদি ভাষা|আদি]], [[গালো ভাষা|গালো]], [[তিৱা জনগোষ্ঠী|তিৱা]], [[নিচি ভাষা|নিচি]], [[মালয়ালম ভাষা|মালয়ালম]], [[মাৰাঠী ভাষা|মাৰাঠী]], [[সংস্কৃত]], [[সিন্ধী]], [[উৰ্দু]] ইত্যাদি বিভিন্ন [[ভাষা|ভাষাত]] তেওঁ‌ কণ্ঠদান কৰিছে।<ref>{{Cite news|title=Zubeen's arrived|url=https://www.dailypioneer.com/2013/sunday-edition/zubeens-arrived.html|access-date=10 January 2021|work=The Pioneer|language=en|date=26 May 2013|archive-date=4 April 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404000432/https://www.dailypioneer.com/2013/sunday-edition/zubeens-arrived.html|url-status=live|archivedate=4 April 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230404000432/https://www.dailypioneer.com/2013/sunday-edition/zubeens-arrived.html|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite news |title=Singer Zubeen Garg hospitalised after head injury |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/music/singer-zubeen-garg-hospitalised-in-assam-after-head-injury-8041184/ |work=The Indian Express |date=20 July 2022 |access-date=12 February 2023 |archive-date=27 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230327154132/https://indianexpress.com/article/entertainment/music/singer-zubeen-garg-hospitalised-in-assam-after-head-injury-8041184/ |url-status=live }}</ref> ১৯৯২ চনত জুবিনৰ প্ৰথমটো এলবাম ''[[অনামিকা (শ্ৰব্য এলবাম)|অনামিকা]]'' মুক্তি পোৱাৰ<ref name="futuresounds1">{{cite web | url=http://www.futuresounds.in/store/anamika/ | title=About Zubeen's debut album Anamika at futuresounds.com | publisher=futuresounds.com | accessdate= 4 September 2015}}</ref> লগে লগে পেছাদাৰী সংগীত জগতখনৰ সৈতে জুবিন জড়িত হৈ পৰে। [[বাংলা]] চলচ্চিত্ৰ ''শুধু তুমি''ৰ কাৰণে জুবিনে ২০০৫ চনত শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালকৰ বঁটা লাভ কৰিছিল। [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী ভাষাৰ]] ''য়া আলি'' গীতটোৰ বাবে জুবিনে ২০০৬ চনত ''গ্ল’বেল ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ড (GIFA)'' আৰু ''ষ্টাৰডাষ্ট এৱাৰ্ড''ত ''শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী (পুৰুষ)'' বঁটা লাভ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি ''Echoes of Silence'' (ইংৰাজী-খাচী) ছবিৰ বাবে ''শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক'' হিচাপে তেওঁ [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা|ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা (ৰজত কমল)]] লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Assam shines with five honours at 71st National Film Awards |url=https://assamtribune.com/assam/assam-shines-with-five-honours-at-71st-national-film-awards-1587082 |website=The Assam Tribune |date=2 August 2025 |access-date=6 January 2025 |language=en}}</ref> আধুনিক অসমীয়া সংগীতত নতুন মাত্ৰা প্ৰদান কৰাৰ বাবে ২০১৪ চনত জুবিন গাৰ্গলৈ [[ৰেনেছাঁ অসম বঁটা]] আগবঢ়োৱা হয়।<ref name="amarasom">{{cite web | title=জুবিন গাৰ্গলৈ ৰেনেছাঁ অসম বঁটা | publisher=[[আমাৰ অসম]] | date=১৩ মাৰ্চ ২০১৫ | accessdate=১৪ মাৰ্চ২০১৫}}</ref> ২০২৪ চনৰ ২৭ মে’ত জুবিন গাৰ্গক [[মেঘালয়|মেঘালয়ৰ]] বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয় (USTM) য়ে সন্মানীয় ডক্টৰ অৱ লিটাৰেচাৰ (ডি.লিট) ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰে। ২০২৫ চনত [[বেলতলা]] বহাগী উৎসৱ সমিতিয়ে তেওঁক জীৱনজোৰা সাধনাৰ [[ভূপেন হাজৰিকা|ড॰ ভূপেন হাজৰিকা]] বঁটা প্ৰদান কৰে। জুবিন গাৰ্গ বহুবাদ্যযন্ত্ৰী। তেওঁ বহুকেইবিধ বাদ্যযন্ত্ৰ বজাব জানিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত আনন্দলহৰী, [[ঢোল]], [[দোতোৰা]], ড্ৰাম, [[গীটাৰ]], হাৰমনিকা, [[হাৰমনিয়াম]], মেণ্ড’লিন, কীব’ৰ্ড, [[তবলা]] আৰু একাধিক পাৰকিউছন বাদ্য অন্তৰ্ভুক্ত। অসমৰ সৰ্বাধিক পাৰিশ্ৰমিকপ্ৰাপ্ত কণ্ঠশিল্পীসকলৰ ভিতৰত তেওঁ অন্যতম।<ref>{{Cite web|date=16 April 2017|title=Barred from singing in Hindi, Assam singer leaves Bihu stage|url=https://indianexpress.com/article/cities/guwahati/zubeen-garg-noonmati-bihu-sanmilan-stopped-from-singing-hindi-song-assam-top-singer-quits-bihu-stage-with-an-abuse-4614435/|url-access=limited|access-date=19 December 2020|website=The Indian Express|language=en}}</ref> প্ৰায় ৩৩ বছৰজোৰা তেওঁৰ কেৰিয়াৰত জুবিন গাৰ্গে ৪০টা ভাষাত ৩৮,০০০তকৈও অধিক [[গীত]] বাণীবদ্ধ কৰিছে।<ref>{{cite news|title=Thousands of fans bid adieu to Zubeen at Guwahati stadium|url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/singer-zubeen-gargs-body-arrives-at-guwahati-airport-thousands-gather-to-get-last-glimpse/article70076293.ece|access-date=23 September 2025|work=[[The Hindu]]|date=21 September 2025|language=en-IN}}</ref><ref>{{cite news|last1=Deb|first1=Abhijit|title=From 'Anamika' to 'Ya Ali': Zubeen Garg, a man of many emotions, bids farewell|url=https://www.thestatesman.com/entertainment/from-anamika-to-ya-ali-zubeen-garg-a-man-of-many-emotions-bids-farewell-1503488612.html|access-date=23 September 2025|work=[[The Statesman (India)|The Statesman]]|date=19 September 2025|language=en}}</ref> ২০২৫ চনৰ ১৯ ছেপ্টেম্বৰ‌ত [[ছিংগাপুৰ|ছিংগাপুৰত]] জুবিন গাৰ্গৰ মৃত্যু হয়। ==বংশ আৰু পৰিয়াল== ১৯৭২ চনৰ ১৮ নৱেম্বৰত [[মেঘালয়|মেঘালয়ৰ]] [[তুৰা, মেঘালয়|তুৰাত]] জুবিন গাৰ্গৰ জন্ম হয়।<ref name="Birthday">{{cite news |last1=Borkotoky |first1=Tonmoy |title=Zubeen Garg turns 48; fans shower him with birthday wishes |url=https://www.newslivetv.com/assam/zubeen-garg-turns-48-fans-shower-him-with-birthday-wishes/ |access-date=20 November 2019 |work=News Live TV |date=18 November 2019 |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011231758/https://newslivetv.com/zubeen-garg-turns-48-fans-shower-him-with-birthday-wishes/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |title=Rockstar with a humane heart – Zubeen Garg turns 48 today – Sentinelassam |url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/rockstar-with-a-humane-heart-zubeen-garg-turns-48-today-512140 |access-date=18 November 2020 |work=The Sentinel |date=18 November 2020 |language=en |archive-date=18 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201118051439/https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/rockstar-with-a-humane-heart-zubeen-garg-turns-48-today-512140 |url-status=live }}</ref> জুবিনৰ পিতৃৰ নাম হৈছে মোহিনীমোহন বৰঠাকুৰ (ছদ্মনাম: কপিল ঠাকুৰ) আৰু মাতৃ স্বৰ্গীয় ইলি বৰঠাকুৰ (বিয়াৰ পূৰ্বে তেওঁ ইলি অধ্যাপক)।<ref name="Apr2022">{{cite news |last1=Parashar |first1=Utpal |date=29 July 2019 |title='These Brahmins should be killed,' says Assam singer Zubeen Garg; cases filed |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/these-brahmins-should-be-killed-says-assam-singer-zubeen-garg-cases-filed/story-QgaKOmiMcqiCEhzOc8K29O.html |work=Hindustan Times |access-date=12 April 2022 |archive-date=15 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220115111218/https://www.hindustantimes.com/india-news/these-brahmins-should-be-killed-says-assam-singer-zubeen-garg-cases-filed/story-QgaKOmiMcqiCEhzOc8K29O.html |url-status=live }}</ref><ref>{{cite news |last1=Sharma |first1=Dristi |title=How Singer Zubeen Garg Got His Name |url=https://www.ndtv.com/entertainment/how-singer-zubeen-garg-got-his-name-9307155 |access-date=20 September 2025 |work=[[NDTV]] |date=19 September 2025}}</ref><ref>{{cite news |title='Ya Ali' singer Zubeen Garg provided security after ULFA threat And First Hindi Song|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/entertainment-others/ya-ali-singer-zubeen-garg-provided-security-after-ulfa-threat/ |url-access=subscription |access-date=25 September 2025 |work=[[The Indian Express]] |date=22 April 2013 |language=en |archive-date=27 December 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241227233959/https://indianexpress.com/article/entertainment/entertainment-others/ya-ali-singer-zubeen-garg-provided-security-after-ulfa-threat/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=Zubeen Garg Biography, Zubeen Garg Profile - entertainment.oneindia.in |url=http://entertainment.oneindia.in/celebs/zubeen-garg/biography.html |website=[[Oneindia]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20130812032230/http://entertainment.oneindia.in/celebs/zubeen-garg/biography.html |access-date=25 September 2025 |archive-date=12 August 2013 |language=en |archivedate=12 August 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130812032230/http://entertainment.oneindia.in/celebs/zubeen-garg/biography.html |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite news |title=Why Jibon Borthakur Chose to Become Zubeen Garg |url=https://www.pratidintime.com/latest-assam-news-breaking-news-assam/why-zubeen-borthakur-chose-to-become-zubeen-garg-10481588 |access-date=25 September 2025 |work=[[Pratidin Time]] |date=20 September 2025 |language=en |archive-date=5 October 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251005162156/https://www.pratidintime.com/latest-assam-news-breaking-news-assam/why-zubeen-borthakur-chose-to-become-zubeen-garg-10481588 |url-status=live }}</ref> ইলি অধ্যাপকৰ ঘৰ যোৰহাটৰ পুলিবৰৰ ভাতেমৰা গাঁৱত আছিল। কপিল ঠাকুৰ ২৪ বছৰ বয়সত বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল আৰু বিয়াৰ পাছত কপিল ঠাকুৰৰ লগত থাকিবলৈ ইলি অধ্যাপক তুৰালৈ গৈছিল।<ref name="পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন (২)">{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=২ |language=as}}</ref> তুৰাৰ অসামৰিক চিকিৎসালয়তে তেওঁলোকৰ প্ৰথম সন্তান জুবিনৰ জন্ম হৈছিল।<ref name="পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন (৩)">{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৩ |language=as}}</ref> জুবিনৰ প্ৰকৃত নাম জুবিন বৰঠাকুৰ। প্ৰসিদ্ধ গীতিকাৰ জুবিন মেহতাৰ নামত জুবিনৰ নাম ৰখা হৈছিল আৰু পাছত ''গাৰ্গ'' গোত্ৰ নামটো জুবিন গাৰ্গে প্ৰৱেশিকা পৰীক্ষাৰ সময়ত নিজেই সংযোজন কৰি ল'লে। সংগীত জগততো তেওঁ‌ জুবিন গাৰ্গৰূপে পৰিচিত হৈছিল। জুবিন গাৰ্গৰ প্ৰতিপালনত সহায় কৰিবলৈ তেওঁৰ মাহীয়েক কুনি গৈ তুৰাত কিছুদিন আছিল।<ref name="পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন (৩)"/> জুবিনৰ পিতৃ-পৰিয়াল মূলতে [[শিৱসাগৰ জিলা|শিৱসাগৰ জিলাৰ]] [[জাঁজী|জাঁজীৰ]] অন্তৰ্গত তামোলীছিগা গাঁৱৰ। পৰৱৰ্তী সময়ত শিক্ষা আৰু চাকৰিৰ সন্ধানত তেওঁলোকৰ পৰিয়ালটো যোৰহাট পাইছিলহি। যোৰহাটত তেওঁলোক ভাৰাঘৰত আছিল।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=১ |language=as}}</ref> প্ৰথমতে কপিল ঠাকুৰে চৰকাৰী কাৰ্যালয়ত কেৰাণীৰ চাকৰিত কৰিছিল আৰু পুৱা-গধূলি কেইটামান টিউচন কৰিছিল। কপিল ঠাকুৰে কলা শাখাত স্নাতক উত্তীৰ্ণ হৈছিল যদিও অৰ্থাভাৱত স্নাতকোত্তৰ সম্পূৰ্ণ কৰিব নোৱাৰিলে। কিন্তু তেওঁ কোনোপধ্যেই ভাই-ভনী আৰু নিজৰ শিক্ষা যতি পৰিবলৈ দিয়া নাছিল।<ref name="পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন (২)"/> চাকৰিৰ সন্ধান কৰি থাকোঁতেই তেওঁ তুৰাত বৰ্তমানতকৈ ভাল চাকৰি এটা পালে। আৰু তাতে ৪০ টকাত এটা ৰুম ভাৰালৈ লৈ থাকিবলৈ ল'লে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ অধিক পঢ়া-শুনা কৰি অসম লোকসেৱা আয়োগৰ পৰীক্ষাত অৱতীৰ্ণ হয় আৰু সেইসূত্ৰে শ্ৰম বিভাগত নিজ দায়িত্ব পালন কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ মাটিৰ হাকিম হিচাপে (বৰ্তমানৰ চাৰ্কোল অফিচাৰ) কৰিমগঞ্জলৈ বদলি হয়।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৫ |language=as}}</ref> আৰু চাকৰি-জীৱনৰ প্ৰথমছোৱাত সঘনাই ইঠাই-সিঠাইলৈ বদলি হ’বলগীয়া হৈছিল। সেয়ে কণমানি জুবিনৰ ল’ৰালি বিভিন্ন ঠাইৰ ভিন্ন অভিজ্ঞতাৰে ভৰ-পূৰ আছিল। জুবিনৰ পিতৃয়ে ''কপিল ঠাকুৰ''ৰ ছদ্মনামত কবিতা, গল্প, প্ৰবন্ধ আৰু উপন্যাস লিখিছে। জুবিনৰ মাতৃ ইলি বৰঠাকুৰ এগৰাকী দক্ষ নৃত্যশিল্পী, অভিনেত্ৰী আৰু সু-গায়িকা আছিল। তথাপি তেওঁ নিজৰ প্ৰতিভাক পেছা হিচাপে লোৱা নাছিল। ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে তেওঁ‌ কণমানি জুবিনক ঘৰতেই সকলো কলা শিকোৱাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। জুবিনে মাতৃকেই নিজৰ জীৱনৰ প্ৰথম গুৰু বুলি বিবেচনা কৰিছিল। ২০০০ চনৰ ২ ছেপ্টেম্বৰত ইলি বৰঠাকুৰৰ মৃত্যু হয়।<ref>{{Cite book |title=জুবিন গাৰ্গ: জীৱনৰপৰা গানলৈ |editor-last=শইকীয়া |editor-first=মণ্টু |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০০৯ |page=৬৭ |language=as}}</ref> জুবিনৰ ভগ্নী দুগৰাকী: [[জংকী বৰঠাকুৰ]] আৰু পামী বৰঠাকুৰ। জংকী এগৰাকী গায়িকা আৰু অভিনেত্ৰী আছিল। দুৰ্ভাগ্যজনকভাৱে ২০০২ চনৰ ১২ জানুৱাৰীত [[তেজপুৰ|তেজপুৰৰ]] বালিপাৰাত ঘটা এটা শোকাৱহ মটৰ দুৰ্ঘটনাত জংকীৰ মৃত্যু হয়।<ref name="india.com">{{cite web | url=https://www.india.com/entertainment/how-zubeen-gargs-sister-jongki-barthakurs-untimely-death-shaped-his-musical-journey-8086747/ | title=How Zubeen Garg’s sister Jongki Barthakur’s untimely death shaped his musical journey | publisher=India.com | date=7 September, 2025 | accessdate=7 October 2025 | author=Mehzabeen, Mallika}}</ref> ইয়াৰ পাছতে জুবিনে জংকীৰ স্মৃতিত ''শিশু'' নামৰ এটা এলবাম মুক্তি দিয়ে। আনগৰাকী ভগ্নী ড॰ পামী বৰঠাকুৰ এগৰাকী অধ্যাপক। ড॰ বৰঠাকুৰে ''সাংগীতিক ভূগোল''ত গৱেষণা কৰি ডক্টৰেট অৰ্জন কৰিছে। তেওঁ বৰ্তমান অসমস্থিত ৰয়েল গ্ল’বেল বিশ্ববিদ্যালয়ত অধ্যাপিকা হিচাপে কৰ্মৰত।<ref name=" RGU">{{cite web | url=https://www.rgu.ac/faculty-palme-borthakur | title=Dr. Palme Borthakur | publisher=Royal Global University | accessdate=23 September 2025}}</ref><ref name="USTM">{{cite web | url=https://ustm.ac.in/32359-2/ | title=Dr. Palme Borthakur | publisher=USTM | accessdate=23 September 2025}}</ref> ২০০২ চনৰ ৪ ফেব্ৰুৱাৰীত জুবিন গাৰ্গ গৰিমা শইকীয়াৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।<ref>{{cite web|last=Desk|first=TOI Entertainment|title=Who is Garima Saikia Garg? Meet wife of late singer Zubeen Garg and acclaimed costume designer|website=The Times of India|date=2025-09-19|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/who-is-garima-saikia-garg-meet-wife-of-late-singer-zubeen-garg-and-acclaimed-costume-designer/articleshow/123999749.cms|access-date=2025-09-22}}</ref> == শিক্ষা == পিতৃৰ চাকৰিসূত্ৰে জুবিন গাৰ্গৰ শিশুকাল একাধিক ঠাইত বিস্তৃত হৈ আছিল। তুৰাত জন্ম হোৱা শিশু জুবিনে শৈশৱৰ দুবছৰ তেজপুৰত কটায়। ইয়াৰ পাছত পৰিয়ালটো যোৰহাটলৈ অহাত তেওঁক চিনামৰাৰ ইংৰাজী মাধ্যমৰ স্কুল 'কাৰ্মেল'ত নামভৰ্তি কৰাই দিয়া হ’ল।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৪ |language=as}}</ref> ===কৰিমগঞ্জত=== ইয়াৰ পাছত পিতৃৰ চাকৰি পুনৰ বদলি হোৱাত তেওঁলোক কৰিমগঞ্জলৈ যাবলগীয়া হয়। পিতৃ কপিল ঠাকুৰে এইবাৰ হাকিম হিচাপে কৰিমগঞ্জত যোগদান কৰিলে। কৰিমগঞ্জত তেওঁলোক আঠ বছৰ থাকে। পিতৃৰ দৃষ্টিত শিশু অৱস্থাত জুবিন ''দুষ্ট আৰু খট্‌খটীয়া'' হিচাপে পৰিচিত আছিল। কৰিমগঞ্জৰ বঙালী সমাজৰ মাজত থাকি তেওঁলোকে বঙালী জীৱনৰ লগত মিলি যাবলৈ চেষ্টা কৰিলে। ঘৰৰ আৰু বাহিৰত লগ পোৱা অসমীয়া মানুহৰ বাহিৰে বাকী সকলোতে তেওঁলোকে কৰিমগঞ্জৰ [[ছিলঠীয়া ভাষা|ছিলঠীয়া বঙালী]] ভাষাতেই কথা পাতিছিল। জুবিনেও সৰুৰেপৰা বাংলা ভাষা আয়ত্ত কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৬ |language=as}}</ref> পিতৃৰ এই সম্পৰ্কত ভাষ্য এনেধৰণৰ—<blockquote>কৰিমগঞ্জৰ বাংলাটো আচলতে ছিলঠীয়া বাংলা। অসমৰ কামৰূপীয়া ভাষাৰ দৰে। জুবিনো সৰুৰেপৰা বাংলাভাষী হৈ উঠিল। বঙালী সমাজৰ লগত উঠা-বহা, ফুৰা-চকা কৰি তেওঁ ৰবীন্দ্ৰনাথ, নজৰুল আদিৰ লগত এসময়ত ভালদৰে পৰিচিত হৈ পৰিছিল।</blockquote> কৰিমগঞ্জত থকা প্ৰথমটো বছৰতেই জুবিনক তাৰ একমাত্ৰ ইংৰাজী মাধ্যমৰ বিদ্যালয় "প্ৰান্তিক কিণ্ডাৰগাৰ্টেন"ত নাম লিখাই দিয়া হ’ল। ইয়াৰ পাছত তেওঁক কৰিমগঞ্জৰ হাইস্কুলত নামভৰ্তি কৰোৱা হয়। শৈশৱৰ সময়ছোৱাত জুবিন গাৰ্গৰ [[অমিতাভ বচ্চন|অমিতাভ বচ্চনৰ]] ছবিবোৰ প্ৰিয় আছিল। আৰু অমিতাভ বচ্চনৰ অনুকৰণৰ তেওঁ থ্ৰি-পীচ ছ্যুট পিন্ধিছিল। গানৰ প্ৰতি তেওঁৰ ধাউতি দিনক-দিনে বাঢ়ি অহা দেখি জুবিনক কৰিমগঞ্জৰ বিশিষ্ট তবলাবাদক ৰবীন বেনাৰ্জীৰ অধীনত [[তবলা]] শিকিবলৈ দিয়া হ’ল। পিতৃয়ে কৰিমগঞ্জৰ যাত্ৰা-দল ''শিল্পী-তীৰ্থ''ৰ সৈতে জড়িত হৈ এটা বছৰতে তিনিখন যাত্ৰা কৰিছিল; য’ত জুবিন গাৰ্গে তেওঁক সংগ দিছিল। আনহাতে বিদ্যালয়ত বছৰেকীয়া উৎসৱত জুবিন গাৰ্গে তবলা বাদন কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৭ |language=as}}</ref> বানপীড়িত কৰিমগঞ্জত বান-সাহায্যৰ কাম আৰু নিৰ্বাচনৰ কামত ব্যস্ত হ’বলগীয়া হোৱা হেতুকে কপিল ঠাকুৰ পৰিয়ালৰ প্ৰতি কেতিয়াবা প্ৰয়োজনীয় ধ্যান দিব পৰা নাছিল। তেনেস্থলত পত্নী ইলি বৰঠাকুৰে সন্তানৰ যত্ন লৈছিল। জুবিন গাৰ্গ আৰু জংকীক প্ৰাথমিক গান শিকোৱাৰ দায়িত্ব মাতৃ ইলি বৰঠাকুৰে লৈছিল। কৰিমগঞ্জত প্ৰায় আঠ বছৰ কটাই তেওঁলোক বিজনীলৈ আহে।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৮ |language=as}}</ref> জুবিনে জীৱনৰ প্ৰথম গুৰু বুলি নিজৰ মাতৃকেই বিবেচনা কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত জুবিনে গুৰু ৰমণী ৰায়ৰ ওচৰত অসমীয়া লোক-সংগীতৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। তেওঁ তামোলপুৰ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়ৰপৰা মেট্ৰিক পাছ কৰিছিল। [[যোৰহাট|যোৰহাটৰ]] [[জগন্নাথ বৰুৱা মহাবিদ্যালয়|জগন্নাথ বৰুৱা মহাবিদ্যালয়ৰ]] ছাত্ৰ জুবিনে তেওঁলোকৰ পৰিয়াল [[গুৱাহাটী|গুৱাহাটীলৈ]] স্থায়ীভাৱে থাকিবলৈ গুচি অহাৰ পাছত গুৱাহাটীৰ [[ভোলানাথ বৰুৱা মহাবিদ্যালয়|বি. বৰুৱা মহাবিদ্যালয়ত]] স্নাতক বিজ্ঞান শাখাত নামভৰ্তি কৰে। কিন্তু সংগীতৰ ক্ষেত্ৰখনৰ লগত সম্পূৰ্ণৰূপে নিজকে নিয়োজিত কৰিব লগা হোৱাত তেওঁ কলেজীয়া শিক্ষা আধৰুৱা হৈ ৰয়। ==কণ্ঠশিল্পী হিচাপে== === ১৯৯২-১৯৯৫: সংগীতশিল্পী হিচাপে যাত্ৰাৰম্ভ === বি. বৰুৱা কলেজত পঢ়ি থাকোঁতেই, ১৯৯২ চনত [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]]ত অনুষ্ঠিত যুৱ মহোৎসৱত পাশ্চাত্য সংগীত শাখাত একক পৰিৱেশনত স্বৰ্ণ পদক অৰ্জন কৰাটোৱেই আছিল জুবিনৰ জীৱনৰ টাৰ্নিং পইণ্ট। ইয়াতেই জুবিনে কণ্ঠশিল্পীৰূপে জীৱনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে সফলতা আৰু বিশ্বাসৰ সোৱাদ পায়। ১৯৯৩ চনৰ দুৰ্গা পূজাৰ ষষ্ঠীৰদিনা এন কে প্ৰডাকচনে পৰিৱেশন কৰা প্ৰথম এলবাম ''অনামিকা'' মুক্তি হোৱাৰ লগে লগে তেওঁ পেছাদাৰী সংগীত জগতখনত সোমাই পৰে।<ref>{{Cite book |title=জুবিন গাৰ্গ: জীৱনৰপৰা গানলৈ |editor-last=শইকীয়া |editor-first=মণ্টু |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০০৯ |page=৩৭ |language=as}}</ref> অৱশ্যে তেওঁৰ প্ৰথম বাণীবদ্ধ হোৱা গীত দুটা আছিল— ''তুমি জানো পাৰিবা সোণ'' আৰু ''তুমি জোনাকী সুবাস''। এই গীতদুটা তেওঁ ''ঋতু'' নামৰ এলবামটোৰ বাবে বাণীবদ্ধ কৰিছিল। কিন্তু ১৯৯৩ চন পৰ্যন্ত এইটো এলবামে মুক্তি পোৱা নাছিল। ''অনামিকা'' এলবামটোৱে অগতানুগতিকতাৰ বাবে অতি কম সময়তেই সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব ভাৰতত ই‌ন্‌ষ্টেণ্ট হিটৰূপে জনপ্ৰিয়তাৰ শীৰ্ষত আৰোহণ কৰিছিল। ১৯৯৩ চনৰ অক্টোবৰ মাহত মুক্তি পোৱা বলীউডৰ ভক্তিমূলক কণ্ঠশিল্পী [[অনুৰাধা পৌডৱাল]] আৰু উৎপল শৰ্মাই গোৱা অসমীয়া এলবাম ''অনুৰাধাত'' তেওঁ প্ৰথমে গীতিকাৰ আৰু সংগীত সুৰকাৰ হিচাপে অৱদান আগবঢ়াইছিল, যাৰ ফলত তেওঁ প্ৰথম এলবাম হিচাপে চিহ্নিত হৈছিল য’ত তেওঁ কোনো ধৰণৰ কণ্ঠদান কৰা নাছিল। পৰৱৰ্তী সময়ছোৱাত তেওঁ ''সপোনৰ সুৰ'' (১৯৯২), ''জোনাকী মন'' (১৯৯৩), ''মায়া'' (১৯৯৪), ''আশা'' (১৯৯৫)কে প্ৰমুখ্য কৰি ভালেমান এলবাম মুকলি কৰে। <ref>{{Citation |title=Xopunor Xur - Zubeen Garg - Download or Listen Free - JioSaavn |date=6 November 2023 |url=https://www.jiosaavn.com/album/xopunor-xur/0VAyq8SQg0Q_ |access-date=21 September 2025 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Asha • Future Sounds |url=https://www.futuresounds.in/store/asha/ |access-date=21 September 2025 |website=Future Sounds |language=en-US}}</ref><ref>{{Citation |title=Junaki Mon - Zubeen Garg, Jonki - Download or Listen Free - JioSaavn |date=18 July 2009 |url=https://www.jiosaavn.com/album/junaki-mon/ovJnC-NY70c_ |access-date=21 September 2025 |language=en-US}}</ref><ref>{{Citation |title=Maya (Original) by Zubeen Garg on Apple Music |date=8 May 2021 |url=https://music.apple.com/ca/album/maya-original/1580812170 |access-date=21 September 2025 |language=en-CA}}</ref> ১৯৯৫ চনত মুম্বাইলৈ যোৱাৰ পূৰ্বে তেওঁ ''উজান পিৰীতি'' নামৰ ব্যাৱসায়িকভাৱে সফল হোৱা এটি [[বিহু|বিহুৰ]] এলবাম মুকলি কৰিছিল।<ref>{{cite book|last=Saikia|first=Montu|title=Zubeen Garg: Jibanar Para Ganaloi|publisher=Chandra Prakash|location=Guwahati|year=2009|page=97|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.452684|language=Assamese}}</ref> === ১৯৯৫-১৯৯৭: বলীউড কণ্ঠশিল্পী কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিবলৈ মুম্বাইলৈ স্থানান্তৰিত হোৱা === কুৰি শতিকাৰ শেষৰ দশকৰ মাজভাগতে জুবিন গাৰ্গে [[বলিউড]] সংগীত জগতত কাম কৰিবলৈ [[মুম্বাই]]লৈ গুচি যায় আৰু তাৰপৰাই তেওঁৰ প্ৰথম ইণ্ডীপপ একক এলবাম ''চান্দনী ৰাত'' প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{Citation|title=Chandni Raat by Zubeen Garg|date=9 October 2015|url=https://music.apple.com/us/album/chandni-raat/1048576498|language=en-US|access-date=24 October 2022}}</ref> ১৯৯৫ চনৰ শেষৰ ফালে [[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]]ক লগ পাই তেওঁৰ তেতিয়াৰ আগন্তুক অসমীয়া এলবাম ''জুবিনৰ গান''ৰ বাবে তেওঁলোকৰ প্ৰথম গীত "উজাগৰি নিশাৰ উতলা মন" ৰেকৰ্ডিং কৰে, যিটো ১৯৯৬ চনৰ জানুৱাৰী মাহত মহালক্ষ্মী আয়াৰৰ প্ৰথম এলবাম হিচাপে মুক্তি লাভ কৰিছিল। <ref>{{cite news|url=https://assam.news18.com/news/assam/mahalakshmi-iyer-pay-tribute-to-zubeen-garg-skd-499891.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20260518193251/https://assam.news18.com/news/assam/mahalakshmi-iyer-pay-tribute-to-zubeen-garg-skd-499891.html|title=জুবিনৰ কথা কৈ আৱেগিক মহালক্ষ্মী, কেৱল মহালক্ষ্মীৰ বাবেই জুবিনে লিখিছিল এই গান, মহালক্ষ্মীয়ে ক’লে বহু কথা... বহু কাহিনী...! আজি সন্ধিয়া ৭.৫০ বজাত ‘সুৰৰ সোপানে সোপানে|last1=Bhagwati|first1=Nabajit|date=18 November 2025|archive-date=18 May 2026|work=News18 Assam Northeast}}</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.discogs.com/release/31638328-Zubeen-Garg-Mahalakshmi-Hema-Zubeenor-Gaan|title=জুবিন গাৰ্গ, মহালক্ষ্মী*, হেমা* – জুবিনৰ গান|website=Discogs}}</ref> পাছলৈ তেওঁ ''চন্দা (১৯৯৬)'', ''শ্ৰদ্ধাঞ্জলি খণ্ড ১ (১৯৯৬)'', ''শ্ৰদ্ধাঞ্জলি খণ্ড ২ (১৯৯৭),'' ''জলৱা (১৯৯৮)'', আদি একাধিক হিন্দী এলবাম আৰু ৰিমিক্স বাণীবদ্ধ কৰে। ১৯৯৬ চনৰ আগষ্ট মাহত তেওঁ অতি সোনকালে মুক্তি পাবলগীয়া হিন্দী এলবাম ''দুনিয়া''ৰ বাবে "মেইনে দেখে হে সভি ৰং দুনিয়া কে" গীতটোৰ আৰম্ভণিৰ গীটাৰ বজাইছিল আৰু এইদৰে তেওঁৰ কণ্ঠ, কথা, সুৰ, আৰু সংগীত অবিহনে তেওঁৰ প্ৰথম এলবাম বা গীত হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। প্ৰথমে এই গীতটো [[আশা ভোছলে]]ই গোৱাৰ উদ্দেশ্য আছিল, কিন্তু, তেওঁৰ ব্যস্ততাৰ বাবে তেওঁৰ ঠাইত বলীউডৰ কণ্ঠশিল্পী ৰাগেশ্বৰী গীতটো গাইছিল। এই এলবামটো ১৯৯৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত মুক্তি পাইছিল। <ref>{{Cite news|date=19 September 2025|title=Who Was Singer Zubeen Garg? All About His Popular Songs, Family, Achievements|url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/bollywood/who-was-singer-zubeen-garg-who-died-at-52-all-about-his-popular-songs-family-achievements-article-152855099|access-date=22 September 2025|work=Times Now}}</ref> === ১৯৯৭-১৯৯৮: প্ৰথম বাংলা এলবাম আৰু প্ৰথম সহোদৰ এলবাম === বলীউড আৰু অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ আৰু সংগীত উদ্যোগত গান গোৱাৰ সমান্তৰালকৈ ১৯৯৭ চনৰ অক্টোবৰ মাহত তেওঁ বাংলা সংগীত জগতত প্ৰৱেশ কৰে য'ত তেওঁ প্ৰথম বাংলা এলবাম ''সুৰেৰ উপহাৰ'' মুকলি কৰে য'ত মৌচুমী চহৰীয়াৰ মুখ্য সহশিল্পী আৰু মিলি বৰুৱা আৰু [[সাগৰিকা মুখাৰ্জী|সাগৰিকা]]ৰ পটভূমি কণ্ঠদান কৰা হয়, যি [[শান|চান]]ৰ ভগ্নী।<ref>{{cite web|url=https://www.discogs.com/release/36797428-Zubeen-Maushumi-Surer-Upahar|title=জুবিন, মৌচুমী – সুৰেৰ উপহাৰ (কেছেট)|website=Discogs}}</ref> পিছৰ এমাহৰ ভিতৰত, তেওঁ ভগ্নী আৰু তেতিয়াই নৱাগত সহ-কণ্ঠশিল্পী জংকী বৰঠাকুৰক লৈ তেওঁৰ ''মুক্তি'' এলবামও মুকলি কৰি তেওঁলোকৰ প্ৰথম অসমীয়া ভাই-ভনীৰ যুটি এলবাম হিচাপে পৰিগণিত হয় আৰু তেওঁলোকে নাজিয়া-জোহেব আৰু চান-সাগৰিকাৰ পৰা প্ৰেৰণা লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.discogs.com/release/35341735-Zubeen-Jonkie-Mukti|title=জুবিন, জংকি - মুক্তি (কেছেট)|website=Discogs}}</ref> এই এলবামটোও অডিঅ চিডি ফৰ্মেটত মুক্তি পোৱা প্ৰথম অসমীয়া এলবাম হিচাপে পৰিগণিত হয়। এই এলবামটোৰ আগতে অসমত বজাৰ আৰু অডিঅ' চিডি ফৰ্মেটত প্ৰৱেশ কৰা প্ৰথমটো এলবাম আছিল: চানৰ প্ৰথম এলবাম ''লাভ-অলজি'' আৰু ৰাগেশ্বৰীৰ প্ৰথম এলবাম ''দুনিয়া'', যিটো ১৯৯৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত মুক্তি পাইছিল। === ১৯৯৮-২০০৩: নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী আত্মপ্ৰকাশ, দ্বিতীয় ইণ্ডিপপ এলবাম আৰু তেওঁৰ প্ৰথম ব্ৰেকথ্ৰু অসমীয়া এলবাম === তেওঁ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল ''পুৰাণী কবৰ'' (১৯৯৮) ছবিখনত, য'ত তেওঁ দুটা গীত গাইছিল: "কুচ তো কাহো" আৰু "দিল মেৰা চুৰয়া এক হাছিনা"। পৰৱৰ্তী কেইমাহমানৰ ভিতৰতে ''[[যৌৱনে আমনি কৰে]]'' ছবিত দেখা পোৱা প্ৰথমটো অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ গীত "বুকু দুৰু দুৰু" গাইছিল। ১৯৯৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত তেওঁৰ দ্বিতীয়টো ইণ্ডিপপ এলবাম ''ইউহি কভি'' মুকলি কৰিছিল, য'ত তেতিয়াই নৱাগত অভিনেত্ৰী ভূমিকা চাওলাক প্ৰদৰ্শিত কৰা হৈছিল আৰু ভাৰতৰ চেনেল ভি আৰু এমটিভি মিউজিক চেনেলত প্ৰচাৰিত এইটোৱেই আছিল তেওঁৰ প্ৰথম মিউজিক ভিডিঅ'। তেওঁ ''দিল ছে'' (১৯৯৮), ''ড’লি ছজা কে ৰখনা'' (১৯৯৮), ''মৰম নদীৰ গাভৰু গাত'' (১৯৯৯), ''[[বুকুৰ মাজত জ্বলে]]'' (১৯৯৯), ''[[হিয়া দিয়া নিয়া]]'' (২০০০), ''ফিজা'' (২০০০) আদি হিন্দী ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে গীত গাইছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodmdb.com/celebrities/biography/zubeen-garg/792|title=About Zubeen Garg|website=bollywoodmdb.com|access-date=30 April 2017|archive-date=27 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180127083834/http://www.bollywoodmdb.com/celebrities/biography/zubeen-garg/792|url-status=live}}</ref> ২০০০ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত গাৰ্গে তেওঁৰ পৰৱৰ্তী অসমীয়া এলবাম ''পাখি'' মুকলি কৰে কাৰণ এই এলবামটো ২০০০ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত মৃত্যু হোৱা তেওঁৰ মাতৃৰ নামত উৎসৰ্গিত কৰা হৈছিল। পিছলৈ এই এলবামটো অসমত তেওঁৰ প্ৰথম উল্লেখযোগ্য অগ্ৰগতি হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰিও সেই বছৰৰ সৰ্বাধিক বিক্ৰী হোৱা অসমীয়া এলবাম হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰিছিল। ২০০২ চনত তেওঁ কে কে আৰু সুনীতা ৰাৱে গোৱা "মুঝে প্যায়াৰ হো গয়া" নামৰ এটা হিন্দী গীত ৰচনা কৰে যিটো ইণ্ডিপপ এলবাম/টেলিভিছন শ্ব' ''চেনেল ভি জামিনত'' দেখা যায়। সেই বছৰতে তেওঁ ''কান্তে'' ছবিৰ তিনিটা গীত গাইছিল। ২০০৩ চনত তেওঁ ''মুদ্দা – দি ইছ্যু'' চিনেমাৰ "ছপ্নে ছাৰে" আৰু "খোৱাবৌ কী", ''চুপকে ছে'' চিনেমাৰ "মাংগো অগৰ দিল ছে ত’ খুদা", ''মুম্বাই ছে আয়া মেৰা দৌস্ত'' চিনেমাৰ "হোলী ৰে" আৰু ''জাল: দা ট্ৰেপ'' চিনেমাৰ "জ’ প্যাৰ তুমনে" গীত গাইছিল।<ref>{{Citation|last=Array|title=Jo Pyar Tumne (Jaal – The Trap / Soundtrack Version) (Full Song) – KK, K. S. Chithra – Download or Listen Free – JioSaavn|date=14 August 2008|url=https://www.jiosaavn.com/song/jo-pyar-tumne-jaal---the-trap--soundtrack-version/MQcBSA1RBgI|access-date=8 March 2020|archive-date=20 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190220181601/https://www.jiosaavn.com/song/jo-pyar-tumne-jaal---the-trap--soundtrack-version/MQcBSA1RBgI|url-status=live}}</ref> === ২০০৩–২০০৬: বাংলা ভাষাৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী আত্মপ্ৰকাশ আৰু তেওঁৰ একক এলবাম ''যন্ত্ৰ'' === ২০০৩ চনত [[বঙালী ভাষা|বাংলা]] সংগীত জগতত জুবিন গাৰ্গৰ অভিষেক ঘটে, য’ত তেওঁ ''মন'' চিনামাত "অ মন বোলাকা" আৰু "অভিলাশী মনে" নামৰ দুটা গীত গাইছিল। পাছৰ বছৰত তেওঁ ''শুধু তুমি'' চিনামাত তিনিটা গীত গীত গায় আৰু ছবিখনৰ সংগীত পৰিচালনা কৰে।<ref>{{Citation|last=Array|title=Ektuku Chhoan Lage (Shudhu Tumi / Soundtrack Version) (Full Song) – Zubeen Garg – Download or Listen Free – JioSaavn|date=5 October 2008|url=https://www.jiosaavn.com/song/ektuku-chhoan-lage-shudhu-tumi--soundtrack-version/NA48ZSFaelc|access-date=8 March 2020}}</ref> সেই বছৰতে তেওঁ সহ-কণ্ঠশিল্পী অবিহনে তেওঁৰ অসমীয়া এলবাম ''যন্ত্ৰ'' মুকলি কৰি বছৰৰ সৰ্বাধিক বিক্ৰী হোৱা অসমীয়া এলবামৰ লগতে তেতিয়ালৈকে সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক বিক্ৰী হোৱা অসমীয়া অচলচ্চিত্ৰ এলবাম হিচাপে পৰিগণিত হয়। ২০০৫ চনত তেওঁ ''প্ৰেমী'' নামৰ বাংলা চিনেমাখনত "অ’ বন্ধুৰে" আৰু "লাগেনা ভালো" গাইছিল। <ref>{{cite web|url=https://www.discogs.com/release/27085053-Zubeen-Garg-Jantra|title=জুবিন গাৰ্গ - যন্ত্ৰ (কেছেট}}</ref> === ২০০৬–২০২৫:'য়া আলী'ৰ সফলতা আৰু পৰৱৰ্তী সময়=== [[চিত্ৰ:Zubeen Garg in Audio Release of "Zindagi".jpg|thumb|240x180px|২০০৭ চনত জিন্দেগী নামৰ চিনেমাখনৰ অডিঅ' মুক্তিৰ সময়ত গাৰ্গ]] [[File:Zubin & Zublee mesmerising the crowd with their iconic live performance of “Anuradha”.jpg|thumb|'অনুৰাধা' গীতৰ জৰিয়তে জুবিন গাৰ্গ আৰু [[জুবলী বৰুৱা]]ই দৰ্শকক সুকীয়া অনুভূতি প্ৰদান কৰে। ]] ''গেংষ্টাৰ'' চিনেমাখনৰ জৰিয়তে জুবিন গাৰ্গে বলীউডত সৰ্বাধিক পৰিচিতি লাভ কৰে। ইয়াত তেওঁ "য়া আলী" গীতটো গাইছিল।<ref>{{cite web|title=Music Hits 2000–2009|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=286&catName=MjAwMC0yMDA5|website=Boxofficeindia.com|access-date=30 April 2017|date=22 January 2009|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090122120910/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=286&catName=MjAwMC0yMDA5|archive-date=22 January 2009|archivedate=15 February 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080215081557/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=286&catName=MjAwMC0yMDA5&PHPSESSID=108b9056cd4ca14236f9c6119d34dcce|deadurl=yes}}</ref> এই গীতটোৰ জৰিয়তে তেওঁ ২০০৬ চনত শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পীৰ ''গ্ল’বেল ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ড্‌ছ (GIFA)'' লাভ কৰে। তেওঁৰ পৰৱৰ্তী হিন্দী এলবাম ''জিন্দেগী'' ২০০৭ চনত মুক্তি পায়।<ref>{{Cite web|title=Zubeen Garg launches new album|url=https://www.radioandmusic.com/content/editorial/news/zubeen-garg-launches-new-album|access-date=12 February 2023|website=www.radioandmusic.com|language=en}}</ref> ২০০৮ চনত তেওঁ ''মন মানে না'' চিনেমাৰ "মন মানে না", ''চিৰোদিনী তুমি যে'' আমাৰ চিনেমাৰ "পিয়া ৰে পিয়া ৰে", আৰু ''লাভ'' ''ষ্টৰী'' চিনেমাৰ "মন জেতে চায় শুধু" আদি কেইবাটাও বঙালী গীত ৰেকৰ্ডিং কৰে। == মঞ্চৰ সংগীতানুষ্ঠান == [[File:Zubeen_EUphuism.JPG|thumb|২০১১ চনত এখন সংগীতানুষ্ঠানত পৰিৱেশনৰত জুবিন গাৰ্গ]] সমগ্ৰ অসমৰ বিহু অনুষ্ঠান আৰু অন্যান্য সাংস্কৃতিক উৎসৱত জুবিন গাৰ্গে কেৱল অসমীয়া গীতেই নহয়, হিন্দী, বঙালী, আৰু অন্যান্য ভাষাতো গীত গাইছিল। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আৰু বহিঃৰাজ্যত তেওঁ অসমীয়া আৰু ভাৰতীয় সংগীতক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি আহিছে। উল্লেখযোগ্য যে, তেওঁ ট্ৰিনিদাদ আৰু ট’বাগোত অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰিছিল, য’ত তেওঁ কেইবাটাও হিন্দী আৰু অসমীয়া হিট গীত গাইছিল আৰু কঞ্চাৰ্টৰ শিৰোনাম দখল কৰা প্ৰথমজন অসমীয়া মনোৰঞ্জনকাৰী হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল।<ref>{{cite news |title=Zubeen Garg enthralls Trinidad audience |url=https://www.hindustantimes.com/music/zubeen-garg-enthralls-trinidad-audience/story-sfcF1kZq2wnEi32VcF2ukO.html |work=Hindustan Times |date=17 August 2010 |access-date=20 September 2025}} </ref> ==পেছাদাৰী সংগীত জীৱন== ====অসমীয়া এলবাম==== {{columns-list|3| * [[অনামিকা (শ্ৰব্য এলবাম)|অনামিকা]] (১৯৯২) * সপোনৰ সুৰ (১৯৯২) * জোনাকি মন (১৯৯৩) * অনুৰাধা (১৯৯৩) * [[মায়া (শ্ৰব্য এলবাম)|মায়া]] (১৯৯৪) * [[আশা (এলবাম)|আশা]] (১৯৯৫) * উজান পিৰীতি (১৯৯৫) * [[জুবিনৰ গান (শ্ৰব্য এলবাম)|জুবিনৰ গান]] (১৯৯৬) * জান মণি (১৯৯৬) * [[ৰং (শ্ৰব্য এলবাম)|ৰং]] (১৯৯৬) * [[মুক্তি (শ্ৰব্য এলবাম)|মুক্তি]] (১৯৯৭) * স্নিগ্ধ জোনাক (১৯৯৮) * শব্দ (১৯৯৮) * মেঘৰ বৰণ (১৯৯৯) * ৰাংঢালী (১৯৯৯) * ভৰ দুপৰীয়া (১৯৯৯) * সপোন (১৯৯৯) * ৰংমন (১৯৯৯) * [[পাখি]] (২০০০) * হিয়া মন (২০০১) * বান্ধৈ (২০০২) * আকৌ হিয়া মন (২০০২) * শিশু (২০০২) * চিনাকি মন (২০০৩) * পকা ধানে ৰিঙিয়া (২০০৩) * সন্ধ্যাতৰা (২০০৩) * লাজুকী মন (২০০৪) * যন্ত্ৰ (২০০৪) * ডেউকা (২০০৫) * চিনাকি সুৰ (২০০৫) * বৰষুণ (২০০৬) * সন্ধ্যাতৰা ২ (২০০৬) * মুখা (২০০৬) * সন্ধ্যা (২০০৬) * অন্তৰা (২০০৭) * মোৰ প্ৰিয় গীত (২০০৮) * ৰুমাল (২০০৮) * মোৰ গানত জ্বলে (২০০৯) * বাঁহী (২০১১) * গান (২০১১) * ৰুণজুন (২০১২) * সোণালী মন (২০১২) * মনে মনে (২০১২) * ৰক (২০১২) * মুকুতা (২০১২) * পথ (২০১৪) * কোন তুমি (২০১৪) * কিং (২০১৫) * মা (২০১৯) * চিলা (২০২০) }} ====হিন্দী আৰু বঙালী এলবাম==== {{columns-list|2| * চাঁন্দিনী ৰাত (১৯৯৫) * চঁন্দা (১৯৯৬) * য়ুহি কভী (১৯৯৮) * স্পৰ্শ (২০০০-০১) * শ্ৰদ্ধাঞ্জলি (খণ্ড ১,২,৩) * মেৰে লিয়ে<ref>{{Cite web|title=মেৰে লিয়ে (2001) - হিন্দী এলবাম, ট্ৰেকলিষ্ট, সম্পূৰ্ণ এলবাম বিৱৰণ আৰু অধিক (আৰ্কাইভ কৰা)|url=http://www.zubeendiscography.com/2021/08/451265843261439035.html|access-date=২০২১-০৯-০৯|website=ZG Discography|language=en|archivedate=2021-08-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210828180443/http://www.zubeendiscography.com/2021/08/451265843261439035.html|deadurl=unfit}}</ref> (২০০১) * নূপুৰ (২০০১) * [[জিন্দেগী (শ্ৰব্য এলবাম)|জিন্দেগী]] (২০০৭) * [[পাকীজা (শ্ৰব্য এলবাম)|পাকীজা]] (২০১২) * চুফী ইশ্ক (২০১৭) |}} ===সংগীত পৰিচালনা=== {| class="wikitable" |- style="text-align:center; " ! colspan=4 style="background:#B0C4DE; " | অসমীয়া ছবি |- style="text-align:center; " ! style="background:#ccc; "| বৰ্ষ ! style="background:#ccc; "| কথাছবি ! style="background:#ccc; "| পৰিচালক ! style="background:#ccc; "| অন্যান্য তথ্য |- |২০২৫ |[[ৰৈ ৰৈ বিনালে (চলচ্চিত্ৰ)|ৰৈ ৰৈ বিনালে]] |ৰাজেশ ভূঞা | |- |২০২৫ |যোদ্ধা |ভাস্কৰ গোস্বামী | |- |২০২৫ |[[ভাইমন দা (চলচ্চিত্ৰ)|ভাইমন দা]] |শশাংক সমীৰ |এটি গীত (এৰা-এৰি) |- |২০২৪ |[[চিকাৰ]] |দেবাংকৰ বৰগোহাঁই | |- |২০২৩ |ৰাঘৱ |[[যতীন বৰা]] | |- |২০২৩ |দ্য শ্লেমবুক |বিষ্ণুজ্যোতি সন্দিকৈ | |- |২০২৩ |ডক্টৰ বেজবৰুৱা ২ |[[নিপন গোস্বামী]] | |- |২০১৯ |প্ৰতিঘাত |অচিন্ত শংকৰ |শীৰ্ষগীত |- | ২০১৯ || [[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]] || জুবিন গাৰ্গ || |- | ২০১৯ || [[ৰত্নাকৰ (চলচ্চিত্ৰ)|ৰত্নাকৰ]] || [[যতীন বৰা]] || |- |২০১৮ |দ্য আণ্ডাৰৱৰ্ল্ড |ৰাজেশ যশপাল | |- | ২০১৭ || প্ৰিয়াৰ প্ৰিয় || [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০১৭ || [[মিছন চাইনা]] || জুবিন গাৰ্গ || |- | ২০১৫ || [[গানে কি আনে]] || ৰাজেশ যশপাল || |- | ২০১৪ || [[ৰ'দৰ চিঠি|ৰ’দৰ চিঠি]] || [[বাহাৰুল ইছলাম]] || |- | ২০১২ || [[এখন নেদেখা নদীৰ সিপাৰে]] || বিদ্যুৎ কটকী || |- | ২০০৮ || [[মন যায়]]|| [[এম মণিৰাম]] || |- | ২০০৬ || [[আমি অসমীয়া]]|| ৰাজীৱ ভট্টাচাৰ্য্য || |- | ২০০৬ || [[অধিনায়ক (চলচ্চিত্ৰ)|অধিনায়ক]] || যতীন বৰা || |- | ২০০৪ || [[দীনবন্ধু (২০০৪ চলচ্চিত্ৰ)|দীনবন্ধু]]|| [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০৪ || [[ৰং]]|| [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০৪ || [[বাৰুদ (চলচ্চিত্ৰ)|বাৰুদ]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০৩ || জোনাকবিহীন এই জীৱন || মুন্না আহমেদ || আৱহ সংগীত |- | ২০০৩ || অগ্নিসাক্ষী|| যদুমণি দত্ত || |- | ২০০৩ || [[বিধাতা (চলচ্চিত্ৰ)|বিধাতা]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০৩|| প্ৰিয়া মিলন || মুন্না আহমেদ || |- | ২০০৩ || জুমন সুমন|| মহিবুল হক || |- |২০০২ |[[জোনাকী মন]] |জীৱৰাজ বৰ্মন | |- | ২০০২ || [[প্ৰেম আৰু প্ৰেম]]|| [[শম্ভু গুপ্তা]] || |- | ২০০২ || [[জীৱন নদীৰ দুটি পাৰ ]]|| মুন্না আহমেদ || |- | ২০০২ || [[কন্যাদান (চলচ্চিত্ৰ)|কন্যাদান]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০১ || [[নায়ক (চলচ্চিত্ৰ)|নায়ক]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০১ || শেষ উপহাৰ|| গোপাল বৰঠাকুৰ||শীৰ্ষগীত |- | ২০০১ || [[দাগ (অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ)|দাগ]]|| [[মুনিন বৰুৱা]] || |- | ২০০০|| [[তুমি মোৰ মাথোঁ মোৰ]]|| জুবিন গাৰ্গ|| |- | ২০০০ || [[হিয়া দিয়া নিয়া]]|| [[মুনিন বৰুৱা]] || |- style="text-align:center; " ! colspan=4 style="background:#B0C4DE; " | অন্য ভাষা |- style="text-align:center; " ! style="background:#ccc; "| বৰ্ষ ! style="background:#ccc; "| কথাছবি ! style="background:#ccc; "| ভাষা ! style="background:#ccc; "| অন্যান্য তথ্য |- |২০১৯ |সামসাৰা |[[বাংলা]] |মুক্তিপ্ৰাপ্ত |- | width="150"|২০১৬ || width="200"| দিল ত’ দীৱানা হ্যে || width="200"| হিন্দী || width="150"| মুক্তিপ্ৰাপ্ত |- |২০১০ |কাছে এসো তুমি |বাংলা |মুক্তিপ্ৰাপ্ত |- |২০১০ |মন নিয়ে |বাংলা |মুক্তিপ্ৰাপ্ত |- | width="150" |২০০৬ || width="200" | ষ্ট্ৰিংছ || width="200" | [[হিন্দী]] || width="150" | মুক্তিপ্ৰাপ্ত |- | width="150" | ২০০৪ || width="200" | শুধু তুমি || width="200" | বাংলা || width="150" | মুক্তিপ্ৰাপ্ত |} == অভিনয় জীৱন == জুবিন গাৰ্গে ২০০০ চনত এন কে প্ৰডাকচনৰ অধীনত নিৰ্মিত ''[[তুমি মোৰ মাথোঁ মোৰ]]'' ছবিত অভিনেতা আৰু পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ''[[দীনবন্ধু (চলচ্চিত্ৰ)|দীনবন্ধু]]'' (২০০৪), ''[[মন যায় (চলচ্চিত্ৰ)|মন যায়]]'' (২০০৮), ''[[গানে কি আনে|গানে কি আনে]] (২০১৬)'', ''[[মিছন চাইনা (চলচ্চিত্ৰ)|মিছন চাইনা]]'' (২০১৭), ''দ্য আণ্ডাৰৱৰ্ল্ড'' (২০১৮), ''[[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]]'' (২০১৯), ''ৰাজনীতি'' (২০২২), ''ডক্টৰ বেজবৰুৱা ২'' (২০২৩), ''ৱাইড এংগল'' (২০২৪), ''চিকাৰ'' (২০২৪) আৰু অভিমন্যু (২০২৪) ত অভিনয় কৰিছিল। জুবিন অভিনীত ''[[ৰৈ ৰৈ বিনালে (চলচ্চিত্ৰ)|ৰৈ ৰৈ বিনালে]]'' ২০২৫ চনৰ ৩১ অক্টোবৰত মুক্তিলাভ কৰে।<ref name="IMDB">{{cite web | url=https://www.imdb.com/title/tt29939499/ | title=Roi Roi Binale | accessdate=23 September 2025}}</ref> জুবিন গাৰ্গে অভিনয় কৰা একাধিক ছবিয়েই বক্স অফিচত সফলতা লাভ কৰিছে। ২০১৭ চনত ৮ ছেপ্টেম্বৰত ৬৫টা চিনেমা হলত মুক্তি লাভ কৰা ''মিছন চাইনা''ক দিল্লী, বেংগালুৰু আৰু মুম্বাইকে ধৰি অসমৰ বাহিৰত থকা আঠটা চিনেমা হলত মুক্তি দিয়া হৈছিল। ছবিখনে প্ৰথম সপ্তাহৰ ভিতৰতে মুঠ ২ কোটি ৪০ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.time8.in/the-exact-box-office-collection-of-mission-china-over-the-1st-week-revealed/|title=The Exact Box Office Collection of Mission China 1st Week Revealed|access-date=16 September 2017|website=Time8.in}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.northeastguide.in/assam/mission-china-collection-box-office-movie-review-total-budget/|title=Mission China Box Office|website=Northeastguide.in|access-date=9 September 2017|archivedate=9 September 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170909095105/https://www.northeastguide.in/assam/mission-china-collection-box-office-movie-review-total-budget/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=https://in.bookmyshow.com/buytickets/mission-china-national-capital-region-ncr/movie-ncr-ET00061289-MT/20170911/|title=Mission China Realising Theatre |website=Bookmyshow.com|access-date=11 September 2017}}</ref> মিছন চাইনাই [[অসম|অসমত]] যথেষ্ট ব্যৱধানত ব্লকবাষ্টাৰ বাহুবলী আৰু [[ছলমান খান|ছলমান খানৰ]] [[বজৰংগী ভাইজান|বজৰংগী ভাইজানৰ]] প্ৰথম দিনৰ সংগ্ৰহৰ অভিলেখ ভংগ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|date=10 September 2017|title=Mission China: Old-fashioned projector promo helps Assamese film beat Baahubali record|url=https://www.hindustantimes.com/regional-movies/mission-china-old-fashioned-projector-promo-helps-assamese-film-beat-baahubali-record/story-OfDn0UHUMlikrueyPECFJK.html|access-date=28 January 2021|website=Hindustan Times|language=en}}</ref> বৰ্তমান ই [[:en:Assamese_cinema#List_of_highest-grossing_Assamese_films|সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী অসমীয়া ছবিৰ]] ভিতৰত ৬ নং স্থানত আছে। ২০১৯ চনত মুক্তিলভা ''কাঞ্চনজংঘা''ই ১০ দিনতে ৩.৯ কোটি টকা সংগ্ৰহ কৰি সকলো অভিলেখ ভংগ কৰিছিল। দৰ্শকৰ ব্যাপক সঁহাৰি লাভ কৰা ছবিখনে প্ৰথমদিনাই ২২.৫ লাখ টকা সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। তিনিদিনৰ ভিতৰতে কাঞ্চনজংঘাই কোটিৰো অধিক টকাৰ ব্যৱসায় কৰে। ২০২৫ চনত মুক্তি লভা জুবিন গাৰ্গৰ অন্তিম ছবি "ৰৈ ৰৈ বিনালে"ই ৩০ কোটি টকা ব্যৱসায় কৰি আৰু ৰাতিপুৱা ৪.০০ বজাত অসমীয়া চিনেমাৰ প্ৰথম প্ৰদৰ্শনীৰ ব্যৱস্থাৰে ৯০ বছৰীয়া অসমীয়া চিনেমাৰ জগতত ইতিহাস ৰচে। <ref name="India Today NE">{{cite web | url=https://www.indiatodayne.in/entertainment/story/zubeens-kanchanjangha-sweeps-box-office-collects-3-9-crore-10-days-397330-2019-09-16 | title=Zubeen’s Kanchanjangha Sweeps Box Office, Collects 3.9 Crore in 10 days | publisher=India Today NE | date=Sep 16, 2019, Updated Jun 29, 2022, 1:43 AM IST | accessdate=23 September 2025}}</ref> [[File:গানে কি আনে চলচ্চিত্ৰ প'ষ্টাৰ.jpg|thumb|গানে কি আনে চলচ্চিত্ৰৰ প'ষ্টাৰত জুবিন গাৰ্গ]] ==অভিনীত ছবি== {| class="wikitable sortable" ! width="50" | বৰ্ষ ! width="200" | কথাছবি ! width="200" | পৰিচালক ! width="200" | চৰিত্ৰ |- | ২০০০ || [[তুমি মোৰ মাথোঁ মোৰ]] || জুবিন গাৰ্গ ||ৰিচি |- | ২০০২ || [[প্ৰেম আৰু প্ৰেম]] || [[শম্ভু গুপ্তা]] || বিশেষ এভূমুকি |- | ২০০৪ ||[[দীনবন্ধু (২০০৪ চলচ্চিত্ৰ)|দীনবন্ধু]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || বিপুল |- | ২০০৮ || [[মন যায়]] || [[এম মণিৰাম]]|| মানৱ |- | ২০১১ || [[ৰামধেনু (চলচ্চিত্ৰ)|ৰামধেনু]] || [[মুনিন বৰুৱা]] || বিশেষ এভূমুকি |- | ২০১৪ || [[ৰ'দৰ চিঠি|ৰ’দৰ চিঠি]] || [[বাহাৰুল ইছলাম]] || |- | ২০১৫ || [[অহেতুক]] || বাণী দাস || বিশেষ এভূমুকি |- | ২০১৬ || [[সাত নম্বৰৰ সন্ধানত]] || [[আব্দুল মজিদ]] || বিশেষ এভূমুকি |- | ২০১৬ || [[গানে কি আনে]] || ৰাজেশ যশপাল ||নীলাভ জোনাক বৰুৱা |- | ২০১৭ || [[মিছন চাইনা]] || জুবিন গাৰ্গ ||কৰ্ণেল গোস্বামী |- | ২০১৭ || প্ৰিয়াৰ প্ৰিয় || [[মুনিন বৰুৱা]] || প্ৰিয়ব্ৰত কাকতি |- | ২০১৮ || দি আণ্ডাৰৱৰ্ল্ড || ৰাজেশ যশপাল|| |- | ২০১৯ || [[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]] || জুবিন গাৰ্গ || অনিৰ্বাণ ভট্টাচাৰ্য |- | ২০২২ || ৰাজনীতি || মঞ্জিত শৰ্মা || অৰিন্দম |- |২০২৩ || [[ডক্তৰ বেজবৰুৱা ২|ডক্টৰ বেজবৰুৱা ২]]|| [[নিপন গোস্বামী]] || আৰক্ষী বিষয়া মহাদেৱ বৰবৰুৱা |- |২০২৪ || চিকাৰ || দেবাংকৰ বৰগোহাঁই ||শংকৰ চিকাৰী |- |২০২৪ || [[ৱাইড এংগল (চলচ্চিত্ৰ)|ৱাইড এংগল]]|| [[জয়ন্ত নাথ]] || গৌতম শৰ্মা |- |২০২৫ || যোদ্ধা || ভাস্কৰ শৰ্মা || বিশেষ এভূমুকি |- |২০২৫ || [[ৰৈ ৰৈ বিনালে (চলচ্চিত্ৰ)|ৰৈ ৰৈ বিনালে]] || ৰাজেশ ভূঞা || ৰাউল (এগৰাকী অন্ধ শিল্পীৰ ৰূপত) |- |} ==অভিনীত টেলিভিছন== {| class="wikitable sortable" ! width="50" | বৰ্ষ ! width="200" | টেলিভিছন ! width="200" | চৰিত্ৰ ! width="200" | নোট |- |১৯৯৮ |এমটিভি মষ্ট ৱাণ্টেড |নিজেই (বিশেষ অতিথি) |তেতিয়াৰ এমটিভিৰ ভিজে ৰাগেশ্বৰীৰ সৈতে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰৰ সময়ত তেওঁৰ প্ৰথম টেলিভিছনত পৰ্দাত উপস্থিত হয়, তেওঁৰ প্ৰথম মিউজিক ভিডিঅ' "য়ুহি কভি" মুকলি কৰাৰ পিছত। |- |২০০১ |মুভছ এণ্ড শ্বেকাৰছ |নিজেই (বিশেষ সহ-অতিথি) |ভাৰতীয় গভীৰ নিশাৰ টক শ্ব' |- |২০০৭ |ছাৰেগামা লিল' চেম্পছ |নিজেই (বিচাৰক) |বাংলা সংগীত গেম শ্ব' |- |২০০৮ |বোল বেবী বোল |নিজেই (বিশেষ অতিথি) |ভাৰতীয় সংগীত গেম শ্ব' <br /> গায়ক আদনান ছামিৰ দ্বাৰা আয়োজিত |- |২০১০–১১ |অনুৰাধা |অনিৰুদ্ধ |তেওঁৰ প্ৰথম আৰু একমাত্ৰ অসমীয়া ধাৰাবাহিক |- |২০১১ |দিদি নং ১ |নিজেই (বিশেষ অতিথি) |মহিলাৰ বাবে বাংলা সংগীত গেম শ্ব' |- |২০১৩ |ছাৰেগামা লিল' চেম্পছ |নিজেই (বিশেষ অতিথি) |বাংলা সংগীত গেম শ্ব' |- |২০১৩-১৪ |মই জুবিন গাৰ্গ হ'ব বিচাৰো |নিজেই (বিচাৰক) | |- |২০২১ |মায়াবিনী ৰাতিৰ বুকুত |নিজেই (এংকৰ) | |- |২০২৫-২৬ |সুৰিয়া সুবাস |নিজেই (সংগীত শিল্পী) |সংগীত কনচাৰ্ট ৱেব-ধাৰাবাহিক <br /> সমগ্ৰ অসম ৰাজ্যৰ সকলো জিলাৰ চিত্ৰগ্ৰহণ কৰিছিল |} ==সাহিত্য চৰ্চা== জুবিন গাৰ্গ সাহিত্য জগতৰ লগতো জড়িত হৈ আছিল। ২০১৭ চনত তেওঁ কাব্য গ্ৰন্থৰ বাবে সেউজী-সেউজী বঁটা লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|title=Assam: Seuji-Seuji Award conferred upon singer Zubeen Garg|url=https://www.thenortheasttoday.com/current-affairs/states/assam-seuji-seuji-award-conferred-upon-singer-zubeen-garg|access-date=19 December 2020|website=The Northeast Today|date=22 December 2017}}{{Dead link|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> {| class="wikitable" |- style="background:#cfc; text-align:center; " |'''বৰ্ষ''' |'''পুথি''' |'''ভাষা''' |- |২০০৯ |''শব্দ অনুভূতি'' | rowspan="3" |অসমীয়া |- |২০১৮ |''জুবিনৰ পদ্য''<ref>{{Cite web|title=With over Rs 4.5 crores in sales and 4 lakh visitors, 20th Northeast Book Fair breaks all past records|url=https://www.guwahatiplus.com/article-detail/with-over-rs-4-5-crores-in-sales-and-4-lakh-visitors-20th-northeast-book-fair-breaks-all-past-records|access-date=23 September 2020|website=G Plus|language=en}}</ref> |- |২০২০ |''জুবিনৰ পদ্য (দ্বিতীয় সংস্কৰণ)'' |} ==সামাজিক সক্ৰিয়তা আৰু লোকহিতৈষী কৰ্ম== গাৰ্গে বিভিন্ন কামৰ বাবে ধন আগবঢ়োৱা ''কলাগুৰু আৰ্টিষ্ট ফাউণ্ডেশ্যন'' নামৰ এটা দাতব্য সংস্থা চলাইছিল। অসমত বিধ্বংসী বানপানী হ’লে তেওঁ মানুহক কাপোৰ, ঔষধ আৰু বৰঙনি দান কৰিবলৈ আহ্বান জনায়।<ref>{{cite news |title=Beyond Bollywood |url=https://www.indiatoday.in/magazine/nation/story/20181105-beyond-bollywood-1374988-2018-10-27 |access-date=18 September 2019 |work=India Today |date=5 November 2018 |language=en |archive-date=2 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190102154758/https://www.indiatoday.in/magazine/nation/story/20181105-beyond-bollywood-1374988-2018-10-27 |url-status=live }}</ref> তেওঁ [[অসম লোকসেৱা আয়োগ|এপিএছচি]]-ৰ নিযুক্তি ক্ষেত্ৰৰ দুৰ্নীতিৰ বিষয়টো লৈ তেওঁৰ [[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]] চিনেমাখন নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.guwahatiplus.com/daily-news/zubeen-s-next-film-kanchenjunga-to-be-based-on-apsc-scam|title=Zubeen's next film 'Kanchenjunga' to be based on APSC scam|website=G Plus|language=en|access-date=18 September 2019|archive-date=9 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190209092909/http://www.guwahatiplus.com/daily-news/zubeen-s-next-film-kanchenjunga-to-be-based-on-apsc-scam|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/singing-sensation-zubeen-garg-and-team-visits-dhemaji-for-kanchanjangha-promotion/|title=Singing sensation Zubeen Garg and Team visits Dhemaji for Kanchanjangha Promotion|date=29 October 2018|website=The Sentinel|language=en-US|access-date=18 September 2019|archive-date=31 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190831065523/https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/singing-sensation-zubeen-garg-and-team-visits-dhemaji-for-kanchanjangha-promotion/|url-status=live}}</ref> জুবিন [[ফুটবল]] অনুৰাগী আছিল আৰু [[বানপানী|বানপীড়িত লোকসকলৰ]] বাবে ধন সংগ্ৰহৰ মানসেৰে মেট্‌চ খেলিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.thehansindia.com/posts/index/Sports/2015-10-05/Soccer-for-charity-in-Assam/179263|title=Soccer for charity in Assam|website=The Hans India|date=5 October 2015|access-date=14 May 2019|archive-date=14 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190514063145/https://www.thehansindia.com/posts/index/Sports/2015-10-05/Soccer-for-charity-in-Assam/179263|url-status=live}}</ref> গাৰ্গ অসমৰ '[[নাগৰিকত্ব (সংশোধনী) আইন, ২০১৯|কা]]'-বিৰোধী প্ৰতিবাদত আগ-ভাগ লোৱা অন্যতম অৰাজনৈতিক ব্যক্তি আছিল।<ref>{{Cite news|url=https://www.news18.com/news/india/music-art-tie-them-as-zubeen-garg-and-a-host-of-assamese-artistes-lead-anti-caa-stir-from-the-front-2432069.html|title=Music, Art Tie Them as Zubeen Garg and a Host of Assamese Artistes Lead Anti-CAA Stir from the Front|website=News18|access-date=13 March 2020|date=21 December 2019|archive-date=14 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200114054315/https://www.news18.com/news/india/music-art-tie-them-as-zubeen-garg-and-a-host-of-assamese-artistes-lead-anti-caa-stir-from-the-front-2432069.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last1=Sengupta |first1=Aditi |title='Don't mess with Assam': Zubeen Garg |url=https://www.thehindubusinessline.com/blink/cover/dont-mess-with-assam-zubeen-garg/article30404699.ece |access-date=13 March 2020 |work=@businessline |date=26 December 2019 |language=en |archive-date=17 April 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200417192412/https://www.thehindubusinessline.com/blink/cover/dont-mess-with-assam-zubeen-garg/article30404699.ece |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=CAA 'not forgotten': Zubeen Garg |url=https://www.telegraphindia.com/north-east/caa-not-forgotten-zubeen-garg/cid/1801261 |access-date=24 October 2022 |website=www.telegraphindia.com}}</ref> ২০২১ চনৰ মে’ মাহত [[কৰ'নাভাইৰাছ ৰোগ ২০১৯|ক’ভিড-১৯-ৰ]] সংক্ৰমণৰ উত্থানৰ সময়ত গাৰ্গে গুৱাহাটীত থকা দুমহলীয়া ঘৰটো ক’ভিড কেয়াৰ চেণ্টাৰলৈ ৰূপান্তৰিত কৰিবলৈ আগবঢ়াইছিল। ইয়াৰ লক্ষ্য আছিল সেইসময়ত ৰোগীৰ বাবে বিছনাৰ বৰ্ধিত চাহিদা পূৰণ কৰা।<ref>{{Cite web |date=6 May 2021 |title=Zubeen Garg offers his house to convert as Covid care centre |url=https://assamtribune.com/guwahati/zubeen-garg-offers-his-house-to-convert-as-covid-care-centre-1091844 |access-date=19 June 2024 |website=The Assam Tribune |language=en}}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== ২০০২ চনৰ ৪ ফেব্ৰুৱাৰীত জুবিন গাৰ্গে অসমৰ [[গোলাঘাট|গোলাঘাটৰ]] নিবাসী ফেশ্বন ডিজাইনাৰ গৰিমা শইকীয়াক বিয়া কৰায়।<ref>{{cite web| url=https://thenortheasttoday.com/assam-zubeen-to-celebrate-his-birthday-by-releasing-music-album-of-mission-china/| title=Assam: Zubeen Garg to celebrate his birthday by releasing music album of 'Mission China'!| work=The North East Today| date=18 November 2016| access-date=8 September 2017| archive-date=23 May 2017| archive-url=https://web.archive.org/web/20170523122714/http://thenortheasttoday.com/assam-zubeen-to-celebrate-his-birthday-by-releasing-music-album-of-mission-china/| url-status=live| archivedate=23 May 2017| archiveurl=https://web.archive.org/web/20170523122714/http://thenortheasttoday.com/assam-zubeen-to-celebrate-his-birthday-by-releasing-music-album-of-mission-china/| deadurl=yes}}</ref> গৰিমা শইকীয়া গোলাঘাটৰ শান্তিপুৰৰ সুৰেন্দ্ৰনাথ শইকীয়া আৰু ৰুণুমী শইকীয়াৰ একমাত্ৰ জীয়ৰী। তেওঁ মুম্বাই বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা ইংৰাজী সাহিত্যত স্নাতকোত্তৰ সম্পূৰ্ণ কৰে। ইয়াৰ লগতে তেওঁ এগৰাকী ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ টেবুল টেনিছ খেলুৱৈ। তেওঁলোকৰ চিনাকি ফেন-মেইলৰ জৰিয়তে হৈছিল। গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গে ডিজাইন কৰা ভালেমান সাজ-পোছাক জুবিন গাৰ্গে পৰিধান কৰে।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৫৭ |language=as}}</ref> তেওঁ সহ-প্ৰযোজক হিচাপেও একাধিক ছবিত জুবিন গাৰ্গৰ সৈতে কাম কৰিছে। ===ধৰ্মীয় দৃষ্টিভংগী আৰু ঈশ্বৰ বিশ্বাস=== জুবিন গাৰ্গে নিজকে ''ধৰ্ম-অবিশ্বাসী'' বুলি গণ্য কৰিছিল আৰু কৈছিল যে, তেওঁৰ কোনো জাতি-ধৰ্ম নাই, তেওঁ মুক্ত।<ref>{{cite news |title=I Don't Have Any Caste, Religion Or God: Zubeen Garg |url=https://m.guwahatiplus.com/article/i-don-t-have-any-caste-religion-or-god-zubeen-garg/5862/amp#amp_tf=From%20%251%24s&aoh=17141538671889&referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com |work=Guwahati Plus |date=29 July 2019 |access-date=27 April 2024}}</ref> জুবিন গাৰ্গৰ ঈশ্বৰ বিশ্বাস সম্পৰ্কত স্পষ্ট অভিমত দিয়াটো প্ৰায় দুষ্কৰ বুলি পিতৃ কপিল ঠাকুৰে ''পিতৃৰ দৃষ্টিৰে জুবিন'' গ্ৰন্থত লিখিছে। জুবিন গাৰ্গে গুৱাহাটীৰ কৌটিলিংগম মন্দিৰলৈ মাজে-মধ্যে যোৱাৰ কথা তেওঁ শুনিছে। ইয়াৰ লগতে অসমৰ বাহিৰত থকা কোনো কোনো মন্দিৰ দৰ্শন কৰাৰ কথাও তেওঁ শুনিছে। অৱশ্যে এটা কথা পিতৃয়ে ক'ব বিচাৰে যে, ''জুবিন গাৰ্গৰ বুদ্ধ-দৰ্শন খুব প্ৰিয়। '' অৱশ্যে সেই সম্পৰ্কে সণ্ঢালনিকৈ অধ্যয়ন কৰিবলৈ তেওঁ ''এতিয়া সময় দুৰ্লভ'' বুলি প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{Cite book |last=ঠাকুৰ |first=কপিল |title=পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন |publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ |year=২০১১ |page=৫৯ |language=as}}</ref> ==বঁটা আৰু সন্মান== [[File:Zubeen Garg receiving National Award.jpg|thumb|৫৫সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা, ২০০৯ত নন-ফিচাৰ ফিল্ম ''ইক’জ অৱ চাইলেঞ্চ''ৰ বাবে জুবিন গাৰ্গক ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি [[প্ৰতিভা পাটিল|প্ৰতিভা পাটিলে]] শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালনাৰ বঁটা দিয়ে। ]] ১৯৯৬ চনত চেনেল ভি মিউজিক এৱাৰ্ড্‌ছ আৰু স্ক্ৰীন এৱাৰ্ড্‌ছত জুবিন গাৰ্গ "চান্দনী ৰাত" এলবামৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ ভাৰতীয় পপ এলবাম হিচাপে নিৰ্বাচিত হয় যিটো ক্ৰমে দলেৰ মেহেন্দীৰ এলবাম ''বলো তা ৰা ৰা'' আৰু সুচিত্ৰ কৃষ্ণমূৰ্থীৰ এলবাম ''ডোলে ডোলে''ৰ হাতত পৰাস্ত হয়। ২০১১ চনত আমেৰিকাৰ ইলিনয়ৰ অক ব্ৰুকত অনুষ্ঠিত হোৱা অসম অধিৱেশনৰদ্বাৰা জুবিন গাৰ্গক বছৰৰ অতিথি শিল্পী হিচাপে সন্মানিত কৰা হয়।<ref>{{cite book |last1=Koch |first1=Lars-Christian |last2=Klotz |first2=Sebastian |last3=Bohlman |first3=Philip V |title=Sounding Cities : Auditory Transformations in Berlin, Chicago, and Kolkata |date=2018 |publisher=LIT |location=Zürich |isbn=978-3-643-90555-0 |pages=213 |language=English}}</ref> ২০২৪ চনৰ ২৭ মে'ত জুবিন গাৰ্গক [[মেঘালয়|মেঘালয়ৰ]] [[বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়, মেঘালয়|বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ]] পৰা সন্মানীয় ডক্টৰ অৱ লিটাৰেচাৰ (ডি.লিট) ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{Cite web |title=Hon. D.Litt. to Zubeen Garg and Lou Majaw at 10th USTM Convocation |work=USTM |url=https://ustm.ac.in/event/hon-d-litt-to-zubeen-garg-and-lou-majaw-at-10th-ustm-convocation/ |access-date=27 August 2024 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 August 2024 |title=USTM Holds 10th Convocation, Honors Zubeen Garg and Lou Majaw |url=https://www.pratidintime.com/north-east/meghalaya/ustm-holds-10th-convocation-honors-zubeen-garg-and-lou-majaw |access-date=27 August 2024 |website=Pratidin Time |language=en}}</ref> ২০০৯ চনৰ ৫৫সংখ্যক [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা|ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটাত]] অ-কাহিনীমূলক ছবি ''ইক’জ অৱ চাইলেঞ্চ''ৰ বাবে তেওঁ শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালনাৰ বঁটা লাভ কৰে। ২০২৫ চনৰ ৯ ডিচেম্বৰ তাৰিখে কটন বিশ্ববিদ্যালয়ে জুবিন গাৰ্গক মৰণোত্তৰভাৱে সন্মানীয় ডক্টৰ অৱ লিটাৰেচাৰ (ডি.লিট) ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰে। ২০২৫ চনৰ ২১ নৱেম্বৰ তাৰিখে ভাৰতীয় ডাক বিভাগৰ অসম শাখাই শিল্পীগৰাকীৰ ৫৩ সংখ্যক জন্মদিন উপলক্ষ্যে তেওঁৰ নামত এটি বিশেষ স্মৃতিচাৰণ পোষ্ট কাৰ্ড মুকলি কৰে। ২০২৬ চনৰ ফিল্মফেয়াৰ(অসম) য়ে জুবিন গাৰ্গক মৰণোত্তৰভাৱে জীৱনজোৰা সাধনা বঁটা আৰু 'ৰৈ ৰৈ বিনালে' ছবিখনৰ বাবে বিশেষ বঁটা প্ৰদান কৰে। {| class="wikitable" |- style="background:#cfc; text-align:center; " | বৰ্ষ|| '''বঁটা'''|| চলচ্চিত্ৰ/এলবাম/থিয়েটাৰ|| '''শিতান'''|| '''ফলাফল''' |- |rowspan="2" |১৯৯৬ |স্ক্ৰীন বঁটা |rowspan="2" |''চান্দনী ৰাত'' |rowspan="2" |শ্ৰেষ্ঠ আত্মপ্ৰকাশ ভাৰতীয় পপ এলবাম |{{nom}} |- |চেনেল ভি মিউজিক বঁটা |{{nom}} |- | rowspan="2" |২০০৫ |BFJA বঁটা|| ''শুধো তুমি''|| শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক|| {{won}} |- |প্ৰাগ চিনে বঁটা-২০০৫ |''ৰং'' |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী – "ছায়া দৰে থাকা তুমি"<ref>{{Cite web|date=7 March 2021|title=Northeast's Sensation Zubeen Garg: Early Life, Career, Awards & Controversies – Sentinelassam|url=https://www.sentinelassam.com/entertainment/wikipedia-of-northeasts-singing-sensation-zubeen-garg-527402|access-date=9 March 2021|website=www.sentinelassam.com|language=en}}</ref> |{{won}} |- |২০০৬ |গ্ল’বেল ইণ্ডিয়ান ফিল্ম এৱাৰ্ড<ref name="GIFA List Of Winners">{{cite web|title=G.I.F.A. Awards 2006: winners|date=10 December 2006|url=http://www.bollywoodhungama.com/features/2006/12/10/1918/index.html|website=[[Bollywood Hungama]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20081121175701/http://www.bollywoodhungama.com/features/2006/12/10/1918/index.html|access-date=24 April 2017|archive-date=21 November 2008}}</ref> | rowspan="6" |গেংষ্টাৰ | rowspan="4" |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী (য়া আলি) |{{won}} |- | rowspan="5" |২০০৭ |ফিল্মফেয়াৰ বঁটা |{{nom}} |- |জী চিনে |{{nom}} |- |আইফা বঁটা<ref name=altfg>{{cite web |author=Andre Soares |url=http://www.altfg.com/blog/awards/indian-film-academy-awards-2007/ |title=Indian Film Academy Awards 2007 |publisher=Altfg.com |date=2 June 2007 |access-date=13 June 2012 |archive-date=8 February 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120208180559/http://www.altfg.com/blog/awards/indian-film-academy-awards-2007/ |url-status=live }}</ref> |{{nom}} |- |ষ্টাৰডাষ্ট বঁটা<ref>{{cite web|title=Stardust Awards Winners for 2006|url=http://www.indicine.com/movies/bollywood/stardust-awards-winners-for-2006/|publisher=indicine.com|access-date=24 April 2017|archive-date=17 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180717184206/http://www.indicine.com/movies/bollywood/stardust-awards-winners-for-2006/|url-status=live}}</ref> |নতুন আলোড়নকাৰী কণ্ঠ |{{won}} |- |স্ক্ৰীন বঁটা<ref>{{Cite web |date=3 May 2022 |title=Screen Award for Best Male Playback Singer |url=https://bollywoodproduct.in/screen-award-for-best-male-playback-singer/ |access-date=2 July 2022 |website=Bollywood Product |language=en-US}}</ref> |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠ (য়া আলি) |{{nom}} |- | rowspan="2" |২০০৮ | rowspan="2" |কলাকাৰ বঁটা |জিন্দেগী | rowspan="2" |শ্ৰেষ্ঠ মিউজিক এলবাম |{{won}} |- |''তুমি'' |{{won}} |- | ২০০৯ ||৫৫সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা || ''ইক’জ অৱ চাইলেঞ্চ'' || শ্ৰেষ্ঠ অ-কাহিনীমূলক সংগীত পৰিচালনাৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা|| {{won}} |- |২০১১ |প্ৰাগ চিনে বঁটা ২০১১ |''[[জেতুকা পাতৰ দৰে (চলচ্চিত্ৰ)|জেতুকা পাতৰ দৰে]]'' |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"পুৱাৰ হাঁহিত"'' |{{nom}} |- |২০১২ ||প্ৰাগ চিনে বঁটা-২০১২<ref>{{cite web |title=Prag Cine Awards 2015 to be held in Assam |date=24 January 2015 |url=http://www.indiantelevision.com/television/tv-channels/news-broadcasting/prag-cine-awards-2015-to-be-held-in-assam-150124 |publisher=indiantelevision.com |access-date=24 April 2017 |archive-date=1 May 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170501001923/http://www.indiantelevision.com/television/tv-channels/news-broadcasting/prag-cine-awards-2015-to-be-held-in-assam-150124 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Prag Cine Award on March 21, 22|url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jan2815/city053|publisher=assamtribune.com|access-date=24 April 2017|archive-date=2 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402195918/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jan2815%2Fcity053|url-status=live|archivedate=2 April 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402195918/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jan2815/city053|deadurl=yes}}</ref> |''[[ৰামধেনু (চলচ্চিত্ৰ)|ৰামধেনু]]'' |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"ৰং দিয়া মৰম"'' |{{nom}} |- |২০১৩ |প্ৰাগ চিনে বঁটা ২০১৩ |''মি এণ্ড মাই ছিষ্টাৰ'' |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"থুনুক-থানাক"'' |{{nom}} |- |২০১৪ |প্ৰাগ চিনে বঁটা ২০১৪ |''চিঞৰ'' |"শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"কালৰ অসুৰ"'' |{{nom}} |- | rowspan="2" | ২০১৫ | rowspan="2" |প্ৰাগ চিনে বঁটা উত্তৰ-পূব ২০১৫||''[[অহেতুক]]'' |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"অহেতুক"'' |{{won}} |- |''ৰ’দৰ চিঠি'' |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালনা |{{nom}} |- | rowspan="2" |২০১৬ | rowspan="2" |গপ চপ মিউজিক বঁটা |''বলিয়া কৃষ্ণ (হেঙুল থিয়েটাৰ)'' |বছৰটোৰ শীৰ্ষক গীত – "''বলিয়া কৃষ্ণ''" |{{won}} |- | rowspan="3" |''গানে কি আনে'' |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক – ''"জানো জানো"'' |{{won}} |- | rowspan="3" |২০১৭ | rowspan="2" |প্ৰাগ চিনে নৰ্থ-ইষ্ট ২০১৭ |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালনা |{{nom}} |- |শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"জানো জানো"'' |{{nom}} |- |ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ বঁটা |''[[কহিনুৰ থিয়েটাৰ|কহিনুৰ থিয়েটাৰ]]'' |ৰেড এফ এম শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী – "জনম জনম''"''<ref>{{Cite web|title=Dalmia Bharat : First Mobile Theatre Awards presented by Dalmia Cement {{!}} MarketScreener|url=https://www.marketscreener.com/quote/stock/DALMIA-BHARAT-LTD-9743873/news/Dalmia-Bharat-First-Mobile-Theatre-Awards-presented-by-Dalmia-Cement-24725283/|access-date=13 February 2021|website=www.marketscreener.com|date=10 July 2017 |language=en}}</ref> |{{won}} |- | rowspan="5" | ২০১৮ | rowspan="4" |প্ৰাগ চিনে বঁটা ২০১৮<ref>{{Cite web |date=28 May 2018 |title=Prag Cine Awards North-East 2018: Best director award for Utpal Barpujari |url=http://nenow.in/north-east-news/prag-cine-awards-north-east-2018-best-director-award-for-utpal-barpujari.html |access-date=20 August 2022 |website=NORTHEAST NOW |language=en-US}}</ref>|| rowspan="3" | ''[[মিছন চাইনা (চলচ্চিত্ৰ)|মিছন চাইনা]]'' || শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা (জনপ্ৰিয়) || {{won}} |- | শ্ৰেষ্ঠ ছবি (জনপ্ৰিয়) || {{won}} |- |শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"দিন জ্বলে ৰাতি জ্বলে"'' |{{nom}} |- |''প্ৰিয়াৰ প্ৰিয়'' |শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা |{{nom}} |- |ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ বঁটা |''[[আৱাহন থিয়েটাৰ|আৱাহন থিয়েটাৰ]]'' |ৰেড এফ এম শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"অ' মা"''<ref>{{Cite web|title=Assam's Mobile theater industry gets due recognition; Artists, writers and personalities awarded|url=https://www.thenortheasttoday.com/current-affairs/states/assams-mobile-theater-industry-gets-due-recognition-artists-writers-and-personalities-awarded|access-date=13 February 2021|website=TheNortheastToday – Read From North East (TNT)|date=22 June 2018|language=en}}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |{{won}} |- |২০১৯ |ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ বঁটা |''দেউতা (চিৰঞ্জীৱ থিয়েটাৰ)'' |ৰেড এফ এম শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"অ' দেউতা"''<ref>{{Cite web|date=20 July 2019|title=Tapan Das Bags Best Theatre Actor Award|url=https://www.pratidintime.com/tapan-das-bags-best-theatre-actor-award/|access-date=13 February 2021|website=Pratidin Time|language=en-US|archivedate=2 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210502130727/https://www.pratidintime.com/tapan-das-bags-best-theatre-actor-award/|deadurl=yes}}</ref> |{{won}} |- | rowspan="7" |২০২১ | rowspan="7" |প্ৰাগ চিনে বঁটা<ref>{{Cite web |title=20th Prag Cine Awards on Jan 30 |url=https://www.pratidintime.com/latest-assam-news-breaking-news-assam/20th-prag-cine-awards-on-jan-30 |access-date=20 August 2022 |website=Pratidin Time |date=24 December 2020 |language=en}}</ref> | rowspan="3" |''[[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)|কাঞ্চনজংঘা]]'' |শ্ৰেষ্ঠ ছবি (জনপ্ৰিয়) |{{nom}} |- |শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা (জনপ্ৰিয়) |{{won}} |- |শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"পাঞ্চনা"'' |{{won}} |- | rowspan="2" |[[ৰত্নাকৰ (চলচ্চিত্ৰ)|ৰত্নাকৰ]] |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক |{{won}} |- |শ্ৰেষ্ঠ কথা – ''"ৰাতি ৰাতি"'' |{{nom}} |- |''প্ৰতিঘাত'' |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালক |{{nom}} |- |''[[বৰনদী ভটিয়ায়]]'' |শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"বৰনদী ভটিয়ায়"'' |{{nom}} |- | rowspan="2" |২০২২ | rowspan="2" |[[প্ৰাগ চিনে বঁটা]] ২০২২<ref>{{Cite web |title=Galaxy of Stars Gathered at the 'Prag Cine Awards 2022', Check the Winners List |url=https://pragnews.com/Galaxy-of-Stars-Gathered-at-the-%27Prag-Cine-Awards-2022%27,-Check-the-Winners-List |access-date=20 August 2022 |website=pragnews.com |language=en }}{{Dead link|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |দা ফায়াৰিং ৰেঞ্জ |শ্ৰেষ্ঠ নেপথ্য পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী (২০২০) |{{nom}} |- |চন্দ্ৰাৱলী |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী (২০২১) |{{nom}} |- | rowspan="4" |২০২৩ |৮ম অসম ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা<ref>{{Cite web |date=10 March 2023 |title=8th Assam State Film Awards announced, Jonaki Porua—Fireflies, Bulbul Can Sing win best film award |url=http://nenow.in/top-news/8th-assam-state-film-awards-announced-jonaki-porua-fireflies-bulbul-can-sing-win-best-film-award.html |access-date=13 March 2023 |website=Northeast Now |language=en-US}}</ref><ref>{{Citation |title='৩৫ হাজাৰ গান গোৱাৰ পিছত এতিয়া আৰু শ্ৰেষ্ঠ কণ্ঠশিল্পীৰ বঁটা লৈ থাকিবলৈ দিন নাই' | date=13 March 2023 |url=https://www.youtube.com/watch?v=dJWoPZknc0w |access-date=13 March 2023 |language=en}}</ref> |[[কাঞ্চনজংঘা]] |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"পাঞ্চনা"'' |{{Won}} |- | rowspan="3" |ৰাজস্থান চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ ''<small>(অন্যান্য ৰাজ্যিক ছবিত)</small>'' | rowspan="3" |ডক্টৰ বেজবৰুৱা ২ |শ্ৰেষ্ঠ পুৰুষ কণ্ঠশিল্পী – ''"কি নাম দি মাতিম"'' |{{nom}} |- |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত পৰিচালনা – "''কি নাম দি মাতিম"'' |{{nom}} |- |শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী চৰিত্ৰ |{{Won}} |- |২০২৪ |ফিল্মফেয়াৰ বঁটা-অসমীয়া<ref>{{Cite web |title=Filmfare Awards Assamese 2024 Winners – Complete List Out! |url=https://www.filmfare.com/awards/filmfare-awards-assamese-2024/winners |access-date=5 April 2025 |website=filmfare.com |language=en}}</ref> |দা শ্লেম বুক |শ্ৰেষ্ঠ সংগীত এলবাম |{{Won}} |- |২০২৫ |ভূপেন হাজৰিকা বঁটা |বেলতলা বহাগী উৎসৱ সমিতি। কবিতা বৰুৱাৰদ্বাৰা প্ৰদান, [[ভূপেন হাজৰিকা]]ৰ কনিষ্ঠ ভগ্নী |জীৱনজোৰা সাধনাৰ বঁটা<ref>{{Cite news |title=Zubeen Garg conferred the Bhupen Hazarika Award 2025 |url=https://dainikjanambhumi.com/news/dr-bhupen-hazarika-award-has-been-presented-to-zubeen-garg?utm_source=chatgpt.com |work=Dainik Janambhumi}}</ref><ref>{{Cite news |title=Zubeen Garg to be conferred with Dr. Bhupen Hazarika Award |url=https://www.sentinelassam.com/cities/guwahati-city/assam-singer-zubeen-garg-to-be-conferred-with-dr-bhupen-hazarika-award |work=The Sentinel}}</ref> |সন্মানীত |- |} ==বিতৰ্ক== জুবিন গাৰ্গ কেইবাবাৰো বিভিন্ন বিতৰ্কৰ মাজত সোমাই পৰিছিল। গান গাই থকা অৱস্থাত জখলা বগোৱাকে ধৰি মঞ্চত কৰা কেতবোৰ কাণ্ডৰ বাবে তেওঁ কেইবাবাৰো সমালোচিত হৈছিল।<ref name="timesof">{{cite web | url=http://www.timesofassam.com/headlines/zubin-garg-into-controversy-again/ | title=Zubeen Garg into controversy again | publisher=Times of Assam | date=2010-08-26 | accessdate=2013-04-27}}</ref> ২০১১ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত তেওঁ ''অসম বন্ধ''ৰ বিৰুদ্ধে আৰক্ষী থানাত এজাহাৰ দাখিল কৰিছিল যদিও পাছলৈ সেয়া উঠাই লয়।{{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} ===ভূপেন হাজৰিকাৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়া=== ২০১১ চনৰ ৯ নৱেম্বৰত [[গুৱাহাটী]]ৰ জালুকবাৰীস্থিত [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ চৌহদত অনুষ্ঠিত [[ভূপেন হাজৰিকা|ড॰ ভূপেন হাজৰিকা]]ৰ অন্তিম শ্ৰদ্ধাঞ্জলি অনুষ্ঠানত জুবিনক মূৰত এখন কাপোৰৰ সৈতে এটা হালধীয়া বৰণৰ গেঞ্জী পৰিহিত অৱস্থাত দেখা দিছিল। জুবিনৰ সেই পোছাকযোৰক লৈ সমগ্ৰ অসমজুৰি বিতৰ্কৰ সৃষ্টি হৈছিল। অৱশেষত জুবিন গাৰ্গে ক্ষমা-প্ৰাৰ্থনা বিচাৰি বিতৰ্কৰ শেষ কৰিছিল।{{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} ===বিহু-মঞ্চত হিন্দী গান=== ২০১৩ চনত নিষিদ্ধ ঘোষিত সংগঠন [[আলফা]]ই অসমৰ গায়কসকলক বিহু-মঞ্চত হিন্দী গীত পৰিৱেশন নকৰিবলৈ জাননী দিছিল। কিন্তু এই আদেশ অমান্য কৰি জুবিন গাৰ্গে লতাশিল বিহু-মঞ্চত তেওঁৰ জনপ্ৰিয় হিন্দী গান ''য়া আলী'' পৰিৱেশন কৰে আৰু ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়াস্বৰূপে আলফাৰ সৰ্বাধিনায়ক পৰেশ বৰুৱাই জুবিন গাৰ্গক ''ভাৰতীয় সাংস্কৃতিক আগ্ৰাসনৰ এজেণ্ট''ৰূপে অভিহিত কৰি তেওঁক সংঘাতৰ বাবে সাৱধান কৰি দিছিল।<ref name="tehelka">{{cite web | url=http://tehelka.com/zubeen-hits-the-wrong-notes-for-ulfa/ | title=Zubeen hits the wrong notes for ULFA | publisher=Tehelka.com | date=2013-04-19 | accessdate=2013-04-27 | author=Ratnadip Choudhury | archivedate=2013-04-23 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130423164622/http://tehelka.com/zubeen-hits-the-wrong-notes-for-ulfa/ | deadurl=yes }}</ref> এই ঘটনাত অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[তৰুণ গগৈ]]য়ে জুবিনক সমৰ্থন কৰি তেওঁক নিৰাপত্তা প্ৰদান কৰিছিল।<ref name="ইণ্ডিয়ান">{{cite web | url=http://www.indianexpress.com/news/ya-ali-singer-zubeen-garg-provided-security-after-ulfa-threat/1105979/ | title='Ya Ali' singer Zubeen Garg provided security after ULFA threat | publisher=The Indian Express | date=2013-04-22 | accessdate=2013-04-27}}</ref> অৱশ্যে কেইদিনমানৰ পাছতে এই বিবাদৰ মীমাংসা হয়। জুবিনৰ মৃত্যুত শোক প্ৰকাশ কৰি এই নিষিদ্ধ ঘোষিত সংগঠনটিয়ে এটি প্ৰেছ বিজ্ঞপ্তি প্ৰকাশ কৰিছে। ===সুৰাকণ্ঠ=== ২০১৯ চনত বঙাইগাঁও জিলাৰ বক্সিং এছ’চিয়েশ্যনৰ সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানত ব্ৰাহ্মণ সম্প্ৰদায়ৰ ওপৰত বিতৰ্কিত মন্তব্য আগবঢ়োৱাৰ পাছত দৰং আৰু ওদালগুৰি জিলা ব্ৰাহ্মণ যুৱ মঞ্চই তেওঁক '''সুৰাকণ্ঠ''' উপাধি প্ৰদান কৰিছিল।<ref>[https://sangbad365.com/brahman-samaj-vs-zubeen/ জুবীন গাৰ্গক জুবীন গাৰ্গ নহয়, জুবীন সুৰাকণ্ঠ আখ্যা ব্ৰাহ্মণ সমাজৰ যুৱ মঞ্চই]</ref> ===মাজুলীত নিষিদ্ধ=== মাজুলীৰ পূৱেৰুণ কলা পৰিষদৰ উদ্যোগত অনুষ্ঠিত ৰঙালী বিহু সন্মিলনৰ‌ সামৰণি অনুষ্ঠানত জুবিনক ''সংগীত সিন্ধু'' উপাধি প্ৰদান কৰাৰ অৱস্থাত জুবিনে সত্ৰাধিকাৰক ''প্ৰভু ঈশ্বৰ'' সম্বোধন কৰা সম্পৰ্কত আপত্তি দৰ্শায়।<ref name=":0" /> ফলত মাজুলী জিলা সত্ৰ মহাসভাই তেওঁক মাজুলীত সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান পৰিৱেশনত নিষেধাজ্ঞা জাৰী কৰিছিল।<ref name=":0">[https://assam.news18.com/news/assam/zubeen-garg-is-banned-in-majuli-by-majuli-satra-mahasabha-for-insulting-satradhikar-tv-bhaskar-subham-g-377776.html Zubeen Garg Controversy: মাজুলীত নিষিদ্ধ জুবিন গাৰ্গ! সত্ৰাধিকাৰক অসন্মান কৰি শ্ৰীকৃষ্ণক তুচ্ছ-তাচ্ছিল্য কৰি ৰোষত পৰিল মাজুলীবাসীৰ]</ref><ref>{{cite news |last2=Raj |first2=Suhasini |last1=Walker |first1=Mark |author2-link=Suhasini Raj |title=Zubeen Garg, Singer Who Charmed India With a Bollywood Hit, Dies at 52 |url=https://www.nytimes.com/2025/09/22/world/asia/zubeen-garg-dead.html |access-date=23 September 2025 |work=[[The New York Times]] |date=22 September 2025}}</ref><ref>{{cite news |title=Assam: Zubeen Garg Faces Ban From Majuli District Satra Mahasabha |url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/assam-zubeen-garg-faces-ban-from-majuli-district-satra-mahasabha |work=Sentinel Assam |date=26 April 2024 |access-date=27 April 2024}}</ref> ===লগুণ বিতৰ্ক=== ২০১৯ চনত শিল্পীগৰাকীয়ে বিতৰ্কৰ সন্মুখীন হৈছিল যেতিয়া তেওঁ কৈছিল ''মই ব্ৰাহ্মণ, কিন্তু চিনেমাখনত মোৰ [[লগুণ]] (ব্ৰাহ্মণসকলে পিন্ধা পৱিত্ৰ সূতা) ছিঙি পেলাইছোঁ। মই আগতেও লগুণডাল আঁতৰাই পেলাইছিলোঁ আৰু এতিয়াও পিন্ধা নাই। '' পাছলৈ তেওঁ এই বক্তব্যৰ বাবে ক্ষমা বিচাৰে।<ref>{{cite web | title=Assam singer Zubeen Garg says,'These Brahmins should be killed'; case registered | date=30 July 2019 | url=https://www.oneindia.com/india/assam-singer-zubeen-garg-says-these-brahmins-should-be-killed-case-registered-2926237.html }}</ref> জুবিন গাৰ্গে মিডিয়াৰ আগত স্পষ্ট কৰি দিলে যে তেওঁ আচলতে তেনেকৈ বুজাব বিচৰা নাছিল। তেওঁ কয়—'' "মই ধেমালি-ধেমালিতে কৈছিলোঁ বাবে মানুহে ভুল বুজিলে। মই বুজাব বিচাৰিছিলোঁ যে আমি উচ্চ জাতি-নিম্ন জাতিৰ ব্যৱস্থাটো নাইকিয়া কৰিব লাগে। মই সেই কঞ্চেপ্টটোত বিশ্বাস কৰোঁ। সেই প্ৰচেষ্টাত 'বামুণ' শব্দটো ভুলতে ওলাই গ’ল। মই ব্ৰাহ্মণ সমাজৰ সন্মুখত ক্ষমা বিচাৰিছোঁ যিহেতু মোৰ উদ্দেশ্য নাছিল। মই নিজেও ব্ৰাহ্মণ ল’ৰা। মানুহে অতদিনে দেখি আহিছে—মই কি কৰি আহিছোঁ।" মই সকলো শ্ৰেণীৰ মানুহৰ বাবে কাম কৰিছোঁ।" '' ইয়াৰ উপৰি গাৰ্গে কয়— ''"মই সেইসময়ত ক্লান্ত হৈ পৰিছিলোঁ কাৰণ মই বিগত ৩-৪ ৰাতি ধৰি অবিৰতভাৱে অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰি আছিলোঁ। আই এম ছ’ৰী। আগলৈ আৰু এনেকুৱা নহয়।" ''<ref name="Prag News">{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=D2sTTsZQ7rg |title=Zubeen-Brahmin controversy: Zubeen Garg seeks apology for the brahmin controversy}}</ref> == মৃত্যু == [[File:People gathered at the Sarusajai Bhogeswar Baurah Sports Complex in Guwahati to pay their respects to Zubeen Garg.jpg|thumb|সৰুসজাইস্থিত ভোগেশ্বৰ বৰুৱা ক্ৰীড়া প্ৰাঙ্গণত ৰখা জুবিন গাৰ্গৰ পাৰ্থিৱ শৰীৰ চাবলৈ ৰাইজ সমবেত হয়। ]] [[File:Admirers and fans of Zubeen Garg are lighting the lamps at a market of Guwahati.jpg|thumb|অসমৰ বিভিন্ন ঠাইত জুবিন গাৰ্গক সুঁৱৰি সন্ধ্যা চাকি আৰু মম জ্বলোৱা হয়। ]] ২০২৫ চনৰ ১৯ ​​ছেপ্টেম্বৰ‌ তাৰিখে [[:en:Saint_John's_Island|ছেইণ্ট জ’ন্‌ছ দ্বীপ]]ৰ সমীপত থকা ছিংগাপুৰ প্ৰণালী ([[:en:Singapore_Strait|Singapore Strait]])ৰ বুকুত হোৱা এক দুৰ্ঘটনাৰ পাছত জুবিন গাৰ্গৰ মৃত্যু হয়। তেওঁ পানীৰ তলত উশাহ লোৱাৰ অসুবিধাৰ সন্মুখীন হৈছিল, এনে পৰিস্থিতিৰপৰা উদ্ধাৰ কৰি কাৰ্ডিঅ’পালমনাৰী ৰিছাছিটেশ্যন (চিপিআৰ) দিয়াৰ পাছত [[Singapore General Hospital|ছিংগাপুৰ জেনেৰেল হস্পিটেলৰ]] আই.চি.ইউত ভৰ্তি হোৱাৰ পাছত তেওঁক মৃত বুলি ঘোষণা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite news |title=Assamese singer Zubeen Garg dies in scuba diving accident in Singapore |url=https://indianexpress.com/article/india/zubeen-garg-assamese-singer-dies-in-singapore-scuba-diving-accident-10259381/ |work=The Indian Express |date=19 September 2025 |access-date=19 September 2025}}</ref><ref>{{cite news |title=Popular Assam singer Zubeen Garg dies in Singapore accident |url=https://www.ndtv.com/entertainment/popular-assam-singer-zubeen-garg-dies-in-singapore-accident-9306555 |work=NDTV |date=19 September 2025 |access-date=19 September 2025}}</ref> তেওঁ ছিংগাপুৰত নৰ্থ ইষ্ট ইণ্ডিয়া ফেষ্টিভেলত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ গৈছিল, য’ত তেওঁ অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰাৰ কথা আছিল। ২০২৫ চনৰ ২২ ছেপ্টেম্বৰত মুখ্যমন্ত্ৰী হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাই ঘোষণা কৰে যে ২৩ ছেপ্টেম্বৰত গুৱাহাটীৰ ওচৰৰ কমাৰকুছি এন চি গাঁৱত গাৰ্গৰ মৃতদেহ সম্পূৰ্ণ ৰাজ্যিক সন্মানেৰে দাহ কৰা হ’ব।<ref>{{cite news |title=Zubeen Garg to be cremated with full state honours near Guwahati on September 23 |url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/zubeen-garg-to-be-cremated-with-full-state-honours-near-guwahati-on-september-23/cid/2124279 |work=The Telegraph |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> যোৰহাটৰ জনসাধাৰণে অসম চৰকাৰক যোৰহাটত মৃতদেহ দাহৰ বাবে জনোৱা দাবীৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি ৰাজ্যিক মন্ত্ৰীসভাৰ আলোচনা আৰু পৰিয়ালটোৰ সুবিধা তথা পছন্দ দুয়োটা দিশত বিবেচনা কৰি এই সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছিল। পত্নী গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গ আৰু ভগ্নী পামী বৰঠাকুৰে ৮৫বছৰীয়া পিতৃৰ দুৰ্বল স্বাস্থ্য আৰু গুৱাহাটীৰপৰা আঁতৰত ৰীতি-নীতি সমাপন কৰাত হোৱা অসুবিধাৰ কথা উল্লেখ কৰে। আপোচ হিচাপে চৰকাৰে ঘোষণা কৰে যে, গাৰ্গৰ চিতাভস্ম যোৰহাটলৈও লৈ যোৱা হ’ব। গুৱাহাটীৰ দাহস্থলীৰ লগতে যোৰহাটতো গাৰ্গৰ স্মৃতিসৌধ নিৰ্মাণ কৰা হ’ব বুলি চৰকাৰে ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news |title=Assam CM: Family's wish to perform Zubeen Garg's last rites near Guwahati prioritised; memorials planned in both Guwahati and Jorhat |url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/zubeen-garg-to-be-cremated-with-full-state-honours-near-guwahati-on-september-23/cid/2124279 |work=The Telegraph |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> [[File:Ambulance carrying Zubeen Garg amidst crowd.jpg|thumb|ৰাইজৰ মাজেৰে যাত্ৰা কৰা জুবিন গাৰ্গৰ পাৰ্থিৱ শৰীৰ কঢ়িয়াই নিয়া এম্বুলেঞ্চখন]] স্থানীয় গাঁৱৰ লোকে স্বেচ্ছামূলকভাৱে কাম কৰা ৩.৩ একৰ চৰকাৰী আবণ্টিত মাটিত বিস্তৃত এই শ্মশান ক্ষেত্ৰখনত ৫ হাজাৰ লোকৰ উপস্থিতি সম্ভৱ যদিও অনুমাণিক ৫০ হাজাৰ লোকৰ আগমন ঘটে। গাৰ্গৰ মৃতদেহ ২৩ ছেপ্টেম্বৰৰ পুৱালৈকে গুৱাহাটীৰ অৰ্জুন ভোগেশ্বৰ বৰুৱা ক্ৰীড়া ভৱনত জনসাধাৰণে শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জনোৱাৰ বাবে ৰাজ্যিক ব্যৱস্থাৰে ৰখা হৈছিল।<ref>{{cite news |title=Zubeen Garg's body to be kept at Guwahati sports complex before cremation |url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/zubeen-gargs-mortal-remains-to-be-kept-at-sarusajai-till-monday-assam-cm/cid/2124200 |work=The Telegraph |date=21 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> তেওঁৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ দিনটোলৈকে (২৩ ছেপ্টেম্বৰ) ৰাজ্যিক শোকৰ সময় বৃদ্ধি কৰা হয়।<ref>{{cite news |title=Zubeen Garg cremation: Mourning period extended by one day |url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/zubeen-garg-to-be-cremated-with-full-state-honours-near-guwahati-on-september-23/cid/2124279 |work=The Telegraph |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> ২০২৫ চনৰ ১৯ ​​ছেপ্টেম্বৰত ছিংগাপুৰত তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত তাত জুবিন গাৰ্গৰ মৃতদেহৰ মৰণোত্তৰ পৰীক্ষা কৰা হয়। এই পৰীক্ষাৰ ফলাফলত পানীত ডুব যোৱা কাৰণত তেওঁৰ মৃত্যুহোৱা বুলি উল্লেখ কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Zubeen Garg’s death certificate cites drowning as cause of death |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/why-assam-government-ordered-second-post-mortem-of-zubeen-garg-s-body-101758549639461.html |website=Hindustan Times |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> তেওঁৰ মৃতদেহ অসমলৈ অনাৰ পাছত বিভিন্নপক্ষৰপৰা জনসাধাৰণৰ দাবী আৰু আৱেদনৰ বাবে ৰাজ্য চৰকাৰে সৰ্বসাধাৰণৰ উদ্বেগ দূৰ কৰিবলৈ আৰু যিকোনো ধৰণৰ সন্দেহ নুই কৰিবলৈ দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে মৰণোত্তৰ পৰীক্ষাৰ নিৰ্দেশ দিয়ে।<ref>{{cite web |title=Second post-mortem on Zubeen Garg on Tuesday after demands from people, says Assam CM |url=https://www.indiatoday.in/entertainment/story/second-post-mortem-on-zubeen-garg-on-tuesday-after-demands-from-people-says-assam-cm-himanta-biswa-sarma-2791537-2025-09-22 |website=India Today |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> পত্নী গৰিমা গাৰ্গৰ সন্মতি সাপেক্ষে অন্ত্যোষ্টিক্ৰিয়াৰ পূৰ্বে এইম্‌ছ গুৱাহাটীৰ এটা দলৰ সহযোগত গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়ত এই পদ্ধতিৰ দিন ধাৰ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Second post-mortem of Zubeen Garg’s body to be done on Tuesday morning |url=https://www.tribuneindia.com/news/india/second-post-mortem-of-zubeen-gargs-body-to-be-done-on-tuesday-morning/ |website=The Tribune |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> ===শ্ৰদ্ধাঞ্জলি=== জুবিন গাৰ্গৰ মৃত্যুত সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষতে ব্যাপক শ্ৰদ্ধাঞ্জলি দিয়া হয়। প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী|নৰেন্দ্ৰ মোডী]], বিৰোধী দলৰ নেতা [[ৰাহুল গান্ধী]], অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা]], [[ৰাইজৰ দল]]ৰ সভাপতি [[অখিল গগৈ]], অসম জাতীয় পৰিষদৰ সভাপতি লুৰীণজ্যোতি গগৈকে ধৰি বহু উচ্চ পদস্থ ব্যক্তিয়ে গাৰ্গৰ দেহাৱসানত শোক প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{cite news |title=Condolences pour in over death of singer Zubeen Garg |url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/condolences-pour-in-over-death-of-singer-zubeen-garg/article70069962.ece |access-date=19 September 2025 |work=[[The Hindu]] |date=19 September 2025 |language=en-IN}}</ref><ref>{{Cite news |date=19 September 2025 |title=Singer Zubeen Garg passes away at 52: PM Modi expresses grief; Rahul Gandhi, Kharge pay tribute |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/assam-cm-himanta-biswa-sarma-mourns-zubeen-gargs-death-calls-him-assams-favourite-rockstar/articleshow/123996813.cms |access-date=19 September 2025 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> শ্ৰদ্ধাঞ্জলিস্বৰূপে [[অসম চৰকাৰ|অসম চৰকাৰে]] ২০ ছেপ্টেম্বৰৰপৰা ২২ ছেপ্টেম্বৰলৈ তিনিদিনীয়া ৰাজ্যিক শোক ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news |title=Assam declares three-day State mourning over singer Zubeen Garg's death |url=https://www.thehindu.com/news/national/assam/zubeen-garg-death-singapore-assam-state-mourning-three-days/article70073216.ece |access-date=20 September 2025 |work=[[The Hindu]] |date=20 September 2025 |language=en-IN}}</ref> [[পশ্চিমবংগ|, উত্তৰ পূব ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান শ্ৰীমন্ত শঙ্কৰদেৱ সঙ্ঘই সাতদিনীয়াকৈ সকলো কাৰ্যসূচী স্থগিত কৰি শোক প্ৰকাশ কৰে।পশ্চিম বংগ]]ৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[মমতা বেনাৰ্জী]]য়েও শোক প্ৰকাশ কৰি গাৰ্গক তেওঁৰ "প্ৰিয় ভাতৃ" বুলি অভিহিত কৰে আৰু তেওঁৰ "মৃদু কণ্ঠ আৰু অদম্য মনোভাব"ৰ প্ৰশংসা কৰে আৰু লগতে কয় যে, তেওঁৰ গীতসমূহ "চিৰদিনৰ বাবে অমৰ" হৈ থাকিব।<ref>{{cite news |title=Bengal CM Mamata Banerjee mourns singer Zubeen Garg's death |url=https://theprint.in/india/bengal-cm-mamata-banerjee-mourns-singer-zubeen-gargs-death/2747044/ |work=ThePrint |agency=PTI |date=19 September 2025 |access-date=23 September 2025}}</ref> ৰাজনৈতিক নেতাৰ উপৰি ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ আৰু সংগীত উদ্যোগৰ অসংখ্য ব্যক্তিয়ে গাৰ্গৰ মৃত্যুত শোক প্ৰকাশ কৰে। সহযোগী অসমীয়া গায়ক [[অংগৰাগ মহন্ত|পাপনে]] গাৰ্গক "এটা প্ৰজন্মৰ কণ্ঠ" বুলি অভিহিত কৰি ভাতৃ হেৰুৱাৰ সমান ক্ষতি বুলি অভিহিত কৰে। তেওঁৰ সৈতে ''গেংষ্টাৰ (২০০৬)'' ছবিত সহযোগ কৰা সংগীত পৰিচালক প্ৰীতম চক্ৰৱৰ্তীয়ে তেওঁ “হতভম্ব আৰু বিধ্বস্ত” হৈছে বুলি উল্লেখ কৰি গাৰ্গৰ পৰিয়াললৈ সমবেদনা জ্ঞাপন কৰে। সংগীত শিল্পী [[এ. আৰ. ৰহমান|এ আৰ ৰহমান]], প্ৰবীণ গায়ক হৰিহৰণ, সুৰকাৰ জীত গাংগুলী, ৰেপাৰ বাদশ্বাহ, গায়ক [[আলিছা চিনাই|আলিশা চিনাই]], [[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]], [[শান|চান]], অমল মালিক, [[দেৱজিৎ সাহা|দেৱজিত সাহা]], [[কল্পনা পাটোৱাৰী]], [[শিল্পা ৰাও]], [[সুনিধি চৌহান]], নেহা বাচিন, ৰাগেশ্বৰী লুম্বা স্বৰূপ, [[সাগৰিকা মুখাৰ্জী|সাগৰিকা]], [[শ্ৰেয়া ঘোষাল]], [[তৰালি শৰ্মা|তৰালী শৰ্মা]], বিশাল মিশ্ৰ, বিশাল দদলানী, আৰু অভিনেতা দেৱ আৰু প্ৰসেনজিৎ চেটাৰ্জীয়েও ছ’চিয়েল মিডিয়াত শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জনায়।<ref>{{cite news |last1=P |first1=Devadasan K. |title=Zubeen Garg’s final journey: India bids tearful goodbye |url=https://gulfnews.com/entertainment/zubeen-gargs-final-journey-india-bids-tearful-goodbye-1.500277469 |access-date=23 September 2025 |work=[[Gulf News]] |date=21 September 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Khan |first1=Lubna |title=Hariharan Pays Tribute After ‘True Soul’ Zubeen Garg’s Death: ‘He Belonged To People’ |url=https://www.news18.com/movies/regional-cinema/hariharan-pays-tribute-after-true-soul-zubeen-gargs-death-he-belonged-to-people-aa-9588636.html |access-date=23 September 2025 |work=[[CNN-News18|News18]] |date=22 September 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Bhattacharya |first1=Tanisha |title=Zubeen Garg Death: Tributes From Shaan, Papon And Others - "Devastated And Shocked" |url=https://www.ndtv.com/entertainment/zubeen-garg-death-tributes-from-pritam-armaan-malik-and-others-devastated-and-shocked-9307008 |access-date=22 September 2025 |work=[[NDTV]] |date=19 September 2025}}</ref><ref name="sangbadpratidin">{{cite news |title='ভাইকে হাৰালাম', জুবিনেৰ মৃত্যুতে বাকৰুদ্ধ পাপন, শোকপ্ৰকাশ প্ৰীতম ও দেবেৰ |trans-title='Lost a brother': Papon speechless, tributes from Pritam and Dev after Zubeen's death |url=https://www.sangbadpratidin.in/entertainment/cinema/zubeen-garg-death-pritam-papon-dev-jeet-ganguly-are-devastated-by-news/ |work=Sangbad Pratidin |date=19 September 2025 |access-date=23 September 2025 |language=bn}}</ref> অসমীয়া অভিনেতা [[আদিল হুছেইন|আদিল হুছেইনে]] অসমীয়া সংগীত আৰু চিনামাত গাৰ্গৰ সাংস্কৃতিক গুৰুত্বৰ কথা দোহাৰি সমগ্ৰ বাতৰিটোক “হৃদয়বিদাৰক” বুলি অভিহিত কৰে।<ref name="sangbadpratidin" /> ২০২৫ চনৰ ২১ ছেপ্টেম্বৰত ৰঘু ডাকাটৰ ট্ৰেইলাৰ মুকলি অনুষ্ঠানত গাৰ্গৰ স্মৃতিত কলকাতাৰ নেতাজী ইনড’ৰ ষ্টেডিয়ামত ৩০ ছেকেণ্ডৰ মৌনতা অৱলম্বন কৰা হয়।<ref>{{cite news |title=Raghu Dakat trailer launch, Dev's 20 years in Tollywood: Event pays tribute to Zubeen Garg with silence |url=https://bengali.abplive.com/entertainment/himanta-biswa-sarma-shared-raghu-dakat-trailer-launch-video-as-they-paid-tribute-to-zubeen-garg-entertainment-news-bollywood-1153347 |work=ABP Ananda |date=21 September 2025 |access-date=23 September 2025 |language=bn}}</ref> ২০১৯ চনত গুৱাহাটীৰ [[বি বৰুৱা মহাবিদ্যালয়|বি. বৰুৱা মহাবিদ্যালয়]]ত অনুষ্ঠিত এক সংগীতানুষ্ঠানত গাৰ্গে প্ৰকাশ কৰিছিল যে "[[মায়াবিনী ৰাতিৰ বুকুত]]" গীতটো তেওঁৰ মৃত্যুৰ সময়ত বজাব লাগে। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত এই গীতটো কেৱল তেওঁৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াতে নহয়—সমগ্ৰ অসমতে, ঘৰে-দোকানে আৰু ৰাজহুৱা অনুষ্ঠানত ব্যাপকভাৱে পৰিৱেশন কৰা শ্ৰদ্ধাঞ্জলিৰ সামূহিক গীত হিচাপে পৰিণত হয়।<ref>{{cite magazine |last=Das |first=Yudhajit Shankar |date=22 September 2025 |url=https://www.indiatoday.in/india/story/zubeen-garg-funeral-song-mayabini-ratir-bukut-song-anthem-procession-guwahati-fans-grief-2791423-2025-09-22 |title=Zubeen Garg funeral: The phenomenon called Zubeen Garg and how Mayabini became an anthem |magazine=India Today |accessdate=23 September 2025}}</ref> ===লিমকা বুক অৱ ৰেকৰ্ডছ=== ছিংগাপুৰৰপৰা জুবিন গাৰ্গৰ পাৰ্থিৱ শৰীৰ গুৱাহাটী আহি পোৱাৰ পাছতেই লক্ষাধিক লোক তেওঁৰ শৰীৰ কঢ়িয়াই নিয়া বাহনৰ কাষত থিয় দিয়ে। একাধিক বাতৰিৰ মতে, লিমকা বুক অৱ ৰেকৰ্ড্‌ছে সমবেত হোৱা লোকৰ সংখ্যাক পৃথিৱীৰ ভিতৰতে চতুৰ্থ সৰ্বাধিক হিচাপে অভিহিত কৰে। [[মাইকেল জেকচন]], পোপ ফ্ৰাঞ্চিছ আৰু দ্বিতীয় ৰাণী এলিজাবেথৰ পাছতে এই সমাৱেশক চতুৰ্থ বৃহত্তম হিচাপে তালিকাভুক্ত কৰা হয়।<ref name="HT">{{cite web | url=https://www.hindustantimes.com/india-news/zubeen-gargs-funeral-in-guwahati-listed-as-fourth-biggest-gathering-enters-limca-book-of-records-101758541214756.html | title=Zubeen Garg fans queue up in thousands for last glimpse of their idol | publisher=Hindustan Times | date=Updated on: Sept 23, 2025 08:06 am IST | accessdate=24 September 2025 | author=HT NEWS DESK}}</ref> <ref name="MC">{{cite web | url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/zubeen-garg-s-funeral-becomes-forth-biggest-gathering-enters-limca-book-of-records-article-13565844.html | title=Zubeen Garg’s funeral becomes fourth biggest gathering, enters Limca Book of Records | publisher=Money Control | date=September 22, 2025 15:00 IST | accessdate=24 September 2025 | author=MONEY CONTROL}}</ref> <ref name="News Arena">{{cite web | url=https://newsarenaindia.com/nation/zubeen-s-funeral-ranked-4th-largest-global-gathering/57172 | title=Zubeen’s funeral ranked 4th largest global gathering | publisher=News Arena India | date=September 22, 2025, 02:49 PM | accessdate=24 September 2025}}</ref> ===তদন্ত=== ছিংগাপুৰ কৰ্তৃপক্ষই প্ৰদান কৰা মৃত্যুৰ প্ৰমাণ-পত্ৰত জুবিন গাৰ্গৰ মৃত্যুৰ কাৰণ ডুব যোৱা বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite news |title=Zubeen Garg's cause of death revealed: Death certificate states singer died due to drowning |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/zubeen-gargs-cause-of-death-revealed-death-certificate-states-singer-died-due-to-drowning/articleshow/124030064.cms |work=The Times of India |date=20 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> গাৰ্গৰ মেনেজাৰ আৰু ফেষ্টিভেল আয়োজকৰ বিৰুদ্ধে গাফিলতি আৰু সুৰক্ষা ব্যৱস্থাৰ অভাৱৰ অভিযোগত কেইবাখনো এজাহাৰ দাখিল কৰা হৈছিল, য'ত গাৰ্গে লাইফ জেকেট পিন্ধিবলৈ অস্বীকাৰ কৰা বুলিও বাতৰি প্ৰকাশ পাইছিল।<ref>{{Cite news |title=Zubeen Garg death: Assam Police file FIR against event organiser, controversy angle to be probed |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/zubeen-garg-death-assam-police-file-fir-against-event-organiser-controversy-angle-to-be-probed-101758350955318.html|work=Hindustan Times |date=21 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref><ref>{{Cite news |title=No life jacket? Controversy angle under scanner in Zubeen Garg death probe so far |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/no-life-jacket-controversy-angle-under-scanner-zubeen-garg-death-probe-so-far-101758362390294.html|work=Hindustan Times |date=21 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> পিছলৈ তেওঁৰ পত্নীয়ে তেওঁৰ মেনেজাৰৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ প্ৰত্যাহাৰ কৰাৰ বাবে আবেদন জনায়।<ref>{{Cite news |title=Withdraw FIRs against Siddhartha, says Garima |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/withdraw-firs-against-siddhartha-says-garima/articleshow/124019732.cms |work=The Times of India |date=21 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref> কিন্তু পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ মেইলযোগে চিআইডিৰ ওচৰত এজাহাৰ দাখিল কৰে। এই এজাহাৰত তেওঁ সিদ্ধাৰ্থ শৰ্মা, [[শ্যামকানু মহন্ত|শ্যামকানু মহন্তকে]] সাঙুৰি ছিংগাপুৰত জুবিন গাৰ্গৰ কাষত উপস্থিত থকাসকলৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ তঁৰে। <ref name="Garima">{{cite news | url=https://www.patrika.com/en/national-news/wife-of-zubeen-garg-garima-garg-saikia-files-fir-against-all-accused-in-suspected-death-case-in-singapore-19981524 | title=Wife of Zubeen Garg, Garima Saikia Garg, files FIR against all accused in suspected death case in Singapore | date=Sep 28, 2025 | agency=Patrika | accessdate=3 October 2025}}</ref> <ref name="Garima1">{{cite news | url=https://thelogicalindian.com/zubeen-gargs-wife-files-cid-complaint-names-manager-organiser-in-probe-demand-over-singers-death/ | title=Zubeen Garg’s Wife Files CID Complaint, Names Manager, Organiser in Probe Demand Over Singer’s Death | date=Sep 29, 2025 | agency=The logical Indian| accessdate=3 October 2025}}</ref> <ref name="Garima2">{{cite news | url=https://www.asomiyapratidin.in/homepage/garima-saikia-garg-fir-cid-10508796 | title=কাৰ কাৰ বিৰুদ্ধে এজাহাৰ দাখিল কৰিলে গৰিমা শইকীয়া গাৰ্গে?| date=Sep 27, 2025 | agency=অসমীয়া প্ৰতিদিন| accessdate=3 October 2025}}</ref> জনসাধাৰণৰ দাবীৰ পাছত অসম চৰকাৰে গাৰ্গৰ পৰিয়ালৰ সদস্যৰ সন্মতি সাপেক্ষে [[গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় চিকিৎসালয়|গুৱাহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় চিকিৎসালয়]]ত দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে মৰণোত্তৰ পৰীক্ষাৰ নিৰ্দেশ দিয়ে।<ref>{{Cite news |last=Kalita |first=Kangkan |title=Second post-mortem on Garg on Tuesday after demands from people, says Assam CM Himanta Biswa Sarma |url=https://www.indiatoday.in/entertainment/story/second-post-mortem-on-zubeen-garg-on-tuesday-after-demands-from-people-says-assam-cm-himanta-biswa-sarma-2791537-2025-09-22|work=[[India Today]] |date=22 September 2025 |access-date=22 September 2025}}</ref>২৩ ছেপ্টেম্বৰৰ পুৱাৰ ভাগত তেওঁৰ মৰণোত্তৰ পৰীক্ষা সম্পন্ন হয়।<ref name="autopsy2">{{cite web |last= |first= |title=Zubeen Garg’s Second Post-Mortem Completed in Guwahati Ahead of Final Rites |url=https://www.ndtv.com/entertainment/zubeen-gargs-second-post-mortem-completed-in-guwahati-ahead-of-final-rites-9326201 |website=NDTV |publisher=NDTV |date=2025-09-23 |access-date=2025-10-12}}</ref> জনতাৰ দাবী আৰু অসমীয়া শিল্পীৰ হেঁচাত তদন্তৰ বাবে এটা বিশেষ তদন্তকাৰী দল (SIT) গঠন কৰা হয়।<ref>{{cite news |last1=Purkayastha |first1=Biswa Kalyan |title=Assam: SIT formed to probe Zubeen Garg's death; Congress demands CBI inquiry |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/assam-sit-formed-to-probe-zubeen-garg-s-death-congress-demands-cbi-inquiry-101758724645343.html |access-date=25 September 2025 |work=[[Hindustan Times]] |date=24 September 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Karmakar |first1=Sumir |title=Assam Police form SIT to probe Zubeen Garg's death following suspicion of foul play |url=https://www.deccanherald.com/india/assam/assam-police-form-sit-to-probe-zubeen-gargs-death-following-suspicion-of-foul-play-3741754 |access-date=25 September 2025 |work=[[Deccan Herald]] |date=24 September 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Son |first1=Mallika |title=Assam CM Himanta Sarma Orders SIT Probe Into Singer Zubeen Garg's Death |url=https://www.news18.com/india/assam-cm-himanta-sarma-orders-sit-probe-into-singer-zubeen-gargs-death-ws-l-9594331.html |access-date=25 September 2025 |work=[[CNN-News18|News18]] |date=24 September 2025 |language=en}}</ref> এছ আই টি-ৰ নেতৃত্বত আছিল চিআইডি-ৰ বিশেষ ডিজিপি, আইপিএছ এম পি গুপ্তা আৰু আন ৯জন আৰক্ষী বিষয়া।<ref>{{cite news |last1=Varma |first1=Ananya |title=Assam Police Form 10-Member SIT To Probe 'Suspicious' Demise Of Zubeen Garg |url=https://www.timesnownews.com/india/assam-police-form-10-member-sit-to-probe-suspicious-demise-of-zubeen-garg-article-152888057 |access-date=25 September 2025 |work=[[Times Now]] |date=24 September 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Following CM's order Assam DGP forms10-member SIT to probe into Zubeen Garg's death- The Week |url=https://www.theweek.in/wire-updates/national/2025/09/24/cal55-as-zubeen-ld-sit.html |access-date=25 September 2025 |work=[[The Week (Indian magazine)|The Week]] |agency=[[Press Trust of India|PTI]] |date=24 September 2025}}</ref> এছআইটি-ৰ সহায়ৰ পাছত চিআইডি-এ গাৰ্গৰ সন্দেহজনক মৃত্যুৰ সৈতে জড়িত ভাৰতীয় ন্যায় সংহিতাৰ ধাৰা ৬১(২), ১০৫, আৰু ১০৬(১)ৰ অধীনত এটা গোচৰ (২০২৫ চনৰ ১৮ নং গোচৰ) পঞ্জীয়ন কৰে।<ref>{{cite news |title=SIT, CID raids organiser's home amid probe into singer Zubeen Garg's demise |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/sit-cid-raids-organiser-shyamkanu-mahantas-home-amid-probe-into-singer-zubeen-gargs-demise-101758894850541.html |access-date=26 September 2025 |work=[[Hindustan Times]] |agency=[[Asian News International|ANI]] |date=26 September 2025 |language=en}}</ref> ফেষ্টিভেলৰ আয়োজক শ্যামকানু মহন্ত আৰু গাৰ্গৰ পৰিচালক সিদ্ধাৰ্থ শৰ্মাৰ বাসগৃহত অভিযান চলোৱা হয় আৰু এই সময়ত ইলেক্ট্ৰনিক ৰেকৰ্ড আৰু নথি-পত্ৰ জব্দ কৰা হয়।<ref>{{cite news |last1=Maheshwari |first1=Khushi |title=Zubeen Garg Death: SIT Team Raids Houses Of Festival Organiser, His Manager |url=https://www.ndtvprofit.com/nation/zubeen-garg-death-sit-team-raids-houses-of-festival-organiser-his-manager |access-date=26 September 2025 |work=[[NDTV]] |date=25 September 2025 |language=en }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite news |title=Assam: SIT raids homes of singer Zubeen Garg’s manager, event organiser |url=https://scroll.in/latest/1087010/assam-sit-raids-homes-of-singer-zubeen-gargs-manager-event-organiser |access-date=26 September 2025 |work=[[Scroll.in]] |date=26 September 2025 |language=en}}</ref> ছিংগাপুৰত ডাইভিঙৰ সময়ত গাৰ্গৰ লগত যোৱা শেখৰ জ্যোতি গোস্বামীকো এছআইটি-এ জেৰা কৰি আটক কৰি ৰাখিছিল।<ref>{{cite news |title=Musician Shekharjyoti Goswami Arrested in Zubeen Garg Death Probe |url=https://www.sentinelassam.com/topheadlines/breaking-shekharjyoti-goswami-arrested-by-sit-in-zubeen-garg-death-case |work=The Sentinel Assam |date=25 September 2025 |access-date=26 September 2025}}</ref> অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মাই মন্তব্য কৰিছিল যে যদি এছআইটি-এ নিৰ্ণায়ক ফলাফল নিদিয়ে তেন্তে গোচৰটো কেন্দ্ৰীয় তদন্তকাৰী সংস্থাক (চিবিআই)ক গতাই দিয়া হ’ব।<ref>{{cite news |title=SIT questions musician in Zubeen Garg death case; CM warns probe may go to CBI if no results |url=https://m.economictimes.com/news/india/sit-questions-musician-in-zubeen-garg-death-case-cm-himanta-biswa-sarma-warns-probe-may-go-to-cbi-if-no-results/articleshow/124118501.cms |work=The Economic Times |date=23 September 2025 |access-date=26 September 2025}}</ref> জনতাৰ ক্ষোভৰ সাক্ষী হৈ সদৌ অসম অধিবক্তা সন্থাই তেওঁলোকৰ সদস্যসকলক গাৰ্গৰ মৃত্যুৰ গোচৰত অভিযুক্ত ব্যক্তিসকলক প্ৰতিনিধিত্ব নকৰিবলৈ আহ্বান জনায়।<ref>{{cite news |title=Lawyers urged not to represent accused in Zubeen Garg death case |url=https://www.thehindu.com/news/national/assam/lawyers-urged-not-to-represent-accused-in-zubeen-garg-death-case/article70098339.ece |access-date=27 September 2025 |work=[[The Hindu]] |date=26 September 2025 |language=en-IN}}</ref><ref>{{cite news |title=Zubeen Garg’s death: Assam lawyers’ association urged not to represent accused; CID issues notices to witnesses |url=https://www.newindianexpress.com/nation/2025/Sep/26/zubeen-gargs-death-assam-lawyers-association-urged-not-to-represent-accused-cid-issues-notices-to-witnesses |access-date=27 September 2025 |work=[[The New Indian Express]] |date=26 September 2025 |language=en}}</ref> তেওঁৰ মৃত্যুৰ পৰিস্থিতিৰ তদন্তৰ ফলত ২০২৫ চনৰ ১ অক্টোবৰত ইভেণ্টৰ আয়োজক শ্যামকানু মহন্ত আৰু মেনেজাৰ সিদ্ধাৰ্থ শৰ্মাক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়।<ref name="PratidinTime2025">{{cite web | title=BREAKING: Shyamkanu Mahanta, Siddharth Sharma Arrested, Brought To Guwahati | website=Pratidin Time | date=1 October 2025 | url=https://www.pratidintime.com/guwahati-news-breaking-latest/breaking-shyamkanu-mahanta-siddharth-sharma-arrested-brought-to-guwahati-10518028 | access-date=1 October 2025}}</ref> ২ অক্টোবৰ তাৰিখে শ্যামকানু মহন্ত, সিদ্ধাৰ্থ শৰ্মাৰ বিৰুদ্ধে চিআইডি-এ ভাৰতীয় ন্যায় সংহিতাৰ অধীনত ১০৩ ধাৰা আৰোপ কৰে। এইটো ধাৰা পৰিকল্পিত হত্যাৰ লগত জড়িত।<ref>{{cite news |title=Murder charges added against Shyamkanu Mahanta & Siddharth sharma in Zubeen Garg Death Case |url=https://www.guwahatiplus.com/assam/murder-charges-added-against-shyamkanu-mahanta-siddharth-sharma-in-zubeen-garg-death-case |access-date=3 October 2025 |work= The Guwahati Plus |date=2 October 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Section 103 of BNS slapped on accused in Zubeen’s death case|url=https://www.sentinelassam.com/topheadlines/assam-section-103-of-bns-slapped-on-accused-in-zubeens-death-case |access-date=3 October 2025 |work= The Sentinal |date=2 October 2025 |language=en}}</ref> ২ অক্টোবৰতে ছিংগাপুৰৰ ঘটনাস্থলীত উপস্থিত থকা শেখৰ জ্যোতি গোস্বামী আৰু কণ্ঠশিল্পী অমৃতপ্ৰভা মহন্তক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। বিশেষ তদন্তকাৰী দলৰ সূত্ৰৰ মতে, শেখৰ জ্যোতি গোস্বামীক ইতিমধ্যে ভাইৰেল হৈ পৰা ভিডিঅ’টোত গাৰ্গৰ অতি ওচৰত সাঁতুৰি থকা দেখা গৈছিল আৰু অমৃতপ্ৰভা মহন্তই সমগ্ৰ কাণ্ডটো নিজৰ চেলফোনত ৰেকৰ্ড কৰিছিল। দুয়োকে বিগত ৬ দিন ধৰি জেৰা কৰা হৈছিল।<ref name="NDTV">{{cite news | url=https://www.ndtv.com/india-news/shekhar-jyoti-goswami-amritprava-mahanta-bandmate-co-singer-arrested-in-zubeen-garg-death-case-total-now-4-sources-9386048 | title=Bandmate, Co-Singer Arrested In Zubeen Garg Death Case, Total Now 4: Sources | work=NDTV | date=Oct 03, 2025 06:52 am IST | agency=NDTV | accessdate=3 October 2025}}</ref><ref name="Northeast">{{cite news | url=https://northeasttoday.in/northeast/assam/zubeen-garg-death-case-cid-arrests-musicians-shekhar-goswami-and-amritprava-mahanta/ | title=Zubeen Garg Death Case: CID Arrests Musicians Shekhar Goswami And Amritprava Mahanta | work=Northeast | date=3rd October 2025 | agency=North East Today | accessdate=3 October 2025 }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==উত্তৰাধিকাৰ== জুবিন গাৰ্গক উদ্‌যাপন কৰিবলৈ ২০২২ চনৰ ২ ডিচেম্বৰত [[ডিগবৈ|ডিগবৈত]] নাজিৰাটিং তামোলী পৰ্যটন মহোৎসৱৰ সময়ত গায়কজনৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা ২০ ফুট উচ্চতাৰ এটা মূৰ্তি উন্মোচন কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=3 January 2023 |title=Zubeen Garg's Statue Unveiled in Digboi |url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/zubeen-gargs-statue-unveiled-in-digboi-631273 |access-date=8 January 2023 |website=www.sentinelassam.com |language=en}}</ref> টেঙাপানীৰ গাঁওবাসীয়ে ন দিহিং নদীৰ সিপাৰে নিৰ্মাণ কৰা আৰু জুবিন গাৰ্গৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা এখন বাঁহৰ দলং টেঙাপানী-থেপাবাৰীত গায়কজনে ২০২০ চনৰ ২৯ ফেব্ৰুৱাৰীত উদ্বোধন কৰে।<ref>{{Cite web |date=20 February 2020 |title='Zubeen Garg Bridge' in Kakopathar to be inaugurated by the star himself on 29 Feb |url=https://newslivetv.com/zubeen-garg-bridge-in-kakopathar-to-be-inaugurated-by-the-star-himself-on-29-feb/ |access-date=8 January 2023}}</ref><ref>{{cite news |last1=Ojha |first1=Manoj Kumar |date=29 May 2020 |title=Zubeen Garg to open namesake bridge in Assam |url=https://www.telegraphindia.com/states/zubeen-garg-to-open-namesake-bridge-in-assam/cid/1749568 |work=The Telegraph |access-date=27 April 2024}}</ref> তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল কপিল বৰঠাকুৰ।কপিল বৰঠাকুৰে পুত্ৰ জুবিন গাৰ্গৰ আত্মজীৱনী লিখি উলিয়ায়। ===সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব=== জুবিন গাৰ্গৰ কৰ্মৰাজি সংৰক্ষণৰ বাবে অনুৰাগী আৰু সংৰক্ষণকাৰীয়ে একাধিক প্ৰচেষ্টা হাতত লৈছে। গুৱাহাটীৰ হাতীগাঁৱৰ বিশাল কলিতাই তেওঁৰ অনুৰাগী আৰু সাংস্কৃতিক প্ৰভাৱৰ পৰিসৰৰ ওপৰত আলোকপাত কৰি ''চান্দনী ৰাত'' এলবামৰ স্বাক্ষৰিত কপিকে ধৰি গাৰ্গৰ ৰেকৰ্ডিঙৰ ৩৩ হাজাৰৰো অধিক কেছেট আৰু চিডি সংকলন কৰা বুলি জানিব পৰা গৈছে। ভৌতিক সংগ্ৰহৰ উপৰি তেওঁৰ সংগীতৰ অৱদানসমূহ ভৱিষ্যত প্ৰজন্মৰ বাবে সংৰক্ষণ আৰু সুলভ কৰিবলৈ প্ৰায় ৩৫,০০০ গীত থকা এটা ডিজিটেল আৰ্কাইভ সৃষ্টি কৰা হৈছে।<ref>{{Cite news |title=35,000-song archive vows to keep Zubeen's voice alive |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/35000-songs-archive-vows-to-keep-zubeens-voice-alive/articleshow/124019744.cms|work=The Times of India |access-date=23 September 2025}}</ref> ==জুবিন গাৰ্গ সম্পৰ্কত বিভিন্নজন== অসমৰ বিশিষ্ট লেখক-সাহিত্যিক ড॰ [[নগেন শইকীয়া|নগেন শইকীয়া]]ই<ref name="নি১">{{cite news | url=https://niyomiyabarta.com/epaper/20092025/index.php | title=আজিৰ দিনটো শোক দিৱ হিচাপে গণ্য কৰিব লাগে | date=২০ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৫ | agency=নিয়মীয়া বাৰ্তা | accessdate=23 September 2025 | author=[[নগেন শইকীয়া|শইকীয়া, নগেন]] | location=গুৱাহাটী | pages=১,১৩ }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> জুবিন গাৰ্গ সন্দৰ্ভত মন্তব্য কৰে— <blockquote>মই দেখিছোঁ জুবিনৰ কণ্ঠত এনে এক সুৰৰ যাদু আছে, যি মানুহক, শ্ৰোতাক সহজেই আকৰ্ষণ কৰিব পাৰে </blockquote> অসমৰ কবি-সাহিত্যিক-গীতিকাৰ [[হীৰেন ভট্টাচাৰ্য]]ই জুবিন গাৰ্গৰ জনপ্ৰিয়তা সম্পৰ্কে কৈছে<ref>{{cite book | title=জুবিন গাৰ্গ জীৱনৰপৰা গানলৈ | publisher=চন্দ্ৰ প্ৰকাশ | author=ভট্টাচাৰ্য, হীৰেন, অনুলেখন : মণ্টু শইকীয়া | authorlink=জুবিন অসমীয়া সংগীতৰ ক্ষেত্ৰত এক জোকাৰণি | year=জানুৱাৰী, ২০০৯ | location=গুৱাহাটী | pages=১,২}}</ref>— <blockquote>জুবিন সঁচাই আচৰিত। ইমান কম বয়সতে, ইমান সোনকালে জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰা দেখি আচৰিত হওঁ। জুবিন কোনো ৰেডিঅ’ৰ শিল্পী নহয়। দূৰদৰ্শনৰ শিল্পী নহয় বা তেনেধৰণৰ কোনো বেকগ্ৰাউণ্ডো নাই। জুবিনে যোগ্যতাৰ ভিত্তিত জনপ্ৰিয়তা পাইছে নিঃসন্দেহে। </blockquote> [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] বিজয়ী অসমৰ চলচ্চিত্ৰ সমালোচক [[উৎপল দত্ত (লেখক)|উৎপল দত্ত]]ই কৈছে—<blockquote> দৰ্শক আৰু সাধাৰণ মানুহক আকৰ্ষণ কৰিব পৰা যি ক্ষমতা, গীতৰ বজাৰত গীত বিক্ৰীৰ যি নিশ্চয়তা প্ৰদান, তেওঁৰ সৃষ্টিৰ পোহৰৰ প্ৰতিফলনত জিলিকি উঠাৰ যি হেঁপাহ, সেইবোৰেই তেওঁৰ নক্ষত্ৰ-স্থান স্থিৰ কৰি ৰাখিছে। সমগ্ৰ অসমৰ বিশালসংখ্যক গুণমুগ্ধৰ স্বাৰ্থহীন ভালপোৱাৰ অধিকাৰী হৈছিল জুবিন।<ref name="নি">{{cite news | url=https://niyomiyabarta.com/epaper/22092025/page7.php | title=অসমৰ বিনোদন জগতৰ অতুলনীয় নক্ষত্ৰ-জুবিন গাৰ্গ | date=২২ ছেপ্টেম্বৰ ২০১৯ | agency=নিয়মীয়া বাৰ্তা | accessdate=22 September 2025 | author=দত্ত, উৎপল | location=গুৱাহাটী | pages=৭ }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref></blockquote> জুবিন গাৰ্গ সম্পৰ্কত [[ভূপেন হাজৰিকা|ভূপেন হাজৰিকাৰ]] মন্তব্য: <blockquote>জুবিন বৰ 'টেলেণ্টেড' ল'ৰা। মই ভাবোঁ সি খুব অধ্যয়ন কৰে। জুবিনে নিজক আৰু শ্ৰোতাক ভালদৰে জানে, সেই কাৰণে ইমান জনপ্ৰিয়তা আৰু তেওঁ সৃষ্টিৰ প্ৰতি শ্ৰোতাৰ ইমান আগ্ৰহ।</blockquote> ==জুবিন গাৰ্গৰ প্ৰিয়== *প্ৰিয় ব্যক্তিত্ব: কলাগুৰু [[বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভা]] *চে গুৱেভাৰা *প্ৰিয় ব্যক্তি: অভিনেতা [[চাৰ্লি চেপলিন]] *প্ৰিয় গ্ৰন্থ: 'My Autobiography' (Charlie Chaplin) *প্ৰিয় অভিনেতা: মাৰ্লন ব্ৰেণ্ডো *প্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ: 'Citizen Kane' আৰু 'The Bicycle Thief *ৰ'ল মডেল: ন্যাপোলিঅ' বোনাপাৰ্ট ==আৰু চাওক== * [[জুবিন গাৰ্গে ৰেকৰ্ডিং কৰা গীতৰ তালিকা]] * [[জুবিন|জুবিন শব্দৰ অৰ্থ]] * [[হাচটেগ জাষ্টিচ ফ'ৰ জুবিন গাৰ্গ]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist|2}} ==গ্ৰন্থসূচী== * '''পিতৃৰ দৃষ্টিত জুবিন''', কপিল ঠাকুৰ, চন্দ্ৰ প্ৰকাশ, ২০১১ * '''জুবিন গাৰ্গ: জীৱনৰপৰা গানলৈ''', মণ্টু শইকীয়া সম্পাদিত, চন্দ্ৰ প্ৰকাশ, ২০০৯ ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://geetsankalan.com/singers/zubeen-garg গীত সংকলন ৱেবচাইটত জুবিন গাৰ্গৰ গীত] {{Commons category|Zubeen Garg|জুবিন গাৰ্গ}} {{Wikiquote}} * {{Facebook|ZUBEENsOFFICIAL}} * {{Twitter|zubeengarg1}} * {{Instagram|zubeen.garg}} * {{IMDb name|0958276}} * [https://zubeenda.online/ জুবিনদা.অনলাইন] * [https://zubeengarg.com/ জুবিনগাৰ্গ.কম] * [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.452684/mode/1up জুবিনৰ গাৰ্গ — জীৱনৰ পৰা গানলৈ, মণ্টু শইকীয়া সম্পাদিত, চন্দ্ৰ প্ৰকাশ] {{জুবিন গাৰ্গ}} {{অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ}} {{অসমৰ প্ৰসিদ্ধ ব্যক্তি}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জুবিন গাৰ্গ|*]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:বঙালী চলচ্চিত্ৰৰ নেপথ্য কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ সংগীত পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[ শ্ৰেণী:অসমীয়া ভাষাৰ গীতিকাৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ সংগীতকাৰ]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:সমাজকৰ্মী]] [[শ্ৰেণী:সমাজহিতৈষী]] [[শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক]] [[শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:কবি]] [[শ্ৰেণী:চিত্ৰনাট্য লেখক]] [[শ্ৰেণী:সুৰকাৰ]] [[শ্ৰেণী:গীতিকাৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় গীতিকাৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সুৰকাৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় কণ্ঠশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সংগীত পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সংগীতজ্ঞ]] [[শ্ৰেণী:বাদ্যযন্ত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা (ভাৰত) বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া কবি]] [[শ্ৰেণী:কণ্ঠশিল্পী]] etsaxgzakdk45yk3113zxko9f0uvz9u 0 2485 616747 527757 2026-07-11T14:37:30Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616747 wikitext text/x-wiki {{পোখালি}}{{unreferenced}} {{about|উৰ্দু কবিগৰাকী|একে নামৰ শ্ৰেষ্ঠ পূৰ্ণদৈৰ্ঘ চলচ্চিত্ৰৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটাপ্ৰাপক ছবিখন|মিৰ্জা গালিব (চলচ্চিত্ৰ)}} {{Infobox writer | name = মিৰ্জা গালিব<br /><small>{{Nastaliq|مرزا غالب}}</small><br/>মোগল যুগৰ উৰ্দু কবি | color= #B0C4DE <!-- Image and Caption --> | image = Mirza Ghalib photograph.jpg | image_size = | caption = মিৰ্জা আছাদুল্লা বাইগ খান | pseudonym = ''আছাদ, গালিব'' | birth_date = {{birth date|1797|12|27|df=y}} | birth_place = [[আগ্ৰা]], [[মোগল সাম্ৰাজ্য]] | death_date = {{death date and age|1869|2|15|1797|12|27|df=y}} | death_place = [[দিল্লী]], [[Punjab Province (British India)|পঞ্জাব]], ব্ৰিটিছ ইণ্ডিয়া | occupation = [[কবি]] | period = '''[[মোগল যুগ]]''' | genre = ''[[গজল]]'' | subject = [[প্ৰেম]], [[দৰ্শন]] | influences = মীৰ তাকি মীৰ ([[:en:Meer Taqi Meer|Meer Taqi Meer]]), <br/> আব্দুল-কাদেৰ বেদিল ([[:en:Abdul-Qader Bedil|Abdul-Qader Bedil]]),<br/> ফজল-এ-হক খাইৰাবদি ([[:en:Fazl-e-Haq Khairabadi|Fazl-e-Haq Khairabadi]]) | influenced = উৰ্দু কবিতা ([[:en:Urdu poetry|Urdu poetry]]), <br> মৌলানা হালি ([[:en:Maulana Hali|Maulana Hali]]),<br> বাহাদুৰ শ্বাহ জাফৰ ([[:en:Bahadur Shah Zafar|Bahadur Shah Zafar]]), <br> ফৈজ আহমেদ ফৈজ ([[:en:Faiz Ahmed Faiz|Faiz Ahmed Faiz]]) | signature = | website = }} '''মিৰ্জা গালিব''' ({{lang-en|Mirza Ghalib}}, {{lang-ur|مرزا غالب}}; {{lang-hi|मिर्ज़ा ग़ालिब}}) হৈছে সৰ্বকালৰ প্ৰসিদ্ধ [[উৰ্দু]] কবিসকলৰ মাজৰ এজন। '''মিৰ্জা আছাদুল্লা বাইগ খান''' ({{lang-en|Mirza Asadullah Baig Khan}}, [[উৰ্দু]]/[[Persian language|পাৰ্ছী]]: {{Nastaliq|مرزا اسد اللہ بیگ خان}}) ৰূপে তেখেতৰ জন্ম হৈছিল৷ গালিব হৈছে তেওঁৰ ছদ্মনাম।১৭৯৭ চনৰ ২৭ ডিচেম্বৰত আগ্ৰাত গালিবৰ জন্ম হয়। গালিবৰ আনুষ্ঠানিক শিক্ষা সম্বন্ধে ইমান বিতঙকৈ জনা নাযায়৷ তেওঁৰ জীৱনৰ আদিছোৱা আৰু আনুষ্ঠানিক শিক্ষাৰ বিষয়ে কোনো লিখিত তথ্য নথকাৰ কাৰণে ইয়ে পণ্ডিত সমাজক বিবুধিত পেলাই আহিছে৷ তথাপিও, এনেকৈয়ে কোৱা হয় যে দিল্লীৰ অভিজাত, সন্মানীয় আৰু বিজ্ঞসমাজৰ সৈতে তেওঁৰ বন্ধুত্ব আছিল৷ অতি কম বয়সত, ১৮১০ চনৰ আশেপাশে এটা অতি সন্মানীয় পৰিয়ালৰ সৈতে তেওঁৰ বৈবাহিক সম্বন্ধ ঘটিছিল৷ ইয়াকো লগতে কোৱা হয় যে গালিবৰ সাতটি সন্তান আছিল কিন্তু দুৰ্ভাগ্যবশতঃ সাতোটি সন্তানৰ এটিও বাচি থকা নাছিল৷ এই দুখ তেওঁ কবিতাৰ জড়িয়তে নিগৰিত হৈছিল৷ গালিবৰ সুৰা আৰু জুৱাৰ প্ৰতি আসক্তি আছিল৷ যদিও সেই সময়ত জুৱা খেলক এক সামাজিক অপৰাধ বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। [[File:Mirza Ghalib's tomb in Delhi.jpg|thumb|গালিবৰ সমাধি]] ১৮৬৯ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহৰ ১৫ তাৰিখে এইজনা বিখ্যাত কবিয়ে শেষ নিশ্বাস ত্যাগ কৰে। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{wikisourceold|Author:مرزا اسد اللہ خان غالب|Mirza Ghalib|মিৰ্জা গালিব}} *[http://www.indiasurfing.com/poetry/urdu/mirza-ghalib/index.html '''Indiasurfing.com''' Poetry of Mirza Ghalib with meaning] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304223042/http://www.indiasurfing.com/poetry/urdu/mirza-ghalib/index.html |date=2016-03-04 }} *[http://www.ballimaran.com '''Ballimaran.com''' Haveli of Mirza Ghalib, Chandni Chowk, Delhi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110202034726/http://ballimaran.com/ |date=2011-02-02 }} *[http://www.ghalibinstitute.com/ Ghalib Institute, New Delhi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180711050711/http://www.ghalibinstitute.com/ |date=2018-07-11 }} *[http://gdhar.com/2005/06/26/an-ode-to-mirza-ghalibs-haveli A Visit to Mirza Ghalib's Haveli in Ballimara, Old Delhi] *[http://www.indiatoday.com/itoday/20020225/books.shtml Ghalib in Love] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924034430/http://www.indiatoday.com/itoday/20020225/books.shtml |date=2015-09-24 }} *[http://www.royalark.net/India/loharu.htm Loharu Family] *[http://devnagari.blogspot.com/search/label/%E0%A5%9A%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%AC (Blog) Kuchh Sacche Moti: Ghalib] ; Works *'''[http://www.kavitakosh.org/kk/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%9C%E0%A4%BC%E0%A4%BE_%E0%A4%85%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A5%81%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B2%E0%A4%BE%E0%A4%B9_%E0%A4%96%E0%A4%BE%E0%A4%81_%27%E0%A4%97%E0%A4%BC%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%AC%27 Ghalib at Kavita Kosh] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110324104011/http://www.kavitakosh.org/kk/index.php?title=%E0%A4%AE%E0%A4%BF%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%9C%E0%A4%BC%E0%A4%BE_%E0%A4%85%E0%A4%B8%E0%A4%A6%E0%A5%81%E0%A4%B2%E0%A5%8D%E0%A4%B2%E0%A4%BE%E0%A4%B9_%E0%A4%96%E0%A4%BE%E0%A4%81_%27%E0%A4%97%E0%A4%BC%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A4%BF%E0%A4%AC%27 |date=2011-03-24 }}''' (Devanagari Hindi script) *[http://www.columbia.edu/itc/mealac/pritchett/00ghalib/ghazal_index.html Fully coloured Deewan-e-Ghalib] *[http://www.urduchain.com/poetry/ghalib/ghalib5.html Best Urdu-Poetry by Mirza Ghalib] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130922012831/http://www.urduchain.com/poetry/ghalib/ghalib5.html |date=2013-09-22 }} *[http://oldpoetry.com/opoem/93209-Ghalib-Mirza-Asadullah-Khan-Ghazal Ghazal Translated By Qazi Muhammad Ahkam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110530140854/http://oldpoetry.com/opoem/93209-Ghalib-Mirza-Asadullah-Khan-Ghazal |date=2011-05-30 }} *[http://oldpoetry.com/opoem/82065-Ghalib-Mirza-Asadullah-Khan-Koi-Umiid koii ummiid bar nahii.n aatii Translated By Qazi Muhammad Ahkam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101222153720/http://oldpoetry.com/opoem/82065-Ghalib-Mirza-Asadullah-Khan-Koi-Umiid |date=2010-12-22 }} *[http://librivox.org/selected-ghazals-of-ghalib-by-mirza-ghalib/ Selected Ghazals of Ghalib(Audio) Read by Qazi Muhammad Ahkam] *[http://www.divan-e-ghalib.blogspot.com DIVAN - E - GHALIB] The Urdu Ghazals of Mirza Asadullah Khan "GHALIB". *[http://www.urducl.com/Urdu-Books/969-416-203-024/ Deewan-E-Ghalib] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140209142656/http://urducl.com/Urdu-Books/969-416-203-024/ |date=2014-02-09 }} *[http://poetry.urdustuff.com/ Poetry of Ghalib] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110717173430/http://poetry.urdustuff.com/ |date=2011-07-17 }} - Complete Collection of Mirza Ghalib, A large Number of his Ghazals *[http://www.ghalib.org/ The Love Sonnets of Ghalib] - Biography, selected works, and all things Ghalib *[http://www.msci.memphis.edu/~ramamurt/ghalib.html Biography and selected works] *[http://www.yagmin.com/ghalib/joy.cgi The Joy of the Drop] - 37 poems by Ghalib in English translation. *[http://www.anindianmuslim.com/2007/12/selected-couplets-of-mirza-ghalib.html Selected couplets of Mirza Ghalib] *[http://www.o3.indiatimes.com/ghalib/ Selected couplets with translation of Mirza Ghalib] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100522175438/http://o3.indiatimes.com/ghalib |date=2010-05-22 }} *[https://web.archive.org/web/20101127153937/http://poemsintranslation.blogspot.com/2010/02/mirza-ghalib-he-took-my-heart-from.html English translation of one of Ghalib's Persian poems.] *[http://www.scribd.com/doc/30458995/Deewan-e-Ghalib-Nuskha-e-Hamidia-printable-small-file-size-version Authorised Version of Deewan-e-Ghalib known as Nuskhae Hamidia uploaded by Javed Hussen] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140223122956/http://www.scribd.com/doc/30458995/Deewan-e-Ghalib-Nuskha-e-Hamidia-printable-small-file-size-version |date=2014-02-23 }} *[http://www.scribd.com/doc/30458478/Kulliat-e-Mirza-Ghalib-Nazme-Farsi Complete Persian poetry of Mirza Ghalib at scribd uploaded by Javed Hussen] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140223122954/http://www.scribd.com/doc/30458478/Kulliat-e-Mirza-Ghalib-Nazme-Farsi |date=2014-02-23 }} *[http://www.scribd.com/doc/29159842/Dastanbu-of-Mirza-Ghalib-in-Urdu Mirza Ghalib's Diary of 1857 First Indian Libaretion Struggle in Urdu Translation uploaded by Javed Hussen] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140223122951/http://www.scribd.com/doc/29159842/Dastanbu-of-Mirza-Ghalib-in-Urdu |date=2014-02-23 }} *[http://www.scribd.com/doc/29158266/ghair-matbua-Mirza-Ghalib-unpublished-Mirza-Ghalib-Urdu unpublished Poems of Mirza Ghalib edited by Kalidas Gupta Raza uploaded by Javed Hussen] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140223122948/http://www.scribd.com/doc/29158266/ghair-matbua-Mirza-Ghalib-unpublished-Mirza-Ghalib-Urdu |date=2014-02-23 }} *[http://www.scribd.com/doc/28383880/yaadgare-Ghalib original Urdu free pdf of Yaadgare Ghalib by Altaf Hussain Hali]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.royalark.net/India/loharu.htm Loharu Family Link] *[http://www.scribd.com/doc/34580191/Mirza-Ghalib-in-Bangla-With-Urdu-Original-by-Abu-Syed-Aiyub An Bangla selected translation of Mirza Ghalib with original Urdu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140223122959/http://www.scribd.com/doc/34580191/Mirza-Ghalib-in-Bangla-With-Urdu-Original-by-Abu-Syed-Aiyub |date=2014-02-23 }} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় কবি]] {{Biography stub}} dm5s85x6uba0bxld2i8oijd096hhiat 0 4252 616755 616688 2026-07-11T15:08:41Z দিব্য দত্ত 9244 [[Special:Contributions/Mina borthakur|Mina borthakur]] ([[User talk:Mina borthakur|কথা-বতৰা]])ৰ সম্পাদনাসমূহ [[User:~2025-35625-36|~2025-35625-36]]য়ে কৰা শেষ সংশোধনলৈ ঘূৰাই নিয়া হৈছে । 556115 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয় | native_name = | image_name = Gauhati_university_logo.jpg‎ | image_size = 200px | image_alt = | caption = | latin_name = | motto = ''Vidyayā Sādhayet'' | mottoeng = | established = {{start date|১৯৪৮}} | closed = | type = ৰাজহুৱা কলেজিয়েট বিশ্ববিদ্যালয় | affiliation = | endowment = | budget = | officer_in_charge = | chairman = | chancellor = [[অসমৰ ৰাজ্যপাল]] | president = | vice-president = | superintendent = | provost = | vice_chancellor = ননী গোপাল মহন্ত | rector = | principal = | dean = | director = | head_label = | head = | academic_staff =৩৪১ (২০১৮) | administrative_staff =১১৬৭ (২০১৮) | students =৫৪১১ (২০১৮) | undergrad =১২৯০ (২০১৮) | postgrad =৩৭২১ (২০১৮) | doctoral =৩৯৮ (২০১৮) | other = | city = [[গুৱাহাটী]] | state = [[অসম]] | province = | country = [[ভাৰত]] | coor = | campus =চহৰাঞ্চল (মুঠ 650 একৰ) | former_names = | free_label = | free = | colors = | colours = | athletics = | sports = | nickname = | mascot = | affiliations = | website = {{url|http://www.gauhati.ac.in/}} | logo = | footnotes = }} '''গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়''' ({{Lang-en|''Gauhati University'', চমুকৈ ''GU''}}; ''গৌহাটী বিশ্ববিদ্যালয়'') [[অসম|অসমৰ]] [[গুৱাহাটী|গুৱাহাটীত]] অৱস্থিত এখন কলেজিয়েট ৰাজ্যিক বিশ্ববিদ্যালয়। ১৯৪৮ চনৰ ২৬ জানুৱাৰীত স্থাপিত এই বিশ্ববিদ্যালয় [[উত্তৰ-পূব ভাৰত|উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ]] প্ৰথমখন বিশ্ববিদ্যালয়। ==ইতিহাস== [[চিত্ৰ:Guwahati University.jpg|250px|thumb|right|গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মূল প্ৰবেশদ্বাৰ]] গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয় '''গৌহাটী বিশ্ববিদ্যালয় আইন ১৯৪৭''' (Assam Act, XVI of 1947) আৰু অসম বিধান সভাত প্ৰস্তাৱিত এক বিধেয়কৰদ্বাৰা ১৯৪৮ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়।<ref>[https://legislative.assam.gov.in/documents-detail/the-gauhati-university-act-1947 The Gauhati University Act, 1947]{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> বিশ্ববিদ্যালয়খন বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ আৰু [[অসম]] চৰকাৰৰ যুটীয়া প্ৰচেষ্টাত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। ২৬ জানুৱাৰী ১৯৪৮ চনত [[গুৱাহাটী]] স্থিত অসমৰ প্ৰথমখন মহাবিদ্যালয় [[কটন কলেজ]]ৰ চুডমাৰ্চন হলত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰথমখন সভা অনুষ্ঠিত হয়। [[কটন কলেজ]]ৰ ভিতৰতে প্ৰথমে বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ কাম-কাজ পৰিচালনা কৰা হৈছিল যদিও ১৯৫৫-৫৬ চনত ইয়াক জালুকবাৰীৰ [[গোপীনাথ বৰদলৈ]] নগৰলৈ স্থানান্তৰিত কৰা হয়। গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰথম উপাচাৰ্য আছিল [[কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ]]।<ref>{{cite web |url=http://www.gauhati.ac.in/home/library/index.htm |title=A b o u t t h e L i b r a r y |publisher=Gauhati.ac.in |date= |accessdate=2013-02-27 |archivedate=2012-11-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121130175839/http://gauhati.ac.in/home/library/index.htm |deadurl=yes }}</ref> ===উপাচাৰ্যসকল=== * [[কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ]] ১৯৪৭ – ১৯৫৭ * [[সূৰ্য্য কুমাৰ ভূঞা]] ১৯৫৭ – ১৯৬০ * এইচ চি ভূঞা ১৯৬০ – ১৯৬২ চন * ফণীধৰ দত্ত ১৯৬২ – ১৯৬২ * হেৰল্ড জন টেইলৰ ১৯৬২ – ১৯৬৫ * এম এন গোস্বামী ১৯৬৫ – ১৯৭১ * এছ চি ৰাজখোৱা ১৯৭১ – ১৯৭৪ * এইচ কে বৰুৱা ১৯৭৪ – ১৯৭৯ * জে এম চৌধুৰী ১৯৭৯ – ১৯৮৬ * ডি পি বৰুৱা ১৯৮৬ – ১৯৯১ চন * এন কে চৌধুৰী ১৯৯১ – ১৯৯৬ চন * হিৰালাল দুৱাৰাহ ১৯৯৬ – ২০০১ * জি এন তালুকদাৰ ২০০১ – ২০০৬ * [[অমৰজ্যোতি চৌধুৰী]] ২০০৬ – ২০০৮ * অখিল কুমাৰ মেধি ২০০৮ – ২০১৩ * মৃদুল হাজৰিকা ২০১৩ – ২০১৯ * প্ৰতাপ জ্যোতি সন্দিকৈ ২০১৯ – ২০২৪ * ননী গোপাল মহন্ত ২০২৪ - বৰ্তমান [[File:KK Handique and S Radhakrishnan at the 1st Convocation of Gauhati University.jpg|thumb|১৯৪৯ চনত গৌহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰথম সমাৱৰ্তনত ভাৰতৰ প্ৰথম উপ-ৰাষ্ট্ৰপতি [[সৰ্বেপল্লী ৰাধাকৃষ্ণণ]]ৰ সৈতে উপাচাৰ্য [[কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ]]]] ১৯১৭ চনত [[শিৱসাগৰ]] ত অনুষ্ঠিত অসম সন্থাৰ বাৰ্ষিক অধিৱেশনত প্ৰথম ৰাজহুৱা দাবী উত্থাপন কৰা হয়।১৯৪০ চনত চৰকাৰে এছ কে ভূঞাক বিশেষ বিষয়া হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে আৰু স্থান নিৰ্বাচন আৰু আনুষংগিক বিষয়সমূহৰ প্ৰাসংগিক তথ্য সংগ্ৰহৰ দায়িত্ব লয় .<ref name="gauhati2">{{cite web |url=http://www.gauhati.ac.in/admin/about/history.htm |title=শিক্ষাৰ বাবে |publisher=Gauhati.ac.in |প্ৰৱেশ -date=১৪ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110518111859/http://gauhati.ac.in/admin/about/history.htm |আৰ্কাইভ -date=18 May 2011 |access-date=3 April 2024 |archivedate=18 May 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110518111859/http://gauhati.ac.in/admin/about/history.htm |deadurl=yes }}</ref> ৰাজ্যিক বিধানসভাৰ এক আইন: ১৯৪৮ চনত অসম চৰকাৰৰ গৌহাটী বিশ্ববিদ্যালয় আইন ১৯৪৭ (১৯৪৭ চনৰ অসম আইন, ষোড়শ)ৰ দ্বাৰা বিশ্ববিদ্যালয়খন প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয় বিশ্ববিদ্যালয়খন ১৯৪৮ চনৰ ২৬ জানুৱাৰীত অনুষ্ঠিত হৈছিল, যিটো প্ৰতিষ্ঠা দিৱস বুলি গণ্য কৰা হয়, [[কটন বিশ্ববিদ্যালয়|কটন কলেজ, গুৱাহাটী]]ৰ পুৰণি ছাডমাৰ্চন হলত।<ref name="gauhati1">{{cite web |url=http:// www.gauhati.ac.in/admin/index.htm |title=অনুষ্ঠান |publisher=Gauhati.ac.in |access-date=১৪ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২ |archive-url=https://web.archive.org/web /২০১২০২১৫১১২৭৪৫/http://www.gauhati.ac.in/admin/index.htm |archive-date=১৫ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২ |url-status=dead}}</ref> গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ে গুৱাহাটীৰ কেইটামান অস্থায়ী অট্টালিকাত সংযুক্ত, শিক্ষকতা আৰু আৱাসিক বিশ্ববিদ্যালয় হিচাপে কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে, [[কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ]]ক প্ৰথম উপাচাৰ্য হিচাপে, ফণীধৰ দত্ত, সৈলন্ধৰ ৰাজখোৱা আৰু শৰৎ কুমাৰ দত্তক নিৰ্বাচিত কৰা হয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শ্ৰেণীৰ পঞ্জীয়ক, কোষাধ্যক্ষ আৰু সম্পাদক ক্ৰমে। দাখিল কৰা বহুকেইজনৰ মাজৰ পৰা নিৰ্বাচিত বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ প্ৰতীক চিহ্নটোৰ ডিজাইন কৰিছিল আহমেদাবাদৰ বস্ত্ৰ ডিজাইনাৰ টি মুখাৰ্জীয়ে। ইয়াত লিপিবদ্ধ দুটা [[সংস্কৃত]] শব্দ: বিদ্যা সাধয়েতা (অৰ্থাৎ শিক্ষণৰ জৰিয়তে কৃতিত্ব)-এ বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ মূলমন্ত্ৰৰ ইংগিত দিয়ে।<ref name="auto"/> ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠাত ১৭খন সংযুক্ত মহাবিদ্যালয় আৰু আঠটা স্নাতকোত্তৰ বিভাগ আছিল। <ref name="gauhati2" /> চহৰৰ মাজমজিয়াৰ পৰা কাম আৰম্ভ কৰা বিশ্ববিদ্যালয়খন ১৯৫৫–৫৬ চনত বৰ্তমানৰ চৌহদলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। == কেম্পাছ == <!-- মচি পেলোৱা ছবিসমুহ আঁতৰোৱা হৈছে: [[ফাইল:BKB authorium Gauhati University.jpg|thumb|BKB Auditorium]][[চিত্ৰ:GUIST, Gauhati University.jpg|250px|thumb|right|গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয় বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান]] [[:en:File:GUIST, Gauhati University.jpg|thumb|গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয় বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান]] [[:en:File:Dr. H.K. Baruah Regional Botanical Resource Centre, Gauhati University.jpg|thumb|ড° এইচ কে বৰুৱা আঞ্চলিক উদ্ভিদ সম্পদ কেন্দ্ৰৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ]][[:en:File:KK Handique Library, Gauhati University 2.jpg|thumb|right|কৃষ্ণ কান্ত হেণ্ডিক লাইব্ৰেৰী]] --> বিশ্ববিদ্যালয়খন [[জালুকবাৰী]] চহৰৰ [[গুৱাহাটী]] চহৰ অঞ্চলত। কেম্পাছৰ দক্ষিণ দিশত এটা পাহাৰ আৰু উত্তৰ দিশত [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী|ব্ৰহ্মপুত্ৰ]] নদী বৈছে। কেম্পাছ এলেকাটো এখন সৰু চহৰলৈ গঢ় লৈ উঠিছে, বৰ্তমান 'গোপীনাথ বৰদলৈ নগৰ' নামেৰে পৰিচিত হৈছে। ইয়াৰ হোষ্টেলসমূহত বাস কৰা ৩৭০০ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীকে ধৰি প্ৰায় ৬০০০ জনসংখ্যা আছে। শিক্ষক, বিষয়া-কৰ্মচাৰীৰ আৱাসিক কোৱাৰ্টাৰৰ বাহিৰেও ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে ২২টা আৱাসগৃহ আছে। প্ৰয়োজনীয় নাগৰিক সুবিধা যেনে স্বাস্থ্য সেৱা, পানী যোগান, ৰাস্তাৰ পোহৰ, আভ্যন্তৰীণ পথ, অতিথিশালা, ডাক আৰু টেলিগ্ৰাফ কাৰ্যালয়, ভাৰতীয় ষ্টে’ট বেংক, ইণ্ডিয়া ইউনাইটেড বেংক , কেণ্টীন, এখন বজাৰ, উদ্যান, খেলপথাৰ, প্ৰেক্ষাগৃহ, ইনড’ৰ ষ্টেডিয়াম আদি কেম্পাছত আছে। বিশ্ববিদ্যালয়খন ৩৭ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথত লোকপ্ৰিয় গোপীনাথ বৰদলৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰ ১০&nbsp;কিলোমিটাৰ দূৰত; কামাখ্যা ৰে’লৱে’ ষ্টেশ্যনৰ পৰা ৫&nbsp;কিলোমিটাৰ; আৰু গুৱাহাটী ৰে’লৱে’ ষ্টেশ্যনৰ পৰা ১০&nbsp;কিলোমিটাৰ দূৰত্বত থকাৰ লগতে গুৱাহাটী চহৰৰ মাজমজিয়াত থকা কাছাৰী (ডি.চি. ক’ৰ্ট)ৰ ওচৰৰ বাছ ষ্টপৰ পৰাও। দিছপুৰত থকা অসমৰ ৰাজধানী কমপ্লেক্স বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ২২&nbsp;কি:মি: দূৰত; গুৱাহাটী চহৰৰ পৰা বিশ্ববিদ্যালয়খনলৈ সহজে যাব পাৰি; গুৱাহাটীত দেশৰ সকলো প্ৰান্তৰ পৰা পথ, ৰে’ল আৰু বিমান সংযোগ আছে। অসমৰ কিছু অংশৰ পৰা বৃহৎ সংখ্যক বাছ সেৱাৰ ষ্টেশ্যন কেম্পাছৰ পৰা ২&nbsp;কিলোমিটাৰ দূৰত্বত থকা আদাবাৰী বাছ ষ্টেণ্ডত আছে। তেওঁলোকৰ আভ্যন্তৰীণ প্ৰক্ৰিয়াসমূহ স্বয়ংক্ৰিয় কৰিবলৈ গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ে কালিংগাছফ্টৰ ফ্লেগশ্বিপ এডুকেশ্যন ই আৰ পি সমাধান গ্ৰে’চেল্‌ছ বাছি লৈছে। এই ৰূপায়ণৰ ফলত বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ শৈক্ষিক, প্ৰশাসনিক আৰু বিত্তীয় প্ৰক্ৰিয়াসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে স্বয়ংক্ৰিয় হৈ উঠিছে। ===পুথিভঁৰাল আৰু আঞ্চলিক কেন্দ্ৰ=== ভাৰতীয় ঐতিহাসিক গৱেষণা পৰিষদ (ICHR)ৰ উত্তৰ-পূব আঞ্চলিক কেন্দ্ৰ (NERC) গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কেন্দ্ৰীয় পুথিভঁৰাল সম্প্ৰসাৰণ ভৱনত আছে। বাংগালুৰু আইচিএইচআৰ আঞ্চলিক কেন্দ্ৰৰ লগতে এইটোৱেই হৈছে জিইউৰ এতিয়ালৈকে একমাত্ৰ আঞ্চলিক কেন্দ্ৰ। বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ পুথিভঁৰালটো ২০০৩ চনত স্থাপিত {{lang|en|National Mission for Manuscripts}}-ৰ অধীনত এটা নিৰ্দিষ্ট 'পাণ্ডুলিপি সংৰক্ষণ কেন্দ্ৰ' (MCC)।<ref>[http://www.namami.org/convervation.htm পাণ্ডুলিপি সংৰক্ষণ কেন্দ্ৰসমূহ] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120506234603/http://www.namami.org/convervation.htm|date=৬ মে' ২০১২}} ''[[ৰাষ্ট্ৰীয় মিছনৰ বাবে... পাণ্ডুলিপি]]''।</ref> অসমৰ ভিতৰতে সৰ্ববৃহৎ পুথিভঁৰালটোৰ সংগ্ৰহত প্ৰায় ৮ লাখ ৫০ হাজাৰ গ্ৰন্থ, আলোচনী, আলোচনী আদি ৰখা হৈছে। ইয়াৰ উপৰিও ইয়াত প্ৰায় ৫,০০০ মূল্যৱান অমূল্য পাণ্ডুলিপি আছে, কিছুমান ৩০০ বছৰতকৈও অধিক পুৰণি।<ref>{{cite news| url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/পুৰণি-পাণ্ডুলিপি-সংৰক্ষণৰ বাবে-ভাৰ্চিটি-প্ৰয়াস/articleshow/11772135.cms | work=ভাৰতৰ সময়ছোৱা | title=পুৰণি পাণ্ডুলিপি সংৰক্ষণৰ বাবে ভাৰ্চিটি প্ৰচেষ্টা | date=৬ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২}}</ref> == সংগঠন আৰু প্ৰশাসন == === শাসন ব্যৱস্থা === [[File:Administrative Building, Gauhati University.jpg|thumb|right|Administrative Building]]জি.ইউ. আদালত, কাৰ্যবাহী পৰিষদ আৰু একাডেমিক পৰিষদ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কৰ্তৃপক্ষ।<ref>{{Cite web |url=http://www.gauhati.ac.in/administration.php |title=Administration |access-date= ২৮ অক্টোবৰ ২০১৩ |archive-date=১৯ জানুৱাৰী ২০১৮ |archive-url=https://web.archive.org/web/20180119193036/http://gauhati.ac.in/administration.php |url-status=dead } }</ref> ২০১৯ চনত অধ্যাপক প্ৰতাপ জ্যোতি হণ্ডিকক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ উপাচাৰ্য হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়।<ref>{{Cite news|date=20 August 2019|last=PTI|title=প্ৰতাপ জ্যোতি হণ্ডিকক গৌহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ নতুন ভিচি নিযুক্তি|url=... https://www.indiatoday.in/education-today/news/story/pratap-jyoti-handique-নিযুক্ত-নতুন-vc-of-gauhati-university-1582595-2019-08-20|access-date=5 মাৰ্চ 2021|work=ভাৰত আজি|language=as}}</ref> ==পৰিসীমা== বিশ্ববিদ্যালয়খন [[গুৱাহাটী]] মহানগৰীৰ জালুকবাৰী অঞ্চলত অৱস্থিত। আনহাতে বিশ্ববিদ্যালয়খন [[লোকপ্ৰিয় গোপীনাথ বৰদলৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ]]ৰ পৰা ১০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত, [[কামাখ্যা]] ৰে’ল ষ্টেশ্যনৰ পৰা ৫ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত ৩৭ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাই পথৰ কাষতে অৱস্থিত। বৰ্তমান সমগ্ৰ অঞ্চলটোক [[গোপীনাথ বৰদলৈ]] নগৰ নামেৰে জনা যায়। বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰিসীমাৰ ভিতৰত ৩০০০ হাজাৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰী থাকিব পৰা আৱাসসমূহৰ লগতে শিক্ষক-কৰ্মচাৰীৰ আৱাসসমূহো আছে।<ref name="gauhati1"/> ==স্বীকৃতি== বিশ্ববিদ্যালয়খন [[ৰাষ্ট্ৰীয় মূল্যাংকন আৰু প্ৰত্যাপন পৰিষদ]] ({{lang|en|National Assessment and Accreditation Council}} চমুকৈ NAAC), বাংগালুৰুৰ দ্বাৰা মূল্যাঙ্কিত আৰু 'A' গ্ৰে’ড-প্ৰাপ্ত।<ref name="gauhati2"/> আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত ''{{lang|en|QS World University Rankings}}'' এ গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ক ২০২৩ চনত এছিয়াৰ ৬০১–৬৫০ বেণ্ডত স্থান দিছিল।<ref>[https://www.topuniversities.com/university-rankings/asia-university-rankings/2023 "QS Asia University Rankings 2023"]. QS Quacquarelli Symonds Limited</ref> ভাৰতত ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিষ্ঠানিক ৰেংকিং ফ্ৰে’মৱৰ্ক (এন আই আৰ এফ)-এ ২০২২ চনত গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ক সামগ্ৰিকভাৱে ৬৪ নম্বৰ স্থান প্ৰদান কৰিছিল<ref name=":0">{{Cite web|title=MHRD, National Institute Ranking Framework (NIRF)|url=https://www.nirfindia.org/2022/OverallRanking.html|access-date=১৫ জুলাই ২০২২|website=www.nirfindia.org|archivedate=2022-08-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220820073138/https://www.nirfindia.org/2022/OverallRanking.html|deadurl=yes}}</ref> আৰু বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ভিতৰত ৩৬ টা।<ref name=":1" >{{Cite web|title=MHRD, নেচনেল ইনষ্টিটিউট ৰেংকিং ফ্ৰেমৱৰ্ক (NIRF)|url=https://www.nirfindia.org/2022/UniversityRanking.html|access-date=15 জুলাই 2022|website=www.nirfindia। org|archivedate=2022-11-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221112070520/https://www.nirfindia.org/2022/UniversityRanking.html|deadurl=yes}}</ref> ==বিশ্ববিদ্যালয় সংগীত== [[চিত্ৰ:GU_AD.jpg|250px|thumb|right|গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰশাসনিক ভৱন]] বিশ্ববিদ্যালয় সংগীতটোৰ ৰচক [[ভূপেন হাজৰিকা]]। এই গীতটো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সকলো অনুষ্ঠানৰ আৰম্ভণিতে পৰিৱেশন কৰা হয়। <blockquote> জিলিকাব লুইতৰে পাৰ<br /> এন্ধাৰৰ ভেটা ভাঙি প্ৰাগজ্যোতিষত বয়<br /> জেউতি নিজৰাৰে ধাৰ<br /> শত শত বন্তিৰে জ্ঞানৰে দীপালীয়ে<br /> জিলিকাব লুইতৰে পাৰ<br /> <br /> সাঁচিপাতে ভাষা দিব<br /> চিফুঙে আশা দিব<br /> ৰংঘৰে মেলিব দুৱাৰ<br /> সমাজে সাৱটিব মহান মানৱতা<br /> বিজ্ঞানে আনিব জোঁৱাৰ<br /> <br /> নতুনৰ গতি খেদি ডেকা-গাভৰু আমি<br /> নিৰ্ভীক এই শতিকাৰ<br /> অজ্ঞান চাকনৈয়া এফলীয়া কৰি থৈ<br /> মাৰি যাওঁ জীৱনৰ ডাৰ<br /> জিলিকাব লুইতৰে পাৰ। </blockquote> ==শৈক্ষিক বিষয়== ==বিভাগ আৰু অধ্যয়ন কেন্দ্ৰসমূহ== বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ বিভিন্ন বিভাগ আৰু অধ্যয়ন কেন্দ্ৰসমূহ হৈছে<ref name="gauhati1"/> : ===কলা=== # অসমীয়া বিভাগ # অৰ্থনীতি বিভাগ # শিক্ষাতত্ত্ব বিভাগ # ইংৰাজী বিভাগ # বুৰঞ্জী বিভাগ # ৰাজনীতি-বিজ্ঞান বিভাগ # সমাজতত্ত্ব বিভাগ # আৰৱিক বিভাগ # বাংলা বিভাগ # বড়ো বিভাগ # ইংৰাজী ভাষা শিক্ষণ বিভাগ # বিদেশী ভাষা বিভাগ # হিন্দী বিভাগ # ভাষাতত্ত্ব বিভাগ # গ্ৰন্থাগাৰ আৰু তথ্যবিজ্ঞান বিভাগ # আধুনিক ভাৰতীয় ভাষা আৰু সাহিত্য অধ্যয়ন বিভাগ # পাৰ্চি বিভাগ # দৰ্শন বিভাগ # মনোবিজ্ঞান বিভাগ # সংস্কৃত বিভাগ # সাংবাদিকতা আৰু গণ-সংযোগ অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ ===বিজ্ঞান=== # ৰসায়ন-বিজ্ঞান বিভাগ # জীৱ-বিজ্ঞান বিভাগ # গণিত বিভাগ # উদ্ভিদ বিজ্ঞান বিভাগ # ভেষজ বিজ্ঞান বিভাগ # পদাৰ্থ-বিজ্ঞান বিভাগ # পৰিসংখ্যা বিভাগ # পৰিকলন অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ # ব্যৱস্থাপনা অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ # জৈৱ-প্ৰযুক্তি অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ # জৈৱ-তথ্যপ্ৰযুক্তি অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ # ভূগোল অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ # নৃতত্ত্ব বিভাগ # কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান বিভাগ # লোকসংস্কৃতি # বিদ্যুৎ আৰু যোগাযোগ প্ৰযুক্তি বিভাগ ===বাণিজ্য=== * '''বাণিজ্য অনুষদ''' ** [[বাণিজ্য]] ===বাণিজ্যিক ব্যৱস্থাপনা=== * '''ব্যৱস্থাপনা অনুষদ''' ** বাণিজ্যিক ব্যৱস্থাপনা ===আইন বিভাগ=== * '''আইন অনুষদ''' ** [[আইন]] ===স্নাতকোত্তৰ ছাত্ৰ সন্থা=== স্নাতকোত্তৰ ছাত্ৰ সন্থা হৈছে গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শীৰ্ষ ছাত্ৰ প্ৰতিনিধি সংস্থা। ১৯৪৯ চনত পিজিএছইউ-ৰ প্ৰথমটো সংস্থা গঠন হয়। প্ৰথম সাধাৰণ সম্পাদক আছিল বীৰেন গোস্বামী। গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয় ছাত্ৰ ৰাজনীতিৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হোৱাৰ বাবে পিজিএছইউ-এ ৰাজ্যত উচ্চ স্বীকৃতি লাভ কৰে। পিজিএছইউ-ৰ বহু সাধাৰণ সম্পাদকৰ লগতে অন্যান্য বিষয়ববীয়াই সক্ৰিয় ৰাজনীতিত জড়িত হৈ পৰিছে। পিজিএছইউ-ৰ বৰ্তমানৰ সাধাৰণ সম্পাদক পৰশ্ব পাটগিৰি।<ref>{{Cite news|url=https://www.sentinelassam.com/guwahati-city/gauhati-university-declares-pg-students-union-election-results- 526237|title=গৌহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ে ঘোষণা কৰিলে পি জি ছাত্ৰ সন্থাৰ নিৰ্বাচনৰ ফলাফল|date=২৭ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২১|work=[[চেন্টিনেল (গুৱাহাটী)|চেন্টিনেল]]|access-date=২৬ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২২}}{{Dead link|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==সুবিধাসমূহ== ===গ্ৰন্থাগাৰ=== [[Image:KKH.jpg|thumb|right|250px|গ্ৰন্থাগাৰৰ ভিতৰ ভাগ]] গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ গ্ৰন্থাগাৰ প্ৰথম অৱস্থাত ১৯৪৮ চনত [[গুৱাহাটী]]ৰ চানমাৰীত (এতিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পুৰণি কলনি নামেৰে জনাজাত) প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। ১৯৬২ চনত সেই স্থানৰ পৰা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বৰ্তমান থকা স্থানলৈ স্থানান্তৰিত কৰা হয়। আনহাতে ১৯৮২ চনত গ্ৰন্থাগাৰটো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰথম উপাচাৰ্য [[কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ]]ৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হয়। বৰ্তমান গ্ৰন্থাগাৰটোত ২৫,৯৪৯০খন কিতাপ, ১,০২২১২খন {{lang|en|BOUND PERIODICALS}}, ২২৫০খন গৱেষণা গ্ৰন্থ আৰু পত্ৰ, ৬৯০৮খন প্ৰতিবেদন আৰু নিবন্ধ আৰু ৩০৬খন মানচিত্ৰ আছে। [[সাঁচিপাত]]ৰ পুথি আছে ৪৫০০খন। [[কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ]]ৰ নিজা সংগ্ৰহৰ গ্ৰন্থ আছে ৭৫৯৩খন। ইয়াত [[কম্পিউটাৰ]]ৰ দ্বাৰা কোনো গ্ৰন্থ অনুসন্ধান কৰাৰ ব্যৱস্থা ৰখা হৈছে। লগতে বিভিন্ন দৈনিক কাকত-আলোচনী অধ্যয়ন কৰাৰো ব্যৱস্থা আছে<ref name="gauhati2"/> ===সংযুক্ত মহাবিদ্যালয়সমূহ=== {{main|গৌহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সৈতে জড়িত মহাবিদ্যালয়সমূহৰ তালিকা}} ইয়াৰ অধিকাৰক্ষেত্ৰ ১৫খন জিলাত বিস্তৃত: [[বজালী জিলা]], [[বৰপেটা]], [[বিশ্বনাথ জিলা|বিশ্বনাথ]], [[বঙাইগাঁও]], [[দৰং]], [[ধুবুৰী]], [[গোৱালপাৰা ]], [[হোজাই]], [[কামৰূপ মহানগৰ জিলা]], [[কামৰূপ জিলা]], [[মৰিগাঁও]], [[নগাঁও]], [[নলবাৰী]], [[শোণিতপুৰ]], আৰু [[দক্ষিণ শালমাৰা-মানকাচৰ জিলা]]। ===বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱা প্ৰেক্ষাগৃহ=== গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মুখ্য প্ৰেক্ষাগৃহটো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মুখ্য তোৰণ (পুৰণি)ৰ ওচৰত আৰু কলা ভৱনৰ কাষত অৱস্থিত। প্ৰায় ১৮০০ আসনযুক্ত [[বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱা]] প্ৰেক্ষাগৃহ (চমুকৈ বি.কে.বি.) অসমৰ বৃহৎ প্ৰেক্ষাগৃহসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। বিশিষ্ট অসমীয়া সাহিত্যিক, লোক সংস্কৃতিৰ গৱেষক তথা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাতা [[বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱা]]ৰ নামেৰে প্ৰেক্ষাগৃহটিৰ নামকৰণ কৰা হয়।<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://web.gauhati.ac.in/convocation/venue/bkb |access-date=2020-05-23 |archivedate=2020-04-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200427173510/http://web.gauhati.ac.in/convocation/venue/bkb |deadurl=yes }}</ref> ===অন্যান্য সুবিধা সমুহ=== অন্যান্য সুবিধা সমুহ হৈছে *চিকিৎসালয় *বিশ্ববিদ্যালয় ডাকঘৰ *বিশ্ববিদ্যালয় বেঙ্ক *অতিথিশালা ==ছাত্ৰাবাস== বিশ্ববিদ্যালয়খনত মুঠ ১২টা ছাত্ৰাৱাস আছে।<ref name="gauhati1"/> # [[লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা]] অসম আৰ্হি ৪ নং ছাত্ৰাৱাস # [[অতুল চন্দ্ৰ হাজৰিকা]] অসম আৰ্হি ৫ নং ছাত্ৰাৱাস # [[পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱা]] অসম আৰ্হি ৬ নং ছাত্ৰাৱাস # [[লাচিত বৰফুকন]] অসম আৰ্হি ৭ নং ছাত্ৰাৱাস # [[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]] অসম আৰ্হি ৮ নং ছাত্ৰাৱাস # [[জ্ঞানদাভিৰাম বৰুৱা]] অসম আৰ্হি ৯ নং আইন ছাত্ৰাৱাস # মাধৱ বেজবৰুৱা ১ নং দুমহলীয়া ছাত্ৰাৱাস # [[গোপীনাথ বৰদলৈ]] ২ নং তিনিমহলীয়া ছাত্ৰাৱাস # [[বাণীকান্ত কাকতি]] ৩ নং দুমহলীয়া ছাত্ৰাৱাস # [[ভুবনেশ্বৰ বৰুৱা]] ৪ নং দুমহলীয়া ছাত্ৰাৱাস # ভি. ভেঙ্কত. ৰাও ৫ নং দুমহলীয়া গৱেষক ছাত্ৰাৱাস # বাবু জগজীৱন ৰাম গৱেষক ছাত্ৰাৱাস ==ছাত্ৰীনিবাস== বিশ্ববিদ্যালয়ত মুঠ ৯টা ছাত্ৰীনিৱাস আছে।<ref name="gauhati1"/> # ৰাণী গাইডালু অসম আৰ্হি ২ নং আইন ছাত্ৰীনিৱাস # [[চন্দ্ৰপ্ৰভা শইকীয়ানী]] অসম আৰ্হি ৩ নং ছাত্ৰীনিৱাস # [[মূলা গাভৰু]] অসম আৰ্হি ১০ নং ছাত্ৰীনিৱাস # [[নলিনীবালা দেৱী]] ১ নং দুমহলীয়া ছাত্ৰীনিৱাস # [[ইন্দিৰা মিৰি]] ২ নং দুমহলীয়া ছাত্ৰীনিৱাস # [[পুষ্পলতা দাস]] ৩ নং তিনিমহলীয়া ছাত্ৰীনিৱাস # [[পদ্মাৱতী দেৱী ফুকননী]] ৪ নং দুমহলীয়া ছাত্ৰীনিৱাস # [[মামণি ৰয়ছম গোস্বামী]]৫ নং দুমহলীয়া ছাত্ৰীনিৱাস # গান্ধী ভৱন গৱেষক ছাত্ৰীনিৱাস # ৮ নং তিনিমহলীয়া ছাত্ৰীনিৱাস # ৯ নং তিনিমহলীয়া ছাত্ৰীনিৱাস ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[http://www.gauhati.ac.in/ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ৱেবছাইট] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150810042834/http://www.gauhati.ac.in/ |date=2015-08-10 }} {{অসমৰ বিশ্ববিদ্যালয়}} {{অসমৰ শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহ}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহ]] [[শ্ৰেণী:গুৱাহাটী]] 5u6vnydwzmtu55bxgrzdhchkjl7hoyh 0 4253 616754 616690 2026-07-11T15:08:18Z দিব্য দত্ত 9244 [[Special:Contributions/Mina borthakur|Mina borthakur]] ([[User talk:Mina borthakur|কথা-বতৰা]])ৰ সম্পাদনাসমূহ [[User:Aryan|Aryan]]য়ে কৰা শেষ সংশোধনলৈ ঘূৰাই নিয়া হৈছে । 462240 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয় | native_name = | image_name = Tezpur University logo.png | image_size = 200px | image_alt = | caption = | latin_name = | motto = विज्ञानं यज्ञं तनुते <small>(সংস্কৃত)</small> | mottoeng = | established = ১৯৯৪ | closed = | type = [[কেন্দ্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়]] | affiliation = [[ভাৰত চৰকাৰ]] | endowment = | budget = | officer_in_charge = | chairman = | chancellor = [[অসমৰ ৰাজ্যপাল]] | president = | vice-president = | superintendent = | provost = | vice_chancellor = শম্ভূনাথ সিং |blank_title_1 = |blank_value_1 = | rector = | principal = | dean = | director = | head_label = | head = | academic_staff = | administrative_staff = | students = | undergrad = | postgrad = | doctoral = | other = | city = [[তেজপুৰ]] | state = [[অসম]] | province = | country = [[ভাৰত]] | coor = {{coord|26|42|3|N|92|49|49|E|display=inline,title|type:edu_region:IN-AS}} | campus = [[নপাম]] ২৪২ একৰ (০.৯৮ বৰ্গ কি.মি.) | former_names = | free_label = | free = | colors = | colours = | athletics = | sports = | nickname = | mascot = | affiliations = | website = http://www.tezu.ernet.in | logo = | footnotes = }} ১৯৯৪ চনত [[তেজপুৰ]]ৰ নপামত স্থাপিত হয় তেজপুৰ কেন্দ্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়। বৰ্তমান বিশ্ববিদ্যালয়খনত ১৫টা বিভাগেৰে প্ৰায় ২৫০০ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে শিক্ষা গ্ৰহণ কৰি আছে। শেহতীয়াকৈ বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ উপাচাৰ্যৰূপে প্ৰফেচৰ শম্ভূনাথ সিঙক নিযুক্তি দিয়া হৈছে। গৱেষণাৰ দিশত বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ ভাৰতৰ কেন্দ্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ ভিতৰত এক বিশেষ সুনাম আছে। বিশ্ববিদ্যালয় সংগীতৰ কথা আৰু সুৰ [[ভূপেন হাজৰিকা|ড^০ ভূপেন হাজৰিকাৰ]]।<ref>[http://drbhupenhazarika.org/Lyrics/09/blog-post_9895.html তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয় সংগীত]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ইতিহাস== [[File:Tenth convocation of Tezpur University.jpg|400px|thumb|right|তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ দশম সমাবৰ্তনত অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী তৰুন গগৈ, ৰাজ্যপাল, কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী কপিল ছিবাল আৰু বিশ্ববিদ্যালয়ৰ উপাচাৰ্য ১০ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২, ]] ১৯৯৪ চনত তেজপুৰৰ নপামত স্থাপিত হয় তেজপুৰ কেন্দ্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়। ইয়াক [[অসম চুক্তি]]ৰ এটি পৰিণাম বুলিও কোৱা হয়<ref>[http://www.satp.org/satporgtp/countries/india/states/assam/documents/papers/assam_accord_1985.htm Achievements of Assam Accord]</ref>। ==যাতায়াত ব্যবস্থা== [[File:MainView.png|400px|thumb|right|মূল প্ৰশাসনিক ভৱন]] [[File:Academic Block 5 & 6(MBBT & Environmental Science).JPG‎|400px|thumb|right|এক শৈক্ষিক গৃহ]] তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয় তেজপুৰ চহৰৰ পৰা ১৫ কি.মি পূবে নপামত অৱস্থিত। [[তেজপুৰ]] অসমৰ ৰাজধানী গুৱাহাটীৰ পৰা বাচেৰে প্ৰায় চাৰি ঘণ্টা আৰু বায়ুপথেৰে প্ৰায় 3৫ মিনিটৰ দূৰত্বত অৱস্থিত। ইয়াৰ নিকটতম অসামৰিক বিমানকোঠ শালনি প্ৰায় (8) কি.মি. দূৰত্বত। তেজপুৰলৈ অসমৰ যিকোনো স্থানৰ পৰা বাচ আৰু অন্যান্য বাহনৰ সূচল যোগাযোগ ব্যবস্থাও আছে। স্থানীয়ভাবে তেজপুৰ চহৰত অট'ৰিস্কা আৰু ৰিস্কাৰ সহায়ত কম খৰচতে ভ্ৰমণ কৰিব পাৰি। নপামলৈ তেজপুৰ চহৰৰ চৰকাৰী বাছ আস্থানৰ পৰা চলা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বাছৰ সহায়তো যাতায়ত কৰিব পাৰি। আৰু লগতে তেজপুৰ চহৰৰ পৰা ক্ৰমে দোলাবাৰী-পাঁচমাইল হৈ চলাচল কৰা অট'ৰিস্কাৰ সহায়তো নপামলৈ যাতায়ত কৰিব পাৰি। ==পাঠ্যক্ৰম আৰু অন্তৰ্গত বিদ্যাপীঠসমূহ== তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ত নামভৰ্ত্তি কৰিবলৈ এটি সৰ্বভাৰতীয় পৰ্য্যায়ত এটা বাছনি পৰীক্ষাত উৰ্ত্তিন হোৱাতো বাঞ্ছনীয়। <br /> স্নাতক পৰ্যায়ৰ পাঠ্যক্ৰম সমূহ: * অভিযান্ত্ৰিক বিষয়ত চাৰিবছৰীয়া পাঠ্যক্ৰম * পাঁচ বছৰীয়া সন্মিলিত স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰম স্নাতকোত্তৰ পৰ্যায়ৰ পাঠ্যক্ৰম সমূহ: * কলা বিষয়ত স্নাতকোত্তৰ দুবছৰীয়া পাঠ্যক্ৰম * প্ৰায়োগিক আৰু গতানুগতিক বিজ্ঞান বিষয়ত স্নাতকোত্তৰ দুবছৰীয়া পাঠ্যক্ৰম * দু বছৰীয়া এম.বি.এ পাঠ্যক্ৰম উল্লেখযোগ্য যে "কম্পিউটেছনেল চিচ‍ম’ল’জী" বিষয়ত এম.টেক ডিগ্ৰী প্ৰদান কৰা ই [[ভাৰত|ভাৰতৰ]] একমাত্ৰ বিশ্ববিদ্যালয়। স্নাতকোত্তৰ পৰ্যায়ৰ পাছত বিশ্ববিদ্যালয়ত বিভিন্ন বিভাগত গৱেষণাৰ বাবে আবেদন কৰিব পাৰি। <br /> তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বিভিন্ন বিভাগ সমূহ কেইখন মান বিদ্যালয়ত বিভক্ত কৰা হৈছে। সেই বিদ্যালয় কেইখন হৈছে- * অভিযান্ত্ৰিক বিদ্যাপীঠ * মানবীয়তা আৰু সমাজ বিজ্ঞান বিদ্যাপীঠ * ব্যৱস্থাপনা বিজ্ঞান বিদ্যাপীঠ * বিজ্ঞান আৰু কাৰিকৰী বিদ্যাপীঠ [[Image:Tezpur University.JPG|200px|thumb|তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ গণসংযোগ আৰু সাংবাদিকতা বিভাগৰ ভৱন]] ===অভিযান্ত্ৰিক বিদ্যাপীঠ=== এই বিদ্যাপীঠৰ অন্তৰ্গত বিভাগ সমূহ: * সংগণক বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিক বিভাগ * অসামৰিক অভিযান্ত্ৰিক বিভাগ * [[অণুবিদ্যুত]] আৰু যোগাযোগীকৰন অভিযান্ত্ৰিক বিভাগ * শক্তি বিভাগ * খাদ্য অভিযান্ত্ৰিক আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিভাগ * যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিক বিভাগ * তড়িৎ অভিযান্ত্ৰিক বিভাগ * ডিজাইন বিভাগ ===মানবীয়তা আৰু সমাজ বিজ্ঞান বিদ্যাপীঠ=== এই বিদ্যাপীঠৰ অন্তৰ্গত বিভাগ সমূহ: * সংস্কৃতি অধ্যয়ন বিভাগ * ইংৰাজী বিভাগ * বিদেশী ভাষা বিভাগ * গণসংযোগ আৰু সাংবাদিকতা বিভাগ * সমাজশাস্ত্ৰ বিভাগ * হিন্দী বিভাগ * অসমীয়া বিভাগ * সমাজ কৰ্ম বিভাগ * শিক্ষা বিভাগ ===ব্যৱস্থাপনা বিজ্ঞান বিদ্যাপীঠ=== এই বিদ্যাপীঠৰ অন্তৰ্গত বিভাগ সমূহ: * বাণিজ্য প্ৰশাসন বিভাগ * দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনা কেন্দ্ৰ ===বিজ্ঞান আৰু কাৰিকৰী বিদ্যাপীঠ=== এই বিদ্যাপীঠৰ অন্তৰ্গত বিভাগ সমূহ: * ৰাসায়নিক বিজ্ঞান বিভাগ * প্ৰাকৃতিক বিজ্ঞান বিভাগ * ঔষধ শিল্প বিভাগ * গাণিতিক বিজ্ঞান বিভাগ * আণৱিক বিজ্ঞান আৰু জৈৱ প্ৰযুক্তি বিভাগ * পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগ ==বিশ্ববিদ্যালয়ত থকা সুবিধা সমূহ== ছাত্ৰাবাস আৰু ছাত্ৰীনিবাস, পুথিভৰাল, কম্পিউটাৰ চেণ্টাৰ, wi-fi আৰু LANৰ সুবিধা, বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা চহৰলৈ আৰু চহৰৰ পৰা বিশ্ববিদ্যালয়লৈ নিৰ্দিষ্ট সময়ৰ অন্তৰে অন্তৰে বাছৰ সুবিধা, আভ্যন্তৰীন খেলা-ধুলাৰ বাবে অত্যাধুনিক আভ্যন্তৰীন ক্ৰীড়াগৃহ, অত্যাধুনিক ব্যামাগাৰ, দিবা-নৈশ খেলৰ বাবে "ফ্লাদ লাইট"ৰ ব্যৱস্থা থকা খেল পথাৰ, খোৱা-বোৱাৰ সুব্যৱস্থা থকা অত্যাধুনিক ভোজনগৃহ, মনোৰঞ্জন তথা সাংস্কৃতিক উৎকৰ্ষ সাধনৰ অৰ্থে অত্যাধুনিক প্ৰেক্ষাগৃহ ([[বিষ্ণুপ্ৰসাদ ৰাভা|কলাগুৰু বিষ্ণু প্ৰসাদ ৰাভা]] প্ৰেক্ষাগৃহ), প্ৰয়োজনীয় প্ৰায় সকলো সামগ্ৰীৰ বাবে বজাৰগৃহ, সকলোৱে ব্যৱহাৰ কৰিব পৰা অত্যাধুনিক অতিথিগৃহ, স্বাস্থ্য কেন্দ্ৰ ইত্যাদি। ===কেন্দ্ৰীয় গ্ৰন্থাগাৰ=== তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কেন্দ্ৰীয় গ্ৰন্থাগাৰটি ১৯৯৪ চনত বিশ্ববিদ্যালয়খন স্থাপন হোৱাৰ সময়তে স্থাপন হয়। বৰ্তামান প্ৰায় 1,13,106খন (5 নবেম্বৰ 2018ৰ তথ্য) বিভিন্ন বিষয়ৰ প্ৰকাশিত কিতাপ/আন লিখা গ্ৰন্থাগাৰটিত আছে, ৯৩৯খন জাৰ্নেল (১৬২খন অফলাইন আৰু ৭৭৮খন অনলাইন) পুথিভঁৰালত ঊপলব্ধ। UGC-Infonetৰ যোগেদিও প্ৰায় ৭১৬৭খন ই-জাৰ্নেল ইয়াত পোৱা যায়। তদুপৰি INDEST-AICTEৰ এটা ডেটাবেচ আৰু বিভিন্ন দৃশ্য শ্ৰাব্য মাধ্যমৰ ই-কিতাপ পুথিভঁৰালটোত পোৱা যায়। <ref>[http://www.tezu.ernet.in/Library/|কেন্দ্ৰীয় পুথিভঁৰাল, তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়]</ref> ===ছাত্ৰাবাস সমূহ=== [[File:Tezpur-unv.jpg|thumb|upright|right|300px|কাঞ্চনজংঘা পুৰুষ আবাস]] # চৰাইদেউ ছাত্ৰাবাস- আহোম সাম্ৰাজ্যৰ ইতিহাসত পোৱা এটা নাম। পূৰ্বতে ইয়াৰ নাম আছিল "চৰাইদেউ ছাত্ৰ নিবাস"। # নীলাচল ছাত্ৰাবাস- গুৱাহাটীৰ [[নীলাচল পাহাৰ]]ৰ নামৰ লগত ৰজিতা খুৱা ৰখা হৈছে এই নাম। # কাঞ্চনজংঘা ছাত্ৰাবাস- পৃথিৱীৰ তৃতীয় সুউচ্চ পৰ্বতমালাৰ নামৰ লগত ৰজিতা খুৱাই ৰখিছে এই নাম। # পাটকাই ছাত্ৰাবাস- [[পাটকাই]] পৰ্বতৰ লগত ৰজিতা খুৱাই ৰখিছে এই নাম, এই পৰ্বত পাৰ হৈ আহোম সকলে অসমত প্ৰবেশ কৰিছিল। # শৰাইঘাট চি.ভি.ৰমণ ছাত্ৰাবাস- [গবেষণা পণ্ডিত পুৰুষ আবাস বুলিও জনাজাত] শৰাইঘাট দলং আৰু বিজ্ঞানী ৰমণৰ লগত ৰজিতা খুৱাই ৰাখিছে এই নাম। ===ছাত্ৰীনিবাস সমূহ=== # বৰদৈচিলা মহিলা আবাস- [[বৰদৈচিলা]] (পঁচোৱা)ৰ নামৰ লগত ৰজিতা খুৱাই ৰখা হৈছে। পূৰ্বতে ইয়াৰ নাম আছিল "বৰদৈচিলা ছাত্ৰী নিবাস"। # ধনশিৰি মহিলা আবাস- ধনশিৰি উপনৈৰ নামৰ লগত ৰজিতা খুৱাই ৰখা হৈছে। # প্ৰাগজ্যোতিকা মহিলা আবাস- অসমৰ পুৰনি নাম প্ৰাগজ্যোতিষপুৰৰ লগত ৰজিতা খুৱাই ৰখা হৈছে এই নাম। # সোৱণশিৰি মহিলা আবাস- সোৱণশিৰি উপনৈৰ লগত ৰজিতা খুৱাই এই নাম ৰখা হৈছে। # কপিলি মহিলা আবাস- কপিলি উপনৈৰ লগত ৰজিতা খুৱাই এই নাম ৰখা হৈছে। # নৱ ছাত্ৰীনিবাস # পবিতৰা মেডাম কুৰী মহিলা আৱাস- (গৱেষক ছাত্ৰী আৱাস)। পবিতৰা অভয়াৰণ্য আৰু বিজ্ঞানী মেডাম কুৰীৰ লগত ৰজিতা খুৱাই ৰখা হৈছে এই নাম। ==বিশ্ববিদ্যালয় সংগীত== তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয় "বিশ্ববিদ্যালয় সংগীতটো" ৰচনা তথা সুৰ কৰিছিল [[ড॰ ভূপেন হাজৰিকা]] দেৱে ১৯৯৪ চনত। এই গীতটিত তেখেতে সুন্দৰ ভাৱে [[তেজপুৰ]] চহৰ আৰু বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰতি থকা আশাৰ বিষয়ে বৰ্ণনা আছে। {| class="wikitable" |- | <center>তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয় সংগীত<center> |- | অগ্নিগড়ৰ স্থাপত্য, কলীয়াভোমোৰাৰ সেতু নিৰ্মাণ জ্ঞান জ্যোতিৰ্ময় সেহি স্থানতে বিৰাজিছে তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয় | ভূ-গৰ্ভৰ পৰা গ্ৰহ নক্ষত্ৰত গণনাৰে কৰোঁ বিচৰণ বিজ্ঞান-জোঁৱাৰৰ অগ্ৰগতিক আহুতিৰে কৰোঁ ৰূপায়ণ আয়ত্ত কৰি কলা-কৌশল কৰি যাঁও দিক্-নিৰ্ণয় মানৱতাবাদৰ ধ্যানৰ প্ৰতীক তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয় তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয় বৰলুইত বৈ যায় কাষেদি আমাৰ সেই শক্তিৰে উজলাম দুটি পাৰ সোপান বগাম তীব্ৰ গতিৰে প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰে হৈ নিৰ্ভয় জীৱন যুঁজত বিজ্ঞান সাৰথি তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয় তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়॥<ref>http://www.tezu.ernet.in/tu_anthem/tu_anthem.html</ref> |} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== # [http://www.tezu.ernet.in/hostels/patkai/ পাটকাই পুৰুষ আবাস] {{Commons category|Tezpur University|তেজপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়}} {{অসমৰ বিশ্ববিদ্যালয়}} {{অসমৰ শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহ}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহ]] [[শ্ৰেণী:তেজপুৰ‎]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ কেন্দ্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয়সমূহ]] 28jojnhzc2is8j68fxp0883e2llsmvc 0 5196 616821 602038 2026-07-12T06:55:05Z Mina borthakur 38368 লিংক যোগ 616821 wikitext text/x-wiki {{infobox writer | name = ড॰ নগেন শইকীয়া | image = Dr._nagen_Saikia_in_his_personal_library.jpg | imagesize = 250px | alt = | caption = [[অসম উপত্যকা সাহিত্য বঁটা]] লাভ কৰা মুহূৰ্তত | pseudonym = | birth_name = | birth_date = ১১ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯৩৯ | birth_place = হাতীয়েখোৱা, [[গোলাঘাট]] | death_date = | death_place = | occupation = অধ্যাপক, কবি, গল্পকাৰ, ঔপন্যাসিক, সমালোচক | nationality = [[ভাৰত|ভাৰতীয়]] | ethnicity = | citizenship = ভাৰতীয় | language = [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] | education = এম.এ, পি.এইচ.ডি | alma_mater = | period = | genre = [[অসমীয়া সাহিত্য]] | subject = | movement = | notableworks = মিত-ভাষ (১৯৯৫) | spouse = লাৱণ্য শইকীয়া | partner = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = [[অসম সাহিত্য সভা]]ৰ সভাপতি (১৯৯৭-৯৮), <br>[[সাহিত্য অকাডেমি বঁটা]] লাভ (১৯৯৭)<ref>{{cite web | url=http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/showSearchAwardsResult.jsp?year=&author=&awards=AA&language=ASSAMESE| title=সাহিত্য অকাডেমি বঁটা বিজয়ী অসমীয়াসকলৰ তথ্য |publisher=সাহিত্য অকাডেমি | accessdate=নৱেম্বৰ ১৬, ২০১২}}</ref> | signature = | signature_alt = | website = }} '''নগেন শইকীয়া''' (জন্ম:১৯৩৯ - )একাধাৰে গল্পকাৰ, ঔপন্যাসিক, শিক্ষাবিদ, সমালোচক, সম্পাদক আৰু অধ্যাপক। 'মিত-ভাষ' নামৰ এক শ্ৰেণীৰ নতুন ৰচনাশৈলীৰে তেওঁ অসমীয়া সাহিত্যক নতুনত্ব প্ৰদান কৰে। তেখেতে [[অসম সাহিত্য সভা]]ৰ ১৯৯৭ চনৰ বিলাসীপাৰা অধিৱেশন আৰু ১৯৯৮ চনৰ হাওৰাঘাট অধিৱেশনত সভাপতিত্ব কৰিছিল।<ref>[http://www.asamsahityasabha.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=56 ১৯১৭ চনৰ পৰা অসম সাহিত্য সভাৰ সভাপতিসকলৰ তালিকা] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130129233721/http://www.asamsahityasabha.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=56 |date=2013-01-29 }} [[অসম সাহিত্য সভা]]ৰ ৱেবছাইট, আহৰণ: ১৮ নৱেম্বৰ, ২০১২।</ref> তেখেতে ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰপৰা অধ্যাপক হিচাপে অৱসৰ গ্ৰহণ কৰে৷ ==জন্ম== ১৯৩৯ চনৰ ১১ ফেব্ৰুৱাৰীত [[গোলাঘাট]] জিলাৰ ওচৰৰ হাতীয়েখোৱা নামৰ ঠাইত জন্ম। পিতৃ উমাৰাম শইকীয়া আৰু মাতৃ হেমপ্ৰভা শইকীয়া।<ref name="সাতসৰী আলোচনী">{{cite journal | title=নগেন শইকীয়াঃ ধূলিৰ ধেমালিৰ পৰা খ্যাতিৰ ফুলনিলৈ | author=উপেন্দ্ৰ বৰকটকী | journal=সাতসৰী | year=২০২২ | month=জানুৱাৰী | pages=৩৩}}</ref> ==শিক্ষা== গাঁৱৰে বৰকাঠনি এল পি স্কুলত [[প্ৰাথমিক শিক্ষা]] লাভৰ অন্তত কাকডোঙা এম ই স্কুল আৰু ঢেকীয়াল হাইস্কুলৰ পৰা ক্ৰমে মধ্য ইংৰাজী আৰু প্ৰৱেশিকা পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ। তাৰপাছত যোৰহাটৰ [[জগন্নাথ বৰুৱা মহাবিদ্যালয়]]ৰ পৰা আই এ (১৯৫৯), গোলাঘাটৰ [[দেৱৰাজ ৰয় মহাবিদ্যালয়]]ৰ পৰা বি এ (১৯৬১) আৰু ১৯৬৪ চনত প্ৰাইভেটকৈ এম এ পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ। ১৯৮১ চনত [[অসমীয়া]] সাহিত্য বিষয়ত ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ। (গৱেষণাৰ বিষয় : এ ক্ৰিটিকেল ষ্টাডি অব্ দা ছ'চিয়েল এণ্ড ইণ্টেলেকচুৱেল বেকগ্ৰাউণ্ড অব্ মডাৰ্ণ আছামিজ লিটাৰেচাৰ, ১৮২৬-১৯০৩)।<ref>সংক্ষিপ্ত অসমীয়া বিশ্বকোষ (Vol 2), শান্তনু কৌশিক বৰুৱা, জ্যোতি প্ৰকাশন, গুৱাহাটী, অক্টোবৰ ২০০৯, তথ্য সংগ্ৰহৰ সময়-২৮ ছেপ্তেম্বৰ ২০১১</ref> ==বৈবাহিক জীৱন== ১৯৬৫ চনৰ ১১ মে'ত [[ঢেকীয়াল]]ৰ লাৱণ্য শইকীয়াৰ লগত বিবাহ আৰু কালক্ৰমত দুটি পুত্ৰ সন্তান আৰু এটি কন্যা সন্তানৰ পিতৃ।<ref>সংক্ষিপ্ত অসমীয়া বিশ্বকোষ (Vol 2), শান্তনু কৌশিক বৰুৱা, জ্যোতি প্ৰকাশন, গুৱাহাটী, অক্টোবৰ ২০০৯, তথ্য সংগ্ৰহৰ সময়-২৮ ছেপ্তেম্বৰ ২০১১</ref> ==কৰ্ম জীৱন== হাতীয়েখোৱা আৰু ঢেকীয়াল হাইস্কুলত শিক্ষকতাৰে কৰ্মজীৱন আৰম্ভ। মাজতে কিছুদিন 'অসম বাতৰি'ৰ সহকাৰী সম্পাদকৰূপে কাৰ্যনিৰ্বাহ। ইয়াৰ পিছত ক্ৰমে [[ডিফু কলেজ]], যোৰহাটৰ [[নিউ যোৰহাট কলেজ]], আৰু [[দেৱীচৰণ বৰুৱা মহাবিদ্যলয়]]ত অধ্যাপনা। ১৯৭২ চনত [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ [[অসমীয়া]] বিভাগত অধ্যাপকৰূপে যোগদান আৰু ২০০২ চনত উক্ত বিভাগৰ প্ৰাধ্যাপক (সাহিত্যৰথী [[লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা]] আসন) ৰূপে অৱসৰ গ্ৰহণ। ২০০৩ চনত কেইমাহমানৰ বাবে 'নতুন দৈনিক' কাকতৰ সম্পাদকৰূপে কাৰ্যনিৰ্বাহ। ২০০৪-০৬ বৰ্ষত 'আমাৰ অসম' কাকতৰ সম্পাদকৰূপে কাৰ্যনিৰ্বাহ। ১৯৮৬ চনৰ পৰা ১৯৯২ চনলৈ [[ৰাজ্যসভা]]ৰ সদস্য।<ref>সংক্ষিপ্ত অসমীয়া বিশ্বকোষ (Vol 2), শান্তনু কৌশিক বৰুৱা, জ্যোতি প্ৰকাশন, গুৱাহাটী, অক্টোবৰ ২০০৯, তথ্য সংগ্ৰহৰ সময়-২৮ ছেপ্তেম্বৰ ২০১১</ref> ==সাহিত্যিক জীৱন== সুদীৰ্ঘ দিন ধৰি [[অসম সাহিত্য সভা]]ৰ লগত ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত। বহু ৰাজ্যিক আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় সংগঠনৰ লগত বিশেষভাৱে জড়িত। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য কৰ্মৰাজি হ'ল: [[অসম সাহিত্য সভা]]ৰ * সহ-সম্পাদক (১৯৬৬-৭০), * ভাষাজ্ঞান পৰীক্ষা আৰু প্ৰকাশনৰ সচিব (১৯৭০-৭১), * কোষাধক্ষ্য (১৯৭৭-৭৮), * প্ৰধান সম্পাদক (১৯৭৩-৭৬), * প্ৰধান সম্পাদক (১৯৮০-৮৫), * শিশু জ্ঞানকোষৰ সদস্য, * গ্ৰন্থ বাছনি সমিতি, * জাতীয় ন্যাস সমিতি, * পত্ৰিকা সম্পাদনা, * সাহিত্য বঁটা সমিতি, * পৰিকল্পনা আৰু কাৰ্যসূচী সমিতিৰ সদস্য। [[অসম প্ৰকাশন পৰিষদ]]ৰ * কাৰ্যনিবাহক সমিতি, * বিশ্বকোষ প্ৰণয়ন সমিতি, * বঁটা নিৰ্বাচক সমিতি, * গ্ৰন্থ পৰিকল্পনা সমিতি, * প্ৰশাসনীয় সংস্কাৰ সমিতিৰ সদস্য। লগতে [[সাহিত্য অকাডেমি]]ৰ অসমীয়া ভাষা উপদেষ্টা পৰিষদৰ সদস্য (১৯৭৫-৮৫, ১৯৯৩-৯৮, ২০০৩-০৮), সাধাৰণ পৰিষদৰ সদস্য (১৯৯৩-৯৮)। [[ভাৰতীয় লেখক সংঘ]]ৰ সদস্য (১৯৭৪), [[ভাৰতীয় ভাষা সমিতি]], [[সৰস্বতী সন্মান]]ৰ সদস্য আৰু আহ্বায়ক (১৯৯১-৯৪), [[উত্তৰ-পূব পাৰ্বত্য বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ কৰ্টৰ সদস্য (১৯৯৩-৯৬), [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ত [[টাই ভাষা]] শিক্ষাৰ সদস্য (১৯৯২-২০০৩), [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ কাৰ্যবাহী পৰিষদৰ সদস্য (১৯৮৬-৯১), প্ৰকাশ আলোচনী সম্পাদনা সমিতিৰ উদ্দেশ্য, সংজ্ঞা আলোচনীৰ সম্পাদনা সমিতিৰ সদস্য (১৯৭৫-৭৮), কাব্যালোচনী সাম্প্ৰতিকৰ সম্পাদক (১৯৭১), ব্ৰহ্মপুত্ৰ আলোচনীৰ মুখ্য সম্পাদক (১৯৮৫), নাটকমৰ সভাপতি (১৯৬৬-৬৮), [[ৰাজ্যিক সংহতি পৰিষদ]]ৰ সভাপতি (১৯৮৭-৯০), [[শিশু ভাৰতী]]ৰ সভাপতি (১৯৮৭-২০০১), [[শংকৰী সংগীত বিদ্যাপীঠ]]ৰ সভাপতি(১৯৯৭)। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ বহুতো অনুষ্ঠান-প্ৰতিষ্ঠান তথা [[অসম চৰকাৰ]]ৰ বিভিন্ন বিভাগৰ সন্মানীয় পদবীৰ আসন শুৱনি কৰিছিল। === প্ৰকাশিত পুথি === * মিতভাষ (১৯৯৫) (হিন্দী, ইংৰাজী আৰু নেপালী ভাষালৈ অনূদিত) * স্বপ্ন-স্মৃতি-বিষাদ (১৯৯৭) === গৱেষণামূলক === * Background Of Modern Assamese Literature (১৯৮৮) * চিন্তা আৰু চিন্তামূলক চৰ্চা (১৯৮০) * উনবিংশ শতিকাত অসমীয়া ভাষাৰ সংকট (১৯৮৮) * ভাৰতৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য আৰু অন্যান্য ৰচনা (১৯৯৩) * অগ্নিগৰ্ভা অসম (১৯৯৩) * অসমীয়া কবিতা আৰু অন্যান্য বিষয় (১৯৯৬) * গৱেষণা পদ্ধতি পৰিচয় (১৯৯৬) * তুলনামূলক সাহিত্য বিচাৰ (১৯৯৬) * অসম সাহিত্য সভাৰ সভাপতিৰ অভিভাষণ (১৯৯৭-৯৮) * সাংবাদিকতাঃ এটি গধুৰ আৰু পৱিত্ৰ দায়িত্ব (২০০০) * এজন সন্ত তাঁতীৰ জীৱন (২০০১) * ব্যক্তিত্বৰ ভাস্কৰ্যৰ * অসমীয়া বৰ্ণমালাৰ (২০০১) * [[মহেশ্বৰ নেওগ (গ্ৰন্থ)|মহেশ্বৰ নেওগ]] * [[আনন্দ চন্দ্ৰ বৰুৱা (গ্ৰন্থ)|আনন্দ চন্দ্ৰ বৰুৱা]] * [[শঙ্কৰদেৱ (নগেন শইকীয়াৰ গ্ৰন্থ)|শঙ্কৰদেৱ]] === গল্পপুথি === * কুবেৰ হাতীবৰুৱা (১৯৬৭) * ছবি আৰু ফ্ৰেম (১৯৬৯) * বন্ধ কোঠাত ধুমুহা (১৯৭১) * মাটিৰ চাকি (১৯৭৬) * অস্তিত্বৰ শিকলি (১৯৭৬) * অপাৰ্থিৱ পাৰ্থিৱ (১৯৮২) * [[আন্ধাৰত নিজৰ মুখ]] (১৯৯৫) (বঙালী আৰু হিন্দী ভাষালৈ অনূদিত) * হেমন্ত কালৰ এটি গধূলি (২০০১) === ভ্ৰমণ কাহিনী === * আমেৰিকাত দহ দিন (১৯৮৮) * মহাচীনৰ দিনলিপি (১৯৯৪) আত্মজীৱনীমূলক গ্ৰন্থ- * স্বপ্ন আৰু স্মৃতিৰ (প্ৰথম খণ্ড) * ধূলিৰ ধেমালি (২০০২) === সম্পাদিত গ্ৰন্থ === * [[অসম বন্ধু]] (১৯৮৪) * চন্দ্ৰধৰ বৰুৱা ৰচনাৱলী- প্ৰথম খণ্ড (১৯৭৫) * অসমীয়া গল্প কৌমুদী (১৯৭৪) * সাহিত্যৰ বাদ বৈচিত্ৰ্য (২০০৩) * প্ৰবন্ধ সঞ্চয়ন (১৯৭৮) * অধ্যয়ন পৰিচয় (১৯৭৮) * আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যৰ অভিলেখ (১৯৭৭) * [[আধুনিক অসমীয়া কবিতা মঞ্জৰী]] (১৯৮৫) * শ্ৰীশ্ৰী শংকৰদেৱ (১৯৮৫) * আমাৰ লিপি সমস্যা (১৯৭৫) * অধ্যয়ন চক্ৰ (১৯৭৫) * কীৰ্তন ঘোষা (১৯৭৫) * সংগীত সাধনা (১৯৮৬) * শিক্ষা সমস্যাত আলোকপাত (১৯৭১) * সেউজী পাতৰ মাজে মাজে (১৯৬৬) * হিতেশ্বৰ বৰুৱা স্মৃতিমাল্য (১৯৭৬) * অভিনয় শেষ হ’ল (১৯৮৫) * সৰ্বানন্দ সিংহ নগৰৰ অভিজ্ঞান (১৯৮১) * পদ্মনাথ গোহাঞি বৰুৱা স্মৃতিগ্ৰন্থ (১৯৭১) * জোনাকী (২০০১) * চন্দ্ৰ কুমাৰৰ কবিতা সমগ্ৰ (১৯৯৩) * স্নাতক কবিতা চয়ন (১৯৯৩) * মহেশ্বৰ নেওগ ৰচনাৱলীঃ তৃতীয় থণ্ড (১৯৯৬) * বেজবৰুৱা নিৰ্বাচিত ৰচনা (১৯৯৮) * চিঠি পালো পঢ়ি চালো (২০০১) * বকুল বনৰ গীত (২০০২) * আমাৰ ঐতিহ্য আৰু ভণ্ডামি (২০০৭) * মণিৰাম দেৱানৰ বুৰঞ্জী বিবেক ৰত্ন (২০০২) * জটায়ু (২০০৩) * অসমৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য (২০০৫) * বীৰেন্দ্ৰ কুমাৰ ভট্টাচাৰ্যৰ ৰামধেনুৰ সম্পাদকীয় (২০০৭) * দেৱদত্ত দেৱ চৰিত্ৰ (২০০৩) * বৰগীত (২০০৩) * Assam And The Assamese Mind (1991) * Gramitical Notes Of The Assamese Language by Dr. Nathan Brown, Revised P H Moore * লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ ৰচনাৱলীক ছয়টা খণ্ডত প্ৰকাশ। (২০১১) === অনুবাদ সাহিত্য === * Kashavsut by P. Machewe ( Sahitya Akademi) 1978 by S N Desai (National Book Trust) === বৃহৎ কৰ্ম === * অসমীয়া মানুহৰ ইতিহাস (প্ৰায় দুহেজাৰ পৃষ্ঠা) গৰিয়সীত প্ৰকাশিত। বৰ্তমান কথা প্ৰকাশনৰ দ্বাৰা গ্ৰন্থাকাৰে প্ৰকাশিত হৈছে। * বঙালী-অসমীয়া অভিধান ইয়াৰ উপৰিও আৰু বহুতো প্ৰবন্ধ তথা গৱেষণা পত্ৰ আদি অসমীয়া সাহিত্যলৈ তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য অৱদান। ==বঁটা আৰু সন্মান== * [[অসম সাহিত্য সভা]]ৰ সভাপতি (১৯৯৭ চনৰ বিলাসীপাৰা অধিবেশন আৰু ১৯৯৮ চনৰ হাওৰাঘাট অধিবেশন) * [[অসম সাহিত্য সভা]] ৰ [[মোহন চন্দ্ৰ শৰ্মা]] বঁটা (১৯৮০, গ্ৰন্থ- চিন্তা আৰু চৰ্চা) * [[অসম উপত্যকা সাহিত্য বঁটা]] (২০০৮) * [[সাহিত্য অকাডেমি বঁটা]] (গ্ৰন্থ- আন্ধাৰত নিজৰ মুখ) * [[কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ বঁটা]] (২০১১) * [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ সংঘ]]ৰ দেৰগাঁও অধিৱেশনৰ সাহিত্য শাখাৰ সভাপতি (১৯৭৬) * [[অসম সাহিত্য সভা]]ৰ [[পাঠশালা]] অধিৱেশনৰ সাহিত্য আলোচনা চক্ৰ সভাপতি (১৯৮৭) * [[কাউন্সিল অৱ এছিয়াটিক ছ'চাইটী,কলকাতা (Council of Asiatic Society Kolkata)]]ৰ ২০২৩ বৰ্ষৰ প্ৰফেচৰ সুকুমাৰ সেন স্মাৰক সোণৰ পদক লাভ৷ * [[সদৌ অসম গ্ৰাম্য পুথিভঁৰাল সন্থা]]ৰ [[গ্ৰন্থৰত্ন]] সম্মান প্ৰদান (২৭জুলাই ২০২৪)৷ * সাদিন প্ৰতিদিন গোষ্ঠী প্ৰদত্ত জীৱনজোৰা সাধনা বঁটা, ২০২৪ * [[অসম সাহিত্য সভা]] ৰ সৰ্বোচ্চ সন্মান "সদসি বৰেণঃ" লাভ, ২০২৫ ==তথ্যসূত্ৰ== <references /> ==প্ৰসঙ্গ পুথি== * জানানে, শান্তনু কৌশিক বৰুৱা, ২০০৬ * সংক্ষিপ্ত অসমীয়া বিশ্বকোষ (Vol 2), শান্তনু কৌশিক বৰুৱা, জ্যোতি প্ৰকাশন, গুৱাহাটী, অক্টোবৰ ২০০৯ * প্ৰজ্ঞাৰ্ণৱ –ড॰ নগেন শইকীয়াৰ সম্বৰ্দ্ধনা সভা উপলক্ষে জ্যোতি শাখা সাহিত্য সভা, ঢেকীয়ালৰ দ্বাৰা প্ৰকাশিত। সম্পাদনা- অনিল শইকীয়া। ১৯ এপ্ৰিল ২০০৮ , পৃষ্ঠা- ৩৬-৪০। {{Wikiquote}} {{অসমীয়া ভাষাত সাহিত্য অকাডেমি বঁটা লাভ কৰা সাহিত্যিকসকল}} {{অসম উপত্যকা সাহিত্য বঁটা}} {{অসমৰ প্ৰসিদ্ধ ব্যক্তি}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া শিক্ষাবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া ঔপন্যাসিক]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া কবি]] [[শ্ৰেণী:অসম সাহিত্য সভাৰ সভাপতি]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া ভাষাৰ সাহিত্য অকাডেমি বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:অসম উপত্যকা সাহিত্য বঁটা বিজয়ী]] compackkjzn653n9x2hbosyoxkkjv7w 616822 616821 2026-07-12T06:56:08Z Mina borthakur 38368 লিংক যোগ 616822 wikitext text/x-wiki {{infobox writer | name = ড॰ নগেন শইকীয়া | image = Dr._nagen_Saikia_in_his_personal_library.jpg | imagesize = 250px | alt = | caption = [[অসম উপত্যকা সাহিত্য বঁটা]] লাভ কৰা মুহূৰ্তত | pseudonym = | birth_name = | birth_date = ১১ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯৩৯ | birth_place = হাতীয়েখোৱা, [[গোলাঘাট]] | death_date = | death_place = | occupation = অধ্যাপক, কবি, গল্পকাৰ, ঔপন্যাসিক, সমালোচক | nationality = [[ভাৰত|ভাৰতীয়]] | ethnicity = | citizenship = ভাৰতীয় | language = [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] | education = এম.এ, পি.এইচ.ডি | alma_mater = | period = | genre = [[অসমীয়া সাহিত্য]] | subject = | movement = | notableworks = মিত-ভাষ (১৯৯৫) | spouse = লাৱণ্য শইকীয়া | partner = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = [[অসম সাহিত্য সভা]]ৰ সভাপতি (১৯৯৭-৯৮), <br>[[সাহিত্য অকাডেমি বঁটা]] লাভ (১৯৯৭)<ref>{{cite web | url=http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/showSearchAwardsResult.jsp?year=&author=&awards=AA&language=ASSAMESE| title=সাহিত্য অকাডেমি বঁটা বিজয়ী অসমীয়াসকলৰ তথ্য |publisher=সাহিত্য অকাডেমি | accessdate=নৱেম্বৰ ১৬, ২০১২}}</ref> | signature = | signature_alt = | website = }} '''নগেন শইকীয়া''' (জন্ম:১৯৩৯ - )একাধাৰে গল্পকাৰ, ঔপন্যাসিক, শিক্ষাবিদ, সমালোচক, সম্পাদক আৰু অধ্যাপক। 'মিত-ভাষ' নামৰ এক শ্ৰেণীৰ নতুন ৰচনাশৈলীৰে তেওঁ অসমীয়া সাহিত্যক নতুনত্ব প্ৰদান কৰে। তেখেতে [[অসম সাহিত্য সভা]]ৰ ১৯৯৭ চনৰ বিলাসীপাৰা অধিৱেশন আৰু ১৯৯৮ চনৰ হাওৰাঘাট অধিৱেশনত সভাপতিত্ব কৰিছিল।<ref>[http://www.asamsahityasabha.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=56 ১৯১৭ চনৰ পৰা অসম সাহিত্য সভাৰ সভাপতিসকলৰ তালিকা] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130129233721/http://www.asamsahityasabha.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=56 |date=2013-01-29 }} [[অসম সাহিত্য সভা]]ৰ ৱেবছাইট, আহৰণ: ১৮ নৱেম্বৰ, ২০১২।</ref> তেখেতে ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰপৰা অধ্যাপক হিচাপে অৱসৰ গ্ৰহণ কৰে৷ ==জন্ম== ১৯৩৯ চনৰ ১১ ফেব্ৰুৱাৰীত [[গোলাঘাট]] জিলাৰ ওচৰৰ হাতীয়েখোৱা নামৰ ঠাইত জন্ম। পিতৃ উমাৰাম শইকীয়া আৰু মাতৃ হেমপ্ৰভা শইকীয়া।<ref name="সাতসৰী আলোচনী">{{cite journal | title=নগেন শইকীয়াঃ ধূলিৰ ধেমালিৰ পৰা খ্যাতিৰ ফুলনিলৈ | author=উপেন্দ্ৰ বৰকটকী | journal=সাতসৰী | year=২০২২ | month=জানুৱাৰী | pages=৩৩}}</ref> ==শিক্ষা== গাঁৱৰে বৰকাঠনি এল পি স্কুলত [[প্ৰাথমিক শিক্ষা]] লাভৰ অন্তত কাকডোঙা এম ই স্কুল আৰু ঢেকীয়াল হাইস্কুলৰ পৰা ক্ৰমে মধ্য ইংৰাজী আৰু প্ৰৱেশিকা পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ। তাৰপাছত যোৰহাটৰ [[জগন্নাথ বৰুৱা মহাবিদ্যালয়]]ৰ পৰা আই এ (১৯৫৯), গোলাঘাটৰ [[দেৱৰাজ ৰয় মহাবিদ্যালয়]]ৰ পৰা বি এ (১৯৬১) আৰু ১৯৬৪ চনত প্ৰাইভেটকৈ এম এ পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ। ১৯৮১ চনত [[অসমীয়া]] সাহিত্য বিষয়ত ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ। (গৱেষণাৰ বিষয় : এ ক্ৰিটিকেল ষ্টাডি অব্ দা ছ'চিয়েল এণ্ড ইণ্টেলেকচুৱেল বেকগ্ৰাউণ্ড অব্ মডাৰ্ণ আছামিজ লিটাৰেচাৰ, ১৮২৬-১৯০৩)।<ref>সংক্ষিপ্ত অসমীয়া বিশ্বকোষ (Vol 2), শান্তনু কৌশিক বৰুৱা, জ্যোতি প্ৰকাশন, গুৱাহাটী, অক্টোবৰ ২০০৯, তথ্য সংগ্ৰহৰ সময়-২৮ ছেপ্তেম্বৰ ২০১১</ref> ==বৈবাহিক জীৱন== ১৯৬৫ চনৰ ১১ মে'ত [[ঢেকীয়াল]]ৰ লাৱণ্য শইকীয়াৰ লগত বিবাহ আৰু কালক্ৰমত দুটি পুত্ৰ সন্তান আৰু এটি কন্যা সন্তানৰ পিতৃ।<ref>সংক্ষিপ্ত অসমীয়া বিশ্বকোষ (Vol 2), শান্তনু কৌশিক বৰুৱা, জ্যোতি প্ৰকাশন, গুৱাহাটী, অক্টোবৰ ২০০৯, তথ্য সংগ্ৰহৰ সময়-২৮ ছেপ্তেম্বৰ ২০১১</ref> ==কৰ্ম জীৱন== হাতীয়েখোৱা আৰু ঢেকীয়াল হাইস্কুলত শিক্ষকতাৰে কৰ্মজীৱন আৰম্ভ। মাজতে কিছুদিন 'অসম বাতৰি'ৰ সহকাৰী সম্পাদকৰূপে কাৰ্যনিৰ্বাহ। ইয়াৰ পিছত ক্ৰমে [[ডিফু কলেজ]], যোৰহাটৰ [[নিউ যোৰহাট কলেজ]], আৰু [[দেৱীচৰণ বৰুৱা মহাবিদ্যলয়]]ত অধ্যাপনা। ১৯৭২ চনত [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ [[অসমীয়া]] বিভাগত অধ্যাপকৰূপে যোগদান আৰু ২০০২ চনত উক্ত বিভাগৰ প্ৰাধ্যাপক (সাহিত্যৰথী [[লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা]] আসন) ৰূপে অৱসৰ গ্ৰহণ। ২০০৩ চনত কেইমাহমানৰ বাবে 'নতুন দৈনিক' কাকতৰ সম্পাদকৰূপে কাৰ্যনিৰ্বাহ। ২০০৪-০৬ বৰ্ষত 'আমাৰ অসম' কাকতৰ সম্পাদকৰূপে কাৰ্যনিৰ্বাহ। ১৯৮৬ চনৰ পৰা ১৯৯২ চনলৈ [[ৰাজ্যসভা]]ৰ সদস্য।<ref>সংক্ষিপ্ত অসমীয়া বিশ্বকোষ (Vol 2), শান্তনু কৌশিক বৰুৱা, জ্যোতি প্ৰকাশন, গুৱাহাটী, অক্টোবৰ ২০০৯, তথ্য সংগ্ৰহৰ সময়-২৮ ছেপ্তেম্বৰ ২০১১</ref> ==সাহিত্যিক জীৱন== সুদীৰ্ঘ দিন ধৰি [[অসম সাহিত্য সভা]]ৰ লগত ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত। বহু ৰাজ্যিক আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় সংগঠনৰ লগত বিশেষভাৱে জড়িত। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য কৰ্মৰাজি হ'ল: [[অসম সাহিত্য সভা]]ৰ * সহ-সম্পাদক (১৯৬৬-৭০), * ভাষাজ্ঞান পৰীক্ষা আৰু প্ৰকাশনৰ সচিব (১৯৭০-৭১), * কোষাধক্ষ্য (১৯৭৭-৭৮), * প্ৰধান সম্পাদক (১৯৭৩-৭৬), * প্ৰধান সম্পাদক (১৯৮০-৮৫), * শিশু জ্ঞানকোষৰ সদস্য, * গ্ৰন্থ বাছনি সমিতি, * জাতীয় ন্যাস সমিতি, * পত্ৰিকা সম্পাদনা, * সাহিত্য বঁটা সমিতি, * পৰিকল্পনা আৰু কাৰ্যসূচী সমিতিৰ সদস্য। [[অসম প্ৰকাশন পৰিষদ]]ৰ * কাৰ্যনিবাহক সমিতি, * বিশ্বকোষ প্ৰণয়ন সমিতি, * বঁটা নিৰ্বাচক সমিতি, * গ্ৰন্থ পৰিকল্পনা সমিতি, * প্ৰশাসনীয় সংস্কাৰ সমিতিৰ সদস্য। লগতে [[সাহিত্য অকাডেমি]]ৰ অসমীয়া ভাষা উপদেষ্টা পৰিষদৰ সদস্য (১৯৭৫-৮৫, ১৯৯৩-৯৮, ২০০৩-০৮), সাধাৰণ পৰিষদৰ সদস্য (১৯৯৩-৯৮)। [[ভাৰতীয় লেখক সংঘ]]ৰ সদস্য (১৯৭৪), [[ভাৰতীয় ভাষা সমিতি]], [[সৰস্বতী সন্মান]]ৰ সদস্য আৰু আহ্বায়ক (১৯৯১-৯৪), [[উত্তৰ-পূব পাৰ্বত্য বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ কৰ্টৰ সদস্য (১৯৯৩-৯৬), [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ত [[টাই ভাষা]] শিক্ষাৰ সদস্য (১৯৯২-২০০৩), [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ কাৰ্যবাহী পৰিষদৰ সদস্য (১৯৮৬-৯১), প্ৰকাশ আলোচনী সম্পাদনা সমিতিৰ উদ্দেশ্য, সংজ্ঞা আলোচনীৰ সম্পাদনা সমিতিৰ সদস্য (১৯৭৫-৭৮), কাব্যালোচনী সাম্প্ৰতিকৰ সম্পাদক (১৯৭১), ব্ৰহ্মপুত্ৰ আলোচনীৰ মুখ্য সম্পাদক (১৯৮৫), নাটকমৰ সভাপতি (১৯৬৬-৬৮), [[ৰাজ্যিক সংহতি পৰিষদ]]ৰ সভাপতি (১৯৮৭-৯০), [[শিশু ভাৰতী]]ৰ সভাপতি (১৯৮৭-২০০১), [[শংকৰী সংগীত বিদ্যাপীঠ]]ৰ সভাপতি(১৯৯৭)। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ বহুতো অনুষ্ঠান-প্ৰতিষ্ঠান তথা [[অসম চৰকাৰ]]ৰ বিভিন্ন বিভাগৰ সন্মানীয় পদবীৰ আসন শুৱনি কৰিছিল। === প্ৰকাশিত পুথি === * মিতভাষ (১৯৯৫) (হিন্দী, ইংৰাজী আৰু নেপালী ভাষালৈ অনূদিত) * স্বপ্ন-স্মৃতি-বিষাদ (১৯৯৭) === গৱেষণামূলক === * Background Of Modern Assamese Literature (১৯৮৮) * চিন্তা আৰু চিন্তামূলক চৰ্চা (১৯৮০) * উনবিংশ শতিকাত অসমীয়া ভাষাৰ সংকট (১৯৮৮) * ভাৰতৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য আৰু অন্যান্য ৰচনা (১৯৯৩) * অগ্নিগৰ্ভা অসম (১৯৯৩) * অসমীয়া কবিতা আৰু অন্যান্য বিষয় (১৯৯৬) * গৱেষণা পদ্ধতি পৰিচয় (১৯৯৬) * তুলনামূলক সাহিত্য বিচাৰ (১৯৯৬) * অসম সাহিত্য সভাৰ সভাপতিৰ অভিভাষণ (১৯৯৭-৯৮) * সাংবাদিকতাঃ এটি গধুৰ আৰু পৱিত্ৰ দায়িত্ব (২০০০) * এজন সন্ত তাঁতীৰ জীৱন (২০০১) * ব্যক্তিত্বৰ ভাস্কৰ্যৰ * অসমীয়া বৰ্ণমালাৰ (২০০১) * [[মহেশ্বৰ নেওগ (গ্ৰন্থ)|মহেশ্বৰ নেওগ]] * [[আনন্দ চন্দ্ৰ বৰুৱা (গ্ৰন্থ)|আনন্দ চন্দ্ৰ বৰুৱা]] * [[শঙ্কৰদেৱ (নগেন শইকীয়াৰ গ্ৰন্থ)|শঙ্কৰদেৱ]] === গল্পপুথি === * কুবেৰ হাতীবৰুৱা (১৯৬৭) * ছবি আৰু ফ্ৰেম (১৯৬৯) * বন্ধ কোঠাত ধুমুহা (১৯৭১) * মাটিৰ চাকি (১৯৭৬) * অস্তিত্বৰ শিকলি (১৯৭৬) * অপাৰ্থিৱ পাৰ্থিৱ (১৯৮২) * [[আন্ধাৰত নিজৰ মুখ]] (১৯৯৫) (বঙালী আৰু হিন্দী ভাষালৈ অনূদিত) * হেমন্ত কালৰ এটি গধূলি (২০০১) === ভ্ৰমণ কাহিনী === * আমেৰিকাত দহ দিন (১৯৮৮) * মহাচীনৰ দিনলিপি (১৯৯৪) আত্মজীৱনীমূলক গ্ৰন্থ- * স্বপ্ন আৰু স্মৃতিৰ (প্ৰথম খণ্ড) * ধূলিৰ ধেমালি (২০০২) === সম্পাদিত গ্ৰন্থ === * [[অসম বন্ধু]] (১৯৮৪) * চন্দ্ৰধৰ বৰুৱা ৰচনাৱলী- প্ৰথম খণ্ড (১৯৭৫) * অসমীয়া গল্প কৌমুদী (১৯৭৪) * সাহিত্যৰ বাদ বৈচিত্ৰ্য (২০০৩) * প্ৰবন্ধ সঞ্চয়ন (১৯৭৮) * অধ্যয়ন পৰিচয় (১৯৭৮) * আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যৰ অভিলেখ (১৯৭৭) * [[আধুনিক অসমীয়া কবিতা মঞ্জৰী]] (১৯৮৫) * শ্ৰীশ্ৰী শংকৰদেৱ (১৯৮৫) * আমাৰ লিপি সমস্যা (১৯৭৫) * অধ্যয়ন চক্ৰ (১৯৭৫) * কীৰ্তন ঘোষা (১৯৭৫) * সংগীত সাধনা (১৯৮৬) * শিক্ষা সমস্যাত আলোকপাত (১৯৭১) * সেউজী পাতৰ মাজে মাজে (১৯৬৬) * হিতেশ্বৰ বৰুৱা স্মৃতিমাল্য (১৯৭৬) * অভিনয় শেষ হ’ল (১৯৮৫) * সৰ্বানন্দ সিংহ নগৰৰ অভিজ্ঞান (১৯৮১) * পদ্মনাথ গোহাঞি বৰুৱা স্মৃতিগ্ৰন্থ (১৯৭১) * জোনাকী (২০০১) * চন্দ্ৰ কুমাৰৰ কবিতা সমগ্ৰ (১৯৯৩) * স্নাতক কবিতা চয়ন (১৯৯৩) * মহেশ্বৰ নেওগ ৰচনাৱলীঃ তৃতীয় থণ্ড (১৯৯৬) * বেজবৰুৱা নিৰ্বাচিত ৰচনা (১৯৯৮) * চিঠি পালো পঢ়ি চালো (২০০১) * বকুল বনৰ গীত (২০০২) * আমাৰ ঐতিহ্য আৰু ভণ্ডামি (২০০৭) * মণিৰাম দেৱানৰ বুৰঞ্জী বিবেক ৰত্ন (২০০২) * জটায়ু (২০০৩) * অসমৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য (২০০৫) * বীৰেন্দ্ৰ কুমাৰ ভট্টাচাৰ্যৰ ৰামধেনুৰ সম্পাদকীয় (২০০৭) * দেৱদত্ত দেৱ চৰিত্ৰ (২০০৩) * বৰগীত (২০০৩) * Assam And The Assamese Mind (1991) * Gramitical Notes Of The Assamese Language by Dr. Nathan Brown, Revised P H Moore * লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰ ৰচনাৱলীক ছয়টা খণ্ডত প্ৰকাশ। (২০১১) === অনুবাদ সাহিত্য === * Kashavsut by P. Machewe ( Sahitya Akademi) 1978 by S N Desai (National Book Trust) === বৃহৎ কৰ্ম === * অসমীয়া মানুহৰ ইতিহাস (প্ৰায় দুহেজাৰ পৃষ্ঠা) গৰিয়সীত প্ৰকাশিত। বৰ্তমান কথা প্ৰকাশনৰ দ্বাৰা গ্ৰন্থাকাৰে প্ৰকাশিত হৈছে। * বঙালী-অসমীয়া অভিধান ইয়াৰ উপৰিও আৰু বহুতো প্ৰবন্ধ তথা গৱেষণা পত্ৰ আদি অসমীয়া সাহিত্যলৈ তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য অৱদান। ==বঁটা আৰু সন্মান== * [[অসম সাহিত্য সভা]]ৰ সভাপতি (১৯৯৭ চনৰ বিলাসীপাৰা অধিবেশন আৰু ১৯৯৮ চনৰ হাওৰাঘাট অধিবেশন) * [[অসম সাহিত্য সভা]] ৰ [[মোহন চন্দ্ৰ শৰ্মা]] বঁটা (১৯৮০, গ্ৰন্থ- চিন্তা আৰু চৰ্চা) * [[অসম উপত্যকা সাহিত্য বঁটা]] (২০০৮) * [[সাহিত্য অকাডেমি বঁটা]] (গ্ৰন্থ- আন্ধাৰত নিজৰ মুখ) * [[কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ বঁটা]] (২০১১) * [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ সংঘ]]ৰ দেৰগাঁও অধিৱেশনৰ সাহিত্য শাখাৰ সভাপতি (১৯৭৬) * [[অসম সাহিত্য সভা]]ৰ [[পাঠশালা]] অধিৱেশনৰ সাহিত্য আলোচনা চক্ৰ সভাপতি (১৯৮৭) * [[কাউন্সিল অৱ এছিয়াটিক ছ'চাইটী,কলকাতা (Council of Asiatic Society Kolkata)]]ৰ ২০২৩ বৰ্ষৰ প্ৰফেচৰ সুকুমাৰ সেন স্মাৰক সোণৰ পদক লাভ৷ * [[সদৌ অসম গ্ৰাম্য পুথিভঁৰাল সন্থা]]ৰ [[গ্ৰন্থৰত্ন]] সম্মান প্ৰদান (২৭জুলাই ২০২৪)৷ * সাদিন প্ৰতিদিন গোষ্ঠী প্ৰদত্ত জীৱনজোৰা সাধনা বঁটা, ২০২৪ * [[অসম সাহিত্য সভা]] ৰ সৰ্বোচ্চ সন্মান "সদসি ৱৰেণ্যঃ" লাভ, ২০২৫ ==তথ্যসূত্ৰ== <references /> ==প্ৰসঙ্গ পুথি== * জানানে, শান্তনু কৌশিক বৰুৱা, ২০০৬ * সংক্ষিপ্ত অসমীয়া বিশ্বকোষ (Vol 2), শান্তনু কৌশিক বৰুৱা, জ্যোতি প্ৰকাশন, গুৱাহাটী, অক্টোবৰ ২০০৯ * প্ৰজ্ঞাৰ্ণৱ –ড॰ নগেন শইকীয়াৰ সম্বৰ্দ্ধনা সভা উপলক্ষে জ্যোতি শাখা সাহিত্য সভা, ঢেকীয়ালৰ দ্বাৰা প্ৰকাশিত। সম্পাদনা- অনিল শইকীয়া। ১৯ এপ্ৰিল ২০০৮ , পৃষ্ঠা- ৩৬-৪০। {{Wikiquote}} {{অসমীয়া ভাষাত সাহিত্য অকাডেমি বঁটা লাভ কৰা সাহিত্যিকসকল}} {{অসম উপত্যকা সাহিত্য বঁটা}} {{অসমৰ প্ৰসিদ্ধ ব্যক্তি}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া শিক্ষাবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া ঔপন্যাসিক]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া কবি]] [[শ্ৰেণী:অসম সাহিত্য সভাৰ সভাপতি]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া ভাষাৰ সাহিত্য অকাডেমি বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:অসম উপত্যকা সাহিত্য বঁটা বিজয়ী]] 2912aspg91d0ch2jzxar5tuhvamsj4p 0 5345 616803 566643 2026-07-11T23:49:26Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616803 wikitext text/x-wiki {{Infobox Mandir |name = শ্ৰী শ্ৰী বটদ্ৰৱা থান |image = Bordowa.jpg |image_size = 250 |image_alt = বটদ্ৰৱা থানৰ তোৰণ |caption = বৰদোৱা, নগাওঁ, অসম ২০২৫ চনৰ ২৯ ডিচেম্বৰ তাৰিখে নতুনকৈ বটদ্ৰৱা প্ৰকল্প আনুষ্ঠানিকভাৱে মুকলি কৰে গৃহ মন্ত্ৰী অমিত শ্বাহে প্ৰাক্তন মুখ্যমন্ত্ৰীৰ সৰ্বানন্দ সোণোৱালৰ উপস্থিতিত, উপস্থিত থাকে মুখ্যমন্ত্ৰী হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা। ভাস্কৰ্য শিল্পী নুৰুদ্দিন আহমেদ আৰু দুই পুত্ৰ ৰাজ আহমেদ , দ্বীপ আহমেদৰ পৰশত প্ৰাণ পালে বটদ্ৰৱা প্ৰকল্পই, জীবন্ত ৰূপ দিলে কৃষ্ণলীলা , ভগৱান বিষ্ণুৰ দশাৱতাৰৰ ভাস্কৰ্যক |pushpin_map = India Assam | latd = 26.3503828 | longd = 92.6795912 |map_caption = অসম মানচিত্ৰত বৰদোৱাৰ অৱস্থান |map_size = 250 |other_names = |assamese = বৰদোৱা |sanskrit_translit = |country = ভাৰত |state/province = [[অসম]] |district = [[নগাওঁ জিলা|নগাঁও]] |locale = |primary_deity = [[কৃষ্ণ]] |important_festivals = |architecture = |number_of_temples = |number_of_monuments = |inscriptions = |date_built = ১৪৬৮<ref name="amiasomiya"/> |creator = [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]] |temple_board = |website = }} '''বটদ্ৰৱা থান''' বা '''বৰদোৱা থান ''', চমুকৈ '''বৰদোৱা''' [[অসম]]ৰ এখন পৱিত্ৰ তীৰ্থস্থান। [[নগাঁও]] চহৰৰ পৰা প্ৰায় ১৮ কিলোমিটাৰ নিলগৰ বৰদোৱা নামে ঠাইত এই তীৰ্থস্থান অৱস্থিত<ref name="বৰদোৱা সত্ৰ">{{cite web| url=http://www.assaminfo.com/tourist-places/12/bordowa-satra.htm |title=Bordowa Satra |publisher=Assam info.com |accessdate=2012-11-25}}</ref>। মহাপুৰুষ [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]]ৰ শৈশৱ, কৈশোৰ আৰু কৰ্মজীৱনৰ স্থলী হিচাপে অসমৰ জনমানসত '''বৰদোৱা''' বিশেষ মৰ্য্যদা আছে। ১৯ বছৰ বয়সতে ১৪৬৮ খ্ৰীষ্টাব্দত শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱে বৰদোৱাতে শ্ৰী শ্ৰী বটদ্ৰৱা থানখন স্থাপন কৰিছিল<ref name="amiasomiya"/>। বটদ্ৰৱা থানৰ আন এক বিশেষত্ব হৈছে যে এইখন মহাপুৰুষজনাই প্ৰতিষ্ঠা কৰা সৰ্বপ্ৰথম থান আৰু ইয়াত তেওঁ আৰম্ভ কৰা [[একশৰণ নাম ধৰ্ম]] প্ৰচাৰ কৰা হৈছিল<ref name="bordowathan">{{cite web | url=http://www.bordowathan.com/#!history/ | title=ইতিহাস | publisher=বটদ্ৰৱা থান ডট কম | accessdate=নৱেম্বৰ ২৬, ২০১২}}</ref><ref name="amiasomiya"/>। এই থানখনে ২৮৬ বিঘা মাটিকালি আগুৰি আছে<ref name="amiasomiya"/>। ==ইতিহাস== অতীজতে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ ([[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]])পাৰৰ এই অঞ্চল বৰ দ - বৰডোবা বা ডোভাৰে পৰিপূৰ্ণ জলময় ঠাই আছিল বুলি জনা যায়। [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]]ৰ উপৰিপুৰুষ ভূঞাসকলে তাত আলি বান্ধি পুখুৰী খান্দি গাঁও পাতি বাস কৰিছিল। বৰ দ বা বৰডোবাৰে পৰিপূৰ্ণ কাৰণে মানুহৰ মুখত পৰি এই অঞ্চলটোৰ নাম বৰদোৱা হ'ল বুলি জনশ্ৰুতি আছে। আন এক কিংবদন্তি অনুসৰি কুণ্ডিল কুঁৱৰী ৰুক্মিণীয়ে তেওঁক হৰণ কৰি নিবলৈ অনুৰোধ জনাই বেদনিধি নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণক শ্ৰীকৃষ্ণৰ ওচৰলৈ পঠিয়াইছিল। বেদনিধিক লগত লৈ [[শ্ৰীকৃষ্ণ]] [[দ্বাৰকা]]ৰ পৰা কুণ্ডিল নগৰলৈ আহোঁতে তেওঁৰ ৰথ ইমান বেগেৰে চলিছিল যে ৰথৰ বেগত বেদনিধি মূৰ্চা গ'ল। শ্ৰীকৃষ্ণই তেতিয়া সেই ঠাইতে ৰথ ৰাখি বেদনিধিৰ গালে-মুখে পানী ছটিয়াই দিয়াত তেওঁৰ চেতনা ঘূৰি আহে। ইয়াৰ পাছত এজোপা বটবৃক্ষৰ ছাঁত খন্তেক জিৰণি লৈ শ্ৰীকৃষ্ণ ৰথত উঠোঁতে দিয়া তেওঁৰ ভৰৰ ফলত ঠাইডোখৰ 'বৰ দ' হৈ পৰে। তেতিয়াৰ পৰা এই অঞ্চল বৰদোৱা নামেৰে পৰিচিত হয় বুলি জনা যায়<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=https://www.axomiyahahitiyarsaneki.com/2020/07/blog-post_684.html |access-date=2023-02-19 |archivedate=2023-02-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219153437/https://www.axomiyahahitiyarsaneki.com/2020/07/blog-post_684.html |deadurl=yes }}</ref>। আন এক কাহিনী অনুসৰি এসময়ত হেনো প্ৰচণ্ড খৰাং হৈছিল। খৰাঙত মানুহৰ বিলাই-বিপত্তিৰ সীমা নোহোৱাত মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱে ইয়াৰ পৰা পৰিত্ৰাণ পাবলৈ এজোপা বটবৃক্ষৰ তলত ৰাতি নাম-কীৰ্তনৰ আয়োজন কৰিছিল। উল্লিখিত বটবৃক্ষজোপা আকৌ [[বিষ্ণু]]ৰ গাৰ এডাল নোমৰ পৰা সৃষ্টি হোৱা বুলি কোৱা হয়। সময়ত নাম-কীৰ্তন শেষ হ'ল আৰু সকলো ঘৰাঘৰি গ'ল। ইয়াৰ পাছত মাজৰাতি শংকৰদেৱে তেওঁৰ দুজন শিষ্য সৰ্বজয় আৰু বলোৰামক লগত লৈ বটবৃক্ষজোপাৰ তললৈ আহি যোগবলেৰে [[গংগা]]ক আহ্বন কৰিবলৈ ধৰিলে। শংকৰৰ যোগবলত গংগা ধৰালৈ নামি আহে আৰু সেই জলধাৰাত বটবৃক্ষ দ্ৰৱিত হৈ সেই ঠাইতে এক মনোৰম সৰোবৰৰ সৃষ্টি হয়। আকাশৰ পৰা গংগা নমাই অনা বাবে এই সৰোবৰ [[আকাশীগংগা]] নামেৰে জনাজাত। 'বট দ্ৰৱ' হোৱা বাবে এই ঠাই '''বটদ্ৰৱা''' নামেৰেও সমধিক প্ৰসিদ্ধ। বৰ্তমান ''বৰদোৱা'' আৰু ''বটদ্ৰৱা'' দুয়োটা নাম সম অৰ্থত প্ৰয়োগ কৰা হয়{{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}}। ==সত্ৰ হিচাপে বৰদোৱা== বৰদোৱাতে শংকৰদেৱে প্ৰথম কীৰ্তন ঘৰ ([[নামঘৰ]]) সজাইছিল বুলি জনা যায়<ref name="bordowathan"/>। ইয়াতেই শংকৰদেৱে প্ৰথম [[চিহ্নযাত্ৰা]] [[ভাওনা]] কৰি দেখুৱাইছিল। ১৪৭০ চনত ২১ বছৰ বয়সত শংকৰদেৱে বৰদোৱাত [[ফাকুৱা]] আৰু [[দৌল উৎসৱ]]ৰ সূচনা কৰে<ref name="bordowathan"/>। ১৫১৬-১৭ চন মানত শংকৰদেৱে নিৰাপত্তাজনিত কাৰণত বৰদোৱা ত্যাগ কৰে<ref name="bordowathan"/>। শংকৰদেৱৰ পিছত ১৬৫৬ চনত শংকৰদেৱৰ পুত্ৰ হৰিচৰণ ঠাকুৰ, নাতিবোৱাৰী কনকলতা আৰু ভাগিন দামোদৰ আতাৰ উদ্যোগত বৰদোৱাক পুনৰুদ্ধাৰ কৰা হয়। [[সত্ৰ]] পুনৰ উজ্জীৱিত হৈ উঠে। এনেদৰে শতাধিক বছৰ চলাৰ পিছত শংকৰদেৱৰ উত্তৰাধিকাৰীসকলৰ মাজত হোৱা বিবাদৰ পৰিণতিত বৰদোৱা সত্ৰ বৰহিছা (নৰোৱা সত্ৰ) আৰু সৰুহিছা (ফুলগুৰি সত্ৰ) নামে দুখন সত্ৰত বিভক্ত হয়। অৱশ্যে ১৯৫৮ চনত বৰহিছা আৰু সৰুহিছাৰ মধ্যস্থলত উমৈহতীয়া কীৰ্ত্তন ঘৰ সাজি আনুষ্ঠানিকভাৱে মুকলি কৰা হয়। বৈষ্ণৱ কীৰ্তি চিহ্নৰ উপৰি আহোম ড্ৰেগন [[ঙি ঙাও খাম]] বৰদোৱা থানত দেখা যায়।<ref>Sarma 2017, pp: 17 NGI NGAO KHAM- A Mythical Figure of Tai Ahom People of Assam ,Dr. Rabindranath Sarma, Journal of Research in Humanities and Social Science, Vol.5 ~ Issue 5 (2017) pp: 14-18 ISSN(Online) : 2321-9467</ref> ==পৰিচালনা== ১৯৬৪ চনত "বটদ্ৰৱা থান পৰিচালনা সমিতি" গঠন কৰা হয় আৰু ইয়াৰ পাছৰে পৰাই [[নৰোৱা সত্ৰ]] আৰু [[ফুলগুৰি সত্ৰ]]ৰ ৰ সমন্বয়ত বিভিন্ন কাম-কাজ পৰিচালনা কৰি আহিছে। ==বিশেষত্ব== বৰদোৱা সত্ৰৰ ভিতৰত থকা পৱিত্ৰ আকাশীগংগা, দৌল মন্দিৰ, পাদশিলা গৃহ (ইয়াতে শিলত গুৰুজনাৰ ভৰিৰ পতাৰ চিহ্ন আছে বুলি জনবিশ্বাস আছে), [[মণিকূট]]সহ কীৰ্তন ঘৰ ([[নামঘৰ]]), [[সাঁচি গছ]], টেম্বুৱানী জান, শংকৰদেৱ গৱেষণা কেন্দ্ৰ, শিলিখা গছ আদিয়ে সত্ৰখনৰ ঐতিহ্য বহন কৰিছে। ১৯৮৫ চনতে [[অসম চৰকাৰ|অসম চৰকাৰে]] ইয়াত এটি ক্ষুদ্ৰ সংগ্ৰহালয় স্থাপন কৰিছিল। শংকৰদেৱৰ সময়ৰ বহুতো সামগ্ৰী ইয়াত সংৰক্ষিত হৈ আছে। তাৰ ভিতৰত প্ৰাচীন বটদ্ৰৱা থানৰ মুখ্য দ্বাৰ, গুৰু আসনৰ ভগ্নাংশ, ৰাধা-কৃষ্ণৰ কাঠৰ যুগল মূৰ্তি, সেই সময়ৰ কাঠৰ শৰাই, কাঠৰ বাটি, চৰিয়া ইত্যাদি অন্যতম<ref name="amiasomiya"/>। ==প্ৰধান উৎসৱ / অনুষ্ঠান == বটদ্ৰৱা থানত দৈনন্দিন নাম-কীৰ্তনৰ উপৰিও কেইবাটাও উৎসৱ উলহ-মালহেৰে পালন কৰা হয়। শংকৰদেৱ - [[মাধৱদেৱ]] আৰু আন আন বৈষ্ণৱ গুৰুসকলৰ জন্ম-মৃত্যু তিথি, ফাকুৱা বা দৌল উৎসৱ, শ্ৰীকৃষ্ণৰ জন্মাষ্টমী, নন্দোৎসৱ, ভাদ মাহৰ গুৰু কীৰ্তন, [[ভাওনা]], [[অংকীয়া নাট]] আদি উদ্‌যাপন কৰা হয়<ref name="amiasomiya">{{cite web | url=http://www.amiasomiya.org/literature/articles/427-sep12-bordowa | title=শ্ৰী শ্ৰী বটদ্ৰৱা থান, ইয়াৰ অতীত অৰু বৰ্তমান | publisher=[[আমি অসমীয়া ডট কম]] | accessdate=নৱেম্বৰ ২৬, ২০১২ | author=ভৱ হাজৰিকা }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>। ফাকুৱা উপলক্ষে বৰদোৱাত এখন মেলাও অনুষ্ঠিত কৰা হয়। [[চিত্ৰ:ParthaPratimBoraPhotographyDoulutsav.jpg|thumb|দৌল উৎসৱ বা ফাকুৱাত বৰদোৱাত ভক্তসকলে গোসাঁইক পদ যাত্ৰ কৰাইছে]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{YouTube|id=cDqAgFtiJig|title=বটদ্ৰৱা থানৰ বৰ্ণনামূলক এক দৃশ্যশ্ৰাৱ্য}} * {{YouTube|id=LkbSHBQ13-I&feature=relmfu|title=বটদ্ৰৱা থানত থকা ঐতিহ্যমণ্ডিত শিলিখা বৃক্ষৰ এক দৃশ্যশ্ৰাৱ্য}} * [http://www.nilacharai.com/batadrabar-doul-utsav/ বটদ্ৰৱাৰ দৌল উৎসৱ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170328222609/http://nilacharai.com/batadrabar-doul-utsav/ |date=2017-03-28 }}, [[নীলা চৰাই ডট কম]] ৱেবছাইটত * [http://nagaon.nic.in/tour.html নগাঁৱৰ পৰ্যটনস্থলসমূহ সম্পৰ্কে চৰকাৰী ৱেবছাইটত সন্নিবিষ্ট তথ্য] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111005013143/http://nagaon.nic.in/tour.html |date=2011-10-05 }} {{অসমৰ হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ধৰ্মীয় স্থান]] [[শ্ৰেণী:সত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ]] rdifw4t81i8qxpu69319a5dxcbcuz3q 4 5475 616776 616717 2026-07-11T16:31:10Z Pranamikaadhikary 27435 /* উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ */ 616776 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Village pump pages|প্ৰস্তাৱ|alpha=yes|start=85|ৰাইজৰ চ’ৰাৰ এই পৃষ্ঠাত নতুন ভাব আৰু প্ৰস্তাৱসমূহ আপুনিও যোগ কৰিব পাৰে। <br/>ইয়াৰ বাহিৰে অন্য ৱিকিপিডিয়াৰ নীতি বিষয়ক পৃষ্ঠাসমূহ নৱ-প্ৰস্তাৱিত আৰু প্ৰচলিত নীতি-নিৰ্দেশনাসমূহৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিবলৈ কৰিবলৈ অনুগ্ৰহ কৰি ''[[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ’ৰা (নীতি)|নীতি]]'' বিভাগৰ পৃষ্ঠা ব্যৱহাৰ কৰক।<br/>কোনো নীতি-নিৰ্দেশনাৰ প্ৰয়োগ বা ব্যৱহাৰ সম্পৰ্কীয় সন্দেহ মৰিষণৰ কাৰণে বিভিন্ন [[:en:Wikipedia:Noticeboards|জাননী ফলক]]সমূহ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। যদি আপোনাৰ কাৰিকৰী জ্ঞান আছে তেন্তে উপযুক্তভাৱে অৱদান/আলোচনা/সহায় আগবঢ়াওক।<br/> সততে উদয় হোৱা প্ৰশ্নসমূহৰ এখন সূচী '''[[ৱিকিপিডিয়া:সততে উদিত হোৱা প্ৰশ্নসমূহ|এই FAQ পৃষ্ঠাত]]''' (FAQ: '''F'''requently '''A'''sked '''Q'''uestions) আছে, অনুগ্ৰহ কৰি প্ৰথমে তাত চাই লয় যেন। |WP:VPP}} {{cent}} __TOC__ <span id="below_toc"></span> </noinclude> {{archive box| [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/0|সবাতোকৈ পুৰণি]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/1|সংৰক্ষণ ১]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/2|সংৰক্ষণ ২]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/3|সংৰক্ষণ ৩ (জানুৱাৰী ২০১২-ডিচেম্বৰ ২০১২)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/4|সংৰক্ষণ ৪ (জানুৱাৰী ২০১৩-ডিচেম্বৰ ২০১৩)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/5|সংৰক্ষণ ৫ (জানুৱাৰী ২০১৪-ডিচেম্বৰ ২০১৮)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/6|সংৰক্ষণ ৬ (জানুৱাৰী ২০১৯-ডিচেম্বৰ ২০২১)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/7|সংৰক্ষণ ৭ (জানুৱাৰী ২০২২-ডিচেম্বৰ ২০২২)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/8|সংৰক্ষণ ৮ (জানুৱাৰী ২০২৩-ডিচেম্বৰ ২০২৩)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/9|সংৰক্ষণ ৯ (জানুৱাৰী ২০২৪-ডিচেম্বৰ ২০২৪)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/10|সংৰক্ষণ ১০ (জানুৱাৰী ২০২৫-ডিচেম্বৰ ২০২৫)]] }} ==ৱিকি-জন্মদিন, ২০২৬ উদ্‌যাপন== সন্মানীয় সদস্যসকল, আমি জানো যে, অহা ১৫ জানুৱাৰীত ৱিকিপিডিয়াৰ ২৫বছৰীয়া জন্মদিন। বিগত ২৪ বছৰ ধৰি ৱিকিপিডিয়াই আমাক এখন গোলকীয় গাঁৱৰ অনুভৱ আনি দিছে। ৱিকিপিডিয়াৰ সৈতে সংযুক্ত হৈ ব্যক্তিগতভাৱে মই তৃপ্ত। সেয়ে, উক্ত শুভ দিনটোত মই '''২৫টা পৃষ্ঠা''' সৃষ্টিৰে উদ্‌যাপন কৰিম বুলি থিৰাং কৰিছোঁ। ১৪ জানুৱাৰীৰ ৰাতি ১২ বজাৰ পিছৰপৰা ১৫ জানুৱাৰী ৰাতি ১২ বজালৈ মোৰ এই উদ্‌যাপন চলিব। সন্মানীয় সদস্যসকলৰ কোনোবাই যদি সহযোগ কৰে ইয়াতেই সংযুক্ত হৈ কিবা সংকল্প ল’ব পাৰে বা মোৰ দৰে আপোনালোকেও নিজা নিজা সংকল্প লৈ একোটা পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰি ৱিকি-জন্মদিন উদ্‌যাপন কৰিব পাৰে। আহক আমি সকলোৱে মিলি গৌৰৱেৰে মুক্ত জ্ঞানৰ এই যাত্ৰাক উদ্‌যাপন কৰোঁ। -[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 18:06, 12 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মতামত=== * যিমানটা পাৰোঁ নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 14:36, 13 January 2026 (ইউ.টি.চি.) *:অশেষ ধন্যবাদ। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 17:14, 13 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সামৰণি=== ৱিকিপিডিয়াৰ জন্মদিন উপলক্ষ্য্যে তলৰ লিংকটোত দিয়া পৃষ্ঠাসমূহ সৃষ্টি কৰা হ’ল। *https://w.wiki/HUBc ==সতীৰ্থ-মিলন== সন্মানীয় সতীৰ্থ, অহা ইং ৩১ জানুৱাৰী ২০২৬ তাৰিখে গুৱাহাটীৰ শংকৰদেৱ কলাক্ষেত্ৰত দিনৰ ১১:০০ বজাৰপৰা ০১:০০ বজাৰ ভিতৰত সম্ভৱপৰ সকলোৱে মুখা-মুখি হোৱাৰ মানস কৰিছোঁ। সকলোৰে উপস্থিতিয়ে আমাৰ মনৰ উদ্যম বৃদ্ধি কৰিব বুলি ভবা হৈছে। যাতায়াত আৰু অন্যান্য খৰচ নিজৰ। সহমত হ’লে তলত সন্মতি দি ৱিকি-স্ৱাক্ষৰ কৰিব বুলি আশা কৰিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 14:35, 23 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সহমত=== * একো অসুবিধা নহ'লে থাকিম। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) * [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 17:24, 25 January 2026 (ইউ.টি.চি.) * [[সদস্য:JonaliB|জোনালী বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JonaliB|বাৰ্তা]]) 08:55, 26 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===উপস্থিতিৰ স্বাক্ষৰ=== [[File:Wiki-Adda (cropped).jpg|thumb|সতীৰ্থ মিলন- ৱিকি সদস্যৰ মুখা-মুখি অনুষ্ঠান]] *[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:21, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) *[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 13:33, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) * [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 13:35, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) *[[সদস্য:পাপৰি বৰা|পাপৰি বৰা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:পাপৰি বৰা|বাৰ্তা]]) 13:49, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) ==নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬== ১ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬ৰপৰা আৰম্ভ হ'ব [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন-২০২৬]] প্ৰবন্ধ লিখন প্ৰতিযোগিতা। এই প্ৰতিযোগিতাখনৰ এগৰাকী স্থানীয় আয়োজক হিচাপে মই প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিচাৰকৰ দায়িত্ব পালন কৰিবলৈ সদস্য [[User:JonaliB|জোনালী বৰুৱা]], [[User:Pranamikaadhikary|প্ৰণামিকা অধিকাৰী]] আৰু [[User:-chanakyakdas|চাণক্য কুমাৰ দাস]] অনুৰোধ জনাইছোঁ। লগতে সদস্যসকলক এই প্ৰতিযোগিতাখনত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছোঁ। অংশগ্ৰহণৰ বাবে ইয়াত [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|ক্লিক কৰক]]। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 11:07, 31 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মতামত=== প্ৰস্তাৱটো মই দেখাই নাছিলোঁ। সদস্যসকলৰ আপত্তি নাথাকিলে দায়িত্ব পালন কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:11, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) ==ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ফেজ-২== প্ৰিয় সতীৰ্থসকল, ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহত সৃষ্টি কৰা প্ৰবন্ধসমূহ প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে খৰধৰকৈ লিখাৰ বাবে কোনো কোনো প্ৰবন্ধত কিছু খুঁটি-নাটি ৰৈ যায়, এই খুঁটি-নাটি সমূহ নাইকিয়া কৰি ইতিমধ্যে লেখা প্ৰবন্ধসমূহ উন্নত কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ফেজ-২ অনুষ্ঠিত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। এই সম্পাদনা মেলাত নতুন প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰা নহয়, ইতিমধ্যে ৱিকিত থকা এছীয় বিষয়ক প্ৰবন্ধসমূহ বিচাৰি উলিয়াই সেইসমূহ সংশোধন আৰু পৰিৱৰ্ধন কৰা হ'ব। এপ্ৰিল মাহৰ ১৫ তাৰিখৰপৰা মে' মাহৰ ১ তাৰিখলৈ অনুষ্ঠিত হ'ব লগা ১৫ দিনীয়া এই সংশোধনী মেলাৰ বাবে মই আয়োজক ৰূপে [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]]-ৰ বিজয়ী [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] আৰু [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোলৰ]] নাম প্ৰস্তাৱ কৰিলোঁ আৰু আপোনালোকৰ সমৰ্থন আৰু সহযোগিতা আশা কৰিলোঁ। অংশগ্ৰহণকাৰীসকলক অৱদান অনুসৰি একোটিকৈ '''ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ''' টি-চাৰ্ট প্ৰদান কৰা হ'ব। সমান্তৰালকৈ যোৰহাটত এখন অফলাইন কৰ্মশালাৰ আয়োজন কৰা হৈছে। বিনয়েৰে, [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 07:28, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== # [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 07:28, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) # <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 08:40, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 09:40, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মন্তব্য=== ==চন্দন চিৰিং ফুকন সোঁৱৰণী উদ্ধৃতি সংযোগ মেলা== *https://w.wiki/KNRd সন্মানীয় সদস্যসকল, অহা ২৭ এপ্ৰিল, '''চন্দন বিয়োগ'''ৰ দিনটোৰ সৈতে সংগতি ৰাখি এটা প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছে। অনুগ্ৰহ কৰি লিংকত গৈ মতামত দিব বুলি আশা কৰিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:43, 26 March 2026 (ইউ.টি.চি.) == বড়ো ভাষা আৰু সংস্কৃতি দৃশ্যমানতা প্ৰকল্প == আমি অসমৰ জনগণে ইয়াৰ সকলো জাতি-জনগোষ্ঠীৰ মাজত এক ভাতৃত্ববোধ আৰু সৌহাৰ্দ্যৰে বসবাস কৰি গৌৰৱ অনুভৱ কৰি আহিছোঁ। বড়ো জনগোষ্ঠী ইয়াৰ ভিতৰত আমাৰ অন্যতম গৌৰৱৰ উৎস, আৰু তেওঁলোকৰ সমৃদ্ধ সংস্কৃতি আৰু ঐতিহ্য সংৰক্ষণ আৰু প্ৰচাৰৰ বাবে আমি প্ৰতিশ্ৰুতিবদ্ধ। সাম্প্ৰতিক সময়ত বড়ো সমাজে ৱিকিমিডিয়া প্লেটফৰ্মসমূহত নিজৰ দৃশ্যমানতা বৃদ্ধি কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো সক্ৰিয়ভাৱে কাম কৰি আছে। দক্ষিণ এছিয়াৰ অংশীদাৰিত্ব ব্যৱস্থাপক, Wikimedia Foundationৰ প্ৰবীণ দাসৰ সৈতে এক দীঘলীয়া আলোচনা আৰু তেখেতৰ পৰামৰ্শৰ পাছত, মই "Bodo Language & Culture Visibility Project" নামৰ এটা প্ৰকল্প পৰিচালনাৰ পৰিকল্পনা কৰিছোঁ। অসমীয়া ৱিকিসমাজৰ এজন সদস্য হিচাপে, এই পৰিকল্পনাটোৰ বাবে আপোনালোকৰ সমৰ্থন, পৰামৰ্শ আৰু মূল্যৱান মতামত আন্তৰিকতাৰে আশা কৰিছোঁ। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 13:31, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 13:34, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 13:39, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:হানিফ আলী|হানিফ আলী]] ([[সদস্য বাৰ্তা:হানিফ আলী|বাৰ্তা]]) 14:51, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Rakesh Modak|Rakesh Modak]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rakesh Modak|বাৰ্তা]]) 16:28, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} কৰিছোঁ৷ -[[User:Kuldhar Rabha|<font color="#cc0099">𝒦𝓊𝓁𝒹𝒽𝒶𝓇 ℛ𝒶𝒷𝒽𝒶</font>]] ^{[[User Talk:Kuldhar Rabha|<font color="#6600cc">(𝒯𝒶𝓁𝓀)</font>]]} 17:05, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -[[সদস্য:চন্দ্ৰিমা ৰাভা|চন্দ্ৰিমা ৰাভা]] ([[সদস্য বাৰ্তা: চন্দ্ৰিমা ৰাভা|বাৰ্তা]]) 22:47, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 12:21, 30 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 13:00, 30 March 2026 (ইউ.টি.চি.) * {{support}}[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 05:15, 6 April 2026 (ইউ.টি.চি.) ====মতামত==== ==পাঠ্যক্ৰমত ৱিকিপিডিয়া== সন্মানীয় সদস্যসকলৰ জ্ঞাতাৰ্থে জনাওঁ যে [[:meta:Wikimedia as a curriculum subject at Nagaon University|নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ পাঠ্যক্ৰমত ৱিকিপিডিয়াৰ অন্তৰ্ভূক্তি]]ৰ প্ৰস্তাৱ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ পৰা পোৱা গৈছে৷ এই সংক্ৰান্তত আলোচনা কৰিবলৈ জৰুৰীভাৱে আমি মিলিত হোৱাৰ প্ৰয়োজন৷ সেয়ে আজি নিশা ৯ বজাৰ পৰা আধাঘণ্টামানৰ এখনি গুগল মিটৰ আয়োজন কৰা হৈছে৷ আশাকৰোঁ সৰহসংখ্যক সদস্যই আলোচনাটিত সহযোগ কৰিব৷ -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 07:10, 11 May 2026 (ইউ.টি.চি.) মিটিঙৰ লিংক- [https://calendar.app.google/1A5Sve84Jc3Psxv26 meet.google.com/1A5Sve84Jc3Psxv26] ====উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ==== # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 16:20, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:21, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:BabulB|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:BabulB|বাৰ্তা]]) 05:54, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ===পাঠ্যক্ৰম সম্বন্ধীয় বিশেষ সভা=== সন্মানীয় সদস্যসকলৰ জ্ঞাতাৰ্থে জনাব খোজোঁ যে, যোৱা ১১ মে, ২০২৬ তাৰিখৰ নিশা ৯ বজাত এখন বিশেষ জৰুৰী সভা আহ্বান কৰা হৈছিল আৰু তাত ভালেকেইগৰাকীমান সদস্যৰ উপস্থিতিত নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ে “ৱিকিমিডিয়া’’ক এক পাঠ্য বিষয় হিচাপে অন্তৰ্ভূক্ত কৰিবলৈ কৰা ইচ্ছাৰ ওপৰত আলোচনা কৰা হৈছিল। সভাত নীতেশ গীলকো আমন্ত্ৰণ কৰা হৈছিল আৰু তেওঁ উপস্থিত থাকি বিষয়টোত আগবঢ়াত উৎসাহিত কৰিছিল। সেইমৰ্মে, আমি নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সৈতে কথা-বতৰা কিছু আগুৱাই নিয়া হৈছে। এইটো বিষয়কে পুনৰ আলোচনা কৰিবলৈ অহা '''৩১ মে’ ২০২৬ তাৰিখৰ সন্ধিয়া ৮ বজাৰ পৰা ৯ বজালৈ এখনি গুগল মিট'''ৰ আয়োজন কৰা হৈছে। সন্মানীয় সকলো সদস্যই এই সভাখনত উপস্থিত থাকি নিজ নিজ মতামত ব্যক্ত কৰিব বুলি আশা কৰিলোঁ। সভাৰ লিংক পৰৱৰ্তী সময়ত দিয়া হ’ব।-[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:05, 29 May 2026 (ইউ.টি.চি.) * সভাৰ লিংক: https://meet.google.com/gna-wprg-hsh ===উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ=== # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 16:20, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:21, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 18:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 08:42, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ==বেটুপাতৰ নতুন শিতান== {{আলোচনা সমাপ্ত}} অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ বেটুপাতত “নিৰ্বাচিত মিডিয়া” নামৰ এটা নতুন শিতান সংযোগ কৰিব বিচৰা হৈছে৷ তাৰ বাবে আপোনালোকৰ সমৰ্থন আশা কৰিলোঁ৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 14:04, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}-[[সদস্য:Rajdweep nlb|Rajdweep nlb]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rajdweep nlb|বাৰ্তা]]) 15:05, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 15:28, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:45, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 16:04, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:BabulB|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:BabulB|বাৰ্তা]]) 16:15, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 16:23, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 16:43, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}- <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 04:11, 24 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}- [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 06:39, 24 May 2026 (ইউ.টি.চি.) ====মতামত==== * সৰ্বসন্মতিমৰ্মে সংযোগ কৰা হ’ল৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:22, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) </div> == ৱিকিডাটাত অসমীয়া বিৱৰণ যোগ কৰাৰ প্ৰস্তাৱ == সকলোকে নমস্কাৰ,<br/>মই ৱিকিডাটাত ইংৰাজীৰপৰা বিৱৰণ অনুবাদ কৰিবলৈ এটা পাইথন স্ক্ৰিপ্ট প্ৰস্তুত কৰিছোঁ। ইয়াৰ সহায়ত মই ইতিমধ্যে ৱিকিডাটাত ৩০ লাখতকৈ অধিক বঙালী বিৱৰণ অনুবাদ কৰিছোঁ। সেইবোৰ প্ৰায় নিৰ্ভুল আছিল। ইয়াৰ উপৰি, পৰীক্ষামূলকভাৱে মই কিছুমান অসমীয়া বিৱৰণো যোগ কৰিছোঁ, যাৰ সংখ্যা ইতিমধ্যে কেইবা হাজাৰ অতিক্ৰম কৰিছে।<br/>বাংলাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা সম্পূৰ্ণ অভিধানখন মই Gemini AI-ৰ সহায়ত অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছোঁ। [[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|এই অভিধানখন]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ আগতে ইয়াত কোনো ভুল বা ত্ৰুটি আছে নেকি, সেয়া মই পৰীক্ষা কৰিব বিচাৰোঁ। এই বিষয়ত অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ পৰামৰ্শ আৰু মতামত আন্তৰিকতাৰে আশা কৰিছোঁ।<br/>সেয়ে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ সকলোলৈ অনুৰোধ, অনুগ্ৰহ কৰি '''[[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|এই লিংকত]]''' গৈ [[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|অভিধানখন]] পৰীক্ষা কৰি চাওক। যদি কোনো ভুল চকুত পৰে, তেন্তে আপোনালোকে নিজেই সেয়া সংশোধন কৰি দিব পাৰে অথবা মোক জনাব পাৰে।<br/>ধন্যবাদ। ≈ <b style="border:2px solid#103; font-family:georgia; font-variant:small-caps">[[User:MS_Sakib|<b style="background-color:#1E816F; color:#fff">&nbsp; MS Sakib&nbsp; </b>]] [[User talk:MS Sakib|📩]] <b>·</b>[[Special:Contributions/MS Sakib|📝]]</b> 01:21, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) :নমস্কাৰ MS SAKIB, আপোনাৰ সজ প্ৰচেষ্টাৰ শলাগ ল’লোঁ। সামান্য এটা অংশ চকু ফুৰালোঁ। শব্দবোৰ বাংলাসুৰীয়া হ’লে ই অসমীয়া ভাষাৰ ক্ষতি কৰিব। বিশেষভাৱে “ৱ’’ আৰু “ৰ’’-ৰ যথোচিত ব্যৱহাৰ হ’ব লাগিব। সময় হাতত লৈ আমি চকু ফুৰাম। আশাকৰোঁ আমাৰ লগত সহযোগ কৰিব। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:51, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ::@[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] আপোনাক বহুত ধন্যবাদ। ::হয়, মোৰো সেইটোৱেই আটাইতকৈ ডাঙৰ চিন্তা যে অনুবাদবোৰ যেন বাংলা-সুলভ নহয়। সেইবাবেই মই অসমীয়া ৱিকি-সম্প্ৰদায়ৰ সহায় বিচাৰিছোঁ। আপোনালোকৰ পৰামৰ্শ আৰু সহযোগিতা পালে মই বৰ আনন্দিত হ'ম। ::আৰু এটা কথা উল্লেখ কৰিব বিচাৰোঁ। মোৰ বিৱৰণ অনুবাদৰ স্ক্ৰিপ্টটো সম্পূৰ্ণৰূপে dictionary-based। অৰ্থাৎ, ইংৰাজীত কোনো নিৰ্দিষ্ট শব্দ থাকিলে অভিধানত তাৰ বিপৰীতে থকা অসমীয়া শব্দটোৱেই ব্যৱহাৰ হ'ব; ইয়াৰ বাহিৰে আন কোনো শব্দ অহাৰ সুযোগ নাই। ::সেয়ে যদি অভিধানত কোনো ভুল অনুবাদ থাকি যায়, তেন্তে আন এটা Correction স্ক্ৰিপ্টৰ সহায়ত সেই নিৰ্দিষ্ট ইংৰাজী শব্দৰ বিপৰীতে থকা সকলো ভুল অনুবাদ বিচাৰি সঠিক শব্দেৰে সহজেই সলনি কৰিব পাৰি। বাংলাতো আৰম্ভণিতে এনে কিছুমান ভুল হৈছিল। পিছত মই সেই Correction স্ক্ৰিপ্ট চলাই শব্দাৰ্থগত ভুলসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে সংশোধন কৰিছিলোঁ। ::গতিকে এতিয়া বা ভৱিষ্যতে যদি কোনো ৱিকিডাটা আইটেমৰ বিৱৰণত ভুল অসমীয়া অনুবাদ আপোনালোকে লক্ষ্য কৰে, অনুগ্ৰহ কৰি মোক জনাব। মই মাত্ৰ কেইমিনিটমানৰ ভিতৰতে স্ক্ৰিপ্ট চলাই সেই ভুল শব্দসমূহ সকলো ঠাইতে সঠিক শব্দেৰে সলনি কৰিব পাৰিম। ≈ <b style="border:2px solid#103; font-family:georgia; font-variant:small-caps">[[User:MS_Sakib|<b style="background-color:#1E816F; color:#fff">&nbsp; MS Sakib&nbsp; </b>]] [[User talk:MS Sakib|📩]] <b>·</b>[[Special:Contributions/MS Sakib|📝]]</b> 23:33, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ==গুৱাহাটীত ৱিকিমিডিয়াৰ যিকোনো এটা প্ৰকল্পৰ কৰ্মশালা== ইয়াৰ দ্বাৰা সন্মানীয় সদস্যসকলক জনাব খোজোঁ যে, অহা ১১ জুলাই শনিবাৰে দিনৰ ১০:৩০ বজাৰ পৰা ০১:৩০ বজালৈ গুৱাহাটীস্থিত স্বেচ্ছাসেৱী সংগঠন '''সৃষ্টি-এক ৰূপান্তৰৰ যাত্ৰা'''ৰ উদ্যোগত আৰু '''বৃহত্তৰ ৰুক্মিণীনগৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ'''ৰ সহযোগত অসমীয়া ৱিকিমিডিয়াৰ এক চমু পৰিচয় আৰু যিকোনো এটা প্ৰকল্পৰ সম্পাদনা কৌশল প্ৰদানৰ কাম হাতত লোৱা হৈছে। উক্ত কাৰ্যত আপোনালোকৰ সমৰ্থন আৰু সহযোগিতা কামনা কৰাৰ লগতে গুৱাহাটীস্থিত সদস্যসকলৰ কায়িক উপস্থিতি কামনা কৰা হ’ল। যাতায়াতৰ বাবে কোনো ব্যয় বহন কৰা নহয়।-[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 05:32, 3 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}- --[[সদস্য:JonaliB|JonaliB]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JonaliB|বাৰ্তা]]) 15:06, 3 July 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}- [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 17:18, 6 July 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 08:35, 8 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ===বিৰোধ=== ===মতামত=== সতীৰ্থসকলৰ কোন কোন উক্ত অনুষ্ঠানত উপস্থিত থাকিব পাৰিব, জনালে আয়োজকসকলৰ সুবিধা হয় বুলি জনাইছে৷ সেয়ে অনুগ্ৰহ কৰি উপস্থিতি নিশ্চিত কৰিব৷[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 04:56, 7 July 2026 (ইউ.টি.চি.) '''ঠিকনা''' *বৃহত্তৰ ৰুক্মিণীনগৰ সামাজিক সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ *স্থান: ৰুক্মিনী নগৰ প্ৰেক্ষাগৃহ *পথ: ৰঙ্গমঞ্চ পথ *লেণ্ডমাৰ্ক: হোটেল ৰয়েল দি কাচা ৰ ওচৰত *হাউচিং বাছ ষ্টপ ===কাৰ্যসূচী=== ১১/৭/২০২৬ শনিবাৰ *১০:৩০ বজাত- অনুষ্ঠানৰ আৰম্ভণি আৰু আদৰণি -পূৰবী চৌধুৰী *১০:৪৫ বজাত- পৰিচয় পৰ্ব (দুয়োফালৰ) *১১:০০ বজাত- ৱিকিমিডিয়াৰ চমু পৰিচয় -প্ৰণামিকা অধিকাৰী, জোনালী বৰুৱা *১১:১৫ বজাত- চাহ-বিৰতি *১১:৩০ বজাত- ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰশিক্ষণ -সমল ব্যক্তি: উপস্থিত ৱিকিমিডিয়ান *০১:৩০ বজাত- সামৰণি ===উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ=== #[[সদস্য:Minati handique|Minati handique]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Minati handique|বাৰ্তা]]) 07:23, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:পাৰুল বৰুৱা|পাৰুল বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:পাৰুল বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 07:25, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা|অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা|বাৰ্তা]]) 07:25, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Pranita Gogoi|Pranita Gogoi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranita Gogoi|বাৰ্তা]]) 07:26, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Bhaswati.Deka.Borah|Bhaswati.Deka.Borah]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Bhaswati.Deka.Borah|বাৰ্তা]]) 07:29, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Anju saikia|Anju saikia]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Anju saikia|বাৰ্তা]]) 07:32, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:মানসী দাস|মানসী দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:মানসী দাস|বাৰ্তা]]) 07:33, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Sunami K Dutta|Sunami K Dutta]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Sunami K Dutta|বাৰ্তা]]) 07:34, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 11:15, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:31, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) 60kg2dhf7p4n24r9ym9b4z6ih5mq7r1 616783 616776 2026-07-11T17:22:04Z Gitartha.bordoloi 2441 /* উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ */ 616783 wikitext text/x-wiki <noinclude>{{Village pump pages|প্ৰস্তাৱ|alpha=yes|start=85|ৰাইজৰ চ’ৰাৰ এই পৃষ্ঠাত নতুন ভাব আৰু প্ৰস্তাৱসমূহ আপুনিও যোগ কৰিব পাৰে। <br/>ইয়াৰ বাহিৰে অন্য ৱিকিপিডিয়াৰ নীতি বিষয়ক পৃষ্ঠাসমূহ নৱ-প্ৰস্তাৱিত আৰু প্ৰচলিত নীতি-নিৰ্দেশনাসমূহৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিবলৈ কৰিবলৈ অনুগ্ৰহ কৰি ''[[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ’ৰা (নীতি)|নীতি]]'' বিভাগৰ পৃষ্ঠা ব্যৱহাৰ কৰক।<br/>কোনো নীতি-নিৰ্দেশনাৰ প্ৰয়োগ বা ব্যৱহাৰ সম্পৰ্কীয় সন্দেহ মৰিষণৰ কাৰণে বিভিন্ন [[:en:Wikipedia:Noticeboards|জাননী ফলক]]সমূহ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে। যদি আপোনাৰ কাৰিকৰী জ্ঞান আছে তেন্তে উপযুক্তভাৱে অৱদান/আলোচনা/সহায় আগবঢ়াওক।<br/> সততে উদয় হোৱা প্ৰশ্নসমূহৰ এখন সূচী '''[[ৱিকিপিডিয়া:সততে উদিত হোৱা প্ৰশ্নসমূহ|এই FAQ পৃষ্ঠাত]]''' (FAQ: '''F'''requently '''A'''sked '''Q'''uestions) আছে, অনুগ্ৰহ কৰি প্ৰথমে তাত চাই লয় যেন। |WP:VPP}} {{cent}} __TOC__ <span id="below_toc"></span> </noinclude> {{archive box| [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/0|সবাতোকৈ পুৰণি]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/1|সংৰক্ষণ ১]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/2|সংৰক্ষণ ২]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/3|সংৰক্ষণ ৩ (জানুৱাৰী ২০১২-ডিচেম্বৰ ২০১২)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/4|সংৰক্ষণ ৪ (জানুৱাৰী ২০১৩-ডিচেম্বৰ ২০১৩)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/5|সংৰক্ষণ ৫ (জানুৱাৰী ২০১৪-ডিচেম্বৰ ২০১৮)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/6|সংৰক্ষণ ৬ (জানুৱাৰী ২০১৯-ডিচেম্বৰ ২০২১)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/7|সংৰক্ষণ ৭ (জানুৱাৰী ২০২২-ডিচেম্বৰ ২০২২)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/8|সংৰক্ষণ ৮ (জানুৱাৰী ২০২৩-ডিচেম্বৰ ২০২৩)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/9|সংৰক্ষণ ৯ (জানুৱাৰী ২০২৪-ডিচেম্বৰ ২০২৪)]]<br /> [[ৱিকিপিডিয়া:ৰাইজৰ চ'ৰা (প্ৰস্তাৱসমূহ)/Archive/10|সংৰক্ষণ ১০ (জানুৱাৰী ২০২৫-ডিচেম্বৰ ২০২৫)]] }} ==ৱিকি-জন্মদিন, ২০২৬ উদ্‌যাপন== সন্মানীয় সদস্যসকল, আমি জানো যে, অহা ১৫ জানুৱাৰীত ৱিকিপিডিয়াৰ ২৫বছৰীয়া জন্মদিন। বিগত ২৪ বছৰ ধৰি ৱিকিপিডিয়াই আমাক এখন গোলকীয় গাঁৱৰ অনুভৱ আনি দিছে। ৱিকিপিডিয়াৰ সৈতে সংযুক্ত হৈ ব্যক্তিগতভাৱে মই তৃপ্ত। সেয়ে, উক্ত শুভ দিনটোত মই '''২৫টা পৃষ্ঠা''' সৃষ্টিৰে উদ্‌যাপন কৰিম বুলি থিৰাং কৰিছোঁ। ১৪ জানুৱাৰীৰ ৰাতি ১২ বজাৰ পিছৰপৰা ১৫ জানুৱাৰী ৰাতি ১২ বজালৈ মোৰ এই উদ্‌যাপন চলিব। সন্মানীয় সদস্যসকলৰ কোনোবাই যদি সহযোগ কৰে ইয়াতেই সংযুক্ত হৈ কিবা সংকল্প ল’ব পাৰে বা মোৰ দৰে আপোনালোকেও নিজা নিজা সংকল্প লৈ একোটা পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰি ৱিকি-জন্মদিন উদ্‌যাপন কৰিব পাৰে। আহক আমি সকলোৱে মিলি গৌৰৱেৰে মুক্ত জ্ঞানৰ এই যাত্ৰাক উদ্‌যাপন কৰোঁ। -[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 18:06, 12 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মতামত=== * যিমানটা পাৰোঁ নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিম। — <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 14:36, 13 January 2026 (ইউ.টি.চি.) *:অশেষ ধন্যবাদ। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 17:14, 13 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সামৰণি=== ৱিকিপিডিয়াৰ জন্মদিন উপলক্ষ্য্যে তলৰ লিংকটোত দিয়া পৃষ্ঠাসমূহ সৃষ্টি কৰা হ’ল। *https://w.wiki/HUBc ==সতীৰ্থ-মিলন== সন্মানীয় সতীৰ্থ, অহা ইং ৩১ জানুৱাৰী ২০২৬ তাৰিখে গুৱাহাটীৰ শংকৰদেৱ কলাক্ষেত্ৰত দিনৰ ১১:০০ বজাৰপৰা ০১:০০ বজাৰ ভিতৰত সম্ভৱপৰ সকলোৱে মুখা-মুখি হোৱাৰ মানস কৰিছোঁ। সকলোৰে উপস্থিতিয়ে আমাৰ মনৰ উদ্যম বৃদ্ধি কৰিব বুলি ভবা হৈছে। যাতায়াত আৰু অন্যান্য খৰচ নিজৰ। সহমত হ’লে তলত সন্মতি দি ৱিকি-স্ৱাক্ষৰ কৰিব বুলি আশা কৰিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 14:35, 23 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সহমত=== * একো অসুবিধা নহ'লে থাকিম। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) * [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 17:24, 25 January 2026 (ইউ.টি.চি.) * [[সদস্য:JonaliB|জোনালী বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JonaliB|বাৰ্তা]]) 08:55, 26 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===উপস্থিতিৰ স্বাক্ষৰ=== [[File:Wiki-Adda (cropped).jpg|thumb|সতীৰ্থ মিলন- ৱিকি সদস্যৰ মুখা-মুখি অনুষ্ঠান]] *[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:21, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) *[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 13:33, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) * [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 13:35, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) *[[সদস্য:পাপৰি বৰা|পাপৰি বৰা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:পাপৰি বৰা|বাৰ্তা]]) 13:49, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) ==নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬== ১ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬ৰপৰা আৰম্ভ হ'ব [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন-২০২৬]] প্ৰবন্ধ লিখন প্ৰতিযোগিতা। এই প্ৰতিযোগিতাখনৰ এগৰাকী স্থানীয় আয়োজক হিচাপে মই প্ৰতিযোগিতাখনৰ বিচাৰকৰ দায়িত্ব পালন কৰিবলৈ সদস্য [[User:JonaliB|জোনালী বৰুৱা]], [[User:Pranamikaadhikary|প্ৰণামিকা অধিকাৰী]] আৰু [[User:-chanakyakdas|চাণক্য কুমাৰ দাস]] অনুৰোধ জনাইছোঁ। লগতে সদস্যসকলক এই প্ৰতিযোগিতাখনত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছোঁ। অংশগ্ৰহণৰ বাবে ইয়াত [[ৱিকিপিডিয়া:নাৰীবাদ আৰু লোকগাথা এডিটাথন ২০২৬|ক্লিক কৰক]]। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 11:07, 31 January 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মতামত=== প্ৰস্তাৱটো মই দেখাই নাছিলোঁ। সদস্যসকলৰ আপত্তি নাথাকিলে দায়িত্ব পালন কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:11, 1 February 2026 (ইউ.টি.চি.) ==ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ফেজ-২== প্ৰিয় সতীৰ্থসকল, ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহত সৃষ্টি কৰা প্ৰবন্ধসমূহ প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে খৰধৰকৈ লিখাৰ বাবে কোনো কোনো প্ৰবন্ধত কিছু খুঁটি-নাটি ৰৈ যায়, এই খুঁটি-নাটি সমূহ নাইকিয়া কৰি ইতিমধ্যে লেখা প্ৰবন্ধসমূহ উন্নত কৰাৰ উদ্দেশ্যেৰে ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ফেজ-২ অনুষ্ঠিত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। এই সম্পাদনা মেলাত নতুন প্ৰবন্ধ সৃষ্টি কৰা নহয়, ইতিমধ্যে ৱিকিত থকা এছীয় বিষয়ক প্ৰবন্ধসমূহ বিচাৰি উলিয়াই সেইসমূহ সংশোধন আৰু পৰিৱৰ্ধন কৰা হ'ব। এপ্ৰিল মাহৰ ১৫ তাৰিখৰপৰা মে' মাহৰ ১ তাৰিখলৈ অনুষ্ঠিত হ'ব লগা ১৫ দিনীয়া এই সংশোধনী মেলাৰ বাবে মই আয়োজক ৰূপে [[ৱিকিপিডিয়া:ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫|ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ ২০২৫]]-ৰ বিজয়ী [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] আৰু [[সদস্য:Kandarpajit Kallol|কন্দৰ্পজিৎ কল্লোলৰ]] নাম প্ৰস্তাৱ কৰিলোঁ আৰু আপোনালোকৰ সমৰ্থন আৰু সহযোগিতা আশা কৰিলোঁ। অংশগ্ৰহণকাৰীসকলক অৱদান অনুসৰি একোটিকৈ '''ৱিকিপিডিয়া এছিয়ান মাহ''' টি-চাৰ্ট প্ৰদান কৰা হ'ব। সমান্তৰালকৈ যোৰহাটত এখন অফলাইন কৰ্মশালাৰ আয়োজন কৰা হৈছে। বিনয়েৰে, [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 07:28, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== # [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 07:28, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) # <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 08:40, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:নৰুনা বৰুৱা|নৰুনা বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:নৰুনা বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 09:40, 13 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===মন্তব্য=== ==চন্দন চিৰিং ফুকন সোঁৱৰণী উদ্ধৃতি সংযোগ মেলা== *https://w.wiki/KNRd সন্মানীয় সদস্যসকল, অহা ২৭ এপ্ৰিল, '''চন্দন বিয়োগ'''ৰ দিনটোৰ সৈতে সংগতি ৰাখি এটা প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছে। অনুগ্ৰহ কৰি লিংকত গৈ মতামত দিব বুলি আশা কৰিলোঁ।[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 13:43, 26 March 2026 (ইউ.টি.চি.) == বড়ো ভাষা আৰু সংস্কৃতি দৃশ্যমানতা প্ৰকল্প == আমি অসমৰ জনগণে ইয়াৰ সকলো জাতি-জনগোষ্ঠীৰ মাজত এক ভাতৃত্ববোধ আৰু সৌহাৰ্দ্যৰে বসবাস কৰি গৌৰৱ অনুভৱ কৰি আহিছোঁ। বড়ো জনগোষ্ঠী ইয়াৰ ভিতৰত আমাৰ অন্যতম গৌৰৱৰ উৎস, আৰু তেওঁলোকৰ সমৃদ্ধ সংস্কৃতি আৰু ঐতিহ্য সংৰক্ষণ আৰু প্ৰচাৰৰ বাবে আমি প্ৰতিশ্ৰুতিবদ্ধ। সাম্প্ৰতিক সময়ত বড়ো সমাজে ৱিকিমিডিয়া প্লেটফৰ্মসমূহত নিজৰ দৃশ্যমানতা বৃদ্ধি কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো সক্ৰিয়ভাৱে কাম কৰি আছে। দক্ষিণ এছিয়াৰ অংশীদাৰিত্ব ব্যৱস্থাপক, Wikimedia Foundationৰ প্ৰবীণ দাসৰ সৈতে এক দীঘলীয়া আলোচনা আৰু তেখেতৰ পৰামৰ্শৰ পাছত, মই "Bodo Language & Culture Visibility Project" নামৰ এটা প্ৰকল্প পৰিচালনাৰ পৰিকল্পনা কৰিছোঁ। অসমীয়া ৱিকিসমাজৰ এজন সদস্য হিচাপে, এই পৰিকল্পনাটোৰ বাবে আপোনালোকৰ সমৰ্থন, পৰামৰ্শ আৰু মূল্যৱান মতামত আন্তৰিকতাৰে আশা কৰিছোঁ। -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 13:31, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 13:34, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 13:39, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:হানিফ আলী|হানিফ আলী]] ([[সদস্য বাৰ্তা:হানিফ আলী|বাৰ্তা]]) 14:51, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Rakesh Modak|Rakesh Modak]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rakesh Modak|বাৰ্তা]]) 16:28, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} কৰিছোঁ৷ -[[User:Kuldhar Rabha|<font color="#cc0099">𝒦𝓊𝓁𝒹𝒽𝒶𝓇 ℛ𝒶𝒷𝒽𝒶</font>]] ^{[[User Talk:Kuldhar Rabha|<font color="#6600cc">(𝒯𝒶𝓁𝓀)</font>]]} 17:05, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -[[সদস্য:চন্দ্ৰিমা ৰাভা|চন্দ্ৰিমা ৰাভা]] ([[সদস্য বাৰ্তা: চন্দ্ৰিমা ৰাভা|বাৰ্তা]]) 22:47, 29 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 12:21, 30 March 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{Support}} -<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 13:00, 30 March 2026 (ইউ.টি.চি.) * {{support}}[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 05:15, 6 April 2026 (ইউ.টি.চি.) ====মতামত==== ==পাঠ্যক্ৰমত ৱিকিপিডিয়া== সন্মানীয় সদস্যসকলৰ জ্ঞাতাৰ্থে জনাওঁ যে [[:meta:Wikimedia as a curriculum subject at Nagaon University|নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ পাঠ্যক্ৰমত ৱিকিপিডিয়াৰ অন্তৰ্ভূক্তি]]ৰ প্ৰস্তাৱ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অসমীয়া বিভাগৰ পৰা পোৱা গৈছে৷ এই সংক্ৰান্তত আলোচনা কৰিবলৈ জৰুৰীভাৱে আমি মিলিত হোৱাৰ প্ৰয়োজন৷ সেয়ে আজি নিশা ৯ বজাৰ পৰা আধাঘণ্টামানৰ এখনি গুগল মিটৰ আয়োজন কৰা হৈছে৷ আশাকৰোঁ সৰহসংখ্যক সদস্যই আলোচনাটিত সহযোগ কৰিব৷ -[[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 07:10, 11 May 2026 (ইউ.টি.চি.) মিটিঙৰ লিংক- [https://calendar.app.google/1A5Sve84Jc3Psxv26 meet.google.com/1A5Sve84Jc3Psxv26] ====উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ==== # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 16:20, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:21, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:BabulB|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:BabulB|বাৰ্তা]]) 05:54, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ===পাঠ্যক্ৰম সম্বন্ধীয় বিশেষ সভা=== সন্মানীয় সদস্যসকলৰ জ্ঞাতাৰ্থে জনাব খোজোঁ যে, যোৱা ১১ মে, ২০২৬ তাৰিখৰ নিশা ৯ বজাত এখন বিশেষ জৰুৰী সভা আহ্বান কৰা হৈছিল আৰু তাত ভালেকেইগৰাকীমান সদস্যৰ উপস্থিতিত নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ে “ৱিকিমিডিয়া’’ক এক পাঠ্য বিষয় হিচাপে অন্তৰ্ভূক্ত কৰিবলৈ কৰা ইচ্ছাৰ ওপৰত আলোচনা কৰা হৈছিল। সভাত নীতেশ গীলকো আমন্ত্ৰণ কৰা হৈছিল আৰু তেওঁ উপস্থিত থাকি বিষয়টোত আগবঢ়াত উৎসাহিত কৰিছিল। সেইমৰ্মে, আমি নগাঁও বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সৈতে কথা-বতৰা কিছু আগুৱাই নিয়া হৈছে। এইটো বিষয়কে পুনৰ আলোচনা কৰিবলৈ অহা '''৩১ মে’ ২০২৬ তাৰিখৰ সন্ধিয়া ৮ বজাৰ পৰা ৯ বজালৈ এখনি গুগল মিট'''ৰ আয়োজন কৰা হৈছে। সন্মানীয় সকলো সদস্যই এই সভাখনত উপস্থিত থাকি নিজ নিজ মতামত ব্যক্ত কৰিব বুলি আশা কৰিলোঁ। সভাৰ লিংক পৰৱৰ্তী সময়ত দিয়া হ’ব।-[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:05, 29 May 2026 (ইউ.টি.চি.) * সভাৰ লিংক: https://meet.google.com/gna-wprg-hsh ===উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ=== # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 16:20, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #<span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:21, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 18:17, 31 May 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 08:42, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) ==বেটুপাতৰ নতুন শিতান== {{আলোচনা সমাপ্ত}} অসমীয়া ৱিকিপিডিয়াৰ বেটুপাতত “নিৰ্বাচিত মিডিয়া” নামৰ এটা নতুন শিতান সংযোগ কৰিব বিচৰা হৈছে৷ তাৰ বাবে আপোনালোকৰ সমৰ্থন আশা কৰিলোঁ৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 14:04, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}-[[সদস্য:Rajdweep nlb|Rajdweep nlb]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rajdweep nlb|বাৰ্তা]]) 15:05, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}[[সদস্য:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Jyoti Chiring|বাৰ্তা]]) 15:28, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:45, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 16:04, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:BabulB|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:BabulB|বাৰ্তা]]) 16:15, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}} [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 16:23, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}-[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 16:43, 23 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}- <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 04:11, 24 May 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{সমৰ্থন}}- [[সদস্য:JyotiPN|JyotiPN]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JyotiPN|বাৰ্তা]]) 06:39, 24 May 2026 (ইউ.টি.চি.) ====মতামত==== * সৰ্বসন্মতিমৰ্মে সংযোগ কৰা হ’ল৷ <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px;">[[User:দিব্য দত্ত|<font color="#663300">'''দিব্য দত্ত'''</font>]]&nbsp;([[User Talk:দিব্য দত্ত|বাৰ্তা]])</span> 16:22, 1 June 2026 (ইউ.টি.চি.) </div> == ৱিকিডাটাত অসমীয়া বিৱৰণ যোগ কৰাৰ প্ৰস্তাৱ == সকলোকে নমস্কাৰ,<br/>মই ৱিকিডাটাত ইংৰাজীৰপৰা বিৱৰণ অনুবাদ কৰিবলৈ এটা পাইথন স্ক্ৰিপ্ট প্ৰস্তুত কৰিছোঁ। ইয়াৰ সহায়ত মই ইতিমধ্যে ৱিকিডাটাত ৩০ লাখতকৈ অধিক বঙালী বিৱৰণ অনুবাদ কৰিছোঁ। সেইবোৰ প্ৰায় নিৰ্ভুল আছিল। ইয়াৰ উপৰি, পৰীক্ষামূলকভাৱে মই কিছুমান অসমীয়া বিৱৰণো যোগ কৰিছোঁ, যাৰ সংখ্যা ইতিমধ্যে কেইবা হাজাৰ অতিক্ৰম কৰিছে।<br/>বাংলাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা সম্পূৰ্ণ অভিধানখন মই Gemini AI-ৰ সহায়ত অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছোঁ। [[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|এই অভিধানখন]] ব্যৱহাৰ কৰাৰ আগতে ইয়াত কোনো ভুল বা ত্ৰুটি আছে নেকি, সেয়া মই পৰীক্ষা কৰিব বিচাৰোঁ। এই বিষয়ত অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ পৰামৰ্শ আৰু মতামত আন্তৰিকতাৰে আশা কৰিছোঁ।<br/>সেয়ে অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সম্প্ৰদায়ৰ সকলোলৈ অনুৰোধ, অনুগ্ৰহ কৰি '''[[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|এই লিংকত]]''' গৈ [[সদস্য:MS Sakib/অসমীয়া বিৱৰণ|অভিধানখন]] পৰীক্ষা কৰি চাওক। যদি কোনো ভুল চকুত পৰে, তেন্তে আপোনালোকে নিজেই সেয়া সংশোধন কৰি দিব পাৰে অথবা মোক জনাব পাৰে।<br/>ধন্যবাদ। ≈ <b style="border:2px solid#103; font-family:georgia; font-variant:small-caps">[[User:MS_Sakib|<b style="background-color:#1E816F; color:#fff">&nbsp; MS Sakib&nbsp; </b>]] [[User talk:MS Sakib|📩]] <b>·</b>[[Special:Contributions/MS Sakib|📝]]</b> 01:21, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) :নমস্কাৰ MS SAKIB, আপোনাৰ সজ প্ৰচেষ্টাৰ শলাগ ল’লোঁ। সামান্য এটা অংশ চকু ফুৰালোঁ। শব্দবোৰ বাংলাসুৰীয়া হ’লে ই অসমীয়া ভাষাৰ ক্ষতি কৰিব। বিশেষভাৱে “ৱ’’ আৰু “ৰ’’-ৰ যথোচিত ব্যৱহাৰ হ’ব লাগিব। সময় হাতত লৈ আমি চকু ফুৰাম। আশাকৰোঁ আমাৰ লগত সহযোগ কৰিব। [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 15:51, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ::@[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] আপোনাক বহুত ধন্যবাদ। ::হয়, মোৰো সেইটোৱেই আটাইতকৈ ডাঙৰ চিন্তা যে অনুবাদবোৰ যেন বাংলা-সুলভ নহয়। সেইবাবেই মই অসমীয়া ৱিকি-সম্প্ৰদায়ৰ সহায় বিচাৰিছোঁ। আপোনালোকৰ পৰামৰ্শ আৰু সহযোগিতা পালে মই বৰ আনন্দিত হ'ম। ::আৰু এটা কথা উল্লেখ কৰিব বিচাৰোঁ। মোৰ বিৱৰণ অনুবাদৰ স্ক্ৰিপ্টটো সম্পূৰ্ণৰূপে dictionary-based। অৰ্থাৎ, ইংৰাজীত কোনো নিৰ্দিষ্ট শব্দ থাকিলে অভিধানত তাৰ বিপৰীতে থকা অসমীয়া শব্দটোৱেই ব্যৱহাৰ হ'ব; ইয়াৰ বাহিৰে আন কোনো শব্দ অহাৰ সুযোগ নাই। ::সেয়ে যদি অভিধানত কোনো ভুল অনুবাদ থাকি যায়, তেন্তে আন এটা Correction স্ক্ৰিপ্টৰ সহায়ত সেই নিৰ্দিষ্ট ইংৰাজী শব্দৰ বিপৰীতে থকা সকলো ভুল অনুবাদ বিচাৰি সঠিক শব্দেৰে সহজেই সলনি কৰিব পাৰি। বাংলাতো আৰম্ভণিতে এনে কিছুমান ভুল হৈছিল। পিছত মই সেই Correction স্ক্ৰিপ্ট চলাই শব্দাৰ্থগত ভুলসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে সংশোধন কৰিছিলোঁ। ::গতিকে এতিয়া বা ভৱিষ্যতে যদি কোনো ৱিকিডাটা আইটেমৰ বিৱৰণত ভুল অসমীয়া অনুবাদ আপোনালোকে লক্ষ্য কৰে, অনুগ্ৰহ কৰি মোক জনাব। মই মাত্ৰ কেইমিনিটমানৰ ভিতৰতে স্ক্ৰিপ্ট চলাই সেই ভুল শব্দসমূহ সকলো ঠাইতে সঠিক শব্দেৰে সলনি কৰিব পাৰিম। ≈ <b style="border:2px solid#103; font-family:georgia; font-variant:small-caps">[[User:MS_Sakib|<b style="background-color:#1E816F; color:#fff">&nbsp; MS Sakib&nbsp; </b>]] [[User talk:MS Sakib|📩]] <b>·</b>[[Special:Contributions/MS Sakib|📝]]</b> 23:33, 2 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ==গুৱাহাটীত ৱিকিমিডিয়াৰ যিকোনো এটা প্ৰকল্পৰ কৰ্মশালা== ইয়াৰ দ্বাৰা সন্মানীয় সদস্যসকলক জনাব খোজোঁ যে, অহা ১১ জুলাই শনিবাৰে দিনৰ ১০:৩০ বজাৰ পৰা ০১:৩০ বজালৈ গুৱাহাটীস্থিত স্বেচ্ছাসেৱী সংগঠন '''সৃষ্টি-এক ৰূপান্তৰৰ যাত্ৰা'''ৰ উদ্যোগত আৰু '''বৃহত্তৰ ৰুক্মিণীনগৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ'''ৰ সহযোগত অসমীয়া ৱিকিমিডিয়াৰ এক চমু পৰিচয় আৰু যিকোনো এটা প্ৰকল্পৰ সম্পাদনা কৌশল প্ৰদানৰ কাম হাতত লোৱা হৈছে। উক্ত কাৰ্যত আপোনালোকৰ সমৰ্থন আৰু সহযোগিতা কামনা কৰাৰ লগতে গুৱাহাটীস্থিত সদস্যসকলৰ কায়িক উপস্থিতি কামনা কৰা হ’ল। যাতায়াতৰ বাবে কোনো ব্যয় বহন কৰা নহয়।-[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 05:32, 3 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ===সমৰ্থন=== *{{support}}- --[[সদস্য:JonaliB|JonaliB]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JonaliB|বাৰ্তা]]) 15:06, 3 July 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}- [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 17:18, 6 July 2026 (ইউ.টি.চি.) *{{support}}-[[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 08:35, 8 July 2026 (ইউ.টি.চি.) ===বিৰোধ=== ===মতামত=== সতীৰ্থসকলৰ কোন কোন উক্ত অনুষ্ঠানত উপস্থিত থাকিব পাৰিব, জনালে আয়োজকসকলৰ সুবিধা হয় বুলি জনাইছে৷ সেয়ে অনুগ্ৰহ কৰি উপস্থিতি নিশ্চিত কৰিব৷[[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 04:56, 7 July 2026 (ইউ.টি.চি.) '''ঠিকনা''' *বৃহত্তৰ ৰুক্মিণীনগৰ সামাজিক সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ *স্থান: ৰুক্মিনী নগৰ প্ৰেক্ষাগৃহ *পথ: ৰঙ্গমঞ্চ পথ *লেণ্ডমাৰ্ক: হোটেল ৰয়েল দি কাচা ৰ ওচৰত *হাউচিং বাছ ষ্টপ ===কাৰ্যসূচী=== ১১/৭/২০২৬ শনিবাৰ *১০:৩০ বজাত- অনুষ্ঠানৰ আৰম্ভণি আৰু আদৰণি -পূৰবী চৌধুৰী *১০:৪৫ বজাত- পৰিচয় পৰ্ব (দুয়োফালৰ) *১১:০০ বজাত- ৱিকিমিডিয়াৰ চমু পৰিচয় -প্ৰণামিকা অধিকাৰী, জোনালী বৰুৱা *১১:১৫ বজাত- চাহ-বিৰতি *১১:৩০ বজাত- ৱিকিপিডিয়াৰ প্ৰশিক্ষণ -সমল ব্যক্তি: উপস্থিত ৱিকিমিডিয়ান *০১:৩০ বজাত- সামৰণি ===উপস্থিত সদস্যৰ স্বাক্ষৰ=== #[[সদস্য:Minati handique|Minati handique]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Minati handique|বাৰ্তা]]) 07:23, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:পাৰুল বৰুৱা|পাৰুল বৰুৱা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:পাৰুল বৰুৱা|বাৰ্তা]]) 07:25, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা|অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা]] ([[সদস্য বাৰ্তা:অপূৰ্ব কুমাৰ শৰ্মা|বাৰ্তা]]) 07:25, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Pranita Gogoi|Pranita Gogoi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranita Gogoi|বাৰ্তা]]) 07:26, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Bhaswati.Deka.Borah|Bhaswati.Deka.Borah]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Bhaswati.Deka.Borah|বাৰ্তা]]) 07:29, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Anju saikia|Anju saikia]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Anju saikia|বাৰ্তা]]) 07:32, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:মানসী দাস|মানসী দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:মানসী দাস|বাৰ্তা]]) 07:33, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Sunami K Dutta|Sunami K Dutta]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Sunami K Dutta|বাৰ্তা]]) 07:34, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দিম্পল দাস|বাৰ্তা]]) 11:15, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 16:31, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Gitartha.bordoloi|— গীতাৰ্থ বৰদলৈ]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Gitartha.bordoloi|বাৰ্তা]]) 17:21, 11 July 2026 (ইউ.টি.চি.) gtd2l0sj2gdpkf043g6qo17wd4x3hi8 0 6808 616830 609602 2026-07-12T07:10:31Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616830 wikitext text/x-wiki {{redirect|হীৰেন গোহাঁই|একে নামৰ শিল্পীজন|হীৰেন গোহাঁই (সংগীতজ্ঞ)}} {{infobox writer | name = হীৰেন গোহাঁই | image = Hiren Gohain.JPG | imagesize = 200px | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = ১৯৩৯ চনৰ এপ্ৰিল মাহত | birth_place = [[গোলাঘাট]], [[অসম]] | death_date = | death_place = | occupation = সমালোচক, বিশিষ্ট চিন্তাবিদ, সাংবাদিক, শিক্ষাবিদ, অধ্যাপক | nationality = [[ভাৰত|ভাৰতীয়]] | ethnicity = | citizenship = ভাৰতীয় | language = [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = [[অসমীয়া জাতীয় জীৱনত মহাপুৰুষীয়া পৰম্পৰা]]<br />কীৰ্তন পুথিৰ ৰস-বিচাৰ | spouse = | partner = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = [[সাহিত্য অকাডেমি বঁটা]] (১৯৮৯)<ref>{{cite web | url=http://sahitya-akademi.gov.in/sahitya-akademi/showSearchAwardsResult.jsp?year=&author=&awards=AA&language=ASSAMESE| title=সাহিত্য অকাডেমি বঁটা বিজয়ী অসমীয়াসকলৰ তথ্য |publisher=সাহিত্য অকাডেমি | accessdate=নৱেম্বৰ ১৬, ২০১২}}</ref>, শ্বহীদ কুশল কোঁৱৰ বঁটা<ref name="https://www.indiatodayne.in">{{cite web | url=https://www.indiatodayne.in/assam/story/eminent-scholar-dr-hiren-gohain-to-receive-swahid-kushal-konwar-award-2026-1399214-2026-05-28 | title=Eminent scholar Dr Hiren Gohain to receive Swahid Kushal Konwar Award 2026 | publisher=https://www.indiatodayne.in | date=May 28, 2026, | accessdate=29 May 2026}}</ref> | signature = | signature_alt = | website = }} '''হীৰেন গোহাঁই''' ({{lang-en|Hiren Gohain}}; জন্ম: ১৯৩৯) [[অসমীয়া সাহিত্য|অসমীয়া]] আৰু [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী সাহিত্য]]ৰ এগৰাকী সাহিত্যিক আৰু সমালোচক।<ref>{{cite news |title=Assamese Intellectuals Angry Over 'Injustice' to Gohain |url=http://news.outlookindia.com/items.aspx?artid=675108 |work=Outlook (magazine) |date=23 February 2010 |accessdate=1 December 2011 |archivedate=14 June 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120614062653/http://news.outlookindia.com/items.aspx?artid=675108 |deadurl=yes }}</ref> ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ এগৰাকী কবি,<ref>{{cite book |title=Contemporary Indian literature and society |last=Jotwani |first=Motilal Wadhumal |page=6 |year=1979 |publisher=Heritage |location=New Delhi |oclc=5898943 }}</ref> সাংবাদিক, শিক্ষাবিদ আৰু শিক্ষক। <!-- তেওঁ নিজা সাহিত্যিক কৰ্মৰাজীৰে আন্তৰাষ্ট্ৰীয়ভাৱে সুখ্যাতি অৰ্জন কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে। গোহাঁই [[অসম]]ৰ [[ৰাজনীতি]]ৰ লগতো জড়িত <<কেনেকৈ জড়িত?>>। --> তেওঁ ১৯৩৯ চনত [[অসম]]ৰ [[গোলাঘাট]] চহৰত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল। গোহাঁইৰ পিতৃ মহেন্দ্ৰনাথ গোহাঁই আৰু মাতৃ শৰৎকুমাৰী গোহাঁই। মহেন্দ্ৰ নাথ গোহাঁই শিক্ষক আছিল। তেওঁ পূৰ্বে [[গুৱাহাটী]] আৰু [[বৰপেটা জিলা]]ৰ বিদ্যালয়সমূহৰ পৰিদৰ্শক আছিল আৰু অৱসৰৰ পাছত আৰ্য বিদ্যাপীঠত অধ্যক্ষৰূপে কাম কৰিছিল।<ref name="হীৰেন গোহাঁই">{{cite book | title=সাহিত্য অকাডেমি বঁটা বিজয়ী অসমীয়া | author=সমীন কলিতা | year=২০০৮ | pages=১৩৭}}</ref> উত্তৰ গুৱাহাটীত তেখেতৰ পৈতৃক ঘৰ আছিল। ড॰ গোহাঁয়ে [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ ইংৰাজী বিভাগৰ মুৰব্বী অধ্যাপক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি কিছুবছৰ পূৰ্বে অৱসৰ লৈছে। তেখেতৰ জ্যেষ্ঠা ভগ্নী [[কমলা গোহাঁই]] চল্লিছৰ দশকৰ এগৰাকী অসমীয়া মহিলা চিকিৎসক আছিল।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী">{{cite web | url=http://srotaswini.in/#our-volumes | title=বিজ্ঞানৰ জগতত অসমীয়া মহিলা | accessdate=27 May 2020 | archivedate=7 June 2020 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20200607163048/http://srotaswini.in/#our-volumes | deadurl=yes }}</ref> == শিক্ষা== * ১৯৫৫ চনত তেওঁ [[গুৱাহাটী]]ৰ [[কটন কলেজিয়েট চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়]]ৰ পৰা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ভিতৰতে দ্বিতীয় স্থান (ইংৰাজী আৰু অসমীয়া বিষয়ত সৰ্বোচ্চ নম্বৰ লাভ কৰি প্ৰৱেশিকা পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হৈছিল। * ড॰ গোহাঁয়ে ১৯৫৭ চনত [[কটন কলেজ]]ৰ পৰা [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ ভিতৰতে তৃতীয় স্থান লভি আই-এ লাভ কৰে। * [[কলিকতা]]ৰ [[প্ৰেছিডেন্সী কলেজ]]ৰ পৰা ইংৰাজী সাহিত্যত সন্মানসহ দ্বিতীয় শ্ৰেণীৰ স্নাতক সন্মান লাভ কৰে। * ১৯৬১ চনত তেওঁ ক্ৰিষ্টফাৰ মৰিছৰ তত্ত্বাবধানত [[ইংলেণ্ড]]ৰ [[কেমব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ পৰা পি.এইচ.ডি উপাধি লাভ কৰে। তেওঁ [[মিল্টন]]ৰ বিষয়ে গৱেষণা কৰিছিল। * ১৯৬২ চনত [[দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ পৰা ইংৰাজী বিষয়ত প্ৰথম স্থান লৈ স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ড॰ গোহাঁই এজন কৃতী ছাত্ৰ আছিল।<ref name="হীৰেন গোহাঁই"/> ==সাহিত্যকৃতি== ড॰ হীৰেন গোহাঁয়ে ছাত্ৰ অৱস্থাৰে পৰাই সাহিত্য চৰ্চা কৰিছিল।<ref name="হীৰেন গোহাঁই"/> ড॰ [[বীৰেন্দ্ৰ কুমাৰ ভট্টাচাৰ্য]]ই সম্পাদনা কৰা আলোচনী [[ৰামধেনু (আলোচনী)|ৰামধেনুত]] তেখেতৰ কেইবাটাও কবিতা প্ৰকাশ হৈছিল।<ref name="হীৰেন গোহাঁই"/><!-- কৰি তেখেতৰ উজ্জ্বল প্ৰতিভাৰ পৰিচয় দাঙি ধৰিছিল। প্ৰধানতঃ ড॰ গোহাঁই মাৰ্ক্সীয় চিন্তা চৰ্চাৰ প্ৰতি গভীৰ ভাৱে বিশ্বাসী আৰু [[মাৰ্ক্সবাদ]]ৰ এজন অন্যতম প্ৰবক্তাৰূপে জনাজাত। তেওঁৰ মতে সাহিত্য সমালোচনাৰ বাবে মাৰ্ক্সবাদৰ জ্ঞানৰ প্ৰয়োজন আছে। তেখেতৰ মতে মাৰ্ক্সবাদে সাহিত্যৰ গতি প্ৰকৃতি ভালকৈ বুজাত সহায় কৰে। সাহিত্য সৃষ্টি আৰু সেই সৃষ্টিৰ তাত্পৰ্য যে সামাজিক সেই কথাটো মাৰ্ক্সবাদৰ পৰাই উপলদ্ধি কৰিব পাৰি ড॰ গোহাঁইৰ বিশ্বাস। এনে দৃষ্টিভংগীৰে এতিয়ালৈ তেওঁ কেইবাখনো গ্ৰন্থ প্ৰকাশ কৰি উলিয়াইছে। তেনে কেইখনমান উল্লেখনীয় :- --> ===গ্ৰন্থপঞ্জী=== {{div col|2}} # সাহিত্যৰ সত্য (১৯৭০) # সমাজ আৰু সমালোচনা (১৯৭২)<ref name="হীৰেন গোহাঁইৰ ৰচনাৱলী">{{cite book | title=হীৰেন গোহাঁইৰ ৰচনাৱলী: প্ৰথম খণ্ড-বিষয় সাহিত্য | publisher=কথা প্ৰকাশন | editor= শোণিত বিজয় দাস, মুনীন বায়ন | chapter=আগকথা | year=২০০৯ | isbn=৮১-৮৯১৪৮-১৮-৪}}</ref> # বাস্তৱৰ স্বপ্ন (১৯৭২)<ref name="হীৰেন গোহাঁইৰ ৰচনাৱলী"/> # সাহিত্য আৰু চেতনা (১৯৭৬) # কাল ভ্ৰমৰ (১৯৭৮) # কীৰ্তন পুথিৰ ৰস-বিচাৰ (১৯৮৩) # বিশ্বায়তন (১৯৮৪) # তেজৰ আখৰে লেখা (১৯৮৪) # উপন্যাসৰ আধুনিক পাশ্চাত্য সমালোচনা (১৯৮৪) # [[অসমীয়া জাতীয় জীৱনত মহাপুৰুষীয়া পৰম্পৰা]] (১৯৮৭) # বন্দৰৰ কাল (১৯৮৭) # আঞ্চলিকতাবাদ আৰু অসম, (১৯৯০) # উত্তৰণৰ সাধনা (১৯৯২) # কেৱল মানুহৰ আছে গান, তৰা আৰু বোকা (১৯৯৩) # কালস্ৰোত আৰু কাণ্ডাৰী (১৯৯৫) # [[ইমান তিতা সাগৰৰ পানী]] (২০১১)<ref>{{Cite web |title=ইমান তিতা সাগৰৰ পানী গ্ৰন্থৰ তথ্য |url=http://books.jamini.co.in/%E0%A6%87%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%A8-%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%A4%E0%A6%BE-%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%97%E0%A7%B0%E0%A7%B0-%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%80/ |access-date=2012-03-22 |archivedate=2012-02-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120201130146/http://books.jamini.co.in/%E0%A6%87%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%A8-%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%A4%E0%A6%BE-%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%97%E0%A7%B0%E0%A7%B0-%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%80/ |deadurl=yes }}</ref> (আত্মজীৱনী) # [[বতাহত ক’ৰ গধূলি গোপাল]] (আত্মজীৱনী) # সাহিত্য, সত্তা আৰু সাধনা (২০০০) # [[হেঙুল আকাশ, ক’লা চাইকেল আৰু এজন আৰোহী]] (আত্মজীৱনী) # [[সপোনৰ দিকচৌ বনত]] (আত্মজীৱনী) # ৰণশিঙা খংশিঙা (১৯৬০) <ref name="হীৰেন">{{cite book | title=হীৰেন গোঁহাই ৰচনাৱলী (তৃতীয় খণ্ড) | publisher=কথা | author=দাস, শোণিত বিজয়-বায়ন, মুনীন (সম্পাদনা) | authorlink=গ্ৰন্থপঞ্জী | year=২০২২ | isbn=978-81-89148-88-1}}</ref> # সমাজ আৰু সমালোচনা (১৯৭২)<ref name="হীৰেন"/> # সৃষ্টি আৰু যুক্তি (১৯৭২)<ref name="হীৰেন"/> # কবিতাৰ বিচাৰ আৰু নতুন সমালোচনা (১৯৮৬)<ref name="হীৰেন"/> # বন্দৰৰ কাল (১৯৮৭)<ref name="হীৰেন"/> # কেৰ্বেৰাচ আৰু নৰকৰ প্ৰহৰী (১৯৮৭)<ref name="হীৰেন"/> # সাক্ষাৎকাৰত সাফল্য লাভৰ উপায় (১৯৮৭)<ref name="হীৰেন"/> # অদৃষ্ট আৰু অসম (১৯৮৮)<ref name="হীৰেন"/> # উপন্যাসৰ আধুনিক সমালোচনা ২য় খণ্ড (১৯৮৮)<ref name="হীৰেন"/> # স্বাধীনতাৰ সপোন আৰু দিঠক (১৯৯১) <ref name="হীৰেন"/> # পট পৰিৱৰ্তন (১৯৯২)<ref name="হীৰেন"/> # ঐতিহ্যৰ ৰূপান্তৰ আৰু অন্যান্য প্ৰবন্ধ(১৯৯৩)<ref name="হীৰেন"/> # এগছ বন্তিৰ এন্ধাৰ (১৯৯৩)<ref name="হীৰেন"/> # উত্তৰণৰ সাধনা (লয়াৰ্ছ বুক ষ্টল, ১৯৯৩)<ref name="হীৰেন"/> # যোগাযোগ (ভষ্টক, ১৯৯৩)<ref name="হীৰেন"/> # গণতন্ত্ৰৰ নৱজীৱন (জানকী প্ৰকাশন, ১৯৯৪)<ref name="হীৰেন"/> # কালস্ৰোত আৰু কাণ্ডাৰী (লয়াৰ্ছ বুক ষ্টল, ১৯৯৫)<ref name="হীৰেন"/> # অবিনাশী অসমীয়া (বুক এম্পৰিয়াম, ১৯৯৬)<ref name="হীৰেন"/> # লস্ত লাগিজ্ (বুক এম্পৰিয়াম, ১৯৯৬)<ref name="হীৰেন"/> # শব্দভেদী বাণ (ষ্টুডেণ্টছ্ এম্পৰিয়াম, ১৯৯৬)<ref name="হীৰেন"/> # সন্ধিক্ষণ (লয়াৰ্ছ বুক ষ্টল, ১৯৯৭)<ref name="হীৰেন"/> # ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনত বিপ্লৱবাদীসকলৰ অৱদান, (নেশ্যনেল বুক ট্ৰাষ্ট, ইণ্ডিয়া,১৯৯৮)<ref name="হীৰেন"/> # উৰণীয়া হাঁহৰ মাত, (বুক হাইভ, ১৯৯৮)<ref name="হীৰেন"/> # নৈৰাজ্য আৰু নিৰ্মাণ, (লয়াৰ্ছ বুক ষ্টল, ১৯৯৮)<ref name="হীৰেন"/> # মানৱতাৰ সন্ধানত, (জ্যোতি প্ৰকাশন, ২০০১)<ref name="হীৰেন"/> # কুঁৱলী ফালি পোহৰ, (চন্দ্ৰ প্ৰকাশ, ২০০২)<ref name="হীৰেন"/> # কিয় লিখোঁ, (এফ, এছ শইকীয়া, মিৰনেট, ২০০৩)<ref name="হীৰেন"/> # ভাবীকালৰ খনিকৰ, (জ্যোতি প্ৰকাশন, ২০০৩)<ref name="হীৰেন"/> # জাতিসত্তা আৰু মানৱসত্তা, (অনন্যা প্ৰকাশন, ২০০৪)<ref name="হীৰেন"/> # মাজুলীৰ জিলিঙনি, (পদাতিক প্ৰকাশন, ২০০৫)<ref name="হীৰেন"/> # নিৰ্বাচিত সমালোচনা, (অসম প্ৰকাশন পৰিষদ, ২০০৭)<ref name="হীৰেন"/> # আখ্যানৰ আঁৰৰ আমেৰিকা, (পদাতিক প্ৰকাশন, ২০০৭)<ref name="হীৰেন"/> # সূৰ্যোদয়ৰ প্ৰতীক্ষাত, (অশোক বুক ষ্টল, ২০০৮)<ref name="হীৰেন"/> # অগ্নিগৰ্ভ অসম আৰু শুভ উত্তৰণৰ প্ৰচেষ্টা, (অশোক বুক ষ্টল, ২০১০)<ref name="হীৰেন"/> # বৃহৎ নদীবান্ধ আৰু অসমৰ বিপৰ্যয়, (আঁক-বাক প্ৰকাশন, ২০১০)<ref name="হীৰেন"/> # আত্মবিস্মৃত ইছলাম আৰু অন্যান্য প্ৰবন্ধ, (অশোক বুক ষ্টল, ২০১১)<ref name="হীৰেন"/> # কালান্তৰৰ দোমোজাত, (শান্তি, ২০১৩)<ref name="হীৰেন"/> # শংকৰদেৱ সন্দৰ্শন, (শান্তি প্ৰকাশন, ২০১৩)<ref name="হীৰেন"/> # স্থবিৰতা বনাম প্ৰগতি, (চন্দ্ৰ প্ৰকাশ, ২০১৪)<ref name="হীৰেন"/> # প্ৰগতিৰ সংগ্ৰাম আৰু অস্তিত্বৰ ছন্দ, (বনলতা, ২০১৪)<ref name="হীৰেন"/> # গণতন্ত্ৰ, স্বৈৰতন্ত্ৰ আৰু সন্ত্ৰাস, (শান্তি প্ৰকাশন, ২০১৪)<ref name="হীৰেন"/> # পৰম্পৰা আৰু আধুনিকতা, (বনলতা, ২০১৫)<ref name="হীৰেন"/> # গতিপথ আৰু গন্তব্য, (পদাতিক, ২০১৬)<ref name="হীৰেন"/> # চলচ্চিত্ৰ আৰু বাস্তৱতা, (পদাতিক, ২০১৬)<ref name="হীৰেন"/> # পৰিৱৰ্তনৰ স্বপ্ন আৰু দুঃস্বপ্ন, (পৃথিৱী প্ৰকাশন, ২০১৭)<ref name="হীৰেন"/> # সমাগত সংকট, (মুক্ত চিন্তা প্ৰকাশন, ২০১৭)<ref name="হীৰেন"/> # শিল্প সংস্কৃতিৰ ৰণাঙ্গন, (কথাৰ সহযোগত গোলাঘাটৰ ঐকান্তিকৰ দ্বাৰা প্ৰকাশিত, ২০২১)<ref name="হীৰেন"/> {{div col end}} ;ইংৰাজী # Tradition and Paradise Lost (১৯৭৬) # On the Present Movement in Assam (১৯৮০) # Assam: A Burning Question (১৯৮৪) # Nature and Art in Shakespeare (১৯৮৮) # Aspects of Early 19th century Bengalee Culture (১৯৯০) # The Magic Plant (১৯৯২) # Struggling in a time warp(২০১৯,ভৱানী পাব্লিছিং) # The Idea of Popular Culture in the Early Nineteenth Century Bengal, 1991 (K.P.Bagchi & co., 1991)<ref name="হীৰেন"/> ===সমালোচক=== ড॰ হীৰেন গোহাঁই [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] আৰু [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]] সাহিত্যৰ এগৰাকী সুপ্ৰতিষ্ঠিত সমলোচক। তেওঁৰ তীক্ষ্ণধী সমালোচনাই অসমৰ [[সাহিত্য]], [[ৰাজনীতি]], [[সমাজনীতি]] আৰু [[সংস্কৃতি|সাংস্কৃতিক]] দিশলৈ নতুন গতিধাৰা আৰু চেতনাবোধ আনিছে। বৰ্তমান ইয়াৰ প্ৰতিটো দিশতে তেওঁ এগৰাকী কাণ্ডাৰীৰ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰি আহিছে আৰু প্ৰকৃত [[গণতন্ত্ৰ]]ৰ মূল্যবোধক প্ৰমূল্য দিয়া এগৰাকী প্ৰকৃত গণতান্ত্ৰিক ব্যক্তিৰূপেও তেওঁ অসমৰ সমাজ জীৱনত আখ্যায়িত হৈছে।<ref name="হীৰেন গোহাঁই"/> {{cquote|“এদলে অসমীয়া নপঢ়ে; ইংৰাজী পঢ়ে, ফলত অসমীয়া ভাষা-সংস্কৃতিৰ ক্ষেত্ৰত একো অৱদান যোগাব নোৱাৰে, আন দলে আকৌ কেৱল অসমীয়াহে পঢ়ে, ইংৰাজী নপঢ়ে; ফলত বিদেশৰ লগত আদান-প্ৰদানত যথেষ্ট বাধাৰ সন্মুখীন হয়।”<ref name="হীৰেন গোহাঁই"/>|ড॰ হীৰেন গোহাঁই }} ===সাংবাদিকৰূপে হীৰেন গোহাঁই=== ড॰ হীৰেন গোহাঁই সংবাদ সেৱাৰ লগতো জড়িত আছিল। বিভিন্ন বাতৰি কাকত আৰু আলোচনীৰ লগত তেখেত জড়িত। তেখেতে ''নতুন পৃথিৱী'' (১৯১৭-১৯৭৩), ''পদাতিক'' (১৯৭৪-১৯৭৭), ''কলাখাৰ'' (১৯৭৯-১৯৮২), ''সংকেত'' প্ৰভৃতি কেইবাখনো আলোচনী আৰু বাতৰি কাকত সম্পাদনা কৰিছিল।<ref name="হীৰেন গোহাঁই"/> ===অন্যান্য কৰ্মৰাজি=== * Frontier ([[কলিকতা|কলকাতা]]), The Telegraph (কলকাতা), Economic and Political Weekly ([[মুম্বাই]]), Secular Democracy ([[দিল্লী]]), Mainsream (দিল্লী) আদি বাতৰি কাকতত বহুতো প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰি আহিছে। তেওঁ বিভিন্ন ছেমিনাৰসমূহত পাঠ কৰা কিছুমান পেপাৰ (ছিমলা) আৰু নেহৰু মেম’ৰিয়েল মিউজিয়ামৰ কাৰ্য-বিৱৰণীত প্ৰকাশিত হৈছে। * ১৯৭৪ চনত কলিকতাত অমল ভট্টাচাৰ্য স্মৃতি বক্তৃতা প্ৰদান কৰিছিল। * ১৯৯১ চনত তেওঁ কলিকতাত Centre for Studies in Social Science-ত সখাৰাম গণেশ দেউক্ৰৰ স্মাৰক বক্তৃতা প্ৰদান কৰে। ==ৰাজনৈতিক জীৱন== ড॰ হীৰেন গোহাঁই ৰাজনীতিৰ লগতো জড়িত। তেওঁ ১৯৭০-৭৩ চনলৈ আৰু ১৯৭৯-৮২ চনলৈ চি.পি.আই (এম)ৰ লগতো বিশেষ বিশেষ বিষয়ত সহযোগিতা ৰক্ষা কৰিছে। সম্প্ৰতি আঞ্চলিকতাবাদ ৰাজনৈতি দৰ্শনক এক জনমুখী আৰু [[গণতন্ত্ৰ|গণতান্ত্ৰিক]] ৰূপ দিয়াত তেওঁ আত্মনিয়োগ কৰিছে।<ref name="হীৰেন গোহাঁই"/> ==বঁটা== * কমল কুমাৰী ফাউণ্ডেশ্যনৰ দ্বাৰা প্ৰদান কৰা [[কমল কুমাৰী বঁটা]] লাভ<ref>{{cite web | url=http://www.bipuljyoti.in/authors/hirengohain.html | title=কমল কুমাৰী বঁটা | accessdate=December 05, 2011 | archivedate=January 21, 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20120121175156/http://www.bipuljyoti.in/authors/hirengohain.html | deadurl=yes }}</ref>। * "[[অসমীয়া জাতীয় জীৱনত মহাপুৰুষীয়া পৰম্পৰা]]" শীৰ্ষক গ্ৰন্থৰ বাবে ১৯৮৯ চনত ড॰ হীৰেন গোহাঁইক [[সাহিত্য অকাডেমি বঁটা]]ৰে সন্মানিত কৰা হৈছিল।<ref name="কথা বৰেন্য">{{cite book | title=কথা বৰেন্য | publisher=কথা প্ৰকাশন | author=শোণিত বিজয় দাস, মুনীন বায়ন | chapter=হীৰেন গোহাঁই | year=২০০৬ | pages=৯৯}}</ref> উল্লিখিত গ্ৰন্থখন ১৯৮৭ চনৰ ফ্ৰেব্ৰুৱাৰী মাহত প্ৰকাশ পাইছিল। ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} {{Wikiquote}} {{অসমীয়া ভাষাত সাহিত্য অকাডেমি বঁটা লাভ কৰা সাহিত্যিকসকল}} {{অসমৰ প্ৰসিদ্ধ ব্যক্তি}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া শিক্ষাবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ সাংবাদিক]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিক]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া ভাষাৰ সাহিত্য অকাডেমি বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:কমল কুমাৰী ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা বিজয়ী]] d7qhifrlzzu7f8fqd25sjtkowo4ij9f 0 25929 616782 599836 2026-07-11T17:21:03Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616782 wikitext text/x-wiki {{infobox writer | name = যতীন্দ্ৰনাথ গোস্বামী | image = | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = ১২ নৱেম্বৰ,১৯১৮ | birth_place = টীয়ক, [[যোৰহাট]], [[অসম]] | death_date = ৭ নৱেম্বৰ, ২০০৫ | death_place = | occupation = অভিযন্তা, শিক্ষক, প্ৰবক্তা, অধ্যাপক, লিখক, গল্পকাৰ | nationality = [[ভাৰত|ভাৰতীয়]] | ethnicity = | citizenship = ভাৰতীয় | language = | education = | alma_mater = | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = | spouse = | partner = | children = | relatives = | influences = | influenced = | awards = | signature = | signature_alt = | website = }} '''যতীন্দ্ৰনাথ গোস্বামী''' ({{lang-en|Jatindranath Goswami}}) ১৯১৮ চনৰ ১২ নৱেম্বৰত [[যোৰহাট জিলা]]ৰ [[টীয়ক]] নেপালী সত্ৰৰ জগন্নথীয়া গোসাঁই ঘৰত যতীন্দ্ৰনাথ গোস্বামীৰ জন্ম হয়। তেওঁৰ দেউতাকৰ নাম '''প্ৰাণকৃষ্ণ গোস্বামী''' আৰু মাতৃৰ নাম '''নৰ্মদা দেৱী'''। সৰুতেই মাতৃহাৰা হোৱা গোস্বামীদেৱে [[তিনিচুকীয়া]]ৰ মোমায়েকৰ ঘৰত থাকি স্কুলীয়া শিক্ষা আৰম্ভ কৰিছিল।<ref name="পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱাৰ পৰা ৰংবং তেৰাঙলৈ">গ্ৰন্থ:"পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱাৰ পৰা ৰংবং তেৰাঙলৈ", লিখক: ত্ৰিদিপ গোস্বামী দেৱ, প্ৰকাশক: অনন্ত হাজৰিকা, পৃষ্ঠা নং: ১৩৯। </ref> ==চমু জীৱনী== ===শিক্ষা জীৱন=== ১৯৩৭ চনত তিনিচুকীয়া চেনাইৰাম উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয়ৰ পৰা যতীন্দ্ৰনাথ গোস্বামী দেৱে প্ৰৱেশিকা পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয়। ১৯৩৯ চনত [[যোৰহাট মহাবিদ্যালয়]]ৰ পৰা আই.এ. [[শ্বিলঙ]]ৰ ছেইণ্ট এডমাণ্ডছ কলেজৰ পৰা বি.টি আৰু ১৯৫০ চনত প্ৰাইভেট পৰীক্ষাৰ্থী হিচাপে [[কলিকতা বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ পৰা আধুনিক ভাৰতীয় ভাষাত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে<ref name="পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱাৰ পৰা ৰংবং তেৰাঙলৈ"/>। ===কৰ্ম জীৱন=== যতীন্দ্ৰনাথ গোস্বামী দেৱে ১৯৪১চনত মিলিটেৰী ইঞ্জিনীয়াৰিং চাকৰিত যোগদান কৰি কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে। শ্বিলং, যোৰহাট আৰু গুৱাহাটীত এই চাকৰি কৰি ১৯৪৫ চনত এই চাকৰি ইস্তাফা দিয়ে আৰু একে বছৰতে কলিকতাৰ চলিহা ৰলিং মিলছত সাময়িকভাবে কিছুদিনৰ বাবে চাকৰি কৰে। কিন্তু সেইবছৰতে সেই চাকৰি বাদ দি ১৯৪৬ চনত শ্বিলঙত লাবান বালক মধ্য ইংৰাজী বিদ্যালয়ৰ প্ৰধান শিক্ষক হিচাপে যোগদান কৰে। ১৯৪৭ চনত [[মেঘালয়]]ৰ [[তুৰা]] চৰকাৰী হাইস্কুলৰ সহকাৰী শিক্ষক হিচাপে নিযুক্তি পাই যদিও ১৯৪৯ চনত [[ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী বালক বিদ্যালয়]]লৈ বদলি হৈ আহে। তেওঁ ডিব্ৰুগড়ৰ [[কানৈ মহাবিদ্যালয়]]তো কিছুদিন অংশকালীন প্ৰবক্তা হিচাপে কাম কৰিছিল। ১৯৫১ চনত তেওঁ যোৰহাট নৰ্মাল স্কুললৈ বদলি হৈ আহে আৰু ১৯৬১ চনলৈকে যোৰহাট নৰ্মাল স্কুলতে শিক্ষকতা কৰে। তদুপৰি তেওঁ যোৰহাট স্নাতকোত্তৰ প্ৰশিক্ষণ মহাবিদ্যালয় আৰু [[দেৱীচৰণ বৰুৱা মহাবিদ্যালয়]]ত অংশকালীন প্ৰবক্তা হিচাপেও কাম কৰিছিল। ১৯৬১ চনত পুনৰ তেওঁ আহি কানৈ মহাবিদ্যালয়ত যোগদান কৰে আৰু ইয়াৰ পাছত ১৯৬২ চনত [[জগন্নাথ বৰুৱা মহাবিদ্যালয়]]ৰ অসমীয়া বিভাগত যোগদান কৰি তাৰ পৰাই তেওঁ ১৯৮০ চনত অৱসৰ গ্ৰহণ কৰে। ১৯৯০ চনৰ পাছত তেওঁ যোৰহাট কলেজ অৱ টিচাৰ এডুকেশ্যনটো অধ্যাপক হিচাপে কাম কৰিছিল। পৰবৰ্তী কালত তেওঁ অসম সাহিত্য সভাৰ লগত জড়িত হৈ পৰে<ref name="পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱাৰ পৰা ৰংবং তেৰাঙলৈ"/>। ===মৃত্যু=== ২০০৫ চনৰ ৭ নৱেম্বৰত টীয়কৰ ঐতিহ্যমণ্ডিত নেপালী সত্ৰত ডেকা-সত্ৰাধিকাৰ হিচাপে নিজৰ দায়িত্ব পালন কৰি থকা অৱস্থাতে তেওঁ ইহলীলা সম্বৰণ কৰে<ref name="পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱাৰ পৰা ৰংবং তেৰাঙলৈ"/>। ==সাহ্যিত্যিক অৱদান== ===সাহিত্য সভালৈ বৰঙনি=== যতীন্দ্ৰনাথ গোস্বামী ১৯৫৩ চনৰ পৰা [[অসম সাহিত্য সভা]]ৰ লগত জড়িত হৈ আছিল। তেওঁ ১৯৫৯ চনৰ পৰা ১৯৭৩ চনলৈকে নগাওঁ, ধিং, মাকুম আৰু ধুবুৰী অধিবেশনৰ প্ৰধান সম্পাদকৰ দায়িত্বতত থাকি অসম সাহিত্য সভালৈ বিশেষ অৱদান আগবঢ়াইছিল। ১৯৬১-৬২ চনত অসম সাহিত্য সভাৰ পত্ৰিকা সম্পাদক, ১৯৭৪-৭৫ চনত সভাৰ উপ-সভাপতি, ১৯৭৭-৭৮ চনত শিৱসাগৰ জিলা সাহিত্য পৰিষদৰ মৰাণ অধিবেশনৰ সভাপতি আৰু ১৯৮০-৮১ চনত অসম সাহিত্য সভাৰ ৰহা অধিবেশনৰ সভাপতি<ref>[http://www.asamsahityasabha.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=56 ১৯১৭ চনৰ পৰা অসম সাহিত্য সভাৰ সভাপতিসকলৰ তালিকা] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130129233721/http://www.asamsahityasabha.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=56 |date=2013-01-29 }} [[অসম সাহিত্য সভা]]ৰ ৱেবছাইট, আহৰণ: ১৮ নৱেম্বৰ, ২০১২।</ref> নিৰ্বাচিত হৈছিল। ১৯৯৭ চনত তেওঁক অসম সাহিত্য সভাই সাহিত্যাচাৰ্য সন্মানেৰে বিভূষিত কৰে।<ref>[http://www.assam.org/pages/axom-xahitya-xabha-literary-society-assam অসম সাহিত্য সভাৰ সভাপতিসকল] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130417044234/http://assam.org/pages/axom-xahitya-xabha-literary-society-assam |date=2013-04-17 }} assam.org</ref>। যতীন্দ্ৰনাথ গোস্বামী, অসম কলেজ শিক্ষক সন্থা, যোৰহাট জগন্নাথ বৰুৱা মহাবিদ্যালয় পৰিচালনা সমিতি, চন্দ্ৰকমল বেজবৰুৱা মহাবিদ্যালয় পৰিচালনা সমিতি, দৰঙীচুক প্ৰাথমিক আৰু প্ৰাক-প্ৰাথমিক বিদ্যালয় আৰু চন্দ্ৰকান্ত-ইন্দ্ৰকান্ত ন্যাসৰ আদি বিভিন্ন অনুষ্ঠানৰ লগত জড়িত আছিল<ref name="পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱাৰ পৰা ৰংবং তেৰাঙলৈ"/>। ===গ্ৰন্থ সংকলন সমূহ=== # কালিকা লগা চিচা (১৯৫০) # দস্যু সম্ৰাট (১৯৫১) # মৌচাক (১৯৫৭) # সাহিত্যৰথী লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা (১৯৬৮) # জগন্নাথ বৰুৱা (১৯৫১) # দেশহিতৈষী জগন্নাথ বৰুৱা (১৯৯১) # ভাষাৰ ওজা হেমচন্দ্ৰ বৰুৱা (১৯৮৫) # পঁজাৰ পৰা প্ৰসাদলৈ (১৯৮৭) # অসমীয়া সাহিত্যৰ চমু বুৰঞ্জী (১৯৫৭) # সাহিত্য চিন্তা (১৯৭১) # মাতৃভাষা শিক্ষণ (১৯৬৪) # শিক্ষা, মনোবিজ্ঞান আভাস (১৯৬০) # জাগৰণ আৰু জোনাক (১৯৮৯) # নামদেব (হিন্দীৰ পৰা অনুবাদ)(১৯৮০) # ৰাজ্যিক ভাষা অসমীয়া (১৯৫৯) # কীৰ্তনঘোষা (১৯৬১) # বলিচলন (১৯৬১) # ভীমচৰিত (১৯৬১) # অশ্বকৰ্ণ বধ (১৯৬১) # মোৰ জীৱন সোঁৱৰণ (১৯৬১) # বেজবৰুৱাৰ প্ৰবন্ধ বাছনি (১৯৬৮) # অসম সাহিত্য সভাৰ ভাষণাৱলী (১৯৭৩) # আনন্দৰাম ঢেকীয়াল ফুকন (১৯৫৯) # অসম সাহিত্য সভাৰ প্ৰকাশনৰ বৰ্ণনামূলক তালিকা (১৯৭৭) # মেম (১৯৭৮) # কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈৰ ৰচনা-সম্ভাৰ (১৯৮৬) # ক্ষেত্ৰধৰ বৰগোহাঁই প্ৰবন্ধ সংকলন (১৯৮৫) # শৰত্চন্দ্ৰ গোস্বামী ৰচনাৱলী (১৯৮৭) # আনন্দচন্দ্ৰ আগৰৱালা ৰচনাৱলী (যুতীয়া ভাবে) (১৯৭৯) # বেজবৰুৱা গ্ৰন্থাৱলী (১৯৭৯) # চন্দ্ৰধৰ বৰুৱাৰ ৰচনাৱলী (যুতীয়া ভাবে)(১৯৭৯) # প্ৰবন্ধ পাহি (১৯৭৯) # পানিপথ-শৰত্চন্দ্ৰ গোস্বামী(১৯৮৭) # অসমীয়া সাধু কথা - শৰত্চন্দ্ৰ গোস্বামী(১৯৮৭) # নকুলচন্দ্ৰ ভূঞা ৰচনা সমগ্ৰ(১৯৯৬) # বেজবৰুৱা ৰচনাৱলী (৩য় খণ্ড) #[[কুমুদেশ্বৰ বৰঠাকুৰ|কুমুদেশ্বৰ বৰঠাকুৰৰ]] ৰচনাৱলী তেওঁ '''য-যাৰ''' ছদ্মানামেৰে লিখা-মেলা কৰিছিল। '''জীৱনৰ খলা-বমা''' গোস্বামীদেৱৰ আত্মজীৱনীমূলক গ্ৰন্থ। ২০০৩ চনত ৮৫তম জন্ম দিনত প্ৰকাশ হোৱা স্মৰণীয়-বৰণীয়া তেখেতৰ ২৮টা প্ৰবন্ধ সংকলন<ref name="পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱাৰ পৰা ৰংবং তেৰাঙলৈ"/>। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{অসমৰ প্ৰসিদ্ধ ব্যক্তি}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া প্ৰবন্ধকাৰ‎]] [[শ্ৰেণী:অসম সাহিত্য সভাৰ সভাপতি]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া গল্পকাৰ]] rukll8pfg7zry08da95ipqf76uajalr 0 31880 616742 616585 2026-07-11T13:36:48Z ~2026-39299-24 50749 616742 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer |name=পদ্মধৰ চলিহা |image=Padmadhar chaliha poet.jpg |birth_date=[[অক্টোবৰ]], ১৮৯৫ |death_date=[[১২ জুন]], ১৯৬৯ |occupation=সাহিত্যিক, শিক্ষাবিদ, মুক্তিযুঁজাৰু |nationality=ভাৰতীয়|imagesize=200px}} '''পদ্মধৰ চলিহা''' (১৮৯৫–১৯৬৯) এগৰাকী শিক্ষাবিদ, সাহিত্যিক আৰু ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ মুক্তি যুঁজাৰু আছিল। তেখেতে গীত আৰু নাটকো ৰচনা কৰিছিল। কৰ্মজীৱনত প্ৰথমে অধিবক্তা আছিল আৰু পাছলৈ শিৱসাগৰ কলেজৰ প্ৰতিষ্ঠাপক অধ্যক্ষ আছিল। ১৯৫৮ চনত তিনিচুকীয়াত হোৱা [[অসম সাহিত্য সভা]]ৰ তিনিচুকীয়া অধিবেশনৰ সভাপতি আছিল। [[অসম ছাত্ৰ সন্মিলন]]ৰো প্ৰথম সম্পাদক আছিল। ==জন্ম আৰু শিক্ষা== পদ্মধৰ চলিহাৰ জন্ম হৈছিল ১৮৯৫ চনত শিৱসাগৰত। তেখেতৰ পিতৃ আছিল ফণীধৰ আৰু মাতৃ গুণদালতা। তেখেতৰ পিতৃ ফণীধৰ চলিহা বৰুৱা আছিল [[কায়স্থ]] বংশৰ ব্যক্তি। তেওঁৰ দুগৰাকী পত্নী আছিল। প্ৰথম গৰাকী বংশীধৰ নামতিয়াল বৰুৱাৰ বৰ জীয়ৰী সাবিত্ৰী চলিহা বৰুৱানী। তেওঁৰ দুই পুত্ৰ ক্ৰমে প্ৰেমধৰ চলিহা আৰু কুলধৰ চলিহা। দ্বিতীয়গৰাকী হ'ল দামোদৰ নামতিয়াল বৰুৱাৰ মাজু জীয়ৰী গুণদা চলিহা বৰুৱানী। এইগৰাকীৰ পুত্ৰ হ'ল পদ্মধৰ চলিহা, পুণ্যধৰ চলিহা, পুষ্পধৰ চলিহা, বুদ্ধধৰ চলিহা আৰু বিদ্যাধৰ চলিহা। উল্লেখযোগ্য যে এখেতসকলৰ মাতৃ গুণদা চলিহা আছিল শ্বহীদ মণিৰাম দেৱানৰ জীয়েকৰ ফালৰ নাতিনীয়েক। <ref name=shiv>বৰ্মন, শিৱনাথ (২০০০). ''অসমীয়া জীৱনী অভিধান''. চ'ফিয়া প্ৰেছ এণ্ড পাব্লিচাৰ্ছ প্ৰা: লি:, গুৱাহাটী. পৃ: ১৫০-১৫১</ref> শিৱসাগৰৰ চলিহা পৰিয়ালৰ সন্তান ফণীধৰ চলিহাই ঊনবিংশ শতিকাত শিৱসাগৰত শিক্ষা আৰু জ্ঞানৰ পোহৰ বিলোৱাত অগ্ৰণী ভূমিকা গ্ৰহণ কৰিছিল। ফণীধৰ চলিহাৰ সন্তান পদ্মধৰ চলিহা আৰু পদ্মধৰ চলিহাৰ একমাত্ৰ সন্তান হ'ল [[পৰাগধৰ চলিহা]]। শিৱসাগৰতে তেখেতে ছাত্ৰজীৱনৰ আৰম্ভণি কৰিছিল আৰু ১৯০৮ চনত শিৱসাগৰ চৰকাৰী হাইস্কুলৰপৰা প্ৰৱেশিকা পৰীক্ষা পাছ কৰে। ইয়াৰ পাছত তেখেতে ১৯১০ চনত [[কটন কলেজ]]ৰপৰা আই.এ. আৰু ১৯১২ চনত কলিকতাৰ প্ৰেছিডেন্সী কলেজৰপৰা ইংৰাজীত সন্মান সহ বি.এ. পাছ কৰে। ১৯১২ চনতে গুৱাহাটীৰ [[আৰ্ল ল কলেজ]]ৰপৰা বি.এল. উপাধি লাভ কৰে। কটন কলেজৰপৰাই ১৯১৬ চনত ইংৰাজী বিষয়ত এম.এ. পাছ কৰে।<ref name=shiv /> ==কৰ্মজীৱন== পদ্মধৰ চলিহাই প্ৰথমে শিৱসাগৰত ওকালতি কৰি কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰিছিল। ১৯২৩ চনত তেখেত ডিব্ৰুগড়লৈ যায় আৰু তাতে ওকালতি আৰম্ভ কৰে। ১৯২৯ চনত শিৱসাগৰলৈ ঘূৰি আহি অধিবক্তা ৰূপে ১৯৪৪ চন পৰ্যন্ত কৰ্মব্যস্ত হৈ থাকে। ইয়াৰ পাছত ১৯৪৭ চনত [[শিৱসাগৰ কলেজ]] প্ৰতিষ্ঠা কৰে আৰু এই কলেজৰে প্ৰতিষ্ঠাপক অধ্যক্ষ হিচাপে বাৰ বছৰ কাল কৰ্মৰত হৈ থাকি অৱসৰ লয়। মাজতে ১৯৪৫-৪৬ চনত তেখেতে গুৱাহাটী আৰু শিৱসাগৰত অস্থায়ী ই.এ.চি. হিচাপে চাকৰি কৰিছিল।<ref name=shiv /> ১৯৪২ চনত [[ভাৰত ত্যাগ আন্দোলন]]ত সক্ৰিয় অংশ লৈছিল আৰু কাৰাবাস খাটিছিল। দেশপ্ৰেমমূলক গীত, কবিতা লিখি এই আন্দোলনত অংশ ল'বলৈ ৰাইজক আহ্বান কৰিছিল। ছাত্ৰাৱস্থাৰপৰাই সামাজিক কাম-কাজত আগভাগ লোৱা পদ্মধৰ চলিহা [[অসম ছাত্ৰ সন্মিলন]]ৰ প্ৰথম সম্পাদক আছিল (১৯১৭)।<ref name=shiv /> ==সাহিত্যিক জীৱন== ছাত্ৰৱস্থাৰপৰাই পদ্মধৰ চলিহাই লিখা-মেলা আৰম্ভ কৰিছিল। তেখেতৰ ৰচিত প্ৰথম পুথি [[ফুলনি]] প্ৰকাশ পাইছিল ১৯১৫ চনত। কবিতাৰ উপৰিও গীত আৰু নাটক লিখিছিল। [[উইলিয়াম ছেক্‌ছপীয়েৰ]]ৰ [[ৰোমিঅ'-জুলিয়েট]] নাটৰ অসমীয়া ভাঙনি কৰিছিল। আলোচনাত্মক পুথি ৰচনা কৰিছিল। ১৯৩৪ চনত মঙ্গলদৈত বহা [[অসম সাহিত্য সভা]]ৰ সংগীত শাখাৰ সভাপতিত্ব কৰিছিল। ১৯৫৮ চনত তিনিচুকীয়াত অনুষ্ঠিত [[অসম সাহিত্য সভা]]ৰ মূল অধিবেশনৰ সভাপতি আছিল।<ref>[http://www.assam.org/pages/axom-xahitya-xabha-literary-society-assam ''Axom Xahitya Xabha (The Literary Society of Assam)''. www.assam.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130417044234/http://assam.org/pages/axom-xahitya-xabha-literary-society-assam |date=2013-04-17 }} আহৰণ কৰা তাৰিখ: ১০-১২-২০১২</ref><ref>[http://www.asamsahityasabha.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=56 ''Presidents of Asam Sahitya Sabha since 1917''. www.asamsahityasabha.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130129233721/http://www.asamsahityasabha.com/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=56 |date=2013-01-29 }} আহৰণ কৰা তাৰিখ: ১০-১২-২০১২</ref> ১৯২৮-২৯ সময়চোৱাত [[সিংহদত্ত দেৱ অধিকাৰী]]ৰ সহযোগত এখনি পষেকীয়া আলোচনী উলিয়াইছিল। আলোচনীখনৰ নাম আছিল '[[অৰ্ঘ্য]]'। '[[সাদিনীয়া অসম]]' কাকতৰ সম্পাদক হিচাপে কাম কৰিছিল ১৯৩১-৩৪ কালচোৱাত। [[বাঁহী (আলোচনী)|বাঁহী আলোচনী]]ৰ সহকাৰী সম্পাদক দায়িত্বও বহন কৰিছিল।<ref name=shiv /> ==সাহিত্যিক কৃতি== *গীতৰ পুথি **ফুলনি(১৯১৫) **স্বৰাজ সংগীত (১৯২১) **গীত লহৰী (১৯২৮) *কবিতা পুথি **শৰাই (১৯২৮) **পদুমণি (১৯৬৬) *নাট **অমৰ লীলা (ৰোমিঅ' জুলিয়েটৰ অসমীয়া অনুবাদ) **নিয়ন্ত্ৰণ (১৯১৮) **ৰংপুৰে কথা কয় *ধেমেলীয়া নাট **কেনে মজা (১৯২৮) *প্ৰৱন্ধ পুথি **অসমীয়া সাহিত্যলৈ ৰংপুৰৰ বৰঙণি (১৯৫৬) **মহাবীৰ লাচিত বৰফুকন (১৯৫৬) **Sahityarathi of Assam (১৯৫৬) *সম্পাদিত গ্ৰন্থ **গল্পমালা (১৯৩২) *আত্মজীৱনীমূলক **জীৱন বীণৰ সুৰ (১৯৬৩) ==তথ্য সমল== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমীয়া শিক্ষাবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া প্ৰবন্ধকাৰ]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া কবি]] ২০০৬ চনতে চলিহাৰ প্ৰায় পাঁচশ পৃষ্ঠাৰ ৰচনাৱলীখন‌‌ (ফুলনি কবি পদ্মধৰ চলিহাৰ ৰচনাৱলী) সম্পাদনা কৰিছে যোৰহাটৰ পকামূৰা নিবাসী ত্ৰৈলোক্য শৰ্মাই। 9a321eksrioo1gt8oa2c72srwng361g 0 32758 616824 419250 2026-07-12T07:01:19Z Mina borthakur 38368 লিংক যোগ 616824 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |bgcolour = silver |name = বিষ্ণু খাৰঘৰীয়া |image = Ajan Fakir.jpg |caption = [[আজান ফকীৰ]]ৰ জীৱনীমূলক কাহিনীৰে নিৰ্মিত [[আজান ফকীৰ চাহেব]] নামৰ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰখনত আজান ফকীৰৰ ৰূপত বিষ্ণু খাৰঘৰীয়া |birth_date = ১৯৪৬ |birth_place = [[অসম]] |occupation =অভিনেতা |years_active= ১৯৭১-বৰ্তমান |alma mater= [[ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়]] |nationality = ভাৰতীয় {{flagicon|IND}} |notable_works = {{hlist|[[সাগৰলৈ বহুদূৰ]]|[[বান্ধোন]]|[[ফিৰিঙতি]]}}<ref>https://www.imdb.com/title/tt0113311/?ref_=nmbio_mbio</ref> |awards = {{hlist|ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা <small>(১৯৯৫, ২০১২)</small>|জীৱনজোৰা সাধনাৰ বঁটা<small>(২০১২)</small>}} |website = }} '''বিষ্ণু খাৰঘৰীয়া''' ({{lang-en|Bishnu Khargharia}}, জন্ম-১৯৪৬) হৈছে [[অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] জগতৰ এগৰাকী অভিনেতা। নাটকৰ জৰিয়তে অভিনয় জীৱন আৰম্ভ কৰা বিষ্ণু খাৰঘৰীয়াই ১৯৭১ চনত চিনেমাৰ জগতখনত প্ৰৱেশ কৰে৷ তেখেতৰ প্ৰথমখন চিনেমা আছিল [[সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ]]ৰ পৰিচালনাত ''[[অৰণ্য (চলচ্চিত্ৰ)|অৰণ্য ]]''৷ ২০২১ বৰ্ষত তেখেতে অভিনয়-জীৱনত সোণালী জয়ন্তী স্পৰ্শ কৰে৷<ref name="এক" /> [[জাহ্নু বৰুৱা]], [[মুনীন বৰুৱা]]কে ধৰি বহুকেইগৰাকী প্ৰতিষ্ঠিত চলচ্চিত্ৰকাৰৰ ছবিত মননশীল অভিনয় কৰি সুখ্যাতি অৰ্জন কৰা অভিনেতাজনে বিগত পাঁচ দশকত ত্ৰিশতকৈও অধিকসংখ্যক ছবিত অভিনয় কৰিছে৷ [[সাগৰলৈ বহুদূৰ]], [[বান্ধোন]], [[কণিকাৰ ৰামধেনু]], [[আজান ফকীৰ চাহেব]], [[ফিৰিঙতি]] হৈছে তেখেতৰ কেইখনমান গুৰুত্বপূৰ্ণ চলচ্চিত্ৰকৰ্ম৷ ১৯৯৫ আৰু ২০১২ চনত তেখেতে [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] লাভ কৰে৷ ২০১২ চনত তেখেতক [[প্ৰাগ চিনে বঁটা]]-প্ৰদান অনুষ্ঠানত ''জীৱনজোৰা সাধনাৰ বঁটা''ৰে সন্মানীত কৰা হয়৷ ==পৰিয়াল আৰু শিক্ষা== ১৯৪৬ চনৰ [[ডিব্ৰুগড়]]ৰ আমোলাপট্টিত বিষ্ণু খাৰঘৰীয়াৰ জন্ম হৈছিল৷ পিতৃ আছিল ভুৱন চন্দ্ৰ খাৰঘৰীয়া আৰু মাতৃ আছিল দিব্যলতা খাৰঘৰীয়া৷ পিতৃ আছিল এগৰাকী অভিনেতা৷ তেখেতে মঞ্চৰ লগতে ৰূপালী পৰ্দাতো অভিনয় কৰিছিল৷ চলচ্চিত্ৰকাৰ [[ব্ৰজেন বৰুৱা]]ৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত ''[[ডক্তৰ বেজবৰুৱা (চলচ্চিত্ৰ)|ডক্তৰ বেজবৰুৱা]]''ত তেখেতে অভিনয় কৰিছিল৷ বিষ্ণু খাৰঘৰীয়াই অভিনয়ৰ প্ৰেৰণা লাভ কৰিছিল পিতৃৰ পৰাই৷<ref name="এক" /> বিষ্ণু খাৰঘৰীয়াই স্কুলীয়া জীৱনৰ পাতনি মেলে ডিব্ৰুগড়তে৷ পৰৱৰ্তী সময়ত তেখেতে ডিব্ৰুগড়ৰ [[ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়|কানৈ মহাবিদ্যালয়]]ৰ পৰা বিজ্ঞান বিভাগত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে৷ পঞ্চম শ্ৰেণীত পঢ়ি থকাৰ সময়তে বিষ্ণু খাৰঘৰীয়াই ডিব্ৰুগড়ৰ 'জয়শ্ৰী সংঘ'ৰ উদ্যোগত অনুষ্ঠিত হোৱা ''[[লাচিত বৰফুকন]]'' নামৰ নাটকখনত শিশু চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰে৷ ছাত্ৰাৱস্থাতেই তেখেতে ডিব্ৰুগড়ৰ নাট্যসন্ধ্যাবোৰতো অভিনয় কৰিছিল৷ ষাঠিৰ দশকত তেখেতে ''কাশ্মীৰ কুমাৰী'' নামৰ নাটকখনত প্ৰভাৱশালী অভিনয় কৰে৷ আনহাতে সত্তৰৰ দশকৰ পৰা তেখেতে অপেছাদাৰী নাট্যগোষ্ঠীৰ লগত জড়িত হৈ পৰে৷ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ জগতৰ আন এজন প্ৰসিদ্ধ অভিনেতা [[বিজু ফুকন]]ৰ লগতো তেখেতে সেই সময়তে নাটকত অভিনয় কৰিছিল৷ <ref name=" এক">{{cite news | url=http://cnis.ddns.net/scripts/dainiknew.asp?id=apr0421/Page17 | title=বিশিষ্ট অভিনেতা বিষ্ণু খাৰঘৰীয়া | work=দৈনিক অসম | date=৪ এপ্ৰিল ২০২১ | agency=দৈনিক অসম | accessdate=5 April 2021 | author=ভাগৱতী, কমল কুমাৰ | location=গুৱাহাটী | pages=১৭ }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==কৰ্মজীৱন== ===অসমীয়া চলচ্চিত্ৰত অভিনয়=== [[সমৰেন্দ্ৰ নাৰায়ণ দেৱ]]ৰ দ্বাৰা পৰিচালিত অসমীয়া কথাছবি [[অৰণ্য (চলচ্চিত্ৰ)|অৰণ্য]]ৰ যোগেদি বিষ্ণু খাৰঘৰীয়াৰ অভিষেক ঘটে৷ ১৯৭১ চনত মুক্তিলাভ কৰা এই ছবিখনত অসমৰ এগৰাকী পৰিচিত অভিনয়-শিল্পী [[বিদ্যা ৰাও]]ৱে প্ৰথমবাৰৰ বাবে অভিনয় কৰিছিল৷ ''নিশাৰ চকুলো'' নামৰ ছবিখনত বিষ্ণু খাৰঘৰীয়াই নায়কৰ চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰিছিল৷ ''[[বৃষ্টি]]'' নামৰ চলচ্চিত্ৰত [[জয়ন্ত হাজৰিকা]] কণ্ঠদান কৰা এটি গীত ''সুৰাত মগন ভয়াল ৰাতি''ত বিষ্ণু খাৰঘৰীয়াই স্মৰণীয় প্ৰদৰ্শন আগবঢ়ায়৷ এইখন ছবিয়ে মুক্তি লাভ কৰিছিল ১৯৭৫ চনত৷ [[আজান ফকীৰ]]ৰ জীৱনভিত্তিক কথাছবি ''[[আজান ফকীৰ চাহেব]]''ত বিষ্ণু খাৰঘৰীয়াই কেন্দ্ৰীয় চৰিত্ৰত অৱতীৰ্ণ হয়৷ [[জাহ্নু বৰুৱা]]ৰ দ্বাৰা পৰিচালিত কথাছবি '[[সাগৰলৈ বহুদূৰ]]'ত তেখেতে এজন নাৱৰীয়াৰ চৰিত্ৰ ৰূপায়ণ কৰি দৰ্শক আৰু সমালোচকৰ পৰা ভূয়সী প্ৰশংসা অৰ্জন কৰে৷ অভিনয়ৰ বাবে তেখেতে [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]]ত বিচাৰকৰ বিশেষ বঁটা লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়৷ আনহাতে ১৯৯৬ চনত ছিংগাপুৰত অনুষ্ঠিত আন্তৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱতো এইখন ছবিত আগবঢ়োৱা অভিনয়ৰ বাবে ''শ্ৰেষ্ঠ অভিনয়''ৰ সন্মান লাভ কৰে৷ <ref name="এক" /> ৰঞ্জিত দাসে পৰিচালনা কৰা ''সংস্কাৰ'' নামৰ ছবিখনত আগবঢ়োৱা অভিনয়ৰ বাবে বিষ্ণু খাৰঘৰীয়াই ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ প্ৰতিযোগিতাত শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতাৰ সন্মান লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়৷ [[অৰূপ মান্না]]ৰ দ্বাৰা নিৰ্দেশিত ছবি ''[[জীৱন তৃষ্ণা]]'' হৈছে অভিনেতাজনৰ আন এক উল্লেখনীয় ছবি৷ এইখন ছবিত আগবঢ়োৱা অভিনয়ৰ বাবে তেখেতে শ্ৰেষ্ঠ সহ-অভিনেতাৰ সন্মান লাভ কৰে৷ <ref name="এক" /> বিষ্ণু খাৰঘৰীয়াই [[নিপ বৰুৱা]]ৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত ছবি ''মণিমা'' নামৰ বাংলা ছবিখনতো অভিনয় কৰিছে৷ ইয়াৰ উপৰি অসমীয়া ভাষাত নিৰ্মিত বহুকেইখন ভিচিডিৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ছবিত তেখেতে সফল অভিনয় কৰিছে৷ <ref name="এক" /> তেখেতৰ কেইখনমান উল্লেখযোগ্য ছবি তলত তালিকাভূক্ত কৰা হৈছে : {{refbegin|3}} * [[বৃষ্টি (চলচ্চিত্ৰ)|বৃষ্টি]] (১৯৭৪) * [[সন্ধ্যাৰাগ (চলচ্চিত্ৰ)|সন্ধ্যাৰাগ]] (১৯৭৪) * [[সোণমা]] (১৯৭৭) * [[কল্লোল (চলচ্চিত্ৰ)|কল্লোল]] (১৯৭৮) * [[বনানী (চলচ্চিত্ৰ)|বনানী]] (১৯৯০) * [[ফিৰিঙতি]] (১৯৯২) * [[আই ক’ত নাই]] * [[সাগৰলৈ বহু দূৰ (চলচ্চিত্ৰ)|সাগৰলৈ বহু দূৰ]] (১৯৯৫) * [[অদাহ্য (চলচ্চিত্ৰ)|অদাহ্য]] (১৯৯৬) * [[সংস্কাৰ]] (১৯৯৭) * [[জীৱন তৃষ্ণা]] * [[পখী (চলচ্চিত্ৰ)|পখী]] (২০০০) * [[দাগ (চলচ্চিত্ৰ)|দাগ]] (২০০১) * [[নায়ক (চলচ্চিত্ৰ)|নায়ক]] (২০০১) * [[দমন (চলচ্চিত্ৰ)|দমন]] (২০০১)<ref>[http://www.imdb.com/name/nm0451440/ Bishnu Kharghoria filmography]</ref> * [[শেষ উপহাৰ]] (২০০১) * [[কণিকাৰ ৰামধেনু (চলচ্চিত্ৰ)|কণিকাৰ ৰামধেনু]] (২০০২) * [[বিধাতা (চলচ্চিত্ৰ)|বিধাতা]] (২০০৩) * [[বাৰুদ (চলচ্চিত্ৰ)|বাৰুদ]] (২০০৪) * [[অন্তহীন যাত্ৰা]] (২০০৪) * [[জয়মতী (২০০৬ চলচ্চিত্ৰ)|জয়মতী]] (২০০৬) * [[জাতিঙ্গা ইত্যাদি]] (২০০৭) * [[আজান ফকীৰ চাহেব]] (২০০৮) * [[জীৱন বাটৰ লগৰী (চলচ্চিত্ৰ)|জীৱন বাটৰ লগৰী]] * [[বসুন্ধৰা (২০১০ চলচ্চিত্ৰ)|বসুন্ধৰা]] (২০১০) * [[জেতুকা পাতৰ দৰে]] (২০১১) * [[ৰামধেনু (২০১১ চলচ্চিত্ৰ)|ৰামধেনু]] (২০১১) * [[বান্ধোন (২০১২ চলচ্চিত্ৰ)|বান্ধোন]] (২০১২) * [[পানী (২০১৪ চলচ্চিত্ৰ)|পানী]] (২০১৪) * [[বৰলাৰ ঘৰ]] * [[বহ্নিমান (চলচ্চিত্ৰ)|বহ্নিমান]] * [[ৰত্নাকৰ (চলচ্চিত্ৰ)|ৰত্নাকৰ]] (২০১৯) * [[প্ৰতিঘাত (চলচ্চিত্ৰ)|প্ৰতিঘাত]] (২০১৯) {{Refend}} ===নাটকত=== ==বঁটা আৰু সন্মান== {| class="wikitable sortable" |+ বিষ্ণু খাৰঘৰীয়াই লাভ কৰা বঁটাসমূহ ! scope="col" | বৰ্ষ ! scope="col" | বঁটা ! scope="col" | শিতান ! scope="col" | চলচ্চিত্ৰ ! scope="col" | পৰিচালক ! class="unsortable" scope="col" | তথ্যসূত্ৰ |- | ১৯৯৫ | [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা|ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] | বিচাৰকৰ বিশেষ উল্লেখ বঁটা | ''[[সাগৰলৈ বহু দূৰ]]'' | [[জাহ্নু বৰুৱা]] |<ref name="অমৃত">{{cite book | title=ৰথীৰ পৰা দ্বীপেন গান্ধীলৈ বিষ্ঞু খাৰঘৰীয়া | publisher=ৰূপশিখা বৰুৱা, পৰিৱেশক-অসম বুক ট্ৰাষ্ট | author=বৰুৱা, অমৃত | authorlink=বঁটা আৰু সম্বৰ্ধনা | year=নৱেম্বৰ, ২০২১ | location=ডিব্ৰুগড় | pages=১২৫-১২৭ | isbn=৯৭৮-৯৩-৯১৪০৩-২৯-৪}}</ref> |- |১৯৯৬ | চিংগাপুৰ আন্তৰ্জাতিক চলচ্চিত্ৰ উৎসৱ | শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা |''সাগৰলৈ বহু দূৰ'' | জাহ্নু বৰুৱা |<ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm0451440/awards|title=Bishnu Kharghoria|website=IMDb|language=en|access-date=2020-04-01}}</ref> |- |১৯৯৭-৯৮ | [[ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] | শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা | ''[[সংস্কাৰ]]'' |ৰঞ্জিত দাস |<ref name="অমৃত"/> |- | ২০০৫ | [[এন ই টিভি|এন ই]] টিভি বঁটা | দ্বিতীয় শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা | ''জীৱন তৃষ্ণা'' |[[অৰূপ মান্না]] |<ref name="অমৃত"/> |- |২০০৯ |[[ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] |গিৰিশ চৌধুৰী শ্ৰেষ্ঠ সহ-অভিনেতা |[[বসুন্ধৰা (চলচ্চিত্ৰ)|বসুন্ধৰা]] |হীৰেন বৰা |<ref name="অমৃত"/> |- | rowspan="2" |২০১২ |[[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা|ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] |বিচাৰকৰ বিশেষ উল্লেখ বঁটা | rowspan="2" |[[বান্ধোন (চলচ্চিত্ৰ)|বান্ধোন]] | rowspan="2" |জাহ্নু বৰুৱা |<ref name="অমৃত"/>।<ref name="আমাৰঅসম">{{cite web | url=http://amarasom.glpublications.in/Details.aspx?id=12814&boxid=112836734 | title=পাঁচটা বঁটাৰে অসমৰ চলচ্চিত্ৰৰ জয়যাত্ৰা | publisher=আমাৰ অসম | date=১৯ মাৰ্চ, ২০১২ | accessdate=১৯ মাৰ্চ, ২০১৩ }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |[[প্ৰাগ চিনে বঁটা|প্ৰাগ চিনে এৱাৰ্ড]] |শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা |<ref name="অমৃত"/> |- |২০১৪ |ৰ'দালি বঁটা |শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা |পানী |যদুমণি দত্ত |<ref name="অমৃত"/> |- |২০১৬ |প্ৰাগ চিনে এৱাৰ্ড |শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতা |অন্তৰ্দৃষ্টি(The man with the Bainocular) |[[ৰীমা দাস]] |<ref name="অমৃত"/> |- |২০১৮ |অসম ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ |[[তচদ্দুক ইউছুফ]] শ্ৰেষ্ঠ নেতিবাচক খলনায়ক বঁটা | | |<ref name="অমৃত"/> |- |২০২০-২১ |[[প্ৰাগ চিনে বঁটা|প্ৰাগ চিনে এৱাৰ্ড]] |বিচাৰকৰ বিশেষ উল্লেখ বঁটা |দ্বীপেন গান্ধী (ছবিগৃহত এতিয়ালৈকে মুক্তি পোৱা নাই) |কংকন ৰাজখোৱা |<ref name="অমৃত"/> |} == সন্মানসমূহ == *নটসূৰ্য [[ফণী শৰ্মা]] বঁটা,২০১২ *নাট্যপ্ৰৱৰ [[সাৰদা কান্ত বৰদলৈ]] বঁটা, ২০১২ *জননেতা [[ৰমেশ চন্দ্ৰ বৰুৱা]] বঁটা, ২০১৩ *[[নগাঁও|নগাঁৱ]]ৰ [[আনন্দৰাম ঢেকিয়াল ফুকন মহাবিদ্যালয়|আনন্দৰাম ঢেকিয়াল ফুকন মহাবিদ্যালয়ে]] প্ৰদান কৰা [[আনন্দৰাম ঢেকিয়াল ফুকন]] বঁটা, ২০২০ চনত *পৰিৱেশ্য কলাৰ বিদ্যায়তনিক প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰ (ডিব্ৰুগড়) 'আকাংক্ষা'ৰ ফৈজুৰ ৰহমান ফৈজ স্মাৰক জীৱনজোৰা সাধনাৰ বঁটা, ২০১৪<ref name="অমৃত"/> *[[উপেন কাকতি|ডা: উপেন কাকতি]] বঁটা<ref name="অমৃত"/> *[[অসম চৰকাৰ|অসম চৰকাৰৰ শিল্পী পেঞ্চন]] *জীৱনজোৰা সাধনাৰ বঁটা, ২০১৫<ref name="অমৃত"/> *[[গুৱাহাটী|গুৱাহাটী আৰ্টিষ্ট গীল্ড]]ৰ উদ্যোগত প্ৰদত্ত তৰুণ দুৱৰা সোঁৱৰণি অইল ইণ্ডিয়া বঁটা, ২০১৬ *ডিব্ৰগড় ইণ্ডিয়া ক্লাবৰ দ্বাৰা সম্বৰ্ধনা, ২০১৬<ref name="অমৃত"/> *ৰংপুৰ সাংস্কৃতিক প্ৰাণ বঁটা, ২০১৮ *অসম জাতীয়তাবাদী যুৱ সন্মিলনৰ জীৱনজোৰা সাধনাৰ বঁটা *অসম চৰকাৰৰ পৰা [[বিজু ফুকন]] বঁটা, <ref>{{Cite web|url=https://www.sentinelassam.com/guwahati-city/biju-phukan-award-goes-to-veteran-actor-bishnu-kharghoria/|title=Biju Phukan Award Goes To Veteran Actor Bishnu Kharghoria|date=2019-02-13|website=The Sentinel|language=en-US|access-date=2020-04-01}}</ref> *"অসমীয়া বৰ্ণিল"-এ আগবঢ়োৱা জীৱনজোৰা সাধনাৰ বঁটা, ২০১৯-২০ চনত<ref name="অমৃত"/> * অসম চৰকাৰ প্ৰদত্ত ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটাৰ প্ৰমথেশ বৰুৱা জীৱনজোৰা সাধনা বঁটা, ২০২৩ ==তথ্য সংগ্ৰহ== <references/> ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://www.imdb.com/name/nm0451440/ ইণ্টাৰনেট মুভি ডাটাবেছৰ বিষ্ণু খাৰঘৰীয়াৰ প্ৰ’ফাইল] {{অসমৰ প্ৰসিদ্ধ ব্যক্তি}}{{অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ}} [[শ্ৰেণী:অসমীয়া অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা- জুৰীৰ বিশেষ উল্লেখ]] [[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা (ভাৰত) বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:প্ৰাগ চিনে বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:অসম ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:লেখক]] p023sr54k83kjx7tw52h2b3dzan947l 0 35490 616823 510852 2026-07-12T06:59:26Z Mina borthakur 38368 লিংক যোগ 616823 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | honorific_prefix = | name = জ্যোতি প্ৰকাশ দাস | native_name = | image = | image_size = | alt = | caption = | birth_date = ২৫ জুলাই, ১৯৪৭ চন | birth_place = বৰবাৰী, [[ডিব্ৰুগড় জিলা]] | death_date = | death_place = | death_cause = | nationality = | education = ছেইণ্ট এডমাণ্ড স্কুল (শ্বিলং) <br> ছেইণ্ট এন্থনী কলেজ (শ্বিলং) | occupation = সুৰকাৰ, <br> কণ্ঠশিল্পী, <br> সংগীত পৰিচালক | years_active = | known_for = | notable_works = | spouse = হীৰা দাস | partner = | children = নীতিন (পুত্ৰ) <br> ৰাজীৱ (পুত্ৰ) <br> জিণ্টি (জী) | parents = ধীৰেন্দ্ৰনাথ দাস (পিতৃ) <br> বীণাপাণি দাস (মাতৃ) | relatives = | awards = }} '''জ্যোতি প্ৰকাশ দাস''' ({{lang-en|Jyoti Prakash Das}}) বা '''জে পি দাস''' ({{lang-en|J P das}}) হৈছে অসমৰ এজন প্ৰতিষ্ঠিত কণ্ঠশিল্পী। অসমৰ অগণন শ্ৰোতাৰ মাজত তেওঁ জেপিদা বুলি পৰিচিত। ‘মোৰ মিনতি তৰা হয় যদি...’, ‘সন্ধিয়াৰ আকাশত...’, ‘ওৰে ৰাতি অন্ধকাৰত...’, ‘পৰিচয়বিহীন...’ আদি সৰ্বকালৰ অনেক জনপ্ৰিয় গীতৰ সুৰকাৰ হৈছে জে পি দাস। ২০২৬ চনত দাসে অসম চৰকাৰ প্ৰদত্ত ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটাৰ জয়ন্ত হাজৰিকা বঁটা লাভ কৰে। ==জন্ম আৰু বংশ পৰিচয়== ১৯৪৭ চনৰ ২৫ জুলাইত ডিব্ৰুগড় জিলাৰ বৰবাৰীত এটি সংস্কৃতিৱান পৰিয়ালত জে পি দাসৰ জন্ম হয়। তেওঁৰ পিতৃ ধীৰেন্দ্ৰনাথ দাস এজন অঁনাতাৰ শিল্পী আছিল। মাতৃৰ নাম বীণাপাণি দাস।<ref name="আলাপ ">{{cite journal | title= ভাল গান এটা শুনিলে ধুনীয়া ছোৱালী এজনীৰ প্ৰেমত পৰা যেন লাগে... : জে পি দাসৰ সৈতে শীৰ্ষা ফুকনৰ আলাপ | journal= আমাৰ অসমৰ দেওবৰীয়া আলোচনী ‘পূৰ্বাঞ্চল’ | publisher= | author= শীৰ্ষা ফুকন | year= ১১ মে’ ২০০৮ | pages= ২৬, ২৭ পৃ্ষ্ঠা }}</ref> ==শিক্ষা আৰু প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== জে পি দাসে প্ৰাথমিক শিক্ষা আৰম্ভ কৰিছিল শ্বিলঙৰ ছেইণ্ট মেৰিজ স্কুলত। সংগীতানুৰাগী পিতৃয়ে তেওঁক ৮ বছৰ বয়সতে ঢাকাৰ ফুল মহম্মদ খানৰ ওচৰত শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ তালিম শিকাইছিল। ক্লাছ ফ’ৰত থাকোঁতেই তেওঁ বংগীয় সাহিত্য পৰিষদৰ দ্বাৰা আয়োজিত শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ ‘খ’ শাখাত মালকোশ ৰাগ গাই প্ৰথম পুৰস্কাৰ বুটলিবলৈ সক্ষম হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃয়ে দশম শ্ৰেণীত এখন ইলেকট্ৰিক গীটাৰ উপহাৰ হিচাপে দিছিল। তাৰ পিছতে সমনীয়া খাচী আৰু নেপালী ল’ৰাৰ সৈতে গঢ়ি তুলিছিল এটি মিউজিকেল বেণ্ড – ‘জেট লাইনাৰ্ছ’। ১৯৬২ চনত শ্বিলং গভৰ্ণমেণ্ট হাইস্কুলৰ পৰা প্ৰৱেশিকা পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয়। ইয়াৰ পিছত তেওঁ দ্বাদশ শ্ৰেণীলৈকে ছেইণ্ট এডমাণ্ড স্কুলত আৰু ১৯৬৬ চনত ছেইণ্ট এন্থনী কলেজৰপৰা বি এ সম্পূৰ্ণ কৰে। ইয়াৰ পিছত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰীৰ বাবে গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়লৈ আহে।<ref name=" আলাপ "/> ==কৰ্মজীৱন== ১৯৬৯ চনত আকাশবাণী গুৱাহাটী কেন্দ্ৰত জে পি দাসে অনুষ্ঠান কাৰ্যবাহী হিচাপে যোগদান কৰে। ২০০৮ চনৰ ২৯ ফেব্ৰুৱাৰী তাৰিখে গুৱাহাটী আকাশবাণী কেন্দ্ৰৰ পৰাই তেওঁ সহকাৰী কেন্দ্ৰ সঞ্চালকৰ পদৰ পৰা অৱসৰ গ্ৰহণ কৰে।<ref name=" আলাপ "/> ==সংগীত জীৱন== সংগীতত সুহুৰি ব্যৱহাৰ কৰাতো জে পি দাসৰ গীতৰ এটি বৈশিষ্ট্য। ===সংগীত পৰিচালনা=== ;বোলছবি *পাহাৰী কন্যা (১৯৯০) ; পৰিচালক: [[মুনিন বৰুৱা]] *প্ৰভাতী পখীৰ গান (১৯৯২) * শেষ উপহাৰ (২০০২) ; গীত *মোৰ মিনতি তৰা হয় যদি... *সন্ধিয়াৰ আকাশত... *ওৰে ৰাতি অন্ধকাৰত... *পৰিচয়বিহীন... ==ব্যক্তিগত জীৱন== ১৯৭৩ চনৰ ৩ মে’ৰ দিনা শান্তিপুৰৰ হীৰা দাসৰ লগত জে পি দাস বিবাহ পাশত আৱদ্ধ হয়। তেওঁলোকৰ তিনিও সন্তানৰ নাম হৈছে জিণ্টি, নীতিন আৰু ৰাজীৱ।<ref name=" আলাপ "/> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:অসমৰ সঙ্গীত পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ কণ্ঠশিল্পী]] jj2v7mwvdt8wlkwd8hjj9ayrqd5vk95 0 38127 616805 385907 2026-07-12T00:13:55Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616805 wikitext text/x-wiki {{পোখালি}} {{Infobox Country or territory |native_name = <span style="line-height:1.33em;">{{lang|si|ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජය}}<br /><small>{{lang|ta|இலங்கை ஜனநாயக சோசலிசக் குடியரசு}}</small></span> |conventional_long_name = <span style="line-height:1.33em;">গণতান্ত্ৰিক সমাজতান্ত্ৰিক প্ৰজাতন্ত্ৰী শ্ৰীলঙ্কা</span> |common_name = শ্ৰীলংকা |image_flag = Flag of Sri Lanka.svg |image_coat = Coat_of_arms_of_Sri_Lanka.svg |image_map = LocationSriLanka.png |national_motto = |national_anthem = "[[শ্ৰী লংকা মাতা]]" |official_languages = [[সিংহলী ভাষা|সিংহলী]], [[তামিল ভাষা|তামিল]] |capital = [[শ্ৰী জয়বৰ্ধনপুৰ]]<ref>[http://wwৱsrilankatourism.org/lang/en/traveller/facts_at_glance.php Official Website of Sri Lanka tourist Board - Facts at a glance<!-- Bot generated title -->]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |latd=6 |latm=54 |latNS=N |longd=79 |longm=54 |longEW=E |largest_city = [[কলম্বো]] |government_type = [[গণতান্ত্ৰিক সমাজতন্ত্ৰ|গণতান্ত্ৰিক সমাজতান্ত্ৰিক]] [[প্ৰজাতন্ত্ৰ]] |leader_title1 = [[শ্ৰীলংকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতি|ৰাষ্ট্ৰপতি]] |leader_name1 = |leader_title2 = [[শ্ৰীলঙ্কাৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী|প্ৰধানমন্ত্ৰী]] |leader_name2 = |sovereignty_type = [[স্বাধীনতা]] |sovereignty_note = [[যুক্তৰাজ্য]]ৰ পৰা |established_event1 = মুক্তি |established_date1 = [[ফেব্ৰুৱাৰী ৪]] [[১৯৪৮]] |established_event2 = [[প্ৰজাতন্ত্ৰ]] |established_date2 = [[২২ মে’]] [[১৯৭২]] |area_rank = ১২২তম |area_magnitude = |area = ৬৫,৬১০ |areami² = ২৫,৩৩২ |percent_water = ৪.৪ |population_estimate = ২০,৭৪৩,০০০ |population_estimate_rank = ৫২তম |population_estimate_year = ২০০৫ |population_census = ১৮,৭৩২,২৫৫ |population_census_year = ২০০১ |population_density = ৩১০ |population_densitymi² = ৮১৮ <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |population_density_rank = ৩৫তম |GDP_PPP = $৮৬.৭২ বিলিয়ন |GDP_PPP_rank = ৬১তম |GDP_PPP_year = ২০০৫ |GDP_PPP_per_capita = $৪৬০০ |GDP_PPP_per_capita_rank = ১১১তম |HDI = {{increase}}০.৭৫৫ |HDI_rank = ৯৩তম |HDI_year = ২০০৪ |HDI_category = <span style="color:#ffcc00;">মধ্যম</span> |Gini = ৩৩.২ |Gini_year = ১৯৯৯-০০ |Gini_category = <span style="color:#ffcc00;">মধ্যম</span> |currency = [[শ্ৰীলংকা ৰুপী]] |currency_code = LKR |country_code = LKA |time_zone = |utc_offset = +৫:৩০ |time_zone_DST = |utc_offset_DST = |cctld = [[.lk]] |calling_code = +৯৪ |footnotes = }} '''শ্ৰীলংকা ''' ({{IPAc-en|s|r|i:|ˈ|l|ɑː|ŋ|k|ə|,_|-|ˈ|l|æ|ŋ|k|ə}} or {{IPAc-en|audio=En-us-Sri Lanka.ogg|ʃ|r|iː|-}};<ref>{{cite web |url=http://dictionary.reference.com/browse/Sri+Lanka |title="Sri Lanka" in several reference works |work=Dictionary.com |accessdate=15 July 2014 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.speech.cs.cmu.edu/cgi-bin/cmudict?stress=-s&in=SRI-LANKA |title=Carnegie Mellon University Pronouncing Dictionary |work=[[Carnegie Mellon University]] |accessdate=15 July 2014 }}</ref>) ({{lang-si|ශ්‍රී ලංකාව}}, ''শ্ৰী লাংকাবা'', {{lang-ta|இலங்கை}}, ''ইলাংকাই'') [[দক্ষিণ এছিয়া|দক্ষিণ এছিয়াৰ]] এখন দ্বীপ ৰাষ্ট্ৰ। ইয়াৰ চৰকাৰী নাম '''গণতান্ত্ৰিক সমাজতান্ত্ৰিক প্ৰজাতন্ত্ৰী শ্ৰীলংকা'''। [[১৯৭২]] চনৰ আগেয়ে এই দ্বীপ '''ছিলন''' নামেও পৰিচিত আছিল। ইয়াৰ ৰাজধানীৰ নাম [[শ্ৰী জয়াবৰ্ধনপুৰ কোট]]। ইয়াৰ প্ৰধান চহৰ [[কলম্বো]]। [[ভাৰত]]ৰ দক্ষিণ উপকূলৰ পৰা ৩১ কিলোমিটাৰ দুৰত্বত অৱস্থিত। ২ কোটি জনসংখ্যাৰ এই দেশত ১৪% ৰ অধিক লোকৰ দৈনিক আয় ১.২৫ আমেৰিকান ডলাৰৰ তলত। প্ৰাচীনকালৰ পৰাই শ্ৰীলংকা [[বৌদ্ধ ধৰ্ম|বৌদ্ধ]] ধৰ্মাম্বলীসকলৰ তীৰ্থস্থান হিচাপে পৰিচিত। [[সিংহলি]] সম্প্ৰদায় এই দেশৰ সংখ্যাগৰিষ্ঠ জনগোষ্ঠী। উত্তৰ-পূব দিশৰ স্বতন্ত্ৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যক লৈ [[তামিল]] সম্প্ৰদায় হৈছে দেশৰ সৰ্ববৃহৎ সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়। অন্যান্য সম্প্ৰদায়ৰ মাজত মূৰ, বাৰ্ঘেৰ, কাফিৰ, মালায় উল্লেখযোগ্য<ref>{{cite web | url = http://www.britannica.com/EBchecked/topic/624466/Vedda | title = Vedda | work = [[Encyclopædia Britannica]] | accessdate = 15 July 2014 }}</ref>। শ্ৰীলংকাত[[চাহ]], [[কফি]], [[নাৰিকল]], [[ৰবৰ]] উৎপাদন আৰু ৰপ্তানীৰ বাবে বিখ্যাত। নয়নাভিৰাম প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য সম্বলিত সমুদ্ৰতীৰ, ভূদৃশ্য তদুপৰী সমৃদ্ধ [[সংস্কৃতি|সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যই]] শ্ৰীলংকাক পৃথিৱীৰ [[পৰ্যটক]]সকলৰ বাবে অত্যন্ত আকৰ্ষণীয় কৰি তুলিছে। == নামকৰণ == প্ৰাচীনকালৰ পৰাই শ্ৰীলংকা অনেক নামেৰে পৰিচিত। প্ৰাচীন [[গ্ৰীক]] ভূগোলবিদসকলে ইয়াক তপ্ৰোবান আৰু [[চৌদি আৰব|আৰবৰ]] চেৰেনদীব নামেৰে মাতিছিল। ১৫০৫ খ্ৰীষ্টাব্দত পৰ্তুগিজসকলে এই দ্বীপত অহা পাছত ইয়াৰ নাম '''চেইলাও''' ৰাখে যাৰ ইংৰাজী শব্দ হ’ল '''Ceylon'''। ১৯৪৮ চন পৰ্যন্ত ব্ৰিটিছসকলৰ অধীনত থকা অৱস্থাত এই নামেৰেই পৰিচিত আছিল। ১৯৪৮ চনত এই নামেৰেই স্বাধীনতা লাভ কৰে আৰু পাছত ১৯৭২ চনত দাপ্তৰিক নাম পৰিৱৰ্তন কৰে '''মুক্ত, সাৰ্বভৌম আৰু স্বাধীন প্ৰজাতন্ত্ৰী শ্ৰীলংকা''' ৰখা হয়। শ্ৰীলংকা নামটি [[সংস্কৃত ভাষা|সংস্কৃত]] শব্দ "শ্ৰী" আৰু "লংকা" ৰ পৰা আহিছে। শ্ৰী শব্দৰ অৰ্থ পবিত্ৰ আৰু লংকাৰ অৰ্থ হ’ল দ্বীপ। ==ভূগোল আৰু জলবায়ু== ভাৰত উপমহাদেশৰ দক্ষিণে ভাৰত মহাসাগৰত শ্ৰীলংকা অৱস্থিত। পক্ নামৰ এক অগভীৰ আৰু ঠেক প্ৰণালীয়ে এই দ্বীপক ভাৰত উপমহাদেশৰ পৰা পৃঠক কৰিছে। দ্বীপটো ৫°৫৫'ৰ পৰা ৯°৫০' উত্তৰ অক্ষাংশ আৰু ৭৯°৪২' ৰ পৰা ৮১°২১' পূব দ্ৰাঘিমাংশৰ ভিতৰত অৱস্থিত। ইয়াৰ মুঠ আয়তন ৬৫,৬১০ বৰ্গকিঃমিঃ। দ্বীপটোৰ প্ৰায় তিনিওফালে বহল উপকূল অঞ্চলে আগুৰি থকা দক্ষিণ-মধ্য ভাগত এটা মালভূমি আছে। মালভূমিটোত প্ৰায় ২,১৩৪ মিঃ আৰু ২,৪৩৮ মিঃ উচ্চতাযুক্ত শৃংগৰ কেইবাশাৰী ওখ পৰ্বত আছে। [[আদাম শৃংগ]] আৰু [[পিদুৰাটালাগালা]] এই অঞ্চলৰ উল্লেখযোগ্য শৃংগ। পিদুৰাটালাগালা শৃংগৰ উচ্চতা ২,৫২৮ মিঃ আৰু ই শ্ৰীলংকাৰ উচ্চতম শৃংগ<ref>{{Cite book|last=ভূ-দৰ্শন |first= |authorlink= |coauthors=দিলীপ কুমাৰ গোহাঁই, হৰেন্দ্ৰনাথ বৰা|title= শ্ৰীলংকা |year= ২০০২|publisher=কামাখ্যা বুক ষ্টল |location= গুৱাহাটী|isbn= }}</ref> শ্ৰীলংকাৰ জলবায়ু ক্ৰান্তীয় মৌচুমী। উপকূলীয় সমতল আৰু নিম্নভূমি অংশত এই জলবায়ু উষ্ণ আৰু উচ্চ অংশত ই নাতিশীতোষ্ণ। উপকূল অঞ্চলত সামুদ্ৰিক বায়ুৱে জলবায়ু কিছু পৰিমাণে শীতল কৰি ৰাখে। মে' মাহত ইয়াত সৰ্বাধিক গৰম আনহাতে জানুৱাৰী মাহেই শ্ৰীলংকাৰ আটাইতকৈ শীতল মাহ, যদিও বেছি শীত অনুভৱ নহয়। দ্বীপটোৰ দক্ষিণ-পশ্চিমত বৰষুণৰ পৰিমাণ বেছি। ইয়াৰ নিম্নভূমি অঞ্চলত বৃষ্টিপাতৰ গড় ৭৫ ইঞ্চি আৰু পাৰ্বত্য অঞ্চলত ১০০ ইঞ্চিতকৈ অধিক।<ref>{{Cite book|last=ভূ-দৰ্শন |first= |authorlink= |coauthors=দিলীপ কুমাৰ গোহাঁই, হৰেন্দ্ৰনাথ বৰা|title= শ্ৰীলংকা |year= ২০০২|publisher=কামাখ্যা বুক ষ্টল |location= গুৱাহাটী|isbn= }}</ref> ==কৃষি== শ্ৰীলংকাৰ প্ৰধান ব্যৱসায় হৈছে কৃষি আৰু শ্ৰমিক শ্ৰেণীৰ আধাতকৈ বেছি সংখ্যক লোক কৃষি কৰ্মৰ লগত জড়িত। কৃষি কৰ্মত নিয়োজিত হোৱা শ্ৰমিকৰ ৩/২ ভাগ লোক চাহ, ৰবৰ আৰু নাৰিকলৰ খেতি কৰে। দ্বীপৰাষ্ট্ৰ খনত ৫,৮১,৮২১ একৰ মাটিত চাহ খেতি কৰা হয় আৰু ইয়াৰ বাৰ্ষিক উৎপাদনৰ পৰিমাণ প্ৰায় ৪৫৫ নিযুত পাউণ্ড। শ্ৰীলংকাৰ চাহ যথেষ্ট পৰিমাণে বিদেশলৈ ৰপ্তানি কৰা হয়। ৰবৰ খেতি কৰা হয় প্ৰায় ৬,৬৮,২১৩ একৰ মাটিত আৰু উৎপাদনৰ পৰিমাণ প্ৰায় ৯৮,০০০ টন। চাহ আৰু ৰবৰৰ উপৰিও যথেষ্ট সংখ্যক কৃষকে সৰু সৰু অঞ্চলবোৰত ধান, ফলমূল, শাক-পাচলি, এলাচি, ককো, চিত্ৰনলা, ধঁপাত আৰু নাৰিকলৰ খেতি কৰে।<ref>{{Cite book|last=ভূ-দৰ্শন |first= |authorlink= |coauthors=দিলীপ কুমাৰ গোহাঁই, হৰেন্দ্ৰনাথ বৰা|title= শ্ৰীলংকা |year= ২০০২|publisher=কামাখ্যা বুক ষ্টল |location= গুৱাহাটী|isbn= }}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://www.gov.lk/ Official Sri Lankan Government Web Portal], a gateway to government sites. * [http://www.parliament.lk/ Official Web Portal] of the [[Parliament of Sri Lanka]]. * [http://www.priu.gov.lk/ Official Government News Portal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150810070644/http://www.priu.gov.lk/ |date=2015-08-10 }} * [http://www.president.gov.lk/ Official Web Portal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110725214707/http://www.president.gov.lk/ |date=2011-07-25 }} of the [[President of Sri Lanka]]. * [http://www.supremecourt.lk/ Official website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190810153706/http://www.supremecourt.lk/ |date=2019-08-10 }} of the [[Supreme Court of Sri Lanka]]. * {{CIA World Factbook link|ce|Sri Lanka}} *[http://www.business-anti-corruption.com/country-profiles/south-asia/sri-lanka/business-corruption-in-sri-lanka.aspx Sri Lanka Corruption Profile] from the [[Business-Anti-Corruption Portal|Business Anti-Corruption Portal]] * [http://www.statistics.gov.lk/ Official site] of the Department of Census and Statistics. * [http://www.treasury.gov.lk/reports/annualreport/AnnualReport2010-eng.pdf Annual Report 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111201012336/http://www.treasury.gov.lk/reports/annualreport/AnnualReport2010-eng.pdf |date=2011-12-01 }} from the Ministry of Finance and Planning. * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/srilanka.htm Sri Lanka] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120829212335/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/srilanka.htm |date=2012-08-29 }} from ''UCB Libraries GovPubs''. * {{Dmoz|Regional/Asia/Sri_Lanka}} * [http://www.bbc.co.uk/news/world-south-asia-11999611 Sri Lanka profile] from the [[BBC News]]. * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/561906/Sri-Lanka Sri Lanka] in the [[Encyclopædia Britannica]]. * [http://www.lonelyplanet.com/sri-lanka Introducing Sri Lanka] Overview of the country from [[Lonely Planet]]. * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=LK Key Development Forecasts for Sri Lanka] from [[International Futures]]. * [http://lakdiva.org/mahavamsa/chapters.html Mahavamsa] an ancient Sri Lankan chronicle written in the 6th century. * [http://www.gutenberg.org/files/13325/13325-h/13325-h.htm Sketches of the Natural History of Ceylon] by Sir [[James Emerson Tennent]], 1861. * {{Wikiatlas|Sri Lanka}} * [http://maps.google.com/maps?q=sri+lanka Sri Lanka Map] in [[Google Maps]]. *[http://wits.worldbank.org/CountryProfile/Country/LKA/Year/2012/Summary World Bank Summary Trade Statistics Sri Lanka] {{coord|7|N|81|E|region:LK_type:country_source:dewiki|display=title}} {{Countries of Asia}} [[শ্ৰেণী:এছিয়াৰ দেশ]] [[শ্ৰেণী:ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ সদস্য ৰাষ্ট্ৰসমূহ]] ttxu73t5mip1nusjv3vwqmkwg9ycmmd 0 38367 616750 616694 2026-07-11T15:06:16Z দিব্য দত্ত 9244 [[Special:Contributions/Mina borthakur|Mina borthakur]] ([[User talk:Mina borthakur|কথা-বতৰা]])ৰ সম্পাদনাসমূহ [[User:2409:408A:8409:6922:0:0:27F4:38A1|2409:408A:8409:6922:0:0:27F4:38A1]]য়ে কৰা শেষ সংশোধনলৈ ঘূৰাই নিয়া হৈছে । 486316 wikitext text/x-wiki '''পদ্মশ্ৰী''' হৈছে [[ভাৰত]] চৰকাৰে প্ৰদান কৰা চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান। এই সন্মান লাভ কৰা [[অসমীয়া]] ব্যক্তিসকলৰ নাম তলৰ তালিকাত উল্লেখ কৰা হ'ল।<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Padma_Shri List of Padma Shri award winers - English Wikipedia]</ref> ==তালিকা<ref name="ministry">{{cite web | url=http://www.dashboard-padmaawards.gov.in/?Place=Assam&Award=Padma%20Shri | title=PADMA AWARDSː PREVIOUS AWARDEES | publisher=MINISTRY OF HOME AFFAIRS, GOVT. OF INDIA | accessdate=১০ জানুৱাৰী 2015 | archivedate=2022-01-26 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20220126145026/http://www.dashboard-padmaawards.gov.in/?Place=Assam&Award=Padma%20Shri | deadurl=yes }}</ref>== {| class="wikitable sortable" width=99% |- ! width="25"| # ! width="30"| চন ! ব্যক্তিৰ নাম ! আলোকচিত্ৰ ! অৱদানৰ ক্ষেত্ৰ |- || ১ || ১৯৫৪ || [[মথুৰা দাস|ডা° মথুৰা দাস]] || || চিকিৎসা বিজ্ঞান |- || ২ || ১৯৫৪ || [[অমলপ্ৰভা দাস]] || || জননীতি |- || ৩ || ১৯৫৫ || [[কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ]] || [[চিত্ৰ:krishna-kanta-handique.jpg|75px|centre]] || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ৪ || ১৯৫৬ || [[সূৰ্য্যকুমাৰ ভূঞা]] || [[চিত্ৰ:Surya Kumar Bhuyan.jpg|75px|centre]] || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ৫ || ১৯৫৭ || [[নলিনীবালা দেৱী]] || [[চিত্ৰ:Nalinibaladevi2.jpg|75px|centre]] || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ৬ || ১৯৬৩ || [[ননী চন্দ্ৰ বৰদলৈ|ডা° ননী চন্দ্ৰ বৰদলৈ]] || || চিকিৎসা বিজ্ঞান |- || ৭ || ১৯৭০ || [[আনন্দ চন্দ্ৰ বৰুৱা]] || [[চিত্ৰ:Anandachandrabarua.jpg|75px|centre]] || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ৮ || ১৯৭১ || [[অতুল চন্দ্ৰ হাজৰিকা]] || [[চিত্ৰ:Atul_Chandra_Hazarika.jpg|75px|centre]] || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ৯ || ১৯৭১ || [[ৰবীন বেনাৰ্জী|ডা° ৰবীন বেনাৰ্জী]] || || সমাজসেৱা |- || ১০ || ১৯৭২ || [[চন্দ্ৰপ্ৰভা শইকীয়ানী]] || || সমাজসেৱা |- || ১১ || ১৯৭৫ || [[মালতী বৰুৱা]] || || সমাজসেৱা |- || ১২ || ১৯৭৬ || [[পাৰবীন চুলতানা]] || [[চিত্ৰ:Parveen Sultana performing in Arghya 2011.jpg|75px|centre]] || কলা |- || ১৩ || ১৯৭৭ || [[ইন্দিৰা মিৰি]] || [[চিত্ৰ:Indira Miri.jpg|75px|centre]] || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ১৪ || ১৯৭৭ || [[ভূপেন হাজৰিকা]] || [[চিত্ৰ:Dr. Bhupen Hazarika, Assam, India.jpg|75px|centre]] || কলা |- || ১৫ || ১৯৮২ || [[ঘনশ্যাম দাস]] || || সমাজসেৱা |- || ১৬ || ১৯৮৩ || [[নেকিবুজ জামান]] || || চিকিৎসা বিজ্ঞান |- || ১৭ || ১৯৮৪ || [[মুক্তি প্ৰসাদ গগৈ]] || || চিকিৎসা বিজ্ঞান |- || ১৮ || ১৯৮৪ || [[চৈয়দ আব্দুল মালিক]] || [[চিত্ৰ:চৈয়দ আব্দুল মালিক.JPG|75px|centre]] || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ১৯ || ১৯৮৭ || [[আব্দুছ ছাত্তাৰ]] || || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ২০ || ১৯৮৮ || [[মদৰাম ব্ৰহ্ম]] || || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ২১ || ১৯৮৯ || [[ৰংবং তেৰাং]] || || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ২২ || ১৯৯০ || [[নীলমণি ফুকন (কনিষ্ঠ)|নীলমণি ফুকন]] || [[চিত্ৰ:Phookan.jpg|75px|centre]] || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ২৩ || ১৯৯১ || [[সতীশ চন্দ্ৰ কাকতি]] || || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ২৪ || ১৯৯১ || [[প্ৰতিমা পাণ্ডে বৰুৱা]] || || কলা |- || ২৫ || ১৯৯২ || [[মথুৰা নাথ ভট্টাচাৰ্য্য]] || || চিকিৎসা বিজ্ঞান |- || ২৬ || ১৯৯৮ || [[দিপালী বৰঠাকুৰ]] || [[চিত্ৰ:Dipali Barthakur.jpg|75px|centre]] || কলা |- || ২৭ || ২০০০ || [[ৰবীন্দ্ৰনাথ উপাধ্যায়]] || || সমাজসেৱা |- || ২৮ || ২০০১ || [[ভবেন্দ্ৰনাথ শইকীয়া]] || [[চিত্ৰ:ভবেন্দ্ৰ নাথ শইকীয়া.jpg|75px|centre]] || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ২৯ || ২০০২ || [[পুষ্পা ভূঞা]] || || কলা |- || ৩০ || ২০০৩ || [[জাহ্নু বৰুৱা]] || [[চিত্ৰ:Jahnu Baruah.JPG|75px|centre]] || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ৩১ || ২০০৫ || [[হেম ভৰালী]] || || সমাজসেৱা |- || ৩২ || ২০০৭ || [[টেমচুলা আও]] || || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ৩৩ || ২০০৮ || [[সূৰ্য্যকান্ত হাজৰিকা]] || || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ৩৪ || ২০০৮ || [[যতীন গোস্বামী]] || || কলা |- || ৩৫ || ২০০৮ || [[শীলা বৰঠাকুৰ]] || || সমাজসেৱা |- || ৩৬ || ২০০৯ || [[তফজ্জুল আলি]] || || কলা |- || ৩৭ || ২০০৯ || [[বীৰেন্দ্ৰনাথ দত্ত]] || [[চিত্ৰ:বীৰেন্দ্ৰনাথ দত্ত.JPG|75px|centre]] || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ৩৮ || ২০১০ || [[অৰুণ শৰ্মা]] || [[File:Arun Sarma, who will be presented with the Sangeet Natak Akademi Award for Theatre Playwriting.jpg|75px|centre]] || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ৩৯ || ২০১১ || [[মহিম বৰা]] || || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ৪০ || ২০১৩ || [[ঘনকান্ত বৰা বৰবায়ন]] || || কলা |- || ৪১ || ২০১৩ || [[হেমেন্দ্ৰ প্ৰসাদ বৰুৱা]] || || বাণিজ্য আৰু উদ্যোগ |- || ৪২ || ২০১৪ || [[মুকুলচন্দ্ৰ গোস্বামী]] [[ ডাঃ সৰ্বেশ্বৰ চহৰীয়া]]|| || সমাজসেৱা |- || ৪৩ || ২০১৫ || [[যাদৱ পায়েং]] || [[চিত্ৰ:Jadav Payeng.png|75px|centre]] || অন্য<ref>{{Cite web |title=পদ্ম বিজয়ী তালিকা ২০১৫ |url=http://ibnlive.in.com/news/full-list-padma-awards-2015/524838-3.html |access-date=2015-01-29 |archivedate=2015-01-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150127225955/http://ibnlive.in.com/news/full-list-padma-awards-2015/524838-3.html |deadurl=yes }}</ref> |- || ৪৪ || ২০১৫ || [[লক্ষ্মীনন্দন বৰা]] || [[চিত্ৰ:Lakshmi Nandan Bora.jpg|75px|centre]] || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ৪৫ || ২০১৬ || [[ধীৰেন্দ্ৰ নাথ বেজবৰুৱা]] || || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ৪৬ || ২০১৬ || [[প্ৰহ্লাদ চন্দ্ৰ তাছা]] || || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ৪৭ || ২০১৬ || [[কামেশ্বৰ ব্ৰহ্ম]] || || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ৪৮ || ২০১৬ || [[অজয় কুমাৰ দত্ত]] || || সমাজসেৱা<ref>{{Cite web |title=পদ্ম বিজয়ী ২০১৬ |url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jan2616/at055 |access-date=2016-01-26 |archivedate=2016-08-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160815114910/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jan2616%2Fat055 |deadurl=yes }}</ref> |- || ৪৯ || ২০১৭ || [[জিতেন্দ্ৰনাথ গোস্বামী|ড॰ জিতেন্দ্ৰনাথ গোস্বামী]] || || বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিক |- || ৫০ || ২০১৭ || [[এলি আহমেদ]] || || সাহিত্য আৰু শিক্ষা<ref>[http://www.thehindu.com/news/national/List-of-Padma-awardees-2017/article17092476.ece পদ্ম বিজয়ী ২০১৭]</ref> |- || ৫১ || ২০১৮ || [[অৰূপ কুমাৰ দত্ত]] || || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ৫২ || ২০১৮ || [[প্ৰফুল্ল গোবিন্দ বৰুৱা]] || || সাংবাদিকতা |- || ৫৩ || ২০১৮ || [[জয়শ্ৰী গোস্বামী মহন্ত]] || [[File:Joyasree Goswami Mahanta.jpg|75px|centre]] || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ৫৪ || ২০১৯ || [[উদ্ধৱ ভৰালী]] ||[[চিত্ৰ:Padma Shri Dr. Uddhab Kumar Bharali.jpg|75px|center]] || বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি<ref name="aw2019">[https://www.thenewsminute.com/article/padma-awards-2019-announced-full-list-awardees-95673 পদ্ম বিজয়ী ২০১৯]</ref> |- || ৫৫ || ২০১৯ || [[ইলিয়াছ আলি]] || [[File:Dr Ilias Ali.jpg|75px|centre]] || চিকিৎসা<ref name="aw2019"/> |- || ৫৬ || ২০২০ || [[ইন্দিৰা পি পি বৰা]] || [[File:ইন্দিৰা পি পি বৰা.jpg|75px|centre]] ||কলা<ref name="aw2020">[https://nenow.in/north-east-news/padma-vibhushan-for-mary-kom-pama-bhushan-for-sc-jamir-padma-shri-for-13-others-from-northeast.html পদ্ম বিজয়ী ২০২০]</ref> |- || ৫৭ || ২০২০ || [[ৰবি কান্নান আৰ]] || [[File:The Vice President, Shri Mohd. Hamid Ansari presenting the 16th Mahaveer Award to Dr. R. Ravi Kannan of Silchar, Assam for Excellence in the sphere of ‘Medicine’, in New Delhi on June 04, 2013.jpg|75px|centre]] || চিকিৎসা<ref name="aw2020"/> |- || ৫৮ || ২০২০ || [[কুশল কোঁৱৰ শৰ্মা]] || [[File:কুশল কোঁৱৰ শৰ্মা.jpeg|75px|centre]] || চিকিৎসা<ref name="aw2020"/> |- || ৫৯ || ২০২০ || [[লীল বাহাদুৰ চেত্ৰী]] || [[File:Lil Bahadur Chettri.jpg|75px|centre]] || সাহিত্য আৰু শিক্ষা<ref name="aw2020"/> |- || ৬০ || ২০২০ || [[যোগেন্দ্ৰ নাথ ফুকন]] || || সাহিত্য আৰু শিক্ষা<ref name="aw2020"/> |- || ৬১ || ২০২১ || [[লখিমী বৰুৱা]] || || সমাজসেৱা<ref name="aw2021">{{cite web|title=Padma Awards: 2021|url=https://www.mha.gov.in/sites/default/files/2021AwardeesList_25012021_0.pdf|publisher=Ministry of Home Affairs (India)|date=25 January 2021|accessdate=26 January 2021|format=PDF|pp=2–5}}</ref> |- || ৬২ || ২০২১ || [[গোপীৰাম বৰগায়ন বুঢ়াভকত]] || || কলা<ref name="aw2021"/> |- || ৬৩ || ২০২১ || [[বিজয়া চক্ৰৱৰ্তী]] || [[File:Bijoya Chakravarty in August 2015.jpg|75px|centre]] || প্ৰশাসনিক সেৱা<ref name="aw2021"/> |- || ৬৪ || ২০২১ || [[মংগলসিং হাজোৱাৰী]] || || সাহিত্য আৰু শিক্ষা<ref name="aw2021"/> |- || ৬৫ || ২০২১ || [[দুলাল মানকি]] || || কলা<ref name="aw2021"/> |- || ৬৬ || ২০২১ || [[বিৰুবালা ৰাভা]] || [[File:Birobala Rabha.jpg|75px|centre]] || সমাজসেৱা<ref name="aw2021"/> |- || ৬৭ || ২০২১ || [[ৰোমান শৰ্মা]] || || সাহিত্য আৰু শিক্ষা<ref name="aw2021"/> |- || ৬৮ || ২০২১ || [[ইমৰান শ্বাহ]] || [[File:Imran Sah.jpg|75px|centre]] || সাহিত্য আৰু শিক্ষা<ref name="aw2021"/> |- || ৬৯ || ২০২২ || [[শকুন্তলা চৌধুৰী]] || || সমাজ সেৱা |- || ৭০ || ২০২২ || [[ধনেশ্বৰ ইংতি]] || || সাহিত্য আৰু শিক্ষা |- || ৭১ || ২০২৩ || [[হেমচন্দ্ৰ গোস্বামী (মুখাশিল্পী)|হেম চন্দ্ৰ গোস্বামী]] || [[File:হেমচন্দ্ৰ গোস্বামী।.jpg|75px|centre]] || কলা |- || ৭২ || ২০২৩ || [[হেমপ্ৰভা চুতীয়া]] ||[[চিত্ৰ:হেমপ্ৰভা চুতীয়া (শিপিনী)ৰ আলোকচিত্ৰ ১.jpg|75px|center]] || কলা |- || ৭৩ || ২০২৩ || [[ৰামকুইৱাংবে জেমে নিউমে]] || || সমাজ সেৱা |- || ৭৪ || ২০২৪ || [[পাৰ্বতী বৰুৱা]] || || হাতী মাউট |- || ৭৫ || ২০২৪ || [[সৰ্বেশ্বৰ বসুমতাৰী]] || || অন্যান্য - কৃষি |- || ৭৬ || ২০২৪ || [[দ্ৰোণ ভূঞা]] || || ওজা পালি |- || ৭৭ || ২০২৫ || [[অনিল চন্দ্ৰ বড়ো]] || || শিক্ষা |- || ৭৮ || ২০২৫ || [[গীতা উপাধ্যায়]] || || সাহিত্য/লোকসংস্কৃতি |- || ৭৯ || ২০২৫ || [[জয়নাচৰণ বাথাৰী]] || || লোকসংস্কৃতি |- || ৮০ || ২০২৫ || [[ৰেৱকান্ত মহন্ত]] || || কলা |} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসম সম্পৰ্কীয় তালিকা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি| ]] [[শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী|*]] 2m1z0tk2z4svfv3g27f1bhfml6h8ypu 0 39696 616826 567676 2026-07-12T07:02:45Z Mina borthakur 38368 লিংক যোগ 616826 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = দীনেশ দাস | image =Dinesh das actor.jpg | image_size = 170px | alt = | caption = দীনেশ দাস, ২০১৫ চন | birth_name = | birth_date = ৫ অক্টোবৰ ১৯৪১ | birth_place = | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | nationality = {{flagicon|IND}} ভাৰতীয় | spouse = ডালিমী দাস | other_names = | known_for = | occupation = অভিনয় }} '''দীনেশ দাস''' ({{lang-en|Dinesh Das}}, ১৯৪১-বৰ্তমান) [[অসম]]ৰ এজন অভিনেতা। তেওঁ বহুকেইখন [[অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]], মঞ্চ নাটক, অনাতাঁৰ নাটক, দূৰদৰ্শন ধাৰাবাহিক, টেলিফিল্ম, চুটি ছবি আৰু ভিডিঅ' ছবিত অভিনয় কৰিছে। চলচ্চিত্ৰত তেওঁ প্ৰধানকৈ খলনায়কৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। অভিনয়ৰ উপৰি তেওঁ কাকতে-পত্ৰই লিখা-মেলা কৰে আৰু তেওঁৰ গ্ৰন্থও প্ৰকাশ হৈছে। [[অসম চৰকাৰ|অসম চৰকাৰে]] তেওঁক শিল্পী পেন্সন প্ৰদান কৰি আহিছে।<ref name="dainik asom">{{cite news | url=http://www.assamtribune.com/scripts/dainik.asp?id=may1515%2FPage5 | title=শিল্পী, অভিনেতা দীনেশ দাস | date=১৫ মে', ২০১৫ | agency=[[দৈনিক অসম]] | accessdate=১০ জুন ২০১৫ | author=ভূবন লহকৰ | pages=৫ }}{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==জন্ম আৰু শিক্ষা== দীনেশ দাসৰ জন্ম হয় ১৯৪১ চনৰ ৫ অক্টোবৰত। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম কেশৱ দাস আৰু মাতৃৰ নাম আইকণ বালা দাস। পিতৃ পেছাত এজন আৰক্ষী বিষয়া আছিল। পিতৃৰ কৰ্মস্থলী সঘনাই বদলি হৈ থকা হেতুকে তেওঁ আনুষ্ঠানিক শিক্ষা জীৱন অসমৰ ভিন ভিন প্ৰান্তৰ বিদ্যালয়ৰপৰা লাভ কৰে। ১৯৪৭ চনত নগাঁও ৰ মাদ্ৰাছাত তেওঁ শিক্ষাৰম্ভ কৰি ১৯৫৯ চনত নগাঁও হাইস্কুলৰ পৰা তেওঁ উচ্চ মাধ্যমিক শিক্ষান্ত পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয়। তাৰ পাছত তেওঁ নগাঁও কলেজৰ পৰা আই এ আৰু ১৯৬৪ চনত কলা শাখাৰ স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name="dainik asom" /> ==চাকৰি জীৱন== ১৯৬৭ চনত তেওঁ ''এলবাৰ্ট ডেভিদ মেডিকেল কোম্পানী''ৰ মেডিকেল ৰিপ্ৰেজেণ্টেটিভ হিচাপে চাকৰি জীৱন আৰম্ভ কৰে। ১৯৭৫ চনত তেওঁ ''নেচনেল টেক্সটাইল কৰ্প'ৰেচন''ৰ মেনেজাৰৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰে। ১৯৯৫ চনত তেওঁ চাকৰিৰপৰা স্বেচ্ছাই অৱসৰ গ্ৰহণ কৰে।<ref name="dainik asom" /> ==অভিনয় জীৱন== ===মঞ্চ নাটক=== ১৯৫২ চনত নগাঁৱৰ [[ৰূপহী হাইস্কুল]]ত পঞ্চম শ্ৰেণীত পঢ়ি থকা কালত তুলসী দাসৰ পৰিচালনাত ''পিয়লি ফুকন'' নাটকত এক বাটৰুৱাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি তেওঁ অভিনয় জীৱনৰ পাতনি মেলে। শিক্ষাজীৱনৰ সমান্তৰালকৈ তেওঁ নিজৰ অভিনয় আগুৱাই লৈ যায় আৰু বহুকেইখন নাটকত অভিনয় কৰে। প্ৰতিষ্ঠিত নাট্যকাৰ-পৰিচালক সাৰদাকান্ত বৰদলৈ, চন্দ্ৰ ফুকন,নাট্যসম্ৰাট প্ৰফুল্ল বৰা আৰু [[তচদ্দুক ইউচুফ]]ৰ পৰিচালনাত বহুকেইখন নাটকত অভিনয় কৰি তেওঁ বহু প্ৰতিযোগিতাৰ শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতাৰ সন্মান লাভ কৰে। তেওঁ অভিনয় কৰা কেইখনমান নাটক হ'ল ''একলব্য'', ''[[শোণিত কুঁৱৰী]]'', উপপথ,বান,''সভাপতি'' আদি।<ref name="dainik asom" /> ===চলচ্চিত্ৰ=== নাটকত পোৱা সফলতাৰ বাবে তেওঁ চলচ্চিত্ৰত অভিনয়ৰ প্ৰস্তাৱ লাভ কৰে। ১৯৬৮ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত, [[আব্দুল মজিদ]] পৰিচালিত [[মৰম তৃষ্ণা]] চলচ্চিত্ৰত শিলৰ কোৱেৰীত কাম কৰা এগৰাকী কৰ্মীৰ চৰিত্ৰৰে তেওঁ চলচ্চিত্ৰত অভিনয় আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ পিছত তেওঁ [[মানৱ আৰু দানৱ]], [[শেষ বিচাৰ]], [[অনুতাপ]], [[মেঘমুক্তি]] ইত্যাদি বহুতো চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰি বৰ্তমানেও তেওঁ চলচ্চিত্ৰজগতত সক্ৰিয় হৈ আছে। চলচ্চিত্ৰত প্ৰধানকৈ তেওঁ খলনায়কৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে।<ref name="dainik asom" /> ==অন্যান্য কৰ্মৰাজী== মঞ্চ আৰু চলচ্চিত্ৰৰ উপৰিও তেওঁ বহুকেইখন দূৰদৰ্শন ধাৰাবাহিক, টেলিফিল্ম, চুটি ছবি, ভিডিঅ' ছবি আৰু চাৰিশতকৈও অধিক অনাতাঁৰ নাটকত অভিনয় কৰিছে। তদুপৰি তেওঁ বহুবাৰ [[ইংলেণ্ড]]ত [[ৰঙালী বিহু]] উদ্‌যাপন কাৰ্যসূচীত অংশগ্ৰহণ কৰিছে। তেওঁ আনুষ্ঠানিকভাৱে নতুন পুৰুষ শিল্পীক অভিনয়ৰ দিহা পৰামৰ্শ প্ৰদান কৰে। [[অসম শিল্পী সাহায্য নিধি]]ৰ তেওঁ কোষাধ্যক্ষ। তেওঁ বাতৰি কাকতত লিখা-মেলা কৰাৰ উপৰি তেওঁৰ একাধিক খণ্ডৰ গ্ৰন্থও প্ৰকাশ হৈছে।<ref name="dainik asom" /> ==ব্যক্তিগত জীৱন== তেওঁৰ পত্নীৰ নাম ডালিমী দাস। তেওঁলোকৰ দুটি সন্তান।<ref name="dainik asom" /> ==সন্মান== * শিল্পী পেন্সন, [[অসম চৰকাৰ]] * সামাজিক-সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান ''জ্যোতিৰূপা''ৰ বিশেষ সন্মান।<ref name="dainik asom" /> * তেজপুৰৰ মাধৱ মন্দিৰ বহুমুখী প্ৰকল্পই আগবঢ়োৱা নাট্যসম্ৰাট প্ৰফুল্ল বৰা বঁ‌টা। * অসম চৰকাৰ প্ৰদত্ত ৰাজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বঁটাৰ প্ৰমথেশ বৰুৱা জীৱনজোৰা সাধনা বঁটা, ২০২৬ ==অভিনীত চলচ্চিত্ৰ== {{refbegin|4}} * [[মৰম তৃষ্ণা]] (১৯৬৮)<ref name="dainik asom" /> * [[মানৱ আৰু দানৱ]] (১৯৭১) * [[শেষ বিচাৰ]] (১৯৭১) * [[উত্তৰণ]] (১৯৭৩) * [[অনুতাপ]] (১৯৭৩) * [[আদালত (চলচ্চিত্ৰ)|আদালত]] (১৯৭৬) * [[নতুন আশা]] (১৯৭৭) * [[নিয়তি]] (১৯৭৮) * [[মেঘমুক্তি]] (১৯৭৯) * [[বিশেষ এৰাতি]] (১৯৭৯) * [[শ্ৰীশ্ৰী মা কামাখ্যা (চলচ্চিত্ৰ)|শ্ৰীশ্ৰী মা কামাখ্যা]] (১৯৮৩) * [[সেন্দূৰ (চলচ্চিত্ৰ)|সেন্দূৰ]] (১৯৮৪) * [[দেৱী (চলচ্চিত্ৰ)|দেৱী]] (১৯৮৪) * [[জীৱন সুৰভি]] (১৯৮৪) * [[সূৰুয (চলচ্চিত্ৰ)|সূৰুয]] (১৯৮৫) * [[ব'হাগৰ দুপৰীয়া]] (১৯৮৫) * [[পূজা (চলচ্চিত্ৰ)|পূজা]] (১৯৮৫) * [[সংকল্প]] (১৯৮৬) * [[প্ৰতিদান]] (১৯৮৭) * [[প্ৰতিশোধ]] (১৯৮৭) * [[ৰঙা নদী (চলচ্চিত্ৰ)|ৰঙা নদী]] (১৯৯০) * [[যখিনী (চলচ্চিত্ৰ)|যখিনী]] (১৯৯১) * [[ৰিক্সাৱালা]] (১৯৯৩) * [[অভিশপ্ত প্ৰেম]] (১৯৯৭) * [[কুশল]] (১৯৯৮) * [[দেৱতা (চলচ্চিত্ৰ)|দেৱতা]] (১৯৯৮) * [[নায়ক]] (২০০১) * [[গৰম বতাহ]] (২০০১) * [[ককাদেউতাৰ ঘৰজোঁৱাই]] (২০০২) * [[জোনাকী মন]] (২০০২) * [[কণিকাৰ ৰামধেনু]] (২০০৩) * [[সত্যম শিৱম সুন্দৰম]] (২০০৩) * [[প্ৰিয়া মিলন]] (২০০৩) * [[এয়েই জোনাকবিহীন জীৱন]] (২০০৩) * [[সতী ৰাধিকা (চলচ্চিত্ৰ)|সতী ৰাধিকা]] * [[মা তুমি অনন্যা]] (২০০৪) * [[হৃদয় কঁপোৱা গান]] (২০০৫) * [[কদমতলে কৃষ্ণ নাচে]] (২০০৫) * [[সোণৰ খাৰু নালাগে মোক]] (২০০৫) * [[চুৰেণ চোৰৰ পুতেক]] (২০০৫) * [[জয়মতী (২০০৬ চলচ্চিত্ৰ)|জয়মতী]] (২০০৬) * [[বান্ধোন (চলচ্চিত্ৰ)|বান্ধোন]] (২০১২) * [[লুইতক ভেটিব কোনে]] (২০১৩) * [[মহাসমৰ (চলচ্চিত্ৰ ২০১৪)|মহাসমৰ]] (২০১৩) * [[জিলমিল জোনাক]] (২০১৪) * [[মহাপুৰুষ (চলচ্চিত্ৰ)|মহাপুৰুষ]] (২০১৪) {{Refend}}অভিনীত নাটক- • নেতা (নাট্যকাৰ,পৰিচালক- নাট্যসম্ৰাট প্ৰফুল্ল বৰা) •উপপথ (নাট্যকাৰ,পৰিচালক- নাট্যসম্ৰাট প্ৰফুল্ল বৰা) • বান (নাট্যকাৰ,পৰিচালক- নাট্যসম্ৰাট প্ৰফুল্ল বৰা) ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} {{অসমৰ প্ৰসিদ্ধ ব্যক্তি}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া অভিনেতা]] l7c85cet0ulza7rrn41u9t0iqe2mtt2 0 41197 616792 602679 2026-07-11T18:54:18Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616792 wikitext text/x-wiki [[File:Li-1st, the first Li-Fi product.jpg|thumb|''Li-1st'', প্ৰথমটো ''Li-Fi'' সঁজুলি]] '''লাই-ফাই''' (Li-Fi বা '''Light Fidelity''') [[ৱাই-ফাই]]ৰ দৰে এক [[:en:duplex (telecommunications)|দ্বিদিশীয়]], উচ্চ গতিৰ সম্পূৰ্ণ নে'টৱৰ্ক সংযোজিত তাঁৰহীন যোগাযোগ প্ৰযুক্তি। প্ৰফেচাৰ হেলণ্ড হাছে নাম উদ্ভাৱন কৰা<ref>{{cite web|url=http://www.ted.com/talks/harald_haas_wireless_data_from_every_light_bulb|title=Harald Haas: Wireless data from every light bulb |author=Harald Haas|work=ted.com}}</ref> লাই-ফাই আলোকীয় তাঁৰহীন যোগাযোগ (optical wireless communications)ৰ এটা উপ-সংহতি। ই ৰেডিঅ' ফ্ৰিকুৱেঞ্চীৰ (ৱাই-ফাই বা চেলুলাৰ নে'টৱৰ্ক) পৰিপূৰক হিচাপে কাম কৰাৰ লগতে তথ্য সৰবৰাহত (data broadcasting) কামত আহিব পাৰে। প্ৰতি ছেকেণ্ডত ২২৪ গিগাবাইট পৰ্যন্ত গতিৰে ই ৱাই-ফাইতকৈ প্ৰায় ১০০ গুণ ক্ষিপ্ৰ।<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.uk/lifi-internet-first-real-world-usage-boasts-speed-100-times-faster-wifi-1530021 |title=LiFi internet: First real-world usage boasts speed 100 times faster than WiFi |author=Anthony Cuthbertson |date=23 November 2015 |accessdate=3 December 2015}}</ref> ৰেডিঅ' ফ্ৰিকুৱেঞ্চী তৰংগৰ বিপৰীতে তাঁৰহীন এই প্ৰযুক্তিত [[দৃশ্যমান পোহৰ যোগাযোগ]] বা অৱলোহিত আৰু প্ৰায় অতিবেঙুণী ব্যৱহাৰ হয়। আলোকীয় তাঁৰহীন যোগাযোগৰ এই অংশই বহু তথ্য বহন কৰিব পাৰে আৰু [[:en:bandwidth allocation#Bandwidth limitations|RF-bandwidth limitations]]ৰ অসুবিধা দূৰ কৰাৰ বাবে ই সহায়ক হ'ব।<ref name="Tsonev">{{cite journal |last1=Tsonev |first1=Dobroslav |last2=Videv |first2=Stefan |last3=Haas |first3=Harald |title=Light fidelity (Li-Fi): towards all-optical networking |journal=Proc. SPIE |date=December 18, 2013 |volume=9007 |issue=2 |doi=10.1117/12.2044649 |publisher=Broadband Access Communication Technologies VIII}}</ref> <!-- == Technology details == This OWC technology uses light from [[light-emitting diode]]s (LEDs) as a medium to deliver networked, mobile, high-speed communication in a similar manner to [[Wi-Fi]].<ref>{{cite web |last=Sherman |first=Joshua |url=http://www.digitaltrends.com/mobile/light-bulb-li-fi-wireless-internet/|title=How LED Light Bulbs could replace Wi-Fi |date=30 October 2013 |work=Digital Trends |accessdate=29 November 2015}}</ref> The Li-Fi market is projected to have a [[compound annual growth rate]] of 82% from 2013 to 2018 and to be worth over $6 billion per year by 2018.<ref name="international.to">{{cite web |url=http://www.prnewswire.com/news-releases/global-visible-light-communication-vlcli-fi-technology-market-worth-613802-million-by-2018-186272641.html |title=Global Visible Light Communication (VLC)/Li-Fi Technology Market worth $6,138.02 Million by 2018|publisher=MarketsandMarkets |date=10 January 2013 |accessdate=29 November 2015}}</ref> Visible light communications (VLC) works by switching the current to the LEDs off and on at a very high rate,<ref name=nanoseconds>{{cite web |last=Coetzee |first=Jacques |url=http://gearburn.com/2014/01/lifi-beats-wi-fi-with-1gb-wireless-speeds-over-pulsing-leds/ |title=LiFi beats Wi-Fi with 1Gb wireless speeds over pulsing LEDs |date=13 January 2013 |work=Gearburn |accessdate=29 November 2015}}</ref> too quick to be noticed by the human eye. Although Li-Fi LEDs would have to be kept on to transmit data, they could be dimmed to below human visibility while still emitting enough light to carry data.<ref name="Condliffe">{{cite news| url=http://www.newscientist.com/article/mg21128225.400-will-lifi-be-the-new-wifi.html |title=Will Li-Fi be the new Wi-Fi? |work=[[New Scientist]] |first=Jamie |last=Condliffe |date=28 July 2011 }}</ref> The light waves cannot penetrate walls which makes a much shorter range, though more secure from hacking, relative to Wi-Fi.<ref name="the-gadgeteer.com">[http://the-gadgeteer.com/2011/08/29/li-fi-internet-at-the-speed-of-light/ Li-Fi&nbsp; – Internet at the Speed of Light, by Ian Lim, the gadgeteer, dated 29 August 2011]</ref><ref name="economist">{{cite news| title=Visible-light communication: Tripping the light fantastic: A fast and cheap optical version of Wi-Fi is coming |work=[[The Economist]] | date=28 January 2012 |url=http://www.economist.com/node/21543470 |accessdate=22 October 2013}}</ref> Direct line of sight isn't necessary for Li-Fi to transmit a signal; light reflected off the walls can achieve 70 [[Mbit/s]].<ref>[http://www.abc.net.au/radionational/programs/scienceshow/the-internet-on-beams-of-led-light/5134888 The internet on beams of LED light], The Science Show, 7 December 2013</ref><ref>{{cite web|url=http://www.adsadvance.co.uk/purelifi-aims-at-combating-cyber-crime.html|title=ADS Advance&nbsp; — PureLiFi aims at combating cyber crime|work=adsadvance.co.uk}}</ref> Li-Fi has the advantage of being useful in electromagnetic sensitive areas such as in aircraft cabins, hospitals and nuclear power plants{{citation needed|date=December 2013}} without causing [[electromagnetic interference]].<ref name="the-gadgeteer.com"/><ref name="economist" /> Both Wi-Fi and Li-Fi transmit data over the [[electromagnetic spectrum]], but whereas Wi-Fi utilizes radio waves, Li-Fi uses visible light. While the US Federal Communications Commission has warned of a potential spectrum crisis because Wi-Fi is close to full capacity, Li-Fi has almost no limitations on capacity.<ref name="caledonianmercury.com">{{cite web |url=http://caledonianmercury.com/2013/11/29/the-futures-bright-the-futures-li-fi/0043351 |title=The Future's Bright - The Future's Li-Fi |work=The Caledonian Mercury |accessdate=29 November 2015 |date=29 November 2013}}</ref> The visible light spectrum is 10,000 times larger than the entire [[radio frequency]] spectrum.<ref>{{cite journal |last1=Haas |first1=Harald |title=High-speed wireless networking using visible light |journal=SPIE Newsroom |date=19 April 2013 |doi=10.1117/2.1201304.004773 |accessdate=29 November 2015}}</ref> Researchers have reached data rates of over 10 [[Gbit/s]], which is much faster than typical fast [[broadband]] in 2013.<ref>{{cite web|url=http://www.independent.co.uk/news/science/li-fi-revolution-internet-connections-using-light-bulbs-are-250-times-faster-than-broadband-8909320.html|title=Li-Fi revolution: internet connections using light bulbs are 250 times|last=Vincent |first=James |date=29 October 2013 |work=The Independent |accessdate=29 November 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.bbc.com/news/technology-24711935 |title='Li-fi' via LED light bulb data speed breakthrough |date=28 October 2013 |work=BBC News |accessdate=29 November 2015}}</ref> Li-Fi is expected to be ten times cheaper than Wi-Fi.<ref name="Condliffe"/> Short range, low reliability and high installation costs are the potential downsides.<ref name="international.to"/><ref name=nanoseconds/> ''PureLiFi'' demonstrated the first commercially available Li-Fi system, the Li-1st, at the 2014 [[Mobile World Congress]] in Barcelona.<ref>{{cite web |url=http://www.virtual-strategy.com/2014/02/19/purelifi-demonstrate-first-ever-li-fi-system-mobile-world-congress#axzz3sutgmdn1 |title=pureLiFi to demonstrate first ever Li-Fi system at Mobile World Congress |date=19 February 2014 |publisher=Virtual-Strategy Magazine |accessdate=29 November 2015}}</ref> Bg-Fi is a Li-Fi system consisting of an application for a mobile device, and a simple consumer product, like an IoT (Internet of Things) device, with color sensor, microcontroller, and embedded software. Light from the mobile device display communicates to the color sensor on the consumer product, which converts the light into digital information. Light emitting diodes enable the consumer product to communicate synchronously with the mobile device.<ref>{{cite document |title=Low-Complexity Visible Light Networking with LED-to-LED Communication |last1=Giustiniano |first1=Domenico |last2=Tippenhauer |first2=Nils Ole |last3=Mangold |first3=Stefan |url=http://people.ee.ethz.ch/~dgiustin/images/LED-to-LED.pdf |location=Zurich, Switzerland}}</ref><ref>{{cite document |title=Very Low-Cost Sensing and Communication Using Bidirectional LEDs |last1=Dietz |first1=Paul |last2=Yerazunis |first2=William |last3=Leigh |first3=Darren |date=July 2003 |url=http://www.merl.com/publications/docs/TR2003-35.pdf}}</ref> --> ==প্ৰযুক্তিৰ বিৱৰণ== [[File:View-of-two-tabletop-modules-under-the-narrow-c-O-20-cm-single-working-space-optical.png|thumb|লাই-ফাই মডিউলসমূহ]] লাই-ফাই হৈছে [[অপটিকেল বেতাঁৰ যোগাযোগ]] (OWC) প্ৰযুক্তিৰ ব্যুৎপত্তি, যিয়ে পোহৰ নিৰ্গত কৰা ডাইঅ’ড (LED)ৰ পৰা পোহৰক মাধ্যম হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰি ৱাই-ফাইৰ দৰেই নেটৱৰ্ক, মোবাইল, দ্ৰুতবেগী যোগাযোগ প্ৰদান কৰে।<ref>{{cite web |last=Sherman |first=Joshua |url=http://www.digitaltrends.com/mobile/light-bulb-li-fi-wireless-internet/ |title=How LED Light Bulbs could replace Wi-Fi |date=30 October 2013 |work=Digital Trends |access-date=29 November 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151127092751/http://www.digitaltrends.com/mobile/light-bulb-li-fi-wireless-internet/ |archive-date=27 November 2015 }}</ref> লাই-ফাই বজাৰৰ ২০১৩ চনৰ পৰা ২০১৮ চনলৈকে ৮২% চক্ৰবৃদ্ধিৰ বাৰ্ষিক বৃদ্ধিৰ হাৰ হ'ব আৰু ২০১৮ চনৰ ভিতৰত ইয়াৰ মূল্য প্ৰতি বছৰে ৬ বিলিয়ন ডলাৰৰ ওপৰত হ'ব বুলি প্ৰকল্প কৰা হৈছিল।<ref name="international.to">{{cite web |url=http://www.prnewswire.com/news-releases/global-visible-light-communication-vlcli-fi-technology-market-worth-613802-million-by-2018-186272641.html |title=Global Visible Light Communication (VLC)/Li-Fi Technology Market worth $6,138.02 Million by 2018 |publisher=MarketsandMarkets |date=10 January 2013 |access-date=29 November 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151208141937/http://www.prnewswire.com/news-releases/global-visible-light-communication-vlcli-fi-technology-market-worth-613802-million-by-2018-186272641.html |archive-date=8 December 2015 }}</ref> কিন্তু বজাৰখন তেনেদৰে বিকশিত হোৱা নাই আৰু লাই-ফাই এটা নিৰ্দিষ্ট প্ৰযুক্তি হৈয়েই আছে।<ref>{{Cite web |title=LiFi : Mainstream or niche technology? – Novus Light Today |url=https://www.novuslight.com/lifi-mainstream-or-niche-technology_N8784.html |access-date=2022-06-14 |website=novuslight.com|date=12 December 2018 }}</ref> [[দৃশ্যমান পোহৰৰ যোগাযোগ]] (VLC) যে মানুহৰ চকুৰ লক্ষ্য কৰাৰ ক্ষমতাৰ বাহিৰত অতি উচ্চ গতিৰে LED সমূহলৈ কাৰেণ্ট বন্ধ আৰু অন কৰি কাম কৰে।<ref name="nanoseconds">{{cite web |last=Coetzee |first=Jacques |url=http://gearburn.com/2014/01/lifi-beats-wi-fi-with-1gb-wireless-speeds-over-pulsing-leds/ |title=LiFi beats Wi-Fi with 1Gb wireless speeds over pulsing LEDs |date=13 January 2013 |work=Gearburn |access-date=29 November 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151205172115/http://gearburn.com/2014/01/lifi-beats-wi-fi-with-1gb-wireless-speeds-over-pulsing-leds/ |archive-date=5 December 2015 |archivedate=5 December 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151205172115/http://gearburn.com/2014/01/lifi-beats-wi-fi-with-1gb-wireless-speeds-over-pulsing-leds/ |deadurl=yes }}</ref> যিবোৰ প্ৰযুক্তিয়ে বিভিন্ন Li-Fi কোষৰ মাজত ৰোমিং কৰাৰ অনুমতি দিয়ে, যাক হেণ্ডঅভাৰ বুলিও কোৱা হয়, সেইবোৰে এনে কোষৰ মাজত নিৰৱচ্ছিন্ন পৰিৱৰ্তনৰ অনুমতি দিব পাৰে। পোহৰৰ তৰংগই দেৱালত প্ৰৱেশ কৰিব নোৱাৰে যাৰ ফলত ৱাই-ফাইৰ তুলনাত বহুত কম দূৰত্ব আৰু হেকিং সম্ভাৱনা কম।<ref name="the-gadgeteer.com">[http://the-gadgeteer.com/2011/08/29/li-fi-internet-at-the-speed-of-light/ Li-Fi&nbsp;– Internet at the Speed of Light, by Ian Lim, the gadgeteer, dated 29 August 2011] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120201211115/http://the-gadgeteer.com/2011/08/29/li-fi-internet-at-the-speed-of-light/ |date=1 February 2012 }}</ref><ref name="economist">{{cite news |title=Visible-light communication: Tripping the light fantastic: A fast and cheap optical version of Wi-Fi is coming |newspaper=[[The Economist]] |date=28 January 2012 |url=https://www.economist.com/science-and-technology/2012/01/28/tripping-the-light-fantastic|access-date=2021-03-09|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131021055042/http://www.economist.com/node/21543470|archive-date=21 October 2013 }}</ref> লাই-ফাইৰ বাবে প্ৰত্যক্ষ দৃষ্টিৰেখা সদায় প্ৰয়োজনীয় নহয় আৰু দেৱালৰ পৰা প্ৰতিফলিত হোৱা পোহৰে ৭০ মেগাবিট/ছেকেণ্ড লাভ কৰিব পাৰে।<ref>{{cite web |url=http://www.abc.net.au/radionational/programs/scienceshow/the-internet-on-beams-of-led-light/5134888 |title=The internet on beams of LED light |work=The Science Show |date=7 December 2013 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170722001301/http://www.abc.net.au/radionational/programs/scienceshow/the-internet-on-beams-of-led-light/5134888 |archive-date=22 July 2017 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.adsadvance.co.uk/purelifi-aims-at-combating-cyber-crime.html|title=PureLiFi aims at combating cyber crime|work=Ads Advance|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20171009194654/http://www.adsadvance.co.uk/purelifi-aims-at-combating-cyber-crime.html|archive-date=9 October 2017|access-date=6 December 2015|archivedate=9 October 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171009194654/http://www.adsadvance.co.uk/purelifi-aims-at-combating-cyber-crime.html|deadurl=yes}}</ref> গৱেষকসকলে ২২৪ Gbit/s তকৈ অধিক তথ্যৰ হাৰত উপনীত হৈছে,<ref>{{Cite web | url=http://www.ibtimes.co.uk/lifi-internet-breakthrough-224gbps-connection-broadcast-led-bulb-1488204 | title=LiFi internet breakthrough: 224Gbps connection broadcast with an LED bulb| date=16 February 2015}}</ref> যিটো ২০১৩ চনত সাধাৰণ দ্ৰুত ব্ৰডবেণ্ডতকৈ বহু বেছি দ্ৰুত আছিল।<ref>{{cite web |url=https://www.independent.co.uk/news/science/li-fi-revolution-internet-connections-using-light-bulbs-are-250-times-faster-than-broadband-8909320.html |title=Li-Fi revolution: internet connections using light bulbs are 250 times |last=Vincent |first=James |date=29 October 2013 |work=The Independent|location=London |access-date=29 November 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151201045915/http://www.independent.co.uk/news/science/li-fi-revolution-internet-connections-using-light-bulbs-are-250-times-faster-than-broadband-8909320.html |archive-date=1 December 2015 }}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.bbc.com/news/technology-24711935 |title='LiFi is high speed bi-directional networked and mobile communication of data using light. LiFi {{sic|comprises |hide=y|of}} multiple light bulbs that form a wireless network, offering a substantially similar user experience to Wi-Fi except using the light spectrum.Li-fi' via LED light bulb data speed breakthrough |date=28 October 2013 |publisher=BBC News |access-date=29 November 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160101234412/http://www.bbc.com/news/technology-24711935 |archive-date=1 January 2016 }}</ref> ৱাই-ফাইতকৈ লাই-ফাই দহগুণ কম খৰচী হ'ব বুলি আশা কৰা হৈছিল।<ref name="Condliffe">{{cite news |last=Condliffe |first=Jamie |date=28 July 2011 |title=Will Li-Fi be the new Wi-Fi? |work=[[New Scientist]] |url=https://www.newscientist.com/article/mg21128225.400-will-lifi-be-the-new-wifi.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150531023651/http://www.newscientist.com/article/mg21128225.400-will-lifi-be-the-new-wifi.html |archive-date=31 May 2015}}</ref> ২০১৪ চনত বাৰ্চিলোনাত অনুষ্ঠিত হোৱা ম’বাইল ৱৰ্ল্ড কংগ্ৰেছত প্ৰথমটো বাণিজ্যিকভাৱে উপলব্ধ লাই-ফাই ব্যৱস্থা উপস্থাপন কৰা হৈছিল। ===সুবিধা=== লাই-ফাইৰ সুবিধা হৈছে যে ই বিদ্যুৎচুম্বকীয় সংবেদনশীল অঞ্চল যেনে বিমানৰ কেবিন, চিকিৎসালয় আৰু পাৰমাণৱিক শক্তি কেন্দ্ৰত [[বিদ্যুৎচুম্বকীয় হস্তক্ষেপ]]ৰ সৃষ্টি নকৰাকৈ উপযোগী।<ref name="the-gadgeteer.com" /><ref>{{Cite web|url = http://www.livemint.com/Opinion/tFei3PUmaFtGO3T2hDSciN/LiFi-A-green-avatar-of-WiFi.html|title = Li-Fi: A green avatar of Wi-Fi|date = 9 January 2016|access-date = 24 February 2016|newspaper = Mint|url-status = live|archive-url = https://web.archive.org/web/20160225100519/http://www.livemint.com/Opinion/tFei3PUmaFtGO3T2hDSciN/LiFi-A-green-avatar-of-WiFi.html|archive-date = 25 February 2016}}</ref><ref name="economist" /> ৱাই-ফাই আৰু লাই-ফাই দুয়োটাই ইলেক্ট্ৰ'মেগনেটিক স্পেকট্ৰমৰ জৰিয়তে তথ্য প্ৰেৰণ কৰে, কিন্তু ৱাই-ফাইয়ে ৰেডিঅ' তৰংগ ব্যৱহাৰ কৰে, লাই-ফাইয়ে দৃশ্যমান, অতিবেঙুনীয়া আৰু অতি ৰঙা পোহৰ ব্যৱহাৰ কৰে।<ref>{{cite journal |last1=Haas |first1=Harald |title=High-speed wireless networking using visible light |journal=SPIE Newsroom |date=19 April 2013 |doi=10.1117/2.1201304.004773 |s2cid=54687970 }}</ref> ===অসুবিধা=== যদিও তথ্য প্ৰেৰণ কৰিবলৈ লি-ফাই এল ই ডি অন কৰিব লাগিব, তথাপিও ইয়াক মানুহৰ দৃশ্যমানতাৰ তলত ম্লান কৰিব পাৰি আৰু তথাপিও তথ্য প্ৰেৰণ কৰিবলৈ যথেষ্ট পোহৰ নিৰ্গত কৰিব পাৰি<ref name="Condliffe"/> দৃশ্যমান বৰ্ণালীৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি প্ৰযুক্তিৰ এইটোও এটা ডাঙৰ বটলনেক, কিয়নো ই আলোকসজ্জাৰ উদ্দেশ্যত সীমাবদ্ধ আৰু আদৰ্শগতভাৱে মোবাইল যোগাযোগৰ উদ্দেশ্যত সামঞ্জস্য কৰা নহয়, যিহেতু পোহৰৰ অন্যান্য উৎস, যেনে সূৰ্য্যই সংকেতত বাধা দিব।<ref>{{Cite web |title=What are the advantages and disadvantages of Li-Fi technolog |url=http://www.techopedia.com/7/31772/technology-trends/what-are-the-advantages-and-disadvantages-of-li-fi-technology |access-date=2022-06-14 |website=Techopedia.com |date=6 July 2020 }}{{Dead link|date=December 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ইতিহাস== [[দৃশ্যমান পোহৰৰ যোগাযোগ]] বা ভিজিবল লাইট কমিউনিকেচন (VLC)ৰ ওপৰত প্ৰাৰম্ভিক গৱেষণা ২০০৯ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ফ্ৰাউনহ'ফাৰ ইনষ্টিটিউট ফৰ টেলিকমিউনিকেচনে প্ৰকাশ কৰিছিল, য'ত এটা মানক বগা এল ই ডি ব্যৱহাৰ কৰি ৫ মিটাৰ দূৰত্বত ১২৫ Mbit/s তথ্যৰ হাৰ প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite journal |url=https://ieeexplore.ieee.org/document/5287385 |title=125 Mbit/s over 5 m wireless distance by use of OOK-Modulated phosphorescent white LEDs |date=2009-09-20 |access-date=2024-09-11 |website=IEEE Xplore|pages=1–2 }}</ref> ২০১০ চনত ইতিমধ্যে ডিএমটি মডুলেচন ফৰ্মেট ব্যৱহাৰ কৰি সংক্ৰমণৰ হাৰ ৫১৩ এমবিট/ছেকেণ্ডলৈ বৃদ্ধি কৰা হৈছিল।<ref>{{cite journal |url=https://ieeexplore.ieee.org/document/5608481 |title=513 Mbit/s Visible Light Communications Link Based on DMT-Modulation of a White LED |date=2010-10-25 |access-date=2024-09-11 |journal=Journal of Lightwave Technology|doi=10.1109/JLT.2010.2089602 |bibcode=2010JLwT...28.3512V |last1=Vucic |first1=Jelena |last2=Kottke |first2=Christoph |last3=Nerreter |first3=Stefan |last4=Langer |first4=Klaus-Dieter |last5=Walewski |first5=Joachim W. |volume=28 |issue=24 |page=3512 }}</ref> ২০১১ চনৰ টেড গ্ল'বেল টকৰ সময়ত এডিনবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মোবাইল যোগাযোগ বিশেষজ্ঞ অধ্যাপক হেৰাল্ড হাছে "প্ৰতিটো পোহৰৰ পৰা বেতাঁৰ তথ্য"ৰ ধাৰণাটোৰ বিষয়ে আলোচনা কৰাৰ সময়ত "লাই-ফাই" শব্দটোৰ প্ৰৱৰ্তন কৰে।<ref>{{cite web |url=https://www.ted.com/talks/harald_haas_wireless_data_from_every_light_bulb?language=en |title=Wireless data from every light bulb |date=2 August 2011 |access-date=2016-02-02 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160202003048/http://www.ted.com/talks/harald_haas_wireless_data_from_every_light_bulb?language=en |archive-date=2 February 2016 }}</ref> সাধাৰণ শব্দ [[দৃশ্যমান পোহৰ যোগাযোগ]] (VLC) যাৰ ইতিহাস ১৮৮০ চনৰ পৰাই আৰম্ভ হয়, ইয়াৰ ভিতৰত তথ্য প্ৰেৰণৰ বাবে বিদ্যুৎচুম্বকীয় বৰ্ণালীৰ দৃশ্যমান পোহৰৰ অংশৰ যিকোনো ব্যৱহাৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। ২০১০ চনৰ জানুৱাৰীৰ পৰা ২০১২ চনৰ জানুৱাৰীলৈকে এডিনবাৰ্গৰ ইনষ্টিটিউট ফৰ ডিজিটেল কমিউনিকেচনত পুঁজিৰে চলি থকা ডি-লাইট প্ৰকল্পটোৱে এই প্ৰযুক্তিৰ উন্নতিত সহায় কৰিছিল, ইয়াৰ বাণিজ্যিকীকৰণৰ বাবে এটা কোম্পানী স্থাপনতো হাছে অৰিহণা যোগাইছিল।<ref>{{cite web |url= http://visiblelightcomm.com/about-2/ | title= About Visible Light Communications |publisher= pureVLC | first=Gordon | last=Povey |url-status=dead |archive-url= https://web.archive.org/web/20130818101056/http://visiblelightcomm.com/about-2/ |archive-date= 18 August 2013 |access-date= 22 October 2013 }}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.ted.com/talks/harald_haas_wireless_data_from_every_light_bulb | title=Wireless data from every light bulb | first=Harald | last=Haas | work=[[TED Global]] | location=[[Edinburgh]], [[Scotland]] | date=July 2011 | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20170608024336/https://www.ted.com/talks/harald_haas_wireless_data_from_every_light_bulb | archive-date=8 June 2017 }}</ref> ২০১১ চনৰ অক্টোবৰ মাহত ফ্ৰাউনহ’ফাৰ আইপিএমএছ গৱেষণা সংস্থা আৰু উদ্যোগৰ অংশীদাৰসকলে উচ্চ গতিৰ অপটিকেল বেতাঁৰ ব্যৱস্থাক প্ৰসাৰিত কৰিবলৈ আৰু বিদ্যুৎচুম্বকীয় বৰ্ণালীৰ সম্পূৰ্ণ বেলেগ অংশক শোষণ কৰি উপলব্ধ সীমিত পৰিমাণৰ ৰেডিঅ’ ভিত্তিক বেতাঁৰ বৰ্ণালী অতিক্ৰম কৰিবলৈ লাই-ফাই কনচৰ্টিয়াম গঠন কৰে।<ref>{{cite web | url=http://visiblelightcomm.com/li-fi-consortium-is-launched/ | title=Li-Fi Consortium is Launched | publisher=D-Light Project | first=Gordon | last=Povey | date=19 October 2011 | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20130818120053/http://visiblelightcomm.com/li-fi-consortium-is-launched/ | archive-date=18 August 2013 | access-date=22 October 2013 | archivedate=18 August 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130818120053/http://visiblelightcomm.com/li-fi-consortium-is-launched/ | deadurl=yes }}</ref> লাই-ফাই<ref>{{cite news | url=https://www.wired.co.uk/article/the-lightbulb-moment | title=Meet Li-Fi, the LED-based alternative to household Wi-Fi | work=[[Wired Magazine]] | first=Michael | last=Watts | date=31 January 2012 | url-status=live | archive-url=https://web.archive.org/web/20160525013908/http://www.wired.co.uk/magazine/archive/2012/02/features/the-lightbulb-moment | archive-date=25 May 2016 }}</ref> ব্যৱহাৰ কৰি VLC প্ৰযুক্তিৰ ব্যৱহাৰিক প্ৰদৰ্শন ২০১২ চনত হৈছিল, পৰীক্ষাগাৰৰ পৰিস্থিতিত ১ Gbit/s তকৈ অধিক সংক্ৰমণৰ হাৰ লাভ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite news | url=https://ieeexplore.ieee.org/document/6706295 | title=1.25 Gbit/s visible light WDM link based on DMT modulation of a single RGB LED luminary | work=[[IEEE Xplore]] | first=Christoph | last=Kottke | date=2012-09-16 | pages=We.3.B.4 | doi=10.1364/ECEOC.2012.We.3.B.4 | isbn=978-1-55752-950-3 }}</ref>২০১৩ চনত পৰীক্ষাগাৰৰ পৰীক্ষাত ১০ জিবিট/ছেকেণ্ড পৰ্যন্ত গতি লাভ কৰা হৈছিল। ২০১৩ চনৰ আগষ্ট মাহলৈকে এটা ৰঙীন এল ই ডিৰ ওপৰত প্ৰায় ১.৬ জিবিট/ছেকেণ্ডৰ তথ্যৰ হাৰ প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |title= pureVLC Demonstrates Li-Fi Streaming along with Research Supporting World's Fastest Li-Fi Speeds up to 6&nbsp;Gbit/s |author= pureVLC |location= Edinburgh |date= 6 August 2012 |work= Press release |url= http://www.businesswire.com/news/home/20130806006140/en/pureVLC-Demonstrates-Li-Fi-Streaming-Research-Supporting-World%E2%80%99s |access-date= 22 October 2013 |url-status= live |archive-url= https://web.archive.org/web/20131023061546/http://www.businesswire.com/news/home/20130806006140/en/pureVLC-Demonstrates-Li-Fi-Streaming-Research-Supporting-World%E2%80%99s |archive-date= 23 October 2013 }}</ref> ২০১৩ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত এটা উল্লেখযোগ্য মাইলৰ খুঁটিত উপনীত হয় যেতিয়া কোৱা হৈছিল যে লি-ফাই বা সাধাৰণতে ভিএলচি ব্যৱস্থাৰ বাবে দৃষ্টিৰেখাৰ অৱস্থাৰ একেবাৰেই প্ৰয়োজন নাই।<ref>{{Cite news|url=http://purelifi.com/purevlc-demonstrates-li-fi-using-reflected-light/|title=pureVLC Demonstrates Li-Fi Using Reflected Light|date=10 September 2013|location=Edinburgh|author=purelifi.com |access-date=17 June 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160629185604/http://purelifi.com/purevlc-demonstrates-li-fi-using-reflected-light/|archive-date=29 June 2016}}</ref> ২০১৩ চনৰ অক্টোবৰ মাহত [[চীন]]ৰ নিৰ্মাতাসকলে লাই-ফাই ডেভেলপমেণ্ট কিটৰ কাম কৰি থকাৰ খবৰ আহিছিল।<ref>{{Cite news |title=Forget Wi-Fi, boffins get 150Mbps Li-Fi connection from lightbulbs: Many (Chinese) hands make light work |work=The Register |last=Thomson |first=Iain |date=18 October 2013 |url=https://www.theregister.co.uk/2013/10/18/forget_wifi_chinese_boffins_get_150mbps_lifi_connection_from_a_lightbulb |access-date=22 October 2013 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131022015500/http://www.theregister.co.uk/2013/10/18/forget_wifi_chinese_boffins_get_150mbps_lifi_connection_from_a_lightbulb |archive-date=22 October 2013 }}</ref> ২০১৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহত [[ৰাছিয়া]]ৰ কোম্পানী ষ্টিন্স ক’মানে বিমকাষ্টাৰ লি-ফাই বেতাঁৰ স্থানীয় নেটৱৰ্ক ঘোষণা কৰে, যিয়ে প্ৰতি ছেকেণ্ডত ১.২৫ গিগাবাইট (জিবি/ছেকেণ্ড) পৰ্যন্ত ডাটা ট্ৰেন্সফাৰৰ গতি কৰিব পাৰে। তেওঁলোকে অদূৰ ভৱিষ্যতে ৫ জিবি/ছেকেণ্ডলৈকে গতি বৃদ্ধি কৰাৰ পূৰ্বানুমান কৰিছে। <ref>{{cite web | url=https://www.rbth.com/economics/2014/07/01/li-fi_internet_solution_from_russian_company_attracting_foreign_cli_36347 | title=Li-Fi internet solution from Russian company attracting foreign clients | date=July 2014 }}</ref> একে বছৰতে মেক্সিকান কোম্পানী Sisoft এ এল ই ডি লেম্পৰ দ্বাৰা নিৰ্গত পোহৰৰ বৰ্ণালীত ১০ জিবি/ছেকেণ্ড পৰ্যন্ত গতিৰে তথ্য স্থানান্তৰ কৰি এক নতুন অভিলেখ গঢ়িছিল।<ref>{{cite web |last=Vega |first=Anna |url=http://eandt.theiet.org/news/2014/jul/li-fi-sisoft.cfm |title=Li-fi record data transmission of 10GBps set using LED lights |date=14 July 2014 |work=Engineering and Technology Magazine |access-date=29 November 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20151125094221/http://eandt.theiet.org/news/2014/jul/li-fi-sisoft.cfm |archive-date=25 November 2015 |archivedate=25 November 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151125094221/http://eandt.theiet.org/news/2014/jul/li-fi-sisoft.cfm |deadurl=yes }}</ref> গেইগাৰ-ম'ডত এপিডিৰ দৰে ডিটেক্টৰসমূহক একক ফ'টন হিমস্খলন ডাইঅ'ড (SPAD) হিচাপে অপাৰেটিং কৰাৰ সুবিধাসমূহ ২০১৪ চনৰ মে' মাহত প্ৰদৰ্শিত হৈছিল, যিয়ে বৰ্ধিত শক্তিৰ কাৰ্যক্ষমতা আৰু গ্ৰাহকৰ সংবেদনশীলতাক উজ্জ্বল কৰি তুলিছিল। <ref>{{Cite journal|last1=Chitnis|first1=D.|last2=Collins|first2=S.|date=2014-05-01|title=A SPAD-Based Photon Detecting System for Optical Communications|journal=Journal of Lightwave Technology|volume=32|issue=10|pages=2028–2034|doi=10.1109/JLT.2014.2316972|issn=0733-8724|bibcode=2014JLwT...32.2028.|doi-access=free}}</ref> এই কাৰ্য্যকৰী পদ্ধতিয়ে কোৱাণ্টাম-সীমিত সংবেদনশীলতাকও সহজ কৰি তুলিছিল, যাৰ ফলত ৰিচিভাৰসকলে যথেষ্ট দূৰৰ পৰা দুৰ্বল সংকেত ধৰা পেলাব পাৰে।<ref name=":0">{{Cite news |date=2015-07-03 |title=Highly Sensitive Photon Counting Receivers for Li-Fi Systems – Lifi Research and Development Centre |newspaper=Lifi Research and Development Centre |url=http://www.lifi-centre.com/highly-sensitive-photon-counting-receivers-for-li-fi-systems/ |url-status=live |access-date=2016-11-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161117144841/http://www.lifi-centre.com/highly-sensitive-photon-counting-receivers-for-li-fi-systems/ |archive-date=17 November 2016 |archivedate=2016-11-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161117144841/http://www.lifi-centre.com/highly-sensitive-photon-counting-receivers-for-li-fi-systems/ |deadurl=yes }}</ref> ==সম্ভাৱ্য প্ৰয়োগসমূহ== ===ঘৰ আৰু বিল্ডিং অটোমেচন=== বহু বিশেষজ্ঞই ঘৰত লাই-ফাইৰ দিশত আগবাঢ়ি যোৱাৰ আগতেই অনুমান কৰে কাৰণ ইয়াৰ দ্ৰুত গতিৰ সম্ভাৱনা আছে আৰু প্ৰযুক্তিয়ে কেনেকৈ কাম কৰে তাৰ সৈতে ইয়াৰ সুৰক্ষাৰ সুবিধা আছে। যিহেতু পোহৰে তথ্য প্ৰেৰণ কৰে, সেয়েহে নেটৱৰ্কটোক এটা ভৌতিক কোঠা বা বিল্ডিঙত ৰাখিব পাৰি যাৰ ফলত দূৰৱৰ্তী নেটৱৰ্ক আক্ৰমণৰ সম্ভাৱনা হ্ৰাস পায়। যদিও ইয়াৰ প্ৰভাৱ উদ্যোগ আৰু অন্যান্য খণ্ডত অধিক, ঘৰুৱা স্বয়ংক্ৰিয়কৰণৰ উত্থানৰ লগে লগে ঘৰুৱা ব্যৱহাৰ আগুৱাই নিব পাৰে যাৰ বাবে স্থানীয় নেটৱৰ্কৰ জৰিয়তে বৃহৎ পৰিমাণৰ তথ্য স্থানান্তৰ কৰাৰ প্ৰয়োজন হয়।<ref>{{Cite web|title=LiFi Technology|url=https://purelifi.com/lifi-technology/|access-date=2021-04-16|website=pureLiFi}}</ref> ===পানীৰ তলত প্ৰয়োগ=== বেছিভাগ দূৰৈৰ পৰা চলোৱা পানীৰ তলৰ বাহন (ROV) তাঁৰযুক্ত সংযোগৰ দ্বাৰা নিয়ন্ত্ৰিত হয়। ইহঁতৰ কেবলিঙৰ দৈৰ্ঘ্যই ইহঁতৰ কাৰ্য্যকৰী পৰিসৰৰ ওপৰত এটা কঠিন সীমা ৰাখে, আৰু অন্যান্য সম্ভাৱ্য কাৰক যেনে কেবলৰ ওজন আৰু ভংগুৰতা নিষিদ্ধ হ'ব পাৰে। যিহেতু পোহৰে পানীৰ মাজেৰে যাত্ৰা কৰিব পাৰে, লাই-ফাই ভিত্তিক যোগাযোগে বহুত বেছি গতিশীলতা প্ৰদান কৰিব পাৰে। <ref>{{Cite journal|title=Li – Fi Technology, Implementations and Applications|url=https://www.irjet.net/archives/V3/i4/IRJET-V3I4274.pdf|journal=International Research Journal of Engineering and Technology|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161117211027/https://www.irjet.net/archives/V3/i4/IRJET-V3I4274.pdf|archive-date=17 November 2016}}</ref> পোহৰে পানীত প্ৰৱেশ কৰিব পৰা দূৰত্বৰ বাবে লাই-ফাইৰ উপযোগিতা সীমিত। উল্লেখযোগ্য পৰিমাণৰ পোহৰ ২০০ মিটাৰৰ অধিক দূৰলৈ সোমাই নাযায়। ১০০০ মিটাৰ পাৰ হৈ গ'লে কোনো পোহৰ সোমাই নাযায়।<ref>{{cite web |url=http://oceanservice.noaa.gov/facts/light_travel.html |title=How far does light travel in the ocean? |access-date=2017-02-04 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170131072651/http://oceanservice.noaa.gov/facts/light_travel.html |archive-date=31 January 2017 }}</ref> ===বিমান পৰিবহণ=== লাই-ফাই ব্যৱহাৰ কৰা বাণিজ্যিক যাত্ৰীবাহী বিমানৰ দৰে আকাশী পৰিৱেশত তথ্যৰ দক্ষ যোগাযোগ সম্ভৱ। এই পোহৰ ভিত্তিক তথ্য সঞ্চাৰণ ব্যৱহাৰ কৰিলে বিমানখনৰ ৰেডিঅ’ তৰংগৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল সঁজুলি যেনে ইয়াৰ ৰাডাৰ লাই-ফাই সংযোগত বাধা নাহে।<ref name=":2">{{Cite journal|last1=Ayara|first1=W. A.|last2=Usikalu|first2=M. R.|last3=Akinyemi|first3=M. L.|last4=Adagunodo|first4=T. A.|last5=Oyeyemi|first5=K. D.|date=July 2018|title=Review on Li-Fi: an advancement in wireless network communication with the application of solar power|journal=IOP Conference Series: Earth and Environmental Science|volume=173|issue=1|pages=012016|doi=10.1088/1755-1315/173/1/012016|issn=1755-1315|bibcode=2018E&ES..173a2016A|doi-access=free}}</ref> ===চিকিৎসালয়=== ক্ৰমান্বয়ে চিকিৎসা সুবিধাসমূহত দূৰৱৰ্তী পৰীক্ষা আনকি পদ্ধতিও ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। লি-ফাই ব্যৱস্থাপ্ৰণালীয়ে কম বিলম্ব, উচ্চ আয়তনৰ তথ্য নেটৱৰ্কসমূহৰ মাজেৰে প্ৰেৰণ কৰিবলৈ এটা উন্নত ব্যৱস্থাপ্ৰণালী আগবঢ়াব পাৰে। পোহৰৰ তৰংগে অধিক গতি প্ৰদান কৰাৰ উপৰিও চিকিৎসা সঁজুলিৰ ওপৰতো প্ৰভাৱ কমায়। ইয়াৰ এটা উদাহৰণ হ'ব এম আৰ আইত বেতাঁৰ ডিভাইচসমূহ একে ধৰণৰ ৰেডিঅ' সংবেদনশীল পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰাৰ সম্ভাৱনা।<ref name=":2" /> চিকিৎসালয়ত লিফাইৰ আন এটা প্ৰয়োগ হ’ল সম্পত্তি আৰু কৰ্মীৰ স্থানীয়কৰণ।<ref>{{Cite web|title=Ellipz LiFi medical – real time indoor positioning (RTLS) with LiFi|url=https://medicallifi.io/|archive-url=https://web.archive.org/web/20211224100136/https://medicallifi.io/|url-status=usurped|archive-date=24 December 2021|access-date=2021-12-24|website=medicallifi.io|archivedate=2021-12-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211224100136/https://medicallifi.io/|deadurl=yes}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:কম্পিউটাৰ নে'টৱৰ্কিং]] 9xhy2ckqp3533u5qs59mszo15chdss6 0 43574 616752 616692 2026-07-11T15:07:55Z দিব্য দত্ত 9244 [[Special:Contributions/Mina borthakur|Mina borthakur]] ([[User talk:Mina borthakur|কথা-বতৰা]])ৰ সম্পাদনাসমূহ [[User:Kandarpajit Kallol|Kandarpajit Kallol]]য়ে কৰা শেষ সংশোধনলৈ ঘূৰাই নিয়া হৈছে । 461885 wikitext text/x-wiki [[ভূপেন হাজৰিকা (দ্ব্যৰ্থতা দূৰীকৰণ পৃষ্ঠা)]] {{Infobox Bridge |bridge_name =ভূপেন হাজৰিকা সেতু <br>ঢলা-শদিয়া দলং<br>জিৰ’ পইণ্ট ব্ৰিজ |image = SMOOTHEST CURVE IN VIADUCTS MADE THROUGH SEGMENTS.JPG |caption = |official_name = |carries = |crosses = [[লোহিত নদী]] |locale = ঢলা-[[শদিয়া]], [[তিনিচুকীয়া]], [[ভাৰত]] |maint = পথ পৰিবহণ আৰু ৰাজমাৰ্গ মন্ত্ৰণালয়, [[ভাৰত চৰকাৰ]] আৰু নৱযুগ ইঞ্জিনীয়াৰিং কোম্পানী লিমিটেডৰ লগত ৰাজহুৱা-ব্যক্তিগত অংশীদাৰ |id = |designer = |design = |material = |spans = ১৮৩ |pierswater = |mainspan = |length = ৯.১৫ কিঃমিঃ |width = ১২.৯ মিটাৰ |height = |load = |clearance = |below = |traffic = |begin = ২০১১ |complete = ২০১৭ |open = ২৬ মে, ২০১৭ <br> ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]ৰ দ্বাৰা উদ্বোধন |closed = |toll = |map_image = |map_text = |map_width = |coordinates = {{coord|27|47|55|N|95|40|34|E|region:IN_type:landmark|display=inline,title}} |lat = |long = }} '''ভূপেন হাজৰিকা সেতু''' বা '''ঢলা-শদিয়া দলং''' ({{lang-en|Dhola–Sadiya bridge}}) হৈছে [[অসম]]ৰ [[তিনিচুকীয়া জিলা]]ৰ [[শদিয়া]] আৰু ঢলাক সংযোগ কৰা [[লোহিত নদী]]ৰ ওপৰত অৱস্থিত এখন এখলপীয়া পথ দলং। এই দলংখনে অসম আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ মাজৰ যোগাযোগ সহজ কৰি তোলে। ২০১১ চনত নিৰ্মাণ কাৰ্য আৰম্ভ হোৱা এই দলঙৰ নিৰ্মাণকাৰ্য ২০১৭ চনত শেষ হয়। ২০১৭ চনৰ ২৬ মে তাৰিখে ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]] ডাঙৰীয়াই এই দলংখন আনুষ্ঠানিকভাৱে মুকলি কৰে।<ref> http://www.livemint.com/Politics/K8AqUjfZwQDvbJoc69b79M/PM-Modi-to-inaugurate-Indias-longest-bridge-in-Assam-on-24.html</ref> ভূপেন হাজৰিকাৰ স্মৃতিত দলংখনৰ নাম [[ভূপেন হাজৰিকা সেতু]] নামেৰে নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite web|title=India opens longest bridge on China border|url=http://www.bbc.com/news/world-asia-india-40042438|publisher=BBC News|accessdate=26 May 2017}}</ref> ৯.১৫ কিঃমিঃ দৈৰ্ঘৰ এই দলং ভাৰতৰ তথা [[এছিয়া]]ৰ দীৰ্ঘতম নদী দলং।<ref>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/india/india-others/longest-bridge-in-india-provides-a-quick-link-to-lac/|title=Longest bridge in India provides a quick link to LAC}}</ref><ref>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/india/india-others/dhola-sadia-river-bridge-and-unquiet-flows-the-brahmaputra/|title=The mighty Brahmaputra is the biggest hurdle to the country’s longest bridge}}</ref><ref>{{cite news|title = ভাৰতৰ দীৰ্ঘতম দলং ‘ঢলা শদিয়া’|url = http://plusbangla.com/dhola-sadiya-bridge/|access-date = 2017-04-26|archivedate = 2017-06-04|archiveurl = https://web.archive.org/web/20170604002301/http://plusbangla.com/dhola-sadiya-bridge/|deadurl = yes}}</ref> অসমৰ একেবাৰে পূব প্ৰান্তত অৱস্থিত এই দলংখনে অসম আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশৰ যোগাযোগ ব্যৱস্থা ক্ষিপ্ৰতৰ কৰি উঠাৰ লগতে প্ৰতিৱেশী বিদেশী ৰাষ্ট্ৰ [[চীন]], [[ম্যানমাৰ]]ৰ লগত যোগাযোগ তথা আৰ্থ-সামাজিক দিশত ন ন দুৱাৰ মুকলি হ’ব বুলি আশা কৰা হৈছে। অসমৰ ৰাজধানী [[গুৱাহাটী]]ৰ পৰা শদিয়াৰ দূৰত্ব ৫৪০ কিঃমিঃ আনহাতে, অৰুণাচলৰ ৰাজধানী [[ইটানগৰ]]ৰ পৰা ঢলাৰ দূৰত্ব ৩০০ কিঃমিঃ। শদিয়াৰ নিকটতম বিমান বন্দৰ হ’ল [[ ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]]। উল্লেখযোগ্য যে অৰুণাচলত কোনো বাণিজ্যিক বিমান বন্দৰ নাই তথা ৰে'ল ব্যৱস্থাও ইমান সুচল নহয়। সেয়ে পথ পৰিবহণ এই ৰাজ্যৰ যাতায়তৰ মূল ভেটি। তদুপৰি এই দলংখনে অসমৰ পৰা অৰুণাচলৰ পথ চাৰি ঘণ্টা কাললৈ চুটি কৰি আনিব। মুম্বাইৰ বিখ্যাত বান্দ্ৰা-ৱাৰলী চি লিংক সেতুৰ পৰা এই দলং প্ৰায় ৩০ শতাংশ দীঘল।<ref>[http://indianexpress.com/article/india/india-others/longest-bridge-in-india-provides-a-quick-link-to-lac/ Longest bridge in India provides a quick link to LAC]</ref> ২০১১ চনত নিৰ্মাণ কাৰ্য আৰম্ভ হোৱা এই দলংখনৰ আনুমানিক মুঠ ব্যয় ৯৫০ কোটি টকা। কেৱল সাধাৰণ নাগৰিকৰ বাবেই নহয়, এই দলং সেনাবাহিনীৰ বাবেও গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা আছে। টেংক তথা গধুৰ অস্ত্ৰ পাতি পৰিবহণত এই দলং একমাত্ৰ সাৰথি। অৰুণাচলৰ উত্তৰ সীমান্তত [[চীন]] দেশ অৱস্থিত। এই অঞ্চলৰ পৰা ভাৰতৰ মূলভাগৰ লগত যোগাযোগ ৰক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত ঢলা শদিয়া দলংখনে মুখ্য ভূমিকা পালন কৰিব। কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে ঢলা-শদিয়া দলঙৰ যোগাযোগ ব্যৱস্থাৰ উন্নতিৰ বাবে ২০১৫ চনত ১৫,০০০ কোটি টকাৰ এক পেকেজ ঘোষণা কৰিছিল। ==নিৰ্মাণ== হাইদৰাবাদস্থিত নৱযুগ ইঞ্জিনীয়াৰিং কোম্পানী লিমিটেড নামৰ এক সংস্থাৰ লগত যৌথ উদ্যোগত ২০১১ চনৰ পৰা লোহিত নদীৰ ওপৰত এই দলঙৰ নিৰ্মাণ কাম আৰম্ভ হয়। প্ৰায় ৯৩৮ কোটি টকা ব্যয়ে নিৰ্মিত এই দলং ২০১৭ চনত সম্পূৰ্ণ হৈ উঠে। ২০১৭ চনৰ ২৬ মে’ তাৰিখে ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]] ডাঙৰীয়াই এই দলং আনুষ্ঠানিকভাৱে উদ্বোধন কৰে। ==বৈশিষ্ট্য== * দৈৰ্ঘ্য: ৯.১৫ কিঃমিঃ * প্ৰস্থ: ১২ মিটাৰ * স্পেনৰ সংখ্যা: ১৮৩ টা * ভাৰতৰ দীৰ্ঘতম দলং ==তথ্য উৎস== {{reflist}} {{Bridges over the Brahmaputra river}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ দলং]] [[শ্ৰেণী:ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ ওপৰত দলং]] [[শ্ৰেণী:ভূপেন হাজৰিকা]] tbbziskqsp0koaae66ma20zb805nugn 0 44101 616844 246527 2026-07-12T08:17:21Z Dakalil 50728 /* */ বিষয়বস্তু যোগ 616844 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ফ্ৰান্‌ৎছ কাফকা | image = Franz Kafka, 1923.jpg | caption = ১৯২৩ চনত কাফকা | alt = ফৰ্মেল চুট পৰিহিত ক’লা চুলিৰ এজন ডেকা মানুহ হিচাপে কাফকাৰ ক’লা-বগা আলোকচিত্ৰ | birth_date = {{birth date|1883|7|3|df=y}} | birth_place = [[প্ৰাগ]], [[অষ্ট্ৰিয়া-হাংগেৰী]] | death_date = {{death date and age|1924|6|3|1883|7|3|df=y}} | death_place = [[ক্ল'ষ্টাৰনইবুৰ্গ]], [[অষ্ট্ৰিয়া]] | burial_place = নতুন ইহুদী সমাধিক্ষেত্ৰ, প্ৰাগ | occupation = {{flatlist| * ঔপন্যাসিক * চুটিগল্প লেখক * বীমা বিষয়া }} | alma_mater = [[কাৰ্ল'ৱা বিশ্ববিদ্যালয়|জাৰ্মান চাৰ্ল্‌ছ-ফাৰ্ডিনাণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়]] | citizenship = {{plainlist| * [[চিচলেথেনিয়া|অষ্ট্ৰিয়া]] (১৯১৮ লৈকে){{efn|১৮৬৭ চনৰ [[অষ্ট্ৰিয়ান নাগৰিকত্ব আইন|অষ্ট্ৰো-হাংগেৰীয় নাগৰিকত্ব আইন]]ৰ ওপৰত আধাৰিত}} * [[চেক'স্ল'ৱাকিয়া]] (১৯১৮ ৰ পৰা){{sfn|Koelb|2010|p=12}}{{sfn|Czech Embassy|2012}} }} | works = [[ফ্ৰান্‌ৎছ কাফকাৰ গ্ৰন্থপঞ্জী|তালিকা]] | style = [[সাহিত্যিক আধুনিকতাবাদ|আধুনিকতাবাদ]] | signature = Franz Kafka's signature.svg }} '''ফ্ৰান্‌ৎছ কাফকা'''{{efn|{{IPAc-en|UK|ˈ|k|æ|f|k|ə}}, {{IPAc-en|US|ˈ|k|ɑː|f|-}};<ref>{{cite web|url=http://dictionary.reference.com/browse/kafka |title=Kafka |archive-url=https://web.archive.org/web/20141226161214/http://dictionary.reference.com/browse/kafka |archive-date=26 December 2014 |url-status=live |work=[[Random House Webster's Unabridged Dictionary]]}}</ref> {{IPA|de|ˈfʁant͡s ˈkafka|lang|De-Franz Kafka.ogg}}; {{IPA|cs|ˈkafka|lang}}; চেক ভাষাত তেওঁক কেতিয়াবা '''ফ্ৰাঞ্চিশ্বেক কাফকা''' বুলিও কোৱা হৈছিল।}} ({{langx|de|Franz Kafka}}, {{IPA|de|ˈfʁant͡s ˈkafka|pron|De-Franz Kafka.ogg}}; ৩ জুলাই ১৮৮৩ – ৩ জুন ১৯২৪) আছিল [[অষ্ট্ৰিয়া-হাংগেৰী|অষ্ট্ৰ-হাংগেৰীয় সাম্ৰাজ্যৰ]] অন্তৰ্গত [[প্ৰাগ]]ত জন্মগ্ৰহণ কৰা এজন জাৰ্মানভাষী [[ইহুদী চেক]] লেখক আৰু ঔপন্যাসিক।<ref>{{cite journal|url=https://www.jstor.org/stable/24645937|title=Franz Kafka and Austria: National Background and Ethnic Identity|date=1978|jstor=24645937 |access-date=22 January 2025|last1=Herz |first1=Julius M. |journal=Modern Austrian Literature |volume=11 |issue=3/4 |pages=301–318 | quote=Kafka, after all, was not just a Prague Jew living in Bohemia. He was also, for more than thirty-five years, an Austrian citizen caught in the middle of many cross-currents.... We might wonder whether or to what extent he considered himself an Austrian, for this question must have occurred to him more than once. For the Jews living in the Austro-Hungarian monarchy life was seriously affected by the highly heterogeneous population. }} Quotation on p. 301.</ref> [[২০ শতিকাৰ সাহিত্য]]ৰ এজন অন্যতম প্ৰধান ব্যক্তিত্ব হিচাপে ব্যাপকভাৱে পৰিগণিত কাফকাৰ ৰচনাসমূহত [[সাহিত্যিক বাস্তৱবাদ]] আৰু [[অদ্ভুতবাদ]]ৰ উপাদানসমূহৰ সংমিশ্ৰণ ঘটিছে।<ref>{{cite journal|last=Spindler|first=William|title=Magical Realism: A Typology|year=1993|doi=10.1093/fmls/XXIX.1.75|journal=Forum for Modern Language Studies|volume=XXIX|issue=1|pages=90–93| issn = 0015-8518 }}</ref> তেওঁৰ কাহিনীভাগত সাধাৰণতে নিসংগ মুখ্য চৰিত্ৰসমূহে আচৰিত বা অবাস্তৱসদৃশ কঠিন পৰিস্থিতি আৰু দুৰ্বোধ্য সামাজিক তথা [[আমোলাতন্ত্ৰ|আমোলাতান্ত্ৰিক]] প্ৰত্যাহ্বানৰ মুখামুখি হোৱা দেখা যায়। তেওঁৰ লেখাত চিত্ৰিত পৰিস্থিতিৰ দৰে জটিল তথা দুৰ্বোধ্য অৱস্থাক বুজাবলৈ শব্দকোষত ''[[:en:wikt:Kafkaesque|কাফকাসুলভ]]'' (Kafkaesque) শব্দটোৱে স্থান পাইছে।{{sfn|Steinhauer|1983|pp=390–408}} তেওঁৰ আটাইতকৈ বিখ্যাত ৰচনাসমূহৰ ভিতৰত আছে উপন্যাসিকা ''[[ৰূপান্তৰ (উপন্যাসিকা)|ৰূপান্তৰ]]'' ({{lang|de|Die Verwandlung}}, ১৯১৫) আৰু উপন্যাস ''[[বিচাৰ (উপন্যাস)|বিচাৰ]]'' ({{lang|de|Der Prozess}}, ১৯২৪) আৰু ''[[দুৰ্গ (উপন্যাস)|দুৰ্গ]]'' ({{lang|de|Das Schloß}}, ১৯২৬)। তেওঁৰ চুটি নীতিশিক্ষাূলক কাহিনী আৰু নীতিবচনসমূহৰ বাবেও তেওঁ সমাদৃত, যিবোৰত প্ৰায়ে তেওঁৰ দীঘলীয়া ৰচনাসমূহৰ অন্ধকাৰময় বিষয়বস্তুৰ সমান্তৰালভাৱে ধেমেলীয়া উপাদানসমূহো অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল।<ref name=":3">{{Cite magazine |last=Foster-Wallace |first=David |date=1998 |title=Laughing with Kafka |url=https://harpers.org/wp-content/uploads/HarpersMagazine-1998-07-0059612.pdf |magazine=Harper's Magazine |volume=297 |issue=1778 |pages=23–27|archive-url=https://web.archive.org/web/20130210040638/https://harpers.org/wp-content/uploads/HarpersMagazine-1998-07-0059612.pdf|archive-date=10 February 2013|url-status=dead}}</ref>{{efn|তেওঁৰ দীঘলীয়া কল্পকাহিনীৰ দৰেই এই চুটি খচৰাবোৰো কিছুমান দিশত ক্ৰুৰ হ'ব পাৰে, কিন্তু সেইবোৰৰ ভয়াবহতা প্ৰায়ে হাস্যকৰ।<ref name=":3" /> কাফকাৰ এজন ঘনিষ্ঠ পৰিচিত ব্যক্তিয়ে মন্তব্য কৰিছিল যে পাঠৰ সময়ত তেওঁৰ শ্ৰোতা আৰু লেখক স্বয়ং কেতিয়াবা ইমান হঁহাই হাঁহিছিল যে কাফকাই নিজৰ পাঠ অব্যাহত ৰাখিব নোৱাৰিছিল আৰু কৰ্মটোৰ [[আবৃত্তি]] সম্পূৰ্ণ কৰাৰ আগতে নিজকে চম্ভালি লোৱাটো প্ৰয়োজনীয় হৈ পৰিছিল।<ref>{{Cite journal |last=Parvulescu |first=Anca |date=2015 |title=Kafka's Laughter: On Joy and the Kafkaesque |url=https://www.jstor.org/stable/44017159 |journal=PMLA |volume=130 |issue=5 |pages=1420–1432 |doi=10.1632/pmla.2015.130.5.1420 |jstor=44017159 |issn=0030-8129}}</ref>}} তেওঁৰ কৰ্মৰাজিয়ে শিল্পী, দাৰ্শনিক, সুৰকাৰ, চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা, সাহিত্য ইতিহাসবিদ, ধৰ্মীয় পণ্ডিত আৰু সাংস্কৃতিক তাত্ত্বিকসকলক ব্যাপকভাৱে প্ৰভাৱিত কৰিছে। কাফকাৰ জন্ম হৈছিল অষ্ট্ৰ-হাংগেৰীয় সাম্ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত [[ব'হেমিয়া ৰাজ্য]]ৰ ৰাজধানী প্ৰাগৰ (যি পিছলৈ [[চেক'স্ল'ৱাকিয়া]] আৰু [[চেক গণৰাজ্য]]ৰ ৰাজধানী হয়) এটা মধ্যবিত্ত শ্ৰেণীৰ জাৰ্মানভাষী চেক ইহুদী পৰিয়ালত।<ref>{{Cite web |title=Heroes – Trailblazers of the Jewish People |url=https://dbs.bh.org.il/luminary/kafka-franz |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200731194725/https://dbs.bh.org.il/luminary/kafka-franz |archive-date=31 July 2020 |access-date=14 November 2019 |website=Beit Hatfutsot}}</ref><ref>{{Cite web |date=12 January 2023 |title=A new translation of Franz Kafka's diaries restores much of his Jewish musings |url=https://www.jta.org/2023/01/12/culture/a-new-translation-of-franz-kafkas-diaries-restores-much-of-his-jewish-musings |access-date=2 October 2024 |website=www.jta.org}}</ref> তেওঁ এজন অধিবক্তা হিচাপে প্ৰশিক্ষণ লৈছিল আৰু আইনী শিক্ষা সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পিছত বিভিন্ন আইনী আৰু বীমা সংক্ৰান্তিয় চাকৰিত পূৰ্ণকালীনভাৱে নিয়োজিত হৈছিল।<ref>Gray, Jefferson M., [https://www.fedbar.org/wp-content/uploads/2009/10/bookreviewsoct09-pdf-1.pdf review] in ''The Federal Lawyer'', October 2009, of ''Franz Kafka: The Office Writings''. Princeton, New Jersey: Princeton University Press, 2009.</ref> তেওঁৰ বৃত্তিমূলক দায়িত্বই তেওঁৰ মনত এক আভ্যন্তৰীণ সংঘাতৰ সৃষ্টি কৰিছিল, কিয়নো তেওঁ অনুভৱ কৰিছিল যে তেওঁৰ প্ৰকৃত ধাউতি আছিল কেৱল লিখনিত। তেওঁৰ জীৱনকালত তেওঁৰ ৰচনাৰ মাত্ৰ কম সংখ্যক অংশহে প্ৰকাশ পাইছিল; গল্প সংকলন ''[[চিন্তন (চুটিগল্প সংকলন)|চিন্তন]]'' (Betrachtung, ১৯১২) আৰু ''[[এজন গাঁৱলীয়া চিকিৎসক (চুটিগল্প সংকলন)|এজন গাঁৱলীয়া চিকিৎসক]]'' (Ein Landarzt, ১৯১৯), আৰু তেওঁৰ চুটি উপন্যাস ''ৰূপান্তৰ''ৰ দৰে স্বতন্ত্ৰ গল্পসমূহ সাহিত্য আলোচনীত প্ৰকাশ পাইছিল, কিন্তু সেইবোৰে বিশেষ মনোযোগ লাভ কৰা নাছিল। তেওঁ পৰিয়াল আৰু ঘনিষ্ঠ বন্ধুসকললৈ শ শ চিঠি লিখিছিল, য'ত তেওঁৰ দেউতাকো অন্তৰ্ভুক্ত আছিল, যাৰ সৈতে তেওঁৰ সম্পৰ্ক আছিল অতিশয় টান আৰু আনুষ্ঠানিক। তেওঁ কেইবাগৰাকীও মহিলাৰ সৈতে বাগ্দানত আৱদ্ধ হৈছিল যদিও কেতিয়াও বিবাহপাশত আৱদ্ধ হোৱা নাছিল। ১৯২৪ চনত ৪০ বছৰ বয়সত [[যক্ষ্মা]] ৰোগত আক্ৰান্ত হৈ তেওঁ আপেক্ষিকভাৱে অপৰিচিত অৱস্থাতে মৃত্যুবৰণ কৰে। তেওঁৰ [[সাহিত্যিক উইল কাৰ্যবাহী]] তথা বন্ধু [[মাক্স ব্ৰ'ড]]ে কাফকাৰ বাকী থকা ৰচনাসমূহ ধ্বংস কৰাৰ ইচ্ছাক আওকাণ কৰি সেইবোৰ প্ৰকাশ কৰে, যিবোৰে পিছলৈ বিশ্বজোৰা স্বীকৃতি লাভ কৰে। == টোকা == {{notes}} == তথ্যসূত্ৰ == === উদ্ধৃতি === {{reflist|20em}} === উৎস === * {{cite book | last = Koelb | first = Clayton | title = Kafka: A Guide for the Perplexed | year = 2010 | location = Chippenham, Wiltshire | publisher = Continuum International Publishing Group | isbn = 978-0-8264-9579-2 | ref = harv }} * {{cite web | url = http://www.mzv.cz/telaviv/en/visa_and_consular_services/citizenship/who_is_citizen_guide_to_czech.html | date = 25 October 2012 | publisher = Embassy of the Czech Republic in Tel Aviv | title = Who is citizen? Guide to Czech citizenship in 1918 – 1949 | accessdate = 17 June 2013 | ref = {{sfnRef|Czech Embassy|2012}} }} * {{cite journal | last = Steinhauer | first = Harry | title = Franz Kafka: A World Built on a Lie |date=Autumn 1983 | jstor = 4611280 | journal = The Antioch Review | location = Yellow Springs, Ohio | volume = 41 | issue = 4 | ref = harv | doi = 10.2307/4611280 | page = 390 }} == বাহ্যিক সংযোগ== <!-- Please do not add links here unless you are absolutely certain they conform to Wikipedia guidelines. See:[http://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:External_links Wikipedia:External links - Wikipedia, the free encyclopedia] at en.wikipedia.org for more information. --> {{Sister project links|wikt=|mw=no|d=Q905|b=no|v=no|s=Author:Franz Kafka|voy=no|n=no}} {{wiktionary|Kafkaesque}} {{Wikisourcelang|de|Franz Kafka}} * [http://www.kafkasocietyofamerica.org/ Kafka Society of America] * {{DNB portal|118559230}} * {{Gutenberg author |id=Kafka,+Franz}} * {{Isfdb name|id=15578|name=Franz Kafka}} * {{Internet Archive author |sname=Kafka}} * {{IMDb name}} * {{Librivox author |id=100}} * [http://www.kafka-research.ox.ac.uk/ Oxford Kafka Research Centre]&nbsp;– information on ongoing international Kafka research * [https://wordandsilence.com/2016/09/26/kafkas-diaries/ Translated excerpts from Kafka's Diaries 1910 – 1923] * {{Dmoz|Arts/Literature/Authors/K/Kafka%2C_Franz/}} * [http://www.gerard-bertrand.net/albumprem.htm The Album of Franz Kafka], Franz Kafka receives a tribute in this album of "recomposed photographs". * [http://www.franzkafka.info/ Journeys of Franz Kafka] Photographs of places where Kafka lived and worked * [https://archive.org/details/zdanh_test_026_toc_a Letters to Felice at Archive.org] * [http://www.franzkafka-soc.cz/index.php?action=view&page=cnakladatelstvi Společnost Franze Kafky a nakladatelství Franze Kafky] Franz Kafka Society and Publishing House in Prague * [https://www.youtube.com/watch?v=wkPR4Rcf4ww What makes something "Kafkaesque"?] A Ted talk on Kafka, his works and his legacy, by Noah Tavlin [[শ্ৰেণী:সাহিত্যিক]] [[শ্ৰেণী:চেক গণৰাজ্যৰ ব্যক্তি]] oee3szlafueon4znfcsdkqiiyh4p8pf 0 51577 616810 616553 2026-07-12T03:26:15Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616810 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific-prefix = | name = সুব্ৰমনিয়ম জয়শংকৰ | honorific-suffix = | image = Minister Jaishankar (48823162971) (cropped).jpg | birth_date = {{birth date and age|1955|1|9|df=yes}} | birth_place = [[নতুন দিল্লী]], [[ভাৰত]] | party =[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]] | spouse = ক্যক' জয়শংকৰ | children = ৩ | awards = [[পদ্মশ্ৰী]] (২০১৯) | office = ভাৰতৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী | term_start = ৩০ মে' ২০১৯ | term_end = | primeminister = [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]] | predecessor = [[সুষমা স্বৰাজ]] | successor = | office1 = ভাৰতৰ ৩১তম বিদেশ সচিব | term_start1 = ২৮ জানুৱাৰী ২০১৫ | term_end1 = ২৮ জানুৱাৰী ২০১৮ | primeminister1 = [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]] | predecessor1 = সুজাতা সিং | successor1 = বিজয় কেশৱ গোখলে | office2 = [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]লৈ ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত | term_start2 = ১ ডিচেম্বৰ ২০১৩ | term_end2 = ২৮ জানুৱাৰী ২০১৫ | predecessor2 = নিৰুপমা ৰাও | successor2 = অৰুণ কুমাৰ সিং | office3 = [[চীন]]লৈ ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত | term_start3 = ১ জুন ২০০৯ | term_end3 = ১ ডিচেম্বৰ ২০১৩ | predecessor3 = নিৰুপমা ৰাও | successor3 = অশোক কণ্ঠা | office4 = [[চিংগাপুৰ]]লৈ ভাৰতৰ উচ্চায়ুক্ত | term_start4 = ১ জানুৱাৰী ২০০৭ | term_end4 = ১ জুন ২০০৯ | predecessor4 = | successor4 = টি.চি.এ. ৰাঘৱন | office5 = [[চেক গণৰাজ্য]]লৈ ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত | term_start5 = ১ জানুৱাৰী ২০০১ | term_end5 = ১ জানুৱাৰী ২০০৪ | predecessor5 = | successor5 = পি.এছ. ৰাঘৱন | alma_mater = চেইণ্ট ষ্টিফেনছ কলেজ, দিল্লী (বি.এ.)<br>[[জৱাহৰলাল নেহৰু বিশ্ববিদ্যালয়]] (এম.এ., এম.ফিল., পি.এইছ.ডি.) | occupation= কূটনীতিবিদ<br>ৰাজনীতিবিদ }} '''সুব্ৰমনিয়ম জয়শংকৰ''' ({{Lang-en|Subrahmanyam Jaishankar}}; জন্ম ৯ জানুৱাৰী ১৯৫৫) এগৰাকী কূটনীতিবিদ আৰু বৰ্তমান [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী। ইয়াৰ আগতে তেওঁ ২০১৫ চনৰ পৰা ২০১৮ চনলৈ ভাৰতৰ বিদেশ সচিব পদত অধিষ্ঠিত আছিল।<ref>{{cite web|title=MEA {{!}} About MEA : Profiles : Foreign Secretary|url=http://www.mea.gov.in/fs.htm|website=www.mea.gov.in|accessdate=7 February 2018|language=en}}</ref> তেওঁ ১৯৭৭ চনত [[ভাৰতীয় বৈদেশিক সেৱা]]ত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ইয়াৰ আগতে তেওঁ [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] (২০১৪-২০১৫), [[চীন]] (২০০৯-২০১৩) আৰু [[চেক গণৰাজ্য]]লৈ (২০০১-০৪) ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত আৰু [[চিংগাপুৰ]]লৈ (২০০৭-০৯) ভাৰতৰ উচ্চায়ুক্ত আছিল। তেওঁ ভাৰত-আমেৰিকাৰ অসামৰিক পাৰণৱিক চুক্তি ৰূপায়ণত অহোপুৰুষাৰ্থ কৰিছিল। বিদেশ সেৱাৰ পৰা অৱসৰ গ্ৰহণ কৰাৰ পিছত তেওঁ টাটা চনছ্তত গ্লোৱেল কৰ্পোৰেট এফেয়াৰৰ অধ্যক্ষ হিচাপে যোগদান কৰে।<ref>{{cite web|title=Tata Sons announces appointment of new president, Global Corporate Affairs|url=http://www.tata.com/article/inside/tata-sons-announces-appointment-of-president-for-global-corporate-affairs|website=Tata|accessdate=25 May 2018|date=23 April 2018|archivedate=25 May 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180525204501/http://www.tata.com/article/inside/tata-sons-announces-appointment-of-president-for-global-corporate-affairs|deadurl=yes}}</ref> ২০১৯ চনত তেওঁ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান [[পদ্মশ্ৰী]] প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite web|url=https://www.timesnownews.com/india/article/subrahmanyam-jaishankar-padma-shri-shankar-dayal-sharma-indo-us-civilian-nuclear-agreement-sino-indian-border-dispute-narendra-modi/354167|title=Former Indian foreign secretary Subrahmanyam Jaishankar to be conferred with Padma Shri|website=www.timesnownews.com|language=en-GB|access-date=2019-01-29|archivedate=2022-05-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220503151137/https://www.timesnownews.com/india/article/subrahmanyam-jaishankar-padma-shri-shankar-dayal-sharma-indo-us-civilian-nuclear-agreement-sino-indian-border-dispute-narendra-modi/354167|deadurl=yes}}</ref> ২০১৯ চনৰ ৩০ মে' তাৰিখে তেওঁ মোদী দ্বিতীয় মন্ত্ৰীসভাত কেবিনেট মন্ত্ৰীৰ পদ লাভ কৰে।<ref>{{cite news |last1=Roche |first1=Elizabeth |title=S Jaishankar: Modi's 'crisis manager' sworn-in as union minister |url=https://www.livemint.com/politics/policy/s-jaishankar-modi-s-crisis-manager-sworn-in-as-union-minister-1559225084445.html |accessdate=30 May 2019 |work=Mint |date=30 May 2019 |language=en}}</ref> ২০১৯ চনৰ ৩১ মে' তাৰিখে তেওঁক ভাৰতৰ বিদেশ মন্ত্ৰীৰ কাৰ্যভাৰ অৰ্পণ কৰা হয়। ভাৰতৰ বিদেশ মন্ত্ৰী পদ লাভ কৰা জয়শংকৰ প্ৰথম গৰাকী বিদেশ সচিব।<ref>{{cite web|url=https://www.cnbctv18.com/politics/narendra-modi-government-2-0-former-foreign-secretary-s-jaishankar-appointed-as-minister-of-external-affairs-3518011.htm|title=Narendra Modi Government 2.0: Former foreign secretary S Jaishankar appointed as Minister of External Affairs|author=|date=|website=cnbctv18.com|accessdate=4 June 2019}}</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা== ১৯৫৫ চনৰ ৯ জানুৱাৰীত জয়শংকৰে <ref>{{cite news |title=S Jaishankar: Latest News, Photos, Videos & Updates |url=https://indianexpress.com/about/s-jaishankar/ |access-date=10 March 2025 |newspaper=[[The Indian Express]] }}</ref>[[নতুন দিল্লী]]স্থ এটা তামিল [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল৷ তেওঁৰ পিতৃ কৃষ্ণস্বামী সুব্ৰমনিয়ম এগৰাকী অসামৰিক বিষয়া৷ মাতৃ সুলোচনা সুব্ৰমনিয়ম<ref name="GOI">{{cite web |title=Shri S. Jaishankar{{!}} National Portal of India |url=https://www.india.gov.in/my-government/indian-parliament/shri-s-jaishankar |url-status=unfit |archive-url=https://web.archive.org/web/20230921225659/https://www.india.gov.in/my-government/indian-parliament/shri-s-jaishankar |archive-date=21 September 2023 |access-date=18 August 2022 |website=India.gov.in}}</ref><ref name="BVMP" /> <ref>{{cite web |date=6 February 2011 |title=A gentleman Brahmin |url=https://www.hindustantimes.com/india/a-gentleman-brahmin/story-Q3VmCnRKDziamb6xwPdqCN.html |access-date=7 April 2023 |website=Hindustan Times |quote="he was like all displaced Tamil Brahmins"}}</ref> তেওঁৰ ভগ্নী সুধা সুব্ৰমনিয়ম আৰু ভ্ৰাতৃ যথাক্ৰমে সঞ্জয় সুব্ৰমনিয়ম (ইতিহাসবিদ) আৰু এচ. বিজয় কুমাৰ (অসামৰিক বিষয়া)<ref>{{cite web|url=https://www.teriin.org/profile/s-vijay-kumar|title=Mr S Vijay Kumar|website=www.teriin.org|access-date=4 June 2019}}</ref> যিজন ভাৰতৰ প্ৰাক্তন গ্ৰামীন উন্নয়ন সচিবো আছিল<ref>{{cite journal |url=https://www.resourcepanel.org/the-panel/s-vijay-kumar |title=S. Vijay Kumar |journal=Resource Panel |date=14 March 2017 |access-date=4 June 2019 |via=www.resourcepanel.org}}</ref><ref>{{cite news |last1=Mohan |first1=R. |title=Delhi is north, Tamil Nadu is south, never the twain shall meet |url=https://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/030619/delhi-is-north-tamil-nadu-is-south-never-the-twain-shall-meet.html |access-date=18 April 2022 |work=[[Deccan Chronicle]] |date=3 June 2019}}</ref> জয়শংকৰে দিল্লীৰ 'দ্য এয়াৰ ফৰ্চ স্কুল' আৰু বাংগালোৰৰ বাংগালোৰ মিলিটেৰী বিদ্যালয়ত প্ৰাথমিক শিক্ষাগ্ৰহণ কৰে৷ পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ছেইণ্ট ষ্টিফেন্স কলেজৰ পৰা ৰসায়ন বিজ্ঞানত স্নাতক ডিগ্ৰী অৰ্জন কৰে৷<ref>{{cite news |title=Who is S Jaishankar? |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/Who-is-S-Jaishankar/articleshow/46047847.cms |access-date=8 January 2021 |work=The Times of India |date=29 January 2015}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ দিল্লীৰ [[জৱাহৰলাল নেহৰু বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ পৰা ৰাজনীতি বিজ্ঞানত এম এ আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্পৰ্কত এমফিল আৰু পি এইচ ডি ডিগ্ৰী লাভ কৰিছে, য’ত তেওঁ পাৰমাণৱিক কূটনীতিত বিশেষজ্ঞ আছিল।<ref name="BSA" /><ref>[[Raja Mohan|C.Raja Mohan]] and S. Jaishankar, [http://www.epw.in/authors/s-jaishankar "Nuclear Cartelisation Theory and Practice"] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20130922165624/http://www.epw.in/authors/s-jaishankar |date=22 September 2013}}, ''[[Economic and Political Weekly]]'', Vol. 12, No. 20, 14 May 1977.</ref><ref>{{cite news |title=ANI Podcast with Smitha Prakash |url=https://www.youtube.com/watch?v=uXKnm5Gzfjk |access-date=21 February 2023 |work=ANI News |date=21 February 2023}}</ref> ==কূতনৈতিক জীৱন (১৯৭৯–২০১৮)== ১৯৭৭ চনত ভাৰতীয় বৈদেশিক সেৱাত যোগদান কৰাৰ পাছত,জয়শংকৰে জয়শংকৰে ১৯৭৯ চনৰ পৰা ১৯৮১ চনলৈ মস্কোত ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ ভাৰতীয় মিছনত তৃতীয় সচিব আৰু দ্বিতীয় সচিব হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। নতুন দিল্লীলৈ উভতি আহি তেওঁ কূটনীতিবিদ গোপালস্বামী পাৰ্থসাৰথিৰ বিশেষ সহায়ক হিচাপে আৰু আমেৰিকাৰ সৈতে লেনদেন কৰাৰ সময়ত ভাৰতৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ আমেৰিকা বিভাগত আণ্ডাৰ সচিব হিচাপে কাম কৰে। তেওঁ ভাৰতৰ তাৰাপুৰ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰলৈ আমেৰিকাৰ পাৰমাণৱিক ইন্ধন যোগানৰ বিবাদ নিষ্পত্তি কৰা দলটোৰ অংশ আছিল ।<ref name="BVMP">{{cite news |last=Sirohi |first=Seema |title=Exclusive: S Jaishankar to be India's next envoy to Washington |url=https://www.firstpost.com/world/exclusive-s-jaishankar-to-be-indias-next-envoy-to-washington-1022463.html |access-date=16 April 2022 |work=Firstpost |date=9 August 2013}}</ref> ১৯৮৫ চনৰ পৰা ১৯৮৮ চনলৈকে তেওঁ ৱাশ্বিংটন ডি চিত থকা ভাৰতীয় দূতাবাসৰ প্ৰথম সচিব আছিল।<ref name="BSA">{{cite web |url=http://indianembassy.org.cn/DynamicContent.aspx?MenuId=33&SubMenuId=0 |title=Dr. S. Jaishankar, Ambassador of India – Beijing. Embassy of India, Beijing, China |access-date=4 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100116160023/http://www.indianembassy.org.cn/DynamicContent.aspx?MenuId=33&SubMenuId=0 |archive-date=16 January 2010 |url-status=dead |archivedate=16 January 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100116160023/http://www.indianembassy.org.cn/DynamicContent.aspx?MenuId=33&SubMenuId=0 |deadurl=yes }}</ref> ১৯৮৮ চনৰ পৰা ১৯৯০ চনলৈকে, তেওঁ শ্ৰীলংকাত প্ৰথমগৰাকী সচিব আৰু ভাৰতীয় শান্তিৰক্ষাকাৰী বাহিনীৰ ৰাজনৈতিক উপদেষ্টা হিচাপে কৰ্মনিৰ্বাহ কৰে৷<ref name="BSA" /><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=gThuAAAAMAAJ&q=jaishankar|title=Assignment Colombo|first=Jyotindra Nath|last=Dixit|date=4 June 1998|publisher=Konark Publishers|isbn=9788122004991|access-date=4 June 2019|via=Google Books}}</ref> ১৯৯০ চনৰ পৰা ১৯৯৩ চনলৈ তেওঁ বুডাপেষ্টত ভাৰতীয় মিছনত পৰামৰ্শদাতা (বাণিজ্যিক) আছিল। নতুন দিল্লীলৈ উভতি আহি তেওঁ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ত পৰিচালক (পূব ইউৰোপ) আৰু ভাৰতৰ তেতিয়াৰ ৰাষ্ট্ৰপতি শংকৰ দয়াল শৰ্মাৰ প্ৰেছ সচিব আৰু ভাষণ লেখক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে।<ref name="indiatoday">{{cite news |url=https://www.indiatoday.in/education-today/gk-and-current-affairs/story/subrahmanyam-jaishankar-indias-new-foreign-secretary-10-things-you-should-know-about-him-238016-2015-01-30 |title=S Jaishankar, India's New Foreign Secretary: 10 Things you should know about him |work=[[India Today]] |date=30 May 2015 |access-date=1 February 2015 |archive-date=30 October 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161030234134/http://indiatoday.intoday.in/education/story/subrahmanyam-jaishankar-indias-new-foreign-secretary-10-things-you-should-know-about-him/1/416158.html | url-status=live}}</ref> ==তথ্য উৎস== {{reflist|30em}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://www.indianembassy.org/pages.php?id=90 ৰাষ্ট্ৰদূতৰ জীৱনী] * [http://english.cntv.cn/program/dialogue/20100803/104348.shtml সাক্ষাৎকাৰ], চীন কেন্দ্ৰীয় টেলিভিছন [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় কূটনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় প্ৰশাসনিক সেৱাৰ বিষয়া]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত চৰকাৰৰ মন্ত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী]] grfmd5q07piw4jv3vnjtlohd86p02pv 0 60270 616819 257600 2026-07-12T05:39:16Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616819 wikitext text/x-wiki {{পোখালি}} {{Infobox person | name = হবিৰ্ভূ | image = <!-- filename only, no "File:" or "Image:" prefix, and no enclosing brackets --> | alt = <!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software --> | caption = | birth_place = | children = [[বিশ্ৰবা|ঋষি বিশ্ৰবা]] <br/> [[অগস্ত্য|ঋষি অগস্ত্য]] | spouse = [[পুলস্ত্য|ঋষি পুলস্ত্য]] | parents = [[কৰ্দম|কৰ্দম ঋষি]] (পিতৃ) <br/> [[দেৱহুতী]] (মাতৃ) | nationality = | other_names = মনিনী | known_for = }} '''হবিৰ্ভূ''' বা '''মনিনী''' ({{Lang-hi|हविर्भू}}) আছিল [[কৰ্দম ঋষি]] আৰু [[দেৱহুতী]]ৰ চতুৰ্থী কন্যা আৰু [[পুলস্ত্য|ঋষি পুলস্ত্য]]ৰ পত্নী। তেওঁ [[ঋষি বিশ্ৰবা]] আৰু [[ঋষি অগস্ত্য]]ৰ মাতৃ আছিল।<ref>{{cite web | url=https://vaniquotes.org/wiki/Pulastya_begot_in_his_wife,_Havirbhu,_one_son_of_the_name_Agastya,_who_in_his_next_birth_became_Dahragni._Besides_him,_Pulastya_begot_another_very_great_and_saintly_son,_whose_name_was_Visrava | title=Srimad-Bhagavatam | accessdate=১৫ মে ২০২০}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.manuscrypts.com/myth/2011/08/25/kuber/ | title=Kuber | accessdate=১৫ মে ২০২০ | archivedate=2019-06-22 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20190622144633/http://www.manuscrypts.com/myth/2011/08/25/kuber/ | deadurl=yes }}</ref> ==লগতে চাওক== * [[ৰাৱণ]] * [[ঋষি বিশ্ৰবা]] * [[ৰামায়ণ]] * [[বাল্মিকী]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:হিন্দু কিংবদন্তি]] [[শ্ৰেণী:ৰামায়ণৰ চৰিত্ৰ]] nj4ihw8ywbp9qi2wog4hlyb5r71okfs 0 60682 616850 504234 2026-07-12T10:50:38Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616850 wikitext text/x-wiki {{infobox writer | name = ৰজনীপ্ৰভা শইকীয়া | image = | imagesize = 200px | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = ৰামেশ্বৰী | birth_date = | birth_place = দৈশিঙৰী গাঁও, বজালী, [[বৰপেটা জিলা]] | death_date = | death_place = দৈশিঙৰী গাঁও, বজালী, [[বৰপেটা জিলা]] | resting_place = | occupation = চিকিৎসক | language = [[অসমীয়া ভাষা]] | nationality = ভাৰতীয় {{flagicon|IND}} | ethnicity = | citizenship = ভাৰতীয় | education = চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ স্নাতক | alma_mater = কলিকতা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = | spouse = | parents = ৰাতিৰাম মজুমদাৰ (পিতৃ)<br>গংগাপ্ৰিয়া (মাতৃ) | children = | relatives = [[চন্দ্ৰপ্ৰভা শইকীয়ানী]] (বায়েক) | influences = | influenced = | awards = | signature = | signature_alt = | website = }} '''ৰজনীপ্ৰভা শইকীয়া'''{{lang-en|Rajaniprabha Saikia}} ওৰফে '''ৰজনীপ্ৰভা দাস''' চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ স্নাতক উপাধি লাভ কৰা প্ৰথম অসমীয়া মহিলা। তেওঁ [[এছিয়া]] মহাদেশৰ প্ৰথম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় 'কলিকতা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়'ৰ পৰা এম.বি.বি.এছ ডিগ্ৰী লাভ কৰা প্ৰথম দুগৰাকী অসমীয়া মহিলাৰ এগৰাকী, আনগৰাকী আছিল [[তিলোত্তমা ৰায়চৌধুৰী]]।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী">{{cite web | url=http://srotaswini.in/#our-volumes | title=বিজ্ঞানৰ জগতত অসমীয়া মহিলা | accessdate=27 May 2020 | archivedate=7 June 2020 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20200607163048/http://srotaswini.in/#our-volumes | deadurl=yes }}</ref><ref name="কথা গুৱাহাটী">{{cite journal | title=চিকিৎসাক্ষেত্ৰত অসমীয়া নাৰী | author=ডাঃ মিহিৰ কুমাৰ গোস্বামী | journal=কথা গুৱাহাটী | year=২০০৪ | month=আগষ্ট | editor=ৰঞ্জিৎ কুমাৰ দেৱ গোস্বামী}}</ref><ref name="অজী">{{cite book | title=অসমীয়া জীৱনী অভিধান | author=ড॰ শিৱনাথ বৰ্মন}}</ref> ==জন্ম পৰিচয় আৰু ব্যক্তিগত জীৱন== [[বৰপেটা জিলা]]ৰ [[বজালী]] অঞ্চলৰ দৈশিঙৰী গাঁৱত ৰজনীপ্ৰভা শইকীয়াৰ জন্ম হৈছিল।<ref name="অজী"/> পিতৃৰ নাম ৰাতিৰাম মজুমদাৰ আৰু মাতৃৰ নাম আছিল গংগাপ্ৰিয়া। জন্মৰ পাছত তেখেতৰ নাম আছিল ৰামেশ্বৰী। তেওঁৰ বায়েকৰ নাম আছিল চন্দ্ৰপ্ৰিয়া।<ref name=jamini>যামিনী দেৱী, ''বজালীৰ গৌৰৱ পদ্মশ্ৰী চন্দ্ৰপ্ৰভা শইকীয়ানী'', স্মৃতিগ্ৰন্থ: পাঠশালা ছোৱালী হাইস্কুল, (২০১২), পৃ: ৫১-৫৩</ref> ==শিক্ষা== চন্দ্ৰপ্ৰিয়া আৰু ৰামেশ্বৰীয়ে ভালুকী গাঁৱৰ মাহীয়েকৰ ঘৰত থাকি প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ৰ পঢ়া-শুনা কৰিছিল। তাৰপিছত মাধ্যমিক শিক্ষাৰ বাবে তেওঁলোকে কঁঠালগুৰি এম.ভি. স্কুলত নাম লিখাইছিল। বহু দূৰ বাট কুৰি বাই স্কুললৈ আহিবলগীয়া হৈছিল। দুই ভনীয়েকে এম.ভি. পাছ কৰে। সেই সময়তে স্কুলৰ উপ-পৰিদৰ্শক নীলকান্ত বৰুৱাই চন্দ্ৰপ্ৰিয়া আৰু ৰামেশ্বৰীৰ পঢ়াৰ প্ৰতি থকা ধাউতি দেখি বৃত্তি দিয়াই নগাঁৱৰ মিছন স্কুলত পঢ়াৰ সুবিধা কৰি দিয়ে।<ref name=jamini/> নগাঁও মিছন স্কুলত চন্দ্ৰপ্ৰিয়া আৰু ৰামেশ্বৰীৰ নাম সলনি কৰি ক্ৰমে চন্দ্ৰপ্ৰভা আৰু ৰজনীপ্ৰভা দাস কৰা হয়।<ref name=jamini/> ৰজনীপ্ৰভাই পিছত নিজে কষ্ট কৰি আই এছ ছি পাছ কৰি কলিকতা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ত নাম লগায়।<ref name="অজী"/> ১৯৩৩ চনত কলিকতা চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা ৰজনীপ্ৰভাই চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী"/><ref name="কথা গুৱাহাটী"/><ref name="অজী"/> ৰজনীপ্ৰভা দাসক পঢ়িবৰ কাৰণে বায়েক [[চন্দ্ৰপ্ৰভা শইকীয়ানী]]য়ে মানসিক আৰু নৈতিক সমৰ্থন আগবঢ়াইছিল।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী"/> বঙ্গদেশৰ শ্ৰীৰামপুৰত প্ৰফুল্ল দত্ত নামৰ এজন বঙালী অভিযন্তাৰ সৈতে ৰজনীপ্ৰভাৰ বিবাহ হয়।<ref name="অজী"/> ==কৰ্মজীৱন== ৰজনীপ্ৰভা দাসে চাবুৱা চিকিৎসালয়ত কাম কৰিছিল।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী"/><ref name="কথা গুৱাহাটী"/> শ্বিলং, চাবুৱা আদিত চৰকাৰী চাকৰি কৰি বঙ্গদেশলৈ গৈছিল। তাত শ্ৰীৰামপুৰৰ ওচৰৰ এংগোচ নামে ঠাইত অৱস্থিত মৰাপাট কল এটাৰ হস্পিটেলত সেৱা আগবঢ়াইছিল।<ref name="অজী"/> ==মৃত্যু== বিয়াৰ কিছুদিন পিছত মানসিক বিকৃতি ঘটে।<ref name="অজী"/> মানসিক ৰোগত আক্ৰান্ত হৈ নিজৰ জন্মগাঁও দৈশিঙৰীত ৰজনীপ্ৰভা দাসৰ মৃত্যু হয়।<ref name="শ্ৰুতস্বিনী"/> ==তথ্যউৎস== {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:চিকিৎসাবিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ মহিলা চিকিৎসক]] bmy15hgckierrgrb7dc4m1k81pzlgpv 0 76441 616787 303887 2026-07-11T18:12:22Z Dakalil 50728 /* */ Added content 616787 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | image = Publius Vergilius Maro.jpg|150px | caption = | pseudonym = | birth_name = পুব্লিয়াছ ভাৰ্জিলিয়াছ মাৰো | birth_date = ৭০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বৰ ১৫ অক্টোবৰ | birth_place = ৱাৰ্জিলিঅ', ৰোমান প্ৰজাতন্ত্ৰ | death_date = ১৯ খ্ৰীষ্টপূৰ্বৰ ২১ ছেপ্টেম্বৰ (৫০ বছৰ) | death_place = বৃণ্ডিছি, ইটালী, ৰোমান সাম্ৰাজ্য | occupation = কবি | nationality = ৰোমান | period = | genre = মহাকাব্যিক | subject = | movement = অগষ্টান কাব্য | signature = }} '''পূব্লিউছ ৱেৰ্গিলিউছ মাৰ'''' {{lang-la|Publius Vergilius Maro}}, {{IPA|la|ˈpuːbliʊs wɛrˈɡɪliʊs ˈmaroː|pron|link=yes}}; ১৫ অক্টোবৰ ৭০ খ্ৰী.পূ. – ২১ চেপ্টেম্বৰ ১৯ খ্ৰী.পূ.)<ref>{{cite book|last1=Jones|first1=Peter|url=https://books.google.com/books?id=JKBIrIOR4PcC&pg=PA1|title=Reading Virgil: Aeneid I and II|publisher=Cambridge University Press|year=2011|isbn=978-0521768665|pages=1, 4|language=en|access-date=23 November 2016}}</ref> বা '''ৱেৰ্গিল''' আগষ্টান যুগৰ এজন প্ৰাচীন ৰোমান কবি আছিল। তেওঁ লেটিন সাহিত্যৰ তিনিটা বিখ্যাত কবিতা ৰচনা কৰিছিল। এইকেইটা হৈছে: একলগ (বা বুকলিক্স), জৰ্জিক্স আৰু মহাকাব্য এনিড। ''এপেণ্ডিক্স ভাৰ্জিলিয়ানা''ত সংকলিত কৰা কেইবাটাও সৰু কবিতাৰ ৰচনাৰ কৃতিত্ব প্ৰাচীন কালত তেওঁক দিয়া হৈছিল। কিন্তু আধুনিক পণ্ডিতসকলে তেওঁ এই কবিতাসমূহৰ ৰচয়িতা হয় নে নহয় সেয়া সন্দেহজনক বুলি গণ্য কৰে।<ref>{{cite book|last1=Bunson|first1=Matthew|title=Encyclopedia of the Roman Empire|publisher=Infobase Publishing|isbn=978-1438110271|page=28|url=https://www.google.com/books/edition/Encyclopedia_of_the_Roman_Empire/T5tic2VunRoC?hl=en&gbpv=1&pg=PA28|access-date=15 July 2021|language=en|year=2014}}</ref> ভাৰ্জিলৰ কামে পাশ্চাত্য সাহিত্যৰ ওপৰত ব্যাপক আৰু গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছে। বিশেষকৈ দান্তেৰ ডিভাইন কমেডিত ভাৰ্জিলৰ নৰক আৰু পুৰগেটৰীক লেখকৰ নিৰ্দেশক হিচাপে দেখা যায়।<ref>{{cite book|last1=Ruud|first1=Jay|url=https://books.google.com/books?id=Hqc5tXPUjI0C&pg=PA376|title=Critical Companion to Dante|publisher=Infobase Publishing|year=2008|isbn=978-1438108414|page=376|language=en|access-date=23 November 2016}}</ref> ভাৰ্জিলক পৰম্পৰাগতভাৱে ৰোমৰ অন্যতম মহান কবি হিচাপে স্থান দিয়া হৈছে। তেওঁৰ ''এনিড''ক প্ৰাচীন ৰোমৰ এক ৰাষ্ট্ৰীয় মহাকাব্য বুলিও গণ্য কৰা হয়। পুব্লিয়াছ ভাৰ্জিলিয়াছ মাৰোৰ জন্ম হৈছিল ১৫ অক্টোবৰ ৭০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বত ৰোমান গণৰাজ্যৰ মন্টুয়াৰ ওচৰত। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:ৰোমান কবি]] [[শ্ৰেণী:মহাকাব্য ৰচয়িতা]] 6avvb2oi1kkjq7ceyjfiawc1pephikq 616788 616787 2026-07-11T18:13:36Z Dakalil 50728 /* */ 616788 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ৱেৰ্গিল | image = Publius Vergilius Maro.jpg | caption = | pseudonym = | birth_name = পূব্লিউছ ৱেৰ্গিলিউছ মাৰ' | birth_date = ৭০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বৰ ১৫ অক্টোবৰ | birth_place = ৱাৰ্জিলিঅ', ৰোমান প্ৰজাতন্ত্ৰ | death_date = ১৯ খ্ৰীষ্টপূৰ্বৰ ২১ ছেপ্টেম্বৰ (৫০ বছৰ) | death_place = বৃণ্ডিছি, ইটালী, ৰোমান সাম্ৰাজ্য | occupation = কবি | nationality = ৰোমান | period = | genre = মহাকাব্যিক | subject = | movement = অগষ্টান কাব্য | signature = }} '''পূব্লিউছ ৱেৰ্গিলিউছ মাৰ'''' ({{lang-la|Publius Vergilius Maro}}, {{IPA|la|ˈpuːbliʊs wɛrˈɡɪliʊs ˈmaroː|pron|link=yes}}; ১৫ অক্টোবৰ ৭০ খ্ৰী.পূ. – ২১ চেপ্টেম্বৰ ১৯ খ্ৰী.পূ.)<ref>{{cite book|last1=Jones|first1=Peter|url=https://books.google.com/books?id=JKBIrIOR4PcC&pg=PA1|title=Reading Virgil: Aeneid I and II|publisher=Cambridge University Press|year=2011|isbn=978-0521768665|pages=1, 4|language=en|access-date=23 November 2016}}</ref> বা '''ৱেৰ্গিল''' আগষ্টান যুগৰ এজন প্ৰাচীন ৰোমান কবি আছিল। তেওঁ লেটিন সাহিত্যৰ তিনিটা বিখ্যাত কবিতা ৰচনা কৰিছিল। এইকেইটা হৈছে: একলগ (বা বুকলিক্স), জৰ্জিক্স আৰু মহাকাব্য এনিড। ''এপেণ্ডিক্স ভাৰ্জিলিয়ানা''ত সংকলিত কৰা কেইবাটাও সৰু কবিতাৰ ৰচনাৰ কৃতিত্ব প্ৰাচীন কালত তেওঁক দিয়া হৈছিল। কিন্তু আধুনিক পণ্ডিতসকলে তেওঁ এই কবিতাসমূহৰ ৰচয়িতা হয় নে নহয় সেয়া সন্দেহজনক বুলি গণ্য কৰে।<ref>{{cite book|last1=Bunson|first1=Matthew|title=Encyclopedia of the Roman Empire|publisher=Infobase Publishing|isbn=978-1438110271|page=28|url=https://www.google.com/books/edition/Encyclopedia_of_the_Roman_Empire/T5tic2VunRoC?hl=en&gbpv=1&pg=PA28|access-date=15 July 2021|language=en|year=2014}}</ref> ভাৰ্জিলৰ কামে পাশ্চাত্য সাহিত্যৰ ওপৰত ব্যাপক আৰু গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছে। বিশেষকৈ দান্তেৰ ডিভাইন কমেডিত ভাৰ্জিলৰ নৰক আৰু পুৰগেটৰীক লেখকৰ নিৰ্দেশক হিচাপে দেখা যায়।<ref>{{cite book|last1=Ruud|first1=Jay|url=https://books.google.com/books?id=Hqc5tXPUjI0C&pg=PA376|title=Critical Companion to Dante|publisher=Infobase Publishing|year=2008|isbn=978-1438108414|page=376|language=en|access-date=23 November 2016}}</ref> ভাৰ্জিলক পৰম্পৰাগতভাৱে ৰোমৰ অন্যতম মহান কবি হিচাপে স্থান দিয়া হৈছে। তেওঁৰ ''এনিড''ক প্ৰাচীন ৰোমৰ এক ৰাষ্ট্ৰীয় মহাকাব্য বুলিও গণ্য কৰা হয়। পুব্লিয়াছ ভাৰ্জিলিয়াছ মাৰোৰ জন্ম হৈছিল ১৫ অক্টোবৰ ৭০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বত ৰোমান গণৰাজ্যৰ মন্টুয়াৰ ওচৰত। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:ৰোমান কবি]] [[শ্ৰেণী:মহাকাব্য ৰচয়িতা]] buml5o38nq6t3mcrr9oa00i90gtzc1l 0 80557 616757 446331 2026-07-11T15:19:03Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616757 wikitext text/x-wiki {{Machine Translation}} '''মুৰাদ টাকলা''' ({{lang-bn|মুব়াদ টাকলা}}) হৈছে ২০১০-ৰ দশকৰ পৰা<ref name="tbs">{{Cite news|url=https://www.tbsnews.net/bangla/%E0%A6%AB%E0%A6%BF%E0%A6%9A%E0%A6%BE%E0%A6%B0/news-details-76345|last=Hossain|first=Maruf|date=7 December 2021|newspaper=The Business Standard|lang=bn|title=‘মুৰাদ টাকলা’ কে?}}</ref> বাংলাদেশী কৌতুকত ব্যৱহৃত এটা বাক্যাংশ।<ref name="D">{{Cite news|url=https://www.thedailystar.net/online/the-legend-murad-takla-origin-examples-and-other-issues-1365298|title=The legend of 'Murad Takla': origin, examples and other issues|last=Hasan|first=Mahdi|date=22 February 2017|newspaper=The Daily Star}}</ref> ইয়াৰ দ্বাৰা লেটিন লিপি ব্যৱহাৰ কৰি, অনিচ্ছাকৃতভাৱে এক উদ্ভট বা অগতানুগতিক ধৰণে বাংলা শব্দ লিখাটোৱে তেওঁলোকৰ বাবে বিকৃত অৰ্থ সৃষ্টি কৰে যিসকল হ'ব বিচাৰে।<ref name="pa">{{Cite news|url=https://www.prothomalo.com/fun/%E0%A6%95%E0%A7%80%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%AC%E0%A7%87-%E0%A6%8F%E0%A6%B2-%E0%A6%AE%E0%A7%81%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%A6-%E0%A6%9F%E0%A6%BE%E0%A6%95%E0%A6%B2%E0%A6%BE|last=Aziz Siyam|first=Samiul|date=8 December 2021|newspaper=Prothom Alo|title=কীভাবে এল ‘মুৰাদ টাকলা’?}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.jugantor.com/social-media/496910/%E0%A6%AF%E0%A7%87%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%AC%E0%A7%87-%E0%A6%86%E0%A6%B8%E0%A6%B2%E0%A7%8B-%E0%A6%AE%E0%A7%81%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%A6-%E0%A6%9F%E0%A6%BE%E0%A6%95%E0%A6%B2%E0%A6%BE|date=11 December 2021|newspapee=Jugantor|lang=bn|title=যেভাবে আসলো ‘মুৰাদ টাকলা’}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|lang=en|title=The Roman cloak of Bangla texts|url=https://www.newagebd.net/article/130788/the-roman-cloak-of-bangla-texts|access-date=2022-03-11|website=New Age|archivedate=2022-07-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220704225512/https://www.newagebd.net/article/130788/the-roman-cloak-of-bangla-texts|deadurl=yes}}</ref> ==ইতিহাস== ২০১২ চনত, ফেচবুকত এটা মন্তব্যই 'মুৰাদ টাকলা' নামটো জন্ম দিছিল।{{Efn|এই মন্তব্য জয়ন্ত কুমাৰ নামৰ এজন ব্যক্তিয়ে কৰিছিল। মন্তব্যটো আছিল "{{transl|bn|Murad takla jukti dia kata bal, faltu pic dicos kan! Lakapora koira kata bal}}" ({{lang-as|‘‘যদি এটা শ্লেষ্মা আছে, তেন্তে যুক্তিৰে কওক, আপুনি কিয় এটা মুৰ্খ ছবি দিছিল? লিখক আৰু কথা পাতক’’|lit=}})। }} মন্তব্যটোত, মন্তব্যকাৰীজনে আনজন ব্যক্তিক যুক্তি দিবলৈ কয়। তেওঁ তাইক সুধিছিল যে ব্যক্তিজনৰ ফেচবুক প্ৰফাইলত কিয় এটা ভুৱা প্ৰ'ফাইল ছবি আছে। তেওঁ কিবা কোৱাৰ আগতে জানিবলৈ কওক।<ref name="dt">{{Cite news|url=https://www.dhakatribune.com/feature/2018/11/19/murad-takla-turns-6-still-fighting-strong|title=Murad Takla turns 6, still fighting strong|date=19 November 2018|newspaper=Dhaka Tribune}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|last=প্ৰতিবেদন|first=নিজৰ|title=International Mother Language Day: মাতৃভাষাৰ শুদ্ধতা বজায় ৰাখতে ‘মুৰাদ টাকলা’ লড়ছে লড়বে|url=https://www.anandabazar.com/photogallery/international-mother-language-day-the-curious-case-of-murad-takla-dgtl-photogallery/cid/1330038|access-date=2022-03-11|website=[[আনন্দবজাৰ পত্ৰিকা]]}}</ref> মন্তব্যটোৰ স্ক্ৰীণশ্বটটো অনিচ্ছাকৃত হাঁহিৰ বাবে ফেচবুকত ভাইৰেল হৈছিল:<ref name="pa"/> মন্তব্যকাৰীজনে লিখিছিল "মুৰাদ টাকলা" ("যদি বঙালীত এটা মুৰোদ আছে") যাক তেওঁ "যদি আপোনাৰ সাহস আছে" বুজাবলৈ লিখিছিল। কিন্তু ইয়াৰ উচ্চাৰণৰ সৰল অৰ্থ হৈছে "মুৰাদ নামৰ এজন টাক মানুহ" (মুৰাদ টাকলা)।<ref>{{Cite news|url=https://www.kalerkantho.com/print-edition/ghorar-dim/2014/05/24/87846|date=24 May 2014|newspaper=Kaler Kantho|lang=bn|title=প্ৰসঙ্গ \'মুৰাদ টাকলা\'}}</ref> লেটিন লিপিত বিকৃত বাংলা লিখা সকলক বুজাবলৈ এই বাক্যাংশৰ ব্যৱহাৰ জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছিল।<ref name="tbs"/> এই ঘটনাৰ পিছত,<ref name="dt"/> 'মুৰাদ টাকলা' নামৰ এটা ফেচবুক পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হৈছিল। পৃষ্ঠাটো লেটিন লিপিত বঙালী ভাষাত লিখা পোষ্টবোৰৰ স্ক্ৰীণশ্বট আপলোড কৰাৰ উদ্দেশ্যে কৰা হৈছে। পৃষ্ঠাটো সোনকালেই জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছিল আৰু মানুহে সঠিক বানান আৰু উচ্চাৰণৰ সৈতে বাংলা লিখাৰ গুৰুত্ব উপলব্ধি কৰিছিল। এই ফেচবুক পৃষ্ঠাটোৱে বাংলাদেশী নেটিজেনসকলক লেটিন আখৰত বাংলা লিখাৰ কুফলৰ বিষয়ে অৱগত কৰাত সফল হৈছে।<ref name="pa"/> বাংলাদেশী ৰাজনীতিবিদ মুৰাদ হাছানকো ইণ্টাৰনেট আৰু অন্যান্য ছ'চিয়েল মিডিয়াত সেই নামেৰে মাতি অনা হৈছিল,<ref>{{Cite web|author=Anis Alamgir|date=7 December 2021|lang=bn|title=তাৰ পদত্যাগ যথেষ্ট নয়|url=https://www.banglatribune.com/amp/716833/%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%AA%E0%A6%A6%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%97-%E0%A6%AF%E0%A6%A5%E0%A7%87%E0%A6%B7%E0%A7%8D%E0%A6%9F-%E0%A6%A8%E0%A7%9F|website=Bangla Tribune}}</ref> বিশেষকৈ এটা অশ্লীল ফোন কল ৰেকৰ্ড লিক হোৱাৰ বিতৰ্কৰ পিছত।<ref>{{Cite news|url=https://m.dailyinqilab.com/article/441970/%E0%A6%A8%E0%A7%87%E0%A6%9F-%E0%A6%A6%E0%A7%81%E0%A6%A8%E0%A6%BF%E0%A7%9F%E0%A6%BE%E0%A7%9F-%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%87%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%B2-%E0%A6%AE%E0%A7%81%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%A6-%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%A8|date=7 December 2021|newspaper=Daily Inqilab|lang=bn|title=নেট দুনিয়ায় ভাইৰাল মুৰাদ হাসান}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.newsbangla24.com/amp/news/170248/Criticism-of-Murad-also-spreads-obscenity|last=Mehedi|first=Tanzir|newspaper=News Bangla 24|lang=bn|title=মুৰাদকে সমালোচনাৰ ভাষাতেও ‘অশালীনতাৰ’ ছড়াছড়ি}}</ref> মুৰাদ হাছানৰ বিষয়ে আলোচনা আৰম্ভ হোৱাৰ লগে লগে শব্দটোৰ বিষয়ে কিছু বিভ্ৰান্তি হৈছিল।<ref>{{Cite web|date=9 December 2021|lang=bn|title=‘মুৰাদ টাকলা’ৰ উৎপত্তি|url=https://www.jamuna.tv/news/295991|website=Jamuna TV}}</ref><ref name="new">{{Cite news|url=https://www.thedailystar.net/satireday/news/murad-takla-no-more-2914796|title=Murad Takla no more?|date=11 December 2021|newspaper=The Daily Star}}</ref><ref>{{cite AV media |people=Khan Alamin |date=9 December 2021 |title=মুৰাদ টাকলা শুধুমাত্ৰ ভাষা বিকৃতিৰ ফল! |trans-title=Murad Takla is only the result of language distortion! |type=News report |language=bn |access-date= |time= |location=Bangladesh |publisher=RTV |quote=বৰ্তমানে বাংলাদেশে আলোচিত নাম সাবেক তথ্য প্ৰতিমন্ত্ৰী ডা. মুৰাদ হাসান। তাৰ বিতৰ্কিত মন্তব্যেৰ প্ৰতিক্ৰিয়ায় নেটিজেনৰা অনেকেই তাকে মুৰাদ টাকলা অভিধায় ভূষিত কৰেছেন...}}</ref> ==অভিধান== টাকলা ভাষাত লিখা বাক্যৰ অৰ্থ বুজিবলৈ মুৰাদ টাকলা অভিধান ২০২০ চনত চিমু নাছেৰ আৰু পিয়ান-প্ৰভাৱিত পয়গম্বৰ দুয়োৰে সম্পাদকত্বত প্ৰকাশিত হৈছে।<ref name="pa"/> ==উদাহৰণ== {| class="wikitable plainrowheaders" style="width:98%; margin:auto; background:#FFF; " ! টাকলা সংস্কৰণ ! আক্ষৰিক শব্দ ! আক্ষৰিক অৰ্থ ! প্ৰকৃত অৰ্থ ! উৎস |- | {{Transl|bn|Apnar sala kaman asa}} | আপনাৰ সালা কামান আসা? | আপুনি ভায়েক কেনে আছে? | আপোনাৰ পুত্ৰ কেনে আছে? | <ref name="D"/> |- | {{Transl|bn|Pritibi ghora}} | প্ৰিতিবি ঘোৰা | পৃথিৱীৰ ঘোঁৰা | পৃথিৱীখন ঘূৰাওক | <ref name="D" /> |- | guar bata | গুয়াৰ বটা | শৌচ পেষ্ট | জোৱাৰ | <ref name=":1"/> |- | {{Transl|bn|Tomay mane pade}} | তোমায় মানে পাদে | মোৰ তোমাক মনত ফাই | মোৰ তোমাক মনত আছে | <ref name="D" /> |- | {{Transl|bn|cok dia pani portase}} | কোক দিয়া পানি পৰতাসে | লিঙ্গৰ সৈতে পানী পিন্ধা | চকুত সৈতে পানী পিন্ধা | <ref name="dt"/> |- | Dora cola gala sobai vola jai kasa takla sobai mona raka atai jibon | ডোৰা কোলা গালা সবই ভোলা জয় কাসা টাকলা সোবাই মোনা ৰাকা আতাই জীবন | | যেতিয়া তেওঁলোক আঁতৰি যায়, সকলোৱে পাহৰি যায়। যেতিয়া আপুনি ওচৰত থাকে, সকলোৱে মনত ৰাখে যে এয়াই জীৱন। | <ref name=":2"/> |- | {{Transl|bn|gebonta pasa kala hoa gelo}} | গেবনটা পাসা কালা হোআ গেলো | জীৱন ক'লা গাধ হৈ পৰিল | মোৰ জীৱন এটা পাশাখেল হৈ পৰিছে | <ref name="dt" /> |- | Jakan rattri nijom nai coke gom, akla sonna gare, tomay mane pade Allah... tomay mane pade... | জাকান ৰাত্ৰী নিজম নাই ককে গম, একলা সন্না গাৰে, তোমায় মানে পাদে আল্লাহ, তোমায় মানে পাদে। | যেতিয়া ৰাতিটো গভীৰ হয় আৰু মোৰ ওপৰত ঘেঁহু নাথাকে, অকলে কুটিটোত, মই তোমাক মনত ৰাখিছো ঈশ্বৰ, মোৰ তোমাক মনত আছে। | যেতিয়া ৰাতিটো আন্ধাৰ হয়, মোৰ চকুত টোপনি নাথাকে, মই তোমাক ঈশ্বৰ বুলি ভাবো, মই তোমাৰ কথা ভাবো। | <ref name="D" /> |- | Happiness is Baby Vagina ke shower korano and dustami kora | হ্যাপিনেস ইজ বেবি ভ্যাজাইনা কে শাওয়াৰ কৰানো এণ্ড দুষ্টামি কৰা | সুখ হৈছে মোৰ কেঁচুৱা যোনিক গা ধুৱাবলৈ আৰু ইয়াক উপহাস কৰা। | সুখ হৈছে কেঁচুৱা ভতিজীয়ে গা ধোৱা আৰু দুষ্টতা কৰা। | <ref name="D" /> |- | geboner pode pode bada asbe kintu tomar calia gata hoba | | গেবনৰ গাধত বদা আচা থাকিব কিন্তু আপোনাৰ কালিয়া গাতাহোবা | জীৱনধাৰাত বাধা থাকিব, কিন্তু আপুনি আগবাঢ়ি থাকিব লাগিব।{{Efn|Calia (কালিয়া), Gebon (গেবন), Pode (পোঁদে), আৰু Asbe (আচবে) তেওঁলোকৰ বাবে কোনো আক্ষৰিক ভাৱে অনুবাদযোগ্য ইংৰাজী শব্দ নাই। অৱশ্যে, কালিয়া শব্দটো বাংলাভাষাত কেল (ক'লা)ৰ সমাৰ্থক। "মলদ্বাৰা" শব্দটো "মলদ্বাৰা" শব্দটোৰ বিকল্প। শব্দটো খজুৱাই চিনাক্ত কৰিব পাৰি। }} | <ref name="dt" /> |- | ame tomr pasa takla to vlo hoto | আমে তোমৰ পাসা টাকলা তো ভ্লো হোতো | মই তোমাৰ গাধত থাকিলে ভাল হ'লোহেঁতেন। | মই আপোনাৰ কাষত থাকিলে ভাল হ'ব। | <ref name=":0">{{Cite book|url=https://alnahian2003.github.io/muradtakla/|title=Murad Takla Dictionary|last=Nasser|first=Simu|last2=Mughdha Nabi|first2=Pian|year=2020}}</ref> |- | Aka Aka gura guri kerlam tar fucke eaka pik milan kamon hlo fed | আকা আকা গুঁড়া গুৰি কেৰলাম তাৰ ফাকে ইয়কা পিক মিলান কামন হ্লো ফেড | | মই অকলে ঘূৰি ফুৰিছিলো আৰু ফটো তুলি আছিলোঁ, আপুনি কেনে অনুভৱ কৰে, বন্ধুসকল? | <ref name=":0" /> |} == তথ্যউৎস == === টোকা === {{notelist}} === উদ্ধৃতি === {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{Wikiquote-inline}} * {{Wiktionary-inline}} [[শ্ৰেণী:বঙালী ভাষা]] hgpowfru0ucduvm4plkhm6ycqq7pq3n 616758 616757 2026-07-11T15:19:04Z KiranBOT 45247 AMP-Tracking URLs ৰ পৰা আঁতৰোৱা হৈছে ([[:m:User:KiranBOT/AMP|বিশদ]]) ([[User talk:Usernamekiran|ভুল প'ৰিবেশ]]) v2.2.9s 616758 wikitext text/x-wiki {{Machine Translation}} '''মুৰাদ টাকলা''' ({{lang-bn|মুব়াদ টাকলা}}) হৈছে ২০১০-ৰ দশকৰ পৰা<ref name="tbs">{{Cite news|url=https://www.tbsnews.net/bangla/%E0%A6%AB%E0%A6%BF%E0%A6%9A%E0%A6%BE%E0%A6%B0/news-details-76345|last=Hossain|first=Maruf|date=7 December 2021|newspaper=The Business Standard|lang=bn|title=‘মুৰাদ টাকলা’ কে?}}</ref> বাংলাদেশী কৌতুকত ব্যৱহৃত এটা বাক্যাংশ।<ref name="D">{{Cite news|url=https://www.thedailystar.net/online/the-legend-murad-takla-origin-examples-and-other-issues-1365298|title=The legend of 'Murad Takla': origin, examples and other issues|last=Hasan|first=Mahdi|date=22 February 2017|newspaper=The Daily Star}}</ref> ইয়াৰ দ্বাৰা লেটিন লিপি ব্যৱহাৰ কৰি, অনিচ্ছাকৃতভাৱে এক উদ্ভট বা অগতানুগতিক ধৰণে বাংলা শব্দ লিখাটোৱে তেওঁলোকৰ বাবে বিকৃত অৰ্থ সৃষ্টি কৰে যিসকল হ'ব বিচাৰে।<ref name="pa">{{Cite news|url=https://www.prothomalo.com/fun/%E0%A6%95%E0%A7%80%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%AC%E0%A7%87-%E0%A6%8F%E0%A6%B2-%E0%A6%AE%E0%A7%81%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%A6-%E0%A6%9F%E0%A6%BE%E0%A6%95%E0%A6%B2%E0%A6%BE|last=Aziz Siyam|first=Samiul|date=8 December 2021|newspaper=Prothom Alo|title=কীভাবে এল ‘মুৰাদ টাকলা’?}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.jugantor.com/social-media/496910/%E0%A6%AF%E0%A7%87%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%AC%E0%A7%87-%E0%A6%86%E0%A6%B8%E0%A6%B2%E0%A7%8B-%E0%A6%AE%E0%A7%81%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%A6-%E0%A6%9F%E0%A6%BE%E0%A6%95%E0%A6%B2%E0%A6%BE|date=11 December 2021|newspapee=Jugantor|lang=bn|title=যেভাবে আসলো ‘মুৰাদ টাকলা’}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|lang=en|title=The Roman cloak of Bangla texts|url=https://www.newagebd.net/article/130788/the-roman-cloak-of-bangla-texts|access-date=2022-03-11|website=New Age|archivedate=2022-07-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220704225512/https://www.newagebd.net/article/130788/the-roman-cloak-of-bangla-texts|deadurl=yes}}</ref> ==ইতিহাস== ২০১২ চনত, ফেচবুকত এটা মন্তব্যই 'মুৰাদ টাকলা' নামটো জন্ম দিছিল।{{Efn|এই মন্তব্য জয়ন্ত কুমাৰ নামৰ এজন ব্যক্তিয়ে কৰিছিল। মন্তব্যটো আছিল "{{transl|bn|Murad takla jukti dia kata bal, faltu pic dicos kan! Lakapora koira kata bal}}" ({{lang-as|‘‘যদি এটা শ্লেষ্মা আছে, তেন্তে যুক্তিৰে কওক, আপুনি কিয় এটা মুৰ্খ ছবি দিছিল? লিখক আৰু কথা পাতক’’|lit=}})। }} মন্তব্যটোত, মন্তব্যকাৰীজনে আনজন ব্যক্তিক যুক্তি দিবলৈ কয়। তেওঁ তাইক সুধিছিল যে ব্যক্তিজনৰ ফেচবুক প্ৰফাইলত কিয় এটা ভুৱা প্ৰ'ফাইল ছবি আছে। তেওঁ কিবা কোৱাৰ আগতে জানিবলৈ কওক।<ref name="dt">{{Cite news|url=https://www.dhakatribune.com/feature/2018/11/19/murad-takla-turns-6-still-fighting-strong|title=Murad Takla turns 6, still fighting strong|date=19 November 2018|newspaper=Dhaka Tribune}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|last=প্ৰতিবেদন|first=নিজৰ|title=International Mother Language Day: মাতৃভাষাৰ শুদ্ধতা বজায় ৰাখতে ‘মুৰাদ টাকলা’ লড়ছে লড়বে|url=https://www.anandabazar.com/photogallery/international-mother-language-day-the-curious-case-of-murad-takla-dgtl-photogallery/cid/1330038|access-date=2022-03-11|website=[[আনন্দবজাৰ পত্ৰিকা]]}}</ref> মন্তব্যটোৰ স্ক্ৰীণশ্বটটো অনিচ্ছাকৃত হাঁহিৰ বাবে ফেচবুকত ভাইৰেল হৈছিল:<ref name="pa"/> মন্তব্যকাৰীজনে লিখিছিল "মুৰাদ টাকলা" ("যদি বঙালীত এটা মুৰোদ আছে") যাক তেওঁ "যদি আপোনাৰ সাহস আছে" বুজাবলৈ লিখিছিল। কিন্তু ইয়াৰ উচ্চাৰণৰ সৰল অৰ্থ হৈছে "মুৰাদ নামৰ এজন টাক মানুহ" (মুৰাদ টাকলা)।<ref>{{Cite news|url=https://www.kalerkantho.com/print-edition/ghorar-dim/2014/05/24/87846|date=24 May 2014|newspaper=Kaler Kantho|lang=bn|title=প্ৰসঙ্গ \'মুৰাদ টাকলা\'}}</ref> লেটিন লিপিত বিকৃত বাংলা লিখা সকলক বুজাবলৈ এই বাক্যাংশৰ ব্যৱহাৰ জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছিল।<ref name="tbs"/> এই ঘটনাৰ পিছত,<ref name="dt"/> 'মুৰাদ টাকলা' নামৰ এটা ফেচবুক পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰা হৈছিল। পৃষ্ঠাটো লেটিন লিপিত বঙালী ভাষাত লিখা পোষ্টবোৰৰ স্ক্ৰীণশ্বট আপলোড কৰাৰ উদ্দেশ্যে কৰা হৈছে। পৃষ্ঠাটো সোনকালেই জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছিল আৰু মানুহে সঠিক বানান আৰু উচ্চাৰণৰ সৈতে বাংলা লিখাৰ গুৰুত্ব উপলব্ধি কৰিছিল। এই ফেচবুক পৃষ্ঠাটোৱে বাংলাদেশী নেটিজেনসকলক লেটিন আখৰত বাংলা লিখাৰ কুফলৰ বিষয়ে অৱগত কৰাত সফল হৈছে।<ref name="pa"/> বাংলাদেশী ৰাজনীতিবিদ মুৰাদ হাছানকো ইণ্টাৰনেট আৰু অন্যান্য ছ'চিয়েল মিডিয়াত সেই নামেৰে মাতি অনা হৈছিল,<ref>{{Cite web|author=Anis Alamgir|date=7 December 2021|lang=bn|title=তাৰ পদত্যাগ যথেষ্ট নয়|url=https://www.banglatribune.com/columns/716833/%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%AA%E0%A6%A6%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%97-%E0%A6%AF%E0%A6%A5%E0%A7%87%E0%A6%B7%E0%A7%8D%E0%A6%9F-%E0%A6%A8%E0%A7%9F|website=Bangla Tribune}}</ref> বিশেষকৈ এটা অশ্লীল ফোন কল ৰেকৰ্ড লিক হোৱাৰ বিতৰ্কৰ পিছত।<ref>{{Cite news|url=https://m.dailyinqilab.com/article/441970/%E0%A6%A8%E0%A7%87%E0%A6%9F-%E0%A6%A6%E0%A7%81%E0%A6%A8%E0%A6%BF%E0%A7%9F%E0%A6%BE%E0%A7%9F-%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%87%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%B2-%E0%A6%AE%E0%A7%81%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%A6-%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%A8|date=7 December 2021|newspaper=Daily Inqilab|lang=bn|title=নেট দুনিয়ায় ভাইৰাল মুৰাদ হাসান}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.newsbangla24.com/news/170248/Criticism-of-Murad-also-spreads-obscenity|last=Mehedi|first=Tanzir|newspaper=News Bangla 24|lang=bn|title=মুৰাদকে সমালোচনাৰ ভাষাতেও ‘অশালীনতাৰ’ ছড়াছড়ি}}</ref> মুৰাদ হাছানৰ বিষয়ে আলোচনা আৰম্ভ হোৱাৰ লগে লগে শব্দটোৰ বিষয়ে কিছু বিভ্ৰান্তি হৈছিল।<ref>{{Cite web|date=9 December 2021|lang=bn|title=‘মুৰাদ টাকলা’ৰ উৎপত্তি|url=https://www.jamuna.tv/news/295991|website=Jamuna TV}}</ref><ref name="new">{{Cite news|url=https://www.thedailystar.net/satireday/news/murad-takla-no-more-2914796|title=Murad Takla no more?|date=11 December 2021|newspaper=The Daily Star}}</ref><ref>{{cite AV media |people=Khan Alamin |date=9 December 2021 |title=মুৰাদ টাকলা শুধুমাত্ৰ ভাষা বিকৃতিৰ ফল! |trans-title=Murad Takla is only the result of language distortion! |type=News report |language=bn |access-date= |time= |location=Bangladesh |publisher=RTV |quote=বৰ্তমানে বাংলাদেশে আলোচিত নাম সাবেক তথ্য প্ৰতিমন্ত্ৰী ডা. মুৰাদ হাসান। তাৰ বিতৰ্কিত মন্তব্যেৰ প্ৰতিক্ৰিয়ায় নেটিজেনৰা অনেকেই তাকে মুৰাদ টাকলা অভিধায় ভূষিত কৰেছেন...}}</ref> ==অভিধান== টাকলা ভাষাত লিখা বাক্যৰ অৰ্থ বুজিবলৈ মুৰাদ টাকলা অভিধান ২০২০ চনত চিমু নাছেৰ আৰু পিয়ান-প্ৰভাৱিত পয়গম্বৰ দুয়োৰে সম্পাদকত্বত প্ৰকাশিত হৈছে।<ref name="pa"/> ==উদাহৰণ== {| class="wikitable plainrowheaders" style="width:98%; margin:auto; background:#FFF; " ! টাকলা সংস্কৰণ ! আক্ষৰিক শব্দ ! আক্ষৰিক অৰ্থ ! প্ৰকৃত অৰ্থ ! উৎস |- | {{Transl|bn|Apnar sala kaman asa}} | আপনাৰ সালা কামান আসা? | আপুনি ভায়েক কেনে আছে? | আপোনাৰ পুত্ৰ কেনে আছে? | <ref name="D"/> |- | {{Transl|bn|Pritibi ghora}} | প্ৰিতিবি ঘোৰা | পৃথিৱীৰ ঘোঁৰা | পৃথিৱীখন ঘূৰাওক | <ref name="D" /> |- | guar bata | গুয়াৰ বটা | শৌচ পেষ্ট | জোৱাৰ | <ref name=":1"/> |- | {{Transl|bn|Tomay mane pade}} | তোমায় মানে পাদে | মোৰ তোমাক মনত ফাই | মোৰ তোমাক মনত আছে | <ref name="D" /> |- | {{Transl|bn|cok dia pani portase}} | কোক দিয়া পানি পৰতাসে | লিঙ্গৰ সৈতে পানী পিন্ধা | চকুত সৈতে পানী পিন্ধা | <ref name="dt"/> |- | Dora cola gala sobai vola jai kasa takla sobai mona raka atai jibon | ডোৰা কোলা গালা সবই ভোলা জয় কাসা টাকলা সোবাই মোনা ৰাকা আতাই জীবন | | যেতিয়া তেওঁলোক আঁতৰি যায়, সকলোৱে পাহৰি যায়। যেতিয়া আপুনি ওচৰত থাকে, সকলোৱে মনত ৰাখে যে এয়াই জীৱন। | <ref name=":2"/> |- | {{Transl|bn|gebonta pasa kala hoa gelo}} | গেবনটা পাসা কালা হোআ গেলো | জীৱন ক'লা গাধ হৈ পৰিল | মোৰ জীৱন এটা পাশাখেল হৈ পৰিছে | <ref name="dt" /> |- | Jakan rattri nijom nai coke gom, akla sonna gare, tomay mane pade Allah... tomay mane pade... | জাকান ৰাত্ৰী নিজম নাই ককে গম, একলা সন্না গাৰে, তোমায় মানে পাদে আল্লাহ, তোমায় মানে পাদে। | যেতিয়া ৰাতিটো গভীৰ হয় আৰু মোৰ ওপৰত ঘেঁহু নাথাকে, অকলে কুটিটোত, মই তোমাক মনত ৰাখিছো ঈশ্বৰ, মোৰ তোমাক মনত আছে। | যেতিয়া ৰাতিটো আন্ধাৰ হয়, মোৰ চকুত টোপনি নাথাকে, মই তোমাক ঈশ্বৰ বুলি ভাবো, মই তোমাৰ কথা ভাবো। | <ref name="D" /> |- | Happiness is Baby Vagina ke shower korano and dustami kora | হ্যাপিনেস ইজ বেবি ভ্যাজাইনা কে শাওয়াৰ কৰানো এণ্ড দুষ্টামি কৰা | সুখ হৈছে মোৰ কেঁচুৱা যোনিক গা ধুৱাবলৈ আৰু ইয়াক উপহাস কৰা। | সুখ হৈছে কেঁচুৱা ভতিজীয়ে গা ধোৱা আৰু দুষ্টতা কৰা। | <ref name="D" /> |- | geboner pode pode bada asbe kintu tomar calia gata hoba | | গেবনৰ গাধত বদা আচা থাকিব কিন্তু আপোনাৰ কালিয়া গাতাহোবা | জীৱনধাৰাত বাধা থাকিব, কিন্তু আপুনি আগবাঢ়ি থাকিব লাগিব।{{Efn|Calia (কালিয়া), Gebon (গেবন), Pode (পোঁদে), আৰু Asbe (আচবে) তেওঁলোকৰ বাবে কোনো আক্ষৰিক ভাৱে অনুবাদযোগ্য ইংৰাজী শব্দ নাই। অৱশ্যে, কালিয়া শব্দটো বাংলাভাষাত কেল (ক'লা)ৰ সমাৰ্থক। "মলদ্বাৰা" শব্দটো "মলদ্বাৰা" শব্দটোৰ বিকল্প। শব্দটো খজুৱাই চিনাক্ত কৰিব পাৰি। }} | <ref name="dt" /> |- | ame tomr pasa takla to vlo hoto | আমে তোমৰ পাসা টাকলা তো ভ্লো হোতো | মই তোমাৰ গাধত থাকিলে ভাল হ'লোহেঁতেন। | মই আপোনাৰ কাষত থাকিলে ভাল হ'ব। | <ref name=":0">{{Cite book|url=https://alnahian2003.github.io/muradtakla/|title=Murad Takla Dictionary|last=Nasser|first=Simu|last2=Mughdha Nabi|first2=Pian|year=2020}}</ref> |- | Aka Aka gura guri kerlam tar fucke eaka pik milan kamon hlo fed | আকা আকা গুঁড়া গুৰি কেৰলাম তাৰ ফাকে ইয়কা পিক মিলান কামন হ্লো ফেড | | মই অকলে ঘূৰি ফুৰিছিলো আৰু ফটো তুলি আছিলোঁ, আপুনি কেনে অনুভৱ কৰে, বন্ধুসকল? | <ref name=":0" /> |} == তথ্যউৎস == === টোকা === {{notelist}} === উদ্ধৃতি === {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{Wikiquote-inline}} * {{Wiktionary-inline}} [[শ্ৰেণী:বঙালী ভাষা]] gfu1fw0mm0z5qx6qqloswmyn0tz3f8w 0 85669 616784 423437 2026-07-11T17:28:40Z ~2026-39271-56 50752 /* */ 616784 wikitext text/x-wiki '''পিজৌ গাভৰু''' ({{lang-en | Pijou Gabharu}}) আহোমৰ ৰাজবিষয়া [[বদন বৰফুকন]]ৰ কন্যা আছিল আৰু [[পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঞি]]ৰ বৰপুত্ৰ ৰুচিনাথ বুঢ়াগোহাঁইৰ পত্নী আছিল৷ বুৰঞ্জীত বদন বৰফুকনে অসমলৈ [[মান]] অনাত যি উদ্যোগ লৈছিল তাত পিজৌ গাভৰুৰো হাত আছিল বুলি বৰ্ণিত আছে৷ ==ৰাজনৈতিক প্ৰেক্ষাপট== আহোম শাসনকালৰ শেষৰ ফালে ৰাজশাসন শিথিল হোৱা যেন পাই বিভিন্ন ঠাইত সৰু সৰু গোটবোৰে বিদ্ৰোহ কৰিবলৈ ধৰে৷ ১৭৯৮ খ্ৰীঃত কামৰূপত [[দন্দুৱা দ্ৰোহ]] গঢ়ি উঠে ৷ সেইসময়ত গুৱাহাটীৰ দায়িত্বত থকা বদনচন্দ্ৰ বৰফুকনে এই বিদ্ৰোহ দমনত ব্যৰ্থ হয়৷ ফলত পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঞিয়ে বদনক আঁতৰাই [[কলিয়া ভোমোৰা]]ক বৰফুকন পাতি বিদ্ৰোহ দমনৰ ভাৰ দিয়ে ৷ তেওঁ নিজাববীয়াকৈ সৈনিক গোটাই বিদ্ৰোহ দমন কৰে ৷ কিন্তু অচিৰেই কলিয়া ভোমোৰাৰ মৃত্যু ঘটাত বদনচন্দ্ৰ পুনৰাই বৰফুকন পদত অধিষ্ঠিত হয় ৷ কলিয়া ভোমোৰাক বৰফুকন পতাৰ কাৰ্য্য তথা নিজৰ বিশ্বাসী বিষয়াসকলক গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়-বাব দিয়াৰ বাবে বদনৰ মনত পূৰ্ণানন্দৰ প্ৰতি আক্ৰোশৰ ভাৱ জাগি উঠে যদিও ক্ষমতাশালী পূৰ্ণানন্দৰ প্ৰতি প্ৰকাশ্যে বিৰুদ্ধাচৰণ নকৰি ষড়যন্ত্ৰত লিপ্ত হয়৷<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://sangbadprabhat.knowledgebooks.net/2021/07/ahom-dynestry.html |access-date=2023-02-07 |archivedate=2023-02-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230207141558/http://sangbadprabhat.knowledgebooks.net/2021/07/ahom-dynestry.html |deadurl=yes }}</ref><ref name="মান"/> ==পিজৌৰ ভূমিকা== বদন বৰফুকন আছিল পিজৌ গাভৰুৰ দেউতাক৷ সেই সূত্ৰে পূৰ্ণানন্দ আছিল বদনৰ [[বিয়ৈ]]৷ ইপিনে [[চন্দ্ৰকান্ত]]ৰ ল’ৰালি কালৰ বন্ধু [[সতৰাম]] ৰজাৰ আসৈ পাই [[চাৰিঙ্গিয়া ফুকন]] হয়গৈ৷ তেওঁ প্ৰৱল প্ৰতাপী পূৰ্ণানন্দক ভাল নেপাইছিল৷ তেওঁ পূৰ্ণানন্দক আঁতৰাবলৈ ষড়যন্ত্ৰ কৰে৷ বুঢ়াগোহাঞিয়ে এই কথা জানিব পাৰি ৰাজদ্ৰোহৰ অপৰাধত সতৰামক নিৰ্বাসন দিয়ে৷ এই খবৰ পাই বদন বৰফুকন বুঢ়াগোহাঞিৰ ক্ষমতা সম্বন্ধে আশংকাত ভোগে আৰু সতৰামৰ লগত যোগাযোগ কৰে৷ এই কথাৰ সম্ভেদ পাই পূৰ্ণানন্দই বদনক ধৰি আনিবলৈ মহেশ্বৰ পৰ্বতীয়া ফুকনক প্ৰেৰণ কৰে ৷ জীয়ৰী পিজৌয়ে শহুৰেকৰ সিদ্ধান্তৰ কথা স্বামী ওৰেষানাথৰ হতুৱাই এখন চিঠিত লিখি এজন ঘোঁৰাচোঁৱাৰীৰ হাতত বাপেকলৈ প্ৰেৰণ কৰে৷<ref name="ঘোঁৰা">{{cite book | title=ইতিহাসে সোঁৱৰা ছশটা বছৰ | publisher=বনলতা | author=ৰাজকুমাৰ, ৺সৰ্বানন্দ | year=২০০০ | pages=৫৭৬ | isbn=81-7339-308-7}}</ref> পিজৌৰ পৰা আগতীয়াকৈ বাৰ্তা পাই বদন কলিকতালৈ পলায়ন কৰে ৷ তাত তেওঁ ব্ৰিটিচ গভৰ্ণৰ জেনেৰেলক অসম আক্ৰমণ কৰিবলৈ অনুৰোধ জনায় ৷ কিন্তু ব্ৰিটিচ গভৰ্ণৰে সন্মত নোহোৱাত বদনে মানদেশৰ এজন প্ৰতিনিধিৰ লগত মানদেশ পায়গৈ আৰু মান ৰজা বদৌপায়াকো অনুৰোধ জনায় ৷ এইক্ষেত্ৰত বদনৰ সহায় কৰিলে বদৌপায়াৰ আহোম কুঁৱৰী আৰু সম্বন্ধত বদনৰ পেঁহীয়েক [[ৰঙিলী আইদেৱ]]য়ে ৷ অসম আক্ৰমণৰ সুযোগ বিচাৰি থকা বদৌপায়াই মান্তি হৈ অসমলৈ মানসেনা পঠায়৷<ref name="মান">{{cite book | title=অসমৰ বুৰঞ্জী | publisher=ABT Publications | author=গোহাইবৰুৱা, পদ্মনাথ | year=২০১৭ | pages=১৪১}}</ref> অসমলৈ মান সৈন্য অহাত বা অনাত পিজৌ গাভৰুক বহুতে দোষী কৰিব খোজে যদিও এইগৰাকী নাৰীৰ অন্তিম পৰিণতি সম্বন্ধে বুৰঞ্জী নিমাত৷ পিতৃ হিচাপে বদনলৈ আসন্ন বিপদৰ খবৰ দি বদন পলুৱাই পঠিওৱা পিজৌৰ শেষত কি হ’ল কোনোৱে নাজানে৷ <ref name="পিজৌ">{{cite book | title=পিজৌ গাভৰু | publisher=উদয়ন প্ৰকাশন | author=বৰগোহাঁই, ইলা | year=২০০১ | pages=আগকথা | isbn=81-87911-04-2}}</ref> ==তথ্য সূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:অসমৰ নাৰী]] p9ejg77j8di1r6p9l66v0uuduvgefxc 0 86080 616847 612477 2026-07-12T09:31:18Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616847 wikitext text/x-wiki {{Infobox international football competition |tourney_name=চাফ চেম্পিয়নশ্বিপ |year=২০২৩ |image = 2023 SAFF Championship logo.png |upright= 0.7 |country={{flag|ভাৰত}} |dates=২১ জুন-৪ জুলাই ২০২৩ |num_teams=৮ |sub-confederations=২ |venues=[[শ্ৰী কান্তিৰাভা ষ্টেডিয়াম]], [[বেংগালুৰু]] |champion=IND |count=৯ |second=KUW |matches=১৫ |goals=৩৮ (২.৫৩ প্ৰতিখন খেলত) |attendance1= ৯৩,৯৯৯৩ (৬,২৬৬ প্ৰতিখন খেলত) |top_scorer= {{fbicon|IND}} [[সুনীল ছেত্ৰী]] (৫টা গ'ল) |player= {{fbicon|IND}} [[সুনীল ছেত্ৰী]] |young_player= |goalkeeper= {{fbicon|BAN}} [[আনিচুৰ ৰহমান জিকো]] |fair_play= {{fb|NEP}} |prevseason=[[২০২১ চাফ চেম্পিয়নশ্বিপ|২০২১]] |nextseason=[[২০২৫ চাফ চেম্পিয়নশ্বিপ|২০২৫]] |updated= }} '''২০২৩ চাফ চেম্পিয়নশ্বিপ''' হৈছে [[দক্ষিণ এচিয় ফুটবল ফেডাৰেচন]]ৰ দ্বাৰা আয়োজিত আন্তৰ্জাতিক পৰ্যায়ৰ [[দক্ষিণ এচিয়া]]ৰ ফুটবল প্ৰতিযোগিতা [[চাফ চেম্পিয়নশ্বিপ]]ৰ ১৪তম সংস্কৰণ টুৰ্ণামেণ্ট, য'ত [[দক্ষিণ এচিয়া]]ৰ ফুটবল সংস্থা চাফ পৰা ছয় আৰু দুজন আমন্ত্ৰণপ্ৰাপ্ত অতিথি [[ৰাষ্ট্ৰীয় ফুটবল দল]] (পুৰুষ)য়ে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা আছে। প্ৰতিযোগিতাখন ২১ জুনৰ পৰা ৪ জুলাই, ২০২৩ লৈ ভাৰতত অনুষ্ঠিত হয়।<ref>{{Cite web|title=Kazi Md. Salahuddin Re-Elected As President|url=https://saffederation.org/news/read/44|accessdate=2022-07-02|work=SAFF|archivedate=2022-07-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220702151533/https://saffederation.org/news/read/44|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|title=SAFF C’ship likely in new format|url=https://www.newagebd.net/article/175016/saff-cship-likely-in-new-format|accessdate=2022-07-03|work=newagebd|archivedate=2022-07-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220705191640/https://www.newagebd.net/article/175016/saff-cship-likely-in-new-format|deadurl=yes}}</ref> == আয়োজক নিৰ্বাচন == === বিৰোধ === ১৭ অক্টোবৰ, ২০২১ত [[মালদ্বীপ|মালদ্বীপত]] অনুষ্ঠিত চাফ কাৰ্যবাহী সমিতিৰ বৈঠকত শ্ৰীলংকাই প্ৰথমে প্ৰতিযোগিতাখনৰ আয়োজক হ'বলৈ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|title=FSL keen to host 2023 SAFF Tourney|url=http://www.sundaytimes.lk/211010/sports/fsl-keen-to-host-2023-saff-tourney-457799.html|accessdate=2021-10-17|work=The Sunday Times}}</ref> [[ফিফা|ফিফাই]] ২১ জানুৱাৰী, ২০২৩ত শ্ৰীলংকা স্থগিত ৰাখিছিল, যাৰ বাবে তেওঁলোকে আয়োজক বা অংশগ্ৰহণ কৰিব নোৱাৰিলে।<ref>{{Cite web|title=Suspension of the Football Federation of Sri Lanka (FFSL) from 21 January 2023 until further notice|url=https://digitalhub.fifa.com/m/5d07bb14cb642349/original/Circular-1831_Suspension-FFSL_EN.pdf|accessdate=2023-01-27|work=FIFA}}</ref> পিছত, চাফেৰ সাধাৰণ সম্পাদক অন্নৱুল হাক হেলালে আনুষ্ঠানিকভাৱে সংবাদ মাধ্যমত প্ৰকাশ কৰে যে কেৱল নেপালেহে ২০২৩ চনৰ ২৯ জানুৱাৰীলৈকে আয়োজক হ'বৰ বাবে আবেদন কৰিছে।<ref>{{Cite web|title=সাফেৰ স্বাগতিক হতে শুধু নেপালেৰ আবেদন|url=https://www.prothomalo.com/sports/football/zmhy0mir5x|accessdate=2023-01-29|work=Prothom Alo}}</ref> অৱশ্যে, ২০২৩ চনৰ ১ ফেব্ৰুৱাৰীত বাৰাহ্ৰেইনৰ মানামা চহৰত অনুষ্ঠিত ৩৩তম এফচি কংগ্ৰেছত চাফ সদস্যসকলৰ বৈঠকৰ পিছতহে আয়োজক ঘোষণা কৰা হৈছিল। ২০২৩ চনৰ ১৪ ফেব্ৰুৱাৰীত চতুৰ্দশ সংস্কৰণৰ চেম্পিয়নশ্বিপৰ আয়োজক হিচাপে ভাৰতৰ নাম ঘোষণা কৰা হয়। অৱশ্যে,সেই বছৰৰ ১০ মাৰ্চতহে এআইএফএফ-এ কেন্দ্ৰীয় স্থান ঘোষণা কৰিব।<ref name="India_host">{{Cite web|url=https://saffederation.org/news/read/79|title=SAFF confirms Sports Partner International as the official commercial partner|publisher=SAFF|date=14 February 2023|access-date=20 February 2023|archivedate=14 February 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230214135443/https://saffederation.org/news/read/79|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|title=India to host SAFF Championship in June 2023|url=https://khelnow.com/football/2023-02-indian-football-india-to-host-the-2023-saff-championship|accessdate=2023-02-14|work=KhelNow}}</ref> ১৯ মাৰ্চ ২০২৩ তাৰিখে, এ.আই.এফ.এফ.-এ চাফ চেম্পিয়নশ্বিপ ২০২৩-ৰ বাবে [[বেংগালুৰু]]ক আয়োজক চহৰ হিচাপে ঘোষণা কৰে।<ref>{{Cite web |title=Bengaluru to host 2023 SAFF Championship |url=https://www.the-aiff.com/article/bengaluru-to-host-2023-saff-championship |access-date=2023-03-19}}</ref> ==অংশগ্ৰহণকাৰী ৰাষ্ট্ৰসমূহ== {{Main|২০২৩ চাফ চেম্পিয়নশ্বিপ দলসমূহৰ}} [[ফুটবল শ্ৰীলংকা]] ফিফাৰ দ্বাৰা ২১ জানুৱাৰী ২০২৩ তাৰিখে অনুমোদিত হৈছিল, সেয়েহে তেওঁলোক প্ৰতিযোগিতাখনত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ অযোগ্য।<ref>{{Cite web|title=Suspension of the Football Federation of Sri Lanka (FFSL) from 21 January 2023 until further notice|url=https://digitalhub.fifa.com/m/5d07bb14cb642349/original/Circular-1831_Suspension-FFSL_EN.pdf|access-date=2023-01-27|website=FIFA}}</ref>চেম্পিয়নশ্বিপৰ বাবে দলৰ সংখ্যা বৃদ্ধি কৰা আৰু অনুষ্ঠানটো অধিক প্ৰতিযোগিতামূলক কৰাৰ লক্ষ্যৰে কুৱেইট আৰু লেবাননক অতিথি দল হিচাপে আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছে।<ref>{{Cite web|title=KUWAIT CONFIRMS ITS PARTICIPATION IN SAFF CHAMPIONSHIP|url=https://saffederation.org/news/read/87|access-date=2023-05-03|website=SAFF|archivedate=2023-05-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230505131927/https://saffederation.org/news/read/87|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|title=LEBANON TO COMPETE IN SAFF CHAMPIONSHIP|url=https://saffederation.org/news/read/89|access-date=2023-05-08|website=SAFF|archivedate=2023-05-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230508110656/https://saffederation.org/news/read/89|deadurl=yes}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:left; " ! style="width:160px; " |দেশ ! style="width:100px; " |অৱয়ব ! style="width:300px; " |পূৰ্বৱৰ্তী সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ প্ৰদৰ্শন ! [[FIFA World Rankings|ফিফা ৰেংকিং]]<br> ৬ এপ্ৰিল ২০২৩ |- |{{fb|BAN}} | align="center" |১৩তম |'''বিজয়ী''' ([[2003 South Asian Football Federation Gold Cup|২০০৩]]) | align="center" |১৯২ |- |{{fb|BHU}} | align="center" |৯ম |ছেমি ফাইনেল ([[2008 SAFF Championship|২০০৮]]) | align="center" |১৮৫ |- | {{fb|IND}} | align="center" |১৪তম |'''বিজয়ী''' ([[1993 South Asian Association of Regional Co-operation Gold Cup|১৯৯৩]], [[1997 South Asian Football Federation Gold Cup|১৯৯৭]], [[1999 South Asian Football Federation Gold Cup|১৯৯৯]], [[2005 South Asian Football Federation Gold Cup|২০০৫]], [[2009 SAFF Championship|২০০৯]], [[2011 SAFF Championship|২০১১]], [[2015 SAFF Championship|২০১৫]], [[2021 SAFF Championship|২০২১]]) | align="center" |১০১ |- |{{fb|MDV}} | align="center" |১২তম |'''বিজয়ী''' ([[2008 SAFF Championship|২০০৮]], [[2018 SAFF Championship|২০১৮]]) | align="center" |১৫৪ |- |{{fb|NEP}} | align="center" |১৪তম |ৰাণাৰ্ছ আপ ([[2021 SAFF Championship|২০২১]]) | align="center" |১৭৪ |- |{{fb|PAK}} | align="center" |১২তম |তৃতীয় স্থান ([[1997 South Asian Football Federation Gold Cup|১৯৯৭]]) | align="center" |১৯৫ |- | {{fb|KUW}} (আমন্ত্ৰিত অতিথি) | align="center" |১ম |''অভিষেক'' | align="center" |১৪৩ |- | {{fb|LBN}} (আমন্ত্ৰিত অতিথি) | align="center" |১ম |''অভিষেক'' | align="center" |৯৯ |} ==ড্ৰ== প্ৰতিযোগিতাখনৰ ড্ৰ অনুষ্ঠান ভাৰতৰ [[নতুন দিল্লী]]ত ১৭ মে ২০২৩ তাৰিখে ভাৰতীয় সময় অনুসৰি ১২:৩০ বজাত অনুষ্ঠিত হ'ব।<ref>{{Cite web |last=Chatterjee |first=Triyasha |date=2023-05-15 |title=SAFF Championship 2023 Draw on May 17, Indian Football Team eye consecutive titles - Follow SAFF 2023 LIVE |url=https://www.insidesport.in/saff-championship-2023-draw-on-may-17-indian-football-team-eye-consecutive-titles-follow-saff-2023-live/ |access-date=2023-05-16 |website=www.insidesport.in |language=en-US}}</ref> {| class="wikitable sortable" |- ! width=25%| পাত্ৰ ১ ! width=25%| পাত্ৰ ২ ! width=25%| পাত্ৰ ৩ ! width=25%| পাত্ৰ ৪ |- |{{fb|LBN}} (৯৯)<br />{{fb|IND}} (১০১) ''(আয়োজক)'' |{{fb|KUW}} (১৪৩)<br />{{fb|MDV}} (১৫৪) |{{fb|NEP}} (১৭৪)<br />{{fb|BHU}} (১৮৫) |{{fb|BAN}} (১৯২)<br />{{fb|PAK}} (১৯৫) |} === গ্ৰুপ সাৰাংশ === {| class="wikitable" "text-align:left" |- ! style="text-align:center"|গ্ৰুপ এ ! style="text-align:center"|গ্ৰুপ বি |- |{{fb|IND}} ''(আয়োজক)''<br /> |{{fb|LBN}} |- |{{fb|KUW}} |{{fb|MDV}} |- |{{fb|NEP}} |{{fb|BHU}} |- |{{fb|PAK}} |{{fb|BAN}} |} ==স্থান== সকলোবোৰ খেল [[বেংগালুৰু]]ত [[শ্ৰী কান্তিৰাভা ষ্টেডিয়াম]]ত অনুষ্ঠিত হ'ব। {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! [[বেংগালুৰু]] ! rowspan=4|{{location map+| India |float=center |width=100 |caption=| places={{Location map~|India|lat=12.9697|long=77.5934|position=right|label=[[বেংগালুৰু]]}} }} |- | [[শ্ৰী কান্তিৰাভা ষ্টেডিয়াম]] |- | ক্ষমতা: '''২৫,৮১০''' |- | [[File:Sree Kanteerava Stadium.jpg|200px]] |} ==ৰেফাৰী== ; ৰেফাৰী {{colbegin|colwidth=18em}} *{{flagicon|BAN}} মোঃ আলমগীৰ চৰকাৰ *{{flagicon|BHU}} পেমা শ্বেৱাং *{{flagicon|IND}} ক্ৰিষ্টাল জন *{{flagicon|MDV}} চিনান হুছেইন *{{flagicon|NEP}} প্ৰজৱোল ছেত্ৰী *{{flagicon|PAK}} ইৰশাদ উল হক {{colend}} ; সহকাৰী ৰেফাৰী *{{flagicon|BAN}} মোহম্মদ নুৰুজ্জামান *{{flagicon|BHU}} ফুৰ্পা ৱাংচুক *{{flagicon|IND}} এছ মাণিকন্দন *{{flagicon|IND}} সুমন্ত দত্ত *{{flagicon|MDV}} আহমেদ হাছান *{{flagicon|NEP}} নানী ৰাম থাপা মাগৰ == গ্ৰুপ পৰ্যায় == চাফ চেম্পিয়নশ্বিপৰ নিৰ্দিষ্ট ফৰ্মেট আৰু সময়সূচী এতিয়াও অনুমোদিত হোৱা নাই। অৱশ্যে, বৰ্তমান চাফ চেম্পিয়নশ্বিপৰ প্ৰস্তাৱিত ফৰ্মেট হৈছে ২০১৮ চনৰ সংস্কৰণৰ দৰে দল-ন'কউট ফৰ্মেটৰ পুনৰুদ্ধাৰ কৰা।<ref>{{Cite web|title=Invitation to Tender SAFF CHAMPIONSHIP|url=https://saffederation.org/uploads/6398250f61515.pdf|publisher=SAFF|accessdate=13 December 2022|archivedate=14 December 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221214115135/https://saffederation.org/uploads/6398250f61515.pdf|deadurl=yes}}</ref> === টাইব্ৰেকাৰ === কোনো এটা গ্ৰুপৰ দলসমূহৰ ৰেংকিং তলত দিয়াধৰণে বিচাৰ কৰা হৈছিল। # গ্ৰুপৰ খেলসমূহত পোৱা মুঠ পইণ্ট # গ্ৰুপৰ খেলসমূহত গ'লৰ পাৰ্থক্য # গ্ৰুপৰ খেলসমূহত দিয়া মুঠ গ'ল যদি দুটা দল সমান পৰ্য্যায়ত থাকে তেন্তে তলৰ উপায়সমূহ লোৱা হৈছিল # দল দুটাৰ মাজত হোৱা গ্ৰুপৰ খেলত হোৱা পইণ্টৰ পাৰ্থক্য # দল দুটাৰ মাজত হোৱা গ্ৰুপৰ খেলত হোৱা গ'লৰ পাৰ্থক্য # দলদুটাই কৰা সৰ্বমুঠ গ'লৰ স্ংখ্যা সুশৃঙ্খল ভাবে খেলাৰ বাবে পইণ্ট * হালধীয়া কাৰ্ড: ১ পইণ্ট কটা হ'ব * পৰোক্ষ ৰঙা কাৰ্ড: ৩ পইণ্ট কটা হ'ব * ৰঙা কাৰ্ড: ৪ পইণ্ট কটা হ'ব * হালধীয়া কাৰ্ড আৰু ৰঙা কাৰ্ড: ৫ পইণ্ট কটা হ'ব * লটাৰী {{Hatnote|সকলো সময় স্থানীয় [[ভাৰতীয় মান সময়|আইএসটি]] ([[গ্ৰীনউইছ মান সময়+০৫:৩০|ইউটিসি+৫:৩০]])। }} ===গ্ৰুপ এ=== {| class="wikitable" style="text-align: center; " !|দল !|খেল !|জয়ী !|ফলাফলহীন !|বিজিত !|{{nobr|গ'লৰ ফালে}} !|{{nobr|গ'লৰ বিপৰীতে}} !|{{nobr|গ'লৰ পাৰ্থক্য}} !|পইণ্ট |- bgcolor="ccffcc" | align="left" |{{fb|KUW}} | ৩ | ২ | ১ | ০ | ৮ | ২ | +৬ | ৭ |- bgcolor="ccffcc" | align="left" |{{fb|IND}} | ৩ | ২ | ১ | ০ | ৭ | ১ | +৬ | ৭ |- bgcolor="pink" | align="left" |{{fb|NEP}} | ৩ | ১ | ০ | ২ | ২ | ৫ | –৩ | ৩ |- bgcolor="pink" | align="left" |{{nobr|{{fb|PAK}}}} | ৩ | ০ | ০ | ৩ | ০ | ৯ | –৯ | ০ |} ; ৱেবছাইট:[https://int.soccerway.com/international/asia/south-asian-football-federation-championship/2023/group-stage/r66273/ চকাৰৱে] {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" |+মেচ নং-১ |- ! scope="col" style="width:100px" | বিৱৰণ ! scope="col" style="width:70px" | {{fb|KUW}} ! scope="col" style="width:70px" | {{fb|NEP}} |- ! scope=row|{{nobr|কৰা গ'লমূহ}} |'''৩''' |'''১''' |- ! scope=row|{{nobr|গ'লদাতা}} | * {{nobr|[[Khalid El Ebrahim|খালিদ]] ২৪}} * {{nobr|[[Shabib Al-Khaldi|শ্বাবিব]] ৪২}} * {{nobr|[[মহম্মদ দাহাম|দাহাম]] ৬৫ পেন.}} | * {{nobr|[[Anjan Bista|বিস্তা]] ৬৯}} |- ! scope=row|সময় | colspan="3"| ১৫:৩০ |- ! scope=row|তাৰিখ | colspan="3"|{{start date|2023|06|21|df=y}} |- ! scope=row|ষ্টেডিয়াম | colspan="3"|{{nobr|[[শ্ৰী কান্তিৰাভা ষ্টেডিয়াম]], [[বেংগালুৰু]]}} |- ! scope=row|ৰেফাৰী | colspan="3"| {{nobr|মোঃ আলমগীৰ চৰকাৰ ([[বাংলাদেশ ফুটবল ফেডাৰেচন|বাংলাদেশ]])}} |- ! scope=row|{{nobr|দৰ্শনাৰ্থীৰ সংখ্যা}} | colspan="3"|১,২০০ |- ! scope=row| ৰেফ. | colspan="3"|[https://int.soccerway.com/matches/2023/06/21/asia/south-asian-football-federation-championship/kuwait/nepal/4074314/ মেচ নং-১] |} ------------- {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" |+মেচ নং-২ |- ! scope="col" style="width:100px" | বিৱৰণ ! scope="col" style="width:70px" | {{nobr|{{fb|IND}}}} ! scope="col" style="width:70px" | {{nobr|{{fb|PAK}}}} |- ! scope=row|কৰা গ'লমূহ |'''৪''' |'''০''' |- ! scope=row|গ'লদাতা | * {{nobr|[[সুনীল ছেত্ৰী|ছেত্ৰী]] ১০, ১৬ পেন., ৭৩ পেন.}} * [[উদন্ত সিং কুমাম|উদন্ত]] ৮১ |{{N/a}} |- ! scope=row|সময় | colspan="3"|১৯:৩০ |- ! scope=row|তাৰিখ | colspan="3"|{{start date|2023|06|21|df=y}} |- ! scope=row|ষ্টেডিয়াম | colspan="3"|{{nobr|[[শ্ৰী কান্তিৰাভা ষ্টেডিয়াম]], [[বেংগালুৰু]]}} |- ! scope=row|ৰেফাৰী | colspan="3"| প্ৰজৱোল ছেত্ৰী ([[অখিল নেপাল ফুটবল সংস্থা|নেপাল]]) |- ! scope=row|{{nobr|দৰ্শনাৰ্থীৰ সংখ্যা}} | colspan="3"|২২,৮৬০ |- ! scope=row| ৰেফ. | colspan="3"|[https://int.soccerway.com/matches/2023/06/21/asia/south-asian-football-federation-championship/india/pakistan/4074315/ মেচ নং-২] |} ------------- {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" |+মেচ নং-৫ |- ! scope="col" style="width:100px" | বিৱৰণ ! scope="col" style="width:70px" | {{nobr|{{fb|KUW}}}} ! scope="col" style="width:70px" | {{nobr|{{fb|PAK}}}} |- ! scope=row|কৰা গ'লমূহ |'''৪''' |'''০''' |- ! scope=row|গ'লদাতা | *[[Hasan Al-Enezi|আল-এনেজি]] ১০ *{{nobr|[[Mobarak Al-Faneeni|আল-ফানিনি]] ১৭, ৪৫+১}} *[[Eid Naser Al-Rasheedi|আল-ৰছিদী]] ৬৯ |{{N/a}} |- ! scope=row|সময় | colspan="3"|১৫:৩০ |- ! scope=row|তাৰিখ | colspan="3"|{{start date|2023|06|24|df=y}} |- ! scope=row|ষ্টেডিয়াম | colspan="3"|{{nobr|[[শ্ৰী কান্তিৰাভা ষ্টেডিয়াম]], [[বেংগালুৰু]]}} |- ! scope=row|ৰেফাৰী | colspan="3"|পেমা শ্বেৱাং ([[ভূটান ফুটবল ফেডাৰেচন|ভূটান]]) |- ! scope=row|{{nobr|দৰ্শনাৰ্থীৰ সংখ্যা}} | colspan="3"|৩০৯ |- ! scope=row| ৰেফ. | colspan="3"|[https://int.soccerway.com/matches/2023/06/24/asia/south-asian-football-federation-championship/pakistan/kuwait/4074316/ মেচ নং-৫] |} ------------- {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" |+মেচ নং-৬ |- ! scope="col" style="width:100px" | বিৱৰণ ! scope="col" style="width:70px" | {{nobr|{{fb|IND}}}} ! scope="col" style="width:70px" | {{nobr|{{fb|NEP}}}} |- ! scope=row|কৰা গ'লমূহ |'''২''' |'''০''' |- ! scope=row|গ'লদাতা | * {{nobr|[[সুনীল ছেত্ৰী|ছেত্ৰী]] ৬২}} *[[Naorem Mahesh Singh|মহেশ]] ৭০ | |- ! scope=row|সময় | colspan="3"|১৯:৩০ |- ! scope=row|তাৰিখ | colspan="3"|{{start date|2023|06|24|df=y}} |- ! scope=row|ষ্টেডিয়াম | colspan="3"|{{nobr|[[শ্ৰী কান্তিৰাভা ষ্টেডিয়াম]], [[বেংগালুৰু]]}} |- ! scope=row|ৰেফাৰী | colspan="3"|চিনান হুছেইন ([[মালদ্বীপ ফুটবল সংস্থা|মালদ্বীপ]]) |- ! scope=row|{{nobr|দৰ্শনাৰ্থীৰ সংখ্যা}} | colspan="3"|১২,৬৪২ |- ! scope=row| ৰেফ. | colspan="3"|[https://int.soccerway.com/matches/2023/06/24/asia/south-asian-football-federation-championship/nepal/india/4074317/ মেচ নং-৬] |} ------------- {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" |+মেচ নং-৯ |- ! scope="col" style="width:100px" | বিৱৰণ ! scope="col" style="width:70px" | {{nobr|{{fb|PAK}}}} ! scope="col" style="width:70px" | {{nobr|{{fb|NEP}}}} |- ! scope=row|কৰা গ'লমূহ |'''০''' |'''১''' |- ! scope=row|গ'লদাতা | {{N/a}} | * {{nobr| [[Aashish Chaudhary|চৌধুৰী]] ৮০}} |- ! scope=row|সময় | colspan="3"|১৫:৩০ |- ! scope=row|তাৰিখ | colspan="3"|{{start date|2023|06|27|df=y}} |- ! scope=row|ষ্টেডিয়াম | colspan="3"|{{nobr|[[শ্ৰী কান্তিৰাভা ষ্টেডিয়াম]], [[বেংগালুৰু]]}} |- ! scope=row|ৰেফাৰী | colspan="3"|চিনান হুছেইন ([[মালদ্বীপ ফুটবল সংস্থা|মালদ্বীপ]]) |- ! scope=row|{{nobr|দৰ্শনাৰ্থীৰ সংখ্যা}} | colspan="3"|২৫০ |- ! scope=row| ৰেফ. | colspan="3"|[https://int.soccerway.com/matches/2023/06/27/asia/south-asian-football-federation-championship/nepal/pakistan/4074318/ মেচ নং-৯] |} ------------- {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" |+মেচ নং-১০ |- ! scope="col" style="width:100px" | বিৱৰণ ! scope="col" style="width:70px" | {{nobr|{{fb|IND}}}} ! scope="col" style="width:70px" | {{nobr|{{fb|KUW}}}} |- ! scope=row|কৰা গ'লমূহ |'''১''' |'''১''' |- ! scope=row|গ'লদাতা | * {{nobr|[[সুনীল ছেত্ৰী|ছেত্ৰী]] ৪৫+২}} | * {{nobr|[[আনৱাৰ আলী (ফুটবলখেলুৱৈ, জন্ম ২০০০)|আলি]] ৯০+২ (আত্ম.)}} |- ! scope=row|সময় | colspan="3"|১৯:৩০ |- ! scope=row|তাৰিখ | colspan="3"|{{start date|2023|06|27|df=y}} |- ! scope=row|ষ্টেডিয়াম | colspan="3"|{{nobr|[[শ্ৰী কান্তিৰাভা ষ্টেডিয়াম]], [[বেংগালুৰু]]}} |- ! scope=row|ৰেফাৰী | colspan="3"|মোঃ আলমগীৰ চৰকাৰ ([[বাংলাদেশ ফুটবল ফেডাৰেচন|বাংলাদেশ]]) |- ! scope=row|{{nobr|দৰ্শনাৰ্থীৰ সংখ্যা}} | colspan="3"|৯,৫৬২ |- ! scope=row| ৰেফ. | colspan="3"|[https://int.soccerway.com/matches/2023/06/27/asia/south-asian-football-federation-championship/india/kuwait/4074319/ মেচ নং-১০] |} ===গ্ৰুপ বি=== {| class="wikitable" style="text-align: center; " !|দল !|খেল !|জয়ী !|ফলাফলহীন !|বিজিত !|{{nobr|গ'লৰ ফালে}} !|{{nobr|গ'লৰ বিপৰীতে}} !|{{nobr|গ'লৰ পাৰ্থক্য}} !|পইণ্ট |- bgcolor="ccffcc" | align="left" |{{fb|LBN}}|| ৩|| ৩|| ০ || ০|| ৭|| ১|| +৬|| ৯ |- bgcolor="ccffcc" | align="left" |{{nobr|{{fb|BAN}}}}|| ৩|| ২|| ০ || ১|| ৬|| ৪|| +২|| ৬ |- bgcolor="pink" | align="left" |{{fb|MDV}}|| ৩|| ১|| ০ || ২|| ৩|| ৪|| –১|| ৩ |- bgcolor="pink" | align="left" |{{fb|BHU}} || ৩|| ০|| ০ || ৩|| ২|| ৯|| –৭|| ০ |} ; ৱেবছাইট:[https://int.soccerway.com/international/asia/south-asian-football-federation-championship/2023/group-stage/r66273/ চকাৰৱে] {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" |+মেচ নং-৩ |- ! scope="col" style="width:100px" | বিৱৰণ ! scope="col" style="width:70px" | {{nobr|{{fb|BAN}}}} ! scope="col" style="width:70px" | {{nobr|{{fb|LBN}}}} |- ! scope=row|কৰা গ'লমূহ |'''০''' |'''২''' |- ! scope=row|গ'লদাতা |{{N/a}} | * {{nobr|[[Hassan Maatouk|মাতুক]] ৮০}} * [[Khalil Bader|বদৰ]] ৯০+৬ |- ! scope=row|সময় | colspan="3"|১৩:৩০ |- ! scope=row|তাৰিখ | colspan="3"|{{start date|2023|06|22|df=y}} |- ! scope=row|ষ্টেডিয়াম | colspan="3"|{{nobr|[[শ্ৰী কান্তিৰাভা ষ্টেডিয়াম]], [[বেংগালুৰু]]}} |- ! scope=row|ৰেফাৰী | colspan="3"|ক্ৰিষ্টালজন ([[সৰ্বভাৰতীয় ফুটবল ফেডাৰেচন|ভাৰত]]) |- ! scope=row|{{nobr|দৰ্শনাৰ্থীৰ সংখ্যা}} | colspan="3"|৫০ |- ! scope=row| ৰেফ. | colspan="3"|[https://int.soccerway.com/matches/2023/06/22/asia/south-asian-football-federation-championship/lebanon/bangladesh/4074320/ মেচ নং-৩] |} ------------- {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" |+মেচ নং-৪ |- ! scope="col" style="width:100px" | বিৱৰণ ! scope="col" style="width:70px" | {{fb|MDV}} ! scope="col" style="width:70px" | {{fb|BHU}} |- ! scope=row|কৰা গ'লমূহ |'''২''' |'''০''' |- ! scope=row|গ'লদাতা | * {{nobr|[[Hamza Mohamed|হাম্পু]] ৬ পেন.}} *[[Naiz Hassan|ধাধু]] ৯০ | {{N/a}} |- ! scope=row|সময় | colspan="3"|১৯:৩০ |- ! scope=row|তাৰিখ | colspan="3"|{{start date|2023|06|22|df=y}} |- ! scope=row|ষ্টেডিয়াম | colspan="3"|{{nobr|[[শ্ৰী কান্তিৰাভা ষ্টেডিয়াম]], [[বেংগালুৰু]]}} |- ! scope=row|ৰেফাৰী | colspan="3"|ইৰশাদ উল হক ([[পাকিস্তান ফুটবল ফেডাৰেচন|পাকিস্তান]]) |- ! scope=row|{{nobr|দৰ্শনাৰ্থীৰ সংখ্যা}} | colspan="3"|২০০ |- ! scope=row| ৰেফ. | colspan="3"|[https://int.soccerway.com/matches/2023/06/22/asia/south-asian-football-federation-championship/maldives/bhutan/4074321/ মেচ নং-৪] |} ------------- {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" |+মেচ নং-৭ |- ! scope="col" style="width:100px" | বিৱৰণ ! scope="col" style="width:70px" | {{nobr|{{fb|BAN}}}} ! scope="col" style="width:70px" | {{nobr|{{fb|MDV}}}} |- ! scope=row|কৰা গ'লমূহ |'''৩''' |'''১''' |- ! scope=row|গ'লদাতা | *[[Rakib Hossain|ৰাকিব]] ৪২ *[[Tariq Kazi|তাৰিক]] ৬৭ * {{nobr|[[Shekh Morsalin|মোৰ্চেলিন]] ৯০}} | * {{nobr|[[Hamza Mohamed|হামজা]] ১৭}} |- ! scope=row|সময় | colspan="3"|১৩:৩০ |- ! scope=row|তাৰিখ | colspan="3"|{{start date|2023|06|25|df=y}} |- ! scope=row|ষ্টেডিয়াম | colspan="3"|{{nobr|[[শ্ৰী কান্তিৰাভা ষ্টেডিয়াম]], [[বেংগালুৰু]]}} |- ! scope=row|ৰেফাৰী | colspan="3"| প্ৰজৱোল ছেত্ৰী ([[অখিল নেপাল ফুটবল সংস্থা|নেপাল]]) |- ! scope=row|{{nobr|দৰ্শনাৰ্থীৰ সংখ্যা}} | colspan="3"|১০০ |- ! scope=row| ৰেফ. | colspan="3"|[https://int.soccerway.com/matches/2023/06/25/asia/south-asian-football-federation-championship/bangladesh/maldives/4074322/ মেচ নং-৭] |} ------------- {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" |+মেচ নং-৮ |- ! scope="col" style="width:100px" | বিৱৰণ ! scope="col" style="width:70px" | {{nobr|{{fb|LBN}}}} ! scope="col" style="width:70px" | {{nobr|{{fb|BHU}}}} |- ! scope=row|কৰা গ'লমূহ |'''৪''' |'''১''' |- ! scope=row|গ'লদাতা | *[[Mohamad Omar Sadek|সাদেক]] ১১ * {{nobr|[[Ali Al Haj|আল হাজ]] ২৩}} *[[Khalil Bader|বদৰ]] ৩৫ *[[Mahdi Zein|জেইন]] ৪৩ | * {{nobr|[[Chencho Gyeltshen|গাইল্টশ্বেন]] ৭৯}} |- ! scope=row|সময় | colspan="3"|১৯:৩০ |- ! scope=row|তাৰিখ | colspan="3"|{{start date|2023|06|25|df=y}} |- ! scope=row|ষ্টেডিয়াম | colspan="3"|{{nobr|[[শ্ৰী কান্তিৰাভা ষ্টেডিয়াম]], [[বেংগালুৰু]]}} |- ! scope=row|ৰেফাৰী | colspan="3"|ইৰশাদ উল হক ([[পাকিস্তান ফুটবল ফেডাৰেচন|পাকিস্তান]]) |- ! scope=row|{{nobr|দৰ্শনাৰ্থীৰ সংখ্যা}} | colspan="3"|২৫০ |- ! scope=row| ৰেফ. | colspan="3"|[https://int.soccerway.com/matches/2023/06/25/asia/south-asian-football-federation-championship/bhutan/lebanon/4074323/ মেচ নং-৮] |} ------------- {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" |+মেচ নং-১১ |- ! scope="col" style="width:100px" | বিৱৰণ ! scope="col" style="width:70px" | {{fb|LBN}} ! scope="col" style="width:70px" | {{fb|MDV}} |- ! scope=row|কৰা গ'লমূহ |'''১''' |'''০''' |- ! scope=row|গ'লদাতা | * {{nobr|[[Hassan Maatouk|মাতুক]] ২৩}} |{{N/a}} |- ! scope=row|সময় | colspan="3"|১৩:৩০ |- ! scope=row|তাৰিখ | colspan="3"|{{start date|2023|06|28|df=y}} |- ! scope=row|ষ্টেডিয়াম | colspan="3"|{{nobr|[[শ্ৰী কান্তিৰাভা ষ্টেডিয়াম]], [[বেংগালুৰু]]}} |- ! scope=row|ৰেফাৰী | colspan="3"|পেমা শ্বেৱাং ([[ভূটান ফুটবল ফেডাৰেচন|ভূটান]]) |- ! scope=row|{{nobr|দৰ্শনাৰ্থীৰ সংখ্যা}} | colspan="3"|৫০ |- ! scope=row| ৰেফ. | colspan="3"|[https://int.soccerway.com/matches/2023/06/28/asia/south-asian-football-federation-championship/lebanon/maldives/4074324/ মেচ নং-১১] |} ------------- {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" |+মেচ নং-১২ |- ! scope="col" style="width:100px" | বিৱৰণ ! scope="col" style="width:70px" | {{nobr|{{fb|BAN}}}} ! scope="col" style="width:70px" | {{nobr|{{fb|BHU}}}} |- ! scope=row|কৰা গ'লমূহ |'''৩''' |'''১''' |- ! scope=row|গ'লদাতা | *[[Shekh Morsalin|মোৰ্চেলিন]] ২১ * {{nobr|[[Phuntsho Jigme|জিগমে]] ৩০ (আত্ম.)}} *[[Rakib Hossain|ৰাকিব]] ৩৬ | * {{nobr|[[Tsenda Dorji|দৰজি]] ১২}} |- ! scope=row|সময় | colspan="3"|১৯:৩০ |- ! scope=row|তাৰিখ | colspan="3"|{{start date|2023|06|28|df=y}} |- ! scope=row|ষ্টেডিয়াম | colspan="3"|{{nobr|[[শ্ৰী কান্তিৰাভা ষ্টেডিয়াম]], [[বেংগালুৰু]]}} |- ! scope=row|ৰেফাৰী | colspan="3"|ক্ৰিষ্টালজন ([[সৰ্বভাৰতীয় ফুটবল ফেডাৰেচন|ভাৰত]]) |- ! scope=row|{{nobr|দৰ্শনাৰ্থীৰ সংখ্যা}} | colspan="3"|০ |- ! scope=row| ৰেফ. | colspan="3"|[https://int.soccerway.com/matches/2023/06/28/asia/south-asian-football-federation-championship/bhutan/bangladesh/4074325/ মেচ নং-১২] |} == নক্‌-আউট পৰ্ব == ===ছেমি-ফাইনেল=== {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" |+খেল নং-১৩ '''ছেমি-ফাইনেল-১''' |- ! scope="col" style="width:100px" | বিৱৰণ ! scope="col" style="width:70px" | {{nobr|{{fb|KUW}}}} ! scope="col" style="width:70px" | {{nobr|{{fb|BAN}}}} |- ! scope=row|কৰা গ'লমূহ |'''১''' |'''০''' |- ! scope=row|গ'লদাতা | *{{nobr|[[Abdullah Al-Buloushi (footballer, born 1998)|আল-বুলুচি]] ১০৫+২}} |{{N/a}} |- ! scope=row|সময় | colspan="3"|১৫:০০ |- ! scope=row|তাৰিখ | colspan="3"|{{start date|2023|07|01|df=y}} |- ! scope=row|ষ্টেডিয়াম | colspan="3"|{{nobr|[[শ্ৰী কান্তিৰাভা ষ্টেডিয়াম]], [[বেংগালুৰু]]}} |- ! scope=row|ৰেফাৰী | colspan="3"|ক্ৰিষ্টালজন ([[অল ইণ্ডিয়া ফুটবল ফেডাৰেচন|ভাৰত]]) |- ! scope=row|{{nobr|দৰ্শনাৰ্থীৰ সংখ্যা}} | colspan="3"|৫০০ |- ! scope=row| ৰেফ. | colspan="3"|[https://int.soccerway.com/matches/2023/07/01/asia/south-asian-football-federation-championship/kuwait/bangladesh/4074337/ খেল নং-১৩] |} ------------- {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" |+খেল নং-১৪ '''ছেমি-ফাইনেল-২''' |- ! scope="col" style="width:100px" | বিৱৰণ ! scope="col" style="width:70px" | {{nobr|{{fb|LBN}}}} ! scope="col" style="width:70px" | {{nobr|{{fb|IND}}}} |- ! scope=row|কৰা গ'লমূহ |'''০(২)''' |'''০(৪)''' |- ! scope=row|গ'লদাতা | ; {{nobr|পেনাল্টি শ্বুটআউট}} *[[Hassan Maatouk|মাতুক]] ❌ *[[Walid Shour|শৌৰ]] ✅ *[[Mohamad Omar Sadek|সাদেক]] ✅ *[[Khalil Bader|বদৰ]] ❌ | ; {{nobr|পেনাল্টি শ্বুটআউট}} *[[সুনীল ছেত্ৰী|ছেত্ৰী]] ✅ *[[Anwar Ali (footballer, born 2000)|আলি]] ✅ *[[Naorem Mahesh Singh|মহেশ]] ✅ *[[Udanta Singh Kumam|উদন্ত]] ✅ |- ! scope=row|সময় | colspan="3"|১৯:০০ |- ! scope=row|তাৰিখ | colspan="3"|{{start date|2023|07|01|df=y}} |- ! scope=row|ষ্টেডিয়াম | colspan="3"|{{nobr|[[শ্ৰী কান্তিৰাভা ষ্টেডিয়াম]], [[বেংগালুৰু]]}} |- ! scope=row|ৰেফাৰী | colspan="3"|চিনান হুছেইন ([[মালদ্বীপৰ ফুটবল সংস্থা|মালদ্বীপ]]) |- ! scope=row|{{nobr|দৰ্শনাৰ্থীৰ সংখ্যা}} | colspan="3"|১২,৬৪০ |- ! scope=row| ৰেফ. | colspan="3"|[https://int.soccerway.com/matches/2023/07/01/asia/south-asian-football-federation-championship/lebanon/india/4074338/ খেল নং-১৪] |} ===ফাইনেল=== {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center" |+খেল নং-১৫ '''ফাইনেল''' |- ! scope="col" style="width:100px" | বিৱৰণ ! scope="col" style="width:70px" | {{fb|KUW}} ! scope="col" style="width:70px" | {{fb|India}} |- ! scope=row|কৰা গ'লমূহ |'''১(৪)''' |'''১(৫)''' |- ! scope=row|গ'লদাতা | *{{nobr|[[Shabib Al-Khaldi|আল-খালদি]] ১৪}} ; {{nobr|পেনাল্টি শ্বুটআউট}} *দাহাম ❌ *ওটাইবি ✅ *[[Ahmed Al-Dhefiri|আল-ধাফেৰী]] ✅ *নাজি ✅ *[[Shabaib Al-Khaldi|আল-খালদি]] ✅ *[[Khalid El Ebrahim|খালিদ]] ❌ | *{{nobr|[[Lallianzuala Chhangte|চাংটে]] ৩৬}} ; {{nobr|পেনাল্টি শ্বুটআউট}} *[[সুনীল ছেত্ৰী|ছেত্ৰী]] ✅ *[[Sandesh Jhingan|ঝিংগন]] ✅ *[[Lallianzuala Chhangte|চাংটে]] ✅ *[[Udanta Singh|উদন্ত]] ❌ *[[Subhasish Bose|এছ বসু]] ✅ *[[Naorem Mahesh Singh|মহেশ]] ✅ |- ! scope=row|সময় | colspan="3"|১৯:৩০ |- ! scope=row|তাৰিখ | colspan="3"|{{start date|2023|07|04|df=y}} |- ! scope=row|ষ্টেডিয়াম | colspan="3"|{{nobr|[[শ্ৰী কান্তিৰাভা ষ্টেডিয়াম]], [[বেংগালুৰু]]}} |- ! scope=row|ৰেফাৰী | colspan="3"|{{nobr|প্ৰজৱোল ছেত্ৰী ([[অখিল নেপাল ফুটবল সংস্থা|নেপাল]])}} |- ! scope=row|{{nobr|দৰ্শনাৰ্থীৰ সংখ্যা}} | colspan="3"|২৬,৩৮০ |- ! scope=row| ৰেফ. | colspan="3"|[https://int.soccerway.com/matches/2023/07/04/asia/south-asian-football-federation-championship/kuwait/india/4074339/ খেল নং-১৫] |} == পৰিসংখ্যা == === গোলদাতা === ; খেল=১৫ ; গ,ল=৩৮ <br> ; ৫টা গ'ল *{{fbicon|IND}} [[সুনীল ছেত্ৰী]] ; ২টা গ'ল *{{fbicon|BAN}} [[ৰাকিব হোছেইন]] *{{fbicon|BAN}} [[শেখ মোৰ্চালিন]] *{{fbicon|KUW}} [[মোবাৰাক আল-ফানিনি]] *{{fbicon|KUW}} [[শাবাইব আল-খালদি]] *{{fbicon|LBN}} [[খলিল বাদৰ]] *{{fbicon|LBN}} [[হাছান মাতুক]] *{{fbicon|MDV}} [[হামজা মহম্মদ]] ; ১টা গ'ল *{{fbicon|BAN}} [[তাৰিক কাজী]] *{{fbicon|BHU}} [[চেন্দা দৰ্জি]] *{{fbicon|BHU}} [[চেঞ্চো গাইল্টশ্বেন]] *{{fbicon|IND}} [[উদন্ত সিং কুমাম]] *{{fbicon|IND}} [[নাওৰেম মহেশ সিং]] *{{fbicon|IND}} [[লালিয়াঞ্জুৱালা চাংটে]] *{{fbicon|KUW}} [[আব্দুল্লাহ আল-বুলুছি (ফুটবলখেলুৱৈ, জন্ম ১৯৯৮)|আব্দুল্লাহ আল-বুলুছি]] *{{fbicon|KUW}} [[মহম্মদ দাহাম]] *{{fbicon|KUW}} [[খালিদ এল ইব্ৰাহিম]] *{{fbicon|KUW}} [[হাছান আল-এনেজি]] *{{fbicon|KUW}} [[ঈদ নাছেৰ আল-ৰছিদী]] *{{fbicon|LBN}} [[আলি আল হাজ]] *{{fbicon|LBN}} [[মহম্মদ ওমৰ সাদেক]] *{{fbicon|LBN}} [[মাহদী জেইন]] *{{fbicon|MDV}} [[নাইজ হাছান]] *{{fbicon|NEP}} [[অঞ্জন বিস্তা]] *{{fbicon|NEP}} [[আশিস চৌধুৰী (ফুটবলখেলুৱৈ)|আশিস চৌধুৰী]] ; ১টা নিজা গ'ল *{{fbicon|BHU}} [[ফাণ্টশো জিগমে]] (বাংলাদেশৰ বিৰুদ্ধে) *{{fbicon|IND}} [[আনৱাৰ আলী (ফুটবলখেলুৱৈ, জন্ম ২০০০)|আনৱাৰ আলী]] (কুৱেইটৰ বিৰুদ্ধে) === বঁটাসমূহ === {| class="wikitable" style="text-align:center; margin:auto; " ! শ্ৰেষ্ঠ খেলুৱৈ ! সৰ্বাধিক গোলদাতা ! শ্ৰেষ্ঠ গোলৰক্ষক ! অপক্ষপাতী খেলৰ বঁটা |- |{{fbicon|IND}} [[সুনীল ছেত্ৰী]] |{{fbicon|IND}} [[সুনীল ছেত্ৰী]] (৫টা গ'ল) |{{fbicon|BAN}} [[আনিচুৰ ৰহমান জিকো]] |{{fb|NEP}} |} ==বিজয়ী== * '''২০২৩ চাফ চেম্পিয়নশ্বিপেৱ {{fb|India}} বিজয়ী''' ==সম্প্ৰচাৰ== {| class="wikitable sortable" style="font-size:95%; text-align:center; " |- ! দেশ ! সম্প্ৰচাৰক ! ৰেফ. |- | {{flagcountry|BAN}} | [[টি স্পোৰ্টচ]] | <ref>{{Cite web|url=https://www.daily-sun.com/post/696273/Bashundhara-Toiletries-Limited-becomes-title-sponsor-of-SAFF-Championship-2023|title=Bashundhara Toiletries Limited becomes title sponsor of SAFF Championship 2023 &#124; Daily Sun &#124;|first=daily|last=sun|website=daily sun|access-date=2023-06-21|archivedate=2023-06-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230622031615/https://www.daily-sun.com/post/696273/Bashundhara-Toiletries-Limited-becomes-title-sponsor-of-SAFF-Championship-2023|deadurl=yes}}</ref> |- | {{flagcountry|BHU}} | | |- | {{flagcountry|IND}} | [[দূৰদৰ্শন (চেনেল)|ডিডি স্পোৰ্টচ]], ফেনকোড | |- | {{flagcountry|KUW}} | [[কুৱেইট টেলিভিছন]] | |- | {{flagcountry|LBN}} | [[লেবানিজ ব্ৰডকাষ্টিং কৰ্পোৰেচন ইণ্টাৰনেচনে|এলবিচিআই]] | <ref>{{Cite tweet|number=1671157302819454979|user=LBCILebanon|title=|author=LBCI TV|date=20 June 2023|access-date=21 June 2023|language=ar|script-title=ar:تابعوا مباراة منتخب لبنان ضد بنغلادش ضمن بطولة إتحاد جنوب آسيا لكرة القدم... الخميس الساعة 1 بعد الظهر على شاشة الـLBCI|trans-title=Watch the Lebanon national team match against Bangladesh in the SAFF Championship... Thursday at 1:00 pm on LBCI}}</ref> |- | {{flagcountry|MDV}} | আইচিই টিভি, ইয়েচ টিভি | |- | {{flagcountry|NEP}} | [[কান্তিপুৰ টেলিভিছন]] | <ref>{{Cite web|url=https://dailylivescores.com/kantipur-tv-to-broadcast-saff-championship-2023-live-in-nepal/|title=Kantipur TV to broadcast SAFF Championship 2023 Live in Nepal|first=Daily Live|last=Scores|date=June 7, 2023|access-date=June 21, 2023|archivedate=June 21, 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230621102150/https://dailylivescores.com/kantipur-tv-to-broadcast-saff-championship-2023-live-in-nepal/|deadurl=yes}}</ref> |- | {{flagcountry|PAK}} | [[জিঅ' চুপাৰ]], [[A Sports|এ স্পোৰ্টচ এইচডি]] | |} == চাওক == * [[২০২২ চাফ মহিলা চেম্পিয়নশ্বিপ]] * [[২০২২ এএফএফ চেম্পিয়নশ্বিপ]] * [[২০২২ ইএএফএফ ই-১ ফুটবল চেম্পিয়নশ্বিপ]] * [[২০২৩ ডব্লিউএএফএফ চেম্পিয়নশ্বিপ]] * [[২০২৩ এএফচি এছিয়ান কাপ]] ==বাহ্যিক সংযোগসমূহ== * অফিচিয়েল ৱেবছাইট-এ [https://saffederation.org/summary/1/2 চাফ চেম্পিয়নশ্বিপ ২০২৩] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230219215051/https://saffederation.org/summary/1/2 |date=2023-02-19 }} {{en icon}} * আৰএসএসএসএফ-এ [http://www.rsssf.com/tabless/saffcup.html চাফ চেম্পিয়নশ্বিপ] {{en icon}} ==তথ্য উৎস== {{ৰেফলিষ্ট}} bxq6mkbi4qngd67o8wznzagtcuoakpo 0 86617 616800 497350 2026-07-11T20:45:01Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616800 wikitext text/x-wiki [[চিত্ৰ:A_group_of_women_in_the_town_of_Zefta,_southern_Lebanon.jpg|thumb|দক্ষিণ লেবাননৰ জেফটাত কেইগৰাকীমান লেবাননৰ নাৰী]] লেবাননত মহিলাৰ ভূমিকা বিগত সময়ত বিকশিত হৈছে। আৰব অঞ্চলত লেবানন সক্ৰিয় নাৰীবাদী আন্দোলনৰ বাবে পৰিচিত।<ref>{{Cite journal|last=Daou|first=Bernadette|date=2015|title=Feminisms in Lebanon: after proving loyalty to the "Nation", will the "Body" rise within the "Arab Spring"?|url=https://civilsociety-centre.org/file/feminismsinlebanonafterprovingloyaltyenpdf/download?token=fPid7vbA|journal=Civil Society Knowledge Center|access-date=2023-03-12|archivedate=2022-11-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221101232708/https://civilsociety-centre.org/file/feminismsinlebanonafterprovingloyaltyenpdf/download?token=fPid7vbA|deadurl=yes}}</ref>ব্যক্তিগত মৰ্যাদা আইনত সন্নিৱিষ্ট হৈ থকা আইনী আৰু আৰ্থ-ৰাজনৈতিক বৈষম্য দূৰ কৰাটো তেওঁলোকৰ প্ৰধান লক্ষ্য হিচাপে প্ৰায়েই নিৰ্ণীত হয়।<ref>{{Citation|title=Chapter 1 Afterlives of a Census: Rethinking State Power and Political Difference|date=2022-05-03|url=https://www.degruyter.com/document/doi/10.1515/9781503631564-003/html|work=Sextarianism|pages=24–47|publisher=Stanford University Press|doi=10.1515/9781503631564-003|isbn=978-1-5036-3156-4|access-date=2023-02-23}}</ref>''১৭ অক্টোবৰ বিপ্লৱ''ত বিশেষকৈ মহিলাসকলে লেবাননৰ সাম্প্ৰদায়িক ব্যৱস্থাৰ সংস্কাৰৰ আহ্বান জনায়; যাতে নাগৰিকত্ব, উত্তৰাধিকাৰ আৰু ঘৰুৱা হিংসাৰ বিৰুদ্ধে সুৰক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত সম অধিকাৰ লাভ কৰিব পৰা যায়।<ref>{{Cite book|url=https://www.worldcat.org/oclc/1334107801|title=Practicing sectarianism : archival and ethnographic interventions on Lebanon|date=2023|others=Lara Deeb, Tsolin Nalbantian, Nadya Sbaiti|isbn=978-1-5036-3387-2|location=Stanford, California|oclc=1334107801}}</ref> ১৯৫৩ চনৰ ৮ ফেব্ৰুৱাৰীত লেবাননৰ মহিলাসকলে ভোটাধিকাৰ লাভ কৰে।<ref>{{Cite journal|last=Schubert|first=Emma|date=2020|title=The Struggles for Women's Suffrage in Lebanon|url=https://muse.jhu.edu/article/759146|journal=Meridians: Feminism, Race, Transnationalism|volume=19|issue=1|pages=202–208|via=Project MUSE}}</ref> সেই সময়ৰ পৰাই লেবাননৰ মহিলাসকলে বহনক্ষম সৱলীকৰণৰ দিশত যথেষ্ট অগ্ৰগতি দেখুৱাবলৈ সক্ষম হৈছিল।<ref name=":0">{{Cite web|title=Lebanon|url=https://arabstates.unwomen.org/en/countries/lebanon|access-date=2021-01-07|website=UN Women {{!}} Arab States|language=en}}</ref>১৯৯৭ চনত লেবাননে '''[[:en:Convention_on_the_Elimination_of_All_Forms_of_Discrimination_Against_Women|মহিলাৰ বিৰুদ্ধে সকলো ধৰণৰ বৈষম্য দূৰীকৰণৰ সন্ধি]]''' (Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination Against Women, CEDAW)ত যোগদান কৰে। ১৯৯৮ চনত লেবাননে লেবানন মহিলাৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় আয়োগ (NCLW,National Commission for Lebanese Women) গঠন কৰে।<ref name=":0" /> 'হিউমেন ৰাইটছ ৱাটচ'ৰ মতে লেবাননৰ কৰ্তৃপক্ষই মহিলাসকলক হিংসাৰ পৰা ৰক্ষা কৰা আৰু তেওঁলোকৰ বিৰুদ্ধে হোৱা বৈষম্যৰ অন্ত পেলোৱাৰ ক্ষেত্ৰত নিজৰ আইনী দায়িত্ব পালন কৰাত ব্যৰ্থ হয়।<ref>{{Cite web|date=2020-11-04|title=Lebanon: Broken Promises On Women's Rights|url=https://www.hrw.org/news/2020/11/04/lebanon-broken-promises-womens-rights|access-date=2021-01-07|website=Human Rights Watch|language=en}}</ref> ট্ৰেন্স মহিলা, মহিলা যৌনকৰ্মী, শৰণাৰ্থী আৰু আশ্ৰয়প্ৰাৰ্থীসকলে লেবাননৰ ডিটেনচন চেণ্টাৰত ধৰ্ষণকে ধৰি ব্যৱস্থাগত হিংসা সহ্য কৰিছে।<ref name=":4">{{Cite web|date=2020-11-04|title=Lebanon: Broken Promises On Women's Rights|url=https://www.hrw.org/news/2020/11/04/lebanon-broken-promises-womens-rights|access-date=2021-04-21|website=Human Rights Watch|language=en}}</ref> কাফালা ব্যৱস্থাৰ অধীনত মহিলা প্ৰব্ৰজিত শ্ৰমিকসকলে, তেওঁলোকক সুৰক্ষা দিবলৈ কোনো শ্ৰম আইন নথকা, বিশেষকৈ কভিড-১৯ৰ সংক্ৰমণৰ পিছত, ২০১৯ চনৰ আগষ্ট মাহৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা অৰ্থনৈতিক সংকট আৰু ২০২০ চনৰ আগষ্ট মাহত বেইৰুট বন্দৰ বিস্ফোৰণৰ পিছত নিয়োগকৰ্তাৰ নিৰ্যাতন আৰু গাফিলতিৰ সন্মুখীন হৈছে।<ref name=":4" /> ২০২১ চনৰ ১৮ জানুৱাৰীত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ পৰিষদৰ সৈতে হোৱা এক অধিবেশনৰ সময়ত লেবাননৰ ইউনিভাৰ্চেল পিৰিয়ডিকেল ৰিভিউ (ইউপিআৰ)-এ লেবাননত মানৱ অধিকাৰৰ ব্যৱস্থা আৰু সুৰক্ষা বৃদ্ধিৰ বাবে ডিজাইন কৰা পৰামৰ্শ দাখিল কৰে।<ref name=":5">{{Cite web|date=19 January 2021|title=Lebanon must end impunity for human rights abuses following UN Human Rights Council review|url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2021/01/lebanon-must-end-impunity-for-human-rights-abuses-following-un-review/|access-date=2021-04-21|website=www.amnesty.org|language=en}}</ref> এম্নেষ্টী ইণ্টাৰনেশ্যনেলৰ মতে লেবানন চৰকাৰে মহিলাৰ নাগৰিক, সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক অধিকাৰৰ সম্পৰ্কীয় মূল বিষয়সমূহৰ সমাধানৰ বাবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় হেঁচাত নতশিৰ হ'ব লাগে, বিশেষকৈ ২০১৫ চনত ইয়াৰ শেষ পৰ্যালোচনাৰ পিছত মাত্ৰ কম মাত্ৰাতহে উন্নতি হৈছে।<ref name=":5" /> ইউ পি আৰ ৱৰ্কিং গ্ৰুপৰ অধিৱেশনত ৪৭খন চৰকাৰে দিয়া পৰামৰ্শৰ ভিতৰত আছিল কৰ্তৃপক্ষৰ ব্যক্তিৰ জৰিয়তে নিৰ্যাতনৰ অন্ত পেলোৱা আৰু তেওঁলোকৰ শাস্তিমুক্ততা, মানহানি অপৰাধমুক্ত কৰা, কাফালা ব্যৱস্থাক নিৰ্মূল কৰা, আৰু নাগৰিকৰ প্ৰতিবাদ, একত্ৰীকৰণ আৰু বাক স্বাধীনতাৰ অধিকাৰ বৃদ্ধি কৰা।<ref name=":5" /> লেবাননৰ সমাজৰ এক বৃহৎ অংশই এতিয়াও বিবাহৰ পূৰ্বে যৌন সম্পৰ্কৰ বিৰোধিতা কৰে বা একক মাতৃত্বক অস্বীকাৰ কৰে৷ বহু ক্ষেত্ৰত লেবাননৰ মহিলাসকলক বিবাহৰ পূৰ্বে গৰ্ভৱতী হোৱাৰ বাবে তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ পৰা 'ব্লেকলিষ্ট' কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web|title=CLDH {{!}} Single mothers in Lebanon: a never-ending struggle|url=http://www.rightsobserver.org/blog/single-mothers-in-lebanon:-a-never-ending-struggle|access-date=2020-10-26|website=www.rightsobserver.org|archivedate=2020-10-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201029182640/http://www.rightsobserver.org/blog/single-mothers-in-lebanon:-a-never-ending-struggle|deadurl=yes}}</ref>আনকি কিছুমান মানুহে বিবাহৰ পূৰ্বে যৌন সম্পৰ্ক থকাৰ অভিযোগত ভনীয়েক বা কন্যাক হত্যা কৰিবলৈও কুণ্ঠাবোধ নকৰে৷ ইয়াক "সন্মান অপৰাধ" (honor crime) বুলি অভিহিত কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web|last=Refugees|first=United Nations High Commissioner for|title=Refworld {{!}} Lebanon: Risks for a single Christian mother, particularly the risk of becoming a victim of an "honour crime;" state protection available|url=https://www.refworld.org/docid/41501c2ce.html|access-date=2020-10-26|website=Refworld|language=en}}</ref> লেবাননত এই পৰিস্থিতিত প্ৰথমাৱস্থাত পিতৃ-মাতৃয়ে পুৰুষজনক নিজৰ ছোৱালীৰ সৈতে বিয়া কৰাই দিবলৈ চেষ্টা কৰে। দ্বিতীয় প্ৰয়াসত মহিলাসকলক গৰ্ভপাত কৰিবলৈ পতিয়ন নিওৱা হয়।<ref name="al-monitor.com">{{cite web|title=The Pulse of the Middle East|url=https://al-monitor.com/pulse/ar/culture/2014/07/the-legislative-nightmare-for-single-mothers-in-lebanon.html|access-date=2015-11-20|publisher=Al-monitor.com|archivedate=2019-12-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191212203707/https://al-monitor.com/pulse/ar/culture/2014/07/the-legislative-nightmare-for-single-mothers-in-lebanon.html|deadurl=yes}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:দেশভেদে নাৰী]] c5qvq308tmir5wa27ruq5hweb6r3cj7 0 97733 616738 569636 2026-07-11T12:54:09Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616738 wikitext text/x-wiki {{wikify}}{{পোখালি}}{{Infobox officeholder |name=মানৱ ডেকা |constituency1=১১১ নং [[লখিমপুৰ (বিধানসভা সমষ্টি)|লখিমপুৰ বিধানসভা সমষ্টি]] |office1=[[অসম বিধানসভা]] |birth_date={{Birth date and age|1976|10|20|df=yes}} |birth_place=[[উত্তৰ লখিমপুৰ]], অসম<!-- city, state should be linked together per WP:GEOLINK; do not link country per MOS:OVERLINK --> |spouse=ৰাজশ্ৰী শইকীয়া ডেকা |children=২ |alma_mater=নৰ্থ লখিমপুৰ কলেজ |party=[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |image=মানৱ ডেকা.jpg}} '''মানৱ ডেকা''' ({{lang-en| Manab Deka}}) [[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২১ চনৰ নিৰ্বাচনত]] [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি|বিজেপিৰ]] হৈ লখিমপুৰ সমষ্টিৰ পৰা নিৰ্বাচিত হোৱা [[অসম বিধানসভা|অসম বিধানসভাৰ]] সদস্য৷ ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ দলৰ ড° জয় প্ৰকাশ দাসক পৰাস্ত কৰি তেওঁ ৭০,৩৮৭টা ভোটত জয়লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite news|title=Lakhimpur Election Result & News 2021|url=https://www.timesnownews.com/elections/lakhimpur-assam-election-result-2021|access-date=30 April 2022|publisher=Timesnownews.com|archivedate=30 April 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220430054056/https://www.timesnownews.com/elections/lakhimpur-assam-election-result-2021|deadurl=yes}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == <references group="" responsive="1"></references> [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] ftar0qanwl3jqdbiyhbrhvthxx1gor4 0 101303 616739 616104 2026-07-11T13:11:36Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616739 wikitext text/x-wiki [[File:Mamunul Haque.jpg|thumb|২০২৫ চনত মামুনুল হক]] '''মামুনুল হক''' ({{lang-en| Mamunul Haque, জন্ম: নৱেম্বৰ ১৯৭৩}}) এগৰাকী বাংলাদেশী দেওবন্দী ইছলামিক পণ্ডিত, ৰাজনীতিবিদ, শিক্ষাবিদ, লেখক, সম্পাদক আৰু সমাজ সংস্কাৰক। তেওঁ হেফাজাত-ই-ইছলাম বাংলাদেশৰ প্ৰাক্তন যুটীয়া মহাসচিব,<ref>{{Cite news |date=2021-04-25|title=Hefazat-e-Islam central committee dissolved|url=https://www.dhakatribune.com/bangladesh/2021/04/25/hefazat-e-islam-central-committee-dissolved|access-date=2021-04-25|work=Dhaka Tribune}}</ref> বাংলাদেশৰ খেলাফাত মজলিছৰ মহাসচিব, জামিয়া ৰহমানিয়া আৰব ঢাকাৰ শ্বেইখ আল-হাদীছ, বাবৰি মছজিদ বাংলাদেশৰ প্ৰতিষ্ঠাপক, মাহেকীয়া ৰহমানী পাইগামৰ মুখ্য সম্পাদক, বাংলাদেশ খেলাফাত যুৱ মজলিছৰ সভাপতি আৰু বাইতুল মামুৰ জামে মছজিদত খাতিব। বাংলাদেশৰ ইছলামিক ভাষিক সংগঠন ৰাবেততুল ৱাইজিন বাংলাদেশকে ধৰি কেইবাটাও সংগঠনৰ আগশাৰীৰ ব্যক্তি। নাস্তিক, ধৰ্মনিৰপেক্ষ, ইছলাম বিৰোধীৰ বিৰুদ্ধে কঠোৰ ভাষণ দিয়াসকলৰ মাজত তেওঁ বিশেষভাৱে জনপ্ৰিয় আৰু এই ক্ষেত্ৰত আন্দোলনৰ নেতৃত্ব দিয়াৰ বাবে তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হৈছিল। বাংলাদেশ আৱামী লীগ, ছাত্ৰ লীগ, জুবো লীগকে ধৰি ৬৫টা সংগঠনে ইছলামিক মৌলবাদৰ প্ৰচাৰৰ বাবে তেওঁক নিষিদ্ধ কৰা, গ্ৰেপ্তাৰ কৰা আৰু আদৰ্শ শাস্তি প্ৰদানৰ দাবীত সমগ্ৰ দেশতে এক বৃহৎ আন্দোলন আৰম্ভ কৰিছে।<ref>{{Cite news |date=2020-12-01|title=Sculpture fiasco: Numerous organizations demonstrate demanding arrest of Babunagari, Mamunul|url=https://www.dhakatribune.com/bangladesh/2020/12/01/awami-league-and-affiliates-arrest-babunagari-mamunul-now|access-date=2020-12-10|work=Dhaka Tribune}}</ref><ref>{{Cite news |date=2020-12-08|title=Mamunul condemns vandalising of Bangabandhu sculpture, stands by earlier statement|url=https://www.thedailystar.net/country/news/mamunul-condemns-vandalising-bangabandhu-sculpture-stands-earlier-statement-2007749|access-date=2020-12-10|work=The Daily Star|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|title=Action demanded against Mujib sculpture protesters|url=https://www.newagebd.net/article/122851/action-demanded-against-mujib-sculpture-protesters|access-date=2020-12-10|work=New Age|language=en|archivedate=2020-12-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201212054153/https://www.newagebd.net/article/122851/action-demanded-against-mujib-sculpture-protesters|deadurl=yes}}</ref> ২০২১ চনত তেওঁৰ দ্বিতীয় পত্নীয়ে তেওঁক ধৰ্ষণ কৰাৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰে।<ref>[https://www.thedailystar.net/frontpage/news/second-wife-sues-mamunul-rape-2086541?amp ‘Second wife’ sues Mamunul for rape]</ref> ==আদি জীৱন== মামুনুল হকৰ জন্ম হৈছিল ১৯৭৩ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত, ঢাকাৰ আজিমপুৰত। তেওঁ মূলতঃ মুনছিগঞ্জৰ লৌহাজাঙৰ ভিৰিচ খান গাঁৱৰ ক্বাদিছ বংশৰ এটা বঙালী মুছলমান পৰিয়ালৰ।<ref name=son>{{citation|author=Haque, Mamunul|language=bn|script-title=bn:শায়খুল হাদীস আজিজুল হক ৰাহ. এৰ বৰ্ণাঢ্য জীবন|year=2019}}</ref> তেওঁৰ পিতৃ আজিজুল হক, বাংলাদেশ খেলাফাত মজলিছৰ প্ৰতিষ্ঠাপক আৰু ছহীহ আল-বুখাৰীৰ প্ৰথম বাংলা অনুবাদক আছিল।<ref>{{Cite news|last=Dr. Tuhin Malik|date=2 December 2019|script-title=bn:শায়খুল হাদীসেৰ বিৰুদ্ধে এ কেমন অপপ্ৰচাৰ!|trans-title=What kind of propaganda against Shaykhul Hadith!|url=https://www.dailynayadiganta.com/politics/460954/শায়খুল-হাদীসেৰ-বিৰুদ্ধে-এ-কেমন-অপপ্ৰচাৰ|access-date=2020-12-16|work=Daily Naya Diganta|language=bn}}{{Dead link|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite news|date=13 May 2013|script-title=bn:শায়খুল হাদিসেৰ ছেলে মামুনুল হক খুলনায় আটক|trans-title=Shaikhul Hadith's son Mamunul Haque arrested in Khulna|url=https://www.prothomalo.com/bangladesh/শায়খুল-হাদিসেৰ-ছেলে-মামুনুল-হক-খুলনায়-আটক|access-date=2020-12-16|work=Prothom Alo|language=bn}}{{Dead link|date=January 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> তেওঁৰ ১৩গৰাকী ভাই-ভনী আছে। তেওঁৰ ডাঙৰ ভাতৃ মাহফুজুল হক, বাংলাদেশৰ এজন বিশিষ্ট ইছলামিক পণ্ডিত।<ref>{{Cite news|title=Qawmi Madrassah Education Board gets new chairman|url=https://www.newagebd.net/article/117976/qawmi-madrassah-education-board-gets-new-chairman|access-date=2020-12-16|work=New Age|language=en|archivedate=2020-10-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201014024343/https://www.newagebd.net/article/117976/qawmi-madrassah-education-board-gets-new-chairman|deadurl=yes}}</ref> ==কৃতিত্ব== ২০২০ চনৰ ১০ অক্টোবৰত তেওঁ বাংলাদেশৰ খেলাফাত মজলিছ<ref>{{Cite news|script-title=bn:খেলাফতেৰ ভাৰপ্ৰাপ্ত মহাসচিব মামুনুল|trans-title=Acting Secretary General of Khilafat Mamunul|url=https://www.bd-pratidin.com/news/2020/10/11/575548|access-date=2020-12-16|work=Bangladesh Pratidin|date=11 October 2020|language=bn|title=আৰ্কাইভ কপি|archivedate=2020-10-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201017112230/https://www.bd-pratidin.com/news/2020/10/11/575548|deadurl=yes}}</ref> আৰু ১৫ নৱেম্বৰত বাংলাদেশৰ হেফাজাত-ই-ইছলামৰ যুটীয়া মহাসচিব নিৰ্বাচিত হয়।<ref>{{Cite news |script-title=bn:হেফাজতেৰ পূৰ্ণাঙ্গ কমিটিৰ তালিকা প্ৰকাশ |trans-title=Publication of the list of the full committee of Hefazat|url=https://www.somoynews.tv/pages/details/247077|access-date=2020-12-16|work=Somoy News|language=bn-BD|title=Somoy Tv News }}</ref> ২০১৯ চনৰ ২৯ ছেপ্টেম্বৰত বাংলাদেশৰ ইছলামিক ভাষিক সংগঠন ৰাবেতুল ৱাইজিন, বাংলাদেশৰ উপদেষ্টা হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়।<ref>{{Cite news |script-title=bn:ওয়াজেৰ ওপৰ নজৰদাৰিৰ নামে আলেমদেৰ কণ্ঠৰোধ চলবে না, কৰ্মশালায় বক্তাৰা |trans-title=Scholars in conference, will not be silenced in the name of monitoring Waz|url=https://www.banglatribune.com/politics/news/557257/%E0%A6%93%E0%A6%AF%E0%A6%BC%E0%A6%BE%E0%A6%9C%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%93%E0%A6%AA%E0%A6%B0-%E0%A6%A8%E0%A6%9C%E0%A6%B0%E0%A6%A6%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A6%B0-%E0%A6%A8%E0%A6%BE%E0%A6%AE%E0%A7%87-%E0%A6%86%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%AE%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%95%E0%A6%A3%E0%A7%8D%E0%A6%A0%E0%A6%B0%E0%A7%8B%E0%A6%A7-%E0%A6%9A%E0%A6%B2%E0%A6%AC%E0%A7%87-%E0%A6%A8%E0%A6%BE|access-date=2020-12-16|work=Bangla Tribune|language=bn}}</ref> ২০২০ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত তেওঁ ঢাকাত বাবৰি মছজিদ, বাংলাদেশ নিৰ্মাণৰ কাম আৰম্ভ কৰে।<ref>{{Cite news |script-title=bn:ঢাকায় বাবৰি মসজিদেৰ ভিত্তি স্থাপন কৰলেন আল্লামা শফী |trans-title=Allama Shafi laid the foundation of Babri Mosque in Dhaka|url=https://www.jagonews24.com/religion/article/561849|access-date=2020-12-16|work=Jago News 24|language=bn}}</ref> ==পৰিয়াল== হকৰ মতে তেওঁ তিনিবাৰ বিয়া কৰিছে যদিও আমিনা টায়িবাৰ সৈতে হোৱা বিবাহকহে স্বীকৃতি দিয়া হৈছে।<ref>{{Cite web |title=Hifazat leader Mamunul has 3 wives, only one marriage is registered: police |url=https://m.bdnews24.com/en/detail/bangladesh/1881945 |access-date=2024-01-09 |archivedate=2021-11-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211117183432/https://m.bdnews24.com/en/detail/bangladesh/1881945 |deadurl=yes }}</ref> তেওঁৰ মতে, তেওঁৰ আন দুগৰাকী পত্নী হ’ল জন্নত আৰা ঝৰ্ণা আৰু জন্নাতুল ফাৰ্দুছ লিপি। অৱশ্যে ঝৰ্ণাই তেওঁক ধৰ্ষণ আৰু আটক কৰাৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰিছে আৰু তেওঁলোক বিবাহিত নহয় বুলি উল্লেখ কৰিছে।<ref>[https://m.theindependentbd.com/post/261940 "Second wife" claimed by Mamunul Haque files rape case against him]</ref> ==গ্ৰেপ্তাৰ== ২০১৩ চনৰ ৫ আৰু ৬ মে'ত ঢাকাৰ ছাপলা চৌহদত অনুষ্ঠিত ''হেফাজাট'' আন্দোলনৰ নেতৃত্ব দিয়াৰ বাবে বাংলাদেশ চৰকাৰে ২০১৩ চনৰ ১২ মে' মাহত তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰে।<ref>{{Cite news |script-title=bn:হেফাজত নেতা মামুনুল হক খুলনায় গ্ৰেফতাৰ|url=https://www.banglanews24.com/national/news/bd/195864.details|access-date=2020-10-22|work=banglanews24.com|date=12 May 2013 |language=bn}}</ref> এই সময়ছোৱাত তেওঁ ''স্পীকিং ফ্ৰম প্ৰিজন'' নামৰ এখন কিতাপ লিখিছিল আৰু সেই বছৰৰে ছেপ্টেম্বৰ মাহত কিতাপখন প্ৰকাশ পাইছিল।<ref>{{Cite web|title=Speaking from prison - Mamunul Haque|url=https://www.rokomari.com/book/106623/karagar-theka-bolse|access-date=2020-12-16|website=www.rokomari.com|language=en}}</ref> ==সাহিত্য প্ৰকাশ== মামুনুল হকে দহখন গ্ৰন্থ প্ৰকাশ কৰিছে আৰু চাৰিখন সম্পাদনা কৰিছে। ২০০১ চনৰ পৰা তেওঁ মাহেকীয়া ৰহমানী পেগেম আলোচনীৰ সম্পাদক হৈ আছে।<ref>{{Cite news |script-title=bn:বিজয়েৰ মাসে ইসলামি পত্ৰিকাগুলো যেমন |trans-title=Qaumi scholars are advancing in the practice of Bengali|url=https://www.banglanews24.com/islam/news/bd/370992.details|access-date=2020-10-12|work=[[banglanews24.com]]|date=24 February 2015 |language=bn}}</ref><ref>{{Cite news |title=What are the Islamic magazines like in the month of victory? |url=https://www.banglatribune.com/others/news/599732|access-date=2020-10-12|work=[[Bangla Tribune]]|language=bn}}</ref> তেওঁ ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু দৈনিক বাতৰি কাকততো সমসাময়িক বিষয়সমূহৰ ওপৰত প্ৰবন্ধ লিখে।<ref>{{Cite news|script-title=bn:আল্লামা আহমদ শফীৰ পাশে একজন‌ও কি ভালোবাসাৰ মানুষ নেই?|trans-title=Allama Ahmad Shafi's side is not a man of love?|work=[[Manab Zamin]]|url=https://m.mzamin.com/article.php?mzamin=241522|access-date=11 October 2020|language=bn|title=আৰ্কাইভ কপি|archivedate=29 September 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200929134411/https://m.mzamin.com/article.php?mzamin=241522|deadurl=yes}}</ref> ==তথ্য সূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি]] aalq6wbicmcg0hzjacxut3ehbqrh2oy 0 102455 616815 561643 2026-07-12T04:49:08Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616815 wikitext text/x-wiki [[File:Laxmi dyah.jpg|thumb|200px|দেৱী লক্ষ্মীৰ ছবি]] [[File:Bhintuna bunting.jpg|thumb|200px|কাঠমাণ্ডুৰ পথৰ ওপৰত তোৰণ সাজি “ভিণ্টুমা’’ বুলি নৱবৰ্ষৰ শুভেচ্ছা জ্ঞাপন]] [[File:Kijapuja ritual.jpg|thumb|200px|মণ্ডলৰ সৈতে কিজা পূজা]] '''স্বন্তি''' নেপালৰ নেৱাৰ সম্প্ৰদায়ৰ মাজত প্ৰচলিত পাঁচ দিনীয়া এক উৎসৱ, যিটো নেৱাৰ জনগোষ্ঠীৰ বাবে বছৰৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ উদযাপন। ই নেৱাৰসকলে কৰা [[তিহাৰ]] বা [[দীপাৱলী]]ৰ নৱ সংস্কৰণ। এই উৎসৱত ঘৰৰ নাৰীসকলৰ ভূমিকাক উজ্জ্বল কৰি তোলে আৰু এই অনুষ্ঠানত তেওঁলোকে পৰিয়ালৰ সুখ-শান্তিৰ বাবে আন সদস্যসকলক মূল্যবান সামগ্ৰী উপহাৰ দি মংগল কামনা কৰি আৰু মৃত্যুৰ দেৱতাক শান্ত কৰি দীৰ্ঘায়ুৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰে।<ref>{{cite journal |last= Shrestha |first= Bal Gopal |date= July 2006 |title= The Svanti Festival: Victory over Death and the Renewal of the Ritual Cycle in Nepal |url= http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/contributions/pdf/CNAS_33_02_03.pdf |journal= Contributions to Nepalese Studies |publisher= CNAS/TU |volume= 33 |issue= 2 |pages= 206–221 |access-date= 8 December 2013 |archivedate= 13 December 2013 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20131213034438/http://himalaya.socanth.cam.ac.uk/collections/journals/contributions/pdf/CNAS_33_02_03.pdf |deadurl= yes }}</ref><ref>{{cite book |last=Levy |first=Robert Isaac |year=1990 |title=Mesocosm: Hinduism and the Organization of a Traditional Newar City in Nepal |url=http://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/view?docId=ft6k4007rd;chunk.id=d0e14766;doc.view=print |location=Berkeley |publisher=University of California Press |access-date=30 October 2013 |archivedate=11 December 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131211123517/http://publishing.cdlib.org/ucpressebooks/view?docId=ft6k4007rd;chunk.id=d0e14766;doc.view=print }}</ref> উৎসৱৰ সময়ত ঘৰৰ খিৰিকী আৰু দুৱাৰমুখ ফুলৰ মালা আৰু চাকিৰে সজাই তোলা হয়। উদযাপনৰ অংশ হিচাপে দেৱতা, জীৱ-জন্তু আৰু মানুহক শ্ৰদ্ধা নিবেদন কৰা হয়। এই উৎসৱ হিন্দু আৰু বৌদ্ধ উভয় ধৰ্মী লোকে উদযাপন কৰে। উৎসৱটি চান্দ্ৰ পঞ্জিকা অনুসৰি অনুষ্ঠিত হয়; গতিকে তাৰিখ সলনি কৰিব হ’ব পাৰে। ২০১৭ চনত এই উৎসৱ আছিল ১৭–২১ অক্টোবৰ।<ref>{{cite web | url=http://www.drikpanchang.com/nepali/tihar/tihar-calendar.html | title=2017 Tihar &#124; Swanti Calendar | access-date=16 October 2017}}</ref> ==পৰম্পৰা== স্বন্তি উৎসৱৰ প্ৰথম দুদিন ক্ৰমে কাউৰী আৰু কুকুৰৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত ''কোৱাহ পূজা'' আৰু ''খিচা পূজা'' হয়; এই দুয়োবিধ জীৱ মৃত্যুৰ দূত হিচাপে জনাজাত। কাউৰীৰ ভোজৰ বাবে ঘৰৰ ছাদত খাদ্যবস্তু থৈ দিয়া হয়। মানুহে কুকুৰক ডিঙিত ফুলৰ মালা পিন্ধায় আৰু সুস্বাদু খাদ্য আগবঢ়াই সন্মান জনায়। উৎসৱৰ তৃতীয় দিনটো হৈছে ''ছা পূজা'', গৰুৰ বাবে উৎসৰ্গিত দিন। এইবোৰে মৃতকৰ আত্মাক মৃতকৰ দেশলৈ লৈ যায় বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।<ref>{{cite book |last1= Gutschow |first1= Niels | last2= Bau |first2= Christian |year=2005 |title=Death and ancestor rituals among the Newars of Bhaktapur, Nepal |publisher= Otto Harrassowitz Verlag |isbn= 9783447051606| page=64}}</ref> ইয়াৰ লগতে তৃতীয় দিনা গৃহস্থই ধনৰ দেৱী [[লক্ষ্মী]]ক পূজা কৰি [[লক্ষ্মী পূজা]] পালন কৰে৷ ঘৰৰ ভিতৰৰ কোঠা এটাত স্থাপন কৰা মন্দিৰত দেৱীৰ নতুন ছবি আঁকে আৰু গুড়িৰে এটি [[মণ্ডল]] সাজি পূজা কৰে। তাৰ পিছত পৰিয়ালৰ সকলো সদস্যই দেৱীলৈ মুদ্ৰা আগবঢ়াই পূজা কৰে। পিছদিনা ম্হা পূজা(Mha puja)ৰ দিনটোক ''থাইভু'' নামেৰে জনাজাত, এখন বিশাল প্লেটত বিভিন্ন খাদ্য সামগ্ৰীৰে ওখকৈ স্তূপ কৰি দেৱীক আগবঢ়োৱা ভোজ খোৱা হয়। দেৱী লক্ষ্মীৰ চিত্ৰকলাত সন্নিৱিষ্ট আনুষংগিক বস্তু আৰু পৰিচাৰকসকলৰ দ্বাৰা নেৱাৰ পৰম্পৰাত দেৱীক পৃথক ৰূপত দেখা যায়। তেওঁৰ সোঁহাতত ''জৱালা ন্হাইকন''(জুইৰ শিখাৰে আগুৰি থকা দাপোন) আৰু বাওঁহাতত ''সিনহামু''(পাঁচ স্তৰৰ ছাটিৰে ঢাকি থোৱা গুড়িৰ পাত্ৰ) লৈ থকা দেখা গৈছে। সমৃদ্ধি আৰু সৌভাগ্যৰ বাবে বুলি মন্যতা দিয়া এই দুটা আচাৰ-ব্যৱহাৰ নেৱাৰ সমাজৰ বহু অনুষ্ঠানৰ বাবে প্ৰয়োজনীয়। ধনৰ মোনা ধৰি থকা মানুহৰ আকৃতিক ধনৰ অধিপতি [[কুবেৰ]] বা ধনী ব্যৱসায়ী বুলি কোৱা হয়। লোমশ জীৱবোৰক ''খ্যাহ''(কিংবদন্তি জীৱ) উচ্চ [[হিমালয়]]ত বাস কৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। প্ৰাচীন কালত [[তিব্বত]]লৈ যোৱা বণিকসকলে বৰফেৰে আবৃত পথত ইহঁতৰ সম্মুখীন হোৱা বুলি কোৱা হয় আৰু এইবোৰ [[য়েটি]]ৰ সৈতে একে হ’ব পাৰে।<ref>{{cite book |last=Chitrakar |first=Madan |year=2012 |title=Nepali Art |location=Kathmandu |publisher=Teba-Chi Studies Centre |isbn=978-9937-2-4933-1 |pages=19–23 }}</ref> পিছদিনা ''ম্হা পূজা'' যাৰ অৰ্থ "আত্মাৰ পূজা"। এই অনুষ্ঠানে আত্মাক শুদ্ধ আৰু শক্তিশালী কৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। [[ম্হা পূজা]]ই নেপাল সম্বতৰ নৱবৰ্ষৰ শুভ আৰম্ভণিৰ ইংগিত দিয়ে আৰু অংশগ্ৰহণকাৰীৰ বাবে সমৃদ্ধি আৰু দীৰ্ঘায়ু কামনা কৰে।<ref>{{cite news |last=Maharjan |first=Ujjwala |title=Cultural symbolisms in Mha Puja |url=http://archives.myrepublica.com/portal/index.php?action=news_details&news_id=24968 |access-date=30 October 2013 |newspaper=Republica |date=5 November 2010 |archivedate=26 September 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130926204918/http://archives.myrepublica.com/portal/index.php?action=news_details&news_id=24968 |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite news|title=Mha Puja today, Nepal Sambat 1132 being observed|url=http://www.ekantipur.com/2011/10/27/top-story/mha-puja-today-nepal-sambat-1132-being-observed/342845.html|access-date=30 October 2013 |newspaper=Ekantipur |date=27 October 2011}}</ref> এই অনুষ্ঠানত এটা মণ্ডলৰ পূজা কৰা হয় আৰু তান্ত্ৰিক ধাৰণাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা শুভ খাদ্য সামগ্ৰীৰ এটা গোট (চাউলৰ মদ, মাংস, ধোঁৱা দিয়া মাছ, মচুৰ দাইলৰ বড় আৰু সিজোৱা কণী) ''চাগান'' আগবঢ়োৱা হয়। স্বন্তিৰ পঞ্চম দিনটো ''কিজা পূজা'' নামেৰে জনাজাত আৰু এই দিনটো ভাই-ভনীৰ বাবে উচৰ্গা কৰা হয়। অনুষ্ঠানত ভগ্নীসকলে কনিষ্ঠ ভাতৃক সন্মান জনাই ম্হা পূজাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা মণ্ডলৰ সৈতে মিল থকা এটা মণ্ডলত পূজা কৰে। তেওঁলোকে তেওঁলোকক মণ্ডলৰ কাষত ৰখা দীঘলীয়া জ্বলি থকা শিখা আগবঢ়াই দিয়ে আৰু লগতে দীৰ্ঘায়ু আৰু সৌভাগ্যৰ প্ৰতীক হিচাপে পৱিত্ৰ সূতা(ক্কাখা) আৰু ফলৰ টোপোলা (তাহষা) উপহাৰ দিয়ে। তাৰ পিছত ভগ্নীসকলে নিজৰ ভাতৃক ''চাগান'' আগবঢ়ায়, যি পাঁচবিধ শুভ খাদ্য সামগ্ৰীৰে গঠিত। মদ, মাংস, মাছ, মচুৰ দাইলৰ বড় আৰু কণী এই পাঁচটা বস্তুৱে ক্ৰমে পোহৰ, পৃথিৱী, পানী, বায়ু আৰু আকাশৰ পাঁচটা তান্ত্ৰিক ধাৰণা প্ৰতীক।<ref>{{cite book |last1=Juju |first1=Baldev |last2=Shrestha |first2=Surendra Man |date=1985 |title=Nepa ya Tantric Dyah wa Tantric Puja |trans-title=Nepal's Tantric Deity and Tantric Worship |language=new|location=Kathmandu |publisher=Baldev Juju and Surendra Man Shrestha|page=19}}</ref> ভাতৃদ্বয়ে বিনিময়ত নগদ ধন আৰু কাপোৰ উপহাৰ দিয়ে। তাৰ পিছত তেওঁলোকক আড়ম্বৰপূৰ্ণ ভোজৰ আয়োজন কৰা হয়। পৰিয়ালৰ পৰম্পৰা অনুসৰি ভগ্নীৰ ঘৰত বা ভাতৃৰ ঘৰত অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হ’ব পাৰে। স্বন্তি শেষ হোৱাৰ পিছদিনা পিতৃ-মাতৃয়ে বিবাহিত কন্যা সন্তানক ''ম্হা পূজা''ৰ সময়ত দেৱী লক্ষ্মীক উপহাৰ দিয়া ভোজৰ অংশ খাবলৈ নিমন্ত্ৰণ কৰে। ডাঙৰ প্লেটখনৰ প্ৰতিটো বস্তু সৰু সৰু অংশত ভাগ কৰা হয় যাতে পৰিয়ালৰ সকলো সদস্যই অংশ পায়। ==তথ্য সূত্ৰ== ​ [[শ্ৰেণী:লোকবিশ্বাস]] [[শ্ৰেণী:নেপালৰ সংস্কৃতি]] k6kgulauobw5fou7ajp1ptrfgn4qkfz 0 106072 616795 433183 2026-07-11T19:12:54Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616795 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = লামিন য়ামাল | full_name = লামিন য়ামাল নাছৰাউই এবানা | image = | birth_date = {{Birth date and age|2007|7|13|df=y}}<ref name=":8">{{Cite web |title=Lamine Yamal |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/barca-b/players/3673478/ |access-date=2024-03-28 |website=FC Barcelona|archive-date=17 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240317125534/https://www.fcbarcelona.com/en/football/barca-b/players/3673478/ |url-status=live }}</ref> | birth_place = এস্পলুগেছ ডি ল'ব্ৰেগাট, স্পেইন | height = ১.৭৮ মিটাৰ (৫ ফুট ১০ ইঞ্চি)<ref name=":8"/> | position = [[Winger (football)|উইংগাৰ]] | currentclub = [[FC Barcelona|বাৰ্চিলোনা]] | clubnumber = ২৭ | youthyears1 = ২০১৩–২০২৩ | youthclubs1 = [[FC Barcelona (youth)|বাৰ্চিলোনা]] | years1 = ২০২৩ | clubs1 = [[FC Barcelona Atlètic|বাৰ্চিলোনা বি]] | caps1 = ১ | goals1 = ০ | years2 = ২০২৩– | clubs2 = [[FC Barcelona|বাৰ্চিলোনা]] | caps2 = ৩৮ | goals2 = ৫ | nationalyears1 = ২০২১ | nationalteam1 = [[Spain national under-15 football team|স্পেইন U15]] | nationalcaps1 = ৪ | nationalgoals1 = ১ | nationalyears2 = ২০২২ | nationalteam2 = [[Spain national under-16 football team|স্পেইন U16]] | nationalcaps2 = ৬ | nationalgoals2 = ৩ | nationalyears3 = ২০২২–২০২৩ | nationalteam3 = [[Spain national under-17 football team|স্পেইন U17]] | nationalcaps3 = ২০ | nationalgoals3 = ৮ | nationalyears4 = ২০২২ | nationalteam4 = [[Spain national under-19 football team|স্পেইন U19]] | nationalcaps4 = ১ | nationalgoals4 = ০ | nationalyears5 = ২০২৩– | nationalteam5 = [[Spain national football team|স্পেইন]] | nationalcaps5 = ১৩ | nationalgoals5 = ৩ | club-update = ২১:০৮, ২৬ মে' ২০২৪ (ইউ টি চি) | nationalteam-update = ২৩:২৮, ৯ জুলাই ২০২৪ }} '''লামিন য়ামাল নাছৰাউই এবানা''' ({{lang-en|Lamine Yamal Nasraoui Ebana}};জন্ম ১৩ জুলাই ২০০৭) হৈছে কাটালোনিয়াৰ এগৰাকী স্পেনিছ পেছাদাৰী [[ফুটবল খেলুৱৈ]] যি [[লা লিগা]] ক্লাব [[এফ. চি. বাৰ্চিলোনা|বাৰ্চিলোনা]] আৰু স্পেইনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় দলৰ হৈ ৰাইট উইংগাৰ হিচাপে খেলে। তেওঁক বিশ্বৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ যুৱ প্ৰতিভা হিচাপে গণ্য কৰা হয়। <ref name="goalsensation2">{{Cite web|date=11 January 2024|title=Watch: Lamine Yamal making more history! 16-year-old Barcelona sensation breaks Supercopa goalscoring record after late strike against Osasuna|url=https://www.goal.com/en/lists/watch-lamine-yamal-history-16-year-old-barcelona-sensation-supercopa-goalscoring-record-osasuna/bltd41eed3f97af8ab6|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240111223729/https://www.goal.com/en/lists/watch-lamine-yamal-history-16-year-old-barcelona-sensation-supercopa-goalscoring-record-osasuna/bltd41eed3f97af8ab6|archivedate=11 January 2024|accessdate=10 February 2024|work=[[Goal (website)|Goal]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.givemesport.com/best-young-players-in-world-football-soccer-ranked/|title=The 25 best young players in world football right now ranked in order|work=Give Me Sport|date=1 July 2024}}</ref><ref name="BBCborn242">[https://www.bbc.co.uk/sport/football/articles/cx82xyynw17o 'A superstar is born' - Yamal's history making moment of 'genius'], Gary Rose, ''BBC Sport'', 10 July 2024</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == [[কাটালোনিয়া]] এছপ্লুগেছ ডি ল 'ব্ৰেগাটত জন্মগ্ৰহণ কৰা য়ামাল গ্ৰেন' লাৰ্ছ আৰু মাটাৰোত ডাঙৰ হৈছিল।<ref name="Corbella22">{{Cite web|last=Corbella|first=Enrique|title=Lamine Yamal, el niño de 15 años que ya entrena con el Barcelona: descubre al "mini Messi" de La Masía|url=https://www.marca.com/futbol/barcelona/2022/09/05/6315a6aa268e3ead0d8b4588.html|date=5 September 2022|accessdate=6 September 2022|work=[[Marca (newspaper)|Marca]]|language=es|archivedate=6 September 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220906214946/https://www.marca.com/futbol/barcelona/2022/09/05/6315a6aa268e3ead0d8b4588.html}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ole.com.ar/futbol-internacional/espana/lamine-yamal-promesa-compara-messi-barcelona_0_8rEHaU9Mr9.html|title=Tiene 15 años, lo comparan con Messi y ya se entrena con Xavi en el Barcelona|date=23 September 2022|accessdate=9 October 2022|language=es|archivedate=9 October 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221009233422/https://www.ole.com.ar/futbol-internacional/espana/lamine-yamal-promesa-compara-messi-barcelona_0_8rEHaU9Mr9.html}}</ref><ref>{{Cite web|title=The story of 16-year-old Lamine Yamal, destined to be Barcelona's next superstar|url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/38354902/the-story-16-year-old-lamine-yamal-barca-next-superstar|work=[[ESPN]]|date=10 September 2023|accessdate=15 March 2024|archivedate=15 March 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240315022940/https://www.espn.com/soccer/story/_/id/38354902/the-story-16-year-old-lamine-yamal-barca-next-superstar}}</ref> তেওঁৰ পিতৃ [[মৰক্কো|মৰক্কোৰ]] আৰু মাতৃ এগৰাকী ইকুৱাটোগুইনীয়। ইয়ামালৰ বয়স যেতিয়া সাত বছৰ আছিল, তেতিয়া তেওঁৰ পৰিয়ালটো বাৰ্চিলোনালৈ স্থানান্তৰিত হৈছিল য 'ত তেওঁ [[এফ. চি. বাৰ্চিলোনা (য়ুথ)|এফচি বাৰ্চিলোনাৰ যুৱ একাডেমী]]ত যোগদান কৰিছিল।<ref name=":12">{{Cite web|last=Picó|first=Diego|last2=Gillingham|first2=Geoff|title=Lamine Yamal shows shades of Messi|url=https://www.marca.com/en/football/barcelona/2019/12/28/5e072c5722601dbe358b45a6.html|date=28 December 2019|accessdate=6 September 2022|work=Marca|archivedate=9 September 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220909141431/https://www.marca.com/en/football/barcelona/2019/12/28/5e072c5722601dbe358b45a6.html}}</ref><ref name=":22">{{Cite web|title=FC Barcelona: Wird Lamine Yamal (15) der nächste Lionel Messi?|url=https://sportbild.bild.de/fussball/la-liga/primera-division/fc-barcelona-wird-lamine-yamal-15-der-naechste-lionel-messi-81228506.sport.html|work=[[Sport Bild]]|date=5 September 2022|accessdate=6 September 2022|language=de|archivedate=9 September 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220909141433/https://sportbild.bild.de/fussball/la-liga/primera-division/fc-barcelona-wird-lamine-yamal-15-der-naechste-lionel-messi-81228506.sport.html}}</ref><ref name=":02">{{Cite web|title=La saison 19/20 du prodige de la Masia, Lamine Yamal|url=https://lionsdelatlas.ma/la-saison-19-20-du-prodige-de-la-masia-lamine-yamal/|work=Lions de l'Atlas|date=18 November 2020|accessdate=6 September 2022|language=fr|archivedate=9 September 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220909141430/https://lionsdelatlas.ma/la-saison-19-20-du-prodige-de-la-masia-lamine-yamal/}}</ref> ইয়ামাল এজন [[মুছলমান]] খেলুৱৈ।<ref>{{Cite web|url=https://www.isfootball8.com/2024/04/meet-beautiful-family-of-barcelona_23.html|title=Meet the beautiful family of Barcelona player Lamine Yamal|date=23 April 2024}}</ref> == কেৰিয়াৰৰ পৰিসংখ্যা == === ক্লাব === {{Updated|২০২৪ চনৰ ২৬ মে’ত খেলা মেচ}}<ref name="Soccerway">{{cite web |title=Lamine Yamal |url=https://www.worldfootball.net/player_summary/lamine-yamal/ |access-date=15 August 2023 |website=WorldFootball|archive-date=30 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230430064230/https://www.worldfootball.net/player_summary/lamine-yamal/ |url-status=live }}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center" |+ক্লাব, ঋতু আৰু প্ৰতিযোগিতা অনুসৰি উপস্থিতি আৰু লক্ষ্য ! rowspan="2" |ক্লাব ! rowspan="2" |ঋতু ! colspan="3" |লীগ ! colspan="2" |কোপা দেল ৰে ! colspan="2" |ইউৰোপ ! colspan="2" |আনবোৰ ! colspan="2" |মুঠ |- ! বিভাগ ! এপসমূহ ! লক্ষ্যসমূহ ! এপসমূহ ! লক্ষ্যসমূহ ! এপসমূহ ! লক্ষ্যসমূহ ! এপসমূহ ! লক্ষ্যসমূহ ! এপসমূহ ! লক্ষ্যসমূহ |- |বাৰ্চিলোনা এথলেটিকছ |২০২২–২৩ |প্ৰাইমৰা ফেডাৰেচন |১ |০ | colspan="২" | - | colspan="২" | - |২ {{Efn|প্ৰিমেৰা ফেডাৰেচন প্লে অফত অংশগ্ৰহণ}} |০ |৩ |০ |- | rowspan="৩" |বাৰ্চিলোনা |২০২২–২৩ |লা লিগা |১ |০ |০ |০ |০ |০ |০ |০ |১ |০ |- |২০২২–২৩ |লা লিগা |৩৭ |৫ |১ |১ |১০ {{Efn|ইউএফএ চেম্পিয়নছ লীগত অংশগ্ৰহণ।|name=UCL}} |০ |২ {{Efn|ছুপাৰকোপা ডি এস্পানাত অংশগ্ৰহণ|name=SDE}} |১ |৫০ |৭ |- ! colspan="২" |মুঠ ! ৩৮ ! ৫ ! ১ ! ১ ! ১০ ! ০ ! ২ ! ১ ! ৫১ ! ৭ |- ! colspan="৩" |কেৰিয়াৰৰ মুঠ ! ৩৯ ! ৫ ! ১ ! ১ ! ১০ ! ০ ! ৪ ! ১ ! ৫৪ ! ৭ |} {{Notelist}} === আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় === {{Updated|২০২৪ চনৰ ৯ জুলাইত খেলা মেচ}}<ref name="EUFoot">{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=32440|title=Lamine Yamal|website=EU-Football.info|access-date=20 February 2021|archive-date=2 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231002151630/https://eu-football.info/_player.php?id=32440|url-status=live}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ৰাষ্ট্ৰীয় দল আৰু বছৰ অনুসৰি উপস্থিতি আৰু লক্ষ্য ! ৰাষ্ট্ৰীয় দল ! বছৰ ! এপসমূহ ! লক্ষ্যসমূহ |- | rowspan="২" |স্পেইন |২০২৩ |৪ |২ |- |২০২৪ |৯ |১ |- ! colspan="২" |মুঠ ! ১৩ ! ৩ |} {{Updated|২০২৪ চনৰ ৯ জুলাইত খেলা মেচ}} :''স্পেইনৰ স্ক’ৰ প্ৰথমে তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে, স্ক’ৰ দণ্ডকৰ প্ৰতিটোৱে য়ামালৰ গ’লৰ পিছৰ স্ক’ৰক সূচায়।''<ref name="EUFoot"/> {| class="wikitable sortable" |+লেমিন ইয়ামালে কৰা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গ 'লৰ তালিকা ! scope="col" |নাই। ! scope="col" |তাৰিখ ! scope="col" |স্থান ! scope="col" |কেপ ! scope="col" |বিৰোধী ! scope="col" |স্ক "ৰ ! scope="col" |ফলাফল ! scope="col" |প্ৰতিযোগিতা |- | align="center" |১ |৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৩ |বৰিছ পাইচাডজে দিনামো এৰিনা, টিবিলিচি, জৰ্জিয়া | align="center" |১ |{{Fb|GEO}} | align="center" |৭–১ | align="center" |৭–১ |ইউইএফএ ইউৰো ২০২৪ যোগ্যতা অৰ্জন |- | align="center" |২ |১৬ নৱেম্বৰ ২০২৩ |আলফামেগা ষ্টেডিয়াম, লিমাছোল, চাইপ্ৰাছ | align="center" |৩ |{{Fb|CYP}} | align="center" |১–০ | align="center" |৩–১ |ইউইএফএ ইউৰো ২০২৪ যোগ্যতা অৰ্জন |- | align="center" |৩ |৯ জুলাই ২০২৪ |এলিয়ানজ এৰিনা, মিউনিখ, জাৰ্মানী | align="center" |১৩ |{{Fb|FRA}} | align="center" |১–১ | align="center" |২–১ |ইউইএফএ ইউৰো ২০২৪ |} == সন্মান == '''বাৰ্চিলোনা''' * লা লিগা ২০২২-২৩ <ref>{{Cite news|date=14 May 2023|title=FC Barcelona, Liga champions 2022/23!|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/3344756/fc-barcelona-liga-champions-202223|publisher=[[FC Barcelona]]|access-date=14 May 2023|archivedate=2 December 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181202111602/https://www.fcbarcelona.com/}}</ref> '''ব্যক্তিগত''' * লা লিগা U23 মাহৰ শ্ৰেষ্ঠ খেলুৱৈ আগষ্ট ২০২৩ <ref name=":7">{{Cite news|date=8 September 2023|title=Lamine Yamal, Best LaLiga EA Sports U23 Player in August|url=https://www.laliga.com/en-US/news/lamine-yamal-best-laliga-ea-sports-u23-player-in-august|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230908193726/https://www.laliga.com/en-US/news/lamine-yamal-best-laliga-ea-sports-u23-player-in-august|archivedate=8 September 2023|access-date=8 September 2023}}</ref> * লা লিগা অনুৰ্ধ-২৩ ছিজনৰ শ্ৰেষ্ঠ খেলুৱৈ ২০২৩-২৪ <ref>{{Cite news|title=OFFICIAL: FC Barcelona winners at the LALIGA Awards|date=28 May 2024|url=https://www.fcbarcelona.com/en/club/news/4029590/fc-barcelona-winners-at-the-laliga-awards|access-date=28 May 2024}}</ref> * টুট 'স্প' ৰ্টৰ কনিষ্ঠতম বঁটা ২০২৩ <ref>{{Cite news|url=https://www.fcbarcelona.com/en/club/news/3788705/aitana-bonmati-and-lamine-yamal-win-golden-boy-2023-awards|title=Aitana Bonmatí and Lamine Yamal win Golden Boy 2023 awards|website=FC Barcelona|date=17 November 2023}}</ref> * গ্লোব ছ 'কাৰ বঁটা-উদীয়মান খেলুৱৈ সময়ঃ ২০২৪ <ref>{{Cite web|date=28 May 2024|title=Lamine Yamal (Emerging Player)|url=https://www.globesoccer.com/winners/lamine-yamal-emerging-player-2024/|accessdate=29 May 2024|work=[[Globe Soccer Awards]]|archivedate=29 May 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240529073640/https://www.globesoccer.com/winners/lamine-yamal-emerging-player-2024/}}</ref> * আই. এফ. এফ. এইচ. এছ পুৰুষ যুৱ (ইউ২০) ইউইএফএ দলঃ ২০২৩ <ref>{{Cite web|title=IFFHS Men's Youth (U20) UEFA Team 2023|url=https://iffhs.com/posts/3387|date=5 February 2024|access-date=10 July 2024|archivedate=25 July 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240725002754/https://iffhs.com/posts/3387|deadurl=yes}}</ref> * ইউইএফএ ইউৰোপীয় অনুৰ্ধ-১৭ চেম্পিয়নশ্বিপৰ শীৰ্ষ স্ক 'ৰাৰঃ ২০২৩ <ref>{{Cite web|title=2023 Under-17 EURO: Top scorers|url=https://www.uefa.com/under17/news/0281-180c7c9f5b3a-1c2b2785d1e8-1000--2023-under-17-euro-top-scorers/|work=UEFA|date=2 June 2023|accessdate=28 November 2023|archivedate=15 December 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231215211504/https://www.uefa.com/under17/news/0281-180c7c9f5b3a-1c2b2785d1e8-1000--2023-under-17-euro-top-scorers/}}</ref> * ইউইএফএ ইউৰোপীয় অনুৰ্ধ-১৭ চেম্পিয়নশ্বিপ টুৰ্ণামেণ্টৰ দলঃ ২০২৩ <ref>{{Cite web|title=2023 UEFA European Under-17 Championship Team of the Rezwan Tournament|url=https://www.uefa.com/under17/news/0282-1838df4ead94-bd5ca598e6c8-1000--2023-uefa-european-under-17-championship-team-of-the-tourn/|work=UEFA.com|language=en|date=10 June 2023|accessdate=28 November 2023|archivedate=9 December 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231209191823/https://www.uefa.com/under17/news/0282-1838df4ead94-bd5ca598e6c8-1000--2023-uefa-european-under-17-championship-team-of-the-tourn/}}</ref> * মাহৰ লা লিগা গ 'লঃ মাৰ্চ ২০২৪ <ref>{{Cite news|date=26 March 2024|title=Lamine Yamal wins LALIGA EA SPORTS Goal of the Month for March|url=https://www.laliga.com/en-GB/news/lamine-yamal-wins-laliga-ea-sports-goal-of-the-month-for-march|access-date=26 March 2024}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ফুটবল খেলুৱৈ]] fk9709kxq7zklclhaxkl7u10wf38v9f 0 107656 616814 574743 2026-07-12T04:31:04Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616814 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = সৌম্য সৰকাৰ | image = Soumya Sarkar (1) (cropped).jpg | image_size = | caption = সৌম্য ২০১৮ চনত | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1993|2|25}} | birth_place = [[বাংলাদেশ]] | heightft = | heightinch = 10 | batting = বাওঁহাত | bowling = [[Fast bowling|medium-fast]] | role = [[Batting order (cricket)#Top order|Opening batter]] | international = true | internationalspan =২০১৪-বৰ্তমান | country = বাংলাদেশ | testcap = ৭৬ | testdebutagainst = পাকিস্তান | testdebutdate =২৮ এপ্ৰিল | testdebutyear = ২০১৫ | lasttestagainst = ৱেষ্ট ইণ্ডিজ | lasttestdate = ১১ ফেব্ৰুৱাৰী | lasttestyear = ২০২১ | odicap = ১১৫ | odidebutagainst = জিম্বাৱে | odidebutdate = ১ ডিচেম্বৰ | odidebutyear = ২০১৪ | lastodiagainst = শ্ৰীলংকা | lastodidate = ১৮ মাৰ্চ | lastodiyear = ২০২৪ | odishirt = ৫৯ (আগতে ১১) | T20Icap = ৪৫ | T20Idebutdate = ২৪ এপ্ৰিল | T20Idebutyear = ২০১৫ | T20Idebutagainst = পাকিস্তান | lastT20Idate = ২৫ জুন | lastT20Iyear = ২০২৪ | lastT20Iagainst = Afghanistan | T20Ishirt = ৫৯ | club1 = [[South Zone cricket team (Bangladesh)|South Zone]] | year1 = ২০১৫-২০১৮ | year2 = ২০১২ | club2 = [[Duronto Rajshahi]] | year3 = ২০১৩ | club3 = [[Dhaka Gladiators]] | year4 = ২০১৫-১৬ | club4 = [[Rangpur Riders]] | year5 = ২০১৭ | club5 = [[Chittagong Vikings]] | year6 = ২০১৮–বৰ্তমান | club6 = [[Kandahar Knights]] | year7 = ২০১৯ | club7 = [[Rajshahi Kings]] | year8 = ২০১৯-২০২০ | club8 = [[Cumilla Warriors]] | year9 = ২০২০ | club9 = [[Central Zone cricket team (Bangladesh)|Central Zone]] | columns = ৮ | column1 = [[Test cricket|Test]] | matches1 = ১৬ | runs1 = ৮৩১ | bat avg1 = ২৭.৭০ | 100s/50s1 = ১/৪ | top score1 = ১৪৯ | deliveries1 = ৫০৮ | wickets1 = ৪ | bowl avg1 = ৮৪.০০ | fivefor1 = ০ | tenfor1 = ০ | best bowling1 = ২/৬৮ | catches/stumpings1 = ২৩/– | column2 = [[এদিনীয়া আন্তৰ্জাতিক|ODI]] | matches2 = ৬৬ | runs2 = ১৯৪১ | bat avg2 = ৩৩.৪৬ | top score2 = ১৬৯ | 100s/50s2 = ৩/১১ | deliveries2 = ৪৮৪ | wickets2 = ১৪ | bowl avg2 = ৩৪.৫০ | fivefor2 = ০ | tenfor2 = ০ | best bowling2 = ৩/১৮ | catches/stumpings2 = ৩৫/– | column3 = [[Twenty20 International |T20I]] | matches3 = ৭৩ | runs3 = ১২৩৪ | bat avg3 = ১৭.৬২ | 100s/50s3 = ০/৫ | top score3 = ৬৮ | deliveries3 = ২৬৪ | wickets3 = ১১ | bowl avg3 = ৩৭.৯০ | fivefor3 = ০ | tenfor3 = ০ | best bowling3 = ২/১৯ | catches/stumpings3 = ৩৭/– | column4 = [[প্ৰথমশ্ৰেণী ক্ৰিকেট|FC]] | matches4 = ৮৯ | runs4 = ৪৬৫৪ | bat avg4 = ৩২.০৯ | 100s/50s4 = ৫/২৯ | top score4 = ১৫০ | deliveries4 = ৪৩২৩ | wickets4 = ৭০ | bowl avg4 = ৩৩.৬৮ | fivefor4 = ২ | tenfor4 = ০ | best bowling4 = ৫/৩৪ | catches/stumpings4 = ৬৯/– | source = http://www.espncricinfo.com/bangladesh/content/player/436677.html ESPN Cricinfo | date = 27 December 2023 | medaltemplates = {{MedalSport|Men's [[Cricket]]}} {{MedalCountry |{{BAN}} }} {{MedalCompetition|[[Asia Cup]]}} {{Medal|RU|[[2016 Asia Cup|2016 Bangladesh]]|}} {{Medal|RU|[[2018 Asia Cup|2018 UAE]]|}} {{MedalCompetition|[[South Asian Games]]}} {{MedalGold|[[2019 South Asian Games|2019 Kathmandu]]|[[Cricket at the 2019 South Asian Games – Men's tournament|Team]]}} |club10=Fortune Barishal|year10=2024}} '''সৌম্য সৰকাৰ'''({{lang-en|Soumya Sarkar}}; জন্ম ২৫ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯৯৩) এজন [[বাংলাদেশী|বাংলাদেশী]] [[ক্ৰিকেটাৰ]]। তেওঁ এজন বাওঁহতীয়া [[বেটিং (ক্ৰিকেট)|বেটছমেন]] আৰু সোঁহতীয়া মধ্যমীয়া-বেগী বলাৰ; যি মূলতঃ অপেনিং বেটছমেন হিচাপে পৰিচিত। টি-২০ বিশ্বকাপৰ মেচত প্ৰথম অভাৰত ২ ছয় কৰা একমাত্ৰ বেটছমেন আৰু এদিনীয়া ইনিংছত বাংলাদেশৰ হৈ দ্বিতীয় সৰ্বাধিক ব্যক্তিগত ৰাণ সংগ্ৰহকাৰী বেটছমেন। সৰকাৰে [[কুমিলা ৱাৰিয়ৰ্ছ]]ৰ হৈ [[বাংলাদেশ প্ৰিমিয়াৰ লীগ]], [[খুলনা বিভাগৰ ক্ৰিকেট দল|খুলনা বিভাগ]] [[ৰাষ্ট্ৰীয় ক্ৰিকেট লীগ (বাংলাদেশ)|ৰাষ্ট্ৰীয় ক্ৰিকেট লীগ]] আৰু [[ঢাকা প্ৰিমিয়াৰ ডিভিজন]]ত [[প্ৰাইম বেংক ক্ৰিকেট ক্লাব]][[২০২২–২৩ বাংলাদেশ প্ৰিমিয়াৰ লীগ|বাংলাদেশ প্ৰিমিয়াৰ লীগ]] ড্ৰাফটত তেওঁক [[ঢাকা ডমিনেটৰছ]] দ্বাৰা ড্ৰাফট কৰা হৈছে। তেওঁ ক্ৰিকেটৰ "পেৰিস্কোপ শ্বট"ৰ উদ্ভাৱক। ==ব্যক্তিগত জীৱন== সৰকাৰৰ জন্ম হৈছিল [[সতখিৰা সদৰ উপজিলা|সতখিৰা]], বাংলাদেশৰ এটি বঙালী হিন্দু পৰিয়ালত। তেওঁৰ নাম সৌম্য শান্তো সৰকাৰ আছিল যদিও পিছলৈ তেওঁৰ নামৰ পৰা ‘শান্ত’ শব্দটো বাদ পৰিল। ২০২০ চনৰ ২৭ ফেব্ৰুৱাৰীত সৰকাৰে দীৰ্ঘদিনীয়া প্ৰেমিকা প্ৰিয়ন্তী দেৱনাথ পূজাৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।<ref name="T20I">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/858491.html |title=Pakistan tour of Bangladesh, Only T20I: Bangladesh v Pakistan at Dhaka, Apr 24, 2015 |access-date=24 April 2015 |publisher=ESPNcricinfo}}</ref> ==আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ক্ৰিকেট কেৰিয়াৰ== ২০১৩ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত সৰকাৰে নিউজিলেণ্ডৰ বিৰুদ্ধে এককালীন খেলৰ বাবে বাংলাদেশৰ টি-২০ দলত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল যদিও চূড়ান্ত একাদশত স্থান নাপালে।<ref name="ODI">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/760795.html |title=Zimbabwe tour of Bangladesh, 5th ODI: Bangladesh v Zimbabwe at Dhaka, Dec 1, 2014 |access-date=1 December 2014 |publisher=ESPNcricinfo}}</ref> ২০১৪ চনত জিম্বাৱেৰ বিৰুদ্ধে বাংলাদেশৰ ঘৰুৱা শৃংখলাৰ বাবে সৰকাৰক দলত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয় আৰু ২০১৪ চনৰ ১ ডিচেম্বৰত বাংলাদেশৰ হৈ [[এদিনীয়া আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয়]] খেলৰ অভিষেক আৰম্ভ কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/icc-cricket-world-cup-2015/content/squad/816431.html|title=Bangladesh Squad|publisher=ESPNcricinfo|access-date=24 April 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.lgiccrankings.com/ranking/odi/batting/|title=ICC ODI Championship Batting Rankings|publisher=LGICCRANKINGS.COM|access-date=3 September 2015}}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> সৰকাৰে [[২০১৫ ক্ৰিকেট বিশ্বকাপ]] [[বাংলাদেশ জাতীয় ক্ৰিকেট দল|বাংলাদেশ]]ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। তেওঁ [[মহম্মদ কাইফ]] আৰু [[উমৰ আকমল]]ৰ দৰে বিশ্বকাপৰ এখন খেলত সৰ্বাধিক কেচ ধৰাৰ অভিলেখ সৃষ্টি কৰে।<ref>{{Cite news|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/fielding/most_catches_innings.html?id=12; type=trophy|title=Cricket Records {{!}} Records {{!}} World Cup {{!}} Most catches in an innings {{!}} ESPNcricinfo|publisher=ESPNcricinfo|access-date=24 March 2017}}</ref> সৰকাৰে ২০১৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহত বাংলাদেশৰ হৈ [[২০১৪–১৫ চনত বাংলাদেশত পাকিস্তানী ক্ৰিকেট দল|পাকিস্তানৰ বিৰুদ্ধে]] সুন্দৰ খেল প্ৰদৰ্শন কৰে।<ref name="T20I"/> তেওঁ ২০১৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহত টেষ্টত [[২০১৪–১৫ চনত বাংলাদেশত পাকিস্তানী ক্ৰিকেট দল|পাকিস্তানৰ বিৰুদ্ধে]] ভাল খেল দেখুৱায়।<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/bangladesh-v-pakistan-2015/content/story/865085.html|title=Sarkar ton powers Bangladesh to 3–0|publisher=ESPN|access-date=24 April 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/bangladesh-v-pakistan-2015/content/story/865507.html|title=Soumya Sarkar graduates to the next level – Cricket – ESPNcricinfo|publisher=ESPN|access-date=24 April 2015}}</ref><ref name="TestDebut">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/858493.html |title=Pakistan tour of Bangladesh, 1st Test: Bangladesh v Pakistan at Khulna, Apr 28 – May 2, 2015 |access-date=28 April 2015 |publisher=ESPNcricinfo}}</ref> বাংলাদেশৰ ১০০ সংখ্যক টেষ্ট মেচতো সৰকাৰে খেলিছিল য’ত তেওঁলোকে নিজৰ ঘৰুৱা মাটিত [[শ্ৰীলংকা জাতীয় ক্ৰিকেট দল|শ্ৰীলংকা]]ক পৰাস্ত কৰিছিল।<ref>{{Cite news|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/fielding/most_catches_match.html?class=1; id=25; type=team|title=Cricket Records {{!}} Records {{!}} Bangladesh {{!}} Test matches {{!}} Most catches in a match {{!}} ESPNcricinfo|publisher=ESPNcricinfo|access-date=24 March 2017}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1083445.html|title=2nd Test: Sri Lanka v Bangladesh at Colombo (PSS), Mar 15–19, 2017 {{!}} Cricket Scorecard {{!}} ESPNcricinfo|publisher=ESPNcricinfo|access-date=24 March 2017}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.espncricinfo.com/sri-lanka-v-bangladesh-2016-17/content/story/1088001.html|title=Five things Bangladesh got right in Colombo|publisher=ESPNcricinfo|access-date=24 March 2017|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/fielding/most_catches_innings.html?class=1; id=25; type=team|title=Cricket Records {{!}} Records {{!}} Bangladesh {{!}} Test matches {{!}} Most catches in an innings {{!}} ESPNcricinfo|publisher=ESPNcricinfo|access-date=24 March 2017}}</ref> সেই ঐতিহাসিক টেষ্ট মেচখনত তেওঁ গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। প্ৰথম ইনিংছত ৬১ ৰান সংগ্ৰহ কৰিছিল আৰু ৫টা কেচ ধৰিছিল। যিটো বাংলাদেশৰ হৈ যিকোনো খেলুৱৈয়ে এখন টেষ্ট মেচত সৰ্বাধিক কেচ ধৰিছিল। ২০১৯ চনত সৰকাৰে [[নিউজিলেণ্ড জাতীয় ক্ৰিকেট দল|নিউজিলেণ্ড]]ৰ বিৰুদ্ধে [[Seddon Park]] ত প্ৰথম টেষ্ট শতক অৰ্জন কৰি [[তামিম ইকবাল]]ৰ সমান অভিলেখ কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/series/18805/report/1153847/day/4/new-zealand-vs-bangladesh-1st-test-bangladesh-in-nz-2018-19|title=New Zealand wrap up victory after defiant tons from Soumya Sarkar and Mahmudullah|work=ESPNCricinfo|author=Karthik Krishnaswamy|access-date=28 February 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.espncricinfo.com/story/_/id/26125404/my-aim-was-survive-soumya-sarkar-makes-statement-finally|title='My aim was to survive' - Soumya Sarkar makes a statement, finally|work=ESPNCricinfo|author=Mohammad Isam|access-date=28 February 2019}}</ref> ২০২১ চনৰ জুলাই মাহত [[২০২১ চনত জিম্বাবুৱেত বাংলাদেশী ক্ৰিকেট দল|জিম্বাবুৱেৰ বিৰুদ্ধে]] খেলা টি-২০ দলত তেওঁৰ নাম অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>{{Cite web|title=Bangladesh Cricket Team Records & Stats {{!}} ESPNcricinfo.com|url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=3&id=25&type=team|access-date=2021-07-22|website=Cricinfo}}</ref> প্ৰথম টি-২০ এদিনীয়া ক্ৰিকেটত তেওঁ ১০০০ সংখ্যক টি-২০ ৰান সংগ্ৰহ কৰি ১০০০ টি-২০ ৰান কৰা মাত্ৰ পঞ্চমজন বাংলাদেশী বেটছমেন হিচাপে পৰিগণিত হয়। ২০২১ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত তেওঁক আইচিচি টি২০ পুৰুষ বিশ্বকাপ ([[2021 ICC Men's T20 World Cup]]) বাংলাদেশ দলত তেওঁৰ নাম অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>{{cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/t20-world-cup-2021-bangladesh-squad-no-surprises-mahmudullah-captain-shakib-mushfiqur-rahim-in-1276979 |title=No surprises as Bangladesh name Mahmudullah-led squad for T20 World Cup |work=ESPN Cricinfo |access-date=9 September 2021}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Soumya Sarkar and Shoriful Islam added to Bangladesh T20 World Cup squad |url=https://www.espncricinfo.com/story/t20-world-cup-2022-soumya-sarkar-and-shoriful-islam-added-to-bangladesh-squad-1339982 |access-date=2023-12-20 |website=ESPNcricinfo |language=en}}</ref>২০২৩ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত [[২০২৩–২৪ চনত নিউজিলেণ্ডত বাংলাদেশী ক্ৰিকেট দল|নিউজিলেণ্ড ভ্ৰমণ]] সৰকাৰে সুন্দৰ খেল প্ৰদৰ্শন কৰে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:ক্ৰীড়াবিদ]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশী ক্ৰিকেটাৰ]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশী হিন্দু]] rsgdzda7z2jaoo6w7s7vsqlbfd24ncf 0 108213 616744 616623 2026-07-11T14:20:23Z KhiLanTzi 23530 616744 wikitext text/x-wiki {{under construction}} '''মটক জনগোষ্ঠী''' বা '''ফু-খাও জনগোষ্ঠী''' হৈছে অসমৰ আটাইতকৈ পুৰণি [[টাই জাতি|টাই জনগোষ্ঠী]]।<ref>"...they are an ethnic tribe of Tai Mongolian origin," {{Cite journal |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Assamese Language and Ethno Dialect Variety as Spoken by the Matak Community of Assam |journal=International Journal of Creative Research Thoughts |volume=8 |issue=9 |date=2020-09 |publisher=IJCRT |issn=2320-2882 |url=https://ijcrt.org/papers/IJCRT2009351.pdf |language=en |access-date=2026-07-04 |page=2773}}</ref> তেওঁলোক বৰ্তমানৰ অসমৰ বৃহৎতম টাই জনগোষ্ঠী আহোম জনগোষ্ঠীতকৈও বহু আগতেই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত বাস আইন টাই গোষ্ঠী সমূহৰ সৈতে বাস কৰিছিল।<ref>"...other Tai family were also connected with the Mataks." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=39}}</ref> তেওঁলোকৰ জনসংখ্যা মুঠ ২০ লাখ। ==নাম সমূহ== '''ফু-খাও'''(𑜇𑜥𑜁𑜧): আহোম বুৰঞ্জীত ব্যৱহৃত ফুখাও শব্দটো টাই ভাষাৰ শব্দ যত ফু মানে সন্মানীয় ব্যক্তি আৰু খাও মানে বগা। <ref>"...'Phu' - means "Esteemed Person" or "Owner" and "Khao" means 'white..." {{Cite journal |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Assamese Language and Ethno Dialect Variety as Spoken by the Matak Community of Assam |journal=International Journal of Creative Research Thoughts |volume=8 |issue=9 |date=2020-09 |publisher=IJCRT |issn=2320-2882 |url=https://ijcrt.org/papers/IJCRT2009351.pdf |language=en |access-date=2026-07-04 |page=}}</ref> টাই ভাষাৰ বুৰঞ্জীসমূহত মটকসকলক এক সন্মানীয় আৰু বীজ সিঁচাৰ সৈতে জড়িত উচ্চ বংশোদ্ভূত জনগোষ্ঠী হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> আহোম বুৰঞ্জীত উল্লেখ অনুসৰি: {{Cquote|𑜉𑜢𑜤𑜰𑜫 𑜃𑜃𑜫 𑜄𑜥𑜃𑜫 𑜇𑜃𑜫 𑜉𑜃𑜫 𑜇𑜥𑜁𑜧 𑜋𑜪 𑜈𑜡 𑜉𑜦𑜡𑜄𑜨𑜀𑜫 𑜼 (মৌ নন তুন ফান মন '''ফু-খাও চাম ৱা মটক''') (অসমীয়াত:পুৰণি কালত বীজ সিঁচাৰ মূলৰ অন্তৰ্গত ভাল মানুহ বা মান্য বংশৰ মানুহ মানে মটক)}} '''লানমাখ্ৰু''' (𑜎𑜃𑜫 𑜉𑜁𑜝𑜤): যেতিয়া মটকসকলৰ মুখিয়ালসকলে আহোম চাওঁফা চুকাফাক বেঙেনা যোগান ধৰিছিল, তেতিয়া আহোম বিষয়া কাং ঙানে তেওঁ লোকক লানমাখ্ৰু (𑜎𑜃𑜫 𑜉𑜁𑜝𑜤) বুলি নামকৰণ কৰিছিল। <ref>{{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> লান (𑜎𑜃𑜫) শব্দৰ অৰ্থ নাতি, মাখ্ৰু (𑜉𑜁𑜝𑜤) শব্দৰ অৰ্থ বেঙেনা।<ref>{{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> ==ইতিহাস== ===প্ৰাচীন ইতিহাস=== বৰ্তমানৰ অসমৰ উত্তৰ পূব কোণত ডিব্ৰুগড় আৰু তিনিচুকীয়া জিলাক সামৰি প্ৰাচীন কালত মটক সকলৰ এখন ৰাজ্য আছিল যাৰ নাম সৌমাৰ আছিল আৰু ইয়াৰ ৰাজধানী আছিল বৰ্তমানৰ তিনিচুকীয়া চহৰ বা বেংমৰা। <ref>"...kingdom of their own from Pre-historic period in the region known as 'SAUMAR’..." {{Cite journal |last=Senapoti |first=Ishani |title=The Mataks and Their Livelihood: An Analysis |journal=International Journal of Modern Agriculture |volume=10 |issue=1 |pages=610–613 |date=2021-03-01 |issn=2305-7246 |url=https://www.modern-journals.com/index.php/ijma/article/download/633/583/1098 |language=en |access-date=2026-07-04 |page=}}</ref> ===আহোম ৰাজ্য গঠনত যোগদান=== যেতিয়া ১২২৮ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোম সাম্ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠাপক স্বৰ্গদেউ চাওলুং চুকাফাই পাটকাই পৰ্বত পাৰ হৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত প্ৰৱেশ কৰিছিল, তেতিয়া তেওঁ প্ৰথমতে টিপাম অঞ্চলতে মটকসকলক লগ পাইছিল। <ref>"...He met the Mataks in Tipam.." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> চুকাফাই পুৰণি টাই মুলীয় মটকসকলৰ মুখিয়াল সকলৰ সহায় লাভ কৰিছিল যাৰ ফলত নিজৰ ৰাজ্য বিস্তাৰৰ ভেটি টিপামত গঢ়ি তুলিছিল।<ref>"...help of their head, Suikafa extended." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> নগাসমূহক পৰাস্ত কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো মটক মুখিয়াল সকলে টাই ৰাজকোঁৱৰ চুকাফাক যথেষ্ট সহায় কৰিছিল।<ref>"...defeated the Nagas with the help of the Matak Chief." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> ===মায়ামৰা ধৰ্ম=== ==সমাজ ব্যৱস্থা== মটক সমাজৰ আভ্যন্তৰীণ গাথনি অত্যন্ত সুসংগঠিত। পৰম্পৰাগতভাৱে মটক সমাজ ব্যৱস্থাক মূলত: তিনিটা স্তৰত ভাগ কৰা হয় যিয়ে সমাজখন সুচাৰুৰূপে পৰিচালনা কৰাত সহায় কৰে।<ref>{{Cite journal |last=Hazarika |first=Dulen |title=The Identity of the Matak Community of Assam: A Socio-Cultural and Political Study |journal=Journal of Pharmaceutical Negative Results |volume=13 |issue=Special Issue 8 |pages=3976–3978 |date=2022-12-30 |doi=10.47750/pnr.2022.13.S08.499 |url=https://www.academia.edu/99538293/The_Identity_of_the_Matak_Community_of_Assam_A_Socio_Cultural_and_Political_Study |via=Academia.edu |language=en |access-date=2026-07-04 |page=}}</ref> আটাইতকৈ সৰু স্তৰত পৰিয়াল, তাৰ ওপৰত ফৈদ তাৰ ওপৰত খেলসমূহ থাকে।<ref>{{Cite journal |last=Hazarika |first=Dulen |title=The Identity of the Matak Community of Assam: A Socio-Cultural and Political Study |journal=Journal of Pharmaceutical Negative Results |volume=13 |issue=Special Issue 8 |pages=3976–3978 |date=2022-12-30 |doi=10.47750/pnr.2022.13.S08.499 |url=https://www.academia.edu/99538293/The_Identity_of_the_Matak_Community_of_Assam_A_Socio_Cultural_and_Political_Study |via=Academia.edu |language=en |access-date=2026-07-04 |page=}}</ref> মটক সমাজত মূলতঃ দুই প্ৰকাৰৰ 'খেল' বা থুপ দেখা যায়— এটা হৈছে ৰাজকীয় মৰ্যাদা অনুসৰি গঠিত খেল আৰু আনটো ধৰ্মীয় পৰম্পৰা অনুসৰি গঠিত খেল।<ref>{{Cite journal |last=Hazarika |first=Dulen |title=The Identity of the Matak Community of Assam: A Socio-Cultural and Political Study |journal=Journal of Pharmaceutical Negative Results |volume=13 |issue=Special Issue 8 |pages=3976–3978 |date=2022-12-30 |doi=10.47750/pnr.2022.13.S08.499 |url=https://www.academia.edu/99538293/The_Identity_of_the_Matak_Community_of_Assam_A_Socio_Cultural_and_Political_Study |via=Academia.edu |language=en |access-date=2026-07-04 |page=}}</ref> প্ৰাচীন কালৰে পৰা মটক সমাজ পৰম্পৰাগত লোক-নিয়ম আৰু সমাজৰ জ্যেষ্ঠজনৰ সন্মতিৰ ভিত্তিত পৰিচালিত হৈ আহিছে। সমাজ পৰিচালনাৰ সৰ্বোচ্চ দায়িত্ব থাকে গাওঁবুঢ়াৰ ওপৰত। ==উৎস== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:টাই জাতি]] 113yvk0c8j6tpby2cwz7oux61phbjt0 616745 616744 2026-07-11T14:21:00Z KhiLanTzi 23530 /* মায়ামৰা ধৰ্ম */ 616745 wikitext text/x-wiki {{under construction}} '''মটক জনগোষ্ঠী''' বা '''ফু-খাও জনগোষ্ঠী''' হৈছে অসমৰ আটাইতকৈ পুৰণি [[টাই জাতি|টাই জনগোষ্ঠী]]।<ref>"...they are an ethnic tribe of Tai Mongolian origin," {{Cite journal |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Assamese Language and Ethno Dialect Variety as Spoken by the Matak Community of Assam |journal=International Journal of Creative Research Thoughts |volume=8 |issue=9 |date=2020-09 |publisher=IJCRT |issn=2320-2882 |url=https://ijcrt.org/papers/IJCRT2009351.pdf |language=en |access-date=2026-07-04 |page=2773}}</ref> তেওঁলোক বৰ্তমানৰ অসমৰ বৃহৎতম টাই জনগোষ্ঠী আহোম জনগোষ্ঠীতকৈও বহু আগতেই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত বাস আইন টাই গোষ্ঠী সমূহৰ সৈতে বাস কৰিছিল।<ref>"...other Tai family were also connected with the Mataks." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=39}}</ref> তেওঁলোকৰ জনসংখ্যা মুঠ ২০ লাখ। ==নাম সমূহ== '''ফু-খাও'''(𑜇𑜥𑜁𑜧): আহোম বুৰঞ্জীত ব্যৱহৃত ফুখাও শব্দটো টাই ভাষাৰ শব্দ যত ফু মানে সন্মানীয় ব্যক্তি আৰু খাও মানে বগা। <ref>"...'Phu' - means "Esteemed Person" or "Owner" and "Khao" means 'white..." {{Cite journal |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Assamese Language and Ethno Dialect Variety as Spoken by the Matak Community of Assam |journal=International Journal of Creative Research Thoughts |volume=8 |issue=9 |date=2020-09 |publisher=IJCRT |issn=2320-2882 |url=https://ijcrt.org/papers/IJCRT2009351.pdf |language=en |access-date=2026-07-04 |page=}}</ref> টাই ভাষাৰ বুৰঞ্জীসমূহত মটকসকলক এক সন্মানীয় আৰু বীজ সিঁচাৰ সৈতে জড়িত উচ্চ বংশোদ্ভূত জনগোষ্ঠী হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> আহোম বুৰঞ্জীত উল্লেখ অনুসৰি: {{Cquote|𑜉𑜢𑜤𑜰𑜫 𑜃𑜃𑜫 𑜄𑜥𑜃𑜫 𑜇𑜃𑜫 𑜉𑜃𑜫 𑜇𑜥𑜁𑜧 𑜋𑜪 𑜈𑜡 𑜉𑜦𑜡𑜄𑜨𑜀𑜫 𑜼 (মৌ নন তুন ফান মন '''ফু-খাও চাম ৱা মটক''') (অসমীয়াত:পুৰণি কালত বীজ সিঁচাৰ মূলৰ অন্তৰ্গত ভাল মানুহ বা মান্য বংশৰ মানুহ মানে মটক)}} '''লানমাখ্ৰু''' (𑜎𑜃𑜫 𑜉𑜁𑜝𑜤): যেতিয়া মটকসকলৰ মুখিয়ালসকলে আহোম চাওঁফা চুকাফাক বেঙেনা যোগান ধৰিছিল, তেতিয়া আহোম বিষয়া কাং ঙানে তেওঁ লোকক লানমাখ্ৰু (𑜎𑜃𑜫 𑜉𑜁𑜝𑜤) বুলি নামকৰণ কৰিছিল। <ref>{{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> লান (𑜎𑜃𑜫) শব্দৰ অৰ্থ নাতি, মাখ্ৰু (𑜉𑜁𑜝𑜤) শব্দৰ অৰ্থ বেঙেনা।<ref>{{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> ==ইতিহাস== ===প্ৰাচীন ইতিহাস=== বৰ্তমানৰ অসমৰ উত্তৰ পূব কোণত ডিব্ৰুগড় আৰু তিনিচুকীয়া জিলাক সামৰি প্ৰাচীন কালত মটক সকলৰ এখন ৰাজ্য আছিল যাৰ নাম সৌমাৰ আছিল আৰু ইয়াৰ ৰাজধানী আছিল বৰ্তমানৰ তিনিচুকীয়া চহৰ বা বেংমৰা। <ref>"...kingdom of their own from Pre-historic period in the region known as 'SAUMAR’..." {{Cite journal |last=Senapoti |first=Ishani |title=The Mataks and Their Livelihood: An Analysis |journal=International Journal of Modern Agriculture |volume=10 |issue=1 |pages=610–613 |date=2021-03-01 |issn=2305-7246 |url=https://www.modern-journals.com/index.php/ijma/article/download/633/583/1098 |language=en |access-date=2026-07-04 |page=}}</ref> ===আহোম ৰাজ্য গঠনত যোগদান=== যেতিয়া ১২২৮ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোম সাম্ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠাপক স্বৰ্গদেউ চাওলুং চুকাফাই পাটকাই পৰ্বত পাৰ হৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত প্ৰৱেশ কৰিছিল, তেতিয়া তেওঁ প্ৰথমতে টিপাম অঞ্চলতে মটকসকলক লগ পাইছিল। <ref>"...He met the Mataks in Tipam.." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> চুকাফাই পুৰণি টাই মুলীয় মটকসকলৰ মুখিয়াল সকলৰ সহায় লাভ কৰিছিল যাৰ ফলত নিজৰ ৰাজ্য বিস্তাৰৰ ভেটি টিপামত গঢ়ি তুলিছিল।<ref>"...help of their head, Suikafa extended." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> নগাসমূহক পৰাস্ত কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো মটক মুখিয়াল সকলে টাই ৰাজকোঁৱৰ চুকাফাক যথেষ্ট সহায় কৰিছিল।<ref>"...defeated the Nagas with the help of the Matak Chief." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> ===মায়ামৰা ধৰ্ম=== ধৰ্মীয় দৃষ্টিভঙ্গীৰ ফালৰ পৰা, মটকসকল মহাপুৰুষীয়া বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ শাখা মায়ামৰা পন্থাৰ পালন কৰে। ==সমাজ ব্যৱস্থা== মটক সমাজৰ আভ্যন্তৰীণ গাথনি অত্যন্ত সুসংগঠিত। পৰম্পৰাগতভাৱে মটক সমাজ ব্যৱস্থাক মূলত: তিনিটা স্তৰত ভাগ কৰা হয় যিয়ে সমাজখন সুচাৰুৰূপে পৰিচালনা কৰাত সহায় কৰে।<ref>{{Cite journal |last=Hazarika |first=Dulen |title=The Identity of the Matak Community of Assam: A Socio-Cultural and Political Study |journal=Journal of Pharmaceutical Negative Results |volume=13 |issue=Special Issue 8 |pages=3976–3978 |date=2022-12-30 |doi=10.47750/pnr.2022.13.S08.499 |url=https://www.academia.edu/99538293/The_Identity_of_the_Matak_Community_of_Assam_A_Socio_Cultural_and_Political_Study |via=Academia.edu |language=en |access-date=2026-07-04 |page=}}</ref> আটাইতকৈ সৰু স্তৰত পৰিয়াল, তাৰ ওপৰত ফৈদ তাৰ ওপৰত খেলসমূহ থাকে।<ref>{{Cite journal |last=Hazarika |first=Dulen |title=The Identity of the Matak Community of Assam: A Socio-Cultural and Political Study |journal=Journal of Pharmaceutical Negative Results |volume=13 |issue=Special Issue 8 |pages=3976–3978 |date=2022-12-30 |doi=10.47750/pnr.2022.13.S08.499 |url=https://www.academia.edu/99538293/The_Identity_of_the_Matak_Community_of_Assam_A_Socio_Cultural_and_Political_Study |via=Academia.edu |language=en |access-date=2026-07-04 |page=}}</ref> মটক সমাজত মূলতঃ দুই প্ৰকাৰৰ 'খেল' বা থুপ দেখা যায়— এটা হৈছে ৰাজকীয় মৰ্যাদা অনুসৰি গঠিত খেল আৰু আনটো ধৰ্মীয় পৰম্পৰা অনুসৰি গঠিত খেল।<ref>{{Cite journal |last=Hazarika |first=Dulen |title=The Identity of the Matak Community of Assam: A Socio-Cultural and Political Study |journal=Journal of Pharmaceutical Negative Results |volume=13 |issue=Special Issue 8 |pages=3976–3978 |date=2022-12-30 |doi=10.47750/pnr.2022.13.S08.499 |url=https://www.academia.edu/99538293/The_Identity_of_the_Matak_Community_of_Assam_A_Socio_Cultural_and_Political_Study |via=Academia.edu |language=en |access-date=2026-07-04 |page=}}</ref> প্ৰাচীন কালৰে পৰা মটক সমাজ পৰম্পৰাগত লোক-নিয়ম আৰু সমাজৰ জ্যেষ্ঠজনৰ সন্মতিৰ ভিত্তিত পৰিচালিত হৈ আহিছে। সমাজ পৰিচালনাৰ সৰ্বোচ্চ দায়িত্ব থাকে গাওঁবুঢ়াৰ ওপৰত। ==উৎস== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:টাই জাতি]] gd3t1u1damey6ept03jfu90le1muldy 616746 616745 2026-07-11T14:26:21Z KhiLanTzi 23530 /* মায়ামৰা ধৰ্ম */ 616746 wikitext text/x-wiki {{under construction}} '''মটক জনগোষ্ঠী''' বা '''ফু-খাও জনগোষ্ঠী''' হৈছে অসমৰ আটাইতকৈ পুৰণি [[টাই জাতি|টাই জনগোষ্ঠী]]।<ref>"...they are an ethnic tribe of Tai Mongolian origin," {{Cite journal |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Assamese Language and Ethno Dialect Variety as Spoken by the Matak Community of Assam |journal=International Journal of Creative Research Thoughts |volume=8 |issue=9 |date=2020-09 |publisher=IJCRT |issn=2320-2882 |url=https://ijcrt.org/papers/IJCRT2009351.pdf |language=en |access-date=2026-07-04 |page=2773}}</ref> তেওঁলোক বৰ্তমানৰ অসমৰ বৃহৎতম টাই জনগোষ্ঠী আহোম জনগোষ্ঠীতকৈও বহু আগতেই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত বাস আইন টাই গোষ্ঠী সমূহৰ সৈতে বাস কৰিছিল।<ref>"...other Tai family were also connected with the Mataks." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=39}}</ref> তেওঁলোকৰ জনসংখ্যা মুঠ ২০ লাখ। ==নাম সমূহ== '''ফু-খাও'''(𑜇𑜥𑜁𑜧): আহোম বুৰঞ্জীত ব্যৱহৃত ফুখাও শব্দটো টাই ভাষাৰ শব্দ যত ফু মানে সন্মানীয় ব্যক্তি আৰু খাও মানে বগা। <ref>"...'Phu' - means "Esteemed Person" or "Owner" and "Khao" means 'white..." {{Cite journal |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Assamese Language and Ethno Dialect Variety as Spoken by the Matak Community of Assam |journal=International Journal of Creative Research Thoughts |volume=8 |issue=9 |date=2020-09 |publisher=IJCRT |issn=2320-2882 |url=https://ijcrt.org/papers/IJCRT2009351.pdf |language=en |access-date=2026-07-04 |page=}}</ref> টাই ভাষাৰ বুৰঞ্জীসমূহত মটকসকলক এক সন্মানীয় আৰু বীজ সিঁচাৰ সৈতে জড়িত উচ্চ বংশোদ্ভূত জনগোষ্ঠী হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> আহোম বুৰঞ্জীত উল্লেখ অনুসৰি: {{Cquote|𑜉𑜢𑜤𑜰𑜫 𑜃𑜃𑜫 𑜄𑜥𑜃𑜫 𑜇𑜃𑜫 𑜉𑜃𑜫 𑜇𑜥𑜁𑜧 𑜋𑜪 𑜈𑜡 𑜉𑜦𑜡𑜄𑜨𑜀𑜫 𑜼 (মৌ নন তুন ফান মন '''ফু-খাও চাম ৱা মটক''') (অসমীয়াত:পুৰণি কালত বীজ সিঁচাৰ মূলৰ অন্তৰ্গত ভাল মানুহ বা মান্য বংশৰ মানুহ মানে মটক)}} '''লানমাখ্ৰু''' (𑜎𑜃𑜫 𑜉𑜁𑜝𑜤): যেতিয়া মটকসকলৰ মুখিয়ালসকলে আহোম চাওঁফা চুকাফাক বেঙেনা যোগান ধৰিছিল, তেতিয়া আহোম বিষয়া কাং ঙানে তেওঁ লোকক লানমাখ্ৰু (𑜎𑜃𑜫 𑜉𑜁𑜝𑜤) বুলি নামকৰণ কৰিছিল। <ref>{{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> লান (𑜎𑜃𑜫) শব্দৰ অৰ্থ নাতি, মাখ্ৰু (𑜉𑜁𑜝𑜤) শব্দৰ অৰ্থ বেঙেনা।<ref>{{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> ==ইতিহাস== ===প্ৰাচীন ইতিহাস=== বৰ্তমানৰ অসমৰ উত্তৰ পূব কোণত ডিব্ৰুগড় আৰু তিনিচুকীয়া জিলাক সামৰি প্ৰাচীন কালত মটক সকলৰ এখন ৰাজ্য আছিল যাৰ নাম সৌমাৰ আছিল আৰু ইয়াৰ ৰাজধানী আছিল বৰ্তমানৰ তিনিচুকীয়া চহৰ বা বেংমৰা। <ref>"...kingdom of their own from Pre-historic period in the region known as 'SAUMAR’..." {{Cite journal |last=Senapoti |first=Ishani |title=The Mataks and Their Livelihood: An Analysis |journal=International Journal of Modern Agriculture |volume=10 |issue=1 |pages=610–613 |date=2021-03-01 |issn=2305-7246 |url=https://www.modern-journals.com/index.php/ijma/article/download/633/583/1098 |language=en |access-date=2026-07-04 |page=}}</ref> ===আহোম ৰাজ্য গঠনত যোগদান=== যেতিয়া ১২২৮ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোম সাম্ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠাপক স্বৰ্গদেউ চাওলুং চুকাফাই পাটকাই পৰ্বত পাৰ হৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত প্ৰৱেশ কৰিছিল, তেতিয়া তেওঁ প্ৰথমতে টিপাম অঞ্চলতে মটকসকলক লগ পাইছিল। <ref>"...He met the Mataks in Tipam.." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> চুকাফাই পুৰণি টাই মুলীয় মটকসকলৰ মুখিয়াল সকলৰ সহায় লাভ কৰিছিল যাৰ ফলত নিজৰ ৰাজ্য বিস্তাৰৰ ভেটি টিপামত গঢ়ি তুলিছিল।<ref>"...help of their head, Suikafa extended." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> নগাসমূহক পৰাস্ত কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো মটক মুখিয়াল সকলে টাই ৰাজকোঁৱৰ চুকাফাক যথেষ্ট সহায় কৰিছিল।<ref>"...defeated the Nagas with the help of the Matak Chief." {{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> ===মায়ামৰা ধৰ্ম=== ধৰ্মীয় দৃষ্টিভঙ্গীৰ ফালৰ পৰা, মটকসকল মহাপুৰুষীয়া বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ শাখা মায়ামৰা পন্থাৰ পালন কৰে। অনিৰুদ্ধদেৱে প্ৰতিষ্ঠা কৰা কাল সংহতিৰ মায়ামৰা ধৰ্ম পন্থাত অন্য জনগোষ্ঠী যেনে কোচ, কলিতা, কৈৱৰ্ত, আহোম আদি বিভিন্ন জাতিক দীক্ষা দিয়া হৈছিল, কিন্তু মটকসকলৰ জনসংখ্যা ইয়াত ইমানেই বেছি আছিল যে এই সমগ্ৰ ধৰ্মীয় গোটটোৱে 'মায়ামৰা মটক' হিচাপে পৰিচিতি লাভ কৰিলে।<ref>{{Cite book |last=Gogoi |first=Karabi Baruah |title=Phukhao Chamba Matak |publisher=Samprity Publication |location=Dibrugarh, Assam |date=November 2012 |isbn=978-93-5174-339-2 |url=https://www.researchgate.net/publication/321755073_Phukhao_Chamba_Matak |via=ResearchGate |access-date=2026-07-04 |language=en |page=}}</ref> ১৭ শতিকাত মায়ামৰা ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰাৰ পিছত বহু বুৰঞ্জীত তেওঁলোকক কেৱল ধৰ্মীয় গোষ্ঠী হিচাপে ভুলকৈ উপস্থাপন কৰা হৈছিল। পিছে ঐতিহাসিকভাৱে মটকসকল মায়ামৰা ধৰ্মৰ উদ্ভৱৰ বহু পূৰ্বৰে পৰা অসমত এক টাই জনগোষ্ঠী হিচাপে বাস কৰি আছিল। ==সমাজ ব্যৱস্থা== মটক সমাজৰ আভ্যন্তৰীণ গাথনি অত্যন্ত সুসংগঠিত। পৰম্পৰাগতভাৱে মটক সমাজ ব্যৱস্থাক মূলত: তিনিটা স্তৰত ভাগ কৰা হয় যিয়ে সমাজখন সুচাৰুৰূপে পৰিচালনা কৰাত সহায় কৰে।<ref>{{Cite journal |last=Hazarika |first=Dulen |title=The Identity of the Matak Community of Assam: A Socio-Cultural and Political Study |journal=Journal of Pharmaceutical Negative Results |volume=13 |issue=Special Issue 8 |pages=3976–3978 |date=2022-12-30 |doi=10.47750/pnr.2022.13.S08.499 |url=https://www.academia.edu/99538293/The_Identity_of_the_Matak_Community_of_Assam_A_Socio_Cultural_and_Political_Study |via=Academia.edu |language=en |access-date=2026-07-04 |page=}}</ref> আটাইতকৈ সৰু স্তৰত পৰিয়াল, তাৰ ওপৰত ফৈদ তাৰ ওপৰত খেলসমূহ থাকে।<ref>{{Cite journal |last=Hazarika |first=Dulen |title=The Identity of the Matak Community of Assam: A Socio-Cultural and Political Study |journal=Journal of Pharmaceutical Negative Results |volume=13 |issue=Special Issue 8 |pages=3976–3978 |date=2022-12-30 |doi=10.47750/pnr.2022.13.S08.499 |url=https://www.academia.edu/99538293/The_Identity_of_the_Matak_Community_of_Assam_A_Socio_Cultural_and_Political_Study |via=Academia.edu |language=en |access-date=2026-07-04 |page=}}</ref> মটক সমাজত মূলতঃ দুই প্ৰকাৰৰ 'খেল' বা থুপ দেখা যায়— এটা হৈছে ৰাজকীয় মৰ্যাদা অনুসৰি গঠিত খেল আৰু আনটো ধৰ্মীয় পৰম্পৰা অনুসৰি গঠিত খেল।<ref>{{Cite journal |last=Hazarika |first=Dulen |title=The Identity of the Matak Community of Assam: A Socio-Cultural and Political Study |journal=Journal of Pharmaceutical Negative Results |volume=13 |issue=Special Issue 8 |pages=3976–3978 |date=2022-12-30 |doi=10.47750/pnr.2022.13.S08.499 |url=https://www.academia.edu/99538293/The_Identity_of_the_Matak_Community_of_Assam_A_Socio_Cultural_and_Political_Study |via=Academia.edu |language=en |access-date=2026-07-04 |page=}}</ref> প্ৰাচীন কালৰে পৰা মটক সমাজ পৰম্পৰাগত লোক-নিয়ম আৰু সমাজৰ জ্যেষ্ঠজনৰ সন্মতিৰ ভিত্তিত পৰিচালিত হৈ আহিছে। সমাজ পৰিচালনাৰ সৰ্বোচ্চ দায়িত্ব থাকে গাওঁবুঢ়াৰ ওপৰত। ==উৎস== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:টাই জাতি]] ajy72p8wse2es2vanbjzi53307vw3v9 0 108878 616845 532253 2026-07-12T09:25:35Z Dakalil 50728 /* */ বিষয়বস্তু যোগ 616845 wikitext text/x-wiki {{Infobox philosopher | image = Albert Camus, gagnant de prix Nobel, portrait en buste, posé au bureau, faisant face à gauche, cigarette de tabagisme.jpg | caption = ''নিউ য়ৰ্ক ৱাৰ্ল্ড-টেলিগ্ৰাম এণ্ড দ্য চান আলোকচিত্ৰ সংগ্ৰহ''ৰ পৰা কাম্যুৰ প্ৰতিকৃতি, ১৯৫৭ | region = [[পাশ্চাত্য দৰ্শন]] | birth_date = {{birth date|1913|11|7|df=yes}} | birth_place = [[মঁদৱী, আলজেৰিয়া|মঁদৱী]], [[ফৰাচী আলজেৰিয়া]] | death_date = {{death date and age|df=yes|1960|1|4|1913|11|7}} | death_place = [[ৱিলব্ল্যৱেঁ]], ফ্ৰান্স | alma_mater = [[আলজে বিশ্ববিদ্যালয় ১]] | notable_works = ''[[অচিনাকিজন (উপন্যাস)|অচিনাকিজন]]'' / ''আগন্তুকজন''<br/>''[[ছিছ্যুফ'ছ পুৰাণ]]''<br/>''[[বিদ্ৰোহী মানুহজন (ৰচনা)|বিদ্ৰোহী মানুহজন]]''<br/>''[[প্লেগ (উপন্যাস)|প্লেগ]]''<br/>[[পতন (উপন্যাস)|পতন]] | awards = [[১৯৫৭ চনৰ সাহিত্যত ন'বেল বঁটা|সাহিত্যত ন'বেল বঁটা]] (১৯৫৭) | spouse = {{ubl | {{marriage|ছিমন ইয়ে|1934|1936|end=div}} | {{marriage|[[ফ্ৰঁছিন ফ'ৰ]]|1940}}}} | signature = Albert Camus signature.svg | signature_size = 150px | signature_alt = Albert Camus signature | school_tradition = {{plainlist| * [[মহাদেশীয় দৰ্শন]] * [[অৰ্থহীনতাবাদ]] * [[অস্তিত্ববাদ]] * [[ফৰাচী নীচ্যবাদ]]<ref>{{cite book|last=Schrift|first=Alan D.|year=2010|chapter=French Nietzscheanism|title=Poststructuralism and Critical Theory's Second Generation|editor-last=Schrift|editor-first=Alan D.|publisher=Acumen|location=Durham, UK|series=The History of Continental Philosophy|volume=6|pages=19–46|isbn=978-1-84465-216-7|chapter-url=https://www.nietzsche-en-france.fr/app/download/12288269526/SCHRIFT+-+French+Nietzscheanism.pdf}}</ref> * [[অৰাজকতা-শ্ৰমিক সংঘবাদ|সংঘবাদী অৰাজকতাৰাজ]] }} | main_interests = নীতিশাস্ত্ৰ, [[মানৱ প্ৰকৃতি]], [[ন্যায়]], ৰাজনীতি, [[আত্মহত্যাৰ দৰ্শন]] | notable_ideas = [[অৰ্থহীনতাবাদ]] | academic_advisors = [[জঁ গ্ৰ্যনিয়ে]] }} '''আলবেৰ কাম্যু'''{{efn|{{IPAc-en|k|æ<!--Syllabication is widely debated and /muː/ as a separate syllable is the most common transcription-->|ˈ|m|uː}} {{respell|kam|OO}};<ref>{{cite Dictionary.com|Camus}}</ref>}} ({{langx|fr|Albert Camus}}, {{IPA|fr|albɛʁ kamy|pron|Fr-Albert Camus.oga}}; ৭ নৱেম্বৰ ১৯১৩ – ৪ জানুৱাৰী ১৯৬০) আছিল এজন ফৰাচী দাৰ্শনিক, [[ঔপন্যাসিক]], লেখক, [[নাট্যকাৰ]], সাংবাদিক, [[বিশ্ব যুক্তৰাষ্ট্ৰবাদী]],<ref>{{Cite web |title=A Democratic World Parliament |url=https://www.democracywithoutborders.org/files/PreliminaryContents.pdf |last1=Leinen |last2= Bummel |first1=Jo |first2=Andreas |website=democracywithoutborders.com |pages=1, 2 |access-date=12 January 2024}}</ref> আৰু ৰাজনৈতিক কৰ্মী। ৪৪ বছৰ বয়সত তেওঁ [[১৯৫৭ চনৰ সাহিত্যৰ নোবেল বঁটা]] লাভ কৰে, যাৰ ফলত তেওঁ ইতিহাসৰ দ্বিতীয় কনিষ্ঠতম নোবেল প্ৰাপক আৰু আফ্ৰিকাত জন্মগ্ৰহণ কৰা প্ৰথমজন সাহিত্যৰ নোবেল বিজয়ী হিচাপে পৰিগণিত হয়। তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য ৰচনাসমূহৰ ভিতৰত আছে ''[[অচিনাকিজন (উপন্যাস)|অচিনাকিজন]]'', ''[[প্লেগ (উপন্যাস)|প্লেগ]]'', ''[[ছিছ্যুফ'ছ পুৰাণ]]'', ''[[পতন (উপন্যাস)|পতন]]'' আৰু ''[[বিদ্ৰোহী মানুহজন (ৰচনা)|বিদ্ৰোহী মানুহজন]]''। কাম্যুৰ জন্ম [[ফৰাচী আলজেৰিয়া]]ত এটা ''[[পিয়ে-নোৱাৰ]]'' পৰিয়ালত হৈছিল। তেওঁ নিজৰ ল’ৰালি কাল এটা দুখীয়া চুবুৰীত কটাইছিল আৰু পিছলৈ [[আলজিয়াৰ্চ বিশ্ববিদ্যালয়]]ত দৰ্শন অধ্যয়ন কৰিছিল। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত ১৯৪০ চনত যেতিয়া [[ফ্ৰান্সৰ যুদ্ধ|জাৰ্মানীয়ে ফ্ৰান্স আক্ৰমণ কৰিছিল]], তেতিয়া তেওঁ পেৰিছত আছিল। কাম্যূৱে পলাই যাবলৈ চেষ্টা কৰিছিল যদিও অৱশেষত [[ফৰাচী প্ৰতিৰোধ বাহিনী]]ত যোগ দিয়ে আৰু তাত এখন নিষিদ্ধ কাকত ''[[কঁবা (বাতৰিকাকত)|কঁবা]]''ৰ মুখ্য সম্পাদক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। যুদ্ধৰ পিছত তেওঁ এজন প্ৰখ্যাত ব্যক্তিত্ব হৈ পৰে আৰু বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত বহু বক্তৃতা প্ৰদান কৰে। তেওঁ দুবাৰকৈ বিবাহপাশত আৱদ্ধ হৈছিল যদিও তেওঁৰ একাধিক বৈবাহিক সম্পৰ্কৰ বহিৰ্ভূত প্ৰেম আছিল। কাম্যু ৰাজনৈতিকভাৱে সক্ৰিয় আছিল; তেওঁ [[অনা-স্তালিনবাদী বাওঁপন্থা|অনা-স্তালিনবাদী বাওঁপন্থী]] দলৰ অংশ আছিল, যিয়ে [[যোচেফ ষ্টালিন|য়'ছেফ স্তালিন]] আৰু [[ছ'ভিয়েট সংঘ|ছ'ভিয়েত সংঘৰ]] [[একনায়কত্ববাদ]]ৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। কাম্যু এজন [[নীতিবাদ|নীতিবাদী]] আছিল আৰু তেওঁৰ ধাউতি [[অৰাজকতা-শ্ৰমিক সংঘবাদ]]ৰ প্ৰতি আছিল। তেওঁ [[ইউৰোপীয় একত্ৰীকৰণ]]ৰ বাবে কাম কৰা বহু সংগঠনৰ সৈতে জড়িত আছিল। [[আলজেৰিয়াৰ যুদ্ধ]]ৰ (১৯৫৪–১৯৬২) সময়ত তেওঁ এক নিৰপেক্ষ স্থিতি গ্ৰহণ কৰি এক বহুসাংস্কৃতিক আৰু বহুপাক্ষিক আলজেৰিয়াৰ সপক্ষে মত প্ৰকাশ কৰিছিল, যিটো স্থিতিক বেছিভাগ দলেই প্ৰত্যাখ্যান কৰিছিল। দাৰ্শনিক দৃষ্টিকোণৰ পৰা কাম্যুৰ মতামতসমূহে [[অৰ্থহীনতাবাদ]] নামৰ দৰ্শনৰ উত্থানত বিশেষ অৱদান যোগাইছিল। কিছুসংখ্যকে কাম্যুৰ কৰ্মৰাজিক তেওঁক এজন [[অস্তিত্ববাদ]]ী হিচাপে দেখুৱাব বিচাৰে, যদিও তেওঁ নিজে জীৱনকালত এই শব্দটোক দৃঢ়ভাৱে প্ৰত্যাখ্যান কৰি আহিছিল। == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:দাৰ্শনিক]] [[শ্ৰেণী:নাস্তিকতাবাদী]] 7hdkyh1wfylsbzvlpa5slnfih6az0a7 616846 616845 2026-07-12T09:29:09Z Dakalil 50728 /* টোকা */ টোকা যোগ 616846 wikitext text/x-wiki {{Infobox philosopher | image = Albert Camus, gagnant de prix Nobel, portrait en buste, posé au bureau, faisant face à gauche, cigarette de tabagisme.jpg | caption = ''নিউ য়ৰ্ক ৱাৰ্ল্ড-টেলিগ্ৰাম এণ্ড দ্য চান আলোকচিত্ৰ সংগ্ৰহ''ৰ পৰা কাম্যুৰ প্ৰতিকৃতি, ১৯৫৭ | region = [[পাশ্চাত্য দৰ্শন]] | birth_date = {{birth date|1913|11|7|df=yes}} | birth_place = [[মঁদৱী, আলজেৰিয়া|মঁদৱী]], [[ফৰাচী আলজেৰিয়া]] | death_date = {{death date and age|df=yes|1960|1|4|1913|11|7}} | death_place = [[ৱিলব্ল্যৱেঁ]], ফ্ৰান্স | alma_mater = [[আলজে বিশ্ববিদ্যালয় ১]] | notable_works = ''[[অচিনাকিজন (উপন্যাস)|অচিনাকিজন]]'' / ''আগন্তুকজন''<br/>''[[ছিছ্যুফ'ছ পুৰাণ]]''<br/>''[[বিদ্ৰোহী মানুহজন (ৰচনা)|বিদ্ৰোহী মানুহজন]]''<br/>''[[প্লেগ (উপন্যাস)|প্লেগ]]''<br/>[[পতন (উপন্যাস)|পতন]] | awards = [[১৯৫৭ চনৰ সাহিত্যত ন'বেল বঁটা|সাহিত্যত ন'বেল বঁটা]] (১৯৫৭) | spouse = {{ubl | {{marriage|ছিমন ইয়ে|1934|1936|end=div}} | {{marriage|[[ফ্ৰঁছিন ফ'ৰ]]|1940}}}} | signature = Albert Camus signature.svg | signature_size = 150px | signature_alt = Albert Camus signature | school_tradition = {{plainlist| * [[মহাদেশীয় দৰ্শন]] * [[অৰ্থহীনতাবাদ]] * [[অস্তিত্ববাদ]] * [[ফৰাচী নীচ্যবাদ]]<ref>{{cite book|last=Schrift|first=Alan D.|year=2010|chapter=French Nietzscheanism|title=Poststructuralism and Critical Theory's Second Generation|editor-last=Schrift|editor-first=Alan D.|publisher=Acumen|location=Durham, UK|series=The History of Continental Philosophy|volume=6|pages=19–46|isbn=978-1-84465-216-7|chapter-url=https://www.nietzsche-en-france.fr/app/download/12288269526/SCHRIFT+-+French+Nietzscheanism.pdf}}</ref> * [[অৰাজকতা-শ্ৰমিক সংঘবাদ|সংঘবাদী অৰাজকতাৰাজ]] }} | main_interests = নীতিশাস্ত্ৰ, [[মানৱ প্ৰকৃতি]], [[ন্যায়]], ৰাজনীতি, [[আত্মহত্যাৰ দৰ্শন]] | notable_ideas = [[অৰ্থহীনতাবাদ]] | academic_advisors = [[জঁ গ্ৰ্যনিয়ে]] }} '''আলবেৰ কাম্যু'''{{efn|{{IPAc-en|k|æ<!--Syllabication is widely debated and /muː/ as a separate syllable is the most common transcription-->|ˈ|m|uː}} {{respell|kam|OO}};<ref>{{cite Dictionary.com|Camus}}</ref>}} ({{langx|fr|Albert Camus}}, {{IPA|fr|albɛʁ kamy|pron|Fr-Albert Camus.oga}}; ৭ নৱেম্বৰ ১৯১৩ – ৪ জানুৱাৰী ১৯৬০) আছিল এজন ফৰাচী দাৰ্শনিক, [[ঔপন্যাসিক]], লেখক, [[নাট্যকাৰ]], সাংবাদিক, [[বিশ্ব যুক্তৰাষ্ট্ৰবাদী]],<ref>{{Cite web |title=A Democratic World Parliament |url=https://www.democracywithoutborders.org/files/PreliminaryContents.pdf |last1=Leinen |last2= Bummel |first1=Jo |first2=Andreas |website=democracywithoutborders.com |pages=1, 2 |access-date=12 January 2024}}</ref> আৰু ৰাজনৈতিক কৰ্মী। ৪৪ বছৰ বয়সত তেওঁ [[১৯৫৭ চনৰ সাহিত্যৰ নোবেল বঁটা]] লাভ কৰে, যাৰ ফলত তেওঁ ইতিহাসৰ দ্বিতীয় কনিষ্ঠতম নোবেল প্ৰাপক আৰু আফ্ৰিকাত জন্মগ্ৰহণ কৰা প্ৰথমজন সাহিত্যৰ নোবেল বিজয়ী হিচাপে পৰিগণিত হয়। তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য ৰচনাসমূহৰ ভিতৰত আছে ''[[অচিনাকিজন (উপন্যাস)|অচিনাকিজন]]'', ''[[প্লেগ (উপন্যাস)|প্লেগ]]'', ''[[ছিছ্যুফ'ছ পুৰাণ]]'', ''[[পতন (উপন্যাস)|পতন]]'' আৰু ''[[বিদ্ৰোহী মানুহজন (ৰচনা)|বিদ্ৰোহী মানুহজন]]''। কাম্যুৰ জন্ম [[ফৰাচী আলজেৰিয়া]]ত এটা ''[[পিয়ে-নোৱাৰ]]'' পৰিয়ালত হৈছিল। তেওঁ নিজৰ ল’ৰালি কাল এটা দুখীয়া চুবুৰীত কটাইছিল আৰু পিছলৈ [[আলজিয়াৰ্চ বিশ্ববিদ্যালয়]]ত দৰ্শন অধ্যয়ন কৰিছিল। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত ১৯৪০ চনত যেতিয়া [[ফ্ৰান্সৰ যুদ্ধ|জাৰ্মানীয়ে ফ্ৰান্স আক্ৰমণ কৰিছিল]], তেতিয়া তেওঁ পেৰিছত আছিল। কাম্যূৱে পলাই যাবলৈ চেষ্টা কৰিছিল যদিও অৱশেষত [[ফৰাচী প্ৰতিৰোধ বাহিনী]]ত যোগ দিয়ে আৰু তাত এখন নিষিদ্ধ কাকত ''[[কঁবা (বাতৰিকাকত)|কঁবা]]''ৰ মুখ্য সম্পাদক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। যুদ্ধৰ পিছত তেওঁ এজন প্ৰখ্যাত ব্যক্তিত্ব হৈ পৰে আৰু বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত বহু বক্তৃতা প্ৰদান কৰে। তেওঁ দুবাৰকৈ বিবাহপাশত আৱদ্ধ হৈছিল যদিও তেওঁৰ একাধিক বৈবাহিক সম্পৰ্কৰ বহিৰ্ভূত প্ৰেম আছিল। কাম্যু ৰাজনৈতিকভাৱে সক্ৰিয় আছিল; তেওঁ [[অনা-স্তালিনবাদী বাওঁপন্থা|অনা-স্তালিনবাদী বাওঁপন্থী]] দলৰ অংশ আছিল, যিয়ে [[যোচেফ ষ্টালিন|য়'ছেফ স্তালিন]] আৰু [[ছ'ভিয়েট সংঘ|ছ'ভিয়েত সংঘৰ]] [[একনায়কত্ববাদ]]ৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। কাম্যু এজন [[নীতিবাদ|নীতিবাদী]] আছিল আৰু তেওঁৰ ধাউতি [[অৰাজকতা-শ্ৰমিক সংঘবাদ]]ৰ প্ৰতি আছিল। তেওঁ [[ইউৰোপীয় একত্ৰীকৰণ]]ৰ বাবে কাম কৰা বহু সংগঠনৰ সৈতে জড়িত আছিল। [[আলজেৰিয়াৰ যুদ্ধ]]ৰ (১৯৫৪–১৯৬২) সময়ত তেওঁ এক নিৰপেক্ষ স্থিতি গ্ৰহণ কৰি এক বহুসাংস্কৃতিক আৰু বহুপাক্ষিক আলজেৰিয়াৰ সপক্ষে মত প্ৰকাশ কৰিছিল, যিটো স্থিতিক বেছিভাগ দলেই প্ৰত্যাখ্যান কৰিছিল। দাৰ্শনিক দৃষ্টিকোণৰ পৰা কাম্যুৰ মতামতসমূহে [[অৰ্থহীনতাবাদ]] নামৰ দৰ্শনৰ উত্থানত বিশেষ অৱদান যোগাইছিল। কিছুসংখ্যকে কাম্যুৰ কৰ্মৰাজিক তেওঁক এজন [[অস্তিত্ববাদ]]ী হিচাপে দেখুৱাব বিচাৰে, যদিও তেওঁ নিজে জীৱনকালত এই শব্দটোক দৃঢ়ভাৱে প্ৰত্যাখ্যান কৰি আহিছিল। ==টোকা== {{Notelist}} == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:দাৰ্শনিক]] [[শ্ৰেণী:নাস্তিকতাবাদী]] spfx1ggs8tjpje0299j1mpd30ze68qm 0 109911 616748 615603 2026-07-11T14:45:57Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616748 wikitext text/x-wiki {{short description|Sri Lankan journalist and poet (1916–1965)}} {{Use dmy dates|date=May 2021}} {{Infobox person | name = মীমানা প্ৰেমথি‍লকে‍ | honorific-prefix = | native_name = මීමන ප්‍රේමතිලක | other_names = | image = | alt = | caption = | birth_date = {{Birth date|1918|09|20|df=yes}} | birth_name = কৰুণাৰত্নে প্ৰেমথিলকে‍ | birth_place = [[হোৰানা]], [[ব্ৰিটিছ চিলন]] | death_date = {{death date and age|1965|07|12|1918|09|20|df=yes}} | death_place = [[কলম্বো]], শ্ৰীলংকা | resting_place_coordinates = <!-- {{coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> | nationality = শ্ৰীলংকান | education = [[Taxila Central College, Horana|তক্ষশিলা চেণ্ট্ৰেল কলেজ]] <br> [[আনন্দ কলেজ]] | party = | spouse = এডলাইন হেথামুন (বি‍. ১৯৪২) | children = ৬ | awards = | signature = | relatives = | occupation = কবি‍, লেখক, সাংবাদিক | years_active = ১৯৩৬–১৯৬৫ }} '''মীমানা প্ৰেমথি‍লকে‍''' ({{lang-en|Meemana Premathilake}}; ২০ ছেপ্টেম্বৰ ১৯১৮ – ১২ জুলাই ১৯৬৫) শ্ৰীলংকাৰ এগৰাকী বিশিষ্ট কবি, সাংবাদিক আৰু লেখক; কৰুণাৰত্নে প্ৰেমথিলকে‍ক মীমানা প্ৰেমথি‍লকে নামেৰে জনপ্ৰিয়৷<ref name="sarasaviya">{{Cite web|title=On the occasion of the centenary birthday of the poet Meemana Premathilaka: A note about the Sarasaviya original author|url=http://archives.sarasaviya.lk/2018/09/20/?fn=sa18092023|accessdate=2021-05-03|work=Sarasaviya|archivedate=18 October 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20251018154621/https://archives.sarasaviya.lk/2018/09/20/?fn=sa18092023|deadurl=yes}}</ref><ref name="srilankaguardian">{{Cite web|title=Meemana Premathilake: Great poet and legendary Silumina Editor|url=http://www.srilankaguardian.org/2012/09/meemana-premathilake-great-poet-and.html|accessdate=2021-05-03|work=Sri Lanka Guardian|archivedate=19 December 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241219051820/http://www.srilankaguardian.org/2012/09/meemana-premathilake-great-poet-and.html|deadurl=yes}}</ref> কলম্বো যুগৰ অন্যতম সন্মানীয় কবি, শ্ৰীলংকাৰ প্ৰধান শৈল্পিক বাতৰি কাকত ''সৰসাভিয়া''ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সম্পাদক হিচাপে প্ৰেমথিলকে উল্লেখযোগ্য।<ref>{{Cite web|title=Get to know the poets of the Colombo era!|url=https://www.lifie.lk/2019/12/08/poets-of-colombo-era/|accessdate=2021-05-03|work=lifie|date=8 December 2019|archivedate=11 December 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241211031311/https://www.lifie.lk/2019/12/08/poets-of-colombo-era/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|title=The Western influence of Colombo second generation poetry|url=https://www.divaina.com/sunday/index.php/visheshanga2/10228-2019-05-24-09-23-128|accessdate=2021-05-03|work=Divaina|archivedate=7 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210507100807/https://www.divaina.com/sunday/index.php/visheshanga2/10228-2019-05-24-09-23-128|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|title='Colombo Poet' returns to the scene|url=http://archives.sundayobserver.lk/2008/08/31/imp11.asp|accessdate=2021-05-03|work=Sunday Observer}}</ref><ref>{{Cite web|title=Is 59 years old?|url=http://www.sarasaviya.lk/editorial/2021/04/08/20209/අවුරුදු-59-යනු-වයසක්ද|accessdate=2021-05-03|work=Sarasaviya}}</ref> == ব্যক্তিগত জীৱন == শ্ৰীলংকাৰ হোৰানাৰ মীমানা গাঁৱত ১৯১৮ চনৰ ২০ ছেপ্টেম্বৰত প্ৰেমথিলকেৰ জন্ম।<ref name="silumina">{{Cite web|title=ගමට අසීමිත සේ පෙම් කළ කවියා: මීමන|url=https://www.silumina.lk/2018/07/21/පුන්කලස/ගමට-අසී%C2%ADමිත-සේ-පෙම්-කළ-කවියා-මීමන|accessdate=2021-05-03|work=Silumina}}</ref> তেওঁৰ শিক্ষা আৰম্ভ হৈছিল হোৰানাৰ তক্ষশিলা চেণ্ট্ৰেল কলেজ আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত হোৰানাৰৰ বিদ্যাৰত্ন মহা পিৰিভেনাৰ পৰা। যেতিয়া তেওঁ কবি হিচাপে খ্যাতি অৰ্জন কৰিছিল তেতিয়া তেওঁ উচ্চ শিক্ষাৰ বাবে কলম্বোৰ আনন্দ মহাবিদ্যালয়লৈ আহিছিল। তেওঁ লণ্ডন মেট্ৰিক পৰীক্ষাত বিফল হোৱাৰ পিছত উচ্চ শিক্ষাৰ আশা ত্যাগ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|title=මීමන ප්‍රේමතිලක / Mimana Premathilaka|url=http://guruthumaweb.blogspot.com/2016/06/blog-post_8.html|accessdate=2021-05-03|work=guruthumaweb|date=8 June 2016}}</ref> প্ৰেমথিলকেই তেওঁৰ দীৰ্ঘদিনীয়া সংগিনী এডলাইন হেথামুনৰ সৈতে ১৯৪২ চনৰ ২০ এপ্ৰিলত বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয়। তেওেঁলাকৰ দুগৰাকী কন্যা ক্ৰমে‍ ৰামানী, সৰোজা আৰু চাৰিপুত্ৰ হ'ল ক্ৰমে‍ সুনীল, সৰথ, সামান আৰু সান্দুন। শৈশৱতে‍ ছামনৰ মৃত্যু হৈছিল। <ref name="lankadeepa">{{Cite web|title=Hundred for Meemana Premathilake|url=http://www.lankadeepa.lk/sunday/thaksalawa/මීමනට-සීයයි/55-536627|accessdate=2021-05-03|work=Lankadeepa}}</ref> তেওঁৰ তিনিজন পুত্ৰ আৰু কন্যা ৰামানীয়েও লেক হাউচত কাম কৰিছিল। সুনীল মাধৱ প্ৰেমথিলকা 'চিলুমিনা'ৰ সম্পাদকীয় পৰিষদৰ সদস্য। সৰথ প্ৰেমথিলকে‍ 'ক্ৰীদা' নামৰ বাতৰি কাকতখনৰ সম্পাদক হৈছিল। স্কুলীয়া দিনতে‍ সৰথে সিকুৰু থাৰুৱা আৰু ''পৰসাথু মাল'' চলচ্চিত্ৰত শিশু অভিনেতা হিচাপে অভিনয় কৰিছিল।<ref name="sarasaviya"/> 'ক্ৰীদা' বাতৰি কাকতৰ সম্পাদকীয় বোৰ্ডত থকা ছান্দুন প্ৰেমথিলকেৰ অকালতে মৃত্যু হয়।<ref name="poet">{{Cite web|title=It is one hundred years since the poet Meemana was born|url=http://www.silumina.lk/2018/09/08/පුන්කලස/පෙම්-කවි-ලියා-පිදු%C2%ADරුයි-පුන්න%C2%ADක්කුයි-තෑගි-ලැබූ-මීමන-කවියා-ඉපිද-වසර-සිය%C2%ADයයි|accessdate=2021-05-03|work=Silumina}}</ref> তেওঁ চন্দুনে পন্নিপিটিয়াৰ ধৰ্মপাল বিদ্যালয়ৰ প্ৰথম একাদশ দলৰ অধিনায়ক আছিল। সুনীল আৰু সৰথে আনন্দ কলেজত অধ্যয়ন কৰিছিল আনহাতে ৰামানী আৰু চৰোজাই কলম্বোৰ বিশাখা বিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰে। মিহিৰী অষ্ট্ৰেলিয়াৰ এজন অসামৰিক অভিযন্তা।<ref name="srilankaguardian"/> ১৯৬৫ চনৰ ১০ জুলাইত তেওঁক ৰত্নম চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি কৰোৱা হৈছিল আৰু দুদিন ধৰি‍ তেওঁ কোমাত আছিল। ১৯৬৫ চনৰ ১২ জুলাইত ৪৮ বছৰ বয়সত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।<ref name="poet"/> তেওঁক কানাট্টে সমাধিক্ষেত্ৰত সমাধিস্থ কৰা হৈছিল।<ref name="sarasaviya"/> তেওঁৰ পত্নী এডলিনৰ ২০১৫ চনৰ মে' মাহত ৯৪ বছৰ বয়সত মৃত্যু হয়।<ref>{{Cite web|title=Sarasaviya founding editor Meemana Premathilaka's wife dies|url=http://archives.sarasaviya.lk/2016/05/05/?fn=sa1605056|accessdate=2021-05-03|work=Sarasaviya|archivedate=6 January 2026|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260106210448/https://archives.sarasaviya.lk/2016/05/05/?fn=sa1605056|deadurl=yes}}</ref> == কেৰিয়াৰ == জীৱনকালত আনন্দীয়ান হিচাপে তেওঁ ''শ্ৰীলংকা'' নামৰ প্ৰথম কাব্যিক ৰচনাখন ৰচনা কৰিছিল। মীমানাই চিলুমিনা বাতৰি কাকতৰ বাবে শ শ কবিতা ৰচনা কৰিছিল যদিও তাৰ কোনোটোৱেই প্ৰকাশ পোৱা নাছিল। বিচলিত নোহোৱাকৈ তেওঁ লিখা অব্যাহত ৰাখিছিল। ভাৰতীয় কবি ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰ আৰু উইলমট এ পেৰেৰাৰ দ্বাৰা হোৰানা শ্ৰী পালী মহাবিদ্যালয়ৰ আধাৰশিলা স্থাপনৰ দিনা তেওঁৰ দ্বাৰা ৰচিত ''গোৱী মহাত্থায়'' নামৰ কবিতাৰ ধাৰাবাহিক ‘চিলুমিনা’ কাকতত প্ৰকাশ পায়।<ref name="poet"/> বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ছোৱাত তেওঁ হাস্যৰসেৰে ভৰা এখন কাব্যগ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছিল। তেওঁ যেতিয়া ১৬ পৃষ্ঠাৰ এখন কাব্যগ্ৰন্থ ৰচনা কৰি গুণসেন গ্ৰন্থৰ দোকানত দিছিল, তেওঁ তেতিয়া দহ টকা পাইছিল। এই সময়ছোৱাত তেওঁৰ কবিতাবোৰ সৈনিকসকলৰ মাজত অতি জনপ্ৰিয় হৈছিল।<ref name="lankadeepa"/> ১৯৩৬ চনত শিক্ষা সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পিছত প্ৰেমথিলকে তেতিয়াৰ মুখ্য সম্পাদক মাৰ্টিন ৱিক্ৰামসিংহেৰ তত্ত্বাৱধানত চিলুমিনা বাতৰি কাকতত এজন অপেচাদাৰী সাংবাদিক হিচাপে সাংবাদিক-জীৱন আৰম্ভ কৰিছিল।<ref name="poet"/> ৱিক্ৰামসিংহেই কবিতা পৃষ্ঠাত তেওঁৰ কাব্যিক প্ৰবন্ধসমূহক এক বিশেষ স্থান দিছিল।<ref>{{Cite web|title=Former Silumina Editor: Dharmapala Wettasinghe who said that the hands of an independent writer are free|url=http://www.silumina.lk/2019/06/29/පුන්කලස/ස්වාධී%C2%ADනව-සිතන-කර්තෘ-කෙන%C2%ADකුගේ-දෑත-නිද%C2%ADහස්-බව-කියූ-සිළු%C2%ADමිණ-හිටපු-කර්තෘ-ධර්ම%C2%ADපාල|accessdate=2021-05-03|work=Silumina}}</ref> প্ৰেমথিলকেই তেওঁৰ নিজৰ সুন্দৰ গাওঁখনক লৈ‍ ''পালুগামা'' শীৰ্ষক কেইবাটাও কবিতা ৰচনা কৰিছিল। চিলুমিনাৰ প্ৰতিৱেদন সম্পাদক হিচাপে তেওঁৰ কাৰ্যকালত তেওঁ ''লঙ্কাৱে লাছানা থেন'' নামৰ এক প্ৰতিৱেদন প্ৰকাশ কৰিছিল। ১৯৪১ চনত তেওঁ ''নীলদিয়ে নালংগনা'' নামেৰে কবিতা বিষয়ক প্ৰবন্ধ লিখিছিল। কুকুলু কোৰালেৰ এটা বনৰীয়া জলপ্ৰপাতৰ বিষয়ে তেওঁ ''মিয়ুনু এলা'' নামেৰে এটি কবিতা ৰচনা কৰিছিল। শ্ৰীলংকাৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য্যৰ বিষয়ে লিখা এইটোৱেই প্ৰথম কবিতা।<ref name="lankadeepa"/> নিজৰ অভিজ্ঞতা বৰ্ণনা কৰি তেওঁ নিজৰ নামটো লুকুৱাই থৈছিল আৰু ''মা কবি হাদু হাটী''কে ধৰি বহুতো কবিতা প্ৰকাশ কৰিছিল। সাংবাদিকতাৰ জীৱনকালত মীমানাই অন্যায় দেখিছিল আৰু ইয়াৰ বিৰুদ্ধে থিয় দিছিল আৰু ১৯৫৩ চনত তেওঁ পদত্যাগ কৰিছিল। অৱশ্যে, তেওঁক শৈল্পিক কবিতাৰ বাবে পিছলৈ লঙ্কাদীপাৰ সম্পাদকীয় পৰিষদৰ উপশম্পাদক হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref name="silumina"/> এছ'চিয়েটেড নিউজপেপাৰ্ছ অৱ চাইলন লিমিটেড (এ.এন.চি.এল. বা লেক হাউছ)ৰ পৰা দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে পদত্যাগ কৰাৰ পিছত তেওঁ সমবায় উন্নয়ন বিভাগ আৰু চাইলন টেকনিকেল কলেজত অনুবাদক হিচাপে কাম কৰিছিল। অৱশ্যে, ইয়াৰ কিছু সময়ৰ পিছতে মীমানাই লঙ্কাদীপাৰ পৰা লেক হাউছলৈ উভতি আহে আৰু ১৯৬১ চনত চিলুমিনা বাতৰি কাকতৰ মুখ্য সম্পাদক হয়।<ref>{{Cite web|title=Stories told then about the poems of Colombo, Peradeniya and Hela Hawule|url=http://www.silumina.lk/2018/12/29/පුන්කලස/කොළඹ-පේරා%C2%ADදෙ%C2%ADණි-සහ-හෙළ-හවුලේ-කවි-ගැන-එදා-කියූ-කතා|accessdate=2021-05-03|work=Silumina}}</ref> তেওঁৰ ব্যস্ত সাংবাদিক জীৱনকালত, তেওঁ ভ্যাল এলিন সাহা ভেদন মেদা, ''সুন্দৰ লঙ্কাব'', ''ইৰোপ্পে কাটা'', ''অথীথা সুন্দৰিয়া'', ''বিনাকাৰায়া'' আৰু তিনিখন খণ্ডত মাট্টা হিতেনা হেতিৰ দৰে কেইবাখনো গ্ৰন্থ লিখিছিল। তেওঁৰ বেছিভাগ কাব্যগ্ৰন্থ মাৰাডানাৰ পি.কে.ডব্লিউ. ছিৰিৱাৰ্ডেনাই প্ৰকাশ কৰিছে। ''এথেৰা'' নামৰ কাব্য সংকলনখন এম. ডি. গুনাসেনাই ছিৰিৱাৰ্ডেনা প্ৰকাশনতকৈ দহগুণ বেছি মাননি দিয়াৰ পিছত প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref name="poet"/> ১৯৬৩ চনত তেওঁ 'সৰসাভিয়া' বাতৰি কাকতৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সম্পাদক হৈছিল।<ref>{{Cite web|title=Dance and Drama|url=http://archives.sarasaviya.lk/2014/04/10/?fn=sa14041017|accessdate=2021-05-03|work=Sarasaviya|archivedate=19 December 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241219045946/https://archives.sarasaviya.lk/2014/04/10/?fn=sa14041017|deadurl=yes}}</ref> খবৰ অনুসৰি‍ ১৯৬৩ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত 'সৰসাভিয়া'ৰ প্ৰস্তাৱনা সংখ্যাটো মুকলি কৰা হৈছিল আৰু ৫০০,০০০ কপি প্ৰিণ্ট হৈছিল।<ref name="sarasaviya"/><ref>{{Cite web|title=Is 59 years old?|url=http://www.sarasaviya.lk/editorial/2021/04/08/20209/අවුරුදු-59-යනු-වයසක්ද|accessdate=2021-06-03|work=Sarasaviya}}</ref> কাকতখনৰ আৰম্ভণিৰ তিনি মাহৰ পিছত 'সৰসাভিয়া'ৰ সম্পাদক পদ ৱিমালাচিৰি পেৰেৰাক হস্তান্তৰ কৰা হৈছিল। প্ৰেমথিলকেই পৰৱৰ্তী সময়ত বাতৰি কাকতখন বিকশিত কৰিছিল আৰু ১৪ বছৰ ধৰি ইয়াৰ সম্পাদক আছিল।<ref>{{Cite web|title=Fifty years have passed since the death of Meemana Premathilake, the founding editor of the Sarasaviya|url=http://archives.sarasaviya.lk/2015/07/09/?fn=sa1507093|accessdate=2021-05-03|work=Sarasaviya|archivedate=19 December 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241219051052/https://archives.sarasaviya.lk/2015/07/09/?fn=sa1507093|deadurl=yes}}</ref> শৈশৱতে‍ তেওঁৰ পুত্ৰ সামানৰ মৃত্যু হোৱাৰ পিছত তেওঁ জনপ্ৰিয় কবিতা ''মিয়াগিয়া দাৰুৱেক'' ৰচনা কৰিছিল।<ref name="lankadeepa"/> ৪০ বছৰ বয়সত তেওঁ ''মাগে প্ৰেমায়া কলৱ হা জীৱিতায়া'' নামেৰে তেওঁৰ অন্তিমখন গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছিল আৰু ই আছিল এখন আত্মজীৱনী।<ref name="silumina"/> গুৰুতৰভাৱে অসুস্থ হৈ চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি হোৱাৰ পূৰ্বে তেওঁ 'সৰসাভিয়া "বাতৰি কাকতত প্ৰকাশ কৰিবলৈ কেইবাটাও কবিতা লিখিছিল। ১৯৬৫ চনৰ ২৩ জুনত তেওঁৰ ''অথীতা স্মাৰণ'' শীৰ্ষক কবিতাটো প্ৰকাশ পাইছিল।<ref name="poet"/> == উল্লেখযোগ্য কবিতা == {{div col|2}} * ''আদৰায়'' * ''এথ ৱু প্ৰেমায়া'' * ''আম্বা মাল'' * ''আনংগা'' * ''অন্ধ লামায়া'' * ''অশোকামালা'' * ''অথিতা স্মৰণ'' * ''ইথেৰা'' * ''গম্বাদা থাৰুণীয়া'' * ''জীৱন গংগা'' * ''কিৰিহামি'' * ''কুমুদুমতী'' * ''মৰাণয়'' * ''মিনিহা'' * ''মিয়াগিয়া দাৰুৱেক'' * ''নেহুম কেকুহু'' * ''নীলদয়ে নলংগানা'' * ''পালুগামা'' * ''পেম পাডুৰা'' * ''পেম ৰাজিনী'' * ''ৰাতি সাগৰায়'' * ''সোহোন বিমা'' * ''সুৰাপুৰা'' * ''বনাগতা কৱিয়া'' * ''যমুনা'' {{div col end}} == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} 9fe9dgnb81ars2d0il0uoue1fshofxx 0 109963 616848 538435 2026-07-12T09:35:45Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616848 wikitext text/x-wiki ২০২৪ চনৰ ৫ আগষ্টত [[বাংলাদেশ]]ৰ তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[শ্বেখ হাছিনা]]ই পদত্যাগ কৰাৰ পিছত বাংলাদেশৰ হিন্দু সম্প্ৰদায়ৰ কিছুমান ঘৰ, ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠান আৰু উপাসনাস্থলীত আক্ৰমণ আৰম্ভ হয়।<ref>{{Cite news |last=Johnson |first=George |date=10 August 2024 |title=Bangladesh Hindus targeted in attacks after fall of PM |url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2024/08/10/bangladesh-hindus-face-attacks-after-fall-of-prime-minister/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240810201254/https://www.telegraph.co.uk/world-news/2024/08/10/bangladesh-hindus-face-attacks-after-fall-of-prime-minister/ |archive-date=10 August 2024 |access-date=23 September 2024 |work=The Telegraph}}</ref> হিন্দু বৌদ্ধ খ্ৰীষ্টান ঐক্য পৰিষদে প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি ৪ আগষ্টৰ পৰা ২০ আগষ্টলৈকে এই ১৬ দিনৰ ভিতৰত সমগ্ৰ দেশতে সংখ্যালঘু লোকৰ ওপৰত মুঠ ২০১০টা ঘটনা (৬৯টা মন্দিৰকে ধৰি) সংঘটিত হৈছে। এই কাণ্ডসমূহৰ ভিতৰত ১৫৭টা পৰিয়ালৰ ঘৰত আক্ৰমণ, লুটপাত, ঘৰ ভাঙি পেলোৱা আৰু জুই লগোৱাৰ বিপৰীতে তেওঁলোকৰ কিছুমান ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠানকো আক্ৰমণ, লুটপাত আৰু ভাঙি পেলোৱা হয়।<ref name=":0">{{Cite news |date=19 September 2024 |title=2,010 communal attacks in Bangladesh since August 4 to 20: Oikyo Parishad |url=https://www.thedailystar.net/news/news/2010-communal-attacks-bangladesh-august-4-20-oikyo-parishad-3706731 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240919163650/https://www.thedailystar.net/news/news/2010-communal-attacks-bangladesh-august-4-20-oikyo-parishad-3706731 |archive-date=19 September 2024 |access-date=23 September 2024 |work=The Daily Star}}</ref><ref>{{Cite news|date=2024-08-13|title='This country is not for us': Bangladesh's Hindus in fear as attacks and misinformation inflame tensions|language=en-AU|work=[[ABC News (Australia)|ABC News]]|url=https://www.abc.net.au/news/2024-08-13/bangladesh-hindu-protests-against-attacks-misinformation-spreads/104204946|access-date=2024-12-06}}</ref><ref name=":1">{{Cite news |title=Report: 2,010 incidents of communal violence occurred from August 4 to 20 in Bangladesh |url=https://www.dhakatribune.com/bangladesh/359102/2-010-communal-violence-reported-from-august-4-to |work=Dhaka Tribune}}</ref> বিশ্লেষকসকলৰ মতে, এই আক্ৰমণসমূহৰ অধিকাংশই সাম্প্ৰদায়িক নাছিল বৰঞ্চ দেশৰ আইন-শৃংখলা সংকটৰ মাজত ৰাজনৈতিক প্ৰতিশোধ বা সাধাৰণ অপৰাধমূলক অপৰাধৰ মিশ্ৰণ আছিল।<ref name="netra1" /><ref>{{cite news |title=Bangladesh's New Democracy Under Threat From Flood of Misinformation |url=https://thediplomat.com/2024/08/bangladeshs-new-democracy-under-threat-from-flood-of-misinformation/ |access-date=10 November 2024 |work=thediplomat.com}}</ref><ref name="scmp1" /> এই আক্ৰমণত ৫জন হিন্দু নিহত হয় আৰু ইয়াৰে কমেও ২জন আৱামী লীগৰ সদস্য বুলি নিশ্চিত কৰা হয়।<ref>{{Cite web |title=Far-right spreads false claims about Muslim attacks in Bangladesh |url=https://www.bbc.com/news/articles/cx2n8pzk7gzo |access-date=2024-08-29 |website=www.bbc.com |language=en-GB |quote=Bangladesh Hindu Buddhist Christian Unity Council, a non-profit established to protect minority human rights, reported five Hindu people killed. Two have been confirmed as Awami League members.}}</ref> ইফালে ভাৰতীয় সংবাদ মাধ্যমৰ লগতে ভাৰত ভিত্তিক ছ’চিয়েল মিডিয়া একাউণ্টসমূহে এই আক্ৰমণৰ বিষয়ে ভুল তথ্য আৰু অপপ্ৰচাৰ প্ৰচাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref>{{cite news |last1=প্ৰতিবেদক |first1=নিজস্ব |title=বাংলাদেশে হিন্দুদেৰ ওপৰ হামলা নিয়ে ভাৰতে অপতথ্যেৰ প্ৰচাৰ |url=https://www.prothomalo.com/bangladesh/n583q95nsq |access-date=8 October 2024 |work=Prothomalo |date=11 August 2024 |language=bn}}</ref><ref name="scmp1" >{{cite news |title=Misinformation over Hindus being targeted in Bangladesh fuels Islamophobia fears |url=https://www.scmp.com/week-asia/politics/article/3275603/misinformation-about-hindus-being-targeted-bangladesh-fuels-islamophobia-fears |access-date=10 November 2024 |work=South China Morning Post |date=23 August 2024 |language=en}}</ref><ref name="diplomat" >{{cite news |title=Disinformation About Attacks on Minorities Threaten Stabilization Efforts in Bangladesh |url=https://thediplomat.com/2024/08/disinformation-about-attacks-on-minorities-threaten-stabilization-efforts-in-bangladesh/ |access-date=10 November 2024 |work=thediplomat.com}}</ref> বিবিচি ভেৰিফাই সংস্থায়ে দুয়োটাই নিশ্চিত কৰিছে যে কিছুমান আক্ৰমণে সংখ্যালঘুসকলক আঘাত কৰিছে আৰু দেখিলে যে হিংসাৰ বিষয়ে সংখ্যাগৰিষ্ঠৰ দাবীসমূহ অসত্য, অতিৰঞ্জিত বা বিভ্ৰান্তিকৰভাৱে গঠন কৰা হৈছে। তথ্য পৰীক্ষকসকলে পৰিস্থিতিৰ জটিলতা আৰু হিংসাৰ কাৰণসমূহৰ সঠিক মূল্যায়নত হোৱা অসুবিধাৰ ওপৰত আলোকপাত কৰে। ==পটভূমি== ২০২৪ চনৰ জুলাই মাহত সংঘটিত [[২০২৪ চনত বাংলাদেশত কোটা সংস্কাৰ আন্দোলন|কোটা সংস্কাৰ আন্দোলনে]] ছাত্ৰ–জনবিদ্ৰোহ নামেৰে জনাজাত এক তীব্ৰ চৰকাৰ বিৰোধী গণ বিদ্ৰোহলৈ ৰূপান্তৰিত হয় আৰু শেষত আৱামী লীগ চৰকাৰক ক্ষমতাৰ পৰা আঁতৰাই পেলায়।<ref>{{Cite news |last=Ganguly |first=Sudipto |date=7 August 2024 |title=Why did Bangladesh PM Sheikh Hasina resign and where is she now? |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/why-did-bangladesh-pm-sheikh-hasina-resign-where-is-she-now-2024-08-06/ |access-date=23 September 2024 |work=Reuters}}</ref><ref>{{Cite news |date=6 August 2024 |title=Why did Bangladesh PM Sheikh Hasina resign and where is she now? |url=https://bdnews24.com/bangladesh/b8bb91ae723c |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241008083808/https://bdnews24.com/bangladesh/b8bb91ae723c |archive-date=8 October 2024 |access-date=23 September 2024 |work=bdnews24.com}}</ref> বছৰ বছৰ ধৰি বাংলাদেশৰ সকলো ডাঙৰ ডাঙৰ ৰাজনৈতিক দলে পাল পাতি হিন্দুৰ বিৰুদ্ধে হিংসাৰ উচটনি দি আহিছে। বাংলাদেশ জাতীয় পাৰ্টিয়ে ১৯৯০ চনত, বাংলাদেশ জাতীয়তাবাদী পাৰ্টিয়ে ২০০১ চনত, জামাত-ই-ই-ইছলামীয়ে ২০১৩ চনত,<ref>{{Cite news |last=Ahmed |first=Anis |date=28 February 2013 |title=Bangladesh Islamist's death sentence sparks deadly riots |url=https://www.reuters.com/article/us-bangladesh-tribunal-idUSBRE91R0AN20130228/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230927025940/https://www.reuters.com/article/us-bangladesh-tribunal-idUSBRE91R0AN20130228 |archive-date=27 September 2023 |access-date=23 September 2024 |work=Reuters}}</ref> বাংলাদেশ জাতীয়তাবাদী পাৰ্টি আৰু জামাত একেলগে ২০১৪ চনত এনে উচটনি দিছিল।<ref>{{Cite news |last=Habib |first=Haroon |date=9 January 2014 |title=Will act against those attacking minorities: Sheikh Hasina |url=https://www.thehindu.com/news/international/south-asia/will-act-against-those-attacking-minorities-sheikh-hasina/article5557890.ece |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240409193422/https://www.thehindu.com/news/international/south-asia/will-act-against-those-attacking-minorities-sheikh-hasina/article5557890.ece |archive-date=9 April 2024 |access-date=23 September 2024 |work=The Hindu}}</ref><ref>{{Cite news |date=31 January 2014 |title=Minorities targeted in Bangladesh political violence |url=https://www.thenewhumanitarian.org/analysis/2014/01/31/minorities-targeted-bangladesh-political-violence |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240306181655/https://www.thenewhumanitarian.org/analysis/2014/01/31/minorities-targeted-bangladesh-political-violence |archive-date=6 March 2024 |access-date=23 September 2024 |work=The New Humanitarian |ref={{sfnref|The New Humanitarian|2014}}}}</ref><ref>{{Cite news |date=7 January 2014 |title=Hindus under threat |url=https://www.thedailystar.net/hindus-under-threat-5781 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231016090550/https://www.thedailystar.net/hindus-under-threat-5781 |archive-date=16 October 2023 |access-date=13 September 2024 |work=The Daily Star (Bangladesh)}}</ref> ইয়াৰ ফলত এই দলসমূহে হিন্দু সম্প্ৰদায়ৰ সমৰ্থন হেৰুৱাই পেলায়।<ref>{{Cite news |last=Rozario |first=Rock Ronald |date=2 October 2017 |title=Why Bangladeshi elections are a time for violence against minorities |url=https://www.ucanews.com/news/why-bangladeshi-elections-are-a-time-for-violence-against-minorities/80288 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240911195250/https://www.ucanews.com/news/why-bangladeshi-elections-are-a-time-for-violence-against-minorities/80288 |archive-date=11 September 2024 |access-date=23 September 2024 |work=UCA News}}</ref> আৱামী লীগ ধৰ্মনিৰপেক্ষতাৰ শেষ দুৰ্গ হোৱাৰ বাবে হিন্দু সংখ্যালঘুৰ ৰক্ষক হিচাপে দেখা গৈছিল যদিও আৱামী লীগ চৰকাৰৰ কাৰ্যকালতো কেইবাটাও হিন্দু বিৰোধী আক্ৰমণ সংঘটিত হৈছে।<ref>{{Cite news |last=Fides |first=Agenzia |title=ASIA/BANGLADESH - "The secular politics of the Awami League is the key to popular consensus", notes a priest on the eve of the vote - Agenzia Fides |url=https://www.fides.org/en/news/74574-ASIA_BANGLADESH_The_secular_politics_of_the_Awami_League_is_the_key_to_popular_consensus_notes_a_priest_on_the_eve_of_the_vote |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240620090134/https://www.fides.org/en/news/74574-ASIA_BANGLADESH_The_secular_politics_of_the_Awami_League_is_the_key_to_popular_consensus_notes_a_priest_on_the_eve_of_the_vote |archive-date=20 June 2024 |access-date=2024-10-01 |work=www.fides.org}}</ref><ref>{{Cite news |date=June 2023 |title=Awami League – A Beacon of Hope |url=https://www.daily-sun.com/printversion/details/696577/Awami-League-%E2%80%93-A-Beacon-of-Hope |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241008083808/https://www.daily-sun.com/printversion/details/696577/Awami-League-%E2%80%93-A-Beacon-of-Hope |archive-date=8 October 2024 |access-date=2024-10-01 |work=daily-sun |language=en |archivedate=2024-10-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241008083808/https://www.daily-sun.com/printversion/details/696577/Awami-League-%E2%80%93-A-Beacon-of-Hope |deadurl=yes }}</ref> তাৰে ভিতৰত উল্লেখযোগ্য ঘটনা হৈছে বিশ্বজিত দাসৰ হত্যাকাণ্ড আৰু ২০২১ চনত হিন্দু বিৰোধী হিংসা। ==আক্ৰমণ== শেখ হাছিনাৰ পলায়নৰ পিছতে বিশেষকৈ বাংলাদেশৰ হিন্দুসকলক লক্ষ্য কৰি সাম্প্ৰদায়িক আক্ৰমণৰ ধাৰাবাহিক আক্ৰমণৰ বাতৰি পোৱা গৈছিল। এই কাণ্ডসমূহৰ ভিতৰত সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়ৰ মন্দিৰ, ঘৰ আৰু দোকানত আক্ৰমণৰ অভিযোগৰ লগতে দেশৰ কেইবাখনো জিলাত লুণ্ঠন আৰু হত্যাৰ খবৰ পোৱা গৈছিল।<ref name="nyt7Aug2024">{{Cite news |last1=Hasnat |first1=Saif |last2=Nauman |first2=Qasim |date=2024-08-07 |title=Hindus in Bangladesh Face Attacks After Prime Minister's Exit |url=https://www.nytimes.com/2024/08/07/world/asia/bangladesh-politics-unrest.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240808024134/https://www.nytimes.com/2024/08/07/world/asia/bangladesh-politics-unrest.html |archive-date=8 August 2024 |access-date=2024-08-09 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ২০২৪ চনৰ ৫ৰ পৰা ২০ আগষ্টৰ ভিতৰত ৬৪খন জিলা আৰু ৬৭খন উপজিলাত প্ৰথম আলোৰ সংবাদদাতাই চলোৱা তদন্ত অনুসৰি ৪৯খন জিলাত সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়ৰ ওপৰত ১০৬৮টা আক্ৰমণ সংঘটিত হয়। ইয়াৰে অধিকাংশ আক্ৰমণ সংঘটিত হয় খুলনাৰ দক্ষিণ-পশ্চিম সংমণ্ডলত। এই অঞ্চলত সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়ৰ অন্তৰ্গত কমেও ২৯৫টা ঘৰ আৰু ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠান ধ্বংস কৰা হয়। তদুপৰি ৰংপুৰত ২১৯টা, মৈমনসিংহত ১৮৩টা, ৰাজশাহীত ১৫৫টা, [[ঢাকা]]ত ৭৯টা, বৰিশালত ৬৮টা, চট্টগ্ৰামত ৪৫টা, চিলেটত ২৫টা গঠনৰ ক্ষতিসাধন হৈছে। ক্ষয়-ক্ষতিৰ পৰিসৰ ভিন ভিন আছিল। কিছুমান অঞ্চলত ভয়াৱহ ধ্বংস যজ্ঞ সংঘটিত হৈছিল, আনহাতে কিছুমান অঞ্চলত কম গুৰুত্বপূৰ্ণ ক্ষতি হৈছিল। এই হিংসাত হিন্দু সম্প্ৰদায়ৰ দুজন সদস্য নিহত হয় আৰু মুঠ ৯১২টা আক্ৰমণৰ নথিভুক্ত কৰা হৈছে। ইয়াৰে কমেও ৫০৬টা গোচৰত ভুক্তভোগীসকল আৱামী লীগৰ সৈতে জড়িত আছিল। প্ৰথম আলোৰ সংবাদদাতাসকলে ব্যক্তিগতভাৱে ৫৪৬টা ক্ষতিগ্ৰস্ত ঘৰ আৰু ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠান পৰ্যবেক্ষণ কৰিছিল আৰু এয়া মুঠ ক্ষতিগ্ৰস্ত গঠনৰ ৫১ শতাংশ।<ref name="pa11Sep2024">{{Cite news |date=2024-09-11 |title=Communal violence: 1068 houses and business establishments attacked |url=https://en.prothomalo.com/bangladesh/97chuvmupe |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240913200343/https://en.prothomalo.com/bangladesh/97chuvmupe |archive-date=13 September 2024 |access-date=2024-09-23 |work=Prothom Alo |language=en}}</ref> বাংলাদেশৰ সংখ্যালঘু গোটসমূহে ২০২৪ চনৰ ৪ৰ পৰা ২০ আগষ্টৰ ভিতৰত সমগ্ৰ দেশতে ২০১০টা সাম্প্ৰদায়িক হিংসাৰ ঘটনা সংঘটিত হোৱাৰ বাতৰি প্ৰকাশ কৰিছে। এই হিংসাত মুঠ ৯জন লোকৰ মৃত্যু হয় আৰু ১৭০৫টা পৰিয়াল প্ৰত্যক্ষভাৱে ক্ষতিগ্ৰস্ত হয় এই হিংসাত্মক ঘটনাত। ইয়াৰে ১৫৭টা পৰিয়ালৰ ঘৰ-দুৱাৰ আৰু ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠানত আক্ৰমণ, লুটপাত, ভাঙি-ছিঙি জুই লগাই দিয়া হয়। কিছুমান পৰিয়ালৰ মাটি বলপূৰ্বকভাৱে দখল কৰা হৈছিল।<ref name=":0" /><ref name=":1" /> ৩০ অক্টোবৰত নেত্ৰ নিউজে প্ৰকাশ কৰা এক তদন্তত প্ৰকাশ পায় যে সাতজন মৃত্যুৰ সৈতে জড়িত কাণ্ডৰ আঁৰত কোনো হত্যাকাণ্ডতে ধৰ্মীয় বা সাম্প্ৰদায়িক উদ্দেশ্যৰ স্পষ্ট চিন নাছিল। বৰঞ্চ ৰাজনৈতিক প্ৰতিশোধ, গোটৰ হিংসা আৰু অপৰাধমূলক হত্যাৰ মিশ্ৰণ আছিল। ইয়াৰ উপৰিও কিছুমান ক্ষেত্ৰত ইউনিটি কাউন্সিলৰ দাবীক তেওঁলোকে উল্লেখ কৰা বাতৰিৰ প্ৰতিবেদন আৰু তেওঁলোকৰ নিজৰ তৃণমূল পৰ্যায়ৰ বিষয়াসকলেও ক্ষতিগ্ৰস্ত কৰিছিল।<ref name="netra1"> {{cite web | title = Claims of communal atrocities in 9 Hindu deaths falter under scrutiny | url = https://netra.news/2024/little-evidence-of-communal-motives-in-9-hindu-mens-deaths/ | date = 2024-10-31 | archiveurl = http://archive.today/kuTha | archivedate = 2024-10-31 }} </ref> আৰক্ষী মুখ্য কাৰ্যালয়ৰ পৰা পোৱা সূত্ৰ অনুসৰি আৱামী লীগ চৰকাৰৰ পতনৰ পিছত ৫ আগষ্টৰ পৰা ৯ আগষ্টৰ ভিতৰত পূজা মণ্ডপৰ ধ্বংসক (পেণ্ডেল) লৈ ৪৭টা কাণ্ড সংঘটিত হৈছে। ইয়াৰ লগতে ৩০টা মূৰ্তি আৰু মন্দিৰ ভাঙি পেলোৱা, ৪টা চুৰি বা ডকাইতি, ৩টা অগ্নিসংযোগ, আৰু ১০টা আন কাণ্ড লিপিবদ্ধ কৰা হৈছে।<ref name=":3">{{Cite news |last=Hasan |first=Mahmudul |script-title=bn:দুৰ্গাপূজা: প্ৰতিমা ভাঙচুৰ, চুৰি, ঢিল নিক্ষেপ ও মাৰামাৰিৰ ঘটনায় গ্ৰেপ্তাৰ ৮ |trans-title=Durga Puja: 8 arrested for idol vandalism, theft, stone-throwing, and altercations |url=https://www.prothomalo.com/bangladesh/m2y58yfohj |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241009204938/https://www.prothomalo.com/bangladesh/m2y58yfohj |archive-date=9 October 2024 |access-date=9 October 2024 |work=Prothom Alo |language=bn}}</ref> বাংলাদেশ আৰক্ষীৰ মতে, ১ অক্টোবৰৰ পৰা বাংলাদেশত [[দুৰ্গা পূজা]]ৰ সৈতে জড়িত ৩৫টা আপত্তিজনক কাণ্ড সংঘটিত হৈছে আৰু ১৭জন ব্যক্তিক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হৈছে। লগতে প্ৰায় এক ডজন গোচৰ পঞ্জীয়ন কৰা হৈছে।<ref>{{Cite news |title=35 untoward incidents related to Durga Puja in Bangladesh since October 1; 17 arrested: police |url=https://www.deccanherald.com/world/35-untoward-incidents-related-to-durga-puja-in-bangladesh-since-october-1-17-arrested-police-3229694 |access-date=2024-10-12 |work=Deccan Herald |agency=PTI |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=Oct 12, 2024 |title=35 incidents related to Durga Puja in Bangladesh since Oct 1, 17 arrested |url=https://www.business-standard.com/world-news/35-incidents-related-to-durga-puja-in-bangladesh-since-oct-1-17-arrested-124101200030_1.html}}</ref> সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা সংগঠন বাংলাদেশ ছাত্ৰ ঐক্য পৰিষদে আয়োজন কৰা এক সংবাদমেলত কোৱা হৈছিল যে সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়ৰ ৪৯জন শিক্ষকে ৫ৰ পৰা ৩১ আগষ্টৰ ভিতৰত পদত্যাগ কৰিবলৈ বাধ্য হৈছে।<ref>{{Cite news |date=31 August 2024 |title=At least 49 minority teachers forced to resign since Aug 5 |url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/crime-justice/news/least-49-minority-teachers-forced-resign-aug-5-3691011 |access-date=29 October 2024 |work=The Daily Star (Bangladesh)}}</ref> সংবাদমেলত চান্দপুৰৰ ফৰিদগঞ্জৰ গল্লক আদৰ্শ ডিগ্ৰী মহাবিদ্যালয়ৰ অধ্যক্ষ হৰিপদ দাসে নিজৰ ব্যক্তিগত অভিজ্ঞতা ব্যক্ত কৰে। তেওঁ কয় যে শ্বেখ হাছিনা চৰকাৰৰ পতনৰ ঠিক পিছতেই ৫ আগষ্টৰ সন্ধিয়া তেওঁৰ ঘৰ ভাঙি লুটপাত কৰা হৈছিল। তেওঁ আৰু তেওঁৰ পৰিয়ালটোৱে জীৱনটোক লৈ কষ্টেৰে পলায়ন কৰিবলৈ সক্ষম হ’ল। তাৰ পিছত তেওঁৰ পৰিয়ালৰ সদস্যসকল ঘৰলৈ উভতি আহিছে যদিও তেওঁ এতিয়াও ঘৰলৈ উভতিব পৰা নাই। নিয়মিতভাৱে পদত্যাগ কৰাৰ ভাবুকি দিয়াৰ লগতে মহাবিদ্যালয়ত পুনৰ কৰ্তব্য আৰম্ভ কৰাৰ আশংকাত ভুগিছে। কিন্তু চৰকাৰী নিৰ্দেশনা অনুসৰি তেওঁ দেওবাৰে কলেজত যোগদান কৰিব লাগিব।<ref>{{Cite news |date=31 August 2024 |script-title=bn:সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়েৰ ৪৯ শিক্ষককে পদত্যাগে বাধ্য কৰা হয়েছে |trans-title=49 teachers from minority communities forced to resign |url=https://www.prothomalo.com/bangladesh/g0dzl6qg65 |access-date=29 October 2024 |work=Prothom Alo |language=bn}}</ref> ===খুলনা বিভাগ=== ৫ৰ পৰা ২০ আগষ্টৰ ভিতৰত খুলনা জিলাত ৭৪টা ঘৰ আৰু ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠান ধ্বংস হয় আৰু তাৰ পিছতে যশোৰ, সাতক্ষিৰা আৰু মাগুৰাত সৰ্বাধিক আক্ৰমণ সংঘটিত হয়।<ref name="pa11Sep2024" /> স্থানীয় বাসিন্দাসকলৰ মতে, নিশা প্ৰায় ৯:১৫ বজাত ৫ আগষ্টৰ নিশা যশোৰ চহৰৰ বেজপাৰা নামৰ চুবুৰীটোত কমেও ২০০টা হিন্দু পৰিয়াল বসবাস কৰা অঞ্চলত দা আৰু লাঠিৰে সজ্জিত ২০ৰ পৰা ২৫ জনীয়া এটা দলে আক্ৰমণ কৰি ঘৰৰ ক্ষতিসাধন আৰু লুটপাত কৰে।<ref name="pa11Sep2024" /> ৬ আগষ্টত অৱসৰপ্ৰাপ্ত স্কুল শিক্ষক মৃণাল কান্তি চেটাৰ্জীক বাগেৰহাট সদৰ উপজিলাক হত্যা কৰা হয়।<ref name="pa7Aug2024">{{Cite news |date=2024-08-07 |title=Minorities' houses, worship places under attack at various places |url=https://en.prothomalo.com/bangladesh/local-news/xdl6ej9e50 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240809051145/https://en.prothomalo.com/bangladesh/local-news/xdl6ej9e50 |archive-date=9 August 2024 |access-date=2024-08-09 |work=Prothom Alo |language=en}}</ref> নিহত শিক্ষকগৰাকীৰ কন্যা প্ৰিয়ন্তী চেটাৰ্জীয়ে উল্লেখ কৰিছে যে মুছলমানসকলে তেওঁলোকৰ ঘৰত আক্ৰমণ চলাই পিতৃক হত্যা কৰি মাতৃৰ মূৰত আঘাত কৰে। প্ৰিয়ন্তী চেটাৰ্জীয়ে আৰু কয় যে তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃয়ে আৰক্ষী আৰু সেনাবাহিনীক ফোন কৰিছিল, তেওঁলোকৰ কোনোৱেই ফোনৰ উত্তৰ দিয়া নাছিল।<ref>{{Cite news |last1=Hasnat |first1=Saif |last2=Nauman |first2=Qasim |date=7 August 2024 |title=Hindus in Bangladesh Face Revenge Attacks After Hasina's Ouster |url=https://www.nytimes.com/2024/08/07/world/asia/bangladesh-politics-unrest.html |access-date=25 October 2024 |work=The New York Times}}</ref> যশোৰত বিভিন্ন স্থানত ৫০টা হিন্দু ঘৰ আক্ৰমণ, জ্বলাই, লুটপাত আৰু ডকাইতি কৰা হয়।<ref name="pa7Aug2024" /> মেহেৰপুৰত ৯টা হিন্দু ঘৰ আক্ৰমণ কৰা হয় আৰু তাৰে ভিতৰত এটা আৱামী লীগৰ নেতাৰ ঘৰ আছিল।<ref name="pa7Aug2024" /> বাঘৰপাৰা উপজিলাৰ নৰকেলবৰীয়া বজাৰত কেইবাহাজাৰ লোকে কমেও ২৫খন দোকান ভাঙি লুটপাত কৰে আৰু সামগ্ৰী লুটপাত কৰে।<ref name="pa7Aug2024" /> নাৰকেলবড়িয়া কেন্দ্ৰীয় পৰিষদৰ অধ্যক্ষ বাবলু কুমাৰ সাহাৰ ঘৰতো আক্ৰমণ। ইয়াৰ পিছতে ১০-১২জন ব্যক্তিয়ে দা আৰু স্থানীয়ভাৱে নিৰ্মিত অস্ত্ৰৰে সজ্জিত হৈ নাৰকেললবাৰিয়া গাঁৱৰ লিটন কুণ্ডুৰ ঘৰত প্ৰৱেশ কৰে। তেওঁলোকে ঘৰৰগৰাকীক পণবন্দী কৰি তিনিটা ভোৰি সোণ আৰু ২,৭০০ টকা চুৰি কৰি লৈ যায়। নাৰকেললবাৰিয়া সংঘ পৰিষদৰ অধ্যক্ষ বাবলু কুমাৰ সাহাই উল্লেখ কৰে যে হিন্দু সম্প্ৰদায়ৰ সদস্যসকলে এতিয়া অঞ্চলটোত নিৰাপত্তাহীনতা অনুভৱ কৰিছে। বাঘৰপাৰা উপাজিলাৰ ধলগ্ৰাম ইউনিয়ন পৰিষদৰ পাঁচখন গাঁৱত চাৰিবাৰত ২০ৰ পৰা পঁচিশটা হিন্দু ঘৰ ভাঙি লুটপাত কৰা হয়। মনীৰুমপুৰ উপজিলাৰ নতুনগ্ৰাম, চুলতানগৰ, আমৰোঝুটা গাঁও, আৰু খাটুৱাডাঙা বজাৰৰ লগতে অভয়নগৰ উপজিলাৰ পায়ৰা ইউনিয়ন আৰু ধোপাদি গাঁৱতো আক্ৰমণ আৰু ঘৰ ধ্বংস কাৰ্য সংঘটিত হয়। ৭ আগষ্টত যোশৰৰ কেশবপুৰ উপজিলাত এজন হিন্দু ব্যৱসায়ীৰ ঘৰত আক্ৰমণ সংঘটিত হয় আৰু তেওঁৰ ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠান লুটপাত হয়।<ref>{{Cite news |script-title=bn:হিন্দু ব্যৱসায়ীৰ বাড়িতে হামলা, 'মিটমাট কৰে' হামলাৰ শিকাৰ বিএনপি নেতা |trans-title=Attack on Hindu businessman's home; BNP leader, also attacked, 'settles the matter' |url=https://bangla.bdnews24.com/samagrabangladesh/65e1e4d7496e |access-date=2024-10-26 |work=[[bdnews24.com]] |language=bn}}</ref> বাতৰি অনুসৰি হিন্দু আন্দোলন ইক্সনৰ সৈতে জড়িত ধৰ্মীয় কেন্দ্ৰ আৰু কালি দেৱীৰ প্ৰতি উৎসৰ্গিত মন্দিৰসমূহকো লক্ষ্য কৰি লোৱা হৈছিল। ভাৰতত ইস্কনৰ মুখপাত্ৰ যুধিষ্ঠিৰ গোবিন্দ দাসৰ মতে, ‘মেহেৰপুৰ (খুলনা বিভাগ)ত থকা ইস্কন কেন্দ্ৰ আৰু তাত থকা জগন্নাথ, বলদেৱ আৰু সুভদ্ৰা দেৱীৰ মূৰ্তি জ্বলাই দিয়া হৈছিল। কেন্দ্ৰটোত বাস কৰা তিনিজন ভক্তই পলায়ন কৰি বাচিবলৈ সক্ষম হয়। ' এই বক্তব্য X ৰ ওপৰত এটা পোষ্টত দিয়া হৈছে।<ref>{{Cite web |title=x.com |url=https://x.com/yudhistirGD/status/1820510677141745960 |access-date=26 October 2024 |website=X (formerly Twitter)}}</ref><ref name="fp6Aug2024">{{Cite news |date=2024-08-06 |title=From temple to Hindu leaders, Bangladesh's anti-Hasina mobs attack minorities |url=https://www.firstpost.com/world/bangladesh-protests-violence-hindus-temples-attacked-councillors-killed-sheikh-hasina-13801321.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240915121027/https://www.firstpost.com/world/bangladesh-protests-violence-hindus-temples-attacked-councillors-killed-sheikh-hasina-13801321.html |archive-date=15 September 2024 |access-date=2024-09-13 |work=Firstpost |language=en-us}}</ref> খুলনা জিলাৰ কয়ৰা উপজিলাত সংখ্যালঘুৰ মালিকানাধীন ঘৰ আৰু ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠানসমূহ লুটপাত কৰা হয়। ইয়াৰ উপৰিও হিন্দু মহিলাক অপহৰণ আৰু আক্ৰমণৰ অভিযোগ উত্থাপন হৈছে।<ref>{{Cite news |script-title=bn:সাতক্ষীৰায় গৃহবধূকে ধৰ্ষণেৰ অভিযোগ &#124; কালবেলা |trans-title=Allegation of housewife’s rape in Satkhira |url=https://www.kalbela.com/country-news/111820 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240831144341/https://www.kalbela.com/country-news/111820 |archive-date=31 August 2024 |access-date=31 August 2024 |work=Kaalbela |language=bn}}</ref> ১৪ আগষ্টত খুলনাৰ এজন হিন্দু ব্যৱসায়ীৰ ঘৰ লুটপাত কৰি জুই লগাই দিয়া হয়।<ref>{{Cite news |date=10 August 2024 |script-title=bn:হিন্দু বাড়িতে অগ্নিসংযোগেৰ অভিযোগে পাইকগাছা বিএনপিৰ সম্পাদকসহ ২জন বহিষ্কাৰ |trans-title=Two, including the Paikgachha BNP secretary, expelled over allegations of arson at a Hindu household |url=https://www.prothomalo.com/bangladesh/district/dj6pr47v3c |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240814052728/https://www.prothomalo.com/bangladesh/district/dj6pr47v3c |archive-date=14 August 2024 |access-date=20 October 2024 |work=Prothom Alo |language=bn}}</ref> ২১ ছেপ্টেম্বৰত খুলনাৰ দাকোপ উপজিলাৰ একাধিক মন্দিৰে মন্দিৰৰ পূজা উদযাপন সমিতিসমূহলৈ মেইলযোগে বাৰে বাৰে বেনামী চিঠি লাভ কৰে। এই চিঠিবোৰত লিখা আছিল, "দুৰ্গা পূজা উদযাপন কৰিবলৈ প্ৰতিটো মন্দিৰে পাঁচ লাখ টকাৰ অনুদান দিব লাগিব।" ইয়াৰ লগতে চিঠিবোৰত এক ভাবুকিও সংলগ্ন আছিল: যিয়েই কৰ্তৃপক্ষ বা সংবাদ মাধ্যমক খবৰ দিব তেওঁক হত্যা কৰা হ’ব। ইয়াৰ পিছত কমিটীসকলে দুৰ্গা পূজা বাতিল কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰিলে আৰু তিনিওটা মন্দিৰলৈ প্ৰেৰণ কৰা চিঠিৰ বিষয়বস্তু প্ৰায় একে।<ref>{{Cite news |date=21 September 2024 |title=Pay Tk 5 lakh or there'll be no Durga Puja |url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/news/pay-tk-5-lakh-or-therell-be-no-durga-puja-3708896 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240922003046/https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/news/pay-tk-5-lakh-or-therell-be-no-durga-puja-3708896 |archive-date=22 September 2024 |access-date=22 September 2024 |work=The Daily Star}}</ref><ref>{{Cite web|last=|title=Temples get letters demanding Tk 500,000 in Durga Puja extortion|url=https://bdnews24.com/bangladesh/86b3129399b1|access-date=2024-12-06|website=bdnews24.com|language=en}}</ref> ৫ ছেপ্টেম্বৰত খুলনাত স্থানীয় মুছলমান আৰু মাদ্ৰাছাৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে উৎসৱ মণ্ডল নামৰ ১৫ বছৰীয়া ল’ৰা এটাক ইছলামক অপমান কৰাৰ অভিযোগত প্ৰহাৰ কৰা বুলি জানিব পৰা গৈছে। সংবাদ মাধ্যমে প্ৰথমে ল'ৰাজনৰ মৃত্যুৰ বাতৰি দিছিল যদিও পিছলৈ আই এছ পি আৰৰ এটা বিবৃতিত — সামৰিক মুখপাত্ৰৰ কাৰ্যালয়ে — তেওঁ জীয়াই থকা বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=2024-09-05 |script-title=bn:'নবীকে নিয়ে কটূক্তি' কৰায় পুলিশ কাৰ্যালয়েৰ ভেতৰেই গণপিটুনিৰ শিকাৰ কিশোৰ |trans-title=Hindu teen beaten publicly inside police station for 'derogatory comments about the Prophet |url=https://www.bbc.com/bengali/articles/c7v5g5rr05vo |access-date=2024-10-29 |work=BBC News বাংলা |language=bn}}</ref> মহেশপুৰ উপজিলাত ভাৰত দাস আৰু তেওঁৰ ভাতৃ শম্ভু দাসৰ উত্তৰাধিকাৰী সূত্ৰে লাভ কৰা ২০৭ দশমিক মাটি জব্দ কৰা হৈছে। ভাৰত দাসে প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি বৃহস্পতিবাৰে বাবুল হোছেইন, ইক্ৰামুল, বিপুল, খালেদ হোছেইন, জিন্নাকে ধৰি কেইবাজনো লোকে তেওঁৰ মাটিত থকা শস্যৰ ক্ষতিসাধন কৰে। ভাৰত দাসে আৰু উল্লেখ কৰে যে তেওঁলোকে সেই মাটিত জন্মৰ পৰাই খেতি কৰি আহিছে। কিন্তু এতিয়া তেওঁলোকক নিজৰ মাটিলৈ যাবলৈ চেষ্টা কৰিলে হত্যা আৰু অন্যান্য ধৰণৰ ভয় দেখুৱাব বুলি ভাবুকি দিয়া হৈছে।<ref>{{Cite news |title=ঝিনাইদহে সংখ্যালঘুৰ জমি দখল কৰলো বিএনপি নেতা |trans-title=BNP leader seizes land of a minority community member in Jhenaidah |url=https://www.amadershomoy.com/country/article/125880/%E0%A6%9D%E0%A6%BF%E0%A6%A8%E0%A6%BE%E0%A6%87%E0%A6%A6%E0%A6%B9%E0%A7%87-%E0%A6%B8%E0%A6%82%E0%A6%96%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A6%98%E0%A7%81%E0%A6%B0-%E0%A6%9C%E0%A6%AE%E0%A6%BF |access-date=2024-10-22 |work=www.amadershomoy.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=শামীম |first=শামীমুল ইসলাম |date=7 September 2024 |script-title=bn:ঝিনাইদহে সংখ্যালঘুৰ জমি দখল কৰে বানালো খেলাৰ মাঠ |trans-title=Land of minority community seized to build a playground in Jhenaidah |url=https://www.dailysokalersomoy.com/news/103734 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240923114248/https://www.dailysokalersomoy.com/news/103734 |archive-date=23 September 2024 |language=bn}}</ref><ref>{{Cite news |date=9 September 2024 |script-title=bn:সংখ্যালঘু নিৰ্যাতন ও সম্পত্তি দখলেৰ অভিযোগ গ্ৰহণ |trans-title=Complaints of persecution and property seizure from minority community accepted |url=https://www.kalbela.com/ajkerpatrika/khobor/119466 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240923094307/https://www.kalbela.com/ajkerpatrika/khobor/119466 |archive-date=23 September 2024 |work=Kalbela |language=bn |title=আৰ্কাইভ কপি |access-date=11 December 2024 |archivedate=23 September 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240923094307/https://www.kalbela.com/ajkerpatrika/khobor/119466 |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite news |date=8 September 2024 |script-title=bn:সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়েৰ বাড়িতে হামলাৰ ঘটনা তদন্তেৰ নিৰ্দেশ |trans-title=Investigation ordered into attack on minority community household |url=https://www.dhakapost.com/national/305338 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240920120836/https://www.dhakapost.com/national/305338 |archive-date=20 September 2024 |access-date=23 September 2024 |work=Dhaka Post}}</ref> ১০ অক্টোবৰত ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে শ্যামনগৰৰ যশোৰেশ্বৰী কালি মন্দিৰত উপহাৰ দিয়া মূৰ্তিৰ সোণৰ মুকুট চুৰ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite news |date=11 October 2024 |title=Goddess Kali crown gifted by Modi stolen from Satkhira temple |url=https://www.dhakatribune.com/bangladesh/nation/361540/goddess-kali-crown-gifted-by-modi-stolen-from |access-date=21 October 2024 |work=Dhaka Tribune}}</ref><ref>{{Cite news |date=10 October 2024 |script-title=bn:যশোৰেশ্বৰী কালী মন্দিৰে নৰেন্দ্ৰ মোদিৰ দেওয়া প্ৰতিমাৰ সোণাৰ মুকুট চুৰি |url=https://www.tbsnews.net/bangla/%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%B6/news-details-265106 |access-date=11 October 2024 |work=The Business Standard |language=bn}}</ref> ===ৰংপুৰ বিভাগ=== ৰংপুৰ বিভাগত দ্বিতীয় সৰ্বাধিক আক্ৰমণ সংঘটিত হৈছে। এই বিভাগৰ জিলাসমূহৰ সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়সমূহক বিশেষভাৱে লক্ষ্য কৰি লোৱা হৈছিল।<ref name="pa11Sep2024" /> ৫ আগষ্টত লালমণিৰহাটত পূজা উদযাপন পৰিষদৰ সদস্য প্ৰদীপ চন্দ্ৰ ৰায়, কালিগঞ্জ উপজিলাৰ চাৰিটা পৰিয়াল আৰু হাতীবন্ধা উপজিলাৰ বাৰটা হিন্দু ঘৰত অগ্নিকাণ্ডৰ লগতে লুণ্ঠন চলোৱা হৈছিল। সেইদিনা পঞ্চগড়ৰ কেইবাটাও হিন্দুৰ ঘৰত আক্ৰমণ আৰু ভাঙি পেলোৱা হয়। দিনাজপুৰৰ দহটা ঘৰ ভঙাৰ লগতে ৰেলবজাৰহাটৰ এটা মন্দিৰত আক্ৰমণ কৰা হয়। লক্ষ্মীপুৰত ২০০–৩০০ জনীয়া এটা দলে দুমহলীয়া হিন্দু ঘৰ এটাত জুই লগাই দিয়ে।<ref name=":TDS27">{{cite web |date=2024-08-06 |title=Hindu houses, businesses attacked in 27 districts |url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/news/hindu-houses-businesses-attacked-27-districts-3670226 |access-date=2024-12-06 |website=The Daily Star}}</ref> কুৰিগ্ৰামৰ ফুলবাৰীত এগৰাকী ১৬ বছৰীয়া স্কুলীয়া ছাত্ৰীক অপহৰণ কৰা হয়। স্থানীয় লোকে জনোৱা মতে, ছেপ্টেম্বৰৰ আৰম্ভণিতে হিন্দু চুবুৰীৰ গছত এখন চিঠি আঁৰি দিয়া হৈছিল, য'ত লিখা আছিল, "এই ঘৰৰ ছোৱালীজনীক লৈ গৈ ইছলাম ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰোৱা হ'ব।" পিছত ৪ ছেপ্টেম্বৰত ৰঞ্জিত চন্দ্ৰ সেনে ফুলবাৰী থানাত সাধাৰণ ডায়েৰী দাখিল কৰে। স্থানীয় লোকসকলেও ৰিপ'ৰ্ট কৰিছে যে বুধবাৰে প্ৰায় ৫ বজাত ছোৱালীজনী প্ৰশিক্ষক কেন্দ্ৰৰ পৰা ঘৰলৈ উভতি অহাৰ সময়ত আলিনুৰ ৰহমান আৰু তেওঁৰ সহযোগীসকলে তাইক অপহৰণ কৰে।<ref>{{Cite news |date=2024-09-19 |title=Schoolgirl abducted after threats in Kurigram |url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/crime-justice/news/schoolgirl-abducted-after-threats-kurigram-3706771 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240923114348/https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/crime-justice/news/schoolgirl-abducted-after-threats-kurigram-3706771 |archive-date=23 September 2024 |access-date=2024-09-19 |work=The Daily Star |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |last=ফাৰুক |first=আব্দুল খালেক |date=19 September 2024 |script-title=bn:ঘোষণা দিয়ে স্কুলছাত্ৰীকে অপহৰণেৰ অভিযোগ |trans-title=Allegation of abduction of a schoolgirl after public announcement |url=https://www.itvbd.com/country/rangpur/171244/%E0%A6%B8%E0%A7%8D%E0%A6%95%E0%A7%81%E0%A6%B2%E0%A6%9B%E0%A6%BE%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A7%80%E0%A6%95%E0%A7%87-%E0%A6%85%E0%A6%AA%E0%A6%B9%E0%A6%B0%E0%A6%A3%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%85%E0%A6%AD%E0%A6%BF%E0%A6%AF%E0%A7%8B%E0%A6%97-%E0%A6%AA%E0%A7%81%E0%A6%B2%E0%A6%BF%E0%A6%B6-%E0%A6%AC%E0%A6%B2%E0%A6%9B%E0%A7%87-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A7%87%E0%A6%AE%E0%A7%87%E0%A6%B0 |access-date=25 October 2024 |work=Independent Television |language=bn}}</ref> ১ অক্টোবৰত সুন্দৰগঞ্জৰ কোতৱালিত এজন হিন্দুৱে মন্দিৰৰ মূৰ্তি ভাঙি পেলায়। সুন্দৰগঞ্জ থানত সংঘটিত হোৱা ধ্বংসাত্মক কাণ্ডৰ সৈতে জড়িত ভৱেশ চন্দ্ৰ দাস নামৰ এজন ব্যক্তিক আৰক্ষীয়ে গ্ৰেপ্তাৰ কৰে। স্থানীয় আৰক্ষীয়ে জনোৱা মতে, গোপন তথ্যৰ ভিত্তিত এছ আই আৰু থানাৰ বাহিনীয়ে অভিযান চলাই তাৰাপুৰ ইউনিয়নৰ কালিদাংগা দশপাৰাত থকা ঘৰৰ পৰা ২৫০ গ্ৰাম গাঞ্জাসহ ভৱেশ চন্দ্ৰক গ্ৰেপ্তাৰ কৰে। তেওঁ সেই গাঁৱৰে খিতিশ চন্দ্ৰ দাসৰ পুত্ৰ।<ref>{{Cite news |last=AB Siddique |date=2024-10-05 |title=সুন্দৰগঞ্জে প্ৰতিমা ভাংচুৰেৰ অভিযোগে ভবেশ চন্দ্ৰ দাস গ্ৰেপ্তাৰ |url=https://uttareralo24.com/%E0%A6%B8%E0%A7%81%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A6%E0%A6%B0%E0%A6%97%E0%A6%9E%E0%A7%8D%E0%A6%9C%E0%A7%87-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%AE%E0%A6%BE-%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%9A/ |access-date=2024-10-12 |work=Uttoredl Alo |archivedate=2024-11-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241115010422/https://uttareralo24.com/%E0%A6%B8%E0%A7%81%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A6%E0%A6%B0%E0%A6%97%E0%A6%9E%E0%A7%8D%E0%A6%9C%E0%A7%87-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%AE%E0%A6%BE-%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%9A/ |deadurl=yes }}</ref> ২০২৪ চনৰ ২ অক্টোবৰত ভাৰত সীমান্তৰ সমীপৰ লালমণিৰহাটৰ হাতীবন্ধা উপাজিলাৰ এটা মন্দিৰত নিৰ্মাণাধীন দুৰ্গা মূৰ্তি ভাঙি লণ্ডভণ্ড কৰি থকা শ্বাহিনুৰ ইছলামক স্থানীয় ৰাইজে ধৰিছিল। বাংলাদেশৰ সীমান্তৰক্ষী বাহিনীয়ে তেওঁক আৰক্ষীক গতাই দিয়াৰ পূৰ্বে আটক কৰি ৰাখিছিল যদিও পিছদিনা সন্ধিয়ালৈকে কোনো গোচৰ ৰুজু হোৱা নাছিল। প্ৰত্যক্ষদৰ্শীসকলে জনোৱা মতে, সেই নিশা ১৮–২০ জনীয়া আক্ৰমণকাৰীৰ এটা দলে মন্দিৰটোক লক্ষ্য কৰি লৈছিল। মন্দিৰ সমিতিৰ সম্পাদক ছবুজ ৰয়ে লক্ষ্য কৰিছিল যে বাংলাদেশৰ সীমান্তৰক্ষী বাহিনীৰ ক্ষন্তেকীয়া সঁহাৰি অবিহনে ক্ষতি হয়তো ৫ আগষ্টৰ আক্ৰমণৰ দৰে হ’লহেঁতেন। সেইদিনা গাঁওখনত অগ্নিসংযোগ আৰু লুটপাতৰ ফলত আৰক্ষীৰ গোচৰ ৰুজু হৈছিল।<ref name="Daily star1234">{{Cite news |date=2 October 2024 |title=Locals catch man vandalising Durga idol at Lalmonirhat temple |url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/crime-justice/news/locals-catch-man-vandalising-durga-idol-lalmonirhat-temple-3717456 |access-date=2 November 2024 |work=The Daily Star |language=en}}</ref> ২২ নৱেম্বৰত বাংলাদেশ সনাতন জাগৰণ জোঁটে ৰংপুৰত সংখ্যালঘু লোকৰ ওপৰত আক্ৰমণৰ প্ৰতিবাদত আয়োজন কৰা এক সমাৱেশলৈ যোৱাৰ সময়ত তেওঁলোকৰ বাহনক আক্ৰমণৰ ফলত কুৰিগ্ৰাম আৰু অন্যান্য ঠাইত ৩৫জন লোক আহত হয়। গুৰুতৰভাৱে আহত তিনিজন ব্যক্তিক চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি কৰা হয়।<ref>{{Cite web|last=|title=|script-title=bn:কুড়িগ্ৰামে হিন্দুদেৰ সমাবেশগামী বাসে ‘হামলা’, গাড়ি আটকে দেওয়া অভিযোগ|trans-title=Attack on a bus carrying Hindus to a rally in Kurigram; allegations of blocking vehicles|url=https://bangla.bdnews24.com/samagrabangladesh/dd572ca14184|access-date=2024-11-28|website=bdnews24.com|language=bn}}</ref><ref>{{Cite news|date=22 November 2024|title=|script-title=bn:ৰংপুৰে মহাসমাবেশে যেতে বাধাৰ অভিযোগ সনাতন জাগৰণ জোটেৰ|language=bn|trans-title=Sanatan Jagaran Jote alleges obstruction in attending the grand rally in Rangpur|work=Jugantor|url=https://www.jugantor.com/country-news/882115}}</ref><ref>{{Cite web|title=|script-title=bn:ৰংপুৰে ৮ দফাৰ দাবিতে মহাসমাবেশ, যেতে বাধা দেওয়াৰ অভিযোগ|trans-title=Grand rally in Rangpur with an 8-point demand; allegations of obstruction in attending|url=https://www.bbarta24.net/whole-country/288908|access-date=2024-11-28|website=bbarta24.net}}</ref> ===মৈমনসিং বিভাগ=== মৈমনসিং বিভাগৰ সংখ্যালঘুসকলৰ ঘৰ, ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠান, উপাসনা স্থানত আক্ৰমণৰ লক্ষ্য কৰা হৈছিল। এই আক্ৰমণৰ অধিকাংশই নেত্ৰকোণা আৰু মৈমনসিং জিলাত সংঘটিত হৈছিল আৰু শ্বেৰপুৰ আৰু জামালপুৰতো বহুতো কাণ্ড সংঘটিত হৈছিল।<ref name="pa11Sep2024" /> নেত্ৰকোণা চহৰত গয়ানাথ মিষ্টান্ন ভাণ্ডাৰ, দুৰ্গা মিষ্টান্ন ভাণ্ডাৰ, উত্তৰা হোটেলকে ধৰি হিন্দু সম্প্ৰদায়ৰ কমেও ১৯খন দোকান লুটপাত আৰু ধ্বংস কৰা হয়। প্ৰায় ১০০জন লোকে লাঠিৰে সজ্জিত হৈ এজন হিন্দু ব্যক্তিৰ ঘৰত প্ৰৱেশ কৰি ঘৰ ভাঙি ভাঙি পেলায়। সকলো নগদ ধন আৰু গহনা লুটি লৈ যায়।<ref>{{Cite news |title=Bangladesh: 'There is no law and order. And Hindus are being targeted again' |url=https://www.bbc.com/news/articles/cwy77vgmjlzo |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240806225106/https://www.bbc.com/news/articles/cwy77vgmjlzo |archive-date=6 August 2024 |access-date=2024-09-13 |work=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref> ৬ আগষ্টত বিএনপি নেতা (যুৱ দল) কবিৰুল ইছলামে দোবাউৰাত হিন্দুৰ মালিকানাধীন ৫টা ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠানক নিজৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ লয়। ৫ আগষ্টত আৱামী লীগ চৰকাৰৰ পতনৰ পিছত ৬ আগষ্টত বহু সংখ্যালঘুৰ ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠান জব্দ কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=21 September 2024 |script-title=bn:ময়মনসিংহে যুবদল নেতাৰ বিৰুদ্ধে হিন্দুদেৰ ৫টি দোকানে তালা দিয়ে দখলে নেওয়াৰ অভিযোগ |url=https://www.prothomalo.com/bangladesh/district/mbqvic0in9 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240923114248/https://www.prothomalo.com/bangladesh/district/mbqvic0in9 |archive-date=23 September 2024 |access-date=23 September 2024 |work=Prothom Alo |language=bn}}</ref> ১২ আগষ্টৰ মাজনিশা নেত্ৰকোণা সদৰ উপজিলাৰ দিপক কুমাৰ সাহাৰ ঘৰত জুই লগাই ৯টা গৰু, ছটা ছাগলী, জলসিঞ্চনৰ সামগ্ৰী জ্বলাই দিয়ে। দিপক কুমাৰ সাহাই দাবী কৰে যে এই অগ্নিকাণ্ডৰ ফলত তেওঁৰ কমেও ১৬ লাখ বাংলাদেশী টাকাৰ লোকচান হৈছে।<ref>{{Cite news |script-title=bn:নেত্ৰকোণায় মধ্যৰাতে হিন্দুৰ বাড়িতে অগ্নিসংযোগ |url=https://bangla.bdnews24.com/samagrabangladesh/cdf4d2701993 |access-date=2024-10-26 |work=[[bdnews24.com]] |language=bn}}</ref><ref>{{Cite news |date=2024-08-13 |title=Hindu's cowshed torched in Netrokona, 15 cows burnt |url=https://en.prothomalo.com/bangladesh/local-news/z9svj4ywdo |access-date=2024-11-04 |work=Prothom Alo |language=en}}</ref> ৪ অক্টোবৰত নন্দাইলৰ সুনীল চন্দ্ৰ বৰ্মন নামৰ ব্যৱসায়ী এজনে তৃতীয়বাৰৰ বাবে এক লাখ টকা মুক্তিপণৰ দাবীত এখন চিঠি লাভ কৰিছিল। পত্ৰখনৰ যোগেদি দাবী পূৰণ নকৰিলে ভয়াৱহ পৰিণতিৰ ভাবুকিও লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=4 October 2024 |script-title=bn:নান্দাইলে হিন্দু ব্যৱসায়ীৰ কাছে চাঁদা চেয়ে তৃতীয় দফায় চিঠি, ক্ষতি কৰাৰ হুমকি |url=https://www.prothomalo.com/bangladesh/district/zh6ksikx9e |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241005015252/https://www.prothomalo.com/bangladesh/district/zh6ksikx9e |archive-date=5 October 2024 |access-date=20 October 2024 |work=Prothom Alo |language=bn}}</ref> ১২ অক্টোবৰত ৬৫ বছৰীয়া সাংবাদিক স্বপন কুমাৰ ভদ্ৰক হত্যা কৰা হৈছিল। এই হত্যাকাণ্ডৰ উদ্দেশ্য এতিয়াও স্পষ্ট নহয়।<ref>{{Cite news |date=12 October 2024 |title=The Brutal Murder of Swapan Kumar Bhadra: A Journalist Targeted for Defending Justice and Minority Rights in Bangladesh |url=https://www.hrcbm.org/wp-new/the-brutal-murder-of-swapan-kumar-bhadra-a-journalist-targeted-for-defending-justice-and-minority-rights-in-bangladesh/ |access-date=15 October 2024 |work=Human Rights Congress for Bangladesh Minorities (HRCBM)}}</ref><ref>{{Cite news |date=14 October 2024 |title=Retired journalist killed in Bangladesh, suspect arrested |url=https://timesofindia.indiatimes.com/world/south-asia/retired-journalist-killed-in-bangladesh-suspect-arrested/articleshow/114199563.cms |access-date=15 October 2024 |work=The Times of India}}</ref> ১৫ নৱেম্বৰত জামালপুৰ উপজিলাৰ মহেশপুৰ কালিবাৰী বজাৰৰ কাষৰ মন্দিৰত ছটা মূৰ্তি ভাঙি পেলোৱা হয়।<ref>{{Cite web|last=|title=|script-title=bn:জামালপুৰে কালী মন্দিৰেৰ প্ৰতিমা ভাঙচুৰ, যুবক জেল হাজতে|trans-title=Idols in a Kali temple vandalized in Jamalpur; youth sent to jail|url=https://bangla.bdnews24.com/samagrabangladesh/80496cf05651|access-date=2024-11-28|website=[[bdnews24.com]]|language=bn}}</ref> ===চট্টগ্ৰাম বিভাগ=== নোয়াখালি জিলাৰ হাতিয়া উপজিলাত হিন্দুসম্প্ৰদায়ৰ তিনিটা ঘৰ আৰু চাৰিটা ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠানত জনসাধাৰণে আক্ৰমণ কৰিছিল।<ref name="pa7Aug2024" /> চান্দপুৰ জিলাত চান্দপুৰ চহৰৰ বিদ্যালয়ৰ অধ্যক্ষ ৰতন কুমাৰ মজুমদাৰ আৰু ফৰিদগঞ্জ উপজিলাৰ হৰিপাদ দাসৰ ঘৰত আক্ৰমণ কৰা হৈছিল। ২১ ছেপ্টেম্বৰত লক্ষ্মীপুৰৰ ৰামগঞ্জৰ দুৰ্গা পূজা মণ্ডপত মূৰ্তি ভাঙি লণ্ডভণ্ড কৰা হৈছিল। বাংলাদেশ যুৱ ঐক্য পৰিষদৰ সভাপতি শিমুল সাহাই কয়, "ৰামগঞ্জত শিশুসকলক উচটনি দিয়া হৈছিল আৰু মূৰ্তিসমূহ ভাঙি পেলোৱা হৈছিল।" <ref>{{Cite web|date=2024-09-21|title=লক্ষ্মীপুৰে প্ৰতিমা ভাঙচুৰ চাৰ শিশুকে জিজ্ঞাসাবাদ|trans-title=Idol vandalism in Lakshmipur: Four children questioned|url=https://www.kalerkantho.com/print-edition/news/2024/09/21/1427412|access-date=2024-11-30|website=Kaler Kantho}}</ref> ইয়াৰ উপৰিও চট্টগ্ৰামৰ ওচৰৰ এখন গাঁৱত হিন্দুৰ ঘৰত আক্ৰমণৰ খবৰ পোৱা গৈছে বুলি প্ৰত্যক্ষদৰ্শী আৰু ক্ষতিগ্ৰস্তসকলৰ আত্মীয়ই জনায়। কমিলা জিলাত দুৰ্গা মূৰ্তিৰ ক্ষতিসাধন হয় আৰু মন্দিৰত থকা দানৰ বাকচটো লুটপাত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |date=2024-10-03 |title=Why is there fear of unrest in Bangladesh ahead of Durga Puja festivities? |url=https://www.firstpost.com/explainers/bangladesh-durga-puja-festivities-hindus-safety-muhammad-yunus-government-13821783.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241008212047/https://www.firstpost.com/explainers/bangladesh-durga-puja-festivities-hindus-safety-muhammad-yunus-government-13821783.html |archive-date=8 October 2024 |access-date=2024-10-08 |work=Firstpost |language=en-us}}</ref> ইছলামক লৈ আপত্তিজনক মন্তব্য কৰাৰ অভিযোগত যোৱা ১ অক্টোবৰত চট্টগ্ৰামত পাৰ্থ বিশ্বাস নামৰ যুৱকক আৰক্ষীয়ে গ্ৰেপ্তাৰ কৰিছিল। তেওঁক গ্ৰেপ্তাৰ কৰাৰ খবৰ পোৱাৰ পিছত মাদ্ৰাছাৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰী আৰু স্থানীয় লোকসকলে থানাৰ সন্মুখত গোট খাই তেওঁক [[কোৰআন]] অনুসৰি শাস্তি দিবলৈ দাবী জনায়।<ref>{{Cite news |date=1 October 2024 |title=চট্টগ্ৰামেৰ পটিয়াতে ধৰ্মীয় কটূক্তিৰ অভিযোগে ঠিক কী ঘটেছে? |url=https://www.bbc.com/bengali/articles/cpqz5nypl2go |access-date=29 October 2024 |work=BBC News বাংলা |language=bn}}</ref> ৬ অক্টোবৰত ৰেংগুনিয়াত মূৰ্তি ভাঙি পেলোৱাৰ উদ্দেশ্যে ভঙা ইটাৰ টুকুৰা নিক্ষেপ কৰা হৈছিল। ৭ অক্টোবৰত খগ্ৰাচাৰীৰ ৰামগড়ত মন্দিৰৰ প্ৰতীক চুৰি হয়।<ref>{{Cite web |date=2024-10-11 |title=Bangladesh Durga Puja Events Disrupted, Theft At Kali Temple, Hindu Family's House Set On Fire {{!}} Exclusive |url=https://www.news18.com/world/bangladesh-durga-puja-events-disrupted-theft-at-kali-temple-hindu-familys-house-set-afire-exclusive-9082757.html |access-date=2024-10-11 |website=News18 |language=en}}</ref> ১০ অক্টোবৰত মুছলমান উগ্ৰপন্থীয়ে আজিজ ফাজিলপুৰ তুলাতুলীৰ ওচৰৰ এটা হিন্দু ঘৰত জুই লগাই দিয়ে।<ref>{{Cite web |date=2024-10-11 |title=Bangladesh Durga Puja Events Disrupted, Theft At Kali Temple, Hindu Family's House Set On Fire {{!}} Exclusive |url=https://www.news18.com/world/bangladesh-durga-puja-events-disrupted-theft-at-kali-temple-hindu-familys-house-set-afire-exclusive-9082757.html |access-date=2024-10-11 |website=News18 |language=en}}</ref> ১ নৱেম্বৰত সনাতন জাগৰণ মঞ্চই হিন্দুৰ ওপৰত আক্ৰমণ, মন্দিৰত আক্ৰমণ আৰু অগ্নিসংযোগৰ লগতে চট্টগ্ৰামত সা-সম্পত্তি লুণ্ঠনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদী সমদল ঘোষণা কৰে। আৰক্ষীয়ে হিন্দুসকলক ৰেলীত যোগদান কৰাত বাধা আৰোপ কৰে। চট্টোগ্ৰাম মহানগৰ আৰক্ষী (দক্ষিণ)ৰ উপ আয়ুক্ত লিয়াকত আলী খানে কয় যে, "প্ৰশাসনিক নিৰ্দেশ অনুসৰি আমি তেওঁলোকক ৰেলী অনুষ্ঠিত কৰাত বাধা দিলোঁ।" ৩১ আগষ্টত কোতৱালি থানাত সনাতন জাগৰণ মঞ্চৰ মুখপাত্ৰ [[চিন্ময় কৃষ্ণ দাস]]কে ধৰি ১৯জন ব্যক্তিৰ বিৰুদ্ধে দেশদ্ৰোহৰ গোচৰ ৰুজু কৰা হয়।<ref name=":9">{{Cite news |date=2024-11-01 |script-title=bn:চট্টগ্ৰামে সনাতন জাগৰণ মঞ্চেৰ সমাবেশে আসাৰ পথে বাধাৰ অভিযোগ |url=https://www.prothomalo.com/bangladesh/y8fadshau9 |access-date=2024-11-01 |work=Prothom Alo |language=bn}}</ref> ২৮ নৱেম্বৰৰ নিশা পাটিয়া উপজিলাৰ মুকুন্দ দত্ত ধাম মন্দিৰত আক্ৰমণ কৰি ভাঙি পেলোৱা হয়। সেইদিনা চট্টগ্ৰাম আদালত এলেকাৰ নিম্নবৰ্ণৰ হিন্দু - হৰিজনৰ হিন্দু বস্তিত অগ্নিসংযোগ কৰা হয়।<ref>{{Cite web|last=Ananda|first=A. B. P.|date=2024-11-30|title=bn:বাংলাদেশেৰ শনি-কালী মন্দিৰে হামলা, ইসকনেৰ একাধিক সেণ্টাৰে ভাঙচুৰ|trans-title=Attack on Shani and Kali temples in Bangladesh; vandalism at multiple ISKCON centers|url=https://bengali.abplive.com/news/bangladesh-news-mob-vandalises-3-hindu-temples-1108304|access-date=2024-11-30|website=ABP Ananda|language=bn}}</ref> ২৯ নৱেম্বৰত পথাৰঘাটৰ হৰেচন্দ্ৰ মুনচেফ লেনত থকা শান্তনৱেশ্বৰী মাতৃ মন্দিৰৰ মূল দুৱাৰ আৰু মন্দিৰ ভাঙি পেলোৱা হয়।<ref name=":Prothom alo ctg temple attack 2">{{Cite web|date=2024-11-30|title=bn:চট্টগ্ৰামেৰ পাথৰঘাটায় মন্দিৰে হামলা-ভাঙচুৰ|trans-title=Attack and vandalism at a temple in Patharghata, Chittagong|url=https://www.prothomalo.com/bangladesh/j45nsz6hkn|access-date=2024-11-30|website=Prothom alo|language=bn}}</ref> ইয়াৰ পিছতে শনি মন্দিৰ, ৰক্ষা কালী মন্দিৰ, শান্তনৱেশ্বৰী কালী বাৰী মন্দিৰত আক্ৰমণ আৰু ধ্বংস কাণ্ড সংঘটিত হয়। সমীপৱৰ্তী হিন্দুৰ মালিকানাধীন দোকানসমূহো ভাঙি পেলোৱা হয়। তপন দাসে bdnews24.comক জনাইছে, "দুপৰীয়াৰ ভাগত নামজ কৰি ওলাই যোৱাৰ সময়ত হিন্দু আৰু ইস্কনৰ বিৰুদ্ধে শ্লোগান দি শ শ লোকে আক্ৰমণ কৰে।" <ref>{{Cite web|last=|title=Three temples attacked, vandalised in Chattogram's Patharghata|url=https://bdnews24.com/bangladesh/ca00fb226307|access-date=2024-12-06|website=bdnews24.com|language=en}}</ref> পিছলৈ জগতবন্ধু আশ্ৰম মন্দিৰতো আক্ৰমণ সংঘটিত হয়।<ref>{{Cite web|date=2024-11-30|title=bn:Bangladesh Hindu Temples Attacked: বাংলাদেশেৰ অন্তত ৪ মন্দিৰে হামলা, দুষ্কৃতীদেৰ ধৰাৰ বেলায় '০'|trans-title=Bangladesh Hindu Temples Attacked: At least four temples in Bangladesh attacked; 'zero' progress in catching the miscreants|url=https://bangla.hindustantimes.com/nation-and-world/bangladesh-hindu-temples-attacked-no-perpetrator-arrested-in-any-of-the-4-incidents-that-took-place-31732933236919.html|access-date=2024-11-30|website=Hindustan Times|language=bn}}</ref> ===ঢাকা বিভাগ=== বিএনপি নেতা আজিজুল হকৰ নেতৃত্বত ১০০-১৫০ জনীয়া এটা দলে ধমৰাই উপজিলাৰ হিন্দুসম্প্ৰদায়ৰ এটা ঘৰত আক্ৰমণ কৰে। তেওঁলোকে ঘৰ আৰু মন্দিৰৰ আচবাবৰ লগতে দুখন ব্যক্তিগত গাড়ী ভাঙি পেলায়।<ref>{{Cite news |date=6 August 2024 |title=Dhamrai hindu home vandalized, temple targeted |url=https://www.dhakatribune.com/bangladesh/353879/dhamrai-hindu-home-vandalized-temple-targeted |access-date=21 October 2024 |work=Dhaka Tribune}}</ref><ref name="pa7Aug2024" /> সদৰপুৰ উপজিলাত হিন্দুৰ মালিকানাধীন দুখন দোকানত লুটপাত কৰা হৈছিল।<ref name=":2">{{Cite news |title=Attacks, vandalism on minority communities in Faridpur |url=https://www.dhakatribune.com/bangladesh/nation/354074/attacks-vandalism-on-minority-communities-in |access-date=2024-08-08 |work=Dhaka Tribune |language=en}}</ref> শ্বৰীয়তপুৰত দুষ্কৃতিকাৰীয়ে ঢাকোৱা মনসা বাৰী মন্দিৰ ধ্বংস কৰি হিন্দুৰ ঘৰত আক্ৰমণ কৰাৰ চেষ্টা কৰে যদিও সেনাবাহিনীৰ আগমনৰ ফলত আক্ৰমণ বিফল হয়।<ref name=":2"/> ৩০ আগষ্টত গাজীপুৰৰ কলিয়াকাইৰ উপজিলাত প্ৰায় ৫০ বছৰ পুৰণি মন্দিৰ আৰু হিন্দু ভূমি জব্দ কৰাৰ চেষ্টা কৰা হৈছিল। বিএনপিৰ নেতা লেবু মিয়াই ৫০-৬০টা ভাড়াতীয়া গুণ্ডাৰে সৈতে ‘ৰাধাগোবিন্দ লোকনাথ নাটমন্দিৰ’ক আক্ৰমণ কৰি ভাঙি লণ্ডভণ্ড কৰে। হিন্দু সম্প্ৰদায়ে প্ৰতিৰোধৰ চেষ্টা চলাওঁতে তেওঁলোককো আক্ৰমণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ফলত ১০-১২জন লোক আহত হৈছিল। ইয়াৰ উপৰিও মন্দিৰ কমপ্লেক্সৰ ভিতৰৰ এটা ঘৰত আক্ৰমণ সংঘটিত হয়। এই কাণ্ডৰ সন্দৰ্ভত কলিয়াকাইৰ উপজিলাৰ কাৰ্যবাহী বিষয়া (ইউএনঅ') কাউছাৰ আহমেদে কয় যে মন্দিৰত আক্ৰমণৰ বিষয়ে সেনা আৰু আৰক্ষীক তৎকালীনভাৱে অৱগত কৰা হৈছিল।<ref name="ds7Aug2024">{{Cite news |date=2024-08-07 |title=Attacks on Hindu houses, temples, businesses go on |url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/news/attacks-hindu-houses-temples-businesses-go-3671121 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240806200833/https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/news/attacks-hindu-houses-temples-businesses-go-3671121 |archive-date=6 August 2024 |access-date=2024-08-09 |work=The Daily Star (Bangladesh)|language=en}}</ref> কিশোৰগঞ্জ জিলা চহৰৰ পৰা পাঁচ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত অৱস্থিত ব্ৰহ্মংকচুৰী গাঁৱত বিএনপি নেতা নাগাদ ইদ্ৰিছৰ নেতৃত্বত ১৫-২০ জনীয়া এটা দলে এটা হিন্দু পৰিয়ালক আক্ৰমণ কৰে। তেওঁলোকে লাখ লাখ টকাৰ সোণৰ গহনা, নগদ ধন, আচবাব আদি লুটপাত কৰে। পৰিয়ালৰ লোকে দ্য ডেইলী ষ্টাৰক জনোৱা মতে, আক্ৰমণৰ প্ৰায় ৬০ দিন পাৰ হৈ যোৱাৰ পিছতো তেওঁলোকে নিজৰ ঘৰলৈ উভতি যাবলৈ অত্যন্ত ভয় খাইছে। গীতা ৰাণী বৰ্মনে প্ৰদান কৰা অতিৰিক্ত তথ্য অনুসৰি "৫ আগষ্টত দিনৰ প্ৰায় ৩ বজাত ইদ্ৰিছৰ নেতৃত্বত ১৫ৰ পৰা ২০জনীয়া এটা দলে হকী লাঠি, ককটেল, পিষ্টল লৈ তেওঁলোকৰ ঘৰত প্ৰৱেশ কৰি আক্ৰমণ আৰম্ভ কৰে। তেওঁলোকে ককটেল বিস্ফোৰণ কৰি গুলীচালনা কৰিছিল।" সন্ধিয়া আকৌ প্ৰায় ৩০ৰ পৰা ৪০জন লোকে, ইদ্ৰিছৰ নেতৃত্বত পিকআপ ট্ৰাকখনে মূল গেটখন ভাঙি খুলি সোণৰ গহনা, নগদ ধন, বিছনা, চোফা, ৱাৰ্ডৰব, এয়াৰ কণ্ডিচনাৰ, ফ্ৰীজ, টেলিভিছন, আনকি ডুব যোৱা পানীৰ পাম্পকে ধৰি সকলো মূল্যৱান সামগ্ৰী পিকআপ ট্ৰাকখনত ভৰাই দিলে।" ঘটনাৰ পিছৰে পৰা তেওঁৰ নাতিয়ে বিভিন্ন নম্বৰৰ পৰা ভাবুকি ফোন অহা বুলিও কয়। পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে কয় যে যেতিয়া তেওঁলোকে প্ৰথমবাৰৰ বাবে আৰক্ষীৰ কাষ চাপিছিল, তেতিয়া আৰক্ষীয়ে গোচৰ পঞ্জীয়ন কৰিবলৈ অনিচ্ছুক আছিল আৰু ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে তেওঁলোকক ভুৱা গোচৰত জড়িত কৰাৰ চেষ্টা কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=হৃদয় |first=মাসুক |date=3 October 2024 |title=হিন্দু বাড়িতে হামলা চালিয়ে সৰ্বস্ব লুটেৰ অভিযোগ বিএনপি নেতাৰ বিৰুদ্ধে |url=https://bangla.thedailystar.net/news/bangladesh/news-619191 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241003170545/https://bangla.thedailystar.net/news/bangladesh/news-619191 |archive-date=3 October 2024 |access-date=20 October 2024 |work=The Daily Star Bangla |language=bn}}</ref> ১৯ আগষ্টত ঢাকা কলেজৰ পশ্চিম হোষ্টেলৰ মন্দিৰত থকা এটা মূৰ্তি ভাঙি মূল্যৱান সামগ্ৰী চোৰ কৰা হয়।<ref>{{Cite news |date=2024-08-19 |title=Probe body formed to investigate idol vandalism at Dhaka College |url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/crime-justice/news/probe-body-formed-investigate-idol-vandalism-dhaka-college-3680696 |access-date=2024-10-20 |work=The Daily Star (Bangladesh)|language=en}}</ref> কিশোৰগঞ্জ জিলা চহৰৰ বত্ৰিছ অঞ্চলৰ শ্ৰী শ্ৰী গোপীনাথ জেউ আখৰা মন্দিৰত দেৱী দুৰ্গাৰ সাতটা মূৰ্তি ভাঙি পেলোৱা হয়।<ref>{{Cite news |date=3 October 2024 |title=কিশোৰগঞ্জে পাহাৰাৰ মধ্যে প্ৰতিমা ভাঙচুৰ |trans-title=Idols vandalized in Kishoreganj despite being under surveillance. |url=https://bangla.bdnews24.com/samagrabangladesh/d3573d44a4a5 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241008083809/https://bangla.bdnews24.com/samagrabangladesh/d3573d44a4a5 |archive-date=8 October 2024 |access-date=3 October 2024 |work=bdnews24.com |language=bn}}</ref><ref>{{Cite news |date=3 October 2024 |script-title=bn:কিশোৰগঞ্জে দুৰ্গাপ্ৰতিমা ভাঙচুৰেৰ ঘটনায় সদৰ থানাৰ ওসি প্ৰত্যাহাৰ |url=https://www.prothomalo.com/bangladesh/district/k2ahji2doe |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241004014754/https://www.prothomalo.com/bangladesh/district/k2ahji2doe |archive-date=4 October 2024 |access-date=8 October 2024 |work=Prothom Alo |language=bn}}</ref><ref>{{Cite news |date=3 October 2024 |title=Durga idol desecrated in Kishoreganj |url=https://www.dhakatribune.com/bangladesh/nation/360696/durga-idol-desecrated-in-kishoreganj |access-date=15 October 2024 |work=Dhaka Tribune}}</ref> দুষ্কৃতিকাৰীয়ে ৮ অক্টোবৰত ৰাজবাৰী চহৰৰ দুৰ্গা পূজা পণ্ডলত ৫টা মূৰ্তি ভাঙি লণ্ডভণ্ড কৰিছিল। আক্ৰমণৰ ফলত দুৰ্গা, কাৰ্তিক, গণেশ, লক্ষ্মী আৰু সৰস্বতীৰ মূৰ্তিৰ বিভিন্ন অংশ ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়।<ref>{{Cite news |title=ৰাজবাড়ীতে দুৰ্গা মন্দিৰে প্ৰতিমা ভাঙচুৰ |url=https://bangla.bdnews24.com/samagrabangladesh/b718b11c5ebb |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241008212059/https://bangla.bdnews24.com/samagrabangladesh/b718b11c5ebb |archive-date=8 October 2024 |access-date=8 October 2024}}</ref><ref>{{Cite news |last=ৰেজা |first=শামিম |title=ৰাজবাড়ীতে দুৰ্গা প্ৰতিমা ভাঙচুৰ |url=https://www.itvbd.com/country/dhaka/175434/%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%9C%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A7%9C%E0%A7%80%E0%A6%A4%E0%A7%87-%E0%A6%A6%E0%A7%82%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%97%E0%A6%BE%E0%A6%AA%E0%A7%82%E0%A6%9C%E0%A6%BE-%E0%A6%AE%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A6%E0%A6%BF%E0%A6%B0%E0%A7%87-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%AE%E0%A6%BE-%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%99%E0%A6%9A%E0%A7%81%E0%A6%B0 |access-date=8 October 2024 |work=Independent Television |language=bn}}</ref><ref>{{Cite news |date=9 October 2024 |script-title=bn:ৰাজবাড়ীতে প্ৰতিমা ভাঙচুৰ, পৰে ঠিকঠাক কৰে পূজা শুৰু |url=https://www.prothomalo.com/bangladesh/district/zzd1olknjn |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241009205047/https://www.prothomalo.com/bangladesh/district/zzd1olknjn |archive-date=9 October 2024 |access-date=9 October 2024 |work=[[Prothom Alo]] |language=bn}}</ref><ref>{{Cite news |date=9 October 2024 |title=ৰাজবাড়ীতে দুৰ্গাপূজা মণ্ডপেৰ প্ৰতিমা ভাঙচুৰ |url=https://www.ittefaq.com.bd/702925/%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%9C%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A7%9C%E0%A6%BF%E0%A6%A4%E0%A7%87-%E0%A6%A6%E0%A7%81%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%97%E0%A6%BE%E0%A6%AA%E0%A7%82%E0%A6%9C%E0%A6%BE-%E0%A6%AE%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A1%E0%A6%AA%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%AE%E0%A6%BE-%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%99%E0%A6%9A%E0%A7%81%E0%A7%9C |access-date=10 October 2024 |work=The Daily Ittefaq |language=bn}}</ref> আৰক্ষীয়ে দিয়া তথ্য অনুসৰি ৰাণাপদ সৰকাৰ নামৰ এজন বৌদ্ধিক অক্ষম হিন্দু লোকে ভুলবশতঃ এটা মূৰ্তিৰ সৈতে খুন্দা মৰাৰ ফলত মূৰ্তি ভাঙি যায়। ইয়াৰ পিছত অচেতন অৱস্থাত তেওঁ আন কেইবাটাও মূৰ্তিৰ ক্ষতিসাধন কৰে। কিন্তু আৰক্ষীয়ে এই কাণ্ডৰ কোনো প্ৰমাণ প্ৰকাশ কৰা নাই।<ref>{{Cite news |date=11 October 2024 |script-title=bn:ৰাজবাড়ীতে প্ৰতিমা ভাঙচুৰ: বুদ্ধিপ্ৰতিবন্ধী তৰুণ গ্ৰেপ্তাৰ, পৰে পৰিবাৰেৰ জিম্মায় |url=https://www.prothomalo.com/bangladesh/district/k1rkgp6iy5 |access-date=17 October 2024 |work=Prothom Alo |language=bn}}</ref><ref>{{Cite news |date=2024-10-11 |title=প্ৰতিমা ভাঙচুৰেৰ ঘটনায় 'বুদ্ধি প্ৰতিবন্ধী' হিন্দু যুবক গ্ৰেপ্তাৰ |url=https://www.ittefaq.com.bd/703166/%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%AE%E0%A6%BE-%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%99%E0%A6%9A%E0%A7%81%E0%A6%B0%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%98%E0%A6%9F%E0%A6%A8%E0%A6%BE%E0%A6%AF%E0%A6%BC-%E2%80%98%E0%A6%AC%E0%A7%81%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%A7%E0%A6%BF-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%AC%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A7%E0%A7%80%E2%80%99-%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A6%E0%A7%81 |access-date=2024-10-11 |work=Daily Ittefak}}</ref><ref>{{Cite news |date=2024-10-11 |title=ৰাজবাড়ীতে প্ৰতিমা ভাঙচুৰেৰ ঘটনায় হিন্দু যুবক আটক, যা বলছে পুলিশ |url=https://www.dhakapost.com/country/314244 |access-date=2024-10-11 |work=Dhaka Post}}</ref> ১১ অক্টোবৰৰ নিশা ঢাকাৰ তাঁতীবজাৰৰ চাৰিটা মন্দিৰৰ দুৰ্গা পূজা পণ্ডালত ককটেল নিক্ষেপ কৰা হয়। তাৰ পিছত আক্ৰমণকাৰীয়ে ছুৰীৰে আঘাত কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু কমেও চাৰিজন পূজা উদযাপনকাৰী আহত হয়। আহতসকলক মিটফোৰ্ড হাস্পতালত ভৰ্তি কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |last=প্ৰতিবেদক |first=নিজস্ব |date=11 October 2024 |title=তাঁতিবাজাৰে পূজামণ্ডপে ককটেল সদৃশ বস্তু নিক্ষেপ, ছুৰিকাঘাতে আহত ৪ |url=https://www.itvbd.com/country/dhaka/176010/%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A6%81%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%9C%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%87-%E0%A6%AA%E0%A7%82%E0%A6%9C%E0%A6%BE%E0%A6%AE%E0%A6%A3%E0%A7%8D%E0%A6%A1%E0%A6%AA%E0%A7%87-%E0%A6%95%E0%A6%95%E0%A6%9F%E0%A7%87%E0%A6%B2-%E0%A6%B8%E0%A6%A6%E0%A7%83%E0%A6%B6-%E0%A6%AC%E0%A6%B8%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A7%81-%E0%A6%A8%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%B7%E0%A7%87%E0%A6%AA |access-date=11 October 2024 |work=Independent Television |language=bn}}</ref><ref>{{Cite news |last=প্ৰতিবেদক |first=কালবেলা |title=তাঁতীবাজাৰ পূজামণ্ডপে হামলায় আহতদেৰ দেখতে মিটফোৰ্ডে নাহিদ |url=https://www.kalbela.com/national/129461 |access-date=11 October 2024 |work=কালবেলা |language=bn}}</ref><ref>{{Cite news |last=ডেস্ক |first=ইত্তেফাক ডিজিটাল |date=11 October 2024 |title=পূজামণ্ডপে কক/টেল সদৃশ বস্তু নিক্ষেপ, ছু/ৰিকাঘা/তে আ/হত ৪ |url=https://www.ittefaq.com.bd/703211/%E0%A6%AA%E0%A7%82%E0%A6%9C%E0%A6%BE%E0%A6%AE%E0%A6%A3%E0%A7%8D%E0%A6%A1%E0%A6%AA%E0%A7%87-%E0%A6%95%E0%A6%95%E0%A6%9F%E0%A7%87%E0%A6%B2-%E0%A6%B8%E0%A6%A6%E0%A7%83%E0%A6%B6-%E0%A6%AC%E0%A6%B8%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A7%81-%E0%A6%A8%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%B7%E0%A7%87%E0%A6%AA-%E0%A6%9B%E0%A7%81%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%98%E0%A6%BE%E0%A6%A4%E0%A7%87 |access-date=11 October 2024 |work=The Daily Ittefaq |language=bn}}</ref> ১৪ অক্টোবৰত মূৰ্তি বিসৰ্জনৰ সময়ত পুৰণি ঢাকাৰ এটা অট্টালিকাৰ চালৰ পৰা একাংশ উগ্ৰপন্থীয়ে হিন্দুসকলৰ ওপৰত ইটা নিক্ষেপ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। এচাম হিন্দুই যেতিয়া ইটা পেলোৱাত বাধা দিবলৈ অট্টালিকাটোৰ ওপৰলৈ উঠি যাবলৈ চেষ্টা কৰিছিল, তেতিয়া আৰক্ষীয়ে হিন্দুসকলক ওপৰলৈ যোৱাত বাধা দিছিল। এই কাণ্ডত দুজন হিন্দু আহত হয়।<ref>{{Cite news |date=14 October 2024 |title=Late-night clash between police, people of Hindu community in Old Dhaka |url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/crime-justice/news/late-night-clash-between-police-people-hindu-community-old-dhaka-3727096 |access-date=14 October 2024 |work=The Daily Star (Bangladesh)}}</ref> প্ৰতিবছৰে মাদাৰিপুৰৰ কলকিনিৰ কালী পূজাৰ সময়ত শতিকাজুৰি কুণ্ডুবাৰী মেলা অনুষ্ঠিত হৈ আহিছে। কিন্তু এইবাৰ স্থানীয় মুছলমান আৰু মৌলৱীৰ নিৰ্দেশ অনুসৰি প্ৰশাসনে মেলা আয়োজন কৰাত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰে। মন্দিৰ সমিতিৰ মুৰব্বী বসু দেৱ কুণ্ডুৱে নিৰ্দলীয় টিভিৰ আগত কয়, "দিপাৱলী আৰু শ্ৰী শ্ৰী কালী পূজা উপলক্ষে আমাৰ পূৰ্বপুৰুষসকলে এই মেলাৰ আয়োজন কৰি আহিছে। এইবাৰ অৱশ্যে মেলা অনুষ্ঠিত নকৰিবলৈ নিৰ্দেশ দি বেনাৰ লগোৱা হৈছে।" <ref>{{Cite news |last=মল্লিক |first=ৰিপনচন্দ্ৰ |date=25 October 2024 |title=বন্ধ কৰে দেওয়া হলো শত বছৰেৰ ঐতিহ্যবাহী কুণ্ডুবাড়ী মেলা |url=https://www.itvbd.com/country/dhaka/178963/%E0%A6%AC%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A7-%E0%A6%95%E0%A6%B0%E0%A7%87-%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%93%E0%A7%9F%E0%A6%BE-%E0%A6%B9%E0%A6%B2%E0%A7%8B-%E0%A6%B6%E0%A6%A4-%E0%A6%AC%E0%A6%9B%E0%A6%B0%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%90%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%B9%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A7%80-%E0%A6%95%E0%A7%81%E0%A6%A3%E0%A7%8D%E0%A6%A1%E0%A7%81%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A7%9C%E0%A7%80 |access-date=25 October 2024 |work=Independent Television (Bangladesh) |language=bn}}</ref> ২৬ নৱেম্বৰত ইস্কনৰ প্ৰাক্তন মুখপাত্ৰ চিন্ময় কৃষ্ণ দাস ব্ৰহ্মচাৰীক প্ৰতিবাদৰ বাবে গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়।<ref>{{cite web|url=https://www.ndtv.com/world-news/hindu-monk-chinmoy-brahmachari-arrested-after-leading-protest-in-bangladesh-7103311|title=Hindu Monk Chinmoy Krishna Das Brahmachari Arrested In Bangladesh|publisher=NDTV}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.ndtv.com/world-news/hindu-priest-chinmoy-krishna-das-brahmachari-arrested-in-bangladesh-india-reacts-7108923|title="Urge Bangladesh To Ensure Minorities' Safety": India On Arrest Of Hindu Priest|publisher=NDTV}}</ref> ১৭ নৱেম্বৰত কৰিমগঞ্জৰ এগৰাকী মুছলমান কিশোৰীৰ সৈতে এগৰাকী হিন্দু যুৱকক প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক ৰখাৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰি সেনাৰ উপস্থিতিত তেওঁক তীব্ৰ প্ৰহাৰ কৰা হয়। 'পিএএইচ মেডিকেল কলেজ হাস্পতাল'লৈ লৈ যোৱাৰ সময়ত কৰ্তব্যৰত চিকিৎসকে তেওঁক মৃত বুলি ঘোষণা কৰে।<ref>{{Cite web|last=|title=|title=bn:কিশোৰীৰ সঙ্গে প্ৰেমেৰ অভিযোগ, পিটিয়ে যুবককে হত্যা|trans-title=Youth beaten to death over allegations of a romantic relationship with a teenage girl|url=https://samakal.com/whole-country/article/265729/%E0%A6%95%E0%A6%BF%E0%A6%B6%E0%A7%8B%E0%A6%B0%E0%A7%80%E0%A6%B0-%E0%A6%B8%E0%A6%99%E0%A7%8D%E0%A6%97%E0%A7%87-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A7%87%E0%A6%AE%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%85%E0%A6%AD%E0%A6%BF%E0%A6%AF%E0%A7%8B%E0%A6%97-%E0%A6%AA%E0%A6%BF%E0%A6%9F%E0%A6%BF%E0%A7%9F%E0%A7%87-%E0%A6%AF%E0%A7%81%E0%A6%AC%E0%A6%95%E0%A6%95%E0%A7%87-%E0%A6%B9%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE|access-date=2024-11-28|website=Samakal|language=bn}}</ref> ২৯ নৱেম্বৰৰ সন্ধিয়া ৫ বজাত ভৈৰৱৰ ৰাণীবজাৰ অঞ্চলৰ শ্ৰী শ্ৰী হৰে কৃষ্ণ নামহত্ত সংঘ মন্দিৰত আক্ৰমণ সংঘটিত হয় আৰু মন্দিৰৰ ভিতৰৰ আচবাব আৰু ফটো ফ্ৰেম ভাঙি পেলোৱা হয়।<ref>{{Cite web|date=2024-11-30|title=Case filed on charges of ISKCON temple vandalism, 3 BCL leaders arrested|url=https://en.prothomalo.com/bangladesh/crime-and-law/z7e72dxh45|access-date=2024-12-06|website=Prothom alo|language=en}}</ref><ref name=":Prothom alo ctg temple attack 2" /> ৬ ডিচেম্বৰত তুৰাগ অঞ্চলৰ শ্ৰীশ্ৰী মহাভাগ্য লক্ষ্মী নাৰায়ণ মন্দিৰত পেট্ৰল বা অক্টেন ঢালি জুই লগাই দিয়া হয়। জুইত মন্দিৰৰ ভিতৰৰ মূৰ্তি আৰু প্ৰায় ১ লাখ বাংলাদেশী টাকা মূল্যৰ সামগ্ৰী নষ্ট হয়।<ref>{{cite web |date=2024-12-08 |title=ISKCON follower's temple set on fire in Dhaka |url=https://www.newagebd.net/post/country/252228/iskcon-followers-temple-set-on-fire-in-dhaka |access-date=2024-12-08 |website=New Age (Bangladesh) |archivedate=2024-12-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241208134231/https://www.newagebd.net/post/country/252228/iskcon-followers-temple-set-on-fire-in-dhaka |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-12-08 |title=Arson attack on family Temple in Turag |url=https://www.thedailystar.net/news/hate-crime/news/arson-attack-family-temple-turag-3770586 |access-date=2024-12-08 |website=The Daily Star (Bangladesh) |language=en}}</ref><ref>{{cite web |date=2024-12-08 |title=Family temple set on fire in Turag |url=https://www.dhakatribune.com/bangladesh/367448/family-temple-set-on-fire-in-turag |access-date=2024-12-08 |website=Dhaka Tribune}}</ref> ===বৰিশাল বিভাগ=== আৱামী লীগৰ কুৱাকাটা পৌৰসভা ইউনিটৰ পটুৱাখালীৰ যুটীয়া সাধাৰণ সম্পাদক আন পিঁপৰা মুখাৰ্জীৰ বাসগৃহত আক্ৰমণ ঘটিছিল। ইয়াৰ উপৰিও একে কাণ্ডৰ সময়ত ওচৰৰ এটা মন্দিৰকো লক্ষ্য কৰি লোৱা হৈছিল। সন্ধিয়া প্ৰায় ৫:০০ বজাত কালাপাৰাৰ মেয়ৰ বিপুল চন্দ্ৰৰ বাসগৃহত আক্ৰমণ কৰা হয়। বৰিশাল জিলাৰ গৌড়নদী উপজিলাত হিন্দু মালিকানাধীন কাপোৰৰ দোকান এখনত দুষ্কৃতিকাৰীয়ে লুটপাত কৰাৰ লগতে এগৰাকী হিন্দু স্কুলৰ শিক্ষয়িত্ৰীক তেওঁৰ ঘৰত আক্ৰমণ কৰে। ইয়াৰ উপৰিও বৰিশাল চহৰৰ এজন বিশিষ্ট হিন্দু ব্যৱসায়ীৰ ঘৰত অগ্নিসংযোগকাৰীয়ে জুই লগাবলৈ চেষ্টা কৰিছিল যদিও স্থানীয় বাসিন্দাসকলে এই প্ৰচেষ্টা বিফল কৰে।<ref name="ds7Aug2024" /> ৮ আগষ্টত পতুৱাখালি সদৰ উপজিলাৰ অভিলাষ তালুকদাৰ ঘৰত আক্ৰমণ আৰু লুণ্ঠন সংঘটিত হয়। অভিলাষৰ শহুৰেক লক্ষ্মণ দেৱনাথে কয় যে প্ৰায় ৮:৩০ বজাত কোনোবাই দুৱাৰত টোকৰ মাৰিছিল। যেতিয়া তেওঁৰ ছোৱালী মুক্তাই দুৱাৰখন খুলি সুধিলে, "এইটো কোন?", ১০ ৰ পৰা ১২ জনীয়া এটা দলে বলপূৰ্বক প্ৰৱেশ কৰি তেওঁলোকৰ পিছফালে দুৱাৰখন বন্ধ কৰি দিছিল। মুক্তায়ে দৌৰি গৈ আন এটা কোঠালৈ গৈ ফোনযোগে আত্মীয়ক খবৰ দিলে। লক্ষ্মণ দেৱনাথে জনোৱা মতে, আক্ৰমণকাৰীয়ে ৱাৰ্ডৰ’ব লুটপাত কৰি তেওঁৰ কন্যাৰ এক তোলা সোণৰ গহনা, নগদ ৩০ হাজাৰ টকা লুটপাত কৰে। লগতে তেওঁলোকক ভাবুকি দি অধিক ধন দাবী কৰে। সেই নিশাই অভিলাষে নিজৰ আত্মীয়ৰ পৰা বিকাশৰ জৰিয়তে আৰু ৫০,০০০ টকা হস্তান্তৰ কৰে আৰু তাৰ পিছত আক্ৰমণকাৰীসকলে গুচি যায়।<ref>{{Cite news |date=8 August 2024 |script-title=bn:পটুয়াখালীতে সন্ধ্যাৰাতে এক হিন্দু বাড়িতে হামলা, লুটপাট |url=https://www.prothomalo.com/bangladesh/district/hgv5cvqbe2 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240808203854/https://www.prothomalo.com/bangladesh/district/hgv5cvqbe2 |archive-date=8 August 2024 |access-date=20 October 2024 |work=Prothom Alo |language=bn}}</ref> ২৯ আগষ্টত ফৰিদপুৰত মাদ্ৰাছাৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে এজন কলেজীয়া ছাত্ৰই ইছলামৰ বিষয়ে আপত্তিজনক মন্তব্য কৰা বুলি অভিযোগ কৰি আক্ৰমণ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে।<ref>{{Cite news |title=Army takes student into custody in Faridpur over alleged derogatory Facebook comments about prophet |url=https://bdnews24.com/bangladesh/5e25418aab23 |access-date=2024-10-29 |work=bdnews24.com|language=en}}</ref> ১৫ ছেপ্টেম্বৰত ফৰিদপুৰৰ ভাংগা উপজিলাৰ হৰি মন্দিৰত নিৰ্মাণৰত ৯টা মূৰ্তি ভাঙি পেলোৱা হৈছিল। ভাংগা পূজা সমিতিৰ মুৰব্বী স্বপন চন্দ্ৰ সাহাই সাংবাদিকৰ আগত কয়, 'হৰি মন্দিৰত কাৰ্তিক, অৰ্জুন, গণেশকে ধৰি মুঠ আঠটা মূৰ্তিৰ বিভিন্ন অংশ ভাঙি পেলোৱা হৈছে।<ref>{{Cite news |date=15 September 2024 |title=Eight idols vandalized at Faridpur temple |url=https://www.dhakatribune.com/bangladesh/nation/358583/eight-idols-vandalized-at-faridpur-temple |work=Dhaka Tribune}}</ref> এই কাণ্ডত আৰক্ষীয়ে এজন ব্যক্তিক গ্ৰেপ্তাৰ কৰি গ্ৰেপ্তাৰ কৰা ব্যক্তিজন ভাৰতীয় বুলি দাবী কৰি কয় যে ব্যক্তিজন ভাৰতৰ নাদিয়া জিলাৰ পৰা আহিছে।<ref>{{Cite news |date=2024-09-17 |title=Indian citizen arrested in connection with idol vandalism in Faridpur |url=https://www.ittefaq.com.bd/700382/%E0%A6%AB%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A6%A6%E0%A6%AA%E0%A7%81%E0%A6%B0%E0%A7%87-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%AE%E0%A6%BE-%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%99%E0%A6%9A%E0%A7%81%E0%A6%B0%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%98%E0%A6%9F%E0%A6%A8%E0%A6%BE%E0%A7%9F-%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A6%A4%E0%A7%80%E0%A7%9F-%E0%A6%A8%E0%A6%BE%E0%A6%97%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A6%95 |access-date=2024-10-12 |work=Daily Ittefaq}}</ref><ref>{{Cite news |last=SM Masudur Rahman |date=2024-09-16 |title=Idols vandalized in two temples in Bhanga Thana, 1 arrested |url=https://www.itvbd.com/country/dhaka/170519/%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%99%E0%A7%8D%E0%A6%97%E0%A6%BE%E0%A7%9F-%E0%A6%A5%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%9B%E0%A7%87%E0%A6%87-%E0%A6%A6%E0%A7%81%E0%A6%87-%E0%A6%AE%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A6%E0%A6%BF%E0%A6%B0%E0%A7%87-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%AE%E0%A6%BE-%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%99%E0%A6%9A%E0%A7%81%E0%A6%B0 |access-date=2024-10-12 |work=Independent}}</ref> ডয়চে ৱেলেৰ তদন্তত প্ৰকাশ পাইছে যে বাংলাদেশৰ মুছলমান আৰক্ষীয়ে প্ৰকৃত দোষীক গ্ৰেপ্তাৰ কৰাৰ পৰিৱৰ্তে এজন মানসিকভাৱে অস্থিৰ ব্যক্তিক আটক কৰি ভাৰতীয় বুলি মিছাকৈ দাবী কৰিছিল। কিন্তু গ্ৰেপ্তাৰ হোৱা ব্যক্তিজন বাংলাদেশী।<ref>{{Cite news |last=দে |first=সমীৰ কুমাৰ |date=17 September 2024 |script-title=bn:মূৰ্তি ভাংচুৰেৰ অভিযোগ: যেভাবে বাংলাদেশি হয়ে যান ‘ভাৰতীয়’ |url=https://www.dw.com/bn/%E0%A6%AE%E0%A7%82%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%BF-%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%9A%E0%A7%81%E0%A6%B0%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%85%E0%A6%AD%E0%A6%BF%E0%A6%AF%E0%A7%87%E0%A6%BE%E0%A6%97-%E0%A6%AF%E0%A7%87%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%AC%E0%A7%87-%E0%A6%8F%E0%A6%95-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%B6%E0%A6%BF-%E0%A6%B9%E0%A7%9F%E0%A7%87-%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%A8-%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A6%A4%E0%A7%80%E0%A7%9F/a-70243102 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240922003546/https://www.dw.com/bn/%E0%A6%AE%E0%A7%82%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%BF-%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%9A%E0%A7%81%E0%A6%B0%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%85%E0%A6%AD%E0%A6%BF%E0%A6%AF%E0%A7%87%E0%A6%BE%E0%A6%97-%E0%A6%AF%E0%A7%87%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%AC%E0%A7%87-%E0%A6%8F%E0%A6%95-%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%B6%E0%A6%BF-%E0%A6%B9%E0%A7%9F%E0%A7%87-%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%A8-%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A6%A4%E0%A7%80%E0%A7%9F/a-70243102 |archive-date=22 September 2024 |access-date=13 October 2024 |work=Deutsche Welle |language=bn}}</ref> ফৰিদপুৰ জিলাৰ মধুখালী উপজিলাত দুষ্কৃতিকাৰীয়ে কেইবাটাও ঘৰ আৰু ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠানক লক্ষ্য কৰি কালী মন্দিৰৰ ক্ষতিসাধন কৰে আৰু হিন্দু হোমিঅ'পেথী চিকিৎসকক আক্ৰমণ কৰে। ৪ অক্টোবৰত বৰিশালৰ বাকেৰগঞ্জৰ দেউৰী বাৰী সৰ্বজনীন দুৰ্গা মন্দিৰৰ দুৰ্গা পূজা পণ্ডিত তিনিটা মূৰ্তি ভাঙি পেলোৱা হয়। মন্দিৰৰ সাধাৰণ সম্পাদক শংকৰ দেউৰীয়ে উল্লেখ কৰে যে, ‘বিগত ১১ বছৰে এই পেণ্ডেলত পূজা অনুষ্ঠিত হৈ আহিছে। এইবাৰ প্ৰথমবাৰৰ বাবে এনে ঘটনা সংঘটিত হৈছে।<ref>{{Cite news |date=4 October 2024 |title=bn:বৰিশালে দুৰ্গাপূজাৰ প্ৰতিমা ভাঙচুৰ, ওসি প্ৰত্যাহাৰ |url=https://bangla.bdnews24.com/samagrabangladesh/7ce4de3b7c9a |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20241009205048/https://bangla.bdnews24.com/samagrabangladesh/7ce4de3b7c9a |archive-date=9 October 2024 |access-date=8 October 2024 |work=bdnews24.com |language=bn}}</ref><ref>{{Cite news |date=5 October 2024 |script-title=bn:বাকেৰগঞ্জে দুৰ্গাপূজাৰ প্ৰতিমা ভাঙচুৰ, তাৎক্ষণিক ওসিকে প্ৰত্যাহাৰ |url=https://www.banglatribune.com/country/barishal/866448/%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%95%E0%A7%87%E0%A6%B0%E0%A6%97%E0%A6%9E%E0%A7%8D%E0%A6%9C%E0%A7%87-%E0%A6%A6%E0%A7%81%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%97%E0%A6%BE%E0%A6%AA%E0%A7%82%E0%A6%9C%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%AE%E0%A6%BE-%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%99%E0%A6%9A%E0%A7%81%E0%A6%B0-%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A7%8E%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%B7%E0%A6%A3%E0%A6%BF%E0%A6%95 |access-date=10 October 2024 |work=Bangla Tribune |language=bn}}</ref><ref>{{Cite news |date=4 October 2024 |title=Durga idol vandalized at Shyampur Deuri Bari Temple |url=https://www.dhakatribune.com/bangladesh/nation/360789/durga-idol-vandalized-at-shyampur-deuri-bari |access-date=21 October 2024 |work=Dhaka Tribune}}</ref> বৰিশালৰ উজিৰপুৰৰ তাকবাৰী সৰ্বজনীন দুৰ্গা মন্দিৰত মুছলমানৰ এটা দলে বলপূৰ্বকভাৱে পূজা মণ্ডপত প্ৰৱেশ কৰি কোৰআন পাঠ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=2024-10-14 |title=As ISIS-Type Hindu Killings Emerge In Bangladesh, Top Sources Say 'Jihadist Mindset' Is Taking Over The Country |url=https://www.news18.com/world/as-isis-type-hindu-killings-emerge-in-bangladesh-top-sources-fear-jihadist-mindset-takeover-of-the-country-9085058.html |access-date=2024-10-14 |work=News18 |language=en}}</ref> ১৩ অক্টোবৰত স্থানীয় বিএনপিৰ নেতা মিজানুৰৰ সৈতে কিছুমান মুছলমানে পূজাৰ সময়ত বৰিশালৰ এটা মন্দিৰলৈ গৈ কোৰআন পাঠ কৰি ভাবুকি দিছিল।<ref>{{Cite news |date=15 October 2024 |title=Quran recited at Durga Puja event |url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/news/quran-recited-durga-puja-event-3727751 |access-date=15 October 2024 |work=The Daily Star (Bangladesh)}}</ref> ২১ অক্টোবৰত এদল লোকে পতুৱাখালি চহৰৰ ২১টা হিন্দু পৰিয়ালৰ মাটি দখলৰ চেষ্টা চলাইছিল। হিন্দু পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে যেতিয়া কালিকাপুৰৰ মাটিত প্ৰায় ৬ কোটি টকাৰ ঘৰ নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল, তেতিয়া নিজকে বিএনপিৰ কৰ্মী বুলি দাবী কৰা এটা দলে তেওঁলোকক বাধা দিছিল। ভুক্তভোগীসকলে হত্যা, আক্ৰমণ আৰু দেশৰ পৰা বহিষ্কাৰ কৰাৰ ভাবুকি দিয়া বুলি জনাইছিল।<ref>{{Cite news |date=2024-10-21 |title=bn:পটুয়াখালীতে ২১টি হিন্দু পৰিবাৰেৰ জমি দখলেৰ চেষ্টা, থানায় অভিযোগ |url=https://www.prothomalo.com/bangladesh/district/0ljnralpkx |access-date=2024-10-22 |work=Prothom Alo |language=bn}}</ref><ref>{{Cite news |date=22 October 2024 |title=২১টি হিন্দু পৰিবাৰেৰ জমি দখলেৰ চেষ্টা ভূমিদস্যুদেৰ |url=https://www.bhorerkagoj.com/tp-country/746172 |access-date=22 October 2024 |work=Bhorer Kagoj |language=bn }}{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> পতুৱাখালীৰ কলাপাৰা উপাজিলাৰ এটা হিন্দু পৰিয়ালক মাটি জব্দ কৰি দেশৰ পৰা উচ্ছেদ কৰাৰ ভাবুকি দিয়া হৈছিল। পৰিয়ালটোৰ এজন সদস্য খোকন মণ্ডলে কয়, "নীলগঞ্জ মৌজাত আমাৰ হাতত দুজন ভাতৃৰ উত্তৰাধিকাৰী সূত্ৰে ৩ একৰ আৰু ৭১ দশমিক মাটি আছে। সেই মাটিৰ পৰা বলপূৰ্বকভাৱে ১২০ দশমিক কাঢ়ি লৈ ​​কালাপাৰা উপজিলা বিএনপিৰ সম্পাদক হাফিজুৰ ৰহমান চুন্নুৱে উচ্ছেদ কৰাৰ ভাবুকি দিছে। লগতে তেওঁলোকক নিজ দেশৰ পৰা বহিষ্কাৰ কৰাৰ ভাবুকিও প্ৰদান কৰিছে।" <ref>{{Cite web|last=|title=|script-title=bn:‘দেশ ছাড়া কৰাৰ হুমকিৰ’ অভিযোগ, নিৰাপত্তা চায় হিন্দু পৰিবাৰ|trans-title=Allegation of 'threats of eviction from the country'; Hindu family seeks protection|url=https://bangla.bdnews24.com/samagrabangladesh/03ef5bacf882|access-date=2024-11-28|website=bdnews24.com|language=bn}}</ref> ==তথ্যউৎস== {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশত অপৰাধ]] 0lkriw8mddy6xsu48nsv0fdu9zrziz8 0 110326 616777 612289 2026-07-11T16:37:08Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616777 wikitext text/x-wiki {{পোখালি}} '''মোস্তফা সৰোৱাৰ ফাৰুকী''' (ইংৰাজীঃ Mostofa Sarwar Faruki) হৈছে এগৰাকী বাংলাদেশী চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক, প্ৰযোজক আৰু চিত্ৰনাট্যকাৰ যিয়ে [[বাংলাদেশৰ চলচ্চিত্ৰ|বাংলা চলচ্চিত্ৰ]] কাম কৰে।<ref>{{Cite news|url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/news/celebrating-mostofa-sawar-farookis-cinematic-brilliance-his-birthday-1898731|dead-url=5 January 2022|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.theindependentdigital.com/index.php?opt=view&page=25&date=2010-11-06|title=Hoping for a revolution in films|publisher=theindependentdigital|accessdate=16 November 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120315071732/http://www.theindependentdigital.com/index.php?opt=view&page=25&date=2010-11-06|archivedate=15 March 2012}}</ref> তেওঁৰ ছবি থাৰ্ড পাৰ্ছন সিঙ্গুলাৰ নম্বৰ, ''টেলিভিছন'', নো বেড অৱ ৰ 'জেছ সমগ্ৰ বিশ্বতে সমালোচকৰ প্ৰশংসা লাভ কৰিছিল আৰু অসংখ্য আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা লাভ কৰে।<ref>{{Cite news|title=Freedom of storytelling key challenge for films here|url=https://www.newagebd.net/article/199894/freedom-of-storytelling-key-challenge-for-films-here|access-date=11 December 2023|work=New Age|language=en|archivedate=11 December 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231211065555/https://www.newagebd.net/article/199894/freedom-of-storytelling-key-challenge-for-films-here|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite news|title=Farooki, Tisha's 12 yrs of togetherness|url=https://www.daily-sun.com/printversion/details/632173|access-date=11 December 2023|work=daily-sun|date=July 2022|language=en|archivedate=11 December 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231211065555/https://www.daily-sun.com/printversion/details/632173|deadurl=yes}}</ref> 2024 চনৰ 10 নৱেম্বৰত তেওঁক বাংলাদেশৰ অন্তৱৰ্তীকালীন চৰকাৰ সাংস্কৃতিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয় উপদেষ্টা হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref>{{Cite news|title=Three advisers take oath|url=https://en.prothomalo.com/bangladesh/tlrlq6od8p|work=[[Prothom Alo]]|date=10 November 2024|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|title=Major shakeup in portfolio after oath of three new advisers|url=https://en.prothomalo.com/bangladesh/government/zh4tockuhb|dead-url=10 November 2024|work=[[Prothom Alo]]|date=10 November 2024|language=en}}</ref> [[Category:Articles containing Bengali-language text]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} a8r0zjgyr731rqbw7k7k2cexzjk9h5r 0 112639 616833 544359 2026-07-12T07:16:20Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616833 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | honorific_prefix = | name = হুমা ভাভা | honorific_suffix = | image = | image_size = | alt = | caption = | native_name = | native_name_lang = | birth_name = <!-- only use if different than name --> | birth_date = {{birth year and age|1962}} <!-- {{Birth date and age|YYYY|MM|DD}} for living artists, {{Birth date|YYYY|MM|DD}} for dead. For living people supply only the year unless the exact date is already WIDELY published, as per [[WP:DOB]]. Treat such cases as if only the year is known, so use {{birth year and age|YYYY}} or a similar option. --> | birth_place = কৰাচী, [[পাকিস্তান]] | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} --> | death_place = | resting_place = | resting_place_coordinates = | nationality = পাকিস্তানী | education = ৰ’ড আইলেণ্ড স্কুল অৱ ডিজাইন, <br /> [[কলম্বিয়া বিশ্ববিদ্যালয়]] | alma_mater = | known_for = ভাস্কৰ্য | notable_works = | style = | movement = | spouse = | awards = <!-- {{awd|award|year|title|role|name}} (optional) --> | elected = | patrons = | memorials = | website = <!-- {{URL|Example.com}} --> | module = }} '''হুমা ভাভা''' ({{lang-en|Huma Bhabha, জন্ম ১৯৬২<ref name="Phaidon Editors">{{cite book |last1=Phaidon Editors |title=Great women artists |date=2019 |publisher=Phaidon Press |isbn=978-0714878775 |page=61}}</ref>}}) নিউয়ৰ্কৰ প'কিপচিত বাস কৰা এগৰাকী পাকিস্তানী-আমেৰিকান ভাস্কৰ্য্যশিল্পী।<ref>{{Cite web|url=http://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=&role=&nation=&prev_page=1&subjectid=500294125|title=Union List of Artist Names Online (ULAN) Full Record Display for Bhabha, Huma|last=|first=|date=|website=www.getty.edu|publisher=Getty Research|access-date=2017-01-09}}</ref> অনন্যভাৱে বিচিত্ৰ, ৰূপক ৰূপ যিবোৰ প্ৰায়ে বিভাজিত বা বিভাজিত যেন লাগে, ভাভাই প্ৰায়ে তেওঁৰ ভাস্কৰ্য্যত পোৱা সামগ্ৰী ব্যৱহাৰ কৰে, যেনে ষ্টাইৰ’ফ’ম, কৰ্ক, ৰবৰ, কাগজ, তাঁৰ, মাটি। মাজে মাজে আন মানুহে দিয়া বস্তুবোৰ তেওঁৰ শিল্পকৰ্মত অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref name=":0">{{cite web|last1=Trigg|first1=Sarah|title=Canines to Cannabis in Artist Huma Bhabha's New Show|url=http://www.vulture.com/2015/05/canines-to-cannabis-in-huma-bhabhas-new-show.html|website=Vulture|date=26 May 2015 |accessdate=20 February 2018}}</ref> ইয়াৰে বহুতো ভাস্কৰ্য্যত ব্ৰঞ্জৰ ঢালাইও কৰা হয়। কাগজৰ ওপৰত তেওঁৰ কামত দক্ষতা সমানেই প্ৰচুৰ, প্ৰাঞ্জল পেষ্টেল অংকন, ভয়ংকৰ ফটোগ্ৰাফিক কোলাজ আৰু ভূতুনী প্ৰিণ্ট সংস্কৰণ আদি সৃষ্টি কৰে।<ref>{{Cite web|url=http://www.nielsborchjensen.com/skill/huma-bhabha/|title=Huma Bhabha (Artist Page)|last=|first=|date=|website=www.nielsborchjensen.com|publisher=Niels Borch Jensen Gallery & Editions|access-date=2017-01-09|archivedate=2020-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200329194010/http://nielsborchjensen.com/skill/huma-bhabha/|deadurl=yes}}</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা== ভাভাৰ জন্ম হৈছিল পাকিস্তানৰ কৰাচীত।<ref>{{Cite web|url=http://www.artfixdaily.com/artwire/release/4353-huma-bhabha-named-artist-for-the-mets-2018-cantor-roof-garden-com|title=Huma Bhabha Named Artist for The Met's 2018 Cantor Roof Garden Commission|website=ArtfixDaily|language=en|access-date=2018-02-21|archivedate=2018-02-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180222045013/http://www.artfixdaily.com/artwire/release/4353-huma-bhabha-named-artist-for-the-mets-2018-cantor-roof-garden-com|deadurl=yes}}</ref> তেওঁৰ মাক এগৰাকী শিল্পী আছিল যদিও পেছাদাৰীভাৱে শিল্পী হিচাপে কাম কৰা নাছিল। ভাভাৰ শৈশৱৰ ঘৰখন শিল্পৰ কিতাপেৰে ভৰি আছিল, মাকে প্ৰায়ে প্ৰজেক্টত সহায় কৰিছিল। হাইস্কুলীয়া জীৱনলৈকে হুমাই চিত্ৰ অংকন আৰু চিত্ৰকলা ভাল পাইছিল আৰু এজন পেছাদাৰী শিল্পী হোৱাৰ কথা ভাবিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল।<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.artinamericamagazine.com/news-features/magazines/huma-bhabha/|title=In the Studio: Huma Bhabha|website=Art in America|language=en-US|access-date=2019-03-03}}</ref> ১৯৮১ চনত অধ্যয়নৰ বাবে আমেৰিকালৈ গৈ ভাভাই বি.এফ.এ. ৰোড আইলেণ্ড স্কুল অৱ ডিজাইনত (১৯৮৫) তেওঁ প্ৰিণ্টমেকিংত মেজৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ লগতে চিত্ৰকলাৰ ক্লাছও লয়।<ref name=":1" /><ref>{{Cite web|url=http://our.risd.edu/post/43411445998/hip-hop-era-giacometti|title=Hip-Hop-Era Giacometti|website=Our RISD|date=18 February 2013 |access-date=2016-11-13}}</ref> স্নাতক হোৱাৰ পিছত প্ৰায় ২ বছৰ পাছত পাকিস্তানলৈ উভতি আহে। ১৯৮৬ চনত পিতৃৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁ আমেৰিকালৈ উভতি আহি কলম্বিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰে আৰু তাৰ পৰাই তেওঁ এম.এফ.এ. (১৯৮৯)।<ref name=":1" /><ref>{{Cite web|url=http://arts.columbia.edu/huma-bhabha-89-icp-triennial|title=Huma Bhabha ('89) in ICP Triennial|last=|first=|date=2013-05-13|website=Columbia University, Visual Arts Program|publisher=|access-date=2016-11-13|archive-date=2016-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20161114001720/http://arts.columbia.edu/huma-bhabha-89-icp-triennial|url-status=dead|archivedate=2016-11-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161114001720/http://arts.columbia.edu/huma-bhabha-89-icp-triennial|deadurl=yes}}</ref> কলম্বিয়াত থকাৰ সময়ত তেওঁ কেনভাছৰ পৰিৱৰ্তে পোৱা কাঠ আৰু ধাতু ব্যৱহাৰ কৰি চিত্ৰ অংকন কৰিছিল, যাৰ ফলত তেওঁ আকৃতি, স্থান আৰু ৰঙৰ দৰে আনুষ্ঠানিক গুণসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল।<ref name=":1" /> কলম্বিয়াত দ্বিতীয় বৰ্ষৰ পৰা আৰম্ভ কৰি তেওঁ শিল্পী মেয়াৰ ভাইছমেনৰ সহায়িকা হিচাপে কাম কৰিছিল, যাৰ পৰা তেওঁ পেছাদাৰী শিল্পী হ’বলৈ শিকিছিল। স্নাতক হোৱাৰ পিছতো তেওঁ তেওঁৰ বাবে কাম কৰি থাকিল আৰু পেছাদাৰী সংযোগৰ সহায় লৈ শিল্প জগতৰ মানুহক নেটৱৰ্ক আৰু লগ পাইছিল।<ref name=":1" /> ২০০২ চনলৈকে ভাভাই নিউয়ৰ্ক চহৰত বাস কৰিছিল আৰু তাৰ পিছত তেওঁ নিউয়ৰ্কৰ পাউকিপচিলৈ গুচি যায় আৰু বৰ্তমান তেওঁ বাস কৰে আৰু কাম কৰে।<ref name=":0" /><ref>{{cite web|title=Huma Bhabha, Artist|url=http://art.yale.edu/HumaBhabha|website=Yale University School of Art|accessdate=20 February 2018}}</ref> তেওঁৰ স্বামী জেছন ফক্সৰ সৈতে থাকে, যি এজন শিল্পীও আৰু ১৯৯০ চনত তেওঁলোকৰ বিবাহ হয়।<ref name=":1" /> ==কৰ্ম== ভাভাই তেওঁৰ ভাস্কৰ্য্যক “চৰিত্ৰ” বুলি বৰ্ণনা কৰিছে, যিবোৰৰ বস্তুবাদীতা, ৰুক্ষ নিৰ্মাণ আৰু ভাস্কৰ্য্যৰ ইতিহাসৰ উল্লেখৰ জৰিয়তে মানসিক গভীৰতাৰ প্ৰক্ষেপণৰ বাবে চহকী পৰ্দাৰ দৰে হৈ পৰে। ভাভাৰ সৃষ্টি বহল আৰু বৰ্ণিল প্ৰভাৱৰ পৰা আহিছে, ধ্ৰুপদী আৰু আফ্ৰিকান ভাস্কৰ্য্যৰ পৰা আৰম্ভ কৰি পিকাচো, ব্ৰাংকুচি, জিয়াকোমেট্টীৰ দৰে আধুনিকতাবাদীৰ শিল্পকৰ্মলৈকে শিল্প-ঐতিহাসিক উল্লেখ সন্নিবিষ্ট কৰিছে। একে সময়তে সৃষ্টিসমূহে জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিৰ উপাদানসমূহো মনত পেলাই দিয়ে, বিশেষকৈ কল্পবিজ্ঞানৰ অগ্ৰগামী ফিলিপ কে ডিক আৰু জে.জি. বেলাৰ্ড।<ref>{{cite web|title=Huma Bhabha|url=https://www.aspenartmuseum.org/exhibitions/96-huma-bhabha|website=Aspen Art Museum}}</ref> তেওঁ এইটোও লক্ষ্য কৰিছে যে, কল্পবিজ্ঞান আৰু ভয়ানক ছবি, বিশেষকৈ ডেভিদ ক্ৰনেনবাৰ্গৰ কামে তেওঁৰ কামত পুতলা আৰু মিউটেচনৰ মটিফত অৰিহণা যোগাইছে।<ref>{{cite web|last1=Sheets|first1=Hilarie|title=Where Pharaohs Meet Mad Max|url=http://www.artnews.com/2010/07/01/where-pharaohs-meet-mad-max/|website=ARTnews|date=July 2010 |accessdate=21 February 2018}}</ref> ২০০২ চনৰ পৰা ২০০৪ চনৰ ভিতৰত ভাভাই টেক্সিডাৰ্মিষ্টত কাম কৰিছিল, যাৰ জৰিয়তে তেওঁ পেলনীয়া জন্তুৰ লাওখোলা পাইছিল। এই লাওখোলা কিছুমান তাইৰ কামত দেখা গৈছে।<ref name=":0"/> হুমাই কেতিয়াও আৰ্ট স্কুলত ভাস্কৰ্য্য শিল্পৰ বিষয়ে অধ্যয়ন কৰা নাছিল, গতিকে তেওঁৰ টুকুৰাবোৰ প্ৰথমে পৰীক্ষা-নিৰীক্ষাৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে সৃষ্টি কৰা হৈছিল। প্ৰথমে তেওঁ প্লাষ্টিক, ফেন ৰবৰ, স্প্ৰে পেইণ্টৰ পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল, লগতে পাখি আৰু পেণ্টীৰ ৰছীৰ দৰে বস্তুও বিচাৰি পাইছিল। ১৯৯২ চনৰ ভিতৰত তেওঁ বুজি উঠিছিল যে তেওঁ ত্ৰিমাত্ৰিক ৰচনা সৃষ্টি কৰিব বিচাৰে।<ref name=":1" /> ২০০০ চনত তেওঁ ৰবাৰ্ট ৰাউচেনবাৰ্গৰ তাৎক্ষণিক শৈলীৰ উপাদানসমূহ তেওঁৰ ৰচনাসমূহত সন্নিৱিষ্ট কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। তেওঁৰ টুকুৰা চেণ্টাৰটোৱে তাইক বিশেষভাৱে আকৰ্ষিত কৰিছিল কাৰণ ই তেওঁ কৰি অহাৰ পৰা পৃথক আছিল আৰু তেওঁ ভাল পোৱা আন ধৰণৰ শিল্পৰ উল্লেখ কৰিছিল।<ref name=":1" /> সেই মুহূৰ্তলৈকে তেওঁ সদায় অনুভৱ কৰিছিল যে তেওঁৰ কামৰ এটা নিৰ্দিষ্ট প্ৰক্ৰিয়া আছে: এটা আৰম্ভণি, এটা মাজভাগ আৰু এটা শেষ। এই শৈলীগত পৰিৱৰ্তনৰ পিছত তেওঁ উপলব্ধি কৰিলে যে তেওঁ জৈৱিকভাৱে এটা ষ্টপিং পইণ্ট বাছি ল’ব পাৰে যেতিয়া তেওঁ অনুভৱ কৰিলে যে, তেওঁৰ কামে এটা আকৰ্ষণীয় পৰ্যায়ত উপনীত হৈছে। এই উপলব্ধিয়ে তেওঁক ২০০১ চনত তেওঁৰ অন্যতম চিনাকি টুকুৰা আনটাইটেল্ড নিৰ্মাণ কৰিবলৈ প্ৰেৰণা যোগাইছে। মাটিৰ আকৃতি এটা ভাস্কৰ্য্য শিল্পৰ মাজতে তেওঁ আৱিষ্কাৰ কৰিলে যে, মাটিখিনি আৰ্দ্ৰ কৰি ৰাখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা প্লাষ্টিকৰ বেগটোৱে নিজৰ মাজতে ভাস্কৰ্য্যৰ উপাদান হিচাপে দুগুণ কাম কৰিব পাৰে। এই আকৃতিটো বডি বেগ বা মুছলমানে নামাজ পঢ়াৰ দৰে আছিল, যিটো আফগানিস্তানত শেহতীয়াকৈ আৰম্ভ হোৱা যুদ্ধৰ পোহৰত তেওঁৰ বাবে বিশেষভাৱে প্ৰাসংগিক আছিল। নিজৰ কামৰ বিষয়ে তেওঁ কয়, “মই কাম কৰোঁতে আত্মহত্যাৰ প্ৰতিও আগ্ৰহী: কোনো দেশ নাই, কোনো লিংগ নাই ইত্যাদি। মই নিবিচাৰোঁ কামটো কোনো এটা নিৰ্দিষ্ট ধাৰণা বা মতাদৰ্শৰ লগত বান্ধ খাই থাকক। যেতিয়া আপুনি একোৱেই নহয়, তেতিয়া আপুনি সকলো হ’ব পাৰে।”<ref>{{Cite web|url=https://www.flashartonline.com/article/huma-bhabha/|title=Huma Bhabha|date=2016-03-17|website=Flash Art|language=en-US|access-date=2019-03-03|archivedate=2019-03-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190306044614/https://www.flashartonline.com/article/huma-bhabha/|deadurl=yes}}</ref> ==প্ৰদৰ্শনী== ভাভাৰ এই কৰ্মৰাজি উত্তৰ আমেৰিকা আৰু ইউৰোপৰ প্ৰদৰ্শনীত প্ৰচুৰ প্ৰদৰ্শিত হৈছে, য'ত লণ্ডনৰ নেচনেল গেলেৰীত "চতুৰ্থ প্লিন্থ চৰ্টলিষ্ট প্ৰদৰ্শনী"ৰ দৰে প্ৰধান গোট প্ৰদৰ্শনীসমূহো প্ৰদৰ্শিত হৈছে।<ref>{{cite web|title=Fourth Plinth Shortlist Exhibition, National Gallery|url=https://www.london.gov.uk/events/2017-01-19/fourth-plinth-shortlist-exhibition-national-gallery|website=London Assembly}}</ref> MoMA PS1 (২০০৫ আৰু ২০১৫)ত গ্ৰেটাৰ নিউয়ৰ্ক; হেৰিটেজ ষ্ট'ৰ এট’মাইজাৰ ৮-আউন্স বটলৰ সৈতে ৰ’জৱাটাৰ স্প্ৰে'<ref>{{Cite web|url=http://momaps1.org/exhibitions/view/403|title=MoMA PS1: Exhibitions: Greater New York (2015)|last=|first=|date=|website=momaps1.org|publisher=|access-date=2017-01-09}}</ref> ইউ এছ এ টুডে: লণ্ডনৰ ৰয়েল একাডেমী অৱ আৰ্টছৰ ছাটচি গেলেৰীৰ পৰা নিউ আমেৰিকান আৰ্ট (২০০৬; ষ্টেট হাৰ্মিটেজ মিউজিয়াম, চেণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গ, ৰাছিয়ালৈ যাত্ৰা, ২০০৭);<ref>{{Cite web|url=http://www.saatchigallery.com/artists/usa-today/|title=USA Today|last=|first=|date=|website=www.saatchigallery.com|publisher=Saatchi Gallery|access-date=2017-01-09|archivedate=2017-01-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170109184758/http://www.saatchigallery.com/artists/usa-today/|deadurl=yes}}</ref> ২০০৮ চনৰ গ্ৱাংজু দ্বিবাৰ্ষিকী; ২০১২ চনৰ পেৰিছ ত্ৰিবাৰ্ষিক; নিউয়ৰ্কৰ মিউজিয়াম অৱ মডাৰ্ণ আৰ্ট (২০১০ আৰু ২০১১);<ref>{{Cite web|url=https://www.moma.org/calendar/exhibitions/1073?locale=en|title=Contemporary Art from the Collection {{!}} MoMA|website=The Museum of Modern Art|access-date=2017-01-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.moma.org/calendar/exhibitions/3563?locale=en|title=Contemporary Collection {{!}} MoMA|website=The Museum of Modern Art|access-date=2017-01-09}}</ref> ২০১০ চনত নিউয়ৰ্কৰ হুইটনী মিউজিয়াম অৱ আমেৰিকান আৰ্টত হুইটনী দ্বিবাৰ্ষিকী;<ref name=":2">{{cite web | url=https://www.moma.org/calendar/exhibitions/3563?locale=en | title=২০১০-২০১১ | accessdate=7 February 2025}}</ref> বিয়েনালে ইণ্টাৰনেচনেল ডি স্কালচুৰা ডি কাৰাৰা (২০১০)<ref>{{Cite web|url=http://whitney.org/Exhibitions/2010Biennial|title=2010 Whitney Biennial|last=|first=|date=|website=whitney.org|publisher=Whitney Museum of American Art|access-date=2017-01-09}}</ref> আৰু ২০১৫ চনৰ ভেনিচ বিয়েনালে।<ref name=":2" /> আৰ্ট বেজেলতও নিয়মিতভাৱে অভিনয় কৰে। ২০০৮ চনত এলড্ৰিচ কন্টেম্পৰেৰী আৰ্ট মিউজিয়ামত শিল্পীগৰাকীৰ প্ৰথম একক সংগ্ৰহালয় প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত হৈছিল। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁৰ MoMA PS1 (2012–2013),<ref>{{Cite web|url=http://momaps1.org/exhibitions/view/361|title=Exhibitions: Huma Bhabha: Unnatural Histories|last=|first=|date=|website=MoMA PS1|access-date=2018-02-27}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2012/12/07/arts/design/huma-bhabha-unnatural-histories-at-moma-ps1.html|title='Huma Bhabha: Unnatural Histories' at MoMA PS1|last=Rosenberg|first=Karen|date=2012-12-06|work=The New York Times|access-date=2018-02-27|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> ক’লেজিয়ন মাৰমোট্টি, ৰেগিঅ’ এমিলিয়া, ইটালী(২০১২),<ref>{{Cite web|url=http://www.dromemagazine.com/huma-bhabha-on-show-maramotti-collection/|title=HUMA BHABHA ON SHOW :: MARAMOTTI COLLECTION|last=Chimento|first=Fulvio|date=2012-03-10|website=DROME magazine|access-date=2018-02-27|archivedate=2018-06-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180616210939/http://www.dromemagazine.com/huma-bhabha-on-show-maramotti-collection/|deadurl=yes}}</ref> আৰু Aspen ৰ এস্পেন আৰ্ট মিউজিয়াম (২০১১–২০১২) ত একক প্ৰদৰ্শনী কৰিছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.aspenartmuseum.org/exhibitions/96-huma-bhabha|title=Huma Bhabha - Aspen Art Museum|website=Aspen Art Museum|language=en|access-date=2018-02-27}}</ref> ভাভাই দ্য মেট্ৰ'পলিটান মিউজিয়াম অৱ আৰ্ট (২০১৮)ৰ ছাদৰ বাগিচাৰ বাবে "আমি শান্তিত আহিছো" শীৰ্ষক এটা স্থান-নিৰ্দিষ্ট কাম সৃষ্টি কৰিছিল।<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2018/03/10/arts/huma-bhabha-metropolitan-museum-of-art.html|title=Huma Bhabha Takes an Ax to Her Exhibit at the Met|last=Loos|first=Ted|date=2018-03-10|work=The New York Times|access-date=2018-03-10|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> ==তথ্য সূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ভাস্কৰ্য্যশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:পাকিস্তানৰ ব্যক্তি]] 72bcfjchwk8xxw1qmq8toobu5hqzs94 0 118303 616789 506574 2026-07-11T18:15:57Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616789 wikitext text/x-wiki '''ল'ৰেন বেথেল''' ({{Lang-en|Lauran Bethell}}) এগৰাকী [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ|আমেৰিকান]] বেপ্টিষ্ট মিছনেৰী<ref>{{Cite book|title=The Gospel of Father Joe: Revolutions and Revelations in the Slums of Bangkok|author=Greg Barrett|page=270|publisher=[[John Wiley & Sons]]|year=2008|isbn=978-0470328033}}</ref>আৰু পূব ইউৰোপত বাস কৰা মানৱ অধিকাৰৰ সমৰ্থক।<ref>{{Cite journal|journal=[[Baptist Press]]|author=David Roach|date=June 20, 2008|title=CBF focuses on prayer, women's ordination|url=http://www.sbcbaptistpress.org/BPnews.asp?ID=28340|access-date=February 19, 2013|archivedate=October 12, 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131012083853/http://www.sbcbaptistpress.org/BPnews.asp?ID=28340|deadurl=yes}}</ref> থাইলেণ্ডৰ নিউ লাইফ চেণ্টাৰ চিয়াং মাইৰ তেওঁ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাপক, য'ত প্ৰাক্তন [[পতিতাবৃত্তি|বেশ্যা]] বা যৌন সৰবৰাহৰ বলি হোৱা লোকসকলক সাক্ষৰ আৰু নিয়োগযোগ্য কৰি তোলাৰ লক্ষ্যৰে [[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম|খ্ৰীষ্টান]] ভিত্তিক শিক্ষা প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{Cite journal|journal=[[Ekklesia (think tank)|Ekklesia]]|title=Baptists work internationally to assist women trapped by sex trade|date=February 3, 2008|url=http://www.ekklesia.co.uk/node/6671|access-date=February 19, 2013|archivedate=October 12, 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131012102937/http://www.ekklesia.co.uk/node/6671|deadurl=yes}}</ref> তেওঁ আমেৰিকান বেপ্টিষ্ট আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মন্ত্ৰালয়ৰ সৈতে গ্ল'বেল কনচালটেণ্টৰ পদত অধিষ্ঠিত।<ref>{{Cite journal|journal=Worldwide Faith News|author=Andy Jayne|title=Lauran Bethell Speaks About Sexual Exploitation At The New Baptist Covenant|date=February 1, 2008|url=http://archive.wfn.org/2008/02/msg00007.html|access-date=February 19, 2013}}</ref> বৰ্তমান তেওঁ [[নেদাৰলেণ্ড]]ত থাকে।<ref name=":1">{{Cite news|url = http://www.register-herald.com/news/life/sex-trade-lecture-planned-at-church/article_e95b2aac-1cd1-5acf-bee7-44b8eb83e04b.html|title = Sex Trade Lecture Planned at Church|date = 29 September 2012|work = The Register-Herald|access-date = 18 November 2015}}</ref> == জীৱনী == বেথেল আছিল ছান জোৱাকিন উপত্যকাত ডাঙৰ-দীঘল হোৱা একমাত্ৰ কন্যা আছিল। তেওঁৰ পিতৃ এজন বেপ্টিষ্ট মন্ত্ৰী আছিল।<ref name=":2">{{Cite news|url = https://newspaperarchive.com/us/west-virginia/beckley/beckley-register-herald/2012/10-13/page-4?tag=lauran+bethell&rtserp=tags/?pep=lauran-bethell|title = Fight Against Sex Slavery Began With a Walk Down Street|last = Young|first = Narissa|date = 13 October 2012|work = Beckley Register Herald|access-date = 19 November 2015}}</ref> বেথেলে ৰেডলেণ্ডছ বিশ্ববিদ্যালয়ত পঢ়িছিল।<ref name=":0">{{Cite book|title = The Living Christ: The Extraordinary Lives of Today's Spiritual Heroes|last = Fickett|first = Harold|publisher = Doubleday|year = 2002|isbn = 9780385505543}}</ref> ইয়াৰ পিছত কিছু দিনৰ ভিতৰতে তেওঁ নিজৰ শৈশৱৰ সপোন অনুসৰণ কৰি দূৰৈৰ দেশ ভ্ৰমণ কৰে আৰু ১৯৭৮ চনত [[হংকং|হংকঙ]]ত শিক্ষকতা আৰম্ভ কৰে আৰু এবছৰৰ পিছত [[থাইলেণ্ডৰ নাৰী|থাইলেণ্ড]] ভ্ৰমণ কৰে।<ref name=":0" /> থাইলেণ্ডৰ বেশ্যাবৃত্তিৰে পূৰ্ণ জিলা এখন দেখি তেওঁ ১৯৮৭ চনত চিয়াং মাইত নিউ লাইফ চেণ্টাৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰে আৰু তাৰ পৰিচালক হয়।<ref>{{Cite book|title = Blessed Are the Peacemakers|last = Buttry|first = Daniel L.|publisher = Read the Spirit Books|year = 2014|isbn = 9781934879238}}</ref><ref>{{Cite journal|url = http://search.ebscohost.com/login.aspx?direct=true&db=a9h&AN=2320811&site=ehost-live|title = The Anti-Madams of Asia|last = Carnes|first = Tony|date = 1999|journal = Christianity Today|access-date = 18 November 2015|url-access=subscription |volume = 43|issue = 11|page = 26}}</ref> ১৯৯৫ চনৰ ভিতৰত তেওঁৰ পৰিচালনাত নিউ লাইফ চেণ্টাৰে প্ৰতিদিনে প্ৰায় ১২০ গৰাকী মহিলাক সহায় কৰিছিল৷ তেওঁলোকক বৃত্তিগত দক্ষতা শিকাইছিল আৰু তেওঁলোকক সাক্ষৰতাৰ বাবে নৈশ বিদ্যালয়ত পঢ়িবলৈ সক্ষম কৰিছিল।<ref>{{Cite news|url = https://newspaperarchive.com/us/new-york/syracuse/syracuse-herald-journal/1995/06-22/page-185?tag=lauran+bethell&rtserp=tags/?pep=lauran-bethell|title = Helping Thai Prostitutes|date = 22 June 1995|work = Syracuse Herald Journal|access-date = 19 November 2015}}</ref> থাইলেণ্ডৰ বেশ্যালয়ৰ পৰা মহিলা আৰু শিশুক আঁতৰাই নিবলৈও তেওঁ স্থানীয় আৰক্ষী আৰু পৰিয়ালৰ সৈতে কাম কৰিছিল।<ref name=":2" /> ২০০১ চনত তেওঁ আমেৰিকান বেপ্টিষ্ট মন্ত্ৰালয়ৰ বাবে [[মানৱ সৰবৰাহ]] আৰু মানৱ শোষণৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰামৰ্শদাতা হিচাপে তেওঁ কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref name=":1" /> ২০০০ চনত তেওঁ আমেৰিকাৰ বৈদেশিক সম্পৰ্ক সমিতিৰ হৈ যৌন সৰবৰাহৰ বিষয়ে সাক্ষ্য দিছিল।<ref>{{Cite web|url = http://www.gpo.gov/fdsys/pkg/CHRG-106shrg63986/html/CHRG-106shrg63986.htm|title = Hearings Before the Subcommittee on Near Eastern and South Asian Affairs of the Committee on Foreign Relations|date = 2000|access-date = 18 November 2015|website = United States Senate|publisher = GPO}}</ref> ২০০৩ চনত তেওঁ পুনৰ আমেৰিকাৰ প্ৰতিনিধি সদনত মানৱ সৰবৰাহৰ বিষয়ে সাক্ষ্য দিয়ে।<ref>{{Cite web|url = http://www.humantrafficking.org/uploads/publications/Faith_Based_Response_to_Trafficking.pdf|title = Faith-Based Responses to Trafficking in Women from Eastern Europe|access-date = 18 November 2015|website = Human Trafficking.org|last = Elliot|first = Mark R.|archive-url = https://web.archive.org/web/20100613165132/http://humantrafficking.org/uploads/publications/Faith_Based_Response_to_Trafficking.pdf|archive-date = 13 June 2010|url-status = dead|archivedate = 13 June 2010|archiveurl = https://web.archive.org/web/20100613165132/http://humantrafficking.org/uploads/publications/Faith_Based_Response_to_Trafficking.pdf|deadurl = yes}}</ref> পিছৰ বছৰ ২০০৪ চনৰ জুলাই মাহত বেথেলে বেপ্টিষ্ট বিশ্ব শতবাৰ্ষিকী কংগ্ৰেছৰ প্ৰি-কনফাৰেন্সত ভাষণ দিয়ে।<ref>{{Cite journal|journal=[[The Christian Post]]|author=Pauline J. Chang|title=BWA Plans Pre-Congress Conference on Evangelism|date=September 18, 2004|url=http://www.christianpost.com/news/bwa-plans-pre-congress-conference-on-evangelism-2992/|access-date=February 19, 2013}}</ref> ২০০৫ চনত,<ref>{{Cite journal|title="Living Hope" Inspires Attendees to Action|journal=Worldwide Faith News|author=Andy Jayne|date=May 10, 2006|url=http://archive.wfn.org/2006/05/msg00107.html|access-date=February 19, 2013}}</ref> তেওঁ বেপ্টিষ্ট ৱৰ্ল্ড এলায়েন্সৰ মানৱ অধিকাৰ বঁটা লাভ কৰে।<ref>{{Cite journal|journal=Turning Points in Baptist History: A Festschrift in Honor of Harry Leon McBeth|author1=Karen Bullock|editor1=Leon McBeth |editor2=Michael Edward Williams |editor3=Walter B. Shurden |page=210|title=Baptists and Women and the Turn toward Gender Inclusion|publisher=[[Mercer University Press]]|year=2008|isbn=978-0881461350}}</ref> ২০০৬ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত বেথেলে আমেৰিকান বেপ্টিষ্ট চাৰ্চ ইউ এছ এ প্ৰতিষ্ঠাৰ ১০০ বছৰীয়া জয়ন্তী উপলক্ষে ফ্ল'ৰিডাৰ অৰলেণ্ডোত অনুষ্ঠিত হোৱা এক সন্ধিয়াৰ সমাৱেশত ভাষণ দিয়ে।<ref>{{Cite journal|journal=Worldwide Faith News|title=Board Hears Plans For American Baptist Biennial/Centennial|author=Andy Jayne|date=November 17, 2006|url=http://archive.wfn.org/2006/11/msg00231.html|access-date=February 19, 2013}}</ref>২০০৯ চনৰ মাৰ্চ মাহত বেথেলে মাৰ্চাৰ বিশ্ববিদ্যালয়ত "STOP Sex Trafficking: A Call to End 21st Century Slavery" নামৰ এখন সন্মিলনত ভাষণ দিয়ে।.<ref>{{Cite journal|journal=[[The Daily Citizen (Dalton)|The Daily Citizen]]|title=Mercer University hosts conference on sex trafficking|date=March 18, 2009|url=http://daltondailycitizen.com/statenews/x488845354/Mercer-University-hosts-conference-on-sex-trafficking|access-date=February 19, 2013}}{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> বেথেলৰ দৰ্শন হ'ল যে বেশ্যা শিশুৱে তেওঁলোকৰ [[যৌন নিৰ্যাতন|নিৰ্যাতন]]ৰ পৰা সুস্থ হৈ উঠিব পাৰে আৰু তেওঁ কয় যে যিসকলে অন্য ধৰণে পৰামৰ্শ দিয়ে তেওঁলোকে "মানৱ আত্মাৰ শক্তিক পৰ্যাপ্ত কৃতিত্ব নিদিয়ে।"<ref>{{Cite book|title=Working at the Bar: Sex Work and Health Communication in Thailand|author=Thomas M. Steinfatt|publisher=[[Greenwood Publishing Group]]|year=2002|page=266|isbn=156750566X}}</ref> বেথেলে বেশ্যাবৃত্তিৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিয়াৰ "নৰ্ডিক মডেল"কো সমৰ্থন কৰে।<ref name=":2" /> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist|30em}} [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ নাৰী অধিকাৰ কৰ্মী]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মানৱ অধিকাৰ কৰ্মী]] qfc7t42jx4rk59ssparwdioj3n97ydj 0 120200 616853 506849 2026-07-12T11:13:51Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616853 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ৰবিনা গুৰেমে ৰৱাকোজো | image = Rwakoojo Robina Gureme.jpg | birth_date = ১৭ জুলাই ১৯৬৪ | nationality = উগাণ্ডা | citizenship = উগাণ্ডা | education = নাকাচেৰো প্ৰাথমিক বিদ্যালয়<br>বানামালি হাইস্কুল<by>কিংছ কলেজ বুডো<br>মাকেৰেৰে বিশ্ববিদ্যালয়<br>আইন উন্নয়ন কেন্দ্ৰ<br>উগাণ্ডা ব্যৱস্থাপনা প্ৰতিষ্ঠান | occupation = অধিবক্তা, আৰু বিধায়ক | employer = ন্যায় আৰু সাংবিধানিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়<br>গোম্বা পশ্চিম কাউণ্টি<br>উগাণ্ডাৰ সংসদ | known_for = ৰাজনীতি | title = সংসদৰ সদস্য | party = ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিৰোধ আন্দোলন (এন আৰ এম) }} '''ৰবিনা গুৰেমে ৰৱাকোজো''' ({{Lang-en|Robina Gureme Rwakoojo}}) এগৰাকী উগাণ্ডাৰ অধিবক্তা, বিধায়ক যি বৰ্তমান উগাণ্ডাৰ একাদশ সংসদৰ গম্বা জিলাৰ গম্বা পশ্চিম কাউণ্টিৰ সংসদৰ প্ৰতিনিধি সদস্য হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আছে।<ref name=":4">{{Cite web|title=Parliament of Uganda|url=https://www.parliament.go.ug/mp_database/profile.php?mid=100|access-date=2021-03-31|website=www.parliament.go.ug}}</ref> তেওঁ ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিৰোধ আন্দোলন (এন আৰ এম)ৰ সৈতে জড়িত।<ref>{{Cite web|title=RWAKOOJO ROBINA GUREME|url=https://nrm.co.ug/staff/rwakoojo-robina-gureme/|access-date=2021-03-28|website=NRM|language=en-US|archivedate=2021-08-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210803093722/https://nrm.co.ug/staff/rwakoojo-robina-gureme/|deadurl=yes}}</ref> তেওঁ উগাণ্ডাৰ দশম সংসদতো কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref name=":0">{{Cite book|url=https://www.mpscanug.com/wp-content/uploads/2020/07/2020ParliamentScorecard-2018-2019-draft-FINAL.pdf-Sent-for-Print-2020-7-21.pdf|title=The Parliamentary Performance Scorecard 2018- 2019|publisher=[[Africa Leadership Institute]]|year=2018|isbn=978-947478-111-0|location=Kampala|pages=61, 74, 82, 120, 123, 146, 616, 715, 737|access-date=2025-03-31|archivedate=2022-12-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221207063844/https://www.mpscanug.com/wp-content/uploads/2020/07/2020ParliamentScorecard-2018-2019-draft-FINAL.pdf-Sent-for-Print-2020-7-21.pdf}}</ref> উগাণ্ডাৰ ১১ সংখ্যক সংসদৰ উপাধ্যক্ষ পদৰ প্ৰতিদ্বন্দ্বিতাত তেওঁ যোগদান কৰে।<ref>{{Cite web|last=Kibanzanga|first=Jerry|date=25 March 2021|title=Hon Robina Rwakoojo joins Deputy Speaker race pledges to stand for unity all arms of govt|url=https://theinsider.ug/index.php/2021/03/25/hon-robina-rwakoojo-joins-deputy-speaker-race-pledges-to-stand-for-unity-all-arms-of-govt/|access-date=28 March 2021|publisher=[[The Insider (news website)|The Insider]]|archivedate=27 December 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241227154424/https://theinsider.ug/index.php/2021/03/25/hon-robina-rwakoojo-joins-deputy-speaker-race-pledges-to-stand-for-unity-all-arms-of-govt/|deadurl=yes}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|last=AMON KATUNGULU|date=2021-03-26|title=Gomba West's Robina Rwakoojo officially launches bid for deputy speakership position|url=https://nilepost.co.ug/2021/03/26/gomba-wests-robina-rwakoojo-officially-launches-bid-for-deputy-speakership-position/|access-date=2021-03-28|website=Nile Post|language=en-US}}</ref><ref name=":3">{{Cite web|last=Kahungu|first=Misairi Thembo|date=2021-02-03|title=Battle for Deputy Speaker job heats up as minister joins race|url=https://www.monitor.co.ug/uganda/news/national/battle-for-deputy-speaker-job-heats-up-as-minister-joins-race--3277906|access-date=2021-03-28|website=Daily Monitor|language=en}}</ref> == জীৱনী == ৰবিনা গুৰেমে ৰৱাকোজোৱে ১৯৬৪ চনৰ ১৭ জুলাইত এংলিকান পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name=":0" /> তেওঁ নাকাচেৰো প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ৰ পৰা ১৯৭৬ চনত প্ৰাথমিক শিক্ষান্ত পৰীক্ষা সম্পূৰ্ণ কৰে। নাবুমালি হাইস্কুললৈ যায় আৰু তাৰ পৰাই ১৯৮০ চনত উগাণ্ডাৰ শিক্ষাৰ প্ৰমাণ পত্ৰ সম্পূৰ্ণ কৰে। আৰু ১৯৮৪ চনত কিংছ কলেজ বুডোৰ পৰা তেওঁ উগাণ্ডাৰ এডভান্সড চাৰ্টিফিকেট অৱ এডুকেচন সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref name=":4" /> ৰৱাকোজো গুৰেমে ১৯৯০ চনত মাকেৰেৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা আইন বিষয়ত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ১৯৯০ চনত আইন উন্নয়ন কেন্দ্ৰৰ পৰা আইনী অনুশীলনত স্নাতকোত্তৰ ডিপ্লমা আৰু ২০০৭ চনত উগাণ্ডা মেনেজমেণ্ট ইনষ্টিটিউটৰ পৰা জনপ্ৰশাসন আৰু ব্যৱস্থাপনাত স্নাতকোত্তৰ ডিপ্লমা সমাপ্ত কৰে।<ref name=":4" /> == কৰ্ম == ৰবিনা গুৰেমে ৰৱাকোজো ১৯৯০-১৯৯২ চনলৈকে ন্যায় আৰু সাংবিধানিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনত প্ৰশাসক জেনেৰেল বিভাগৰ ছাত্ৰ ৰাজ্যিক এটৰ্নী আছিল<ref name=":3" />আৰু একেটা সংস্থাৰ ভিতৰতে তেওঁ ১৯৯২ - ১৯৯৫ চনলৈকে ৰাজ্যিক এটৰ্নী হৈছিল।<ref name=":4" />১৯৯৫ - ১৯৯৬ চনলৈকে ন্যায় আৰু সাংবিধানিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনত এডমিনিষ্ট্ৰেটৰ জেনেৰেলছ বিভাগৰ জ্যেষ্ঠ ৰাজ্যিক এটৰ্নী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। তেওঁ ন্যায় আৰু সাংবিধানিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনত আইনী পৰামৰ্শদাতা সেৱা সঞ্চালকালয়ৰ বাবে তেওঁ ১৯৯৬ - ১৯৯৯ চনলৈকে এগৰাকী জ্যেষ্ঠ ৰাজ্যিক অধিবক্তা আৰু পিছলৈ তেওঁ ১৯৯৯ - ২০০৩ চনত প্ৰধান ৰাজ্যিক অধিবক্তা হৈছিল।<ref name=":4" /> ২০০৩ - ২০০৭ চনলৈকে ন্যায় আৰু সাংবিধানিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনত দেৱানী গোচৰ সঞ্চালকালয়ৰ প্ৰধান ৰাজ্যিক অধিবক্তা হিচাপে কাম কৰে৷ ২০০৭ - ২০০৮ চনলৈকে ন্যায় আৰু সাংবিধানিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনত দেৱানী গোচৰ সঞ্চালকালয়ৰ বাবে ভাৰপ্ৰাপ্ত মুৰব্বী হয়।<ref name=":1" /> ২০১০ - ২০১৫ চনলৈকে ন্যায় আৰু সাংবিধানিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনত অসামৰিক মামলা সঞ্চালকালয়ৰ আয়ুক্ত লাইন মন্ত্ৰালয় হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে।২০১৬ চনত উগাণ্ডাৰ দশম সংসদত গোম্বা জিলাৰ গম্বা পশ্চিম কাউণ্টিৰ বাবে সংসদৰ প্ৰতিনিধি সদস্য হিচাপে এই আসনখন লাভ কৰে। ২০২১ চনত একেখন আসনৰ বাবে পুনৰ নিৰ্বাচিত হয়।<ref name=":4" /> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:উগাণ্ডাৰ নাৰী অধিকাৰ কৰ্মী]] mmiey3x1wyuuvfh6cedm9iqtp3as9sr 0 120388 616802 595318 2026-07-11T23:31:18Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616802 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson |name= শ্বেৰমি উলাহান্নান |full_name= |birth_date= |birth_place= মালম, কাছাৰাগোড জিলা, [[Kerala|কেৰেলা]], ভাৰত |death_date= |death_place= |nationality= [[India|ভাৰতীয়]] |country= ভাৰত |sport= কাবাডী |event= মহিলাৰ কাবাডি }} '''শ্বেৰমি উলাহান্নান''' ([[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]]: Shermi Ulahannan) কাবাডী খেলত ভাৰতৰ প্ৰতিনিধিত্ব কৰা এগৰাকী খেলুৱৈ। ২০১০ চনত গুৱাংঝোত অনুষ্ঠিত এছিয়ান গেমছত সোণৰ পদক লাভ কৰা দলটোৰ সদস্য আছিল শ্বেৰমি উলাহান্নান।<ref name="The Hindu - 29Nov2010 - Kerala still in celebratory mood after Asiad impression ">{{cite news|url=http://www.hindu.com/2010/11/29/stories/2010112955731600.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20110402085824/http://www.hindu.com/2010/11/29/stories/2010112955731600.htm|url-status=dead|archive-date=2 April 2011|title=Kerala still in celebratory mood after Asiad impression|last=Vinod|first=A.|date=29 November 2010|work=The Hindu|publisher=The Hindu Group|accessdate=15 December 2012|archivedate=2 April 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110402085824/http://www.hindu.com/2010/11/29/stories/2010112955731600.htm|deadurl=yes}}</ref><ref name="The Hindu - 08Jan2011 - January 8, 2011">{{cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/article1064839.ece|title=Colourful start to district youth fete|date=8 January 2011|work=The Hindu|publisher=The Hindu Group|accessdate=15 December 2012}}</ref><ref>[https://thehinduimages.com/details-page.php?id=119752425 SHARMI ULAHANNAN]{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==জীৱন আৰু কেৰিয়াৰ== শ্বেৰমি উলাহান্নানৰ ঘৰ কেৰালাৰ কাছাৰাগোড জিলাৰ মালম গাঁৱৰ কন্নাক্কাড অঞ্চলত।<ref name="The Hindu - 08Jan2011 - January 8, 2011"/> বল্লিককাদৱৰ জি. এইচ. এছ. এছ. মালোথ কেশবাত (GHSS Maloth Kasaba) অধ্যয়ন কৰিছিল। ২০০৮ চনত ইণ্ডোনেছিয়াৰ বালিত অনুষ্ঠিত এছিয়ান সমুদ্ৰ তীৰৰ কাবাডি গেমছত তেওঁ সোণৰ পদক লাভ কৰিছিল। তেওঁ কেৰালাৰ মহিলা কাবাডি দলৰ প্ৰাক্তন অধিনায়ক আছিল। তেওঁ এছিয়ান গেমছৰ কাবাডিত স্বৰ্ণ পদক লাভ কৰা কেৰালাৰ প্ৰথমগৰাকী মহিলা। ২০১৫ চনৰ ২৫ অক্টোবৰত মিষ্টাৰ নিমি চেবাষ্টিয়ানৰ (Mr. Nimmy Sebastian) সৈতে তেওঁৰ বিবাহ হয়। ২০১১ চনৰ মাৰ্চ মাহৰ পৰা তেওঁ কেৰেলাৰ চৰকাৰী সচিবালয়ত কাম কৰি আছে। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ক্ৰীড়াবিদ]] [[শ্ৰেণী:মহিলা খেলুৱৈ]] 5bjkbzesc21xrxibmrmc57x1f4a1hm2 0 120999 616765 527636 2026-07-11T15:38:34Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616765 wikitext text/x-wiki '''মেকুৰী মেকুৰু''' (めくりめくる, ''Mekuri Mekuru'') হৈছে এটা জাপানী মাংগা শৃংখলা, যাক লিখিছে আৰু চিত্ৰাঙ্কন কৰিছে তাকুৱে। এইটো ''কমিক‌ গাম'' নামৰ ৱানি বক্সৰ এটা ''চেইনেন'' মাংগা আলোচনীত ২০১০ চনৰ মাৰ্চ মাহৰ পৰা ২০১৪ চনৰ জুন মাহলৈকে ধাৰাবাহিকভাৱে প্ৰকাশ কৰা হৈছিল। ==প্ৰকাশনা== ''মেকুৰী মেকুৰু'' তাকুৱে লিখা আৰু চিত্ৰাঙ্কন কৰা এক মাংগা শৃংখলা। এইটো ''কমিক গাম'' আলোচনীত ২৬ মাৰ্চ, ২০১০ তাৰিখে আৰম্ভ হৈছিল আৰু ২৬ জুন, ২০১৪ তাৰিখে অন্ত পৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=https://natalie.mu/comic/news/28305 |access-date=2025-04-11 |archivedate=2024-08-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240826210106/https://natalie.mu/comic/news/28305 |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=https://natalie.mu/comic/news/117505 |access-date=2025-04-11 |archivedate=2024-08-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240826210130/https://natalie.mu/comic/news/117505 |deadurl=yes }}</ref> এই শৃংখলাটোৰ অধ্যায়সমূহ ৬খন ''টংকোবন'' খণ্ডত সংগৃহীত হৈ ২৫ অক্টোবৰ, ২০১০ তাৰিখৰ পৰা ২৫ আগষ্ট, ২০১৪ তাৰিখলৈকে প্ৰকাশিত হৈছিল। ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:আলোচনী]] li502phmg6bazk0kbm8um3qvzcvb5mm 0 121193 616732 616730 2026-07-11T12:02:47Z Psneog 141 /* তথ্যসূত্ৰ */ 616732 wikitext text/x-wiki {{Infobox treaty | name = সিন্ধু জল চুক্তি(Indus Waters Treaty) <br/>सिंधु जल संधि<br/>سندھ طاس معاہدہ | long_name = ভাৰত চৰকাৰ আৰু পাকিস্তান চৰকাৰৰ মাজত নদীৰ সিন্ধু ব্যৱস্থাৰ জল ব্যৱহাৰ সম্পৰ্কীয় চুক্তি | image = Indus river.svg | caption = সিন্ধু নদী আৰু উপনৈসমূহ | type = দ্বিপাক্ষিক চুক্তি | date_signed = ১৯ ছেপ্তেম্বৰ ১৯৬০ | location_signed = কৰাচী, পাকিস্তান | date_effective = ১ এপ্ৰিল ১৯৬০ | condition_effective = দুয়োটা পক্ষৰ অনুমোদন | date_expiry = ২৩ এপ্ৰিল ২০২৫([[ভাৰত চৰকাৰ]] দ্বাৰা একপক্ষীয়ভাৱে স্থগিত) | depositor = [[বিশ্ব বেংক]] | languages = ইংৰাজী }} '''সিন্ধু জল সন্ধি বা সিন্ধু জল চুক্তি''' (IWT) হৈছে [[ভাৰত]] আৰু [[পাকিস্তান]]ৰ মাজত হোৱা এক জল বিতৰণ চুক্তি, যিখন [[বিশ্ব বেংক|বিশ্ব বেংকে]] ব্যৱস্থা আৰু আলোচনা কৰি [[সিন্ধু নদী]] আৰু ইয়াৰ উপনৈসমূহত উপলভ্য পানী ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name=Britannica>{{cite web|url=https://www.britannica.com/event/Indus-Waters-Treaty |author=Patricia Bauer|title=Indus Waters Treaty:India-Pakistan [1960]|website=Encyclopedia Britannica website|access-date=27 July 2020}}</ref><ref name=Newsweek>{{cite web|url=https://www.newsweekpakistan.com/the-rivers-run-wild/ |author=Daniel Haines|title=The Rivers Run Wild (Indus Waters Treaty-1960) – Nearly 60 Years Since Their Landmark Treaty, The Pakistan-India Water Dispute Remains Contentious |date=8 March 2017|website=Newsweek (magazine)|access-date=28 October 2019}}</ref><ref name="IWT">{{cite web |title=Full text of 'Indus Water Treaty' with Annexures, World Bank |date=1960 |url=https://treaties.un.org/doc/Publication/UNTs/Volume%20419/volume-419-I-6032-English.pdf |access-date=30 October 2014}}</ref><ref name="guardian">{{cite news |title=War over water |work=The Guardian |date=3 June 2002 |url=https://www.theguardian.com/world/2002/jun/03/kashmir.india1 |access-date=30 June 2018}}</ref> ১৯৬০ চনৰ ১৯ ​​ছেপ্টেম্বৰত [[কৰাচী]]ত তেতিয়াৰ ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[জৱাহৰলাল নেহৰু]] আৰু তেতিয়াৰ পাকিস্তানৰ ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু ফিল্ড মাৰ্শ্বাল [[আয়ুব খানে]] ইয়াক স্বাক্ষৰ কৰে।.<ref>{{cite news |title=How the Indus Treaty was signed |newspaper=The Hindu |date=28 September 2016 |url=http://www.thehindu.com/opinion/op-ed/How-the-Indus-Treaty-was-signed/article15002424.ece |access-date=30 October 2017}}</ref><ref name="Britannica" /> ২০২৫ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত ভাৰতৰ বৈদেশিক সচিবে ২০২৫ চনৰ বৈছাৰন উপত্যকাৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণৰ পিছত পাকিস্তানৰ সৈতে হোৱা সিন্ধু জল সন্ধি স্থগিত ৰখাৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref>{{Cite web |date=2025-04-23 |title=Indus Waters Treaty paused, no entry to Pakistanis: India responds to J&K attack |url=https://www.indiatoday.in/india/story/indus-water-treaty-suspended-attari-checkpost-shut-government-response-pahalgam-attack-2713599-2025-04-23 |access-date=2025-04-23 |website=India Today |language=en}}</ref> এই সন্ধিত ভাৰতত অৱস্থিত তিনিখন "পূব নদী" (বিয়াছ, ৰবি আৰু ছাটলেজ)ৰ পানীৰ ওপৰত থকা নিয়ন্ত্ৰণ ভাৰতক দিয়া হৈছে যাৰ ভাৰতলৈ গড় বাৰ্ষিক প্ৰবাহ ৪১ বিলিয়ন মিটাৰ কুইণ্টল, আনহাতে ভাৰতত অৱস্থিত তিনিখন "পশ্চিম নদী" (সিন্ধু, চেনাব আৰু ঝেলুম)ৰ পানীৰ ওপৰত থকা নিয়ন্ত্ৰণ পাকিস্তানক দিয়া হৈছে যাৰ পাকিস্তানলৈ গড় বাৰ্ষিক প্ৰবাহ ৯৯ বিলিয়ন মিটাৰ কুইণ্টল।<ref name=jk>{{cite news |last=Khaki |first=Saadat Bilal |title=Indo-Pak and Hydro-politics |newspaper=Greater Kashmir |date=26 July 2018 |url=https://www.greaterkashmir.com/news/op-ed/indo-pak-and-hydro-politics/291555.html}}</ref> ভাৰতত অৱস্থিত সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাই কঢ়িয়াই নিয়া মুঠ পানীৰ প্ৰায় ৩০% ভাৰতে পাইছিল আৰু বাকী ৭০% পাকিস্তানে পাইছিল।<ref name=pak1>{{cite web |title=Pakistan: Getting More from Water (see Table 3.1) |publisher=World Bank |url=http://documents.worldbank.org/curated/en/251191548275645649/pdf/133964-WP-PUBLIC-ADD-SERIES-22-1-2019-18-56-25-W.pdf |access-date=29 March 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.iwmi.cgiar.org/Publications/IWMI_Research_Reports/PDF/pub003/REPORT03.PDF|title=Integrated Water Resource Systems: Theory and Policy Implications|author1=Andrew Keller|author2=Jack Keller|access-date=31 January 2020|author3=David Seckler|archivedate=3 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303233639/http://www.iwmi.cgiar.org/Publications/IWMI_Research_Reports/PDF/pub003/REPORT03.PDF|deadurl=yes}}</ref> এই সন্ধিৰ জৰিয়তে ভাৰতে পশ্চিম নদীৰ পানী সীমিত জলসিঞ্চনৰ ব্যৱহাৰ আৰু সীমাহীন অব্যৱহাৰ যেনে-বিদ্যুৎ উৎপাদন, নৌ পৰিবহণ, সম্পত্তিৰ ভাসমান, মীন পালন আদিৰ বাবে অনুমতি দিয়ে।<ref>{{cite web|title=India's First Shot at the Indus Waters Treaty|url=https://www.hilal.gov.pk/eng-article/detail/NzA4OA==.html|access-date=3 July 2023|archivedate=3 July 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703170125/https://www.hilal.gov.pk/eng-article/detail/NzA4OA==.html|deadurl=yes}}</ref> ইয়াত পশ্চিম নদীৰ ওপৰত নিৰ্মাণ প্ৰকল্পৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰতৰ বাবে বিশদ নিয়ম নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে। সন্ধিৰ প্ৰস্তাৱনাত সদিচ্ছা, বন্ধুত্ব আৰু সহযোগিতাৰ মনোভাৱেৰে নদীৰ সিন্ধু ব্যৱস্থাৰ পৰা পানীৰ অনুকূল ব্যৱহাৰৰ বাবে প্ৰতিখন দেশৰ অধিকাৰ আৰু বাধ্যবাধকতাক স্বীকৃতি দিয়া হৈছে। যদিও এই সন্ধিখন দুয়োখন দেশৰ নিৰাপত্তা দিশৰ সৈতে কোনো কাৰণতে জড়িত নহয়, পাকিস্তান পূব আৰু পশ্চিম উভয় নদীৰ তলৰ ফালে থকা ৰাষ্ট্ৰ হোৱাৰ বাবে ভাৰতে বিশেষকৈ যুদ্ধৰ দৰে পৰিস্থিতিৰ সময়ত পাকিস্তানত বানপানী বা খৰাং পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে বুলি আশংকা কৰে।<ref>{{cite web |title=Preamble of Indus water treaty |url=http://siteresources.worldbank.org/INTSOUTHASIA/Resources/223497-1105737253588/IWT_01_TableofContents.pdf |access-date=30 October 2017}}</ref><ref>{{cite web |title=Indus Water Treaty: Review is not an Option |url=http://www.southasiaanalysis.org/node/2236 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171220210905/http://www.southasiaanalysis.org/node/2236 |url-status=usurped |archive-date=20 December 2017 |access-date=30 July 2018}}</ref> ১৯৪৭–১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তানী যুদ্ধৰ সময়ত ১৯৪৮ চনত নদী ব্যৱস্থাৰ ওপৰত জল অধিকাৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু আছিল ভাৰত-পাকিস্তানী জলবিবাদ। ১৯৬০ চনত এই সন্ধি অনুমোদনৰ পিছৰে পৰা ভাৰত আৰু পাকিস্তানে কেইবাটাও সামৰিক সংঘাতত লিপ্ত হোৱাৰ পিছতো কোনো ধৰণৰ জলযুদ্ধত লিপ্ত হোৱা নাই। সন্ধিৰ কাঠামোৰ ভিতৰত প্ৰদান কৰা আইনী পদ্ধতিৰ জৰিয়তে বেছিভাগ মতানৈক্য আৰু বিবাদ নিষ্পত্তি কৰা হৈছে।<ref>{{citation |last=Chaturvedi |first=A.K. |title=Indus Water Treaty: Options for India |journal=Scholar Warrior |publisher=Centre for Land Warfare Studies |date=Spring 2017 |url=http://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180709153909/https://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf |archive-date=9 July 2018 |access-date=24 April 2025 |archivedate=9 July 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180709153909/https://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf }}</ref> জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ সৈতে মোকাবিলা কৰিবলৈ বিশ্লেষকসকলে কিছুমান কাৰিকৰী নিৰ্দিষ্টতা পুনৰ-নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তা আৰু চুক্তিখনৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তা স্বীকাৰ কৰিলেও আজিৰ দিনত বিশ্বৰ অন্যতম সফল জল ভাগ-বতৰা প্ৰচেষ্টা বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>{{citation |title= Revisiting or Renegotiating the Indus Water Treaty – A Death Sentence for Peace in South Asia |url=https://crss.pk/revisiting-or-renegotiating-the-indus-water-treaty-a-death-sentence-for-peace-in-south-asia/|access-date=1 November 2024|date=2024}}</ref><ref>{{citation |title= Assessing the Indus Waters Treaty from a comparative perspective |url=https://www.researchgate.net/publication/326997347_Assessing_the_Indus_Waters_Treaty_from_a_comparative_perspective|access-date=18 August 2024|date=2020}}</ref><ref>{{citation |title='Scrapping water treaty is no solution', says Pakistan's Indus waters commissioner |url=https://www.thethirdpole.net/en/2014/10/03/scrapping-water-treaty-is-no-solution-says-pakistans-indus-waters-commissioner/?gclid=EAIaIQobChMI-93Z8Mey6AIVFraWCh0Vig69EAMYASAAEgKAOPD_BwE |access-date=23 March 2020 |date=2014 |archivedate=20 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210420130317/https://www.thethirdpole.net/en/2014/10/03/scrapping-water-treaty-is-no-solution-says-pakistans-indus-waters-commissioner/?gclid=EAIaIQobChMI-93Z8Mey6AIVFraWCh0Vig69EAMYASAAEgKAOPD_BwE }}</ref><ref name=indus>{{citation |first1=Gitanjali |last1=Bakshi |first2=Sahiba |last2=Trivedi |title=Indus Equation |publisher=Strategic Foresight Group |url=http://www.strategicforesight.com/publication_pdf/10345110617.pdf |date=2011 |access-date=28 October 2014}}</ref> ২০২৫ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত [[পেহেলগামৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ, ২০২৫|পেহেলগামৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ]] (2025 Pahalgam attack)-ৰ পিছত [[ভাৰত চৰকাৰ]]ে [[ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা]]জনিত উদ্বেগ আৰু [[Pakistan and state-sponsored terrorism|পাকিস্তানৰ ৰাষ্ট্ৰসমৰ্থিত সন্ত্ৰাসবাদ]]ৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰি এই চুক্তিখন স্থগিত ৰাখে।<ref>{{cite web |title=What is Indus Water Treaty and why could India and Pakistan ‘go to war’ over it? |url=https://www.independent.co.uk/asia/south-asia/india-indus-water-treaty-pakistan-warning-water-supply-b3005755.html |website=The Independent |access-date=1 July 2026 |language=en |date=30 June 2026}}</ref> ==চুক্তিৰ বিধানসমূহ== চুক্তিখনে [[সিন্ধু নদী অৱবাহিকা]] (Indus river basin)-ৰ ছয়খন প্ৰধান নদীক দুটা ভৌগোলিক শ্ৰেণীত বিভক্ত কৰিছে—তিনিখন পশ্চিমীয়া নদী: [[সিন্ধু নদী]], [[ঝিলম নদী]] আৰু [[চেনাব নদী]], আৰু তিনিখন পূৰ্বীয় নদী: [[শতদ্ৰু নদী]], [[বিয়াছ নদী]] আৰু [[ৰাৱি নদী]]। সিন্ধু জল চুক্তিৰ (IWT) প্ৰথম অনুচ্ছেদ অনুসৰি, এই পাঁচখন নদীৰ অন্তৰ্গত নহোৱা সিন্ধু নদী প্ৰণালীৰ (Indus system of rivers) যিকোনো নদী, উপনদী আৰু ইয়াৰ জলগ্ৰহণ অঞ্চল (catchment area), লগতে সিন্ধু নদীৰ [[জোৱাৰী খাল]] (creek), [[মোহনাৰ শাখা]] (delta channel), সংযোগী হ্ৰদ আদি সকলোকে সিন্ধু নদীৰ অংশ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>{{cite web |last=Missen |first=Riaz |date=21 April 2025 |title=Rethinking Floodwater To Heal The Indus Basin |url=https://thefridaytimes.com/21-Apr-2025/rethinking-floodwater-to-heal-the-indus-basin |website=[[The Friday Times]]}}</ref> চুক্তিখনৰ অধীনত, দ্বিতীয় অনুচ্ছেদ (১) অনুসৰি পাকিস্তানত অনুমোদিত জলব্যৱহাৰৰ পিছত পূৰ্বীয়া নদীসমূহৰ পানী ব্যৱহাৰৰ একচেটীয়া অধিকাৰ ভাৰতক দিয়া হৈছে। একেদৰে, ভাৰতত অনুমোদিত জলব্যৱহাৰৰ পিছত পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানী ব্যৱহাৰৰ একচেটীয়া অধিকাৰ পাকিস্তানৰ। IWT-ৰ চতুৰ্থ অনুচ্ছেদ (১৪)-ত উল্লেখ কৰা হৈছে যে, আন দেশৰ অপব্যৱহৃত (underutilized) পানী ব্যৱহাৰ কৰি গঢ়ি তোলা যিকোনো ব্যৱহাৰে কেৱল সময় অতিবাহিত হোৱাৰ বাবে পানী ব্যৱহাৰৰ অধিকাৰ (water use rights) লাভ নকৰে।<ref name=iwt1/> সামগ্ৰিকভাৱে, এই চুক্তিৰ ফলত নদীসমূহৰ পানী ভাগ-বতৰা কৰাৰ পৰিৱৰ্তে নদীসমূহকেই বিভাজন কৰা হৈছিল।<ref name="conflicts, p.98">{{Cite web |title=Water Sharing Conflicts Between Countries, and Approaches to Resolving Them |page=98 |publisher=Global Environment and Energy in the 21st century |location=Honolulu |url=http://www.gee-21.org/publications/pdf%20files/Conflictsbetweencountriesvol.3Jan.2004.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20070821023229/http://www.gee-21.org/publications/pdf%20files/Conflictsbetweencountriesvol.3Jan.2004.pdf |archive-date=August 21, 2007 }}</ref> চুক্তিখনত ১০ বছৰৰ এক অন্তৱৰ্তীকালীন ব্যৱস্থা (transition period) ৰখা হৈছিল। এই সময়ছোৱাত পাকিস্তানে পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানী ব্যৱহাৰৰ বাবে নিজৰ [[খাল]] (canal) ব্যৱস্থা নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ নকৰালৈকে ভাৰতে পূৰ্বীয়া নদীসমূহৰ পৰা পাকিস্তানৰ খালসমূহলৈ পানী যোগান ধৰিব লাগিছিল। IWT-ৰ পঞ্চম অনুচ্ছেদ (৫.১) অনুসৰি, পাকিস্তানৰ পঞ্জাব প্ৰদেশত পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানীৰে জলসিঞ্চনৰ বাবে নতুন [[হেডৱৰ্কছ]] (headworks) আৰু খাল ব্যৱস্থা নিৰ্মাণৰ ব্যয় বহন কৰিবলৈ ভাৰতে ৬২,০৬০,০০০ পাউণ্ড ষ্টাৰ্লিং (সোণৰ মানদণ্ড (gold standard) প্ৰচলিত থকাৰ সময়ত প্ৰায় ১২৫ মেট্ৰিক টন সোণৰ সমমূল্য) এক নিৰ্দিষ্ট অৰ্থসাহায্য আগবঢ়াবলৈও সন্মত হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Powell |first=Lydia |date=24 October 2016 |title=The struggle for power over Indus |url=https://www.orfonline.org/research/struggle-for-power-over-indus |website=[[Observer Research Foundation]]}}</ref> এই অন্তৱৰ্তীকাল ১৯৬৫ চনৰ [[ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধ, ১৯৬৫|ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধ]] (Indo-Pakistani War of 1965)-ৰ সৈতে একে সময়তে পৰিছিল, তথাপিও ভাৰত চুক্তি অনুসৰি পাকিস্তানলৈ পানী যোগান ধৰি গৈছিল আৰু বাৰ্ষিক কিস্তিও পৰিশোধ কৰি গৈছিল।<ref>{{cite web |last1=Shreyan |first1=Sengupta |date=2013 |title=Transboundary water disputes |url=https://www.files.ethz.ch/isn/152272/c944f0b31d28e3bf15001c4e4a3e6c97.pdf |publisher=[[Kalinga Institute of Industrial Technology]], Bhubaneswar|website=[[ETH Zurich]]}}</ref><ref name="Garg">{{Cite book |last=Garg |first=Santosh Kumar |title=International and Interstate River Water Disputes |pages=54–55 |publisher=Laxmi Publications |year=1999 |isbn=81-7008-068-1 |url=https://books.google.com/books?id=nrcqGF3agsEC&q=Ravi%20River&pg=PA98 }}</ref><ref name=iwt1/> দুয়োখন দেশেই সিন্ধু নদী প্ৰণালীৰ তথ্য বিনিময় আৰু পানীৰ সৰ্বোত্তম ব্যৱহাৰৰ বাবে সহযোগিতা কৰিবলৈ সন্মত হৈছিল। এই উদ্দেশ্যে প্ৰতিখন দেশৰ এজনকৈ আয়ুক্ত লৈ [[স্থায়ী সিন্ধু আয়োগ]] (Permanent Indus Commission) গঠন কৰা হয়। চুক্তিৰ প্ৰয়োগ, ব্যাখ্যা বা উলংঘন সম্পৰ্কে ভৱিষ্যতে উদ্ভৱ হোৱা মতভেদ আৰু বিবাদ নিষ্পত্তিৰ বাবে আয়োগে নিৰ্ধাৰিত পদ্ধতি অনুসৰণ কৰে। এই আয়োগে [[ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধ আৰু সংঘাত]] (Indo-Pakistani wars and conflicts)-ৰ চাৰিখন যুদ্ধৰ মাজতো নিজৰ কাৰ্যকলাপ অব্যাহত ৰাখিছিল আৰু পৰিদৰ্শন, তথ্য বিনিময় আৰু পাৰস্পৰিক ভ্ৰমণৰ জৰিয়তে পৰামৰ্শ আৰু বিবাদ নিষ্পত্তিৰ এক স্থায়ী ব্যৱস্থা হিচাপে কাম কৰি আহিছিল। বছৰত অন্ততঃ এবাৰ সম্ভাৱ্য বিবাদ আৰু সহযোগিতামূলক ব্যৱস্থা আলোচনা কৰিবলৈ আয়োগৰ বৈঠক অনুষ্ঠিত হ'ব লাগে।<ref>{{cite web |last=Kakakhel |first=Shafqat |date=22 April 2023 |title=Energizing the Indus Waters Treaty |url=https://www.thenews.com.pk/print/1063198-energizing-the-indus-waters-treaty |archive-url=https://web.archive.org/web/20230423075934/https://www.thenews.com.pk/print/1063198-energizing-the-indus-waters-treaty |archive-date=23 April 2023 }}</ref> অষ্টম অনুচ্ছেদ (৮) অনুসৰি, দুয়োজন আয়ুক্তে আয়োগৰ কাৰ্যকলাপ সম্পৰ্কে দুয়োখন দেশৰ ওচৰত বছৰি এক প্ৰতিবেদন দাখিল কৰিব লাগিছিল। যদি যিকোনো পক্ষই এনে কোনো অভিযান্ত্ৰিক প্ৰকল্প (engineering works) নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা কৰে যাৰ ফলত আন পক্ষ প্ৰভাৱিত হ'ব পাৰে, তেন্তে সেই পৰিকল্পনাৰ বিষয়ে আগতীয়াকৈ আন পক্ষক অৱগত কৰিব লাগিব আৰু সংশ্লিষ্ট তথ্য প্ৰদান কৰিব লাগিব। [[চালাল জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]] (Salal Hydroelectric Power Station) দুয়োখন দেশৰ পাৰস্পৰিক চুক্তিৰ ভিত্তিত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Agreement for the Salal project between India and Pakistan dated 14 April 1978 |url=http://www.commonlii.org/in/other/treaties/INTSer/1978/18.pdf |access-date=13 June 2018}}</ref> [[তুলবুল প্ৰকল্প]] (Tulbul Project) ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত দীৰ্ঘদিনীয়া আলোচনাৰ পাছতো এতিয়াও অনুমোদনৰ অপেক্ষাত আছে।<ref>{{cite web |title=Revitalising the Tulbul Navigation Project for Jammu and Kashmir's Development |website=natstrat.org |date=26 May 2025 |url=https://www.natstrat.org/articledetail/publications/revitalising-the-tulbul-navigation-project-for-kashmir-s-development-200.html |access-date=13 June 2025 }}</ref><ref>{{cite web |last=Irfan |first=Shams |date=27 June 2010 |title=Wullar Barrage: An Unresolved 'Question' |url=https://kashmirlife.net/wullar-barrage-an-unresolved-question-601/ |website=Kashmir Life}}</ref> বিবাদ বা মতানৈক্যৰ ক্ষেত্ৰত, [[স্থায়ী সালিচ আদালত]] (Court of Arbitration) (CoA) অথবা এজন নিৰপেক্ষ কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞ (Neutral Expert)-ৰ ওচৰলৈ বিষয়টো নিষ্পত্তিৰ বাবে প্ৰেৰণ কৰা হয়। কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞৰ সিদ্ধান্ত অনুসৰি [[বাগলিহাৰ বান্ধ]] (Baglihar Dam) আৰু স্থায়ী সালিচ আদালতৰ ৰায় অনুসৰি [[কিশনগংগা জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]] (Kishanganga Hydroelectric Plant)-ৰ বিবাদ নিষ্পত্তি কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Baglihar Hydroelectric Plant: Expert Determination |url=http://siteresources.worldbank.org/SOUTHASIAEXT/Resources/223546-1171996340255/BagliharSummary.pdf |access-date=15 April 2018}}</ref><ref>{{cite web |title=The Baglihar difference and its resolution process – a triumph for the Indus Waters Treaty? |date=2008 |url=https://www.internationalwaterlaw.org/bibliography/articles/Salman/Baglihar.pdf }}</ref><ref>{{cite web |title=Verdict of Permanent Court of Arbitration on Kishanganga Hydroelectric Plant |date=February 2013 |url=https://pca-cpa.org/en/cases/20/ }}</ref> পাকিস্তানে ৮৫০ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন [[ৰাটলে জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]] (Ratle Hydroelectric Plant)-ৰ ক্ষেত্ৰত চুক্তি উলংঘনৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰি স্থায়ী সালিচ আদালত গঠনৰ দাবী জনাইছে, আনহাতে ভাৰতে এজন নিৰপেক্ষ কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞ নিয়োগৰ অনুৰোধ জনাইছে।<ref>{{cite news |title=Controversial Kishenganga and Ratle hydropower projects: WB to hand over projects' papers to arbiters, neutral experts on 21st |url=https://www.thenews.com.pk/print/1010774-controversial-kishenganga-and-ratle-hydropower-projects-wb-to-hand-over-projects-papers-to-arbiters-neutral-experts-on-21st }}</ref><ref>{{cite news |title=World Bank Makes Appointments Under the Indus Waters Treaty |url=https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2022/10/17/world-bank-makes-appointments-under-indus-waters-treaty |website=World Bank |date=2022 }}</ref> আনহাতে, পাকিস্তানে ৰাভি আৰু চতলুজ নদী পাকিস্তানত প্ৰৱেশ কৰাৰ আগতেই অৱবাহিকা অঞ্চলত ভূগৰ্ভস্থ পানী বিভিন্ন উদ্দেশ্যে ব্যৱহাৰ কৰি থাকিলেও, ভাৰতে এতিয়ালৈকে IWT-ৰ দ্বিতীয় অনুচ্ছেদ উলংঘনৰ অভিযোগ তোলা নাই। পাকিস্তানে নিজৰ অঞ্চলত নদীৰ বানপানী হ্ৰাস আৰু ভাৰতৰ [[কচ্ছৰ মহান ৰাণ]] (Great Rann of Kutch) অঞ্চলত বানপানী বৃদ্ধি কৰাৰ উদ্দেশ্যে [[নদী প্ৰশিক্ষণ]] (river training) কাঠামোও নিৰ্মাণ কৰিছে, যিটো IWT-ৰ চতুৰ্থ অনুচ্ছেদ (৩ক) উলংঘন কৰে।<ref>{{cite web |title=Indus Basin Floods |publisher=Asian Development Bank |date=2013 |url=https://www.adb.org/sites/default/files/publication/30431/indus-basin-floods.pdf }}</ref> ভাৰতীয় প্ৰকল্পসমূহৰ বিৰুদ্ধে পাকিস্তানে বাৰে বাৰে আপত্তি উত্থাপন কৰি স্থায়ী সালিচ আদালতৰ ওচৰ চাপি থকাটো শেষত IWT বাতিল হোৱাৰ কাৰণো হ'ব পাৰে, যদি আদালতৰ ৰায়সমূহে চুক্তিৰ বিধানসমূহৰ বিস্তৃত ব্যাখ্যা আগবঢ়ায়।<ref>{{cite news |title=Pakistan to take Kishanganga Dam dispute to International Court of Arbitration |newspaper=Arab News |url=http://www.arabnews.com/node/1316126/world |access-date=22 July 2018}}</ref> অৱশ্য়ে ভাৰতে চুক্তিখন স্থগিত কৰাৰ পাছত ওপৰোক্ত ব্য়ৱস্থাসমূহ অনিশ্চয়তাৰ সন্মুখীন হৈছে। === স্থায়ী সিন্ধু আয়োগ === স্থায়ী সিন্ধু আয়োগ (Permanent Indus Commission, PIC) হৈছে [[ভাৰত]] আৰু [[পাকিস্তান]]ৰ প্ৰতিনিধিসকলক লৈ গঠিত এক [[দ্বিপাক্ষিকতা|দ্বিপাক্ষিক]] সংস্থা, যি [[সিন্ধু জল চুক্তি]] (IWT)-ৰ বিধানসমূহৰ কাৰ্যকৰীকৰণ আৰু পৰিচালনা তদাৰক আৰু নিশ্চিত কৰাৰ উদ্দেশ্যে স্থাপন কৰা হৈছিল।<ref name="IWT2">{{cite web |date=1960 |title=Full text of 'Indus Water Treaty' with Annexures, World Bank |url=https://treaties.un.org/doc/Publication/UNTs/Volume%20419/volume-419-I-6032-English.pdf |accessdate=30 October 2014}}</ref> ইয়াৰ মূল দায়িত্ব হৈছে দুয়োখন দেশৰ মাজত সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ পানীৰ ব্যৱহাৰ আৰু বণ্টন সম্পৰ্কীয় বিষয়ত সহযোগিতা বৃদ্ধি কৰা আৰু উদ্ভৱ হোৱা সমস্যাসমূহৰ সমাধান কৰা। ভাৰত আৰু পাকিস্তান চৰকাৰৰ মাজত দীঘলীয়া আলোচনাৰ অন্তত ১৯৬০ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত [[বিশ্ব বেংক]]ৰ বিবাদ নিষ্পত্তিৰ নিশ্চয়তাত সিন্ধু জল চুক্তি স্বাক্ষৰিত হয়। এই চুক্তি অনুসৰি পশ্চিমৰ তিনিখন নদী—[[ঝিলম নদী|ঝিলম]], [[চেনাব নদী|চেনাব]] আৰু [[সিন্ধু নদী|সিন্ধু]]—ৰ পানী পাকিস্তানলৈ আৰু পূবৰ তিনিখন নদী—[[ৰাৱি নদী|ৰাৱি]], [[ব্যাস নদী|ব্যাস]] আৰু [[শতদ্ৰু নদী|শতদ্ৰু]]—ৰ পানী ভাৰতলৈ আবণ্টন কৰা হয়। এই ছয়খন নদীক একেলগে "সিন্ধু নদী ব্যৱস্থা" (Indus System of Rivers, ISR) বুলি কোৱা হয়। PIC-য়ে চুক্তিৰ অধীনত দুয়োখন দেশৰ মাজৰ আনুষ্ঠানিক যোগাযোগৰ মাধ্যম হিচাপে কাম কৰে আৰু যিকোনো মতানৈক্য নিষ্পত্তিৰ প্ৰথম পৰ্যায়। যদি PIC পৰ্যায়ত কোনো সমাধানত উপনীত হ'ব নোৱাৰে, তেন্তে চুক্তিত নিৰ্ধাৰিত কাৰিকৰী মতানৈক্যসমূহ [[নিৰপেক্ষ বিশেষজ্ঞ]]ৰ ওচৰলৈ প্ৰেৰণ কৰিব পাৰি, অথবা দুয়োখন চৰকাৰে [[স্থায়ী সালিচি আদালত]] (Permanent Court of Arbitration, PCA)-ৰ কাষ চাপিব পাৰে। যদি চৰকাৰ দুয়েও সমাধানত উপনীত হ'ব নোৱাৰে, তেন্তে চুক্তিখনে সালিচিৰ (arbitration) ব্যৱস্থা প্ৰদান কৰিছে। বৰ্তমান বিশ্ব বেংকৰ ভূমিকা চুক্তিৰ পৰিশিষ্ট F আৰু G-ত উল্লেখ কৰা সীমাৰ ভিতৰতে সীমাবদ্ধ।<ref>{{cite web |title=See last page of Indus water treaty |url=http://siteresources.worldbank.org/INTSOUTHASIA/Resources/223497-1105737253588/IndusWatersTreaty1960.pdf |accessdate=28 July 2019 |publisher=World Bank}}</ref> স্থায়ী সালিচি আদালতে স্থগিতাদেশ (stay order) দিব পাৰে, কিন্তু নিৰপেক্ষ বিশেষজ্ঞৰ এনে ক্ষমতা নাই।<ref name="stay">{{cite web |date=18 October 2022 |title=WB steps in to mediate Indo-Pak water dispute |url=https://tribune.com.pk/story/2382166/wb-steps-in-to-mediate-indo-pak-water-dispute |accessdate=24 October 2022|last=Rana|first=Shahbaz|website=[[The Express Tribune]]}}</ref> পাকিস্তানৰ সিন্ধু জল আয়ুক্তৰ নিজা ৱেবছাইট আছে আৰু আগ্ৰহী পাঠকৰ বাবে কিছুমান নথিপত্ৰ তাত প্ৰকাশ কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Web site of 'Pakistan Commissioner for Indus Waters' |url=https://mowr.gov.pk/index.php/pciw/ |accessdate=28 July 2019}}</ref><ref>{{cite web |title=Pakistan Commissioner for Indus Waters (Documents) |url=https://mowr.gov.pk/index.php/download-3/ |accessdate=28 July 2019}}</ref> আনহাতে ভাৰতৰ সিন্ধু জল আয়ুক্তই কোনো ৱেবছাইট পৰিচালনা নকৰে। তদুপৰি, দুয়োখন দেশৰ আয়ুক্তই বাৰ্ষিক প্ৰতিবেদনসমূহ সাধাৰণ জনতাৰ বাবে অনলাইনত উপলব্ধ নকৰে, যাৰ ফলত জনসাধাৰণে প্ৰায়ে সংবাদ মাধ্যমৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিবলগীয়া হয়। ১৯৬০ চনত চুক্তিখন অনুমোদিত হোৱাৰ পিছৰে পৰা ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত পানীক কেন্দ্ৰ কৰি কোনো যুদ্ধ হোৱা নাই। অধিকাংশ মতানৈক্য আৰু বিবাদ চুক্তিখনত উল্লেখ থকা আইনী প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে নিষ্পত্তি কৰা হৈছে। দুয়োখন দেশৰ মাজত দুবাৰ যুদ্ধ আৰু বহু উত্তেজনাপূৰ্ণ পৰিস্থিতি সৃষ্টি হোৱাৰ পিছতো এই চুক্তিক বিশ্বৰ আটাইতকৈ সফল আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নদী-পানী বণ্টন ব্যৱস্থাসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি গণ্য কৰা হয়। [[ছালাল জলবিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ|ছালাল বান্ধ]] দুয়োখন দেশৰ পাৰস্পৰিক চুক্তিৰ ভিত্তিত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Agreement for the Salal project between India and Pakistan dated 14 April 1978 |url=http://www.commonlii.org/in/other/treaties/INTSer/1978/18.pdf |accessdate=13 June 2018}}</ref> [[তুলবুল প্ৰকল্প]] ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত দীঘলীয়া আলোচনাৰ পিছতো বহু দশক ধৰি অনুমোদনৰ অপেক্ষাত আছে।<ref>{{cite web |date=27 June 2010 |title=Wullar Barrage: An Unresolved 'Question' |url=https://kashmirlife.net/wullar-barrage-an-unresolved-question-601/ |accessdate=29 August 2018}}</ref> [[বাগলিহাৰ বান্ধ|বাগলিহাৰ জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]]ৰ ক্ষেত্ৰত নিৰপেক্ষ বিশেষজ্ঞৰ সিদ্ধান্ত মানি লোৱা হৈছিল আৰু [[কিশনগংগা জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]]ৰ ক্ষেত্ৰত স্থায়ী সালিচি আদালতৰ ৰায় অনুসৰণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Baglihar Hydroelectric Plant: Expert Determination |url=http://siteresources.worldbank.org/SOUTHASIAEXT/Resources/223546-1171996340255/BagliharSummary.pdf |accessdate=15 April 2018}}</ref><ref>{{cite web |date=2008 |title=The Baglihar difference and its resolution process - a triumph for the Indus Waters Treaty? |url=https://www.internationalwaterlaw.org/bibliography/articles/Salman/Baglihar.pdf |accessdate=22 September 2017}}</ref><ref>{{cite web |date=February 2013 |title=Verdict of Permanent Court of Arbitration on Kishanganga Hydroelectric Plant |url=https://pcacases.com/web/sendAttach/1681 |accessdate=22 September 2017}}</ref> পাকিস্তানে ৮৫০ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন [[ৰাতলে জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]]ক লৈ চুক্তি উলংঘনৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰিছে।<ref name="stay" /><ref>{{cite news |title=Pak 'diplomatic sabotage' busted: India to go ahead with Ratle hydroelectric project, govt to send team to J&K |url=https://www.timesnownews.com/india/article/pakistan-india-ratle-hydroelectric-project-indus-water-treaty-agreement-chenab-shahpur-kandi-dam-project-ujh-multipurpose-project-jammu-and-kashmir/310636 |accessdate=21 January 2019|date=7 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181107145559/https://www.timesnownews.com/india/article/pakistan-india-ratle-hydroelectric-project-indus-water-treaty-agreement-chenab-shahpur-kandi-dam-project-ujh-multipurpose-project-jammu-and-kashmir/310636|archive-date=7 November 2018|work=[[Times Now]]}}</ref> আনহাতে, ভাৰতে এতিয়ালৈকে পাকিস্তানৰ বিৰুদ্ধে সিন্ধু জল চুক্তি উলংঘনৰ কোনো আনুষ্ঠানিক অভিযোগ উত্থাপন কৰা নাই। ==পটভূমি আৰু ইতিহাস== {{Main|১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তান জল বিবাদ}} সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ পানীৰ মূল উৎস [[তিব্বত]] আৰু [[হিমাচল প্ৰদেশ]] আৰু [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ]]ৰ [[হিমালয়]] পৰ্বতমালা।<ref>{{Cite book |last=Gulia |first=K. S. |url=https://books.google.com/books?id=ugFIz7ph-kEC&pg=PA79 |title=Discovering Himalaya: Tourism Of Himalayan Region (2 Vols.) |date=2007 |publisher=Gyan Publishing House |isbn=978-81-8205-410-3 |page=79 }}</ref> এই নদীসমূহ [[পঞ্জাব]] আৰু [[সিন্ধ]] প্ৰদেশৰ মাজেৰে বৈ গৈ কৰাচীৰ দক্ষিণে [[আৰব সাগৰ]] আৰু গুজৰাটৰ [[কোৰি ক্ৰিক]]ত মিলিত হয়।<ref>{{cite web |title=Interactive map – Indus system of rivers |publisher=The Third Pole |url=https://www.thethirdpole.net/indus/ |access-date=24 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20160410005945/http://www.thethirdpole.net/indus/|archive-date=10 April 2016}}</ref><ref>{{Cite report |title=Report on the Ravi and Beas Water Tribunal |publisher=Government of India, Ministry of Water Resources |page=59 |year=1987 |url=http://www.cwc.gov.in/sites/default/files/Ravi-%20Beas%20Waters%20Tribunal%20Report%201987.pdf }}</ref> পাকিস্তানত গড়ে প্ৰতি বছৰে উপলব্ধ পানী সম্পদৰ পৰিমাণ প্ৰায় ২০৩.১ বিলিয়ন ঘনমিটাৰ (BCM) <!-- the following "Convert" module data needs to be fixed in aswiki: {{convert|203.1|e9m3|e6acre-ft|abbr=unit|order=flip}} --> ।<ref name="World Bank Pakistan 2019">{{cite report |title=Pakistan: Getting More from Water |last1=Young |first1=William J. |last2=Anwar |first2=Arif |last3=Bhatti |first3=Tousif |last4=Borgomeo |first4=Edoardo |last5=Davies |first5=Stephen |last6=Garthwaite |first6=William R. |last7=Gilmont |first7=E. Michael |last8=Leb |first8=Christina |last9=Lytton |first9=Lucy |last10=Makin |first10=Ian |last11=Saeed |first11=Basharat |display-authors=1 |date=2019 |publisher=Water Security Diagnostic, World Bank |at=Table 1.2 |quote=External – Indus (including Kabul), Jhelum, Chenab: 170.5 BCM; Internal – surface runoff: 32.6 BCM |url=http://documents.worldbank.org/curated/en/251191548275645649/pdf/133964-WP-PUBLIC-ADD-SERIES-22-1-2019-18-56-25-W.pdf}}</ref><ref name="World Bank Pakistan 2021">{{cite report |title=Groundwater in Pakistan's Indus Basin: Present and Future Prospects |publisher=World Bank |year= |url=https://documents1.worldbank.org/curated/en/501941611237298661/pdf/Groundwater-in-Pakistan-s-Indus-Basin-Present-and-Future-Prospects.pdf|last=Lytton|first=Lucy|date=2021|last2=Ali|first2=Akthar|last3=Garthwaite|first3=Bill|last4=Punthakey|first4=Jehangir F.|last5=Saeed|first5=Basharat}}</ref> পূৰ্বতে এই নদীসমূহৰ পাৰত কেৱল সৰু পৰিসৰৰ জলসিঞ্চিত কৃষিভূমি আছিল। কিন্তু বিগত এক শতিকাত বিস্তৃত খাল আৰু জলসংৰক্ষণ ব্যৱস্থা গঢ়ি উঠাৰ ফলত ২০০৯ চনৰ ভিতৰত কেৱল পাকিস্তানতে ৪৭ বিলিয়ন ঘনমিটাৰ (BCM) <!-- Fix: {{convert|47|e6acre|km2}} -->-তকৈ অধিক ভূমিত জলসিঞ্চনৰ সুবিধা উপলব্ধ হয়, যি পৃথিৱীৰ বৃহত্তম নদী-ভিত্তিক জলসিঞ্চন ব্যৱস্থাসমূহৰ অন্যতম।<ref>{{cite journal |title=Pakistan: Indus Basin Water Strategy – Past, Present and Future |journal=The Lahore Journal of Economics |date=September 2010 |pages=187–211 |url=http://www.lahoreschoolofeconomics.edu.pk/EconomicsJournal/Journals/Volume%2015/Issue%20SP/09%20Dr%20Shahid%20Chaudhry%20EDITED%20TTC11-10-10.pdf |archive-date=19 February 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180219125230/http://www.lahoreschoolofeconomics.edu.pk/EconomicsJournal/Journals/Volume%2015/Issue%20SP/09%20Dr%20Shahid%20Chaudhry%20EDITED%20TTC11-10-10.pdf |last=Chaudhry|first=Shahid Amjad}}</ref> ভৌগোলিক ভিত্তিত নহয়, ধৰ্মৰ ভিত্তিত সংঘটিত [[ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ বিভাজন]]ৰ ফলত [[১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তান জল বিবাদ]]ৰ সূচনা হয়।<ref name=":1">{{Cite journal |last=Ali |first=Raja Nazakat |last2=Rehman |first2=Faiz ur |last3=Wani |first3=Mahmood ur Rehman |date=Spring 2015 |title=Indus Water Treaty between Pakistan and India: From Conciliation to Confrontation |url=https://www.qurtuba.edu.pk/thedialogue/The%20Dialogue/10_2/Dialogue_April_June2015_166-181.pdf |journal=The Dialogue |volume=X |issue=2 |via=qurtuba.edu.pk|pages=166–181}}</ref> নতুনকৈ গঠিত দুয়োখন দেশৰ মাজত একক আৰু আন্তঃসংযুক্ত জলসিঞ্চন ব্যৱস্থাৰ পানী কেনেকৈ ভাগ-বতৰা আৰু পৰিচালনা কৰা হ'ব, তাক লৈ মতবিৰোধৰ সৃষ্টি হয়। তদুপৰি, বিভাজনৰ ফলত সিন্ধু নদী অৱবাহিকাৰ উৎস নদীসমূহ ভাৰতৰ ভূখণ্ডত পৰে। পাকিস্তানে আশংকা কৰিছিল যে, পাকিস্তানলৈ পানী কঢ়িয়াই অনা [[উপনদী]]সমূহৰ ওপৰত ভাৰতৰ নিয়ন্ত্ৰণ স্থাপিত হ'লে দেশখনৰ জীৱিকা বিপদাপন্ন হ'ব। আনহাতে, ভাৰতেও অৱবাহিকাটোৰ উন্নয়নৰ নিজা পৰিকল্পনা লৈ আগবাঢ়িছিল। কিন্তু পাকিস্তানৰ দৃষ্টিত কৃষিভূমিৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় পানীৰ মূল উৎসক লৈ এই সংঘাত অস্তিত্বৰ সৈতে জড়িত বিষয় আছিল।<ref>{{cite web |author=Singh |first=SK |date=29 January 2024 |title=India's Approach To Indus Water Treaty: National Security Perspective |url=https://cenjows.in/indias-approach-to-indus-water-treaty-national-security-perspective/ |publisher=Centre for Joint Warfare Studies|archive-url=https://web.archive.org/web/20240201213205/https://cenjows.in/indias-approach-to-indus-water-treaty-national-security-perspective/|archive-date=1 February 2024|url-status=dead}}</ref> বিভাজনৰ প্ৰথম কেইবছৰত সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ পানী [[১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তান জল বিবাদ|১৯৪৮ চনৰ ৪ মে'ৰ আন্তঃ-ড'মিনিয়ন চুক্তি]] (Inter-Dominion Accord)-ৰ জৰিয়তে বণ্টন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Bambanwala-Ravi-Bedian Link Canal, Raiya Branch to the Rescue |url=http://odysseuslahori.blogspot.com/2015/09/bambanwala-ravi-bedian-link-canal-raiya.html |access-date=29 October 2019 |website=Salman Rashid}}</ref> এই চুক্তি অনুসৰি, পাকিস্তান চৰকাৰে বাৰ্ষিক ধন পৰিশোধ কৰাৰ বিনিময়ত ভাৰতে বিদ্যমান খালসমূহৰ জৰিয়তে পাকিস্তানৰ অংশলৈ প্ৰয়োজনীয় পৰিমাণৰ পানী এৰি দিয়াৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite web |title=Inter-Dominion Agreement Between the Government of India and the Government of Pakistan, on the Canal Water Dispute Between East and West Punjab |url=https://www.internationalwaterlaw.org/documents/regionaldocs/punjab-canal.html |access-date=21 October 2019}}</ref> এই ব্যৱস্থাটো তাৎক্ষণিক প্ৰয়োজন পূৰণৰ উদ্দেশ্যে গ্ৰহণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াৰ পিছত স্থায়ী সমাধান বিচাৰি আলোচনা আৰম্ভ হয়।<ref name=":1" /> কিন্তু কোনো পক্ষই নিজৰ স্থিতিৰ পৰা আঁতৰি আহিবলৈ ইচ্ছুক নাছিল, ফলত আলোচনা অচলাৱস্থাত উপনীত হয়। ভাৰতৰ দৃষ্টিভংগী আছিল যে, ভাৰতক পাকিস্তানলৈ নদীৰ পানী ঘূৰাই দিয়াৰ বাবে বাধ্য কৰাৰ কোনো উপায় পাকিস্তানৰ হাতত নাছিল। আনহাতে, পাকিস্তানে বিষয়টো [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ন্যায় আদালত]]লৈ নিয়াৰ প্ৰস্তাৱ দিছিল যদিও, ভাৰতে এই যুক্তি দি সেয়া নাকচ কৰে যে, এই বিবাদ কেৱল দ্বিপাক্ষিক আলোচনাৰ জৰিয়তেহে সমাধান হ'ব লাগে।<ref>{{cite news |last=Lavakare |first=Arvind |date=19 September 2015 |title=Recalling the Indus Water Treaty or Nehru's Sixth Blunder |url=http://indiafacts.org/recalling-the-indus-water-treaty-or-nehrus-sixth-blunder/ |newspaper=India Facts}}</ref> === বিশ্ব বেংকৰ ভূমিকা === ১৯৫১ চনত [[টেনেচি ভেলী অথৰিটি]] আৰু [[মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ পাৰমাণৱিক শক্তি আয়োগ]]ৰ প্ৰাক্তন অধ্যক্ষ [[ডেভিড লিলিয়েনথাল]]ে ভাৰতীয় উপমহাদেশ ভ্ৰমণ কৰি সিন্ধু নদী অৱবাহিকাৰ জলবিতৰ্কৰ সমাধানৰ বাবে [[বিশ্ব বেংক]]ক মধ্যস্থতাকাৰী হিচাপে আগবাঢ়িবলৈ পৰামৰ্শ দিয়ে।<ref name=":0" /> তেওঁৰ এই প্ৰস্তাৱ বিশ্ব বেংকৰ সভাপতি [[Eugene R. Black, Sr.|ইউজিন আৰ. ব্লেক]] আৰু ভাৰত-পাকিস্তান উভয় দেশেই ইতিবাচকভাৱে গ্ৰহণ কৰে। বিশ্ব বেংকে ভাৰত, পাকিস্তান আৰু বিশ্ব বেংকৰ অভিযন্তাসকলক লৈ এখন যৌথ কাৰ্যদল গঠন কৰে। আৰম্ভণিতে কাৰিকৰী আলোচনাৰ জৰিয়তে সমাধান বিচৰাৰ চেষ্টা কৰা হৈছিল যদিও নদীৰ পানী বণ্টনক লৈ দুয়োখন দেশৰ মতানৈক্যৰ বাবে আলোচনা অচলাবস্থাত পৰে। ১৯৫৪ চনত বিশ্ব বেংকে নিজাববীয়াকৈ এক প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায়, য'ত তিনিখন পূব নদী ভাৰতক আৰু তিনিখন পশ্চিম নদী পাকিস্তানক আবণ্টন দিয়াৰ কথা কোৱা হয়। ভাৰত এই প্ৰস্তাৱত সন্মত হৈছিল যদিও পাকিস্তানে আপত্তি জনায়। দীৰ্ঘ আলোচনাৰ অন্তত দুয়োপক্ষ পুনৰ আলোচনাত বহে। চুক্তিৰ আন এক জটিল বিষয় আছিল পাকিস্তানত নতুন খাল আৰু জলসংৰক্ষণ ব্যৱস্থা নিৰ্মাণৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় ধনৰ যোগান। শেষত বিশ্ব বেংকে বিভিন্ন দাতা দেশৰ আৰ্থিক সহায়েৰে '''ইণ্ডাছ বেছিন ডেভেলপমেণ্ট ফাণ্ড''' গঠনৰ ব্যৱস্থা কৰে। এই ব্যৱস্থাৰ ফলত অন্তিম বাধাও দূৰ হয় আৰু ১৯৬০ চনৰ ১৯ ছেপ্টেম্বৰত [[কৰাচী]]ত ইণ্ডাছ বেছিন ডেভেলপমেণ্ট ফাণ্ড চুক্তি আৰু একেদিনাই [[সিন্ধু জল চুক্তি]] স্বাক্ষৰিত হয়।<ref name="iwt1" /> === পাকিস্তানলৈ অনুদান আৰু ঋণ === সিন্ধু জল চুক্তি ৰূপায়ণৰ অংশ হিচাপে পাকিস্তানত নতুন খাল, জলাধাৰ আৰু সংশ্লিষ্ট আন্তঃগাঁথনি নিৰ্মাণৰ বাবে '''ইণ্ডাছ বেছিন ডেভেলপমেণ্ট ফাণ্ড''' গঠন কৰা হৈছিল। এই পুঁজিলৈ [[ভাৰত]], [[অষ্ট্ৰেলিয়া]], [[কানাডা]], [[পশ্চিম জাৰ্মানী]], [[নিউজিলেণ্ড]], [[যুক্তৰাজ্য]], [[মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] আৰু [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পুনৰ্গঠন আৰু উন্নয়ন বেংক]] (IBRD)-এ অনুদান আৰু ঋণ আগবঢ়াইছিল। ভাৰতে চুক্তিৰ ৫ নং অনুচ্ছেদ অনুসৰি পাকিস্তানলৈ ৬২.০৬ মিলিয়ন পাউণ্ড ষ্টাৰ্লিং দহটা বাৰ্ষিক কিস্তিত পৰিশোধ কৰিবলৈ সন্মতি জনাইছিল।<ref name="iwt1" /><ref>{{cite web |title=Development Credit Agreement |publisher=World Bank |url=http://documents.worldbank.org/curated/en/614421468332678823/pdf/Credit-0060-Pakistan-Indus-Basin-Project-Credit-Agreement.pdf |access-date=16 September 2018}}</ref> বৰ্তমান চুক্তিখনৰ অধীনত বিশ্ব বেংকৰ ভূমিকা মূলতঃ বিবাদ নিষ্পত্তিৰ প্ৰক্ৰিয়া আগবঢ়াই নিয়াত সীমাবদ্ধ। যেতিয়া কোনো পক্ষই চুক্তিত উল্লেখিত মধ্যস্থতা বা সালিচি প্ৰক্ৰিয়াত সহযোগিতা নকৰে, তেতিয়া বিশ্ব বেংকে চুক্তিত নিৰ্ধাৰিত ব্যৱস্থাসমূহ কাৰ্যকৰী কৰাত সহায় কৰে।<ref name="iwt1" /> == প্ৰভাৱ == সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ মুঠ পানীৰ প্ৰায় ৪০.৭ ঘন কিলোমিটাৰ (৩৩ মিলিয়ন একৰ-ফুট) <!-- {{convert|33|e6acre-ft|e9m3|abbr=unit}} -->(১৬%) ভাৰত আৰু ২১৮.৩ বিলিয়ন ঘনমিটাৰ (১৭৭ মিলিয়ন একৰ-ফুট) <!-- {{convert|177|e6acre-ft|e9m3|abbr=unit}} --> (৮৪%) পাকিস্তানক আৱণ্টন কৰা হয়।<ref name="World Bank Pakistan 2019"/><ref>{{cite web |last=Chellaney |first=Brahma |title=India generous with its shared water resources |publisher=[[The Japan Times]] |date=11 August 2012 |url=http://www.indiawaterreview.in/Story/BestoftheWeb/india-generous-with-its-shared-water-resources/825/8 |archive-date=14 January 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160114071953/http://www.indiawaterreview.in/Story/BestoftheWeb/india-generous-with-its-shared-water-resources/825/8|author-link=Brahma Chellaney|via=India Water Review}}</ref> অৱশ্যে চুক্তিখনে ভাৰতক পশ্চিমীয়া নদীসমূহত সীমিত পৰিসৰত জলসিঞ্চন, জলবিদ্যুৎ উৎপাদন আৰু পানী সংৰক্ষণৰ অনুমতি দিয়ে।<ref name="Bakshi Indus Equation">{{citation |last1=Bakshi |first1=Gitanjali |title=Indus Equation |date=2011 |url=http://www.strategicforesight.com/publication_pdf/10345110617.pdf |publisher=[[Strategic Foresight Group]] |last2=Trivedi |first2=Sahiba|archive-url=https://web.archive.org/web/20130908163403/http://strategicforesight.com/publication_pdf/10345110617.pdf|archive-date=8 September 2013}}</ref> চুক্তিৰ এই ব্যৱস্থাৰ ফলত জম্মু আৰু কাশ্মীৰত জলসিঞ্চন আৰু জলসংৰক্ষণৰ সুযোগ সীমিত হৈ থকাৰ কথা বিভিন্ন বিশ্লেষকে উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{cite web |title=Geography of Jammu and Kashmir State: Irrigation – Importance and Types |publisher=Kashmiri Pandit Network |url=http://www.ikashmir.net/geography/chapter2.1.html |access-date=28 October 2015}}</ref><ref>{{cite news |title=Legislative Assembly rejects PDP resolution. Exploitation Of JK’s Water Resources |newspaper=[[Greater Kashmir]] |url=http://www.greaterkashmir.com/news/news/legislative-assembly-rejects-pdp-resolution/59434.html |date=30 August 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161010111656/http://www.greaterkashmir.com/news/news/legislative-assembly-rejects-pdp-resolution/59434.html|archive-date=10 October 2016|last=Ali|first=Muddasir}}</ref> আনহাতে, পাকিস্তানে সিন্ধু অৱবাহিকাত বৃহৎ বহুমুখী বান্ধ নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা গ্ৰহণ কৰিছে।<ref name=indus/> চুক্তিৰ ব্যাখ্যা, জলসম্পদৰ ব্যৱহাৰ আৰু জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পসমূহক লৈ দুয়োখন দেশৰ মাজত বিভিন্ন সময়ত মতানৈক্য দেখা দিছে। এই বিষয়সমূহ চুক্তিত নিৰ্ধাৰিত প্ৰক্ৰিয়াৰ অধীনত নিষ্পত্তিৰ বাবে উত্থাপন কৰা হৈছে।<ref>{{cite journal |title=Seeking a strategic cross-boundary solution to the Indus Water basin sharing decisions |year=2020 |doi=10.1002/pa.2367 |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/pa.2367 |last1=Ahmed |first1=Sheharyar |last2=Iqbal |first2=Javed |last3=Ul Haq |first3=Zahoor |journal=Journal of Public Affairs |volume=22 |issue=3 |article-number=e2367 |s2cid=225130232 }}</ref> কোনো কোনো বিশ্লেষকৰ মতে, চুক্তিখনৰ প্ৰযোজ্যতা ভাৰতত অৱস্থিত সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ (পূব আৰু পশ্চিম উভয় নদী) অৱবাহিকা আৰু পাকিস্তানত অৱস্থিত কেৱল ৰাৱি আৰু শতদ্ৰু নদীৰ অৱবাহিকালৈ সীমাবদ্ধ হোৱাৰ ফলত ভাৰতে কিছুমান কৌশলগত সুবিধা লাভ কৰে। চুক্তিখনে মূলতঃ ভাৰতত উপলব্ধ বা প্ৰবাহিত পানীৰ ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজৰ বণ্টনহে নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।<ref>{{cite web |title=Development has always been on top of our agenda: Nitin Gadkari |date=2 May 2019 |url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/development-has-always-been-on-top-of-our-agenda-nitin-gadkari/1527304|archive-url=https://web.archive.org/web/20190502210156/https://www.outlookindia.com/newsscroll/development-has-always-been-on-top-of-our-agenda-nitin-gadkari/1527304|archive-date=2 May 2019|website=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]]}}</ref> আন কিছুমান বিশ্লেষণত যুক্তি দিয়া হৈছে যে, চুক্তিৰ আওতাত থকা ভাৰতীয় অংশত অৱস্থিত বান্ধ, বেৰাজ, বিদ্যুৎকেন্দ্ৰ আদি আন্তঃগাঁথনিৰ ওপৰত সামৰিক আক্ৰমণ চুক্তিৰ উলংঘন বুলি গণ্য হ'ব পাৰে, যাৰ ফলত চুক্তিৰ বৈধতা বা অব্যাহত থকাৰ প্ৰশ্ন উত্থাপিত হ'ব পাৰে।<ref>{{cite journal |title=Seeking a strategic cross-boundary solution to the Indus Water basin sharing decisions |year=2020 |doi=10.1002/pa.2367 |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/pa.2367 |last1=Ahmed |first1=Sheharyar |last2=Iqbal |first2=Javed |last3=Ul Haq |first3=Zahoor |journal=Journal of Public Affairs |volume=22 |issue=3 |article-number=e2367 |s2cid=225130232 }}</ref><ref>{{cite journal |title=Asymmetric Bargaining Model for Water Resource Allocation over Transboundary Rivers |year=2019 |pmid=31100895 |url=https://europepmc.org/article/pmc/pmc6571634 |last1=Qin |first1=J. |last2=Fu |first2=X. |last3=Peng |first3=S. |last4=Xu |first4=Y. |last5=Huang |first5=J. |last6=Huang |first6=S. |journal=International Journal of Environmental Research and Public Health |volume=16 |issue=10 |page=1733 |doi=10.3390/ijerph16101733 |pmc=6571634 |doi-access=free }}</ref> == সাম্প্ৰতিক ঘটনাপ্ৰবাহ == === উৰি আক্ৰমণৰ পিছত === [[২০১৬ চনৰ উৰি আক্ৰমণ]]ৰ পিছত ভাৰতে সিন্ধু জল চুক্তি বাতিল কৰাৰ হুংকাৰ দিয়ে। প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে ঘোষণা কৰিছিল, "তেজ আৰু পানী একেলগে বৈ থাকিব নোৱাৰে।"<ref>{{Cite web |last=Kugelman |first=Michael |date=30 September 2016 |title=Why the India-Pakistan War Over Water Is So Dangerous |url=https://foreignpolicy.com/2016/09/30/why-the-india-pakistan-war-over-water-is-so-dangerous-indus-waters-treaty/ |url-access=subscription |access-date=2026-04-10 |website=[[Foreign Policy]]}}</ref><ref>{{cite web |author1=Chaudhary |author2=Mangi |url=https://www.bloomberg.com/features/2020-indus-river |title=New Weather Patterns Are Turning Water Into a Weapon |newspaper=[[Bloomberg News|Bloomberg]] |date=12 March 2020 |first=Archana |first2=Faseeh |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |last=Johnson |first=Keith |date=25 February 2019 |title=Are India and Pakistan on the Verge of a Water War? |url=https://foreignpolicy.com/2019/02/25/are-india-and-pakistan-on-the-verge-of-a-water-war-pulwama-kasmir-ravi-indus/ |url-access=subscription |access-date=2026-04-09 |website=[[Foreign Policy]]}}</ref> পাকিস্তানৰ আপত্তিৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত পূৰ্বে স্থগিত ৰখা কাশ্মীৰ উপত্যকাৰ [[ঝিলম নদী]]ৰ ওপৰত [[তুলবুল প্ৰকল্প]] পুনৰ আৰম্ভ কৰাৰ সিদ্ধান্তও ভাৰতে গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{Cite news |date=2016-09-28 |title=How India plans to use Indus Water Treaty to turn the heat on Pakistan |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/How-India-plans-to-use-Indus-Water-Treaty-to-turn-the-heat-on-Pakistan/articleshow/54544929.cms |access-date=2026-04-10 |work=[[The Times of India]] |issn=0971-8257}}</ref> লাহোৰস্থিত ৰাজনৈতিক বিশ্লেষক [[Hasan Askari Rizvi]]য়ে মন্তব্য কৰিছিল যে পাকিস্তানলৈ পানী যোগানত যিকোনো পৰিৱৰ্তনে "বিধ্বংসী প্ৰভাৱ" পেলাব।<ref>{{cite web |author1=Chaudhary |author2=Marlow |title=Narendra Modi lays the groundwork for water war in battle with Pakistan |date=19 October 2016 |url=http://www.livemint.com/Politics/6PaBfiC6AbQ9PNxyUHPB4K/Narendra-Modi-lays-groundwork-for-water-war-in-battle-with-P.html |first=Archana |first2=Iain |website=[[Mint (newspaper)|Livemint]]}}</ref> ভাৰতে স্থায়ী সিন্ধু আয়োগ (PIC)-ৰ বৈঠকসমূহ অনিৰ্দিষ্টকাললৈ স্থগিত ৰাখিবলৈও সিদ্ধান্ত লয়।<ref>{{Cite web |last=Gupta |first=Joydeep |date=26 September 2016 |title=India suspends Indus commissioners’ meetings |url=https://dialogue.earth/en/water/india-suspends-indus-commissioners-meetings/ |access-date=2026-05-19 |website=Dialogue Earth}}</ref> অৱশ্যে ২০২০ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীত ভাৰতে জনায় যে দেশখনে সিন্ধু জল চুক্তিখন "অক্ষৰে অক্ষৰে আৰু আত্মাৰে" পালন কৰিব বিচাৰে।<ref>{{cite web |title=India rejects Pakistan media report on Indus water sharing |date=5 February 2020 |url=https://www.indiatoday.in/india/story/india-rejects-pakistan-media-report-on-indus-water-sharing-1643553-2020-02-05 |last=Mohan |first=Geeta |website=[[India Today]]}}</ref><ref>{{cite journal |title=Blood, Water, and the Indus Waters Treaty |journal=[[Minnesota Journal of International Law]] |volume=29 |issue=2 |ssrn=3510327 |date=27 December 2019 |url=https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3510327 |last1=Rossi |first1=Christopher}}</ref> [[পুলৱামাৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ, ২০১৯|২০১৯ চনৰ পুলৱামা আক্ৰমণ]]ৰ পিছৰে পৰা চুক্তি অনুসৰি বাধ্যতামূলক বাৰ্ষিক আয়ুক্তসকলৰ বৈঠক অনিয়মীয়া হৈ পৰে।<ref name=":2" /> স্থায়ী সিন্ধু আয়োগৰ (PIC) সৰ্বশেষ বৈঠক ২০২২ চনৰ মে' মাহত অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref name=":2">{{cite news |title=Shahpurakandi dam: Are we heading for Pakistan war over water |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chandigarh/shahpurakandi-dam-are-we-heading-for-pakistan-war-over-water/articleshow/108362273.cms |last=Singh |first=Lt Gen K J |date=10 March 2024 |work=[[The Times of India]]}}</ref> এইখন আছিল আয়োগৰ ১১৮ সংখ্যক বৈঠক।<ref>{{Cite web |date=31 May 2022 |title=118th meeting of the India-Pakistan Permanent Indus Commission |url=https://www.mea.gov.in/press-releases.htm?dtl/35375/118th+meeting+of+the+indiapakistan+permanent+indus+commission |website=Ministry of External Affairs, Government of India}}</ref> === ভাৰতৰ সম্পূৰ্ণ জল-অংশ ব্যৱহাৰৰ প্ৰচেষ্টা === সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ গড় বাৰ্ষিক প্ৰবাহ প্ৰায় ২৫৯ ঘন কিলোমিটাৰ (২১০ নিযুত একৰ-ফুট) <!-- {{convert|210|e6acre-ft|e9m3|abbr=unit}} -->। ইয়াৰ ভিতৰত ভাৰতে পূবৰ তিনিখন নদীৰ পৰা নিজৰ অংশ হিচাপে প্ৰায় ৩৮.২ ঘন কিলোমিটাৰ (৩১ নিযুত একৰ-ফুট) <!-- {{convert|31|e6acre-ft|e9m3|abbr=unit}} --> (মুঠ প্ৰবাহৰ প্ৰায় ১৫%) ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name="World Bank Pakistan 2019"/> অৱশিষ্ট কিছু পানী, বিশেষকৈ ৰাৱি আৰু শতদ্ৰু নদীৰ পৰা, এতিয়াও পাকিস্তানলৈ বৈ যায়। চুক্তি অনুসৰি এই পানীৰ ওপৰত ভাৰতৰ অধিকাৰ অক্ষুণ্ণ থাকে, আৰু পাকিস্তানে এই পানী ব্যৱহাৰৰ অধিকাৰ লাভ নকৰে।<ref name=iwt1/> চুক্তি অনুসৰি ভাৰতে পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানী সীমিত কৃষিকাৰ্যৰ লগতে ঘৰুৱা ব্যৱহাৰ, জলবিদ্যুৎ উৎপাদন আদি অ-ব্যয়মূলক উদ্দেশ্যত ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে।<ref>{{cite news |last=Joshi |first=Anshul |date=4 December 2019 |title=Indus Water Treaty: India must focus on speedy development of hydro projects, say experts |url=https://energy.economictimes.indiatimes.com/news/renewable/indus-water-treaty-india-must-focus-on-speedy-development-of-hydro-projects-say-experts/72361873 |work=EnergyWorld.com |publisher=[[The Economic Times]]}}</ref> নিজৰ সম্পূৰ্ণ অংশ ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ ভাৰতে ৰাৱি নদীৰ ওপৰত [[শাহপুৰকাণ্ডী বান্ধ প্ৰকল্প]] (২০২৪), [[মাকৌৰা পট্টন বেৰাজ]] আৰু [[উঝ বান্ধ প্ৰকল্প]]কে ধৰি কেইবাটাও আন্তঃগাঁথনি প্ৰকল্প ৰূপায়ণ কৰিছে।<ref>{{Cite web |last=Singh |first=Vikrant |date=25 February 2024 |title=Bonanza for farmers as India stops flow of Ravi river into Pakistan |url=https://www.wionews.com/south-asia/india-stops-flow-of-ravi-river-into-pakistan-by-building-new-barrage-693724 |website=[[Wion]]}}</ref><ref>{{cite web |last=Sidhu |first=K B S |date=26 July 2023 |title=Punjab, its river waters and how SYL could become unnecessary |url=https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/punjab-ravi-river-barrage-8860517/ |url-access=subscription |website=[[The Indian Express]]}}</ref> এই পানী মূলতঃ পঞ্জাব আৰু উত্তৰাঞ্চলৰ পাহাৰীয়া ৰাজ্যসমূহত ব্যৱহাৰ কৰা হ'ব।<ref>{{cite web |title=Indus Waters Treaty 1960: Present Status of Development in India |url=https://www.pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1565906 |website=[[Press Information Bureau|PIB]] |publisher=Government of India}}</ref> ২০২১ চনত ভাৰতৰ কেন্দ্ৰীয় জল আয়োগে সিন্ধু অৱবাহিকাত মুঠ ১৪৪ মেগাৱাট ক্ষমতাৰ আঠটা ক্ষুদ্ৰ জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পক চুক্তিসম্মত বুলি প্ৰমাণিত কৰে আৰু ইয়াৰ তথ্য পাকিস্তানক অৱগত কৰা হয়।<ref name="ET">{{cite web |title=Government clears 8 hydropower projects on Indus in Ladakh |website=The Economic Times |date=2021-01-07 |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/energy/power/government-clears-8-hydropower-projects-on-indus-in-ladakh/articleshow/80154524.cms |agency=PTI}}</ref> == চুক্তিৰ পুনৰালোচনাৰ দাবী == {{see also|১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তান জল বিবাদ}} ২০০৩ চনত জম্মু-কাশ্মীৰ বিধানসভাই সৰ্বসন্মতিক্ৰমে সিন্ধু জল চুক্তি বাতিলৰ দাবীত প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰে আৰু ২০১৬ চনতো চুক্তিখনৰ পুনৰীক্ষণৰ দাবী জনায়। ৰাজ্যখনৰ বহু ৰাজনীতিবিদৰ মতে, চুক্তিখনৰ নিষেধাজ্ঞাৰ বাবে জলসিঞ্চন আৰু জলবিদ্যুৎ উন্নয়ন ব্যাহত হৈছে।<ref name="GK 26 Jul 2018" /><ref>{{cite news |title=Finally, J&K hires consultant to quantify Indus Water Treaty losses |newspaper=Greater Kashmir |date=20 February 2018 |url=http://www.greaterkashmir.com/news/kashmir/finally-j-k-hires-consultant-to-quantify-indus-water-treaty-losses/276330.html}}</ref><ref>{{cite news |title=Indus Water Treaty: Has it prevented Jammu & Kashmir from using their own resources? |newspaper=Down to Earth |date=10 April 2023 |url=https://www.downtoearth.org.in/blog/water/indus-water-treaty-has-it-prevented-jammu-kashmir-from-using-their-own-resources--88689}}</ref> ২০২৩ চনত ভাৰতে পাকিস্তানক চুক্তিখন পুনৰালোচনাৰ বাবে আনুষ্ঠানিক জাননী দিয়ে আৰু পাকিস্তানে চুক্তিৰ বিদ্যমান ব্যৱস্থাৰ অধীনতে বিষয়টো সমাধানৰ পোষকতা কৰে।<ref>{{cite news |date=January 28, 2023 |last=Sareen |first=Sushant |title=Indus Waters Treaty: Opening the waterfront |url=https://www.orfonline.org/expert-speak/indus-waters-treaty/ |publisher=[[Observer Research Foundation]]}}</ref><ref>{{cite news |title=Wishing away water woes |newspaper=[[Dawn (newspaper)|Dawn]] |url=https://www.dawn.com/news/1746179 |last=Sheikh|first=Ali Tauqeer|date=6 April 2023}}</ref> ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত কিশনগংগা আৰু ৰাটলে জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পক কেন্দ্ৰ কৰি মধ্যস্থতা বিশেষজ্ঞ (Neutral Expert) আৰু স্থায়ী সালিচি ন্যায়াধিকৰণ (Court of Arbitration)-ৰ অধিকাৰক্ষেত্ৰ সন্দৰ্ভত মতভেদৰ সৃষ্টি হয়। ২০২৩ চনত ন্যায়াধিকৰণে নিজৰ অধিকাৰক্ষেত্ৰ স্বীকাৰ কৰে আৰু ২০২৫ চনত মধ্যস্থতা বিশেষজ্ঞইও বিষয়সমূহ শুনানিৰ ক্ষমতা থকা বুলি প্ৰাথমিক সিদ্ধান্ত দিয়ে। চূড়ান্ত সিদ্ধান্ত ২০২৬ চনৰ ভিতৰত আশা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Indus Waters Western Rivers Arbitration (Pakistan v. India). Award on the competence of the CoA. |url=https://pca-cpa.org/en/cases/284/ |date=6 July 2023}}</ref><ref>{{cite web |title=Decision on Certain Issues Pertaining to the competence of the Neutral Expert |url=https://pcacases.com/web/sendAttach/67222 |date=7 January 2025}}</ref> ২০২৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত ভাৰতে চুক্তিখনৰ পুনৰীক্ষণৰ আনুষ্ঠানিক অনুৰোধ জনায়। ইয়াৰ প্ৰত্যুত্তৰত পাকিস্তানে চুক্তিখনৰ গুৰুত্ব পুনৰ উল্লেখ কৰি ইয়াৰ বিধানসমূহ মানি চলাৰ আহ্বান জনায়।<ref name="Times">{{cite web |title=After India seeks review of Indus Water Treaty, Pakistan urges 'compliance with pact' |website=The Times of India |date=2024-09-19 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/after-india-seeks-review-of-indus-water-treaty-pakistan-urges-compliance-with-pact/articleshow/113497076.cms }}</ref> === স্থগিতকৰণ === {{see|২০২৫ ভাৰত–পাকিস্তান সংকট}} ২০২৫ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত [[২০২৫ চনৰ পাহালগাম সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ|পাহালগামত সংঘটিত সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ]]ৰ পিছত [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ (কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল)|কাশ্মীৰ]]ৰ [[পাহালগাম]]ৰ ওচৰত সংঘটিত ঘটনাক ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তাৰ প্ৰতি ভাবুকি বুলি উল্লেখ কৰি ভাৰত চৰকাৰে পাকিস্তানৰ সৈতে সম্পাদিত সিন্ধু জল চুক্তি স্থগিত কৰাৰ ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news |title=India Suspends Indus Water Treaty With Pakistan Day After Pahalgam Terror Attack That Killed 26 |url=https://www.ndtv.com/world-news/india-suspends-indus-water-treaty-with-pakistan-day-after-pahalgam-terror-attack-that-killed-26-8238399 |work=[[NDTV]] |date=23 April 2025 }}</ref> বিশ্ব বেংকে জনায় যে এই চুক্তিত তেওঁলোকৰ ভূমিকা কেৱল সুবিধাকাৰী (facilitator) হিচাপেই সীমিত, সেয়ে এই বিবাদত তেওঁলোকে হস্তক্ষেপ নকৰিব।<ref name="Hindu 25 Apr 2025">{{Cite news |last1=Koshy |first1=Jacob |last2=Haidar |first2=Suhasini |date=2025-04-25 |title=World Bank not informed of India's decision on Indus Waters Treaty |url=https://www.thehindu.com/news/national/world-bank-not-informed-of-indias-decision-on-indus-waters-treaty/article69489433.ece |access-date=2025-05-07 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite news |date=9 May 2025 |title=World Bank chief reacts to India's Indus Waters Treaty move: 'No role to play beyond…' |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/world-bank-chief-reacts-to-indias-indus-waters-treaty-move-no-role-to-play-beyond-101746782326449.html |access-date=9 May 2025 |work=Hindustan Times}}</ref> চুক্তি স্থগিত কৰাৰ পিছত ভাৰতে "স্বল্পম্যাদী দণ্ডমূলক ব্যৱস্থা" হিচাপে [[বাগলিহাৰ বান্ধ]]ৰ পৰা [[চেনাব নদী]]ৰ পানীৰ প্ৰবাহ বন্ধ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়।<ref>P. Vaidyanathan Iyer, Shubhajit Roy, [https://indianexpress.com/article/india/screws-tighten-on-pakistan-curb-on-water-flow-through-baglihar-crackdown-on-ships-trade-9981295/ Screws tighten on Pakistan: Curb on water flow through Baglihar; crackdown on ships, trade], The Indian Express, 4 May 2025.</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=Wn81GK_VhaE India Blocks Chenab Water Flow to Pakistan After Pahalgam Attack], The Indian Express, via YouTube, 25 April 2025.</ref> লগতে [[কিশনগংগা জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প#Drawdown flushing|জলাধাৰ পৰিষ্কাৰকৰণ (reservoir flushing)]]ৰ জৰিয়তে চালাল আৰু বাগলিহাৰ প্ৰকল্পৰ জলধাৰণ ক্ষমতা বৃদ্ধি কৰাৰ সিদ্ধান্তও লয়। এই কামসমূহ পাকিস্তানক আগতীয়াকৈ অৱগত নকৰাকৈ আৰু চুক্তিৰ বিধান উলংঘা কৰি অফ-চিজনত সম্পন্ন কৰা হয়।<ref> {{cite news |title=India starts work on hydro projects after suspending treaty with Pakistan – sources |work=Reuters |date=5 May 2025 |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/india-starts-work-hydro-projects-after-suspending-treaty-with-pakistan-sources-2025-05-05/}} </ref><ref>Jacob Koshy, [https://www.thehindu.com/news/national/post-indus-treaty-hold-india-triggers-untimely-water-release-from-jk-dams/article69541709.ece Post Indus treaty hold, India triggers untimely water release from J&K dams], The Hindu, 6 May 2025.</ref> এই পদক্ষেপসমূহে পাকিস্তানত বানপানী সৃষ্টি কৰাৰ গুজৱ সামাজিক মাধ্যমত প্ৰচাৰ হৈছিল। অৱশ্যে পাকিস্তানৰ [[Water and Power Development Authority]]-এ সেই দাবী খণ্ডন কৰি কয় যে সেই সময়ত পানীৰ স্তৰ স্বাভাৱিকেই আছিল।<ref>{{cite web | url=https://www.dw.com/en/flooding-in-pakistan-water-conflict-indus-water-treaty-disinformation/a-72393131 | title=Fact check: Did India trigger a flood in Pakistan? – DW – 04/30/2025 | website=[[Deutsche Welle]] }}</ref> সংবাদমতে, পাকিস্তানে সতৰ্ক কৰি দিয়ে যে যৌথ নদীসমূহৰ পানীৰ প্ৰবাহ ব্যাহত কৰাৰ যিকোনো ভাৰতীয় প্ৰচেষ্টাক যুদ্ধ ঘোষণা হিচাপে গণ্য কৰা হ'ব পাৰে আৰু ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত পাকিস্তানে [[পাকিস্তান আৰু গণবিধ্বংসী অস্ত্ৰ|পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ]] ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে।<ref>{{cite news |title=Pakistan threatens nuclear response if India attacks or disrupts water flow |work=Deccan Herald |date=5 May 2025 |url=https://www.deccanherald.com/india/pakistan-threatens-nuclear-response-if-india-attacks-or-disrupts-water-flow-3524953}}</ref> পাকিস্তানৰ প্ৰাক্তন বৈদেশিক মন্ত্ৰী [[বিলাৱাল ভুট্টো জৰ্দাৰী]]য়ে কমেও দুবাৰ যুদ্ধৰ ইংগিত দিছে। ২০২৫ চনৰ জুন মাহত পাহালগাম আক্ৰমণত পাকিস্তানৰ জড়িত থকাৰ অভিযোগত ভাৰতে চুক্তিখন স্থগিত কৰাৰ পিছত,<ref>{{Cite web |title=India Suspends Indus Waters Treaty, Shuts Attari Border In Strong Response To Pakistan |url=https://www.ndtv.com/world-news/india-suspends-indus-water-treaty-with-pakistan-day-after-pahalgam-terror-attack-that-killed-26-8238399 |access-date=2025-06-26 |website=NDTV |language=en}}</ref> বিলাৱালে কয় যে পানী ন্যায্যভাৱে ভাগ নকৰিলে পাকিস্তানে "ছয়োখন নদীৰ নিয়ন্ত্ৰণ সুনিশ্চিত" কৰিব।<ref>{{Cite web |title=As Bilawal Bhutto Threatens War Over Indus Pact, How India Move Impacts Pak |url=https://www.ndtv.com/world-news/pakistan-former-pakistan-foreign-minister-pahalgam-terror-attack-indias-suspension-of-indus-waters-treaty-could-lead-to-war-bilawal-bhutto-8756406 |access-date=2025-06-26 |website=NDTV |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Dawn.com |date=2025-06-23 |title=Either India shares water fairly or we will secure it from 'all 6 rivers': Bilawal |url=https://www.dawn.com/news/1919329 |access-date=2025-06-26 |website=DAWN.COM |language=en}}</ref> আগষ্ট মাহত সিন্ধ চৰকাৰৰ এক অনুষ্ঠানত তেওঁ পুনৰ কয় যে ভাৰতৰ তথাকথিত "চুক্তি উলংঘন" অব্যাহত থাকিলে পাকিস্তান যুদ্ধৰ কথা বিবেচনা কৰিবলৈ বাধ্য হ'ব পাৰে।<ref>{{Cite news |last=Chitre |first=Manjiri |date=2025-08-12 |title="Leaves Us With No Choice": After Asim Munir, Pak's Bilawal Bhutto Threatens India |url=https://www.ndtv.com/world-news/after-pakistani-army-chief-asim-munir-pakistani-politician-bilawal-bhuttos-war-threat-to-india-wont-bow-down-9067265 |work=NDTV}}</ref><ref>{{Cite web |last=Khan |first=Mohammad Hussain |date=2025-08-12 |title=Pakistan won't back down if India forces war, declares Bilawal |url=https://www.dawn.com/news/1930241 |access-date=2025-08-13 |website=DAWN.COM |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=2025-08-12 |title='We do not bow': Bilawal Bhutto issues warning to India over Indus Water Treaty; follows Pakistan army chief Asim Munir's nuclear threat |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/we-do-not-bow-bilawal-bhutto-issues-warning-to-india-over-indus-water-treaty-follows-pakistan-army-chief-asim-munirs-nuclear-threat/articleshow/123252008.cms |access-date=2025-08-13 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ২০২৫ চনৰ ১০ আগষ্টত ফ্ল'ৰিডাৰ টেম্পাত অনুষ্ঠিত এক নৈশ ভোজসভাত পাকিস্তানৰ সেনাপ্ৰধান [[আছিম মুনিৰ]]-এ সংবাদমতে কয় যে ভৱিষ্যতে ভাৰতে নিৰ্মাণ কৰা যিকোনো বান্ধ পাকিস্তানে "দহটা ক্ষেপণাস্ত্ৰেৰে" ধ্বংস কৰিব আৰু লগতে কয় যে সিন্ধু নদী ভাৰতৰ "পৈতৃক সম্পত্তি" নহয়।<ref>{{Cite web |last=Swami |first=Praveen |date=2025-08-10 |title=ThePrint Exclusive: Asim Munir's India nuke threat from US ballroom—'will take half the world down' |url=https://theprint.in/world/pakistan-army-chief-field-marshal-asim-munir-florida-speech-nuclear-threat-india/2718095/ |access-date=2025-08-12 |website=ThePrint |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Will wait for India to build dam, when they do so, we will destroy it: COAS |url=https://thecurrent.pk/will-wait-for-india-to-build-dam-when-they-do-so-we-will-destroy-it-coas |access-date=2025-08-12 |website=The Current}}</ref><ref>{{Cite web |last=Iqbal |first=Anwar |date=2025-08-11 |title=COAS says India won't be allowed to choke Indus River |url=https://www.dawn.com/news/1930030 |access-date=2025-08-12 |website=DAWN.COM |language=en}}</ref> ২০২৬ চনৰ জুন মাহত ভাৰতৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী [[এছ. জয়শংকৰ]]-এ কয় যে "পাকিস্তানে সীমান্তপাৰ সন্ত্ৰাসবাদ সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ নকৰালৈকে" চুক্তিখন স্থগিত হৈয়েই থাকিব। সেই মাহতেই ভাৰতৰ জলসম্পদ মন্ত্ৰী চি. আৰ. পাটিলে নিশ্চিত কৰে যে চুক্তিখন এতিয়াও স্থগিত অৱস্থাতে ৰখা হ'ব। ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত পাকিস্তানৰ প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰী [[খাজা আছিফ]]-এ পাকিস্তান চৰকাৰৰ স্থিতি পুনৰ ব্যক্ত কৰি যুদ্ধৰ ভাবুকি দিয়ে। আছিফৰ মন্তব্যৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত ভাৰতৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ মুখপাত্ৰ [[ৰণধীৰ জয়ছোৱাল]]-এ কয়, "এইধৰণৰ মন্তব্য পাকিস্তানে নিজৰ ব্যৰ্থতা ঢাকিবলৈ আৰু মানৱ অধিকাৰ উলংঘনৰ পৰা দৃষ্টি আঁতৰাবলৈ কৰা এক হতাশজনক চেষ্টা", লগতে তেওঁ "মনগঢ়া দাবী"সমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে নাকচ কৰে।<ref>{{Cite web |date=2026-06-22 |title=Pakistan warns it will ‘go to war’ over India’s attempts to control its water flows |url=https://www.independent.co.uk/asia/south-asia/india-pakistan-war-indus-water-treaty-b3000341.html |access-date=2026-06-24 |website=The Independent |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Service |first=Express News |date=2026-06-24 |title=MEA rebuffs Pakistani minister’s war remarks over Indus Waters Treaty suspension |url=https://www.newindianexpress.com/india/2026/Jun/24/mea-rebuffs-pakistani-ministers-war-remarks-over-indus-waters-treaty-suspension |access-date=2026-06-24 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত-পাক সম্পৰ্ক]] 0qo5bkn6hokwrukxx3iahojm0nqcs03 616733 616732 2026-07-11T12:03:44Z Psneog 141 616733 wikitext text/x-wiki {{Infobox treaty | name = সিন্ধু জল চুক্তি(Indus Waters Treaty) <br/>सिंधु जल संधि<br/>سندھ طاس معاہدہ | long_name = ভাৰত চৰকাৰ আৰু পাকিস্তান চৰকাৰৰ মাজত নদীৰ সিন্ধু ব্যৱস্থাৰ জল ব্যৱহাৰ সম্পৰ্কীয় চুক্তি | image = Indus river.svg | caption = সিন্ধু নদী আৰু উপনৈসমূহ | type = দ্বিপাক্ষিক চুক্তি | date_signed = ১৯ ছেপ্তেম্বৰ ১৯৬০ | location_signed = কৰাচী, পাকিস্তান | date_effective = ১ এপ্ৰিল ১৯৬০ | condition_effective = দুয়োটা পক্ষৰ অনুমোদন | date_expiry = ২৩ এপ্ৰিল ২০২৫([[ভাৰত চৰকাৰ]] দ্বাৰা একপক্ষীয়ভাৱে স্থগিত) | depositor = [[বিশ্ব বেংক]] | languages = ইংৰাজী }} '''সিন্ধু জল সন্ধি বা সিন্ধু জল চুক্তি''' (IWT) হৈছে [[ভাৰত]] আৰু [[পাকিস্তান]]ৰ মাজত হোৱা এক জল বিতৰণ চুক্তি, যিখন [[বিশ্ব বেংক|বিশ্ব বেংকে]] ব্যৱস্থা আৰু আলোচনা কৰি [[সিন্ধু নদী]] আৰু ইয়াৰ উপনৈসমূহত উপলভ্য পানী ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name=Britannica>{{cite web|url=https://www.britannica.com/event/Indus-Waters-Treaty |author=Patricia Bauer|title=Indus Waters Treaty:India-Pakistan [1960]|website=Encyclopedia Britannica website|access-date=27 July 2020}}</ref><ref name=Newsweek>{{cite web|url=https://www.newsweekpakistan.com/the-rivers-run-wild/ |author=Daniel Haines|title=The Rivers Run Wild (Indus Waters Treaty-1960) – Nearly 60 Years Since Their Landmark Treaty, The Pakistan-India Water Dispute Remains Contentious |date=8 March 2017|website=Newsweek (magazine)|access-date=28 October 2019}}</ref><ref name="IWT">{{cite web |title=Full text of 'Indus Water Treaty' with Annexures, World Bank |date=1960 |url=https://treaties.un.org/doc/Publication/UNTs/Volume%20419/volume-419-I-6032-English.pdf |access-date=30 October 2014}}</ref><ref name="guardian">{{cite news |title=War over water |work=The Guardian |date=3 June 2002 |url=https://www.theguardian.com/world/2002/jun/03/kashmir.india1 |access-date=30 June 2018}}</ref> ১৯৬০ চনৰ ১৯ ​​ছেপ্টেম্বৰত [[কৰাচী]]ত তেতিয়াৰ ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[জৱাহৰলাল নেহৰু]] আৰু তেতিয়াৰ পাকিস্তানৰ ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু ফিল্ড মাৰ্শ্বাল [[আয়ুব খানে]] ইয়াক স্বাক্ষৰ কৰে।.<ref>{{cite news |title=How the Indus Treaty was signed |newspaper=The Hindu |date=28 September 2016 |url=http://www.thehindu.com/opinion/op-ed/How-the-Indus-Treaty-was-signed/article15002424.ece |access-date=30 October 2017}}</ref><ref name="Britannica" /> ২০২৫ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত ভাৰতৰ বৈদেশিক সচিবে ২০২৫ চনৰ বৈছাৰন উপত্যকাৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণৰ পিছত পাকিস্তানৰ সৈতে হোৱা সিন্ধু জল সন্ধি স্থগিত ৰখাৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref>{{Cite web |date=2025-04-23 |title=Indus Waters Treaty paused, no entry to Pakistanis: India responds to J&K attack |url=https://www.indiatoday.in/india/story/indus-water-treaty-suspended-attari-checkpost-shut-government-response-pahalgam-attack-2713599-2025-04-23 |access-date=2025-04-23 |website=India Today |language=en}}</ref> এই সন্ধিত ভাৰতত অৱস্থিত তিনিখন "পূব নদী" (বিয়াছ, ৰবি আৰু ছাটলেজ)ৰ পানীৰ ওপৰত থকা নিয়ন্ত্ৰণ ভাৰতক দিয়া হৈছে যাৰ ভাৰতলৈ গড় বাৰ্ষিক প্ৰবাহ ৪১ বিলিয়ন মিটাৰ কুইণ্টল, আনহাতে ভাৰতত অৱস্থিত তিনিখন "পশ্চিম নদী" (সিন্ধু, চেনাব আৰু ঝেলুম)ৰ পানীৰ ওপৰত থকা নিয়ন্ত্ৰণ পাকিস্তানক দিয়া হৈছে যাৰ পাকিস্তানলৈ গড় বাৰ্ষিক প্ৰবাহ ৯৯ বিলিয়ন মিটাৰ কুইণ্টল।<ref name=jk>{{cite news |last=Khaki |first=Saadat Bilal |title=Indo-Pak and Hydro-politics |newspaper=Greater Kashmir |date=26 July 2018 |url=https://www.greaterkashmir.com/news/op-ed/indo-pak-and-hydro-politics/291555.html}}</ref> ভাৰতত অৱস্থিত সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাই কঢ়িয়াই নিয়া মুঠ পানীৰ প্ৰায় ৩০% ভাৰতে পাইছিল আৰু বাকী ৭০% পাকিস্তানে পাইছিল।<ref name=pak1>{{cite web |title=Pakistan: Getting More from Water (see Table 3.1) |publisher=World Bank |url=http://documents.worldbank.org/curated/en/251191548275645649/pdf/133964-WP-PUBLIC-ADD-SERIES-22-1-2019-18-56-25-W.pdf |access-date=29 March 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.iwmi.cgiar.org/Publications/IWMI_Research_Reports/PDF/pub003/REPORT03.PDF|title=Integrated Water Resource Systems: Theory and Policy Implications|author1=Andrew Keller|author2=Jack Keller|access-date=31 January 2020|author3=David Seckler|archivedate=3 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303233639/http://www.iwmi.cgiar.org/Publications/IWMI_Research_Reports/PDF/pub003/REPORT03.PDF|deadurl=yes}}</ref> এই সন্ধিৰ জৰিয়তে ভাৰতে পশ্চিম নদীৰ পানী সীমিত জলসিঞ্চনৰ ব্যৱহাৰ আৰু সীমাহীন অব্যৱহাৰ যেনে-বিদ্যুৎ উৎপাদন, নৌ পৰিবহণ, সম্পত্তিৰ ভাসমান, মীন পালন আদিৰ বাবে অনুমতি দিয়ে।<ref>{{cite web|title=India's First Shot at the Indus Waters Treaty|url=https://www.hilal.gov.pk/eng-article/detail/NzA4OA==.html|access-date=3 July 2023|archivedate=3 July 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703170125/https://www.hilal.gov.pk/eng-article/detail/NzA4OA==.html|deadurl=yes}}</ref> ইয়াত পশ্চিম নদীৰ ওপৰত নিৰ্মাণ প্ৰকল্পৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰতৰ বাবে বিশদ নিয়ম নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে। সন্ধিৰ প্ৰস্তাৱনাত সদিচ্ছা, বন্ধুত্ব আৰু সহযোগিতাৰ মনোভাৱেৰে নদীৰ সিন্ধু ব্যৱস্থাৰ পৰা পানীৰ অনুকূল ব্যৱহাৰৰ বাবে প্ৰতিখন দেশৰ অধিকাৰ আৰু বাধ্যবাধকতাক স্বীকৃতি দিয়া হৈছে। যদিও এই সন্ধিখন দুয়োখন দেশৰ নিৰাপত্তা দিশৰ সৈতে কোনো কাৰণতে জড়িত নহয়, পাকিস্তান পূব আৰু পশ্চিম উভয় নদীৰ তলৰ ফালে থকা ৰাষ্ট্ৰ হোৱাৰ বাবে ভাৰতে বিশেষকৈ যুদ্ধৰ দৰে পৰিস্থিতিৰ সময়ত পাকিস্তানত বানপানী বা খৰাং পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে বুলি আশংকা কৰে।<ref>{{cite web |title=Preamble of Indus water treaty |url=http://siteresources.worldbank.org/INTSOUTHASIA/Resources/223497-1105737253588/IWT_01_TableofContents.pdf |access-date=30 October 2017}}</ref><ref>{{cite web |title=Indus Water Treaty: Review is not an Option |url=http://www.southasiaanalysis.org/node/2236 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171220210905/http://www.southasiaanalysis.org/node/2236 |url-status=usurped |archive-date=20 December 2017 |access-date=30 July 2018}}</ref> ১৯৪৭–১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তানী যুদ্ধৰ সময়ত ১৯৪৮ চনত নদী ব্যৱস্থাৰ ওপৰত জল অধিকাৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু আছিল ভাৰত-পাকিস্তানী জলবিবাদ। ১৯৬০ চনত এই সন্ধি অনুমোদনৰ পিছৰে পৰা ভাৰত আৰু পাকিস্তানে কেইবাটাও সামৰিক সংঘাতত লিপ্ত হোৱাৰ পিছতো কোনো ধৰণৰ জলযুদ্ধত লিপ্ত হোৱা নাই। সন্ধিৰ কাঠামোৰ ভিতৰত প্ৰদান কৰা আইনী পদ্ধতিৰ জৰিয়তে বেছিভাগ মতানৈক্য আৰু বিবাদ নিষ্পত্তি কৰা হৈছে।<ref>{{citation |last=Chaturvedi |first=A.K. |title=Indus Water Treaty: Options for India |journal=Scholar Warrior |publisher=Centre for Land Warfare Studies |date=Spring 2017 |url=http://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180709153909/https://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf |archive-date=9 July 2018 |access-date=24 April 2025 |archivedate=9 July 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180709153909/https://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf }}</ref> জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ সৈতে মোকাবিলা কৰিবলৈ বিশ্লেষকসকলে কিছুমান কাৰিকৰী নিৰ্দিষ্টতা পুনৰ-নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তা আৰু চুক্তিখনৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তা স্বীকাৰ কৰিলেও আজিৰ দিনত বিশ্বৰ অন্যতম সফল জল ভাগ-বতৰা প্ৰচেষ্টা বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>{{citation |title= Revisiting or Renegotiating the Indus Water Treaty – A Death Sentence for Peace in South Asia |url=https://crss.pk/revisiting-or-renegotiating-the-indus-water-treaty-a-death-sentence-for-peace-in-south-asia/|access-date=1 November 2024|date=2024}}</ref><ref>{{citation |title= Assessing the Indus Waters Treaty from a comparative perspective |url=https://www.researchgate.net/publication/326997347_Assessing_the_Indus_Waters_Treaty_from_a_comparative_perspective|access-date=18 August 2024|date=2020}}</ref><ref>{{citation |title='Scrapping water treaty is no solution', says Pakistan's Indus waters commissioner |url=https://www.thethirdpole.net/en/2014/10/03/scrapping-water-treaty-is-no-solution-says-pakistans-indus-waters-commissioner/?gclid=EAIaIQobChMI-93Z8Mey6AIVFraWCh0Vig69EAMYASAAEgKAOPD_BwE |access-date=23 March 2020 |date=2014 |archivedate=20 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210420130317/https://www.thethirdpole.net/en/2014/10/03/scrapping-water-treaty-is-no-solution-says-pakistans-indus-waters-commissioner/?gclid=EAIaIQobChMI-93Z8Mey6AIVFraWCh0Vig69EAMYASAAEgKAOPD_BwE }}</ref><ref name=indus>{{citation |first1=Gitanjali |last1=Bakshi |first2=Sahiba |last2=Trivedi |title=Indus Equation |publisher=Strategic Foresight Group |url=http://www.strategicforesight.com/publication_pdf/10345110617.pdf |date=2011 |access-date=28 October 2014}}</ref> ২০২৫ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত [[পেহেলগামৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ, ২০২৫|পেহেলগামৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ]] (2025 Pahalgam attack)-ৰ পিছত [[ভাৰত চৰকাৰ]]ে [[ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা]]জনিত উদ্বেগ আৰু [[Pakistan and state-sponsored terrorism|পাকিস্তানৰ ৰাষ্ট্ৰসমৰ্থিত সন্ত্ৰাসবাদ]]ৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰি এই চুক্তিখন স্থগিত ৰাখে।<ref>{{cite web |title=What is Indus Water Treaty and why could India and Pakistan ‘go to war’ over it? |url=https://www.independent.co.uk/asia/south-asia/india-indus-water-treaty-pakistan-warning-water-supply-b3005755.html |website=The Independent |access-date=1 July 2026 |language=en |date=30 June 2026}}</ref> ==চুক্তিৰ বিধানসমূহ== চুক্তিখনে [[সিন্ধু নদী অৱবাহিকা]] (Indus river basin)-ৰ ছয়খন প্ৰধান নদীক দুটা ভৌগোলিক শ্ৰেণীত বিভক্ত কৰিছে—তিনিখন পশ্চিমীয়া নদী: [[সিন্ধু নদী]], [[ঝিলম নদী]] আৰু [[চেনাব নদী]], আৰু তিনিখন পূৰ্বীয় নদী: [[শতদ্ৰু নদী]], [[বিয়াছ নদী]] আৰু [[ৰাৱি নদী]]। সিন্ধু জল চুক্তিৰ (IWT) প্ৰথম অনুচ্ছেদ অনুসৰি, এই পাঁচখন নদীৰ অন্তৰ্গত নহোৱা সিন্ধু নদী প্ৰণালীৰ (Indus system of rivers) যিকোনো নদী, উপনদী আৰু ইয়াৰ জলগ্ৰহণ অঞ্চল (catchment area), লগতে সিন্ধু নদীৰ [[জোৱাৰী খাল]] (creek), [[মোহনাৰ শাখা]] (delta channel), সংযোগী হ্ৰদ আদি সকলোকে সিন্ধু নদীৰ অংশ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>{{cite web |last=Missen |first=Riaz |date=21 April 2025 |title=Rethinking Floodwater To Heal The Indus Basin |url=https://thefridaytimes.com/21-Apr-2025/rethinking-floodwater-to-heal-the-indus-basin |website=[[The Friday Times]]}}</ref> চুক্তিখনৰ অধীনত, দ্বিতীয় অনুচ্ছেদ (১) অনুসৰি পাকিস্তানত অনুমোদিত জলব্যৱহাৰৰ পিছত পূৰ্বীয়া নদীসমূহৰ পানী ব্যৱহাৰৰ একচেটীয়া অধিকাৰ ভাৰতক দিয়া হৈছে। একেদৰে, ভাৰতত অনুমোদিত জলব্যৱহাৰৰ পিছত পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানী ব্যৱহাৰৰ একচেটীয়া অধিকাৰ পাকিস্তানৰ। IWT-ৰ চতুৰ্থ অনুচ্ছেদ (১৪)-ত উল্লেখ কৰা হৈছে যে, আন দেশৰ অপব্যৱহৃত (underutilized) পানী ব্যৱহাৰ কৰি গঢ়ি তোলা যিকোনো ব্যৱহাৰে কেৱল সময় অতিবাহিত হোৱাৰ বাবে পানী ব্যৱহাৰৰ অধিকাৰ (water use rights) লাভ নকৰে।<ref name=iwt1/> সামগ্ৰিকভাৱে, এই চুক্তিৰ ফলত নদীসমূহৰ পানী ভাগ-বতৰা কৰাৰ পৰিৱৰ্তে নদীসমূহকেই বিভাজন কৰা হৈছিল।<ref name="conflicts, p.98">{{Cite web |title=Water Sharing Conflicts Between Countries, and Approaches to Resolving Them |page=98 |publisher=Global Environment and Energy in the 21st century |location=Honolulu |url=http://www.gee-21.org/publications/pdf%20files/Conflictsbetweencountriesvol.3Jan.2004.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20070821023229/http://www.gee-21.org/publications/pdf%20files/Conflictsbetweencountriesvol.3Jan.2004.pdf |archive-date=August 21, 2007 }}</ref> চুক্তিখনত ১০ বছৰৰ এক অন্তৱৰ্তীকালীন ব্যৱস্থা (transition period) ৰখা হৈছিল। এই সময়ছোৱাত পাকিস্তানে পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানী ব্যৱহাৰৰ বাবে নিজৰ [[খাল]] (canal) ব্যৱস্থা নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ নকৰালৈকে ভাৰতে পূৰ্বীয়া নদীসমূহৰ পৰা পাকিস্তানৰ খালসমূহলৈ পানী যোগান ধৰিব লাগিছিল। IWT-ৰ পঞ্চম অনুচ্ছেদ (৫.১) অনুসৰি, পাকিস্তানৰ পঞ্জাব প্ৰদেশত পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানীৰে জলসিঞ্চনৰ বাবে নতুন [[হেডৱৰ্কছ]] (headworks) আৰু খাল ব্যৱস্থা নিৰ্মাণৰ ব্যয় বহন কৰিবলৈ ভাৰতে ৬২,০৬০,০০০ পাউণ্ড ষ্টাৰ্লিং (সোণৰ মানদণ্ড (gold standard) প্ৰচলিত থকাৰ সময়ত প্ৰায় ১২৫ মেট্ৰিক টন সোণৰ সমমূল্য) এক নিৰ্দিষ্ট অৰ্থসাহায্য আগবঢ়াবলৈও সন্মত হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Powell |first=Lydia |date=24 October 2016 |title=The struggle for power over Indus |url=https://www.orfonline.org/research/struggle-for-power-over-indus |website=[[Observer Research Foundation]]}}</ref> এই অন্তৱৰ্তীকাল ১৯৬৫ চনৰ [[ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধ, ১৯৬৫|ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধ]] (Indo-Pakistani War of 1965)-ৰ সৈতে একে সময়তে পৰিছিল, তথাপিও ভাৰত চুক্তি অনুসৰি পাকিস্তানলৈ পানী যোগান ধৰি গৈছিল আৰু বাৰ্ষিক কিস্তিও পৰিশোধ কৰি গৈছিল।<ref>{{cite web |last1=Shreyan |first1=Sengupta |date=2013 |title=Transboundary water disputes |url=https://www.files.ethz.ch/isn/152272/c944f0b31d28e3bf15001c4e4a3e6c97.pdf |publisher=[[Kalinga Institute of Industrial Technology]], Bhubaneswar|website=[[ETH Zurich]]}}</ref><ref name="Garg">{{Cite book |last=Garg |first=Santosh Kumar |title=International and Interstate River Water Disputes |pages=54–55 |publisher=Laxmi Publications |year=1999 |isbn=81-7008-068-1 |url=https://books.google.com/books?id=nrcqGF3agsEC&q=Ravi%20River&pg=PA98 }}</ref><ref name=iwt1/> দুয়োখন দেশেই সিন্ধু নদী প্ৰণালীৰ তথ্য বিনিময় আৰু পানীৰ সৰ্বোত্তম ব্যৱহাৰৰ বাবে সহযোগিতা কৰিবলৈ সন্মত হৈছিল। এই উদ্দেশ্যে প্ৰতিখন দেশৰ এজনকৈ আয়ুক্ত লৈ [[স্থায়ী সিন্ধু আয়োগ]] (Permanent Indus Commission) গঠন কৰা হয়। চুক্তিৰ প্ৰয়োগ, ব্যাখ্যা বা উলংঘন সম্পৰ্কে ভৱিষ্যতে উদ্ভৱ হোৱা মতভেদ আৰু বিবাদ নিষ্পত্তিৰ বাবে আয়োগে নিৰ্ধাৰিত পদ্ধতি অনুসৰণ কৰে। এই আয়োগে [[ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধ আৰু সংঘাত]] (Indo-Pakistani wars and conflicts)-ৰ চাৰিখন যুদ্ধৰ মাজতো নিজৰ কাৰ্যকলাপ অব্যাহত ৰাখিছিল আৰু পৰিদৰ্শন, তথ্য বিনিময় আৰু পাৰস্পৰিক ভ্ৰমণৰ জৰিয়তে পৰামৰ্শ আৰু বিবাদ নিষ্পত্তিৰ এক স্থায়ী ব্যৱস্থা হিচাপে কাম কৰি আহিছিল। বছৰত অন্ততঃ এবাৰ সম্ভাৱ্য বিবাদ আৰু সহযোগিতামূলক ব্যৱস্থা আলোচনা কৰিবলৈ আয়োগৰ বৈঠক অনুষ্ঠিত হ'ব লাগে।<ref>{{cite web |last=Kakakhel |first=Shafqat |date=22 April 2023 |title=Energizing the Indus Waters Treaty |url=https://www.thenews.com.pk/print/1063198-energizing-the-indus-waters-treaty |archive-url=https://web.archive.org/web/20230423075934/https://www.thenews.com.pk/print/1063198-energizing-the-indus-waters-treaty |archive-date=23 April 2023 }}</ref> অষ্টম অনুচ্ছেদ (৮) অনুসৰি, দুয়োজন আয়ুক্তে আয়োগৰ কাৰ্যকলাপ সম্পৰ্কে দুয়োখন দেশৰ ওচৰত বছৰি এক প্ৰতিবেদন দাখিল কৰিব লাগিছিল। যদি যিকোনো পক্ষই এনে কোনো অভিযান্ত্ৰিক প্ৰকল্প (engineering works) নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা কৰে যাৰ ফলত আন পক্ষ প্ৰভাৱিত হ'ব পাৰে, তেন্তে সেই পৰিকল্পনাৰ বিষয়ে আগতীয়াকৈ আন পক্ষক অৱগত কৰিব লাগিব আৰু সংশ্লিষ্ট তথ্য প্ৰদান কৰিব লাগিব। [[চালাল জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]] (Salal Hydroelectric Power Station) দুয়োখন দেশৰ পাৰস্পৰিক চুক্তিৰ ভিত্তিত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Agreement for the Salal project between India and Pakistan dated 14 April 1978 |url=http://www.commonlii.org/in/other/treaties/INTSer/1978/18.pdf |access-date=13 June 2018}}</ref> [[তুলবুল প্ৰকল্প]] (Tulbul Project) ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত দীৰ্ঘদিনীয়া আলোচনাৰ পাছতো এতিয়াও অনুমোদনৰ অপেক্ষাত আছে।<ref>{{cite web |title=Revitalising the Tulbul Navigation Project for Jammu and Kashmir's Development |website=natstrat.org |date=26 May 2025 |url=https://www.natstrat.org/articledetail/publications/revitalising-the-tulbul-navigation-project-for-kashmir-s-development-200.html |access-date=13 June 2025 }}</ref><ref>{{cite web |last=Irfan |first=Shams |date=27 June 2010 |title=Wullar Barrage: An Unresolved 'Question' |url=https://kashmirlife.net/wullar-barrage-an-unresolved-question-601/ |website=Kashmir Life}}</ref> বিবাদ বা মতানৈক্যৰ ক্ষেত্ৰত, [[স্থায়ী সালিচ আদালত]] (Court of Arbitration) (CoA) অথবা এজন নিৰপেক্ষ কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞ (Neutral Expert)-ৰ ওচৰলৈ বিষয়টো নিষ্পত্তিৰ বাবে প্ৰেৰণ কৰা হয়। কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞৰ সিদ্ধান্ত অনুসৰি [[বাগলিহাৰ বান্ধ]] (Baglihar Dam) আৰু স্থায়ী সালিচ আদালতৰ ৰায় অনুসৰি [[কিশনগংগা জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]] (Kishanganga Hydroelectric Plant)-ৰ বিবাদ নিষ্পত্তি কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Baglihar Hydroelectric Plant: Expert Determination |url=http://siteresources.worldbank.org/SOUTHASIAEXT/Resources/223546-1171996340255/BagliharSummary.pdf |access-date=15 April 2018}}</ref><ref>{{cite web |title=The Baglihar difference and its resolution process – a triumph for the Indus Waters Treaty? |date=2008 |url=https://www.internationalwaterlaw.org/bibliography/articles/Salman/Baglihar.pdf }}</ref><ref>{{cite web |title=Verdict of Permanent Court of Arbitration on Kishanganga Hydroelectric Plant |date=February 2013 |url=https://pca-cpa.org/en/cases/20/ }}</ref> পাকিস্তানে ৮৫০ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন [[ৰাটলে জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]] (Ratle Hydroelectric Plant)-ৰ ক্ষেত্ৰত চুক্তি উলংঘনৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰি স্থায়ী সালিচ আদালত গঠনৰ দাবী জনাইছে, আনহাতে ভাৰতে এজন নিৰপেক্ষ কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞ নিয়োগৰ অনুৰোধ জনাইছে।<ref>{{cite news |title=Controversial Kishenganga and Ratle hydropower projects: WB to hand over projects' papers to arbiters, neutral experts on 21st |url=https://www.thenews.com.pk/print/1010774-controversial-kishenganga-and-ratle-hydropower-projects-wb-to-hand-over-projects-papers-to-arbiters-neutral-experts-on-21st }}</ref><ref>{{cite news |title=World Bank Makes Appointments Under the Indus Waters Treaty |url=https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2022/10/17/world-bank-makes-appointments-under-indus-waters-treaty |website=World Bank |date=2022 }}</ref> আনহাতে, পাকিস্তানে ৰাভি আৰু চতলুজ নদী পাকিস্তানত প্ৰৱেশ কৰাৰ আগতেই অৱবাহিকা অঞ্চলত ভূগৰ্ভস্থ পানী বিভিন্ন উদ্দেশ্যে ব্যৱহাৰ কৰি থাকিলেও, ভাৰতে এতিয়ালৈকে IWT-ৰ দ্বিতীয় অনুচ্ছেদ উলংঘনৰ অভিযোগ তোলা নাই। পাকিস্তানে নিজৰ অঞ্চলত নদীৰ বানপানী হ্ৰাস আৰু ভাৰতৰ [[কচ্ছৰ মহান ৰাণ]] (Great Rann of Kutch) অঞ্চলত বানপানী বৃদ্ধি কৰাৰ উদ্দেশ্যে [[নদী প্ৰশিক্ষণ]] (river training) কাঠামোও নিৰ্মাণ কৰিছে, যিটো IWT-ৰ চতুৰ্থ অনুচ্ছেদ (৩ক) উলংঘন কৰে।<ref>{{cite web |title=Indus Basin Floods |publisher=Asian Development Bank |date=2013 |url=https://www.adb.org/sites/default/files/publication/30431/indus-basin-floods.pdf }}</ref> ভাৰতীয় প্ৰকল্পসমূহৰ বিৰুদ্ধে পাকিস্তানে বাৰে বাৰে আপত্তি উত্থাপন কৰি স্থায়ী সালিচ আদালতৰ ওচৰ চাপি থকাটো শেষত IWT বাতিল হোৱাৰ কাৰণো হ'ব পাৰে, যদি আদালতৰ ৰায়সমূহে চুক্তিৰ বিধানসমূহৰ বিস্তৃত ব্যাখ্যা আগবঢ়ায়।<ref>{{cite news |title=Pakistan to take Kishanganga Dam dispute to International Court of Arbitration |newspaper=Arab News |url=http://www.arabnews.com/node/1316126/world |access-date=22 July 2018}}</ref> অৱশ্য়ে ভাৰতে চুক্তিখন স্থগিত কৰাৰ পাছত ওপৰোক্ত ব্য়ৱস্থাসমূহ অনিশ্চয়তাৰ সন্মুখীন হৈছে। === স্থায়ী সিন্ধু আয়োগ === স্থায়ী সিন্ধু আয়োগ (Permanent Indus Commission, PIC) হৈছে [[ভাৰত]] আৰু [[পাকিস্তান]]ৰ প্ৰতিনিধিসকলক লৈ গঠিত এক [[দ্বিপাক্ষিকতা|দ্বিপাক্ষিক]] সংস্থা, যি [[সিন্ধু জল চুক্তি]] (IWT)-ৰ বিধানসমূহৰ কাৰ্যকৰীকৰণ আৰু পৰিচালনা তদাৰক আৰু নিশ্চিত কৰাৰ উদ্দেশ্যে স্থাপন কৰা হৈছিল।<ref name="IWT2">{{cite web |date=1960 |title=Full text of 'Indus Water Treaty' with Annexures, World Bank |url=https://treaties.un.org/doc/Publication/UNTs/Volume%20419/volume-419-I-6032-English.pdf |accessdate=30 October 2014}}</ref> ইয়াৰ মূল দায়িত্ব হৈছে দুয়োখন দেশৰ মাজত সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ পানীৰ ব্যৱহাৰ আৰু বণ্টন সম্পৰ্কীয় বিষয়ত সহযোগিতা বৃদ্ধি কৰা আৰু উদ্ভৱ হোৱা সমস্যাসমূহৰ সমাধান কৰা। ভাৰত আৰু পাকিস্তান চৰকাৰৰ মাজত দীঘলীয়া আলোচনাৰ অন্তত ১৯৬০ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত [[বিশ্ব বেংক]]ৰ বিবাদ নিষ্পত্তিৰ নিশ্চয়তাত সিন্ধু জল চুক্তি স্বাক্ষৰিত হয়। এই চুক্তি অনুসৰি পশ্চিমৰ তিনিখন নদী—[[ঝিলম নদী|ঝিলম]], [[চেনাব নদী|চেনাব]] আৰু [[সিন্ধু নদী|সিন্ধু]]—ৰ পানী পাকিস্তানলৈ আৰু পূবৰ তিনিখন নদী—[[ৰাৱি নদী|ৰাৱি]], [[ব্যাস নদী|ব্যাস]] আৰু [[শতদ্ৰু নদী|শতদ্ৰু]]—ৰ পানী ভাৰতলৈ আবণ্টন কৰা হয়। এই ছয়খন নদীক একেলগে "সিন্ধু নদী ব্যৱস্থা" (Indus System of Rivers, ISR) বুলি কোৱা হয়। PIC-য়ে চুক্তিৰ অধীনত দুয়োখন দেশৰ মাজৰ আনুষ্ঠানিক যোগাযোগৰ মাধ্যম হিচাপে কাম কৰে আৰু যিকোনো মতানৈক্য নিষ্পত্তিৰ প্ৰথম পৰ্যায়। যদি PIC পৰ্যায়ত কোনো সমাধানত উপনীত হ'ব নোৱাৰে, তেন্তে চুক্তিত নিৰ্ধাৰিত কাৰিকৰী মতানৈক্যসমূহ [[নিৰপেক্ষ বিশেষজ্ঞ]]ৰ ওচৰলৈ প্ৰেৰণ কৰিব পাৰি, অথবা দুয়োখন চৰকাৰে [[স্থায়ী সালিচি আদালত]] (Permanent Court of Arbitration, PCA)-ৰ কাষ চাপিব পাৰে। যদি চৰকাৰ দুয়েও সমাধানত উপনীত হ'ব নোৱাৰে, তেন্তে চুক্তিখনে সালিচিৰ (arbitration) ব্যৱস্থা প্ৰদান কৰিছে। বৰ্তমান বিশ্ব বেংকৰ ভূমিকা চুক্তিৰ পৰিশিষ্ট F আৰু G-ত উল্লেখ কৰা সীমাৰ ভিতৰতে সীমাবদ্ধ।<ref>{{cite web |title=See last page of Indus water treaty |url=http://siteresources.worldbank.org/INTSOUTHASIA/Resources/223497-1105737253588/IndusWatersTreaty1960.pdf |accessdate=28 July 2019 |publisher=World Bank}}</ref> স্থায়ী সালিচি আদালতে স্থগিতাদেশ (stay order) দিব পাৰে, কিন্তু নিৰপেক্ষ বিশেষজ্ঞৰ এনে ক্ষমতা নাই।<ref name="stay">{{cite web |date=18 October 2022 |title=WB steps in to mediate Indo-Pak water dispute |url=https://tribune.com.pk/story/2382166/wb-steps-in-to-mediate-indo-pak-water-dispute |accessdate=24 October 2022|last=Rana|first=Shahbaz|website=[[The Express Tribune]]}}</ref> পাকিস্তানৰ সিন্ধু জল আয়ুক্তৰ নিজা ৱেবছাইট আছে আৰু আগ্ৰহী পাঠকৰ বাবে কিছুমান নথিপত্ৰ তাত প্ৰকাশ কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Web site of 'Pakistan Commissioner for Indus Waters' |url=https://mowr.gov.pk/index.php/pciw/ |accessdate=28 July 2019}}</ref><ref>{{cite web |title=Pakistan Commissioner for Indus Waters (Documents) |url=https://mowr.gov.pk/index.php/download-3/ |accessdate=28 July 2019}}</ref> আনহাতে ভাৰতৰ সিন্ধু জল আয়ুক্তই কোনো ৱেবছাইট পৰিচালনা নকৰে। তদুপৰি, দুয়োখন দেশৰ আয়ুক্তই বাৰ্ষিক প্ৰতিবেদনসমূহ সাধাৰণ জনতাৰ বাবে অনলাইনত উপলব্ধ নকৰে, যাৰ ফলত জনসাধাৰণে প্ৰায়ে সংবাদ মাধ্যমৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিবলগীয়া হয়। ১৯৬০ চনত চুক্তিখন অনুমোদিত হোৱাৰ পিছৰে পৰা ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত পানীক কেন্দ্ৰ কৰি কোনো যুদ্ধ হোৱা নাই। অধিকাংশ মতানৈক্য আৰু বিবাদ চুক্তিখনত উল্লেখ থকা আইনী প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে নিষ্পত্তি কৰা হৈছে। দুয়োখন দেশৰ মাজত দুবাৰ যুদ্ধ আৰু বহু উত্তেজনাপূৰ্ণ পৰিস্থিতি সৃষ্টি হোৱাৰ পিছতো এই চুক্তিক বিশ্বৰ আটাইতকৈ সফল আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নদী-পানী বণ্টন ব্যৱস্থাসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি গণ্য কৰা হয়। [[ছালাল জলবিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ|ছালাল বান্ধ]] দুয়োখন দেশৰ পাৰস্পৰিক চুক্তিৰ ভিত্তিত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Agreement for the Salal project between India and Pakistan dated 14 April 1978 |url=http://www.commonlii.org/in/other/treaties/INTSer/1978/18.pdf |accessdate=13 June 2018}}</ref> [[তুলবুল প্ৰকল্প]] ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত দীঘলীয়া আলোচনাৰ পিছতো বহু দশক ধৰি অনুমোদনৰ অপেক্ষাত আছে।<ref>{{cite web |date=27 June 2010 |title=Wullar Barrage: An Unresolved 'Question' |url=https://kashmirlife.net/wullar-barrage-an-unresolved-question-601/ |accessdate=29 August 2018}}</ref> [[বাগলিহাৰ বান্ধ|বাগলিহাৰ জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]]ৰ ক্ষেত্ৰত নিৰপেক্ষ বিশেষজ্ঞৰ সিদ্ধান্ত মানি লোৱা হৈছিল আৰু [[কিশনগংগা জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]]ৰ ক্ষেত্ৰত স্থায়ী সালিচি আদালতৰ ৰায় অনুসৰণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Baglihar Hydroelectric Plant: Expert Determination |url=http://siteresources.worldbank.org/SOUTHASIAEXT/Resources/223546-1171996340255/BagliharSummary.pdf |accessdate=15 April 2018}}</ref><ref>{{cite web |date=2008 |title=The Baglihar difference and its resolution process - a triumph for the Indus Waters Treaty? |url=https://www.internationalwaterlaw.org/bibliography/articles/Salman/Baglihar.pdf |accessdate=22 September 2017}}</ref><ref>{{cite web |date=February 2013 |title=Verdict of Permanent Court of Arbitration on Kishanganga Hydroelectric Plant |url=https://pcacases.com/web/sendAttach/1681 |accessdate=22 September 2017}}</ref> পাকিস্তানে ৮৫০ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন [[ৰাতলে জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]]ক লৈ চুক্তি উলংঘনৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰিছে।<ref name="stay" /><ref>{{cite news |title=Pak 'diplomatic sabotage' busted: India to go ahead with Ratle hydroelectric project, govt to send team to J&K |url=https://www.timesnownews.com/india/article/pakistan-india-ratle-hydroelectric-project-indus-water-treaty-agreement-chenab-shahpur-kandi-dam-project-ujh-multipurpose-project-jammu-and-kashmir/310636 |accessdate=21 January 2019|date=7 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181107145559/https://www.timesnownews.com/india/article/pakistan-india-ratle-hydroelectric-project-indus-water-treaty-agreement-chenab-shahpur-kandi-dam-project-ujh-multipurpose-project-jammu-and-kashmir/310636|archive-date=7 November 2018|work=[[Times Now]]}}</ref> আনহাতে, ভাৰতে এতিয়ালৈকে পাকিস্তানৰ বিৰুদ্ধে সিন্ধু জল চুক্তি উলংঘনৰ কোনো আনুষ্ঠানিক অভিযোগ উত্থাপন কৰা নাই। ==পটভূমি আৰু ইতিহাস== {{Main|১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তান জল বিবাদ}} সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ পানীৰ মূল উৎস [[তিব্বত]] আৰু [[হিমাচল প্ৰদেশ]] আৰু [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ]]ৰ [[হিমালয়]] পৰ্বতমালা।<ref>{{Cite book |last=Gulia |first=K. S. |url=https://books.google.com/books?id=ugFIz7ph-kEC&pg=PA79 |title=Discovering Himalaya: Tourism Of Himalayan Region (2 Vols.) |date=2007 |publisher=Gyan Publishing House |isbn=978-81-8205-410-3 |page=79 }}</ref> এই নদীসমূহ [[পঞ্জাব]] আৰু [[সিন্ধ]] প্ৰদেশৰ মাজেৰে বৈ গৈ কৰাচীৰ দক্ষিণে [[আৰব সাগৰ]] আৰু গুজৰাটৰ [[কোৰি ক্ৰিক]]ত মিলিত হয়।<ref>{{cite web |title=Interactive map – Indus system of rivers |publisher=The Third Pole |url=https://www.thethirdpole.net/indus/ |access-date=24 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20160410005945/http://www.thethirdpole.net/indus/|archive-date=10 April 2016}}</ref><ref>{{Cite report |title=Report on the Ravi and Beas Water Tribunal |publisher=Government of India, Ministry of Water Resources |page=59 |year=1987 |url=http://www.cwc.gov.in/sites/default/files/Ravi-%20Beas%20Waters%20Tribunal%20Report%201987.pdf }}</ref> পাকিস্তানত গড়ে প্ৰতি বছৰে উপলব্ধ পানী সম্পদৰ পৰিমাণ প্ৰায় ২০৩.১ বিলিয়ন ঘনমিটাৰ (BCM) <!-- the following "Convert" module data needs to be fixed in aswiki: {{convert|203.1|e9m3|e6acre-ft|abbr=unit|order=flip}} --> ।<ref name="World Bank Pakistan 2019">{{cite report |title=Pakistan: Getting More from Water |last1=Young |first1=William J. |last2=Anwar |first2=Arif |last3=Bhatti |first3=Tousif |last4=Borgomeo |first4=Edoardo |last5=Davies |first5=Stephen |last6=Garthwaite |first6=William R. |last7=Gilmont |first7=E. Michael |last8=Leb |first8=Christina |last9=Lytton |first9=Lucy |last10=Makin |first10=Ian |last11=Saeed |first11=Basharat |display-authors=1 |date=2019 |publisher=Water Security Diagnostic, World Bank |at=Table 1.2 |quote=External – Indus (including Kabul), Jhelum, Chenab: 170.5 BCM; Internal – surface runoff: 32.6 BCM |url=http://documents.worldbank.org/curated/en/251191548275645649/pdf/133964-WP-PUBLIC-ADD-SERIES-22-1-2019-18-56-25-W.pdf}}</ref><ref name="World Bank Pakistan 2021">{{cite report |title=Groundwater in Pakistan's Indus Basin: Present and Future Prospects |publisher=World Bank |year= |url=https://documents1.worldbank.org/curated/en/501941611237298661/pdf/Groundwater-in-Pakistan-s-Indus-Basin-Present-and-Future-Prospects.pdf|last=Lytton|first=Lucy|date=2021|last2=Ali|first2=Akthar|last3=Garthwaite|first3=Bill|last4=Punthakey|first4=Jehangir F.|last5=Saeed|first5=Basharat}}</ref> পূৰ্বতে এই নদীসমূহৰ পাৰত কেৱল সৰু পৰিসৰৰ জলসিঞ্চিত কৃষিভূমি আছিল। কিন্তু বিগত এক শতিকাত বিস্তৃত খাল আৰু জলসংৰক্ষণ ব্যৱস্থা গঢ়ি উঠাৰ ফলত ২০০৯ চনৰ ভিতৰত কেৱল পাকিস্তানতে ৪৭ বিলিয়ন ঘনমিটাৰ (BCM) <!-- Fix: {{convert|47|e6acre|km2}} -->-তকৈ অধিক ভূমিত জলসিঞ্চনৰ সুবিধা উপলব্ধ হয়, যি পৃথিৱীৰ বৃহত্তম নদী-ভিত্তিক জলসিঞ্চন ব্যৱস্থাসমূহৰ অন্যতম।<ref>{{cite journal |title=Pakistan: Indus Basin Water Strategy – Past, Present and Future |journal=The Lahore Journal of Economics |date=September 2010 |pages=187–211 |url=http://www.lahoreschoolofeconomics.edu.pk/EconomicsJournal/Journals/Volume%2015/Issue%20SP/09%20Dr%20Shahid%20Chaudhry%20EDITED%20TTC11-10-10.pdf |archive-date=19 February 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180219125230/http://www.lahoreschoolofeconomics.edu.pk/EconomicsJournal/Journals/Volume%2015/Issue%20SP/09%20Dr%20Shahid%20Chaudhry%20EDITED%20TTC11-10-10.pdf |last=Chaudhry|first=Shahid Amjad}}</ref> ভৌগোলিক ভিত্তিত নহয়, ধৰ্মৰ ভিত্তিত সংঘটিত [[ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ বিভাজন]]ৰ ফলত [[১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তান জল বিবাদ]]ৰ সূচনা হয়।<ref name=":1">{{Cite journal |last=Ali |first=Raja Nazakat |last2=Rehman |first2=Faiz ur |last3=Wani |first3=Mahmood ur Rehman |date=Spring 2015 |title=Indus Water Treaty between Pakistan and India: From Conciliation to Confrontation |url=https://www.qurtuba.edu.pk/thedialogue/The%20Dialogue/10_2/Dialogue_April_June2015_166-181.pdf |journal=The Dialogue |volume=X |issue=2 |via=qurtuba.edu.pk|pages=166–181}}</ref> নতুনকৈ গঠিত দুয়োখন দেশৰ মাজত একক আৰু আন্তঃসংযুক্ত জলসিঞ্চন ব্যৱস্থাৰ পানী কেনেকৈ ভাগ-বতৰা আৰু পৰিচালনা কৰা হ'ব, তাক লৈ মতবিৰোধৰ সৃষ্টি হয়। তদুপৰি, বিভাজনৰ ফলত সিন্ধু নদী অৱবাহিকাৰ উৎস নদীসমূহ ভাৰতৰ ভূখণ্ডত পৰে। পাকিস্তানে আশংকা কৰিছিল যে, পাকিস্তানলৈ পানী কঢ়িয়াই অনা [[উপনদী]]সমূহৰ ওপৰত ভাৰতৰ নিয়ন্ত্ৰণ স্থাপিত হ'লে দেশখনৰ জীৱিকা বিপদাপন্ন হ'ব। আনহাতে, ভাৰতেও অৱবাহিকাটোৰ উন্নয়নৰ নিজা পৰিকল্পনা লৈ আগবাঢ়িছিল। কিন্তু পাকিস্তানৰ দৃষ্টিত কৃষিভূমিৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় পানীৰ মূল উৎসক লৈ এই সংঘাত অস্তিত্বৰ সৈতে জড়িত বিষয় আছিল।<ref>{{cite web |author=Singh |first=SK |date=29 January 2024 |title=India's Approach To Indus Water Treaty: National Security Perspective |url=https://cenjows.in/indias-approach-to-indus-water-treaty-national-security-perspective/ |publisher=Centre for Joint Warfare Studies|archive-url=https://web.archive.org/web/20240201213205/https://cenjows.in/indias-approach-to-indus-water-treaty-national-security-perspective/|archive-date=1 February 2024|url-status=dead}}</ref> বিভাজনৰ প্ৰথম কেইবছৰত সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ পানী [[১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তান জল বিবাদ|১৯৪৮ চনৰ ৪ মে'ৰ আন্তঃ-ড'মিনিয়ন চুক্তি]] (Inter-Dominion Accord)-ৰ জৰিয়তে বণ্টন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Bambanwala-Ravi-Bedian Link Canal, Raiya Branch to the Rescue |url=http://odysseuslahori.blogspot.com/2015/09/bambanwala-ravi-bedian-link-canal-raiya.html |access-date=29 October 2019 |website=Salman Rashid}}</ref> এই চুক্তি অনুসৰি, পাকিস্তান চৰকাৰে বাৰ্ষিক ধন পৰিশোধ কৰাৰ বিনিময়ত ভাৰতে বিদ্যমান খালসমূহৰ জৰিয়তে পাকিস্তানৰ অংশলৈ প্ৰয়োজনীয় পৰিমাণৰ পানী এৰি দিয়াৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite web |title=Inter-Dominion Agreement Between the Government of India and the Government of Pakistan, on the Canal Water Dispute Between East and West Punjab |url=https://www.internationalwaterlaw.org/documents/regionaldocs/punjab-canal.html |access-date=21 October 2019}}</ref> এই ব্যৱস্থাটো তাৎক্ষণিক প্ৰয়োজন পূৰণৰ উদ্দেশ্যে গ্ৰহণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াৰ পিছত স্থায়ী সমাধান বিচাৰি আলোচনা আৰম্ভ হয়।<ref name=":1" /> কিন্তু কোনো পক্ষই নিজৰ স্থিতিৰ পৰা আঁতৰি আহিবলৈ ইচ্ছুক নাছিল, ফলত আলোচনা অচলাৱস্থাত উপনীত হয়। ভাৰতৰ দৃষ্টিভংগী আছিল যে, ভাৰতক পাকিস্তানলৈ নদীৰ পানী ঘূৰাই দিয়াৰ বাবে বাধ্য কৰাৰ কোনো উপায় পাকিস্তানৰ হাতত নাছিল। আনহাতে, পাকিস্তানে বিষয়টো [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ন্যায় আদালত]]লৈ নিয়াৰ প্ৰস্তাৱ দিছিল যদিও, ভাৰতে এই যুক্তি দি সেয়া নাকচ কৰে যে, এই বিবাদ কেৱল দ্বিপাক্ষিক আলোচনাৰ জৰিয়তেহে সমাধান হ'ব লাগে।<ref>{{cite news |last=Lavakare |first=Arvind |date=19 September 2015 |title=Recalling the Indus Water Treaty or Nehru's Sixth Blunder |url=http://indiafacts.org/recalling-the-indus-water-treaty-or-nehrus-sixth-blunder/ |newspaper=India Facts}}</ref> === বিশ্ব বেংকৰ ভূমিকা === ১৯৫১ চনত [[টেনেচি ভেলী অথৰিটি]] আৰু [[মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ পাৰমাণৱিক শক্তি আয়োগ]]ৰ প্ৰাক্তন অধ্যক্ষ [[ডেভিড লিলিয়েনথাল]]ে ভাৰতীয় উপমহাদেশ ভ্ৰমণ কৰি সিন্ধু নদী অৱবাহিকাৰ জলবিতৰ্কৰ সমাধানৰ বাবে [[বিশ্ব বেংক]]ক মধ্যস্থতাকাৰী হিচাপে আগবাঢ়িবলৈ পৰামৰ্শ দিয়ে।<ref name=":0" /> তেওঁৰ এই প্ৰস্তাৱ বিশ্ব বেংকৰ সভাপতি [[Eugene R. Black, Sr.|ইউজিন আৰ. ব্লেক]] আৰু ভাৰত-পাকিস্তান উভয় দেশেই ইতিবাচকভাৱে গ্ৰহণ কৰে। বিশ্ব বেংকে ভাৰত, পাকিস্তান আৰু বিশ্ব বেংকৰ অভিযন্তাসকলক লৈ এখন যৌথ কাৰ্যদল গঠন কৰে। আৰম্ভণিতে কাৰিকৰী আলোচনাৰ জৰিয়তে সমাধান বিচৰাৰ চেষ্টা কৰা হৈছিল যদিও নদীৰ পানী বণ্টনক লৈ দুয়োখন দেশৰ মতানৈক্যৰ বাবে আলোচনা অচলাবস্থাত পৰে। ১৯৫৪ চনত বিশ্ব বেংকে নিজাববীয়াকৈ এক প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায়, য'ত তিনিখন পূব নদী ভাৰতক আৰু তিনিখন পশ্চিম নদী পাকিস্তানক আবণ্টন দিয়াৰ কথা কোৱা হয়। ভাৰত এই প্ৰস্তাৱত সন্মত হৈছিল যদিও পাকিস্তানে আপত্তি জনায়। দীৰ্ঘ আলোচনাৰ অন্তত দুয়োপক্ষ পুনৰ আলোচনাত বহে। চুক্তিৰ আন এক জটিল বিষয় আছিল পাকিস্তানত নতুন খাল আৰু জলসংৰক্ষণ ব্যৱস্থা নিৰ্মাণৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় ধনৰ যোগান। শেষত বিশ্ব বেংকে বিভিন্ন দাতা দেশৰ আৰ্থিক সহায়েৰে '''ইণ্ডাছ বেছিন ডেভেলপমেণ্ট ফাণ্ড''' গঠনৰ ব্যৱস্থা কৰে। এই ব্যৱস্থাৰ ফলত অন্তিম বাধাও দূৰ হয় আৰু ১৯৬০ চনৰ ১৯ ছেপ্টেম্বৰত [[কৰাচী]]ত ইণ্ডাছ বেছিন ডেভেলপমেণ্ট ফাণ্ড চুক্তি আৰু একেদিনাই [[সিন্ধু জল চুক্তি]] স্বাক্ষৰিত হয়।<ref name="iwt1" /> === পাকিস্তানলৈ অনুদান আৰু ঋণ === সিন্ধু জল চুক্তি ৰূপায়ণৰ অংশ হিচাপে পাকিস্তানত নতুন খাল, জলাধাৰ আৰু সংশ্লিষ্ট আন্তঃগাঁথনি নিৰ্মাণৰ বাবে '''ইণ্ডাছ বেছিন ডেভেলপমেণ্ট ফাণ্ড''' গঠন কৰা হৈছিল। এই পুঁজিলৈ [[ভাৰত]], [[অষ্ট্ৰেলিয়া]], [[কানাডা]], [[পশ্চিম জাৰ্মানী]], [[নিউজিলেণ্ড]], [[যুক্তৰাজ্য]], [[মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] আৰু [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পুনৰ্গঠন আৰু উন্নয়ন বেংক]] (IBRD)-এ অনুদান আৰু ঋণ আগবঢ়াইছিল। ভাৰতে চুক্তিৰ ৫ নং অনুচ্ছেদ অনুসৰি পাকিস্তানলৈ ৬২.০৬ মিলিয়ন পাউণ্ড ষ্টাৰ্লিং দহটা বাৰ্ষিক কিস্তিত পৰিশোধ কৰিবলৈ সন্মতি জনাইছিল।<ref name="iwt1" /><ref>{{cite web |title=Development Credit Agreement |publisher=World Bank |url=http://documents.worldbank.org/curated/en/614421468332678823/pdf/Credit-0060-Pakistan-Indus-Basin-Project-Credit-Agreement.pdf |access-date=16 September 2018}}</ref> বৰ্তমান চুক্তিখনৰ অধীনত বিশ্ব বেংকৰ ভূমিকা মূলতঃ বিবাদ নিষ্পত্তিৰ প্ৰক্ৰিয়া আগবঢ়াই নিয়াত সীমাবদ্ধ। যেতিয়া কোনো পক্ষই চুক্তিত উল্লেখিত মধ্যস্থতা বা সালিচি প্ৰক্ৰিয়াত সহযোগিতা নকৰে, তেতিয়া বিশ্ব বেংকে চুক্তিত নিৰ্ধাৰিত ব্যৱস্থাসমূহ কাৰ্যকৰী কৰাত সহায় কৰে।<ref name="iwt1" /> == প্ৰভাৱ == সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ মুঠ পানীৰ প্ৰায় ৪০.৭ ঘন কিলোমিটাৰ (৩৩ মিলিয়ন একৰ-ফুট) <!-- {{convert|33|e6acre-ft|e9m3|abbr=unit}} -->(১৬%) ভাৰত আৰু ২১৮.৩ বিলিয়ন ঘনমিটাৰ (১৭৭ মিলিয়ন একৰ-ফুট) <!-- {{convert|177|e6acre-ft|e9m3|abbr=unit}} --> (৮৪%) পাকিস্তানক আৱণ্টন কৰা হয়।<ref name="World Bank Pakistan 2019"/><ref>{{cite web |last=Chellaney |first=Brahma |title=India generous with its shared water resources |publisher=[[The Japan Times]] |date=11 August 2012 |url=http://www.indiawaterreview.in/Story/BestoftheWeb/india-generous-with-its-shared-water-resources/825/8 |archive-date=14 January 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160114071953/http://www.indiawaterreview.in/Story/BestoftheWeb/india-generous-with-its-shared-water-resources/825/8|author-link=Brahma Chellaney|via=India Water Review}}</ref> অৱশ্যে চুক্তিখনে ভাৰতক পশ্চিমীয়া নদীসমূহত সীমিত পৰিসৰত জলসিঞ্চন, জলবিদ্যুৎ উৎপাদন আৰু পানী সংৰক্ষণৰ অনুমতি দিয়ে।<ref name="Bakshi Indus Equation">{{citation |last1=Bakshi |first1=Gitanjali |title=Indus Equation |date=2011 |url=http://www.strategicforesight.com/publication_pdf/10345110617.pdf |publisher=[[Strategic Foresight Group]] |last2=Trivedi |first2=Sahiba|archive-url=https://web.archive.org/web/20130908163403/http://strategicforesight.com/publication_pdf/10345110617.pdf|archive-date=8 September 2013}}</ref> চুক্তিৰ এই ব্যৱস্থাৰ ফলত জম্মু আৰু কাশ্মীৰত জলসিঞ্চন আৰু জলসংৰক্ষণৰ সুযোগ সীমিত হৈ থকাৰ কথা বিভিন্ন বিশ্লেষকে উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{cite web |title=Geography of Jammu and Kashmir State: Irrigation – Importance and Types |publisher=Kashmiri Pandit Network |url=http://www.ikashmir.net/geography/chapter2.1.html |access-date=28 October 2015}}</ref><ref>{{cite news |title=Legislative Assembly rejects PDP resolution. Exploitation Of JK’s Water Resources |newspaper=[[Greater Kashmir]] |url=http://www.greaterkashmir.com/news/news/legislative-assembly-rejects-pdp-resolution/59434.html |date=30 August 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161010111656/http://www.greaterkashmir.com/news/news/legislative-assembly-rejects-pdp-resolution/59434.html|archive-date=10 October 2016|last=Ali|first=Muddasir}}</ref> আনহাতে, পাকিস্তানে সিন্ধু অৱবাহিকাত বৃহৎ বহুমুখী বান্ধ নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা গ্ৰহণ কৰিছে।<ref name=indus/> চুক্তিৰ ব্যাখ্যা, জলসম্পদৰ ব্যৱহাৰ আৰু জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পসমূহক লৈ দুয়োখন দেশৰ মাজত বিভিন্ন সময়ত মতানৈক্য দেখা দিছে। এই বিষয়সমূহ চুক্তিত নিৰ্ধাৰিত প্ৰক্ৰিয়াৰ অধীনত নিষ্পত্তিৰ বাবে উত্থাপন কৰা হৈছে।<ref>{{cite journal |title=Seeking a strategic cross-boundary solution to the Indus Water basin sharing decisions |year=2020 |doi=10.1002/pa.2367 |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/pa.2367 |last1=Ahmed |first1=Sheharyar |last2=Iqbal |first2=Javed |last3=Ul Haq |first3=Zahoor |journal=Journal of Public Affairs |volume=22 |issue=3 |article-number=e2367 |s2cid=225130232 }}</ref> কোনো কোনো বিশ্লেষকৰ মতে, চুক্তিখনৰ প্ৰযোজ্যতা ভাৰতত অৱস্থিত সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ (পূব আৰু পশ্চিম উভয় নদী) অৱবাহিকা আৰু পাকিস্তানত অৱস্থিত কেৱল ৰাৱি আৰু শতদ্ৰু নদীৰ অৱবাহিকালৈ সীমাবদ্ধ হোৱাৰ ফলত ভাৰতে কিছুমান কৌশলগত সুবিধা লাভ কৰে। চুক্তিখনে মূলতঃ ভাৰতত উপলব্ধ বা প্ৰবাহিত পানীৰ ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজৰ বণ্টনহে নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।<ref>{{cite web |title=Development has always been on top of our agenda: Nitin Gadkari |date=2 May 2019 |url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/development-has-always-been-on-top-of-our-agenda-nitin-gadkari/1527304|archive-url=https://web.archive.org/web/20190502210156/https://www.outlookindia.com/newsscroll/development-has-always-been-on-top-of-our-agenda-nitin-gadkari/1527304|archive-date=2 May 2019|website=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]]}}</ref> আন কিছুমান বিশ্লেষণত যুক্তি দিয়া হৈছে যে, চুক্তিৰ আওতাত থকা ভাৰতীয় অংশত অৱস্থিত বান্ধ, বেৰাজ, বিদ্যুৎকেন্দ্ৰ আদি আন্তঃগাঁথনিৰ ওপৰত সামৰিক আক্ৰমণ চুক্তিৰ উলংঘন বুলি গণ্য হ'ব পাৰে, যাৰ ফলত চুক্তিৰ বৈধতা বা অব্যাহত থকাৰ প্ৰশ্ন উত্থাপিত হ'ব পাৰে।<ref>{{cite journal |title=Seeking a strategic cross-boundary solution to the Indus Water basin sharing decisions |year=2020 |doi=10.1002/pa.2367 |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/pa.2367 |last1=Ahmed |first1=Sheharyar |last2=Iqbal |first2=Javed |last3=Ul Haq |first3=Zahoor |journal=Journal of Public Affairs |volume=22 |issue=3 |article-number=e2367 |s2cid=225130232 }}</ref><ref>{{cite journal |title=Asymmetric Bargaining Model for Water Resource Allocation over Transboundary Rivers |year=2019 |pmid=31100895 |url=https://europepmc.org/article/pmc/pmc6571634 |last1=Qin |first1=J. |last2=Fu |first2=X. |last3=Peng |first3=S. |last4=Xu |first4=Y. |last5=Huang |first5=J. |last6=Huang |first6=S. |journal=International Journal of Environmental Research and Public Health |volume=16 |issue=10 |page=1733 |doi=10.3390/ijerph16101733 |pmc=6571634 |doi-access=free }}</ref> == সাম্প্ৰতিক ঘটনাপ্ৰবাহ == === উৰি আক্ৰমণৰ পিছত === [[২০১৬ চনৰ উৰি আক্ৰমণ]]ৰ পিছত ভাৰতে সিন্ধু জল চুক্তি বাতিল কৰাৰ হুংকাৰ দিয়ে। প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে ঘোষণা কৰিছিল, "তেজ আৰু পানী একেলগে বৈ থাকিব নোৱাৰে।"<ref>{{Cite web |last=Kugelman |first=Michael |date=30 September 2016 |title=Why the India-Pakistan War Over Water Is So Dangerous |url=https://foreignpolicy.com/2016/09/30/why-the-india-pakistan-war-over-water-is-so-dangerous-indus-waters-treaty/ |url-access=subscription |access-date=2026-04-10 |website=[[Foreign Policy]]}}</ref><ref>{{cite web |author1=Chaudhary |author2=Mangi |url=https://www.bloomberg.com/features/2020-indus-river |title=New Weather Patterns Are Turning Water Into a Weapon |newspaper=[[Bloomberg News|Bloomberg]] |date=12 March 2020 |first=Archana |first2=Faseeh |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |last=Johnson |first=Keith |date=25 February 2019 |title=Are India and Pakistan on the Verge of a Water War? |url=https://foreignpolicy.com/2019/02/25/are-india-and-pakistan-on-the-verge-of-a-water-war-pulwama-kasmir-ravi-indus/ |url-access=subscription |access-date=2026-04-09 |website=[[Foreign Policy]]}}</ref> পাকিস্তানৰ আপত্তিৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত পূৰ্বে স্থগিত ৰখা কাশ্মীৰ উপত্যকাৰ [[ঝিলম নদী]]ৰ ওপৰত [[তুলবুল প্ৰকল্প]] পুনৰ আৰম্ভ কৰাৰ সিদ্ধান্তও ভাৰতে গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{Cite news |date=2016-09-28 |title=How India plans to use Indus Water Treaty to turn the heat on Pakistan |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/How-India-plans-to-use-Indus-Water-Treaty-to-turn-the-heat-on-Pakistan/articleshow/54544929.cms |access-date=2026-04-10 |work=[[The Times of India]] |issn=0971-8257}}</ref> লাহোৰস্থিত ৰাজনৈতিক বিশ্লেষক [[Hasan Askari Rizvi]]য়ে মন্তব্য কৰিছিল যে পাকিস্তানলৈ পানী যোগানত যিকোনো পৰিৱৰ্তনে "বিধ্বংসী প্ৰভাৱ" পেলাব।<ref>{{cite web |author1=Chaudhary |author2=Marlow |title=Narendra Modi lays the groundwork for water war in battle with Pakistan |date=19 October 2016 |url=http://www.livemint.com/Politics/6PaBfiC6AbQ9PNxyUHPB4K/Narendra-Modi-lays-groundwork-for-water-war-in-battle-with-P.html |first=Archana |first2=Iain |website=[[Mint (newspaper)|Livemint]]}}</ref> ভাৰতে স্থায়ী সিন্ধু আয়োগ (PIC)-ৰ বৈঠকসমূহ অনিৰ্দিষ্টকাললৈ স্থগিত ৰাখিবলৈও সিদ্ধান্ত লয়।<ref>{{Cite web |last=Gupta |first=Joydeep |date=26 September 2016 |title=India suspends Indus commissioners’ meetings |url=https://dialogue.earth/en/water/india-suspends-indus-commissioners-meetings/ |access-date=2026-05-19 |website=Dialogue Earth}}</ref> অৱশ্যে ২০২০ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীত ভাৰতে জনায় যে দেশখনে সিন্ধু জল চুক্তিখন "অক্ষৰে অক্ষৰে আৰু আত্মাৰে" পালন কৰিব বিচাৰে।<ref>{{cite web |title=India rejects Pakistan media report on Indus water sharing |date=5 February 2020 |url=https://www.indiatoday.in/india/story/india-rejects-pakistan-media-report-on-indus-water-sharing-1643553-2020-02-05 |last=Mohan |first=Geeta |website=[[India Today]]}}</ref><ref>{{cite journal |title=Blood, Water, and the Indus Waters Treaty |journal=[[Minnesota Journal of International Law]] |volume=29 |issue=2 |ssrn=3510327 |date=27 December 2019 |url=https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3510327 |last1=Rossi |first1=Christopher}}</ref> [[পুলৱামাৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ, ২০১৯|২০১৯ চনৰ পুলৱামা আক্ৰমণ]]ৰ পিছৰে পৰা চুক্তি অনুসৰি বাধ্যতামূলক বাৰ্ষিক আয়ুক্তসকলৰ বৈঠক অনিয়মীয়া হৈ পৰে।<ref name=":2" /> স্থায়ী সিন্ধু আয়োগৰ (PIC) সৰ্বশেষ বৈঠক ২০২২ চনৰ মে' মাহত অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref name=":2">{{cite news |title=Shahpurakandi dam: Are we heading for Pakistan war over water |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chandigarh/shahpurakandi-dam-are-we-heading-for-pakistan-war-over-water/articleshow/108362273.cms |last=Singh |first=Lt Gen K J |date=10 March 2024 |work=[[The Times of India]]}}</ref> এইখন আছিল আয়োগৰ ১১৮ সংখ্যক বৈঠক।<ref>{{Cite web |date=31 May 2022 |title=118th meeting of the India-Pakistan Permanent Indus Commission |url=https://www.mea.gov.in/press-releases.htm?dtl/35375/118th+meeting+of+the+indiapakistan+permanent+indus+commission |website=Ministry of External Affairs, Government of India}}</ref> === ভাৰতৰ সম্পূৰ্ণ জল-অংশ ব্যৱহাৰৰ প্ৰচেষ্টা === সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ গড় বাৰ্ষিক প্ৰবাহ প্ৰায় ২৫৯ ঘন কিলোমিটাৰ (২১০ নিযুত একৰ-ফুট) <!-- {{convert|210|e6acre-ft|e9m3|abbr=unit}} -->। ইয়াৰ ভিতৰত ভাৰতে পূবৰ তিনিখন নদীৰ পৰা নিজৰ অংশ হিচাপে প্ৰায় ৩৮.২ ঘন কিলোমিটাৰ (৩১ নিযুত একৰ-ফুট) <!-- {{convert|31|e6acre-ft|e9m3|abbr=unit}} --> (মুঠ প্ৰবাহৰ প্ৰায় ১৫%) ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name="World Bank Pakistan 2019"/> অৱশিষ্ট কিছু পানী, বিশেষকৈ ৰাৱি আৰু শতদ্ৰু নদীৰ পৰা, এতিয়াও পাকিস্তানলৈ বৈ যায়। চুক্তি অনুসৰি এই পানীৰ ওপৰত ভাৰতৰ অধিকাৰ অক্ষুণ্ণ থাকে, আৰু পাকিস্তানে এই পানী ব্যৱহাৰৰ অধিকাৰ লাভ নকৰে।<ref name=iwt1/> চুক্তি অনুসৰি ভাৰতে পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানী সীমিত কৃষিকাৰ্যৰ লগতে ঘৰুৱা ব্যৱহাৰ, জলবিদ্যুৎ উৎপাদন আদি অ-ব্যয়মূলক উদ্দেশ্যত ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে।<ref>{{cite news |last=Joshi |first=Anshul |date=4 December 2019 |title=Indus Water Treaty: India must focus on speedy development of hydro projects, say experts |url=https://energy.economictimes.indiatimes.com/news/renewable/indus-water-treaty-india-must-focus-on-speedy-development-of-hydro-projects-say-experts/72361873 |work=EnergyWorld.com |publisher=[[The Economic Times]]}}</ref> নিজৰ সম্পূৰ্ণ অংশ ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ ভাৰতে ৰাৱি নদীৰ ওপৰত [[শাহপুৰকাণ্ডী বান্ধ প্ৰকল্প]] (২০২৪), [[মাকৌৰা পট্টন বেৰাজ]] আৰু [[উঝ বান্ধ প্ৰকল্প]]কে ধৰি কেইবাটাও আন্তঃগাঁথনি প্ৰকল্প ৰূপায়ণ কৰিছে।<ref>{{Cite web |last=Singh |first=Vikrant |date=25 February 2024 |title=Bonanza for farmers as India stops flow of Ravi river into Pakistan |url=https://www.wionews.com/south-asia/india-stops-flow-of-ravi-river-into-pakistan-by-building-new-barrage-693724 |website=[[Wion]]}}</ref><ref>{{cite web |last=Sidhu |first=K B S |date=26 July 2023 |title=Punjab, its river waters and how SYL could become unnecessary |url=https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/punjab-ravi-river-barrage-8860517/ |url-access=subscription |website=[[The Indian Express]]}}</ref> এই পানী মূলতঃ পঞ্জাব আৰু উত্তৰাঞ্চলৰ পাহাৰীয়া ৰাজ্যসমূহত ব্যৱহাৰ কৰা হ'ব।<ref>{{cite web |title=Indus Waters Treaty 1960: Present Status of Development in India |url=https://www.pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1565906 |website=[[Press Information Bureau|PIB]] |publisher=Government of India}}</ref> ২০২১ চনত ভাৰতৰ কেন্দ্ৰীয় জল আয়োগে সিন্ধু অৱবাহিকাত মুঠ ১৪৪ মেগাৱাট ক্ষমতাৰ আঠটা ক্ষুদ্ৰ জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পক চুক্তিসম্মত বুলি প্ৰমাণিত কৰে আৰু ইয়াৰ তথ্য পাকিস্তানক অৱগত কৰা হয়।<ref name="ET">{{cite web |title=Government clears 8 hydropower projects on Indus in Ladakh |website=The Economic Times |date=2021-01-07 |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/energy/power/government-clears-8-hydropower-projects-on-indus-in-ladakh/articleshow/80154524.cms |agency=PTI}}</ref> == চুক্তিৰ পুনৰালোচনাৰ দাবী == {{see also|১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তান জল বিবাদ}} ২০০৩ চনত জম্মু-কাশ্মীৰ বিধানসভাই সৰ্বসন্মতিক্ৰমে সিন্ধু জল চুক্তি বাতিলৰ দাবীত প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰে আৰু ২০১৬ চনতো চুক্তিখনৰ পুনৰীক্ষণৰ দাবী জনায়। ৰাজ্যখনৰ বহু ৰাজনীতিবিদৰ মতে, চুক্তিখনৰ নিষেধাজ্ঞাৰ বাবে জলসিঞ্চন আৰু জলবিদ্যুৎ উন্নয়ন ব্যাহত হৈছে।<ref name="GK 26 Jul 2018" /><ref>{{cite news |title=Finally, J&K hires consultant to quantify Indus Water Treaty losses |newspaper=Greater Kashmir |date=20 February 2018 |url=http://www.greaterkashmir.com/news/kashmir/finally-j-k-hires-consultant-to-quantify-indus-water-treaty-losses/276330.html}}</ref><ref>{{cite news |title=Indus Water Treaty: Has it prevented Jammu & Kashmir from using their own resources? |newspaper=Down to Earth |date=10 April 2023 |url=https://www.downtoearth.org.in/blog/water/indus-water-treaty-has-it-prevented-jammu-kashmir-from-using-their-own-resources--88689}}</ref> ২০২৩ চনত ভাৰতে পাকিস্তানক চুক্তিখন পুনৰালোচনাৰ বাবে আনুষ্ঠানিক জাননী দিয়ে আৰু পাকিস্তানে চুক্তিৰ বিদ্যমান ব্যৱস্থাৰ অধীনতে বিষয়টো সমাধানৰ পোষকতা কৰে।<ref>{{cite news |date=January 28, 2023 |last=Sareen |first=Sushant |title=Indus Waters Treaty: Opening the waterfront |url=https://www.orfonline.org/expert-speak/indus-waters-treaty/ |publisher=[[Observer Research Foundation]]}}</ref><ref>{{cite news |title=Wishing away water woes |newspaper=[[Dawn (newspaper)|Dawn]] |url=https://www.dawn.com/news/1746179 |last=Sheikh|first=Ali Tauqeer|date=6 April 2023}}</ref> ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত কিশনগংগা আৰু ৰাটলে জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পক কেন্দ্ৰ কৰি মধ্যস্থতা বিশেষজ্ঞ (Neutral Expert) আৰু স্থায়ী সালিচি ন্যায়াধিকৰণ (Court of Arbitration)-ৰ অধিকাৰক্ষেত্ৰ সন্দৰ্ভত মতভেদৰ সৃষ্টি হয়। ২০২৩ চনত ন্যায়াধিকৰণে নিজৰ অধিকাৰক্ষেত্ৰ স্বীকাৰ কৰে আৰু ২০২৫ চনত মধ্যস্থতা বিশেষজ্ঞইও বিষয়সমূহ শুনানিৰ ক্ষমতা থকা বুলি প্ৰাথমিক সিদ্ধান্ত দিয়ে। চূড়ান্ত সিদ্ধান্ত ২০২৬ চনৰ ভিতৰত আশা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Indus Waters Western Rivers Arbitration (Pakistan v. India). Award on the competence of the CoA. |url=https://pca-cpa.org/en/cases/284/ |date=6 July 2023}}</ref><ref>{{cite web |title=Decision on Certain Issues Pertaining to the competence of the Neutral Expert |url=https://pcacases.com/web/sendAttach/67222 |date=7 January 2025}}</ref> ২০২৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত ভাৰতে চুক্তিখনৰ পুনৰীক্ষণৰ আনুষ্ঠানিক অনুৰোধ জনায়। ইয়াৰ প্ৰত্যুত্তৰত পাকিস্তানে চুক্তিখনৰ গুৰুত্ব পুনৰ উল্লেখ কৰি ইয়াৰ বিধানসমূহ মানি চলাৰ আহ্বান জনায়।<ref name="Times">{{cite web |title=After India seeks review of Indus Water Treaty, Pakistan urges 'compliance with pact' |website=The Times of India |date=2024-09-19 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/after-india-seeks-review-of-indus-water-treaty-pakistan-urges-compliance-with-pact/articleshow/113497076.cms }}</ref> === স্থগিতকৰণ === {{see|২০২৫ ভাৰত–পাকিস্তান সংকট}} ২০২৫ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত [[পেহেলগামৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ, ২০২৫|পেহেলগামৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ]]ৰ পিছত [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ (কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল)|কাশ্মীৰ]]ৰ [[পাহালগাম]]ৰ ওচৰত সংঘটিত ঘটনাক ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তাৰ প্ৰতি ভাবুকি বুলি উল্লেখ কৰি ভাৰত চৰকাৰে পাকিস্তানৰ সৈতে সম্পাদিত সিন্ধু জল চুক্তি স্থগিত কৰাৰ ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news |title=India Suspends Indus Water Treaty With Pakistan Day After Pahalgam Terror Attack That Killed 26 |url=https://www.ndtv.com/world-news/india-suspends-indus-water-treaty-with-pakistan-day-after-pahalgam-terror-attack-that-killed-26-8238399 |work=[[NDTV]] |date=23 April 2025 }}</ref> বিশ্ব বেংকে জনায় যে এই চুক্তিত তেওঁলোকৰ ভূমিকা কেৱল সুবিধাকাৰী (facilitator) হিচাপেই সীমিত, সেয়ে এই বিবাদত তেওঁলোকে হস্তক্ষেপ নকৰিব।<ref name="Hindu 25 Apr 2025">{{Cite news |last1=Koshy |first1=Jacob |last2=Haidar |first2=Suhasini |date=2025-04-25 |title=World Bank not informed of India's decision on Indus Waters Treaty |url=https://www.thehindu.com/news/national/world-bank-not-informed-of-indias-decision-on-indus-waters-treaty/article69489433.ece |access-date=2025-05-07 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite news |date=9 May 2025 |title=World Bank chief reacts to India's Indus Waters Treaty move: 'No role to play beyond…' |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/world-bank-chief-reacts-to-indias-indus-waters-treaty-move-no-role-to-play-beyond-101746782326449.html |access-date=9 May 2025 |work=Hindustan Times}}</ref> চুক্তি স্থগিত কৰাৰ পিছত ভাৰতে "স্বল্পম্যাদী দণ্ডমূলক ব্যৱস্থা" হিচাপে [[বাগলিহাৰ বান্ধ]]ৰ পৰা [[চেনাব নদী]]ৰ পানীৰ প্ৰবাহ বন্ধ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়।<ref>P. Vaidyanathan Iyer, Shubhajit Roy, [https://indianexpress.com/article/india/screws-tighten-on-pakistan-curb-on-water-flow-through-baglihar-crackdown-on-ships-trade-9981295/ Screws tighten on Pakistan: Curb on water flow through Baglihar; crackdown on ships, trade], The Indian Express, 4 May 2025.</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=Wn81GK_VhaE India Blocks Chenab Water Flow to Pakistan After Pahalgam Attack], The Indian Express, via YouTube, 25 April 2025.</ref> লগতে [[কিশনগংগা জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প#Drawdown flushing|জলাধাৰ পৰিষ্কাৰকৰণ (reservoir flushing)]]ৰ জৰিয়তে চালাল আৰু বাগলিহাৰ প্ৰকল্পৰ জলধাৰণ ক্ষমতা বৃদ্ধি কৰাৰ সিদ্ধান্তও লয়। এই কামসমূহ পাকিস্তানক আগতীয়াকৈ অৱগত নকৰাকৈ আৰু চুক্তিৰ বিধান উলংঘা কৰি অফ-চিজনত সম্পন্ন কৰা হয়।<ref> {{cite news |title=India starts work on hydro projects after suspending treaty with Pakistan – sources |work=Reuters |date=5 May 2025 |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/india-starts-work-hydro-projects-after-suspending-treaty-with-pakistan-sources-2025-05-05/}} </ref><ref>Jacob Koshy, [https://www.thehindu.com/news/national/post-indus-treaty-hold-india-triggers-untimely-water-release-from-jk-dams/article69541709.ece Post Indus treaty hold, India triggers untimely water release from J&K dams], The Hindu, 6 May 2025.</ref> এই পদক্ষেপসমূহে পাকিস্তানত বানপানী সৃষ্টি কৰাৰ গুজৱ সামাজিক মাধ্যমত প্ৰচাৰ হৈছিল। অৱশ্যে পাকিস্তানৰ [[Water and Power Development Authority]]-এ সেই দাবী খণ্ডন কৰি কয় যে সেই সময়ত পানীৰ স্তৰ স্বাভাৱিকেই আছিল।<ref>{{cite web | url=https://www.dw.com/en/flooding-in-pakistan-water-conflict-indus-water-treaty-disinformation/a-72393131 | title=Fact check: Did India trigger a flood in Pakistan? – DW – 04/30/2025 | website=[[Deutsche Welle]] }}</ref> সংবাদমতে, পাকিস্তানে সতৰ্ক কৰি দিয়ে যে যৌথ নদীসমূহৰ পানীৰ প্ৰবাহ ব্যাহত কৰাৰ যিকোনো ভাৰতীয় প্ৰচেষ্টাক যুদ্ধ ঘোষণা হিচাপে গণ্য কৰা হ'ব পাৰে আৰু ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত পাকিস্তানে [[পাকিস্তান আৰু গণবিধ্বংসী অস্ত্ৰ|পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ]] ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে।<ref>{{cite news |title=Pakistan threatens nuclear response if India attacks or disrupts water flow |work=Deccan Herald |date=5 May 2025 |url=https://www.deccanherald.com/india/pakistan-threatens-nuclear-response-if-india-attacks-or-disrupts-water-flow-3524953}}</ref> পাকিস্তানৰ প্ৰাক্তন বৈদেশিক মন্ত্ৰী [[বিলাৱাল ভুট্টো জৰ্দাৰী]]য়ে কমেও দুবাৰ যুদ্ধৰ ইংগিত দিছে। ২০২৫ চনৰ জুন মাহত পাহালগাম আক্ৰমণত পাকিস্তানৰ জড়িত থকাৰ অভিযোগত ভাৰতে চুক্তিখন স্থগিত কৰাৰ পিছত,<ref>{{Cite web |title=India Suspends Indus Waters Treaty, Shuts Attari Border In Strong Response To Pakistan |url=https://www.ndtv.com/world-news/india-suspends-indus-water-treaty-with-pakistan-day-after-pahalgam-terror-attack-that-killed-26-8238399 |access-date=2025-06-26 |website=NDTV |language=en}}</ref> বিলাৱালে কয় যে পানী ন্যায্যভাৱে ভাগ নকৰিলে পাকিস্তানে "ছয়োখন নদীৰ নিয়ন্ত্ৰণ সুনিশ্চিত" কৰিব।<ref>{{Cite web |title=As Bilawal Bhutto Threatens War Over Indus Pact, How India Move Impacts Pak |url=https://www.ndtv.com/world-news/pakistan-former-pakistan-foreign-minister-pahalgam-terror-attack-indias-suspension-of-indus-waters-treaty-could-lead-to-war-bilawal-bhutto-8756406 |access-date=2025-06-26 |website=NDTV |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Dawn.com |date=2025-06-23 |title=Either India shares water fairly or we will secure it from 'all 6 rivers': Bilawal |url=https://www.dawn.com/news/1919329 |access-date=2025-06-26 |website=DAWN.COM |language=en}}</ref> আগষ্ট মাহত সিন্ধ চৰকাৰৰ এক অনুষ্ঠানত তেওঁ পুনৰ কয় যে ভাৰতৰ তথাকথিত "চুক্তি উলংঘন" অব্যাহত থাকিলে পাকিস্তান যুদ্ধৰ কথা বিবেচনা কৰিবলৈ বাধ্য হ'ব পাৰে।<ref>{{Cite news |last=Chitre |first=Manjiri |date=2025-08-12 |title="Leaves Us With No Choice": After Asim Munir, Pak's Bilawal Bhutto Threatens India |url=https://www.ndtv.com/world-news/after-pakistani-army-chief-asim-munir-pakistani-politician-bilawal-bhuttos-war-threat-to-india-wont-bow-down-9067265 |work=NDTV}}</ref><ref>{{Cite web |last=Khan |first=Mohammad Hussain |date=2025-08-12 |title=Pakistan won't back down if India forces war, declares Bilawal |url=https://www.dawn.com/news/1930241 |access-date=2025-08-13 |website=DAWN.COM |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=2025-08-12 |title='We do not bow': Bilawal Bhutto issues warning to India over Indus Water Treaty; follows Pakistan army chief Asim Munir's nuclear threat |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/we-do-not-bow-bilawal-bhutto-issues-warning-to-india-over-indus-water-treaty-follows-pakistan-army-chief-asim-munirs-nuclear-threat/articleshow/123252008.cms |access-date=2025-08-13 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ২০২৫ চনৰ ১০ আগষ্টত ফ্ল'ৰিডাৰ টেম্পাত অনুষ্ঠিত এক নৈশ ভোজসভাত পাকিস্তানৰ সেনাপ্ৰধান [[আছিম মুনিৰ]]-এ সংবাদমতে কয় যে ভৱিষ্যতে ভাৰতে নিৰ্মাণ কৰা যিকোনো বান্ধ পাকিস্তানে "দহটা ক্ষেপণাস্ত্ৰেৰে" ধ্বংস কৰিব আৰু লগতে কয় যে সিন্ধু নদী ভাৰতৰ "পৈতৃক সম্পত্তি" নহয়।<ref>{{Cite web |last=Swami |first=Praveen |date=2025-08-10 |title=ThePrint Exclusive: Asim Munir's India nuke threat from US ballroom—'will take half the world down' |url=https://theprint.in/world/pakistan-army-chief-field-marshal-asim-munir-florida-speech-nuclear-threat-india/2718095/ |access-date=2025-08-12 |website=ThePrint |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Will wait for India to build dam, when they do so, we will destroy it: COAS |url=https://thecurrent.pk/will-wait-for-india-to-build-dam-when-they-do-so-we-will-destroy-it-coas |access-date=2025-08-12 |website=The Current}}</ref><ref>{{Cite web |last=Iqbal |first=Anwar |date=2025-08-11 |title=COAS says India won't be allowed to choke Indus River |url=https://www.dawn.com/news/1930030 |access-date=2025-08-12 |website=DAWN.COM |language=en}}</ref> ২০২৬ চনৰ জুন মাহত ভাৰতৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী [[এছ. জয়শংকৰ]]-এ কয় যে "পাকিস্তানে সীমান্তপাৰ সন্ত্ৰাসবাদ সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ নকৰালৈকে" চুক্তিখন স্থগিত হৈয়েই থাকিব। সেই মাহতেই ভাৰতৰ জলসম্পদ মন্ত্ৰী চি. আৰ. পাটিলে নিশ্চিত কৰে যে চুক্তিখন এতিয়াও স্থগিত অৱস্থাতে ৰখা হ'ব। ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত পাকিস্তানৰ প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰী [[খাজা আছিফ]]-এ পাকিস্তান চৰকাৰৰ স্থিতি পুনৰ ব্যক্ত কৰি যুদ্ধৰ ভাবুকি দিয়ে। আছিফৰ মন্তব্যৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত ভাৰতৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ মুখপাত্ৰ [[ৰণধীৰ জয়ছোৱাল]]-এ কয়, "এইধৰণৰ মন্তব্য পাকিস্তানে নিজৰ ব্যৰ্থতা ঢাকিবলৈ আৰু মানৱ অধিকাৰ উলংঘনৰ পৰা দৃষ্টি আঁতৰাবলৈ কৰা এক হতাশজনক চেষ্টা", লগতে তেওঁ "মনগঢ়া দাবী"সমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে নাকচ কৰে।<ref>{{Cite web |date=2026-06-22 |title=Pakistan warns it will ‘go to war’ over India’s attempts to control its water flows |url=https://www.independent.co.uk/asia/south-asia/india-pakistan-war-indus-water-treaty-b3000341.html |access-date=2026-06-24 |website=The Independent |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Service |first=Express News |date=2026-06-24 |title=MEA rebuffs Pakistani minister’s war remarks over Indus Waters Treaty suspension |url=https://www.newindianexpress.com/india/2026/Jun/24/mea-rebuffs-pakistani-ministers-war-remarks-over-indus-waters-treaty-suspension |access-date=2026-06-24 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত-পাক সম্পৰ্ক]] 1tf8776426bmlny69watb8v8y0qkhy1 616734 616733 2026-07-11T12:08:40Z Psneog 141 616734 wikitext text/x-wiki {{Infobox treaty | name = সিন্ধু জল চুক্তি(Indus Waters Treaty) <br/>सिंधु जल संधि<br/>سندھ طاس معاہدہ | long_name = ভাৰত চৰকাৰ আৰু পাকিস্তান চৰকাৰৰ মাজত নদীৰ সিন্ধু ব্যৱস্থাৰ জল ব্যৱহাৰ সম্পৰ্কীয় চুক্তি | image = Indus river.svg | caption = সিন্ধু নদী আৰু উপনৈসমূহ | type = দ্বিপাক্ষিক চুক্তি | date_signed = ১৯ ছেপ্তেম্বৰ ১৯৬০ | location_signed = কৰাচী, পাকিস্তান | date_effective = ১ এপ্ৰিল ১৯৬০ | condition_effective = দুয়োটা পক্ষৰ অনুমোদন | date_expiry = ২৩ এপ্ৰিল ২০২৫([[ভাৰত চৰকাৰ]] দ্বাৰা একপক্ষীয়ভাৱে স্থগিত) | depositor = [[বিশ্ব বেংক]] | languages = ইংৰাজী }} '''সিন্ধু জল সন্ধি বা সিন্ধু জল চুক্তি''' (IWT) হৈছে [[ভাৰত]] আৰু [[পাকিস্তান]]ৰ মাজত হোৱা এক জল বিতৰণ চুক্তি, যিখন [[বিশ্ব বেংক|বিশ্ব বেংকে]] ব্যৱস্থা আৰু আলোচনা কৰি [[সিন্ধু নদী]] আৰু ইয়াৰ উপনৈসমূহত উপলভ্য পানী ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name=Britannica>{{cite web|url=https://www.britannica.com/event/Indus-Waters-Treaty |author=Patricia Bauer|title=Indus Waters Treaty:India-Pakistan [1960]|website=Encyclopedia Britannica website|access-date=27 July 2020}}</ref><ref name=Newsweek>{{cite web|url=https://www.newsweekpakistan.com/the-rivers-run-wild/ |author=Daniel Haines|title=The Rivers Run Wild (Indus Waters Treaty-1960) – Nearly 60 Years Since Their Landmark Treaty, The Pakistan-India Water Dispute Remains Contentious |date=8 March 2017|website=Newsweek (magazine)|access-date=28 October 2019}}</ref><ref name="IWT">{{cite web |title=Full text of 'Indus Water Treaty' with Annexures, World Bank |date=1960 |url=https://treaties.un.org/doc/Publication/UNTs/Volume%20419/volume-419-I-6032-English.pdf |access-date=30 October 2014}}</ref><ref name="guardian">{{cite news |title=War over water |work=The Guardian |date=3 June 2002 |url=https://www.theguardian.com/world/2002/jun/03/kashmir.india1 |access-date=30 June 2018}}</ref> ১৯৬০ চনৰ ১৯ ​​ছেপ্টেম্বৰত [[কৰাচী]]ত তেতিয়াৰ ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[জৱাহৰলাল নেহৰু]] আৰু তেতিয়াৰ পাকিস্তানৰ ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু ফিল্ড মাৰ্শ্বাল [[আয়ুব খানে]] ইয়াক স্বাক্ষৰ কৰে।.<ref>{{cite news |title=How the Indus Treaty was signed |newspaper=The Hindu |date=28 September 2016 |url=http://www.thehindu.com/opinion/op-ed/How-the-Indus-Treaty-was-signed/article15002424.ece |access-date=30 October 2017}}</ref><ref name="Britannica" /> ২০২৫ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত ভাৰতৰ বৈদেশিক সচিবে ২০২৫ চনৰ বৈছাৰন উপত্যকাৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণৰ পিছত পাকিস্তানৰ সৈতে হোৱা সিন্ধু জল সন্ধি স্থগিত ৰখাৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref>{{Cite web |date=2025-04-23 |title=Indus Waters Treaty paused, no entry to Pakistanis: India responds to J&K attack |url=https://www.indiatoday.in/india/story/indus-water-treaty-suspended-attari-checkpost-shut-government-response-pahalgam-attack-2713599-2025-04-23 |access-date=2025-04-23 |website=India Today |language=en}}</ref> এই সন্ধিত ভাৰতত অৱস্থিত তিনিখন "পূব নদী" (বিয়াছ, ৰবি আৰু ছাটলেজ)ৰ পানীৰ ওপৰত থকা নিয়ন্ত্ৰণ ভাৰতক দিয়া হৈছে যাৰ ভাৰতলৈ গড় বাৰ্ষিক প্ৰবাহ ৪১ বিলিয়ন মিটাৰ কুইণ্টল, আনহাতে ভাৰতত অৱস্থিত তিনিখন "পশ্চিম নদী" (সিন্ধু, চেনাব আৰু ঝেলুম)ৰ পানীৰ ওপৰত থকা নিয়ন্ত্ৰণ পাকিস্তানক দিয়া হৈছে যাৰ পাকিস্তানলৈ গড় বাৰ্ষিক প্ৰবাহ ৯৯ বিলিয়ন মিটাৰ কুইণ্টল।<ref name=jk>{{cite news |last=Khaki |first=Saadat Bilal |title=Indo-Pak and Hydro-politics |newspaper=Greater Kashmir |date=26 July 2018 |url=https://www.greaterkashmir.com/news/op-ed/indo-pak-and-hydro-politics/291555.html}}</ref> ভাৰতত অৱস্থিত সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাই কঢ়িয়াই নিয়া মুঠ পানীৰ প্ৰায় ৩০% ভাৰতে পাইছিল আৰু বাকী ৭০% পাকিস্তানে পাইছিল।<ref name=pak1>{{cite web |title=Pakistan: Getting More from Water (see Table 3.1) |publisher=World Bank |url=http://documents.worldbank.org/curated/en/251191548275645649/pdf/133964-WP-PUBLIC-ADD-SERIES-22-1-2019-18-56-25-W.pdf |access-date=29 March 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.iwmi.cgiar.org/Publications/IWMI_Research_Reports/PDF/pub003/REPORT03.PDF|title=Integrated Water Resource Systems: Theory and Policy Implications|author1=Andrew Keller|author2=Jack Keller|access-date=31 January 2020|author3=David Seckler|archivedate=3 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303233639/http://www.iwmi.cgiar.org/Publications/IWMI_Research_Reports/PDF/pub003/REPORT03.PDF|deadurl=yes}}</ref> এই সন্ধিৰ জৰিয়তে ভাৰতে পশ্চিম নদীৰ পানী সীমিত জলসিঞ্চনৰ ব্যৱহাৰ আৰু সীমাহীন অব্যৱহাৰ যেনে-বিদ্যুৎ উৎপাদন, নৌ পৰিবহণ, সম্পত্তিৰ ভাসমান, মীন পালন আদিৰ বাবে অনুমতি দিয়ে।<ref>{{cite web|title=India's First Shot at the Indus Waters Treaty|url=https://www.hilal.gov.pk/eng-article/detail/NzA4OA==.html|access-date=3 July 2023|archivedate=3 July 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703170125/https://www.hilal.gov.pk/eng-article/detail/NzA4OA==.html|deadurl=yes}}</ref> ইয়াত পশ্চিম নদীৰ ওপৰত নিৰ্মাণ প্ৰকল্পৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰতৰ বাবে বিশদ নিয়ম নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে। সন্ধিৰ প্ৰস্তাৱনাত সদিচ্ছা, বন্ধুত্ব আৰু সহযোগিতাৰ মনোভাৱেৰে নদীৰ সিন্ধু ব্যৱস্থাৰ পৰা পানীৰ অনুকূল ব্যৱহাৰৰ বাবে প্ৰতিখন দেশৰ অধিকাৰ আৰু বাধ্যবাধকতাক স্বীকৃতি দিয়া হৈছে। যদিও এই সন্ধিখন দুয়োখন দেশৰ নিৰাপত্তা দিশৰ সৈতে কোনো কাৰণতে জড়িত নহয়, পাকিস্তান পূব আৰু পশ্চিম উভয় নদীৰ তলৰ ফালে থকা ৰাষ্ট্ৰ হোৱাৰ বাবে ভাৰতে বিশেষকৈ যুদ্ধৰ দৰে পৰিস্থিতিৰ সময়ত পাকিস্তানত বানপানী বা খৰাং পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে বুলি আশংকা কৰে।<ref>{{cite web |title=Preamble of Indus water treaty |url=http://siteresources.worldbank.org/INTSOUTHASIA/Resources/223497-1105737253588/IWT_01_TableofContents.pdf |access-date=30 October 2017}}</ref><ref>{{cite web |title=Indus Water Treaty: Review is not an Option |url=http://www.southasiaanalysis.org/node/2236 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171220210905/http://www.southasiaanalysis.org/node/2236 |url-status=usurped |archive-date=20 December 2017 |access-date=30 July 2018}}</ref> ১৯৪৭–১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তানী যুদ্ধৰ সময়ত ১৯৪৮ চনত নদী ব্যৱস্থাৰ ওপৰত জল অধিকাৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু আছিল ভাৰত-পাকিস্তানী জলবিবাদ। ১৯৬০ চনত এই সন্ধি অনুমোদনৰ পিছৰে পৰা ভাৰত আৰু পাকিস্তানে কেইবাটাও সামৰিক সংঘাতত লিপ্ত হোৱাৰ পিছতো কোনো ধৰণৰ জলযুদ্ধত লিপ্ত হোৱা নাই। সন্ধিৰ কাঠামোৰ ভিতৰত প্ৰদান কৰা আইনী পদ্ধতিৰ জৰিয়তে বেছিভাগ মতানৈক্য আৰু বিবাদ নিষ্পত্তি কৰা হৈছে।<ref>{{citation |last=Chaturvedi |first=A.K. |title=Indus Water Treaty: Options for India |journal=Scholar Warrior |publisher=Centre for Land Warfare Studies |date=Spring 2017 |url=http://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180709153909/https://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf |archive-date=9 July 2018 |access-date=24 April 2025 |archivedate=9 July 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180709153909/https://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf }}</ref> জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ সৈতে মোকাবিলা কৰিবলৈ বিশ্লেষকসকলে কিছুমান কাৰিকৰী নিৰ্দিষ্টতা পুনৰ-নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তা আৰু চুক্তিখনৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তা স্বীকাৰ কৰিলেও আজিৰ দিনত বিশ্বৰ অন্যতম সফল জল ভাগ-বতৰা প্ৰচেষ্টা বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>{{citation |title= Revisiting or Renegotiating the Indus Water Treaty – A Death Sentence for Peace in South Asia |url=https://crss.pk/revisiting-or-renegotiating-the-indus-water-treaty-a-death-sentence-for-peace-in-south-asia/|access-date=1 November 2024|date=2024}}</ref><ref>{{citation |title= Assessing the Indus Waters Treaty from a comparative perspective |url=https://www.researchgate.net/publication/326997347_Assessing_the_Indus_Waters_Treaty_from_a_comparative_perspective|access-date=18 August 2024|date=2020}}</ref><ref>{{citation |title='Scrapping water treaty is no solution', says Pakistan's Indus waters commissioner |url=https://www.thethirdpole.net/en/2014/10/03/scrapping-water-treaty-is-no-solution-says-pakistans-indus-waters-commissioner/?gclid=EAIaIQobChMI-93Z8Mey6AIVFraWCh0Vig69EAMYASAAEgKAOPD_BwE |access-date=23 March 2020 |date=2014 |archivedate=20 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210420130317/https://www.thethirdpole.net/en/2014/10/03/scrapping-water-treaty-is-no-solution-says-pakistans-indus-waters-commissioner/?gclid=EAIaIQobChMI-93Z8Mey6AIVFraWCh0Vig69EAMYASAAEgKAOPD_BwE }}</ref><ref name=indus>{{citation |first1=Gitanjali |last1=Bakshi |first2=Sahiba |last2=Trivedi |title=Indus Equation |publisher=Strategic Foresight Group |url=http://www.strategicforesight.com/publication_pdf/10345110617.pdf |date=2011 |access-date=28 October 2014}}</ref> ২০২৫ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত [[পেহেলগামৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ, ২০২৫|পেহেলগামৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ]] (2025 Pahalgam attack)-ৰ পিছত [[ভাৰত চৰকাৰ]]ে [[ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা]]জনিত উদ্বেগ আৰু [[Pakistan and state-sponsored terrorism|পাকিস্তানৰ ৰাষ্ট্ৰসমৰ্থিত সন্ত্ৰাসবাদ]]ৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰি এই চুক্তিখন স্থগিত ৰাখে।<ref>{{cite web |title=What is Indus Water Treaty and why could India and Pakistan ‘go to war’ over it? |url=https://www.independent.co.uk/asia/south-asia/india-indus-water-treaty-pakistan-warning-water-supply-b3005755.html |website=The Independent |access-date=1 July 2026 |language=en |date=30 June 2026}}</ref> ==চুক্তিৰ বিধানসমূহ== চুক্তিখনে [[সিন্ধু নদী অৱবাহিকা]] (Indus river basin)-ৰ ছয়খন প্ৰধান নদীক দুটা ভৌগোলিক শ্ৰেণীত বিভক্ত কৰিছে—তিনিখন পশ্চিমীয়া নদী: [[সিন্ধু নদী]], [[ঝিলম নদী]] আৰু [[চেনাব নদী]], আৰু তিনিখন পূৰ্বীয় নদী: [[শতদ্ৰু নদী]], [[বিয়াছ নদী]] আৰু [[ৰাৱি নদী]]। সিন্ধু জল চুক্তিৰ (IWT) প্ৰথম অনুচ্ছেদ অনুসৰি, এই পাঁচখন নদীৰ অন্তৰ্গত নহোৱা সিন্ধু নদী প্ৰণালীৰ (Indus system of rivers) যিকোনো নদী, উপনদী আৰু ইয়াৰ জলগ্ৰহণ অঞ্চল (catchment area), লগতে সিন্ধু নদীৰ [[জোৱাৰী খাল]] (creek), [[মোহনাৰ শাখা]] (delta channel), সংযোগী হ্ৰদ আদি সকলোকে সিন্ধু নদীৰ অংশ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>{{cite web |last=Missen |first=Riaz |date=21 April 2025 |title=Rethinking Floodwater To Heal The Indus Basin |url=https://thefridaytimes.com/21-Apr-2025/rethinking-floodwater-to-heal-the-indus-basin |website=[[The Friday Times]]}}</ref> চুক্তিখনৰ অধীনত, দ্বিতীয় অনুচ্ছেদ (১) অনুসৰি পাকিস্তানত অনুমোদিত জলব্যৱহাৰৰ পিছত পূৰ্বীয়া নদীসমূহৰ পানী ব্যৱহাৰৰ একচেটীয়া অধিকাৰ ভাৰতক দিয়া হৈছে। একেদৰে, ভাৰতত অনুমোদিত জলব্যৱহাৰৰ পিছত পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানী ব্যৱহাৰৰ একচেটীয়া অধিকাৰ পাকিস্তানৰ। IWT-ৰ চতুৰ্থ অনুচ্ছেদ (১৪)-ত উল্লেখ কৰা হৈছে যে, আন দেশৰ অপব্যৱহৃত (underutilized) পানী ব্যৱহাৰ কৰি গঢ়ি তোলা যিকোনো ব্যৱহাৰে কেৱল সময় অতিবাহিত হোৱাৰ বাবে পানী ব্যৱহাৰৰ অধিকাৰ (water use rights) লাভ নকৰে।<ref name=iwt1/> সামগ্ৰিকভাৱে, এই চুক্তিৰ ফলত নদীসমূহৰ পানী ভাগ-বতৰা কৰাৰ পৰিৱৰ্তে নদীসমূহকেই বিভাজন কৰা হৈছিল।<ref name="conflicts, p.98">{{Cite web |title=Water Sharing Conflicts Between Countries, and Approaches to Resolving Them |page=98 |publisher=Global Environment and Energy in the 21st century |location=Honolulu |url=http://www.gee-21.org/publications/pdf%20files/Conflictsbetweencountriesvol.3Jan.2004.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20070821023229/http://www.gee-21.org/publications/pdf%20files/Conflictsbetweencountriesvol.3Jan.2004.pdf |archive-date=August 21, 2007 }}</ref> চুক্তিখনত ১০ বছৰৰ এক অন্তৱৰ্তীকালীন ব্যৱস্থা (transition period) ৰখা হৈছিল। এই সময়ছোৱাত পাকিস্তানে পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানী ব্যৱহাৰৰ বাবে নিজৰ [[খাল]] (canal) ব্যৱস্থা নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ নকৰালৈকে ভাৰতে পূৰ্বীয়া নদীসমূহৰ পৰা পাকিস্তানৰ খালসমূহলৈ পানী যোগান ধৰিব লাগিছিল। IWT-ৰ পঞ্চম অনুচ্ছেদ (৫.১) অনুসৰি, পাকিস্তানৰ পঞ্জাব প্ৰদেশত পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানীৰে জলসিঞ্চনৰ বাবে নতুন [[হেডৱৰ্কছ]] (headworks) আৰু খাল ব্যৱস্থা নিৰ্মাণৰ ব্যয় বহন কৰিবলৈ ভাৰতে ৬২,০৬০,০০০ পাউণ্ড ষ্টাৰ্লিং (সোণৰ মানদণ্ড (gold standard) প্ৰচলিত থকাৰ সময়ত প্ৰায় ১২৫ মেট্ৰিক টন সোণৰ সমমূল্য) এক নিৰ্দিষ্ট অৰ্থসাহায্য আগবঢ়াবলৈও সন্মত হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Powell |first=Lydia |date=24 October 2016 |title=The struggle for power over Indus |url=https://www.orfonline.org/research/struggle-for-power-over-indus |website=[[Observer Research Foundation]]}}</ref> এই অন্তৱৰ্তীকাল ১৯৬৫ চনৰ [[ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধ, ১৯৬৫|ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধ]] (Indo-Pakistani War of 1965)-ৰ সৈতে একে সময়তে পৰিছিল, তথাপিও ভাৰত চুক্তি অনুসৰি পাকিস্তানলৈ পানী যোগান ধৰি গৈছিল আৰু বাৰ্ষিক কিস্তিও পৰিশোধ কৰি গৈছিল।<ref>{{cite web |last1=Shreyan |first1=Sengupta |date=2013 |title=Transboundary water disputes |url=https://www.files.ethz.ch/isn/152272/c944f0b31d28e3bf15001c4e4a3e6c97.pdf |publisher=[[Kalinga Institute of Industrial Technology]], Bhubaneswar|website=[[ETH Zurich]]}}</ref><ref name="Garg">{{Cite book |last=Garg |first=Santosh Kumar |title=International and Interstate River Water Disputes |pages=54–55 |publisher=Laxmi Publications |year=1999 |isbn=81-7008-068-1 |url=https://books.google.com/books?id=nrcqGF3agsEC&q=Ravi%20River&pg=PA98 }}</ref><ref name=iwt1/> দুয়োখন দেশেই সিন্ধু নদী প্ৰণালীৰ তথ্য বিনিময় আৰু পানীৰ সৰ্বোত্তম ব্যৱহাৰৰ বাবে সহযোগিতা কৰিবলৈ সন্মত হৈছিল। এই উদ্দেশ্যে প্ৰতিখন দেশৰ এজনকৈ আয়ুক্ত লৈ [[স্থায়ী সিন্ধু আয়োগ]] (Permanent Indus Commission) গঠন কৰা হয়। চুক্তিৰ প্ৰয়োগ, ব্যাখ্যা বা উলংঘন সম্পৰ্কে ভৱিষ্যতে উদ্ভৱ হোৱা মতভেদ আৰু বিবাদ নিষ্পত্তিৰ বাবে আয়োগে নিৰ্ধাৰিত পদ্ধতি অনুসৰণ কৰে। এই আয়োগে [[ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধ আৰু সংঘাত]] (Indo-Pakistani wars and conflicts)-ৰ চাৰিখন যুদ্ধৰ মাজতো নিজৰ কাৰ্যকলাপ অব্যাহত ৰাখিছিল আৰু পৰিদৰ্শন, তথ্য বিনিময় আৰু পাৰস্পৰিক ভ্ৰমণৰ জৰিয়তে পৰামৰ্শ আৰু বিবাদ নিষ্পত্তিৰ এক স্থায়ী ব্যৱস্থা হিচাপে কাম কৰি আহিছিল। বছৰত অন্ততঃ এবাৰ সম্ভাৱ্য বিবাদ আৰু সহযোগিতামূলক ব্যৱস্থা আলোচনা কৰিবলৈ আয়োগৰ বৈঠক অনুষ্ঠিত হ'ব লাগে।<ref>{{cite web |last=Kakakhel |first=Shafqat |date=22 April 2023 |title=Energizing the Indus Waters Treaty |url=https://www.thenews.com.pk/print/1063198-energizing-the-indus-waters-treaty |archive-url=https://web.archive.org/web/20230423075934/https://www.thenews.com.pk/print/1063198-energizing-the-indus-waters-treaty |archive-date=23 April 2023 }}</ref> অষ্টম অনুচ্ছেদ (৮) অনুসৰি, দুয়োজন আয়ুক্তে আয়োগৰ কাৰ্যকলাপ সম্পৰ্কে দুয়োখন দেশৰ ওচৰত বছৰি এক প্ৰতিবেদন দাখিল কৰিব লাগিছিল। যদি যিকোনো পক্ষই এনে কোনো অভিযান্ত্ৰিক প্ৰকল্প (engineering works) নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা কৰে যাৰ ফলত আন পক্ষ প্ৰভাৱিত হ'ব পাৰে, তেন্তে সেই পৰিকল্পনাৰ বিষয়ে আগতীয়াকৈ আন পক্ষক অৱগত কৰিব লাগিব আৰু সংশ্লিষ্ট তথ্য প্ৰদান কৰিব লাগিব। [[চালাল জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]] (Salal Hydroelectric Power Station) দুয়োখন দেশৰ পাৰস্পৰিক চুক্তিৰ ভিত্তিত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Agreement for the Salal project between India and Pakistan dated 14 April 1978 |url=http://www.commonlii.org/in/other/treaties/INTSer/1978/18.pdf |access-date=13 June 2018}}</ref> [[তুলবুল প্ৰকল্প]] (Tulbul Project) ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত দীৰ্ঘদিনীয়া আলোচনাৰ পাছতো এতিয়াও অনুমোদনৰ অপেক্ষাত আছে।<ref>{{cite web |title=Revitalising the Tulbul Navigation Project for Jammu and Kashmir's Development |website=natstrat.org |date=26 May 2025 |url=https://www.natstrat.org/articledetail/publications/revitalising-the-tulbul-navigation-project-for-kashmir-s-development-200.html |access-date=13 June 2025 }}</ref><ref>{{cite web |last=Irfan |first=Shams |date=27 June 2010 |title=Wullar Barrage: An Unresolved 'Question' |url=https://kashmirlife.net/wullar-barrage-an-unresolved-question-601/ |website=Kashmir Life}}</ref> বিবাদ বা মতানৈক্যৰ ক্ষেত্ৰত, [[স্থায়ী সালিচ আদালত]] (Court of Arbitration) (CoA) অথবা এজন নিৰপেক্ষ কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞ (Neutral Expert)-ৰ ওচৰলৈ বিষয়টো নিষ্পত্তিৰ বাবে প্ৰেৰণ কৰা হয়। কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞৰ সিদ্ধান্ত অনুসৰি [[বাগলিহাৰ বান্ধ]] (Baglihar Dam) আৰু স্থায়ী সালিচ আদালতৰ ৰায় অনুসৰি [[কিশনগংগা জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]] (Kishanganga Hydroelectric Plant)-ৰ বিবাদ নিষ্পত্তি কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Baglihar Hydroelectric Plant: Expert Determination |url=http://siteresources.worldbank.org/SOUTHASIAEXT/Resources/223546-1171996340255/BagliharSummary.pdf |access-date=15 April 2018}}</ref><ref>{{cite web |title=The Baglihar difference and its resolution process – a triumph for the Indus Waters Treaty? |date=2008 |url=https://www.internationalwaterlaw.org/bibliography/articles/Salman/Baglihar.pdf }}</ref><ref>{{cite web |title=Verdict of Permanent Court of Arbitration on Kishanganga Hydroelectric Plant |date=February 2013 |url=https://pca-cpa.org/en/cases/20/ }}</ref> পাকিস্তানে ৮৫০ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন [[ৰাটলে জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]] (Ratle Hydroelectric Plant)-ৰ ক্ষেত্ৰত চুক্তি উলংঘনৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰি স্থায়ী সালিচ আদালত গঠনৰ দাবী জনাইছে, আনহাতে ভাৰতে এজন নিৰপেক্ষ কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞ নিয়োগৰ অনুৰোধ জনাইছে।<ref>{{cite news |title=Controversial Kishenganga and Ratle hydropower projects: WB to hand over projects' papers to arbiters, neutral experts on 21st |url=https://www.thenews.com.pk/print/1010774-controversial-kishenganga-and-ratle-hydropower-projects-wb-to-hand-over-projects-papers-to-arbiters-neutral-experts-on-21st }}</ref><ref>{{cite news |title=World Bank Makes Appointments Under the Indus Waters Treaty |url=https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2022/10/17/world-bank-makes-appointments-under-indus-waters-treaty |website=World Bank |date=2022 }}</ref> আনহাতে, পাকিস্তানে ৰাভি আৰু চতলুজ নদী পাকিস্তানত প্ৰৱেশ কৰাৰ আগতেই অৱবাহিকা অঞ্চলত ভূগৰ্ভস্থ পানী বিভিন্ন উদ্দেশ্যে ব্যৱহাৰ কৰি থাকিলেও, ভাৰতে এতিয়ালৈকে IWT-ৰ দ্বিতীয় অনুচ্ছেদ উলংঘনৰ অভিযোগ তোলা নাই। পাকিস্তানে নিজৰ অঞ্চলত নদীৰ বানপানী হ্ৰাস আৰু ভাৰতৰ [[কচ্ছৰ মহান ৰাণ]] (Great Rann of Kutch) অঞ্চলত বানপানী বৃদ্ধি কৰাৰ উদ্দেশ্যে [[নদী প্ৰশিক্ষণ]] (river training) কাঠামোও নিৰ্মাণ কৰিছে, যিটো IWT-ৰ চতুৰ্থ অনুচ্ছেদ (৩ক) উলংঘন কৰে।<ref>{{cite web |title=Indus Basin Floods |publisher=Asian Development Bank |date=2013 |url=https://www.adb.org/sites/default/files/publication/30431/indus-basin-floods.pdf }}</ref> ভাৰতীয় প্ৰকল্পসমূহৰ বিৰুদ্ধে পাকিস্তানে বাৰে বাৰে আপত্তি উত্থাপন কৰি স্থায়ী সালিচ আদালতৰ ওচৰ চাপি থকাটো শেষত IWT বাতিল হোৱাৰ কাৰণো হ'ব পাৰে, যদি আদালতৰ ৰায়সমূহে চুক্তিৰ বিধানসমূহৰ বিস্তৃত ব্যাখ্যা আগবঢ়ায়।<ref>{{cite news |title=Pakistan to take Kishanganga Dam dispute to International Court of Arbitration |newspaper=Arab News |url=http://www.arabnews.com/node/1316126/world |access-date=22 July 2018}}</ref> অৱশ্য়ে ভাৰতে চুক্তিখন স্থগিত কৰাৰ পাছত ওপৰোক্ত ব্য়ৱস্থাসমূহ অনিশ্চয়তাৰ সন্মুখীন হৈছে। === স্থায়ী সিন্ধু আয়োগ === স্থায়ী সিন্ধু আয়োগ (Permanent Indus Commission, PIC) হৈছে [[ভাৰত]] আৰু [[পাকিস্তান]]ৰ প্ৰতিনিধিসকলক লৈ গঠিত এক [[দ্বিপাক্ষিকতা|দ্বিপাক্ষিক]] সংস্থা, যি [[সিন্ধু জল চুক্তি]] (IWT)-ৰ বিধানসমূহৰ কাৰ্যকৰীকৰণ আৰু পৰিচালনা তদাৰক আৰু নিশ্চিত কৰাৰ উদ্দেশ্যে স্থাপন কৰা হৈছিল।<ref name="IWT2">{{cite web |date=1960 |title=Full text of 'Indus Water Treaty' with Annexures, World Bank |url=https://treaties.un.org/doc/Publication/UNTs/Volume%20419/volume-419-I-6032-English.pdf |accessdate=30 October 2014}}</ref> ইয়াৰ মূল দায়িত্ব হৈছে দুয়োখন দেশৰ মাজত সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ পানীৰ ব্যৱহাৰ আৰু বণ্টন সম্পৰ্কীয় বিষয়ত সহযোগিতা বৃদ্ধি কৰা আৰু উদ্ভৱ হোৱা সমস্যাসমূহৰ সমাধান কৰা। ভাৰত আৰু পাকিস্তান চৰকাৰৰ মাজত দীঘলীয়া আলোচনাৰ অন্তত ১৯৬০ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত [[বিশ্ব বেংক]]ৰ বিবাদ নিষ্পত্তিৰ নিশ্চয়তাত সিন্ধু জল চুক্তি স্বাক্ষৰিত হয়। এই চুক্তি অনুসৰি পশ্চিমৰ তিনিখন নদী—[[ঝিলম নদী|ঝিলম]], [[চেনাব নদী|চেনাব]] আৰু [[সিন্ধু নদী|সিন্ধু]]—ৰ পানী পাকিস্তানলৈ আৰু পূবৰ তিনিখন নদী—[[ৰাৱি নদী|ৰাৱি]], [[ব্যাস নদী|ব্যাস]] আৰু [[শতদ্ৰু নদী|শতদ্ৰু]]—ৰ পানী ভাৰতলৈ আবণ্টন কৰা হয়। এই ছয়খন নদীক একেলগে "সিন্ধু নদী ব্যৱস্থা" (Indus System of Rivers, ISR) বুলি কোৱা হয়। PIC-য়ে চুক্তিৰ অধীনত দুয়োখন দেশৰ মাজৰ আনুষ্ঠানিক যোগাযোগৰ মাধ্যম হিচাপে কাম কৰে আৰু যিকোনো মতানৈক্য নিষ্পত্তিৰ প্ৰথম পৰ্যায়। যদি PIC পৰ্যায়ত কোনো সমাধানত উপনীত হ'ব নোৱাৰে, তেন্তে চুক্তিত নিৰ্ধাৰিত কাৰিকৰী মতানৈক্যসমূহ [[নিৰপেক্ষ বিশেষজ্ঞ]]ৰ ওচৰলৈ প্ৰেৰণ কৰিব পাৰি, অথবা দুয়োখন চৰকাৰে [[স্থায়ী সালিচি আদালত]] (Permanent Court of Arbitration, PCA)-ৰ কাষ চাপিব পাৰে। যদি চৰকাৰ দুয়েও সমাধানত উপনীত হ'ব নোৱাৰে, তেন্তে চুক্তিখনে সালিচিৰ (arbitration) ব্যৱস্থা প্ৰদান কৰিছে। বৰ্তমান বিশ্ব বেংকৰ ভূমিকা চুক্তিৰ পৰিশিষ্ট F আৰু G-ত উল্লেখ কৰা সীমাৰ ভিতৰতে সীমাবদ্ধ।<ref>{{cite web |title=See last page of Indus water treaty |url=http://siteresources.worldbank.org/INTSOUTHASIA/Resources/223497-1105737253588/IndusWatersTreaty1960.pdf |accessdate=28 July 2019 |publisher=World Bank}}</ref> স্থায়ী সালিচি আদালতে স্থগিতাদেশ (stay order) দিব পাৰে, কিন্তু নিৰপেক্ষ বিশেষজ্ঞৰ এনে ক্ষমতা নাই।<ref name="stay">{{cite web |date=18 October 2022 |title=WB steps in to mediate Indo-Pak water dispute |url=https://tribune.com.pk/story/2382166/wb-steps-in-to-mediate-indo-pak-water-dispute |accessdate=24 October 2022|last=Rana|first=Shahbaz|website=[[The Express Tribune]]}}</ref> পাকিস্তানৰ সিন্ধু জল আয়ুক্তৰ নিজা ৱেবছাইট আছে আৰু আগ্ৰহী পাঠকৰ বাবে কিছুমান নথিপত্ৰ তাত প্ৰকাশ কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Web site of 'Pakistan Commissioner for Indus Waters' |url=https://mowr.gov.pk/index.php/pciw/ |accessdate=28 July 2019}}</ref><ref>{{cite web |title=Pakistan Commissioner for Indus Waters (Documents) |url=https://mowr.gov.pk/index.php/download-3/ |accessdate=28 July 2019}}</ref> আনহাতে ভাৰতৰ সিন্ধু জল আয়ুক্তই কোনো ৱেবছাইট পৰিচালনা নকৰে। তদুপৰি, দুয়োখন দেশৰ আয়ুক্তই বাৰ্ষিক প্ৰতিবেদনসমূহ সাধাৰণ জনতাৰ বাবে অনলাইনত উপলব্ধ নকৰে, যাৰ ফলত জনসাধাৰণে প্ৰায়ে সংবাদ মাধ্যমৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিবলগীয়া হয়। ১৯৬০ চনত চুক্তিখন অনুমোদিত হোৱাৰ পিছৰে পৰা ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত পানীক কেন্দ্ৰ কৰি কোনো যুদ্ধ হোৱা নাই। অধিকাংশ মতানৈক্য আৰু বিবাদ চুক্তিখনত উল্লেখ থকা আইনী প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে নিষ্পত্তি কৰা হৈছে। দুয়োখন দেশৰ মাজত দুবাৰ যুদ্ধ আৰু বহু উত্তেজনাপূৰ্ণ পৰিস্থিতি সৃষ্টি হোৱাৰ পিছতো এই চুক্তিক বিশ্বৰ আটাইতকৈ সফল আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নদী-পানী বণ্টন ব্যৱস্থাসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি গণ্য কৰা হয়। [[ছালাল জলবিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ|ছালাল বান্ধ]] দুয়োখন দেশৰ পাৰস্পৰিক চুক্তিৰ ভিত্তিত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Agreement for the Salal project between India and Pakistan dated 14 April 1978 |url=http://www.commonlii.org/in/other/treaties/INTSer/1978/18.pdf |accessdate=13 June 2018}}</ref> [[তুলবুল প্ৰকল্প]] ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত দীঘলীয়া আলোচনাৰ পিছতো বহু দশক ধৰি অনুমোদনৰ অপেক্ষাত আছে।<ref>{{cite web |date=27 June 2010 |title=Wullar Barrage: An Unresolved 'Question' |url=https://kashmirlife.net/wullar-barrage-an-unresolved-question-601/ |accessdate=29 August 2018}}</ref> [[বাগলিহাৰ বান্ধ|বাগলিহাৰ জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]]ৰ ক্ষেত্ৰত নিৰপেক্ষ বিশেষজ্ঞৰ সিদ্ধান্ত মানি লোৱা হৈছিল আৰু [[কিশনগংগা জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]]ৰ ক্ষেত্ৰত স্থায়ী সালিচি আদালতৰ ৰায় অনুসৰণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Baglihar Hydroelectric Plant: Expert Determination |url=http://siteresources.worldbank.org/SOUTHASIAEXT/Resources/223546-1171996340255/BagliharSummary.pdf |accessdate=15 April 2018}}</ref><ref>{{cite web |date=2008 |title=The Baglihar difference and its resolution process - a triumph for the Indus Waters Treaty? |url=https://www.internationalwaterlaw.org/bibliography/articles/Salman/Baglihar.pdf |accessdate=22 September 2017}}</ref><ref>{{cite web |date=February 2013 |title=Verdict of Permanent Court of Arbitration on Kishanganga Hydroelectric Plant |url=https://pcacases.com/web/sendAttach/1681 |accessdate=22 September 2017}}</ref> পাকিস্তানে ৮৫০ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন [[ৰাতলে জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]]ক লৈ চুক্তি উলংঘনৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰিছে।<ref name="stay" /><ref>{{cite news |title=Pak 'diplomatic sabotage' busted: India to go ahead with Ratle hydroelectric project, govt to send team to J&K |url=https://www.timesnownews.com/india/article/pakistan-india-ratle-hydroelectric-project-indus-water-treaty-agreement-chenab-shahpur-kandi-dam-project-ujh-multipurpose-project-jammu-and-kashmir/310636 |accessdate=21 January 2019|date=7 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181107145559/https://www.timesnownews.com/india/article/pakistan-india-ratle-hydroelectric-project-indus-water-treaty-agreement-chenab-shahpur-kandi-dam-project-ujh-multipurpose-project-jammu-and-kashmir/310636|archive-date=7 November 2018|work=[[Times Now]]}}</ref> আনহাতে, ভাৰতে এতিয়ালৈকে পাকিস্তানৰ বিৰুদ্ধে সিন্ধু জল চুক্তি উলংঘনৰ কোনো আনুষ্ঠানিক অভিযোগ উত্থাপন কৰা নাই। ==পটভূমি আৰু ইতিহাস== {{Main|১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তান জল বিবাদ}} সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ পানীৰ মূল উৎস [[তিব্বত]] আৰু [[হিমাচল প্ৰদেশ]] আৰু [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ]]ৰ [[হিমালয়]] পৰ্বতমালা।<ref>{{Cite book |last=Gulia |first=K. S. |url=https://books.google.com/books?id=ugFIz7ph-kEC&pg=PA79 |title=Discovering Himalaya: Tourism Of Himalayan Region (2 Vols.) |date=2007 |publisher=Gyan Publishing House |isbn=978-81-8205-410-3 |page=79 }}</ref> এই নদীসমূহ [[পঞ্জাব]] আৰু [[সিন্ধ]] প্ৰদেশৰ মাজেৰে বৈ গৈ কৰাচীৰ দক্ষিণে [[আৰব সাগৰ]] আৰু গুজৰাটৰ [[কোৰি ক্ৰিক]]ত মিলিত হয়।<ref>{{cite web |title=Interactive map – Indus system of rivers |publisher=The Third Pole |url=https://www.thethirdpole.net/indus/ |access-date=24 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20160410005945/http://www.thethirdpole.net/indus/|archive-date=10 April 2016}}</ref><ref>{{Cite report |title=Report on the Ravi and Beas Water Tribunal |publisher=Government of India, Ministry of Water Resources |page=59 |year=1987 |url=http://www.cwc.gov.in/sites/default/files/Ravi-%20Beas%20Waters%20Tribunal%20Report%201987.pdf }}</ref> পাকিস্তানত গড়ে প্ৰতি বছৰে উপলব্ধ পানী সম্পদৰ পৰিমাণ প্ৰায় ২০৩.১ বিলিয়ন ঘনমিটাৰ (BCM) <!-- the following "Convert" module data needs to be fixed in aswiki: {{convert|203.1|e9m3|e6acre-ft|abbr=unit|order=flip}} --> ।<ref name="World Bank Pakistan 2019">{{cite report |title=Pakistan: Getting More from Water |last1=Young |first1=William J. |last2=Anwar |first2=Arif |last3=Bhatti |first3=Tousif |last4=Borgomeo |first4=Edoardo |last5=Davies |first5=Stephen |last6=Garthwaite |first6=William R. |last7=Gilmont |first7=E. Michael |last8=Leb |first8=Christina |last9=Lytton |first9=Lucy |last10=Makin |first10=Ian |last11=Saeed |first11=Basharat |display-authors=1 |date=2019 |publisher=Water Security Diagnostic, World Bank |at=Table 1.2 |quote=External – Indus (including Kabul), Jhelum, Chenab: 170.5 BCM; Internal – surface runoff: 32.6 BCM |url=http://documents.worldbank.org/curated/en/251191548275645649/pdf/133964-WP-PUBLIC-ADD-SERIES-22-1-2019-18-56-25-W.pdf}}</ref><ref name="World Bank Pakistan 2021">{{cite report |title=Groundwater in Pakistan's Indus Basin: Present and Future Prospects |publisher=World Bank |year= |url=https://documents1.worldbank.org/curated/en/501941611237298661/pdf/Groundwater-in-Pakistan-s-Indus-Basin-Present-and-Future-Prospects.pdf|last=Lytton|first=Lucy|date=2021|last2=Ali|first2=Akthar|last3=Garthwaite|first3=Bill|last4=Punthakey|first4=Jehangir F.|last5=Saeed|first5=Basharat}}</ref> পূৰ্বতে এই নদীসমূহৰ পাৰত কেৱল সৰু পৰিসৰৰ জলসিঞ্চিত কৃষিভূমি আছিল। কিন্তু বিগত এক শতিকাত বিস্তৃত খাল আৰু জলসংৰক্ষণ ব্যৱস্থা গঢ়ি উঠাৰ ফলত ২০০৯ চনৰ ভিতৰত কেৱল পাকিস্তানতে ৪৭ বিলিয়ন ঘনমিটাৰ (BCM) <!-- Fix: {{convert|47|e6acre|km2}} -->-তকৈ অধিক ভূমিত জলসিঞ্চনৰ সুবিধা উপলব্ধ হয়, যি পৃথিৱীৰ বৃহত্তম নদী-ভিত্তিক জলসিঞ্চন ব্যৱস্থাসমূহৰ অন্যতম।<ref>{{cite journal |title=Pakistan: Indus Basin Water Strategy – Past, Present and Future |journal=The Lahore Journal of Economics |date=September 2010 |pages=187–211 |url=http://www.lahoreschoolofeconomics.edu.pk/EconomicsJournal/Journals/Volume%2015/Issue%20SP/09%20Dr%20Shahid%20Chaudhry%20EDITED%20TTC11-10-10.pdf |archive-date=19 February 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180219125230/http://www.lahoreschoolofeconomics.edu.pk/EconomicsJournal/Journals/Volume%2015/Issue%20SP/09%20Dr%20Shahid%20Chaudhry%20EDITED%20TTC11-10-10.pdf |last=Chaudhry|first=Shahid Amjad}}</ref> ভৌগোলিক ভিত্তিত নহয়, ধৰ্মৰ ভিত্তিত সংঘটিত [[ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ বিভাজন]]ৰ ফলত [[১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তান জল বিবাদ]]ৰ সূচনা হয়।<ref name=":1">{{Cite journal |last=Ali |first=Raja Nazakat |last2=Rehman |first2=Faiz ur |last3=Wani |first3=Mahmood ur Rehman |date=Spring 2015 |title=Indus Water Treaty between Pakistan and India: From Conciliation to Confrontation |url=https://www.qurtuba.edu.pk/thedialogue/The%20Dialogue/10_2/Dialogue_April_June2015_166-181.pdf |journal=The Dialogue |volume=X |issue=2 |via=qurtuba.edu.pk|pages=166–181}}</ref> নতুনকৈ গঠিত দুয়োখন দেশৰ মাজত একক আৰু আন্তঃসংযুক্ত জলসিঞ্চন ব্যৱস্থাৰ পানী কেনেকৈ ভাগ-বতৰা আৰু পৰিচালনা কৰা হ'ব, তাক লৈ মতবিৰোধৰ সৃষ্টি হয়। তদুপৰি, বিভাজনৰ ফলত সিন্ধু নদী অৱবাহিকাৰ উৎস নদীসমূহ ভাৰতৰ ভূখণ্ডত পৰে। পাকিস্তানে আশংকা কৰিছিল যে, পাকিস্তানলৈ পানী কঢ়িয়াই অনা [[উপনদী]]সমূহৰ ওপৰত ভাৰতৰ নিয়ন্ত্ৰণ স্থাপিত হ'লে দেশখনৰ জীৱিকা বিপদাপন্ন হ'ব। আনহাতে, ভাৰতেও অৱবাহিকাটোৰ উন্নয়নৰ নিজা পৰিকল্পনা লৈ আগবাঢ়িছিল। কিন্তু পাকিস্তানৰ দৃষ্টিত কৃষিভূমিৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় পানীৰ মূল উৎসক লৈ এই সংঘাত অস্তিত্বৰ সৈতে জড়িত বিষয় আছিল।<ref>{{cite web |author=Singh |first=SK |date=29 January 2024 |title=India's Approach To Indus Water Treaty: National Security Perspective |url=https://cenjows.in/indias-approach-to-indus-water-treaty-national-security-perspective/ |publisher=Centre for Joint Warfare Studies|archive-url=https://web.archive.org/web/20240201213205/https://cenjows.in/indias-approach-to-indus-water-treaty-national-security-perspective/|archive-date=1 February 2024|url-status=dead}}</ref> বিভাজনৰ প্ৰথম কেইবছৰত সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ পানী [[১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তান জল বিবাদ|১৯৪৮ চনৰ ৪ মে'ৰ আন্তঃ-ড'মিনিয়ন চুক্তি]] (Inter-Dominion Accord)-ৰ জৰিয়তে বণ্টন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Bambanwala-Ravi-Bedian Link Canal, Raiya Branch to the Rescue |url=http://odysseuslahori.blogspot.com/2015/09/bambanwala-ravi-bedian-link-canal-raiya.html |access-date=29 October 2019 |website=Salman Rashid}}</ref> এই চুক্তি অনুসৰি, পাকিস্তান চৰকাৰে বাৰ্ষিক ধন পৰিশোধ কৰাৰ বিনিময়ত ভাৰতে বিদ্যমান খালসমূহৰ জৰিয়তে পাকিস্তানৰ অংশলৈ প্ৰয়োজনীয় পৰিমাণৰ পানী এৰি দিয়াৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite web |title=Inter-Dominion Agreement Between the Government of India and the Government of Pakistan, on the Canal Water Dispute Between East and West Punjab |url=https://www.internationalwaterlaw.org/documents/regionaldocs/punjab-canal.html |access-date=21 October 2019}}</ref> এই ব্যৱস্থাটো তাৎক্ষণিক প্ৰয়োজন পূৰণৰ উদ্দেশ্যে গ্ৰহণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াৰ পিছত স্থায়ী সমাধান বিচাৰি আলোচনা আৰম্ভ হয়।<ref name=":1" /> কিন্তু কোনো পক্ষই নিজৰ স্থিতিৰ পৰা আঁতৰি আহিবলৈ ইচ্ছুক নাছিল, ফলত আলোচনা অচলাৱস্থাত উপনীত হয়। ভাৰতৰ দৃষ্টিভংগী আছিল যে, ভাৰতক পাকিস্তানলৈ নদীৰ পানী ঘূৰাই দিয়াৰ বাবে বাধ্য কৰাৰ কোনো উপায় পাকিস্তানৰ হাতত নাছিল। আনহাতে, পাকিস্তানে বিষয়টো [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ন্যায় আদালত]]লৈ নিয়াৰ প্ৰস্তাৱ দিছিল যদিও, ভাৰতে এই যুক্তি দি সেয়া নাকচ কৰে যে, এই বিবাদ কেৱল দ্বিপাক্ষিক আলোচনাৰ জৰিয়তেহে সমাধান হ'ব লাগে।<ref>{{cite news |last=Lavakare |first=Arvind |date=19 September 2015 |title=Recalling the Indus Water Treaty or Nehru's Sixth Blunder |url=http://indiafacts.org/recalling-the-indus-water-treaty-or-nehrus-sixth-blunder/ |newspaper=India Facts}}</ref> === বিশ্ব বেংকৰ ভূমিকা === ১৯৫১ চনত [[টেনেচি ভেলী অথৰিটি]] আৰু [[মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ পাৰমাণৱিক শক্তি আয়োগ]]ৰ প্ৰাক্তন অধ্যক্ষ [[ডেভিড লিলিয়েনথাল]]ে ভাৰতীয় উপমহাদেশ ভ্ৰমণ কৰি সিন্ধু নদী অৱবাহিকাৰ জলবিতৰ্কৰ সমাধানৰ বাবে [[বিশ্ব বেংক]]ক মধ্যস্থতাকাৰী হিচাপে আগবাঢ়িবলৈ পৰামৰ্শ দিয়ে।<ref name=":0" /> তেওঁৰ এই প্ৰস্তাৱ বিশ্ব বেংকৰ সভাপতি [[Eugene R. Black, Sr.|ইউজিন আৰ. ব্লেক]] আৰু ভাৰত-পাকিস্তান উভয় দেশেই ইতিবাচকভাৱে গ্ৰহণ কৰে। বিশ্ব বেংকে ভাৰত, পাকিস্তান আৰু বিশ্ব বেংকৰ অভিযন্তাসকলক লৈ এখন যৌথ কাৰ্যদল গঠন কৰে। আৰম্ভণিতে কাৰিকৰী আলোচনাৰ জৰিয়তে সমাধান বিচৰাৰ চেষ্টা কৰা হৈছিল যদিও নদীৰ পানী বণ্টনক লৈ দুয়োখন দেশৰ মতানৈক্যৰ বাবে আলোচনা অচলাবস্থাত পৰে। ১৯৫৪ চনত বিশ্ব বেংকে নিজাববীয়াকৈ এক প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায়, য'ত তিনিখন পূব নদী ভাৰতক আৰু তিনিখন পশ্চিম নদী পাকিস্তানক আবণ্টন দিয়াৰ কথা কোৱা হয়। ভাৰত এই প্ৰস্তাৱত সন্মত হৈছিল যদিও পাকিস্তানে আপত্তি জনায়। দীৰ্ঘ আলোচনাৰ অন্তত দুয়োপক্ষ পুনৰ আলোচনাত বহে। চুক্তিৰ আন এক জটিল বিষয় আছিল পাকিস্তানত নতুন খাল আৰু জলসংৰক্ষণ ব্যৱস্থা নিৰ্মাণৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় ধনৰ যোগান। শেষত বিশ্ব বেংকে বিভিন্ন দাতা দেশৰ আৰ্থিক সহায়েৰে '''ইণ্ডাছ বেছিন ডেভেলপমেণ্ট ফাণ্ড''' গঠনৰ ব্যৱস্থা কৰে। এই ব্যৱস্থাৰ ফলত অন্তিম বাধাও দূৰ হয় আৰু ১৯৬০ চনৰ ১৯ ছেপ্টেম্বৰত [[কৰাচী]]ত ইণ্ডাছ বেছিন ডেভেলপমেণ্ট ফাণ্ড চুক্তি আৰু একেদিনাই [[সিন্ধু জল চুক্তি]] স্বাক্ষৰিত হয়।<ref name="iwt1" /> === পাকিস্তানলৈ অনুদান আৰু ঋণ === সিন্ধু জল চুক্তি ৰূপায়ণৰ অংশ হিচাপে পাকিস্তানত নতুন খাল, জলাধাৰ আৰু সংশ্লিষ্ট আন্তঃগাঁথনি নিৰ্মাণৰ বাবে '''ইণ্ডাছ বেছিন ডেভেলপমেণ্ট ফাণ্ড''' গঠন কৰা হৈছিল। এই পুঁজিলৈ [[ভাৰত]], [[অষ্ট্ৰেলিয়া]], [[কানাডা]], [[পশ্চিম জাৰ্মানী]], [[নিউজিলেণ্ড]], [[যুক্তৰাজ্য]], [[মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] আৰু [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পুনৰ্গঠন আৰু উন্নয়ন বেংক]] (IBRD)-এ অনুদান আৰু ঋণ আগবঢ়াইছিল। ভাৰতে চুক্তিৰ ৫ নং অনুচ্ছেদ অনুসৰি পাকিস্তানলৈ ৬২.০৬ মিলিয়ন পাউণ্ড ষ্টাৰ্লিং দহটা বাৰ্ষিক কিস্তিত পৰিশোধ কৰিবলৈ সন্মতি জনাইছিল।<ref name="iwt1" /><ref>{{cite web |title=Development Credit Agreement |publisher=World Bank |url=http://documents.worldbank.org/curated/en/614421468332678823/pdf/Credit-0060-Pakistan-Indus-Basin-Project-Credit-Agreement.pdf |access-date=16 September 2018}}</ref> বৰ্তমান চুক্তিখনৰ অধীনত বিশ্ব বেংকৰ ভূমিকা মূলতঃ বিবাদ নিষ্পত্তিৰ প্ৰক্ৰিয়া আগবঢ়াই নিয়াত সীমাবদ্ধ। যেতিয়া কোনো পক্ষই চুক্তিত উল্লেখিত মধ্যস্থতা বা সালিচি প্ৰক্ৰিয়াত সহযোগিতা নকৰে, তেতিয়া বিশ্ব বেংকে চুক্তিত নিৰ্ধাৰিত ব্যৱস্থাসমূহ কাৰ্যকৰী কৰাত সহায় কৰে।<ref name="iwt1" /> == প্ৰভাৱ == সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ মুঠ পানীৰ প্ৰায় ৪০.৭ ঘন কিলোমিটাৰ (৩৩ মিলিয়ন একৰ-ফুট) <!-- {{convert|33|e6acre-ft|e9m3|abbr=unit}} -->(১৬%) ভাৰত আৰু ২১৮.৩ বিলিয়ন ঘনমিটাৰ (১৭৭ মিলিয়ন একৰ-ফুট) <!-- {{convert|177|e6acre-ft|e9m3|abbr=unit}} --> (৮৪%) পাকিস্তানক আৱণ্টন কৰা হয়।<ref name="World Bank Pakistan 2019"/><ref>{{cite web |last=Chellaney |first=Brahma |title=India generous with its shared water resources |publisher=[[The Japan Times]] |date=11 August 2012 |url=http://www.indiawaterreview.in/Story/BestoftheWeb/india-generous-with-its-shared-water-resources/825/8 |archive-date=14 January 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160114071953/http://www.indiawaterreview.in/Story/BestoftheWeb/india-generous-with-its-shared-water-resources/825/8|author-link=Brahma Chellaney|via=India Water Review}}</ref> অৱশ্যে চুক্তিখনে ভাৰতক পশ্চিমীয়া নদীসমূহত সীমিত পৰিসৰত জলসিঞ্চন, জলবিদ্যুৎ উৎপাদন আৰু পানী সংৰক্ষণৰ অনুমতি দিয়ে।<ref name="Bakshi Indus Equation">{{citation |last1=Bakshi |first1=Gitanjali |title=Indus Equation |date=2011 |url=http://www.strategicforesight.com/publication_pdf/10345110617.pdf |publisher=[[Strategic Foresight Group]] |last2=Trivedi |first2=Sahiba|archive-url=https://web.archive.org/web/20130908163403/http://strategicforesight.com/publication_pdf/10345110617.pdf|archive-date=8 September 2013}}</ref> চুক্তিৰ এই ব্যৱস্থাৰ ফলত জম্মু আৰু কাশ্মীৰত জলসিঞ্চন আৰু জলসংৰক্ষণৰ সুযোগ সীমিত হৈ থকাৰ কথা বিভিন্ন বিশ্লেষকে উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{cite web |title=Geography of Jammu and Kashmir State: Irrigation – Importance and Types |publisher=Kashmiri Pandit Network |url=http://www.ikashmir.net/geography/chapter2.1.html |access-date=28 October 2015}}</ref><ref>{{cite news |title=Legislative Assembly rejects PDP resolution. Exploitation Of JK’s Water Resources |newspaper=[[Greater Kashmir]] |url=http://www.greaterkashmir.com/news/news/legislative-assembly-rejects-pdp-resolution/59434.html |date=30 August 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161010111656/http://www.greaterkashmir.com/news/news/legislative-assembly-rejects-pdp-resolution/59434.html|archive-date=10 October 2016|last=Ali|first=Muddasir}}</ref> আনহাতে, পাকিস্তানে সিন্ধু অৱবাহিকাত বৃহৎ বহুমুখী বান্ধ নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা গ্ৰহণ কৰিছে।<ref name=indus/> চুক্তিৰ ব্যাখ্যা, জলসম্পদৰ ব্যৱহাৰ আৰু জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পসমূহক লৈ দুয়োখন দেশৰ মাজত বিভিন্ন সময়ত মতানৈক্য দেখা দিছে। এই বিষয়সমূহ চুক্তিত নিৰ্ধাৰিত প্ৰক্ৰিয়াৰ অধীনত নিষ্পত্তিৰ বাবে উত্থাপন কৰা হৈছে।<ref>{{cite journal |title=Seeking a strategic cross-boundary solution to the Indus Water basin sharing decisions |year=2020 |doi=10.1002/pa.2367 |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/pa.2367 |last1=Ahmed |first1=Sheharyar |last2=Iqbal |first2=Javed |last3=Ul Haq |first3=Zahoor |journal=Journal of Public Affairs |volume=22 |issue=3 |article-number=e2367 |s2cid=225130232 }}</ref> কোনো কোনো বিশ্লেষকৰ মতে, চুক্তিখনৰ প্ৰযোজ্যতা ভাৰতত অৱস্থিত সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ (পূব আৰু পশ্চিম উভয় নদী) অৱবাহিকা আৰু পাকিস্তানত অৱস্থিত কেৱল ৰাৱি আৰু শতদ্ৰু নদীৰ অৱবাহিকালৈ সীমাবদ্ধ হোৱাৰ ফলত ভাৰতে কিছুমান কৌশলগত সুবিধা লাভ কৰে। চুক্তিখনে মূলতঃ ভাৰতত উপলব্ধ বা প্ৰবাহিত পানীৰ ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজৰ বণ্টনহে নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।<ref>{{cite web |title=Development has always been on top of our agenda: Nitin Gadkari |date=2 May 2019 |url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/development-has-always-been-on-top-of-our-agenda-nitin-gadkari/1527304|archive-url=https://web.archive.org/web/20190502210156/https://www.outlookindia.com/newsscroll/development-has-always-been-on-top-of-our-agenda-nitin-gadkari/1527304|archive-date=2 May 2019|website=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]]}}</ref> আন কিছুমান বিশ্লেষণত যুক্তি দিয়া হৈছে যে, চুক্তিৰ আওতাত থকা ভাৰতীয় অংশত অৱস্থিত বান্ধ, বেৰাজ, বিদ্যুৎকেন্দ্ৰ আদি আন্তঃগাঁথনিৰ ওপৰত সামৰিক আক্ৰমণ চুক্তিৰ উলংঘন বুলি গণ্য হ'ব পাৰে, যাৰ ফলত চুক্তিৰ বৈধতা বা অব্যাহত থকাৰ প্ৰশ্ন উত্থাপিত হ'ব পাৰে।<ref>{{cite journal |title=Seeking a strategic cross-boundary solution to the Indus Water basin sharing decisions |year=2020 |doi=10.1002/pa.2367 |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/pa.2367 |last1=Ahmed |first1=Sheharyar |last2=Iqbal |first2=Javed |last3=Ul Haq |first3=Zahoor |journal=Journal of Public Affairs |volume=22 |issue=3 |article-number=e2367 |s2cid=225130232 }}</ref><ref>{{cite journal |title=Asymmetric Bargaining Model for Water Resource Allocation over Transboundary Rivers |year=2019 |pmid=31100895 |url=https://europepmc.org/article/pmc/pmc6571634 |last1=Qin |first1=J. |last2=Fu |first2=X. |last3=Peng |first3=S. |last4=Xu |first4=Y. |last5=Huang |first5=J. |last6=Huang |first6=S. |journal=International Journal of Environmental Research and Public Health |volume=16 |issue=10 |page=1733 |doi=10.3390/ijerph16101733 |pmc=6571634 |doi-access=free }}</ref> == সাম্প্ৰতিক ঘটনাপ্ৰবাহ == === উৰি আক্ৰমণৰ পিছত === [[২০১৬ চনৰ উৰি আক্ৰমণ]]ৰ পিছত ভাৰতে সিন্ধু জল চুক্তি বাতিল কৰাৰ হুংকাৰ দিয়ে। প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে ঘোষণা কৰিছিল, "তেজ আৰু পানী একেলগে বৈ থাকিব নোৱাৰে।"<ref>{{Cite web |last=Kugelman |first=Michael |date=30 September 2016 |title=Why the India-Pakistan War Over Water Is So Dangerous |url=https://foreignpolicy.com/2016/09/30/why-the-india-pakistan-war-over-water-is-so-dangerous-indus-waters-treaty/ |url-access=subscription |access-date=2026-04-10 |website=[[Foreign Policy]]}}</ref><ref>{{cite web |author1=Chaudhary |author2=Mangi |url=https://www.bloomberg.com/features/2020-indus-river |title=New Weather Patterns Are Turning Water Into a Weapon |newspaper=[[Bloomberg News|Bloomberg]] |date=12 March 2020 |first=Archana |first2=Faseeh |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |last=Johnson |first=Keith |date=25 February 2019 |title=Are India and Pakistan on the Verge of a Water War? |url=https://foreignpolicy.com/2019/02/25/are-india-and-pakistan-on-the-verge-of-a-water-war-pulwama-kasmir-ravi-indus/ |url-access=subscription |access-date=2026-04-09 |website=[[Foreign Policy]]}}</ref> পাকিস্তানৰ আপত্তিৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত পূৰ্বে স্থগিত ৰখা কাশ্মীৰ উপত্যকাৰ [[ঝিলম নদী]]ৰ ওপৰত [[তুলবুল প্ৰকল্প]] পুনৰ আৰম্ভ কৰাৰ সিদ্ধান্তও ভাৰতে গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{Cite news |date=2016-09-28 |title=How India plans to use Indus Water Treaty to turn the heat on Pakistan |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/How-India-plans-to-use-Indus-Water-Treaty-to-turn-the-heat-on-Pakistan/articleshow/54544929.cms |access-date=2026-04-10 |work=[[The Times of India]] |issn=0971-8257}}</ref> লাহোৰস্থিত ৰাজনৈতিক বিশ্লেষক [[Hasan Askari Rizvi]]য়ে মন্তব্য কৰিছিল যে পাকিস্তানলৈ পানী যোগানত যিকোনো পৰিৱৰ্তনে "বিধ্বংসী প্ৰভাৱ" পেলাব।<ref>{{cite web |author1=Chaudhary |author2=Marlow |title=Narendra Modi lays the groundwork for water war in battle with Pakistan |date=19 October 2016 |url=http://www.livemint.com/Politics/6PaBfiC6AbQ9PNxyUHPB4K/Narendra-Modi-lays-groundwork-for-water-war-in-battle-with-P.html |first=Archana |first2=Iain |website=[[Mint (newspaper)|Livemint]]}}</ref> ভাৰতে স্থায়ী সিন্ধু আয়োগ (PIC)-ৰ বৈঠকসমূহ অনিৰ্দিষ্টকাললৈ স্থগিত ৰাখিবলৈও সিদ্ধান্ত লয়।<ref>{{Cite web |last=Gupta |first=Joydeep |date=26 September 2016 |title=India suspends Indus commissioners’ meetings |url=https://dialogue.earth/en/water/india-suspends-indus-commissioners-meetings/ |access-date=2026-05-19 |website=Dialogue Earth}}</ref> অৱশ্যে ২০২০ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীত ভাৰতে জনায় যে দেশখনে সিন্ধু জল চুক্তিখন "অক্ষৰে অক্ষৰে আৰু আত্মাৰে" পালন কৰিব বিচাৰে।<ref>{{cite web |title=India rejects Pakistan media report on Indus water sharing |date=5 February 2020 |url=https://www.indiatoday.in/india/story/india-rejects-pakistan-media-report-on-indus-water-sharing-1643553-2020-02-05 |last=Mohan |first=Geeta |website=[[India Today]]}}</ref><ref>{{cite journal |title=Blood, Water, and the Indus Waters Treaty |journal=[[Minnesota Journal of International Law]] |volume=29 |issue=2 |ssrn=3510327 |date=27 December 2019 |url=https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3510327 |last1=Rossi |first1=Christopher}}</ref> [[পুলৱামাৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ, ২০১৯|২০১৯ চনৰ পুলৱামা আক্ৰমণ]]ৰ পিছৰে পৰা চুক্তি অনুসৰি বাধ্যতামূলক বাৰ্ষিক আয়ুক্তসকলৰ বৈঠক অনিয়মীয়া হৈ পৰে।<ref name=":2" /> স্থায়ী সিন্ধু আয়োগৰ (PIC) সৰ্বশেষ বৈঠক ২০২২ চনৰ মে' মাহত অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref name=":2">{{cite news |title=Shahpurakandi dam: Are we heading for Pakistan war over water |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chandigarh/shahpurakandi-dam-are-we-heading-for-pakistan-war-over-water/articleshow/108362273.cms |last=Singh |first=Lt Gen K J |date=10 March 2024 |work=[[The Times of India]]}}</ref> এইখন আছিল আয়োগৰ ১১৮ সংখ্যক বৈঠক।<ref>{{Cite web |date=31 May 2022 |title=118th meeting of the India-Pakistan Permanent Indus Commission |url=https://www.mea.gov.in/press-releases.htm?dtl/35375/118th+meeting+of+the+indiapakistan+permanent+indus+commission |website=Ministry of External Affairs, Government of India}}</ref> === ভাৰতৰ সম্পূৰ্ণ জল-অংশ ব্যৱহাৰৰ প্ৰচেষ্টা === সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ গড় বাৰ্ষিক প্ৰবাহ প্ৰায় ২৫৯ ঘন কিলোমিটাৰ (২১০ নিযুত একৰ-ফুট) <!-- {{convert|210|e6acre-ft|e9m3|abbr=unit}} -->। ইয়াৰ ভিতৰত ভাৰতে পূবৰ তিনিখন নদীৰ পৰা নিজৰ অংশ হিচাপে প্ৰায় ৩৮.২ ঘন কিলোমিটাৰ (৩১ নিযুত একৰ-ফুট) <!-- {{convert|31|e6acre-ft|e9m3|abbr=unit}} --> (মুঠ প্ৰবাহৰ প্ৰায় ১৫%) ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name="World Bank Pakistan 2019"/> অৱশিষ্ট কিছু পানী, বিশেষকৈ ৰাৱি আৰু শতদ্ৰু নদীৰ পৰা, এতিয়াও পাকিস্তানলৈ বৈ যায়। চুক্তি অনুসৰি এই পানীৰ ওপৰত ভাৰতৰ অধিকাৰ অক্ষুণ্ণ থাকে, আৰু পাকিস্তানে এই পানী ব্যৱহাৰৰ অধিকাৰ লাভ নকৰে।<ref name=iwt1/> চুক্তি অনুসৰি ভাৰতে পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানী সীমিত কৃষিকাৰ্যৰ লগতে ঘৰুৱা ব্যৱহাৰ, জলবিদ্যুৎ উৎপাদন আদি অ-ব্যয়মূলক উদ্দেশ্যত ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে।<ref>{{cite news |last=Joshi |first=Anshul |date=4 December 2019 |title=Indus Water Treaty: India must focus on speedy development of hydro projects, say experts |url=https://energy.economictimes.indiatimes.com/news/renewable/indus-water-treaty-india-must-focus-on-speedy-development-of-hydro-projects-say-experts/72361873 |work=EnergyWorld.com |publisher=[[The Economic Times]]}}</ref> নিজৰ সম্পূৰ্ণ অংশ ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ ভাৰতে ৰাৱি নদীৰ ওপৰত [[শাহপুৰকাণ্ডী বান্ধ প্ৰকল্প]] (২০২৪), [[মাকৌৰা পট্টন বেৰাজ]] আৰু [[উঝ বান্ধ প্ৰকল্প]]কে ধৰি কেইবাটাও আন্তঃগাঁথনি প্ৰকল্প ৰূপায়ণ কৰিছে।<ref>{{Cite web |last=Singh |first=Vikrant |date=25 February 2024 |title=Bonanza for farmers as India stops flow of Ravi river into Pakistan |url=https://www.wionews.com/south-asia/india-stops-flow-of-ravi-river-into-pakistan-by-building-new-barrage-693724 |website=[[Wion]]}}</ref><ref>{{cite web |last=Sidhu |first=K B S |date=26 July 2023 |title=Punjab, its river waters and how SYL could become unnecessary |url=https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/punjab-ravi-river-barrage-8860517/ |url-access=subscription |website=[[The Indian Express]]}}</ref> এই পানী মূলতঃ পঞ্জাব আৰু উত্তৰাঞ্চলৰ পাহাৰীয়া ৰাজ্যসমূহত ব্যৱহাৰ কৰা হ'ব।<ref>{{cite web |title=Indus Waters Treaty 1960: Present Status of Development in India |url=https://www.pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1565906 |website=[[Press Information Bureau|PIB]] |publisher=Government of India}}</ref> ২০২১ চনত ভাৰতৰ কেন্দ্ৰীয় জল আয়োগে সিন্ধু অৱবাহিকাত মুঠ ১৪৪ মেগাৱাট ক্ষমতাৰ আঠটা ক্ষুদ্ৰ জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পক চুক্তিসম্মত বুলি প্ৰমাণিত কৰে আৰু ইয়াৰ তথ্য পাকিস্তানক অৱগত কৰা হয়।<ref name="ET">{{cite web |title=Government clears 8 hydropower projects on Indus in Ladakh |website=The Economic Times |date=2021-01-07 |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/energy/power/government-clears-8-hydropower-projects-on-indus-in-ladakh/articleshow/80154524.cms |agency=PTI}}</ref> == চুক্তিৰ পুনৰালোচনাৰ দাবী == {{see also|১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তান জল বিবাদ}} ২০০৩ চনত জম্মু-কাশ্মীৰ বিধানসভাই সৰ্বসন্মতিক্ৰমে সিন্ধু জল চুক্তি বাতিলৰ দাবীত প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰে আৰু ২০১৬ চনতো চুক্তিখনৰ পুনৰীক্ষণৰ দাবী জনায়। ৰাজ্যখনৰ বহু ৰাজনীতিবিদৰ মতে, চুক্তিখনৰ নিষেধাজ্ঞাৰ বাবে জলসিঞ্চন আৰু জলবিদ্যুৎ উন্নয়ন ব্যাহত হৈছে।<ref name="GK 26 Jul 2018">{{cite news |last=Khaki |first=Saadat Bilal |date=26 July 2018 |title=Indo-Pak and Hydro-politics |newspaper=[[Greater Kashmir]] |url=https://www.greaterkashmir.com/news/op-ed/indo-pak-and-hydro-politics/291555.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20180728071048/https://www.greaterkashmir.com/news/op-ed/indo-pak-and-hydro-politics/291555.html |archive-date=28 July 2018}}</ref><ref>{{cite news |title=Finally, J&K hires consultant to quantify Indus Water Treaty losses |newspaper=Greater Kashmir |date=20 February 2018 |url=http://www.greaterkashmir.com/news/kashmir/finally-j-k-hires-consultant-to-quantify-indus-water-treaty-losses/276330.html}}</ref><ref>{{cite news |title=Indus Water Treaty: Has it prevented Jammu & Kashmir from using their own resources? |newspaper=Down to Earth |date=10 April 2023 |url=https://www.downtoearth.org.in/blog/water/indus-water-treaty-has-it-prevented-jammu-kashmir-from-using-their-own-resources--88689}}</ref> ২০২৩ চনত ভাৰতে পাকিস্তানক চুক্তিখন পুনৰালোচনাৰ বাবে আনুষ্ঠানিক জাননী দিয়ে আৰু পাকিস্তানে চুক্তিৰ বিদ্যমান ব্যৱস্থাৰ অধীনতে বিষয়টো সমাধানৰ পোষকতা কৰে।<ref>{{cite news |date=January 28, 2023 |last=Sareen |first=Sushant |title=Indus Waters Treaty: Opening the waterfront |url=https://www.orfonline.org/expert-speak/indus-waters-treaty/ |publisher=[[Observer Research Foundation]]}}</ref><ref>{{cite news |title=Wishing away water woes |newspaper=[[Dawn (newspaper)|Dawn]] |url=https://www.dawn.com/news/1746179 |last=Sheikh|first=Ali Tauqeer|date=6 April 2023}}</ref> ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত কিশনগংগা আৰু ৰাটলে জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পক কেন্দ্ৰ কৰি মধ্যস্থতা বিশেষজ্ঞ (Neutral Expert) আৰু স্থায়ী সালিচি ন্যায়াধিকৰণ (Court of Arbitration)-ৰ অধিকাৰক্ষেত্ৰ সন্দৰ্ভত মতভেদৰ সৃষ্টি হয়। ২০২৩ চনত ন্যায়াধিকৰণে নিজৰ অধিকাৰক্ষেত্ৰ স্বীকাৰ কৰে আৰু ২০২৫ চনত মধ্যস্থতা বিশেষজ্ঞইও বিষয়সমূহ শুনানিৰ ক্ষমতা থকা বুলি প্ৰাথমিক সিদ্ধান্ত দিয়ে। চূড়ান্ত সিদ্ধান্ত ২০২৬ চনৰ ভিতৰত আশা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Indus Waters Western Rivers Arbitration (Pakistan v. India). Award on the competence of the CoA. |url=https://pca-cpa.org/en/cases/284/ |date=6 July 2023}}</ref><ref>{{cite web |title=Decision on Certain Issues Pertaining to the competence of the Neutral Expert |url=https://pcacases.com/web/sendAttach/67222 |date=7 January 2025}}</ref> ২০২৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত ভাৰতে চুক্তিখনৰ পুনৰীক্ষণৰ আনুষ্ঠানিক অনুৰোধ জনায়। ইয়াৰ প্ৰত্যুত্তৰত পাকিস্তানে চুক্তিখনৰ গুৰুত্ব পুনৰ উল্লেখ কৰি ইয়াৰ বিধানসমূহ মানি চলাৰ আহ্বান জনায়।<ref name="Times">{{cite web |title=After India seeks review of Indus Water Treaty, Pakistan urges 'compliance with pact' |website=The Times of India |date=2024-09-19 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/after-india-seeks-review-of-indus-water-treaty-pakistan-urges-compliance-with-pact/articleshow/113497076.cms }}</ref> === স্থগিতকৰণ === {{see|২০২৫ ভাৰত–পাকিস্তান সংকট}} ২০২৫ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত [[পেহেলগামৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ, ২০২৫|পেহেলগামৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ]]ৰ পিছত [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ (কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল)|কাশ্মীৰ]]ৰ [[পাহালগাম]]ৰ ওচৰত সংঘটিত ঘটনাক ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তাৰ প্ৰতি ভাবুকি বুলি উল্লেখ কৰি ভাৰত চৰকাৰে পাকিস্তানৰ সৈতে সম্পাদিত সিন্ধু জল চুক্তি স্থগিত কৰাৰ ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news |title=India Suspends Indus Water Treaty With Pakistan Day After Pahalgam Terror Attack That Killed 26 |url=https://www.ndtv.com/world-news/india-suspends-indus-water-treaty-with-pakistan-day-after-pahalgam-terror-attack-that-killed-26-8238399 |work=[[NDTV]] |date=23 April 2025 }}</ref> বিশ্ব বেংকে জনায় যে এই চুক্তিত তেওঁলোকৰ ভূমিকা কেৱল সুবিধাকাৰী (facilitator) হিচাপেই সীমিত, সেয়ে এই বিবাদত তেওঁলোকে হস্তক্ষেপ নকৰিব।<ref name="Hindu 25 Apr 2025">{{Cite news |last1=Koshy |first1=Jacob |last2=Haidar |first2=Suhasini |date=2025-04-25 |title=World Bank not informed of India's decision on Indus Waters Treaty |url=https://www.thehindu.com/news/national/world-bank-not-informed-of-indias-decision-on-indus-waters-treaty/article69489433.ece |access-date=2025-05-07 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite news |date=9 May 2025 |title=World Bank chief reacts to India's Indus Waters Treaty move: 'No role to play beyond…' |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/world-bank-chief-reacts-to-indias-indus-waters-treaty-move-no-role-to-play-beyond-101746782326449.html |access-date=9 May 2025 |work=Hindustan Times}}</ref> চুক্তি স্থগিত কৰাৰ পিছত ভাৰতে "স্বল্পম্যাদী দণ্ডমূলক ব্যৱস্থা" হিচাপে [[বাগলিহাৰ বান্ধ]]ৰ পৰা [[চেনাব নদী]]ৰ পানীৰ প্ৰবাহ বন্ধ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়।<ref>P. Vaidyanathan Iyer, Shubhajit Roy, [https://indianexpress.com/article/india/screws-tighten-on-pakistan-curb-on-water-flow-through-baglihar-crackdown-on-ships-trade-9981295/ Screws tighten on Pakistan: Curb on water flow through Baglihar; crackdown on ships, trade], The Indian Express, 4 May 2025.</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=Wn81GK_VhaE India Blocks Chenab Water Flow to Pakistan After Pahalgam Attack], The Indian Express, via YouTube, 25 April 2025.</ref> লগতে [[কিশনগংগা জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প#Drawdown flushing|জলাধাৰ পৰিষ্কাৰকৰণ (reservoir flushing)]]ৰ জৰিয়তে চালাল আৰু বাগলিহাৰ প্ৰকল্পৰ জলধাৰণ ক্ষমতা বৃদ্ধি কৰাৰ সিদ্ধান্তও লয়। এই কামসমূহ পাকিস্তানক আগতীয়াকৈ অৱগত নকৰাকৈ আৰু চুক্তিৰ বিধান উলংঘা কৰি অফ-চিজনত সম্পন্ন কৰা হয়।<ref> {{cite news |title=India starts work on hydro projects after suspending treaty with Pakistan – sources |work=Reuters |date=5 May 2025 |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/india-starts-work-hydro-projects-after-suspending-treaty-with-pakistan-sources-2025-05-05/}} </ref><ref>Jacob Koshy, [https://www.thehindu.com/news/national/post-indus-treaty-hold-india-triggers-untimely-water-release-from-jk-dams/article69541709.ece Post Indus treaty hold, India triggers untimely water release from J&K dams], The Hindu, 6 May 2025.</ref> এই পদক্ষেপসমূহে পাকিস্তানত বানপানী সৃষ্টি কৰাৰ গুজৱ সামাজিক মাধ্যমত প্ৰচাৰ হৈছিল। অৱশ্যে পাকিস্তানৰ [[Water and Power Development Authority]]-এ সেই দাবী খণ্ডন কৰি কয় যে সেই সময়ত পানীৰ স্তৰ স্বাভাৱিকেই আছিল।<ref>{{cite web | url=https://www.dw.com/en/flooding-in-pakistan-water-conflict-indus-water-treaty-disinformation/a-72393131 | title=Fact check: Did India trigger a flood in Pakistan? – DW – 04/30/2025 | website=[[Deutsche Welle]] }}</ref> সংবাদমতে, পাকিস্তানে সতৰ্ক কৰি দিয়ে যে যৌথ নদীসমূহৰ পানীৰ প্ৰবাহ ব্যাহত কৰাৰ যিকোনো ভাৰতীয় প্ৰচেষ্টাক যুদ্ধ ঘোষণা হিচাপে গণ্য কৰা হ'ব পাৰে আৰু ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত পাকিস্তানে [[পাকিস্তান আৰু গণবিধ্বংসী অস্ত্ৰ|পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ]] ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে।<ref>{{cite news |title=Pakistan threatens nuclear response if India attacks or disrupts water flow |work=Deccan Herald |date=5 May 2025 |url=https://www.deccanherald.com/india/pakistan-threatens-nuclear-response-if-india-attacks-or-disrupts-water-flow-3524953}}</ref> পাকিস্তানৰ প্ৰাক্তন বৈদেশিক মন্ত্ৰী [[বিলাৱাল ভুট্টো জৰ্দাৰী]]য়ে কমেও দুবাৰ যুদ্ধৰ ইংগিত দিছে। ২০২৫ চনৰ জুন মাহত পাহালগাম আক্ৰমণত পাকিস্তানৰ জড়িত থকাৰ অভিযোগত ভাৰতে চুক্তিখন স্থগিত কৰাৰ পিছত,<ref>{{Cite web |title=India Suspends Indus Waters Treaty, Shuts Attari Border In Strong Response To Pakistan |url=https://www.ndtv.com/world-news/india-suspends-indus-water-treaty-with-pakistan-day-after-pahalgam-terror-attack-that-killed-26-8238399 |access-date=2025-06-26 |website=NDTV |language=en}}</ref> বিলাৱালে কয় যে পানী ন্যায্যভাৱে ভাগ নকৰিলে পাকিস্তানে "ছয়োখন নদীৰ নিয়ন্ত্ৰণ সুনিশ্চিত" কৰিব।<ref>{{Cite web |title=As Bilawal Bhutto Threatens War Over Indus Pact, How India Move Impacts Pak |url=https://www.ndtv.com/world-news/pakistan-former-pakistan-foreign-minister-pahalgam-terror-attack-indias-suspension-of-indus-waters-treaty-could-lead-to-war-bilawal-bhutto-8756406 |access-date=2025-06-26 |website=NDTV |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Dawn.com |date=2025-06-23 |title=Either India shares water fairly or we will secure it from 'all 6 rivers': Bilawal |url=https://www.dawn.com/news/1919329 |access-date=2025-06-26 |website=DAWN.COM |language=en}}</ref> আগষ্ট মাহত সিন্ধ চৰকাৰৰ এক অনুষ্ঠানত তেওঁ পুনৰ কয় যে ভাৰতৰ তথাকথিত "চুক্তি উলংঘন" অব্যাহত থাকিলে পাকিস্তান যুদ্ধৰ কথা বিবেচনা কৰিবলৈ বাধ্য হ'ব পাৰে।<ref>{{Cite news |last=Chitre |first=Manjiri |date=2025-08-12 |title="Leaves Us With No Choice": After Asim Munir, Pak's Bilawal Bhutto Threatens India |url=https://www.ndtv.com/world-news/after-pakistani-army-chief-asim-munir-pakistani-politician-bilawal-bhuttos-war-threat-to-india-wont-bow-down-9067265 |work=NDTV}}</ref><ref>{{Cite web |last=Khan |first=Mohammad Hussain |date=2025-08-12 |title=Pakistan won't back down if India forces war, declares Bilawal |url=https://www.dawn.com/news/1930241 |access-date=2025-08-13 |website=DAWN.COM |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=2025-08-12 |title='We do not bow': Bilawal Bhutto issues warning to India over Indus Water Treaty; follows Pakistan army chief Asim Munir's nuclear threat |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/we-do-not-bow-bilawal-bhutto-issues-warning-to-india-over-indus-water-treaty-follows-pakistan-army-chief-asim-munirs-nuclear-threat/articleshow/123252008.cms |access-date=2025-08-13 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ২০২৫ চনৰ ১০ আগষ্টত ফ্ল'ৰিডাৰ টেম্পাত অনুষ্ঠিত এক নৈশ ভোজসভাত পাকিস্তানৰ সেনাপ্ৰধান [[আছিম মুনিৰ]]-এ সংবাদমতে কয় যে ভৱিষ্যতে ভাৰতে নিৰ্মাণ কৰা যিকোনো বান্ধ পাকিস্তানে "দহটা ক্ষেপণাস্ত্ৰেৰে" ধ্বংস কৰিব আৰু লগতে কয় যে সিন্ধু নদী ভাৰতৰ "পৈতৃক সম্পত্তি" নহয়।<ref>{{Cite web |last=Swami |first=Praveen |date=2025-08-10 |title=ThePrint Exclusive: Asim Munir's India nuke threat from US ballroom—'will take half the world down' |url=https://theprint.in/world/pakistan-army-chief-field-marshal-asim-munir-florida-speech-nuclear-threat-india/2718095/ |access-date=2025-08-12 |website=ThePrint |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Will wait for India to build dam, when they do so, we will destroy it: COAS |url=https://thecurrent.pk/will-wait-for-india-to-build-dam-when-they-do-so-we-will-destroy-it-coas |access-date=2025-08-12 |website=The Current}}</ref><ref>{{Cite web |last=Iqbal |first=Anwar |date=2025-08-11 |title=COAS says India won't be allowed to choke Indus River |url=https://www.dawn.com/news/1930030 |access-date=2025-08-12 |website=DAWN.COM |language=en}}</ref> ২০২৬ চনৰ জুন মাহত ভাৰতৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী [[এছ. জয়শংকৰ]]-এ কয় যে "পাকিস্তানে সীমান্তপাৰ সন্ত্ৰাসবাদ সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ নকৰালৈকে" চুক্তিখন স্থগিত হৈয়েই থাকিব। সেই মাহতেই ভাৰতৰ জলসম্পদ মন্ত্ৰী চি. আৰ. পাটিলে নিশ্চিত কৰে যে চুক্তিখন এতিয়াও স্থগিত অৱস্থাতে ৰখা হ'ব। ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত পাকিস্তানৰ প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰী [[খাজা আছিফ]]-এ পাকিস্তান চৰকাৰৰ স্থিতি পুনৰ ব্যক্ত কৰি যুদ্ধৰ ভাবুকি দিয়ে। আছিফৰ মন্তব্যৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত ভাৰতৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ মুখপাত্ৰ [[ৰণধীৰ জয়ছোৱাল]]-এ কয়, "এইধৰণৰ মন্তব্য পাকিস্তানে নিজৰ ব্যৰ্থতা ঢাকিবলৈ আৰু মানৱ অধিকাৰ উলংঘনৰ পৰা দৃষ্টি আঁতৰাবলৈ কৰা এক হতাশজনক চেষ্টা", লগতে তেওঁ "মনগঢ়া দাবী"সমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে নাকচ কৰে।<ref>{{Cite web |date=2026-06-22 |title=Pakistan warns it will ‘go to war’ over India’s attempts to control its water flows |url=https://www.independent.co.uk/asia/south-asia/india-pakistan-war-indus-water-treaty-b3000341.html |access-date=2026-06-24 |website=The Independent |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Service |first=Express News |date=2026-06-24 |title=MEA rebuffs Pakistani minister’s war remarks over Indus Waters Treaty suspension |url=https://www.newindianexpress.com/india/2026/Jun/24/mea-rebuffs-pakistani-ministers-war-remarks-over-indus-waters-treaty-suspension |access-date=2026-06-24 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত-পাক সম্পৰ্ক]] dlu19lp1l8oenn7pu1l9mn2k0z8xseo 616735 616734 2026-07-11T12:13:05Z Psneog 141 616735 wikitext text/x-wiki {{Infobox treaty | name = সিন্ধু জল চুক্তি(Indus Waters Treaty) <br/>सिंधु जल संधि<br/>سندھ طاس معاہدہ | long_name = ভাৰত চৰকাৰ আৰু পাকিস্তান চৰকাৰৰ মাজত নদীৰ সিন্ধু ব্যৱস্থাৰ জল ব্যৱহাৰ সম্পৰ্কীয় চুক্তি | image = Indus river.svg | caption = সিন্ধু নদী আৰু উপনৈসমূহ | type = দ্বিপাক্ষিক চুক্তি | date_signed = ১৯ ছেপ্তেম্বৰ ১৯৬০ | location_signed = কৰাচী, পাকিস্তান | date_effective = ১ এপ্ৰিল ১৯৬০ | condition_effective = দুয়োটা পক্ষৰ অনুমোদন | date_expiry = ২৩ এপ্ৰিল ২০২৫([[ভাৰত চৰকাৰ]] দ্বাৰা একপক্ষীয়ভাৱে স্থগিত) | depositor = [[বিশ্ব বেংক]] | languages = ইংৰাজী }} '''সিন্ধু জল সন্ধি বা সিন্ধু জল চুক্তি''' (IWT) হৈছে [[ভাৰত]] আৰু [[পাকিস্তান]]ৰ মাজত হোৱা এক জল বিতৰণ চুক্তি, যিখন [[বিশ্ব বেংক|বিশ্ব বেংকে]] ব্যৱস্থা আৰু আলোচনা কৰি [[সিন্ধু নদী]] আৰু ইয়াৰ উপনৈসমূহত উপলভ্য পানী ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name=Britannica>{{cite web|url=https://www.britannica.com/event/Indus-Waters-Treaty |author=Patricia Bauer|title=Indus Waters Treaty:India-Pakistan [1960]|website=Encyclopedia Britannica website|access-date=27 July 2020}}</ref><ref name=Newsweek>{{cite web|url=https://www.newsweekpakistan.com/the-rivers-run-wild/ |author=Daniel Haines|title=The Rivers Run Wild (Indus Waters Treaty-1960) – Nearly 60 Years Since Their Landmark Treaty, The Pakistan-India Water Dispute Remains Contentious |date=8 March 2017|website=Newsweek (magazine)|access-date=28 October 2019}}</ref><ref name="IWT">{{cite web |title=Full text of 'Indus Water Treaty' with Annexures, World Bank |date=1960 |url=https://treaties.un.org/doc/Publication/UNTs/Volume%20419/volume-419-I-6032-English.pdf |access-date=30 October 2014}}</ref><ref name="guardian">{{cite news |title=War over water |work=The Guardian |date=3 June 2002 |url=https://www.theguardian.com/world/2002/jun/03/kashmir.india1 |access-date=30 June 2018}}</ref> ১৯৬০ চনৰ ১৯ ​​ছেপ্টেম্বৰত [[কৰাচী]]ত তেতিয়াৰ ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[জৱাহৰলাল নেহৰু]] আৰু তেতিয়াৰ পাকিস্তানৰ ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু ফিল্ড মাৰ্শ্বাল [[আয়ুব খানে]] ইয়াক স্বাক্ষৰ কৰে।.<ref>{{cite news |title=How the Indus Treaty was signed |newspaper=The Hindu |date=28 September 2016 |url=http://www.thehindu.com/opinion/op-ed/How-the-Indus-Treaty-was-signed/article15002424.ece |access-date=30 October 2017}}</ref><ref name="Britannica" /> ২০২৫ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত ভাৰতৰ বৈদেশিক সচিবে ২০২৫ চনৰ বৈছাৰন উপত্যকাৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণৰ পিছত পাকিস্তানৰ সৈতে হোৱা সিন্ধু জল সন্ধি স্থগিত ৰখাৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref>{{Cite web |date=2025-04-23 |title=Indus Waters Treaty paused, no entry to Pakistanis: India responds to J&K attack |url=https://www.indiatoday.in/india/story/indus-water-treaty-suspended-attari-checkpost-shut-government-response-pahalgam-attack-2713599-2025-04-23 |access-date=2025-04-23 |website=India Today |language=en}}</ref> এই সন্ধিত ভাৰতত অৱস্থিত তিনিখন "পূব নদী" (বিয়াছ, ৰবি আৰু ছাটলেজ)ৰ পানীৰ ওপৰত থকা নিয়ন্ত্ৰণ ভাৰতক দিয়া হৈছে যাৰ ভাৰতলৈ গড় বাৰ্ষিক প্ৰবাহ ৪১ বিলিয়ন মিটাৰ কুইণ্টল, আনহাতে ভাৰতত অৱস্থিত তিনিখন "পশ্চিম নদী" (সিন্ধু, চেনাব আৰু ঝেলুম)ৰ পানীৰ ওপৰত থকা নিয়ন্ত্ৰণ পাকিস্তানক দিয়া হৈছে যাৰ পাকিস্তানলৈ গড় বাৰ্ষিক প্ৰবাহ ৯৯ বিলিয়ন মিটাৰ কুইণ্টল।<ref name=jk>{{cite news |last=Khaki |first=Saadat Bilal |title=Indo-Pak and Hydro-politics |newspaper=Greater Kashmir |date=26 July 2018 |url=https://www.greaterkashmir.com/news/op-ed/indo-pak-and-hydro-politics/291555.html}}</ref> ভাৰতত অৱস্থিত সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাই কঢ়িয়াই নিয়া মুঠ পানীৰ প্ৰায় ৩০% ভাৰতে পাইছিল আৰু বাকী ৭০% পাকিস্তানে পাইছিল।<ref name=pak1>{{cite web |title=Pakistan: Getting More from Water (see Table 3.1) |publisher=World Bank |url=http://documents.worldbank.org/curated/en/251191548275645649/pdf/133964-WP-PUBLIC-ADD-SERIES-22-1-2019-18-56-25-W.pdf |access-date=29 March 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.iwmi.cgiar.org/Publications/IWMI_Research_Reports/PDF/pub003/REPORT03.PDF|title=Integrated Water Resource Systems: Theory and Policy Implications|author1=Andrew Keller|author2=Jack Keller|access-date=31 January 2020|author3=David Seckler|archivedate=3 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303233639/http://www.iwmi.cgiar.org/Publications/IWMI_Research_Reports/PDF/pub003/REPORT03.PDF|deadurl=yes}}</ref> এই সন্ধিৰ জৰিয়তে ভাৰতে পশ্চিম নদীৰ পানী সীমিত জলসিঞ্চনৰ ব্যৱহাৰ আৰু সীমাহীন অব্যৱহাৰ যেনে-বিদ্যুৎ উৎপাদন, নৌ পৰিবহণ, সম্পত্তিৰ ভাসমান, মীন পালন আদিৰ বাবে অনুমতি দিয়ে।<ref>{{cite web|title=India's First Shot at the Indus Waters Treaty|url=https://www.hilal.gov.pk/eng-article/detail/NzA4OA==.html|access-date=3 July 2023|archivedate=3 July 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703170125/https://www.hilal.gov.pk/eng-article/detail/NzA4OA==.html|deadurl=yes}}</ref> ইয়াত পশ্চিম নদীৰ ওপৰত নিৰ্মাণ প্ৰকল্পৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰতৰ বাবে বিশদ নিয়ম নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে। সন্ধিৰ প্ৰস্তাৱনাত সদিচ্ছা, বন্ধুত্ব আৰু সহযোগিতাৰ মনোভাৱেৰে নদীৰ সিন্ধু ব্যৱস্থাৰ পৰা পানীৰ অনুকূল ব্যৱহাৰৰ বাবে প্ৰতিখন দেশৰ অধিকাৰ আৰু বাধ্যবাধকতাক স্বীকৃতি দিয়া হৈছে। যদিও এই সন্ধিখন দুয়োখন দেশৰ নিৰাপত্তা দিশৰ সৈতে কোনো কাৰণতে জড়িত নহয়, পাকিস্তান পূব আৰু পশ্চিম উভয় নদীৰ তলৰ ফালে থকা ৰাষ্ট্ৰ হোৱাৰ বাবে ভাৰতে বিশেষকৈ যুদ্ধৰ দৰে পৰিস্থিতিৰ সময়ত পাকিস্তানত বানপানী বা খৰাং পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে বুলি আশংকা কৰে।<ref>{{cite web |title=Preamble of Indus water treaty |url=http://siteresources.worldbank.org/INTSOUTHASIA/Resources/223497-1105737253588/IWT_01_TableofContents.pdf |access-date=30 October 2017}}</ref><ref>{{cite web |title=Indus Water Treaty: Review is not an Option |url=http://www.southasiaanalysis.org/node/2236 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171220210905/http://www.southasiaanalysis.org/node/2236 |url-status=usurped |archive-date=20 December 2017 |access-date=30 July 2018}}</ref> ১৯৪৭–১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তানী যুদ্ধৰ সময়ত ১৯৪৮ চনত নদী ব্যৱস্থাৰ ওপৰত জল অধিকাৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু আছিল ভাৰত-পাকিস্তানী জলবিবাদ। ১৯৬০ চনত এই সন্ধি অনুমোদনৰ পিছৰে পৰা ভাৰত আৰু পাকিস্তানে কেইবাটাও সামৰিক সংঘাতত লিপ্ত হোৱাৰ পিছতো কোনো ধৰণৰ জলযুদ্ধত লিপ্ত হোৱা নাই। সন্ধিৰ কাঠামোৰ ভিতৰত প্ৰদান কৰা আইনী পদ্ধতিৰ জৰিয়তে বেছিভাগ মতানৈক্য আৰু বিবাদ নিষ্পত্তি কৰা হৈছে।<ref>{{citation |last=Chaturvedi |first=A.K. |title=Indus Water Treaty: Options for India |journal=Scholar Warrior |publisher=Centre for Land Warfare Studies |date=Spring 2017 |url=http://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180709153909/https://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf |archive-date=9 July 2018 |access-date=24 April 2025 |archivedate=9 July 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180709153909/https://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf }}</ref> জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ সৈতে মোকাবিলা কৰিবলৈ বিশ্লেষকসকলে কিছুমান কাৰিকৰী নিৰ্দিষ্টতা পুনৰ-নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তা আৰু চুক্তিখনৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তা স্বীকাৰ কৰিলেও আজিৰ দিনত বিশ্বৰ অন্যতম সফল জল ভাগ-বতৰা প্ৰচেষ্টা বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>{{citation |title= Revisiting or Renegotiating the Indus Water Treaty – A Death Sentence for Peace in South Asia |url=https://crss.pk/revisiting-or-renegotiating-the-indus-water-treaty-a-death-sentence-for-peace-in-south-asia/|access-date=1 November 2024|date=2024}}</ref><ref>{{citation |title= Assessing the Indus Waters Treaty from a comparative perspective |url=https://www.researchgate.net/publication/326997347_Assessing_the_Indus_Waters_Treaty_from_a_comparative_perspective|access-date=18 August 2024|date=2020}}</ref><ref>{{citation |title='Scrapping water treaty is no solution', says Pakistan's Indus waters commissioner |url=https://www.thethirdpole.net/en/2014/10/03/scrapping-water-treaty-is-no-solution-says-pakistans-indus-waters-commissioner/?gclid=EAIaIQobChMI-93Z8Mey6AIVFraWCh0Vig69EAMYASAAEgKAOPD_BwE |access-date=23 March 2020 |date=2014 |archivedate=20 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210420130317/https://www.thethirdpole.net/en/2014/10/03/scrapping-water-treaty-is-no-solution-says-pakistans-indus-waters-commissioner/?gclid=EAIaIQobChMI-93Z8Mey6AIVFraWCh0Vig69EAMYASAAEgKAOPD_BwE }}</ref><ref name=indus>{{citation |first1=Gitanjali |last1=Bakshi |first2=Sahiba |last2=Trivedi |title=Indus Equation |publisher=Strategic Foresight Group |url=http://www.strategicforesight.com/publication_pdf/10345110617.pdf |date=2011 |access-date=28 October 2014}}</ref> ২০২৫ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত [[পেহেলগামৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ, ২০২৫|পেহেলগামৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ]] (2025 Pahalgam attack)-ৰ পিছত [[ভাৰত চৰকাৰ]]ে [[ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা]]জনিত উদ্বেগ আৰু [[Pakistan and state-sponsored terrorism|পাকিস্তানৰ ৰাষ্ট্ৰসমৰ্থিত সন্ত্ৰাসবাদ]]ৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰি এই চুক্তিখন স্থগিত ৰাখে।<ref>{{cite web |title=What is Indus Water Treaty and why could India and Pakistan ‘go to war’ over it? |url=https://www.independent.co.uk/asia/south-asia/india-indus-water-treaty-pakistan-warning-water-supply-b3005755.html |website=The Independent |access-date=1 July 2026 |language=en |date=30 June 2026}}</ref> ==চুক্তিৰ বিধানসমূহ== চুক্তিখনে [[সিন্ধু নদী অৱবাহিকা]] (Indus river basin)-ৰ ছয়খন প্ৰধান নদীক দুটা ভৌগোলিক শ্ৰেণীত বিভক্ত কৰিছে—তিনিখন পশ্চিমীয়া নদী: [[সিন্ধু নদী]], [[ঝিলম নদী]] আৰু [[চেনাব নদী]], আৰু তিনিখন পূৰ্বীয় নদী: [[শতদ্ৰু নদী]], [[বিয়াছ নদী]] আৰু [[ৰাৱি নদী]]। সিন্ধু জল চুক্তিৰ (IWT) প্ৰথম অনুচ্ছেদ অনুসৰি, এই পাঁচখন নদীৰ অন্তৰ্গত নহোৱা সিন্ধু নদী প্ৰণালীৰ (Indus system of rivers) যিকোনো নদী, উপনদী আৰু ইয়াৰ জলগ্ৰহণ অঞ্চল (catchment area), লগতে সিন্ধু নদীৰ [[জোৱাৰী খাল]] (creek), [[মোহনাৰ শাখা]] (delta channel), সংযোগী হ্ৰদ আদি সকলোকে সিন্ধু নদীৰ অংশ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>{{cite web |last=Missen |first=Riaz |date=21 April 2025 |title=Rethinking Floodwater To Heal The Indus Basin |url=https://thefridaytimes.com/21-Apr-2025/rethinking-floodwater-to-heal-the-indus-basin |website=[[The Friday Times]]}}</ref> চুক্তিখনৰ অধীনত, দ্বিতীয় অনুচ্ছেদ (১) অনুসৰি পাকিস্তানত অনুমোদিত জলব্যৱহাৰৰ পিছত পূৰ্বীয়া নদীসমূহৰ পানী ব্যৱহাৰৰ একচেটীয়া অধিকাৰ ভাৰতক দিয়া হৈছে। একেদৰে, ভাৰতত অনুমোদিত জলব্যৱহাৰৰ পিছত পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানী ব্যৱহাৰৰ একচেটীয়া অধিকাৰ পাকিস্তানৰ। IWT-ৰ চতুৰ্থ অনুচ্ছেদ (১৪)-ত উল্লেখ কৰা হৈছে যে, আন দেশৰ অপব্যৱহৃত (underutilized) পানী ব্যৱহাৰ কৰি গঢ়ি তোলা যিকোনো ব্যৱহাৰে কেৱল সময় অতিবাহিত হোৱাৰ বাবে পানী ব্যৱহাৰৰ অধিকাৰ (water use rights) লাভ নকৰে।<ref name=iwt1/> সামগ্ৰিকভাৱে, এই চুক্তিৰ ফলত নদীসমূহৰ পানী ভাগ-বতৰা কৰাৰ পৰিৱৰ্তে নদীসমূহকেই বিভাজন কৰা হৈছিল।<ref name="conflicts, p.98">{{Cite web |title=Water Sharing Conflicts Between Countries, and Approaches to Resolving Them |page=98 |publisher=Global Environment and Energy in the 21st century |location=Honolulu |url=http://www.gee-21.org/publications/pdf%20files/Conflictsbetweencountriesvol.3Jan.2004.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20070821023229/http://www.gee-21.org/publications/pdf%20files/Conflictsbetweencountriesvol.3Jan.2004.pdf |archive-date=August 21, 2007 }}</ref> চুক্তিখনত ১০ বছৰৰ এক অন্তৱৰ্তীকালীন ব্যৱস্থা (transition period) ৰখা হৈছিল। এই সময়ছোৱাত পাকিস্তানে পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানী ব্যৱহাৰৰ বাবে নিজৰ [[খাল]] (canal) ব্যৱস্থা নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ নকৰালৈকে ভাৰতে পূৰ্বীয়া নদীসমূহৰ পৰা পাকিস্তানৰ খালসমূহলৈ পানী যোগান ধৰিব লাগিছিল। IWT-ৰ পঞ্চম অনুচ্ছেদ (৫.১) অনুসৰি, পাকিস্তানৰ পঞ্জাব প্ৰদেশত পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানীৰে জলসিঞ্চনৰ বাবে নতুন [[হেডৱৰ্কছ]] (headworks) আৰু খাল ব্যৱস্থা নিৰ্মাণৰ ব্যয় বহন কৰিবলৈ ভাৰতে ৬২,০৬০,০০০ পাউণ্ড ষ্টাৰ্লিং (সোণৰ মানদণ্ড (gold standard) প্ৰচলিত থকাৰ সময়ত প্ৰায় ১২৫ মেট্ৰিক টন সোণৰ সমমূল্য) এক নিৰ্দিষ্ট অৰ্থসাহায্য আগবঢ়াবলৈও সন্মত হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Powell |first=Lydia |date=24 October 2016 |title=The struggle for power over Indus |url=https://www.orfonline.org/research/struggle-for-power-over-indus |website=[[Observer Research Foundation]]}}</ref> এই অন্তৱৰ্তীকাল ১৯৬৫ চনৰ [[ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধ, ১৯৬৫|ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধ]] (Indo-Pakistani War of 1965)-ৰ সৈতে একে সময়তে পৰিছিল, তথাপিও ভাৰত চুক্তি অনুসৰি পাকিস্তানলৈ পানী যোগান ধৰি গৈছিল আৰু বাৰ্ষিক কিস্তিও পৰিশোধ কৰি গৈছিল।<ref>{{cite web |last1=Shreyan |first1=Sengupta |date=2013 |title=Transboundary water disputes |url=https://www.files.ethz.ch/isn/152272/c944f0b31d28e3bf15001c4e4a3e6c97.pdf |publisher=[[Kalinga Institute of Industrial Technology]], Bhubaneswar|website=[[ETH Zurich]]}}</ref><ref name="Garg">{{Cite book |last=Garg |first=Santosh Kumar |title=International and Interstate River Water Disputes |pages=54–55 |publisher=Laxmi Publications |year=1999 |isbn=81-7008-068-1 |url=https://books.google.com/books?id=nrcqGF3agsEC&q=Ravi%20River&pg=PA98 }}</ref><ref name=iwt1/> দুয়োখন দেশেই সিন্ধু নদী প্ৰণালীৰ তথ্য বিনিময় আৰু পানীৰ সৰ্বোত্তম ব্যৱহাৰৰ বাবে সহযোগিতা কৰিবলৈ সন্মত হৈছিল। এই উদ্দেশ্যে প্ৰতিখন দেশৰ এজনকৈ আয়ুক্ত লৈ [[স্থায়ী সিন্ধু আয়োগ]] (Permanent Indus Commission) গঠন কৰা হয়। চুক্তিৰ প্ৰয়োগ, ব্যাখ্যা বা উলংঘন সম্পৰ্কে ভৱিষ্যতে উদ্ভৱ হোৱা মতভেদ আৰু বিবাদ নিষ্পত্তিৰ বাবে আয়োগে নিৰ্ধাৰিত পদ্ধতি অনুসৰণ কৰে। এই আয়োগে [[ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধ আৰু সংঘাত]] (Indo-Pakistani wars and conflicts)-ৰ চাৰিখন যুদ্ধৰ মাজতো নিজৰ কাৰ্যকলাপ অব্যাহত ৰাখিছিল আৰু পৰিদৰ্শন, তথ্য বিনিময় আৰু পাৰস্পৰিক ভ্ৰমণৰ জৰিয়তে পৰামৰ্শ আৰু বিবাদ নিষ্পত্তিৰ এক স্থায়ী ব্যৱস্থা হিচাপে কাম কৰি আহিছিল। বছৰত অন্ততঃ এবাৰ সম্ভাৱ্য বিবাদ আৰু সহযোগিতামূলক ব্যৱস্থা আলোচনা কৰিবলৈ আয়োগৰ বৈঠক অনুষ্ঠিত হ'ব লাগে।<ref>{{cite web |last=Kakakhel |first=Shafqat |date=22 April 2023 |title=Energizing the Indus Waters Treaty |url=https://www.thenews.com.pk/print/1063198-energizing-the-indus-waters-treaty |archive-url=https://web.archive.org/web/20230423075934/https://www.thenews.com.pk/print/1063198-energizing-the-indus-waters-treaty |archive-date=23 April 2023 }}</ref> অষ্টম অনুচ্ছেদ (৮) অনুসৰি, দুয়োজন আয়ুক্তে আয়োগৰ কাৰ্যকলাপ সম্পৰ্কে দুয়োখন দেশৰ ওচৰত বছৰি এক প্ৰতিবেদন দাখিল কৰিব লাগিছিল। যদি যিকোনো পক্ষই এনে কোনো অভিযান্ত্ৰিক প্ৰকল্প (engineering works) নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা কৰে যাৰ ফলত আন পক্ষ প্ৰভাৱিত হ'ব পাৰে, তেন্তে সেই পৰিকল্পনাৰ বিষয়ে আগতীয়াকৈ আন পক্ষক অৱগত কৰিব লাগিব আৰু সংশ্লিষ্ট তথ্য প্ৰদান কৰিব লাগিব। [[চালাল জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]] (Salal Hydroelectric Power Station) দুয়োখন দেশৰ পাৰস্পৰিক চুক্তিৰ ভিত্তিত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Agreement for the Salal project between India and Pakistan dated 14 April 1978 |url=http://www.commonlii.org/in/other/treaties/INTSer/1978/18.pdf |access-date=13 June 2018}}</ref> [[তুলবুল প্ৰকল্প]] (Tulbul Project) ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত দীৰ্ঘদিনীয়া আলোচনাৰ পাছতো এতিয়াও অনুমোদনৰ অপেক্ষাত আছে।<ref>{{cite web |title=Revitalising the Tulbul Navigation Project for Jammu and Kashmir's Development |website=natstrat.org |date=26 May 2025 |url=https://www.natstrat.org/articledetail/publications/revitalising-the-tulbul-navigation-project-for-kashmir-s-development-200.html |access-date=13 June 2025 }}</ref><ref>{{cite web |last=Irfan |first=Shams |date=27 June 2010 |title=Wullar Barrage: An Unresolved 'Question' |url=https://kashmirlife.net/wullar-barrage-an-unresolved-question-601/ |website=Kashmir Life}}</ref> বিবাদ বা মতানৈক্যৰ ক্ষেত্ৰত, [[স্থায়ী সালিচ আদালত]] (Court of Arbitration) (CoA) অথবা এজন নিৰপেক্ষ কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞ (Neutral Expert)-ৰ ওচৰলৈ বিষয়টো নিষ্পত্তিৰ বাবে প্ৰেৰণ কৰা হয়। কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞৰ সিদ্ধান্ত অনুসৰি [[বাগলিহাৰ বান্ধ]] (Baglihar Dam) আৰু স্থায়ী সালিচ আদালতৰ ৰায় অনুসৰি [[কিশনগংগা জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]] (Kishanganga Hydroelectric Plant)-ৰ বিবাদ নিষ্পত্তি কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Baglihar Hydroelectric Plant: Expert Determination |url=http://siteresources.worldbank.org/SOUTHASIAEXT/Resources/223546-1171996340255/BagliharSummary.pdf |access-date=15 April 2018}}</ref><ref>{{cite web |title=The Baglihar difference and its resolution process – a triumph for the Indus Waters Treaty? |date=2008 |url=https://www.internationalwaterlaw.org/bibliography/articles/Salman/Baglihar.pdf }}</ref><ref>{{cite web |title=Verdict of Permanent Court of Arbitration on Kishanganga Hydroelectric Plant |date=February 2013 |url=https://pca-cpa.org/en/cases/20/ }}</ref> পাকিস্তানে ৮৫০ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন [[ৰাটলে জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]] (Ratle Hydroelectric Plant)-ৰ ক্ষেত্ৰত চুক্তি উলংঘনৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰি স্থায়ী সালিচ আদালত গঠনৰ দাবী জনাইছে, আনহাতে ভাৰতে এজন নিৰপেক্ষ কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞ নিয়োগৰ অনুৰোধ জনাইছে।<ref>{{cite news |title=Controversial Kishenganga and Ratle hydropower projects: WB to hand over projects' papers to arbiters, neutral experts on 21st |url=https://www.thenews.com.pk/print/1010774-controversial-kishenganga-and-ratle-hydropower-projects-wb-to-hand-over-projects-papers-to-arbiters-neutral-experts-on-21st }}</ref><ref>{{cite news |title=World Bank Makes Appointments Under the Indus Waters Treaty |url=https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2022/10/17/world-bank-makes-appointments-under-indus-waters-treaty |website=World Bank |date=2022 }}</ref> আনহাতে, পাকিস্তানে ৰাভি আৰু চতলুজ নদী পাকিস্তানত প্ৰৱেশ কৰাৰ আগতেই অৱবাহিকা অঞ্চলত ভূগৰ্ভস্থ পানী বিভিন্ন উদ্দেশ্যে ব্যৱহাৰ কৰি থাকিলেও, ভাৰতে এতিয়ালৈকে IWT-ৰ দ্বিতীয় অনুচ্ছেদ উলংঘনৰ অভিযোগ তোলা নাই। পাকিস্তানে নিজৰ অঞ্চলত নদীৰ বানপানী হ্ৰাস আৰু ভাৰতৰ [[কচ্ছৰ মহান ৰাণ]] (Great Rann of Kutch) অঞ্চলত বানপানী বৃদ্ধি কৰাৰ উদ্দেশ্যে [[নদী প্ৰশিক্ষণ]] (river training) কাঠামোও নিৰ্মাণ কৰিছে, যিটো IWT-ৰ চতুৰ্থ অনুচ্ছেদ (৩ক) উলংঘন কৰে।<ref>{{cite web |title=Indus Basin Floods |publisher=Asian Development Bank |date=2013 |url=https://www.adb.org/sites/default/files/publication/30431/indus-basin-floods.pdf }}</ref> ভাৰতীয় প্ৰকল্পসমূহৰ বিৰুদ্ধে পাকিস্তানে বাৰে বাৰে আপত্তি উত্থাপন কৰি স্থায়ী সালিচ আদালতৰ ওচৰ চাপি থকাটো শেষত IWT বাতিল হোৱাৰ কাৰণো হ'ব পাৰে, যদি আদালতৰ ৰায়সমূহে চুক্তিৰ বিধানসমূহৰ বিস্তৃত ব্যাখ্যা আগবঢ়ায়।<ref>{{cite news |title=Pakistan to take Kishanganga Dam dispute to International Court of Arbitration |newspaper=Arab News |url=http://www.arabnews.com/node/1316126/world |access-date=22 July 2018}}</ref> অৱশ্য়ে ভাৰতে চুক্তিখন স্থগিত কৰাৰ পাছত ওপৰোক্ত ব্য়ৱস্থাসমূহ অনিশ্চয়তাৰ সন্মুখীন হৈছে। === স্থায়ী সিন্ধু আয়োগ === স্থায়ী সিন্ধু আয়োগ (Permanent Indus Commission, PIC) হৈছে [[ভাৰত]] আৰু [[পাকিস্তান]]ৰ প্ৰতিনিধিসকলক লৈ গঠিত এক [[দ্বিপাক্ষিকতা|দ্বিপাক্ষিক]] সংস্থা, যি [[সিন্ধু জল চুক্তি]] (IWT)-ৰ বিধানসমূহৰ কাৰ্যকৰীকৰণ আৰু পৰিচালনা তদাৰক আৰু নিশ্চিত কৰাৰ উদ্দেশ্যে স্থাপন কৰা হৈছিল।<ref name="IWT2">{{cite web |date=1960 |title=Full text of 'Indus Water Treaty' with Annexures, World Bank |url=https://treaties.un.org/doc/Publication/UNTs/Volume%20419/volume-419-I-6032-English.pdf |accessdate=30 October 2014}}</ref> ইয়াৰ মূল দায়িত্ব হৈছে দুয়োখন দেশৰ মাজত সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ পানীৰ ব্যৱহাৰ আৰু বণ্টন সম্পৰ্কীয় বিষয়ত সহযোগিতা বৃদ্ধি কৰা আৰু উদ্ভৱ হোৱা সমস্যাসমূহৰ সমাধান কৰা। ভাৰত আৰু পাকিস্তান চৰকাৰৰ মাজত দীঘলীয়া আলোচনাৰ অন্তত ১৯৬০ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত [[বিশ্ব বেংক]]ৰ বিবাদ নিষ্পত্তিৰ নিশ্চয়তাত সিন্ধু জল চুক্তি স্বাক্ষৰিত হয়। এই চুক্তি অনুসৰি পশ্চিমৰ তিনিখন নদী—[[ঝিলম নদী|ঝিলম]], [[চেনাব নদী|চেনাব]] আৰু [[সিন্ধু নদী|সিন্ধু]]—ৰ পানী পাকিস্তানলৈ আৰু পূবৰ তিনিখন নদী—[[ৰাৱি নদী|ৰাৱি]], [[ব্যাস নদী|ব্যাস]] আৰু [[শতদ্ৰু নদী|শতদ্ৰু]]—ৰ পানী ভাৰতলৈ আবণ্টন কৰা হয়। এই ছয়খন নদীক একেলগে "সিন্ধু নদী ব্যৱস্থা" (Indus System of Rivers, ISR) বুলি কোৱা হয়। PIC-য়ে চুক্তিৰ অধীনত দুয়োখন দেশৰ মাজৰ আনুষ্ঠানিক যোগাযোগৰ মাধ্যম হিচাপে কাম কৰে আৰু যিকোনো মতানৈক্য নিষ্পত্তিৰ প্ৰথম পৰ্যায়। যদি PIC পৰ্যায়ত কোনো সমাধানত উপনীত হ'ব নোৱাৰে, তেন্তে চুক্তিত নিৰ্ধাৰিত কাৰিকৰী মতানৈক্যসমূহ [[নিৰপেক্ষ বিশেষজ্ঞ]]ৰ ওচৰলৈ প্ৰেৰণ কৰিব পাৰি, অথবা দুয়োখন চৰকাৰে [[স্থায়ী সালিচি আদালত]] (Permanent Court of Arbitration, PCA)-ৰ কাষ চাপিব পাৰে। যদি চৰকাৰ দুয়েও সমাধানত উপনীত হ'ব নোৱাৰে, তেন্তে চুক্তিখনে সালিচিৰ (arbitration) ব্যৱস্থা প্ৰদান কৰিছে। বৰ্তমান বিশ্ব বেংকৰ ভূমিকা চুক্তিৰ পৰিশিষ্ট F আৰু G-ত উল্লেখ কৰা সীমাৰ ভিতৰতে সীমাবদ্ধ।<ref>{{cite web |title=See last page of Indus water treaty |url=http://siteresources.worldbank.org/INTSOUTHASIA/Resources/223497-1105737253588/IndusWatersTreaty1960.pdf |accessdate=28 July 2019 |publisher=World Bank}}</ref> স্থায়ী সালিচি আদালতে স্থগিতাদেশ (stay order) দিব পাৰে, কিন্তু নিৰপেক্ষ বিশেষজ্ঞৰ এনে ক্ষমতা নাই।<ref name="stay">{{cite web |date=18 October 2022 |title=WB steps in to mediate Indo-Pak water dispute |url=https://tribune.com.pk/story/2382166/wb-steps-in-to-mediate-indo-pak-water-dispute |accessdate=24 October 2022|last=Rana|first=Shahbaz|website=[[The Express Tribune]]}}</ref> পাকিস্তানৰ সিন্ধু জল আয়ুক্তৰ নিজা ৱেবছাইট আছে আৰু আগ্ৰহী পাঠকৰ বাবে কিছুমান নথিপত্ৰ তাত প্ৰকাশ কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Web site of 'Pakistan Commissioner for Indus Waters' |url=https://mowr.gov.pk/index.php/pciw/ |accessdate=28 July 2019}}</ref><ref>{{cite web |title=Pakistan Commissioner for Indus Waters (Documents) |url=https://mowr.gov.pk/index.php/download-3/ |accessdate=28 July 2019}}</ref> আনহাতে ভাৰতৰ সিন্ধু জল আয়ুক্তই কোনো ৱেবছাইট পৰিচালনা নকৰে। তদুপৰি, দুয়োখন দেশৰ আয়ুক্তই বাৰ্ষিক প্ৰতিবেদনসমূহ সাধাৰণ জনতাৰ বাবে অনলাইনত উপলব্ধ নকৰে, যাৰ ফলত জনসাধাৰণে প্ৰায়ে সংবাদ মাধ্যমৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিবলগীয়া হয়। ১৯৬০ চনত চুক্তিখন অনুমোদিত হোৱাৰ পিছৰে পৰা ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত পানীক কেন্দ্ৰ কৰি কোনো যুদ্ধ হোৱা নাই। অধিকাংশ মতানৈক্য আৰু বিবাদ চুক্তিখনত উল্লেখ থকা আইনী প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে নিষ্পত্তি কৰা হৈছে। দুয়োখন দেশৰ মাজত দুবাৰ যুদ্ধ আৰু বহু উত্তেজনাপূৰ্ণ পৰিস্থিতি সৃষ্টি হোৱাৰ পিছতো এই চুক্তিক বিশ্বৰ আটাইতকৈ সফল আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নদী-পানী বণ্টন ব্যৱস্থাসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি গণ্য কৰা হয়। [[ছালাল জলবিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ|ছালাল বান্ধ]] দুয়োখন দেশৰ পাৰস্পৰিক চুক্তিৰ ভিত্তিত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Agreement for the Salal project between India and Pakistan dated 14 April 1978 |url=http://www.commonlii.org/in/other/treaties/INTSer/1978/18.pdf |accessdate=13 June 2018}}</ref> [[তুলবুল প্ৰকল্প]] ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত দীঘলীয়া আলোচনাৰ পিছতো বহু দশক ধৰি অনুমোদনৰ অপেক্ষাত আছে।<ref>{{cite web |date=27 June 2010 |title=Wullar Barrage: An Unresolved 'Question' |url=https://kashmirlife.net/wullar-barrage-an-unresolved-question-601/ |accessdate=29 August 2018}}</ref> [[বাগলিহাৰ বান্ধ|বাগলিহাৰ জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]]ৰ ক্ষেত্ৰত নিৰপেক্ষ বিশেষজ্ঞৰ সিদ্ধান্ত মানি লোৱা হৈছিল আৰু [[কিশনগংগা জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]]ৰ ক্ষেত্ৰত স্থায়ী সালিচি আদালতৰ ৰায় অনুসৰণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Baglihar Hydroelectric Plant: Expert Determination |url=http://siteresources.worldbank.org/SOUTHASIAEXT/Resources/223546-1171996340255/BagliharSummary.pdf |accessdate=15 April 2018}}</ref><ref>{{cite web |date=2008 |title=The Baglihar difference and its resolution process - a triumph for the Indus Waters Treaty? |url=https://www.internationalwaterlaw.org/bibliography/articles/Salman/Baglihar.pdf |accessdate=22 September 2017}}</ref><ref>{{cite web |date=February 2013 |title=Verdict of Permanent Court of Arbitration on Kishanganga Hydroelectric Plant |url=https://pcacases.com/web/sendAttach/1681 |accessdate=22 September 2017}}</ref> পাকিস্তানে ৮৫০ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন [[ৰাতলে জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]]ক লৈ চুক্তি উলংঘনৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰিছে।<ref name="stay" /><ref>{{cite news |title=Pak 'diplomatic sabotage' busted: India to go ahead with Ratle hydroelectric project, govt to send team to J&K |url=https://www.timesnownews.com/india/article/pakistan-india-ratle-hydroelectric-project-indus-water-treaty-agreement-chenab-shahpur-kandi-dam-project-ujh-multipurpose-project-jammu-and-kashmir/310636 |accessdate=21 January 2019|date=7 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181107145559/https://www.timesnownews.com/india/article/pakistan-india-ratle-hydroelectric-project-indus-water-treaty-agreement-chenab-shahpur-kandi-dam-project-ujh-multipurpose-project-jammu-and-kashmir/310636|archive-date=7 November 2018|work=[[Times Now]]}}</ref> আনহাতে, ভাৰতে এতিয়ালৈকে পাকিস্তানৰ বিৰুদ্ধে সিন্ধু জল চুক্তি উলংঘনৰ কোনো আনুষ্ঠানিক অভিযোগ উত্থাপন কৰা নাই। ==পটভূমি আৰু ইতিহাস== {{Main|১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তান জল বিবাদ}} সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ পানীৰ মূল উৎস [[তিব্বত]] আৰু [[হিমাচল প্ৰদেশ]] আৰু [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ]]ৰ [[হিমালয়]] পৰ্বতমালা।<ref>{{Cite book |last=Gulia |first=K. S. |url=https://books.google.com/books?id=ugFIz7ph-kEC&pg=PA79 |title=Discovering Himalaya: Tourism Of Himalayan Region (2 Vols.) |date=2007 |publisher=Gyan Publishing House |isbn=978-81-8205-410-3 |page=79 }}</ref> এই নদীসমূহ [[পঞ্জাব]] আৰু [[সিন্ধ]] প্ৰদেশৰ মাজেৰে বৈ গৈ কৰাচীৰ দক্ষিণে [[আৰব সাগৰ]] আৰু গুজৰাটৰ [[কোৰি ক্ৰিক]]ত মিলিত হয়।<ref>{{cite web |title=Interactive map – Indus system of rivers |publisher=The Third Pole |url=https://www.thethirdpole.net/indus/ |access-date=24 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20160410005945/http://www.thethirdpole.net/indus/|archive-date=10 April 2016}}</ref><ref>{{Cite report |title=Report on the Ravi and Beas Water Tribunal |publisher=Government of India, Ministry of Water Resources |page=59 |year=1987 |url=http://www.cwc.gov.in/sites/default/files/Ravi-%20Beas%20Waters%20Tribunal%20Report%201987.pdf }}</ref> পাকিস্তানত গড়ে প্ৰতি বছৰে উপলব্ধ পানী সম্পদৰ পৰিমাণ প্ৰায় ২০৩.১ বিলিয়ন ঘনমিটাৰ (BCM) <!-- the following "Convert" module data needs to be fixed in aswiki: {{convert|203.1|e9m3|e6acre-ft|abbr=unit|order=flip}} --> ।<ref name="World Bank Pakistan 2019">{{cite report |title=Pakistan: Getting More from Water |last1=Young |first1=William J. |last2=Anwar |first2=Arif |last3=Bhatti |first3=Tousif |last4=Borgomeo |first4=Edoardo |last5=Davies |first5=Stephen |last6=Garthwaite |first6=William R. |last7=Gilmont |first7=E. Michael |last8=Leb |first8=Christina |last9=Lytton |first9=Lucy |last10=Makin |first10=Ian |last11=Saeed |first11=Basharat |display-authors=1 |date=2019 |publisher=Water Security Diagnostic, World Bank |at=Table 1.2 |quote=External – Indus (including Kabul), Jhelum, Chenab: 170.5 BCM; Internal – surface runoff: 32.6 BCM |url=http://documents.worldbank.org/curated/en/251191548275645649/pdf/133964-WP-PUBLIC-ADD-SERIES-22-1-2019-18-56-25-W.pdf}}</ref><ref name="World Bank Pakistan 2021">{{cite report |title=Groundwater in Pakistan's Indus Basin: Present and Future Prospects |publisher=World Bank |year= |url=https://documents1.worldbank.org/curated/en/501941611237298661/pdf/Groundwater-in-Pakistan-s-Indus-Basin-Present-and-Future-Prospects.pdf|last=Lytton|first=Lucy|date=2021|last2=Ali|first2=Akthar|last3=Garthwaite|first3=Bill|last4=Punthakey|first4=Jehangir F.|last5=Saeed|first5=Basharat}}</ref> পূৰ্বতে এই নদীসমূহৰ পাৰত কেৱল সৰু পৰিসৰৰ জলসিঞ্চিত কৃষিভূমি আছিল। কিন্তু বিগত এক শতিকাত বিস্তৃত খাল আৰু জলসংৰক্ষণ ব্যৱস্থা গঢ়ি উঠাৰ ফলত ২০০৯ চনৰ ভিতৰত কেৱল পাকিস্তানতে ৪৭ বিলিয়ন ঘনমিটাৰ (BCM) <!-- Fix: {{convert|47|e6acre|km2}} -->-তকৈ অধিক ভূমিত জলসিঞ্চনৰ সুবিধা উপলব্ধ হয়, যি পৃথিৱীৰ বৃহত্তম নদী-ভিত্তিক জলসিঞ্চন ব্যৱস্থাসমূহৰ অন্যতম।<ref>{{cite journal |title=Pakistan: Indus Basin Water Strategy – Past, Present and Future |journal=The Lahore Journal of Economics |date=September 2010 |pages=187–211 |url=http://www.lahoreschoolofeconomics.edu.pk/EconomicsJournal/Journals/Volume%2015/Issue%20SP/09%20Dr%20Shahid%20Chaudhry%20EDITED%20TTC11-10-10.pdf |archive-date=19 February 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180219125230/http://www.lahoreschoolofeconomics.edu.pk/EconomicsJournal/Journals/Volume%2015/Issue%20SP/09%20Dr%20Shahid%20Chaudhry%20EDITED%20TTC11-10-10.pdf |last=Chaudhry|first=Shahid Amjad}}</ref> ভৌগোলিক ভিত্তিত নহয়, ধৰ্মৰ ভিত্তিত সংঘটিত [[ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ বিভাজন]]ৰ ফলত [[১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তান জল বিবাদ]]ৰ সূচনা হয়।<ref name=":1">{{Cite journal |last=Ali |first=Raja Nazakat |last2=Rehman |first2=Faiz ur |last3=Wani |first3=Mahmood ur Rehman |date=Spring 2015 |title=Indus Water Treaty between Pakistan and India: From Conciliation to Confrontation |url=https://www.qurtuba.edu.pk/thedialogue/The%20Dialogue/10_2/Dialogue_April_June2015_166-181.pdf |journal=The Dialogue |volume=X |issue=2 |via=qurtuba.edu.pk|pages=166–181}}</ref> নতুনকৈ গঠিত দুয়োখন দেশৰ মাজত একক আৰু আন্তঃসংযুক্ত জলসিঞ্চন ব্যৱস্থাৰ পানী কেনেকৈ ভাগ-বতৰা আৰু পৰিচালনা কৰা হ'ব, তাক লৈ মতবিৰোধৰ সৃষ্টি হয়। তদুপৰি, বিভাজনৰ ফলত সিন্ধু নদী অৱবাহিকাৰ উৎস নদীসমূহ ভাৰতৰ ভূখণ্ডত পৰে। পাকিস্তানে আশংকা কৰিছিল যে, পাকিস্তানলৈ পানী কঢ়িয়াই অনা [[উপনদী]]সমূহৰ ওপৰত ভাৰতৰ নিয়ন্ত্ৰণ স্থাপিত হ'লে দেশখনৰ জীৱিকা বিপদাপন্ন হ'ব। আনহাতে, ভাৰতেও অৱবাহিকাটোৰ উন্নয়নৰ নিজা পৰিকল্পনা লৈ আগবাঢ়িছিল। কিন্তু পাকিস্তানৰ দৃষ্টিত কৃষিভূমিৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় পানীৰ মূল উৎসক লৈ এই সংঘাত অস্তিত্বৰ সৈতে জড়িত বিষয় আছিল।<ref>{{cite web |author=Singh |first=SK |date=29 January 2024 |title=India's Approach To Indus Water Treaty: National Security Perspective |url=https://cenjows.in/indias-approach-to-indus-water-treaty-national-security-perspective/ |publisher=Centre for Joint Warfare Studies|archive-url=https://web.archive.org/web/20240201213205/https://cenjows.in/indias-approach-to-indus-water-treaty-national-security-perspective/|archive-date=1 February 2024|url-status=dead}}</ref> বিভাজনৰ প্ৰথম কেইবছৰত সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ পানী [[১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তান জল বিবাদ|১৯৪৮ চনৰ ৪ মে'ৰ আন্তঃ-ড'মিনিয়ন চুক্তি]] (Inter-Dominion Accord)-ৰ জৰিয়তে বণ্টন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Bambanwala-Ravi-Bedian Link Canal, Raiya Branch to the Rescue |url=http://odysseuslahori.blogspot.com/2015/09/bambanwala-ravi-bedian-link-canal-raiya.html |access-date=29 October 2019 |website=Salman Rashid}}</ref> এই চুক্তি অনুসৰি, পাকিস্তান চৰকাৰে বাৰ্ষিক ধন পৰিশোধ কৰাৰ বিনিময়ত ভাৰতে বিদ্যমান খালসমূহৰ জৰিয়তে পাকিস্তানৰ অংশলৈ প্ৰয়োজনীয় পৰিমাণৰ পানী এৰি দিয়াৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite web |title=Inter-Dominion Agreement Between the Government of India and the Government of Pakistan, on the Canal Water Dispute Between East and West Punjab |url=https://www.internationalwaterlaw.org/documents/regionaldocs/punjab-canal.html |access-date=21 October 2019}}</ref> এই ব্যৱস্থাটো তাৎক্ষণিক প্ৰয়োজন পূৰণৰ উদ্দেশ্যে গ্ৰহণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াৰ পিছত স্থায়ী সমাধান বিচাৰি আলোচনা আৰম্ভ হয়।<ref name=":1" /> কিন্তু কোনো পক্ষই নিজৰ স্থিতিৰ পৰা আঁতৰি আহিবলৈ ইচ্ছুক নাছিল, ফলত আলোচনা অচলাৱস্থাত উপনীত হয়। ভাৰতৰ দৃষ্টিভংগী আছিল যে, ভাৰতক পাকিস্তানলৈ নদীৰ পানী ঘূৰাই দিয়াৰ বাবে বাধ্য কৰাৰ কোনো উপায় পাকিস্তানৰ হাতত নাছিল। আনহাতে, পাকিস্তানে বিষয়টো [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ন্যায় আদালত]]লৈ নিয়াৰ প্ৰস্তাৱ দিছিল যদিও, ভাৰতে এই যুক্তি দি সেয়া নাকচ কৰে যে, এই বিবাদ কেৱল দ্বিপাক্ষিক আলোচনাৰ জৰিয়তেহে সমাধান হ'ব লাগে।<ref>{{cite news |last=Lavakare |first=Arvind |date=19 September 2015 |title=Recalling the Indus Water Treaty or Nehru's Sixth Blunder |url=http://indiafacts.org/recalling-the-indus-water-treaty-or-nehrus-sixth-blunder/ |newspaper=India Facts}}</ref> === বিশ্ব বেংকৰ ভূমিকা === ১৯৫১ চনত [[টেনেচি ভেলী অথৰিটি]] আৰু [[মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ পাৰমাণৱিক শক্তি আয়োগ]]ৰ প্ৰাক্তন অধ্যক্ষ [[ডেভিড লিলিয়েনথাল]]-এ ভাৰতীয় উপমহাদেশ ভ্ৰমণ কৰি সিন্ধু নদী অৱবাহিকাৰ জলবিতৰ্কৰ সমাধানৰ বাবে [[বিশ্ব বেংক]]ক মধ্যস্থতাকাৰী হিচাপে আগবাঢ়িবলৈ পৰামৰ্শ দিয়ে। তেওঁৰ এই প্ৰস্তাৱ বিশ্ব বেংকৰ সভাপতি [[Eugene R. Black, Sr.|ইউজিন আৰ. ব্লেক]] আৰু ভাৰত-পাকিস্তান উভয় দেশেই ইতিবাচকভাৱে গ্ৰহণ কৰে। বিশ্ব বেংকে ভাৰত, পাকিস্তান আৰু বিশ্ব বেংকৰ অভিযন্তাসকলক লৈ এখন যৌথ কাৰ্যদল গঠন কৰে। আৰম্ভণিতে কাৰিকৰী আলোচনাৰ জৰিয়তে সমাধান বিচৰাৰ চেষ্টা কৰা হৈছিল যদিও নদীৰ পানী বণ্টনক লৈ দুয়োখন দেশৰ মতানৈক্যৰ বাবে আলোচনা অচলাবস্থাত পৰে। ১৯৫৪ চনত বিশ্ব বেংকে নিজাববীয়াকৈ এক প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায়, য'ত তিনিখন পূব নদী ভাৰতক আৰু তিনিখন পশ্চিম নদী পাকিস্তানক আবণ্টন দিয়াৰ কথা কোৱা হয়। ভাৰত এই প্ৰস্তাৱত সন্মত হৈছিল যদিও পাকিস্তানে আপত্তি জনায়। দীৰ্ঘ আলোচনাৰ অন্তত দুয়োপক্ষ পুনৰ আলোচনাত বহে। চুক্তিৰ আন এক জটিল বিষয় আছিল পাকিস্তানত নতুন খাল আৰু জলসংৰক্ষণ ব্যৱস্থা নিৰ্মাণৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় ধনৰ যোগান। শেষত বিশ্ব বেংকে বিভিন্ন দাতা দেশৰ আৰ্থিক সহায়েৰে '''ইণ্ডাছ বেছিন ডেভেলপমেণ্ট ফাণ্ড''' গঠনৰ ব্যৱস্থা কৰে। এই ব্যৱস্থাৰ ফলত অন্তিম বাধাও দূৰ হয় আৰু ১৯৬০ চনৰ ১৯ ছেপ্টেম্বৰত [[কৰাচী]]ত ইণ্ডাছ বেছিন ডেভেলপমেণ্ট ফাণ্ড চুক্তি আৰু একেদিনাই [[সিন্ধু জল চুক্তি]] স্বাক্ষৰিত হয়।<ref name="iwt1">{{cite web |title=Indus Waters Treaty |work=[[Ministry of External Affairs, Government of India]] |publisher=|url=https://mea.gov.in/bilateral-documents.htm?dtl%2F6439%2FIndus= |access-date=25 July 2023}}</ref> === পাকিস্তানলৈ অনুদান আৰু ঋণ === সিন্ধু জল চুক্তি ৰূপায়ণৰ অংশ হিচাপে পাকিস্তানত নতুন খাল, জলাধাৰ আৰু সংশ্লিষ্ট আন্তঃগাঁথনি নিৰ্মাণৰ বাবে '''ইণ্ডাছ বেছিন ডেভেলপমেণ্ট ফাণ্ড''' গঠন কৰা হৈছিল। এই পুঁজিলৈ [[ভাৰত]], [[অষ্ট্ৰেলিয়া]], [[কানাডা]], [[পশ্চিম জাৰ্মানী]], [[নিউজিলেণ্ড]], [[যুক্তৰাজ্য]], [[মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] আৰু [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পুনৰ্গঠন আৰু উন্নয়ন বেংক]] (IBRD)-এ অনুদান আৰু ঋণ আগবঢ়াইছিল। ভাৰতে চুক্তিৰ ৫ নং অনুচ্ছেদ অনুসৰি পাকিস্তানলৈ ৬২.০৬ মিলিয়ন পাউণ্ড ষ্টাৰ্লিং দহটা বাৰ্ষিক কিস্তিত পৰিশোধ কৰিবলৈ সন্মতি জনাইছিল।<ref name="iwt1" /><ref>{{cite web |title=Development Credit Agreement |publisher=World Bank |url=http://documents.worldbank.org/curated/en/614421468332678823/pdf/Credit-0060-Pakistan-Indus-Basin-Project-Credit-Agreement.pdf |access-date=16 September 2018}}</ref> বৰ্তমান চুক্তিখনৰ অধীনত বিশ্ব বেংকৰ ভূমিকা মূলতঃ বিবাদ নিষ্পত্তিৰ প্ৰক্ৰিয়া আগবঢ়াই নিয়াত সীমাবদ্ধ। যেতিয়া কোনো পক্ষই চুক্তিত উল্লেখিত মধ্যস্থতা বা সালিচি প্ৰক্ৰিয়াত সহযোগিতা নকৰে, তেতিয়া বিশ্ব বেংকে চুক্তিত নিৰ্ধাৰিত ব্যৱস্থাসমূহ কাৰ্যকৰী কৰাত সহায় কৰে।<ref name="iwt1" /> == প্ৰভাৱ == সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ মুঠ পানীৰ প্ৰায় ৪০.৭ ঘন কিলোমিটাৰ (৩৩ মিলিয়ন একৰ-ফুট) <!-- {{convert|33|e6acre-ft|e9m3|abbr=unit}} -->(১৬%) ভাৰত আৰু ২১৮.৩ বিলিয়ন ঘনমিটাৰ (১৭৭ মিলিয়ন একৰ-ফুট) <!-- {{convert|177|e6acre-ft|e9m3|abbr=unit}} --> (৮৪%) পাকিস্তানক আৱণ্টন কৰা হয়।<ref name="World Bank Pakistan 2019"/><ref>{{cite web |last=Chellaney |first=Brahma |title=India generous with its shared water resources |publisher=[[The Japan Times]] |date=11 August 2012 |url=http://www.indiawaterreview.in/Story/BestoftheWeb/india-generous-with-its-shared-water-resources/825/8 |archive-date=14 January 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160114071953/http://www.indiawaterreview.in/Story/BestoftheWeb/india-generous-with-its-shared-water-resources/825/8|author-link=Brahma Chellaney|via=India Water Review}}</ref> অৱশ্যে চুক্তিখনে ভাৰতক পশ্চিমীয়া নদীসমূহত সীমিত পৰিসৰত জলসিঞ্চন, জলবিদ্যুৎ উৎপাদন আৰু পানী সংৰক্ষণৰ অনুমতি দিয়ে।<ref name="Bakshi Indus Equation">{{citation |last1=Bakshi |first1=Gitanjali |title=Indus Equation |date=2011 |url=http://www.strategicforesight.com/publication_pdf/10345110617.pdf |publisher=[[Strategic Foresight Group]] |last2=Trivedi |first2=Sahiba|archive-url=https://web.archive.org/web/20130908163403/http://strategicforesight.com/publication_pdf/10345110617.pdf|archive-date=8 September 2013}}</ref> চুক্তিৰ এই ব্যৱস্থাৰ ফলত জম্মু আৰু কাশ্মীৰত জলসিঞ্চন আৰু জলসংৰক্ষণৰ সুযোগ সীমিত হৈ থকাৰ কথা বিভিন্ন বিশ্লেষকে উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{cite web |title=Geography of Jammu and Kashmir State: Irrigation – Importance and Types |publisher=Kashmiri Pandit Network |url=http://www.ikashmir.net/geography/chapter2.1.html |access-date=28 October 2015}}</ref><ref>{{cite news |title=Legislative Assembly rejects PDP resolution. Exploitation Of JK’s Water Resources |newspaper=[[Greater Kashmir]] |url=http://www.greaterkashmir.com/news/news/legislative-assembly-rejects-pdp-resolution/59434.html |date=30 August 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161010111656/http://www.greaterkashmir.com/news/news/legislative-assembly-rejects-pdp-resolution/59434.html|archive-date=10 October 2016|last=Ali|first=Muddasir}}</ref> আনহাতে, পাকিস্তানে সিন্ধু অৱবাহিকাত বৃহৎ বহুমুখী বান্ধ নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা গ্ৰহণ কৰিছে।<ref name=indus/> চুক্তিৰ ব্যাখ্যা, জলসম্পদৰ ব্যৱহাৰ আৰু জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পসমূহক লৈ দুয়োখন দেশৰ মাজত বিভিন্ন সময়ত মতানৈক্য দেখা দিছে। এই বিষয়সমূহ চুক্তিত নিৰ্ধাৰিত প্ৰক্ৰিয়াৰ অধীনত নিষ্পত্তিৰ বাবে উত্থাপন কৰা হৈছে।<ref>{{cite journal |title=Seeking a strategic cross-boundary solution to the Indus Water basin sharing decisions |year=2020 |doi=10.1002/pa.2367 |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/pa.2367 |last1=Ahmed |first1=Sheharyar |last2=Iqbal |first2=Javed |last3=Ul Haq |first3=Zahoor |journal=Journal of Public Affairs |volume=22 |issue=3 |article-number=e2367 |s2cid=225130232 }}</ref> কোনো কোনো বিশ্লেষকৰ মতে, চুক্তিখনৰ প্ৰযোজ্যতা ভাৰতত অৱস্থিত সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ (পূব আৰু পশ্চিম উভয় নদী) অৱবাহিকা আৰু পাকিস্তানত অৱস্থিত কেৱল ৰাৱি আৰু শতদ্ৰু নদীৰ অৱবাহিকালৈ সীমাবদ্ধ হোৱাৰ ফলত ভাৰতে কিছুমান কৌশলগত সুবিধা লাভ কৰে। চুক্তিখনে মূলতঃ ভাৰতত উপলব্ধ বা প্ৰবাহিত পানীৰ ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজৰ বণ্টনহে নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।<ref>{{cite web |title=Development has always been on top of our agenda: Nitin Gadkari |date=2 May 2019 |url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/development-has-always-been-on-top-of-our-agenda-nitin-gadkari/1527304|archive-url=https://web.archive.org/web/20190502210156/https://www.outlookindia.com/newsscroll/development-has-always-been-on-top-of-our-agenda-nitin-gadkari/1527304|archive-date=2 May 2019|website=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]]}}</ref> আন কিছুমান বিশ্লেষণত যুক্তি দিয়া হৈছে যে, চুক্তিৰ আওতাত থকা ভাৰতীয় অংশত অৱস্থিত বান্ধ, বেৰাজ, বিদ্যুৎকেন্দ্ৰ আদি আন্তঃগাঁথনিৰ ওপৰত সামৰিক আক্ৰমণ চুক্তিৰ উলংঘন বুলি গণ্য হ'ব পাৰে, যাৰ ফলত চুক্তিৰ বৈধতা বা অব্যাহত থকাৰ প্ৰশ্ন উত্থাপিত হ'ব পাৰে।<ref>{{cite journal |title=Seeking a strategic cross-boundary solution to the Indus Water basin sharing decisions |year=2020 |doi=10.1002/pa.2367 |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/pa.2367 |last1=Ahmed |first1=Sheharyar |last2=Iqbal |first2=Javed |last3=Ul Haq |first3=Zahoor |journal=Journal of Public Affairs |volume=22 |issue=3 |article-number=e2367 |s2cid=225130232 }}</ref><ref>{{cite journal |title=Asymmetric Bargaining Model for Water Resource Allocation over Transboundary Rivers |year=2019 |pmid=31100895 |url=https://europepmc.org/article/pmc/pmc6571634 |last1=Qin |first1=J. |last2=Fu |first2=X. |last3=Peng |first3=S. |last4=Xu |first4=Y. |last5=Huang |first5=J. |last6=Huang |first6=S. |journal=International Journal of Environmental Research and Public Health |volume=16 |issue=10 |page=1733 |doi=10.3390/ijerph16101733 |pmc=6571634 |doi-access=free }}</ref> == সাম্প্ৰতিক ঘটনাপ্ৰবাহ == === উৰি আক্ৰমণৰ পিছত === [[২০১৬ চনৰ উৰি আক্ৰমণ]]ৰ পিছত ভাৰতে সিন্ধু জল চুক্তি বাতিল কৰাৰ হুংকাৰ দিয়ে। প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে ঘোষণা কৰিছিল, "তেজ আৰু পানী একেলগে বৈ থাকিব নোৱাৰে।"<ref>{{Cite web |last=Kugelman |first=Michael |date=30 September 2016 |title=Why the India-Pakistan War Over Water Is So Dangerous |url=https://foreignpolicy.com/2016/09/30/why-the-india-pakistan-war-over-water-is-so-dangerous-indus-waters-treaty/ |url-access=subscription |access-date=2026-04-10 |website=[[Foreign Policy]]}}</ref><ref>{{cite web |author1=Chaudhary |author2=Mangi |url=https://www.bloomberg.com/features/2020-indus-river |title=New Weather Patterns Are Turning Water Into a Weapon |newspaper=[[Bloomberg News|Bloomberg]] |date=12 March 2020 |first=Archana |first2=Faseeh |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |last=Johnson |first=Keith |date=25 February 2019 |title=Are India and Pakistan on the Verge of a Water War? |url=https://foreignpolicy.com/2019/02/25/are-india-and-pakistan-on-the-verge-of-a-water-war-pulwama-kasmir-ravi-indus/ |url-access=subscription |access-date=2026-04-09 |website=[[Foreign Policy]]}}</ref> পাকিস্তানৰ আপত্তিৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত পূৰ্বে স্থগিত ৰখা কাশ্মীৰ উপত্যকাৰ [[ঝিলম নদী]]ৰ ওপৰত [[তুলবুল প্ৰকল্প]] পুনৰ আৰম্ভ কৰাৰ সিদ্ধান্তও ভাৰতে গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{Cite news |date=2016-09-28 |title=How India plans to use Indus Water Treaty to turn the heat on Pakistan |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/How-India-plans-to-use-Indus-Water-Treaty-to-turn-the-heat-on-Pakistan/articleshow/54544929.cms |access-date=2026-04-10 |work=[[The Times of India]] |issn=0971-8257}}</ref> লাহোৰস্থিত ৰাজনৈতিক বিশ্লেষক [[Hasan Askari Rizvi]]য়ে মন্তব্য কৰিছিল যে পাকিস্তানলৈ পানী যোগানত যিকোনো পৰিৱৰ্তনে "বিধ্বংসী প্ৰভাৱ" পেলাব।<ref>{{cite web |author1=Chaudhary |author2=Marlow |title=Narendra Modi lays the groundwork for water war in battle with Pakistan |date=19 October 2016 |url=http://www.livemint.com/Politics/6PaBfiC6AbQ9PNxyUHPB4K/Narendra-Modi-lays-groundwork-for-water-war-in-battle-with-P.html |first=Archana |first2=Iain |website=[[Mint (newspaper)|Livemint]]}}</ref> ভাৰতে স্থায়ী সিন্ধু আয়োগ (PIC)-ৰ বৈঠকসমূহ অনিৰ্দিষ্টকাললৈ স্থগিত ৰাখিবলৈও সিদ্ধান্ত লয়।<ref>{{Cite web |last=Gupta |first=Joydeep |date=26 September 2016 |title=India suspends Indus commissioners’ meetings |url=https://dialogue.earth/en/water/india-suspends-indus-commissioners-meetings/ |access-date=2026-05-19 |website=Dialogue Earth}}</ref> অৱশ্যে ২০২০ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীত ভাৰতে জনায় যে দেশখনে সিন্ধু জল চুক্তিখন "অক্ষৰে অক্ষৰে আৰু আত্মাৰে" পালন কৰিব বিচাৰে।<ref>{{cite web |title=India rejects Pakistan media report on Indus water sharing |date=5 February 2020 |url=https://www.indiatoday.in/india/story/india-rejects-pakistan-media-report-on-indus-water-sharing-1643553-2020-02-05 |last=Mohan |first=Geeta |website=[[India Today]]}}</ref><ref>{{cite journal |title=Blood, Water, and the Indus Waters Treaty |journal=[[Minnesota Journal of International Law]] |volume=29 |issue=2 |ssrn=3510327 |date=27 December 2019 |url=https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3510327 |last1=Rossi |first1=Christopher}}</ref> [[পুলৱামাৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ, ২০১৯|২০১৯ চনৰ পুলৱামা আক্ৰমণ]]ৰ পিছৰে পৰা চুক্তি অনুসৰি বাধ্যতামূলক বাৰ্ষিক আয়ুক্তসকলৰ বৈঠক অনিয়মীয়া হৈ পৰে।<ref name=":2" /> স্থায়ী সিন্ধু আয়োগৰ (PIC) সৰ্বশেষ বৈঠক ২০২২ চনৰ মে' মাহত অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref name=":2">{{cite news |title=Shahpurakandi dam: Are we heading for Pakistan war over water |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chandigarh/shahpurakandi-dam-are-we-heading-for-pakistan-war-over-water/articleshow/108362273.cms |last=Singh |first=Lt Gen K J |date=10 March 2024 |work=[[The Times of India]]}}</ref> এইখন আছিল আয়োগৰ ১১৮ সংখ্যক বৈঠক।<ref>{{Cite web |date=31 May 2022 |title=118th meeting of the India-Pakistan Permanent Indus Commission |url=https://www.mea.gov.in/press-releases.htm?dtl/35375/118th+meeting+of+the+indiapakistan+permanent+indus+commission |website=Ministry of External Affairs, Government of India}}</ref> === ভাৰতৰ সম্পূৰ্ণ জল-অংশ ব্যৱহাৰৰ প্ৰচেষ্টা === সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ গড় বাৰ্ষিক প্ৰবাহ প্ৰায় ২৫৯ ঘন কিলোমিটাৰ (২১০ নিযুত একৰ-ফুট) <!-- {{convert|210|e6acre-ft|e9m3|abbr=unit}} -->। ইয়াৰ ভিতৰত ভাৰতে পূবৰ তিনিখন নদীৰ পৰা নিজৰ অংশ হিচাপে প্ৰায় ৩৮.২ ঘন কিলোমিটাৰ (৩১ নিযুত একৰ-ফুট) <!-- {{convert|31|e6acre-ft|e9m3|abbr=unit}} --> (মুঠ প্ৰবাহৰ প্ৰায় ১৫%) ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name="World Bank Pakistan 2019"/> অৱশিষ্ট কিছু পানী, বিশেষকৈ ৰাৱি আৰু শতদ্ৰু নদীৰ পৰা, এতিয়াও পাকিস্তানলৈ বৈ যায়। চুক্তি অনুসৰি এই পানীৰ ওপৰত ভাৰতৰ অধিকাৰ অক্ষুণ্ণ থাকে, আৰু পাকিস্তানে এই পানী ব্যৱহাৰৰ অধিকাৰ লাভ নকৰে।<ref name=iwt1/> চুক্তি অনুসৰি ভাৰতে পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানী সীমিত কৃষিকাৰ্যৰ লগতে ঘৰুৱা ব্যৱহাৰ, জলবিদ্যুৎ উৎপাদন আদি অ-ব্যয়মূলক উদ্দেশ্যত ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে।<ref>{{cite news |last=Joshi |first=Anshul |date=4 December 2019 |title=Indus Water Treaty: India must focus on speedy development of hydro projects, say experts |url=https://energy.economictimes.indiatimes.com/news/renewable/indus-water-treaty-india-must-focus-on-speedy-development-of-hydro-projects-say-experts/72361873 |work=EnergyWorld.com |publisher=[[The Economic Times]]}}</ref> নিজৰ সম্পূৰ্ণ অংশ ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ ভাৰতে ৰাৱি নদীৰ ওপৰত [[শাহপুৰকাণ্ডী বান্ধ প্ৰকল্প]] (২০২৪), [[মাকৌৰা পট্টন বেৰাজ]] আৰু [[উঝ বান্ধ প্ৰকল্প]]কে ধৰি কেইবাটাও আন্তঃগাঁথনি প্ৰকল্প ৰূপায়ণ কৰিছে।<ref>{{Cite web |last=Singh |first=Vikrant |date=25 February 2024 |title=Bonanza for farmers as India stops flow of Ravi river into Pakistan |url=https://www.wionews.com/south-asia/india-stops-flow-of-ravi-river-into-pakistan-by-building-new-barrage-693724 |website=[[Wion]]}}</ref><ref>{{cite web |last=Sidhu |first=K B S |date=26 July 2023 |title=Punjab, its river waters and how SYL could become unnecessary |url=https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/punjab-ravi-river-barrage-8860517/ |url-access=subscription |website=[[The Indian Express]]}}</ref> এই পানী মূলতঃ পঞ্জাব আৰু উত্তৰাঞ্চলৰ পাহাৰীয়া ৰাজ্যসমূহত ব্যৱহাৰ কৰা হ'ব।<ref>{{cite web |title=Indus Waters Treaty 1960: Present Status of Development in India |url=https://www.pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1565906 |website=[[Press Information Bureau|PIB]] |publisher=Government of India}}</ref> ২০২১ চনত ভাৰতৰ কেন্দ্ৰীয় জল আয়োগে সিন্ধু অৱবাহিকাত মুঠ ১৪৪ মেগাৱাট ক্ষমতাৰ আঠটা ক্ষুদ্ৰ জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পক চুক্তিসম্মত বুলি প্ৰমাণিত কৰে আৰু ইয়াৰ তথ্য পাকিস্তানক অৱগত কৰা হয়।<ref name="ET">{{cite web |title=Government clears 8 hydropower projects on Indus in Ladakh |website=The Economic Times |date=2021-01-07 |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/energy/power/government-clears-8-hydropower-projects-on-indus-in-ladakh/articleshow/80154524.cms |agency=PTI}}</ref> == চুক্তিৰ পুনৰালোচনাৰ দাবী == {{see also|১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তান জল বিবাদ}} ২০০৩ চনত জম্মু-কাশ্মীৰ বিধানসভাই সৰ্বসন্মতিক্ৰমে সিন্ধু জল চুক্তি বাতিলৰ দাবীত প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰে আৰু ২০১৬ চনতো চুক্তিখনৰ পুনৰীক্ষণৰ দাবী জনায়। ৰাজ্যখনৰ বহু ৰাজনীতিবিদৰ মতে, চুক্তিখনৰ নিষেধাজ্ঞাৰ বাবে জলসিঞ্চন আৰু জলবিদ্যুৎ উন্নয়ন ব্যাহত হৈছে।<ref name="GK 26 Jul 2018">{{cite news |last=Khaki |first=Saadat Bilal |date=26 July 2018 |title=Indo-Pak and Hydro-politics |newspaper=[[Greater Kashmir]] |url=https://www.greaterkashmir.com/news/op-ed/indo-pak-and-hydro-politics/291555.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20180728071048/https://www.greaterkashmir.com/news/op-ed/indo-pak-and-hydro-politics/291555.html |archive-date=28 July 2018}}</ref><ref>{{cite news |title=Finally, J&K hires consultant to quantify Indus Water Treaty losses |newspaper=Greater Kashmir |date=20 February 2018 |url=http://www.greaterkashmir.com/news/kashmir/finally-j-k-hires-consultant-to-quantify-indus-water-treaty-losses/276330.html}}</ref><ref>{{cite news |title=Indus Water Treaty: Has it prevented Jammu & Kashmir from using their own resources? |newspaper=Down to Earth |date=10 April 2023 |url=https://www.downtoearth.org.in/blog/water/indus-water-treaty-has-it-prevented-jammu-kashmir-from-using-their-own-resources--88689}}</ref> ২০২৩ চনত ভাৰতে পাকিস্তানক চুক্তিখন পুনৰালোচনাৰ বাবে আনুষ্ঠানিক জাননী দিয়ে আৰু পাকিস্তানে চুক্তিৰ বিদ্যমান ব্যৱস্থাৰ অধীনতে বিষয়টো সমাধানৰ পোষকতা কৰে।<ref>{{cite news |date=January 28, 2023 |last=Sareen |first=Sushant |title=Indus Waters Treaty: Opening the waterfront |url=https://www.orfonline.org/expert-speak/indus-waters-treaty/ |publisher=[[Observer Research Foundation]]}}</ref><ref>{{cite news |title=Wishing away water woes |newspaper=[[Dawn (newspaper)|Dawn]] |url=https://www.dawn.com/news/1746179 |last=Sheikh|first=Ali Tauqeer|date=6 April 2023}}</ref> ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত কিশনগংগা আৰু ৰাটলে জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পক কেন্দ্ৰ কৰি মধ্যস্থতা বিশেষজ্ঞ (Neutral Expert) আৰু স্থায়ী সালিচি ন্যায়াধিকৰণ (Court of Arbitration)-ৰ অধিকাৰক্ষেত্ৰ সন্দৰ্ভত মতভেদৰ সৃষ্টি হয়। ২০২৩ চনত ন্যায়াধিকৰণে নিজৰ অধিকাৰক্ষেত্ৰ স্বীকাৰ কৰে আৰু ২০২৫ চনত মধ্যস্থতা বিশেষজ্ঞইও বিষয়সমূহ শুনানিৰ ক্ষমতা থকা বুলি প্ৰাথমিক সিদ্ধান্ত দিয়ে। চূড়ান্ত সিদ্ধান্ত ২০২৬ চনৰ ভিতৰত আশা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Indus Waters Western Rivers Arbitration (Pakistan v. India). Award on the competence of the CoA. |url=https://pca-cpa.org/en/cases/284/ |date=6 July 2023}}</ref><ref>{{cite web |title=Decision on Certain Issues Pertaining to the competence of the Neutral Expert |url=https://pcacases.com/web/sendAttach/67222 |date=7 January 2025}}</ref> ২০২৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত ভাৰতে চুক্তিখনৰ পুনৰীক্ষণৰ আনুষ্ঠানিক অনুৰোধ জনায়। ইয়াৰ প্ৰত্যুত্তৰত পাকিস্তানে চুক্তিখনৰ গুৰুত্ব পুনৰ উল্লেখ কৰি ইয়াৰ বিধানসমূহ মানি চলাৰ আহ্বান জনায়।<ref name="Times">{{cite web |title=After India seeks review of Indus Water Treaty, Pakistan urges 'compliance with pact' |website=The Times of India |date=2024-09-19 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/after-india-seeks-review-of-indus-water-treaty-pakistan-urges-compliance-with-pact/articleshow/113497076.cms }}</ref> === স্থগিতকৰণ === {{see|২০২৫ ভাৰত–পাকিস্তান সংকট}} ২০২৫ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত [[পেহেলগামৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ, ২০২৫|পেহেলগামৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ]]ৰ পিছত [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ (কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল)|কাশ্মীৰ]]ৰ [[পাহালগাম]]ৰ ওচৰত সংঘটিত ঘটনাক ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তাৰ প্ৰতি ভাবুকি বুলি উল্লেখ কৰি ভাৰত চৰকাৰে পাকিস্তানৰ সৈতে সম্পাদিত সিন্ধু জল চুক্তি স্থগিত কৰাৰ ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news |title=India Suspends Indus Water Treaty With Pakistan Day After Pahalgam Terror Attack That Killed 26 |url=https://www.ndtv.com/world-news/india-suspends-indus-water-treaty-with-pakistan-day-after-pahalgam-terror-attack-that-killed-26-8238399 |work=[[NDTV]] |date=23 April 2025 }}</ref> বিশ্ব বেংকে জনায় যে এই চুক্তিত তেওঁলোকৰ ভূমিকা কেৱল সুবিধাকাৰী (facilitator) হিচাপেই সীমিত, সেয়ে এই বিবাদত তেওঁলোকে হস্তক্ষেপ নকৰিব।<ref name="Hindu 25 Apr 2025">{{Cite news |last1=Koshy |first1=Jacob |last2=Haidar |first2=Suhasini |date=2025-04-25 |title=World Bank not informed of India's decision on Indus Waters Treaty |url=https://www.thehindu.com/news/national/world-bank-not-informed-of-indias-decision-on-indus-waters-treaty/article69489433.ece |access-date=2025-05-07 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite news |date=9 May 2025 |title=World Bank chief reacts to India's Indus Waters Treaty move: 'No role to play beyond…' |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/world-bank-chief-reacts-to-indias-indus-waters-treaty-move-no-role-to-play-beyond-101746782326449.html |access-date=9 May 2025 |work=Hindustan Times}}</ref> চুক্তি স্থগিত কৰাৰ পিছত ভাৰতে "স্বল্পম্যাদী দণ্ডমূলক ব্যৱস্থা" হিচাপে [[বাগলিহাৰ বান্ধ]]ৰ পৰা [[চেনাব নদী]]ৰ পানীৰ প্ৰবাহ বন্ধ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়।<ref>P. Vaidyanathan Iyer, Shubhajit Roy, [https://indianexpress.com/article/india/screws-tighten-on-pakistan-curb-on-water-flow-through-baglihar-crackdown-on-ships-trade-9981295/ Screws tighten on Pakistan: Curb on water flow through Baglihar; crackdown on ships, trade], The Indian Express, 4 May 2025.</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=Wn81GK_VhaE India Blocks Chenab Water Flow to Pakistan After Pahalgam Attack], The Indian Express, via YouTube, 25 April 2025.</ref> লগতে [[কিশনগংগা জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প#Drawdown flushing|জলাধাৰ পৰিষ্কাৰকৰণ (reservoir flushing)]]ৰ জৰিয়তে চালাল আৰু বাগলিহাৰ প্ৰকল্পৰ জলধাৰণ ক্ষমতা বৃদ্ধি কৰাৰ সিদ্ধান্তও লয়। এই কামসমূহ পাকিস্তানক আগতীয়াকৈ অৱগত নকৰাকৈ আৰু চুক্তিৰ বিধান উলংঘা কৰি অফ-চিজনত সম্পন্ন কৰা হয়।<ref> {{cite news |title=India starts work on hydro projects after suspending treaty with Pakistan – sources |work=Reuters |date=5 May 2025 |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/india-starts-work-hydro-projects-after-suspending-treaty-with-pakistan-sources-2025-05-05/}} </ref><ref>Jacob Koshy, [https://www.thehindu.com/news/national/post-indus-treaty-hold-india-triggers-untimely-water-release-from-jk-dams/article69541709.ece Post Indus treaty hold, India triggers untimely water release from J&K dams], The Hindu, 6 May 2025.</ref> এই পদক্ষেপসমূহে পাকিস্তানত বানপানী সৃষ্টি কৰাৰ গুজৱ সামাজিক মাধ্যমত প্ৰচাৰ হৈছিল। অৱশ্যে পাকিস্তানৰ [[Water and Power Development Authority]]-এ সেই দাবী খণ্ডন কৰি কয় যে সেই সময়ত পানীৰ স্তৰ স্বাভাৱিকেই আছিল।<ref>{{cite web | url=https://www.dw.com/en/flooding-in-pakistan-water-conflict-indus-water-treaty-disinformation/a-72393131 | title=Fact check: Did India trigger a flood in Pakistan? – DW – 04/30/2025 | website=[[Deutsche Welle]] }}</ref> সংবাদমতে, পাকিস্তানে সতৰ্ক কৰি দিয়ে যে যৌথ নদীসমূহৰ পানীৰ প্ৰবাহ ব্যাহত কৰাৰ যিকোনো ভাৰতীয় প্ৰচেষ্টাক যুদ্ধ ঘোষণা হিচাপে গণ্য কৰা হ'ব পাৰে আৰু ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত পাকিস্তানে [[পাকিস্তান আৰু গণবিধ্বংসী অস্ত্ৰ|পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ]] ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে।<ref>{{cite news |title=Pakistan threatens nuclear response if India attacks or disrupts water flow |work=Deccan Herald |date=5 May 2025 |url=https://www.deccanherald.com/india/pakistan-threatens-nuclear-response-if-india-attacks-or-disrupts-water-flow-3524953}}</ref> পাকিস্তানৰ প্ৰাক্তন বৈদেশিক মন্ত্ৰী [[বিলাৱাল ভুট্টো জৰ্দাৰী]]য়ে কমেও দুবাৰ যুদ্ধৰ ইংগিত দিছে। ২০২৫ চনৰ জুন মাহত পাহালগাম আক্ৰমণত পাকিস্তানৰ জড়িত থকাৰ অভিযোগত ভাৰতে চুক্তিখন স্থগিত কৰাৰ পিছত,<ref>{{Cite web |title=India Suspends Indus Waters Treaty, Shuts Attari Border In Strong Response To Pakistan |url=https://www.ndtv.com/world-news/india-suspends-indus-water-treaty-with-pakistan-day-after-pahalgam-terror-attack-that-killed-26-8238399 |access-date=2025-06-26 |website=NDTV |language=en}}</ref> বিলাৱালে কয় যে পানী ন্যায্যভাৱে ভাগ নকৰিলে পাকিস্তানে "ছয়োখন নদীৰ নিয়ন্ত্ৰণ সুনিশ্চিত" কৰিব।<ref>{{Cite web |title=As Bilawal Bhutto Threatens War Over Indus Pact, How India Move Impacts Pak |url=https://www.ndtv.com/world-news/pakistan-former-pakistan-foreign-minister-pahalgam-terror-attack-indias-suspension-of-indus-waters-treaty-could-lead-to-war-bilawal-bhutto-8756406 |access-date=2025-06-26 |website=NDTV |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Dawn.com |date=2025-06-23 |title=Either India shares water fairly or we will secure it from 'all 6 rivers': Bilawal |url=https://www.dawn.com/news/1919329 |access-date=2025-06-26 |website=DAWN.COM |language=en}}</ref> আগষ্ট মাহত সিন্ধ চৰকাৰৰ এক অনুষ্ঠানত তেওঁ পুনৰ কয় যে ভাৰতৰ তথাকথিত "চুক্তি উলংঘন" অব্যাহত থাকিলে পাকিস্তান যুদ্ধৰ কথা বিবেচনা কৰিবলৈ বাধ্য হ'ব পাৰে।<ref>{{Cite news |last=Chitre |first=Manjiri |date=2025-08-12 |title="Leaves Us With No Choice": After Asim Munir, Pak's Bilawal Bhutto Threatens India |url=https://www.ndtv.com/world-news/after-pakistani-army-chief-asim-munir-pakistani-politician-bilawal-bhuttos-war-threat-to-india-wont-bow-down-9067265 |work=NDTV}}</ref><ref>{{Cite web |last=Khan |first=Mohammad Hussain |date=2025-08-12 |title=Pakistan won't back down if India forces war, declares Bilawal |url=https://www.dawn.com/news/1930241 |access-date=2025-08-13 |website=DAWN.COM |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=2025-08-12 |title='We do not bow': Bilawal Bhutto issues warning to India over Indus Water Treaty; follows Pakistan army chief Asim Munir's nuclear threat |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/we-do-not-bow-bilawal-bhutto-issues-warning-to-india-over-indus-water-treaty-follows-pakistan-army-chief-asim-munirs-nuclear-threat/articleshow/123252008.cms |access-date=2025-08-13 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ২০২৫ চনৰ ১০ আগষ্টত ফ্ল'ৰিডাৰ টেম্পাত অনুষ্ঠিত এক নৈশ ভোজসভাত পাকিস্তানৰ সেনাপ্ৰধান [[আছিম মুনিৰ]]-এ সংবাদমতে কয় যে ভৱিষ্যতে ভাৰতে নিৰ্মাণ কৰা যিকোনো বান্ধ পাকিস্তানে "দহটা ক্ষেপণাস্ত্ৰেৰে" ধ্বংস কৰিব আৰু লগতে কয় যে সিন্ধু নদী ভাৰতৰ "পৈতৃক সম্পত্তি" নহয়।<ref>{{Cite web |last=Swami |first=Praveen |date=2025-08-10 |title=ThePrint Exclusive: Asim Munir's India nuke threat from US ballroom—'will take half the world down' |url=https://theprint.in/world/pakistan-army-chief-field-marshal-asim-munir-florida-speech-nuclear-threat-india/2718095/ |access-date=2025-08-12 |website=ThePrint |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Will wait for India to build dam, when they do so, we will destroy it: COAS |url=https://thecurrent.pk/will-wait-for-india-to-build-dam-when-they-do-so-we-will-destroy-it-coas |access-date=2025-08-12 |website=The Current}}</ref><ref>{{Cite web |last=Iqbal |first=Anwar |date=2025-08-11 |title=COAS says India won't be allowed to choke Indus River |url=https://www.dawn.com/news/1930030 |access-date=2025-08-12 |website=DAWN.COM |language=en}}</ref> ২০২৬ চনৰ জুন মাহত ভাৰতৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী [[এছ. জয়শংকৰ]]-এ কয় যে "পাকিস্তানে সীমান্তপাৰ সন্ত্ৰাসবাদ সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ নকৰালৈকে" চুক্তিখন স্থগিত হৈয়েই থাকিব। সেই মাহতেই ভাৰতৰ জলসম্পদ মন্ত্ৰী চি. আৰ. পাটিলে নিশ্চিত কৰে যে চুক্তিখন এতিয়াও স্থগিত অৱস্থাতে ৰখা হ'ব। ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত পাকিস্তানৰ প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰী [[খাজা আছিফ]]-এ পাকিস্তান চৰকাৰৰ স্থিতি পুনৰ ব্যক্ত কৰি যুদ্ধৰ ভাবুকি দিয়ে। আছিফৰ মন্তব্যৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত ভাৰতৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ মুখপাত্ৰ [[ৰণধীৰ জয়ছোৱাল]]-এ কয়, "এইধৰণৰ মন্তব্য পাকিস্তানে নিজৰ ব্যৰ্থতা ঢাকিবলৈ আৰু মানৱ অধিকাৰ উলংঘনৰ পৰা দৃষ্টি আঁতৰাবলৈ কৰা এক হতাশজনক চেষ্টা", লগতে তেওঁ "মনগঢ়া দাবী"সমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে নাকচ কৰে।<ref>{{Cite web |date=2026-06-22 |title=Pakistan warns it will ‘go to war’ over India’s attempts to control its water flows |url=https://www.independent.co.uk/asia/south-asia/india-pakistan-war-indus-water-treaty-b3000341.html |access-date=2026-06-24 |website=The Independent |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Service |first=Express News |date=2026-06-24 |title=MEA rebuffs Pakistani minister’s war remarks over Indus Waters Treaty suspension |url=https://www.newindianexpress.com/india/2026/Jun/24/mea-rebuffs-pakistani-ministers-war-remarks-over-indus-waters-treaty-suspension |access-date=2026-06-24 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত-পাক সম্পৰ্ক]] q6ssv1my8eedlfcatk8h45wv6fe1sef 616809 616735 2026-07-12T02:50:01Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 4 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616809 wikitext text/x-wiki {{Infobox treaty | name = সিন্ধু জল চুক্তি(Indus Waters Treaty) <br/>सिंधु जल संधि<br/>سندھ طاس معاہدہ | long_name = ভাৰত চৰকাৰ আৰু পাকিস্তান চৰকাৰৰ মাজত নদীৰ সিন্ধু ব্যৱস্থাৰ জল ব্যৱহাৰ সম্পৰ্কীয় চুক্তি | image = Indus river.svg | caption = সিন্ধু নদী আৰু উপনৈসমূহ | type = দ্বিপাক্ষিক চুক্তি | date_signed = ১৯ ছেপ্তেম্বৰ ১৯৬০ | location_signed = কৰাচী, পাকিস্তান | date_effective = ১ এপ্ৰিল ১৯৬০ | condition_effective = দুয়োটা পক্ষৰ অনুমোদন | date_expiry = ২৩ এপ্ৰিল ২০২৫([[ভাৰত চৰকাৰ]] দ্বাৰা একপক্ষীয়ভাৱে স্থগিত) | depositor = [[বিশ্ব বেংক]] | languages = ইংৰাজী }} '''সিন্ধু জল সন্ধি বা সিন্ধু জল চুক্তি''' (IWT) হৈছে [[ভাৰত]] আৰু [[পাকিস্তান]]ৰ মাজত হোৱা এক জল বিতৰণ চুক্তি, যিখন [[বিশ্ব বেংক|বিশ্ব বেংকে]] ব্যৱস্থা আৰু আলোচনা কৰি [[সিন্ধু নদী]] আৰু ইয়াৰ উপনৈসমূহত উপলভ্য পানী ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name=Britannica>{{cite web|url=https://www.britannica.com/event/Indus-Waters-Treaty |author=Patricia Bauer|title=Indus Waters Treaty:India-Pakistan [1960]|website=Encyclopedia Britannica website|access-date=27 July 2020}}</ref><ref name=Newsweek>{{cite web|url=https://www.newsweekpakistan.com/the-rivers-run-wild/ |author=Daniel Haines|title=The Rivers Run Wild (Indus Waters Treaty-1960) – Nearly 60 Years Since Their Landmark Treaty, The Pakistan-India Water Dispute Remains Contentious |date=8 March 2017|website=Newsweek (magazine)|access-date=28 October 2019}}</ref><ref name="IWT">{{cite web |title=Full text of 'Indus Water Treaty' with Annexures, World Bank |date=1960 |url=https://treaties.un.org/doc/Publication/UNTs/Volume%20419/volume-419-I-6032-English.pdf |access-date=30 October 2014}}</ref><ref name="guardian">{{cite news |title=War over water |work=The Guardian |date=3 June 2002 |url=https://www.theguardian.com/world/2002/jun/03/kashmir.india1 |access-date=30 June 2018}}</ref> ১৯৬০ চনৰ ১৯ ​​ছেপ্টেম্বৰত [[কৰাচী]]ত তেতিয়াৰ ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[জৱাহৰলাল নেহৰু]] আৰু তেতিয়াৰ পাকিস্তানৰ ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু ফিল্ড মাৰ্শ্বাল [[আয়ুব খানে]] ইয়াক স্বাক্ষৰ কৰে।.<ref>{{cite news |title=How the Indus Treaty was signed |newspaper=The Hindu |date=28 September 2016 |url=http://www.thehindu.com/opinion/op-ed/How-the-Indus-Treaty-was-signed/article15002424.ece |access-date=30 October 2017}}</ref><ref name="Britannica" /> ২০২৫ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত ভাৰতৰ বৈদেশিক সচিবে ২০২৫ চনৰ বৈছাৰন উপত্যকাৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণৰ পিছত পাকিস্তানৰ সৈতে হোৱা সিন্ধু জল সন্ধি স্থগিত ৰখাৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref>{{Cite web |date=2025-04-23 |title=Indus Waters Treaty paused, no entry to Pakistanis: India responds to J&K attack |url=https://www.indiatoday.in/india/story/indus-water-treaty-suspended-attari-checkpost-shut-government-response-pahalgam-attack-2713599-2025-04-23 |access-date=2025-04-23 |website=India Today |language=en}}</ref> এই সন্ধিত ভাৰতত অৱস্থিত তিনিখন "পূব নদী" (বিয়াছ, ৰবি আৰু ছাটলেজ)ৰ পানীৰ ওপৰত থকা নিয়ন্ত্ৰণ ভাৰতক দিয়া হৈছে যাৰ ভাৰতলৈ গড় বাৰ্ষিক প্ৰবাহ ৪১ বিলিয়ন মিটাৰ কুইণ্টল, আনহাতে ভাৰতত অৱস্থিত তিনিখন "পশ্চিম নদী" (সিন্ধু, চেনাব আৰু ঝেলুম)ৰ পানীৰ ওপৰত থকা নিয়ন্ত্ৰণ পাকিস্তানক দিয়া হৈছে যাৰ পাকিস্তানলৈ গড় বাৰ্ষিক প্ৰবাহ ৯৯ বিলিয়ন মিটাৰ কুইণ্টল।<ref name=jk>{{cite news |last=Khaki |first=Saadat Bilal |title=Indo-Pak and Hydro-politics |newspaper=Greater Kashmir |date=26 July 2018 |url=https://www.greaterkashmir.com/news/op-ed/indo-pak-and-hydro-politics/291555.html}}</ref> ভাৰতত অৱস্থিত সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাই কঢ়িয়াই নিয়া মুঠ পানীৰ প্ৰায় ৩০% ভাৰতে পাইছিল আৰু বাকী ৭০% পাকিস্তানে পাইছিল।<ref name=pak1>{{cite web |title=Pakistan: Getting More from Water (see Table 3.1) |publisher=World Bank |url=http://documents.worldbank.org/curated/en/251191548275645649/pdf/133964-WP-PUBLIC-ADD-SERIES-22-1-2019-18-56-25-W.pdf |access-date=29 March 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.iwmi.cgiar.org/Publications/IWMI_Research_Reports/PDF/pub003/REPORT03.PDF|title=Integrated Water Resource Systems: Theory and Policy Implications|author1=Andrew Keller|author2=Jack Keller|access-date=31 January 2020|author3=David Seckler|archivedate=3 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303233639/http://www.iwmi.cgiar.org/Publications/IWMI_Research_Reports/PDF/pub003/REPORT03.PDF|deadurl=yes}}</ref> এই সন্ধিৰ জৰিয়তে ভাৰতে পশ্চিম নদীৰ পানী সীমিত জলসিঞ্চনৰ ব্যৱহাৰ আৰু সীমাহীন অব্যৱহাৰ যেনে-বিদ্যুৎ উৎপাদন, নৌ পৰিবহণ, সম্পত্তিৰ ভাসমান, মীন পালন আদিৰ বাবে অনুমতি দিয়ে।<ref>{{cite web|title=India's First Shot at the Indus Waters Treaty|url=https://www.hilal.gov.pk/eng-article/detail/NzA4OA==.html|access-date=3 July 2023|archivedate=3 July 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230703170125/https://www.hilal.gov.pk/eng-article/detail/NzA4OA==.html|deadurl=yes}}</ref> ইয়াত পশ্চিম নদীৰ ওপৰত নিৰ্মাণ প্ৰকল্পৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰতৰ বাবে বিশদ নিয়ম নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে। সন্ধিৰ প্ৰস্তাৱনাত সদিচ্ছা, বন্ধুত্ব আৰু সহযোগিতাৰ মনোভাৱেৰে নদীৰ সিন্ধু ব্যৱস্থাৰ পৰা পানীৰ অনুকূল ব্যৱহাৰৰ বাবে প্ৰতিখন দেশৰ অধিকাৰ আৰু বাধ্যবাধকতাক স্বীকৃতি দিয়া হৈছে। যদিও এই সন্ধিখন দুয়োখন দেশৰ নিৰাপত্তা দিশৰ সৈতে কোনো কাৰণতে জড়িত নহয়, পাকিস্তান পূব আৰু পশ্চিম উভয় নদীৰ তলৰ ফালে থকা ৰাষ্ট্ৰ হোৱাৰ বাবে ভাৰতে বিশেষকৈ যুদ্ধৰ দৰে পৰিস্থিতিৰ সময়ত পাকিস্তানত বানপানী বা খৰাং পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে বুলি আশংকা কৰে।<ref>{{cite web |title=Preamble of Indus water treaty |url=http://siteresources.worldbank.org/INTSOUTHASIA/Resources/223497-1105737253588/IWT_01_TableofContents.pdf |access-date=30 October 2017}}</ref><ref>{{cite web |title=Indus Water Treaty: Review is not an Option |url=http://www.southasiaanalysis.org/node/2236 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171220210905/http://www.southasiaanalysis.org/node/2236 |url-status=usurped |archive-date=20 December 2017 |access-date=30 July 2018}}</ref> ১৯৪৭–১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তানী যুদ্ধৰ সময়ত ১৯৪৮ চনত নদী ব্যৱস্থাৰ ওপৰত জল অধিকাৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু আছিল ভাৰত-পাকিস্তানী জলবিবাদ। ১৯৬০ চনত এই সন্ধি অনুমোদনৰ পিছৰে পৰা ভাৰত আৰু পাকিস্তানে কেইবাটাও সামৰিক সংঘাতত লিপ্ত হোৱাৰ পিছতো কোনো ধৰণৰ জলযুদ্ধত লিপ্ত হোৱা নাই। সন্ধিৰ কাঠামোৰ ভিতৰত প্ৰদান কৰা আইনী পদ্ধতিৰ জৰিয়তে বেছিভাগ মতানৈক্য আৰু বিবাদ নিষ্পত্তি কৰা হৈছে।<ref>{{citation |last=Chaturvedi |first=A.K. |title=Indus Water Treaty: Options for India |journal=Scholar Warrior |publisher=Centre for Land Warfare Studies |date=Spring 2017 |url=http://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180709153909/https://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf |archive-date=9 July 2018 |access-date=24 April 2025 |archivedate=9 July 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180709153909/https://www.claws.in/images/journals_doc/867954295_04_chap.pdf }}</ref> জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ সৈতে মোকাবিলা কৰিবলৈ বিশ্লেষকসকলে কিছুমান কাৰিকৰী নিৰ্দিষ্টতা পুনৰ-নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তা আৰু চুক্তিখনৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তা স্বীকাৰ কৰিলেও আজিৰ দিনত বিশ্বৰ অন্যতম সফল জল ভাগ-বতৰা প্ৰচেষ্টা বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>{{citation |title= Revisiting or Renegotiating the Indus Water Treaty – A Death Sentence for Peace in South Asia |url=https://crss.pk/revisiting-or-renegotiating-the-indus-water-treaty-a-death-sentence-for-peace-in-south-asia/|access-date=1 November 2024|date=2024}}</ref><ref>{{citation |title= Assessing the Indus Waters Treaty from a comparative perspective |url=https://www.researchgate.net/publication/326997347_Assessing_the_Indus_Waters_Treaty_from_a_comparative_perspective|access-date=18 August 2024|date=2020}}</ref><ref>{{citation |title='Scrapping water treaty is no solution', says Pakistan's Indus waters commissioner |url=https://www.thethirdpole.net/en/2014/10/03/scrapping-water-treaty-is-no-solution-says-pakistans-indus-waters-commissioner/?gclid=EAIaIQobChMI-93Z8Mey6AIVFraWCh0Vig69EAMYASAAEgKAOPD_BwE |access-date=23 March 2020 |date=2014 |archivedate=20 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210420130317/https://www.thethirdpole.net/en/2014/10/03/scrapping-water-treaty-is-no-solution-says-pakistans-indus-waters-commissioner/?gclid=EAIaIQobChMI-93Z8Mey6AIVFraWCh0Vig69EAMYASAAEgKAOPD_BwE }}</ref><ref name=indus>{{citation |first1=Gitanjali |last1=Bakshi |first2=Sahiba |last2=Trivedi |title=Indus Equation |publisher=Strategic Foresight Group |url=http://www.strategicforesight.com/publication_pdf/10345110617.pdf |date=2011 |access-date=28 October 2014}}</ref> ২০২৫ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত [[পেহেলগামৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ, ২০২৫|পেহেলগামৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ]] (2025 Pahalgam attack)-ৰ পিছত [[ভাৰত চৰকাৰ]]ে [[ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা]]জনিত উদ্বেগ আৰু [[Pakistan and state-sponsored terrorism|পাকিস্তানৰ ৰাষ্ট্ৰসমৰ্থিত সন্ত্ৰাসবাদ]]ৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰি এই চুক্তিখন স্থগিত ৰাখে।<ref>{{cite web |title=What is Indus Water Treaty and why could India and Pakistan ‘go to war’ over it? |url=https://www.independent.co.uk/asia/south-asia/india-indus-water-treaty-pakistan-warning-water-supply-b3005755.html |website=The Independent |access-date=1 July 2026 |language=en |date=30 June 2026}}</ref> ==চুক্তিৰ বিধানসমূহ== চুক্তিখনে [[সিন্ধু নদী অৱবাহিকা]] (Indus river basin)-ৰ ছয়খন প্ৰধান নদীক দুটা ভৌগোলিক শ্ৰেণীত বিভক্ত কৰিছে—তিনিখন পশ্চিমীয়া নদী: [[সিন্ধু নদী]], [[ঝিলম নদী]] আৰু [[চেনাব নদী]], আৰু তিনিখন পূৰ্বীয় নদী: [[শতদ্ৰু নদী]], [[বিয়াছ নদী]] আৰু [[ৰাৱি নদী]]। সিন্ধু জল চুক্তিৰ (IWT) প্ৰথম অনুচ্ছেদ অনুসৰি, এই পাঁচখন নদীৰ অন্তৰ্গত নহোৱা সিন্ধু নদী প্ৰণালীৰ (Indus system of rivers) যিকোনো নদী, উপনদী আৰু ইয়াৰ জলগ্ৰহণ অঞ্চল (catchment area), লগতে সিন্ধু নদীৰ [[জোৱাৰী খাল]] (creek), [[মোহনাৰ শাখা]] (delta channel), সংযোগী হ্ৰদ আদি সকলোকে সিন্ধু নদীৰ অংশ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>{{cite web |last=Missen |first=Riaz |date=21 April 2025 |title=Rethinking Floodwater To Heal The Indus Basin |url=https://thefridaytimes.com/21-Apr-2025/rethinking-floodwater-to-heal-the-indus-basin |website=[[The Friday Times]]}}</ref> চুক্তিখনৰ অধীনত, দ্বিতীয় অনুচ্ছেদ (১) অনুসৰি পাকিস্তানত অনুমোদিত জলব্যৱহাৰৰ পিছত পূৰ্বীয়া নদীসমূহৰ পানী ব্যৱহাৰৰ একচেটীয়া অধিকাৰ ভাৰতক দিয়া হৈছে। একেদৰে, ভাৰতত অনুমোদিত জলব্যৱহাৰৰ পিছত পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানী ব্যৱহাৰৰ একচেটীয়া অধিকাৰ পাকিস্তানৰ। IWT-ৰ চতুৰ্থ অনুচ্ছেদ (১৪)-ত উল্লেখ কৰা হৈছে যে, আন দেশৰ অপব্যৱহৃত (underutilized) পানী ব্যৱহাৰ কৰি গঢ়ি তোলা যিকোনো ব্যৱহাৰে কেৱল সময় অতিবাহিত হোৱাৰ বাবে পানী ব্যৱহাৰৰ অধিকাৰ (water use rights) লাভ নকৰে।<ref name=iwt1/> সামগ্ৰিকভাৱে, এই চুক্তিৰ ফলত নদীসমূহৰ পানী ভাগ-বতৰা কৰাৰ পৰিৱৰ্তে নদীসমূহকেই বিভাজন কৰা হৈছিল।<ref name="conflicts, p.98">{{Cite web |title=Water Sharing Conflicts Between Countries, and Approaches to Resolving Them |page=98 |publisher=Global Environment and Energy in the 21st century |location=Honolulu |url=http://www.gee-21.org/publications/pdf%20files/Conflictsbetweencountriesvol.3Jan.2004.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20070821023229/http://www.gee-21.org/publications/pdf%20files/Conflictsbetweencountriesvol.3Jan.2004.pdf |archive-date=August 21, 2007 |access-date=July 11, 2026 |archivedate=August 21, 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070821023229/http://www.gee-21.org/publications/pdf%20files/Conflictsbetweencountriesvol.3Jan.2004.pdf |deadurl=yes }}</ref> চুক্তিখনত ১০ বছৰৰ এক অন্তৱৰ্তীকালীন ব্যৱস্থা (transition period) ৰখা হৈছিল। এই সময়ছোৱাত পাকিস্তানে পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানী ব্যৱহাৰৰ বাবে নিজৰ [[খাল]] (canal) ব্যৱস্থা নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ নকৰালৈকে ভাৰতে পূৰ্বীয়া নদীসমূহৰ পৰা পাকিস্তানৰ খালসমূহলৈ পানী যোগান ধৰিব লাগিছিল। IWT-ৰ পঞ্চম অনুচ্ছেদ (৫.১) অনুসৰি, পাকিস্তানৰ পঞ্জাব প্ৰদেশত পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানীৰে জলসিঞ্চনৰ বাবে নতুন [[হেডৱৰ্কছ]] (headworks) আৰু খাল ব্যৱস্থা নিৰ্মাণৰ ব্যয় বহন কৰিবলৈ ভাৰতে ৬২,০৬০,০০০ পাউণ্ড ষ্টাৰ্লিং (সোণৰ মানদণ্ড (gold standard) প্ৰচলিত থকাৰ সময়ত প্ৰায় ১২৫ মেট্ৰিক টন সোণৰ সমমূল্য) এক নিৰ্দিষ্ট অৰ্থসাহায্য আগবঢ়াবলৈও সন্মত হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Powell |first=Lydia |date=24 October 2016 |title=The struggle for power over Indus |url=https://www.orfonline.org/research/struggle-for-power-over-indus |website=[[Observer Research Foundation]]}}</ref> এই অন্তৱৰ্তীকাল ১৯৬৫ চনৰ [[ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধ, ১৯৬৫|ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধ]] (Indo-Pakistani War of 1965)-ৰ সৈতে একে সময়তে পৰিছিল, তথাপিও ভাৰত চুক্তি অনুসৰি পাকিস্তানলৈ পানী যোগান ধৰি গৈছিল আৰু বাৰ্ষিক কিস্তিও পৰিশোধ কৰি গৈছিল।<ref>{{cite web |last1=Shreyan |first1=Sengupta |date=2013 |title=Transboundary water disputes |url=https://www.files.ethz.ch/isn/152272/c944f0b31d28e3bf15001c4e4a3e6c97.pdf |publisher=[[Kalinga Institute of Industrial Technology]], Bhubaneswar|website=[[ETH Zurich]]}}</ref><ref name="Garg">{{Cite book |last=Garg |first=Santosh Kumar |title=International and Interstate River Water Disputes |pages=54–55 |publisher=Laxmi Publications |year=1999 |isbn=81-7008-068-1 |url=https://books.google.com/books?id=nrcqGF3agsEC&q=Ravi%20River&pg=PA98 }}</ref><ref name=iwt1/> দুয়োখন দেশেই সিন্ধু নদী প্ৰণালীৰ তথ্য বিনিময় আৰু পানীৰ সৰ্বোত্তম ব্যৱহাৰৰ বাবে সহযোগিতা কৰিবলৈ সন্মত হৈছিল। এই উদ্দেশ্যে প্ৰতিখন দেশৰ এজনকৈ আয়ুক্ত লৈ [[স্থায়ী সিন্ধু আয়োগ]] (Permanent Indus Commission) গঠন কৰা হয়। চুক্তিৰ প্ৰয়োগ, ব্যাখ্যা বা উলংঘন সম্পৰ্কে ভৱিষ্যতে উদ্ভৱ হোৱা মতভেদ আৰু বিবাদ নিষ্পত্তিৰ বাবে আয়োগে নিৰ্ধাৰিত পদ্ধতি অনুসৰণ কৰে। এই আয়োগে [[ভাৰত-পাকিস্তান যুদ্ধ আৰু সংঘাত]] (Indo-Pakistani wars and conflicts)-ৰ চাৰিখন যুদ্ধৰ মাজতো নিজৰ কাৰ্যকলাপ অব্যাহত ৰাখিছিল আৰু পৰিদৰ্শন, তথ্য বিনিময় আৰু পাৰস্পৰিক ভ্ৰমণৰ জৰিয়তে পৰামৰ্শ আৰু বিবাদ নিষ্পত্তিৰ এক স্থায়ী ব্যৱস্থা হিচাপে কাম কৰি আহিছিল। বছৰত অন্ততঃ এবাৰ সম্ভাৱ্য বিবাদ আৰু সহযোগিতামূলক ব্যৱস্থা আলোচনা কৰিবলৈ আয়োগৰ বৈঠক অনুষ্ঠিত হ'ব লাগে।<ref>{{cite web |last=Kakakhel |first=Shafqat |date=22 April 2023 |title=Energizing the Indus Waters Treaty |url=https://www.thenews.com.pk/print/1063198-energizing-the-indus-waters-treaty |archive-url=https://web.archive.org/web/20230423075934/https://www.thenews.com.pk/print/1063198-energizing-the-indus-waters-treaty |archive-date=23 April 2023 }}</ref> অষ্টম অনুচ্ছেদ (৮) অনুসৰি, দুয়োজন আয়ুক্তে আয়োগৰ কাৰ্যকলাপ সম্পৰ্কে দুয়োখন দেশৰ ওচৰত বছৰি এক প্ৰতিবেদন দাখিল কৰিব লাগিছিল। যদি যিকোনো পক্ষই এনে কোনো অভিযান্ত্ৰিক প্ৰকল্প (engineering works) নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা কৰে যাৰ ফলত আন পক্ষ প্ৰভাৱিত হ'ব পাৰে, তেন্তে সেই পৰিকল্পনাৰ বিষয়ে আগতীয়াকৈ আন পক্ষক অৱগত কৰিব লাগিব আৰু সংশ্লিষ্ট তথ্য প্ৰদান কৰিব লাগিব। [[চালাল জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]] (Salal Hydroelectric Power Station) দুয়োখন দেশৰ পাৰস্পৰিক চুক্তিৰ ভিত্তিত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Agreement for the Salal project between India and Pakistan dated 14 April 1978 |url=http://www.commonlii.org/in/other/treaties/INTSer/1978/18.pdf |access-date=13 June 2018 }}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[তুলবুল প্ৰকল্প]] (Tulbul Project) ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত দীৰ্ঘদিনীয়া আলোচনাৰ পাছতো এতিয়াও অনুমোদনৰ অপেক্ষাত আছে।<ref>{{cite web |title=Revitalising the Tulbul Navigation Project for Jammu and Kashmir's Development |website=natstrat.org |date=26 May 2025 |url=https://www.natstrat.org/articledetail/publications/revitalising-the-tulbul-navigation-project-for-kashmir-s-development-200.html |access-date=13 June 2025 }}</ref><ref>{{cite web |last=Irfan |first=Shams |date=27 June 2010 |title=Wullar Barrage: An Unresolved 'Question' |url=https://kashmirlife.net/wullar-barrage-an-unresolved-question-601/ |website=Kashmir Life}}</ref> বিবাদ বা মতানৈক্যৰ ক্ষেত্ৰত, [[স্থায়ী সালিচ আদালত]] (Court of Arbitration) (CoA) অথবা এজন নিৰপেক্ষ কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞ (Neutral Expert)-ৰ ওচৰলৈ বিষয়টো নিষ্পত্তিৰ বাবে প্ৰেৰণ কৰা হয়। কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞৰ সিদ্ধান্ত অনুসৰি [[বাগলিহাৰ বান্ধ]] (Baglihar Dam) আৰু স্থায়ী সালিচ আদালতৰ ৰায় অনুসৰি [[কিশনগংগা জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]] (Kishanganga Hydroelectric Plant)-ৰ বিবাদ নিষ্পত্তি কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Baglihar Hydroelectric Plant: Expert Determination |url=http://siteresources.worldbank.org/SOUTHASIAEXT/Resources/223546-1171996340255/BagliharSummary.pdf |access-date=15 April 2018}}</ref><ref>{{cite web |title=The Baglihar difference and its resolution process – a triumph for the Indus Waters Treaty? |date=2008 |url=https://www.internationalwaterlaw.org/bibliography/articles/Salman/Baglihar.pdf }}</ref><ref>{{cite web |title=Verdict of Permanent Court of Arbitration on Kishanganga Hydroelectric Plant |date=February 2013 |url=https://pca-cpa.org/en/cases/20/ }}</ref> পাকিস্তানে ৮৫০ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন [[ৰাটলে জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]] (Ratle Hydroelectric Plant)-ৰ ক্ষেত্ৰত চুক্তি উলংঘনৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰি স্থায়ী সালিচ আদালত গঠনৰ দাবী জনাইছে, আনহাতে ভাৰতে এজন নিৰপেক্ষ কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞ নিয়োগৰ অনুৰোধ জনাইছে।<ref>{{cite news |title=Controversial Kishenganga and Ratle hydropower projects: WB to hand over projects' papers to arbiters, neutral experts on 21st |url=https://www.thenews.com.pk/print/1010774-controversial-kishenganga-and-ratle-hydropower-projects-wb-to-hand-over-projects-papers-to-arbiters-neutral-experts-on-21st }}</ref><ref>{{cite news |title=World Bank Makes Appointments Under the Indus Waters Treaty |url=https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2022/10/17/world-bank-makes-appointments-under-indus-waters-treaty |website=World Bank |date=2022 }}</ref> আনহাতে, পাকিস্তানে ৰাভি আৰু চতলুজ নদী পাকিস্তানত প্ৰৱেশ কৰাৰ আগতেই অৱবাহিকা অঞ্চলত ভূগৰ্ভস্থ পানী বিভিন্ন উদ্দেশ্যে ব্যৱহাৰ কৰি থাকিলেও, ভাৰতে এতিয়ালৈকে IWT-ৰ দ্বিতীয় অনুচ্ছেদ উলংঘনৰ অভিযোগ তোলা নাই। পাকিস্তানে নিজৰ অঞ্চলত নদীৰ বানপানী হ্ৰাস আৰু ভাৰতৰ [[কচ্ছৰ মহান ৰাণ]] (Great Rann of Kutch) অঞ্চলত বানপানী বৃদ্ধি কৰাৰ উদ্দেশ্যে [[নদী প্ৰশিক্ষণ]] (river training) কাঠামোও নিৰ্মাণ কৰিছে, যিটো IWT-ৰ চতুৰ্থ অনুচ্ছেদ (৩ক) উলংঘন কৰে।<ref>{{cite web |title=Indus Basin Floods |publisher=Asian Development Bank |date=2013 |url=https://www.adb.org/sites/default/files/publication/30431/indus-basin-floods.pdf }}</ref> ভাৰতীয় প্ৰকল্পসমূহৰ বিৰুদ্ধে পাকিস্তানে বাৰে বাৰে আপত্তি উত্থাপন কৰি স্থায়ী সালিচ আদালতৰ ওচৰ চাপি থকাটো শেষত IWT বাতিল হোৱাৰ কাৰণো হ'ব পাৰে, যদি আদালতৰ ৰায়সমূহে চুক্তিৰ বিধানসমূহৰ বিস্তৃত ব্যাখ্যা আগবঢ়ায়।<ref>{{cite news |title=Pakistan to take Kishanganga Dam dispute to International Court of Arbitration |newspaper=Arab News |url=http://www.arabnews.com/node/1316126/world |access-date=22 July 2018}}</ref> অৱশ্য়ে ভাৰতে চুক্তিখন স্থগিত কৰাৰ পাছত ওপৰোক্ত ব্য়ৱস্থাসমূহ অনিশ্চয়তাৰ সন্মুখীন হৈছে। === স্থায়ী সিন্ধু আয়োগ === স্থায়ী সিন্ধু আয়োগ (Permanent Indus Commission, PIC) হৈছে [[ভাৰত]] আৰু [[পাকিস্তান]]ৰ প্ৰতিনিধিসকলক লৈ গঠিত এক [[দ্বিপাক্ষিকতা|দ্বিপাক্ষিক]] সংস্থা, যি [[সিন্ধু জল চুক্তি]] (IWT)-ৰ বিধানসমূহৰ কাৰ্যকৰীকৰণ আৰু পৰিচালনা তদাৰক আৰু নিশ্চিত কৰাৰ উদ্দেশ্যে স্থাপন কৰা হৈছিল।<ref name="IWT2">{{cite web |date=1960 |title=Full text of 'Indus Water Treaty' with Annexures, World Bank |url=https://treaties.un.org/doc/Publication/UNTs/Volume%20419/volume-419-I-6032-English.pdf |accessdate=30 October 2014}}</ref> ইয়াৰ মূল দায়িত্ব হৈছে দুয়োখন দেশৰ মাজত সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ পানীৰ ব্যৱহাৰ আৰু বণ্টন সম্পৰ্কীয় বিষয়ত সহযোগিতা বৃদ্ধি কৰা আৰু উদ্ভৱ হোৱা সমস্যাসমূহৰ সমাধান কৰা। ভাৰত আৰু পাকিস্তান চৰকাৰৰ মাজত দীঘলীয়া আলোচনাৰ অন্তত ১৯৬০ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত [[বিশ্ব বেংক]]ৰ বিবাদ নিষ্পত্তিৰ নিশ্চয়তাত সিন্ধু জল চুক্তি স্বাক্ষৰিত হয়। এই চুক্তি অনুসৰি পশ্চিমৰ তিনিখন নদী—[[ঝিলম নদী|ঝিলম]], [[চেনাব নদী|চেনাব]] আৰু [[সিন্ধু নদী|সিন্ধু]]—ৰ পানী পাকিস্তানলৈ আৰু পূবৰ তিনিখন নদী—[[ৰাৱি নদী|ৰাৱি]], [[ব্যাস নদী|ব্যাস]] আৰু [[শতদ্ৰু নদী|শতদ্ৰু]]—ৰ পানী ভাৰতলৈ আবণ্টন কৰা হয়। এই ছয়খন নদীক একেলগে "সিন্ধু নদী ব্যৱস্থা" (Indus System of Rivers, ISR) বুলি কোৱা হয়। PIC-য়ে চুক্তিৰ অধীনত দুয়োখন দেশৰ মাজৰ আনুষ্ঠানিক যোগাযোগৰ মাধ্যম হিচাপে কাম কৰে আৰু যিকোনো মতানৈক্য নিষ্পত্তিৰ প্ৰথম পৰ্যায়। যদি PIC পৰ্যায়ত কোনো সমাধানত উপনীত হ'ব নোৱাৰে, তেন্তে চুক্তিত নিৰ্ধাৰিত কাৰিকৰী মতানৈক্যসমূহ [[নিৰপেক্ষ বিশেষজ্ঞ]]ৰ ওচৰলৈ প্ৰেৰণ কৰিব পাৰি, অথবা দুয়োখন চৰকাৰে [[স্থায়ী সালিচি আদালত]] (Permanent Court of Arbitration, PCA)-ৰ কাষ চাপিব পাৰে। যদি চৰকাৰ দুয়েও সমাধানত উপনীত হ'ব নোৱাৰে, তেন্তে চুক্তিখনে সালিচিৰ (arbitration) ব্যৱস্থা প্ৰদান কৰিছে। বৰ্তমান বিশ্ব বেংকৰ ভূমিকা চুক্তিৰ পৰিশিষ্ট F আৰু G-ত উল্লেখ কৰা সীমাৰ ভিতৰতে সীমাবদ্ধ।<ref>{{cite web |title=See last page of Indus water treaty |url=http://siteresources.worldbank.org/INTSOUTHASIA/Resources/223497-1105737253588/IndusWatersTreaty1960.pdf |accessdate=28 July 2019 |publisher=World Bank}}</ref> স্থায়ী সালিচি আদালতে স্থগিতাদেশ (stay order) দিব পাৰে, কিন্তু নিৰপেক্ষ বিশেষজ্ঞৰ এনে ক্ষমতা নাই।<ref name="stay">{{cite web |date=18 October 2022 |title=WB steps in to mediate Indo-Pak water dispute |url=https://tribune.com.pk/story/2382166/wb-steps-in-to-mediate-indo-pak-water-dispute |accessdate=24 October 2022|last=Rana|first=Shahbaz|website=[[The Express Tribune]]}}</ref> পাকিস্তানৰ সিন্ধু জল আয়ুক্তৰ নিজা ৱেবছাইট আছে আৰু আগ্ৰহী পাঠকৰ বাবে কিছুমান নথিপত্ৰ তাত প্ৰকাশ কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Web site of 'Pakistan Commissioner for Indus Waters' |url=https://mowr.gov.pk/index.php/pciw/ |accessdate=28 July 2019}}</ref><ref>{{cite web |title=Pakistan Commissioner for Indus Waters (Documents) |url=https://mowr.gov.pk/index.php/download-3/ |accessdate=28 July 2019}}</ref> আনহাতে ভাৰতৰ সিন্ধু জল আয়ুক্তই কোনো ৱেবছাইট পৰিচালনা নকৰে। তদুপৰি, দুয়োখন দেশৰ আয়ুক্তই বাৰ্ষিক প্ৰতিবেদনসমূহ সাধাৰণ জনতাৰ বাবে অনলাইনত উপলব্ধ নকৰে, যাৰ ফলত জনসাধাৰণে প্ৰায়ে সংবাদ মাধ্যমৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিবলগীয়া হয়। ১৯৬০ চনত চুক্তিখন অনুমোদিত হোৱাৰ পিছৰে পৰা ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত পানীক কেন্দ্ৰ কৰি কোনো যুদ্ধ হোৱা নাই। অধিকাংশ মতানৈক্য আৰু বিবাদ চুক্তিখনত উল্লেখ থকা আইনী প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে নিষ্পত্তি কৰা হৈছে। দুয়োখন দেশৰ মাজত দুবাৰ যুদ্ধ আৰু বহু উত্তেজনাপূৰ্ণ পৰিস্থিতি সৃষ্টি হোৱাৰ পিছতো এই চুক্তিক বিশ্বৰ আটাইতকৈ সফল আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নদী-পানী বণ্টন ব্যৱস্থাসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি গণ্য কৰা হয়। [[ছালাল জলবিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ|ছালাল বান্ধ]] দুয়োখন দেশৰ পাৰস্পৰিক চুক্তিৰ ভিত্তিত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Agreement for the Salal project between India and Pakistan dated 14 April 1978 |url=http://www.commonlii.org/in/other/treaties/INTSer/1978/18.pdf |accessdate=13 June 2018 }}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[তুলবুল প্ৰকল্প]] ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত দীঘলীয়া আলোচনাৰ পিছতো বহু দশক ধৰি অনুমোদনৰ অপেক্ষাত আছে।<ref>{{cite web |date=27 June 2010 |title=Wullar Barrage: An Unresolved 'Question' |url=https://kashmirlife.net/wullar-barrage-an-unresolved-question-601/ |accessdate=29 August 2018}}</ref> [[বাগলিহাৰ বান্ধ|বাগলিহাৰ জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]]ৰ ক্ষেত্ৰত নিৰপেক্ষ বিশেষজ্ঞৰ সিদ্ধান্ত মানি লোৱা হৈছিল আৰু [[কিশনগংগা জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]]ৰ ক্ষেত্ৰত স্থায়ী সালিচি আদালতৰ ৰায় অনুসৰণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Baglihar Hydroelectric Plant: Expert Determination |url=http://siteresources.worldbank.org/SOUTHASIAEXT/Resources/223546-1171996340255/BagliharSummary.pdf |accessdate=15 April 2018}}</ref><ref>{{cite web |date=2008 |title=The Baglihar difference and its resolution process - a triumph for the Indus Waters Treaty? |url=https://www.internationalwaterlaw.org/bibliography/articles/Salman/Baglihar.pdf |accessdate=22 September 2017}}</ref><ref>{{cite web |date=February 2013 |title=Verdict of Permanent Court of Arbitration on Kishanganga Hydroelectric Plant |url=https://pcacases.com/web/sendAttach/1681 |accessdate=22 September 2017}}</ref> পাকিস্তানে ৮৫০ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন [[ৰাতলে জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প]]ক লৈ চুক্তি উলংঘনৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰিছে।<ref name="stay" /><ref>{{cite news|title=Pak 'diplomatic sabotage' busted: India to go ahead with Ratle hydroelectric project, govt to send team to J&K|url=https://www.timesnownews.com/india/article/pakistan-india-ratle-hydroelectric-project-indus-water-treaty-agreement-chenab-shahpur-kandi-dam-project-ujh-multipurpose-project-jammu-and-kashmir/310636|accessdate=21 January 2019|date=7 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181107145559/https://www.timesnownews.com/india/article/pakistan-india-ratle-hydroelectric-project-indus-water-treaty-agreement-chenab-shahpur-kandi-dam-project-ujh-multipurpose-project-jammu-and-kashmir/310636|archive-date=7 November 2018|work=[[Times Now]]|archivedate=25 February 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190225224015/https://www.timesnownews.com/india/article/pakistan-india-ratle-hydroelectric-project-indus-water-treaty-agreement-chenab-shahpur-kandi-dam-project-ujh-multipurpose-project-jammu-and-kashmir/310636|deadurl=yes}}</ref> আনহাতে, ভাৰতে এতিয়ালৈকে পাকিস্তানৰ বিৰুদ্ধে সিন্ধু জল চুক্তি উলংঘনৰ কোনো আনুষ্ঠানিক অভিযোগ উত্থাপন কৰা নাই। ==পটভূমি আৰু ইতিহাস== {{Main|১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তান জল বিবাদ}} সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ পানীৰ মূল উৎস [[তিব্বত]] আৰু [[হিমাচল প্ৰদেশ]] আৰু [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ]]ৰ [[হিমালয়]] পৰ্বতমালা।<ref>{{Cite book |last=Gulia |first=K. S. |url=https://books.google.com/books?id=ugFIz7ph-kEC&pg=PA79 |title=Discovering Himalaya: Tourism Of Himalayan Region (2 Vols.) |date=2007 |publisher=Gyan Publishing House |isbn=978-81-8205-410-3 |page=79 }}</ref> এই নদীসমূহ [[পঞ্জাব]] আৰু [[সিন্ধ]] প্ৰদেশৰ মাজেৰে বৈ গৈ কৰাচীৰ দক্ষিণে [[আৰব সাগৰ]] আৰু গুজৰাটৰ [[কোৰি ক্ৰিক]]ত মিলিত হয়।<ref>{{cite web |title=Interactive map – Indus system of rivers |publisher=The Third Pole |url=https://www.thethirdpole.net/indus/ |access-date=24 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20160410005945/http://www.thethirdpole.net/indus/|archive-date=10 April 2016}}</ref><ref>{{Cite report |title=Report on the Ravi and Beas Water Tribunal |publisher=Government of India, Ministry of Water Resources |page=59 |year=1987 |url=http://www.cwc.gov.in/sites/default/files/Ravi-%20Beas%20Waters%20Tribunal%20Report%201987.pdf }}</ref> পাকিস্তানত গড়ে প্ৰতি বছৰে উপলব্ধ পানী সম্পদৰ পৰিমাণ প্ৰায় ২০৩.১ বিলিয়ন ঘনমিটাৰ (BCM) <!-- the following "Convert" module data needs to be fixed in aswiki: {{convert|203.1|e9m3|e6acre-ft|abbr=unit|order=flip}} --> ।<ref name="World Bank Pakistan 2019">{{cite report |title=Pakistan: Getting More from Water |last1=Young |first1=William J. |last2=Anwar |first2=Arif |last3=Bhatti |first3=Tousif |last4=Borgomeo |first4=Edoardo |last5=Davies |first5=Stephen |last6=Garthwaite |first6=William R. |last7=Gilmont |first7=E. Michael |last8=Leb |first8=Christina |last9=Lytton |first9=Lucy |last10=Makin |first10=Ian |last11=Saeed |first11=Basharat |display-authors=1 |date=2019 |publisher=Water Security Diagnostic, World Bank |at=Table 1.2 |quote=External – Indus (including Kabul), Jhelum, Chenab: 170.5 BCM; Internal – surface runoff: 32.6 BCM |url=http://documents.worldbank.org/curated/en/251191548275645649/pdf/133964-WP-PUBLIC-ADD-SERIES-22-1-2019-18-56-25-W.pdf}}</ref><ref name="World Bank Pakistan 2021">{{cite report |title=Groundwater in Pakistan's Indus Basin: Present and Future Prospects |publisher=World Bank |year= |url=https://documents1.worldbank.org/curated/en/501941611237298661/pdf/Groundwater-in-Pakistan-s-Indus-Basin-Present-and-Future-Prospects.pdf|last=Lytton|first=Lucy|date=2021|last2=Ali|first2=Akthar|last3=Garthwaite|first3=Bill|last4=Punthakey|first4=Jehangir F.|last5=Saeed|first5=Basharat}}</ref> পূৰ্বতে এই নদীসমূহৰ পাৰত কেৱল সৰু পৰিসৰৰ জলসিঞ্চিত কৃষিভূমি আছিল। কিন্তু বিগত এক শতিকাত বিস্তৃত খাল আৰু জলসংৰক্ষণ ব্যৱস্থা গঢ়ি উঠাৰ ফলত ২০০৯ চনৰ ভিতৰত কেৱল পাকিস্তানতে ৪৭ বিলিয়ন ঘনমিটাৰ (BCM) <!-- Fix: {{convert|47|e6acre|km2}} -->-তকৈ অধিক ভূমিত জলসিঞ্চনৰ সুবিধা উপলব্ধ হয়, যি পৃথিৱীৰ বৃহত্তম নদী-ভিত্তিক জলসিঞ্চন ব্যৱস্থাসমূহৰ অন্যতম।<ref>{{cite journal |title=Pakistan: Indus Basin Water Strategy – Past, Present and Future |journal=The Lahore Journal of Economics |date=September 2010 |pages=187–211 |url=http://www.lahoreschoolofeconomics.edu.pk/EconomicsJournal/Journals/Volume%2015/Issue%20SP/09%20Dr%20Shahid%20Chaudhry%20EDITED%20TTC11-10-10.pdf |archive-date=19 February 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180219125230/http://www.lahoreschoolofeconomics.edu.pk/EconomicsJournal/Journals/Volume%2015/Issue%20SP/09%20Dr%20Shahid%20Chaudhry%20EDITED%20TTC11-10-10.pdf |last=Chaudhry |first=Shahid Amjad |access-date=11 July 2026 |archivedate=19 February 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180219125230/http://www.lahoreschoolofeconomics.edu.pk/EconomicsJournal/Journals/Volume%2015/Issue%20SP/09%20Dr%20Shahid%20Chaudhry%20EDITED%20TTC11-10-10.pdf |deadurl=yes }}</ref> ভৌগোলিক ভিত্তিত নহয়, ধৰ্মৰ ভিত্তিত সংঘটিত [[ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ বিভাজন]]ৰ ফলত [[১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তান জল বিবাদ]]ৰ সূচনা হয়।<ref name=":1">{{Cite journal |last=Ali |first=Raja Nazakat |last2=Rehman |first2=Faiz ur |last3=Wani |first3=Mahmood ur Rehman |date=Spring 2015 |title=Indus Water Treaty between Pakistan and India: From Conciliation to Confrontation |url=https://www.qurtuba.edu.pk/thedialogue/The%20Dialogue/10_2/Dialogue_April_June2015_166-181.pdf |journal=The Dialogue |volume=X |issue=2 |via=qurtuba.edu.pk|pages=166–181}}</ref> নতুনকৈ গঠিত দুয়োখন দেশৰ মাজত একক আৰু আন্তঃসংযুক্ত জলসিঞ্চন ব্যৱস্থাৰ পানী কেনেকৈ ভাগ-বতৰা আৰু পৰিচালনা কৰা হ'ব, তাক লৈ মতবিৰোধৰ সৃষ্টি হয়। তদুপৰি, বিভাজনৰ ফলত সিন্ধু নদী অৱবাহিকাৰ উৎস নদীসমূহ ভাৰতৰ ভূখণ্ডত পৰে। পাকিস্তানে আশংকা কৰিছিল যে, পাকিস্তানলৈ পানী কঢ়িয়াই অনা [[উপনদী]]সমূহৰ ওপৰত ভাৰতৰ নিয়ন্ত্ৰণ স্থাপিত হ'লে দেশখনৰ জীৱিকা বিপদাপন্ন হ'ব। আনহাতে, ভাৰতেও অৱবাহিকাটোৰ উন্নয়নৰ নিজা পৰিকল্পনা লৈ আগবাঢ়িছিল। কিন্তু পাকিস্তানৰ দৃষ্টিত কৃষিভূমিৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় পানীৰ মূল উৎসক লৈ এই সংঘাত অস্তিত্বৰ সৈতে জড়িত বিষয় আছিল।<ref>{{cite web |author=Singh |first=SK |date=29 January 2024 |title=India's Approach To Indus Water Treaty: National Security Perspective |url=https://cenjows.in/indias-approach-to-indus-water-treaty-national-security-perspective/ |publisher=Centre for Joint Warfare Studies|archive-url=https://web.archive.org/web/20240201213205/https://cenjows.in/indias-approach-to-indus-water-treaty-national-security-perspective/|archive-date=1 February 2024|url-status=dead}}</ref> বিভাজনৰ প্ৰথম কেইবছৰত সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ পানী [[১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তান জল বিবাদ|১৯৪৮ চনৰ ৪ মে'ৰ আন্তঃ-ড'মিনিয়ন চুক্তি]] (Inter-Dominion Accord)-ৰ জৰিয়তে বণ্টন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Bambanwala-Ravi-Bedian Link Canal, Raiya Branch to the Rescue |url=http://odysseuslahori.blogspot.com/2015/09/bambanwala-ravi-bedian-link-canal-raiya.html |access-date=29 October 2019 |website=Salman Rashid}}</ref> এই চুক্তি অনুসৰি, পাকিস্তান চৰকাৰে বাৰ্ষিক ধন পৰিশোধ কৰাৰ বিনিময়ত ভাৰতে বিদ্যমান খালসমূহৰ জৰিয়তে পাকিস্তানৰ অংশলৈ প্ৰয়োজনীয় পৰিমাণৰ পানী এৰি দিয়াৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite web |title=Inter-Dominion Agreement Between the Government of India and the Government of Pakistan, on the Canal Water Dispute Between East and West Punjab |url=https://www.internationalwaterlaw.org/documents/regionaldocs/punjab-canal.html |access-date=21 October 2019}}</ref> এই ব্যৱস্থাটো তাৎক্ষণিক প্ৰয়োজন পূৰণৰ উদ্দেশ্যে গ্ৰহণ কৰা হৈছিল আৰু ইয়াৰ পিছত স্থায়ী সমাধান বিচাৰি আলোচনা আৰম্ভ হয়।<ref name=":1" /> কিন্তু কোনো পক্ষই নিজৰ স্থিতিৰ পৰা আঁতৰি আহিবলৈ ইচ্ছুক নাছিল, ফলত আলোচনা অচলাৱস্থাত উপনীত হয়। ভাৰতৰ দৃষ্টিভংগী আছিল যে, ভাৰতক পাকিস্তানলৈ নদীৰ পানী ঘূৰাই দিয়াৰ বাবে বাধ্য কৰাৰ কোনো উপায় পাকিস্তানৰ হাতত নাছিল। আনহাতে, পাকিস্তানে বিষয়টো [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ন্যায় আদালত]]লৈ নিয়াৰ প্ৰস্তাৱ দিছিল যদিও, ভাৰতে এই যুক্তি দি সেয়া নাকচ কৰে যে, এই বিবাদ কেৱল দ্বিপাক্ষিক আলোচনাৰ জৰিয়তেহে সমাধান হ'ব লাগে।<ref>{{cite news |last=Lavakare |first=Arvind |date=19 September 2015 |title=Recalling the Indus Water Treaty or Nehru's Sixth Blunder |url=http://indiafacts.org/recalling-the-indus-water-treaty-or-nehrus-sixth-blunder/ |newspaper=India Facts}}</ref> === বিশ্ব বেংকৰ ভূমিকা === ১৯৫১ চনত [[টেনেচি ভেলী অথৰিটি]] আৰু [[মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ পাৰমাণৱিক শক্তি আয়োগ]]ৰ প্ৰাক্তন অধ্যক্ষ [[ডেভিড লিলিয়েনথাল]]-এ ভাৰতীয় উপমহাদেশ ভ্ৰমণ কৰি সিন্ধু নদী অৱবাহিকাৰ জলবিতৰ্কৰ সমাধানৰ বাবে [[বিশ্ব বেংক]]ক মধ্যস্থতাকাৰী হিচাপে আগবাঢ়িবলৈ পৰামৰ্শ দিয়ে। তেওঁৰ এই প্ৰস্তাৱ বিশ্ব বেংকৰ সভাপতি [[Eugene R. Black, Sr.|ইউজিন আৰ. ব্লেক]] আৰু ভাৰত-পাকিস্তান উভয় দেশেই ইতিবাচকভাৱে গ্ৰহণ কৰে। বিশ্ব বেংকে ভাৰত, পাকিস্তান আৰু বিশ্ব বেংকৰ অভিযন্তাসকলক লৈ এখন যৌথ কাৰ্যদল গঠন কৰে। আৰম্ভণিতে কাৰিকৰী আলোচনাৰ জৰিয়তে সমাধান বিচৰাৰ চেষ্টা কৰা হৈছিল যদিও নদীৰ পানী বণ্টনক লৈ দুয়োখন দেশৰ মতানৈক্যৰ বাবে আলোচনা অচলাবস্থাত পৰে। ১৯৫৪ চনত বিশ্ব বেংকে নিজাববীয়াকৈ এক প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায়, য'ত তিনিখন পূব নদী ভাৰতক আৰু তিনিখন পশ্চিম নদী পাকিস্তানক আবণ্টন দিয়াৰ কথা কোৱা হয়। ভাৰত এই প্ৰস্তাৱত সন্মত হৈছিল যদিও পাকিস্তানে আপত্তি জনায়। দীৰ্ঘ আলোচনাৰ অন্তত দুয়োপক্ষ পুনৰ আলোচনাত বহে। চুক্তিৰ আন এক জটিল বিষয় আছিল পাকিস্তানত নতুন খাল আৰু জলসংৰক্ষণ ব্যৱস্থা নিৰ্মাণৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় ধনৰ যোগান। শেষত বিশ্ব বেংকে বিভিন্ন দাতা দেশৰ আৰ্থিক সহায়েৰে '''ইণ্ডাছ বেছিন ডেভেলপমেণ্ট ফাণ্ড''' গঠনৰ ব্যৱস্থা কৰে। এই ব্যৱস্থাৰ ফলত অন্তিম বাধাও দূৰ হয় আৰু ১৯৬০ চনৰ ১৯ ছেপ্টেম্বৰত [[কৰাচী]]ত ইণ্ডাছ বেছিন ডেভেলপমেণ্ট ফাণ্ড চুক্তি আৰু একেদিনাই [[সিন্ধু জল চুক্তি]] স্বাক্ষৰিত হয়।<ref name="iwt1">{{cite web |title=Indus Waters Treaty |work=[[Ministry of External Affairs, Government of India]] |publisher=|url=https://mea.gov.in/bilateral-documents.htm?dtl%2F6439%2FIndus= |access-date=25 July 2023}}</ref> === পাকিস্তানলৈ অনুদান আৰু ঋণ === সিন্ধু জল চুক্তি ৰূপায়ণৰ অংশ হিচাপে পাকিস্তানত নতুন খাল, জলাধাৰ আৰু সংশ্লিষ্ট আন্তঃগাঁথনি নিৰ্মাণৰ বাবে '''ইণ্ডাছ বেছিন ডেভেলপমেণ্ট ফাণ্ড''' গঠন কৰা হৈছিল। এই পুঁজিলৈ [[ভাৰত]], [[অষ্ট্ৰেলিয়া]], [[কানাডা]], [[পশ্চিম জাৰ্মানী]], [[নিউজিলেণ্ড]], [[যুক্তৰাজ্য]], [[মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] আৰু [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পুনৰ্গঠন আৰু উন্নয়ন বেংক]] (IBRD)-এ অনুদান আৰু ঋণ আগবঢ়াইছিল। ভাৰতে চুক্তিৰ ৫ নং অনুচ্ছেদ অনুসৰি পাকিস্তানলৈ ৬২.০৬ মিলিয়ন পাউণ্ড ষ্টাৰ্লিং দহটা বাৰ্ষিক কিস্তিত পৰিশোধ কৰিবলৈ সন্মতি জনাইছিল।<ref name="iwt1" /><ref>{{cite web |title=Development Credit Agreement |publisher=World Bank |url=http://documents.worldbank.org/curated/en/614421468332678823/pdf/Credit-0060-Pakistan-Indus-Basin-Project-Credit-Agreement.pdf |access-date=16 September 2018}}</ref> বৰ্তমান চুক্তিখনৰ অধীনত বিশ্ব বেংকৰ ভূমিকা মূলতঃ বিবাদ নিষ্পত্তিৰ প্ৰক্ৰিয়া আগবঢ়াই নিয়াত সীমাবদ্ধ। যেতিয়া কোনো পক্ষই চুক্তিত উল্লেখিত মধ্যস্থতা বা সালিচি প্ৰক্ৰিয়াত সহযোগিতা নকৰে, তেতিয়া বিশ্ব বেংকে চুক্তিত নিৰ্ধাৰিত ব্যৱস্থাসমূহ কাৰ্যকৰী কৰাত সহায় কৰে।<ref name="iwt1" /> == প্ৰভাৱ == সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ মুঠ পানীৰ প্ৰায় ৪০.৭ ঘন কিলোমিটাৰ (৩৩ মিলিয়ন একৰ-ফুট) <!-- {{convert|33|e6acre-ft|e9m3|abbr=unit}} -->(১৬%) ভাৰত আৰু ২১৮.৩ বিলিয়ন ঘনমিটাৰ (১৭৭ মিলিয়ন একৰ-ফুট) <!-- {{convert|177|e6acre-ft|e9m3|abbr=unit}} --> (৮৪%) পাকিস্তানক আৱণ্টন কৰা হয়।<ref name="World Bank Pakistan 2019"/><ref>{{cite web |last=Chellaney |first=Brahma |title=India generous with its shared water resources |publisher=[[The Japan Times]] |date=11 August 2012 |url=http://www.indiawaterreview.in/Story/BestoftheWeb/india-generous-with-its-shared-water-resources/825/8 |archive-date=14 January 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160114071953/http://www.indiawaterreview.in/Story/BestoftheWeb/india-generous-with-its-shared-water-resources/825/8 |author-link=Brahma Chellaney |via=India Water Review |access-date=11 July 2026 |archivedate=14 January 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160114071953/http://www.indiawaterreview.in/Story/BestoftheWeb/india-generous-with-its-shared-water-resources/825/8 |deadurl=yes }}</ref> অৱশ্যে চুক্তিখনে ভাৰতক পশ্চিমীয়া নদীসমূহত সীমিত পৰিসৰত জলসিঞ্চন, জলবিদ্যুৎ উৎপাদন আৰু পানী সংৰক্ষণৰ অনুমতি দিয়ে।<ref name="Bakshi Indus Equation">{{citation |last1=Bakshi |first1=Gitanjali |title=Indus Equation |date=2011 |url=http://www.strategicforesight.com/publication_pdf/10345110617.pdf |publisher=[[Strategic Foresight Group]] |last2=Trivedi |first2=Sahiba|archive-url=https://web.archive.org/web/20130908163403/http://strategicforesight.com/publication_pdf/10345110617.pdf|archive-date=8 September 2013}}</ref> চুক্তিৰ এই ব্যৱস্থাৰ ফলত জম্মু আৰু কাশ্মীৰত জলসিঞ্চন আৰু জলসংৰক্ষণৰ সুযোগ সীমিত হৈ থকাৰ কথা বিভিন্ন বিশ্লেষকে উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{cite web |title=Geography of Jammu and Kashmir State: Irrigation – Importance and Types |publisher=Kashmiri Pandit Network |url=http://www.ikashmir.net/geography/chapter2.1.html |access-date=28 October 2015}}</ref><ref>{{cite news |title=Legislative Assembly rejects PDP resolution. Exploitation Of JK’s Water Resources |newspaper=[[Greater Kashmir]] |url=http://www.greaterkashmir.com/news/news/legislative-assembly-rejects-pdp-resolution/59434.html |date=30 August 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161010111656/http://www.greaterkashmir.com/news/news/legislative-assembly-rejects-pdp-resolution/59434.html|archive-date=10 October 2016|last=Ali|first=Muddasir}}</ref> আনহাতে, পাকিস্তানে সিন্ধু অৱবাহিকাত বৃহৎ বহুমুখী বান্ধ নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা গ্ৰহণ কৰিছে।<ref name=indus/> চুক্তিৰ ব্যাখ্যা, জলসম্পদৰ ব্যৱহাৰ আৰু জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পসমূহক লৈ দুয়োখন দেশৰ মাজত বিভিন্ন সময়ত মতানৈক্য দেখা দিছে। এই বিষয়সমূহ চুক্তিত নিৰ্ধাৰিত প্ৰক্ৰিয়াৰ অধীনত নিষ্পত্তিৰ বাবে উত্থাপন কৰা হৈছে।<ref>{{cite journal |title=Seeking a strategic cross-boundary solution to the Indus Water basin sharing decisions |year=2020 |doi=10.1002/pa.2367 |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/pa.2367 |last1=Ahmed |first1=Sheharyar |last2=Iqbal |first2=Javed |last3=Ul Haq |first3=Zahoor |journal=Journal of Public Affairs |volume=22 |issue=3 |article-number=e2367 |s2cid=225130232 }}</ref> কোনো কোনো বিশ্লেষকৰ মতে, চুক্তিখনৰ প্ৰযোজ্যতা ভাৰতত অৱস্থিত সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ (পূব আৰু পশ্চিম উভয় নদী) অৱবাহিকা আৰু পাকিস্তানত অৱস্থিত কেৱল ৰাৱি আৰু শতদ্ৰু নদীৰ অৱবাহিকালৈ সীমাবদ্ধ হোৱাৰ ফলত ভাৰতে কিছুমান কৌশলগত সুবিধা লাভ কৰে। চুক্তিখনে মূলতঃ ভাৰতত উপলব্ধ বা প্ৰবাহিত পানীৰ ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজৰ বণ্টনহে নিয়ন্ত্ৰণ কৰে।<ref>{{cite web |title=Development has always been on top of our agenda: Nitin Gadkari |date=2 May 2019 |url=https://www.outlookindia.com/newsscroll/development-has-always-been-on-top-of-our-agenda-nitin-gadkari/1527304|archive-url=https://web.archive.org/web/20190502210156/https://www.outlookindia.com/newsscroll/development-has-always-been-on-top-of-our-agenda-nitin-gadkari/1527304|archive-date=2 May 2019|website=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]]}}</ref> আন কিছুমান বিশ্লেষণত যুক্তি দিয়া হৈছে যে, চুক্তিৰ আওতাত থকা ভাৰতীয় অংশত অৱস্থিত বান্ধ, বেৰাজ, বিদ্যুৎকেন্দ্ৰ আদি আন্তঃগাঁথনিৰ ওপৰত সামৰিক আক্ৰমণ চুক্তিৰ উলংঘন বুলি গণ্য হ'ব পাৰে, যাৰ ফলত চুক্তিৰ বৈধতা বা অব্যাহত থকাৰ প্ৰশ্ন উত্থাপিত হ'ব পাৰে।<ref>{{cite journal |title=Seeking a strategic cross-boundary solution to the Indus Water basin sharing decisions |year=2020 |doi=10.1002/pa.2367 |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/pa.2367 |last1=Ahmed |first1=Sheharyar |last2=Iqbal |first2=Javed |last3=Ul Haq |first3=Zahoor |journal=Journal of Public Affairs |volume=22 |issue=3 |article-number=e2367 |s2cid=225130232 }}</ref><ref>{{cite journal |title=Asymmetric Bargaining Model for Water Resource Allocation over Transboundary Rivers |year=2019 |pmid=31100895 |url=https://europepmc.org/article/pmc/pmc6571634 |last1=Qin |first1=J. |last2=Fu |first2=X. |last3=Peng |first3=S. |last4=Xu |first4=Y. |last5=Huang |first5=J. |last6=Huang |first6=S. |journal=International Journal of Environmental Research and Public Health |volume=16 |issue=10 |page=1733 |doi=10.3390/ijerph16101733 |pmc=6571634 |doi-access=free }}</ref> == সাম্প্ৰতিক ঘটনাপ্ৰবাহ == === উৰি আক্ৰমণৰ পিছত === [[২০১৬ চনৰ উৰি আক্ৰমণ]]ৰ পিছত ভাৰতে সিন্ধু জল চুক্তি বাতিল কৰাৰ হুংকাৰ দিয়ে। প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে ঘোষণা কৰিছিল, "তেজ আৰু পানী একেলগে বৈ থাকিব নোৱাৰে।"<ref>{{Cite web |last=Kugelman |first=Michael |date=30 September 2016 |title=Why the India-Pakistan War Over Water Is So Dangerous |url=https://foreignpolicy.com/2016/09/30/why-the-india-pakistan-war-over-water-is-so-dangerous-indus-waters-treaty/ |url-access=subscription |access-date=2026-04-10 |website=[[Foreign Policy]]}}</ref><ref>{{cite web |author1=Chaudhary |author2=Mangi |url=https://www.bloomberg.com/features/2020-indus-river |title=New Weather Patterns Are Turning Water Into a Weapon |newspaper=[[Bloomberg News|Bloomberg]] |date=12 March 2020 |first=Archana |first2=Faseeh |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |last=Johnson |first=Keith |date=25 February 2019 |title=Are India and Pakistan on the Verge of a Water War? |url=https://foreignpolicy.com/2019/02/25/are-india-and-pakistan-on-the-verge-of-a-water-war-pulwama-kasmir-ravi-indus/ |url-access=subscription |access-date=2026-04-09 |website=[[Foreign Policy]]}}</ref> পাকিস্তানৰ আপত্তিৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত পূৰ্বে স্থগিত ৰখা কাশ্মীৰ উপত্যকাৰ [[ঝিলম নদী]]ৰ ওপৰত [[তুলবুল প্ৰকল্প]] পুনৰ আৰম্ভ কৰাৰ সিদ্ধান্তও ভাৰতে গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{Cite news |date=2016-09-28 |title=How India plans to use Indus Water Treaty to turn the heat on Pakistan |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/How-India-plans-to-use-Indus-Water-Treaty-to-turn-the-heat-on-Pakistan/articleshow/54544929.cms |access-date=2026-04-10 |work=[[The Times of India]] |issn=0971-8257}}</ref> লাহোৰস্থিত ৰাজনৈতিক বিশ্লেষক [[Hasan Askari Rizvi]]য়ে মন্তব্য কৰিছিল যে পাকিস্তানলৈ পানী যোগানত যিকোনো পৰিৱৰ্তনে "বিধ্বংসী প্ৰভাৱ" পেলাব।<ref>{{cite web |author1=Chaudhary |author2=Marlow |title=Narendra Modi lays the groundwork for water war in battle with Pakistan |date=19 October 2016 |url=http://www.livemint.com/Politics/6PaBfiC6AbQ9PNxyUHPB4K/Narendra-Modi-lays-groundwork-for-water-war-in-battle-with-P.html |first=Archana |first2=Iain |website=[[Mint (newspaper)|Livemint]]}}</ref> ভাৰতে স্থায়ী সিন্ধু আয়োগ (PIC)-ৰ বৈঠকসমূহ অনিৰ্দিষ্টকাললৈ স্থগিত ৰাখিবলৈও সিদ্ধান্ত লয়।<ref>{{Cite web |last=Gupta |first=Joydeep |date=26 September 2016 |title=India suspends Indus commissioners’ meetings |url=https://dialogue.earth/en/water/india-suspends-indus-commissioners-meetings/ |access-date=2026-05-19 |website=Dialogue Earth}}</ref> অৱশ্যে ২০২০ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীত ভাৰতে জনায় যে দেশখনে সিন্ধু জল চুক্তিখন "অক্ষৰে অক্ষৰে আৰু আত্মাৰে" পালন কৰিব বিচাৰে।<ref>{{cite web |title=India rejects Pakistan media report on Indus water sharing |date=5 February 2020 |url=https://www.indiatoday.in/india/story/india-rejects-pakistan-media-report-on-indus-water-sharing-1643553-2020-02-05 |last=Mohan |first=Geeta |website=[[India Today]]}}</ref><ref>{{cite journal |title=Blood, Water, and the Indus Waters Treaty |journal=[[Minnesota Journal of International Law]] |volume=29 |issue=2 |ssrn=3510327 |date=27 December 2019 |url=https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3510327 |last1=Rossi |first1=Christopher}}</ref> [[পুলৱামাৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ, ২০১৯|২০১৯ চনৰ পুলৱামা আক্ৰমণ]]ৰ পিছৰে পৰা চুক্তি অনুসৰি বাধ্যতামূলক বাৰ্ষিক আয়ুক্তসকলৰ বৈঠক অনিয়মীয়া হৈ পৰে।<ref name=":2" /> স্থায়ী সিন্ধু আয়োগৰ (PIC) সৰ্বশেষ বৈঠক ২০২২ চনৰ মে' মাহত অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref name=":2">{{cite news |title=Shahpurakandi dam: Are we heading for Pakistan war over water |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chandigarh/shahpurakandi-dam-are-we-heading-for-pakistan-war-over-water/articleshow/108362273.cms |last=Singh |first=Lt Gen K J |date=10 March 2024 |work=[[The Times of India]]}}</ref> এইখন আছিল আয়োগৰ ১১৮ সংখ্যক বৈঠক।<ref>{{Cite web |date=31 May 2022 |title=118th meeting of the India-Pakistan Permanent Indus Commission |url=https://www.mea.gov.in/press-releases.htm?dtl/35375/118th+meeting+of+the+indiapakistan+permanent+indus+commission |website=Ministry of External Affairs, Government of India}}</ref> === ভাৰতৰ সম্পূৰ্ণ জল-অংশ ব্যৱহাৰৰ প্ৰচেষ্টা === সিন্ধু নদী ব্যৱস্থাৰ গড় বাৰ্ষিক প্ৰবাহ প্ৰায় ২৫৯ ঘন কিলোমিটাৰ (২১০ নিযুত একৰ-ফুট) <!-- {{convert|210|e6acre-ft|e9m3|abbr=unit}} -->। ইয়াৰ ভিতৰত ভাৰতে পূবৰ তিনিখন নদীৰ পৰা নিজৰ অংশ হিচাপে প্ৰায় ৩৮.২ ঘন কিলোমিটাৰ (৩১ নিযুত একৰ-ফুট) <!-- {{convert|31|e6acre-ft|e9m3|abbr=unit}} --> (মুঠ প্ৰবাহৰ প্ৰায় ১৫%) ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name="World Bank Pakistan 2019"/> অৱশিষ্ট কিছু পানী, বিশেষকৈ ৰাৱি আৰু শতদ্ৰু নদীৰ পৰা, এতিয়াও পাকিস্তানলৈ বৈ যায়। চুক্তি অনুসৰি এই পানীৰ ওপৰত ভাৰতৰ অধিকাৰ অক্ষুণ্ণ থাকে, আৰু পাকিস্তানে এই পানী ব্যৱহাৰৰ অধিকাৰ লাভ নকৰে।<ref name=iwt1/> চুক্তি অনুসৰি ভাৰতে পশ্চিমীয়া নদীসমূহৰ পানী সীমিত কৃষিকাৰ্যৰ লগতে ঘৰুৱা ব্যৱহাৰ, জলবিদ্যুৎ উৎপাদন আদি অ-ব্যয়মূলক উদ্দেশ্যত ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে।<ref>{{cite news |last=Joshi |first=Anshul |date=4 December 2019 |title=Indus Water Treaty: India must focus on speedy development of hydro projects, say experts |url=https://energy.economictimes.indiatimes.com/news/renewable/indus-water-treaty-india-must-focus-on-speedy-development-of-hydro-projects-say-experts/72361873 |work=EnergyWorld.com |publisher=[[The Economic Times]]}}</ref> নিজৰ সম্পূৰ্ণ অংশ ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ ভাৰতে ৰাৱি নদীৰ ওপৰত [[শাহপুৰকাণ্ডী বান্ধ প্ৰকল্প]] (২০২৪), [[মাকৌৰা পট্টন বেৰাজ]] আৰু [[উঝ বান্ধ প্ৰকল্প]]কে ধৰি কেইবাটাও আন্তঃগাঁথনি প্ৰকল্প ৰূপায়ণ কৰিছে।<ref>{{Cite web |last=Singh |first=Vikrant |date=25 February 2024 |title=Bonanza for farmers as India stops flow of Ravi river into Pakistan |url=https://www.wionews.com/south-asia/india-stops-flow-of-ravi-river-into-pakistan-by-building-new-barrage-693724 |website=[[Wion]]}}</ref><ref>{{cite web |last=Sidhu |first=K B S |date=26 July 2023 |title=Punjab, its river waters and how SYL could become unnecessary |url=https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/punjab-ravi-river-barrage-8860517/ |url-access=subscription |website=[[The Indian Express]]}}</ref> এই পানী মূলতঃ পঞ্জাব আৰু উত্তৰাঞ্চলৰ পাহাৰীয়া ৰাজ্যসমূহত ব্যৱহাৰ কৰা হ'ব।<ref>{{cite web |title=Indus Waters Treaty 1960: Present Status of Development in India |url=https://www.pib.gov.in/Pressreleaseshare.aspx?PRID=1565906 |website=[[Press Information Bureau|PIB]] |publisher=Government of India}}</ref> ২০২১ চনত ভাৰতৰ কেন্দ্ৰীয় জল আয়োগে সিন্ধু অৱবাহিকাত মুঠ ১৪৪ মেগাৱাট ক্ষমতাৰ আঠটা ক্ষুদ্ৰ জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পক চুক্তিসম্মত বুলি প্ৰমাণিত কৰে আৰু ইয়াৰ তথ্য পাকিস্তানক অৱগত কৰা হয়।<ref name="ET">{{cite web |title=Government clears 8 hydropower projects on Indus in Ladakh |website=The Economic Times |date=2021-01-07 |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/energy/power/government-clears-8-hydropower-projects-on-indus-in-ladakh/articleshow/80154524.cms |agency=PTI}}</ref> == চুক্তিৰ পুনৰালোচনাৰ দাবী == {{see also|১৯৪৮ চনৰ ভাৰত-পাকিস্তান জল বিবাদ}} ২০০৩ চনত জম্মু-কাশ্মীৰ বিধানসভাই সৰ্বসন্মতিক্ৰমে সিন্ধু জল চুক্তি বাতিলৰ দাবীত প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰে আৰু ২০১৬ চনতো চুক্তিখনৰ পুনৰীক্ষণৰ দাবী জনায়। ৰাজ্যখনৰ বহু ৰাজনীতিবিদৰ মতে, চুক্তিখনৰ নিষেধাজ্ঞাৰ বাবে জলসিঞ্চন আৰু জলবিদ্যুৎ উন্নয়ন ব্যাহত হৈছে।<ref name="GK 26 Jul 2018">{{cite news |last=Khaki |first=Saadat Bilal |date=26 July 2018 |title=Indo-Pak and Hydro-politics |newspaper=[[Greater Kashmir]] |url=https://www.greaterkashmir.com/news/op-ed/indo-pak-and-hydro-politics/291555.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20180728071048/https://www.greaterkashmir.com/news/op-ed/indo-pak-and-hydro-politics/291555.html |archive-date=28 July 2018}}</ref><ref>{{cite news |title=Finally, J&K hires consultant to quantify Indus Water Treaty losses |newspaper=Greater Kashmir |date=20 February 2018 |url=http://www.greaterkashmir.com/news/kashmir/finally-j-k-hires-consultant-to-quantify-indus-water-treaty-losses/276330.html}}</ref><ref>{{cite news |title=Indus Water Treaty: Has it prevented Jammu & Kashmir from using their own resources? |newspaper=Down to Earth |date=10 April 2023 |url=https://www.downtoearth.org.in/blog/water/indus-water-treaty-has-it-prevented-jammu-kashmir-from-using-their-own-resources--88689}}</ref> ২০২৩ চনত ভাৰতে পাকিস্তানক চুক্তিখন পুনৰালোচনাৰ বাবে আনুষ্ঠানিক জাননী দিয়ে আৰু পাকিস্তানে চুক্তিৰ বিদ্যমান ব্যৱস্থাৰ অধীনতে বিষয়টো সমাধানৰ পোষকতা কৰে।<ref>{{cite news |date=January 28, 2023 |last=Sareen |first=Sushant |title=Indus Waters Treaty: Opening the waterfront |url=https://www.orfonline.org/expert-speak/indus-waters-treaty/ |publisher=[[Observer Research Foundation]]}}</ref><ref>{{cite news |title=Wishing away water woes |newspaper=[[Dawn (newspaper)|Dawn]] |url=https://www.dawn.com/news/1746179 |last=Sheikh|first=Ali Tauqeer|date=6 April 2023}}</ref> ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজত কিশনগংগা আৰু ৰাটলে জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পক কেন্দ্ৰ কৰি মধ্যস্থতা বিশেষজ্ঞ (Neutral Expert) আৰু স্থায়ী সালিচি ন্যায়াধিকৰণ (Court of Arbitration)-ৰ অধিকাৰক্ষেত্ৰ সন্দৰ্ভত মতভেদৰ সৃষ্টি হয়। ২০২৩ চনত ন্যায়াধিকৰণে নিজৰ অধিকাৰক্ষেত্ৰ স্বীকাৰ কৰে আৰু ২০২৫ চনত মধ্যস্থতা বিশেষজ্ঞইও বিষয়সমূহ শুনানিৰ ক্ষমতা থকা বুলি প্ৰাথমিক সিদ্ধান্ত দিয়ে। চূড়ান্ত সিদ্ধান্ত ২০২৬ চনৰ ভিতৰত আশা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Indus Waters Western Rivers Arbitration (Pakistan v. India). Award on the competence of the CoA. |url=https://pca-cpa.org/en/cases/284/ |date=6 July 2023}}</ref><ref>{{cite web |title=Decision on Certain Issues Pertaining to the competence of the Neutral Expert |url=https://pcacases.com/web/sendAttach/67222 |date=7 January 2025}}</ref> ২০২৪ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত ভাৰতে চুক্তিখনৰ পুনৰীক্ষণৰ আনুষ্ঠানিক অনুৰোধ জনায়। ইয়াৰ প্ৰত্যুত্তৰত পাকিস্তানে চুক্তিখনৰ গুৰুত্ব পুনৰ উল্লেখ কৰি ইয়াৰ বিধানসমূহ মানি চলাৰ আহ্বান জনায়।<ref name="Times">{{cite web |title=After India seeks review of Indus Water Treaty, Pakistan urges 'compliance with pact' |website=The Times of India |date=2024-09-19 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/after-india-seeks-review-of-indus-water-treaty-pakistan-urges-compliance-with-pact/articleshow/113497076.cms }}</ref> === স্থগিতকৰণ === {{see|২০২৫ ভাৰত–পাকিস্তান সংকট}} ২০২৫ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত [[পেহেলগামৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ, ২০২৫|পেহেলগামৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ]]ৰ পিছত [[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ (কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল)|কাশ্মীৰ]]ৰ [[পাহালগাম]]ৰ ওচৰত সংঘটিত ঘটনাক ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তাৰ প্ৰতি ভাবুকি বুলি উল্লেখ কৰি ভাৰত চৰকাৰে পাকিস্তানৰ সৈতে সম্পাদিত সিন্ধু জল চুক্তি স্থগিত কৰাৰ ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news |title=India Suspends Indus Water Treaty With Pakistan Day After Pahalgam Terror Attack That Killed 26 |url=https://www.ndtv.com/world-news/india-suspends-indus-water-treaty-with-pakistan-day-after-pahalgam-terror-attack-that-killed-26-8238399 |work=[[NDTV]] |date=23 April 2025 }}</ref> বিশ্ব বেংকে জনায় যে এই চুক্তিত তেওঁলোকৰ ভূমিকা কেৱল সুবিধাকাৰী (facilitator) হিচাপেই সীমিত, সেয়ে এই বিবাদত তেওঁলোকে হস্তক্ষেপ নকৰিব।<ref name="Hindu 25 Apr 2025">{{Cite news |last1=Koshy |first1=Jacob |last2=Haidar |first2=Suhasini |date=2025-04-25 |title=World Bank not informed of India's decision on Indus Waters Treaty |url=https://www.thehindu.com/news/national/world-bank-not-informed-of-indias-decision-on-indus-waters-treaty/article69489433.ece |access-date=2025-05-07 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite news |date=9 May 2025 |title=World Bank chief reacts to India's Indus Waters Treaty move: 'No role to play beyond…' |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/world-bank-chief-reacts-to-indias-indus-waters-treaty-move-no-role-to-play-beyond-101746782326449.html |access-date=9 May 2025 |work=Hindustan Times}}</ref> চুক্তি স্থগিত কৰাৰ পিছত ভাৰতে "স্বল্পম্যাদী দণ্ডমূলক ব্যৱস্থা" হিচাপে [[বাগলিহাৰ বান্ধ]]ৰ পৰা [[চেনাব নদী]]ৰ পানীৰ প্ৰবাহ বন্ধ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়।<ref>P. Vaidyanathan Iyer, Shubhajit Roy, [https://indianexpress.com/article/india/screws-tighten-on-pakistan-curb-on-water-flow-through-baglihar-crackdown-on-ships-trade-9981295/ Screws tighten on Pakistan: Curb on water flow through Baglihar; crackdown on ships, trade], The Indian Express, 4 May 2025.</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=Wn81GK_VhaE India Blocks Chenab Water Flow to Pakistan After Pahalgam Attack], The Indian Express, via YouTube, 25 April 2025.</ref> লগতে [[কিশনগংগা জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প#Drawdown flushing|জলাধাৰ পৰিষ্কাৰকৰণ (reservoir flushing)]]ৰ জৰিয়তে চালাল আৰু বাগলিহাৰ প্ৰকল্পৰ জলধাৰণ ক্ষমতা বৃদ্ধি কৰাৰ সিদ্ধান্তও লয়। এই কামসমূহ পাকিস্তানক আগতীয়াকৈ অৱগত নকৰাকৈ আৰু চুক্তিৰ বিধান উলংঘা কৰি অফ-চিজনত সম্পন্ন কৰা হয়।<ref> {{cite news |title=India starts work on hydro projects after suspending treaty with Pakistan – sources |work=Reuters |date=5 May 2025 |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/india-starts-work-hydro-projects-after-suspending-treaty-with-pakistan-sources-2025-05-05/}} </ref><ref>Jacob Koshy, [https://www.thehindu.com/news/national/post-indus-treaty-hold-india-triggers-untimely-water-release-from-jk-dams/article69541709.ece Post Indus treaty hold, India triggers untimely water release from J&K dams], The Hindu, 6 May 2025.</ref> এই পদক্ষেপসমূহে পাকিস্তানত বানপানী সৃষ্টি কৰাৰ গুজৱ সামাজিক মাধ্যমত প্ৰচাৰ হৈছিল। অৱশ্যে পাকিস্তানৰ [[Water and Power Development Authority]]-এ সেই দাবী খণ্ডন কৰি কয় যে সেই সময়ত পানীৰ স্তৰ স্বাভাৱিকেই আছিল।<ref>{{cite web | url=https://www.dw.com/en/flooding-in-pakistan-water-conflict-indus-water-treaty-disinformation/a-72393131 | title=Fact check: Did India trigger a flood in Pakistan? – DW – 04/30/2025 | website=[[Deutsche Welle]] }}</ref> সংবাদমতে, পাকিস্তানে সতৰ্ক কৰি দিয়ে যে যৌথ নদীসমূহৰ পানীৰ প্ৰবাহ ব্যাহত কৰাৰ যিকোনো ভাৰতীয় প্ৰচেষ্টাক যুদ্ধ ঘোষণা হিচাপে গণ্য কৰা হ'ব পাৰে আৰু ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত পাকিস্তানে [[পাকিস্তান আৰু গণবিধ্বংসী অস্ত্ৰ|পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ]] ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে।<ref>{{cite news |title=Pakistan threatens nuclear response if India attacks or disrupts water flow |work=Deccan Herald |date=5 May 2025 |url=https://www.deccanherald.com/india/pakistan-threatens-nuclear-response-if-india-attacks-or-disrupts-water-flow-3524953}}</ref> পাকিস্তানৰ প্ৰাক্তন বৈদেশিক মন্ত্ৰী [[বিলাৱাল ভুট্টো জৰ্দাৰী]]য়ে কমেও দুবাৰ যুদ্ধৰ ইংগিত দিছে। ২০২৫ চনৰ জুন মাহত পাহালগাম আক্ৰমণত পাকিস্তানৰ জড়িত থকাৰ অভিযোগত ভাৰতে চুক্তিখন স্থগিত কৰাৰ পিছত,<ref>{{Cite web |title=India Suspends Indus Waters Treaty, Shuts Attari Border In Strong Response To Pakistan |url=https://www.ndtv.com/world-news/india-suspends-indus-water-treaty-with-pakistan-day-after-pahalgam-terror-attack-that-killed-26-8238399 |access-date=2025-06-26 |website=NDTV |language=en}}</ref> বিলাৱালে কয় যে পানী ন্যায্যভাৱে ভাগ নকৰিলে পাকিস্তানে "ছয়োখন নদীৰ নিয়ন্ত্ৰণ সুনিশ্চিত" কৰিব।<ref>{{Cite web |title=As Bilawal Bhutto Threatens War Over Indus Pact, How India Move Impacts Pak |url=https://www.ndtv.com/world-news/pakistan-former-pakistan-foreign-minister-pahalgam-terror-attack-indias-suspension-of-indus-waters-treaty-could-lead-to-war-bilawal-bhutto-8756406 |access-date=2025-06-26 |website=NDTV |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Dawn.com |date=2025-06-23 |title=Either India shares water fairly or we will secure it from 'all 6 rivers': Bilawal |url=https://www.dawn.com/news/1919329 |access-date=2025-06-26 |website=DAWN.COM |language=en}}</ref> আগষ্ট মাহত সিন্ধ চৰকাৰৰ এক অনুষ্ঠানত তেওঁ পুনৰ কয় যে ভাৰতৰ তথাকথিত "চুক্তি উলংঘন" অব্যাহত থাকিলে পাকিস্তান যুদ্ধৰ কথা বিবেচনা কৰিবলৈ বাধ্য হ'ব পাৰে।<ref>{{Cite news |last=Chitre |first=Manjiri |date=2025-08-12 |title="Leaves Us With No Choice": After Asim Munir, Pak's Bilawal Bhutto Threatens India |url=https://www.ndtv.com/world-news/after-pakistani-army-chief-asim-munir-pakistani-politician-bilawal-bhuttos-war-threat-to-india-wont-bow-down-9067265 |work=NDTV}}</ref><ref>{{Cite web |last=Khan |first=Mohammad Hussain |date=2025-08-12 |title=Pakistan won't back down if India forces war, declares Bilawal |url=https://www.dawn.com/news/1930241 |access-date=2025-08-13 |website=DAWN.COM |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=2025-08-12 |title='We do not bow': Bilawal Bhutto issues warning to India over Indus Water Treaty; follows Pakistan army chief Asim Munir's nuclear threat |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/we-do-not-bow-bilawal-bhutto-issues-warning-to-india-over-indus-water-treaty-follows-pakistan-army-chief-asim-munirs-nuclear-threat/articleshow/123252008.cms |access-date=2025-08-13 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> ২০২৫ চনৰ ১০ আগষ্টত ফ্ল'ৰিডাৰ টেম্পাত অনুষ্ঠিত এক নৈশ ভোজসভাত পাকিস্তানৰ সেনাপ্ৰধান [[আছিম মুনিৰ]]-এ সংবাদমতে কয় যে ভৱিষ্যতে ভাৰতে নিৰ্মাণ কৰা যিকোনো বান্ধ পাকিস্তানে "দহটা ক্ষেপণাস্ত্ৰেৰে" ধ্বংস কৰিব আৰু লগতে কয় যে সিন্ধু নদী ভাৰতৰ "পৈতৃক সম্পত্তি" নহয়।<ref>{{Cite web |last=Swami |first=Praveen |date=2025-08-10 |title=ThePrint Exclusive: Asim Munir's India nuke threat from US ballroom—'will take half the world down' |url=https://theprint.in/world/pakistan-army-chief-field-marshal-asim-munir-florida-speech-nuclear-threat-india/2718095/ |access-date=2025-08-12 |website=ThePrint |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Will wait for India to build dam, when they do so, we will destroy it: COAS |url=https://thecurrent.pk/will-wait-for-india-to-build-dam-when-they-do-so-we-will-destroy-it-coas |access-date=2025-08-12 |website=The Current}}</ref><ref>{{Cite web |last=Iqbal |first=Anwar |date=2025-08-11 |title=COAS says India won't be allowed to choke Indus River |url=https://www.dawn.com/news/1930030 |access-date=2025-08-12 |website=DAWN.COM |language=en}}</ref> ২০২৬ চনৰ জুন মাহত ভাৰতৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী [[এছ. জয়শংকৰ]]-এ কয় যে "পাকিস্তানে সীমান্তপাৰ সন্ত্ৰাসবাদ সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ নকৰালৈকে" চুক্তিখন স্থগিত হৈয়েই থাকিব। সেই মাহতেই ভাৰতৰ জলসম্পদ মন্ত্ৰী চি. আৰ. পাটিলে নিশ্চিত কৰে যে চুক্তিখন এতিয়াও স্থগিত অৱস্থাতে ৰখা হ'ব। ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত পাকিস্তানৰ প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰী [[খাজা আছিফ]]-এ পাকিস্তান চৰকাৰৰ স্থিতি পুনৰ ব্যক্ত কৰি যুদ্ধৰ ভাবুকি দিয়ে। আছিফৰ মন্তব্যৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত ভাৰতৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ মুখপাত্ৰ [[ৰণধীৰ জয়ছোৱাল]]-এ কয়, "এইধৰণৰ মন্তব্য পাকিস্তানে নিজৰ ব্যৰ্থতা ঢাকিবলৈ আৰু মানৱ অধিকাৰ উলংঘনৰ পৰা দৃষ্টি আঁতৰাবলৈ কৰা এক হতাশজনক চেষ্টা", লগতে তেওঁ "মনগঢ়া দাবী"সমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে নাকচ কৰে।<ref>{{Cite web |date=2026-06-22 |title=Pakistan warns it will ‘go to war’ over India’s attempts to control its water flows |url=https://www.independent.co.uk/asia/south-asia/india-pakistan-war-indus-water-treaty-b3000341.html |access-date=2026-06-24 |website=The Independent |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Service |first=Express News |date=2026-06-24 |title=MEA rebuffs Pakistani minister’s war remarks over Indus Waters Treaty suspension |url=https://www.newindianexpress.com/india/2026/Jun/24/mea-rebuffs-pakistani-ministers-war-remarks-over-indus-waters-treaty-suspension |access-date=2026-06-24 |website=The New Indian Express |language=en}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত-পাক সম্পৰ্ক]] ldl94m5m1jlmr5ikr9h1bxwfdeo8h07 3 122760 616855 613590 2026-07-12T11:24:32Z Karim Abdul Rehan 45534 /* */ 616855 wikitext text/x-wiki {{AfC topic|other}} <big>Karim Abdul Rehan</big> '''INTRODUCTION''' ''Karim Abdul Rehan (born 16-6-2007) is an Indian student, ethical hacking enthusiast, and emerging computer programmer currently studying in Class 12. Known for his dual focus on competitive academic excellence and advanced technical skills, Karim is preparing for the prestigious Joint Entrance Examination (JEE) at the reputed Ajmal Super 40 coaching institute. A native of Nagaon, Assam, he is also known for his early interest in cybersecurity, coding, and scientific reasoning.'' '''EARLY LIFE AND EDUCATION''' ''Karim Abdul Rehan was born and raised in Nagaon, Assam. He began his formal education at Jawahar Navodaya Vidyalaya, Nagaon, one of India’s elite residential schools for gifted students. He studied a JNV from Class 6 to Class 10 (2019 to 2024), where he developed a strong academic foundation and disciplined work ethic. His interest in science and mathematics became evident early on, and he consistently demonstrated a deep curiosity for understanding concepts rather than memorizing them. Karim's inclination toward logical analysis, reasoning, and applied sciences shaped his future pursuits. Currently, he is enrolled in Ajmal Super 40, a highly competitive coaching program that prepares students from Assam and the Northeast for the IIT-JEE, India’s toughest undergraduate engineering entrance exam. '' '''INTEREST IN PROGRAMMING AND CYBERSECURITY''' "Karim's exposure to ethical hacking began remarkably early — in 2019, while still in Class 6. At a time when most students are exploring the basics of school subjects, he was already experimenting with Linux environments and Android terminals. He started his hacking journey using Termux, a terminal emulator and Linux environment app for Android. With growing interest, he began exploring Kali Linux, Linux command-line tools, and scripting languages, establishing a strong technical base. Karim gradually moved from basic command-line tasks to more structured ethical hacking concepts including: • Network scanning • Vulnerability assessment • Password cracking • Payload generation • Penetration testing (in safe, offline labs) He strictly follows ethical boundaries and uses his skills for education and awareness, inspired by cybersecurity professionals and platforms ." '''COADING EXPERIENCE AND SKILL''' "Karim formally began coding in Class 8 and quickly developed fluency in a wide array of programming and scripting languages. His current technical skillset includes: Python: For automation, backend scripting, and basic AI Java: Object-oriented concepts and app logic HTML & JavaScript: For front-end development and basic dynamic sites Kotlin: Exploring Android development Shell & Bash scripting: For automation and system scripting He writes and edits code using various environments, including: • Python IDEs (Thonny, IDLE, etc.) • Nano Editor and Vim • Termux (for mobile Linux operations) He also creates scripts to support ethical hacking practices and small utilities. Karim has developed multiple projects in both personal and educational contexts." '''TOOLS AND PLATEFORM USED''' "• Termux: For mobile-based ethical hacking • Kali Linux: Used in VM or chroot environments for advanced tasks • VS Code / Nano / Vim: Text editors for development • Linux & Command Line: Comfort with Unix environments" == About == Name : karim Abdul Rehan GitHub : https://github.com/karim-abdul-rehan 8aq7jfpp8alu9va7pmkokwr6ldatnjc 0 123240 616775 614358 2026-07-11T16:30:00Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616775 wikitext text/x-wiki {{short description|Division of Bangladesh}} {{Infobox settlement <!-- See Template:Infobox settlement for additional fields and descriptions -->| name = মৈমনসিঙ বিভাগ | native_name = ময়মনসিংহ বিভাগ | native_name_lang = bn<!-- ISO 639-2 code --> | other_name = [[Bhati (region)|Bhati]]-Nasirabad | nickname = | official_name = | settlement_type = বাংলাদেশৰ বিভাগ | image_skyline = {{Multiple image | border = infobox | total_width = 300 | image_style = | caption_align = center | perrow = 1/2/2 | image1 = Bangladesh Agricultural University (BAU).jpg | caption1 =বাংলাদেশ এগ্ৰিকালচাৰেল বিশ্ববিদ্যালয় |image2= Jhenaigati Upazila, Sherpur, Mymensingh 12.jpg | caption2 = ঝেনাইগতি উপজিলা ,চীৰপুৰ |image3= Hill of China clay, Bijoypur, Netrokona.jpg | caption3 = Birishiri Bluffs in [[Netrokona District|Netrokona]] | image4= মাইসাহেবা জামে মসজিদ ০৪.jpg | caption4 = মাইসাহেবা জামে মছজিদ | image5 = Mymensingh Zainul Abedin Museum 2011.jpg | caption5 = জৈনুল আবেদিন সংগ্ৰহালয় |image6 = শশী লজ 01.jpg | caption6 = [[Shashi Lodge]] in [[Mymensingh District|Mymensingh]] }} | image_seal = | image_map = Mymensingh in Bangladesh.svg | map_alt = | map_caption = | coordinates = {{coord|24|10|N|90|25|E|region:BD_type:adm1st_source:GNS-enwiki|display=inline,title}} | coor_pinpoint = | coordinates_footnotes = | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|Bangladesh}} | established_title = Established | established_date = 2015 | seat_type = Capital<br />{{nowrap|{{nobold|and largest city}}}} | seat = [[Mymensingh]] | government_footnotes = | leader_party = | leader_title = Divisional Commissioner | leader_name = Md. Mokhtar Ahmed<ref>{{cite web | url=http://pmis.mopa.gov.bd/pmis/Forms/divcommlist.php | title=List of Divisional Commissioners | access-date=20 June 2022 | archive-date=18 June 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220618085224/http://pmis.mopa.gov.bd/pmis/Forms/divcommlist.php | url-status=live | archivedate=18 June 2022 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20220618085224/http://pmis.mopa.gov.bd/pmis/Forms/divcommlist.php | deadurl=yes }}</ref> | leader_title2 = [[Deputy Inspector General of Police|DIG]] | leader_name2 = Dr. Md. Ashrafur Rahman | leader_title3 = [[Parliament of Bangladesh|Parliamentary constituency]] | leader_name3 = [[Jatiya Sangsad]] ([[List of parliamentary constituencies of Bangladesh#Mymensingh Division|38 seats]]) | unit_pref = Metric<!-- or US or UK --> | area_footnotes = | area_total_km2 = 10,584.06 | area_note = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 12225449 (Enumerated) | population_as_of = [[2022 Bangladeshi census|2022]] | population_footnotes = <ref name="census2022">{{Cite book |url=https://bbs.portal.gov.bd/sites/default/files/files/bbs.portal.gov.bd/page/b343a8b4_956b_45ca_872f_4cf9b2f1a6e0/2024-01-31-15-51-b53c55dd692233ae401ba013060b9cbb.pdf |title=National Report |date=November 2023 |publisher=[[Bangladesh Bureau of Statistics]] |isbn=978-9844752016 |series=Population and Housing Census 2022 |volume=1 |location=[[Dhaka]] |pages=386}}</ref> | population_density_km2 = auto | population_urban = 2731415 | population_urban_footnotes = <ref name="census2022"/> | population_rural = 9493331 | population_rural_footnotes = <ref name="census2022"/> | population_metro = 576,927 | population_metro_footnotes = <ref name="census2022"/> | population_blank1_title = Adjusted Population<ref name="census2022"/> | population_blank1 = 12637472 | population_note = | blank_name_sec1 = [[Human Development Index|HDI]] (2019) | blank_info_sec1 = 0.594<ref name="GlobalDataLab">{{Cite web|url=https://globaldatalab.org/shdi/shdi/BGD/|title=Sub-national HDI - Area Database|website=Global Data Lab|language=en|access-date=21 June 2021|archive-date=24 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624202622/https://globaldatalab.org/shdi/shdi/BGD/|url-status=live}}</ref><br/>{{color|#fc0|medium}} | timezone1 = [[Bangladesh Standard Time|BST]] | utc_offset1 = +6 | postal_code_type = | postal_code = | iso_code = BD-H | website = {{URL|www.mymensinghdiv.gov.bd}} | footnotes = }} '''মৈমনসিং বিভাগ ({{lang_en|Mymensingh Division}}) ''' হ'ল [[বাংলাদেশ]]ৰ আঠটা প্ৰশাসনিক বিভাগৰ ভিতৰত অন্যতম। ইয়াৰ আয়তন ১০,৪৮৫ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৪,০৪৮ বৰ্গমাইল) আৰু ২০২২ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি ইয়াৰ জনসংখ্যা ১২,২২৫,৪৯৮ জন। ইয়াৰ পূৰ্বে ঢাকা সংমণ্ডলৰ উত্তৰ অংশ গঠন কৰা জিলাসমূহৰ পৰা ২০১৫ চনত গঠন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite news|title=Mymensingh to become eighth division of Bangladesh|url=https://www.thedailystar.net/backpage/mymensingh-become-division-143359|access-date=15 September 2015|newspaper=[[Daily Star (Bangladesh)|Daily Star]]|date=14 September 2015|archive-date=21 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201021171320/https://www.thedailystar.net/backpage/mymensingh-become-division-143359|url-status=live}}</ref> ইয়াৰ মুখ্য প্ৰশাসনিক কেন্দ্ৰ হ'ল মাইমেনচিং জিলাৰ মাইমেনচিং চহৰ। <ref>{{cite news |script-title=bn:স্থায়ী বিভাগীয় সদৰ দপ্তৰ পাচ্ছে ময়মনসিংহ |url=https://www.dhakapost.com/economy/132462 |work=[[Dhaka Post]] |date=2 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220802062601/https://www.dhakapost.com/economy/132462 |archive-date=2 August 2022 |language=bn}}</ref> মৈমেনসিংহ বিভাগৰ চাৰিখন জিলা আছে। সেইকেইখন হ'ল মাইমেনচিং জিলা, জামালপুৰ জিলা, নেট্ৰ'কোনা জিলা আৰু শ্বেৰপুৰ জিলা। মৈমেনসিং চহৰ হ'ল মৈমেনচিং জিলা আৰু মৈমেনছিং সংমণ্ডলৰ প্ৰশাসনিক কেন্দ্ৰ। ২০২২ চনৰ হিচাপত মৈমেনচিং চহৰ নিগম দেশৰ আয়তনৰ ফালৰ পৰা ৭ম আৰু জনসংখ্যাৰ ফালৰ পৰা ৮ম বৃহত্তম চহৰ, ইয়াৰ জনসংখ্যা ৫৭৬,৯২৭ জন। ১৭৮৭ চনৰ ১ মে’ত ব্ৰিটিছ [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]য়ে গঠন কৰা এই চহৰখন জনপ্ৰশাসন মন্ত্ৰালয়ৰ মতে জিলাৰ মৰ্যাদাত মৈমেনছিংৰ স্থান ৪ৰ্থ। মৈমেনচিং চহৰৰ জনসংখ্যা ঘনত্ব ৪৪,৪৫৮/কিলোমিটাৰ (১১৫,১৫০/বৰ্গমাইল)। যাৰ ফলত এই চহৰখন বাংলাদেশৰ দ্বিতীয় ঘন জনবসতিপূৰ্ণ চহৰ। বাংলাদেশলৈ অহা পৰ্যটকৰ ২৫ শতাংশই মৈমেনসিংলৈ আহে। মৈমেনসিং ঠাইখনৰ নাম মোমেন সিং নামটোৰ পৰা ইংৰাজীকৰণ হৈছে। ইংৰাজী মোমেনসিং শব্দটো শ্বাহ মমিন নামৰ এজন মুছলমান শাসক বা মোমিন সিং নামৰ এজন জনগোষ্ঠীয় বঙালী মুছলমান শাসকৰ নামৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে। <ref name="Iffat Ara">Iffat Ara, 'Mymensingh-er Etihash', ''Dwitiyo Chinta'', 1989, Mymensingh, Bangladesh</ref> ==অৰ্থনীতি== [[File:Hotel Al-Rifat in Chorpara Mymensingh.JPG|thumb|right| মৈমেনছিঙৰ চোৰপাৰাৰ হোটেল আল-ৰিফাত ]] ঐতিহাসিকভাৱে মাইমেনচিং জিলা মৰাপাট উৎপাদনৰ বাবে পৰিচিত আছিল যাক নগদ শস্য হিচাপে লাভ কৰা ৰাজহৰ বাবে ‘সোণালী আঁহ’ বুলি অভিহিত কৰা হৈছিল। পলিথিন বেগৰ অধিক চাহিদা আৰু অন্যান্য অৰ্থনৈতিক কাৰণত মৰাপাট উদ্যোগ যথেষ্ট হ্ৰাস পাইছে। যিহেতু মৈমেনসিং মৈমেনসিং সংমণ্ডলৰ ৰাজধানী, গতিকে চহৰখনৰ কৰ্মশক্তিৰ এক বৃহৎ শতাংশ চৰকাৰী কৰ্মচাৰী। মৈমেনসিংহতো বৃহৎ অদক্ষ আৰু অৰ্ধদক্ষ শ্ৰমিক জনসংখ্যা আছে। যিসকলৰ বেছিভাগেই মূলতঃ পদপথৰ বিক্ৰেতা, ৰিক্সা চালক, টেক্সি চালক, মেকানিক আৰু অন্যান্য এনেধৰণৰ বৃত্তিক জীৱিকা হিচাপে লৈ উপাৰ্জন কৰে। ঘৰুৱা মুঠ উৎপাদনত অৰিহণা যোগোৱা আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ খণ্ডটোৱেই হৈছে কৃষিখণ্ড। তাৰ পিছতে চহৰখনৰ বৃদ্ধি পোৱা বৃত্তিটো হ'ল সেৱা খণ্ড। স্থানীয় আৰু বিশ্ব বজাৰত মাছৰ চাহিদা বৃদ্ধিয়ে স্থানীয় মাছমৰীয়াৰ লগতে ব্যৱসায়ীসকলৰ বাবে মৈমেমেনছিংত মাছ ধৰাৰ তথা ব্যৱসায়ৰ এক নতুন সুযোগৰ সৃষ্টি কৰিছে। আৰু বৰ্তমান যুগত অৰ্থনীতিৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। জনসংখ্যাৰ অধিকাংশই নিজৰ ধাননি পথাৰ সলনি কৰি পুখুৰীলৈ পৰিণত কৰি মাছৰ খেতি কৰি আছে। শীতকালত কেতিয়াবা অত্যধিক পৰিমাণে পোৱা মিছামাছ মৈমেনসিংহত বহু পৰিমাণে বিক্ৰী হয়। ==ব্যঞ্জন== প্ৰধান খাদ্য হ’ল মাছ বা মাংসৰ তৰকাৰীৰ সৈতে সাধাৰণ ভাত। সাধাৰণতে ভাজি বা ভাপত দিয়া শাক-পাচলি আৰু মচুৰ দাইল খাই। লগতে নেমুৰ টুকুৰা এটা চেপি লয় বা খাওঁতে অতিৰিক্ত নিমখ খায় আৰু জুতি হিচাপে সতেজ চালাড আৰু সেউজীয়া জলকীয়া ব্যৱহাৰ কৰে। পৰম্পৰাগত জলপান আৰু টেঙা খাদ্যৰ ভিতৰত বিভিন্ন ধৰণৰ ঋতুভিত্তিক পিঠা, ডাল-পুৰী, আৰু শিঙৰা আদি অন্তৰ্ভুক্ত। ঘৰতে বনোৱা মিঠাইৰ ভিতৰত আছে খিৰ, পায়েশ আৰু শ্বেমাই। জিলাপিৰ দৰে চেনিৰ চিৰাপত তিয়াই থোৱা মিঠাই বেছিভাগেই দোকানৰ পৰা কিনা হয়। তামোল, বাদাম, মছলা, ধঁপাত আৰু আন কিছুমান বিশেষ উপাদানৰে তৈয়াৰী পাচন ঔষধ বহুতে খায়। ৰাতিৰ আহাৰ বা দুপৰীয়াৰ আহাৰত এটা সহজ পদ্ধতি হ'ল "খিচুৰি", চাউল আৰু মচুৰ দাইলৰ জোল, মছলাৰে জুতি লোৱা, আৰু চাটনি বা আচাৰৰ সৈতে পৰিবেশন কৰা হয়। খোৱাৰ ঠিক আগতে ঘিঁউ (মাখন) খিচিৰিত ঢালি দিয়ে। মিঠা দৈৰে আহাৰ শেষ হ’বৰ সময়ত পৰিবেশন কৰে। মুৰি, চিৰা আৰু খোই ভাতৰ বিকল্প হিচাপে খোৱা হয়। খোৱাৰ আগতে দৈ বা গাখীৰৰ লগত গুৰ মিহলাই খাব পাৰে। খোৱাৰ বাবে কেৱল সোঁহাত ব্যৱহাৰ কৰে। ==ঐতিহাসিক কীৰ্তিস্তম্ভ== মহাৰাজ সূৰ্য্য কান্ত আচাৰ্যই নিৰ্মাণ কৰা পুৰণি টাউন হলত ১৮৭৮ চনৰ পৰা বহু নাটক, সভা আৰু সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{cite news |last1=Koishy |first1=Samayla Mahjabin |title=Top 5 tourist attractions in Mymensingh |url=https://www.thedailystar.net/life-living/travel/news/top-5-tourist-attractions-mymensingh-3424401 |work=The Daily Star |date=21 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240817074118/https://www.thedailystar.net/life-living/travel/news/top-5-tourist-attractions-mymensingh-3424401 |archive-date=17 August 2024 |language=en}}</ref> ২০০৬ চনত ভাঙি পেলোৱা এই পুৰনি টাউন হ'লটো পুনৰ নিৰ্মাণ কৰি আছে মৈমেনছিং পৌৰসভাই। <ref>{{cite web |url=https://www.dgmarket.com/eproc/np-notice.do?noticeId=2379464 |title=Construction of Town Hall (Civil Work, Sanitary Work, Electrical Work and Acoustics Work). |publisher=dgMarket |access-date=16 October 2012 }}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> শশী লজ চহৰৰ ভিতৰৰ অন্যতম ঐতিহাসিক স্থান।[25] ১৯০৫ চনত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।[26] ১৯৬৯ চনত স্থাপন কৰা মৈমেনছিঙৰ পাকিস্তান কাউন্সিলৰ আঞ্চলিক কেন্দ্ৰ ছোটো বজাৰ পথত অৱস্থিত বাংলাদেশ পৰিষদ ১৯৭১ চনত বাংলাদেশ প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ পিছত বাংলাদেশ পৰিষদ নামেৰে পৰিচিত হয়। ১৯৫৮ চনত মৈমেনসিং পৌৰসভাৰ ওচৰত অমৃতা বাবু পথ পাৰ হৈ প্ৰথম শ্বহিদ মিনাৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। নব্বৈৰ দশকৰ মাজভাগত ইয়াক টাউন হলৰ চৌহদলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। ১৯৮০ চনত সভাপতি [[জিয়াউৰ ৰহমান]]ৰ উদ্যোগত শিশু একাডেমী স্থাপন কৰা হৈছিল। ১৯৮০ চনত ইয়াৰ মাইমেনছিং কাৰ্যালয় মুকলি কৰা হৈছিল। ১৯৩০ চনত মৈমেনচিং চহৰৰ মাজমজিয়াত নিৰ্মিত প্ৰথমটো থিয়েটাৰ আছিল অমৰাবাতী নাট্য মন্দিৰ। পিছলৈ ইয়াক চয়াবনী নামৰ চিনেমা হললৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয়। টাউন হল হৈ পৰিল নাটক বা নাটক মঞ্চস্থ কৰাৰ একমাত্ৰ স্থান। সত্তৰৰ দশকৰ পৰা মৈমেনছিঙৰ নাট্য আন্দোলনক জীয়াই ৰখাৰ ক্ষেত্ৰত মূল ভূমিকা গ্ৰহণ কৰা নাট মহলসমূহৰ ভিতৰত বাহুব্ৰিহী অন্যতম। ==সংগ্ৰাহালয়== [[File:Jainul Abedin Museum.jpg|thumb|250px|right|জৈইনুল আবেদিন আৰ্ট গেলাৰী]] ১৯৬৯ চনত মাইমেনচিং সংগ্ৰহালয় স্থাপন কৰা হৈছিল। যদিও ইয়াৰ সংগ্ৰহ বৃহত্তৰ মৈমেনচিং অঞ্চলৰ জমিদাৰসকলৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ পৰা আহিছে, ইয়াৰ সঠিক সংৰক্ষণৰ অভাৱ।<ref>{{cite news |title=Mymensingh Museum in dire need of preservation |url=http://www.thedailystar.net/2006/08/21/d608211402151.htm |newspaper=The Daily Star |date=21 August 2006 |access-date=16 October 2012 |archive-date=6 October 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006172709/http://www.thedailystar.net/2006/08/21/d608211402151.htm |url-status=live }}</ref> '''জৈনুল আবেদিন আৰ্ট গেলেৰী''' ১৯৭৫ চনত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ এটা ঘৰত স্থাপন কৰা জৈনুল আবেদিন সংগ্ৰহালয়ত দেশৰ আধুনিক শিল্প আন্দোলনৰ পথ প্ৰদৰ্শক জৈনুল আবেদিনৰ চিত্ৰৰ লগতে আৰ্ট স্কুল, আৰ্ট কটেজ আৰু মুকলি মঞ্চ আদি সন্নিবিষ্ট কৰা হৈছে।<ref name="theindependentbd.com">{{cite news |title=Shilpacharya enriched country's history of art |url=http://theindependentbd.com/national/26773-shilpacharya-enriched-countrys-history-of-art.html |newspaper=The Independent |location=Dhaka |date=1 January 2011 |access-date=6 March 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110717003614/http://theindependentbd.com/national/26773-shilpacharya-enriched-countrys-history-of-art.html |archive-date=17 July 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref name="Banglapedia ">{{cite web |url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Shilpacharya_Zainul_Abedin_Museum |title=Shilpacharya Zainul Abedin Museum |work=[[Banglapedia]] |access-date=6 March 2011 |archive-date=22 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151122065016/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Shilpacharya_Zainul_Abedin_Museum |url-status=live }}</ref><ref name="Islam2007">{{cite news |last=Islam |first=Aminul |date=29 April 2007 |title=Shilpacharya Zainul Abedin Sangrahashala – Preserving Works of a Maestro |url=http://www.thedailystar.net/campus/2007/04/05/camspotlight.htm |work=Star Campus |volume=2 |issue=16 |publisher=The Daily Star |access-date=6 March 2011 |archive-date=2 September 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100902111210/http://www.thedailystar.net/campus/2007/04/05/camspotlight.htm |url-status=live }}</ref> এফ এম বি চি নামেৰেও জনাজাত মাছ সংগ্ৰহালয় আৰু জৈৱ বৈচিত্ৰ্য কেন্দ্ৰ বাংলাদেশ কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়ে পৰিচালনা কৰে। ==ধৰ্মীয় অট্টালিকা== '''আঞ্জুমান ঈদগাহ ময়দান''' পূব পাকিস্তানৰ গৱৰ্ণৰ আব্দুল মনেম খানৰ তত্ত্বাৱধানত ১৯৬২ চনত পুখুৰীকে ধৰি ২৭ একৰ (১১ হেক্টৰ) মাটিত আঞ্জুমান ঈদ-গাহ ময়দান নামাজ ক্ষেত্ৰ স্থাপন কৰা হয়। প্ৰতি বছৰে ইয়াত পুৱা ইয়াত ঈদ উল-ফিতৰ আৰু ঈদ উল-আধাহৰ জামাত অনুষ্ঠিত হয়। প্ৰাৰ্থনা ক্ষেত্ৰখনৰ কাষে কাষে বেৰ দিয়া হৈছে আৰু তাত তামোল গছ গজিছে। এই ঠাইখন ঔপনিৱেশিক কালত মহাৰাজ সূৰ্য কান্ত আচাৰ্যৰ হাতী ৰখাৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। '''দুৰ্গাবাৰী মন্দিৰ''' মৈমেনসিংহত বসবাস কৰা হিন্দুসকলৰ অন্যতম প্ৰধান ধৰ্ম কেন্দ্ৰ দুৰ্গা বাৰী মন্দিৰ। এই মন্দিৰটো দুৰ্গা বাৰী পথত অৱস্থিত। ইয়াত হিন্দু দেৱী দুৰ্গা দেৱীক পূজা কৰা হয়। গোটেই সপ্তাহটো মন্দিৰত কীৰ্তন পাঠ কৰা হয় '''ৰামকৃষ্ণ মঠ আৰু মিছন''' ৰামকৃষ্ণ মিছন ৰোডৰ ১৮২ নং স্থানত অৱস্থিত মাইমেনসিংহৰ ৰামকৃষ্ণ আশ্ৰমা। ৰামকৃষ্ণ মঠ হৈছে শ্ৰীৰামকৃষ্ণই অস্তিত্বলৈ অনা পুৰুষৰ বাবে এক মঠৰ সংগঠন। ঃ '''ছেইণ্ট পেট্ৰিক কেথেড্ৰেল চাৰ্চ''' এই কেথেড্ৰেলৰ অধিকাংশ লোক গাৰো জনজাতীয় সম্প্ৰদায়ৰ। বিচপ এজন গাৰো জনজাতিও। ইয়াত মুঠ ৭৬,০৪৭জন কেথলিক আৰু ৬৬৬৫জন প্ৰটেষ্টেণ্ট খ্ৰীষ্টান বাস কৰে। গ্ৰাম্য অঞ্চলত মানুহক কৃষক আৰু দিন হাজিৰা কৰি নিয়োগ কৰা হয় আৰু বহুতে চহৰত প্ৰব্ৰজিত শ্ৰমিক হিচাপে বাস কৰে। '''মৈমেনচিং বেপ্টিষ্ট চাৰ্চ''' টাউন হলৰ ওচৰতে মৈমেনছিং বেপ্টিষ্ট চাৰ্চ অৱস্থিত। ==খেল-ধেমালি== মৈমেনসিঙৰ ফুটবল ইতিহাস চহকী। ১৯১৪ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা বংগৰ দুখন পুৰণি প্ৰতিযোগিতা সূৰ্য্য কান্ত শ্বিল্ড আৰু লিলা দেৱী শ্বিল্ড। মুক্তগাচা বংশৰ সূৰ্য্য কান্ত আচাৰ্জীৰ পৃষ্ঠপোষকতাত তেওঁৰ পত্নীৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা লিলা দেৱী শ্বিল্ড জিলা স্কুল খেলপথাৰত খেলা হৈছিল আৰু স্কুলীয়া ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ মাজত জনপ্ৰিয় আছিল। আনহাতে সূৰ্য্য কান্ত চাৰ্কিট হাউচ পাৰ্কত অনুষ্ঠিত শ্বিল্ডে কৰাচী আৰু কলিকতাৰ ক্লাবক আদৰণি জনায়। প্ৰথম অৱস্থাত মৈমেনচিং স্প'ৰ্টছ এছ'চিয়েচনে (১৯১৪–১৯১৯) পৰিচালনা কৰা এই প্ৰতিযোগিতাসমূহ পিছলৈ ১৯২০ চনৰ পৰা মৈমেনচিং জিলা বিদ্যালয়ে পৰিচালনা কৰে, তাৰ পিছত দুয়োখনেই অনিয়মিত হৈ পৰে।<ref>{{cite web|first=Anisur|last=Rahman|url=https://www.thedailystar.net/sports/football/history-denied-1267276|date=10 August 2016|access-date=17 March 2025|title=History denied|website=The Daily Star|archive-date=17 March 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250317091602/https://www.thedailystar.net/sports/football/history-denied-1267276|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.kalerkantho.com/feature/khalar-ghor/2016/08/18/395100|date=18 August 2016|access-date=17 March 2025|title=গৰ্বেৰ অতীত ফেৰাতে...|language=bn|website=[[Kaler Kantho]]|archive-date=17 March 2025|archive-url=https://archive.today/20250317092101/https://www.kalerkantho.com/feature/khalar-ghor/2016/08/18/395100|url-status=live|archivedate=18 March 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250318022316/https://www.kalerkantho.com/feature/khalar-ghor/2016/08/18/395100|deadurl=yes}}</ref> তাজমহল শ্বিল্ড, সুৰেন্দ্ৰ সৰোজিনী শ্বিল্ড আৰু থম্পছন কাপ আদিও অঞ্চলটোৰ জনপ্ৰিয় ফুটবল প্ৰতিযোগিতা আছিল।<ref>{{cite web|author=Badiuzzaman|url=https://www.prothomalo.com/sports/football/%E0%A6%B2%E0%A7%80%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%AC%E0%A7%80-%E0%A6%86%E0%A6%B0-%E0%A6%B8%E0%A7%82%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A4-%E0%A6%B6%E0%A6%BF%E0%A6%B2%E0%A7%8D%E0%A6%A1%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%97%E0%A6%B2%E0%A7%8D%E0%A6%AA#:~:text=%E0%A6%AE%E0%A6%AF%E0%A6%BC%E0%A6%AE%E0%A6%A8%E0%A6%B8%E0%A6%BF%E0%A6%82%E0%A6%B9%E0%A7%87%E0%A6%B0%20%E0%A6%B8%E0%A6%AC%E0%A6%9A%E0%A7%87%E0%A6%AF%E0%A6%BC%E0%A7%87%20%E0%A6%AA%E0%A7%81%E0%A6%B0%E0%A7%8B%E0%A6%A8%E0%A7%8B%20%E0%A6%AB%E0%A7%81%E0%A6%9F%E0%A6%AC%E0%A6%B2%20%E0%A6%9F%E0%A7%81%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%A8%E0%A6%BE%E0%A6%AE%E0%A7%87%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%9F,%E0%A6%9A%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A7%81%20%E0%A6%95%E0%A6%B2%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A6%B0%20%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%96%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%BE%E0%A6%A4%20%E0%A6%86%E0%A6%87%E0%A6%8F%E0%A6%AB%E0%A6%8F%20%E0%A6%B6%E0%A6%BF%E0%A6%B2%E0%A7%8D%E0%A6%A1%E0%A5%A4\|date=10 August 2016|access-date=17 March 2025|title=লীলাদেবী আৰ সূৰ্যকান্ত শিল্ডেৰ গল্প|language=bn|website=Prothom Alo|archive-date=17 March 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250317165136/https://www.prothomalo.com/sports/football/%E0%A6%B2%E0%A7%80%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%AC%E0%A7%80-%E0%A6%86%E0%A6%B0-%E0%A6%B8%E0%A7%82%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A4-%E0%A6%B6%E0%A6%BF%E0%A6%B2%E0%A7%8D%E0%A6%A1%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%97%E0%A6%B2%E0%A7%8D%E0%A6%AA|url-status=live}}</ref> শৰীৰচৰ্চা চহৰখনৰ বহু যুৱ প্ৰাপ্তবয়স্কৰ প্ৰিয় খেলত পৰিণত হৈছে। মুছলিম ইনষ্টিটিউটত ১৯৫০ চনৰ পৰাই সুসজ্জিত জিমনেছিয়াম আছে। চিকিৎসক আব্দুল হালিম আছিল ১৯৬০ চনৰ এজন প্ৰখ্যাত শৰীৰচৰ্চাবিদ যিয়ে দেশজোৰা প্ৰতিযোগিতাত মিষ্টাৰ ইষ্ট পাকিস্তান হৈ পৰিছিল। পিছলৈ ১৯৭০ চনৰ শেষৰ ফালে সংসদৰ সদস্য হোৱা ফাৰহাদ আহমেদ কাঞ্চোনও নিয়মীয়া শৰীৰচৰ্চাবিদ আছিল। ==শিক্ষা== শিক্ষাগ্ৰহণৰ বাবে আন জিলাৰ পৰা বহু ছাত্ৰ-ছাত্ৰী চহৰখনলৈ আহে। ইয়াত কেইবাখনো বিশ্ববিদ্যালয়, মহাবিদ্যালয় আৰু বিদ্যালয় আছে, যিবিলাক হ'ল: বিশ্ববিদ্যালয়, মহাবিদ্যালয় আৰু বিদ্যালয়সমূহ, য'ত আছে: * জাতীয় কবি কাজী নজৰুল ইছলাম বিশ্ববিদ্যালয় * বাংলাদেশ কৃষি বিশ্ববিদ্যালয় * মৈমেনচিং মেডিকেল কলেজ * মৈমেনচিং অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয় * মৈমেনচিং গাৰ্লচ কেডেট কলেজ * আনন্দ মোহন মহাবিদ্যালয় * শ্বাহিদ চৈয়দ নাজৰুল ইছলাম কলেজ * মুমিনুনেছা মহিলা মহাবিদ্যালয় * মৈমেনচিং পলিটেকনিক ইনষ্টিটিউট * নাছিৰাবাদ কলেজ, মৈমেনছিং * কৃষি বিশ্ববিদ্যালয় মহাবিদ্যালয়, মৈমেনছিং * নট্ৰে ডেম কলেজ, মৈমেনছিং * মহিলা শিক্ষক প্ৰশিক্ষণ মহাবিদ্যালয় * ৰয়েল মিডিয়া কলেজ * মাইমেনচিং জিলা স্কুল * আলমগীৰ মনছুৰ সোঁৱৰণী মহাবিদ্যালয় * বিদ্যাময়ী চৰকাৰী ড. ছোৱালী হাইস্কুল * চৰকাৰী ড. লেবৰেটৰী হাইস্কুল, মৈমেনছিং * মুকুল নিকেটন হাইস্কুল * কেণ্টনমেণ্ট পাব্লিক স্কুল এণ্ড কলেজ, মৈমেনছিং <ref>{{Cite web |title=Cantonment Public School and College Momenshahi |url=http://www.cpscm.edu.bd/ |access-date=26 September 2022 |website=www.cpscm.edu.bd |archive-date=26 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220926102435/http://www.cpscm.edu.bd/ |url-status=live }}</ref> ==পৰিবহণ== মৈমেনচিঙৰ পৰা ঢাকালৈ মোহাখালী বাছ ষ্টপৰ পৰা প্ৰায় ১২০ কিলোমিটাৰ (৭৫ মাইল) দূৰত্ব। কিন্তু ৰিক্সা আৰু "অটো" চহৰ অঞ্চলৰ ভিতৰত পৰিবহণৰ মূল ধৰণ, আৰু গাড়ীৰ সংখ্যাৰ বৃদ্ধি অত্যন্ত প্ৰগতিশীল। নব্বৈৰ দশকৰ শেষৰ ফালে তিনিচকীয়া বাহন চলাবলৈ আৰম্ভ কৰে। মৈমেনছিংলৈ যোৱাৰ বাবে ৰেল আটাইতকৈ সহজ পৰিবহণ ব্যৱস্থা। বহু দূৰ যাত্ৰাৰ আটাইতকৈ কম খৰচী উপায়: নাৰায়ণগঞ্জ-বাহাদুৰাবাদ ঘাট লাইন। কেইবাখনো স্থানীয় আৰু প্ৰত্যক্ষ ৰে’লৰ উপৰিও ইকোটা এক্সপ্ৰেছ, অঘনিবিনা এক্সপ্ৰেছ, তিষ্টা এক্সপ্ৰেছ, ব্ৰহ্মপুত্ৰ এক্সপ্ৰেছ, যমুনা এক্সপ্ৰেছ আৰু বালাকা এক্সপ্ৰেছে চহৰখনক ঢাকাৰ ৰাজধানীৰ সৈতে সংযোগ কৰে। ক্লাছ আৰু ৰেলখনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি প্ৰতিজন ব্যক্তিৰ বাবে ৰেলৰ ভাড়া ৫৫ টকাৰ পৰা ৪৮৩ টকা ($০.৬৮ৰ পৰা $৪)লৈকে। ==স্বাস্থ্য== মহাৰাজ সূৰ্যকান্তই মৈমেনসিঙৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ দাঁতিত প্ৰথমখন ৰাজহুৱা চিকিৎসালয় স্থাপন কৰে। এইখন এতিয়া কুষ্ঠ ৰোগৰ চিকিৎসালয়লৈ ৰূপান্তৰিত হৈছে আৰু এতিয়া ইয়াক "এছ কে হাস্পতাল" বুলি জনা যায়। ১৯৬২ চনত স্থাপিত হোৱা মৈমেনছিং মেডিকেল কলেজ হাস্পতাল বাংলাদেশৰ অন্যতম পুৰণি আৰু বৃহৎ চিকিৎসালয়। নব্বৈৰ দশকৰ শেষৰ পৰা চিকিৎসা খণ্ডত ব্যক্তিগত বিনিয়োগ বৃদ্ধি পোৱাত বিভিন্ন আকাৰৰ কেইবাখনো ব্যক্তিগত চিকিৎসালয় আৰু ক্লিনিক স্থাপন কৰা হৈছে। ==জনমাধ্যম আৰু সাহিত্য== ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ মৈমেনসিংহৰ পৰা প্ৰকাশিত আটাইতকৈ পুৰণি কাকতসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল 'ভাৰত মিহিৰ'। এইখন বাতৰিকাকত প্ৰথম প্ৰকাশ হৈছিল ১৮৭৫ চনত। ১৯৭১ চনত স্বাধীনতাৰ পিছত হাবিবুৰ ৰহমান শ্বেখে ১৯৭২ চনত আৰম্ভ হোৱা 'সাপ্তাহিক বাংলাৰ দৰ্পন'ৰ সৈতে দশকজোৰা পৰীক্ষামূলক পৰীক্ষাৰ পিছত ১৯৭৯ চনত 'দৈনিক জাহান নাম আৰু শিৰোনামেৰে প্ৰথমখন দৈনিক প্ৰকাশ কৰে। মহানগৰীৰ পৰা প্ৰকাশিত আন আন কাকতসমূহৰ ভিতৰত আছে দৈনিক আজকেৰ বাংলাদেশ আৰু 'দৈনিক আজকেৰ' খবৰ। *দৈনিক জাহান (দৈনিক পত্ৰিকা) *দৈনিক আজকেৰ বাংলাদেশ (দৈনিক পত্ৰিকা) *দৈনিক স্বদেশ সংবাদ (দৈনিক পত্ৰিকা) *দৈনিক স্বজন (দৈনিক পত্ৰিকা) *দৈনিক মাটি ও মানুষ (দৈনিক পত্ৰিকা) *দৈনিক প্ৰতিদিনেৰ কাগজ (দৈনিক পত্ৰিকা) *দৈনিক আজকেৰ মৈমনসিংহ (দৈনিক পত্ৰিকা) *দৈনিক কালেৰ আলো (দৈনিক পত্ৰিকা) *দৈনিক লোক লোকান্তৰ (দৈনিক পত্ৰিকা) *আলোকিত মৈমনসিংহ (দৈনিক পত্ৰিকা) *প্ৰতিদিনেৰ মৈমনসিংহ (দৈনিক পত্ৰিকা) চৰকাৰী মালিকানাধীন বাংলাদেশ টেলিভিছনৰ এটা ৰিলে টেলিভিছন ষ্টেচন মৈমেনছিঙৰ আকুৱা চুবুৰীত অৱস্থিত।<ref>{{cite web|url=https://btv.gov.bd/site/page/8082f0a6-7b63-42d8-acb6-d7e2a4f9a505/%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%9F%E0%A6%BF%E0%A6%AD%E0%A6%BF%E0%A6%B0-%E0%A6%85%E0%A6%AB%E0%A6%BF%E0%A6%B8%E0%A6%B8%E0%A6%AE%E0%A7%82%E0%A6%B9|title=Offices of BTV|access-date=14 September 2024|website=[[Bangladesh Television]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20240912190312/https://btv.gov.bd/site/page/8082f0a6-7b63-42d8-acb6-d7e2a4f9a505/%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%9F%E0%A6%BF%E0%A6%AD%E0%A6%BF%E0%A6%B0-%E0%A6%85%E0%A6%AB%E0%A6%BF%E0%A6%B8%E0%A6%B8%E0%A6%AE%E0%A7%82%E0%A6%B9 |archive-date=12 September 2024 }}</ref> ==চৰকাৰী উৎসৱ পাৰ্বন== *স্বাধীনতা দিবস *বিজয় দিবস *আন্তৰ্জাতিক মাতৃভাষা আৰু শহীদ দিবস (টাউন হল মোড়) *পহেলা বৈশাখ (জয়নুল আবেদিন উদ্যান) *ময়মনসিংহ মুক্তি দিবস, ১০ ডিসেম্বৰ ===মৈমেনসিঙৰ বিশিষ্ট ব্যক্তিসকল=== বিখ্যাত বিজ্ঞানী ছাৰ [[জগদীশ চন্দ্ৰ বসু]]ৰ জন্ম হৈছিল ১৮৫৮ চনৰ ৩০ নৱেম্বৰত মৈমেনসিংহত তেওঁৰ মাতৃৰ ককাকৰ ঘৰত। <ref>{{cite web |url=https://www.encyclopedia.com/doc/1G2-3404700801.html |title=Jagadis Chandra Bose Facts, information, pictures &#124; Encyclopedia.com articles about Jagadis Chandra Bose |publisher=Encyclopedia.com |date=23 November 1937 |access-date=16 October 2012}}</ref> মৈমেনসিং ঠাইৰ সৈতে জড়িত আছে ব্ৰিটিছ বিৰোধী নেতা মহাদেৱ সন্যাল, সাহিত্যিক উপেন্দ্ৰ কিশোৰ ৰায়চৌধুৰী, সুকুমাৰ সত্য আৰু লীলা মজুমদাৰ, সংগীতজ্ঞ আৰু ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰৰ শিষ্য, শিল্পাচাৰ্য জৈনুল আবেদিন, ঔপন্যাসিক শিৰচেন্দু মুখোপাধ্যায়ৰ দৰে লোকৰ সৈতে জড়িত যিয়ে মৈমেনচিং চহৰত প্ৰাথমিক শিক্ষা লাভ কৰিছিল,বাংলা লেখক [[হুমায়ুন আহমেদ]], ইছলামিক পণ্ডিত মাহমুদুল হাছান, পি.চি.সৰকাৰ – যাদুকৰ,কূটনীতিবিদ আবুল ফাতেহ, ৰাষ্ট্ৰনেতা, চুফী, মুক্তিৰ নায়ক আৰু বাংলাদেশৰ প্ৰথম বৈদেশিক সচিব, মুক্তিযুদ্ধৰ সময়ত বাংলাদেশৰ ভাৰপ্ৰাপ্ত ৰাষ্ট্ৰপতি চৈয়দ নাজৰুল ইছলামৰ উপৰিও দেশৰ আন তিনিজন ৰাষ্ট্ৰপতি তথা ন্যায়াধীশ আবু ছাইদ চৌধুৰী আৰু শ্বাহাবুদ্দিন আহমেদ। অস্কাৰ বিজয়ী ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা [[সত্যজিৎ ৰায়]] আৰু বলীউডৰ অভিনেত্ৰী [[ৰাণী মুৰ্খাজী]]ৰ পৰিয়ালৰ শিপা মৈমেনসিঙৰ। নাৰীবাদী লেখিকা [[তছলিমা নাছৰিন]] মৈমেনসিঙৰ। আই চি চি বিশ্বকাপত শতক অৰ্জন কৰা প্ৰথম বাংলাদেশী মাহমুদুল্লাহ ৰিয়াদৰ জন্মস্থান আৰু গৃহ চহৰ হ'ল মৈমেনসিং ==তথ্যৰ উৎস== [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশ]] [[শ্ৰেণী:ভৌগোলিক অঞ্চল]] r9ag5j4z10v31vqi0oo8sba6050xwxh 0 123767 616851 526209 2026-07-12T10:52:06Z Dakalil 50728 /* */ বিষয়বস্তু যোগ 616851 wikitext text/x-wiki {{Infobox philosopher |region = [[পাশ্চাত্য দৰ্শন]] |era = [[পুনৰ্জাগৰণ দৰ্শন]] |image = Portrait of Niccolò Machiavelli.jpg |caption = [[চান্তি দি তিত']]ৰ দ্বাৰা অংকিত প্ৰতিকৃতি, {{circa|1550–1600}} |name = নিক্ক'ল' মাকিয়াৱেল্লি |birth_name = নিক্ক'ল' দি বেৰ্নাৰ্দ' দেই মাকিয়াৱেল্লি |birth_date = {{birth date|1469|5|3|df=y}} |birth_place = [[ফ্ল'ৰেন্তিয়া]], [[ফ্ল'ৰেন্তিয়া গণৰাজ্য]] |death_date = {{death date and age|1527|6|21|1469|5|3|df=y}} |death_place = ফ্ল'ৰেন্তিয়া, ফ্ল'ৰেন্তিয়া গণৰাজ্য |school_tradition = {{ubl|[[ধ্ৰুপদী বাস্তৱবাদ (আন্তৰ্জাতিক সম্পৰ্ক)|ধ্ৰুপদী বাস্তৱবাদ]]|[[গণৰাজ্যবাদ]]}} |main_interests = [[ৰাজনীতি]] আৰু [[ৰাজনৈতিক দৰ্শন]], [[সামৰিক তত্ত্ব]], ইতিহাস |notable_works = {{ubl|''[[ৰাজকোঁৱৰ (কিতাপ)|ৰাজকোঁৱৰ]]''|''[[তিতুছ লিৱিউছৰ প্ৰথম দশকৰ ওপৰত অধিবচন]]''}} |spouse = {{marriage|মাৰিয়েত্তা [[কৰ্চিনী পৰিয়াল|কৰ্চিনী]]|1501}} |children = ৭ |father = [[বেৰ্নাৰ্দ' দি নিক্ক'ল' মাকিয়াৱেল্লি]] |notable_ideas = ধ্ৰুপদী বাস্তৱবাদ, ''[[ৱিৰ্তু]]'', [[গণৰাজ্যবাদ|আধুনিক গণৰাজ্যবাদ]] |signature = Machiavelli Signature.svg }} '''নিক্ক'ল' দি বেৰ্নাৰ্দ' দেই মাকিয়াৱেল্লি'''{{efn|{{IPAc-en|ˈ|n|ɪ|k|ə|l|əʊ|*|ˌ|m|æ|k|i|ə|ˈ|v|ɛ|l|i}} {{respell|nik|ə|LOH|*|MAK|ee|ə|VEL|ee}}, {{IPAc-en|USalso|-|*|ˌ|m|ɑː|k|-}} {{respell|-*|MAHK|-}};<ref>{{cite web|url=https://www.ldoceonline.com/dictionary/niccolo-machiavelli|title=Machiavelli, Niccolò|work=[[Longman Dictionary of Contemporary English]]|publisher=[[Longman]]|access-date=5 August 2023}}</ref><ref>{{Cite dictionary |url=http://www.lexico.com/en/definition/Machievelli,+Niccol%C3%B2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220210021945/https://www.lexico.com/en/definition/machiavelli,_niccolo?s=t |url-status=dead |archive-date=10 February 2022 |title=Machievelli, Niccolò |dictionary=[[Lexico]] US English Dictionary |publisher=[[Oxford University Press]]}}</ref><ref>{{cite American Heritage Dictionary|Machiavelli|access-date=9 February 2022}}</ref> {{IPA|it|nikkoˈlۆ mmakjaˈvɛlli|lang}}; ইংৰাজীত [[#Machiavel|কেতিয়াবা কেতিয়াবা]] '''Nicholas Machiavel''' ({{IPAc-en|ˈ|m|æ|k|i|ə|v|ɛ|l}} {{respell|MAK|ee|ə|vel}}, {{IPAc-en|USalso|ˈ|m|ɑː|k|-}} {{respell|MAHK|-}}) বুলিও লিখা হয়।}} (৩ মে’ ১৪৬৯ – ২১ জুন ১৫২৭) আছিল [[ইতালীয় পুনৰ্জাগৰণ]] (ৰ‌্যনেছঁছ) যুগৰ এজন [[ফ্ল'ৰেন্তিয়া|ফ্ল'ৰেন্তীয়]] কূটনীতিবিদ, লেখক, দাৰ্শনিক আৰু ইতিহাসবিদ। তেওঁ তেওঁৰ ৰাজনৈতিক গ্ৰন্থ ''[[ৰাজকোঁৱৰ (কিতাপ)|ৰাজকোঁৱৰ]]''ৰ ({{lang|it|Il Principe}}) বাবে আটাইতকৈ বেছি জনাজাত, যিখন গ্ৰন্থ প্ৰায় ১৫১৩ চনত লিখা হৈছিল যদিও তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাঁচ বছৰ পিছত ১৫৩২ চনতহে প্ৰকাশ পাইছিল।<ref>উদাহৰণস্বৰূপ: {{cite encyclopedia|url= https://www.britannica.com/biography/Niccolo-Machiavelli|title= Niccolo Machiavelli – Italian statesman and writer|encyclopedia= Encyclopedia Britannica|date= 17 June 2023}} আৰু {{Cite web|url= https://www.iep.utm.edu/machiave/|title= Niccolò Machiavelli |website= Internet Encyclopedia of Philosophy|access-date=1 November 2018}}</ref> তেওঁক প্ৰায়ে আধুনিক [[ৰাজনৈতিক দৰ্শন]] আৰু [[ৰাজনীতি বিজ্ঞান]]ৰ পিতৃ বুলি আখ্যা দিয়া হয়।<ref>উদাহৰণস্বৰূপ: {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=1w5sCPpcDPMC&pg=PA65|title=Between Eternities: On the Tradition of Political Philosophy, Past, Present, and Future|last=Smith|first=Gregory B.|date=2008|publisher=Lexington Books|isbn=978-0739120774|page=65}}, {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=2d4qgsSLZQgC&pg=PA29|title=Hume and Machiavelli: Political Realism and Liberal Thought|last=Whelan|first=Frederick G.|date=2004|publisher=Lexington Books|isbn=978-0739106310|page=29}}, {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=W5m6lCFR53YC|title=What is Political Philosophy? And Other Studies|last=Strauss|year=1988|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0226777139|page=41}}</ref><ref>{{citation|last1=Jurdjevic |first1=Mark |last2=Piano |first2=Natasha |last3=McCormick |first3=John P. |title=Florentine Political Writings from Petrarch to Machiavelli |date=May 2019 |publisher=University of Pennsylvania Press |isbn=978-0-8122-9602-0 |url=https://books.google.com/books?id=3_aVDwAAQBAJ&pg=PA211|quote="On the basis of his chief political works—The Prince, the Discourses on Livy’s First Ten Books, the Florentine Histories, and The Art of War—many commentators consider Machiavelli to be the father of modern political thought or modern political science; some even ordain him the founder of “modernity” itself."}}</ref> বহু বছৰ ধৰি তেওঁ [[ফ্ল'ৰেন্তিয়া গণৰাজ্য]]ৰ এজন জ্যেষ্ঠ বিষয়া হিচাপে কূটনীতি আৰু সামৰিক পৰিক্ৰমাৰ দায়িত্ব পালন কৰিছিল।<ref>Machiavelli: A Very Short Introduction, chapter 1, pgs. 3-24</ref> ১৪৯৮ চনৰ পৰা ১৫১২ চনলৈকে যেতিয়া [[মেদিচি]] পৰিয়াল ক্ষমতাত নাছিল, তেতিয়া তেওঁ ফ্লৰেন্স প্ৰজাতন্ত্ৰৰ দ্বিতীয় [[মহাফেজখানা]]ৰ [[সচিব]] হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>Machiavelli: A Very Short Introduction, chapter 1, pgs. 3-24</ref> ১৫১২ চনত মেদিচিয়ে ফ্লৰেন্সত পুনৰ ক্ষমতা দখল কৰাৰ পিছত তেওঁক কূটনীতিবিদৰ পদৰ পৰা বহিষ্কাৰ কৰা হয় আৰু তাৰ কিছু সময়ৰ পিছতে তেওঁক ভুলবশতঃ ৰাষ্ট্ৰদ্ৰোহৰ সন্দেহ কৰি নিৰ্বাসনলৈ পঠোৱা হয়। তাৰ এবছৰৰ পিছত তেওঁ এজন ৰাজনৈতিক লেখক হিচাপে জীৱন অতিবাহিত কৰিবলৈ লয়।<ref>{{citation|title=Machiavelli: A Very Short Introduction |date=25 July 2019 |url=https://books.google.com/books?id=p0KjDwAAQBAJ&pg=PA23|page=23 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-257454-1 }}</ref><ref name="Anton">{{cite web | title=CRB -- Land's End | url=https://claremontreviewofbooks.com/lands-end/ }}</ref> মৃত্যুৰ পিছত মাকিয়াৱেল্লিৰ নামটোৱে তেওঁৰ আটাইতকৈ বিখ্যাত গ্ৰন্থ ''ৰাজকোঁৱৰ''ত পৰামৰ্শ দিয়া ধৰণৰ [[wikt:Machiavellian|নীতিহীন বা চতুৰ কাৰ্যকলাপক]] সূচিত কৰিবলৈ ধৰে।<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Niccolo-Machiavelli|title=Niccolo Machiavelli|website=Encyclopedia Britannica|access-date=8 August 2019}}</ref> এই গ্ৰন্থখনত মাকিয়াৱেল্লিয়ে উল্লেখ কৰিছিল যে পৰম্পৰাগত ৰাজনৈতিক চিন্তাৰ বিপৰীতে শাসকসকলে নিজৰ ৰাজনৈতিক সমাজৰ স্বাৰ্থ ৰক্ষা আৰু উন্নতিৰ বাবে কিছুমান অপ্ৰীতিকৰ বা অনৈতিক নীতি গ্ৰহণ কৰিবলগীয়া হ’ব পাৰে।<ref>''The Prince'', Chapter 18</ref><ref>{{cite book | last1=Rahe | first1=Paul A. | title=Machiavelli's Liberal Republican Legacy | date=14 November 2005 | publisher=Cambridge University Press | isbn=978-1-139-44833-8 | url=https://books.google.com/books?id=ZqroV-TkIhgC&pg=PR42 }}</ref> ৰাজনৈতিক প্ৰয়োজনীয়তাই দাবী কৰিলে তেওঁ শাসকসকলক অন্যায় কাৰ্যত লিপ্ত হ’বলৈ পৰামৰ্শ দিছিল; উদাহৰণস্বৰূপ, চৰকাৰৰ সফল প্ৰতিষ্ঠাপক আৰু সংস্কাৰকসকলে নিজৰ ৰাজনৈতিক শত্ৰুসকলক হত্যা কৰিলে তেওঁলোকক ক্ষমা কৰি দিয়া উচিত বুলি তেওঁ কৈছিল।<ref>উদাহৰণস্বৰূপ, ''The Prince'' chap. 15, and ''The Discourses'' Book I, chapter 9</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=E7mScxst9UoC&q=history%20of%20political%20philosophy&pg=PT315|title=History of Political Philosophy|last1=Strauss|first1=Leo|last2=Cropsey|first2=Joseph|year= 2012|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0226924717|page=297}}</ref><ref>{{Citation|last1=Mansfield |first1=Harvey C. |title=Machiavelli's Virtue |date=25 February 1998 |url=https://books.google.com/books?id=Q4EULB2IM50C&pg=PA178|page=178 |publisher=University of Chicago Press |isbn=978-0-226-50372-1 }}</ref> মাকিয়াৱেল্লিৰ ''ৰাজকোঁৱৰ'' প্ৰকাশ পোৱাৰ পৰাই ই বিতৰ্কৰ মাজত সোমাই পৰিছে। কিছুমানে ইয়াক ৰাজনৈতিক বাস্তৱতাৰ এটা পোনপটীয়া বৰ্ণনা বুলি গণ্য কৰে। আনহাতে অনেকে ''ৰাজকোঁৱৰ''ক এখন হাতপুথি হিচাপে দেখে, যিয়ে হ’বলগীয়া একনায়ক বা অত্যাচাৰী শাসকসকলক কেনেকৈ ক্ষমতা দখল কৰিব লাগে আৰু তাক ধৰি ৰাখিব লাগে তাৰ শিক্ষা দিয়ে।<ref name="Giorgini">{{cite journal |last1= Giorgini |first1= Giovanni |title= Five Hundred Years of Italian Scholarship on Machiavelli's Prince |journal= Review of Politics |date= 2013 |volume= 75 |issue= 4 |pages= 625–640|doi= 10.1017/S0034670513000624|s2cid= 146970196 | issn=0034-6705}}</ref> আনকি সাম্প্ৰতিক সময়লৈকে, [[লেঅ' ষ্ট্ৰাউছ]]ৰ দৰে পণ্ডিতসকলে মাকিয়াৱেল্লি এজন "অন্যায় বা বেয়াৰ শিক্ষক" (teacher of evil) আছিল বুলি পৰম্পৰাগত মতটোক পুনৰ সমৰ্থন কৰিছে।<ref>{{Cite book|last1=Strauss|first1=Leo|title=Thoughts on Machiavelli|date=4 July 2014|url=https://books.google.com/books?id=oi2GDwAAQBAJ&pg=PA9|page=9|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-23097-9}}</ref> যদিও মাকিয়াৱেল্লি তেওঁৰ ৰাজ্য বিষয়ক কামৰ বাবে আটাইতকৈ বেছি বিখ্যাত হৈ পৰিছে, পণ্ডিতসকলে তেওঁৰ ৰাজনৈতিক দৰ্শনৰ অন্যান্য গ্ৰন্থসমূহৰ উপদেশসমূহৰ প্ৰতিও মনোযোগ দিয়ে। প্ৰায় ১৫১৭ চনত ৰচিত ''[[তিতুছ লিৱিউছৰ প্ৰথম দশকৰ ওপৰত অধিবচন]]'' গ্ৰন্থখনে আধুনিক [[গণৰাজ্যবাদ]]ৰ পথ প্ৰশস্ত কৰা বুলি কোৱা হয়।<ref name="ReferenceA">Harvey Mansfield and Nathan Tarcov, "Introduction to the Discourses". In their translation of the ''Discourses on Livy''</ref> তেওঁৰ কৰ্মৰাজিয়ে [[ইউৰোপীয় জ্ঞানোদয়|আলোকায়ন যুগৰ]] লেখকসকলৰ ওপৰত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল যিসকলে [[ধ্ৰুপদী গণৰাজ্যবাদ]]ৰ প্ৰতি আগ্ৰহ পুনৰুজ্জীৱিত কৰিছিল, যেনে [[জঁ-জাক ৰুছ’]] আৰু [[জেম্‌ছ হেৰিংটন (লেখক)|জেম্‌ছ হেৰিংটন]]।<ref>{{Cite journal|last=Theodosiadis|first=Michail|date=June–August 2021|title=From Hobbes and Locke to Machiavelli's virtù in the political context of meliorism: popular eucosmia and the value of moral memory|journal=Polis Revista|volume=11|pages=25–60}}</ref> মাকিয়াৱেল্লিৰ দাৰ্শনিক অৱদানে প্ৰজন্মৰ পিছত প্ৰজন্ম ধৰি দাৰ্শনিক, শিক্ষাবিদ আৰু ৰাজনীতিবিদসকলক প্ৰভাৱিত কৰি আহিছে, যাৰ ফলত তেওঁলোকৰ অনেকে তেওঁৰ ধাৰণাসমূহৰ প্ৰকৃতি সম্পৰ্কে আজিও বিতৰ্ক কৰি আহিছে।<ref>{{citation|last1=Berlin |first1=Isaiah |title=The Proper Study of Mankind: An Anthology of Essays |date=31 December 2012 | url=https://books.google.com/books?id=78xbiaLnxp4C&dq=%E2%80%98The+Originality+of+Machiavelli%27&pg=PA269|page=269 |publisher=Random House |isbn=978-1-4464-9695-4 }}</ref> == জীৱন আৰু পৰিপ্ৰেক্ষিত == নিক্কোলো মাকিয়াভেল্লি ১৪৬৯ চনৰ ৩ মে' তাৰিখে [[ইটালী]]ৰ ফ্লোৰেন্সত জন্ম গ্ৰহণ কৰে। তেওঁৰ জীৱনৰ সময়কাল আছিল ইটালীৰ [[ৰেনেছাঁ]] যুগ, যি ৰাজনৈতিক চাঞ্চল্য, যুদ্ধ, আৰু নৈতিক বিশৃঙ্খলতাৰে ভৰা আছিল। তেওঁ ফ্লোৰেন্সৰ চৰকাৰত কূটনৈতিক আৰু সামৰিক বিষয়া হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref name="iep">{{Cite web |title=Machiavelli |url=https://iep.utm.edu/machiave/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=২২ জুলাই ২০২৫}}</ref> ১৫১২ চনত ফ্লোৰেন্সত মেদিচি পৰিয়ালৰ ৰাজনীতিৰ পুনৰ স্থাপন হোৱাৰ পাছত তেওঁক বন্দী কৰা হয় আৰু তেওঁৰ ৰাজনৈতিক জীৱন অন্ত হ'ব লগা হয়। == দ্য প্ৰিন্স == ১৫১৩ চনত নিৰ্বাসন সময়ত তেওঁ ৰচনা কৰে তেওঁৰ প্ৰসিদ্ধ কিতাপ ''Il Principe'' (The Prince)। এই গ্ৰন্থত তেওঁ এক শক্তিশালী, বাস্তৱবাদী, আৰু ধূৰ্ত ৰাজপুত্ৰৰ ৰূপ আঁকে — যি সময়ৰ ৰাষ্ট্ৰনৈতিক অস্থিৰতাৰ মাজত নিজৰ শক্তি ৰক্ষা কৰিব পাৰে। এই গ্ৰন্থৰ মুখ্য যুক্তিসমূহ: * ৰাজনীতি নৈতিকতাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ নকৰে। * ৰাজপুত্ৰৰ মুখ্য কাম হৈছে শক্তি লাভ, ৰক্ষা, আৰু বিস্তাৰ। * “উদ্দেশ্য সফল হ’লে, উপায় যিয়েই হওক, সেয়া গ্ৰহণযোগ্য।” – এই দৃষ্টিভংগীকেই “মাকিয়াভেল্লিয়ান” বুলি সমালোচনা কৰা হয়। উক্তি: : “It is better to be feared than loved, if you cannot be both.” : “The ends justify the means.” (এই বাক্য প্ৰচলিত যদিও মাকিয়াভেল্লিয়ে শব্দে শব্দে এইটো লেখেনেই। ) == অন্য কিতাপ আৰু দৰ্শন == *''Discourses on Livy'' – গণতন্ত্ৰ আৰু প্ৰজাৰ শক্তিৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ। *''The Art of War'' – সামৰিক কৌশল আৰু ৰাজনৈতিক নিয়ন্ত্ৰণ। *''The Mandrake'' – এজন নাট্যকাৰ হিচাপে তেওঁৰ জনপ্ৰিয় নাটক। তেওঁৰ চিন্তাৰে ইঙ্গিত দিয়া হয় যে ক্ষমতা, জন-সমৰ্থন, আৰু কৌশলী পৰিচালনাই ৰাজনীতিত সফলতাৰ মূল চাবিকাঠি। == প্ৰভাৱ == মাকিয়াভেল্লিৰ নাম স্বয়ং ৰাজনৈতিক ধূৰ্ততা, কূটনৈতিক নীতিহীনতা, আৰু ক্ষমতা-প্ৰেমীৰ সমৰ্থক হিচাপে ব্যৱহাৰ হয়। “মাকিয়াভেল্লিয়ান” শব্দই আজিও নেতিবাচক ধাৰণাক বহন কৰে, যদিও বহু দাৰ্শনিক তেওঁক বাস্তৱবাদী চিন্তাবিদ হিচাপে সমাদৰ কৰে। তেওঁৰ তত্ত্বৰ ওপৰত থমাছ হবছ, [[ফ্ৰান্সিছ বেকন]], [[হেগেল]], স্পিনোজা, নিছ্ছে আদি দাৰ্শনিকৰ প্ৰভাৱ পৰিছে, আৰু তেওঁ নিজেও বহু আধুনিক চিন্তাৰে আগভাগত আছিল। == মৃত্যু == নিক্কোলো মাকিয়াভেল্লি ১৫২৭ চনৰ ২১ জুনত ফ্লোৰেন্সত মৃত্যু বৰণ কৰে। মৃত্যুৰ পাছত তেওঁৰ ৰচনাবোৰ অধিক জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰে। == উৎস == <references/> [[শ্ৰেণী:দাৰ্শনিক]] [[শ্ৰেণী:ইতিহাসবিদ]] [[শ্ৰেণী:ইটালীৰ ব্যক্তি]] cu9iq1ofbqloeth48c1wghewbps5a8t 616852 616851 2026-07-12T10:58:02Z Dakalil 50728 /* */ Added content 616852 wikitext text/x-wiki {{Infobox philosopher |region = [[পাশ্চাত্য দৰ্শন]] |era = [[পুনৰ্জাগৰণ দৰ্শন]] |image = Portrait of Niccolò Machiavelli.jpg |caption = [[চান্তি দি তিত']]ৰ দ্বাৰা অংকিত প্ৰতিকৃতি, {{circa|1550–1600}} |name = নিক্ক'ল' মাকিয়াৱেল্লি |birth_name = নিক্ক'ল' দি বেৰ্নাৰ্দ' দেই মাকিয়াৱেল্লি |birth_date = {{birth date|1469|5|3|df=y}} |birth_place = [[ফ্ল'ৰেন্তিয়া]], [[ফ্ল'ৰেন্তিয়া গণৰাজ্য]] |death_date = {{death date and age|1527|6|21|1469|5|3|df=y}} |death_place = ফ্ল'ৰেন্তিয়া, ফ্ল'ৰেন্তিয়া গণৰাজ্য |school_tradition = {{ubl|[[ধ্ৰুপদী বাস্তৱবাদ (আন্তৰ্জাতিক সম্পৰ্ক)|ধ্ৰুপদী বাস্তৱবাদ]]|[[গণৰাজ্যবাদ]]}} |main_interests = [[ৰাজনীতি]] আৰু [[ৰাজনৈতিক দৰ্শন]], [[সামৰিক তত্ত্ব]], ইতিহাস |notable_works = {{ubl|''[[ৰাজকোঁৱৰ (কিতাপ)|ৰাজকোঁৱৰ]]''|''[[তিতুছ লিৱিউছৰ প্ৰথম দশকৰ ওপৰত অধিবচন]]''}} |spouse = {{marriage|মাৰিয়েত্তা [[কৰ্চিনী পৰিয়াল|কৰ্চিনী]]|1501}} |children = ৭ |father = [[বেৰ্নাৰ্দ' দি নিক্ক'ল' মাকিয়াৱেল্লি]] |notable_ideas = ধ্ৰুপদী বাস্তৱবাদ, ''[[ৱিৰ্তু]]'', [[গণৰাজ্যবাদ|আধুনিক গণৰাজ্যবাদ]] |signature = Machiavelli Signature.svg }} '''নিক্ক'ল' দি বেৰ্নাৰ্দ' দেই মাকিয়াৱেল্লি'''{{efn|{{IPAc-en|ˈ|n|ɪ|k|ə|l|əʊ|*|ˌ|m|æ|k|i|ə|ˈ|v|ɛ|l|i}} {{respell|nik|ə|LOH|*|MAK|ee|ə|VEL|ee}}, {{IPAc-en|USalso|-|*|ˌ|m|ɑː|k|-}} {{respell|-*|MAHK|-}};<ref>{{cite web|url=https://www.ldoceonline.com/dictionary/niccolo-machiavelli|title=Machiavelli, Niccolò|work=[[Longman Dictionary of Contemporary English]]|publisher=[[Longman]]|access-date=5 August 2023}}</ref><ref>{{Cite dictionary |url=http://www.lexico.com/en/definition/Machievelli,+Niccol%C3%B2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220210021945/https://www.lexico.com/en/definition/machiavelli,_niccolo?s=t |url-status=dead |archive-date=10 February 2022 |title=Machievelli, Niccolò |dictionary=[[Lexico]] US English Dictionary |publisher=[[Oxford University Press]]}}</ref><ref>{{cite American Heritage Dictionary|Machiavelli|access-date=9 February 2022}}</ref> {{IPA|it|nikkoˈlɔ mmakjaˈvɛlli|lang}}; ইংৰাজীত [[#Machiavel|কেতিয়াবা কেতিয়াবা]] '''Nicholas Machiavel''' ({{IPAc-en|ˈ|m|æ|k|i|ə|v|ɛ|l}} {{respell|MAK|ee|ə|vel}}, {{IPAc-en|USalso|ˈ|m|ɑː|k|-}} {{respell|MAHK|-}}) বুলিও লিখা হয়।}} ({{langx|it|Niccolò Machiavelli}}, {{IPA|it|nikkoˈlɔ mmakjaˈvɛlli|pron}}; ৩ মে’ ১৪৬৯ – ২১ জুন ১৫২৭) আছিল [[ইতালীয় পুনৰ্জাগৰণ]] (ৰ‌্যনেছঁছ) যুগৰ এজন [[ফ্ল'ৰেন্তিয়া|ফ্ল'ৰেন্তীয়]] কূটনীতিবিদ, লেখক, দাৰ্শনিক আৰু ইতিহাসবিদ। তেওঁ তেওঁৰ ৰাজনৈতিক গ্ৰন্থ ''[[ৰাজকোঁৱৰ (কিতাপ)|ৰাজকোঁৱৰ]]''ৰ ({{lang|it|Il Principe}}) বাবে আটাইতকৈ বেছি জনাজাত, যিখন গ্ৰন্থ প্ৰায় ১৫১৩ চনত লিখা হৈছিল যদিও তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাঁচ বছৰ পিছত ১৫৩২ চনতহে প্ৰকাশ পাইছিল।<ref>উদাহৰণস্বৰূপ: {{cite encyclopedia|url= https://www.britannica.com/biography/Niccolo-Machiavelli|title= Niccolo Machiavelli – Italian statesman and writer|encyclopedia= Encyclopedia Britannica|date= 17 June 2023}} আৰু {{Cite web|url= https://www.iep.utm.edu/machiave/|title= Niccolò Machiavelli |website= Internet Encyclopedia of Philosophy|access-date=1 November 2018}}</ref> তেওঁক প্ৰায়ে আধুনিক [[ৰাজনৈতিক দৰ্শন]] আৰু [[ৰাজনীতি বিজ্ঞান]]ৰ পিতৃ বুলি আখ্যা দিয়া হয়।<ref>উদাহৰণস্বৰূপ: {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=1w5sCPpcDPMC&pg=PA65|title=Between Eternities: On the Tradition of Political Philosophy, Past, Present, and Future|last=Smith|first=Gregory B.|date=2008|publisher=Lexington Books|isbn=978-0739120774|page=65}}, {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=2d4qgsSLZQgC&pg=PA29|title=Hume and Machiavelli: Political Realism and Liberal Thought|last=Whelan|first=Frederick G.|date=2004|publisher=Lexington Books|isbn=978-0739106310|page=29}}, {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=W5m6lCFR53YC|title=What is Political Philosophy? And Other Studies|last=Strauss|year=1988|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0226777139|page=41}}</ref><ref>{{citation|last1=Jurdjevic |first1=Mark |last2=Piano |first2=Natasha |last3=McCormick |first3=John P. |title=Florentine Political Writings from Petrarch to Machiavelli |date=May 2019 |publisher=University of Pennsylvania Press |isbn=978-0-8122-9602-0 |url=https://books.google.com/books?id=3_aVDwAAQBAJ&pg=PA211|quote="On the basis of his chief political works—The Prince, the Discourses on Livy’s First Ten Books, the Florentine Histories, and The Art of War—many commentators consider Machiavelli to be the father of modern political thought or modern political science; some even ordain him the founder of “modernity” itself."}}</ref> বহু বছৰ ধৰি তেওঁ [[ফ্ল'ৰেন্তিয়া গণৰাজ্য]]ৰ এজন জ্যেষ্ঠ বিষয়া হিচাপে কূটনীতি আৰু সামৰিক পৰিক্ৰমাৰ দায়িত্ব পালন কৰিছিল।<ref>Machiavelli: A Very Short Introduction, chapter 1, pgs. 3-24</ref> ১৪৯৮ চনৰ পৰা ১৫১২ চনলৈকে যেতিয়া [[মেদিচি]] পৰিয়াল ক্ষমতাত নাছিল, তেতিয়া তেওঁ ফ্লৰেন্স প্ৰজাতন্ত্ৰৰ দ্বিতীয় [[মহাফেজখানা]]ৰ [[সচিব]] হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>Machiavelli: A Very Short Introduction, chapter 1, pgs. 3-24</ref> ১৫১২ চনত মেদিচিয়ে ফ্লৰেন্সত পুনৰ ক্ষমতা দখল কৰাৰ পিছত তেওঁক কূটনীতিবিদৰ পদৰ পৰা বহিষ্কাৰ কৰা হয় আৰু তাৰ কিছু সময়ৰ পিছতে তেওঁক ভুলবশতঃ ৰাষ্ট্ৰদ্ৰোহৰ সন্দেহ কৰি নিৰ্বাসনলৈ পঠোৱা হয়। তাৰ এবছৰৰ পিছত তেওঁ এজন ৰাজনৈতিক লেখক হিচাপে জীৱন অতিবাহিত কৰিবলৈ লয়।<ref>{{citation|title=Machiavelli: A Very Short Introduction |date=25 July 2019 |url=https://books.google.com/books?id=p0KjDwAAQBAJ&pg=PA23|page=23 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-257454-1 }}</ref><ref name="Anton">{{cite web | title=CRB -- Land's End | url=https://claremontreviewofbooks.com/lands-end/ }}</ref> মৃত্যুৰ পিছত মাকিয়াৱেল্লিৰ নামটোৱে তেওঁৰ আটাইতকৈ বিখ্যাত গ্ৰন্থ ''ৰাজকোঁৱৰ''ত পৰামৰ্শ দিয়া ধৰণৰ [[wikt:Machiavellian|নীতিহীন বা চতুৰ কাৰ্যকলাপক]] সূচিত কৰিবলৈ ধৰে।<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Niccolo-Machiavelli|title=Niccolo Machiavelli|website=Encyclopedia Britannica|access-date=8 August 2019}}</ref> এই গ্ৰন্থখনত মাকিয়াৱেল্লিয়ে উল্লেখ কৰিছিল যে পৰম্পৰাগত ৰাজনৈতিক চিন্তাৰ বিপৰীতে শাসকসকলে নিজৰ ৰাজনৈতিক সমাজৰ স্বাৰ্থ ৰক্ষা আৰু উন্নতিৰ বাবে কিছুমান অপ্ৰীতিকৰ বা অনৈতিক নীতি গ্ৰহণ কৰিবলগীয়া হ’ব পাৰে।<ref>''The Prince'', Chapter 18</ref><ref>{{cite book | last1=Rahe | first1=Paul A. | title=Machiavelli's Liberal Republican Legacy | date=14 November 2005 | publisher=Cambridge University Press | isbn=978-1-139-44833-8 | url=https://books.google.com/books?id=ZqroV-TkIhgC&pg=PR42 }}</ref> ৰাজনৈতিক প্ৰয়োজনীয়তাই দাবী কৰিলে তেওঁ শাসকসকলক অন্যায় কাৰ্যত লিপ্ত হ’বলৈ পৰামৰ্শ দিছিল; উদাহৰণস্বৰূপ, চৰকাৰৰ সফল প্ৰতিষ্ঠাপক আৰু সংস্কাৰকসকলে নিজৰ ৰাজনৈতিক শত্ৰুসকলক হত্যা কৰিলে তেওঁলোকক ক্ষমা কৰি দিয়া উচিত বুলি তেওঁ কৈছিল।<ref>উদাহৰণস্বৰূপ, ''The Prince'' chap. 15, and ''The Discourses'' Book I, chapter 9</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=E7mScxst9UoC&q=history%20of%20political%20philosophy&pg=PT315|title=History of Political Philosophy|last1=Strauss|first1=Leo|last2=Cropsey|first2=Joseph|year= 2012|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0226924717|page=297}}</ref><ref>{{Citation|last1=Mansfield |first1=Harvey C. |title=Machiavelli's Virtue |date=25 February 1998 |url=https://books.google.com/books?id=Q4EULB2IM50C&pg=PA178|page=178 |publisher=University of Chicago Press |isbn=978-0-226-50372-1 }}</ref> মাকিয়াৱেল্লিৰ ''ৰাজকোঁৱৰ'' প্ৰকাশ পোৱাৰ পৰাই ই বিতৰ্কৰ মাজত সোমাই পৰিছে। কিছুমানে ইয়াক ৰাজনৈতিক বাস্তৱতাৰ এটা পোনপটীয়া বৰ্ণনা বুলি গণ্য কৰে। আনহাতে অনেকে ''ৰাজকোঁৱৰ''ক এখন হাতপুথি হিচাপে দেখে, যিয়ে হ’বলগীয়া একনায়ক বা অত্যাচাৰী শাসকসকলক কেনেকৈ ক্ষমতা দখল কৰিব লাগে আৰু তাক ধৰি ৰাখিব লাগে তাৰ শিক্ষা দিয়ে।<ref name="Giorgini">{{cite journal |last1= Giorgini |first1= Giovanni |title= Five Hundred Years of Italian Scholarship on Machiavelli's Prince |journal= Review of Politics |date= 2013 |volume= 75 |issue= 4 |pages= 625–640|doi= 10.1017/S0034670513000624|s2cid= 146970196 | issn=0034-6705}}</ref> আনকি সাম্প্ৰতিক সময়লৈকে, [[লেঅ' ষ্ট্ৰাউছ]]ৰ দৰে পণ্ডিতসকলে মাকিয়াৱেল্লি এজন "অন্যায় বা বেয়াৰ শিক্ষক" (teacher of evil) আছিল বুলি পৰম্পৰাগত মতটোক পুনৰ সমৰ্থন কৰিছে।<ref>{{Cite book|last1=Strauss|first1=Leo|title=Thoughts on Machiavelli|date=4 July 2014|url=https://books.google.com/books?id=oi2GDwAAQBAJ&pg=PA9|page=9|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-23097-9}}</ref> যদিও মাকিয়াৱেল্লি তেওঁৰ ৰাজ্য বিষয়ক কামৰ বাবে আটাইতকৈ বেছি বিখ্যাত হৈ পৰিছে, পণ্ডিতসকলে তেওঁৰ ৰাজনৈতিক দৰ্শনৰ অন্যান্য গ্ৰন্থসমূহৰ উপদেশসমূহৰ প্ৰতিও মনোযোগ দিয়ে। প্ৰায় ১৫১৭ চনত ৰচিত ''[[তিতুছ লিৱিউছৰ প্ৰথম দশকৰ ওপৰত অধিবচন]]'' গ্ৰন্থখনে আধুনিক [[গণৰাজ্যবাদ]]ৰ পথ প্ৰশস্ত কৰা বুলি কোৱা হয়।<ref name="ReferenceA">Harvey Mansfield and Nathan Tarcov, "Introduction to the Discourses". In their translation of the ''Discourses on Livy''</ref> তেওঁৰ কৰ্মৰাজিয়ে [[ইউৰোপীয় জ্ঞানোদয়|আলোকায়ন যুগৰ]] লেখকসকলৰ ওপৰত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল যিসকলে [[ধ্ৰুপদী গণৰাজ্যবাদ]]ৰ প্ৰতি আগ্ৰহ পুনৰুজ্জীৱিত কৰিছিল, যেনে [[জঁ-জাক ৰুছ’]] আৰু [[জেম্‌ছ হেৰিংটন (লেখক)|জেম্‌ছ হেৰিংটন]]।<ref>{{Cite journal|last=Theodosiadis|first=Michail|date=June–August 2021|title=From Hobbes and Locke to Machiavelli's virtù in the political context of meliorism: popular eucosmia and the value of moral memory|journal=Polis Revista|volume=11|pages=25–60}}</ref> মাকিয়াৱেল্লিৰ দাৰ্শনিক অৱদানে প্ৰজন্মৰ পিছত প্ৰজন্ম ধৰি দাৰ্শনিক, শিক্ষাবিদ আৰু ৰাজনীতিবিদসকলক প্ৰভাৱিত কৰি আহিছে, যাৰ ফলত তেওঁলোকৰ অনেকে তেওঁৰ ধাৰণাসমূহৰ প্ৰকৃতি সম্পৰ্কে আজিও বিতৰ্ক কৰি আহিছে।<ref>{{citation|last1=Berlin |first1=Isaiah |title=The Proper Study of Mankind: An Anthology of Essays |date=31 December 2012 | url=https://books.google.com/books?id=78xbiaLnxp4C&dq=%E2%80%98The+Originality+of+Machiavelli%27&pg=PA269|page=269 |publisher=Random House |isbn=978-1-4464-9695-4 }}</ref> == জীৱন আৰু পৰিপ্ৰেক্ষিত == নিক্কোলো মাকিয়াভেল্লি ১৪৬৯ চনৰ ৩ মে' তাৰিখে [[ইটালী]]ৰ ফ্লোৰেন্সত জন্ম গ্ৰহণ কৰে। তেওঁৰ জীৱনৰ সময়কাল আছিল ইটালীৰ [[ৰেনেছাঁ]] যুগ, যি ৰাজনৈতিক চাঞ্চল্য, যুদ্ধ, আৰু নৈতিক বিশৃঙ্খলতাৰে ভৰা আছিল। তেওঁ ফ্লোৰেন্সৰ চৰকাৰত কূটনৈতিক আৰু সামৰিক বিষয়া হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref name="iep">{{Cite web |title=Machiavelli |url=https://iep.utm.edu/machiave/ |website=Internet Encyclopedia of Philosophy |access-date=২২ জুলাই ২০২৫}}</ref> ১৫১২ চনত ফ্লোৰেন্সত মেদিচি পৰিয়ালৰ ৰাজনীতিৰ পুনৰ স্থাপন হোৱাৰ পাছত তেওঁক বন্দী কৰা হয় আৰু তেওঁৰ ৰাজনৈতিক জীৱন অন্ত হ'ব লগা হয়। == দ্য প্ৰিন্স == ১৫১৩ চনত নিৰ্বাসন সময়ত তেওঁ ৰচনা কৰে তেওঁৰ প্ৰসিদ্ধ কিতাপ ''Il Principe'' (The Prince)। এই গ্ৰন্থত তেওঁ এক শক্তিশালী, বাস্তৱবাদী, আৰু ধূৰ্ত ৰাজপুত্ৰৰ ৰূপ আঁকে — যি সময়ৰ ৰাষ্ট্ৰনৈতিক অস্থিৰতাৰ মাজত নিজৰ শক্তি ৰক্ষা কৰিব পাৰে। এই গ্ৰন্থৰ মুখ্য যুক্তিসমূহ: * ৰাজনীতি নৈতিকতাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ নকৰে। * ৰাজপুত্ৰৰ মুখ্য কাম হৈছে শক্তি লাভ, ৰক্ষা, আৰু বিস্তাৰ। * “উদ্দেশ্য সফল হ’লে, উপায় যিয়েই হওক, সেয়া গ্ৰহণযোগ্য।” – এই দৃষ্টিভংগীকেই “মাকিয়াভেল্লিয়ান” বুলি সমালোচনা কৰা হয়। উক্তি: : “It is better to be feared than loved, if you cannot be both.” : “The ends justify the means.” (এই বাক্য প্ৰচলিত যদিও মাকিয়াভেল্লিয়ে শব্দে শব্দে এইটো লেখেনেই। ) == অন্য কিতাপ আৰু দৰ্শন == *''Discourses on Livy'' – গণতন্ত্ৰ আৰু প্ৰজাৰ শক্তিৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ। *''The Art of War'' – সামৰিক কৌশল আৰু ৰাজনৈতিক নিয়ন্ত্ৰণ। *''The Mandrake'' – এজন নাট্যকাৰ হিচাপে তেওঁৰ জনপ্ৰিয় নাটক। তেওঁৰ চিন্তাৰে ইঙ্গিত দিয়া হয় যে ক্ষমতা, জন-সমৰ্থন, আৰু কৌশলী পৰিচালনাই ৰাজনীতিত সফলতাৰ মূল চাবিকাঠি। == প্ৰভাৱ == মাকিয়াভেল্লিৰ নাম স্বয়ং ৰাজনৈতিক ধূৰ্ততা, কূটনৈতিক নীতিহীনতা, আৰু ক্ষমতা-প্ৰেমীৰ সমৰ্থক হিচাপে ব্যৱহাৰ হয়। “মাকিয়াভেল্লিয়ান” শব্দই আজিও নেতিবাচক ধাৰণাক বহন কৰে, যদিও বহু দাৰ্শনিক তেওঁক বাস্তৱবাদী চিন্তাবিদ হিচাপে সমাদৰ কৰে। তেওঁৰ তত্ত্বৰ ওপৰত থমাছ হবছ, [[ফ্ৰান্সিছ বেকন]], [[হেগেল]], স্পিনোজা, নিছ্ছে আদি দাৰ্শনিকৰ প্ৰভাৱ পৰিছে, আৰু তেওঁ নিজেও বহু আধুনিক চিন্তাৰে আগভাগত আছিল। == মৃত্যু == নিক্কোলো মাকিয়াভেল্লি ১৫২৭ চনৰ ২১ জুনত ফ্লোৰেন্সত মৃত্যু বৰণ কৰে। মৃত্যুৰ পাছত তেওঁৰ ৰচনাবোৰ অধিক জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰে। == উৎস == <references/> [[শ্ৰেণী:দাৰ্শনিক]] [[শ্ৰেণী:ইতিহাসবিদ]] [[শ্ৰেণী:ইটালীৰ ব্যক্তি]] gjtyvojwvl4bobzwe5k8f81lhwe8p80 0 126829 616749 563968 2026-07-11T14:52:58Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616749 wikitext text/x-wiki {{Infobox prepared food | name = মুক্তাগাছাৰ মণ্ডা | image =মুক্তাগাছার মন্ডা, ঐতিহ্যের হাট ২০২৫, বাংলাদেশ.jpg | caption = মুক্তাগাছাৰ মণ্ডা | alternate_name = মণ্ডা | country = [[বাংলাদেশ]] | region = [[ময়মনসিংহ]] | creator = ৰাম গোপাল পাল | course = [[মিঠাই]] | served = | main_ingredient = [[ছানা]], [[চেনি]], [[গুড়]] | variations = গুড়ৰ মণ্ডা | calories = | other = }} '''মুক্তাগাছাৰ মণ্ডা''' হʼল [[গাখীৰ]] আৰু [[চেনি]]ক মূল উপাদান হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰি তৈয়াৰ কৰা একপ্ৰকাৰৰ মিঠাই। ইয়াৰ প্ৰস্তুতিৰ ক্ষেত্ৰত কেইবাটাও অতিৰিক্ত উপাদান ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। ১৮২৪ চনত [[বাংলাদেশ|বাংলাদেশৰ]] ময়মনসিংহ জিলাৰ মুক্তাগাছা উপজিলাত এই মিঠাইৰ প্ৰথম প্ৰচলন হৈছিল।<ref>{{cite news |title=মুক্তাগাছাৰ মণ্ডা |url=https://dailyinqilab.com/special/article/581089 |work=[[দৈনিক ইনকিলাব]] |language=bn |date=১৪ জুন ২০২৩ |access-date=১৯ আগষ্ট ২০২৪ |archive-date=২৬ মে ২০২৪ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240526182757/https://dailyinqilab.com/special/article/581089 |url-staus=bot: unknown }}</ref> ইয়াৰ প্ৰস্তুতপ্ৰণালী মণ্ডাৰ আৱিষ্কাৰক গোপাল পালৰ বংশধৰসকলে প্ৰকাশ কৰা নাই।<ref name=":0">{{cite news|url=http://www.thedailystar.net/news-detail-241163|title=Sweetmeat Monda: A rich tradition|date=2012-07-08|work=[[দ্য ডেইলি ষ্টাৰ (বাংলাদেশ)|দ্য ডেইলি ষ্টাৰ]]|access-date=2017-08-19|language=en}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.daily-sun.com/home/printnews/137548|title=Six sweetmeats which branding Bangladesh|last=|first=|date=|website=daily-sun.com|publisher=দ্য ডেইলি সান|archive-url=https://web.archive.org/web/20170820033956/http://www.daily-sun.com/home/printnews/137548|archive-date=২০১৭-০৮-২০|access-date=2017-08-19|url-status=dead|archivedate=2017-08-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170820033956/http://www.daily-sun.com/home/printnews/137548|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web |title=মুক্তাগাছাৰ মণ্ডা° আসল কোনটা? |url=https://www.prothomalo.com/life-style/article/1245491/%E0%A6%AE%E0%A7%81%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A6%97%E0%A6%BE%E0%A6%9B%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%AE%E0%A6%A3%E0%A7%8D%E0%A6%A1%E0%A6%BE-%E0%A6%86%E0%A6%B8%E0%A6%B2-%E0%A6%95%E0%A7%8B%E0%A6%A8%E0%A6%9F%E0%A6%BE |website=প্ৰথম আলো |access-date=৩০ মে ২০১৯ |language=bn}}</ref> ২০২৪ চনৰ ১২ ফেব্ৰুৱাৰী তাৰিখে বাংলাদেশ চৰকাৰে মণ্ডাক [[ভৌগোলিক স্বীকৃতি|ভৌগোলিক সূচক]] (জি আই) সামগ্ৰী হিচাপে স্বীকৃতি দিয়ে।<ref>{{cite news |title=মুক্তাগাছাৰ মণ্ডাৰ জিআই পণ্য স্বীকৃতি, সৰ্বমহলে সন্তুষ্টি |url=https://www.jugantor.com/country-news/773596/%E0%A6%AE%E0%A7%81%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A6%97%E0%A6%BE%E0%A6%9B%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%AE%E0%A6%A3%E0%A7%8D%E0%A6%A1%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%9C%E0%A6%BF%E0%A6%86%E0%A6%87-%E0%A6%AA%E0%A6%A3%E0%A7%8D%E0%A6%AF-%E0%A6%B8%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A7%80%E0%A6%95%E0%A7%83%E0%A6%A4%E0%A6%BF-%E0%A6%B8%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%AE%E0%A6%B9%E0%A6%B2%E0%A7%87-%E0%A6%B8%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A7%81%E0%A6%B7%E0%A7%8D%E0%A6%9F%E0%A6%BF |work=[[দৈনিক যুগান্তৰ]] |date=১২ ফেব্ৰুয়াৰি ২০২৪ |access-date=১৯ আগষ্ট ২০২৪ |archive-date=২৩ ফেব্ৰুয়াৰি ২০২৪ |archive-url=https://web.archive.org/web/20240223004710/https://www.jugantor.com/country-news/773596/%E0%A6%AE%E0%A7%81%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A6%97%E0%A6%BE%E0%A6%9B%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%AE%E0%A6%A3%E0%A7%8D%E0%A6%A1%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%9C%E0%A6%BF%E0%A6%86%E0%A6%87-%E0%A6%AA%E0%A6%A3%E0%A7%8D%E0%A6%AF-%E0%A6%B8%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A7%80%E0%A6%95%E0%A7%83%E0%A6%A4%E0%A6%BF-%E0%A6%B8%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%AC%E0%A6%AE%E0%A6%B9%E0%A6%B2%E0%A7%87-%E0%A6%B8%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A7%81%E0%A6%B7%E0%A7%8D%E0%A6%9F%E0%A6%BF |ইউআৰএল-অৱশ্থা=bot: unknown }}</ref><ref>{{cite web |title=জিআই হিসেবে অনুমোদন পেল যে ৪ পণ্য |url=https://www.itvbd.com/national/130518/%E0%A6%9C%E0%A6%BF%E0%A6%86%E0%A6%87-%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%B8%E0%A7%87%E0%A6%AC%E0%A7%87-%E0%A6%85%E0%A6%A8%E0%A7%81%E0%A6%AE%E0%A7%8B%E0%A6%A6%E0%A6%A8-%E0%A6%AA%E0%A7%87%E0%A6%B2-%E0%A6%AF%E0%A7%87-%E0%A7%AA-%E0%A6%AA%E0%A6%A3%E0%A7%8D%E0%A6%AF |website=[[ইনডিপেনডেণ্ট টেলিভিশন]] |access-date=১২ ফেব্ৰুয়াৰি ২০২৪}}</ref> == ইতিহাস == [[চিত্ৰ:মুক্তাগাছার বিখ্যাত মণ্ডার দোকান.jpg|thumb|right|মুক্তাগাছাৰ মণ্ডাৰ উদ্ভাৱক গোপাল পালৰ প্ৰতিকৃতি]] ১২৩১ বঙ্গাব্দ (১৮২৪ খ্ৰীষ্টাব্দ)ত ৰাম গোপাল পালে সপোনত এই মিঠাই বনোৱাৰ ৰেচিপি লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web |title=‘স্বপ্নে পাওয়া’ ৰেসিপিতে দুই’শ বছৰ ধৰে মিষ্টিপ্ৰেমীদেৰ পছন্দেৰ শীৰ্ষে মুক্তাগাছাৰ মণ্ডা |url=https://bangla.dhakatribune.com/features/2022/10/15/16657679702533 |website=ঢাকা ট্ৰিবিউন |access-date=১৫ আগষ্ট ২০২২ |language=bn |archivedate=2022-10-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221019061101/https://bangla.dhakatribune.com/features/2022/10/15/16657679702533 |deadurl=yes }}</ref> তেওঁ এই মিঠাই প্ৰস্তুত কৰি মুক্তাগাছাৰ অন্যতম ডাঙৰ জমিদাৰ, মহাৰাজ সূৰ্য্যকান্ত আচাৰ্য চৌধুৰীক উপহাৰ দিয়ে। বৰ্তমান গোপাল পাল পৰিয়ালৰ পঞ্চম বংশধৰ শ্ৰী ৰামেন্দ্ৰনাথ পাল ভ্ৰাতৃদ্বয়ে এই মিঠাইৰ ব্যৱসায় চলায়। ৰামেন্দ্ৰনাথ কয়, জমিদাৰজনে বিভিন্ন ধৰণৰ সাংস্কৃতিক আৰু আলোচনা অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰিছিল। তালৈ অহা অতিথিসকলক এই মণ্ডাৰেই আপ্যায়ন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite news |title=মুক্তাগাছাৰ মণ্ডা° আসল কোনটা? |url=https://www.prothomalo.com/lifestyle/recipe/%E0%A6%AE%E0%A7%81%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A6%97%E0%A6%BE%E0%A6%9B%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%AE%E0%A6%A3%E0%A7%8D%E0%A6%A1%E0%A6%BE-%E0%A6%86%E0%A6%B8%E0%A6%B2-%E0%A6%95%E0%A7%8B%E0%A6%A8%E0%A6%9F%E0%A6%BE |work=[[প্ৰথম আলো]] |date=১০ জুলাই ২০১৭ |language=bn |access-date=১৯ আগষ্ট ২০২৪ |archive-date=১৫ এপ্ৰিল ২০২২ |archive-url=https://web.archive.org/web/20220415061121/https://www.prothomalo.com/lifestyle/recipe/%E0%A6%AE%E0%A7%81%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A6%97%E0%A6%BE%E0%A6%9B%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%AE%E0%A6%A3%E0%A7%8D%E0%A6%A1%E0%A6%BE-%E0%A6%86%E0%A6%B8%E0%A6%B2-%E0%A6%95%E0%A7%8B%E0%A6%A8%E0%A6%9F%E0%A6%BE |url-status=bot: unknown }}</ref> অৱশ্যে শ্বেৰপুৰতো মণ্ডা উৎপাদিত হয়।<ref>{{cite news|url=https://www.bd-pratidin.com/last-page/2021/01/28/612574|title=শেৰপুৰেৰ মণ্ডা দেশজুড়ে|date=জানুয়াৰি ২৮, ২০২১|work=[[বাংলাদেশ প্ৰতিদিন]]|access-date=জানুয়াৰি ৩০, ২০২১|archivedate=2025-09-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250908030203/https://www.bd-pratidin.com/last-page/2021/01/28/612574|deadurl=yes}}</ref> == অতিথি আপ্যায়ন == ওস্তাদ আলাউদ্দিন খাঁ, পশ্চিমবংগৰ প্ৰাক্তন মুখ্যমন্ত্ৰী [[বিধান চন্দ্ৰ ৰয়|ড° বিধানচন্দ্ৰ ৰায়]], নেতাজী [[সুভাষ চন্দ্ৰ বসু]]ৰ দৰে ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ প্ৰখ্যাত ব্যক্তিসকলক মুক্তাগাছাৰ জমিদাৰ ভৱনত এই মণ্ডাৰেই আপ্যায়ন কৰা হৈছিল। [[ৰাছিয়া]]ৰ [[যোছেফ ষ্টালিন]]ক যেতিয়া মণ্ডা পঠিওৱা হৈছিল, তেতিয়া তেওঁ মুগ্ধ হৈছিল আৰু ইয়াৰ প্ৰশংসা কৰিছিল। [[পাকিস্তান]]ৰ আইয়ুব খানে ইয়াক "পূৰ্ব পাকিস্তানকা মেৱা" বুলি কৈছিল। [[মৌলানা আব্দুল হামিদ খান ভাসানী|আব্দুল হামিদ খান ভাসানী]] এই মণ্ডাৰ সোৱাদত মুগ্ধ হৈ পৰিছিল, আৰু তেওঁ এই মণ্ডা[[চীন]]ৰ [[মাও জেদং|মাও ৎসে-তুঙ]]লৈও লৈ গৈছিল। [[মাও জেদং|মাও ৎসে-তুঙে]] ইয়াৰ সোৱাদৰ প্ৰশংসা কৰিছিল।<ref name=mgov>{{cite web |title=ব্যবসা বাণিজ্য |url=http://muktagacha.mymensingh.gov.bd/site/page/f000ad54-1e85-11e7-8f57-286ed488c766 |website=ময়মনসিংহ উপজেলা |access-date=৪ জানুয়াৰি ২০২০ |language=bn |archive-date=২৯ ডিসেম্বৰ ২০১৯ |archive-url=https://web.archive.org/web/20191229132117/http://muktagacha.mymensingh.gov.bd/site/page/f000ad54-1e85-11e7-8f57-286ed488c766 |url-status=dead |archivedate=2019-12-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191229132117/http://muktagacha.mymensingh.gov.bd/site/page/f000ad54-1e85-11e7-8f57-286ed488c766 |deadurl=yes }}</ref> প্ৰাক্তন ৰাষ্ট্ৰপতি আবু সাঈদ চৌধুৰী আৰু বঙ্গবন্ধু [[শ্বেখ মুজিবুৰ ৰহমান]]েও ইয়াৰ ভূয়সী প্ৰশংসা কৰিছিল। [[ইন্দিৰা গান্ধী]], দ্বিতীয় এলিজাবেথকো এই মণ্ডাৰেই আপ্যায়ন কৰা হৈছিল।<ref name=mgov/> [[জিয়াউৰ ৰহমান]], কাদেৰ সিদ্দিকী আৰু কামাল হোসেনৰ প্ৰিয় খাদ্যৰ তালিকাত আছিল মণ্ডা।<ref name=mgov/> == তথ্য সংগ্ৰহ == {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:মিঠাই]] [[শ্ৰেণী:বঙালী ৰন্ধনশৈলী]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ৰন্ধনশৈলী]] 1li2ztsiml33df98ohjxffhw0ikhr6u 0 127508 616774 554021 2026-07-11T16:26:09Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616774 wikitext text/x-wiki [[Image:Bhutanese thanka of Mt. Meru and the Buddhist Universe.jpg|thumb|মেৰু পৰ্বত আৰু বৌদ্ধ বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ ভূটানী থাংকা (১৯ শতিকা, ট্ৰংছা জং, ট্ৰংছা, ভূটান)। ]] যাক সুমেৰু, চিনেৰু বা মহামেৰু বুলিও কোৱা হয় – [[হিন্দু]], [[জৈন]] আৰু [[বৌদ্ধ ]] ব্ৰহ্মাণ্ডবিজ্ঞানৰ এটা পৱিত্ৰ, পাঁচটা শৃংগযুক্ত পৰ্বত,<ref>{{cite book|title=India through the ages|url=https://archive.org/details/indiathroughages00mada|last=Gopal|first=Madan|year= 1990| page= [https://archive.org/details/indiathroughages00mada/page/78 78]|editor=K.S. Gautam|publisher=Publication Division, Ministry of Information and Broadcasting, Government of India}}</ref> যিটো সকলো ভৌতিক, আধ্যাত্মিক আৰু আধ্যাত্মিক বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে পূজন কৰা হয়। এই পৰ্বতে চাৰিখন মহাজাগতিক মহাদেশৰ সংযোগস্থলত অৱস্থিত বুলি বিশ্বাস কৰা হয় – পুব্ববিদিহ দীপা, উত্তৰাকুৰু দীপা, অমৰগোয়না দীপা, আৰু জম্বু দীপা। স্পষ্টভাৱে চিনাক্ত বা জনা ভূ-ভৌতিক অৱস্থান নথকা সত্ত্বেও মেৰু পৰ্বতক সদায় হিমালয় পৰ্বত বা আৰাৱল্লী ৰেঞ্জ (পশ্চিম ভাৰতত) বুলি গণ্য কৰা হয়। [[ভাৰত]]ৰ বাহিৰৰ ধৰ্মসমূহৰ শাস্ত্ৰতও মেৰু পৰ্বতৰ উল্লেখ আছে, যেনে তাও ধৰ্ম – যিটো নিজেই [[চীন]]ত [[বৌদ্ধ ধৰ্ম]]ৰ আগমনৰ ফলত প্ৰভাবিত হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=THƯỢNG THẤT TIÊU TAI TẬP PHÚC DIỆU KINH |url=https://thegioivohinh.com/diendan/showthread.php?882588-TH%C6%AF%E1%BB%A2NG-TH%E1%BA%A4T-TI%C3%8AU-TAI-T%E1%BA%ACP-PH%C3%9AC-DI%E1%BB%Thinking |access-date=2023-03-08 |website=thegioivohinh.com |archivedate=2025-12-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20251208080507/https://thegioivohinh.com/diendan/showthread.php?882588-TH%C6%AF%E1%BB%A2NG-TH%E1%BA%A4T-TI%C3%8AU-TAI-T%E1%BA%ACP-PH%C3%9AC-DI%E1%BB%25Thinking |deadurl=yes }}</ref> বহুতো [[হিন্দু]], [[জৈন]], [[বৌদ্ধ]] মন্দিৰ মেৰু পৰ্বতৰ প্ৰতীকী প্ৰতিনিধিত্ব হিচাপে নিৰ্মাণ কৰা হয়। চুমেৰু সিংহাসন (চীনা: 须弥座, xūmízuò) শৈলী চীনা পেগোডাৰ এটা সাধাৰণ বৈশিষ্ট্য। প্যাট্থাটৰ সৰ্বোচ্চ বিন্দু (কলমৰ কলি), বাৰ্মিজ শৈলীৰ বহুস্তৰীয় চাল, মেৰু পৰ্বতক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== ব্যুৎপত্তিগতভাৱে 'মেৰু'ৰ অৰ্থ [[সংস্কৃত]]ত "উচ্চ।" এই পৰ্বতটোৰ সঠিক নাম মেৰু (সংস্কৃত: মেৰুপৰ্বত), ইয়াৰ লগত অনুমোদনকাৰী উপসৰ্গ ছু সংযোজন কৰা হৈছে,<ref>{{Cite book|title=The circle of bliss : Buddhist meditational art|last=C.|first=Huntington, John|date=2003|publisher=Serindia Publications|others=Bangdel, Dina., Thurman, Robert A. F., Los Angeles County Museum of Art., Columbus Museum of Art.|isbn=1932476016|location=Chicago|oclc=52430713}}</ref> যাৰ ফলত ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে "উত্তম মেৰু পৰ্বত" বা "উচ্চ মেৰু পৰ্বত।" মেৰু হৈছে ৰোজাৰীৰ কেন্দ্ৰীয় গুটিৰ নামো।<ref>{{Cite web|url=https://www.sanskritdictionary.com/?q=meru&iencoding=iast&lang=sans|website=Sanskrit Dictionary|title=Meru|access-date=2019-08-16}}</ref> ==ভৌগোলিক== মেৰু পৰ্বতক দিয়া মাত্ৰাসমূহে—এই সকলোবোৰে ইয়াক মহাজাগতিক মহাসাগৰৰ অংশ বুলি উল্লেখ কৰে, লগতে ইয়াক ভৌগোলিকভাৱে অস্পষ্ট শব্দৰে বৰ্ণনা কৰা আন কেইবাটাও বক্তব্যই (উদাহৰণস্বৰূপে, "সূৰ্য্যই সকলো গ্ৰহৰ সৈতে পৰ্বতটোৰ চাৰিওফালে ঘূৰি থাকে")—ইয়াৰ অৱস্থান অত্যন্ত কঠিন কৰি তোলে, বেছিভাগ পণ্ডিতৰ মতে।<ref>{{cite book |title=Alberuni's India |last=Sachau |first=Edward C. |year=2001 |publisher=Psychology Press |isbn=978-0-415-24497-8 |page=271 |url=https://books.google.com/books?id=a91-t4uw8A4C&q=Meru+sun+planets+revolve&pg=PA271 }}</ref><ref>{{cite web |title=The Devi Bhagavatam |at=Book&nbsp; 8, Chapter&nbsp; 15 |publisher=Sacred-texts.com |url=http://www.sacred-texts.com/hin/db/bk08ch15.htm |access-date=2012-03-02}}</ref> বহু গৱেষকে [[কাশ্মীৰ]]ৰ উত্তৰ-পশ্চিমে থকা পামিৰৰ সৈতে মেৰু বা চুমেৰু পৰ্বতক চিনাক্ত কৰিছে।<ref>{{cite book |first=Graham P. |last=Chapman |year=2003 |title=The Geopolitics of South Asia: From early empires to the nuclear age |page=16 |publisher=Ashgate Publishing |isbn=9781409488071 |url=https://books.google.com/books?id=DgbHSGqO2-4C}}</ref><ref>{{cite book |first=George Nathaniel |last=Curzon |year=1968 |title=The Hindu World: An encyclopedic survey of Hinduism |page=184}}</ref><ref>{{cite book |first=Benjamin |last=Walker |year=1969 |title=Hinduism: Ancient Indian tradition & mythology |series={{IAST|Purāṇas}} in Translation |page=56}}</ref><ref>{{cite journal |first1=Jagdish Lal |last1=Shastri |first2=Arnold |last2=Kunst |first3=G.P. |last3=Bhatt |first4=Ganesh Vasudeo |last4=Tagare |title=Oriental literature |journal=Journal of the K.R. Cama Oriental Institute |year=1928 |page=38}}</ref><ref>{{cite book |first=Bernice Glatzer |last=Rosenthal |year=1967 |title=History: Geographical concepts in ancient India |page=50}}</ref><ref>{{cite book |first=Bechan |last=Dube |title=India: Geographical data in the early {{IAST|Purāṇas}}: A critical study |year=1972 |page=2}}</ref><ref>{{cite book |first=M.R., Dr. |last=Singh |year=1971 |title=India: Studies in the proto-history of India |page=17}}</ref> সূৰ্যসিদ্ধান্তত উল্লেখ আছে যে জম্বুনাদ (জম্বুদ্বীপ) ভূমিত পৃথিৱীৰ কেন্দ্ৰত ("ভুৱ-মধ্য") মেৰু পৰ্বত অৱস্থিত। যমল তন্ত্ৰৰ বেছিভাগেই অপ্ৰকাশিত গ্ৰন্থৰ আধাৰত নৱম শতিকাৰ গ্ৰন্থ নৰপতিজয়চাৰ্য্যশ্ৰোদয়মত<ref>{{Cite book |last=Mishra |first=Dr. Satyendra |url=https://www.exoticindiaart.com/book/details/narapati-jayacharya-swarodayah-haa104/ |title=Narapati Jayacharya Swarodayah |publisher=Chaukhamba Surbharati Prakashan |edition=2023}}</ref> এইদৰে কোৱা হৈছে: "সুমেৰুহ পৃথ্বী-মাধ্যা শ্ৰুয়তে দৰ্শিতে না তু" (সুমেৰু পৃথিৱীৰ কেন্দ্ৰত শুনা যায়, কিন্তু তাত দেখা নাযায়)। প্ৰচলিত হিন্দু গ্ৰন্থসমূহত ব্ৰহ্মাণ্ডবিজ্ঞানৰ কেইবাটাও সংস্কৰণ পোৱা যায়। এই সকলোবোৰতে ব্ৰহ্মাণ্ডবিজ্ঞানৰফালৰপৰা মেৰু পৰ্বতক পূবে মন্দাৰাচল পৰ্বত, পশ্চিমে সুপৰশ্ব পৰ্বত, উত্তৰে কুমুডা পৰ্বত আৰু দক্ষিণে কৈলাস পৰ্বতেৰে আগুৰি থকা বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। বৌদ্ধ ধৰ্মত বৌদ্ধ ব্ৰহ্মাণ্ডবিজ্ঞান অনুসৰি মেৰু পৰ্বত পৃথিৱীৰ কেন্দ্ৰত, আৰু জম্বুদ্বীপ ইয়াৰ দক্ষিণে। অভিধৰ্মকোষভাজ্য অনুসৰি ইয়াৰ বহল ৮০,০০০ যোজন আৰু উচ্চতা ৮০,০০০ যোজন আৰু দীৰ্ঘ আগম সূত্ৰ অনুসৰি ইয়াৰ উচ্চতা ৮৪,০০০ যোজন। মেৰু পৰ্বতৰ শিখৰত শাসক শক্ৰৰ বাসস্থান ত্ৰয়স্ত্ৰীংশ। সূৰ্য্য আৰু চন্দ্ৰ মেৰু পৰ্বতৰ চাৰিওফালে ঘূৰি থাকে আৰু তাৰ পিছফালে সূৰ্য্য পাৰ হৈ যোৱাৰ লগে লগে ৰাতি পৰে। এই পৰ্বতটোৰ চাৰিটা মুখ আছে: উত্তৰ মুখখন সোণৰ, পূব মুখখন স্ফটিকৰ, দক্ষিণ মুখখন লেপিছ লাজুলিৰ আৰু পশ্চিম মুখখন ৰুবিৰ। বজ্ৰায়ণত মণ্ডল প্ৰসাদত প্ৰায়ে মেৰু পৰ্বত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়, কাৰণ ই আংশিকভাৱে সমগ্ৰ বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। মেৰু পৰ্বত বুদ্ধ চক্ৰসংভাৰৰ বাসস্থান বুলিও বিশ্বাস কৰা হয়।<ref name="autogenerated3">{{cite book |first=J.P. |last=Mittal |title=History of Ancient India: From 7300&nbsp; BC to 4250&nbsp; BC |page=3}}</ref> ==বৌদ্ধ ধৰ্মত== বৌদ্ধ ব্ৰহ্মাণ্ডবিজ্ঞান অনুসৰি মেৰু পৰ্বত পৃথিৱীৰ কেন্দ্ৰত <ref name="Beer">{{Cite book|author=Robert Beer|title=The Handbook of Tibetan Buddhist Symbols|location=Boston|publisher=Shambhala|year=2003|pages=83–84|isbn=978-1590301005}}</ref> আৰু জম্বুদ্বীপ <ref name=":0">{{Cite journal |last=Mabbett |first=I. W. |date=1983 |title=The Symbolism of Mount Meru |url=https://www.jstor.org/stable/1062318 |journal=History of Religions |volume=23 |issue=1 |pages=64–83 |doi=10.1086/462936 |jstor=1062318 |issn=0018-2710}}</ref> ইয়াৰ দক্ষিণে। অভিধৰ্মকোষভাষ্য'<ref>{{Cite book|title=Abhidharmakośabhāṣyam|author=Vasubandhu|location=Berkeley, California|publisher=Asian Humanities Press|date=1988–1990}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.lionsroar.com/the-view-from-mount-meru/|title=The View from Mount Meru|website=Lions Roar|date=20 August 2013 |access-date=2019-08-17}}</ref> and 84,000 yojanas high according to the ''Long Āgama Sutra''.<ref name="Nichiren">{{Cite web|url=https://www.nichirenlibrary.org/en/dic/Content/S/286|title=Mount Sumeru|website=Nichiren Buddhism Library|access-date=2019-08-17}}</ref> অনুসৰি ইয়াৰ বহল ৮০,০০০ যোজন আৰু উচ্চতা ৮০,০০০ যোজন আৰু দীৰ্ঘ আগাম সূত্ৰ অনুসৰি ইয়াৰ উচ্চতা ৮৪,০০০ যোজন। মেৰু পৰ্বতৰ শিখৰত শাসক শক্ৰৰ বাসস্থান ত্ৰয়স্ত্ৰিষ্ণ। [[সূৰ্য]] আৰু [[চন্দ্ৰ ]]মেৰু পৰ্বতৰ চাৰিওফালে ঘূৰি থাকে আৰু তাৰ পিছফালে সূৰ্য্য পাৰ হৈ যোৱাৰ লগে লগে ৰাতি পৰে। পাহাৰটোৰ চাৰিটা মুখ আছে – প্ৰত্যেকটো বেলেগ বেলেগ সামগ্ৰীৰে নিৰ্মিত; উত্তৰ অংশ সোণৰ, পূব অংশ স্ফটিক, দক্ষিণ অংশ লেপিছ লাজুলি আৰু পশ্চিম অংশ ৰুবীৰ। বজ্ৰায়ণত মণ্ডল প্ৰসাদত প্ৰায়ে মেৰু পৰ্বত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়, কাৰণ ই আংশিকভাৱে সমগ্ৰ বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। মেৰু পৰ্বত বুদ্ধ চক্ৰসংভাৰৰ বাসস্থান বুলিও বিশ্বাস কৰা হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.khandro.net/deity_Chakrasamvara.htm |title=Heruka Chakrasamvara |publisher=Khandro.net |access-date=2012-03-02}}</ref> {{gallery |File:Cosmological Mandala with Mount Meru.jpg| ইউয়ান বংশ ১২৭১–১৩৬৮) চীনা মণ্ডলত মেৰু পৰ্বতক পদুমৰ ওপৰত ওলোটা পিৰামিড হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে। |File:BochumJahrhunderthalle_ChakrasamvaraMandala_03.JPG| কেন্দ্ৰত মেৰু পৰ্বত থকা তিব্বতী চক্ৰসংভাৰ বালিৰ মণ্ডল।   |File:Mtmerucosmology01.jpg| থাইলেণ্ডৰ বেংককৰ ৱাট ছাখেটত থকা মাউণ্ট মেৰুক চিত্ৰিত কৰা এখন মিউৰেল। |File:Tibetan or Chinese origin, 18th century embroidery Tibetan Buddhist art of Cosmic Mount Meru.jpg|চুমেৰু পৰ্বতক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা তিব্বতী বৌদ্ধ এম্ব্ৰয়ডাৰী |File:Top of Temple.jpg|ভাৰতবৰ্ষৰ বোধগয়াত থকা বিখ্যাত বৌদ্ধ মন্দিৰ মহাবোধী মন্দিৰ, ১৯৬৫ চনত। }} ==হিন্দু ধৰ্মত== [[File:The cosmic tortoise, and Mount Meru.jpg|thumb|মহাজাগতিক কচ্ছপ, আৰু মেৰু পৰ্বত]] হিন্দুসকলে বিশ্বাস কৰে যে মেৰু পৰ্বত হৈছে স্বৰ্গলৈ যোৱা চিৰি। স্বৰ্গ য'ত দেৱতাসকলৰ বাসস্থান।<ref name="Allen">{{cite book|title=A Mountain in Tibet|first=Charles|last=Allen|year=1982|publisher=Futura Publications|isbn=0-7088-2411-0}}</ref> মেৰুক বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ কেন্দ্ৰ বুলি গণ্য কৰা হয় আৰু ইয়াক ৮৪,০০০ যোজন উচ্চতা, প্ৰায় ১,০৮২,০০০ কিলোমিটাৰ (৬৭২,০০০ মাইল) বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যিটো পৃথিৱীৰ ব্যাসৰ ৮৫ গুণ হ’ব। এটা যোজনাৰ অৰ্থ প্ৰায় ১১.৫ কিলোমিটাৰ (৯ মাইল) বুলি ধৰিব পাৰি, যদিও সময়ৰ লগে লগে ইয়াৰ পৰিসৰ ভিন্ন হোৱা যেন লাগে – উদাহৰণস্বৰূপে, বাৰাহমিহিৰে পৃথিৱীৰ পৰিধি ৩,২০০ যোজন বুলি উল্লেখ কৰিছে, আৰু আৰ্যভটীয়াত অলপ কম, কিন্তু সূৰ্য্যসিদ্ধান্তত ৫,০২৬.৫ যোজন বুলি উল্লেখ কৰিছে। মৎস্য পুৰাণ আৰু ভাগৱত পুৰাণৰ লগতে আন কিছুমান হিন্দু গ্ৰন্থত ধাৰাবাহিকভাৱে মেৰু পৰ্বতৰ উচ্চতা ৮৪,০০০ যোজন বুলি উল্লেখ আছে, যিটো ৬৭২,০০০ মাইল বা ১,০৮২,০০০ কিলোমিটাৰৰ সমতুল্য। সূৰ্য্য আৰু চন্দ্ৰ সকলো গ্ৰহৰ লগতে পৃথিৱীক পাতাল আৰু স্বৰ্গৰ সৈতে সংযোগ কৰা মেৰু পৰ্বতৰ চাৰিওফালে ঘূৰি থাকে আৰু [[শিৱ]] [[কৈলাস পৰ্বত]]ৰ শিখৰত বাস কৰে। দেৱতা আৰু দেৱতাক মেৰু পৰ্বতলৈ সঘনাই অহা বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। [[মহাভাৰত]]ৰ মতে মেৰু হিমাৱত পৰ্বতমালাৰ মলয়াৱত আৰু গন্ধমদন পৰ্বতৰ মাজত অৱস্থিত। কিছুমান শাস্ত্ৰত শিৱ পৰ্বতৰ এটা শিংত বাস কৰে, যাক শৈৱত্ৰ বুলি কোৱা হয়। [[মহাভাৰত]]ত আৰু কোৱা হৈছে যে এই পৰ্বতত যেতিয়া সূৰ্য্যৰ ৰশ্মি পৰে তেতিয়া ই সোণেৰে জিলিকি উঠে আৰু ইয়াত ধুনীয়া অৰণ্য, হ্ৰদ, ফল-মূলৰ গছ, বহুমূলীয়া শিল, জীৱন ৰক্ষাকাৰী বনৌষধিৰে আবৃত নদী আছে বুলি কোৱা হয়। ইয়াৰ উপৰি ইয়াত মেৰুক স্বৰ্গ পোৱাৰ মাধ্যম হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে আৰু কোনো পাপ নথকা সত্তাইহে ইয়াত বগা মেৰুক সোণৰ পদুম আৰু মিঠা সোৱাদযুক্ত পানীৰে সজ্জিত আলকা নামৰ হ্ৰদ এটাৰ সৈতে সোণালী দুৱাৰৰ ওচৰত বাস কৰা কুবেৰৰ বাসস্থান বুলিও কোৱা হয়, য'ৰপৰা মন্দাকিনী নদীৰ উৎপত্তি হয়। মহাভাৰতৰ মতে [[পাণ্ডৱ]]সকলে পত্নী [[দ্ৰৌপদী]]ৰ সৈতে স্বৰ্গ পোৱাৰ মাধ্যম হিচাপে পৰ্বতৰ শৃংগৰফালে গৈছিল যদিও কুকুৰৰ সৈতে থকা [[যুধিষ্ঠিৰ]]হে তাত উপনীত হ'বলৈ সক্ষম হৈছিল। <ref>{{cite news|url=https://news24online.com/india/mysteries-of-kailash-what-are-these-9-foot-tall-entities-found-in-mansarovar-mkir/177672/|title=Mysteries of Kailash: What Are These 9-Foot Tall Entities Found In Mansarovar?|work=News24|date=4 October 2023|access-date=1 December 2023}}</ref> হিন্দু মহাকাব্য [[ৰামায়ণ]]ত মেৰু পৰ্বতত অৱস্থিত কৈলাস পৰ্বত আৰু মনসৰৱৰ হ্ৰদক পৃথিৱীৰ আন ঠাইৰ দৰে নহয় বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। মেৰু পৰ্বত হনুমান ভগৱানৰ পিতৃ কেছাৰী ৰজাৰ ৰাজ্য বুলিও কোৱা হয়। [[বিষ্ণু পুৰাণ]]ত উল্লেখ আছে যে মেৰু হৈছে জগতৰ এক স্তম্ভ, পদুমৰ প্ৰতীকিত ছটা পৰ্বতমালাৰ কেন্দ্ৰত অৱস্থিত। ইয়াৰ উপৰি কোৱা হৈছে যে কৈলাস পৰ্বতৰ চাৰিটা মুখ স্ফটিক, ৰুবি, সোণ আৰু লেপিছ লাজুলিৰে নিৰ্মিত। ইয়াত আৰু [[শিৱ]]ক পদুম অৱস্থাত বহি থকা, পৰ্বতৰ পৰিসীমাৰ ভিতৰত গভীৰ ধ্যান-ধাৰণাত নিয়োজিত বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite journal|last1=Mohan|first1=T.S.|title=Kailash Yatra|journal=Hinduism Today|date=Jan–Mar 2012|volume=34|issue=1|pages=18–33|url=https://search.ebscohost.com/login.aspx?direct=true&db=a9h&AN=70696022&site=eds-live&scope=site|issn=0896-0801|id=70696022}}</ref> এই পৰ্বতটোত চাৰিটা হ্ৰদ আছে, যাৰ পানী দেৱতাসকলে ভাগ কৰে আৰু গংগাৰপৰা উৎপত্তি হৈ পৃথিৱীলৈ বৈ যোৱা চাৰিখন নদী আছে। বায়ু পুৰাণতো একেধৰণৰ বৰ্ণনা আছে। ভাগৱত পুৰাণত কৈলাসক মেৰু পৰ্বতৰ দক্ষিণে অৱস্থিত বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। স্কন্দ পুৰাণত উল্লেখ আছে যে এই পৰ্বতটো সৰ্বোচ্চ শৃংগৰ ভিতৰত আৰু সদায় বৰফেৰে আবৃত। প্ৰাচীন কালত মেৰু পৰ্বত ৰজা পদ্মজ ব্ৰহ্মৰ বাসস্থান বুলি কোৱা হয়। দেৱতাৰ এই কিংবদন্তি পৰ্বতটোৰ কথা পঞ্চদশ শতিকাৰ মাজাপাহিত যুগত ৰচিত পুৰণি জাভানীজ পাণ্ডুলিপি তন্তু পেজেলাৰনত উল্লেখ আছে। পাণ্ডুলিপিখনত জাভা দ্বীপৰ পৌৰাণিক উৎপত্তিৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰা হৈছে, লগতে মেৰু পৰ্বতৰ কিছু অংশ জাভাত উপস্থিত হোৱাৰ পৌৰাণিক পৰিঘটনাৰ বিষয়েও বৰ্ণনা কৰা হৈছে। পাণ্ডুলিপিত উল্লেখ আছে যে বতৰা গুৰু (শিৱ) দেৱে [[ব্ৰহ্মা]] আৰু [[বিষ্ণু]] দেৱতাক জাভা মানুহ জনবসতি কৰিবলৈ আদেশ দিছিল। কিন্তু সেই সময়ত জাভা দ্বীপটো সাগৰৰ ওপৰত মুক্তভাৱে ওপঙি আছিল, অনৱৰতে পৰি আছিল আৰু দোল খাই আছিল। দ্বীপটোৰ গতি বন্ধ কৰিবলৈ দেৱতাসকলে জাম্বুদ্বীপা (ভাৰত)ৰ মহামেৰু পৰ্বতৰ এটা অংশ স্থানান্তৰিত কৰি পৃথিৱীত পেলাই দি জাভাৰ সৈতে সংযোগ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়।<ref>{{cite book | last =Soekmono | first =Dr R.| title =Pengantar Sejarah Kebudayaan Indonesia 2 | publisher =Penerbit Kanisius | year =1973 | location =Yogyakarta, Indonesia| page =119 | isbn = 979-413-290-X}}</ref> ফলত সৃষ্টি হোৱা পৰ্বতটো হৈছে জাভাৰ সৰ্বোচ্চ পৰ্বত মাউণ্ট চেমেৰু। ==জৈন ধৰ্মত== জৈন ব্ৰহ্মাণ্ডবিজ্ঞান অনুসৰি মেৰু পৰ্বত (বা সুমেৰু) বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ কেন্দ্ৰত জম্বুদ্বীপক সামৰি লৈ এক লাখ যোজন ব্যাসৰ বৃত্তৰ আকৃতিত অৱস্থিত। <ref>{{citation |last=Cort |first=John |author-link=John E. Cort |title=Framing the Jina: Narratives of Icons and Idols in Jain History |url=https://books.google.com/books?id=0IF2CAAAQBAJ |publisher=[[Oxford University Press]] |date=2010 |orig-year=1953 |isbn=978-0-19-538502-1}}</ref><ref name="Schubring, Walther 1995 pp. 204–246">Schubring, Walther (1995), pp. 204–246</ref> সূৰ্য্য, চন্দ্ৰ আৰু তৰাৰ দুটা গোট মেৰু পৰ্বতৰ চাৰিওফালে ঘূৰি থাকে; যেতিয়া এটা গোট সক্ৰিয় হয়, আনটো গোট মেৰু পৰ্বতৰ পিছফালে থাকে। প্ৰতিটো তীৰ্থংকৰক জন্মৰ লগে লগে ইন্দ্ৰই মেৰুৰ শিখৰলৈ লৈ যায়,<ref>{{citation |author=CIL |url=http://ignca.nic.in/ps_04016.htm |title=Indian Cosmology Reflections in Religion and Metaphysics |work=Ignca.nic.in |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120130060708/http://ignca.nic.in/ps_04016.htm |archive-date=30 January 2012 |df=dmy-all }}</ref><ref>{{citation |last=Shah |first=Pravin K. |title=Jain Geography |url=http://www.fas.harvard.edu/~pluralsm/affiliates/jainism/workshop/Jain%20Geoghaph.PDF |archive-url=https://web.archive.org/web/20021119173949/http://www.fas.harvard.edu/~pluralsm/affiliates/jainism/workshop/Jain%20Geoghaph.PDF |archive-date=2002-11-19 |url-status=live }}</ref><ref>{{citation |url=https://books.google.com/books?id=WAHgAAAAMAAJ&pg=RA1-PA504 |title=Journal of the Asiatic Society of Bengal - Asiatic Society of Bengal |year=1834}}</ref> তীৰ্থংকৰ সন্তানৰ মাকক গভীৰ টোপনিত ভৰোৱাৰ পিছত। তাত তেওঁক গা ধুৱাই বহুমূলীয়া অভিষেক দিয়া হয়। ইন্দ্ৰ আৰু অন্যান্য দেৱতাই তেওঁৰ জন্ম উদ্‌যাপন কৰে। ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Mount Meru (mythology)}} * Description of Mount Meru in the Devi-bhagavata-purana [http://www.sacred-texts.com/hin/m06/m06006.htm 1][http://www.sacred-texts.com/hin/db/bk08ch15.htm 2] * [https://web.archive.org/web/20060206235442/http://phoenixandturtle.net/images/meru.jpg Painting of Mount Meru found in Buddhist cave sanctuary in Xinjiang, China] * Mount Meru in Encyclopedia of Buddhist Iconography [https://web.archive.org/web/20060322234201/http://huntingtonarchive.osu.edu/Encyclopedia%20Buddhist%20Icon/01%20Mount%20Meru/MountMeru01.html 1][https://web.archive.org/web/20060322234200/http://huntingtonarchive.osu.edu/Encyclopedia%20Buddhist%20Icon/01a%20Mount%20Meru_Yogin%20Series/MM_YoginSeries01.html 2] * [https://web.archive.org/web/20061106055756/http://www.tibetinfor.com/tibetzt/ali/shanhu/menu.htm Ngari] * [https://web.ccsu.edu/astronomy/tibetan_cosmological_models.htm Tibetan Cosmological Models] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180331181102/http://web.ccsu.edu/astronomy/tibetan_cosmological_models.htm |date=31 March 2018 }} [[শ্ৰেণী:হিন্দু কিংবদন্তি]] [[শ্ৰেণী:বৌদ্ধ কিংবদন্তি]] [[শ্ৰেণী:জৈন ধৰ্ম]] bs1sgk8kv4bbwuiic8f51qaxdaw77lu 0 128146 616736 561359 2026-07-11T12:16:03Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616736 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = মাখনমণি মংছাবা | image = | imagesize = | caption = | birth_date = {{Birth date|df=yes|1959|03|01}} | birth_place = উৰিপোক আচোম লৈকাই, [[ইম্ফল]], [[মণিপুৰ]], [[ভাৰত]] | occupation = লেখক, অভিনেতা, প্ৰযোজক, দৰ্শক | yearsactive = | spouse = | children = | parents = মধুসূদন মংছাতবম<br/>অমুমাচা মংছাতবম | nationality = [[ভাৰতীয়]] | website = | awards = মণিপুৰীয় ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ চলচ্চিত্ৰৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা (২০০০)<br/>[[সাহিত্য অকাডেমী বঁটা]] (২০১৩) }} '''মাখনমণি মংছাবা''' ([[ইংৰাজী]]: Makhonmani Mongsaba, জন্ম: ১ মাৰ্চ ১৯৫৯) [[ইম্ফল]], [[মণিপুৰ]]ৰ এগৰাকী ভাৰতীয় লেখক, অভিনেতা, প্ৰযোজক আৰু দৰ্শক।<ref>{{Cite web|url=http://e-pao.net/GP.asp?src=1..191213.dec13|title=Sahitya Akademi Award for Makhonmani Mongsaba : 19th dec13 ~ E-Pao! Headlines|website=e-pao.net}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://kanglaonline.com/2013/12/dr-makhonmani-mongsabas-chinglon-amadagi-amada-selected-for-sahitya-akademi/|title=Dr Makhonmani Mongsaba`s `Chinglon Amadagi Amada" selected for Sahitya Akademi|first=Imphal Free|last=Press|access-date=6 April 2021|archive-date=29 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029175957/http://kanglaonline.com/2013/12/dr-makhonmani-mongsabas-chinglon-amadagi-amada-selected-for-sahitya-akademi/|url-status=dead|archivedate=29 October 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211029175957/http://kanglaonline.com/2013/12/dr-makhonmani-mongsabas-chinglon-amadagi-amada-selected-for-sahitya-akademi/|deadurl=yes}}</ref> তেওঁ মণিপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ডক্টৰেট উপাধি অৰ্জন কৰিছিল। ২০১৩ চনত তেওঁ তেওঁৰ ভ্ৰমণবৃত্তান্তমূলক কিতাপ ''চিংলোন আমাডাগি আমাডা''ৰ বাবে [[সাহিত্য অকাডেমী বঁটা]] লাভ কৰে।<ref>{{Cite web|url=http://kanglaonline.com/2014/03/makhonmani-mongsaba-credits-ratan-thiyam-for-sahitya-akademi-award/|title=Makhonmani Mongsaba credits Ratan Thiyam for Sahitya Akademi Award|first=Imphal Free|last=Press|access-date=6 April 2021|archive-date=29 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029175959/http://kanglaonline.com/2014/03/makhonmani-mongsaba-credits-ratan-thiyam-for-sahitya-akademi-award/|url-status=dead|archivedate=29 October 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211029175959/http://kanglaonline.com/2014/03/makhonmani-mongsaba-credits-ratan-thiyam-for-sahitya-akademi-award/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://e-pao.net/GP.asp?src=20..120314.mar14|title=Sahitya Akademi Award presented to Dr Makhonmani : 12th mar14 ~ E-Pao! Headlines|website=e-pao.net}}</ref> তেওঁ ববি ৱাহেংবামৰ ''মাতামগী মণিপুৰ: দা ফাৰ্ষ্ট মণিপুৰী ফিচাৰ ফিল্ম'' নামৰ গ্ৰন্থখন ''আঙোমনিংথৌ প্ৰেছাৰভেচন এণ্ড ডকুমেণ্টেচন'' নামত প্ৰকাশ কৰিছিল। ২০১৮ চনৰ ৬৫তম ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটাত গ্ৰন্থখন চলচ্চিত্ৰ বিষয়ক সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ কিতাপ বাছনি হৈছিল আৰু লেখক আৰু প্ৰকাশক দুয়োটাই ‘‘স্বৰ্ণ কমল’’ বঁটা লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://e-pao.net/GP.asp?src=20..140418.apr18|title=Bobby Wahengbam's book fetches National award|website=e-pao.net}}</ref> তেওঁ ''সূমঙ কুম্হেই'' নাটকৰ বাবে '''''মালেমংগানবি''''' শীৰ্ষক নাটকখনো লিখিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://20brm.nsd.gov.in/malemnganbi/|title=MALEMNGANBI – 20th Bharat Rang Mahotsav 2019|access-date=2025-11-25|archivedate=2025-05-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250514235511/https://20brm.nsd.gov.in/malemnganbi/|deadurl=yes}}</ref> তেওঁ ৫১তম ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা (২০০৩) আৰু ৫৭তম ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা (২০০৯)ৰ জুৰি সদস্য আছিল। তদুপৰি, তেওঁ ২০২১ চনৰ ৫২তম ভাৰতীয় আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোত্সৱত ফিচাৰ ফিল্ম শ্ৰেণীৰ জুৰি সদস্য হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{Cite news|url=https://pib.gov.in/PressReleaseIframePage.aspx?PRID=1769681 |title=Indian Panorama Announces Official Selection for 52nd IFFI, 2021 |date=5 November 2021|access-date=9 November 2021|via=Press release|newspaper=PIB GOI}}</ref> ==কেৰিয়াৰ== মংছাবাই অতি কম বয়সৰ পৰাই চুটিগল্প লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। তেওঁৰ প্ৰথমে প্ৰেমৰ গল্প লিখিছিল। ১৯৮৭ চনত ইম্ফলৰ কোৰাছ ৰেপাৰ্টৰী থিয়েটাৰত অভিনেতা হিচাপে যোগদান কৰে আৰু [[ৰতন থিয়াম]]ৰ নিৰ্দেশনাত নাটকত অভিনয় কৰে। ১৯৮৭ চনৰ পৰা ১৯৯৫ চনলৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নাট্য মহোৎসৱত অংশগ্ৰহণৰ বাবে ভাৰতৰ লগতে বিদেশৰ বহু ঠাই ভ্ৰমণ কৰা এই নাট্যদলটোৱে চিনেমাতো অভিনয় কৰাৰ লগতে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি আহিছে। ১৯৯৮ চনত শ্বিংনাবা ছবিখনত তেওঁ শিক্ষকৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ ছবিৰ উপৰিও দূৰদৰ্শন মণিপুৰৰ দ্বাৰা প্ৰযোজিত টেলিপ্লেত অভিনয় কৰিছে, যথা ইশোৰ না খাংছানু আৰু চাংয়েংডুডা। ২০০০ চনত তেওঁ পৰিচালনা আৰু প্ৰযোজনা কৰে চেটলেডো আইডি নামৰ চলচ্চিত্ৰখন৷ ২০০১ চনৰ ভাৰতীয় ৩২ সংখ্যক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ ইণ্ডিয়ান পেনোৰামাৰ বাবে নিৰ্বাচিত হোৱা এই ছবিখনে মণিপুৰীৰ শ্ৰেষ্ঠ বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা লাভ কৰে৷ ২০০৭ চনত তেওঁৰ পৰিচালনাৰ উদ্যোগ য়েনিং আমাদি লিকলা ভাৰতৰ ৩৯ সংখ্যক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱৰ ইণ্ডিয়ান পেনোৰামাৰ বাবেও নিৰ্বাচিত হয়৷ তেওঁ পৰিচালনা কৰিছিল নাংনা কাপ্পা পাকচাদে, যিখন ছবি ২০১৩ চনত মুক্তি পাইছিল। মংছাবাৰ ২০১৮ চনৰ চলচ্চিত্ৰ মাগী মাতাম্বকতাই দিল্লী আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ আৰু বেংগালুৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ঝাৰখণ্ড আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত ই শ্ৰেষ্ঠ মণিপুৰী ছবিৰ সন্মান লাভ কৰে। লেখক হিচাপে তেওঁ দুখন চুটিগল্প সংকলনৰ কিতাপ লিখিছিল, সেয়া হ'ল - নিংছিংলুবাডা আৰু নুপী কেইথেল আৰু ভাষাৰ সমালোচনাত্মক অধ্যয়নৰ ওপৰত এখন কিতাপ লিখিছিল, যাৰ নাম ৱাহেইগি ছাক্লন। তেওঁ থং নামবোনবি শীৰ্ষক কবিতা সম্পৰ্কীয় এখন গ্ৰন্থও লিখিছে আৰু মণিপুৰী সাংস্কৃতিক পেনা আৰু মন্নদবা মৈথংছিং নামৰ দুখন গ্ৰন্থও লিখিছে৷ তেওঁৰ ভ্ৰমণ কাহিনী চিংলন আমাদাগি আমাদা নামৰ গ্ৰন্থখনৰ বাবে ২০১৩ চনত তেওঁ [[সাহিত্য অকাডেমী বঁটা]] লাভ কৰে।<ref>{{Cite web|url=https://knowindia.gov.in/general-information/sahitya-akademi-awards-2013.php|archive-url=https://web.archive.org/web/20180209184536/http://www.knowindia.gov.in/general-information/sahitya-akademi-awards-2013.php|url-status=dead|archive-date=9 February 2018|title=General Information - Sahitya Akademi Awards 2013 - Know India: National Portal of India|website=knowindia.gov.in|access-date=25 November 2025|archivedate=9 February 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180209184536/http://www.knowindia.gov.in/general-information/sahitya-akademi-awards-2013.php|deadurl=yes}}</ref> ==ফিল্মগ্ৰাফী== {| class="wikitable sortable" |- ! বছৰ ! চলচ্চিত্ৰ ! অভিনয় ! তথ্যসূত্ৰ |- |১৯৯৪ |''মেয়ফিগি মাচা'' |অভিনেতা |<ref>{{Cite web|url=https://www2.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2bd9736317|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029175957/https://www2.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2bd9736317|url-status=dead|archive-date=29 October 2021|title=Makhonmani Mongsaba|website=BFI}}</ref> |- |১৯৯৮ |''শ্বিংনাবা'' |অভিনেতা |<ref>{{Cite web|url=https://filmsdivision.org/shop/shingnaba|title=SHINGNABA &#124; Films Division|website=filmsdivision.org|access-date=18 October 2021|archive-date=21 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211021183331/https://filmsdivision.org/shop/shingnaba|url-status=dead|archivedate=21 October 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211021183331/https://filmsdivision.org/shop/shingnaba|deadurl=yes}}</ref> |- |১৯৯৯ |''থাৱাইগি থাৱাই'' |অভিনেতা | |- |২০০০ |''চেটলেডো আইডি'' |প্ৰযোজক, পৰিচালক |<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/topic/Makhonmani-Mongsaba/awards|title=Makhonmani Mongsaba Awards: List of awards and nominations received by Makhonmani Mongsaba &#124; Times of India Entertainment|website=timesofindia.indiatimes.com}}</ref> |- |২০০২ |''লাইবকঠিবি'' |নিৰ্দেশক |<ref>{{Cite web|url=https://filmsdivision.org/shop/laibakthibi|title=LAIBAKTHIBI &#124; Films Division|website=filmsdivision.org|access-date=6 April 2021|archive-date=29 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029180000/https://filmsdivision.org/shop/laibakthibi|url-status=dead|archivedate=29 October 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211029180000/https://filmsdivision.org/shop/laibakthibi|deadurl=yes}}</ref> |- |২০০৭ |''য়েনিং আমাদি লিকলা'' |নিৰ্দেশক |<ref>{{cite web|url=http://e-pao.net/epSubPageExtractor.asp?src=reviews.movies.Yenning_Amadi_Likla|title=Yenning Amadi Likla ends drought of Manipuri cinema in IFFI|website=e-pao.net}}</ref> |- |২০১৩ |''নাংনা কপ্পা পকচাদে'' |নিৰ্দেশক |<ref>{{cite web|url=https://www.thehindu.com/features/cinema/regional-struggle/article5221639.ece|title=Regional struggle: Makhonmani Mongsaba talks about his film Nangna Kappa Pakchade|newspaper=The Hindu}}</ref> |- |২০১৮ |''মাগী মাতাম্বকতা'' |নিৰ্দেশক |<ref>{{Cite web|url=https://www.deccanherald.com/special-features/biffes-2019-unrealistic-expectations-break-children-720069.html|title=BIFFES 2019: 'Unrealistic expectations break children'|date=24 February 2019|website=Deccan Herald}}</ref> |- |} ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সাহিত্যিক]] [[শ্ৰেণী:মণিপুৰৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেতা]] olgx8y76sw8ej022gdcelqvlcc4o2mm 0 129538 616804 570833 2026-07-11T23:53:26Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616804 wikitext text/x-wiki {{short description|Indian poet}} {{Infobox person | name = শ্ৰীকান্ত বাৰ্মা | image = Shrikant Verma.jpg | birth_date = {{birth date|df=yes|1931|09|18}} | birth_place = বিলাসপুৰ, ছত্তীশগড় | death_date = {{death date and age|df=yes|1986|05|25|1931|09|18}} | death_place = নিউয়ৰ্ক, আমেৰিকা | education = এম এ হিন্দী (অনাৰ্ছ) নাগপুৰ বিশ্ববিদ্যালয় | occupation = [[কবি]]<br>[[ৰাজনীতিবিদ]] | known_for = নই কবিতা | notable_works = মগধ জলসাঘৰ, মায়া দৰ্পণ, এপল' কা ৰথ, দোশৰী বাৰ | children = অভিষেক বাৰ্মা (অস্ত্ৰ ব্যৱসায়ী) | relatives = | website = https://thevermafamily.org | spouse = বীনা বাৰ্মা (ৰাজনীতিবিদ) }} '''শ্ৰীকান্ত বাৰ্মা ({{lang_en|Shrikant Verma }})''' (১৯৩১ চনৰ ১৮ ছেপ্টেম্বৰ – ১৯৮৬ চনৰ ২৫ মে') ভাৰতীয় কবি আৰু ১৯৭৬ চনৰপৰা ১৯৮২ চন আৰু ১৯৮২ চনৰপৰা ১৯৮৬ চনলৈকে [[কংগ্ৰেছ দল]]ৰ প্ৰাৰ্থী হিচাপে [[মধ্যপ্ৰদেশ]]ৰ সংসদ সদস্য আছিল। ১৯৮৬ চনত নিউয়ৰ্কত কৰ্কট ৰোগত আক্ৰান্ত বাৰ্মাৰ মৃত্যু হয় <ref>{{Cite news|url=http://indianexpress.com/article/india/india-others/the-great-performance/|title=The Great Performance: The awkward alliance of poetry and politics|date=2014-03-08|work=The Indian Express|access-date=2018-06-03|language=en-US}}</ref> ==জীৱনী == বিলাসপুৰত এটি কায়স্থ পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ বাৰ্মাই জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল। নাগপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা হিন্দী বিষয়ত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁ লিখা বিশখন কিতাপ প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>{{cite web|title=Indian Poets I Bio-Notes on Hindi Poets I|url=http://www.lchr.org/a/4/65/hindi.html|website=www.lchr.org|accessdate=25 May 2016}}</ref> বাৰ্মাই সাংবাদিক হিচাপে কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰিছিল আৰু কেইবাখনো আগশাৰীৰ কাকত-আলোচনীত কাম কৰিছিল। ১৯৭৬ চনত তেওঁ ৰাজনীতিত প্ৰৱেশ কৰি [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] দলৰ সদস্য হিচাপে ভাৰতীয় সংসদলৈ নিৰ্বাচিত হয়। শ্ৰীকান্ত বাৰ্মাই [[মধ্যপ্ৰদেশ]] ৰাজ্যৰপৰা দুটা ৬বছৰীয়া কাৰ্যকাল সংসদৰ সদস্য (ৰাজ্য সভা) হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি কংগ্ৰেছ দলৰ সাধাৰণ সম্পাদক, লগতে ১০ বছৰ চৰকাৰী মুখপাত্ৰ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ==ব্যক্তিগত জীৱন== ১৯৬৭ চনত বাৰ্মাই বীনা বাৰ্মাৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয় আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত মধ্যপ্ৰদেশ ৰাজ্যৰপৰা একেৰাহে তিনিটা কাৰ্যকালৰ বাবে সংসদ সদস্য নিৰ্বাচিত হয় <ref>{{cite web|title=Member of Rajya Sabha from 1952-2003|url=http://rajyasabha.nic.in/rsnew/pre_member/1952_2003/v.pdf|accessdate=25 May 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.priyadarshniacademy.com/4-ann-national-awards/photo-gallery/4-national-awards1.html|title=Photo Gallery|website=www.priyadarshniacademy.com|access-date=2016-09-04|archive-date=16 September 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160916030752/http://www.priyadarshniacademy.com/4-ann-national-awards/photo-gallery/4-national-awards1.html|url-status=dead|archivedate=2016-09-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160916030752/http://www.priyadarshniacademy.com/4-ann-national-awards/photo-gallery/4-national-awards1.html|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://defence.pk/threads/verma-wife-in-cbi-net-for-tweaking-defence-deals.186126/|title=Verma, wife in CBI net for tweaking defence deals|date=9 June 2012|access-date=2016-09-04|archivedate=2016-09-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160920171851/http://defence.pk/threads/verma-wife-in-cbi-net-for-tweaking-defence-deals.186126/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.firstpost.com/india/team-anna-alleges-corruption-in-defence-deals-names-mps-son-289920.html|title=Team Anna alleges corruption in defence deals, names MP's son - Firstpost|date=2012-04-26|language=en-US|access-date=2016-09-04}}</ref> বাৰ্মাৰ একমাত্ৰ সন্তান অভিষেক ভাৰ্মাক ১৯৯৭ চনত ভাৰতৰ আটাইতকৈ কনিষ্ঠ কোটিপতি হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছিল <ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/editors-note/story/19971110-rich-across-the-world-identify-with-the-same-brands-for-status-832162-1997-11-09|title=Rich across the world identify with the same brands for status|date=10 November 1997 |access-date=2016-09-04}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/news/national/charges-against-verma-fabricated/article3474228.ece|title=Charges against Verma fabricated|date=2012-05-31|newspaper=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X|access-date=2016-09-04}}</ref> ==পুৰস্কাৰ আৰু সন্মান== ১৯৭৬ চনত মধ্যপ্ৰদেশ চৰকাৰৰপৰা বাৰ্মাই জলসাগৰৰ বাবে তুলসী সন্মান আৰু ১৯৮১ চনত মধ্যপ্ৰদেশ ৰাজ্যিক কলা পৰিষদৰপৰা শিক্ষা সন্মান লাভ কৰে। ১৯৮২ চনত [[নতুন দিল্লী]]ত আয়োজিত আফ্ৰিকান-এছিয়ান লেখক সন্মিলনৰ সভাপতিত্ব কৰে। <ref name="sa">{{cite book|last1=Lal|first1=Mohan|title=Encyclopaedia of Indian Literature: Sasay to Zorgot|year=1992|publisher=Sahitya Akademi|isbn=9788126012213|page=4504|url=https://books.google.com/books?id=KnPoYxrRfc0C&q=Madhya+Pradesh+Government%27s+Tulsi+Puraskar+SHrikant+verma&pg=PA4504|accessdate=25 May 2016|language=en}}</ref> ১৯৮৭ চনত তেওঁ মৰণোত্তৰভাৱে মগধৰ বাবে [[সাহিত্য একাডেমী বঁটা]]ৰে সন্মানিত হয়। <ref>{{cite news|author1=Sridala Swami|title=Through the ghostly lights of Verma's ancient cities|url=http://www.sunday-guardian.com/bookbeat/magadh-by-shrikant-verma|accessdate=25 May 2016|work=The Sunday Guardian|date=8 June 2013|archivedate=5 August 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160805133710/http://www.sunday-guardian.com/bookbeat/magadh-by-shrikant-verma|deadurl=yes}}</ref> ==স্মৃতি== শ্ৰীকান্ত বাৰ্মা ট্ৰাষ্ট হৈছে ১৯৮৯ চনত বাৰ্মাৰ পুত্ৰ অভিষেক ভাৰ্মাই পিতৃৰ স্মৃতিত শিল্প, সাহিত্য, সাংবাদিকতাৰ প্ৰসাৰৰ বাবে প্ৰতিষ্ঠা কৰা এটা দাতব্য ফাউণ্ডেশ্যন, আৰু শিক্ষা, সাহিত্য, সূক্ষ্ম কলা, সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য, আৰু সমাজ কল্যাণৰ ক্ষেত্ৰত পদক্ষেপক সহায় কৰি আহিছে। এই ট্ৰাষ্টটো ভাৰ্মাৰ বোৱাৰী অংকা ভাৰ্মাই পৰিচালনা কৰে, যিয়ে ভাৰ্মাৰ নাতিনীয়েক নিকোল ভাৰ্মাই পৰিচালনা কৰা "হাংগাৰফ্ৰীৱৰ্ল্ড"ৰ দৰে বিশ্বব্যাপী অভিযানক সমৰ্থন কৰে।<ref>{{Cite web |last=admink |date=2024-09-03 |title=Dr. Abhishek Verma Honors Late Mother, Veena Verma, with State-of-the-Art Shelter at KGMU; Inaugurated by Daughter Nicolle Verma |url=https://www.liveuttarpradesh.com/en/dr-abhishek-verma-honors-late-mother-veena-verma-with-state-of-the-art-shelter-at-kgmu-inaugurated-by-daughter-nicolle-verma/ |access-date=2024-12-22 |website=Live Uttar Pradesh |language=en-US |archivedate=2024-12-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241222130201/https://www.liveuttarpradesh.com/en/dr-abhishek-verma-honors-late-mother-veena-verma-with-state-of-the-art-shelter-at-kgmu-inaugurated-by-daughter-nicolle-verma/ |deadurl=yes }}</ref> বিলাসপুৰ চহৰৰ চেণ্ট্ৰেল ভিষ্টাক "শ্ৰীকান্ত ভাৰ্মা মাৰ্গ" নামেৰে নামকৰণ কৰি ১৯৯২ চনত মধ্যপ্ৰদেশৰ তদানীন্তন মুখ্যমন্ত্ৰী সুন্দৰ লাল পাটোৱাই শ্ৰীকান্ত ভাৰ্মা চকত ৩০ ফুট উচ্চতাৰ ভাৰ্মাৰ প্ৰতিমূৰ্তি উন্মোচন কৰে। ==তথ্যৰ উৎস== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:সাহিত্য অকাডেমি বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:কবি]] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি]] h17r9mp8p87rqg1h0pxi3uul5o8fat1 0 130609 616820 572270 2026-07-12T05:44:45Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616820 wikitext text/x-wiki [[File:Halud Vihara, Archaeological site of 8th - 9th century - panoramio.jpg|thumb|হলুদ বিহাৰৰ অৱশষ্ট]] [[File:Halud Vihar 1.jpg|thumb|হলুদ বিহাৰৰ চিৰি]] [[বাংলাদেশ]]ৰ নাওগাঁও জিলাৰ পাহাপুৰত বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ [[সোমপুৰ মহাবিহাৰ|সোমাপূৰা মহাবিহাৰ]]ৰপৰা ১৪.৫ কিলোমিটাৰ (৯.০ মাইল) দক্ষিণে '''হলুদ বিহাৰ''' অৱস্থিত। এই স্থানৰ মূল বৈশিষ্ট্য হৈছে "পূব-পশ্চিম দিশত ৬৫ মিটাৰ (২১৩ ফুট) আৰু উত্তৰ-দক্ষিণ দিশত ৪০ মিটাৰ (১৩০ ফুট) বিস্তৃত এটা বৃহৎ টিলা।" ইয়াৰ উচ্চতা ১০ মিটাৰ (৩৩ ফুট)।<ref name=unesco>[https://whc.unesco.org/en/tentativelists/1211/ Halud Vihara], UNESCO World Heritage Centre</ref><ref name="Rangan"/> টিলাটোৰ ওপৰত এটা ইটাৰ গঠন আৱিষ্কৃত হৈছে যিটো যেন এটা বৃহৎ হলৰ অৱশিষ্ট। টিলাটোৰ পূব ঢালত চিৰিৰ এটা উৰণ খনন কৰা হৈছে।<ref name="Rangan"/> ইটাৰ গঠনৰ আন টিলা আৰু অৱশিষ্ট আছে। ঠাইখনৰপৰা কিছুমান ভাস্কৰ্য আঁতৰোৱা হৈছে; স্থানীয় বাসিন্দাসকলে পুনৰ ব্যৱহাৰৰ বাবে ইটা আঁতৰাই নিয়াৰ বাবেও যথেষ্ট ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছে। ই হলুদ বিহাৰা গাঁৱত অৱস্থিত, যাক স্থানীয়ভাৱে দ্বীপগঞ্জ বুলিও কোৱা হয়।<ref name=Banglapedia>{{citation |author=Nazimuddin Ahmed |chapter=Halud Vihara |chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Halud_Vihara |title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh |editor=Sirajul Islam and Ahmed A. Jamal |publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]] |year=2012 |edition=Second}}</ref> খননৰপৰা দেখা যায় যে, ই আছিল একে সময়ৰ সোমাপূৰা মহাবিহাৰ আৰু দিনাজপুৰ জিলাৰ নবাবগঞ্জ উপজিলাৰ সীতাকোট বিহাৰলৈকে প্ৰাচীন মধ্যযুগীয় বৌদ্ধ ধৰ্মৰ স্থান।<ref name=Banglapedia/><ref name=Banglapedia2>{{citation |author=SS Mostafizur Rahman |chapter=Sitakot Vihara |chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Sitakot_Vihara |title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh |editor=Sirajul Islam and Ahmed A. Jamal |publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]] |year=2012 |edition=Second}}</ref> ==ইতিহাস== বিভিন্ন সময়ত কেইবাজনো পুৰাতত্ত্ববিদ আৰু সংগঠনে হলুদ বিহাৰ ভ্ৰমণ কৰি অঞ্চলটোৰ বিষয়ে যথেষ্ট তথ্য আগবঢ়াইছে। ১৯৩০ বা ১৯৩১ চনত ভাৰতীয় পুৰাতত্ত্ববিদ জি.চি. দত্তই ভাৰতৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপৰ অধীনত এই স্থান পৰিদৰ্শন কৰে। তেওঁৰ প্ৰতিৱেদনত তেওঁ উল্লেখ কৰে যে সমগ্ৰ অঞ্চলটোৰ জোখ পূবৰপৰা পশ্চিমলৈ ৬৪.৫ মিটাৰ আৰু উত্তৰৰপৰা দক্ষিণলৈ ৪০.৫ মিটাৰ, আৰু ঠাইখনৰ উচ্চতা চাৰিওফালৰ ভূমিৰপৰা প্ৰায় ১০.৫ মিটাৰ। এই সময়ছোৱাত গাঁওখনৰ এটা স্থানত প্ৰায় ১ মিটাৰ উচ্চতাৰ গণেশৰ ব্ৰঞ্জৰ প্ৰতিমূৰ্তি আৱিষ্কাৰ কৰা হয়। বিশ্বাস কৰা হয় যে এই মূৰ্তিটো অষ্টম বা নৱম শতিকাত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=প্ৰত্নতত্ত্ব অধিদপ্তৰ |url=https://www.archaeology.gov.bd/site/page/ee467b34-a077-4fe4-be7a-400713fdab3d/%E0%A6%B9%E0%A6%B2%E0%A7%81%E0%A6%A6-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%B0 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221109014226/http://www.archaeology.gov.bd/site/page/ee467b34-a077-4fe4-be7a-400713fdab3d/%E0%A6%B9%E0%A6%B2%E0%A7%81%E0%A6%A6-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%B0 |archive-date=2022-11-09 |access-date=2025-04-11 |website=www.archaeology.gov.bd |language=en |url-status=live }}</ref> প্ৰত্নতত্ত্ববিদ কাজী মহম্মদ মেছেৰে ৰাজশ্বাহীৰ ইতিহাস শীৰ্ষক গ্ৰন্থত উল্লেখ কৰিছে যে ১৯৬৩ চনত হলুদ বিহাৰৰ টিলাৰপৰা বুদ্ধৰ ক’লা শিলৰ প্ৰতিমূৰ্তি, কেইবাখনো টেৰাকোটা ফলক, আৰু কিছুমান প্ৰাচীন মুদ্ৰা আৱিষ্কাৰ হৈছিল। বাংলাদেশ প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ পিছত বাংলাদেশৰ পুৰাতত্ত্ব বিভাগে ১৯৭৪ চনত এই স্থানৰ তদন্তৰ বাবে প্ৰাক্তন অধীক্ষক হাৰুণ-অৰ-ৰছিদক পঠিয়াইছিল। তেওঁৰ প্ৰতিৱেদনত তেওঁ এই অঞ্চলত প্ৰাচীন সভ্যতাৰ বিভিন্ন অৱশিষ্ট দেখা পোৱাৰ কথাও উল্লেখ কৰিছে, য'ত টেৰাকোটাৰ ফলক আৰু শিলৰ ভাস্কৰ্যও আছিল।<ref>{{Cite web |date=2020-02-19 |title=হলুদ বিহাৰ এখন ধ্বংসেৰ দ্বাৰপ্ৰান্তে {{!}} |url=https://www.bd-pratidin.com/last-page/2020/02/19/503370 |access-date=2025-04-11 |website=[[bd-pratidin.com]] |language=bn |archivedate=2025-04-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250411095506/https://www.bd-pratidin.com/last-page/2020/02/19/503370 |deadurl=yes }}</ref> পিছলৈ ১৯৭৬ চনত বাংলাদেশৰ পুৰাতত্ত্ব বিভাগে আনুষ্ঠানিকভাৱে এই স্থানক প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান হিচাপে পঞ্জীয়ন কৰে আৰু ১৯৮৪ আৰু ১৯৯৩ চনত দুটা খনন কৰে।<ref>{{Cite web |title=বিলুপ্তিৰ পথে ইতিহাস ও ঐতিহ্যেৰ নিদৰ্শন নওগাঁৰ হলুদ বিহাৰ |url=https://dbcnews.tv/articles/%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B2%E0%A7%81%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%B0-%E0%A6%AA%E0%A6%A5%E0%A7%87-%E0%A6%87%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%B8-%E0%A6%93-%E0%A6%90%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%B9%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%A8%E0%A6%BF%E0%A6%A6%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%B6%E0%A6%A8-%E0%A6%A8%E0%A6%93%E0%A6%97%E0%A6%BE%E0%A6%81%E0%A6%B0-%E0%A6%B9%E0%A6%B2%E0%A7%81%E0%A6%A6-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%B0 |access-date=2025-04-11 |website=[[dbcnews.tv]] |language=en}}</ref> ==বিশ্ব ঐতিহ্যৰ মৰ্যাদা== এই ঠাইখন ১৯৯৯ চনৰ ১৭ ফেব্ৰুৱাৰীত ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্যৰ আংশিক তালিকাত সাংস্কৃতিক শ্ৰেণীত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref name=unesco/><ref name="Rangan">{{cite news |last1=Datta |first1=Rangan |title=From ‘zamindar bari’ to Buddhist ‘vihar’, exploring heritage beyond Paharpur in Bangladesh |url=https://www.telegraphindia.com/my-kolkata/places/from-zamindar-bari-to-buddhist-vihar-more-exploring-heritage-beyond-paharpur-in-bangladesh/cid/2034799 |access-date=23 July 2024 |agency=My Kolkata |publisher=The Telegraph |date=19 July 2024}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ]] 7qqnwpmvrlst9zadugb7y8mn9kenaz9 0 131011 616753 581313 2026-07-11T15:08:11Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616753 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = মুন্নী সাহা | native_name = মুন্নী সাহা | image = Munni Saha (5) (cropped).jpg | caption = ২০১৮ চনত মুন্নী সাহা | nationality = বাংলাদেশী | alma_mater = ইডেন মহিলা কলেজ <br /> ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয় | occupation = সাংবাদিক, দূৰদৰ্শন অনুষ্ঠান সঞ্চালিকা | years_active = ১৯৯১—২০২৪ }} '''মুন্নী সাহা''' এগৰাকী বাংলাদেশী সাংবাদিক আৰু দূৰদৰ্শনৰ অনুষ্ঠান সঞ্চালিকা।<ref>{{Cite web|date=2008-07-26|title=TV reporter Munni Saha on Radio Foorti's "Hot Seat"|url=https://www.thedailystar.net/news-detail-47394|access-date=2020-10-09|website=The Daily Star|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2015-11-25|title=Rapid fire with Munni Saha|url=https://www.dhakatribune.com/uncategorized/2015/11/25/rapid-fire-with-munni-saha|access-date=2020-10-09|website=Dhaka Tribune}}</ref> তেওঁ মূলতঃ ''এটিএন নিউজ''ত কাম কৰিছিল।<ref>{{Cite web|date=2020-10-10|title=Munni Saha|url=https://a2i.gov.bd/service_fund/bangladesh-help-line/|website=a2i.gov.bd}}{{Dead link|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> তেওঁ ''এটিএন নিউজ''ৰ সংবাদ বিভাগৰ মুৰব্বী আছিল,<ref>{{Cite web|last=Ansar|first=Lavlu|title=Munni Saha accused of secretly recording PM|url=https://bdnews24.com/bangladesh/2013/09/28/munni-saha-accused-of-secretly-recording-pm|access-date=2020-10-10|website=bdnews24.com}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-04-12|title=ATN News journalist tests positive for Covid-19|url=https://tbsnews.net/coronavirus-chronicle/covid-19-bangladesh/atn-news-journalist-tests-positive-covid-19-68209|access-date=2020-10-10|website=The Business Standard|language=en}}</ref> যিটো [[বাংলাদেশ]]ৰ এটা সংবাদ সম্প্ৰচাৰমূলক দূৰদৰ্শন চেনেল।<ref name=":0">{{Cite web |date=2020-10-07|title=Connecting Bangladesh: A Show Disrupting Traditional Narratives|url=https://feminisminindia.com/2020/10/08/connecting-bangladesh-munni-saha-show/|access-date=2020-10-10|website=Feminism In India|language=en-US}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা == মুন্নী সাহাই ইডেন মহিলা কলেজত অধ্যয়ন কৰে আৰু ১৯৯১ চনত B.Sc. (H Pass) ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |script-title=bn:ছোটবেলায় ডাক্তাৰ হতে চেয়েছিলেন মুন্নি সাহা |url=https://www.dw.com/bn/ছোটবেলায়-ডাক্তাৰ-হতে-চেয়েছিলেন-মুন্নি-সাহা/a-16072764|access-date=2024-12-02 |work=Deutsche Welle |date=2012-07-05 |language=bn-BD}}</ref> == কৰ্মজীৱন == ১৯৯১ চনৰ মে’ মাহৰপৰা ১৯৯২ চনৰ জানুৱাৰী মাহলৈকে মুন্নী সাহাই ৰাষ্ট্ৰীয় দৈনিক ''আজকেৰ কাগজ''ত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ডেস্কত উপ-সম্পাদক হিচাপে কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে।<ref name=":1">{{Cite news |script-title=bn:গৰবিনী মা |url=https://www.kalerkantho.com/feature/madibosh/2019/05/12/768178 |access-date=2020-10-10 |work=Kaler Kantho |language=bn |title=আৰ্কাইভ কপি |archivedate=2020-10-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201011175343/https://www.kalerkantho.com/feature/madibosh/2019/05/12/768178 |deadurl=yes }}</ref> তাৰ পিছত তেওঁ ভোৰেৰ কাগজত ষ্টাফ ৰিপোৰ্টাৰ হিচাপে কাম কৰে। ১৯৯৯ চনত তেওঁ ''একুশে টিভি''ৰ বিশেষ সংবাদদাতা হয়, ২০০৩ চনত ''এটিএন বাংলা''ৰ বিশেষ সংবাদদাতা আৰু ২০১০ চনত ''এটিএন নিউজ''ৰ সংবাদ বিভাগৰ মুৰব্বী নিযুক্ত হয়।<ref name=":1" /> ২০১৬ চনৰপৰা তেওঁ ''এটিএন নিউজ''ৰ মুখ্য কাৰ্যনিৰ্বাহী সম্পাদক হিচাপে দায়িত্ব পালন কৰি আহিছে।<ref name=":1" /> তেওঁ মূলত সামাজিক আৰু ৰাজনৈতিক বিষয়সমূহ কভাৰ কৰে যদিও স্বাস্থ্য, নাৰী আৰু শিশুৰ অধিকাৰ, শিশু সৰবৰাহ, নাৰীৰ ওপৰত সহিংসতা (এচিড নিক্ষেপ, ধৰ্ষণ আদি) বিষয়তো প্ৰতিৱেদন আগবঢ়াইছে।<ref name=":0" /> ২০২৪ চনৰ আগষ্ট মাহত ছাত্ৰ-জনতাৰ অভ্যুত্থানৰ জৰিয়তে [[শেখ হাছিনা]] চৰকাৰ পতনৰ পিছত, মুন্নী সাহাক কেইবাজনো সাংবাদিকৰ সৈতে মানৱতাৰ বিৰুদ্ধে অপৰাধৰ অভিযোগত অভিযুক্ত কৰা হয়।<ref>{{Cite web |date=2024-08-30 |title=Bangladesh: RSF condemns the outrageous charges of crimes against humanity brought against at least 25 journalists|url=https://rsf.org/en/bangladesh-rsf-condemns-outrageous-charges-crimes-against-humanity-brought-against-least-25 |access-date=2024-10-06 |website=rsf.org |language=en}}</ref> এই অভিযোগসমূহ অভ্যুত্থানকালীন ঘটনাৰ সৈতে সম্পৰ্কিত মানৱতাৰ বিৰুদ্ধে অপৰাধৰ এটা হত্যাকাণ্ডৰ গোচৰৰ সৈতে জড়িত আছিল।<ref>{{Cite web |date=2024-08-27 |title=Bangladeshi expat group in France condemns ‘baseless’ case against 7 journalists |url=https://www.tbsnews.net/bangladesh/bangladeshi-expat-group-france-condemns-baseless-case-against-7-journalists-926626 |access-date=2024-10-06 |website=The Business Standard |language=en}}</ref> ২০২৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহত বাংলাদেশ ফাইনেনচিয়েল ইণ্টেলিজেন্স ইউনিটে তেওঁৰ বেংক একাউণ্টসমূহৰ তথ্য বিচাৰে।<ref>{{Cite web |date=2024-10-06 |title=Banks asked to share account details of Munni Saha |url=https://www.thedailystar.net/business/news/banks-asked-share-account-details-munni-saha-3721231 |access-date=2024-10-06 |website=The Daily Star |language=en}}</ref> ২০২৪ চনৰ ৩০ নৱেম্বৰ তাৰিখে তেওঁক কাৰৱান বজাৰ, [[ঢাকা]]ত জনসাধাৰণে আটক কৰি আৰক্ষীৰ হাতত চমজাই দিয়ে আৰু পাছত তেওঁক ডিটেক্টিভ ব্ৰাঞ্চৰ জিম্মাত দিয়া হয়।<ref>{{cite web|url=https://www.prothomalo.com/bangladesh/capital/07wekmsw1i|title=সাংবাদিক মুন্নি সাহা আটক|lang=bn|date=2024-11-30|website=Prothom Alo}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{commons-inline}} [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশী হিন্দু]] [[শ্ৰেণী:সাংবাদিক]] rdkjxli59fwr43cucu4zkn6mnl2umwm 0 131963 616799 600780 2026-07-11T20:02:25Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616799 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = লী ইউন-জি | image = 180212 이윤지.png | caption = লী (ফেব্ৰুৱাৰী ২০১৮) | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1984|3|15}} | birth_place = মাপো জিলা, [[ছিউল]], [[দক্ষিণ কোৰিয়া]] | occupation = অভিনেত্ৰী | education = চুং-আং বিশ্ববিদ্যালয় – থিয়েটাৰ আৰু চলচ্চিত্ৰ (স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী)<ref>{{cite web|last=Kim|first=Jessica|title=PHOTO: Lee Yoon-ji receives graduation diploma|url=https://www.asiae.co.kr/news/view.htm?idxno=2010021718302858711|website=The Asia Business Daily|date=February 17, 2010|access-date=2012-11-18|archive-date=2023-10-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20231002021857/http://www.asiae.co.kr/news/view.htm?idxno=2010021718302858711|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Actress Lee Yoon-ji attends a graduation ceremony at Chungang University in Seoul on Wednesday|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2010/02/18/2010021800320.html|access-date=2012-11-18|work=The Chosun Ilbo|date=18 February 2010|archive-date=2023-10-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20231002021856/http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2010/02/18/2010021800320.html|url-status=live|archivedate=2023-10-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231002021856/http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2010/02/18/2010021800320.html|deadurl=yes}}</ref> | agent = নামু এক্টৰ্ছ | years active = ২০০৩–বৰ্তমান | spouse = {{marriage|জিয়ং হান-উল|2014}} | children = ২ }} '''লী ইউন-জি''' জন্ম ১৫ মাৰ্চ, ১৯৮৪) এগৰাকী দক্ষিণ কোৰিয়াৰ অভিনেত্ৰী। তেওঁ ছিটকম ''ননষ্টপ ৪''ৰ জৰিয়তে অভিনয় জীৱন আৰম্ভ কৰে। তাৰ পিছত তেওঁ ''পিউৰ ১৯'' (২০০৪), ''প্ৰিন্সেছ আৱাৰ্ছ'' (২০০৬), ''ড্ৰীম হাই'' (২০১১), ''দ্য কিং ২ হাৰ্টছ'' (২০১২), আৰু ''ৱাং’ছ ফেমিলি'' (২০১৩) আদি টেলিভিছন ধাৰাবাহিকত অভিনয় কৰে। তেওঁ বাস্তৱধৰ্মী অনুষ্ঠান ''উই গট মেৰিড''ৰ প্ৰথম ছিজন (২০০৮–২০০৯)তো অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ৰোমাণ্টিক কমেডী চলচ্চিত্ৰ ''কাপলছ'' (২০১১)তো অভিনয় কৰে। ==কৰ্মজীৱন== লী ২০০৩ চনত এমবিচিৰ ছিটকম ''ননষ্টপ ৪''ৰ জৰিয়তে অভিনয় জীৱন আৰম্ভ কৰে।<ref>{{cite web|last=Kim|first=Heidi|title=Jung Gyu-woon, Lee Yoon-ji named PR ambassador for Jecheon Music Festival|url=http://www.asiae.co.kr/news/view.htm?idxno=2011060214281910509|work=The Asia Business Daily|date=2 June 2011|access-date=19 June 2013|archive-date=12 June 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200612235538/http://www.asiae.co.kr/news/view.htm?idxno=2011060214281910509|url-status=live}}</ref> ইয়াৰ পিছত তেওঁ বহুতো ধাৰাবাহিকত অভিনয় কৰে, যেনে ''পিউৰ ঊনৈছ'' (২০০৪), ''প্ৰিন্সেছ আৱাৰ্ছ'' (২০০৬), ''মহান ৰজা ছেজং'' (২০০৮), ''ড্ৰীম হাই'' (২০১১), ''দ্য কিং টু হাৰ্টছ'' (২০১২), আৰু ''মহান ভৱিষ্যদ্বক্তা'' (২০১২)।<ref>{{cite web|last=Lee|first=Tae-ho|title=Lee Yoon-ji scores female lead role in SBS' new historical drama|url=http://www.asiae.co.kr/news/view.htm?idxno=2012081418132277955|access-date=2012-11-18|work=The Asia Business Daily|date=14 August 2012|archive-date=2014-02-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20140221094138/http://www.asiae.co.kr/news/view.htm?idxno=2012081418132277955|url-status=live}}</ref> একেই সময়ছোৱাত তেওঁ কেবিএছৰ মনোৰঞ্জন সংবাদ অনুষ্ঠান ''এণ্টাৰটেইনমেণ্ট উইকলী'' সঞ্চালনা কৰে আৰু ''উই গট মেৰিড'' (প্ৰথম ছিজন) অনুষ্ঠানত কাং-ইনৰ সৈতে অংশগ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite web|last=Ho|first=Stewart|title=Lee Yoon Ji Gave a Presentation to Get On ''We Got Married''|url=http://enewsworld.mnet.com/enews/contents.asp?idx=18734|archive-url=https://archive.today/20130129010055/http://enewsworld.mnet.com/enews/contents.asp?idx=18734|url-status=dead|archive-date=29 January 2013|access-date=2012-11-18|work=enewsWorld|date=24 October 2012|archivedate=29 January 2013|archiveurl=https://archive.today/20130129010055/http://enewsworld.mnet.com/enews/contents.asp?idx=18734|deadurl=yes}}</ref> ২০১০ চনত তেওঁ পুলিট্জাৰ বঁটা বিজয়ী নাটক ''প্ৰুফ''ৰ কোৰিয়ান মঞ্চায়নত অভিনয় কৰি থিয়েটাৰত আত্মপ্ৰকাশ কৰে।<ref>{{cite web|title=Kang Hye-jung, Lee Yoon-ji to Share Stage Role in ''Proof''|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2010/08/30/2010083000272.html|access-date=2012-11-18|work=The Chosun Ilbo|date=30 August 2010|archive-date=2016-12-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20161228195504/http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2010/08/30/2010083000272.html|url-status=live}}</ref> ২০১১ চনত তেওঁ ৰোমাণ্টিক কমেডী চলচ্চিত্ৰ ''কাপলছ''ত মুখ্য ভূমিকাত অভিনয় কৰে।<ref>{{cite web|last=Elley|first=Derek|title=Couples|url=http://www.filmbiz.asia/reviews/couples|access-date=2012-11-18|work=Film Business Asia|date=24 March 2012|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120426190032/http://www.filmbiz.asia/reviews/couples|archivedate=26 April 2012}}</ref> তেওঁ ডেনী পাৰ্ক আৰু কিম ইউই-সুংৰ সৈতে ''নয়-নয়-দুই'' নামৰ ১৩ মিনিটীয়া চুটি চলচ্চিত্ৰতো অভিনয় কৰে, যি আইফোন চাৰি এছ ব্যৱহাৰ কৰি নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। এই চুটি চলচ্চিত্ৰটো মেকৱৰ্ল্ড অনুষ্ঠানত প্ৰদৰ্শিত হৈছিল আৰু ইউটিউবত সম্প্ৰচাৰ কৰা হৈছিল। ২০১২ চনত তেওঁ এছবিএছৰ টক শ্ব’ ''হিলিং কেম্প, আপুনি সুখী নে?''ৰ এখন খণ্ড সঞ্চালনা কৰে। ২০১৩ চনৰপৰা ২০১৪ চনলৈ তেওঁ ''ৱাং পৰিয়াল'' ধাৰাবাহিকত অন্যতম মুখ্য ভূমিকাত অভিনয় কৰে, যিয়ে সৰ্বোচ্চ ৪৮.৩% দৰ্শক হাৰ লাভ কৰিছিল। তাৰ পিছত তেওঁ আৰক্ষী-প্ৰক্ৰিয়াধৰ্মী ধাৰাবাহিক ''ড° ফ্ৰষ্ট'' (২০১৪) আৰু ৰোমাণ্টিক কমেডী ''প্ৰাক্তন গাৰ্লফ্ৰেণ্ডসকলৰ ক্লাব''ত অভিনয় কৰে। ==ব্যক্তিগত জীৱন== ===বিবাহ আৰু পৰিয়াল=== লী ইউন-জীয়ে ২০১৪ চনৰ ২৭ ছেপ্টেম্বৰত এগৰাকী দন্ত চিকিৎসকৰ সৈতে বিবাহ সম্পন্ন কৰে। বিবাহ অনুষ্ঠানটো ছিউলৰ ৬৩ বিল্ডিংত অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{cite web|last=Lee|first=Sun-min|title=Lee Yun-ji to marry longtime friend|url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/Article.aspx?aid=2992430|website=Korea JoongAng Daily|access-date=2014-07-25|date=23 July 2014|archive-date=2014-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20140724162322/http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/Article.aspx?aid=2992430|url-status=live|archivedate=2014-07-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140724162322/http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/Article.aspx?aid=2992430|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|title=Lee Yoon-ji to Marry Old Friend|url=http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2014/07/24/2014072400847.html|website=The Chosun Ilbo|access-date=2014-07-25|date=24 July 2014|archive-date=2020-05-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20200503063548/http://english.chosun.com/site/data/html_dir/2014/07/24/2014072400847.html|url-status=live}}</ref> ২০১৫ চনৰ ৭ অক্টোবৰ তাৰিখে তেওঁলোকৰ প্ৰথম কন্যা সন্তান জন্ম লাভ কৰে।<ref>{{cite web|last=Lee|first=Sung-eun|title=Lee Yoon-ji marries non-celebrity|url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/Article.aspx?aid=2995420|website=Korea JoongAng Daily|access-date=2014-09-29|date=28 September 2014|archive-date=2014-11-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20141117142244/http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/Article.aspx?aid=2995420|url-status=live|archivedate=2014-11-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141117142244/http://koreajoongangdaily.joins.com/news/article/Article.aspx?aid=2995420|deadurl=yes}}</ref> ===ধৰ্ম=== লী এগৰাকী গভীৰ বিশ্বাসী ৰোমান কেথলিক আৰু প্ৰতি ৰবিবাৰে মিছাত অংশগ্ৰহণ কৰে। ২০১০ চনৰ এটা সাক্ষাৎকাৰত তেওঁ কৈছিল: “বিশ্বাস মোৰ বাবে এক আনন্দৰ বিষয়, আৰু ই মোৰ দৈনন্দিন জীৱনৰ এটা স্বাভাৱিক অংশ। মোৰ ব্যক্তিগত বিশ্বাসৰ অভিজ্ঞতা বৰ্ণনা কৰিব নোৱাৰোঁ, কিন্তু মই সদায় ঈশ্বৰৰ উপস্থিতি অনুভৱ কৰোঁ।” তেওঁৰ বাপ্তিস্ম নাম হৈছে “মাৰিয়া”। ২০১৪ চনত তেওঁ কেথলিক চলচ্চিত্ৰ উৎসৱৰ শুভেচ্ছা দূত হিচাপে নিৰ্বাচিত হৈছিল। সেই বছৰেই পোপ ফ্ৰান্সিছৰ দক্ষিণ কোৰিয়া ভ্ৰমণ স্মৰণে প্ৰকাশিত ডিজিটেল ছিংগল “কোইনোনিয়া”ৰ সংগীত ভিডিঅ’ত অংশগ্ৰহণ কৰা ৫০ জন কেথলিক তাৰকাৰ মাজতো তেওঁ অন্যতম আছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.catholictimes.org/197009|title=ko:[스타 토크 & Talk] 배우 이윤지(마리아)|access-date=2024-09-21|archive-date=2024-09-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20240921181603/https://www.catholictimes.org/197009|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://sports.khan.co.kr/article/201409221434363|title=ko:'새 신부' 이윤지, 가톨릭영화제 홍보대사 발탁|access-date=2024-09-21|archive-date=2024-09-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20240921181713/https://sports.khan.co.kr/article/201409221434363|url-status=live|date=22 September 2014}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://www.namooactors.com/star/yoonji/ Lee Yoon-ji] [[শ্ৰেণী:দক্ষিণ কোৰিয়ান অভিনেত্ৰী]] gfgjni55ypv4lpsorjwb51elv2skoly 0 132400 616741 609293 2026-07-11T13:32:56Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616741 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = মাহিয়া মাহী | native_name = মাহিয়া মাহি | native_name_lang = bn | image = Mahiya Mahi (01).jpg | caption = ২০১৪ চনত মাহী | birth_date = {{birth date and age|1993|10|27|df=y}} | birth_place = তানোৰ, ৰাজশাহী, [[বাংলাদেশ]] | occupation = অভিনেত্ৰী | years_active = ২০১২–বৰ্তমান | spouse = {{ubl|{{marriage|Mahmud Pervez Opu|2016|2021|end=div}}{{marriage|Rakib Sarker|2021|}}}}<ref>{{Cite web |last= |first= |date=2025-10-18 |title=একসাথে মাহি-ৰাকিব হয়নি বিচ্ছেদ |url=https://www.dainiktarget.com/entertainment/%E0%A6%8F%E0%A6%95%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%A5%E0%A7%87-%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A6%BF-%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%95%E0%A6%BF%E0%A6%AC-%E0%A6%B9%E0%A6%AF%E0%A6%BC%E0%A6%A8%E0%A6%BF-%E0%A6%AC/ |access-date=2025-10-18 |website=দৈনিক টাৰ্গেট |language=bn-BD |archivedate=2025-10-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20251018161344/https://www.dainiktarget.com/entertainment/%E0%A6%8F%E0%A6%95%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%A5%E0%A7%87-%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A6%BF-%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%95%E0%A6%BF%E0%A6%AC-%E0%A6%B9%E0%A6%AF%E0%A6%BC%E0%A6%A8%E0%A6%BF-%E0%A6%AC/ |deadurl=yes }}</ref> | children = ১ }} '''শৰ্মিন আকতাৰ নিপা''' (জন্ম ২৭ অক্টোবৰ ১৯৯৩; <ref>{{Cite news |date=2020-10-27 |title=টানা ১৫ বছৰ জন্মদিনে মন খাৰাপ থাকে মাহিৰ |url=https://www.prothomalo.com/entertainment/dhallywood/%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%B8%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%BE%E0%A7%9F-%E0%A6%9C%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%AE%E0%A6%A6%E0%A6%BF%E0%A6%A8%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%95%E0%A7%87%E0%A6%95-%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%9F%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%A8-%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A6%BF |access-date=2024-10-11 |work=[[Prothom Alo]] |language=bn}}</ref> তেওঁৰ মঞ্চনাম '''মাহিয়া মাহী'''দ্বাৰা পৰিচিত) এগৰাকী বাংলাদেশী চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী আৰু মডেল।<ref>{{cite news |last=Islam |first=Zia Nazmul |date=15 February 2014 |title=Mahi Fire in Disguise |url=https://www.thedailystar.net/mahi-fire-in-disguise-11182 |work=The Daily Star}}</ref> তেওঁ বাংলাদেশৰ অন্যতম সৰ্বাধিক দৰমহা পোৱা অভিনেত্ৰী আছিল।<ref>{{cite news |script-title=bn:কমেনি মাহিৰ কদৰ |url=http://www.bhorerkagoj.net/print-edition/2017/03/18/137201.php |work=Bhorer Kagoj |language=bn |archive-url=https://web.archive.org/web/20180120070400/http://www.bhorerkagoj.net/print-edition/2017/03/18/137201.php |archive-date=20 January 2018 |title=আৰ্কাইভ কপি |access-date=26 February 2026 |archivedate=20 January 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180120070400/http://www.bhorerkagoj.net/print-edition/2017/03/18/137201.php |deadurl=yes }}</ref> ২০১২ চনত ''ভালোবাসৰ ৰং'' ছবিৰ জৰিয়তে মাহীয়ে চলচ্চিত্ৰ জগতত নিজৰ কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিছিল, যিখন ছবিয়ে ব্যাৱসায়িকভাৱে সফলতা লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite news |date=5 November 2013 |script-title=bn:চলচ্চিত্ৰে আলোচিত ৫ নায়িকাৰ দৌড় চলছে এখন! |language=bn |work=The Daily Ittefaq |url=http://www.ittefaq.com.bd/index.php?ref=MjBfMTFfMDVfMTNfMV85XzFfODMyODU%3D |archive-url=https://web.archive.org/web/20140217221827/http://www.ittefaq.com.bd/index.php?ref=MjBfMTFfMDVfMTNfMV85XzFfODMyODU%3D |archive-date=17 February 2014}}</ref><ref>{{cite news |date=10 October 2013 |script-title=bn:সাত নায়িকাৰ উত্তেজনায় কাঁপছে বড় পৰ্দা |language=bn |work=Banglamail24.com |url=http://www.banglamail24.com/index.php?ref=ZGV0YWlscy0yMDEzXzEwXzEwLTc2LTU3ODg0 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140218124023/http://www.banglamail24.com/index.php?ref=ZGV0YWlscy0yMDEzXzEwXzEwLTc2LTU3ODg0 |archive-date=18 February 2014 |title=আৰ্কাইভ কপি |access-date=26 February 2026 |archivedate=18 February 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140218124023/http://www.banglamail24.com/index.php?ref=ZGV0YWlscy0yMDEzXzEwXzEwLTc2LTU3ODg0 |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite news |date=22 June 2019 |title=Mahi's New Obotar |work=The Daily Star |url=https://www.thedailystar.net/showbiz/deshi-grapevine/actress-mahiya-mahi-new-film-obotar-1760419 |access-date=27 June 2019}}</ref><ref>{{Cite news |date=18 August 2018 |title=Mahiya Mahi leaves after signing onto 'O My Love' |work=Dhaka Tribune |url=https://www.dhakatribune.com/showtime/2018/08/18/mahiya-mahi-leaves-after-signing-onto-o-my-love |access-date=27 June 2019}}</ref><ref>{{Cite news |date=25 March 2019 |title='Obotar' approved by censor board |work=The Daily Star |url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/film/news/obotar-approved-censor-board-1719910 |access-date=27 June 2019}}</ref> তেতিয়াৰপৰাই তেওঁ ''প'ৰামন'' (২০১৩), ''অগ্নি (২০১৪ চনৰ ছবি)'' (২০১৪) আৰু ''দেশ: দ্য লিডাৰ''কে ধৰি আন কেইবাখনো ছবিত অভিনয় কৰিছে। (২০১৪)। ২০১৪ চনত শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ মেৰিল-প্ৰথম আলো বঁটাকে ধৰি কেইবাটাও বঁটা লাভ কৰিছে।<ref name=award>{{Cite news |date=2016-03-04 |title=Meril-Prothom Alo award in frames |url=http://www.en.prothom-alo.com/entertainment/news/65841/Meril-Prothom-Alo-award-in-frames |work=Prothom Alo |access-date=2023-04-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304000725/http://www.en.prothom-alo.com/entertainment/news/65841/Meril-Prothom-Alo-award-in-frames |archive-date=4 March 2016}}</ref> ২০২৪ চনত মাহিয়া মাহীয়ে ''ৰাজকুমাৰ'' ছবিত অভিনয় কৰিছিল, যিখন ছবিয়ে সেই বছৰ বক্স অফিচত ডাঙৰ সফলতা লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=2024-03-24 |title=Mahiya Mahi portraying Shakib Khan's mother! |url=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/mahiya-mahi-portraying-shakib-khans-mother-3573971 |access-date=2024-10-11 |work=The Daily Star |language=en}}</ref> শেহতীয়াকৈ তেওঁ "আনন্দ আশ্ৰু" ছবিত মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল <ref>{{Cite news |date=2020-01-11 |title=MAHI'S ANANDA ASHRU |url=https://www.thedailystar.net/showbiz/deshi-grapevine/news/mahis-ananda-ashru-1852315 |access-date=2024-10-11 |work=The Daily Star |language=en}}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা == মাহীয়ে ১৯৯৪ চনৰ ২৭ অক্টোবৰত ৰাজশ্বাহী জিলাৰ তনোৰ উপজিলাৰ মুণ্ডুমালাত জন্মগ্ৰহণ কৰে।<ref name="retire">{{Cite news |date=2023-12-29 |title=No more films: Mahiya Mahi |url=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/no-more-films-mahiya-mahi-3505831 |access-date=2023-12-29 |work=The Daily Star |language=en}}</ref> উত্তৰ হাইস্কুল আৰু কলেজৰপৰা মাধ্যমিক বিদ্যালয়ৰ প্ৰমাণ-পত্ৰ আৰু ঢাকা চিটি কলেজৰপৰা উচ্চতৰ মাধ্যমিকৰ প্ৰমাণ-পত্ৰ সম্পূৰ্ণ কৰে। ২০১৫ চনত বিশ্ববিদ্যালয় সলনি কৰাৰ পূৰ্বে ২০১৪ চনত ফেশ্বন ডিজাইনিঙত অধ্যয়ন কৰিছিল।<ref>{{Cite news |last=Islam |first=Zia Nazmul |date=2014-02-15 |title=Mahi fire in disguise |work=The Daily Star |url=https://www.thedailystar.net/mahi-fire-in-disguise-11182}}</ref> == আইনী বিষয় == ২০২৩ চনৰ ১৭ মাৰ্চত মাহী আৰু তেওঁৰ স্বামীয়ে তেওঁৰ ফেচবুক পেজত এটা ভিডিঅ’ লাইভ ষ্ট্ৰীম কৰিছিল য’ত তেওঁলোকে আৰক্ষীৰ বিৰুদ্ধে অভিযোগ উত্থাপন কৰিছিল। পাছদিনা চৌদি আৰবৰপৰা বাংলাদেশলৈ উভতি আহোতে গাজীপুৰ মহানগৰ আৰক্ষীয়ে হজৰত শ্বাহজালাল আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰত গ্ৰেপ্তাৰ কৰে। ডিজিটেল নিৰাপত্তা আইন, ২০১৮ৰ অধীনত ছ’চিয়েল মিডিয়াত ‘মিছা আৰু মানহানিকাৰক’ মন্তব্য কৰাৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰা হৈছিল,<ref>{{Cite news |title=Actress Mahi sent to jail after arrest in digital security case |url=https://bdnews24.com/bangladesh/ol6wsxoe0d |access-date=2023-04-02 |work=bdnews24.com |date=17 March 2023}}</ref> আৰু দ্বিতীয়টো গোচৰত ভূমি বিবাদৰ সৈতে জড়িত হিংসা আৰু ধন দাবী কৰাৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |title=Bangladeshi actress Mahia Mahi arrested in DSA case, sent to jail |url=https://www.newagebd.net/article/197143/bangladeshi-actress-mahia-mahi-arrested-in-dsa-case-sent-to-jail |access-date=2023-04-27 |work=New Age |date=18 March 2023 |archivedate=2023-04-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230427185502/https://www.newagebd.net/article/197143/bangladeshi-actress-mahia-mahi-arrested-in-dsa-case-sent-to-jail |deadurl=yes }}</ref> কেইঘণ্টামানৰ পিছত জামিনত মুকলি কৰি দিয়া হৈছিল আৰু তাৰ পিছৰপৰাই গোচৰটো খাৰিজ কৰা হৈছে, ডিজিটেল নিৰাপত্তা আইনখনৰ ব্যৱহাৰক লৈ ব্যাপক ক্ষোভৰ পিছত। <ref>{{cite news |date=2023-03-18 |title=Actress Mahiya Mahi gets bail |url=https://en.prothomalo.com/bangladesh/crime-and-law/ho3eee0uyu |department=English Desk |work=[[Prothom Alo]] |language=en |location=[[Dhaka|Dhaka, Bangladesh]] |publisher=[[Matiur Rahman (journalist)|Matiur Rahman]] |access-date=2024-10-13}}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== ২০১৬–২০২১ চনৰ ভিতৰত চিলেটৰ ব্যৱসায়ী মাহমুদ পাৰভেজ অপুৰ সৈতে মাহীয়ে প্ৰথম বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।<ref>{{Cite news |url=https://www.prothomalo.com/entertainment/article/867751 |script-title=bn:মাহিৰ বিয়ে |work=Prothom Alo |date=25 May 2016 |language=bn |access-date=5 January 2020}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://www.thedailystar.net/bangla/anandadhara/%E0%A6%B8%E0%A6%82%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%99%E0%A6%BE-%E0%A6%A8%E0%A6%BF%E0%A7%9F%E0%A7%87-%E0%A6%AF%E0%A6%BE-%E0%A6%AC%E0%A6%B2%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%A8-%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A7%9F%E0%A6%BE-%E0%A6%AE%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A6%BF-130225 |script-title=bn:'সংসাৰ ভাঙা' নিয়ে যা বল’লেন মাহিয়া মাহি |date=5 January 2020 |work=The Daily Star Bangla |language=bn |access-date=5 January 2020}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://www.banglanews24.com/entertainment/news/bd/858968.details |script-title=bn:সংসাৰ টিকলো না মাহিয়া মাহিৰ |work=banglanews24.com |date=23 May 2021 |language=bn}}</ref> ২০২১ চনৰ ১৩ ছেপ্টেম্বৰত গাজীপুৰৰ ব্যৱসায়ী আৰু ৰাজনীতিবিদ ৰকিব চাৰ্কাৰৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। তাৰ পিছত পুত্ৰ সন্তানৰ জন্ম হয়।<ref>{{Cite news |date=2023-04-03 |title=Mosaib Arosh Shamsuddin Farish Sarker: Mahi reveals son's name |url=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/mosaib-arosh-shamsuddin-farish-sarker-mahi-reveals-sons-name-3287791 |access-date=2024-02-17 |work=The Daily Star |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=মাহিয়া মাহি |script-title=bn:মা হলেন চিত্ৰনায়িকা মাহিয়া মাহি |url=https://www.prothomalo.com/entertainment/dhallywood/gfhd672e3c |access-date=6 April 2023 |work=Prothom Alo |date=29 March 2023 |language=bn}}</ref> ২০২৪ চনৰ ১৬ ফেব্ৰুৱাৰীত মাহীয়ে তেওঁৰ ছ’চিয়েল মিডিয়া প্ৰফাইলত এটা ভিডিঅ’যোগে ছাৰ্কাৰৰ সৈতে বিবাহ বিচ্ছেদৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref>{{Cite news |date=2024-02-17 |title=Mahiya Mahi announces divorce |url=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/mahiya-mahi-announces-divorce-3545811 |access-date=2024-02-17 |work=The Daily Star |language=en}}</ref> ২০২৫ চনৰ ১৮ অক্টোবৰত মাহীয়ে পুনৰবাৰ নিজৰ ফেচবুকত বিবাহ সম্পৰ্কীয় এটা পোষ্ট দিলে।<ref>{{Cite web |last=প্ৰতিবেদক |first=বিনোদন |date=2025-10-18 |title=ৰাগেৰ মাথায় ডিভোৰ্সেৰ কথা বলেছিলাম: মাহিয়া মাহি |url=https://www.prothomalo.com/entertainment/dhallywood/cwp3ouxdcb |access-date=2025-10-18 |website=Prothomalo |language=bn}}</ref> যদিও তেওঁ প্ৰায় এবছৰমান বিচ্ছেদৰ কথা ঘোষণা কৰিছিল আৰু ডেৰ বছৰৰ আগতে এইবাৰ তাই নিজকে প্ৰকাশ কৰিলে, “আমাৰ বিবাহ বিচ্ছেদ আচলতে কেতিয়াও হোৱা নাছিল।”<ref>{{Cite web |title=‘বিচ্ছেদেৰ পৰও’ সাবেক ছাত্ৰলীগ নেতাৰ সঙ্গে ঘৰ কৰছেন মাহি! |url=https://www.jugantor.com/index.php/entertainment/1017554 |access-date=2025-10-18 |website=Jugantor |language=bn}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{commons category-inline}} * {{IMDb name}} [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:বঙালী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] 7yz0kare4tklxmvpanzrazef7y6ente 0 132526 616759 599934 2026-07-11T15:27:35Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616759 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = মৃণালিনী মুখাৰ্জী | image = | caption = | birth_date = ১৯৪৯ | birth_place = [[বম্বে]], [[ভাৰত]] | alma_mater = ৱেলহাম গাৰ্লছ স্কুল<br/>মহাৰাজা ছায়াজিৰাও বিশ্ববিদ্যালয়, বদোদৰা<br/>পশ্চিম চাৰে কলেজ অৱ আৰ্ট এণ্ড ডিজাইন | death_date = {{death date|df=yes|2015|2|15}} (বয়স ৬৫) | death_place = [[নতুন দিল্লী]], ভাৰত | known_for = ভাস্কৰ্য্য | parents = লীলা মুখাৰ্জী<br>বিনোদ বেহাৰী মুখাৰ্জী }} '''মৃণালিনী মুখাৰ্জী''' (১৯৪৯ – ১৫ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১৫) এগৰাকী ভাৰতীয় ভাস্কৰ্য শিল্পী। ভাস্কৰ্য্য শিল্পৰ বাবে এক অগতানুগতিক সামগ্ৰী ৰং কৰা আৰু বোৱা ভাং গছৰ আঁহৰ ব্যৱহাৰৰ বাবে পৰিচিত। তেওঁৰ কেৰিয়াৰ ১৯৭০ চনৰ পৰা ২০০০ চনলৈকে চাৰি দশকৰো অধিক সময় ধৰি চলিছিল। মুখাৰ্জীৰ কৰ্মৰাজি অন্যান্যৰ লগতে অক্সফৰ্ডৰ মিউজিয়াম অৱ মডাৰ্ণ আৰ্টত ৰাজহুৱা সংগ্ৰহৰ এটা অংশ; নেচনেল গেলেৰী অৱ মডাৰ্ণ আৰ্ট, নতুন দিল্লী; টেট মডাৰ্ণ, লণ্ডন;<ref>{{Cite web |last=Tate |title=Mrinalini Mukherjee 1949–2015 |url=https://www.tate.org.uk/art/artists/mrinalini-mukherjee-17862 |access-date=25 August 2023 |website=Tate |language=en-GB}}</ref> নিউয়ৰ্কৰ মেট্ৰ'পলিটান মিউজিয়াম অৱ আৰ্ট;<ref>{{Cite web |title=Mrinalini Mukherjee \| Aranyani |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/749860 |access-date=25 August 2023 |website=The Metropolitan Museum of Art |language=en}}</ref> আৰু ষ্টেডেলিক সংগ্ৰহালয়, আমষ্টাৰডাম। শিল্পীজনৰ ব্যক্তিগত আৰ্কাইভ ডিজিটেলাইজ কৰা হৈছে আৰু এছিয়া আৰ্ট আৰ্কাইভৰ ৱেবছাইটত মুক্তভাৱে উপলব্ধ।<ref>{{Cite web |last=Archive |first=Asia Art |title=Mrinalini Mukherjee Archive |url=https://aaa.org.hk/en/collections/search/archive/mrinalini-mukherjee-archive |access-date=1 November 2022 |website=Asia Art Archive |language=en |archivedate=1 November 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221101035858/https://aaa.org.hk/en/collections/search/archive/mrinalini-mukherjee-archive |deadurl=yes }}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ১৯৪৯ চনত তেওঁ ভাৰতৰ মুম্বাইত শিল্পী বেনোদ বিহাৰী মুখাৰ্জী আৰু লীলা মুখাৰ্জীৰ ঘৰত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>Dalmia, Yashodhara; Datta, Ella; Sambrani, Chaitanya; Jakimowicz, Iwona; Jain, Jyotindra (1997). ''Indian Contemporary Art Post-Independence''. p.206.</ref> পিতৃ-মাতৃৰ একমাত্ৰ সন্তান হিচাপে তেওঁ পাহাৰীয়া চহৰ ডেৰাডুনত (বৰ্তমানৰ উত্তৰাখণ্ডত) ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল, য'ত তেওঁ ৱেলহাম গাৰ্লছ স্কুলত পঢ়িছিল আৰু গ্ৰীষ্মকালীন ছুটী শান্তিনিকেতনত কটায়।<ref>{{Cite web|title=Secular Deities, Enchanted Plants: Mrinalini Mukherjee at the NGMA|url=https://thewire.in/2322/secular-deities-enchanted-plants-mrinalini-mukherjee-at-the-ngma/|last=Gupta|first=Trisha|date=23 May 2015|website=The Wire|access-date=25 June 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.naturemorte.com/artists/mrinalinimukherjee/|title=Education|website=Nature Morte|access-date=2026-02-28|archivedate=2019-02-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190208235756/http://naturemorte.com/artists/mrinalinimukherjee/|deadurl=yes}}</ref> মুখাৰ্জীয়ে বৰোদা মহাৰাজা সয়াজীৰাও বিশ্ববিদ্যালয়ত সূক্ষ্ম কলা (চিত্ৰকলা) শাখাত স্নাতক অধ্যয়ন কৰিবলৈ যায়।<ref>{{Cite web|title=Secular Deities, Enchanted Plants: Mrinalini Mukherjee at the NGMA|url=https://thewire.in/2322/secular-deities-enchanted-plants-mrinalini-mukherjee-at-the-ngma/|last=Gupta|first=Trisha|date=23 May 2015|website=The Wire|access-date=25 June 2019}}</ref><ref>{{Cite web|title=Mrinalini Mukherjee – Nature as art|url=http://www.livemint.com/Leisure/53MJymd6rXLOsW3SDhmjgM/Mrinalini-Mukherjee--Nature-as-art.html|last=Ghoshal|first=Somak|date=8 November 2013|website=Live Mint|access-date=26 June 2019}}</ref> ইয়াৰ পিছত একেখন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰাই ভাৰতীয় শিল্পী কে জি সুব্ৰমণ্যৰ অধীনত মিউৰেল ডিজাইনত পোষ্ট ডিপ্লমা কৰে যি বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ সূক্ষ্ম কলা অনুষদৰ সদস্যও আছিল। তেওঁৰ অধ্যয়নত ইটালীয় ফ্ৰেস্কো আৰু অন্যান্য গতানুগতিক কৌশলৰ কাম কৰা হৈছিল। মিউৰেলৰ মাধ্যম হিচাপে প্ৰাকৃতিক আঁহৰ সৈতে কাম কৰিছিল।<ref>{{Cite book|title=Mrinalini Mukherjee, Recent Sculpture in Ceramics, 'In the Garden'|publisher=Vadhera Art Gallery|year=1997|location=Defence Colony, New Delhi}}</ref> == কেৰিয়াৰ == ১৯৬০ আৰু ১৯৭০ চনত মুখাৰ্জীয়ে স্থানীয় শণ আৰু পাটৰ ব্যৱহাৰ কৰি সেই সময়ত জনপ্ৰিয় মেক্ৰেম ডিজাইনৰ বাহিৰত গাঁঠিযুক্ত ডিজাইন তৈয়াৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Gipson |first=Ferren |title=Women's Work: From Feminine Arts to Feminist Art |date=2022 |publisher=Frances Lincoln |isbn=978-0-7112-6465-6 |location=London}}</ref> ১৯৭২ চনত নতুন দিল্লীৰ শ্ৰীধৰাণী আৰ্ট গেলেৰীত তেওঁৰ প্ৰথম একক প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত হয়। তেওঁৰ ভাস্কৰ্য্যসমূহৰ নাম উৰ্বৰতাৰ দেৱতাৰ নামেৰে ৰাখিছিল আৰু ইয়াক কামুক আৰু ইংগিতদায়ক হিচাপে দেখা গৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Indian Sculptor Mrinalini Mukherjee Dies at 65 |url=http://artasiapacific.com/News/IndianSculptorMrinaliniMukherjeeDiesAt65 |website=ArtAsiaPacific}}</ref> ১৯৭১ চনত মুখাৰ্জীয়ে ভাস্কৰ্য্য শিল্পৰ বাবে ব্ৰিটিছ কাউন্সিলৰ বৃত্তি লাভ কৰে। মুখাৰ্জীৰ প্ৰাৰম্ভিক কামৰ বেছিভাগেই প্ৰাকৃতিক শণ আঁহৰ ব্যৱহাৰৰ বৈশিষ্ট্য আছিল যদিও পিছৰ জীৱনত তেওঁ চিৰামিক আৰু ব্ৰঞ্জৰো ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Indian Sculptor Mrinalini Mukherjee Dies at 65 |url=http://artasiapacific.com/News/IndianSculptorMrinaliniMukherjeeDiesAt65 |website=ArtAsiaPacific}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://indianexpress.com/article/opinion/columns/mistress-of-texture/|title=Mistress of Texture|date=10 February 2015|work=The Indian Express}}</ref><ref>{{Cite web |last=D’Mello |first=Rosalyn |title=Mrinalini Mukherjee – Tate Etc |url=https://www.tate.org.uk/tate-etc/issue-41-autumn-2017/lives-of-the-artists-mrinalini-mukherjee-rosalyn-dmello |website=Tate}}</ref> ২০০০ চনত তেওঁৰ ব্ৰঞ্জৰ কামৰ উত্থান ঘটে, "যেতিয়া শিল্পীগৰাকীয়ে পৰম্পৰাগত হেৰুৱা-মোম প্ৰক্ৰিয়া ব্যৱহাৰ কৰি পোনপটীয়াকৈ মোমত ঢালাই কৰা ৰূপ ঢালিবলৈ আৰম্ভ কৰে, যাৰ পৃষ্ঠভাগ তেওঁ স্থানীয় দন্ত চিকিৎসকৰ পৰা পোৱা সঁজুলিৰে সমাপ্ত কৰে"।<ref>{{Cite web |last=Sheikh |first=Naeem |title=Phenomenal Nature: Mrinalini Mukherjee |url=https://www.artforum.com/print/reviews/201906/phenomenal-nature-mrinalini-mukherjee-80074 |website=Artforum |date=June 2019}}</ref> ১৯৯৪ চনত ডেভিদ ইলিয়টে কিউৰেট কৰা প্ৰদৰ্শনীত অংশগ্ৰহণৰ বাবে অক্সফৰ্ডৰ মিউজিয়াম অৱ মডাৰ্ণ আৰ্টলৈ মুখাৰ্জীক আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী কেইমাহমানৰ ভিতৰত একেখন প্ৰদৰ্শনীয়েই যুক্তৰাজ্যৰ অন্যান্য চহৰসমূহলৈ আৰু অধিক ভ্ৰমণ কৰিছিল। পিছলৈ মুখাৰ্জীয়ে ১৯৯৬ চনত নেদাৰলেণ্ডত অনুষ্ঠিত হোৱা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কৰ্মশালাত অংশগ্ৰহণ কৰে।<ref>{{Cite web |last=Elliott |first=David |title=Mrinalini Mukherjee Exhibition |url=https://www.modernartoxford.org.uk/whats-on/mrinalini-mukherjee |website=Museum of Modern Art Oxford }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> এই সময়ছোৱাতে তেওঁ চিৰামিকৰ পৰীক্ষা-নিৰীক্ষা কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref>{{Cite book |last=Gipson |first=Ferren |title=Women's Work: From Feminine Arts to Feminist Art |date=2022 |publisher=Frances Lincoln |isbn=978-0-7112-6465-6 |location=London}}</ref> ২০১৯ চনত মেট্ৰ'পলিটান মিউজিয়াম অৱ আৰ্টত মুখাৰ্জীৰ ৰচনাৰ মৰণোত্তৰ ৰেট্ৰ'স্পেকটিভ অনুষ্ঠিত হয়, যাৰ নাম "ফেনোমেনেল নেচাৰ: মৃনালিনী মুখাৰ্জী"। প্ৰদৰ্শনীখনৰ পৰ্যালোচনাত শিল্প সমালোচক নগীন শইখে লক্ষ্য কৰিছে: "মুখাৰ্জীৰ দৰে এক আচৰিত ধৰণৰ পুৰ্বদৃষ্টিৰ দ্বাৰা ইতিহাসবিদ, সমালোচক আৰু দৰ্শকে হয়তো লাভ কৰা মূল পাঠটো হ'ল শিল্পক কেনেকৈ পদ্ধতিগত পশ্চিমীয়া নীতি-নিয়মৰ অধীনত চিত্ৰিত হিচাপে চোৱাটো প্ৰতিহত কৰিব পাৰি তেখেতে তেখেতৰ কামৰ সূক্ষ্মতাৰ সৈতে জড়িত হ'বলৈ নতুন ধৰণেৰে শিক্ষিত কৰি তুলিছে।"<ref>{{Cite web |last=Sheikh |first=Naeem |title=Phenomenal Nature: Mrinalini Mukherjee |url=https://www.artforum.com/print/reviews/201906/phenomenal-nature-mrinalini-mukherjee-80074 |website=Artforum |date=June 2019}}</ref> == কৌশল আৰু শৈলী == পৰম্পৰাগত ভাৰতীয় আৰু ঐতিহাসিক ইউৰোপীয় ভাস্কৰ্য্য, লোকশিল্প, আধুনিক ডিজাইন, স্থানীয় শিল্প আৰু বস্ত্ৰশিল্পৰ দ্বাৰা মুখাৰ্জী প্ৰভাৱিত হৈছিল।<ref>{{Cite book |last=Dalmia |first=Yashodhara |title=Indian Contemporary Art Post-Independence |year=1997 |publisher=Vikas Publishing |location=New Delhi |page=206}}</ref> গাঁঠি দিয়াটো তেওঁৰ অন্যতম মূল কৌশল আছিল; তাই স্বজ্ঞাতভাৱে কাম কৰিছিল আৰু কেতিয়াও স্কেচ, মডেল বা প্ৰস্তুতিমূলক অংকনৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কাম কৰা নাছিল।<ref>{{Cite web |last=D’Mello |first=Rosalyn |title=Mrinalini Mukherjee – Tate Etc |url=https://www.tate.org.uk/tate-etc/issue-41-autumn-2017/lives-of-the-artists-mrinalini-mukherjee-rosalyn-dmello |website=Tate}}</ref> ভাৰতীয় সমসাময়িক শিল্প স্বাধীনতাৰ পিছৰ লেখকসকলে মুখাৰ্জীক "সমসাময়িক ভাৰতীয় শিল্পৰ এক অনন্য কণ্ঠ" বুলি অভিহিত কৰে, আৰু মন্তব্য কৰে যে "মাটি বা চহকী জিলিকি থকা ৰঙৰ শণৰ ৰছীৰে কষ্টৰে গাঁঠি দিয়া ভাস্কৰ্য্যসমূহে ফুলি উঠা জীৱন, ৰসাল গছ-গছনি, চিনাকি ব্যক্তিত্বৰ এক উৰ্বৰ জগতখনক উদগনি দিয়ে।" "ফেলিক ৰূপ"ত প্ৰকাশ পোৱা যৌনতাৰ টোকাক স্বীকাৰ কৰি তেওঁলোকে যোগ কৰিলে "ৰহস্যময় ভাঁজ আৰু মুখ, জটিল বক্ৰ আৰু ড্ৰেপ।"<ref>{{Cite book |last=Dalmia |first=Yashodhara |title=Indian Contemporary Art Post-Independence |year=1997 |publisher=Vikas Publishing |location=New Delhi}}</ref> মুখাৰ্জীয়ে কে জি সুব্ৰমণ্যৰ অধীনত অধ্যয়ন কৰিছিল, আৰু তেওঁৰ শিল্পকলাৰ পৰা বহুখিনি লাভ কৰিছিল। সুব্ৰমণ্যৰ প্ৰভাৱৰ ওপৰত লিখি সোনাল খুল্লাৰে ''Worldly Affiliations''ত মুখাৰ্জী এগৰাকী প্ৰাক্তন ছাত্ৰত লিখিছে, "[...] পাট, কাঠ, ৰছী, আৰু গৰুৰ গোবৰ ব্যৱহাৰ কৰি একেলগে যাদুকৰী আৰু লৌকিক পৰিৱেশ সৃষ্টি কৰে। দৃশ্য ভাষাৰ সৈতে তেওঁলোকৰ উদ্ভাৱনী ক্ষমতা আৰু সাধাৰণ সামগ্ৰীত বিনিয়োগ সুব্ৰমণ্যৰ পাঠদান, লেখা আৰু শিল্প নিৰ্মাণৰ এক উত্তৰাধিকাৰ।"<ref>{{Cite book |last=Khullar |first=Sonali |title=Worldly Affiliations: Artistic Practice, National Identity, and Modernism in India, 1930–1990 |year=2015 |publisher=University of California Press |location=Oakland}}</ref> শিল্প ইতিহাসবিদ আৰু স্বতন্ত্ৰ কিউৰেটৰ দীপক অনন্তইও মুখাৰ্জীৰ সামান্য, পাৰ্থিৱ সামগ্ৰীৰ প্ৰতি থকা প্ৰৱণতাক সুব্ৰমণ্যৰ পৰা পোৱা প্ৰভাৱৰ কাৰণ বুলি কয়, আৰু পাছলৈ ভাৰতীয় শিল্পকলাৰ ইতিহাসৰ পৰাও। "The Knots are Many But the Thread is One" শীৰ্ষক ৰচনাখনত অনন্তই লিখিছে, "যিটো শাক-পাচলিৰ ক্ষেত্ৰৰ পৰা তেওঁৰ মাধ্যমৰ উৎপত্তি হৈছে, তাৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণভাৱে মুখাৰ্জীৰ ৰচনাৰ আগশাৰীৰ উপমাটো উদ্ভিদৰ জৈৱিক জীৱনৰ পৰাই আহিছে এটা গছপুলি পৰিপক্কতালৈ লৰচৰ কৰা।"<ref>{{Cite book |last=Ananth |first=Deepak |title=The Knots are Many But the Thread is One |year=2019 |publisher=The Metropolitan Museum of Art |location=New York}}</ref> == প্ৰভাৱ == কে জি সুব্ৰমণ্যই স্বীকাৰ কৰা শিক্ষাবিজ্ঞানৰ প্ৰেক্ষাপটত মুখাৰ্জীয়ে "উচ্চ শিল্প"ৰ পৰিৱৰ্তে পৰম্পৰাগতভাৱে তেওঁৰ শিল্পৰ সৈতে জড়িত সামগ্ৰীত কাম কৰাৰ সিদ্ধান্তই তেওঁৰ শিক্ষকে আধুনিকতাবাদৰ এটা মূল মেৰুত্ব বুলি ভবা কথাটোক অতিক্ৰম কৰাৰ সচেতন প্ৰচেষ্টাক প্ৰতিফলিত কৰে, ভাৰতৰ পৰম্পৰাগত শিল্পী দক্ষতাৰ চৰম সমৃদ্ধি আৰু অবিৰত বাস্তৱতাৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি আৰু জনপ্ৰিয়তাৰ নিৰ্মল বহুমুখীতাৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখিয়েই স্থানীয় ভাষাৰ প্ৰবচন।<ref>{{Cite book |last=Khullar |first=Sonali |title=Worldly Affiliations: Artistic Practice, National Identity, and Modernism in India, 1930–1990 |year=2015 |publisher=University of California Press |location=Oakland}}</ref> == মৃত্যু == ২০১৫ চনত নতুন দিল্লীৰ নেশ্যনেল গেলেৰী অৱ মডাৰ্ণ আৰ্টত অনুষ্ঠিত হোৱা ৰেট্ৰ’স্পেকটিভ প্ৰদৰ্শনীৰ পূৰ্বে চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি হৈছিল মৃণালিনী মুখাৰ্জী। এসপ্তাহৰ পিছত ৬৫ বছৰ বয়সত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।<ref>{{Cite web |title=Indian Sculptor Mrinalini Mukherjee Dies at 65 |url=http://artasiapacific.com/News/IndianSculptorMrinaliniMukherjeeDiesAt65 |last=Bent |first=Siobhan |date=5 February 2015 |website=ArtAsiaPacific}}</ref><ref>{{Cite news |title=Mistress of Texture |url=http://indianexpress.com/article/opinion/columns/mistress-of-texture/ |date=10 February 2015 |work=The Indian Express}}</ref> == ৰাজহুৱা সংগ্ৰহ == * আধুনিক কলা অক্সফৰ্ড, অক্সফ'ৰ্ড * ইয়ৰ্কশ্বাৰ ভাস্কৰ্য্য উদ্যান, ইয়ৰ্কশ্বাৰ * ষ্টেডেলিক সংগ্ৰহালয়, আমষ্টাৰডাম * নেচনেল গেলেৰী অৱ মডাৰ্ণ আৰ্ট, [[নতুন দিল্লী]] * [[ললিত কলা একাডেমী]], নতুন দিল্লী * ৰূপাংকৰ মিউজিয়াম অৱ আৰ্ট, ভাৰত ভৱন, ভোপাল * সূক্ষ্ম কলা সংগ্ৰহালয়, পাঞ্জাৱ বিশ্ববিদ্যালয়, [[চণ্ডীগড়]] * ভাৰত পৰ্যটন উন্নয়ন নিগম, নতুন দিল্লী * ইণ্ডিয়া ইনষ্টিটিউট অৱ ইমিউন’লজি, নতুন দিল্লী * টেট মডাৰ্ণ, [[লণ্ডন]]<ref name="tate">{{cite web |url=https://www.tate.org.uk/visit/tate-modern/display/materials-and-objects/mrinalini-mukherjee |title=Mrinalini Mukherjee – Display at Tate Modern |website=Tate Etc. |access-date=26 June 2019 |archive-date=26 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190626172448/https://www.tate.org.uk/visit/tate-modern/display/materials-and-objects/mrinalini-mukherjee |url-status=dead }}</ref> * চৰকাৰী সংগ্ৰহালয় আৰু আৰ্ট গেলেৰী, চণ্ডীগড়<ref name="chd">{{Cite web|url=http://chdmuseum.nic.in/|title=Government Museum and Art Gallery Chandigarh|access-date=9 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170523013636/http://www.chdmuseum.nic.in/|archive-date=23 May 2017|url-status=dead|archivedate=23 May 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170523013636/http://www.chdmuseum.nic.in/|deadurl=yes}}</ref> * মিউজিয়াম অৱ মডাৰ্ণ আৰ্ট, [[নিউয়ৰ্ক]]<ref name="moma1">{{cite web |title=Mrinalini Mukherjee. ''Yakshi''. 1984 |url=https://www.moma.org/collection/works/215656 |website=The Museum of Modern Art |access-date=17 April 2022 |language=en}}</ref><ref name="moma2">{{cite book |title=MoMA Now: Highlights from the Museum of Modern Art |date=2019 |publisher=The Museum of Modern Art |location=New York |isbn=978-1-63345-100-1 |page=314 |edition=Ninetieth anniversary |chapter=Mrinalini Mukherjee}}</ref> * নিউয়ৰ্কৰ মেট্ৰ'পলিটান মিউজিয়াম অৱ আৰ্ট<ref name="met1">{{cite journal |last1=Jhaveri |first1=Shanay |title=Recent Acquisitions: A Selection: 2018–20. Part II: Late Eighteenth Century to Contemporary |journal=The Metropolitan Museum of Art Bulletin |date=Spring 2021 |volume=78 |issue=4 |page=43 |url=https://www.metmuseum.org/art/metpublications/Recent_Acquisitions_A_Selection_2018_2020_Part_II_Late_Eighteenth_Century_to_Contemporary}}</ref><ref name="met2">{{cite book |editor1-last=Bantz |editor1-first=Jennifer |title=Gifts of Art: The Met's 150th Anniversary |date=2020 |publisher=The Metropolitan Museum of Art |location=New York, New York |isbn=978-1-58839-735-5 |page=198}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাস্কৰ্যশিল্পী]] 3h8s19knzr1k0rgcrckghyqf5m73l5y 0 132585 616790 615993 2026-07-11T18:16:43Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616790 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!--For more information, see [[:Template:Infobox Writer/doc]].--> | name = ল’ৰা বেটছ | honorific_suffix = {{post-nominals|country=GBR|size=100%|BEM|FRSL}} | image = Laura Bates Conway Hall.png | alt = | caption = ২০১৪ চনত বেটছ | birth_name = ল’ৰা কেৰলিন বেটছ<ref name=whoswho/> | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1986|08|27}} | birth_place = [[অক্সফৰ্ড]], ইংলেণ্ড | death_date = <!-- {{death date and age|df=yes|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} --> | death_place = | occupation = | education = [[কিংছ কলেজ,টৰন্তু ]] | alma_mater = [[কেম্ব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়]]<!--St John's College doesn't award degrees--> | period = | subject = [[নাৰীবাদী]] | movement = | notableworks = {{Plainlist| * [[Everyday Sexism Project]]<ref name=everyday/> * ''[[মেন হু হেট উইমেন (Bates book)|মেন হু হেট উইমেন]]''<ref name=hate/> * ''[[ফিক্স দ্য চিস্তেম,নত দ্য ওমেন্]]''<ref name=fix/>}} | spouse = {{marriage|নিক টেইলৰ|২০১৪}} | children = | awards = [[British Empire Medal]] | signature = | signature_alt = | years_active = | website = {{Official URL}} }} '''ল’ৰা কেৰলিন বেটছ''' [[BEM FRSL]] ( {{ lang-en|: Laura Bates, জন্ম ২৭ আগষ্ট ১৯৮৬ }})<ref name=whoswho/> এগৰাকী ইংৰাজী নাৰীবাদী লেখিকা। ২০১২ চনৰ এপ্ৰিল মাহত তেওঁ [[''এভ্ৰিডে চেক্সিজম প্ৰজেক্ট'']] ৱেবছাইট প্ৰতিষ্ঠা কৰে। ২০১৪ চনত তেওঁৰ প্ৰথমখন গ্ৰন্থ এভ্ৰিডে চেক্সিজম প্ৰকাশ পায়।<ref name=everyday/><ref>{{Cite web |title=The Everyday Sexism Project |url=http://everydaysexism.com/ |access-date=2026-03-01 |archivedate=2014-10-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141005172843/http://www.everydaysexism.com/ |deadurl=yes }}</ref><ref>[https://twitter.com/EverydaySexism EverydaySexism] on Twitter</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা== বেটছৰ মাতৃ হৈছে ফৰাচী ভাষাৰ শিক্ষয়িত্ৰী ডায়েন এলিজাবেথ বেটছ আৰু পিতৃ এজন চিকিৎসক নাম এড্ৰিয়ান কিথ বেটছ।<ref name="whoswho">{{Who's Who | author=Anon | title = Bates, Laura Carolyn | id =U281470 | year = 2025 | doi =10.1093/ww/9780199540884.013.U281470 | edition = 177th |publisher=[[Oxford University Press]]|location=Oxford|isbn=9781399411837|oclc=1427336388|pages=2720}}</ref> লণ্ডন বৰো অৱ হেকনি আৰু টাউণ্টনত ডাঙৰ-দীঘল হোৱা বেটছৰ এগৰাকী ডাঙৰ ভনীয়েক আৰু এজন সৰু ভাই আছে। বেটছৰ বিশ বছৰ বয়ষত তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃৰ বিবাহ বিচ্ছেদ হৈছিল।<ref name="Betts">{{cite news|last=Bates|first=Hannah|url=https://www.telegraph.co.uk/women/womens-life/10757216/Rape-threats-groping-and-perverts-Everyday-Sexism-why-Laura-Bates-is-shouting-back.html|title=Rape Threats, Groping and Perverts&nbsp;– Everyday Sexism: Why Laura Bates Is Shouting Back|work=The Daily Telegraph|date=<!-- posted 07.00&nbsp;am BST on Saturday... -->12 April 2014|accessdate=26 January 2016}}</ref> বেটছে টাউণ্টনৰ কিংছ কলেজত ব্যক্তিগতভাৱে শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। <ref name=whoswho/>আৰু তাৰ পিছত কেম্ব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়ত ইংৰাজী সাহিত্য অধ্যয়ন কৰে য’ত তেওঁ কেম্ব্ৰিজৰ ছেইণ্ট জনছ কলেজৰ স্নাতক ছাত্ৰী আছিল আৰু ২০০৭ চনত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ==কেৰিয়াৰ== স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পিছত বেটছে প্ৰায় আঢ়ৈবছৰ কেম্ব্ৰিজত মনোবিজ্ঞানী চুজান কুইলিয়ামৰ গৱেষক হিচাপে কাম কৰিছিল। চুজান কুইলিয়ামে ''দ্য জয় অৱ চেক্স''ৰ এটা আপডেট সংস্কৰণৰ কাম কৰি আছিল।<ref name="Betts"/> তাৰ পাছত বেট্‌ছ এগৰাকী অভিনেত্ৰী আৰু নেনী (শিশু যত্নকাৰী) হিচাপে কাম কৰিছিল। এই সময়ছোৱাত তেওঁ কৈছিল যে অডিচনৰ সময়ত তেওঁ লিংগভিত্তিক বৈষম্যৰ সন্মুখীন হৈছিল। লগতে তেওঁ লক্ষ্য কৰিছিল যে যিসকল সৰু ছোৱালীক তেওঁ যত্ন লৈছিল, সিহঁত ইতিমধ্যে নিজৰ শাৰীৰিক চেহেৰা বিষয়ে অত্যাধিক মনোযোগ দিছিল আৰু ব্যস্ত হৈ পৰা দেখিছিল।<ref name="Hines">{{cite news|last1=Hines|first1=Sophie|title=Laura Bates Wins Ultimate New Feminist 2013|url=http://www.cosmopolitan.co.uk/reports/news/a24365/laura-bates-ultimate-new-feminist/|accessdate=20 August 2014|date=5 December 2013}}</ref><ref name=BBCR4_Profile>{{cite web|title=BBC Radio 4: Woman's Hour Power List 2014&nbsp;– Top Ten Revealed: 9. Laura Bates, Campaigner|url=https://www.bbc.co.uk/programmes/profiles/4GvjhZxHsnc3YXJbZfNXsKl/9-laura-bates |publisher=BBC |access-date=28 July 2014}}</ref> ==এভ্ৰিডে চেক্সিজম প্ৰজেক্ট== ২০১২ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল এভ্ৰিডে চেক্সিজম প্ৰজেক্ট ৱেবছাইট। ৱেবছাইটটোৰ তৃতীয় বৰ্ষপূর্তিৰ সময়ছোৱাত, অৰ্থাৎ ২০১৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহত, এভ্ৰিডে চেক্সিজমত ১,০০,০০০ টা প্ৰৱেশ সম্পূৰ্ণ হৈছিল।<ref>{{cite news|last=Sanghani|first=Radhika|url=https://www.telegraph.co.uk/women/womens-life/11539971/Everyday-Sexism-hashtag-A-day-in-the-life.html|title=A Day in the Life of the Everyday Sexism Hashtag|work=The Daily Telegraph|date=16 April 2015|accessdate=26 January 2016}}</ref> বেট্‌ছয়ে কৈছে যে তেওঁ অনলাইন মাধ্যমত অপব্যৱহাৰৰ সন্মুখীন হৈছে। ২০২০ চনত তেওঁৰ গ্ৰন্থ ''মেন হু হেট উইমেন'' প্ৰকাশৰ পিছত তেওঁ জনায় যে কিছুমানে তেওঁক লক্ষ্য কৰি ডীপফেক অশ্লীল ছবি প্ৰেৰণ কৰিছিল।<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/technology/2024/jan/31/inside-the-taylor-swift-deepfake-scandal-its-men-telling-a-powerful-woman-to-get-back-in-her-box |title=Inside the Taylor Swift deepfake scandal: 'It's men telling a powerful woman to get back in her box' |last=Saner |first=Emine |newspaper=[[The Guardian]] |date=31 January 2024 |access-date=31 January 2024}}</ref> বেট্‌ছৰ প্ৰথম গ্ৰন্থ এভ্ৰিডে চেক্সিজম, যিটো এই প্ৰকল্পটোৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি লিখা হৈছিল, ২০১৪ চনত চাইমন এণ্ড শ্বুষ্টাৰৰৰ লণ্ডন শাখাই প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>{{cite book|last=Bates|first=Laura|title=Everyday Sexism|publisher=Simon & Schuster|location=London|year=2014|isbn=9781471131578}}</ref> এভ্ৰিডে চেক্সিজমৰ পিছত বেটছে যৌনতাবাদৰ বিষয়ে আৰু কেইবাখনো গ্ৰন্থ প্ৰকাশ কৰে। বেটছ দ্য গাৰ্ডিয়ান,<ref>{{Cite web |url=https://www.theguardian.com/profile/laura-bates |title=Laura Bates - contributor page |website=[[The Guardian]] |access-date=19 November 2022}}</ref> দ্য ইণ্ডিপেণ্ডেণ্ট<ref>{{Cite web |url=https://www.independent.co.uk/author/laura-bates |title=Laura Bates - contributor page |website=[[The Independent]] |access-date=19 November 2022}}</ref> দ্য ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ আৰু অন্যান্য সংবাদমাধ্যমত নিয়মীয়াকৈ লিখে।। নিউয়ৰ্কস্থিত উইমেন আণ্ডাৰ ছিজ প্ৰজেক্টততো অৱদান আগবঢ়ায় আহিছে।<ref>{{Cite web |url=https://womensmediacenter.com/profile/laura-bates |title=Laura Bates - contributor page |website=[[Women Under Siege Project]] |access-date=19 November 2022}}</ref> ==সন্মান আৰু বঁটা== *২০১৩: ২০১৩ চনত কচমোপলিটান আলোচনীৰ আলটিমেট নিউ ফেমিনিষ্ট বঁটা।<ref name="Hines"/> *২০১৪: বিবিচিৰ ১০০ গৰাকী মহিলা।<ref>{{Cite news |date=2014-10-26 |title=Who are the 100 Women 2014? |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-29758792 |access-date=2022-12-17}}</ref> *২০১৫: লিংগ সমতাৰ সেৱাৰ বাবে ২০১৫ চনৰ জন্মদিনৰ সন্মানত ব্ৰিটিছ এম্পায়াৰ মেডেল (BEM) লাভ কৰা হয়।<ref>{{cite news|last=Bates|first=Laura|title=Queen's Birthday Honours List: Knights Outnumber Dames Five to One|url=https://www.theguardian.com/uk-news/2015/jun/12/queens-birthday-honours-list-knights-outnumber-dames-five-to-one|work=The Guardian|date=12 June 2015}}</ref> *২০১৮: ৰয়েল ছ'চাইটি অৱ লিটাৰেচাৰ (FRSL)ৰ "৪০ বছৰৰ তলৰ ৪০" পদক্ষেপত ফেলো নিৰ্বাচিত হয়।<ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/books/2018/jun/28/royal-society-of-literature-40-under-40-fellows|title=Royal Society of Literature Admits 40 New Fellows to Address Historical Biases|last=Flood|first=Alison|date=28 June 2018|website=the Guardian|language=en|access-date=3 July 2018}}</ref> *২০২০: কেম্ব্ৰিজৰ ছেইণ্ট জন কলেজৰ সন্মানীয় ফেলো।<ref>{{Cite web |title=Everyday Sexism activist and founder of Raspberry Pi elected as Honorary Fellows of St John's |website=St John's College, University of Cambridge |date=9 May 2020 |url=https://www.joh.cam.ac.uk/everyday-sexism-activist-and-founder-raspberry-pi-elected-honorary-fellows-st-johns |access-date=19 November 2022 |archive-date=5 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230205212344/https://www.joh.cam.ac.uk/everyday-sexism-activist-and-founder-raspberry-pi-elected-honorary-fellows-st-johns |url-status=dead |archivedate=5 February 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230205212344/https://www.joh.cam.ac.uk/everyday-sexism-activist-and-founder-raspberry-pi-elected-honorary-fellows-st-johns |deadurl=yes }}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== ২০১৪ চনত বেটছে নিক টেইলৰৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।<ref name="Betts" /><ref>{{cite web|last=Bates|first=Laura|title=How to Have a Feminist Wedding|url=https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2014/jun/28/can-a-feminist-be-a-bride-laura-bates|publisher=[[The Guardian]]|location=London|website=theguardian.com|date=28 June 2014}}</ref> ==তথ্য সূত্ৰ== {{ref list}} bgwncx6lsva9tghslme2tciqxsos4va 0 133570 616743 587920 2026-07-11T13:54:23Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616743 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = লেডী অলগা ৰ'ডেৰিক হিচাপে জেন বাৰ্নেল, (দাড়ি থকা নাৰী) | image = Jane Barnell ca. 1915 (cropped).jpg | alt = <!-- descriptive text for use by speech synthesis (text-to-speech) software --> | caption = লেডী অলগাৰ চৰিত্ৰত জেন বাৰ্নেল, ১৯১৫ চনত | birth_name = মাৰ্থা জেন বাৰ্নহিল | birth_date = {{Birth date|1876|01|03}} | birth_place = উইলমিংটন, নৰ্থ কেৰোলিনা, ইউ এছ | death_date = {{Death date and age|1945|07|21|1876|01|03}} | death_place = মানহাট্টান নিউ ইয়ৰ্ক, ইউ এছ | other_names = {{hlist|Princess Olga|Madame Olga|Lady Olga|Lady Olga Roderick}} | occupation = বাটৰ কাষৰ পৰিৱেশ্য শিল্পী, অভিনেত্ৰী | years_active = ১৮৮৩-? | known_for = ''ফ্ৰিকচ্ (১৯৩২ৰ কথাছবি)'' | notable_works = {{bulleted|Great Orient Circus and Menagerie (1883-?|John Robison's Circus (1892-c.1906)|[[Ringling Brothers]]|Huberts Dime Museum}} }} '''মাৰ্থা জেন বাৰ্নহিল'''<ref name="nickell"/> (৩ জানুৱাৰী, ১৮৭৬<ref name="Thrice-Wed">{{cite news |last= McKinney|first= Ruth|date= April 16, 1935|title= Thrice-Wed Bearded Lady Says Private Life is Dull|url= http://fultonhistory.com/highlighter/highlight-for-xml?altUrl=http%3A%2F%2Fwww.fultonhistory.com%2FNewspaper%252011%2FNew%2520York%2520Evening%2520Post%2FNew%2520York%2520NY%2520Evening%2520Post%25201935%2520Grayscale%2FNew%2520York%2520NY%2520Evening%2520Post%25201935%2520Grayscale%2520-%25202425.pdf&highlightsFile=http%3A%2F%2Fwww.fultonhistory.com%2Fhighlighter%2Fhits%2Fdeef26d89e45503770778e984bf0b00f#page=1|newspaper= New York Post|location= New York, NY|access-date= July 29, 2016}}</ref> – ২১ জুলাই, ১৯৪৫) আছিল এগৰাকী আমেৰিকান [[দাড়ি থকা নাৰী]] (হিৰ্চুটিজম নামেৰে জনাজাত অৱস্থাৰ ফলত হোৱা)<ref name="nickell"/> যাক চমুকৈ ''জেন বাৰ্নেল'' বুলি জনা যায়<ref name="nickell"/>, যিয়ে চাৰ্কাছৰ চাইডশ্ব', ডাইম মিউজিয়াম আৰু কাৰ্নিভালত ৰাজকুমাৰী অলগা, মেডাম অলগা আৰু লেডী অলগাকে ধৰি বিভিন্ন মঞ্চনাম ব্যৱহাৰ কৰি কাম কৰিছিল। টড ব্ৰাউনিঙৰ কাল্ট ক্লাছিক ফ্ৰিকছত তেওঁৰ একমাত্ৰ চলচ্চিত্ৰ চৰিত্ৰত, চাইডশ্ব'ৰ মঞ্চ নাম অলগা ৰ'ডেৰিক ব্যৱহাৰ কৰি, তেওঁক [[দাড়ি থকা নাৰী]] হিচাপে উপস্থাপন কৰা হৈছিল। ==জীৱনী== ===প্ৰাথমিক জীৱন=== ১৮৭৬ চনত উত্তৰ কেৰ’লিনাৰ উইলমিংটনত মাৰ্থা জেন বাৰ্নহিল নামেৰে তেওঁ জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল,<ref name="nickell">{{Cite book |last=Nickell |first=Joe |title=Secrets of the sideshows |date=2005 |publisher=University Press of Kentucky |isbn=0-8131-7179-2 |location=Lexington, Ky. |oclc=65377460|author-link=Joe Nickell}}</ref>{{rp|152}} ৰাছিয়াৰ ইহুদী ভ্ৰমণকাৰী ৱেগন নিৰ্মাতা জৰ্জ ডব্লিউ বাৰ্নহিল আৰু আইৰিছ আৰু কেট’বান বংশৰ মহিলা নেন্সি শ্ব'ৰ ঘৰত। ১৯৩৯ চনৰ মে’ মাহত যেতিয়া তেওঁ নিজৰ ছ’চিয়েল ছিকিউৰিটি কাৰ্ডৰ বাবে আবেদন কৰিছিল তেতিয়া তেওঁ পিতৃ-মাতৃক জৰ্জ বাৰ্নেল আৰু নেন্সি শ্ব’ বুলি দিছিল। তেওঁ দিয়া সাক্ষাৎকাৰবোৰত তেওঁৰ মাকৰ নাম উল্লেখ কৰা হোৱা নাই। তেওঁ তেওঁলোকৰ দ্বিতীয় সন্তান আছিল, আৰু তেওঁ তিনিগৰাকী ভনীয়েক আৰু দুজন ভাতৃ আছিল। মাতৃৰ ফালৰ পৰা আইতাকৰ নামেৰে মাৰ্থাৰ নাম ৰখা হৈছিল। তেওঁৰ মাক আছিল দক্ষিণ কেৰ’লিনাৰ ইয়ৰ্ক কাউন্টিৰ। দুবছৰ বয়স হোৱালৈকে তেওঁৰ দাড়ি গজিবলৈ ধৰিছিল। তেওঁৰ মাকে তেওঁক অভিশপ্ত বুলি ভাবিছিল<ref name="nickell" />{{rp|152}} আৰু তেওঁৰ অৱস্থাটো আঁতৰাবলৈ তেওঁক হুডু ডাক্তৰ আৰু অন্যান্য লোক চিকিৎসকৰ ওচৰলৈ লৈ গৈছিল।<ref name="oldhotel">{{cite book |last= Mitchell |first= Joseph |date= 1993|title= Up in the Old Hotel, and Other Stories |url= https://books.google.com/books?id=P9wGCgAAQBAJ|location= New York |publisher= Vintage Books |pages= 89–105 |isbn= 9780679746317}}</ref> ===কেৰিয়াৰ=== বাৰ্নেলৰ মাকে ৩বছৰীয়া জেনক গ্ৰেট অৰিয়েণ্ট ফেমিলি চাৰ্কাছ আৰু মেনেজাৰীক বিক্ৰী কৰিছিল, যেতিয়া তেওঁৰ পিতৃ ব্যৱসায়ৰ বাবে আঁতৰত আছিল,<ref name="nickell" />{{rp|152}} বাল্টিমোৰত। চাৰ্কাছত মেনেজাৰ হিচাপে কাম কৰা মুছলমান মহিলাগৰাকী, নাচি থকা তেওঁৰ দুগৰাকী ছোৱালী আৰু জগল কৰা আৰু টান ৰছীৰে খোজ কঢ়া তিনিজন পুত্ৰ আছিল। জেনে চাৰ্কাছৰ সৈতে কেইবামাহো দক্ষিণৰ চাৰিওফালে ভ্ৰমণ কৰিছিল আৰু তাৰ পিছত চাৰ্কাছে নিউ অৰলিন্সলৈ গৈছিল, ইউৰোপলৈ ৰাওনা হৈছিল আৰু মাৰ্থাক লগত লৈ গৈছিল। ইউৰোপত জাৰ্মান চাৰ্কাছৰ সৈতে চাৰ্কাছে ভ্ৰমণ কৰিছিল। বাৰ্লিনত টাইফয়েড জ্বৰত আক্ৰান্ত হৈ তেওঁ অসুস্থ হৈ পৰে। তেওঁক এখন চেৰিটি হস্পিতালত ৰখা হৈছিল আৰু পিছলৈ অনাথ আশ্ৰমত ৰখা হৈছিল। পিছত তেওঁৰ পাঁচ বছৰ বয়স হোৱাত দেউতাকে মাৰ্থাক বিচাৰি পালে। হয় তেওঁ কেৰ'লিনাছৰপৰা জাৰ্মানীলৈকে চাৰ্কাছটো অনুসৰণ কৰিছিল, নহয় চাৰ্কাছ চলোৱা মহিলাগৰাকীয়ে বাৰ্লিন আৰক্ষীক উইলমিংটনৰ শ্বেৰিফৰ সৈতে যোগাযোগ কৰিবলৈ দিছিল।<ref name="oldhotel"/> জীৱনৰ এটা সময়ত বাৰ্নেলে ট্ৰেপেজ শিল্পী হিচাপে কাম কৰিছিল আৰু তাৰ পিছত ৰেলৱে দুৰ্ঘটনাত পতিত হৈছিল আৰু ইয়াৰ ফলত তেওঁৰ কেৰিয়াৰৰ অন্ত পৰিছিল। তাৰ পিছত তেওঁ এগৰাকী বাণিজ্যিক ফটোগ্ৰাফাৰ হৈ পৰে।<ref name="Thrice-Wed" /> বাৰ্নেলে ৰিংলিং ব্ৰাদাৰ্ছ চাৰ্কাছকে ধৰি কেইবাটাও চাৰ্কাছৰ সৈতে কিছুসময়ৰ বাবে ভ্ৰমণ কৰিছিল আৰু পিছলৈ নিউয়ৰ্ক চহৰৰ টাইমছ স্কোৱাৰৰ হুবাৰ্টছ মিউজিয়ামত যোগদান কৰিছিল। টড ব্ৰাউনিঙৰ ফ্ৰিকছ (১৯৩২)ত তেওঁ অভিনয় কৰিছিল যিয়ে ডিভিডি তথ্যচিত্ৰ অনুসৰি<ref>''Freaks: The Sideshow Cinema'', 2004</ref> ছবিখনৰ চাইডশ্ব' অভিনেতাসকলৰ সামগ্ৰিক চিত্ৰণত তেওঁক অসন্তুষ্ট কৰি পেলাইছিল। ১৯৩৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহত তেওঁ মেডিচন স্কোৱাৰ গাৰ্ডেনত ৰিংলিং ব্ৰাদাৰ্ছৰ চাইডশ্ব'ত কাম কৰি আছিল।<ref name="Thrice-Wed" /> ১৯৪০ চনত জোচেফ মিচেলে দ্য নিউয়ৰ্কাৰৰ এটা প্ৰবন্ধৰ বাবে তেওঁৰ সাক্ষাৎকাৰ লয়। তেওঁৰ এই সাক্ষাৎকাৰটো তাইৰ জীৱনৰ বিষয়ে থকা কেইটামান উৎসৰ ভিতৰত অন্যতম। ইয়াৰ পূৰ্বে তেওঁৰ মৃত্যুৰ তাৰিখ আৰু স্থানৰ বিষয়ে অনলাইনত ভুলকৈ প্ৰকাশ পাইছিল যে ১৯৫১ চনৰ ২৬ অক্টোবৰ, কেলিফৰ্ণিয়াৰ ইনলছ এঞ্জেলছ। সেই তাৰিখটো অৱশ্যে গৱেষকসকলে তেওঁৰ মৃত্যুক এগৰাকী চুজান জেন বাৰ্নেলৰ মৃত্যুৰ সৈতে বিভ্ৰান্ত কৰাৰপৰাই আহিছে। ডায়েন আৰ্বাছে তেওঁৰ মৃত্যুৰ বিষয়ে তথ্যৰ বিষয়ে যোগাযোগ কৰাত জোচেফ মিচেলে তেওঁৰ মৃত্যুৰ পৰীক্ষা কৰে।<ref>{{cite book|last= Burrows|first= Erin Naomi|date= 2009|title= By the Hair of Her Chin: A Critical Biography of Bearded Lady Jane Barnell|url= https://books.google.com/books?id=MUdFt7fNQE0C|publisher= UMI|page= 87|isbn= 9781109188226}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ১৯৪৫ চনৰ ২১ জুলাইত নিউয়ৰ্কৰ মানহাটানত বাৰ্নেলৰ মৃত্যু হয়।<ref>{{cite web|url= https://a860-historicalvitalrecords.nyc.gov/view/11113209|title= D-M-1945-016244|date= 21 July 1945|website= Historical Vital Records|publisher= NYC Municipal Archives Historical Vital Records|access-date= 16 March 2022|archivedate= 13 March 2025|archiveurl= https://web.archive.org/web/20250313043639/https://a860-historicalvitalrecords.nyc.gov/view/11113209|deadurl= yes}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:দাড়ি থকা নাৰী]] 0xi55vezclvh9j1iylhnztk6w5us6ug 0 135060 616760 616126 2026-07-11T15:28:40Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616760 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = মৃণালিনী ৰবি | caption = ২০২৪ চনত মৃণালিনী | image = Mirnalini_Ravi.jpg | other_names = মৃণালিনী, নলিনী ৰবি | birth_date = | birth_place = [[পণ্ডিচেৰী]], [[ভাৰত]] | education = | occupation = অভিনেত্ৰী | years_active = ২০১৯–বৰ্তমান }} '''মৃণালিনী ৰবি''' (লগতে, '''মৃণালিনী ৰবি''') এগৰাকী [[ভাৰতীয়]] অভিনেত্ৰী যিয়ে [[তামিল]] আৰু [[তেলুগু]] চলচ্চিত্ৰত কাম কৰে।<ref>{{Cite web |last=India |first=Aaj |date=2024-10-15 |title=Mirnalini Ravi: Early Life, Education, Relationship, Movies & TV Shows |url=https://aajindia.com/en/entertainment/mirnalini-ravi-life-education-relationship-movies-shows/ |access-date=2024-10-18 |website=Aaj India |language=en-US }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> তেওঁ ২০১৯ চনৰ তামিল ছবি ''ছুপাৰ ডিল্যাক্স''ৰ জৰিয়তে অভিনয়ত আত্মপ্ৰকাশ কৰে। মৃণালিনীয়ে তাৰ পিছত ''চেম্পিয়ন'' (২০১৯) ছবিত মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে, যাৰ বাবে তেওঁ এছআইআইএমএ শ্ৰেষ্ঠ মহিলা অভিষেক – তামিল বঁটাৰ বাবে মনোনয়ন লাভ কৰে। মৃণালিনীয়ে ''গাড্ডালাকোণ্ডা গণেশ'' (২০১৯) ছবিৰ জৰিয়তে তেলেগু চলচ্চিত্ৰত আত্মপ্ৰকাশ কৰে আৰু এছআইআইএমএ শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেত্ৰী – তেলেগু বঁটাৰ মনোনয়ন লাভ কৰে। ইয়াৰ পিছত তেওঁ ''এনিমি'', ''জাংগো'' (দুয়োখন ২০২১ চনৰ) আৰু ''ক’ব্ৰা'' (২০২২) ছবিত অভিনয় কৰিছে। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু কৰ্ম == মৃণালিনীৰ জন্ম [[পণ্ডিচেৰী]]ৰ এটা [[তামিল]] পৰিয়ালত হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Exclusive! Birthday beauty Mirnalini Ravi talks about her mom on Mother's Day 2020 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/exclusive-birthday-beauty-mirnalini-ravi-talks-about-her-mom-on-mothers-day-2020/articleshow/75649415.cms |access-date=7 September 2021 |website=The Times of India |date=10 May 2020}}</ref> তেওঁ বাংগালোৰৰ ইষ্ট পইণ্ট কলেজ অৱ ইঞ্জিনিয়াৰিং এণ্ড টেকন’লজীৰপৰা ইলেক্ট্ৰনিক্স এণ্ড কমিউনিকেচন বিষয়ত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁ বাংগালোৰত আইবিএম কোম্পানীত ছফ্টৱেৰ পেছাদাৰী হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=27 June 2019 |title=Trust and responsibility. Earned and practiced daily. |url=https://www.ibm.com/blogs/corporate-social-responsibility/2019/06/trust-and-responsibility-earned-and-practiced-daily/ |access-date=30 December 2022 |website=IBM Impact |language=en-US |archive-url=https://web.archive.org/web/20230123031933/https://www.ibm.com/blogs/corporate-social-responsibility/2019/06/trust-and-responsibility-earned-and-practiced-daily/ |archive-date=23 January 2023}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ পূৰ্ণকালীন অভিনয় জীৱনৰ বাবে চাকৰি ত্যাগ কৰে।<ref>{{Cite web |title=Interview - Mirnalini Ravi: I'm comfortable playing lively characters |work=Cinema Express |url=https://m.cinemaexpress.com/tamil/interviews/2021/nov/10/mirnalini-ravi-interview-27761.amp |access-date=10 November 2021 |archivedate=3 May 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230503124030/https://m.cinemaexpress.com/tamil/interviews/2021/nov/10/mirnalini-ravi-interview-27761.amp |deadurl=yes }}</ref> মৃণালিনীয়ে টিকটক আৰু ডাবস্মেছ ভিডিঅ' আপলোড কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল, যিবোৰ ভাইৰেল হৈ পৰিছিল।<ref name="h" /> == কৰ্মজীৱন == পৰিচালক ত্যাগৰাজন কুমাৰৰাজাই মৃণালিনীৰ এটা ভিডিঅ' দেখি তেওঁক ২০১৯ চনৰ তামিল ছবি ''ছুপাৰ ডিল্যাক্স''ৰ অডিচনৰ বাবে মাতিছিল আৰু ইয়াৰ জৰিয়তে তেওঁৰ অভিনয় জীৱন আৰম্ভ হৈছিল। তেওঁ বিজয় ৰামৰ বিপৰীতে এগৰাকী ভিনগ্ৰহৰ প্ৰাণীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite news |last=S |first=Srivatsan |date=13 October 2018 |title='Super Deluxe' defies genre, says director Thiagarajan Kumararaja |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/thiagarajan-kumararajas-super-deluxe/article25214564.ece |url-status=live |access-date=30 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210731124033/https://www.thehindu.com/entertainment/movies/thiagarajan-kumararajas-super-deluxe/article25214564.ece |archive-date=31 July 2021}}</ref> সেই একে বছৰতে মৃণালিনীয়ে অথৰ্বৰ বিপৰীতে ''গাড্ডালাকোণ্ডা গণেশ''ৰ জৰিয়তে [[তেলুগু]] চলচ্চিত্ৰ আৰু মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় আৰম্ভ কৰে।<ref name="h">{{Cite web |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/mirnalini-ravi-to-debut-in-telugu-cinema-with-valmiki/article29390847.ece |title=Mirnalini Ravi to make her debut in Telugu cinema with 'Valmiki' |access-date=11 April 2019 |first=Y Sunita |last=Chowdary |work=The Hindu}}</ref> ''টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া''ই উল্লেখ কৰিছে যে মৃণালিনীয়ে তেওঁৰ সীমিত পৰ্দাৰ সময়ৰ ভিতৰতে এক আকৰ্ষণীয় অভিনয় আগবঢ়াইছে। ইয়াৰ পিছত তেওঁ বিশ্বৰ বিপৰীতে ''চেম্পিয়ন''ত অভিনয় কৰে।<ref>{{Cite web |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/tollywood/100919/i-fought-with-my-parents-for-a-year-mirnalini-ravi.html |title=I fought with my parents for a year: Mirnalini Ravi |last=Adivi |first=Sashidhar |work=Deccan Chronicle |date=10 September 2019}}</ref> ২০২১ চনত মৃণালিনীৰ তিনিখন ছবি মুক্তি পাইছিল, ইয়াৰে দুখন একেদিনাই মুক্তি পাইছিল। তেওঁ ''এনিমি''ত বিশালৰ বিপৰীতে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{cite news |title=Anand Shankar's next with Vishal titled 'Enemy', Arya to play the antagonist |url=https://www.thenewsminute.com/article/anand-shankar-s-next-vishal-titled-enemy-arya-play-antagonist-138488 |access-date=12 February 2020 |work=The News Minute |date=26 November 2020}}</ref> ইয়াৰ পিছত তেওঁ এম শশীকুমাৰৰ বিপৰীতে ''এমজিআৰ মগন''ত অভিনয় কৰে।<ref name="Magan">{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/sasikumars-mgr-magan-has-mirnalini-as-the-heroine/articleshow/71277388.cms |last=Menon |first=Thinkal |date=25 September 2019 |title=Sasikumar's MGR Magan has Mirnalini as the heroine |work=The Times of India}}</ref> তেওঁ ''জাংগো''ত সতীশ কুমাৰৰ বিপৰীতে এগৰাকী সাংবাদিকৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল, যাৰ বাবে তেওঁ মিশ্ৰিত সঁহাৰি লাভ কৰিছিল।<ref name="Jango">{{Cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/teaser-of-cv-kumars-jango-to-released-soon/articleshow/73835393.cms |title=Teaser of CV Kumar's 'Jango' to released soon! |work=The Times of India |date=11 February 2020}}</ref> ২০২২ চনত তেওঁ বিক্ৰমৰ বিপৰীতে ''ক’ব্ৰা''ত এগৰাকী আগশাৰীৰ অভিনেত্ৰী হিচাপে অভিনয় কৰে।<ref>{{cite web |date=3 October 2019 |title=Vikram-58 starts rolling from October 4 |url=https://www.sify.com/movies/vikram-58-starts-rolling-from-october-4-news-tamil-tkcjdlgidfejb.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200704193417/https://www.sify.com/movies/vikram-58-starts-rolling-from-october-4-news-tamil-tkcjdlgidfejb.html |archive-date=4 July 2020 |access-date=28 May 2022 |website=Sify}}</ref><ref>{{cite web |title=Cobra box office collection Day 2: Chiyaan Vikram's film sees a huge drop |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/cobra-box-office-collection-day-2-chiyaan-vikram-s-film-sees-a-huge-drop-1995463-2022-09-02 |access-date=2 September 2022 |website=India Today}}</ref> ''ইণ্ডিয়া টুডে''য়ে তেওঁৰ অভিনয়ক "পৰ্যাপ্ত" বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Cobra Movie Review: Chiyaan Vikram film hisses and misses |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/cobra-movie-review-chiyaan-vikram-and-irfan-pathan-film-hisses-and-misses-1994636-2022-08-31 |access-date=31 August 2022 |website=India Today |archive-date=31 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220831084030/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/cobra-movie-review-chiyaan-vikram-and-irfan-pathan-film-hisses-and-misses-1994636-2022-08-31 |url-status=live}}</ref> ২০২৩ চনত তেওঁ চোহেলৰ বিপৰীতে ''অৰ্গেনিক মামা হাইব্ৰিড আল্লুদু''ত নায়িকা হিচাপে অভিনয় কৰে। ''টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া''ৰ মতে, "মৃণালিনী ৰবিয়ে তেওঁৰ চৰিত্ৰটো সুন্দৰকৈ ফুটাই তুলিছে।"<ref name="MRSA">{{Cite web |work=Cinema Express |url=https://m.cinemaexpress.com/telugu/news/2023/feb/28/organic-mama-hybrid-alludu-trailer-out-40495.amp |author=Abhilasha Cherukuri |title=Organic Mama Hybrid Alludu Trailer Out! |access-date=20 March 2023 |archivedate=3 May 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230503142632/https://m.cinemaexpress.com/telugu/news/2023/feb/28/organic-mama-hybrid-alludu-trailer-out-40495.amp |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movie-reviews/organic-mama-hybrid-alludu/amp_movie_review/98391819.cms |title=Organic Mama Hybrid Alludu Movie Review: Typical family entertainer; lacks novelty |access-date=22 March 2023}}</ref> ইয়াৰ পিছত মৃণালিনীক সুধীৰ বাবুৰ সৈতে ''মামা মাচিন্দ্ৰ''ত দেখা গৈছিল।<ref>{{Cite web |date=11 May 2022 |title=Sudheer Babu and Mirnalini Ravi papped post shooting for Mama Mascheendra in Hyderabad |url=https://english.tupaki.com/photogallery/actress/Sudheer-babu-Mirnalini-Ravi-Papped-post-shooting-for-mama-mascheendra-in-hyd/25847 |access-date=15 September 2022 |website=Tupaki.com |language=en}}</ref> == সংবাদ মাধ্যমৰ ভাবমূৰ্তি == ''এনিমি'' (২০২১) ছবিৰ "টুম টুম" গীতটোৰ সফলতাৰ পিছত ''দ্য হিন্দু''ৰ গৌতম সুন্দৰে মৃণালিনীক "আধুনিক যুগৰ এগৰাকী তাৰকাৰ সংজ্ঞা" বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref>{{Cite news |title=Mirnalini Ravi: The 'Super Deluxe' alien who is winning hearts with 'Tum Tum' |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/mirnalini-ravi-the-super-deluxe-alien-who-is-winning-hearts-with-tum-tum/article37537567.ece |access-date=19 November 2022 |website=The Hindu |author=Gautam Sunder |date=17 November 2021}}</ref> তেওঁ শিৱা বল্লী বিলাস জুৱেলাৰ্ছ আৰু প্লেটিনাম ইভাৰাৰ দৰে ব্ৰেণ্ডৰ চেলিব্ৰিটী এণ্ডোৰ্চাৰ (বিজ্ঞাপনদাতা)। ইয়াৰ উপৰি মৃণালিনী প্লেটিনাম ইভাৰাৰ #VeryRareVeryYou অভিযানৰো অংশ।<ref>{{Cite web |title=Platinum Evara rolls out its #VeryRareVeryYou campaign |url=https://www.financialexpress.com/business/brandwagon-platinum-evara-rolls-out-its-veryrareveryyou-campaign-2925752/lite/ |access-date=26 December 2022 |website=The Financial Express |date=25 December 2022 |language=en}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == <references /> ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category}} * {{IMDb name|10584760}} * {{instagram|mirnaliniravi}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী]] 98dths7mzd4ev0ebybfezzucj27va7b 0 135698 616798 602697 2026-07-11T19:51:29Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616798 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder | birth_name = লিনা টিঅ' পিক লিম | birth_place = মেলবৰ্ণ, [[অষ্ট্ৰেলিয়া]] | title = মিছ ৱৰ্ল্ড মালয়েছিয়া ১৯৯৮<br>মিছ ৱৰ্ল্ড এছিয়া আৰু ওচেনিয়া | competitions = মিছ ৱৰ্ল্ড মালয়েছিয়া ১৯৯৮ (বিজেতা), মিছ ৱৰ্ল্ড ১৯৯৮ (দ্বিতীয় ৰানাৰ্ছ-আপ) | birth_date = {{birth date and age|1976|7|8|df=yes}} | spouse = জেমি কোৱা | children = ২ | alma_mater = অষ্ট্ৰেলিয়ান ইনষ্টিটিউট অফ ড্ৰামেটিক আৰ্টছ | eye_colour = মুগা | hair_colour = ক’লা | height = ৫ ফুট ৭.৮ ইঞ্চি }} '''লিনা টিঅ' পিক লিম''' (ইংৰাজী: Lina Teoh Pick Lim; জন্ম: ৭ জুলাই ১৯৭৬) এগৰাকী মালয়েছিয়ান অভিনেত্ৰী, টেলিভিছন ঘোষিকা, মডেল আৰু সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতাৰ খিতাপধাৰী যিয়ে '''মিছ মালয়েছিয়া ৱৰ্ল্ড ১৯৯৮''' ৰ মুকুট লাভ কৰিছিল। তেওঁ ছেচেলচৰ মাহেত অনুষ্ঠিত মিছ ৱৰ্ল্ড ১৯৯৮ প্ৰতিযোগিতাত মালয়েছিয়াক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি দ্বিতীয় ৰানাৰ্ছ-আপৰ খিতাপ অৰ্জন কৰিছিল। == ব্যক্তিগত জীৱন == অষ্ট্ৰেলিয়াৰ মেলবৰ্ণত এজন মালয়েছিয়ান চীনা পিতৃ আৰু এগৰাকী ডাচ মাতৃৰ কোলাত জন্মগ্ৰহণ কৰা টিঅ’ৱে তেওঁৰ প্ৰাপ্তবয়স্ক জীৱনৰ বেছিভাগ সময় মালয়েছিয়াৰ মালাক্কা আৰু কুৱালালামপুৰত অতিবাহিত কৰিছিল। কিশোৰ অৱস্থাৰ শেষৰফালে আৰু ২০ বছৰ বয়সৰ সময়ছোৱাত তেওঁ দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ বিভিন্ন ঠাই ভ্ৰমণ কৰি বহুতো নামী-দামী ব্ৰেণ্ডৰ টেলিভিছন বিজ্ঞাপন আৰু প্ৰিণ্ট এডৰ বাবে মডেলিং কৰাৰ লগতে ৰেম্প মডেল হিচাপেও কাম কৰিছিল। টিঅ’ৱে ১৯৮০-১৯৯২ চনলৈকে 'শ্ব’ বিজ ডান্স একাডেমী'ত প্ৰশিক্ষণ লৈছিল, য’ত তেওঁ ১২ বছৰ ধৰি জাজ বেলে অধ্যয়ন কৰিছিল। ১৯৯৮ চনত তেওঁ অষ্ট্ৰেলিয়ান ইনষ্টিটিউট অফ ড্ৰামেটিক আৰ্টছৰপৰা শিক্ষা সমাপ্ত কৰে। বছৰ বছৰ ধৰি তেওঁ মালয়েছিয়াত বহুতো টেলিভিছন কাৰ্যসূচীৰ আঁত ধৰিছে, যাৰ ভিতৰত আছে চেনেল ভি ৰ বাবে 'ৱাচ-ইউ-ৱাণ্ট', এটা মালয়েছিয়ান পৰ্যটন ধাৰাবাহিক, এটা ক্ৰীড়া ধাৰাবাহিক, এটা ব্যাৱসায়িক ধাৰাবাহিক, এটা প্ৰেৰণাদায়ক টক শ্ব’ আৰু এটা মহিলাৰ টক শ্ব’।<ref>{{Cite web|url=http://www.linateoh.com/linateoh.com/About_Me.html|title=about me|website=www.linateoh.com|access-date=2016-10-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20110317203202/http://www.linateoh.com/linateoh.com/About_Me.html|archive-date=17 March 2011|url-status=dead|archivedate=2011-03-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110317203202/http://www.linateoh.com/linateoh.com/About_Me.html|deadurl=yes}}</ref> == সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতা == === মিছ ৱৰ্ল্ড ১৯৯৮ === টিঅ’ ১৯৯৮ চনৰ '''মিছ ৱৰ্ল্ড মালয়েছিয়া''' নিৰ্বাচিত হয় আৰু তাৰ পিছত ছেচেলচত অনুষ্ঠিত হোৱা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মিছ ৱৰ্ল্ড ১৯৯৮ প্ৰতিযোগিতাত মালয়েছিয়াক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। এক আশ্চৰ্যজনক অভিজ্ঞতাৰ মাজেৰে টিঅ’ৱে পেৰিছত এসপ্তাহ আৰু তাৰ পিছত ছেচেলচৰ ধুনীয়া দ্বীপ মাহেত তিনি সপ্তাহ কটাইছিল, য’ত প্ৰতিযোগিতাৰ চূড়ান্ত পৰ্যায় অনুষ্ঠিত হৈছিল। সমগ্ৰ বিশ্বৰ ৯৩ গৰাকী প্ৰতিযোগীৰ সৈতে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰি টিঅ’ৱে অৱশেষত বিজয়ী ইজৰাইলৰ লিনোৰ আবৰ্গিল আৰু প্ৰথম ৰানাৰ্ছ-আপ ফ্ৰান্সৰ ভেৰোনিক কেলোকৰ পিছতে দ্বিতীয় ৰানাৰ্ছ-আপৰ স্থান লাভ কৰে। তেওঁক ১৯৯৮ চনৰ '''মিছ ৱৰ্ল্ড এছিয়া আৰু ওচেনিয়া''' হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছিল। মিছ ৱৰ্ল্ড প্ৰতিযোগিতাত এগৰাকী মালয়েছিয়ান প্ৰতিযোগীৰ বাবে এয়া এতিয়ালৈকে (২০২১ চনলৈকে) সৰ্বোচ্চ সাফল্য।<ref>{{cite news|url=https://news.google.com/newspapers?id=j74jAAAAIBAJ&pg=5471,175007&dq=lina-teoh&hl=en|title=Miss Israel wins Miss World pageant|date=27 November 1998|work=Moscow-Pullman Daily News|page=4A|accessdate=4 May 2012}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.missmalaysia-world.com.my/news-articles/5-blast-from-the-past.html|title=Blast from the Past|website=www.missmalaysia-world.com.my|access-date=2016-10-13}}</ref> == অভিনয় জীৱন == টিঅ’ৱে স্থানীয় ইংৰাজী ধাৰাবাহিক ''কপিতিয়াম''ত এগৰাকী অহংকাৰী ছিংগাপুৰৰ অধিবক্তা চুচান লাউৰ মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ থিয়েটাৰ প্ৰডাকশ্যন ‘ফৰএভাৰ টাইৰিন’ত এগৰাকী অদ্ভুত পুথিভঁৰালী আৰু মাল্টি-মিডিয়া নাটক ‘লাইট বাল্বচ’ত এগৰাকী গায়িকাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। এই চৰিত্ৰটোৰ বাবে তেওঁ এছিয়ান টেলিভিছন এৱাৰ্ডছত "শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী"ৰ ৰানাৰ্ছ-আপ বঁটা লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। লগতে এই ধাৰাবাহিকখনৰ জৰিয়তে তেওঁৰ বহুতো অভিনেতা-কৰ্মী আৰু সহ-অভিনেতা ডগলাছ লিমৰ (শ্ৰেষ্ঠ অভিনেতাৰ বাবে মনোনীত) সৈতে এক চিৰস্থায়ী বন্ধুত্ব গঢ়ি উঠিছিল।<ref>{{Cite web|url=http://www.linateoh.8m.com/biodata.htm|title=Lina|website=www.linateoh.8m.com|access-date=2016-10-13|archivedate=2016-10-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161013215634/http://www.linateoh.8m.com/biodata.htm|deadurl=yes}}</ref> টিঅ’ৱে নেশ্যনেল জিঅ’গ্ৰাফিক চেনেলৰ বাবে ‘এ লিডাৰছ লিগেচি: তুন আব্দুল ৰাজাক’ নামৰ এখন তথ্যচিত্ৰও প্ৰযোজনা কৰিছিল।<ref>{{cite news|url=http://www.thestar.com.my/news/nation/2010/08/24/national-geographic-documentary-on-tun-razak/|title=''National Geographic documentary on Tun Razak''|last=Sean|first=Ong Han|date=24 August 2010|publisher=TheStarOnline|accessdate=6 November 2016}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://www.linateoh.com www.linateoh.com] [[শ্ৰেণী:মডেল]] [[শ্ৰেণী:সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগী]] 9cjt4dqztmr2ruyd77dolu6p8v396oa 0 136417 616770 612283 2026-07-11T16:04:00Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616770 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = মেহজাবীন চৌধুৰী | image = Mehazabien Chowdhury cropped JCI Bangladesh Ten Outstanding Young Persons Award 2023 Ceremony Dhaka 2023-10-13 (PID-0013135) (cropped).jpg | caption = ২০২৩ চনত চৌধুৰী | native_name = মেহজাবীন চৌধুৰী | native_name_lang = bn | birth_date = {{Birth date and age|1991|4|19|df=y}} | birth_place = [[চট্টগ্ৰাম]], [[বাংলাদেশ]] | occupation = অভিনেত্ৰী | years_active = ২০০৯–বৰ্তমান | title = লাক্স চেনেল আই ছুপাৰষ্টাৰ ২০০৯ | spouse = {{marriage|আদনান অল ৰাজীৱ|2025}} | awards = | notable_works = {{Plainlist | * ''বড় ছেলে'' * ''ৰেডৰাম'' * ''সাব্ৰিনা'' * ''পুনৰ্জন্ম'' }} }} '''মেহজাবীন চৌধুৰী''' ([[ইংৰাজী]]: Mehazabien Chowdhury; জন্ম: ১৯ এপ্ৰিল ১৯৯১) এগৰাকী বাংলাদেশী অভিনেত্ৰী, মডেল আৰু ২০০৯ চনৰ ''লাক্স চেনেল আই ছুপাৰষ্টাৰ'' বিজয়ী।<ref>{{Cite news |date=19 September 2020 |title="I have not signed any movie" – Mehazabien Chowdhury |url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/news/i-have-not-signed-any-movie-mehazabien-chowdhury-1963861 |access-date=11 May 2021 |work=The Daily Star |language=en}}</ref> বাংলাদেশৰ সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতা ''লাক্স চেনেল আই ছুপাৰষ্টাৰ'' জিকাৰ পিছতে তেওঁ অভিনয় জীৱন আৰম্ভ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |last=Alom |first=Zahangir |date=2010-01-24 |title=Talent and glamour unified |url=https://www.thedailystar.net/news-detail-123121 |access-date=2022-04-30 |work=[[The Daily Star (Bangladesh)|The Daily Star]] |language=en |archive-date=1 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200101111950/https://www.thedailystar.net/news-detail-123121 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |last=Hassan |first=Mainul |date=2010-02-02 |title=Journey to stardom |url=https://www.thedailystar.net/news-detail-124426 |access-date=2022-04-30 |work=The Daily Star|language=en}}</ref><ref>{{Cite news |url=http://archive.thedailystar.net/newDesign/news-details.php?nid=123121 |title=Mehazabien Chowdhury crowned Lux Superstar '09 |work=[[The Daily Star (Bangladesh)|The Daily Star]] |access-date=13 January 2015 |archive-date=4 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304061713/http://archive.thedailystar.net/newDesign/news-details.php?nid=123121 |url-status=live |archivedate=4 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304061713/http://archive.thedailystar.net/newDesign/news-details.php?nid=123121 |deadurl=yes }}</ref> ম’বাইল ফোন অপাৰেটৰ বাংলালিংকৰ এটা টেলিভিছন বিজ্ঞাপনত অভিনয় কৰি চৌধুৰীয়ে বিশেষ চৰ্চা লাভ কৰিছিল। এটিএন বাংলাত সম্প্ৰচাৰিত টেলিভিছন নাটক ''তুমি থাকো সিন্ধু পাৰে''ৰ জৰিয়তে তেওঁ আত্মপ্ৰকাশ কৰে। তেতিয়াৰপৰাই তেওঁ ''বড় ছেলে'', ''চম্পা হাউচ'', ''বুকেৰ বাঁ পাশে'', ''আলো'', ''লতা অডিঅ’'', ''চিৰকাল আজ'' আৰু ''কাজলেৰ দিন ৰাত্ৰি''ৰ দৰে কেইবাখনো নাটকত অভিনয় কৰিছে। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ১৯৯১ চনৰ ১৯ এপ্ৰিলত বাংলাদেশৰ চট্টগ্ৰামত চৌধুৰীৰ জন্ম হৈছিল।<ref name="daily">{{Cite web|url=https://www.daily-bangladesh.com/english/Happy-29th-birthday-to-Mehazabien/40886|title=Happy 29th birthday to Mehazabien|date=2020-04-19|access-date=2022-02-10|website=Daily Bangladesh|archive-date=12 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210512060209/https://www.daily-bangladesh.com/english/Happy-29th-birthday-to-Mehazabien/40886|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |date=5 August 2019 |script-title=bn:মেহজাবিন চৌধুৰী |url=https://www.ntvbd.com/Mehazabien-Chowdhury |access-date=11 May 2021 |work=NTV |language=bn |archive-date=11 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210511062310/https://www.ntvbd.com/Mehazabien-Chowdhury |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |date=19 April 2017 |title=Birthdays are a rare respite for Mehazabien |url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/birthdays-are-rare-respite-mehazabien-1392862 |access-date=11 May 2021 |work=The Daily Star |language=en |archive-date=12 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210512061733/https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/birthdays-are-rare-respite-mehazabien-1392862 |url-status=live }}</ref> ২০২৫ চনৰ ১৪ ফেব্ৰুৱাৰীত মেহজাবীনে পৰিচালক, প্ৰযোজক তথা চিত্ৰনাট্যকাৰ আদনান অল ৰাজীৱৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।<ref>{{Cite web |title=১৩ বছৰেৰ প্ৰেমেৰ সফল পৰিণতি |url=https://www.banglatribune.com/entertainment/television/887364/%E0%A7%A7%E0%A7%A9-%E0%A6%AC%E0%A6%9B%E0%A6%B0%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A7%87%E0%A6%AE%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%B8%E0%A6%AB%E0%A6%B2-%E0%A6%AA%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A6%A3%E0%A6%A4%E0%A6%BF |access-date=2025-02-25 |website=Bangla Tribune |language=bn}}</ref><ref>{{Cite web |title=Mehazabien Chowdhury ties the knot with Adnan Al Rajeev |url=https://www.dhakatribune.com/showtime/374620/mehazabien-chowdhury-finally-ties-the-knot-with |access-date=2025-06-06 |website=Dhaka Tribune |language=en}}</ref> == কৰ্মজীৱন == চৌধুৰীয়ে মডেল হিচাপে নিজৰ কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিছিল। ২০০৯ চনত তেওঁ ''লাক্স চেনেল আই ছুপাৰষ্টাৰ''ৰ খিতাপ দখল কৰে, য’ত মৌনিতা খান ঈশানা প্ৰথম ৰানাৰ্ছ আপ আৰু সাদিকা স্বৰ্ণা দ্বিতীয় ৰানাৰ্ছ আপ হৈছিল।<ref>{{Cite news |title=Mehazabien wraps up new TVC, telefilm |url=https://www.theindependentbd.com/post/218339 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210511132908/https://www.theindependentbd.com/post/218339 |archive-date=11 May 2021 |access-date=11 May 2021 |work=The Independent |location=Dhaka}}</ref> এই প্ৰতিযোগিতাত বিজয়ী হোৱাৰ পিছত তেওঁ নিয়মিতভাৱে সংবাদ মাধ্যমত কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref>{{Cite news |title=Reality shows provide much-needed platform to gifted : Mehazabien |url=http://www.newagebd.net/article/131327/reality-shows-provide-much-needed-platform-to-gifted-mehazabien |access-date=1 June 2021 |work=New Age |language=en |archive-date=2 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602215744/http://www.newagebd.net/article/131327/reality-shows-provide-much-needed-platform-to-gifted-mehazabien |url-status=live |archivedate=2 June 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210602215744/http://www.newagebd.net/article/131327/reality-shows-provide-much-needed-platform-to-gifted-mehazabien |deadurl=yes }}</ref> চৌধুৰীৰ প্ৰথম টেলিভিছন অভিষেক ঘটিছিল ''তুমি থাকো সিন্ধু পাৰে'' নাটকৰ জৰিয়তে।<ref>{{Cite news |date=19 January 2018 |title=Mehzabien's journey into the world of television |url=https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/interview/bangladeshi-popular-model-and-actress-mehazabien-chowdhury-journey-the-world-television-1521829 |access-date=11 May 2021 |work=The Daily Star |language=en |archive-date=11 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210511024128/https://www.thedailystar.net/arts-entertainment/interview/bangladeshi-popular-model-and-actress-mehazabien-chowdhury-journey-the-world-television-1521829 |url-status=live}}</ref> ইয়াৰ পিছত তেওঁ টেলিভিছন বিজ্ঞাপনত ভূমুকি মাৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref name="The Daily Star-2021b">{{Cite news |date=20 April 2021 |title=Hair oil brand Nihar Naturals onboards Mehazabien Chowdhury as its brand ambassador. |url=https://www.thedailystar.net/pr/news/hair-oil-brand-nihar-naturals-onboards-mehazabien-chowdhury-its-brand-ambassador-2080745 |access-date=11 May 2021 |work=The Daily Star |language=en |archive-date=11 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210511080514/https://www.thedailystar.net/pr/news/hair-oil-brand-nihar-naturals-onboards-mehazabien-chowdhury-its-brand-ambassador-2080745 |url-status=live }}</ref> ২০১৬ চনত চৌধুৰীয়ে নৃত্যৰ ৰিয়েলিটি শ্ব’ ''মংগোলী-চেনেল আই সেৰা নাচিয়ে''ত অতিথি বিচাৰক হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref>{{Cite news |title=Mehazabien as guest judge at Shera Nachiye |url=http://thedailynewnation.com/news/89218/Mehazabien-as-guest-judge-at-Shera-Nachiye |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230325040507/https://thedailynewnation.com/news/89218/Mehazabien-as-guest-judge-at-Shera-Nachiye |archive-date=25 March 2023 |access-date=2023-03-22 |work=The New Nation |language=en |archivedate=2023-03-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230325040507/https://thedailynewnation.com/news/89218/Mehazabien-as-guest-judge-at-Shera-Nachiye |deadurl=yes }}</ref> চৌধুৰীয়ে ৰোমাণ্টিক-কমেডী টেলিফিল্ম ''একাই ১০০''ত নায়িকাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=28 July 2020 |title=Nisho to play a rebellious bachelor and live in his car |url=https://www.dhakatribune.com/showtime/2020/07/28/nisho-to-play-a-rebellious-bachelor-living-in-his-car |access-date=11 May 2021 |work=Dhaka Tribune |archive-date=27 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201027041305/https://www.dhakatribune.com/showtime/2020/07/28/nisho-to-play-a-rebellious-bachelor-living-in-his-car |url-status=live }}</ref> ২০১৭ চনত তেওঁ জনপ্ৰিয় টেলিভিছন নাটক ''বড় ছেলে''ত অভিনয় কৰে।<ref>{{Cite news |date=12 September 2017 |title=Mehazabien didn't realise "Boro Chele" would be such a hit |work=The Daily Star |url=http://www.thedailystar.net/arts-entertainment/interview/mehzabien-didnt-realise-boro-chele-would-be-such-hit-1460707 |access-date=23 December 2017 |archive-date=23 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171223215746/http://www.thedailystar.net/arts-entertainment/interview/mehzabien-didnt-realise-boro-chele-would-be-such-hit-1460707 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |date=23 September 2017 |title=Boro Chele Becomes One of the Most Watched Bangladeshi Telefilms in YouTube |work=The Daily Star |url=http://www.thedailystar.net/showbiz/grapevine/boro-chele-becomes-one-the-most-watched-bangladeshi-telefilms-youtube-1466134 |access-date=23 December 2017 |archive-date=23 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171223102416/http://www.thedailystar.net/showbiz/grapevine/boro-chele-becomes-one-the-most-watched-bangladeshi-telefilms-youtube-1466134 |url-status=live }}</ref> ২০২০ চনত চৌধুৰীক বহুজাতিক পাদুকা ব্ৰেণ্ড বাটা বাংলাদেশৰ ব্ৰেণ্ড এম্বেছেডৰ হিচাপে নিৰ্বাচিত কৰা হয়।<ref>{{Cite news |title=New faces of Bata |url=https://today.thefinancialexpress.com.bd/stock-corporate/new-faces-of-bata-1583508080 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230321193327/https://today.thefinancialexpress.com.bd/stock-corporate/new-faces-of-bata-1583508080 |archive-date=21 March 2023 |access-date=2023-03-21 |work=The Financial Express |language=en}}</ref> ২০২৩ চনত তেওঁ অনলাইন মাৰ্কেটপ্লেচ দাৰাজ বাংলাদেশৰ ব্ৰেণ্ড এম্বেছেডৰ হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{Cite news |title=Daraz celebrates its seventh anniversary |url=https://en.prothomalo.com/corporate/daraz-celebrates-its-seventh-anniversary |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230321193326/https://en.prothomalo.com/corporate/daraz-celebrates-its-seventh-anniversary |archive-date=21 March 2023 |access-date=2023-03-21 |work=Prothom Alo |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |title=Nisho, Mehazabien made Daraz brand ambassadors |url=https://www.daily-sun.com/post/677026/Nisho-Mehazabien-made-Daraz-brand-ambassadors |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230321193327/https://www.daily-sun.com/post/677026/Nisho-Mehazabien-made-Daraz-brand-ambassadors |archive-date=21 March 2023 |access-date=2023-03-21 |work=Daily Sun |language=en |archivedate=2023-03-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230321193327/https://www.daily-sun.com/post/677026/Nisho-Mehazabien-made-Daraz-brand-ambassadors |deadurl=yes }}</ref> চৌধুৰী বৰ্তমান নিহাৰ নেচাৰেল হেয়াৰ অইলৰ এগৰাকী ব্ৰেণ্ড এম্বেছেডৰ।<ref name="The Daily Star-2021b" /> ২০২২ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ভিকি জাহেদৰ পৰিচালনাত তেওঁৰ প্ৰথমখন ৱেব ফিল্ম ''ৰেডৰাম'' চৰকীত মুক্তি পায়।<ref>{{cite news|url=https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/exploring-the-intriguing-characters-redrum-2964781|title=Exploring the intriguing characters of 'Redrum'|work=The Daily Star|date=18 February 2022|archive-date=19 February 2022|access-date=19 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220219072832/https://www.thedailystar.net/entertainment/tv-film/news/exploring-the-intriguing-characters-redrum-2964781|url-status=live}}</ref> ২০২২ চনত চৌধুৰীয়ে মাচৰাঙা টেলিভিছনত সম্প্ৰচাৰিত সংগীতৰ ৰিয়েলিটি শ্ব’ ''স্কুৱেৰ সুৰেৰ সেৰা''ত অতিথি বিচাৰক হিচাপে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Mehazabien appears as judge in singing reality show |url=https://the-bangladeshnews.com/tv/news/mehazabien-appears-as-judge-in-singing-reality-show |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230322223321/https://the-bangladeshnews.com/tv/news/mehazabien-appears-as-judge-in-singing-reality-show |archive-date=22 March 2023 |access-date=2023-03-22 |website=The Bangladesh News |language=en |archivedate=2023-03-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230322223321/https://the-bangladeshnews.com/tv/news/mehazabien-appears-as-judge-in-singing-reality-show |deadurl=yes }}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{commons-inline}} * {{IMDb name}} * {{Facebook}} [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ অভিনেত্ৰী]] 80eczxs279uf11ivpgtkpal6foomsaz 0 136510 616811 612413 2026-07-12T03:27:26Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616811 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = সুবৰ্ণা মুস্তাফা | image = Suborna mustafa (cropped).jpg | caption = ২০১৭ চনত মুস্তাফা | native_name = সুবৰ্ণা মুস্তাফা | native_name_lang = bn | birth_date = {{birth date and age|1959|12|02|df=y}}<ref name="birthday">{{Cite web|script-title=bn:সুবৰ্ণা মুস্তাফাৰ জন্মদিন আজ|url=https://dainikamadershomoy.com|access-date=2024-06-02|website=dainikamadershomoy.com|language=bn}}</ref> | birth_place = [[ঢাকা]], পূব পাকিস্তান (বৰ্তমান [[বাংলাদেশ]]) | education = এমএ (ইংৰাজী) | alma_mater = ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয় | occupation = অভিনেত্ৰী | years_active = ১৯৭৮–বৰ্তমান | party = বাংলাদেশ আৱামী লীগ | module = {{Infobox officeholder | embed = yes | office = বাংলাদেশ জাতীয় সংসদৰ সদস্য | constituency = সংৰক্ষিত মহিলা আসন–৪ | term_start = ২০ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১৯ | term_end = ৬ আগষ্ট ২০২৪ | successor = নাছিমা জামান (ববী) }} | spouse ={{ubl|{{Marriage|হুমায়ুন ফৰিদী|1984|2008|end=div}}|{{Marriage|বদ্ৰুল আনাম সৌদ|2008}}}} | father = গোলাম মুস্তাফা }} '''সুবৰ্ণা মুস্তাফা''' ([[ইংৰাজী]]: Suborna Mustafa; জন্ম: ২ ডিচেম্বৰ ১৯৫৯)<ref name=wedding>{{Cite news|url=https://thedailystar.net|title=Actress Subarna Mustafa marries TV play director Soud|date=2008-07-09|work=The Daily Star|access-date=2018-07-29|language=en}}</ref><ref name="birthday"/> এগৰাকী [[বাংলাদেশী]] টেলিভিছন, চলচ্চিত্ৰ আৰু মঞ্চ অভিনেত্ৰী।<ref name=dstar>{{cite news|author=Kamol, Ershad |date=16 June 2006|url=http://thedailystar.net|title=Illuminating the Small Screen Subarna Mustafa on Contemporary Entertainment |newspaper=The Daily Star|access-date=2017-06-09}}</ref> তেওঁ ২০১৯ চনৰপৰা ২০২৪ চনলৈকে সংৰক্ষিত মহিলা আসন–৪ৰপৰা প্ৰতিনিধিত্ব কৰা এজন প্ৰাক্তন জাতীয় সংসদ সদস্য। তেওঁ বাংলাদেশ আৱামী লীগ দলৰ এগৰাকী সক্ৰিয় সদস্য।<ref>{{Cite news |url=https://bdnews24.com|title=Aroma, Suborna to become MP as Awami League names 41 for reserved seats|work=bdnews24.com|date=2019-02-08|access-date=2019-02-09}}</ref> মুস্তাফা তেওৰ টেলিভিছন ধাৰাবাহিকসমূহ যেনে ''কোথাও কেউ নেই'' (১৯৯০), ''আজ ৰবিবাৰ'' (১৯৯৯) আৰু ''অয়োময়'' (১৯৯১)ত কৰা অভিনয়ৰ বাবে বিশেষভাৱে পৰিচিত।<ref name="bondhu">{{Cite news|url=https://thedailystar.netাক্ষাৎকাৰ/ইণ্ডাষ্ট্ৰিতে-সবচেয়ে-কাছেৰ-বন্ধু-76575|script-title=bn:ইণ্ডাষ্ট্ৰিতে সবচেয়ে কাছেৰ বন্ধু|date=2016-08-27|work=The Daily Star Bangla|access-date=2018-07-29|language=bn}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> তেওঁ ''নতুন বহু'' (১৯৮৩) আৰু ''গহীন বালুচৰ'' (২০১৭) ছবিৰ বাবে দুবাৰকৈ বাংলাদেশ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটাৰ শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেত্ৰীৰ সন্মান লাভ কৰিছে।<ref>{{cite web|url=https://moi.gov.bd|title=National Film Award-2017 and 2018|website=Ministry of Information|access-date=2019-11-07}}</ref> ২০১৯ চনত বাংলাদেশ চৰকাৰে তেওঁক সংস্কৃতিৰ ক্ষেত্ৰত আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ''একুশে পদক'' প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite news|url=https://thedailystar.net|title=21 named for Ekushey Padak|date=2019-02-07|work=The Daily Star|language=en|access-date=2019-02-09}}</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা== সুবৰ্ণা মুস্তাফাৰ জন্ম ১৯৫৯ চনৰ ২ ডিচেম্বৰত ঝালকাঠি জিলাৰ নলছিটী উপজিলাৰ দপদপীয়া ইউনিয়নত হৈছিল।<ref name="birthday"/> তেওঁৰ পিতৃ গোলাম মুস্তাফা এজন প্ৰখ্যাত চলচ্চিত্ৰ আৰু টেলিভিছন অভিনেতা আছিল। তেওঁৰ মাতৃ হুচনে আৰা মুস্তাফা অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ', ৰেডিঅ' পাকিস্তান আৰু বাংলাদেশ বেতাৰৰ এগৰাকী ৰেডিঅ' প্ৰযোজক আছিল।<ref>{{cite news|url=http://thedailystar.net|title=The person I am today is because of my mother - Suborna Mustafa|author=Naziba Basher|date=15 May 2017|access-date=2017-06-10|newspaper=The Daily Star}}</ref> তেওঁৰ কেমেলিয়া মুস্তাফা নামৰ এগৰাকী ভগ্নী আছে।<ref name="bangla">{{cite news|url=http://banglanews24.com|script-title=bn:মিডিয়া পাড়াৰ কিছু ২য় বিয়েৰ গল্প|trans-title=Stories of second marriages in the media|date=12 March 2013|work=banglanews24.com|language=bn|access-date=2017-06-09}}</ref> সুবৰ্ণা মুস্তাফাই শৈশৱৰ বেছিভাগ সময় ঢাকাৰ এলিফেণ্ট ৰোডত থকা মোমায়েকৰ ঘৰত কটাইছিল আৰু ভিকাৰুন্নিছা নুন স্কুলত পঢ়িছিল।<ref>{{Cite news|url=https://thedailystar.net|title=Going back in time with Suborna Mustafa|date=2010-12-10|work=The Daily Star|access-date=2018-07-29|language=en}}</ref> ==কেৰিয়াৰ== সুবৰ্ণা মুস্তাফাই জহিৰ ৰায়হানৰ উপন্যাসৰ আধাৰত নিৰ্মিত টেলিভিছন নাটক ''বৰফ গলা নদী''ৰ জৰিয়তে অভিনয়ত আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল।<ref name="bondhu"/> তেওঁ অফজল হোচেইনৰ সৈতে ''ৰক্তে আঙুৰ লতা'' নাটকত অভিনয় কৰিছিল।<ref name="ponchom">{{Cite news |url=https://thedailystar.net|script-title=bn:পঞ্চম যুগে সুবৰ্ণা|date=2019-12-02|work=The Daily Star Bangla|language=bn|access-date=2019-12-02}}</ref> ইয়াৰ উপৰি তেওঁ মামুনুৰ ৰছিদৰ নিৰ্দেশনাত বাংলাদেশ টেলিভিছনৰ প্ৰথমটো পেকেজ ড্ৰামা ধাৰাবাহিক ''শিল্পী''ত অভিনয় কৰিছিল।<ref name="ponchom"/> মঞ্চ জগতত মুস্তাফাই অল মনচুৰৰ ''জণ্ডিচ ও বিবিধ বেলুন''ৰ জৰিয়তে ভৰি দিছিল।<ref>{{Cite news|url=https://thedailystar.net|title=Golam Mustafa: Father extraordinaire|date=2013-06-16|work=The Daily Star|access-date=2018-07-29|language=en}}</ref> ২০০৯ চনত তেওঁ এটিএন বাংলাৰ বাবে ''আকাশ কুসুম'' নামৰ এটা একক খণ্ডৰ নাটকৰ জৰিয়তে পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে।<ref name="horizons">{{Cite news|url=https://thedailystar.net|title=Suborna Mustafa: Expanding horizons|date=2010-07-23|work=The Daily Star|access-date=2018-07-29|language=en}}</ref> চলচ্চিত্ৰ জগতত সুবৰ্ণা মুস্তাফাই ১৯৮০ চনত ''ঘুড্ডি''ৰ জৰিয়তে অভিষেক ঘটায়।<ref name="ponchom"/> ১৯৮৪ চনত তেওঁ জফৰ ইকবালৰ সৈতে ''নয়নৰ আলো''ত অভিনয় কৰে।<ref name="ponchom"/> পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ ''লাল সবুজেৰ পালা'', ''পালাবি কোথায়'', ''সূৰুজ মিঞা'', ''অপহৰণ'', ''দূৰত্ব'', ''হেডমাষ্টাৰ'', ''কমাণ্ডাৰ'', ''খণ্ড গল্প ৭১'', ''আঁখি ও তাৰ বন্ধুৰা'' আৰু ''শংখনীল কাৰাগাৰ''ৰ দৰে বহুতো ছবিত অভিনয় কৰিছে।<ref name="ponchom"/> এগৰাকী দীৰ্ঘদিনীয়া ক্ৰিকেট অনুৰাগী হিচাপে মুস্তাফাই ২০১৫ চনৰপৰা 'ৰেডিঅ' ভূমি'ত ক্ৰিকেট ধাৰাভাষ্যকাৰ হিচাপে কাম কৰি আহিছে।<ref>{{cite news |title=Suborna to give live commentary during Bangladesh-Afghanistan match |url=http://thedailynewnation.com/ |newspaper=The New Nation |date=18 February 2015 |access-date=2017-07-26 |archivedate=2015-07-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150706093507/http://thedailynewnation.com/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite news |title=Living the dream: Suborna Mustafa |url=http://thedailystar.net |newspaper=The Daily Star |date=22 July 2015 |access-date=2017-07-26}}</ref> চেন্সৰবোৰ্ডৰ সদস্য হিচাপে তেওঁ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা নিৰ্বাচন প্ৰক্ৰিয়াতো অংশগ্ৰহণ কৰে।<ref name="birthday"/> ২০২৪ চনৰ জুলাই বিপ্লৱৰ সময়ত মুস্তাফাই আৱামী লীগৰ নেতৃত্বত থকা চৰকাৰৰপক্ষ লৈছিল।<ref>{{Cite web |date=September 2024 |title=Shock and surprise grip entertainment arena after chats discovery |url=https://daily-sun.com/ |access-date=2024-09-04 |website=daily-sun |language=en |archivedate=2024-09-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240905205145/https://www.daily-sun.com/ |deadurl=yes }}</ref> সেই সময়ত তেওঁ ফেৰদৌচ আহমেদকে ধৰি চৰকাৰ পন্থী অন্য শিল্পীসকলৰ সৈতে মিলি 'আলো আসবেই' নামৰ এটা হোৱাটছএপ গ্ৰুপ খুলিছিল।<ref>{{Cite web |title=Alo Ashbei WhatsApp group message leaked |url=https://thedailystar.net |access-date=2024-09-04 |website=The Daily Star |language=en}}</ref> আন্দোলনৰ পৰৱৰ্তী পৰ্যায়ত ২০২৪ চনৰ ৩ ছেপ্টেম্বৰত সেই হোৱাটছএপ গ্ৰুপটোৰ বাৰ্তালাপৰ কিছু স্ক্ৰীনশ্বট ছচিয়েল মিডিয়াত বিয়পি পৰে।<ref>{{Cite web |date=2024-09-03 |title='Throw hot water on protesters': 'Alo Ashbei' artistes' WhatsApp group under fire |url=https://thedailystar.net |access-date=2024-09-04 |website=The Daily Star |language=en}}</ref> নৱেম্বৰ মাহত বাংলাদেশ আৰক্ষীয়ে মুস্তাফা আৰু তেওঁৰ স্বামীক বিদেশ ভ্ৰমণৰপৰা বাধা প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite news |date=30 November 2024 |title=Suborna Mustafa, husband not allowed to fly aboard |url=https://newagebd.net/ |access-date=1 December 2024 |work=[[New Age (Bangladesh)]] |archivedate=1 December 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241201002343/https://www.newagebd.net/ |deadurl=yes }}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== ১৯৮৪ চনত মুস্তাফাই বাংলাদেশী অভিনেতা হুমায়ুন ফৰিদীৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। ২০০৮ চনৰ ১৮ মাৰ্চত তেওঁলোকৰ বিবাহ বিচ্ছেদ ঘটে।<ref name="bangla"/> পৰৱৰ্তী সময়ত ২০০৮ চনৰ জুলাই মাহত তেওঁ বদ্ৰুল আনাম সৌদৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।<ref>{{cite news |title=Suborna ties the knot again |url=http://bdnews24.com |newspaper=bdnews24.com |date=7 July 2008 |access-date=26 July 2017}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb name|2387939|Suborna Mustafa}} [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:ৰাজনীতিবিদ]] to389emucg4jxe8bnr3f0byyzlgort4 0 136549 616801 599240 2026-07-11T21:28:52Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616801 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = শম্পা ৰেজা | native_name = শম্পা ৰেজা | image = Shampa Reza (cropped).jpg | caption = ২০১৭ চনত ৰেজা | occupation = গায়িকা, অভিনেত্ৰী, মডেল | father = আহমেদ ৰেজা | mother = ৰাণু ৰেজা | alma_mater = {{ubl|বিশ্বভাৰতী বিশ্ববিদ্যালয়|বিএএফ শ্বাহীন কলেজ ঢাকা|হলী ক্ৰছ গাৰ্লছ হাইস্কুল (ঢাকা)}} }} '''শম্পা ৰেজা''' ([[ইংৰাজী]]: Shampa Reza) এগৰাকী [[বাংলাদেশী]] গায়িকা, মডেল, অভিনেত্ৰী আৰু টেলিভিছন ঘোষিকা।<ref>{{cite news |date=31 January 2015 |title=Showbiz Fashion Icon |url=https://www.thedailystar.net/showbiz/showbiz-fashion-icon-62428|newspaper=[[The Daily Star (Bangladesh)|The Daily Star]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20150201045108/https://www.thedailystar.net/showbiz/showbiz-fashion-icon-62428 |accessdate=5 February 2015|archive-date=1 February 2015 }}</ref><ref name=priyo>{{cite news |date=25 October 2012 |title=Shampa Reza at 'Bipashar Otithi' |url=http://news.priyo.com/2012/10/25/film-61924.html |newspaper=Priyo |accessdate=5 February 2015 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150206041906/http://news.priyo.com/2012/10/25/film-61924.html |archivedate=6 February 2015 }}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা == শম্পা ৰেজাৰ জন্ম হৈছিল আহমেদ ৰেজা আৰু গায়িকা ৰাণু ৰেজাৰ (মৃত্যু ২০২২) ঘৰত।<ref name=gone>{{Cite web |last=Charanji|first=Kavita|title=Reminiscing with Shampa : On days gone by...|url=https://archive.thedailystar.net/2006/03/27/d603271402110.htm |access-date=2024-12-12 |work=The Daily Star|date=2006-03-27}}</ref> তেওঁৰ ভাই-ভনীসকল হ’ল ৰিনি ৰেজা, নিপা ৰেজা, মাসুম ৰেজা আৰু আজম ৰেজা।<ref name=hasina>{{cite news|url=https://www.newagebd.net/print/article/172276|title=Hasina Reza's chehlam on Friday|date=2022-06-03|accessdate=2024-12-11|work=New Age}}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> শম্পাই চাৰি বছৰ বয়সৰপৰাই গান গাবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল।<ref name=star>{{cite news |author=Muhammad Zahidul Islam |date=12 July 2014 |title=Through the Eyes of Shampa Reza |url=http://www.thedailystar.net/showbiz/through-the-eyes-of-shampa-reza-32732 |newspaper=The Daily Star |accessdate=5 February 2015}}</ref> ১৯৭১ চনত বাংলাদেশৰ মুক্তিযুদ্ধৰ সময়ত তেওঁৰ পৰিয়ালে ভাৰতৰ কল্যাণী শৰণাৰ্থী শিবিৰত আশ্ৰয় লৈছিল।<ref name=gone/> ৰেজা ঢাকাৰ হলী ক্ৰছ স্কুল আৰু বিএএফ শ্বাহীন কলেজত অধ্যয়ন কৰিছিল।<ref>{{cite news |title=BAF Shaheen College reunion held |url=https://www.thedailystar.net/city/baf-shaheen-college-reunion-held-1510387 |work=The Daily Star|date=2017-12-26 |language=en |access-date=2024-12-12}}</ref> তেওঁ ১৯৭৬ চনত বিশ্বভাৰতী বিশ্ববিদ্যালয়ত পঢ়িবলৈ শান্তিনিকেতনলৈ যায়। তেওঁৰ নিৰ্দেশক আছিল গুৰু পণ্ডিত ধ্ৰুৱ তৰা যোশী।<ref name=star/><ref name=undying>{{Cite web |date=2013-11-30 |title=Shampa Reza's Undying Love For Music|url=https://www.thedailystar.net/news/shampa-rezas-undying-love-for-music-3 |access-date=2024-12-12 |work=The Daily Star |language=en}}</ref> == কেৰিয়াৰ == ১৯৭৫ চনত ৰেজা দশম শ্ৰেণীত পঢ়ি থকা অৱস্থাতে চেলিম আল দীনৰ পৰিচালিত নাট 'অষ্ট্ৰতোগন্ধা'ৰ এটা চৰিত্ৰৰ জৰিয়তে তেওঁৰ অভিনয় জীৱন আৰম্ভ হয়।<ref name="star" /> তেওঁ টেলিভিছন নাটক 'ইডিয়ট' (Idiot)-ৰ জৰিয়তে অভিনয়ত ব্যাপক সফলতা লাভ কৰে।<ref name=undying/><ref name=living>{{cite news |author=Rafi Hossain|date=2013-11-30 |url=https://www.thedailystar.net/news/living-with-the-stars-16 |title=Living with the Stars |work=The Daily Star |accessdate=2024-12-12}}</ref> ২০১৫ চনৰ জানুৱাৰী মাহত 'দ্য ডেইলী ষ্টাৰ' কাকতে তেওঁক 'এ শ্ব’বিজ ফেশ্বন আইকন' সন্মানেৰে বিভূষিত কৰে।<ref>{{Cite news|url=http://www.thedailystar.net/showbiz-fashion-icon-62428|title=Showbiz Fashion Icon|date=2015-01-31|work=The Daily Star|access-date=2024-12-12|language=en}}</ref> ৰেজা ২০০৬ চনত আৰটিভিৰ বাবে 'আলোৰ অতিথি ও শম্পা' নামৰ এটা কথা-বতৰাৰ অনুষ্ঠান পৰিচালনা কৰিছিল।<ref name=gone/> ২০১১ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত 'গেৰিলা' (Guerrilla) চলচ্চিত্ৰত কৰা অভিনয়ৰ বাবে ৰেজা ৩৩সংখ্যক বাচছাচ বঁটাত শ্ৰেষ্ঠ পাৰ্শ্ব অভিনেত্ৰীৰ সন্মান লাভ কৰে।<ref>{{Cite news|url=http://www.thedailystar.net/star-weekend/5-films-the-spirit-liberation-188644|title=5 Films for the Spirit of Liberation|date=2015-12-18|work=The Daily Star|access-date=2017-03-26|language=en}}</ref> ইয়াৰ পিছত তেওঁ বাংলাদেশৰ মুক্তিযুদ্ধৰ ওপৰত আধাৰিত ২০১৬ চনৰ ছবি 'ৰীণা ব্ৰাউন'ত অভিনয় কৰে। তেওঁ 'বিফৰ আই ডাই' (Before I Die) নামৰ এখন একচন থ্ৰীলাৰ ছবিৰ কাম সম্পূৰ্ণ কৰে, যিখন ২০২২ চনৰ শেষৰফালে মুক্তি পাইছিল।<ref>{{cite news |title="Before I Die": the first British Bangladeshi martial arts film to release internationally |url=https://www.tbsnews.net/glitz/i-die-first-british-bangladeshi-martial-arts-film-release-internationally-328975 |access-date=25 July 2022 |publisher=The Business Standard |date=13 November 2021}}</ref> ২০২৩ চনত তেওঁ চৰকীৰ ৱেব ছিৰিজ 'ইণ্টাৰ্ণশ্বিপ'ত অভিনয় কৰে। == ব্যক্তিগত জীৱন == ৰেজাৰ দুজন পুত্ৰ আছে— ধ্ৰুৱ আৰু তিয়াশ।<ref name=undying/> তেওঁৰ এজনী নাতিনীও আছে।<ref>{{Cite news|url=http://www.thedailystar.net/grape-vine-32733|title=GRAPE VINE|date=2014-07-12|work=The Daily Star|access-date=2017-03-26|language=en}}</ref> ৰেজা 'ৰোদেল চত্বৰ' নামৰ এখন বিদ্যালয়ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক। তেওঁ ছিলেটত 'আনন্দনিকেতন' নামৰ আন এখন বিদ্যালয় প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল, য’ত ২০০৬ চনত প্ৰায় ৮০০ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে নাম ভৰ্তি কৰিছিল।<ref name=gone/> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{commons-inline}} * {{IMDb name|4428140}} [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ অভিনেত্ৰী]] se5au3p7dvwqkr7f6fkdyj4vbziboj1 0 136743 616816 612522 2026-07-12T05:01:40Z প্ৰিয়াংকু বৰা 45871 তথ্য অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয় 616816 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer|name=প্ৰফুল্ল বৰা |image=Prafulla_Borah.jpg |image_size= |alt= |caption= |pseudonym= |birth_name= |birth_date= ৩০ ছেপ্টেম্বৰ, ১৯৪২ চন |birth_place= দ পৰ্বতীয়া, [[তেজপুৰ]] |death_date= ২০ নৱেম্বৰ, ২০০৬ |death_place= দ পৰ্বতীয়া, তেজপুৰ ( নিজা বাসভৱন ) |resting_place= |occupation= নাট্যকাৰ, চিত্ৰনাট্যকাৰ, সাহিত্য আলোচনী 'প্ৰাসংগিক' ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সম্পাদক |language= [[অসমীয়া]] |nationality= [[ভাৰতীয়]] |ethnicity= |citizenship= |education= কলা শাখাৰ স্নাতক |alma_mater= |period= |genre=অসমীয়া সাহিত্য |notableworks= নাটক - সীমান্তৰ জুই, সাঁকো, উপপথ, সময়, বান, সূৰ্যস্নান<br /> অনাতাঁৰ নাট - বৰুৱাৰ সংসাৰ, সন্ধ্যাতৰা, সপোন সন্ধ্যা, উৰ্মিমালা, মন আমাৰ মন<br /> ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ নাটক - তেজীমলা, দেৱযানী, নৰ্তকী, অলংকাৰ, অংগীকাৰ , আশীৰ্বাদ, পাহাৰৰ জুই, স্নেহবন্ধন, মন্থন আদি। |spouse=প্ৰণতি বৰা |awards= |website=}} প্ৰফুল্ল বৰা ([[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]] : Prafulla Borah ) অসমৰ এগৰাকী প্ৰখ্যাত নাট্যকাৰ, কবি, গীতিকাৰ, গল্পকাৰ, ঔপন্যাসিক, চিত্ৰনাট্যকাৰ আৰু চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা। ''সীমান্তৰ জুই,'' ''সাঁকো, [[উপপথ]], [[বৰুৱাৰ সংসাৰ]], সময়, বান, সূৰ্যস্নান, তেজীমলা , দেৱযানী, আশীৰ্বাদ, অলংকাৰ, পাহাৰৰ জুই'' প্ৰফুল্ল বৰাৰ বহু চৰ্চিত নাটক।<ref>অসমীয়া নাট্য সাহিত্য | ড° সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মা </ref><ref>আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যৰ পৰিচয় | সম্পাদনা: ড° লীলা গগৈ </ref> [[ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ]]ত মৌলিক অসমীয়া নাটকৰ বাটকটীয়া আছিল প্ৰফুল্ল বৰা। ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ অগ্ৰণী নাট্যদল [[অসম ষ্টাৰ থিয়েটাৰ]]ৰ মঞ্চত অভিনীত প্ৰফুল্ল বৰাৰ ''দেৱযানী'' নাটখন ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ বাবে ৰচিত প্ৰথম মৌলিক অসমীয়া পাণ্ডুলিপি।<ref>ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ মৌলিক নাট আৰু নাট্যকাৰ প্ৰফুল্ল বৰা | দশৰথ দাস | প্ৰান্তিক | ১৬- ৩১ ডিচেম্বৰ, ২০১৪</ref> প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ বহু সমাদৃত নাটক হৈছে ''তেজীমলা, দেৱযানী, অলংকাৰ, অনুৰাগ, অপৰাধ, আশীৰ্বাদ, মৰমতৃষ্ণা, পাহাৰৰ জুই, জীৱনতৃষ্ণা, সূৰ্যসন্ধান, আকাশী গংগা, প্ৰিয়তমা, মন্থন, মাটিৰ মৰম, অনুপমা মোৰ, স্নেহবন্ধন'' আদি।<ref>ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ শিল্পীৰ পৃথিৱীত এভূমুকি | অতুল মজুমদাৰ </ref><ref>ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ | সম্পাদনা: ড° পংকজ গোস্বামী </ref> কাঞ্চন বৰুৱাৰ বহু পঠিত উপন্যাস ''অসীমত যাৰ হেৰাল সীমা'' প্ৰথম বাৰৰ বাবে প্ৰফুল্ল বৰাই দিয়া নাট্যৰূপ [[কহিনুৰ থিয়েটাৰ]] তথা ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ ইতিহাসৰ উল্লেখযোগ্য কৃতি।<ref>এই যাত্ৰা জয়যাত্ৰা | অতুল মজুমদাৰ </ref>''লুইতক ভেটিব কোনে, সিহঁত নমৰে, সাপ আৰু ভেকুলী,'' কথা আৰু কাহিনী,গলি আৰু ৰাজপথ আদি প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত অসংখ্য একাংক নাটকে ৰাজ্যিক আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত শ্ৰেষ্ঠ নাটকৰ সন্মান লাভ কৰাৰ লগতে প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত 'সাঁ‌কো' নামৰ পূৰ্ণাংগ নাটখনে শ্ৰেষ্ঠ নাটকৰ ৰাষ্ট্ৰীয় স্বীকৃতি আৰু '''উপপথ'<nowiki/>'' নামৰ পূৰ্ণাংগ নাটকে আন্তঃৰাষ্টীয় সন্মান লাভ কৰে।<ref>ডেৰশ বছৰৰ নিৰ্বাচিত অসমীয়া নাট্য সংকলন | তৃতীয় খণ্ড | অসম নাট্য সন্মিলন </ref><ref>নাট্য আৰু চেতনা | ড° জগদীশ পাটগিৰী | প্ৰকাশক: চতুৰংগম গুৱাহাটী </ref> ''বৰুৱাৰ সংসাৰ, সন্ধ্যাতৰা, সপোন সন্ধ্যা, মন আমাৰ মন, উৰ্মিমালা'' ,হৃদয়ৰ চিঞৰ প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত জনপ্ৰিয় অনাতাঁৰ ধাৰাবাহিক। '''প্ৰাসংগিক'' 'নামৰ বহুল প্ৰচলিত অসমীয়া সাহিত্য আলোচনীখনৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সম্পাদক আছিল প্ৰফুল্ল বৰা। কেইবাখনো অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ বাবে কাহিনী, গীত আৰু চিত্ৰনাট্য ৰচনা কৰা প্ৰফুল্ল বৰাই নিজা কাহিনী, চিত্ৰনাট্য, প্ৰযোজনা আৰু পৰিচালনাৰে ''নিৰ্মাণ কৰিছিল'' অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ 'বংশধৰ'। উল্লেখযোগ্য যে প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত অসমীয়া নাট্য ইতিহাসৰ দুখন উল্লেখযোগ্য গণ সমাদৃত নাটক 'বৰুৱাৰ সংসাৰ' নিপ বৰুৱাৰ পৰিচালনাত আৰু 'উপপথ' হেমন্ত দত্তৰ পৰিচালনাত সাৰ্থক চলচ্চিত্ৰৰ ৰূপ পাই ক্ৰমে ১৯৭০ আৰু ১৯৮০ চনত। ১৯৭১ চনত মুক্তি লাভ কৰা ইন্দুকল্প হাজৰিকাৰ 'মানৱ আৰু দানৱ' চলচ্চিত্ৰখনিৰ সংলাপ ৰচনা কৰিছিল প্ৰফুল্ল বৰাই। প্ৰফুল্ল বৰাৰ মৃত্যু হয় ২০০৬ চনৰ ২০ নৱেম্বৰত। প্ৰয়াত শিল্পীগৰাকীৰ প্ৰতি সন্মান জনাই [[তেজপুৰ]] চহৰত অৱদান সাংস্কৃতিক গোষ্ঠীয়ে বাণ থিয়েটাৰ আৰু অসম চৰকাৰৰ সাংস্কৃতিক সঞ্চালকালয়ৰ সহযোগত প্ৰতি বছৰে 'নাট্যসম্ৰাট,শোণিত গৌৰৱ প্ৰফুল্ল বৰা দিৱস' অনুষ্ঠিত কৰি আহিছে।<ref>{{cite web|url=https://assam.news18.com/news/assam/at-tezpur-celebrated-the-dramatist-prafulla-bora-memorial-day-dd-local18-500620.html|title=প্ৰফুল্ল বৰা নাট সমাৰোহ|website=assam.news18.com|access-date=2026-05-21}}</ref>ওপজা গাঁও দ-পৰ্ব্বতীয়াত প্ৰফুল্ল বৰাৰ উদ্যোগত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা 'মাধৱ মন্দিৰ মহুমুখী প্ৰকল্পই 'নাট্যসম্ৰাট প্ৰফুল্ল বৰা বঁ‌টা' প্ৰদান কৰি অহাৰ লগতে সদৌ অসম ভিত্তিত 'নাট্যসম্ৰাট প্ৰফুল্ল বৰা সোঁ‌ৱৰণী একাংক নাট প্ৰতিযোগিতা 'অনুষ্ঠিত কৰি আহিছে। দ-পৰ্ব্বতীয়াতে প্ৰফুল্ল বৰাৰ স্মৃতিত অসম নাট্য সন্মিলনৰ এটি শাখা গঠন কৰা হৈছে।<ref>{{cite web|url=https://www.asomiyapratidin.in/assam/assam-natya-sammelan-forms-da-parbatia-prafulla-bora-branch|title= নাট্য সন্মিলন,প্ৰফুল্ল বৰা শাখা|website=asomiyapratidin.in|access-date=20026-03-02}}</ref> তদুপৰি অসম সাহিত্য সভাই ২০ নৱেম্বৰ 'নাট্যসম্ৰাট প্ৰফুল্ল বৰা স্মৃতি দিৱস' বিভিন্ন কাৰ্যসূচীৰে পালন কৰি আহিছে।<ref>{{cite web|url=https://www.etvbharat.com/assamese/assam/state/darrang/smiriti-day-celebrate-by-sahitya-sabha/assam20201120220232421|title=অসম সাহিত্য সভাৰ প্ৰফুল্ল বৰা স্মৃতি দিৱস পালন|website=etvbharat|access-date=2026-05-21}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ১৯৪২ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত তেজপুৰ চহৰৰ পশ্চিম প্ৰান্তত অৱস্থিত দ পৰ্বতীয়া গাঁৱত জন্মগ্ৰহণ কৰা প্ৰফুল্ল বৰাৰ পিতৃ ৰবিৰাম বৰা আৰু মাতৃ হিৰণময়ী বৰা। == কৰ্ম জীৱন == প্ৰাসংগিক আলোচনীৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সম্পাদক আছিল প্ৰফুল্ল বৰা। ১৯৮০ চনত প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত ''উপপথ'' নাটকৰ কাহিনীৰ আধাৰত হেমন্ত দত্তৰ পৰিচালনাত নিৰ্মাণ হৈছিল অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ ''উপপথ।'' <ref>{{cite web|url=https://www.niyomiyabarta.com/assam/renowned-playwright-and-lyricist-hemanta-dutta-passes-away-grief-all-around/|title=প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত উপপথ নাটৰ কাহিনীৰ আধাৰত চলচ্চিত্ৰ|website=niyamiyabarta|access-date=2026-05-21}}</ref> == দাম্পত্য জীৱন == ১৯৭৪ চনৰ ১০ মাৰ্চ তাৰিখে নগাঁও নিৱাসী শশীকান্ত বৰাৰ সৰু জীয়ৰী প্ৰণতি বৰাৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। == অন্যান্য সামাজিক কৰ্ম == ওপজা গাঁও দ পৰ্বতীয়াত অৱস্থিত মাধৱ মন্দিৰ বহুমুখী প্ৰকল্পৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সম্পাদক। == বঁটা, সন্মান, স্বীকৃতি == • অসমৰ আগশাৰীৰ ভ্ৰাম্যমাণ নাট্যদল কহিনুৰ থিয়েটাৰে প্ৰফুল্ল বৰাক আনুষ্ঠানিকভাৱে '''দৰদী নাট্যকাৰ'' 'উপাধি প্ৰদান কৰিছিল। • ১৯৯৬ চনত অসম চৰকাৰৰ সাহিত্যিক পেঞ্চন লাভ। • পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱা শাখা সাহিত্য সভাৰ উদ্যোগত অসম সাহিত্য সভাৰ তদানীন্তন সভাপতি নগেন শইকীয়াৰ দ্বাৰা আনুষ্ঠানিকভাৱে '''শোণিত গৌৰৱ'' 'উপাধি প্ৰদান। •অসম চৰকাৰৰ দ্বাৰা ১৭ জানুৱাৰী, ২০০১ চনত শিল্পী বঁটা প্ৰদান। •২০০৩ চনত অসম নাট্য সন্মিলনৰ নলবাৰী অধিবেশনত সুধাকন্ঠ ড°ভূপেন হাজৰিকাৰ দ্বাৰা বিশেষ সম্বৰ্ধনা। •গুৱাহাটীৰ জ্যোতিৰূপাৰ বঁটা আৰু বিশেষ সম্বৰ্ধনা। • নাট্যক্ষেত্ৰলৈ আগবঢ়োৱা জীৱনজোৰা অৱদানৰ বাবে মুনলাইট মিডিয়া বঁটা ৯৮। • অৱদান সাংস্কৃতিক গোষ্ঠী,তেজপুৰৰ দ্বাৰা 'নাট্যসম্ৰাট' উপাধি প্ৰদান।সাহিত্য সভাৰ দ্বাৰা স্বীকৃত। •পুৰণি গুদাম,নগাঁ‌ৱৰ জাতীয় নাট্য সংগ্ৰহালয়ৰ দ্বাৰা 'নাট্যজ্যোতি' উপাধি প্ৰদান। •দৈনিক অগ্ৰদূত কাকতগোষ্ঠীয়ে ২৮ জুন, ২০০৭ চনত তেজপুৰ চহৰত মৰণোত্তৰভাৱে প্ৰফুল্ল বৰালৈ আগবঢ়ায় বঁটা আৰু সম্বৰ্ধনা। == তথ্য সংগ্ৰহ == {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:নাট্যকাৰ]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া নাট্যকাৰ]] nm9ca7zrs8k9j2d00rpdwcrh5x6t2mo 616817 616816 2026-07-12T05:07:56Z প্ৰিয়াংকু বৰা 45871 তথ্য অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয় 616817 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer|name=প্ৰফুল্ল বৰা |image=Prafulla_Borah.jpg |image_size= |alt= |caption= |pseudonym= |birth_name= |birth_date= ৩০ ছেপ্টেম্বৰ, ১৯৪২ চন |birth_place= দ পৰ্বতীয়া, [[তেজপুৰ]] |death_date= ২০ নৱেম্বৰ, ২০০৬ |death_place= দ পৰ্বতীয়া, তেজপুৰ ( নিজা বাসভৱন ) |resting_place= |occupation= নাট্যকাৰ, চিত্ৰনাট্যকাৰ, সাহিত্য আলোচনী 'প্ৰাসংগিক' ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সম্পাদক |language= [[অসমীয়া]] |nationality= [[ভাৰতীয়]] |ethnicity= |citizenship= |education= কলা শাখাৰ স্নাতক |alma_mater= |period= |genre=অসমীয়া সাহিত্য |notableworks= নাটক - সীমান্তৰ জুই, সাঁকো, উপপথ, সময়, বান, সূৰ্যস্নান<br /> অনাতাঁৰ নাট - বৰুৱাৰ সংসাৰ, সন্ধ্যাতৰা, সপোন সন্ধ্যা, উৰ্মিমালা, মন আমাৰ মন<br /> ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ নাটক - তেজীমলা, দেৱযানী, নৰ্তকী, অলংকাৰ, অংগীকাৰ , আশীৰ্বাদ, পাহাৰৰ জুই, স্নেহবন্ধন, মন্থন আদি। |spouse=প্ৰণতি বৰা |awards= |website=}} প্ৰফুল্ল বৰা ([[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]] : Prafulla Borah ) অসমৰ এগৰাকী প্ৰখ্যাত নাট্যকাৰ, কবি, গীতিকাৰ, গল্পকাৰ, ঔপন্যাসিক, চিত্ৰনাট্যকাৰ আৰু চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা। ''সীমান্তৰ জুই,'' ''সাঁকো, [[উপপথ]], [[বৰুৱাৰ সংসাৰ]], সময়, বান, সূৰ্যস্নান, তেজীমলা , দেৱযানী, আশীৰ্বাদ, অলংকাৰ, পাহাৰৰ জুই'' প্ৰফুল্ল বৰাৰ বহু চৰ্চিত নাটক।<ref>অসমীয়া নাট্য সাহিত্য | ড° সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মা </ref><ref>আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যৰ পৰিচয় | সম্পাদনা: ড° লীলা গগৈ </ref> [[ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ]]ত মৌলিক অসমীয়া নাটকৰ বাটকটীয়া আছিল প্ৰফুল্ল বৰা। ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ অগ্ৰণী নাট্যদল [[অসম ষ্টাৰ থিয়েটাৰ]]ৰ মঞ্চত অভিনীত প্ৰফুল্ল বৰাৰ ''দেৱযানী'' নাটখন ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ বাবে ৰচিত প্ৰথম মৌলিক অসমীয়া পাণ্ডুলিপি।<ref>ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ মৌলিক নাট আৰু নাট্যকাৰ প্ৰফুল্ল বৰা | দশৰথ দাস | প্ৰান্তিক | ১৬- ৩১ ডিচেম্বৰ, ২০১৪</ref> প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ বহু সমাদৃত নাটক হৈছে ''তেজীমলা, দেৱযানী, অলংকাৰ, অনুৰাগ, অপৰাধ, আশীৰ্বাদ, মৰমতৃষ্ণা, পাহাৰৰ জুই, জীৱনতৃষ্ণা, সূৰ্যসন্ধান, আকাশী গংগা, প্ৰিয়তমা, মন্থন, মাটিৰ মৰম, অনুপমা মোৰ, স্নেহবন্ধন'' আদি।<ref>ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ শিল্পীৰ পৃথিৱীত এভূমুকি | অতুল মজুমদাৰ </ref><ref>ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ | সম্পাদনা: ড° পংকজ গোস্বামী </ref> কাঞ্চন বৰুৱাৰ বহু পঠিত উপন্যাস ''অসীমত যাৰ হেৰাল সীমা'' প্ৰথম বাৰৰ বাবে প্ৰফুল্ল বৰাই দিয়া নাট্যৰূপ [[কহিনুৰ থিয়েটাৰ]] তথা ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ ইতিহাসৰ উল্লেখযোগ্য কৃতি।<ref>এই যাত্ৰা জয়যাত্ৰা | অতুল মজুমদাৰ </ref>''লুইতক ভেটিব কোনে, সিহঁত নমৰে, সাপ আৰু ভেকুলী,'' কথা আৰু কাহিনী,গলি আৰু ৰাজপথ আদি প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত অসংখ্য একাংক নাটকে ৰাজ্যিক আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত শ্ৰেষ্ঠ নাটকৰ সন্মান লাভ কৰাৰ লগতে প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত ''সাঁ‌কো'' নামৰ পূৰ্ণাংগ নাটখনে শ্ৰেষ্ঠ নাটকৰ ৰাষ্ট্ৰীয় স্বীকৃতি আৰু ''উপপথ'' নামৰ পূৰ্ণাংগ নাটকে আন্তঃৰাষ্টীয় সন্মান লাভ কৰে।''<ref>ডেৰশ বছৰৰ নিৰ্বাচিত অসমীয়া নাট্য সংকলন | তৃতীয় খণ্ড | অসম নাট্য সন্মিলন </ref><ref>নাট্য আৰু চেতনা | ড° জগদীশ পাটগিৰী | প্ৰকাশক: চতুৰংগম গুৱাহাটী </ref> বৰুৱাৰ সংসাৰ, সন্ধ্যাতৰা, সপোন সন্ধ্যা, মন আমাৰ মন, উৰ্মিমালা ,হৃদয়ৰ চিঞৰ ''প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত জনপ্ৰিয় অনাতাঁৰ ধাৰাবাহিক।প্ৰাসংগিক'' নামৰ বহুল প্ৰচলিত অসমীয়া সাহিত্য আলোচনীখনৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সম্পাদক আছিল প্ৰফুল্ল বৰা। কেইবাখনো অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ বাবে কাহিনী, গীত আৰু চিত্ৰনাট্য ৰচনা কৰা প্ৰফুল্ল বৰাই নিজা কাহিনী, চিত্ৰনাট্য, প্ৰযোজনা আৰু পৰিচালনাৰে ''নিৰ্মাণ কৰিছিল'' অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ ''বংশধৰ।'' উল্লেখযোগ্য যে প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত অসমীয়া নাট্য ইতিহাসৰ দুখন উল্লেখযোগ্য গণ সমাদৃত নাটক ''বৰুৱাৰ সংসাৰ'' নিপ বৰুৱাৰ পৰিচালনাত আৰু ''উপপথ'' হেমন্ত দত্তৰ পৰিচালনাত সাৰ্থক চলচ্চিত্ৰৰ ৰূপ পাই ক্ৰমে ১৯৭০ আৰু ১৯৮০ চনত। ১৯৭১ চনত মুক্তি লাভ কৰা ইন্দুকল্প হাজৰিকাৰ 'মানৱ আৰু দানৱ' চলচ্চিত্ৰখনিৰ সংলাপ ৰচনা কৰিছিল প্ৰফুল্ল বৰাই। প্ৰফুল্ল বৰাৰ মৃত্যু হয় ২০০৬ চনৰ ২০ নৱেম্বৰত। প্ৰয়াত শিল্পীগৰাকীৰ প্ৰতি সন্মান জনাই [[তেজপুৰ]] চহৰত অৱদান সাংস্কৃতিক গোষ্ঠীয়ে বাণ থিয়েটাৰ আৰু অসম চৰকাৰৰ সাংস্কৃতিক সঞ্চালকালয়ৰ সহযোগত প্ৰতি বছৰে 'নাট্যসম্ৰাট,শোণিত গৌৰৱ প্ৰফুল্ল বৰা দিৱস' অনুষ্ঠিত কৰি আহিছে।<ref>{{cite web|url=https://assam.news18.com/news/assam/at-tezpur-celebrated-the-dramatist-prafulla-bora-memorial-day-dd-local18-500620.html|title=প্ৰফুল্ল বৰা নাট সমাৰোহ|website=assam.news18.com|access-date=2026-05-21}}</ref>ওপজা গাঁও দ-পৰ্ব্বতীয়াত প্ৰফুল্ল বৰাৰ উদ্যোগত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা 'মাধৱ মন্দিৰ মহুমুখী প্ৰকল্পই 'নাট্যসম্ৰাট প্ৰফুল্ল বৰা বঁ‌টা' প্ৰদান কৰি অহাৰ লগতে সদৌ অসম ভিত্তিত 'নাট্যসম্ৰাট প্ৰফুল্ল বৰা সোঁ‌ৱৰণী একাংক নাট প্ৰতিযোগিতা 'অনুষ্ঠিত কৰি আহিছে। দ-পৰ্ব্বতীয়াতে প্ৰফুল্ল বৰাৰ স্মৃতিত অসম নাট্য সন্মিলনৰ এটি শাখা গঠন কৰা হৈছে।<ref>{{cite web|url=https://www.asomiyapratidin.in/assam/assam-natya-sammelan-forms-da-parbatia-prafulla-bora-branch|title= নাট্য সন্মিলন,প্ৰফুল্ল বৰা শাখা|website=asomiyapratidin.in|access-date=20026-03-02}}</ref> তদুপৰি অসম সাহিত্য সভাই ২০ নৱেম্বৰ 'নাট্যসম্ৰাট প্ৰফুল্ল বৰা স্মৃতি দিৱস' বিভিন্ন কাৰ্যসূচীৰে পালন কৰি আহিছে।<ref>{{cite web|url=https://www.etvbharat.com/assamese/assam/state/darrang/smiriti-day-celebrate-by-sahitya-sabha/assam20201120220232421|title=অসম সাহিত্য সভাৰ প্ৰফুল্ল বৰা স্মৃতি দিৱস পালন|website=etvbharat|access-date=2026-05-21}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ১৯৪২ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত তেজপুৰ চহৰৰ পশ্চিম প্ৰান্তত অৱস্থিত দ পৰ্বতীয়া গাঁৱত জন্মগ্ৰহণ কৰা প্ৰফুল্ল বৰাৰ পিতৃ ৰবিৰাম বৰা আৰু মাতৃ হিৰণময়ী বৰা। == কৰ্ম জীৱন == প্ৰাসংগিক আলোচনীৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সম্পাদক আছিল প্ৰফুল্ল বৰা। ১৯৮০ চনত প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত ''উপপথ'' নাটকৰ কাহিনীৰ আধাৰত হেমন্ত দত্তৰ পৰিচালনাত নিৰ্মাণ হৈছিল অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ ''উপপথ।'' <ref>{{cite web|url=https://www.niyomiyabarta.com/assam/renowned-playwright-and-lyricist-hemanta-dutta-passes-away-grief-all-around/|title=প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত উপপথ নাটৰ কাহিনীৰ আধাৰত চলচ্চিত্ৰ|website=niyamiyabarta|access-date=2026-05-21}}</ref> == দাম্পত্য জীৱন == ১৯৭৪ চনৰ ১০ মাৰ্চ তাৰিখে নগাঁও নিৱাসী শশীকান্ত বৰাৰ সৰু জীয়ৰী প্ৰণতি বৰাৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। == অন্যান্য সামাজিক কৰ্ম == ওপজা গাঁও দ পৰ্বতীয়াত অৱস্থিত মাধৱ মন্দিৰ বহুমুখী প্ৰকল্পৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সম্পাদক। == বঁটা, সন্মান, স্বীকৃতি == • অসমৰ আগশাৰীৰ ভ্ৰাম্যমাণ নাট্যদল কহিনুৰ থিয়েটাৰে প্ৰফুল্ল বৰাক আনুষ্ঠানিকভাৱে '''দৰদী নাট্যকাৰ'' 'উপাধি প্ৰদান কৰিছিল। • ১৯৯৬ চনত অসম চৰকাৰৰ সাহিত্যিক পেঞ্চন লাভ। • পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱা শাখা সাহিত্য সভাৰ উদ্যোগত অসম সাহিত্য সভাৰ তদানীন্তন সভাপতি নগেন শইকীয়াৰ দ্বাৰা আনুষ্ঠানিকভাৱে '''শোণিত গৌৰৱ'' 'উপাধি প্ৰদান। •অসম চৰকাৰৰ দ্বাৰা ১৭ জানুৱাৰী, ২০০১ চনত শিল্পী বঁটা প্ৰদান। •২০০৩ চনত অসম নাট্য সন্মিলনৰ নলবাৰী অধিবেশনত সুধাকন্ঠ ড°ভূপেন হাজৰিকাৰ দ্বাৰা বিশেষ সম্বৰ্ধনা। •গুৱাহাটীৰ জ্যোতিৰূপাৰ বঁটা আৰু বিশেষ সম্বৰ্ধনা। • নাট্যক্ষেত্ৰলৈ আগবঢ়োৱা জীৱনজোৰা অৱদানৰ বাবে মুনলাইট মিডিয়া বঁটা ৯৮। • অৱদান সাংস্কৃতিক গোষ্ঠী,তেজপুৰৰ দ্বাৰা 'নাট্যসম্ৰাট' উপাধি প্ৰদান।সাহিত্য সভাৰ দ্বাৰা স্বীকৃত। •পুৰণি গুদাম,নগাঁ‌ৱৰ জাতীয় নাট্য সংগ্ৰহালয়ৰ দ্বাৰা 'নাট্যজ্যোতি' উপাধি প্ৰদান। •দৈনিক অগ্ৰদূত কাকতগোষ্ঠীয়ে ২৮ জুন, ২০০৭ চনত তেজপুৰ চহৰত মৰণোত্তৰভাৱে প্ৰফুল্ল বৰালৈ আগবঢ়ায় বঁটা আৰু সম্বৰ্ধনা। == তথ্য সংগ্ৰহ == {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:নাট্যকাৰ]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া নাট্যকাৰ]] 5dmcxq1w5qylxrkk2ryuokagecponaf 616818 616817 2026-07-12T05:21:54Z প্ৰিয়াংকু বৰা 45871 তথ্য অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয় 616818 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer|name=প্ৰফুল্ল বৰা |image=Prafulla_Borah.jpg |image_size= |alt= |caption= |pseudonym= |birth_name= |birth_date= ৩০ ছেপ্টেম্বৰ, ১৯৪২ চন |birth_place= দ পৰ্বতীয়া, [[তেজপুৰ]] |death_date= ২০ নৱেম্বৰ, ২০০৬ |death_place= দ পৰ্বতীয়া, তেজপুৰ ( নিজা বাসভৱন ) |resting_place= |occupation= নাট্যকাৰ, চিত্ৰনাট্যকাৰ, সাহিত্য আলোচনী 'প্ৰাসংগিক' ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সম্পাদক |language= [[অসমীয়া]] |nationality= [[ভাৰতীয়]] |ethnicity= |citizenship= |education= কলা শাখাৰ স্নাতক |alma_mater= |period= |genre=অসমীয়া সাহিত্য |notableworks= নাটক - সীমান্তৰ জুই, সাঁকো, উপপথ, সময়, বান, সূৰ্যস্নান<br /> অনাতাঁৰ নাট - বৰুৱাৰ সংসাৰ, সন্ধ্যাতৰা, সপোন সন্ধ্যা, উৰ্মিমালা, মন আমাৰ মন<br /> ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ নাটক - তেজীমলা, দেৱযানী, নৰ্তকী, অলংকাৰ, অংগীকাৰ , আশীৰ্বাদ, পাহাৰৰ জুই, স্নেহবন্ধন, মন্থন আদি। |spouse=প্ৰণতি বৰা |awards= |website=}} প্ৰফুল্ল বৰা ([[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]] : Prafulla Borah ) অসমৰ এগৰাকী প্ৰখ্যাত নাট্যকাৰ, কবি, গীতিকাৰ, গল্পকাৰ, ঔপন্যাসিক, চিত্ৰনাট্যকাৰ আৰু চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা। ''সীমান্তৰ জুই,'' ''সাঁকো, [[উপপথ]], [[বৰুৱাৰ সংসাৰ]], সময়, বান, সূৰ্যস্নান, তেজীমলা , দেৱযানী, আশীৰ্বাদ, অলংকাৰ, পাহাৰৰ জুই'' প্ৰফুল্ল বৰাৰ বহু চৰ্চিত নাটক।<ref>অসমীয়া নাট্য সাহিত্য | ড° সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মা </ref><ref>আধুনিক অসমীয়া সাহিত্যৰ পৰিচয় | সম্পাদনা: ড° লীলা গগৈ </ref> [[ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ]]ত মৌলিক অসমীয়া নাটকৰ বাটকটীয়া আছিল প্ৰফুল্ল বৰা। ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ অগ্ৰণী নাট্যদল [[অসম ষ্টাৰ থিয়েটাৰ]]ৰ মঞ্চত অভিনীত প্ৰফুল্ল বৰাৰ ''দেৱযানী'' নাটখন ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ বাবে ৰচিত প্ৰথম মৌলিক অসমীয়া পাণ্ডুলিপি।<ref>ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ মৌলিক নাট আৰু নাট্যকাৰ প্ৰফুল্ল বৰা | দশৰথ দাস | প্ৰান্তিক | ১৬- ৩১ ডিচেম্বৰ, ২০১৪</ref> প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰৰ বহু সমাদৃত নাটক হৈছে ''তেজীমলা, দেৱযানী, অলংকাৰ, অনুৰাগ, অপৰাধ, আশীৰ্বাদ, মৰমতৃষ্ণা, পাহাৰৰ জুই, জীৱনতৃষ্ণা, সূৰ্যসন্ধান, আকাশী গংগা, প্ৰিয়তমা, মন্থন, মাটিৰ মৰম, অনুপমা মোৰ, স্নেহবন্ধন'' আদি।<ref>ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ শিল্পীৰ পৃথিৱীত এভূমুকি | অতুল মজুমদাৰ </ref><ref>ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ | সম্পাদনা: ড° পংকজ গোস্বামী </ref> কাঞ্চন বৰুৱাৰ বহু পঠিত উপন্যাস ''অসীমত যাৰ হেৰাল সীমা'' প্ৰথম বাৰৰ বাবে প্ৰফুল্ল বৰাই দিয়া নাট্যৰূপ [[কহিনুৰ থিয়েটাৰ]] তথা ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ ইতিহাসৰ উল্লেখযোগ্য কৃতি।<ref>এই যাত্ৰা জয়যাত্ৰা | অতুল মজুমদাৰ </ref>''লুইতক ভেটিব কোনে, সিহঁত নমৰে, সাপ আৰু ভেকুলী,'' কথা আৰু কাহিনী,গলি আৰু ৰাজপথ আদি প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত অসংখ্য একাংক নাটকে ৰাজ্যিক আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত শ্ৰেষ্ঠ নাটকৰ সন্মান লাভ কৰাৰ লগতে প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত ''সাঁ‌কো'' নামৰ পূৰ্ণাংগ নাটখনে শ্ৰেষ্ঠ নাটকৰ ৰাষ্ট্ৰীয় স্বীকৃতি আৰু ''উপপথ'' নামৰ পূৰ্ণাংগ নাটকে আন্তঃৰাষ্টীয় সন্মান লাভ কৰে।''<ref>ডেৰশ বছৰৰ নিৰ্বাচিত অসমীয়া নাট্য সংকলন | তৃতীয় খণ্ড | অসম নাট্য সন্মিলন </ref><ref>নাট্য আৰু চেতনা | ড° জগদীশ পাটগিৰী | প্ৰকাশক: চতুৰংগম গুৱাহাটী </ref> বৰুৱাৰ সংসাৰ, সন্ধ্যাতৰা, সপোন সন্ধ্যা, মন আমাৰ মন, উৰ্মিমালা ,হৃদয়ৰ চিঞৰ ''প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত জনপ্ৰিয় অনাতাঁৰ ধাৰাবাহিক।''প্ৰাসংগিক'' নামৰ বহুল প্ৰচলিত অসমীয়া সাহিত্য আলোচনীখনৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সম্পাদক আছিল প্ৰফুল্ল বৰা। কেইবাখনো অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ বাবে কাহিনী, গীত আৰু চিত্ৰনাট্য ৰচনা কৰা প্ৰফুল্ল বৰাই নিজা কাহিনী, চিত্ৰনাট্য, প্ৰযোজনা আৰু পৰিচালনাৰে নিৰ্মাণ কৰিছিল অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ ''বংশধৰ।'' উল্লেখযোগ্য যে প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত অসমীয়া নাট্য ইতিহাসৰ দুখন উল্লেখযোগ্য গণ সমাদৃত নাটক বৰুৱাৰ সংসাৰ নিপ বৰুৱাৰ পৰিচালনাত আৰু উপপথ হেমন্ত দত্তৰ পৰিচালনাত সাৰ্থক চলচ্চিত্ৰৰ ৰূপ পাই ক্ৰমে ১৯৭০ আৰু ১৯৮০ চনত। ১৯৭১ চনত মুক্তি লাভ কৰা ইন্দুকল্প হাজৰিকাৰ 'মানৱ আৰু দানৱ' চলচ্চিত্ৰখনিৰ সংলাপ ৰচনা কৰিছিল প্ৰফুল্ল বৰাই। প্ৰফুল্ল বৰাৰ মৃত্যু হয় ২০০৬ চনৰ ২০ নৱেম্বৰত। প্ৰয়াত শিল্পীগৰাকীৰ প্ৰতি সন্মান জনাই [[তেজপুৰ]] চহৰত অৱদান সাংস্কৃতিক গোষ্ঠীয়ে বাণ থিয়েটাৰ আৰু অসম চৰকাৰৰ সাংস্কৃতিক সঞ্চালকালয়ৰ সহযোগত প্ৰতি বছৰে 'নাট্যসম্ৰাট,শোণিত গৌৰৱ প্ৰফুল্ল বৰা দিৱস' অনুষ্ঠিত কৰি আহিছে।<ref>{{cite web|url=https://assam.news18.com/news/assam/at-tezpur-celebrated-the-dramatist-prafulla-bora-memorial-day-dd-local18-500620.html|title=প্ৰফুল্ল বৰা নাট সমাৰোহ|website=assam.news18.com|access-date=2026-05-21}}</ref>ওপজা গাঁও দ-পৰ্ব্বতীয়াত প্ৰফুল্ল বৰাৰ উদ্যোগত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা 'মাধৱ মন্দিৰ মহুমুখী প্ৰকল্পই 'নাট্যসম্ৰাট প্ৰফুল্ল বৰা বঁ‌টা' প্ৰদান কৰি অহাৰ লগতে সদৌ অসম ভিত্তিত 'নাট্যসম্ৰাট প্ৰফুল্ল বৰা সোঁ‌ৱৰণী একাংক নাট প্ৰতিযোগিতা 'অনুষ্ঠিত কৰি আহিছে। দ-পৰ্ব্বতীয়াতে প্ৰফুল্ল বৰাৰ স্মৃতিত অসম নাট্য সন্মিলনৰ এটি শাখা গঠন কৰা হৈছে।<ref>{{cite web|url=https://www.asomiyapratidin.in/assam/assam-natya-sammelan-forms-da-parbatia-prafulla-bora-branch|title= নাট্য সন্মিলন,প্ৰফুল্ল বৰা শাখা|website=asomiyapratidin.in|access-date=20026-03-02}}</ref> তদুপৰি অসম সাহিত্য সভাই ২০ নৱেম্বৰ 'নাট্যসম্ৰাট প্ৰফুল্ল বৰা স্মৃতি দিৱস' বিভিন্ন কাৰ্যসূচীৰে পালন কৰি আহিছে।''<ref>{{cite web|url=https://www.etvbharat.com/assamese/assam/state/darrang/smiriti-day-celebrate-by-sahitya-sabha/assam20201120220232421|title=অসম সাহিত্য সভাৰ প্ৰফুল্ল বৰা স্মৃতি দিৱস পালন|website=etvbharat|access-date=2026-05-21}}</ref>'' == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ১৯৪২ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত তেজপুৰ চহৰৰ পশ্চিম প্ৰান্তত অৱস্থিত দ পৰ্বতীয়া গাঁৱত জন্মগ্ৰহণ কৰা প্ৰফুল্ল বৰাৰ পিতৃ ৰবিৰাম বৰা আৰু মাতৃ হিৰণময়ী বৰা। == কৰ্ম জীৱন == প্ৰাসংগিক আলোচনীৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সম্পাদক আছিল প্ৰফুল্ল বৰা। ১৯৮০ চনত প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত ''উপপথ'' নাটকৰ কাহিনীৰ আধাৰত হেমন্ত দত্তৰ পৰিচালনাত নিৰ্মাণ হৈছিল অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ ''উপপথ।'' <ref>{{cite web|url=https://www.niyomiyabarta.com/assam/renowned-playwright-and-lyricist-hemanta-dutta-passes-away-grief-all-around/|title=প্ৰফুল্ল বৰা ৰচিত উপপথ নাটৰ কাহিনীৰ আধাৰত চলচ্চিত্ৰ|website=niyamiyabarta|access-date=2026-05-21}}</ref> == দাম্পত্য জীৱন == ১৯৭৪ চনৰ ১০ মাৰ্চ তাৰিখে নগাঁও নিৱাসী শশীকান্ত বৰাৰ সৰু জীয়ৰী প্ৰণতি বৰাৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। == অন্যান্য সামাজিক কৰ্ম == ওপজা গাঁও দ পৰ্বতীয়াত অৱস্থিত মাধৱ মন্দিৰ বহুমুখী প্ৰকল্পৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সম্পাদক। == বঁটা, সন্মান, স্বীকৃতি == • অসমৰ আগশাৰীৰ ভ্ৰাম্যমাণ নাট্যদল কহিনুৰ থিয়েটাৰে প্ৰফুল্ল বৰাক আনুষ্ঠানিকভাৱে '''দৰদী নাট্যকাৰ'' 'উপাধি প্ৰদান কৰিছিল। • ১৯৯৬ চনত অসম চৰকাৰৰ সাহিত্যিক পেঞ্চন লাভ। • পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱা শাখা সাহিত্য সভাৰ উদ্যোগত অসম সাহিত্য সভাৰ তদানীন্তন সভাপতি নগেন শইকীয়াৰ দ্বাৰা আনুষ্ঠানিকভাৱে '''শোণিত গৌৰৱ'' 'উপাধি প্ৰদান। •অসম চৰকাৰৰ দ্বাৰা ১৭ জানুৱাৰী, ২০০১ চনত শিল্পী বঁটা প্ৰদান। •২০০৩ চনত অসম নাট্য সন্মিলনৰ নলবাৰী অধিবেশনত সুধাকন্ঠ ড°ভূপেন হাজৰিকাৰ দ্বাৰা বিশেষ সম্বৰ্ধনা। •গুৱাহাটীৰ জ্যোতিৰূপাৰ বঁটা আৰু বিশেষ সম্বৰ্ধনা। • নাট্যক্ষেত্ৰলৈ আগবঢ়োৱা জীৱনজোৰা অৱদানৰ বাবে মুনলাইট মিডিয়া বঁটা ৯৮। • অৱদান সাংস্কৃতিক গোষ্ঠী,তেজপুৰৰ দ্বাৰা 'নাট্যসম্ৰাট' উপাধি প্ৰদান।সাহিত্য সভাৰ দ্বাৰা স্বীকৃত। •পুৰণি গুদাম,নগাঁ‌ৱৰ জাতীয় নাট্য সংগ্ৰহালয়ৰ দ্বাৰা 'নাট্যজ্যোতি' উপাধি প্ৰদান। •দৈনিক অগ্ৰদূত কাকতগোষ্ঠীয়ে ২৮ জুন, ২০০৭ চনত তেজপুৰ চহৰত মৰণোত্তৰভাৱে প্ৰফুল্ল বৰালৈ আগবঢ়ায় বঁটা আৰু সম্বৰ্ধনা। == তথ্য সংগ্ৰহ == {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:নাট্যকাৰ]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া নাট্যকাৰ]] r6m68lw0t9bp2pxkzj39nnjzbvsxboi 10 136796 616766 615625 2026-07-11T15:39:21Z হানিফ আলী 19725 বানান 616766 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Assembly constituencies of Assam | state = {{{state|autocollapse}}} | title = [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা|অসমৰ বিধানসভা সমষ্টিসমূহ]] | listclass = hlist | group1 = সমষ্টিসমূহ | list1 = :[[অভয়াপুৰী বিধান সভা সমষ্টি|অভয়াপুৰী]] :[[অভয়াপুৰী দক্ষিণ বিধানসভা সমষ্টি|অভয়াপুৰী দক্ষিণ]] :[[আলগাপুৰ–কাটলিচেৰা বিধানসভা সমষ্টি|আলগাপুৰ–কাটলিচেৰা]] :[[আমৰি বিধানসভা সমষ্টি|আমৰি]] :[[বজালী বিধানসভা সমষ্টি|বজালী]] :[[বাক্সা বিধানসভা সমষ্টি|বাক্সা]] :[[বাওখুংৰি বিধানসভা সমষ্টি|বাওখুংৰি]] :[[বৰচল্লা বিধানসভা সমষ্টি|বৰচল্লা]] :[[বঢ়মপুৰ বিধানসভা সমষ্টি|বঢ়মপুৰ]] :[[বৰক্ষেত্ৰী বিধানসভা সমষ্টি|বৰক্ষেত্ৰী]] :[[বৰপেটা বিধানসভা সমষ্টি|বৰপেটা]] :[[বেহালী বিধানসভা সমষ্টি|বেহালী]] :[[ভেৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি|ভেৰগাঁও]] :[[ভৱনীপুৰ–সৰভোগ বিধানসভা সমষ্টি|ভোৱনীপুৰ–সৰভোগ]] :[[বিহপুৰীয়া বিধানসভা সমষ্টি|বিহপুৰীয়া]] :[[বিজনী বিধানসভা সমষ্টি|বিজনী]] :[[বিলাসীপাৰা বিধানসভা সমষ্টি|বিলাসীপাৰা]] :[[বিন্নাকান্দি বিধানসভা সমষ্টি|বিন্নাকান্দি]] :[[বিৰসিং জৰুৱা বিধানসভা সমষ্টি|বিৰসিং জৰুৱা]] :[[বিশ্বনাথ বিধানসভা সমষ্টি|বিশ্বনাথ]] :[[বোকাজান বিধানসভা সমষ্টি|বোকাজান]] :[[বোকাখাত বিধানসভা সমষ্টি|বোকাখাত]] :[[বকো-ছয়গাঁও বিধানসভা সমষ্টি|বকো–চায়গাঁও]] :[[বঙাইগাঁও বিধানসভা সমষ্টি|বঙাইগাঁও]] :[[বৰখোলা বিধানসভা সমষ্টি|বৰখোলা]] :[[চাবুৱা (বিধানসভা সমষ্টি)|চাবুৱা]] :[[চাবুৱা–লাহোৱাল (বিধানসভা সমষ্টি)|চাবুৱা–লাহোৱাল]] :[[ছমৰীয়া বিধানসভা সমষ্টি|ছমৰীয়া]] :[[চেঙা বিধানসভা সমষ্টি|চেঙা]] :[[দলগাঁও বিধানসভা সমষ্টি|দলগাঁও]] :[[ডিমৌ বিধানসভা সমষ্টি|ডিমৌ]] :[[দেৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি|দেৰগাঁও]] :[[ঢকুৱাখনা বিধানসভা সমষ্টি|ঢকুৱাখনা]] :[[ঢেকীয়াজুলি বিধানসভা সমষ্টি|ঢেঁকীয়াজুলি]] :[[ধেমাজি বিধানসভা সমষ্টি|ধেমাজি]] :[[ধিং বিধানসভা সমষ্টি|ধিং]] :[[ঢোলাই বিধানসভা সমষ্টি|ঢোলাই]] :[[ধুবুৰী বিধান সভা সমষ্টি|ধুবুৰী]] :[[ডিব্ৰুগড় (বিধানসভা সমষ্টি)|ডিব্ৰুগড়]] :[[ডিগবৈ (বিধানসভা সমষ্টি)|ডিগবৈ]] :[[ডিমৰীয়া বিধানসভা সমষ্টি|ডিমৰীয়া]] :[[ডিফু বিধানসভা সমষ্টি|ডিফু]] :[[দিছপুৰ বিধানসভা সমষ্টি|দিছপুৰ]] :[[ডুম ডুমা বিধানসভা সমষ্টি|ডুম ডুমা]] :[[দতমা বিধানসভা সমষ্টি|দতমা]] :[[দুধনৈ বিধানসভা সমষ্টি|দুধনৈ]] :[[দুলিয়াজান (বিধানসভা সমষ্টি)|দুলিয়াজান]] :[[গৌৰীপুৰ বিধানসভা সমষ্টি|গৌৰীপুৰ]] :[[গোৱালপাৰা পূব বিধানসভা সমষ্টি|গোৱালপাৰা পূৱ]] :[[গোৱালপাৰা পশ্চিম বিধানসভা সমষ্টি|গোৱালপাৰা পশ্চিম]] :[[গহপুৰ বিধানসভা সমষ্টি|গহপুৰ]] :[[গোলাঘাট বিধানসভা সমষ্টি|গোলাঘাট]] :[[গোলোকগঞ্জ বিধানসভা সমষ্টি|গোলকগঞ্জ]] :[[গোৰেশ্বৰ বিধানসভা সমষ্টি|গোৰেশ্বৰ]] :[[গোসাইগাঁও বিধানসভা সমষ্টি|গছাইগাঁও]] :[[গুৱাহাটী চেণ্ট্ৰেল বিধানসভা সমষ্টি|গুৱাহাটী কেন্দ্ৰ]] :[[হাফলং বিধানসভা সমষ্টি|হাফলং]] :[[হাইলাকান্দি বিধানসভা সমষ্টি|হাইলাকান্দি]] :[[হাজো-শুৱালকুছি বিধানসভা সমষ্টি|হাজো–শুৱালকুছি]] :[[হোজাই বিধানসভা সমষ্টি|হোজাই]] :[[হাউৰঘাট বিধানসভা সমষ্টি|হাওৰাঘাট]] :[[জাগীৰোড বিধানসভা সমষ্টি|জাগীৰোড]] :[[জলেশ্বৰ (বিধানসভা সমষ্টি)|জলেশ্বৰ]] :[[জালুকবাৰী বিধানসভা সমষ্টি|জালুকবাৰী]] :[[জোনাই বিধানসভা সমষ্টি|জোনাই]] :[[যোৰহাট (বিধানসভা সমষ্টি)|যোৰহাট]] :[[কলিয়াবৰ বিধানসভা সমষ্টি|কলিয়াবৰ]] :[[কমলপুৰ বিধানসভা সমষ্টি|কমলপুৰ]] :[[কৰিমগঞ্জ উত্তৰ বিধানসভা সমষ্টি|কৰিমগঞ্জ উত্তৰ]] :[[কৰিমগঞ্জ দক্ষিণ বিধানসভা সমষ্টি|কৰিমগঞ্জ দক্ষিণ]] :[[কাটিগড়া বিধানসভা সমষ্টি|কাটিগড়া]] :[[খোৱাং (বিধানসভা সমষ্টি)|খোৱাং]] :[[খুমটাই বিধানসভা সমষ্টি|খুমটাই]] :[[কোকৰাঝাৰ বিধানসভা সমষ্টি|কোকৰাঝাৰ]] :[[লাহৰিঘাট বিধানসভা সমষ্টি|লাহৰীঘাট]] :[[লাহোৱাল (বিধানসভা সমষ্টি)|লাহোৱাল]] :[[লখিমপুৰ, অসম বিধানসভা সমষ্টি|লখিমপুৰ]] :[[লক্ষ্মীপুৰ বিধানসভা সমষ্টি|লক্ষ্মীপুৰ]] :[[লামডিং বিধানসভা সমষ্টি|লামডিং]] :[[মাহমৰা (বিধানসভা সমষ্টি)|মাহমোৰা]] :[[মাজবাট বিধানসভা সমষ্টি|মাজবাট]] :[[মাজুলী (বিধানসভা সমষ্টি)|মাজুলী]] :[[মাকুম (বিধানসভা সমষ্টি)|মাকুম]] :[[মানাহ বিধানসভা সমষ্টি|মানাহ]] :[[মন্দিয়া বিধানসভা সমষ্টি|মন্দিয়া]] :[[মঙলদৈ বিধানসভা সমষ্টি|মঙলদৈ]] :[[মানকাচৰ বিধান সভা সমষ্টি|মানকাচৰ]] :[[মাৰ্ঘেৰিটা (বিধানসভা সমষ্টি)|মাৰ্ঘেৰিটা]] :[[মৰিয়নী (বিধানসভা সমষ্টি)|মৰিয়ানী]] :[[মৰিগাঁও বিধানসভা সমষ্টি|মৰিগাঁও]] :[[নদৌৰ বিধানসভা সমষ্টি|নদৌৰ]] :[[নগাঁও–বটদ্ৰৱা বিধানসভা সমষ্টি|নগাঁও–বটদ্ৰৱা]] :[[নাহৰকটীয়া (বিধানসভা সমষ্টি)|নাহৰকটীয়া]] :[[নলবাৰী বিধানসভা সমষ্টি|নলবাৰী]] :[[নাওবৈচা বিধানসভা সমষ্টি|নাওবৈচা]] :[[নাজিৰা বিধানসভা সমষ্টি|নাজিৰা]] :[[নিউ গুৱাহাটী বিধানসভা সমষ্টি|নিউ গুৱাহাটী]] :[[পাকাবেতবাৰী বিধানসভা সমষ্টি|পাকাবেতবাৰী]] :[[পলাশবাৰী বিধানসভা সমষ্টি|পালাশবাৰী]] :[[পৰ্বতঝোৰা বিধানসভা সমষ্টি|পৰ্বতঝোৰা]] :[[পাথাৰকান্দি (বিধানসভা সমষ্টি)|পাথাৰকান্দি]] :[[ৰহা বিধানসভা সমষ্টি|ৰহা]] :[[ৰাম কৃষ্ণ নগৰ বিধানসভা সমষ্টি|ৰাম কৃষ্ণ নগৰ]] :[[ৰাতাবাৰী (বিধানসভা সমষ্টি)|ৰাতাবাৰী]] :[[ৰঙাপাৰা বিধানসভা সমষ্টি|ৰঙাপাৰা]] :[[ৰঙিয়া (বিধানসভা সমষ্টি)|ৰঙিয়া]] :[[ৰংখাং বিধানসভা সমষ্টি|ৰংখাং]] :[[ৰংগোনাদী বিধানসভা সমষ্টি|ৰংগোনাদী]] :[[ৰূপহীহাট বিধানসভা সমষ্টি|ৰূপহীহাট]] :[[সদিয়া বিধানসভা সমষ্টি|সদিয়া]] :[[চামগুৰি বিধানসভা সমষ্টি|চামগুৰি]] :[[সৰুপথাৰ বিধানসভা সমষ্টি|সৰুপথাৰ]] :[[শিৱসাগৰ (বিধানসভা সমষ্টি)|শিৱসাগৰ]] :[[চিদলী-চিৰাং বিধানসভা সমষ্টি|চিদলী–চিৰাং]] :[[সিলচৰ বিধানসভা সমষ্টি|শিলচৰ]] :[[ছিপাঝাৰ বিধানসভা সমষ্টি|ছিপাঝাৰ]] :[[চিছিবৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি|চিছিবৰগাঁও]] :[[সোনাই বিধানসভা সমষ্টি|সোনাই]] :[[সোনাৰী বিধানসভা সমষ্টি|সোনাৰী]] :[[সৃজনগ্ৰাম বিধানসভা সমষ্টি|সৃজনগ্ৰাম]] :[[তামোলপুৰ বিধানসভা সমষ্টি|তামোলপুৰ]] :[[টংলা বিধানসভা সমষ্টি|টংলা]] :[[টীয়ক (বিধানসভা সমষ্টি)|টীয়ক]] :[[তেজপুৰ বিধানসভা সমষ্টি|তেজপুৰ]] :[[টিহু বিধানসভা সমষ্টি|টিহু]] :[[টিংখং (বিধানসভা সমষ্টি)|টিংখং]] :[[তিনিচুকীয়া (বিধানসভা সমষ্টি)|তিনচুকীয়া]] :[[তিতাবৰ (বিধানসভা সমষ্টি)|তিতাবৰ]] :[[ওদালগুৰি বিধানসভা সমষ্টি|উদালগুৰি]] :[[উধৰবন্দ বিধানসভা সমষ্টি|উধৰবন্দ]] |group2= সম্পৰ্কীয় বিষয় |list2= * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] * [[অসমৰ ৰাজনীতি]] }}<noinclude> {{Documentation|content= {{Align|right|{{Check completeness of transclusions}}}} {{collapsible option}} }} [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টি]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতি]] </noinclude> ldtwyb32m828vnkf40ttceyskzxpcdp 0 137066 616808 612409 2026-07-12T02:32:14Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616808 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = সাহাৰ আজদমসানি | image = Sahar.Ajdamsani.jpg | caption = | birth_date = {{Birth date and age|df=y|1996|3|26}} | birth_place = [[তেহৰান]], [[ইৰান]] | origin = ইৰান | occupation = গায়িকা, সুৰকাৰ, কবি, গীতিকাৰ, লেখিকা, ফটোগ্ৰাফাৰ }} '''সাহাৰ আজদমসানি''' ([[ফাৰ্চী]]:سحر اژدم ثانی; জন্ম ২৬ মাৰ্চ ১৯৯৬) হৈছে এগৰাকী ইৰানী গায়িকা, সুৰকাৰ, কবি, গীতিকাৰ, লেখিকা আৰু ফটোগ্ৰাফাৰ।<ref>{{Cite web|date=2019-08-23|title=Famous Iranian Poet, Singer, Photographer and Writer – Sahar Ajdamsani|url=https://enewspaper.com.pk|access-date=2022-01-16|website=Enewspaper.com.pk|language=en-US}}</ref> == জীৱনী == সাহাৰে আঠ বছৰ বয়সৰপৰাই কবিতা লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|last=Longawa|first=Joanna|date=2019-03-26|title=Presentation of the Book "5th Chapter of Earth in Iran" in Tehran Book|url=https://www.jlinterviews.com/sahar-ajdamsani/|access-date=2022-01-16|website=JL Interviews|language=en-GB}}</ref> তেওঁ ফাৰ্চী, ইংৰাজী আৰু জাৰ্মান ভাষাত কবিতা ৰচনা কৰিছে।<ref>{{cite news|url=https://musicefars.ir/sahar-ajdamsani/|title=Interview with Sahar Ajdamsani|publisher=Musicefars(Iran)|access-date=2026-05-26|archivedate=2021-10-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211021201128/https://musicefars.ir/sahar-ajdamsani/|deadurl=yes}}</ref>‍ তেওঁৰ সৃষ্টিৰাজিৰ মূল বিষয়-বস্তু হৈছে বিশ্ব শান্তি, মহিলাৰ অধিকাৰ ৰক্ষা, দয়া আৰু মানৱতা। নিজৰ শিল্পকৰ্মৰ জৰিয়তে নাৰী অধিকাৰ আৰু মানৱাধিকাৰ সুৰক্ষা কৰাৰ লগতে শান্তি, মানৱতা, সমতা আৰু দয়াৰ প্ৰসাৰ ঘটোৱা এগৰাকী শিল্পী হিচাপে তেওঁ পৰিচিত।<ref>{{cite news|url=https://www.ceo-latam.com/ceo-life/arte-cultura/mi-grito-libertad/|title=my call for freedom|publisher=Ceo Latam(Brazil)|archive-date=7 May 2021|access-date=19 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20210507015141/https://www.ceo-latam.com/ceo-life/arte-cultura/mi-grito-libertad/|url-status=dead|archivedate=7 May 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210507015141/https://www.ceo-latam.com/ceo-life/arte-cultura/mi-grito-libertad/|deadurl=yes}}</ref> তেওঁ সেইসকল কমসংখ্যক ইৰানী শিল্পীৰ ভিতৰত এজন যাৰ শিল্পকৰ্মৰ বিষয়ে বহু দেশে লিখা-লেখি কৰিছে।<ref>{{cite news|url=http://niuzy-france.com/mag/2019/07/09/niuzy-la-serie-iranienne-2-une-poetesse-et-photographe-sahar-ajdamsani/|title=Iranian story, interview with poet & photographer Sahar Ajdamsani|publisher=Niuzy France|archive-date=23 July 2021|access-date=19 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20210723160402/http://niuzy-france.com/mag/2019/07/09/niuzy-la-serie-iranienne-2-une-poetesse-et-photographe-sahar-ajdamsani/|url-status=dead|archivedate=23 July 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210723160402/http://niuzy-france.com/mag/2019/07/09/niuzy-la-serie-iranienne-2-une-poetesse-et-photographe-sahar-ajdamsani/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://parma.repubblica.it/cronaca/2019/12/09/news/al_museo_cinese_di_parma_arriva_sahar_ajdamsani_artista_e_attivista_iraniana-243043178/|title=Al Museo Cinese di Parma arrives Sahar Ajdamsani, artista e attivista iraniana|date=9 December 2019|website=la Repubblica}}</ref> নাৰী অধিকাৰৰ ওপৰত আধাৰিত তেওঁৰ ''চেনচৰশ্বিপ'' কবিতাটোৰ বাবে ৱাইল্ড চাউণ্ড কবিতা মহোৎসৱত বঁটা লাভ কৰা তেওঁ প্ৰথমগৰাকী ইৰানী নাগৰিক।<ref>{{Cite web|date=October 18, 2019|title=Tête-à-Tête with Sahar Ajdamsani: Iran's emerging singer, writer and activist|url=https://www.ravimagazine.com/tete-a-tete-with-sahar-ajdamsani-irans-emerging-singer-writer-and-activist/|access-date=2022-01-16|website=Ravi Magazine|language=en-GB}}</ref> সাহাৰক ইৰানত গ্ল’বেল ফটোগ্ৰাফিক ইউনিয়নৰ প্ৰতিনিধি হিচাপেও নিৰ্বাচিত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web|last=|date=2019-10-30|title=Iran's female photographer becomes representative of GPU|url=https://en.irna.ir/news/83535919/Iran-s-female-photographer-becomes-representative-of-GPU|access-date=2022-01-16|website=IRNA English|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://gitionline.ir/fa/news/29419|title=سحر اژدم‌ثانی به عنوان نماینده اتحادیه جهانی عکاسی در ایران معرفی‌ شد|date=8 August 1398|website=fa}}{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> যদিও ইৰানত মহিলাৰ বাবে সংগীত নিষিদ্ধ আৰু বাৰণ কৰা হৈছে, তথাপি তেওঁ বহু দেশত বহুতো সংগীতানুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰিছে। ইৰানত মহিলাৰ ওপৰত থকা বহু সীমাবদ্ধতাৰ সত্ত্বেও তেওঁ সফলতা অৰ্জন কৰিছে আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত স্বীকৃতি লাভ কৰিছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.metooo.it/e/sahar-ajdamsani-dreamy-world|title=Sahar Ajdamsani Biglietti, 20/dic/2019 20:00:00 | Metooo|website=www.metooo.it}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.napolitoday.it/eventi/sacro-sud-anime-salve-concerti-programma.html|title=Sacro Sud - Anime Salve 2.0: torna il festival diretto da Enzo Avitabile|website=NapoliToday}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.12tvparma.it/Video/tg-parma---telegiornale/a-parma-il-dreamy-world-dell-attivista-sahar-ajdam|title=TV Parma - A PARMA IL DREAMY WORLD DELL'ATTIVISTA SAHAR AJDAMSANI|website=www.12tvparma.it|access-date=1 January 2020|archive-date=1 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200101090156/http://www.12tvparma.it/Video/tg-parma---telegiornale/a-parma-il-dreamy-world-dell-attivista-sahar-ajdam|url-status=dead|archivedate=1 January 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200101090156/http://www.12tvparma.it/Video/tg-parma---telegiornale/a-parma-il-dreamy-world-dell-attivista-sahar-ajdam|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://skylight.gr/index.php/2019/10/18/sahar-ajdamsani-a-talented-iranian-artist/|title=SAHAR AJDAMSANI – A Talented Iranian Artist – Skylight Webzine}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://museocineseparma.org/it/news/254-sahar-ajdamsani-dreamy-world|title=Sahar Ajdamsani "Dreamy World"|website=museocineseparma.org}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.welltribune.it/2019/11/28/a-parma-arriva-sahar-ajdamsani-artista-e-attivista-iraniana/|title=A Parma arriva Sahar Ajdamsani, artista e attivista iraniana|first=redazione|last=WellTribune|date=28 November 2019|access-date=26 May 2026|archivedate=1 November 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201101020636/https://www.welltribune.it/2019/11/28/a-parma-arriva-sahar-ajdamsani-artista-e-attivista-iraniana/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://allevents.in/parma/sahar-ajdamsani-dreamy-world/200018419487450|title=Sahar Ajdamsani Dreamy world|website=allevents.in}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.msn.com/it-it/notizie/italia/al-museo-cinese-di-parma-arriva-sahar-ajdamsani-artista-e-attivista-iraniana/ar-BBY0gnq|title=Al Museo Cinese di Parma arriva Sahar Ajdamsani, artista e attivista iraniana|website=www.msn.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.isoradio.rai.it/dl/portaleRadio/media/ContentItem-82c824ec-0908-490f-bbcd-8bbf57ad501a.html|title=Giovanni Amighetti - Sahar Ajdamsani al Museo Cinese di Parma|website=Rai}}</ref> তেওঁৰ কবিতাসমূহ বহু ভাষালৈ অনূদিত হৈছে আৰু বহু দেশত প্ৰকাশ পাইছে। ইয়াৰ উপৰি বহু দেশৰ কবিতা মহোৎসবলৈকো তেওঁ আমন্ত্ৰিত হৈছে।<ref>{{Cite web|url=https://atunispoetry.com/2021/08/21/sahar-ajdamsani-iran/|title=Sahar Ajdamsani (Iran)|date=21 August 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.litterateurrw.com/magazines/june_2021/files/basic-html/page25.html|title=Page 25 - June 2021 Litterateur|website=www.litterateurrw.com|access-date=23 August 2021|archive-date=25 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211025235948/https://www.litterateurrw.com/magazines/june_2021/files/basic-html/page25.html|url-status=dead|archivedate=25 October 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211025235948/https://www.litterateurrw.com/magazines/june_2021/files/basic-html/page25.html|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.festivaldepoesiademedellin.org/es/Festival/31/SaharAjdamsani/|title=Sahar Ajdamsani (Irán)|website=www.festivaldepoesiademedellin.org}}</ref> == বঁটা আৰু সন্মান == * ৱাইল্ডসাউণ্ড কবিতা মহোৎসৱ, নিউয়ৰ্ক, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ, ২০১৯<ref>{{cite news|url=https://festivalforpoetry.com/2019/04/06/read-the-top-poems-from-april-2019/|title=top poems|publisher=poetry festival}}</ref><ref>{{cite news|url=https://sevenartnews.com/|title=Sahar Ajdamsani winner of the poetry festival in New York|publisher=seven art news(Iran)|access-date=2026-05-26|archivedate=2025-07-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250703200051/https://sevenartnews.com/|deadurl=yes}}</ref> * ব্লেক এণ্ড হোৱাইট ফটোগ্ৰাফী মহোৎসৱ, এথেন্স, গ্ৰীচ, ২০১৯<ref>{{cite news|url=https://www.blankwallgallery.com/sahar-ajdamsani-iran/|title=Sahar Ajdamsani Iran|publisher=Blank Wall Gallery}}</ref><ref>{{cite news|url=https://honaronline.ir/|title=Iranian photographer winner of the photography award in Greece|publisher=honar online(Iran)|access-date=2026-05-26|archivedate=2023-08-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230809200318/https://www.honaronline.ir/|deadurl=yes}}</ref> * ৮ম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় এথেন্স কবিতা মহোৎসৱৰ শ্ৰেষ্ঠ কবি, এথেন্স, গ্ৰীচ, ২০১৯ <ref>{{Cite web|url=https://theinstitute.info/?p=4185|title=8th International Video Poetry Festival | 13-14 December 2019 - Theatre Empros|date=30 November 2019|website=Ινστιτούτο [Πειραματικών Τεχνών]}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://banifilm.ir|title=شاعر ایرانی برنده جشنواره بین‌المللی شعر یونان|date=8 January 2020|website=بانی فیلم}}{{Dead link|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.ibna.ir/en/doc/tolidi/285868/iranian-poetess-tops-international-athens-poetry-festival|title=IBNA - Iranian poetess tops International Athens Poetry Festival|date=11 January 2020|website=Iran's Book News Agency (IBNA)|access-date=13 January 2020|archive-date=22 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200122100710/http://www.ibna.ir/en/doc/tolidi/285868/iranian-poetess-tops-international-athens-poetry-festival|url-status=dead|archivedate=22 January 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200122100710/http://www.ibna.ir/en/doc/tolidi/285868/iranian-poetess-tops-international-athens-poetry-festival|deadurl=yes}}</ref> * ১০ম ৱমেন স্ক্ৰীম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কবিতা মহোৎসৱ, মেক্সিকো, ২০২০ <ref>{{Cite web|url=http://www.womanscreamfestival.com/2020/03/woman-scream-call-for-submission.html|title=Woman Scream Call For Submission Selection|access-date=2026-05-26|archivedate=2026-05-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260526113757/http://www.womanscreamfestival.com/2020/03/woman-scream-call-for-submission.html|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.womanscreamfestival.com/2020/03/woman-scream-anthology.html?m=1|title=Woman Scream Anthology|access-date=2026-05-26|archivedate=2026-05-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260526113759/http://www.womanscreamfestival.com/2020/03/woman-scream-anthology.html%3Fm%3D1|deadurl=yes}}</ref> == গ্ৰন্থসমূহ == * ''৫থ চিজন অৱ দি আৰ্থ'', ২০১৮ (কবিতা পুথি)<ref>{{cite news|url=http://ibna.irিস%D8%B1%D9%88%D8%AF%D9%87-%D8%B3%D8%AD%D8%B1-%D8%A7%DA%98%D8%AF%D9%85-%D8%AB%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B4%D8%AF|title=Sahar Ajdamsani presented her poetry book 5th season of the earth|publisher=Iran book news agency}}</ref> * ''আই ফ্লেউ টু দ্য মুন'', ২০১৯ (কবিতা পুথি)<ref>{{cite news|url=http://www.ibna.ir/fa/doc/naghli/267575/رونمایی-مجموعه-اشعار-فصل-پنجم-زمین-باغ-کتاب|title=Presentation of I flew to the moon poetry book of Sahar Ajdamsani|publisher=Iran book news agency}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *{{instagram|id=saharajdamsani}} [[শ্ৰেণী:ইৰানৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:গায়িকা]] [[শ্ৰেণী:সুৰকাৰ]] [[শ্ৰেণী:কবি]] [[শ্ৰেণী:গীতিকাৰ]] [[শ্ৰেণী:লেখিকা]] [[শ্ৰেণী:ফটোগ্ৰাফাৰ]] 3lwry4ayoejqyst9sxwqysgqt4brdqn 0 137179 616825 609863 2026-07-12T07:02:36Z Kurcke 49380 File:Coat of arms of Quebec (without crown).svg 616825 wikitext text/x-wiki {{Infobox province or territory of Canada |name=কেবেক |settlement_type=[[কানাডাৰ প্ৰদেশ আৰু ভূখণ্ড সমূহ|প্ৰদেশ]] |native_name={{nobold|{{native name|fr|Québec}}}} |Label_map=yes |image_map=Quebec in Canada 2.svg |motto={{native phrase|fr|Je me souviens}}<br/>{{transliteration|fr|জ্য ম্য ছুৱিয়াঁ}}<br />‘মই মনত ৰাখোঁ’ |image_shield=File:Coat of arms of Quebec (without crown).svg |image_flag=Flag of Quebec.svg |Former=Canada East |AdmittanceDate=১ জুলাই ১৮৬৭ |AdmittanceOrder=১ম, [[নিউ ব্ৰুন্সৱিক]], [[ন'ৱা স্ক'শ্বিয়া]], [[অণ্টাৰিঅ’]]ৰ সৈতে |largest_metro=[[বৃহত্তৰ মণ্ট্ৰিয়ল]] |largest_city=[[মণ্ট্ৰিয়ল]] |capital=[[কেবেক চহৰ]] |PremierParty=[[Coalition Avenir Quebec|CAQ]] |Premier=[[ক্ৰিস্তিন ফ্ৰেশ্বেৎ]] |government_type=সংসদীয় [[সাংবিধানিক ৰাজতন্ত্ৰ]] |Viceroy=[[মানঁ জানৎ]] |ViceroyType=[[Lieutenant Governor of Quebec|লেফটেনেণ্ট গৱৰ্ণৰ]] |Legislature=কেবেক জাতীয় সভা |SenateSeats=24 |HouseSeats=78 |PercentWater=11.5 |area_water_km2=176928 |area_land_km2=1365129 |area_total_km2=1542057 |area_rank=২য় |population_rank=[[Population of Canada by province and territory|২য়]] |pop_est_as_of=২০২৫ Q4 |population_est=9058089 |population_as_of=[[2021 Canadian census|২০২১]] |population_total=8501840 |Density_km2=6.5 |population_demonym=ইংৰাজীত: ক্যুবেকার<br />ফৰাচীত: [[কেবেকোৱা জাতি|কেবেকোৱা]] (পুৰুষ), কেবেকোৱাজ (মহিলা) |official_lang=[[ফৰাচী ভাষা|ফৰাচী]] |GDP_per_capita_rank=৯ম |GDP_per_capita=C$63,651 |GDP_rank=২য় |GDP_year=2022 |GDP_total=C$552.737 বিলিয়ন |HDI_year=2023 |HDI=0.945—<span style="color:#090">অত্যন্ত উচ্চ</span> |HDI_rank=[[List of Canadian provinces and territories by Human Development Index|২য়]] |utc_offset1=−05:00 |timezone1=[[Eastern Time Zone]] |utc_offset1_DST=−04:00 |PostalAbbreviation=QC |flower=[[Iris versicolor|Blue flag iris]] |tree=[[Betula alleghaniensis|Yellow birch]] |bird=[[Snowy owl]] |website={{URL|https://www.quebec.ca/|quebec.ca}} }} '''কেবেক''' ({{Langx|fr|Québec}}, {{IPA|fr|kebɛk|pron|FR-Québec.ogg}};{{efn|{{IPA|fr|kebɛk|FR-Québec.ogg}}<ref name="EFname2">According to the [[Government of Canada|Canadian government]], {{lang|fr|Québec}} (with the [[acute accent]]) is the official name in [[Canadian French]] and ''Quebec'' (without the accent) is the province's official name in [[Canadian English]] {{cite web|url=http://www.nrcan.gc.ca/earth-sciences/geography/place-names/useful-material-translators/9232|title=Geographical Names of pan-Canadian significance|archive-url=https://web.archive.org/web/20150918231551/https://www.nrcan.gc.ca/earth-sciences/geography/place-names/useful-material-translators/9232|archive-date=September 18, 2015|publisher=Natural Resources Canada|access-date=May 29, 2026|archivedate=September 18, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150918231551/https://www.nrcan.gc.ca/earth-sciences/geography/place-names/useful-material-translators/9232|deadurl=yes}}</ref>}} {{Langx|en|Quebec}}){{efn|ইংৰাজী উচ্চাৰণ বৈচিত্ৰ্য:<!-- The EPD citation also applies to the pronunciations outside this footnote --> {{IPAc-en|k|(|w|)|ɪ|ˈ|b|ɛ|k}} {{respell|k(w)ih|BEK}}, {{IPAc-en|k|ɛ|'|b|ɛ|k}} {{respell|keh|BEK}}, {{IPAc-en|k|eɪ|ˈ|b|ɛ|k}} {{respell|kay|BEK}};<ref>{{cite book |editor1-last=Barber |editor1-first=Katherine |title=The Canadian Oxford Dictionary |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-1954-1816-3 |url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780195418163.001.0001/m_en_ca0056346 |chapter=Quebec|year=2004}}</ref><ref>{{Cite EPD|18|Quebec}}</ref>}} [[কানাডা]]ৰ [[List of Canadian provinces and territories by area|আয়তনৰ ভিত্তিত সৰ্ববৃহৎ প্ৰদেশ]]। [[Central Canada]]ত অৱস্থিত এই প্ৰদেশটো দেশখনৰ একমাত্ৰ [[French in Canada|ফৰাচীভাষী সংখ্যাগৰিষ্ঠ]] প্ৰদেশ, য’ত [[Quebec French|কেবেক ফৰাচী]] ভাষাভাষী লোকসকল বাস কৰে। ইয়াৰ পশ্চিমে [[Ontario]], উত্তৰ-পূবে [[Newfoundland and Labrador]], দক্ষিণ-পূবে [[New Brunswick]], আৰু [[নুনাৱুত]] অঞ্চলৰ সৈতে উপকূলীয় সীমা আছে। দক্ষিণে ইয়াৰ [[United States]]ৰ সৈতে সীমান্ত আছে। কেবেকৰ জনসংখ্যা প্ৰায় আঠ মিলিয়ন, যাৰ ফলত ই [[Population of Canada by province and territory|কানাডাৰ দ্বিতীয় সৰ্বাধিক জনবহুল প্ৰদেশ]], কেৱল [[Ontario]]ৰ পিছত। ১৫৩৪ চনৰ পৰা ১৭৬৩ চনলৈকে বৰ্তমানৰ কেবেক অঞ্চলটো [[List of French possessions and colonies|ফৰাচী উপনিবেশ]] [[Canada (New France)|কানাডা]] হিচাপে পৰিচিত আছিল আৰু [[New France]]ৰ আটাইতকৈ উন্নত উপনিবেশ আছিল। [[Seven Years' War]]ৰ পিছত কানাডা [[Territorial evolution of the British Empire#List of territories that were once a part of the British Empire|ব্ৰিটিছ উপনিবেশ]]ত পৰিণত হয়—প্ৰথমে [[Province of Quebec (1763–1791)|Province of Quebec]] (১৭৬৩–১৭৯১), তাৰ পিছত [[Lower Canada]] (১৭৯১–১৮৪১), আৰু শেষত [[Province of Canada]] (১৮৪১–১৮৬৭)-ৰ অংশ হয়। ১৮৬৭ চনত ই [[Canadian Confederation|কনফেডাৰেচন]]ৰ অংশ হিচাপে Ontario, [[Nova Scotia]], আৰু New Brunswick-ৰ সৈতে যুক্ত হয়। [[Grande Noirceur|১৯৬০-ৰ দশকৰ আৰম্ভণিলৈকে]] [[Catholic Church in Canada|কেথলিক মণ্ডলীয়ে]] কেবেকৰ সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। কিন্তু ১৯৬০-ৰ পৰা ১৯৮০-ৰ দশকৰ [[Quiet Revolution]]-এ {{lang|fr|[[État québécois|l'État québécois]]}}-ত [[Government of Quebec|কেবেক চৰকাৰ]]ৰ ভূমিকা বৃদ্ধি কৰে। [[Government of Quebec|কেবেক চৰকাৰ]]ে [[Westminster system]]ৰ অধীনত কাৰ্য চলায় আৰু ই একাধাৰে [[liberal democracy]] আৰু [[constitutional monarchy]]। [[Premier of Quebec]] হৈছে চৰকাৰৰ মুৰব্বী। [[Quebec sovereignty movement|স্বাধীনতা বিষয়ক বিতৰ্ক]]সমূহে [[Quebec politics]]ত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰি আহিছে। কেবেক সমাজৰ [[Social order|সামাজিক সংহতি]] আৰু [[Distinct society|স্বকীয়তা]] তিনিখন বিশেষ [[Statutory law|আইনী নথি]]ৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি গঢ় লৈ উঠিছে: ''[[Quebec Charter of Human Rights and Freedoms]]'', ''[[Charter of the French Language]]'', আৰু ''[[Civil Code of Quebec]]''। তদুপৰি, কানাডাৰ আন অংশত য’ত কেৱল [[Common law|কমন ল’]] ব্যৱস্থা ব্যৱহাৰ কৰা হয়, [[Quebec law|কেবেকৰ আইন]] মিশ্ৰ পদ্ধতিৰ: [[private law]] [[Civil law (legal system)|চিভিল ল’]]ৰ অধীনত, আৰু [[public law]] [[Common law|কমন ল’]]ৰ অধীনত পৰিচালিত হয়। [[economy of Quebec|কেবেকৰ অৰ্থনীতি]] মূলতঃ বৃহৎ সেৱা খণ্ড আৰু বহুমুখী শিল্প খণ্ডৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। ৰপ্তানিৰ ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ মুখ্য উদ্যোগসমূহ হ’ল [[aeronautics]], [[Hydro-Québec|জলবিদ্যুৎ]], খনিজ, [[Pharmaceutical industry|ঔষধ উদ্যোগ]], এলুমিনিয়াম, কাঠ আৰু কাগজ। কেবেক [[maple syrup]] উৎপাদনৰ বাবে, [[Comedy in Quebec|ইয়াৰ কমেডি]], আৰু [[Ice hockey|হকী]]ক [[Ice hockey in Canada|কানাডাৰ অন্যতম জনপ্ৰিয় খেল]] হিচাপে গঢ়ি তোলাৰ বাবে সুপৰিচিত। ইয়াৰ স্বতন্ত্ৰ [[Culture of Quebec|সংস্কৃতি]]ৰ বাবেও ই বিখ্যাত; প্ৰদেশটোৱে [[Quebec literature|সাহিত্য]], [[Music of Quebec|সঙ্গীত]], [[Cinema of Quebec|চলচ্চিত্ৰ]], [[List of French-language Canadian television series|টিভি অনুষ্ঠান]], [[List of festivals in Quebec|উৎসৱ]] আদি উৎপাদন কৰে। == টোকা == {{Notelist}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} e9k3n0w63o0bjds6877prlc5k4579iu 2 137264 616842 615936 2026-07-12T07:40:37Z ManjurKhan 18997 /* সৃষ্টি কৰা পৃষ্ঠাবোৰ */ 616842 wikitext text/x-wiki {{Infobox user <!-- INFOBOX FORMATTING --------> | abovecolor = #CCCCFF | color = #87CEEB | fontcolor = | abovefontcolor = #000000 | headerfontcolor = | tablecolor = #FFFFFF <!-- LEAD INFORMATION ----------> | title = মনজুৰ আলম খান | status = | image = | image_size = 250px | image_caption = Rangpo, Sikkim | image_width = | name = মনজুৰ আলম খান | birthname = | real_name = | gender = | languages = | birthdate = {{birth date and age|df=yes|2001|10|18}} | birthplace = | location = | country = ভাৰত | timezone = | current_time = [[গ্ৰীনউইছ মান সময়+০৫:৩০]] | nationality = [[ভাৰতীয়]] | marital status = | spouse = | girlfriend = | boyfriend = | children = | siblings = | pets = | occupation = | employer = | education = | primaryschool = | intschool = | highschool = | college = | university = | classes = | hobbies = | religion = [[ইছলাম]] | politics = | aliases = | phonemodel = | movies = | shows = | books = Tunga Bhadrar Tire | interests = | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | blog = <!-- {{URL|example.com}} --> | email = mrmanjur552@gmail.com | icq = | aim = | gtalk = | jabber = | skype = | msn = | yahoo = | mac = | irc = | facebook = | google+ = | instagram = | linkedin = | pinterest = | twitter = | youtube = | joined_date = | first_edit = | edit_count = | permissions = | signature = }} [[অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া]]ৰ মোৰ সদস্যপৃষ্ঠালৈ আপোনাক স্বাগতম। ==সৃষ্টি কৰা পৃষ্ঠাবোৰ== <div style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> # [[নন্দীগ্ৰাম বিধানসভা সমষ্টি]] # [[মন্দিয়া বিধানসভা সমষ্টি]] # [[শ্বেৰমান আলী আহমেদ]] # [[গোসাইগাঁও বিধানসভা সমষ্টি]] # [[দতমা বিধানসভা সমষ্টি]] # [[কোকৰাঝাৰ বিধানসভা সমষ্টি]] # [[বাওখুংৰি বিধানসভা সমষ্টি]] # [[পৰ্বতঝোৰা বিধানসভা সমষ্টি]] # [[বিধানসভাৰ সদস্য (ভাৰত)]] # [[গোলোকগঞ্জ বিধানসভা সমষ্টি]] # [[গৌৰীপুৰ বিধানসভা সমষ্টি]] # [[বিলাসীপাৰা বিধানসভা সমষ্টি]] # [[গোৱালপাৰা পশ্চিম বিধানসভা সমষ্টি]] # [[গোৱালপাৰা পূব বিধানসভা সমষ্টি]] # [[দুধনৈ বিধানসভা সমষ্টি]] # [[চিদলী-চিৰাং বিধানসভা সমষ্টি]] # [[বিজনী বিধানসভা সমষ্টি]] # [[সংসদ সদস্য, লোকসভা]] # [[ভৱনীপুৰ–সৰভোগ বিধানসভা সমষ্টি]] # [[চেঙা বিধানসভা সমষ্টি]] # [[বৰপেটা বিধানসভা সমষ্টি]] # [[পাকাবেতবাৰী বিধানসভা সমষ্টি]] # [[ছমৰীয়া বিধানসভা সমষ্টি]] # [[বকো-ছয়গাঁও বিধানসভা সমষ্টি]] # [[অষ্টাদশ লোকসভা]] # [[পলাশবাৰী বিধানসভা সমষ্টি]] # [[হাজো-শুৱালকুছি বিধানসভা সমষ্টি]] # [[কমলপুৰ বিধানসভা সমষ্টি]] # [[দিছপুৰ বিধানসভা সমষ্টি]] # [[ডিমৰীয়া বিধানসভা সমষ্টি]] # [[নিউ গুৱাহাটী বিধানসভা সমষ্টি]] # [[নামনি অসম সংমণ্ডল]] # [[গুৱাহাটী চেণ্ট্ৰেল বিধানসভা সমষ্টি]] # [[বৰক্ষেত্ৰী বিধানসভা সমষ্টি]] # [[নলবাৰী বিধানসভা সমষ্টি]] # [[টিহু বিধানসভা সমষ্টি]] # [[মানাহ বিধানসভা সমষ্টি]] # [[বাক্সা বিধানসভা সমষ্টি]] # [[গোৰেশ্বৰ বিধানসভা সমষ্টি]] # [[ভেৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি]] # [[ওদালগুৰি বিধানসভা সমষ্টি]] # [[মাজবাট বিধানসভা সমষ্টি]] # [[টংলা বিধানসভা সমষ্টি]] # [[ছিপাঝাৰ বিধানসভা সমষ্টি]] # [[মঙলদৈ বিধানসভা সমষ্টি]] # [[দলগাঁও বিধানসভা সমষ্টি]] # [[জাগীৰোড বিধানসভা সমষ্টি]] # [[লাহৰিঘাট বিধানসভা সমষ্টি]] # [[মৰিগাঁও বিধানসভা সমষ্টি]] # [[ধিং বিধানসভা সমষ্টি]] # [[ৰূপহীহাট বিধানসভা সমষ্টি]] # [[কলিয়াবৰ বিধানসভা সমষ্টি]] # [[চামগুৰি বিধানসভা সমষ্টি]] # [[বঢ়মপুৰ বিধানসভা সমষ্টি]] # [[নগাঁও–বটদ্ৰৱা বিধানসভা সমষ্টি]] # [[ৰহা বিধানসভা সমষ্টি]] # [[বিন্নাকান্দি বিধানসভা সমষ্টি]] # [[হোজাই বিধানসভা সমষ্টি]] # [[লামডিং বিধানসভা সমষ্টি]] # [[ঢেকীয়াজুলি বিধানসভা সমষ্টি]] # [[বাঘবৰ বিধানসভা সমষ্টি]] # [[বৰছলা বিধানসভা সমষ্টি]] # [[তেজপুৰ বিধানসভা সমষ্টি]] # [[ৰঙাপাৰা বিধানসভা সমষ্টি]] # [[নদুৱাৰ বিধানসভা সমষ্টি]] # [[বিশ্বনাথ বিধানসভা সমষ্টি]] # [[বিহালী বিধানসভা সমষ্টি]] # [[গহপুৰ বিধানসভা সমষ্টি]] # [[বিহপুৰীয়া বিধানসভা সমষ্টি]] # [[ৰঙানদী বিধানসভা সমষ্টি]] # [[নাওবৈচা বিধানসভা সমষ্টি]] # [[লখিমপুৰ বিধানসভা সমষ্টি]] # [[ঢকুৱাখনা বিধানসভা সমষ্টি]] # [[ধেমাজি বিধানসভা সমষ্টি]] # [[চিচিবৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি]] # [[জোনাই বিধানসভা সমষ্টি]] # [[শদিয়া বিধানসভা সমষ্টি]] # [[ডুমডুমা বিধানসভা সমষ্টি]] # [[সোণাৰি বিধানসভা সমষ্টি]] # [[নাজিৰা বিধানসভা সমষ্টি]] # [[গোলাঘাট বিধানসভা সমষ্টি]] # [[দেৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি]] # [[বোকাখাত বিধানসভা সমষ্টি]] # [[খুমটাই বিধানসভা সমষ্টি]] # [[সৰুপথাৰ বিধানসভা সমষ্টি]] # [[বোকাজান বিধানসভা সমষ্টি]] </div> bl45r5wtthknskxhknkgm18h9lnwzd4 0 137473 616751 616693 2026-07-11T15:07:50Z দিব্য দত্ত 9244 [[Special:Contributions/Mina borthakur|Mina borthakur]] ([[User talk:Mina borthakur|কথা-বতৰা]])ৰ সম্পাদনাসমূহ [[User:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]]য়ে কৰা শেষ সংশোধনলৈ ঘূৰাই নিয়া হৈছে । 613750 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = হৰিচৰণ শইকীয়া | birth_date = c. 1929/1930 | birth_place = [[অসম]], [[ভাৰত]] | occupation = [[সত্ৰীয়া নৃত্য]]ৰ বিশেষজ্ঞ | known_for = [[সত্ৰীয়া নৃত্য]]ৰ প্ৰচাৰ আৰু সংৰক্ষণ | awards = [[পদ্মশ্ৰী]] (২০২৬)<br>[[সংগীত নাটক অকাডেমী বঁটা]] (২০১১) }} '''হৰিচৰণ শইকীয়া''' ({{Lang-en| Haricharan Saikia}}) [[অসম]]ৰ এগৰাকী ভাৰতীয় [[সত্ৰীয়া নৃত্য]] শিল্পী। অসমৰ শাস্ত্ৰীয় নৃত্য সত্ৰীয়াৰ সংৰক্ষণ, অনুশীলন আৰু প্ৰচাৰৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ জীৱনজোৰা অৱদানৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে ২০২৬ চনত তেওঁক ভাৰতৰ চতুৰ্থ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান [[পদ্মশ্ৰী বঁটা]] প্ৰদান কৰা হয়।<ref name="AT1">{{cite news |title=Future of Sattriya in safe hands: Padma Shri awardee Haricharan Saikia |work=The Assam Tribune |url=https://assamtribune.com/future-of-sattriya-in-safe-hands-padma-shri-awardee-haricharan-saikia}}</ref><ref name="AT2">{{cite news |title=Padma Awards 2026: Five from Assam, strong Northeast presence on honours list |work=The Assam Tribune |url=https://assamtribune.com/north-east/padma-awards-2026-five-from-assam-strong-northeast-presence-on-honours-list-1605513}}</ref><ref name="IToday">{{cite news |title=Assam theatre pioneer Nuruddin Ahmed, nine others from Northeast get Padma Shri |work=India Today NE |url=https://www.indiatoday.in/india/story/nuruddin-ahmed-of-assam-nine-others-from-other-northeast-states-named-padma-shri-awardees-2858220-2026-01-27}}</ref><ref>[https://www.etvbharat.com/as/state/padma-shri-award-to-satriya-legend-haricharan-saikia-for-his-life-long-contribution-to-its-promotion-and-expansion-assam-news-ass26012604433 ৯৬ বছৰ বয়সতো সত্ৰীয়া সংস্কৃতিৰ প্ৰসাৰ-প্ৰচাৰত ব্যস্ত পদ্মশ্ৰী হৰিচৰণ শইকীয়া]</ref> ==প্ৰাথমিক জীৱন আৰু প্ৰশিক্ষণ== শইকীয়াই [[মাজুলী]]ৰ পুৰণি [[কমলাবাৰী সত্ৰ]]ত ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল, তাতেই তেওঁ শৈশৱৰ পৰাই প্ৰখ্যাত গুৰু মণিৰাম দত্ত বৰবায়নৰ তত্বাৱধানত সত্ৰীয়া নৃত্য শিকিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল।<ref name="AT1" /> ==কৰ্মজীৱন== শইকীয়াই [[সত্ৰীয়া নৃত্য]]ৰ অনুশীলন, প্ৰচাৰ আৰু শিক্ষাৰ বাবে নিজৰ জীৱন উৎসৰ্গা কৰিছিল।<ref name="AT1" /> অসমৰ লগতে ভাৰতৰ অন্যান্য প্ৰান্তৰ সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানত তেওঁ ব্যাপক পৰিবেশন কৰিছে। কৰ্মজীৱনৰ সময়ছোৱাত তেওঁ [[ভাৰত]]ৰ প্ৰথম প্ৰধানমন্ত্ৰী [[জৱাহৰলাল নেহৰু]]ৰ আগত [[নতুন দিল্লী]]ৰ এক সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানতো অনুষ্ঠান পৰিৱেশন কৰিছিল।<ref name="AT1" /> অসম চৰকাৰে ১৯৯১ চনত তেওঁক “ৰাজ্যিক শিল্পী” হিচাপে স্বীকৃতি দিয়ে, আনহাতে [[কমলাবাৰী সত্ৰ]]ই তেওঁক “বায়ন” উপাধি প্ৰদান কৰিছিল।<ref name="শ১">{{cite web | url=https://www.indiatodayne.in/assam/story/from-majulis-sattras-to-padma-honour-who-is-assams-sattriya-maestro-haricharan-saikia-1393805-2026-05-18#google_vignette | title=From Majuli’s Sattras to Padma honour: Who is Assam’s Sattriya Maestro Haricharan Saikia? | accessdate=19 June 2026}}</ref> ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় নৃত্যৰ ক্ষেত্ৰখনলৈ তেওঁৰ কলাত্মক দক্ষতা আৰু অবিৰত অৱদানৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে ২০১১ চনত তেওঁক [[সংগীত নাটক অকাডেমী বঁটা]]ৰে সন্মানিত হয়।<ref name="AT1" /> বয়স বৃদ্ধি হোৱাৰ পিছতো শইকীয়াই নিজৰ প্ৰতিষ্ঠানত সত্ৰীয়া নৃত্য শিকোৱা আৰু যুৱ শিল্পীসকলক প্ৰশিক্ষণ দিয়াৰ কামত সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত হৈ থাকে।[1] অসমৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ আজীৱন অৱদানৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে তেওঁক [[পদ্মশ্ৰী বঁটা]] প্ৰদান কৰা হয়।<ref name="AT2" /><ref>[https://theprint.in/india/contribution-of-all-padma-awardess-from-assam-inspiring-himanta/2836355/ Contribution of all Padma awardess from Assam inspiring: Himanta]</ref> ==পুৰস্কাৰ আৰু স্বীকৃতি== * [[সংগীত নাটক অকাডেমী বঁটা]] (২০১১)<ref name="AT1" /> * [[পদ্মশ্ৰী বঁটা]] (২০২৬)<ref name="AT2" /><ref name="IToday" /><ref>[https://m.economictimes.com/news/india/padma-awards-2026-announced-full-list-of-padma-vibhushan-padma-bhushan-and-padma-shri-winners/articleshow/127477081.cms Padma Awards 2026 announced: Dharmendra, Rohit Sharma, Uday Kotak among recipients; here’s the full list]</ref> * অসম চৰকাৰৰ “ৰাজ্যিক শিল্পী” (১৯৯১)<ref name="শ১"/> * ৰাশ্বেশ্বৰ শইকীয়া বৰবায়ন বঁটা (২০১৮)<ref name="শ১"/> * গুণনিধি বঁটা (২০২৫)<ref name="শ১"/><ref name="শ২">{{cite web | url=https://www.padmaawards.gov.in/Document/pdf/CitationsForTickets/2026/English/202650.pdf | title=SHRI HARICHARAN SAIKIA - Padma Shri | accessdate=19 June 2026}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী: ভাৰতীয় ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী: অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা আৰু সন্মান]] [[শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী: নৃত্যশিল্পী]] [[শ্ৰেণী: ভাৰতীয় নৃত্যশিল্পী]] qipp9q6nv6mihxqypcectp5zyf5lf49 2 137509 616854 613588 2026-07-12T11:23:34Z Karim Abdul Rehan 45534 /* */ 616854 wikitext text/x-wiki {{AfC topic|other}} <big>Karim Abdul Rehan</big> '''INTRODUCTION''' ''Karim Abdul Rehan (born 16-6-2007) is an Indian student, ethical hacking enthusiast, and emerging computer programmer currently studying in Class 12. Known for his dual focus on competitive academic excellence and advanced technical skills, Karim is preparing for the prestigious Joint Entrance Examination (JEE) at the reputed Ajmal Super 40 coaching institute. A native of Nagaon, Assam, he is also known for his early interest in cybersecurity, coding, and scientific reasoning.'' '''EARLY LIFE AND EDUCATION''' ''Karim Abdul Rehan was born and raised in Nagaon, Assam. He began his formal education at Jawahar Navodaya Vidyalaya, Nagaon, one of India’s elite residential schools for gifted students. He studied a JNV from Class 6 to Class 10 (2019 to 2024), where he developed a strong academic foundation and disciplined work ethic. His interest in science and mathematics became evident early on, and he consistently demonstrated a deep curiosity for understanding concepts rather than memorizing them. Karim's inclination toward logical analysis, reasoning, and applied sciences shaped his future pursuits. Currently, he is enrolled in Ajmal Super 40, a highly competitive coaching program that prepares students from Assam and the Northeast for the IIT-JEE, India’s toughest undergraduate engineering entrance exam. '' '''INTEREST IN PROGRAMMING AND CYBERSECURITY''' "Karim's exposure to ethical hacking began remarkably early — in 2019, while still in Class 6. At a time when most students are exploring the basics of school subjects, he was already experimenting with Linux environments and Android terminals. He started his hacking journey using Termux, a terminal emulator and Linux environment app for Android. With growing interest, he began exploring Kali Linux, Linux command-line tools, and scripting languages, establishing a strong technical base. Karim gradually moved from basic command-line tasks to more structured ethical hacking concepts including: • Network scanning • Vulnerability assessment • Password cracking • Payload generation • Penetration testing (in safe, offline labs) He strictly follows ethical boundaries and uses his skills for education and awareness, inspired by cybersecurity professionals and platforms ." '''COADING EXPERIENCE AND SKILL''' "Karim formally began coding in Class 8 and quickly developed fluency in a wide array of programming and scripting languages. His current technical skillset includes: Python: For automation, backend scripting, and basic AI Java: Object-oriented concepts and app logic HTML & JavaScript: For front-end development and basic dynamic sites Kotlin: Exploring Android development Shell & Bash scripting: For automation and system scripting He writes and edits code using various environments, including: • Python IDEs (Thonny, IDLE, etc.) • Nano Editor and Vim • Termux (for mobile Linux operations) He also creates scripts to support ethical hacking practices and small utilities. Karim has developed multiple projects in both personal and educational contexts." '''TOOLS AND PLATEFORM USED''' "• Termux: For mobile-based ethical hacking • Kali Linux: Used in VM or chroot environments for advanced tasks • VS Code / Nano / Vim: Text editors for development • Linux & Command Line: Comfort with Unix environments" h99cgrtkw346qmpvbdwy5w6sdzo3p2p 0 137686 616849 614862 2026-07-12T09:39:31Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616849 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricket tournament | name = ২০২৬ আইচিচি মহিলা টি-২০ বিশ্বকাপ | image = | administrator = [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ক্ৰিকেট পৰিষদ]] | cricket format = মহিলা টি-২০ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় | tournament format = গ্ৰুপ পৰ্যায় আৰু নকআউট পৰ্যায় | host = [[ইংলেণ্ড]] | fromdate = ১২ জুন | todate = ৫ জুলাই ২০২৬ | champions = | runner up = | count = | participants = ১২ | matches = ৩৩ | attendance = | player of the series = | most runs = | most wickets = | website = [https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup-2026 icc-cricket.com] | previous_year = ২০২৪ | previous_tournament = | next_year = ২০২৮ | next_tournament = }} '''২০২৬ আইচিচি মহিলা টি-২০ বিশ্বকাপ''' হ’ল [[আইচিচি মহিলা টি-২০ বিশ্বকাপ]]ৰ দশম সংস্কৰণ। এই প্ৰতিযোগিতাখন ২০২৬ চনৰ ১২ জুনৰ পৰা ৫ জুলাইলৈ ইংলেণ্ড আৰু ৱেলছ ক্ৰিকেট ব'ৰ্ডৰ দ্বাৰা [[ইংলেণ্ড]]ত আয়োজন কৰা হৈছে। ইয়াৰ পূৰ্বে ইংলেণ্ডে ২০০৯ চনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে এই প্ৰতিযোগিতাখন আয়োজন কৰিছিল। ইংলেণ্ডৰ সাতটা স্থানত মুঠ ৩৩ খন খেলত সৰ্বমুঠ ১২ টা দলে প্ৰতিযোগিতাত অবতীৰ্ণ হৈছে। অংশগ্ৰহণকাৰী দলৰ সংখ্যা ১০ টাৰ পৰা ১২ টালৈ বৃদ্ধি কৰা হৈছে, য’ত আয়োজক দল, পূৰ্বৱৰ্তী সংস্কৰণৰ শীৰ্ষ পাঁচটা দল, ইতিমধ্যে যোগ্যতা অৰ্জন নকৰা আইচিচি মহিলা টি-২০ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দলগত ৰেংকিঙৰ দুটা সৰ্বোচ্চ স্থানত থকা দল আৰু যোগ্যতা অৰ্জনকাৰী শৃংখলাৰ জৰিয়তে নিৰ্ধাৰণ কৰা আন চাৰিটা দল অন্তৰ্ভুক্ত আছে। নেদাৰলেণ্ড মহিলা ক্ৰিকেট দলে প্ৰথমবাৰৰ বাবে মহিলা টি-২০ বিশ্বকাপৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিছে। ২০২৪ চনৰ সংস্কৰণ জয় কৰা নিউজিলেণ্ড বৰ্তমানৰ ডিফেণ্ডিং চেম্পিয়ন। == পটভূমি == আইচিচি মহিলা টি-২০ বিশ্বকাপ হ’ল আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ক্ৰিকেট পৰিষদ (আইচিচি)ৰ দ্বাৰা আয়োজিত মহিলা ক্ৰিকেটেৰ টি-২০ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় (WT20I) ফৰ্মেটৰ এক দ্বিবাৰ্ষিক বিশ্বকাপ প্ৰতিযোগিতা। এই প্ৰতিযোগিতাখন প্ৰথমবাৰৰ বাবে ২০০৯ চনত ইংলেণ্ডত অনুষ্ঠিত হৈছিল আৰু ২০২৬ চনৰ প্ৰতিযোগিতাখনে ইয়াৰ দশম সংস্কৰণক সূচাইছে।<ref>{{Cite web |last=Nalwala |first=Ali Asgar|date=21 October 2024 |title=Women's T20 World Cup winners: Australian cricket team's dominance unmatched, New Zealand reigning champions - full list |url=https://olympics.com |website=Olympics.com |access-date=24 January 2026 |archive-date=24 January 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260124133504/https://olympics.com |url-status=live}}</ref> সংযুক্ত আৰৱ আমিৰশ্বাহীত অনুষ্ঠিত হোৱা নৱম সংস্কৰণ অৰ্থাৎ ২০২৪ চনৰ প্ৰতিযোগিতাখনত ১০ টা দলে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল, য’ত নিউজিলেণ্ড মহিলা ক্ৰিকেট দলে খিতাপ অৰ্জন কৰে।<ref>{{cite web|url=https://cricbuzz.com |title=Amelia Kerr delivers New Zealand's first-ever World Cup title |publisher=Cricbuzz |access-date=20 October 2024}}</ref> === আয়োজক নিৰ্বাচন === ২০২২ চনৰ জুলাই মাহত, ২০২৪–২০২৭ আইচিচি মহিলা আয়োজক চক্ৰৰ অংশ হিচাপে আইচিচিয়ে ঘোষণা কৰে যে ২০২৬ চনৰ মহিলা টি-২০ বিশ্বকাপ ইংলেণ্ডত অনুষ্ঠিত হ’ব, যিয়ে ২০০৯ চনৰ পিছত পুনৰবাৰ আয়োজকৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰিব।<ref>{{cite web |date=26 July 2022 |title=Hosts for ICC Women's global events until 2027 announced |url=https://icc-cricket.com |publisher=International Cricket Council |access-date=10 February 2026}}</ref><ref>{{cite web|url=https://skysports.com |title=England to host 2026 T20 Women's World Cup|work=Sky Sports |access-date=26 July 2022}}</ref> === ফৰ্মেট === ১২ টা দলক দুটা গ্ৰুপত বিভক্ত কৰি ৰাউণ্ড-ৰবিন ফৰ্মেটত খেল অনুষ্ঠিত হ’ব। প্ৰতিটো গ্ৰুপৰ শীৰ্ষ দুটা দলে নকআউট পৰ্যায়লৈ যোগ্যতা অৰ্জন কৰিব।<ref name="Guide">{{Cite web |date=2026-04-17 |title=Women's T20 World Cup 2026: Tournament Explainer |url=https://icc-cricket.com |access-date=2026-05-28 |publisher=International Cricket Council |language=en}}</ref><ref name="faq">{{Cite web |date=2026-06-11 |title=Women's T20 World Cup 2026 FAQs: the format, teams, rain rules, and more |url=https://espncricinfo.com/ |access-date=2026-06-13 |publisher=ESPNcricinfo |language=en |archivedate=2020-03-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200308013452/https://www.espncricinfo.com/ |deadurl=yes }}</ref> === সময়সূচী === ২০২৬ চনৰ ১২ জুনৰ পৰা ৫ জুলাইলৈ অনুষ্ঠিত হ’বলগীয়া এই প্ৰতিযোগিতাখনৰ বাবে ২৪ ফেব্ৰুৱাৰীত সময়সূচী ঘোষণা কৰা হৈছিল।<ref name="Fixtures">{{cite web|title=Full fixtures for ICC Women's T20 World Cup 2026 unveiled |url=https://icc-cricket.com |access-date=25 February 2026 |publisher=International Cricket Council |date=24 February 2026 }}</ref> মুঠ ৩৩ খন মেচ ইংলেণ্ডৰ বিভিন্ন স্থানত খেলা হ’ব, আৰু জুলাইত ৱাৰ্ম-আপ মেচসমূহ ইংলেণ্ড আৰু ৱেলছত অনুষ্ঠিত হ’ব।<ref name="WarmV1">{{cite web|url=https://icc-cricket.com |title=Warm-up venues confirmed for ICC Women's T20 World Cup 2026 |publisher=International Cricket Council |date=10 July 2025 |access-date=30 November 2025}}</ref><ref name="WarmV2">{{cite web|url=https://ecb.co.uk |title=Cardiff, Derby and Loughborough to host warm-up games ahead of ICC Women's T20 World Cup 2026 |publisher=England and Wales Cricket Board |date=10 July 2025 |access-date=30 November 2025}}</ref> === পুৰস্কাৰৰ ধন === ২০২৪ চনৰ তুলনাত ১০% বৃদ্ধি কৰি মুঠ ৮.৭৬ নিযুত [[United States dollar|আমেৰিকান ডলাৰ]] পুৰস্কাৰৰ বাবে ধাৰ্য কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web |date=2026-04-13 |title=Record prize money pot announced for Women's T20 World Cup 2026 |url=https://icc-cricket.com |access-date=2026-05-28 |publisher=International Cricket Council |language=en}}</ref> চেম্পিয়ন দলে ২.৩৪ নিযুত ডলাৰৰ উপৰি প্ৰতিটো খেলৰ বাবে অতিৰিক্ত ধন লাভ কৰিব।<ref>{{Cite web |date=2026-04-13 |title=ICC ANNOUNCES RECORD PRIZE MONEY POT AS ICC WOMEN'S T20 WORLD CUP 2026 TROPHY TOUR GETS UNDERWAY |url=https://icc-cricket.com |access-date=2026-05-28 |publisher=International Cricket Council |language=en}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:right" |+ প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে পুৰস্কাৰৰ ধনৰ আবণ্টন<ref>{{Cite web |date=2026-04-13 |title=ICC increases total prize pool for Women's T20 World Cup by 10% |url=https://espncricinfo.com/ |access-date=2026-05-28 |publisher=ESPNcricinfo |language=en |archivedate=2020-03-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200308013452/https://www.espncricinfo.com/ |deadurl=yes }}</ref> ! rowspan="2" scope=col | স্থান ! rowspan="2" scope=col | দলসমূহ ! colspan="2" scope=colgroup | পৰিমাণ |- ! scope=col | প্ৰতিটো দলক ! scope=col | সৰ্বমুঠ |- | align=left | চেম্পিয়ন || {{center|1}} || [[United States dollar|আমেৰিকান ডলাৰ]] ২.৩৪ নিযুত || [[United States dollar|আমেৰিকান ডলাৰ]] ২.৩৪ নিযুত |- | align=left | ৰানাৰ্ছ-আপ || {{center|1}} || ১.১৭ নিযুত ডলাৰ || ১.১৭ নিযুত ডলাৰ |- | align=left | ছেমি-ফাইনেলিষ্ট || {{center|2}} || ৬,৭৫,০০০ ডলাৰ || ১.৩৫ নিযুত ডলাৰ |- | align=left | ৫ম–৮ম স্থান (গ্ৰুপ পৰ্যায়) || {{center|4}} || {{TBA}} || |- | align=left | ৯ম–১২শ স্থান (গ্ৰুপ পৰ্যায়) || {{center|4}} || {{TBA}} || |- | align=left | মেচ বিজয়ী || {{center|30}} || ৩১,১৫৪ ডলাৰ || ৯,৩৪,৬২০ ডলাৰ |- class=sortbottom ! align=left | সৰ্বমুঠ || {{center|12}} || colspan="2" | ৮.৭৬ নিযুত ডলাৰ |} === বিপণন === ২০২৬ চনৰ ২৭ মে’ত আইচিচিয়ে ঘোষণা কৰে যে প্ৰতিযোগিতাৰ উদ্বোধনী অনুষ্ঠানখন ১২ জুনত এজবাষ্টন ক্ৰিকেট গ্ৰাউণ্ড, বাৰ্মিংহামত উদ্বোধনী মেচৰ পূৰ্বে অনুষ্ঠিত হ’ব।<ref>{{Cite web |date=2026-05-27 |title=ICC BRINGS 'WICKED' TO THE OPENING DAY OF WOMEN'S T20 WORLD CUP 2026 |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/icc-brings-wicked-to-the-opening-day-of-women-s-t20-world-cup-2026 |access-date=2026-06-08 |publisher=[[International Cricket Council]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-05-27 |title= Women's T20 World Cup 2026: Wicked to bring West End magic to tournament opening ceremony at Edgbaston|url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/13548368/womens-t20-world-cup-2026-wicked-to-bring-west-end-magic-to-tournament-opening-ceremony-at-edgbaston |access-date=2026-06-08 |website=[[Sky Sports]] |language=en}}</ref> এই অনুষ্ঠানত এমা কিংষ্টন আৰু জিজি ষ্ট্ৰেলেন — যিসকলে ক্ৰমে এলফাবা আৰু গ্লিণ্ডা চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল—তেওঁলোকৰ সৈতে ব্ৰিটিছ প্ৰডাকচনৰ 'ৱিকেড' মিউজিকেলৰ সম্পূৰ্ণ কলা-কুশলীয়ে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। মিউজিকেলখনৰ ব্ৰিটিছ সংস্কৰণৰ ২০ সংখ্যক বৰ্ষপূৰ্তি উপলক্ষে নিৰ্মিত এটা সজীৱ চেটত তেওঁলোকে অভিনয় প্ৰদৰ্শন কৰে।<ref>{{Cite web |date=2026-05-27 |title=Wicked set to perform at Women's T20 World Cup opening ceremony |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup-2026/news/wicked-set-to-perform-at-women-s-t20-world-cup-opening-ceremony |access-date=2026-06-08 |publisher=[[International Cricket Council]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-06-12 |title=Women’s T20 World Cup 2026 opening ceremony: Full list of performers, time, live streaming info |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/womens-cricket/womens-t20-world-cup-2026-opening-ceremony-performers-time-venue-live-streaming-details/article71090771.ece |access-date=2026-06-13 |work=[[Sportstar]] |language=en}}</ref> আটাইকেইটা দলৰ অধিনায়কসকলক লৈ ৭ জুনত [[লণ্ডন]]ৰ ৱাটাৰলু ব্ৰীজত "কেপ্টেইনছ কাৰ্নিভাল" নামৰ এটা প্ৰচাৰমূলক অনুষ্ঠান আয়োজন কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=2026-06-07 |title=WOMEN'S CRICKET TAKES OVER LONDON: WATERLOO BRIDGE TURNS INTO EPIC PITCH FOR LAUNCH OF ICC WOMEN'S T20 WORLD CUP 2026 WITH CAPTAINS CARNIVAL |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/women-s-cricket-takes-over-london-waterloo-bridge-turns-into-epic-pitch-for-launch-of-icc-women-s-t20-world-cup-2026-with-captains-carnival |access-date=2026-06-08 |publisher=[[International Cricket Council]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-06-07 |title=Women's T20 World Cup launched in London |url=https://adaderana.lk/news/cmq3xayvm000k356pzvw20rys |access-date=2026-06-08 |work=[[Ada Derana]] |language=en}}</ref> == যোগ্যতা অৰ্জন == আয়োজক দল ইংলেণ্ড,<ref>{{Cite web |date=27 July 2022 |title=England & Wales to host 2026 Women's T20 World Cup reveals International Cricket Council |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/62312192.amp |access-date=1 January 2025 |work=BBC Sport |language=en}}</ref> আৰু ২০২৪ চনৰ প্ৰতিযোগিতাৰ শীৰ্ষ পাঁচটা দল: অষ্ট্ৰেলিয়া, ভাৰত, নিউজিলেণ্ড, দক্ষিণ আফ্ৰিকা আৰু ৱেষ্ট ইণ্ডিজ ২০২৬ চনৰ প্ৰতিযোগিতালৈ পোনপটীয়াকৈ যোগ্যতা অৰ্জন কৰে। বাকী থকা দুটা পোনপটীয়া অৰ্হতাৰ স্থান ২০ অক্টোবৰ ২০২৪ পৰ্যন্ত আইচিচি মহিলা টি-২০ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দলগত ৰেংকিঙত শীৰ্ষ ছয়ৰ বাহিৰত থকা পৰৱৰ্তী শ্ৰেষ্ঠ স্থানপ্ৰাপ্ত দল দুটাক প্ৰদান কৰা হয়, যিবোৰ আছিল পাকিস্তান আৰু শ্ৰীলেংকা। ২০২৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীত অনুষ্ঠিত গ্ল’বেল কোৱালিফায়াৰৰ জৰিয়তে বাকী থকা চাৰিটা স্থান পূৰণ কৰা হয়, য’ৰ পৰা বাংলাদেশ, আয়াৰলেণ্ড, নেদাৰলেণ্ড আৰু স্কটলেণ্ডে যোগ্যতা অৰ্জন কৰে।<ref>{{cite web |date=28 January 2026 |title=Bangladesh and Netherlands qualify for ICC Women's T20 World Cup 2026 |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/bangladesh-and-netherlands-qualify-for-icc-women-s-t20-world-cup-2026 |publisher=International Cricket Council |access-date=11 February 2026}}</ref><ref>{{cite web |date=1 February 2026 |title=Ireland and Scotland qualify for ICC Women's T20 World Cup 2026 |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/ireland-and-scotland-qualify-for-icc-women-s-t20-world-cup-2026 |publisher=International Cricket Council |access-date=11 February 2026}}</ref> নেদাৰলেণ্ডে প্ৰথমবাৰৰ বাবে মহিলা টি-২০ বিশ্বকাপৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰে।<ref>{{cite news |date=29 January 2026 |title=Netherlands, Bangladesh qualify for Women's T20 World Cup 2026 |url=https://www.espn.com.au/cricket/story/_/id/47753816/bangladesh-netherlands-qualify-2026-women-t20-world-cup |work=ESPN |access-date=11 February 2026}}</ref> [[File:2026 Women's T20 World Cup Participating nations.svg|right|thumb|upright=2|alt=২০২৬ চনৰ মহিলা টি-২০ বিশ্বকাপৰ যোগ্যতা অৰ্জনৰ পথত অংশগ্ৰহণ কৰা দেশসমূহ প্ৰদৰ্শন কৰা মানচিত্ৰ|২০২৬ চনৰ মহিলা টি-২০ বিশ্বকাপৰ যোগ্যতা অৰ্জন প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰা দেশসমূহ চিহ্নিত কৰা হৈছে। {{legend|#0000ff|পোনপটীয়াকৈ যোগ্যতা অৰ্জন কৰা (আয়োজক, পূৰ্বৱৰ্তী প্ৰতিযোগিতাৰ শীৰ্ষ ৫টা দল, বা মহিলা টি-২০ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ৰেংকিং অনুসৰি)}} {{legend|#00ab00|গ্ল’বেল কোৱালিফায়াৰৰ জৰিয়তে যোগ্যতা অৰ্জন কৰা}} {{legend|#ffc900|যোগ্যতা অৰ্জনকাৰী খেলত অংশগ্ৰহণ কৰা কিন্তু যোগ্যতা অৰ্জন কৰিব নোৱাৰা}}]] {| class="wikitable sortable defaultcenter col1left col3left" |+ প্ৰতিযোগিতাৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰা দলসমূহ ! scope=col | যোগ্যতা অৰ্জনৰ মাধ্যম ! scope=col | দলৰ সংখ্যা ! scope=col | দলসমূহ ! scope=col | টি-২০ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ৰেংকিং{{efn|প্ৰতিযোগিতা আৰম্ভ হোৱাৰ পূৰ্বে ১১ জুন ২০২৬ পৰ্যন্ত থকা আইচিচি মহিলা টি-২০ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দলগত ৰেংকিং।<ref>{{cite web|url=https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/womens/t20i|title=ICC Women's T20I Team Rankings|publisher=International Cricket Council|access-date=11 June 2026}}</ref>}} |- | আয়োজক || '''১''' || {{crw|ENG}} || ২ |- | rowspan="5" | ২০২৪ মহিলা টি-২০ বিশ্বকাপ<br/><small>(আয়োজকক বাদ দি পূৰ্বৱৰ্তী প্ৰতিযোগিতাৰ শীৰ্ষ ৫টা দল)</small> || rowspan="5" | '''৫''' || {{crw|AUS}} || ১ |- | {{crw|IND}} || ৩ |- | {{nobr|{{crw|NZ}}}} || ৪ |- | {{crw|SA}} || ৫ |- | {{crw|WIN}} || ৭ |- | rowspan="2" | আইচিচি মহিলা টি-২০ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দলগত ৰেংকিং || rowspan="2" | '''২''' || {{crw|PAK}} || ৮ |- | {{crw|SL}} || ৬ |- | rowspan="4" | ২০২৬ মহিলা টি-২০ বিশ্বকাপ কোৱালিফায়াৰ || rowspan="4" | '''৪''' || {{crw|BAN}} || ১০ |- | {{crw|IRE}} || ৯ |- | {{crw|NED}} || ১৪ |- | {{crw|SCO}} || ১১ |- class=sortbottom ! সৰ্বমুঠ || ১২ || || |} {{notelist}} == গ্ৰুপ পৰ্যায় == আইচিচিয়ে ২০২৬ চনৰ ২৪ ফেব্ৰুৱাৰীত গ্ৰুপ আৰু খেলসূচী ঘোষণা কৰে, য’ত ১২ জুনৰ পৰা ২৮ জুনলৈ গ্ৰুপ পৰ্যায়ৰ খেলসমূহ অনুষ্ঠিত হৈছে।<ref name="Fixtures"/> ১২টা দলক ৬টাকৈ দলৰ দুটা গ্ৰুপত বিভক্ত কৰা হৈছে, য’ত প্ৰতিটো দলে গ্ৰুপৰ আন দলসমূহৰ বিৰুদ্ধে এবাৰকৈ মুখামুখি হৈছে। গ্ৰুপ পৰ্যায়ত মুঠ ৩০খন মেচ খেলা হৈছে।<ref name="Guide"/> উদ্বোধনী মেচখন ১২ জুনত এজবাষ্টনত ইংলেণ্ড আৰু শ্ৰীলংকাৰ মাজত অনুষ্ঠিত হৈছিল। {| class="wikitable" ! width=50% | গ্ৰুপ এ ! width=50% | গ্ৰুপ বি |- | valign="top" | * {{crw|AUS}} * {{crw|BAN}} * {{crw|IND}} * {{crw|NED}} * {{crw|PAK}} * {{nobr|{{crw|SA}}}} | valign="top" | * {{crw|ENG}} * {{crw|IRE}} * {{nobr|{{crw|NZ}}}} * {{crw|SCO}} * {{crw|SL}} * {{crw|WIN}} |} ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ক্ৰিকেট]] q521s4m3nnbwumi1kieoailkl2bunkx 0 137703 616737 615593 2026-07-11T12:46:39Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616737 wikitext text/x-wiki {{Short description|Freshwater lake in the Tibet Region}} {{Infobox body of water | name = মানস সৰোবৰ | image = Lake Manasarovar near Kailash.jpg|thumb | caption = পটভূমিত [[কৈলাস পৰ্বত]] থকা মানস সৰোবৰ হ্ৰদ | location = বুৰাং কাউণ্টি [[তিব্বত স্বায়ত্তশাসিত অঞ্চল]], চীন | coords = {{coord|30.65|81.45|type:waterbody|display=inline,title}}<!--Precision of 0.05 deg (3')--> | area = {{cvt|320|km2}} | depth = | max-depth = {{cvt|100|m}} | volume = | residence_time = | shore = | elevation = {{cvt|4600|m}} | frozen = শীতকাল <!-- Map -->| pushpin_map = Tibet#China Tibet Ngari#China | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = Location of the lake in Tibet##Location within Ngari Prefecture | pushpin_map_caption = <!-- Below --> | website = | reference = }} [[চিত্ৰ:মনস সৰোবৰ.webm|thumb]] '''মানস সৰোবৰ''' ({{lang-en|Lake Manasarovar}}) হৈছে তিব্বত মালভূমিত অৱস্থিত এক মিঠা পানীৰ হ্ৰদ। এই হ্ৰদ বা সৰোবৰটো [[চীন]]ৰ [[তিব্বত]] স্বায়ত্তশাসিত অঞ্চলৰ নগাৰী প্ৰিফেকচাৰৰ বুৰাং জিলাত, কৈলাস পৰ্বতৰ ওচৰত অৱস্থিত। ইয়াৰ উচ্চতা প্ৰায় ৪,৬০০ মিটাৰ (১৫,১০০ ফুট)। ই ৩০°৩৪′–৩০°৪৭′ উত্তৰ অক্ষাংশ আৰু ৮১°২২′–৮১°৩৭′ পূব দ্ৰাঘিমাংশৰ মাজত অৱস্থিত। হ্ৰদটোৰ গড় উচ্চতা প্ৰায় ৪,৫৮৮ মিটাৰ।<ref name="Yao2015" />। এই সৰোবৰ [[চীন]], [[ভাৰত]] আৰু [[নেপাল]]ৰ পশ্চিম ত্ৰিসীমান্ত অঞ্চলৰ কাষত অৱস্থিত। মানস সৰোবৰ হ্ৰদ, তিব্বতৰ তিনিটা বিখ্যাত পৱিত্ৰ হ্ৰদৰ অন্যতম। ইয়াৰ বিশেষ ধৰ্মীয় গুৰুত্বৰ বাবে হ্ৰদটোৰ এক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰিচয় আছে। অৱশ্যে ধৰ্মীয় পৰম্পৰা, উচ্চ পাৰ্বত্য অৱস্থান আৰু ভৌগোলিক সীমাবদ্ধতাৰ বাবে এই অঞ্চলৰ বৈজ্ঞানিক তথ্য তুলনামূলকভাৱে সীমিত।<ref name="Yao2015">{{cite journal |last1=Yao |first1=Z. |last2=Wang |first2=R. |last3=Liu |first3=Z. |last4=Wu |first4=S. |last5=Jiang |first5=L. |year=2015 |title=Spatial-temporal patterns of major ion chemistry and its controlling factors in the Manasarovar Basin, Tibet |journal=Journal of Geographical Sciences |volume=25 |issue=6 |pages=687–700}}</ref> == ব্যুৎপত্তি == [[সংস্কৃত]] শব্দ মানস সৰোবৰ (मानसरोवर) দুটা সংস্কৃত শব্দৰ সংযোজন। ইয়াৰ ভিতৰত ''mānas'' (मानस्) শব্দৰ অৰ্থ "মন।" সাধাৰণতে ই বুদ্ধি, জ্ঞান, বোধ, উপলব্ধি, চেতনা আদি মানসিক শক্তিক বুজায়।<ref>{{cite web|url= http://faculty.washington.edu/prem/mw/m.html|title= Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary|work= [[Monier-Williams]]|quote= mánas n. mind (in its widest sense as applied to all the mental powers), intellect, intelligence, understanding, perception, sense, conscience|url-status= dead|archive-url= https://web.archive.org/web/20121203191432/http://faculty.washington.edu/prem/mw/m.html|archive-date= 3 December 2012|access-date= 10 October 2017|archivedate= 3 December 2012|archiveurl= https://web.archive.org/web/20121203191432/http://faculty.washington.edu/prem/mw/m.html|deadurl= yes}}</ref> আনহাতে ''sarovara'' (सरोवर) শব্দৰ অৰ্থ "হ্ৰদ বা বৃহৎ পুখুৰী।" <ref>{{cite web |url= http://faculty.washington.edu/prem/mw/s.html |title= Monier-Williams Sanskrit-English Dictionary |work= [[Monier-Williams]] |quote= sarovara ○vara n. (accord. to some also m.) a lake or large pond, any piece of water deep enough for the lotus |url-status= dead |archive-url= https://web.archive.org/web/20150520235218/http://faculty.washington.edu/prem/mw/s.html |archive-date= 20 May 2015 |access-date= 10 October 2017 |archivedate= 20 May 2015 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20150520235218/http://faculty.washington.edu/prem/mw/s.html |deadurl= yes }}</ref> স্থানীয়ভাৱে এই হ্ৰদটোক ''মাপাম য়ুমতচʼ'' (Mapam Yumtso) ({{lang-zh|c=瑪旁雍錯|p=Mǎ páng yōng cuò}}) বা ''চ' মড্ৰোপা'' (Tso Madröpa) বুলিও কোৱা হয়। তিব্বতীয়-[[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]] অভিধানত শৰৎ চন্দ্ৰ দাসে উল্লেখ কৰিছে যে মাপাম য়ুমতচʼ নামটো ''মাপাম'' শব্দৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে, যাৰ অৰ্থ অজেয় বা অপৰাজেয়। সেইদৰে ''চ' মড্ৰোপা''' নামটো ''মড্ৰোপা'' শব্দৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে, যাৰ অৰ্থ "সূৰ্যৰদ্বাৰা উত্তপ্ত ভূমি।" দুয়োটা নামতে'' ''''''চʼ ''' শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে, যাৰ অৰ্থ তিব্বতীয় ভাষাত হ্ৰদ।<ref name="Das">{{cite book|author-link=Sarat Chandra Das|first=Sarat Chandra|last=Das|year=1902|title=Tibetan-English Dictionary with Sanskrit Synonyms|publisher=Bengal Secretariat Book Depot|url=https://archive.org/details/tibetanenglishdi00dassuoft/page/948/mode/2up|pages=658, 959}}</ref> == ভৌগোলিক অৱস্থান আৰু বৈজ্ঞানিক অধ্যয়ন == মানস সৰোবৰ তিব্বতৰ নগাৰী প্ৰিফেকচাৰৰ বুৰাং জিলাত অৱস্থিত এক অন্তঃস্থলীয় মিঠা পানীৰ হ্ৰদ। ই ৩০°৩৪′–৩০°৪৭′ উত্তৰ অক্ষাংশ আৰু ৮১°২২′–৮১°৩৭′ পূব দ্ৰাঘিমাংশৰ মাজত অৱস্থিত। হ্ৰদটোৰ গড় উচ্চতা প্ৰায় ৪,৫৮৮ মিটাৰ।<ref name="Yao2015" /> হ্ৰদটোৰ প্ৰথম বৈজ্ঞানিক জোখ-মাখ ১৯০৭ চনত ছুইডেনৰ ভূগোলবিদ স্বেন হেডিনে সম্পন্ন কৰিছিল। তেওঁৰ প্ৰতিবেদন অনুসৰি হ্ৰদটোৰ সৰ্বাধিক গভীৰতা ৮১.৮ মিটাৰ আৰু গড় গভীৰতা ৪৬ মিটাৰ। তেওঁ লগতে উল্লেখ কৰিছিল যে হ্ৰদটো সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰ পৰা ৪,৫৮৬ মিটাৰ উচ্চতাত অৱস্থিত।<ref name="WangDou1998">{{cite book |editor1-last=Wang |editor1-first=Sumin |editor2-last=Dou |editor2-first=Hongshen |year=1998 |title=China Lake Records |publisher=Science Press |location=Beijing |pages=403–404 |language=zh}}</ref> মানসৰোবৰ হ্ৰদ উচ্চ পাৰ্বত্য অঞ্চলৰ এক উল্লেখযোগ্য মিঠা পানীৰ উৎস, আৰু ইয়াৰ পানী সঞ্চয় ক্ষমতা প্ৰায় ২০০×১০^৮ মি^৩ বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref name="WangDou1998" /> [[File:Mt_Kailash_sat.jpg|thumb|মানসৰোবৰ (সোঁফালে) আৰু [[Lake Rakshastal|ৰাক্ষসতাল]] হ্ৰদৰ সৈতে [[কৈলাস পৰ্বত]] থকা অঞ্চলটোৰ ভূ-আকৃতি]] মানস সৰোবৰ চীনৰ [[তিব্বত স্বায়ত্তশাসিত অঞ্চল]]ৰ [[নগাৰী প্ৰিফেকচাৰ]]ত অৱস্থিত।<ref name="Brit">{{cite encyclopedia|url=https://www.britannica.com/place/Lake-Mapam|title=Mount Kailas|encyclopedia=[[Britannica]]|access-date=1 December 2023}}</ref><ref>{{cite book|title=Mount Kailash: the White Mirror|first=Nyima|last=Samkar|year=2020|isbn=978-9-38702-385-7|publisher=[[Library of Tibetan Works and Archives]]|url=https://books.google.com/books?id=83r3DwAAQBAJ|page=3|access-date=20 August 2024|archive-date=20 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240820044027/https://books.google.com/books?id=83r3DwAAQBAJ|url-status=live}}</ref> ই তিব্বতৰ দক্ষিণ-পশ্চিম অঞ্চলত, চীন, ভাৰত আৰু নেপালৰ সীমান্তৰ পশ্চিম [[tripoint|ত্ৰিসীমান্ত বিন্দু]]ৰ উত্তৰত অৱস্থিত।<ref>{{cite news|url=https://www.deccanchronicle.com/opinion/columnists/claude-arpi-china-playing-new-border-games-close-to-mt-kailash-883053|title=China playing new border games close to Mt Kailash|work=[[Deccan Chronicle]]|access-date=1 March 2024|date=23 February 2024|author=Claude Arpi|archive-date=28 February 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240228080736/https://www.deccanchronicle.com/opinion/columnists/claude-arpi-china-playing-new-border-games-close-to-mt-kailash-883053|url-status=live}}</ref> আকাশ পৰিষ্কাৰ থাকিলে নেপালৰ [[Limi|লিমি উপত্যকা]]ৰ ওপৰত অৱস্থিত লাপচা লা গিৰিপথৰ পৰা হ্ৰদটো দেখা যায়।<ref>{{cite news|title=Limi-Lapcha could be an alternative route to Kailash Manasarovar|url=https://thehimalayantimes.com/nepal/limi-lapcha-could-be-an-alternative-route-to-kailash-manasarovar|access-date=9 August 2022|work=[[The Himalayan Times]]|date=13 March 2021|archive-date=28 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220528050405/https://thehimalayantimes.com/nepal/limi-lapcha-could-be-an-alternative-route-to-kailash-manasarovar|url-status=live}}</ref> এই মিঠা পানীৰ হ্ৰদটো গড় সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰ পৰা {{cvt|4600|m}} উচ্চতাত [[তিব্বত মালভূমি]]ত অৱস্থিত। ই এছিয়াৰ সৰ্বাধিক উচ্চতাত অৱস্থিত মিঠা পানীৰ হ্ৰদসমূহৰ অন্যতম।<ref name="Brit"/><ref name="Brockman">{{cite book|last=Brockman|first=Norbert|date=2011|title=Encyclopedia of Sacred Places, Volume 1|url=https://books.google.com/books?id=M8HSEAAAQBAJ|publisher=[[ABC-Clio]]|isbn=978-1-59884-654-6|page=356|access-date=20 August 2024|archive-date=19 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240819081710/https://books.google.com/books?id=M8HSEAAAQBAJ|url-status=live}}</ref><ref>{{cite book|author-link=Gene Likens|last=Likens|first=Gene|year=2009|title=Encyclopedia of Inland Waters|url=https://books.google.com/books?id=o4p6f22jla8C|publisher=[[Elsevier Science]]|isbn=978-0-12370-626-3|page=505|access-date=20 August 2024|archive-date=20 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240820072828/https://books.google.com/books?id=o4p6f22jla8C|url-status=live}}</ref> প্ৰায় {{cvt|320|km2}} পৃষ্ঠকালিৰে বিস্তৃত মানসৰোবৰ হ্ৰদৰ আকৃতি তুলনামূলকভাৱে গোলাকাৰ। ইয়াৰ পৰিধি {{cvt|88|km}} আৰু সৰ্বাধিক গভীৰতা {{cvt|100|m}}।<ref>{{cite web|url=https://pithoragarh.nic.in/lake-mansarovar/|title=Lake Mansarovar|work=[[Government of Uttarakhand]]|access-date=1 June 2024|archive-date=18 May 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240518235411/https://pithoragarh.nic.in/lake-mansarovar/|url-status=live}}</ref> হ্ৰদটোৰ কেন্দ্ৰীয় অংশৰ গভীৰতা ৮১.৮ মিটাৰ বুলি উল্লেখ। ১৯৭৬ চনৰ জুলাই মাহত পানীৰ গভীৰতা ৬০ মিটাৰতকৈ অধিক আছিল। হ্ৰদটোৰ কেন্দ্ৰীয় অংশত সৰ্বাধিক স্বচ্ছতা ১৪ মিটাৰ, যাৰ বাবে ই চীনৰ অন্যতম স্বচ্ছ হ্ৰদ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। হ্ৰদটোৰ pH মান ৮.০–৮.৪ আৰু লৱণাক্ততা ১০৮.৯–৪০৫.৮ মি.গ্ৰা.·লি.^−১। উত্তৰ-পূব পাৰৰ মুখ অংশত লৱণাক্ততা সৰ্বনিম্ন, অৰ্থাৎ ১০৮.৯ মি.গ্ৰা.·লি.^−১। ই কাৰ্বনেট-প্ৰধান মিঠা পানীৰ হ্ৰদ। হ্ৰদটোৰ পানী মিঠা, শীতল, স্বচ্ছ, কোমল আৰু গন্ধহীন; ই ডিঙি বা অঙ্গ-প্ৰত্যঙ্গৰ ক্ষতি নকৰে বুলি উল্লেখ কৰা হয়। স্থানীয় লোকসকলে এই পানী প্ৰায়ে পান কৰা আৰু স্নানৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰে।<ref>Gao, Y., & Zhou, Q. (2020). Lake Manasarovar. Journal of Global Change Data & Discovery, 4(2), 203-204.</ref> মানসৰোবৰ হ্ৰদৰ অতিৰিক্ত পানী প্ৰাকৃতিক [[Ganga Chhu|গংগা ছু]] জলধাৰাৰ জৰিয়তে লৱণাক্ত পানীৰ [[endorheic basin|অন্তঃপ্ৰবাহী হ্ৰদ]] [[Lake Rakshastal|ৰাক্ষসতাল]]লৈ প্ৰবাহিত হয়।<ref name="Brockman"/><ref>{{cite book|author-link=Gene Likens|last=Likens|first=Gene|year=2010|title=Lake Ecosystem Ecology: A Global Perspective|url=https://books.google.com/books?id=OzJOqh90RuwC|publisher=[[Elsevier Science]]|isbn=978-0-12382-003-7|page=294|access-date=20 August 2024|archive-date=20 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240820042402/https://books.google.com/books?id=OzJOqh90RuwC|url-status=live}}</ref><ref>{{cite book|title=A Comprehensive Survey of Rock Art in Upper Tibet: Volume III|author=John Vincent Bellezza|publisher=[[Archaeopress]]|year=2024|isbn=978-1-80327-774-5}}</ref> এই অঞ্চলৰ পৰা উৎপত্তি হোৱা প্ৰধান নদীসমূহৰ ভিতৰত [[Yarlung Tsangpo|য়াৰলুং ছাংপো]] (যি [[ভাৰত]]ত [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ]] নামেৰে পৰিচিত), [[সিন্ধু নদী|সিন্ধু]], [[সতলুজ]] আৰু [[Karnali River|কৰ্ণালী]] উল্লেখযোগ্য। কৰ্ণালী [[গঙ্গা]] নদীৰ এখন উপনদী।<ref name="Freeman">{{cite journal|url=https://www.alpinejournal.org.uk/Contents/Contents_2003_files/AJ%202003%20103-110%20Freeman-Attwood%20Gangdise.pdf|title=Gangdise Mountains|journal=[[Alpine Journal]]|author=Freeman Attwood|year=2003|volume=4|pages=103–109|access-date=17 March 2024|archive-date=13 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221113213210/https://www.alpinejournal.org.uk/Contents/Contents_2003_files/AJ%202003%20103-110%20Freeman-Attwood%20Gangdise.pdf|url-status=live}}</ref><ref>{{cite book |last=Singh |first=Dhruv Sen |url=https://books.google.com/books?id=ridFDwAAQBAJ&q=indus+river+system |title=The Indian Rivers: Scientific and Socio-economic Aspects |date=30 December 2017 |publisher=[[Springer Publishing]]|isbn=978-9-81102-984-4|page=15}}</ref> == জলবায়ু == মানস সৰোবৰত জুনৰ পৰা আগষ্টলৈকে বৰ্ষাকাল থাকে, কিন্তু বৃষ্টিপাতৰ বেছি অংশ আগষ্ট মাহত হয়। এপ্ৰিলৰ পৰা জুনলৈকে অঞ্চলটোৰ বতৰ তুলনামূলকভাৱে শুকান থাকে। এই সময়ত দিনৰ ভাগত তাপমাত্ৰা {{cvt|5|°C}}-তকৈ অধিক হয় আৰু ৰাতিৰ ভাগত তাপমাত্ৰা {{cvt|0|°C}}-ৰ ওচৰা-ওচৰি থাকে। অক্টোবৰৰ পৰা তাপমাত্ৰা হ্ৰাস পাবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু জানুৱাৰী মাহ আটাইতকৈ শীতল হয়। শীতকালত দিনৰ ভাগৰ তাপমাত্ৰাও হিমাংকৰ তলত থাকে আৰু ৰাতিবোৰ অধিক শীতল হয়।<ref>{{cite web|url=https://www.tibettour.org/tibet-weather/best-time-to-visit-kailash.html|title=Tibet Weather|access-date=1 June 2024|work=Tibet tour}}</ref> [[মৌচুমী বতাহ|মৌচুমী বতাহে]] জুনৰ শেষৰ পৰা আগষ্টলৈকে বৰষুণ আনে, লগতে ঠাণ্ডা বতাহো বলে।<ref name="GOI">{{cite report|url=https://www.mea.gov.in/Uploads/PublicationDocs/19148_Kailash_Mansarovar_Yatra_A_Guidebook_12-05-2006.pdf|date=12 May 2006|access-date=1 June 2024|title=Kailash Yatra|publisher=[[Government of India]]|page=60}}</ref> ছেপ্টেম্বৰ, অক্টোবৰ আৰু নৱেম্বৰ মাহত অঞ্চলটোত শীতল আৰু স্পষ্ট শৰৎকালীন বতৰ দেখা যায়। অৱশ্যে বঙ্গোপসাগৰীয় উষ্ণমণ্ডলীয় ধুমুহা পশ্চিম দিশলৈ অগ্ৰসৰ হোৱাৰ প্ৰভাৱত ছেপ্টেম্বৰ মাহতো বৃহৎ তুষাৰপাত বা তুষাৰধুমুহা হ’ব পাৰে। শীতল মৌচুমী বতাহৰ প্ৰভাৱত এই অঞ্চলত শীতকালত, অৰ্থাৎ ডিচেম্বৰৰ পৰা মাৰ্চলৈকে, উল্লেখযোগ্য পৰিমাণৰ তুষাৰপাত হয়। বসন্তকালত, বিশেষকৈ মাৰ্চৰ পৰা মে’ মাহলৈকে দুপৰীয়াৰ পিছত প্ৰবল বতাহ বলাৰ প্ৰৱণতা থাকে। <ref>{{cite journal |last1=Yao |first1=Z. |last2=Liu |first2=J. |last3=Huang |first3=H. Q. |last4=Song |first4=X. |last5=Dong |first5=X. |last6=Liu |first6=X. |year=2009 |title=Characteristics of isotope in precipitation, river water and lake water in the Manasarovar basin of Qinghai–Tibet Plateau |journal=Environmental Geology |volume=57 |issue=3 |pages=551–556}}</ref> [[File:Mansarovar map.jpg|thumb|মানসৰোবৰ অঞ্চলৰ মানচিত্ৰ]] [[জলবায়ু পৰিৱৰ্তন|বিশ্ব উষ্ণায়ন]] পৃথিৱীৰ আন বহু অঞ্চলতকৈ [[তিব্বত মালভূমি]]ত অধিক দ্ৰুতগতিত ঘটিছে বুলি বৰ্ণনা কৰা হয়।<ref>{{cite journal|last=Qiu|first=Jane|date=1 July 2008|title=China: The third pole|journal=Nature|volume=454|issue=7203|pages=393–396|doi=10.1038/454393a|pmid=18650887|issn=1476-4687|doi-access=free|bibcode=2008Natur.454..393Q }}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/environment/2019/sep/15/tibetan-plateau-glacier-melt-ipcc-report-third-pole|title=The world has a third pole – and it's melting quickly|date=15 September 2019|access-date=1 June 2024|newspaper=[[The Guardian]]|archive-date=20 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240820122915/https://www.theguardian.com/environment/2019/sep/15/tibetan-plateau-glacier-melt-ipcc-report-third-pole|url-status=live}}</ref> স্থানীয় লোকসকলৰ মতে, সাম্প্ৰতিক বছৰসমূহত অঞ্চলটোৰ চাৰিওফালৰ ভূমি অধিক উষ্ণ হৈ পৰিছে আৰু শীতকাল আগৰ দৰে শীতল নহয়।<ref>{{cite news|date=9 January 2019|title=Ignoring climate change in the Himalayas|url=https://www.thethirdpole.net/en/climate/ignoring-climate-change-in-the-himalayas/|access-date=6 August 2022|publisher=The Third Pole|archive-date=6 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220806214227/https://www.thethirdpole.net/en/climate/ignoring-climate-change-in-the-himalayas/|url-status=live}}</ref> তিব্বত অঞ্চলত [[হিমবাহ]]ৰ পশ্চাদপসৰণ আৰু [[চিৰহিম]] গলনৰ ফলত অঞ্চলটোৰ জলসম্পদৰ ওপৰত অনিশ্চিত প্ৰভাৱ পৰিব পাৰে। এই প্ৰভাৱসমূহৰ লগতে জনসংখ্যা বৃদ্ধি আৰু পৰ্যটনৰ চাপেও অঞ্চলটোৰ ভঙ্গুৰ পৰিৱেশতন্ত্ৰৰ ওপৰত গুৰুতৰ চাপ সৃষ্টি কৰিছে।<ref>{{cite journal|doi=10.1088/1748-9326/abf7f0|title=Accelerating permafrost collapse on the eastern Tibetan Plateau|date=23 April 2021|author=Tanguang Gao|journal=Environmental Research Letters|volume=16|issue=5 |doi-access=free|bibcode=2021ERL....16e4023G }}</ref><ref>{{cite report|title=Kailash Sacred Landscape Conservation Initiative: Feasibility Assessment Report|url=http://www.icimod.org/resources/528|publisher=[[ICIMOD]]|date=22 June 2009|pages=4|access-date=1 June 2024|archive-date=20 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240820122913/http://www.icimod.org/resources/528|url-status=live|archivedate=20 August 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240820122913/http://www.icimod.org/resources/528|deadurl=yes}}</ref> {{Weather box|width=auto |metric first=y |single line=y |location = মানসৰোবৰ হ্ৰদ |Jan high C = -৩.২ |Feb high C = -২.০ |Mar high C = ০.৯ |Apr high C = ৬.৪ |May high C = ১০.২ |Jun high C = ১৩.৭ |Jul high C = ১৩.৭ |Aug high C = ১৩.১ |Sep high C = ১৩.১ |Oct high C = ১১.১ |Nov high C = ৬.৫ |Dec high C = ১.০ |Jan mean C = -৮.৯ |Feb mean C = -৭.৬ |Mar mean C = -৪.২ |Apr mean C = -০.১ |May mean C = ৩.১ |Jun mean C = ৭.১ |Jul mean C = ৮.৪ |Aug mean C = ৮.০ |Sep mean C = ৮.০ |Oct mean C = ৫.৪ |Nov mean C = -০.২ |Dec mean C = -৫.১ |year mean C = |Jan low C = -১৪.৫ |Feb low C = -১৩.১ |Mar low C = -৯.২ |Apr low C = -৬.৬ |May low C = -৪.০ |Jun low C = ০.৬ |Jul low C = ৩.১ |Aug low C = ৩.০ |Sep low C = -০.২ |Oct low C = -৬.৮ |Nov low C = -১১.১ |Dec low C = -১৩.৩ |precipitation colour = green |Jan precipitation mm = ৫২ |Feb precipitation mm = ৩৪ |Mar precipitation mm = ৫২ |Apr precipitation mm = ৩০ |May precipitation mm = ২৬ |Jun precipitation mm = ৪০ |Jul precipitation mm = ১২৫ |Aug precipitation mm = ১৩৫ |Sep precipitation mm = ৬৬ |Oct precipitation mm = ২৯ |Nov precipitation mm = ৭ |Dec precipitation mm = ১৮ |source 1 = [https://en.climate-data.org/location/968516/ Climate-Data.org] }} == ধৰ্মীয় গুৰুত্ব == === হিন্দুধৰ্ম === [[File:Manasarowar-See Dieter Schuh.JPG|thumb|upright=0.7|তীৰ্থযাত্ৰী হ্ৰদত স্নান কৰা দেখা গৈছে]] হিন্দু সাহিত্যত মানসৰোবৰ ''[[ৰামায়ণ]]'' আৰু ''[[মহাভাৰত]]'' নামৰ [[হিন্দু মহাকাব্য]]ত উল্লেখ আছে ।{{sfn|Allen|2013|p=3}} আধুনিক গ্ৰন্থসমূহত হ্ৰদটোক হিন্দুধৰ্মৰ আটাইতকৈ পবিত্ৰ স্থানসমূহৰ অন্যতম বুলি বৰ্ণনা কৰা হয় যদিও প্ৰাচীন [[বৈদিক সাহিত্য]]ত এই হ্ৰদৰ স্পষ্ট উল্লেখ পোৱা নাযায়। ''[[ঋগ্বেদ]]''ত উল্লেখ আছে যে [[ইন্দ্ৰ]]ৰ বাবে সিন্ধু নদী উত্তৰ দিশলৈ প্ৰবাহিত হয়। এই ভৌগোলিক বাস্তৱতা কেৱল তিব্বত অঞ্চলতহে দেখা যায়। [[ফ্ৰিট্‌ছ ষ্টাল]]ৰ মতে, ইয়াৰ পৰা অনুমান কৰিব পাৰি যে প্ৰাচীন বৈদিক লোকসকলৰ কিছুমানে সিন্ধু নদীৰ পথ অনুসৰণ কৰিছিল আৰু কৈলাস পৰ্বতৰ ওচৰৰ উপত্যকা দেখিছিল।<ref name="Mckay">{{cite book|first=Alex|last=McKay|url=https://books.google.com/books?id=l3HsCgAAQBAJ|title=Kailas Histories: Renunciate Traditions and the Construction of Himalayan Sacred Geography|year=2015|isbn=978-9-00430-618-9|publisher=[[Brill Publishers]]|pages=165–168, 375–379|access-date=20 August 2024|archive-date=20 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240820042406/https://books.google.com/books?id=l3HsCgAAQBAJ|url-status=live}}</ref> প্ৰাচীন হিন্দু গ্ৰন্থসমূহত পৌৰাণিক [[মেৰু পৰ্বত]] আৰু মানস হ্ৰদৰ উল্লেখ আছে। পৌৰাণিক মানস হ্ৰদক [[ব্ৰহ্মা]]ৰ মনৰ পৰা সৃষ্টি হোৱা হ্ৰদ হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে আৰু ইয়াক তেওঁৰ বাহন [[হংস (পক্ষী)|হংস]]ৰ প্ৰিয় বাসস্থান বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>{{cite book|author=Eckard Schleberger|title=Die Indische Götterwelt|publisher=Eugen Diederich Verlag|year=1997|language=de}}</ref> ''ৰামায়ণ''ত [[বিশ্বামিত্ৰ]]ই [[ৰাম]]ক কয় যে ব্ৰহ্মাই নিজৰ চেতনাৰ পৰা এখন হ্ৰদ সৃষ্টি কৰিছিল। সেইবাবেই ইয়াৰ নাম মানস সৰোবৰ, অৰ্থাৎ চেতনাৰ হ্ৰদ। সেই হ্ৰদৰ পৰাই [[ঘাঘৰা|সৰযূ]] নামৰ এখন নদীৰ উৎপত্তি হৈছিল, যি [[অযোধ্যা (ৰামায়ণ)|অযোধ্যা]] ৰাজ্যৰ মাজেৰে বৈ গৈছিল।<ref>{{cite book|title=Ramayana|author=[[Valmiki]]|chapter=Balakanda}}</ref> মানসৰোবৰ হ্ৰদৰ পাৰত অৱস্থিত কৈলাস পৰ্বতক [[শিৱ]]ৰ বাসস্থান বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। হিন্দু বিশ্বাস অনুসৰি, ইয়াতেই পবিত্ৰ [[গঙ্গা]] নদীক শিৱই নিয়ন্ত্ৰণ কৰি [[হিমালয়]]ৰ তলৰ উৰ্বৰ উপত্যকাসমূহলৈ পঠিয়াইছিল।<ref name="Brockman"/><ref>{{cite book|title=Indian paintings from the Punjab Hills : a survey and history of Pahari miniature painting|first=W. G.|last=Archer|author-link=W. G. Archer|publisher=[[Oxford University Press]]|year=1973|isbn=978-0-85667-002-2|url=https://archive.org/details/dli.pahar.3437/page/232/mode/2up|page=365}}</ref><ref>{{cite book|last=Flood|first=Gavin|author-link=Gavin Flood|title=An Introduction to Hinduism|url=https://archive.org/details/introductiontohi0000floo_n5j0|url-access=registration|year=1996|publisher=[[Cambridge University Press]]|isbn= 978-0-52143-878-0|page=161}}</ref> === বৌদ্ধধৰ্ম আৰু বন === [[File:Manasarovar lake.jpg|right|thumb|চিউ গোম্পা মঠৰ পৰা হ্ৰদটোৰ দৃশ্য]] মানসৰোবৰ হ্ৰদ আৰু কৈলাস পৰ্বত বৌদ্ধ বিশ্বতত্ত্বৰ এক কেন্দ্ৰীয় অংশ। কিছুমান বৌদ্ধ পৰম্পৰাৰ বাবে ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ তীৰ্থস্থান।<ref>{{cite book|first=Robert|last=Buswell|author-link=Robert Buswell Jr.|title=Encyclopedia of Buddhism: A-L|url=https://books.google.com/books?id=L34YAAAAIAAJ|year=2004|publisher=[[Macmillan Publishers]]|isbn=978-0-02865-719-6|pages=407–408|access-date=20 August 2024|archive-date=20 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240820043521/https://books.google.com/books?id=L34YAAAAIAAJ|url-status=live}}</ref> কৈলাসক পৌৰাণিক [[মেৰু পৰ্বত (বৌদ্ধধৰ্ম)|মেৰু পৰ্বত]] হিচাপে জনা যায়।<ref name="Govinda">{{cite book|last1=Govinda|first1=Lama Anagarika|author-link=Anagarika Govinda|year=1966|title=The Way of the White Clouds: A Buddhist Pilgrim in Tibet|publisher=[[Shambhala Publications]]|isbn=978-0-87773-007-1|url=https://archive.org/details/wayofthewhitecloudsabuddhistpilgrimintibetlamaanagarikagovindashambala_202003_545_R/page/n7/mode/2up|page=198}}</ref> বৌদ্ধধৰ্মত কৈলাসে জগতৰ পিতাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে আৰু মানসৰোবৰ হ্ৰদে মাতৃক প্ৰতীকায়িত কৰে।<ref name="Brockman"/> পৌৰাণিক বিশ্বাস অনুসৰি, [[মায়া (বুদ্ধৰ মাতৃ)|মায়া]]ই [[বুদ্ধ]] তেওঁৰ গৰ্ভত প্ৰৱেশ কৰাৰ আগতে নিজকে পবিত্ৰ কৰিবলৈ মানসৰোবৰত স্নান কৰিছিল।<ref>{{cite book|last1=Mayhew|first1=Bradley|url=https://books.google.com/books?id=0uFzBgAAQBAJ&dq=lake+manasarovar&pg=PT386|title=Lonely Planet Tibet|last2=Kelly|first2=Robert|publisher=[[Lonely Planet]]|year=2015|isbn=978-1-74360-498-4|access-date=28 May 2023|archive-date=30 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230630085011/https://books.google.com/books?id=0uFzBgAAQBAJ&dq=lake+manasarovar&pg=PT386|url-status=live}}</ref> অঞ্চলটোৰ বহু স্থান [[পদ্মসম্ভৱ]]ৰ সৈতে জড়িত। তেওঁক খ্ৰীষ্টীয় অষ্টম শতিকাত তিব্বতত তান্ত্ৰিক বৌদ্ধধৰ্ম প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ কৃতিত্ব দিয়া হয়।<ref>{{cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Padmasambhava|title=Padmasambhava|publisher=[[Britannica]]|access-date=1 June 2024|archive-date=20 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240820072743/https://www.britannica.com/biography/Padmasambhava|url-status=live}}</ref><ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=5Gu9M-IrLigC |first1=Amy |last1=Heller |first2=Giacomella|last2=Orofino|first3=Charles|last3=Ramble|title=Discoveries in Western Tibet and the Western Himalayas|year=2003|isbn=978-9-00415-520-6|publisher=[[Brill Publishers]] |page=187}}</ref> [[বজ্ৰায়ন]] বৌদ্ধসকলৰ বিশ্বাস অনুসৰি, সাধু [[মিলাৰেপা]]ৰ ({{circa|1052|1135}}) মানসৰোবৰ হ্ৰদৰ পাৰত [[বন]] ধৰ্মৰ অনুগামী নাৰো বনচামৰ সৈতে এক প্ৰতিযোগিতা হৈছিল।<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=qKx7EAAAQBAJ|title=The Fourteenth Dalai Lama's Stages of the Path, Volume 1|author-link=Tenzing Gyatso|last=Gyatso|first=Tenzing|year=2022|isbn=978-1-61429-793-2|publisher=[[Wisdom Publications]]|page=395|access-date=20 August 2024|archive-date=20 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240820044042/https://books.google.com/books?id=qKx7EAAAQBAJ|url-status=live}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=u9gdAAAAMAAJ|title=The Tibet Guide|first=Stephen|last=Batchelor|year=1987|isbn=978-0-86171-046-1|publisher=[[Wisdom Publications]]|page=367|access-date=20 August 2024|archive-date=20 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240820043524/https://books.google.com/books?id=u9gdAAAAMAAJ|url-status=live}}</ref> বন জনগোষ্ঠীৰ বাবে এই অঞ্চল প্ৰাচীন বন সাম্ৰাজ্য [[ঝাং ঝুং]]ৰ কেন্দ্ৰ আছিল আৰু [[ঝাং ঝুং মেৰি]] দেৱতাৰ পবিত্ৰ স্থানৰ সৈতে জড়িত।<ref name="Albinia">{{cite book|first=Alice|last=Albinia|author-link=Alice Albinia|title=Empires of the Indus: The Story of a River|year=2008|publisher=[[John Murray (publishing house)|John Murray]]|isbn=978-0-71956-003-3|url=https://archive.org/details/san_0976/page/n5/mode/2up|page=288}}</ref><ref name="Allen">{{cite book|author-link=Charles Allen (writer)|last=Allen|first=Charles|year=2013 |orig-date=1982 |title=A Mountain in Tibet: The Search for Mount Kailas and the Sources of the Great Rivers of Asia|publisher=[[Little, Brown Book Group|Abacus]]|isbn=978-1-40552-497-1|url=https://books.google.com/books?id=nCZrEg5F_XEC|pages=3–8|access-date=20 August 2024|archive-date=20 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240820043523/https://books.google.com/books?id=nCZrEg5F_XEC|url-status=live}}</ref> তিব্বতীয় বিশ্বাস অনুসৰি, এই অঞ্চল পৌৰাণিক সিংহ, ঘোঁৰা, ময়ূৰ আৰু হাতী নদীৰ উৎস আছিল।<ref name="Govinda"/> বন ধৰ্মৰ প্ৰতিষ্ঠাতা [[টোনপা শেনৰাব মিৱোচে|টোনপা শেনৰাবে]] প্ৰথমবাৰৰ বাবে তিব্বত ভ্ৰমণ কৰাৰ সময়ত এই হ্ৰদত স্নান কৰিছিল।<ref name="Mckay"/> === জৈনধৰ্ম === [[জৈনধৰ্ম]]ত মানসৰোবৰ হ্ৰদ ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠাতা আৰু প্ৰথম [[তীৰ্থংকৰ]] [[ঋষভনাথ]]ৰ সৈতে জড়িত।<ref name="Brockman"/><ref name="Albinia"/> জৈন শাস্ত্ৰ অনুসৰি, তেওঁ অষ্টপদ পৰ্বতত [[নিৰ্বাণ]] লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite encyclopedia|url=https://www.britannica.com/topic/Rishabhanatha|title=Rishabhanatha|encyclopedia=[[Britannica]]|access-date=1 June 2024|archive-date=19 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170519135604/https://www.britannica.com/topic/Rishabhanatha|url-status=live}}</ref> জৈনসকলৰ বিশ্বাস অনুসৰি, ঋষভনাথে নিৰ্বাণ লাভ কৰাৰ পিছত তেওঁৰ পুত্ৰ সম্ৰাট [[ভৰত চক্ৰৱৰ্তী|ভৰতে]] এই অঞ্চলত তিনিটা স্তূপ আৰু ২৪ জন তীৰ্থংকৰৰ ২৪টা মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=OGsrAAAAIAAJ|title=Riṣabha Deva, the Founder of Jainism|author-link=Champat Rai Jain|first=Champat|last=Rai|year=1929|publisher=Indian Press|page=178|access-date=20 August 2024|archive-date=20 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240820042416/https://books.google.com/books?id=OGsrAAAAIAAJ|url-status=live}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=y4aVRLGhf-8C&pg=RA1-PA273|title=Faith & Philosophy of Jainism|isbn=978-8-17835-723-2|last1=Jain|first1=Arun Kumar|year=2009|publisher=Kalpaz Publications|page=273|access-date=20 August 2024|archive-date=20 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240820042400/https://books.google.com/books?id=y4aVRLGhf-8C&pg=RA1-PA273|url-status=live}}</ref> এই অঞ্চলৰ সৈতে [[মহাবীৰ]], কুমাৰ আৰু সাগৰ, তপস খেৰ পাৰ্ণ, [[ৰাৱণ]] আৰু [[মন্দোদৰী]] আদিৰ সৈতে জড়িত আন বহু কাহিনীও প্ৰচলিত।<ref>{{cite web|url=http://www.dnaindia.com/lifestyle/report-lost-tirth-of-jains-traced-to-himalayas-1631581|title='Lost' tirth of Jains traced to Himalayas - Latest News & Updates at Daily News & Analysis|date=30 December 2011|work=DNA India|access-date=29 April 2018|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170815022808/http://www.dnaindia.com/lifestyle/report-lost-tirth-of-jains-traced-to-himalayas-1631581|archive-date=15 August 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://sites.fas.harvard.edu/~pluralsm/affiliates/jainism/ritual/shantikalash.htm|title=Jainism Literature Center - Rituals|access-date=3 December 2018|archive-date=16 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190816172741/https://sites.fas.harvard.edu/~pluralsm/affiliates/jainism/ritual/shantikalash.htm|url-status=dead|archivedate=16 August 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190816172741/https://sites.fas.harvard.edu/~pluralsm/affiliates/jainism/ritual/shantikalash.htm|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=MEvZaVmBQtgC|title=India: Art and Culture, 1300-1900|isbn=978-0-03006-114-1|author-link=Stuart Cary Welch|last1=Welch|first1=Stuart Cary|year=1985|publisher=[[Metropolitan Museum of Art]]|page=71|access-date=20 August 2024|archive-date=20 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240820043008/https://books.google.com/books?id=MEvZaVmBQtgC|url-status=live}}</ref> {{sfn|Rai|1929|p=178}} == তীৰ্থযাত্ৰা == [[File:Lake Manasarovar, Tibet map in French and Persian detail from 1784 Tiefenthaler Map of the Ganges and Ghaghara Rivers, India (cropped).jpg|thumb|[[জোছেফ টিফেনথালাৰ]]ৰ ১৮শ শতিকাৰ এখন মানচিত্ৰত মানসৰোবৰ হ্ৰদ]] হ্ৰদটোৰ উল্লেখ বিভিন্ন হিন্দু আৰু বৌদ্ধ ধৰ্মীয় সাহিত্যত পোৱা যায়।<ref name="Allen"/> ই বহু বছৰৰ পৰা প্ৰচলিত আটাইতকৈ পুৰণি তীৰ্থপথসমূহৰ এটাৰ অংশ আছিল।<ref name="Brockman"/><ref name="Thubron">{{cite book|author-link=Colin Thubron|last1=Thubron|first1=Colin|year=2011|title=To a Mountain in Tibet|publisher=[[Chatto & Windus]]|isbn=978-0-70118-380-6|url=https://books.google.com/books?id=tLDvdbZJIV8C|page=6|access-date=20 August 2024|archive-date=20 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240820072842/https://books.google.com/books?id=tLDvdbZJIV8C|url-status=live}}</ref> আধুনিক গ্ৰন্থসমূহত হ্ৰদটোক বিভিন্ন ধৰ্মৰ আটাইতকৈ পবিত্ৰ স্থানসমূহৰ ভিতৰত গণ্য কৰা হয় যদিও প্ৰাচীন সাহিত্যত এই হ্ৰদক তীৰ্থস্থান হিচাপে স্পষ্টভাৱে উল্লেখ কৰা হোৱা নাই। সাধাৰণতে বৌদ্ধ, হিন্দু আৰু জৈন তীৰ্থযাত্ৰীসকলে ভ্ৰমণ কৰা ঐতিহাসিক তীৰ্থস্থানসমূহৰ বিষয়ে সংশ্লিষ্ট ধৰ্মীয় গ্ৰন্থত আলোচনা পোৱা যায় আৰু ধনী পৃষ্ঠপোষক বা ৰজাসকলে তেনে স্থানত বিভিন্ন আন্তঃগাঁথনি নিৰ্মাণ কৰিছিল। হিন্দু ''[[পুৰাণ]]''সমূহত এনে তীৰ্থস্থানত [[মন্দিৰ]], [[ধৰ্মশালা]], [[আশ্ৰম]] আৰু তীৰ্থযাত্ৰীৰ সুবিধাৰ কথা উল্লেখ আছে। কিন্তু অন্ততঃ ১৯৩০ৰ দশকলৈকে কৈলাস-মানসৰোবৰ অঞ্চলত এনে ধৰণৰ স্থাপত্যৰ প্ৰমাণ পোৱা নাযায়।<ref name="Mckay"/> [[লুচিয়ানো পেটেক]]ৰ মতে, তিব্বতীয় নথিসমূহে সূচায় যে ১২শ শতিকাৰ শেষ ভাগলৈ এই অঞ্চলক তিব্বতীয়সকলে নিজৰ পবিত্ৰ ভূগোলৰ অংশ হিচাপে গণ্য কৰিছিল। সেই নথিত কৈলাসৰ গো-জুল গুহাত বৌদ্ধ ভিক্ষুসকলৰ ধ্যান কৰা আৰু পৰ্বতটোৰ পৰিক্ৰমা কৰাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=V1GkmBOQLkAC|title=China and Tibet in the Early XVIIIth Century: History of the Establishment of Chinese Protectorate in Tibet|isbn=978-9-00403-442-6|author-link=Luciano Petech|author=Luciano Petech|year=1972|publisher=[[Brill Publishers]]}}</ref> এলেক্স মেকেইৰ মতে, গুপ্ত বৌদ্ধধৰ্ম আৰু [[শৈৱধৰ্ম]]ৰ সম্ভাৱ্য সংমিশ্ৰণে কৈলাস আৰু মানসৰোবৰক বৌদ্ধ আৰু হিন্দু উভয়ৰে এক যৌথ পবিত্ৰ ভূগোলৰ অংশ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰাত সহায় কৰিছিল। ১৩শ শতিকাৰ ''মহানিৰ্বাণ তন্ত্ৰ'' নামৰ গ্ৰন্থখনৰ প্ৰথম অধ্যায় কৈলাস আৰু মানসৰোবৰ হ্ৰদক তীৰ্থস্থান হিচাপে উৎসৰ্গিত।<ref name="Mckay"/> [[File:Gurla Mandhata & Manasarovar.jpg|thumb|left|[[গুৰলা মান্ধাতা]]ৰ সৈতে মানসৰোবৰ হ্ৰদ]] বিভিন্ন ধৰ্মত ইয়াৰ পবিত্ৰতা স্বীকৃত হোৱাৰ বাবে মানুহে কৈলাস-মানসৰোবৰলৈ ''যাত্ৰা'' নামেৰে জনাজাত তীৰ্থযাত্ৰা কৰে।<ref name="UK">{{cite web|url=https://pithoragarh.nic.in/kailash-mansarovar-yatra/|title=Kailash Mansarovar Yatra|publisher=[[Government of Uttarakhand]]|access-date=1 December 2023|archive-date=8 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231208084651/https://pithoragarh.nic.in/kailash-mansarovar-yatra/|url-status=live}}</ref> ১৯৩০ৰ দশকত এই পৰ্বতলৈ তীৰ্থযাত্ৰা বৃদ্ধি পাইছিল, কিন্তু পিছত চীন আৰু [[ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্য]] উভয়ে অঞ্চলটোৰ দাবী কৰাৰ ফলত ইয়াত প্ৰভাৱ পৰে।<ref name="Mckay"/> ১৯৫০–৫১ চনত [[চীন গণপ্ৰজাতন্ত্ৰৰ দ্বাৰা তিব্বত সংযুক্তিকৰণ|তিব্বত দখল]] কৰাৰ পিছত চীনে কৈলাস পৰ্বত আৰু মানসৰোবৰলৈ ধৰ্মীয় তীৰ্থযাত্ৰাৰ অনুমতি দিয়ে। [[১৯৫৪ চনৰ চীন-ভাৰত চুক্তি]] অনুসৰি ভাৰতৰ পৰা তীৰ্থযাত্ৰাৰ নিশ্চয়তা দিয়া হৈছিল যদিও পৰৱৰ্তী [[১৯৫৯ চনৰ তিব্বতীয় বিদ্ৰোহ]]ৰ পিছত প্ৰৱেশ সীমিত কৰা হয় আৰু ১৯৬২ চনৰ [[চীন-ভাৰত যুদ্ধ]]ৰ পিছত সীমান্ত বন্ধ কৰি দিয়া হয়।<ref name="Thubron"/><ref>{{cite encyclopedia|url=https://www.britannica.com/place/Kailas-Range|title=Mount Kailas|encyclopedia=[[Britannica]]|access-date=1 December 2023|archive-date=1 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230601185353/https://www.britannica.com/place/Kailas-Range|url-status=live}}</ref> প্ৰায় দুটা দশকৰ পিছত [[ভাৰত চৰকাৰ|ভাৰত]] আৰু চীন চৰকাৰৰ মাজত হোৱা এক চুক্তিৰ ভিত্তিত ১৯৮১ চনত ভাৰতৰ পৰা তীৰ্থযাত্ৰাৰ অনুমতি পুনৰ দিয়া হয়।<ref name="UK"/><ref name="Thubron"/> [[ক’ভিড-১৯ মহামাৰী]]ৰ বাবে ২০২০ চনৰ পৰা তিনিবছৰলৈ এই তীৰ্থযাত্ৰা স্থগিত ৰখা হয়।<ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/kailash-mansarovar-yatra-unlikely-to-resume-this-year-say-officials/article65299618.ece|title=Kailash-Mansarovar yatra unlikely to resume this year, say officials|date=7 April 2022|newspaper=[[The Hindu]]|access-date=1 June 2024|archive-date=20 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240820043445/https://www.thehindu.com/news/national/kailash-mansarovar-yatra-unlikely-to-resume-this-year-say-officials/article65299618.ece|url-status=live}}</ref> ২০২৩ চনত নতুন নিয়মাৱলীৰ সৈতে পথটো পুনৰ মুকলি কৰা হয়।<ref name="Open">{{cite news|url=https://kathmandupost.com/money/2023/05/08/pilgrims-to-kailash-discouraged-by-new-chinese-regulations|title=Pilgrims to Kailash discouraged by new Chinese rules|date=8 May 2023|access-date=1 June 2024|work=[[Kathmandu Post]]|archive-date=20 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240820041748/https://kathmandupost.com/money/2023/05/08/pilgrims-to-kailash-discouraged-by-new-chinese-regulations|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://indianexpress.com/article/india/kailash-masarovar-yatra-opening-next-month-8616920/|title=Kailash Masarovar Yatra hits hurdles ahead of opening next month|date=19 May 2023|access-date=1 December 2023|newspaper=[[The Indian Express]]|archive-date=20 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240820043451/https://indianexpress.com/article/india/kailash-masarovar-yatra-opening-next-month-8616920/|url-status=live}}</ref> ১৯৮১ চনত ভাৰতৰ পৰা তীৰ্থপথ পুনৰ মুকলি হোৱাৰ পিছৰে পৰা বাৰ্ষিক যাত্ৰাত অংশগ্ৰহণ কৰা তীৰ্থযাত্ৰীৰ সংখ্যা যথেষ্ট বৃদ্ধি পাইছে।<ref>{{cite book|last1=Zomer|first1=Robert|title=Kailash Sacred Landscape Conservation Initiative: Feasibility Assessment Report|last2=Oli|first2=Krishna Prasad|url=https://lib.icimod.org/record/26968/files/attachment_761.pdf?type=primary|publisher=[[International Centre for Integrated Mountain Development]]|year=2011|page=10|access-date=20 August 2024|archive-date=20 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240820043844/https://lib.icimod.org/record/26968/files/attachment_761.pdf?type=primary|url-status=live}}</ref> ২০২০ চনত বন্ধ হোৱাৰ আগতে, প্ৰতি বছৰে ভাৰতৰ পৰা কেইবা হাজাৰ তীৰ্থযাত্ৰীয়ে এই যাত্ৰাত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite news|title=Kailash Manasarovar Yatra likely to see record numbers|url=https://kathmandupost.com/money/2018/05/16/kailash-manasarovar-yatra-likely-to-see-record-numbers|access-date=4 August 2022|work=[[Kathmandu Post]]|archive-date=4 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220804220717/https://kathmandupost.com/money/2018/05/16/kailash-manasarovar-yatra-likely-to-see-record-numbers|url-status=live}}</ref> [[File:Manasarovar with small temples.jpg|thumb|হ্ৰদৰ পাৰত মন্দিৰ আৰু স্তূপ]] ভাৰতত এই তীৰ্থযাত্ৰা ভাৰত চৰকাৰৰ দ্বাৰা আয়োজন কৰা হয় আৰু জুনৰ পৰা ছেপ্টেম্বৰ মাহৰ ভিতৰত অনুমতি দিয়া হয়।<ref name="UK"/> ২০১৫ চনৰ পৰা ভাৰতৰ ইচ্ছুক তীৰ্থযাত্ৰীসকলে আগতীয়াকৈ [[বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয় (ভাৰত)|বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়]]ত আবেদন কৰিব লাগে। নিৰ্দিষ্ট সংখ্যক পাছ কম্পিউটাৰাইজড ৰেণ্ডম বাছনিৰ জৰিয়তে তীৰ্থযাত্ৰীসকলক দিয়া হয়, আৰু প্ৰথমবাৰৰ বাবে যোৱা তীৰ্থযাত্ৰীসকলক অগ্ৰাধিকাৰ দিয়া হয়।<ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/first-time-pilgrims-get-preference-for-mansarovar-yatra/article27142893.ece|title=First-time pilgrims get preference for Mansarovar Yatra|newspaper=[[The Hindu]]|date=16 May 2019|access-date=1 June 2024|archive-date=20 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240820041757/https://www.thehindu.com/news/national/other-states/first-time-pilgrims-get-preference-for-mansarovar-yatra/article27142893.ece|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|title=Mansarovar Yatra: First-time pilgrims get preference in computerized draw of lots|newspaper=[[The Economic Times]]|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/mansarovar-yatra-first-time-pilgrims-get-preference-in-computerised-draw-of-lots/articleshow/69344332.cms?from=mdr|access-date=4 August 2022|archive-date=4 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220804220716/https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/mansarovar-yatra-first-time-pilgrims-get-preference-in-computerised-draw-of-lots/articleshow/69344332.cms?from=mdr|url-status=live}}</ref> ভাৰতীয় তীৰ্থযাত্ৰীসকলে এই উদ্দেশ্যে মুকলি কৰা দুটা পথৰে যাত্ৰা কৰে। ইয়াৰ সীমান্ত পাৰাপাৰ [[উত্তৰাখণ্ড]]ৰ [[লিপুলেখ গিৰিপথ|লিপুলেখ গিৰিপথ]] আৰু [[ছিক্কিম]]ৰ [[নাথু লা|নাথু লা গিৰিপথ]]ত হয়।<ref>{{cite web|title=Kailash Manasarovar Yatra|url=https://kmy.gov.in/kmy/?lang=en|access-date=4 August 2022|publisher=[[Government of India]]|archive-date=17 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220617011329/https://kmy.gov.in/kmy/?lang=en|url-status=live|archivedate=17 June 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220617011329/https://kmy.gov.in/kmy/?lang=en|deadurl=yes}}</ref> ২০২০ চনৰ পৰা চীনত প্ৰৱেশ কৰাৰ আগতে মহাকালী উপত্যকাৰ ভাৰতীয় অংশেৰে লিপুলেখ গিৰিপথলৈকে যানবাহনেৰে যাব পৰা পথ উপলব্ধ হৈছে।<ref>{{cite news|date=11 May 2020|title=New road to Kailash Mansarovar via Lipulekh Pass and why Nepal is objecting to it|url=https://theprint.in/opinion/new-road-to-kailash-mansarovar-via-lipulekh-pass-and-why-nepal-is-objecting-to-it/418638/|access-date=6 August 2022|work=[[The Print]]|archive-date=6 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220806130517/https://theprint.in/opinion/new-road-to-kailash-mansarovar-via-lipulekh-pass-and-why-nepal-is-objecting-to-it/418638/|url-status=live}}</ref> নাথু লা পথ ২০১৫ চনত মুকলি কৰা হয়। এই পথেৰে যাত্ৰাত [[গেংটক]]লৈ যোৱাৰ পিছত নাথু লা গিৰিপথ পাৰ হৈ চীনত প্ৰৱেশ কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=https://www.ndtv.com/india-news/alternate-route-for-kailash-mansarovar-yatra-will-become-operational-next-month-pm-modi-763281|title=Alternate Route for Kailash-Mansarovar Yatra Will Become Operational Next Month: PM Modi|work=[[NDTV]]|date=15 May 2015|access-date=1 December 2023|archive-date=17 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240317113052/https://www.ndtv.com/india-news/alternate-route-for-kailash-mansarovar-yatra-will-become-operational-next-month-pm-modi-763281|url-status=live}}</ref> [[File:ManasarovarKailashPrayerFlags.jpg|thumb|left|হ্ৰদৰ পাৰত বৌদ্ধ [[প্ৰাৰ্থনা পতাকা]]]] [[২০১৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহৰ নেপাল ভূমিকম্প]]ৰ ফলত [[তাতোপানি, সিন্ধুপালচোক|তাতোপানি]]-[[ঝাংমু]] সীমান্ত পাৰাপাৰ বন্ধ হৈ পৰাত, নেপালৰ পৰা তীৰ্থযাত্ৰা সাধাৰণতে উত্তৰ-পশ্চিম নেপালৰ ওচৰৰ [[হুমলা জিলা]]ৰ পৰা কৰা হয়।<ref name="Bubriski"/><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=CTYFEQAAQBAJ|title=Kathmandu Chronicle:Reclaiming India–Nepal Relations|first1=K.V.|last1=Rajan|first2=Atul|last2=Thakuir|year=2024|isbn=978-9-35708-708-7|publisher=[[Penguin Random House]]|page=86|access-date=20 August 2024|archive-date=20 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240820042412/https://books.google.com/books?id=CTYFEQAAQBAJ|url-status=live}}</ref> আন এটা পথ [[ৰাসুৱা জিলা|ৰাসুৱা]]-[[কিয়িৰোং টাউন|গ্যিৰোং]] সীমান্ত পাৰাপাৰৰ জৰিয়তে আছে।<ref>{{cite news|title=A Personal Account of Border Crossing Reveals the Deep Ties Between Nepal, China|url=https://thewire.in/world/all-roads-lead-north-nepal-china|access-date=9 August 2022|work=[[The Wire (India)|The Wire]]|archive-date=4 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210804190739/https://thewire.in/world/all-roads-lead-north-nepal-china|url-status=live}}</ref> তীৰ্থযাত্ৰীসকলে মানসৰোবৰ হ্ৰদলৈ যাত্ৰাৰ আগতে আকাশমাৰ্গেৰে [[লাছা]]লৈও যাব পাৰে।<ref name="Open"/> এই তীৰ্থযাত্ৰাত মানসৰোবৰ হ্ৰদৰ দিশে পদযাত্ৰা আৰু কৈলাস পৰ্বতৰ পৰিক্ৰমা অন্তৰ্ভুক্ত। কৈলাস পৰ্বতৰ চাৰিওফালৰ পথ {{cvt|53|km}} দীঘল।<ref name="UK"/> ''কোড়া'' নামেৰে জনাজাত এই পৰিক্ৰমা হিন্দু, বৌদ্ধ আৰু জৈনসকলে ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত কৰে, আনহাতে বোনপোসকলে পৰ্বতটোৰ পৰিক্ৰমা ঘড়ীৰ কাঁটাৰ বিপৰীত দিশত কৰে।<ref name="Govinda"/><ref>{{cite book|title=The Old Ways: A Journey on Foot|first=Robert|last=Macfarlane|year=2012|isbn=978-0-241-14553-1|publisher=[[Penguin Books]]|url=https://books.google.com/books?id=7AQ0tyT1w3UC|pages=259–288|access-date=20 August 2024|archive-date=19 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240819081853/https://books.google.com/books?id=7AQ0tyT1w3UC|url-status=live}}</ref> তীৰ্থযাত্ৰীসকলৰ বিশ্বাস অনুসৰি, হ্ৰদত স্নান কৰা আৰু পৰ্বতটোৰ পৰিক্ৰমা কৰা আধ্যাত্মিকভাৱে ফলপ্ৰসূ সাধনা, যাৰ ফলত পাপমোচনৰ দৰে বিভিন্ন শুভ ফল লাভ কৰিব পাৰি।<ref name="Thurman">{{cite book|author-link1=Robert Thurman|last1=Thurman|first1=Robert|first2=Tad|last2=Wise|title=Circling the Sacred Mountain: A Spiritual Adventure Through the Himalayas|publisher=[[Bantam Books]]|year=1999|isbn=978-0-55337-850-4|url=https://archive.org/details/circlingsacredmo00robe/page/n7/mode/2up|page=32}}</ref><ref name="UK"/><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=APYDLwkiFBkC|title=Hindus of the Himalayas: Ethnography and Change|author-link=Gerald Berreman|first=Gerald Duane|last=Berreman|year=1972|publisher=[[University of California Press]]|isbn=978-0-52001-423-7|page=15|access-date=20 August 2024|archive-date=20 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240820043516/https://books.google.com/books?id=APYDLwkiFBkC|url-status=live}}</ref> উত্তৰ-পশ্চিম নেপালৰ ওচৰৰ [[হুমলা জিলা|হুমলা]] অঞ্চলৰ খাছ জনগোষ্ঠীৰ বাবে এই হ্ৰদত আনুষ্ঠানিক স্নান শামানিক শক্তি লাভ কৰাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পদক্ষেপ।<ref name="Bubriski">{{cite book|author-link1=Kevin Bubriski|last1=Bubriski|first1=Kevin|last2=Pandey|first2=Abhimanyu|title=Kailash Yatra: a Long Walk to Mount Kailash through Humla|publisher=[[Penguin Random House]]|year=2018|isbn=978-0-67009-111-9|url=https://lib.icimod.org/record/33919/files/icimodKailashYatra.pdf?type=primary|page=33|access-date=20 August 2024|archive-date=5 July 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240705164547/https://lib.icimod.org/record/33919/files/icimodKailashYatra.pdf?type=primary|url-status=live}}</ref> হ্ৰদটোৰ পাৰত বহুতো [[স্তূপ]], পতাকাদণ্ড, [[বৌদ্ধ মঠ]] আৰু প্ৰাৰ্থনাস্থল আছে। ইয়াৰে বহুতো ১৯৬৬ৰ পৰা ১৯৭৬ চনৰ ভিতৰত চীনৰ [[সাংস্কৃতিক বিপ্লৱ]]ৰ সময়ত ধ্বংস হৈছিল।<ref name="Brockman"/> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:হ্ৰদ]] efziqagvp8s16tnabbqhx22h2py83hl 0 137721 616773 615605 2026-07-11T16:10:05Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616773 wikitext text/x-wiki {{Short description|Baloch political activist (born 1993)}} {{Use Pakistani English|date=July 2024}} {{Use dmy dates|date=July 2024}} {{Infobox person | name = Mahrang Baloch | native_name = {{nq|مهرنگ بلۏچ}} | native_name_lang = bal-arab | image = Mahrang Baloch.jpg | caption = ২০২৪ চনৰ ফটো | birth_date = {{birth date and age|1993|01|01|df=y}}<ref name=Siddiqui>{{cite news |last1=Siddiqui |first1=Huma |title=Mahrang Baloch: The Face of Balochistan |url=https://www.financialexpress.com/business/defence-mahrang-baloch-the-face-of-baloch-resistance-3567829/ |access-date=8 April 2025 |work=[[The Financial Express (India)|Financial Express]] |date=29 July 2024 |language=en}}</ref> | birth_place = [[মাংগোচেৰ]], [[বালোচিস্তান|বালোচিস্তান]], [[পাকিস্তান]]<ref name=Siddiqui/> | education = [[Bachelor of Medicine, Bachelor of Surgery|MBBS]]<ref name=Siddiqui/> | years_active = 2009–present | organization = বালোচ ইয়কজেহতি কমিটি (BYC)<ref name=Zaman>{{cite news |last1=Zaman |first1=Sarah |title=Baloch Activists March to Pakistani Capital to Demand End to Extrajudicial Killings |url=https://www.voanews.com/a/baloch-activists-march-to-pakistani-capital-to-demand-end-to-extrajudicial-killings-/7406137.html |access-date=20 December 2023 |work=Voice of America |date=20 December 2023 |language=en |archive-date=22 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231222014113/https://www.voanews.com/a/baloch-activists-march-to-pakistani-capital-to-demand-end-to-extrajudicial-killings-/7406137.html |url-status=live}}</ref> | occupation = মানৱাধিকাৰ কৰ্মী | known_for = বালোচৰ মানৱাধিকাৰৰ বাবে সংগ্ৰাম | criminal_penalty = হত্যাৰ বাবে যাৱজ্জীৱন কাৰাদণ্ড | criminal_status = দোষী, কাৰাদণ্ডিত | alma_mater = বোলান মেডিকেল কলেজ }} '''মেহৰং বালোচ''' {{efn|{{langx|bal-arab|مهرنگ بلۏچ}}, {{IPA|bal|meːh.rʌŋ bəl.oːt͡ʃ|pron}}, {{langx|ur|{{Nastaliq|ماہ رنگ بلوچ}}}}, {{IPA|ur|mɑːh rʌŋ bə.loːt͡ʃ|pron}}}} (জন্ম: ১ জানুৱাৰী ১৯৯৩) এগৰাকী বালোচ ৰাজনৈতিক কৰ্মী তথা বালোচ ইয়কজেহতি কমিটি (BYC)-ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক আৰু নেত্ৰী। তেওঁ পাকিস্তানৰ বালোচিস্তানত [[পাকিস্তানত বলপূৰ্বক নিখোজকৰণ|বলপূৰ্বক নিখোজকৰণ]] (enforced disappearances), [[বিচাৰবহিৰ্ভূত হত্যাকাণ্ড]] (extrajudicial killings) আৰু অন্যান্য মানৱ অধিকাৰ উলংঘনৰ অভিযোগৰ বিৰুদ্ধে চলোৱা আন্দোলনৰ বাবে পৰিচিত। == জীৱনৰ প্ৰাৰম্ভ == মেহৰং বালোচৰ জন্ম ১৯৯৩ চনত বালোচিস্তানৰ মাংগোচেৰ (Mangocher) অঞ্চলত লাংগোভে (Langove) জনজাতিৰ এটা বালোচ পৰিয়ালত হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ আব্দুল গাফ্ফাৰ লাংগোভে এগৰাকী ৰাজনৈতিক কৰ্মী আছিল আৰু বালোচিস্তানত মানৱ অধিকাৰ উলংঘনৰ বিৰুদ্ধে সৰৱ আছিল<ref name=Newsline>{{cite news |last1=Feroz |first1=Hajra Komal |title=Balochistan: One Province, Two Wars |url=https://newslinemagazine.com/balochistan-one-province-two-wars/ |access-date=18 May 2025 |work=[[Newsline (magazine)|Newsline]] |date=29 August 2011 |language=en |archivedate=16 July 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250716183206/https://newslinemagazine.com/balochistan-one-province-two-wars/ |deadurl=yes }}</ref>। তেওঁৰ এজন ভাতৃ নাছিৰ বালোচ, আৰু ইক্‌ৰা বালোচকে ধৰি কেইবাগৰাকীও ভগ্নী আছে। <ref>{{cite news |title=Fears for Mahrang's safety |url=https://www.dawn.com/news/1900561 |access-date=11 August 2025 |work=[[Dawn (newspaper)|Dawn]] |date=27 March 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Baloch |first1=Mahrang |title=A new chapter in the Baloch struggle for justice in Pakistan |url=https://www.aljazeera.com/opinions/2024/2/8/a-new-chapter-in-the-baloch-struggle-for-justice-in-pakistan |access-date=27 April 2025 |work=[[Al Jazeera Media Network|Al Jazeera]] |date=8 February 2024 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Zehri |first1=Abdullah |title=Mahrang's sister seeks CJP's 'urgent intervention' against alleged mistreatment of detained BYC leaders |url=https://www.dawn.com/news/1906740 |access-date=27 April 2025 |work=[[Dawn (newspaper)|Dawn]] |date=26 April 2025 |language=en}}</ref> মেহৰং বালোচে কোৱেটাস্থিত (Quetta) বোলান মেডিকেল কলেজৰ (Bolan Medical College) পৰা চিকিৎসা বিজ্ঞান আৰু শল্য চিকিৎসা (MBBS) ডিগ্ৰী লাভ কৰে। <ref name="guardian">{{cite news |last1=Ebrahim |first1=Zofeen T. |date=31 August 2024 |title='She has won our hearts and minds': can one woman unite the Baloch people in peaceful resistance? |url=https://www.theguardian.com/global-development/article/2024/aug/31/can-one-woman-unite-the-baloch-people-in-peaceful-resistance-balochistan-pakistan-mahrang |access-date=28 October 2024 |work=[[The Guardian]] |language=en}}</ref> == আন্দোলন == ২০০৯ চনৰ ১১ ডিচেম্বৰত মেহৰং বালোচৰ পিতৃ আব্দুল গাফ্ফাৰ লাংগোভেক কৰাচীলৈ চিকিৎসাৰ বাবে যোৱাৰ পথত পাকিস্তানৰ নিৰাপত্তা বাহিনীয়ে আটক কৰে যদিও পিছত তেওঁক মুকলি কৰি দিয়া হয়। <ref name=":0">{{Cite web |last=Baloch |first=Shah Meer |date=18 February 2021 |title=Mahrang Baloch and the Struggle Against Enforced Disappearances |url=https://www.saaganthology.com/article/mahrang-baloch-and-the-struggle-against-enforced-disappearances |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20230408051819/https://www.saaganthology.com/article/mahrang-baloch-and-the-struggle-against-enforced-disappearances |archive-date=8 April 2023 |access-date=8 April 2023 |website=South Asian Avant-Garde |language=en |archivedate=8 April 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230408051819/https://www.saaganthology.com/article/mahrang-baloch-and-the-struggle-against-enforced-disappearances |deadurl=yes }}</ref><ref name=Newsline/><ref name=":1">{{Cite web |author=Veengas |date=28 May 2022 |title=The Assault by Pakistan on Baloch People's Rights Has Now Reached Women |url=https://thewire.in/south-asia/the-assault-by-pakistan-on-baloch-peoples-rights-has-now-reached-women |access-date=8 April 2023 |website=[[The Wire (India)|The Wire India]]}}</ref> ১৬ বছৰ বয়সতে মেহৰঙে ইয়াৰ প্ৰতিবাদ কৰি আন্দোলনত অংশগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰে আৰু ছাত্ৰ আন্দোলনৰ এগৰাকী পৰিচিত মুখ হৈ পৰে। <ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":2">{{Cite news |last=Baloch |first=Shah Meer |date=12 November 2021 |title=Women lead fight against extrajudicial killing in Pakistan |url=https://www.theguardian.com/world/2021/nov/12/women-lead-fight-against-extrajudicial-killing-pakistan-balochistan-protest-abductions |access-date=8 April 2023 |work=[[The Guardian]] |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> ২০১১ চনৰ জুলাই মাহত তেওঁৰ পিতৃক পুনৰ আটক কৰা হয়। পিছত নিৰ্যাতনৰ চিন থকা অৱস্থাত তেওঁৰ মৃতদেহ উদ্ধাৰ কৰা হয়। (৮)(৯)<ref name=":0" /><ref name=":1" /> ২০১৭ চনৰ ডিচেম্বৰত তেওঁৰ ভাতৃ নাছিৰ বালোচকো আটক কৰা হৈছিল যদিও পিছত মুকলি কৰি দিয়া হয়। <ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref>{{Cite web |title=Balochistan: Son of slain Baloch political activist abducted from Quetta |url=https://balochwarna.com/2017/12/25/balochistan-son-of-slain-baloch-political-activist-abducted-from-quetta/ |access-date=31 May 2024 |website=Balochwarna |language=en |archive-date=31 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240531223758/https://balochwarna.com/2017/12/25/balochistan-son-of-slain-baloch-political-activist-abducted-from-quetta/ |url-status=live}}</ref> ইয়াৰ পিছৰে পৰা মেহৰং বালোচ বালোচ নাগৰিক সমাজৰ এজনী অগ্ৰণী কৰ্মী হিচাপে পৰিচিত হয়। তেওঁ [বলপূৰ্বক নিখোজকৰণ]ৰ অভিযোগ আৰু বালোচিস্তানৰ প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ বৈষম্যমূলক আহৰণৰ বিৰুদ্ধে আন্দোলন চলাই আহিছে। <ref name=":2"/><ref>{{Cite web |date=24 January 2024 |title=Pakistan: Activist Mahrang urges IOPC's 'undivided attention' to sufferings of Baloch people |url=https://www.lokmattimes.com/international/pakistan-activist-mahrang-urges-iopcs-undivided-attention-to-sufferings-of-baloch-people/ |access-date=24 January 2024 |website=Lokmat Times |language=en |archive-date=24 January 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240124041528/https://www.lokmattimes.com/international/pakistan-activist-mahrang-urges-iopcs-undivided-attention-to-sufferings-of-baloch-people/ |url-status=live}}</ref> ২০২০ চনত তেওঁ বোলান মেডিকেল কলেজত দূৰৱৰ্তী অঞ্চলৰ শিক্ষাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত আসনৰ কোটা ব্যৱস্থা বাতিলৰ প্ৰস্তাৱৰ বিৰুদ্ধে ছাত্ৰ আন্দোলনৰ নেতৃত্ব দিয়ে। আন্দোলনকাৰীসকলৰ প্ৰতিবাদ আৰু অনশন কাৰ্যসূচীৰ পিছত প্ৰস্তাৱটো প্ৰত্যাহাৰ কৰা হয়। (৮)<ref name=":0" /> মেহৰং বালোচে বালোচ ইয়কজেহতি কমিটি (BYC)-ৰ নেতৃত্ব দিয়ে। <ref name="auto1">{{Cite web |last=Bin Javaid |first=Osama |date=4 May 2022 |title=Why are people disappearing in Balochistan? |url=https://www.aljazeera.com/podcasts/2022/5/4/why-are-people-disappearing-in-balochistan |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230408044813/https://www.aljazeera.com/podcasts/2022/5/4/why-are-people-disappearing-in-balochistan |archive-date=8 April 2023 |access-date=8 April 2023 |website=The Take by [[Al Jazeera Media Network|Al Jazeera]] |language=en |format=Podcast, 20 min 12 sec}}</ref><ref name="Dawn">{{cite news |last1=Hussain |first1=Zahid |date=31 July 2024 |title=Trouble in Balochistan |url=https://www.dawn.com/news/1849135 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240807070409/https://www.dawn.com/news/1849135 |archive-date=7 August 2024 |access-date=7 August 2024 |work=[[Dawn (newspaper)|Dawn]] |language=en}}</ref> ২০২৪ চনৰ ২৮ জুলাইত তেওঁ গোৱাদৰত অনুষ্ঠিত বালোচ ৰাজি মুচি (বালোচ ৰাষ্ট্ৰীয় সমাৱেশ)-ত অংশগ্ৰহণ কৰে। এই সমাৱেশৰ উদ্দেশ্য আছিল বালোচসকলৰ ওপৰত হোৱা বিভিন্ন নিৰ্যাতনৰ বিৰুদ্ধে বালোচ সমাজক ঐক্যবদ্ধ কৰা। <ref name="AJ1">{{cite web |date=31 July 2024 |title=Why protest by ethnic Baloch has put Pakistan's key port of Gwadar on edge |url=https://www.aljazeera.com/news/2024/7/31/why-protest-by-ethnic-baloch-has-put-pakistans-key-port-of-gwadar-on-edge |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240805093615/https://www.aljazeera.com/news/2024/7/31/why-protest-by-ethnic-baloch-has-put-pakistans-key-port-of-gwadar-on-edge |archive-date=5 August 2024 |access-date=5 August 2024 |website=Al Jazeera}}</ref><ref name="guardian"/> তেওঁৰ আন্দোলনে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়তো সমৰ্থন লাভ কৰিছে। [গ্ৰেটা থুনবাৰ্গ|গ্ৰেটা থুনবাৰ্গে (Greta Thunberg)] সামাজিক মাধ্যমত প্ৰকাশ কৰা এক বিবৃতিত বালোচিস্তানত মানৱ অধিকাৰ উলংঘনৰ বিৰুদ্ধে মেহৰং বালোচ আৰু আন প্ৰতিবাদকাৰীসকলৰ প্ৰতি সমৰ্থন জনায়। <ref>{{cite news |title=Greta, Malala shower support for Baloch women protesters in Islamabad |url=https://www.samaa.tv/208736683-greta-malala-shower-support-for-baloch-women-protesters-in-islamabad |access-date=25 March 2025 |work=[[Samaa TV]] |date=23 December 2023 |language=en}}</ref> [মলালা ইউচুফজাই|(মলালা ইউচুফজাই (Malala Yousafzai)]-য়েও বলপূৰ্বক নিখোজকৰণৰ বাবে জবাবদিহি দাবী কৰা বালোচ মহিলাসকলৰ প্ৰতি সমৰ্থন প্ৰকাশ কৰাৰ লগতে শান্তিপূৰ্ণ প্ৰতিবাদৰ অধিকাৰক সমৰ্থন জনায়। <ref>{{cite news |title=HRCP demands probe into 'state crackdown' on Baloch protesters |url=https://www.dawn.com/news/1800104 |access-date=25 March 2025 |work=[[Dawn (newspaper)|Dawn]] |date=23 December 2023 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Mirza |first1=Jaffer |title=How the Baloch Struggle Went Mainstream |url=https://thediplomat.com/2024/09/how-the-baloch-struggle-went-mainstream/ |access-date=25 March 2025 |work=[[The Diplomat (magazine)|The Diplomat]] |date=28 September 2024 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Aamir |first1=Adnan |title=Pakistan women protesting disappearances tap anti-establishment mood |url=https://asia.nikkei.com/Politics/Pakistan-women-protesting-disappearances-tap-anti-establishment-mood |access-date=25 March 2025 |work=[[Nikkei Asia]] |date=3 January 2024 |language=en}}</ref> == পৰৱৰ্তী ঘটনাক্ৰম == === ২০২৩ চনৰ বালোচ লং মাৰ্চ === ২০২৩ চনৰ [বালোচ লং মাৰ্চ] আছিল বালোচ ইয়কজেহতি কমিটিৰ সৈতে জড়িত বালোচ আৰু আন কৰ্মীসকলে, মূলতঃ মহিলাসকলে, নেতৃত্ব দিয়া এক প্ৰতিবাদী কাৰ্যসূচী। অংশগ্ৰহণকাৰীসকলে বালোচিস্তানত মানৱ অধিকাৰ উলংঘন আৰু বলপূৰ্বক নিখোজকৰণৰ অভিযোগৰ প্ৰতিবাদত তুৰবাটৰ পৰা ইছলামাবাদলৈ পদযাত্ৰা কৰে। <ref name="auto">{{cite news |last1=Baloch |first1=Kiyya |title=Women Are Leading an Unprecedented Protest Movement in Balochistan |url=https://thediplomat.com/2023/12/women-are-leading-an-unprecedented-protest-movement-in-balochistan/ |access-date=22 December 2023 |work=[[The Diplomat (magazine)|The Diplomat]] |date=19 December 2023 |language=en |archive-date=22 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231222162945/https://thediplomat.com/2023/12/women-are-leading-an-unprecedented-protest-movement-in-balochistan/ |url-status=live}}</ref><ref name=Zaman/> বালোচ ইয়কজেহতি কমিটিৰ মতে, ইছলামাবাদ আৰক্ষীয়ে কেইবাজনো প্ৰতিবাদকাৰীক আটক কৰে। <ref name=":3">{{cite news |last1=Ahmed |first1=Munir |title=Pakistani police free 290 Baloch activists arrested while protesting extrajudicial killings |url=https://apnews.com/article/pakistan-released-baloch-activists-extrajudicial-killings-56ae42c14be01d1ae957ab7fed3c4819 |access-date=28 December 2023 |work=[[Associated Press]] |date=25 December 2023 |language=en}}</ref> পিছত কিছু অংশগ্ৰহণকাৰীয়ে জামিন লাভ কৰে যদিও সংবাদ মাধ্যমৰ প্ৰতিবেদন আৰু আইনজীৱীসকলৰ মতে, আন কেইবাজনো লোকৰ সন্ধান পোৱা হোৱা নাছিল। <ref>{{cite news |last1=Rao |first1=Shahid |title=22 out of over 50 missing Baloch students recovered, IHC told |url=https://www.nation.com.pk/30-Nov-2023/22-out-of-over-50-missing-baloch-students-recovered-ihc-told |access-date=31 May 2024 |work=[[The Nation (Pakistan)]] |date=30 November 2023 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Sigamony |first1=Terence J. |title=IHC told: 22 out of over 50 missing Baloch students recovered |url=https://www.brecorder.com/news/40275937 |access-date=31 May 2024 |work=[[Business Recorder]] |date=30 November 2023 |language=en |archive-date=31 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240531223757/https://www.brecorder.com/news/40275937 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Jannat |first=Zarghona |date=24 December 2023 |title=Baloch Protesters Released: Islamabad's Bail Approval |url=https://themarkhortimes.com/national/baloch-protesters-released-islamabads-bail-approval/ |access-date=28 December 2023 |website=Markhor Times |language=en |archive-date=28 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231228223613/https://themarkhortimes.com/national/baloch-protesters-released-islamabads-bail-approval/ |url-status=live}}</ref> === ২০২৪ চনত টাইম আলোচনীৰ স্বীকৃতি আৰু বিদেশ ভ্ৰমণত বাধা === ২০২৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহত [টাইম আলোচনী]য়ে বলপূৰ্বক নিখোজকৰণ আৰু বালোচিস্তানৰ মানৱ অধিকাৰ উলংঘনৰ বিৰুদ্ধে তেওঁৰ সক্ৰিয় ভূমিকা উল্লেখ কৰি মেহৰং বালোচক ''TIME100 Next'' তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰে। <ref name=TIME>{{Cite magazine |last=Ewe |first=Koh |date=2 October 2024 |title=2024 TIME100 Next: Mahrang Baloch |url=https://time.com/7023541/mahrang-baloch/ |access-date=2 October 2024 |magazine=[[Time (magazine)|TIME]] |language=en |archivedate=5 May 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250505194107/https://time.com/7023541/mahrang-baloch/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite news |title=Dr Mahrang Baloch named one of Time's most influential people of 2024 |url=https://www.dawn.com/news/1862620/dr-mahrang-baloch-named-one-of-times-most-influential-people-of-2024 |access-date=4 October 2024 |work=[[Dawn (newspaper)|Dawn]] |date=2 October 2024 |language=en}}</ref> ইয়াৰ কিছুদিন পিছতে তেওঁ ''Time''-ৰ এটা অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ New York Cityলৈ যোৱাত বাধাৰ সন্মুখীন হয়। প্ৰতিবেদন অনুসৰি, Jinnah International Airportত তেওঁ আৰু চাম্মী বালোচক Federal Investigation Agency (FIA)-ৰ বিষয়াসকলে ৰখাই তেওঁৰ পাছপ'ৰ্ট আৰু মোবাইল ফোন জব্দ কৰে। তেওঁৰ আইনজীৱীৰ মতে, ''TIME100 Next'' তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হোৱাৰ পিছতে পাকিস্তান চৰকাৰে তেওঁক পাকিস্তান নেচনেল আইডেণ্টিটি লিষ্ট (PNIL)-ত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। এই তালিকাখনত সন্ত্ৰাসবাদ, ধন সৰবৰাহ আৰু প্ৰৱঞ্চনাকে ধৰি বিভিন্ন অপৰাধত জড়িত বুলি সন্দেহ কৰা ব্যক্তিসকলৰ নাম সন্নিৱিষ্ট কৰা হয়। <ref>{{Cite magazine |last=Serhan |first=Yasmeen |date=8 October 2024 |title=Pakistan Bars Activist From Traveling to TIME Event Honoring Her |url=https://time.com/7071983/mahrang-baloch-pakistan-prevented-from-traveling/ |access-date=9 October 2024 |magazine=[[Time (magazine)|TIME]] |language=en |archivedate=16 June 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250616134444/https://time.com/7071983/mahrang-baloch-pakistan-prevented-from-traveling/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web |date=7 July 2024 |title=Woman Human Rights Defender Dr. Mahrang Baloch Prevented from Traveling |url=https://www.frontlinedefenders.org/en/statement-report/woman-human-rights-defender-dr-mahrang-baloch-prevented-traveling |access-date=9 October 2024 |website=Front Line Defenders |language=en}}</ref> Human Rights Commission of Pakistan-এ মেহৰং বালোচৰ অবাধ চলাচলৰ অধিকাৰ নিশ্চিত কৰাৰ আহ্বান জনায়। আনহাতে, Mary Lawlor-এ তেওঁৰ হাৰাশাস্তি আৰু দুৰ্ব্যৱহাৰৰ ঘটনাক লৈ উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰে। <ref name=":4">{{Cite web |last=Ali |first=Imtiaz |date=12 October 2024 |title=Mahrang Baloch booked in terrorism case days after being 'barred' from flying abroad |url=https://www.dawn.com/news/1864735 |access-date=14 October 2024 |work=[[Dawn (newspaper)|Dawn]]}}</ref> === সন্ত্ৰাসবাদ-সংক্ৰান্ত অভিযোগ === ২০২৪ চনৰ ১১ অক্টোবৰ তাৰিখে মালিৰৰ কায়েদাবাদ আৰক্ষী থানাত এগৰাকী স্থানীয় ব্যৱসায়ীয়ে মেহৰং বালোচৰ বিৰুদ্ধে সন্ত্ৰাসবাদ-সংক্ৰান্ত এটা গোচৰ দাখিল কৰে। গোচৰখনত তেওঁ মেহৰং বালোচে অঞ্চলটোত হিংসাত্মক কাৰ্যকলাপত উচটনি দিয়াৰ অভিযোগ আনে। অৱশ্যে, সংবাদ প্ৰতিবেদন অনুসৰি, সংশ্লিষ্ট আৰক্ষী থানাৰ ভাৰপ্ৰাপ্ত বিষয়াই মেহৰং বালোচ বা তেওঁৰ সহযোগীসকলৰ এনে কোনো কাৰ্যকলাপৰ বিষয়ে নিশ্চিত কৰিব নোৱাৰিলে। <ref name=":4"/><ref>{{Cite web |date=14 October 2024 |title=Mahrang Baloch booked in case over 'terrorism facilitation' |url=https://www.samaa.tv/2087322327-mahrang-baloch-booked-in-case-over-terrorism-facilitation |access-date=14 October 2024 |website=Samaa TV}}</ref> মেহৰং বালোচে অভিযোগসমূহ অস্বীকাৰ কৰি ইয়াক ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত বুলি অভিহিত কৰে। <ref name=":4"/> === ২০২৫ চনৰ গ্ৰেপ্তাৰ === ২০২৫ চনৰ ২২ মাৰ্চত কুৱেটাত অনুষ্ঠিত এক ধৰ্ণাস্থলীত আৰক্ষীৰ অভিযান চলোৱাৰ সময়ত মেহৰং বালোচক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। বালোচিস্তান চৰকাৰে অভিযোগ কৰে যে, ২০২৫ চনৰ জাফ্ফাৰ এক্সপ্ৰেছ অপহৰণৰ সৈতে সম্পৰ্কিত সামৰিক অভিযানত নিহত লোকসকলৰ মৃতদেহ ঘূৰাই দিয়াৰ দাবীত অনুষ্ঠিত প্ৰতিবাদৰ পিছত তেওঁ আৰু বালোচ ইয়কজেহতি কমিটিৰ আন নেতাসকল কুৱেটা চিভিল হাস্পতালত হোৱা আক্ৰমণৰ আঁৰৰ মূল সংগঠক আছিল আৰু হিংসাত্মক কাৰ্যকলাপত উচটনি দিছিল। আৰক্ষীৰ প্ৰতিবেদন অনুসৰি, প্ৰতিবাদকাৰীসকলে হাস্পতালত প্ৰৱেশ কৰি বলপূৰ্বকভাৱে উগ্ৰপন্থীসকলৰ মৃতদেহ লৈ যায়। <ref>{{Cite web |date=22 March 2025 |title=BLA's proxy exploits train attack |url=https://tribune.com.pk/story/2535767/blas-proxy-exploits-train-attack |access-date=18 May 2025 |website=[[The Express Tribune]] |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Baloch |first1=Mohammad Zafar |title=Dr Mahrang Baloch among 150 booked for terrorism, rebellion, murder |url=https://www.thenews.com.pk/print/1294737-dr-mahrang-dr-sabiha-among-150-booked-for-terrorism-rebellion-murder |access-date=18 May 2025 |work=[[The News International]] |date=24 March 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Zehri |first1=Abdullah |last2=Notezai |first2=Muhammad Akbar |last3=Baloch |first3=Behram |title=BYC leadership arrested over Civil Hospital 'violence': Balochistan govt spokesperson Rind |url=https://www.dawn.com/news/1899608 |access-date=22 March 2025 |work=[[Dawn (newspaper)|Dawn]] |date=22 March 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Police arrest Baloch activist Mahrang during Quetta protest |url=https://timesofkarachi.pk/61769-police-arrest-baloch-activist-mahrang-during-quetta-protest-media-reports/ |access-date=22 March 2025 |work=Times of Karachi |date=22 March 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Shahid |first1=Saleem |title=Mahrang, other BYC leaders face terror charges |url=https://www.dawn.com/news/1899910 |access-date=24 March 2025 |work=[[Dawn (newspaper)|Dawn]] |date=24 March 2025 |language=en}}</ref> মেহৰং বালোচ আৰু তেওঁৰ সমৰ্থকসকলে চৰকাৰৰ এই বৰ্ণনা খণ্ডন কৰি প্ৰতিবাদসমূহ শান্তিপূৰ্ণ আছিল বুলি দাবী কৰে আৰু অভিযোগসমূহ ৰাজনৈতিক উদ্দেশ্যপ্ৰণোদিত বুলি উল্লেখ কৰে। <ref>{{cite news |title=Islamabad says will engage with prominent Baloch rights movement provided no 'ulterior motive' |url=https://www.arabnews.pk/node/2591861/pakistan |access-date=25 March 2025 |work=[[Arab News]] |date=27 February 2025 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |last1=Antonopoulos |first1=Paul |title=Baloch Activist Mahrang Baloch Lambasts Pakistani Govt For Including Her Name In Anti-terror Watchlist |url=https://greekcitytimes.com/2024/10/30/baloch-activist-mahrang-baloch-lambasts-pakistani-govt-for-including-her-name-in-anti-terror-watchlist/ |access-date=25 March 2025 |work=Greek City Times |date=30 October 2024 |language=en |archivedate=23 March 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250323235627/https://greekcitytimes.com/2024/10/30/baloch-activist-mahrang-baloch-lambasts-pakistani-govt-for-including-her-name-in-anti-terror-watchlist/ |deadurl=yes }}</ref> কেইবাটাও মানৱ অধিকাৰ সংগঠনেও এই অভিযোগসমূহক লৈ প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰে। <ref>{{cite news |title=Pakistan: Release All Detained Baloch Activists |url=https://www.amnesty.org.uk/urgent-actions/release-all-detained-baloch-activists |access-date=8 November 2025 |work=Amnesty International UK |language=en |archivedate=8 October 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20251008184145/https://www.amnesty.org.uk/urgent-actions/release-all-detained-baloch-activists |deadurl=yes }}</ref> ২০২৫ চনৰ জুলাই মাহত তেওঁক কুৱেটাৰ সন্ত্ৰাসবাদ-বিৰোধী আদালতত হাজিৰ কৰোৱা হয়। আদালতে আৰক্ষীক তেওঁক দহ দিনৰ বাবে শাৰীৰিক জিম্মালৈ লোৱাৰ অনুমতি দিয়ে। <ref>{{cite news |title=Mahrang remanded in 10-day custody |url=https://tribune.com.pk/story/2554885/mahrang-remanded-in-10-day-custody |access-date=8 November 2025 |work=[[The Express Tribune]] |date=8 July 2025 |language=en}}</ref> ১৮ জুলাইত এই জিম্মাৰ ম্যাদ আৰু ১৫ দিন বৃদ্ধি কৰা হয়। ইয়াৰ পিছতো তেওঁক একাধিকবাৰ জিম্মাত লোৱা হয়। <ref>{{cite news |last1=Zehri |first1=Abdullah |title=Quetta ATC sends Mahrang Baloch, others on 15-day physical remand again |url=https://www.dawn.com/news/1925000 |access-date=8 November 2025 |work=[[Dawn (newspaper)|Dawn]] |date=18 July 2025 |language=en}}</ref> ২০২৫ চনৰ অক্টোবৰ মাহত বালোচ ইয়কজেহতি কমিটিয়ে জনায় যে, মেহৰং বালোচ আৰু সংগঠনটোৰ আন নেতাসকলৰ বিৰুদ্ধে চলি থকা গোচৰৰ শুনানি মুকলি সন্ত্ৰাসবাদ-বিৰোধী আদালতৰ পৰিৱৰ্তে কুৱেটা জিলা কাৰাগাৰৰ ভিতৰত অনুষ্ঠিত হ'ব। সংগঠনটোৱে এই ব্যৱস্থাক "প্ৰাতিষ্ঠানিক দমন" (institutionalised repression) বুলি বৰ্ণনা কৰে। <ref>{{cite news |last1=Zehri |first1=Abdullah |title='Display of institutionalised repression': BYC criticises jail hearing of Mahrang Baloch, other group leaders |url=https://www.dawn.com/news/1948443 |access-date=30 October 2025 |work=[[Dawn (newspaper)|Dawn]] |date=12 October 2025 |language=en}}</ref> কেইবাজনো আইনজীৱী আৰু মানৱ অধিকাৰ পৰ্যবেক্ষকেও ন্যায়িক প্ৰক্ৰিয়া অনুসৰণ কৰা হৈছে নে নাই, সেই বিষয়ে উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰে। <ref>{{cite news |title=Supreme Court Refers Plea Against Mahrang Baloch's Detention to Practice and Procedure Committee |url=https://thebalochistanpost.net/2025/10/supreme-court-refers-plea-against-mahrang-balochs-detention-to-practice-and-procedure-committee/ |access-date=8 November 2025 |work=The Balochistan Post |date=30 October 2025 |language=en}}</ref> === আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিক্ৰিয়া === মেহৰং বালোচৰ গ্ৰেপ্তাৰৰ পিছত একাধিক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মানৱ অধিকাৰ সংগঠন আৰু Malala Yousafzaiকে ধৰি কেইবাজনো বিশিষ্ট ব্যক্তিয়ে ইয়াৰ নিন্দা কৰে আৰু তেওঁৰ তাৎক্ষণিক মুক্তিৰ আহ্বান জনায়। Mary Lawlorয়েও একে আহ্বান জনায়। <ref name=":5">{{Cite magazine |last=Vick |first=Karl |date=25 March 2025 |title=Pakistan Jails Baloch Human Rights Activist |url=https://time.com/7271141/pakistan-jails-mahrang-baloch-human-rights-activist/ |access-date=27 May 2025 |magazine=TIME |language=en}}</ref> ২০২৫ চনৰ ২৬ মাৰ্চত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ একাংশ স্বাধীন মানৱ অধিকাৰ বিশেষজ্ঞই এক বিবৃতি প্ৰকাশ কৰি মেহৰং বালোচৰ আটক কৰাক লৈ উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰে। তেওঁলোকে পাকিস্তান কৰ্তৃপক্ষই শান্তিপূৰ্ণ প্ৰতিবাদকাৰীসকলৰ বিৰুদ্ধে ইচ্ছামতে আটক, বলপূৰ্বক নিখোজকৰণ আৰু অত্যাধিক বল প্ৰয়োগ কৰাৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰে। লগতে, আটকাধীনসকলক তাৎক্ষণিকভাৱে মুক্তি দিয়াৰ আহ্বান জনোৱাৰ উপৰি মানৱ অধিকাৰ কৰ্মীসকলৰ বিৰুদ্ধে সন্ত্ৰাসবাদ-বিৰোধী ব্যৱস্থা প্ৰয়োগ নকৰিবলৈ চৰকাৰক আহ্বান জনায়। <ref>{{cite news |title=UN experts demand release of detained Baloch activists, end to crackdown on protests |url=https://www.dawn.com/news/1900486 |access-date=27 May 2025 |work=[[Dawn (newspaper)|Dawn]] |date=26 March 2025 |language=en}}</ref> === আটককালীন অৱস্থা === ২০২৫ চনৰ ২২ মাৰ্চত গ্ৰেপ্তাৰ হোৱাৰ পিছত মেহৰং বালোচক হুদা জিলা কাৰাগাৰত ৰখা হয়। তেওঁৰ পৰিয়াল আৰু আইনজীৱী দলৰ মতে, তেওঁক পৃথক কোঠাত ৰখা হৈছিল, আইনজীৱীৰ সৈতে সাক্ষাৎ কৰিবলৈ দিয়া হোৱা নাছিল আৰু আত্মীয়ই অনা খাদ্যও কাৰা কৰ্তৃপক্ষই গ্ৰহণ কৰা নাছিল। তেওঁৰ ভগ্নী নাদিয়া বালোচে চমু পাৰিবাৰিক সাক্ষাতৰ সময়ত মেহৰং বালোচক অসুস্থ যেন লগা বুলি কয়। তেওঁৰ আইনজীৱী ইমৰান বালোচে অভিযোগ কৰে যে, ''TIME100 Next'' তালিকাত অন্তৰ্ভুক্তি আৰু ২০২৫ চনৰ শান্তিৰ নোবেল বঁটাৰ বাবে মনোনয়ন লাভ কৰাৰ পিছত ৰাষ্ট্ৰই তেওঁৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱস্থা অধিক কঠোৰ কৰি তোলে। <ref name=":5"/> === দোষী সাব্যস্ত আৰু দণ্ডাদেশ === ২০২৬ চনৰ ২২ জুনত কুৱেটাৰ এখন সন্ত্ৰাসবাদ-বিৰোধী আদালতে ২০২৪ চনৰ জুলাই মাহত গোৱাদৰত বালোচ ইয়কজেহতি কমিটিৰ নেতৃত্বত অনুষ্ঠিত এক প্ৰতিবাদৰ সময়ত সংঘটিত হিংসাত্মক ঘটনাত ফ্ৰণ্টিয়াৰ কৰ্পছ (FC)-ৰ জোৱান শ্বব্বীৰ আহমদ বালোচৰ হত্যাৰ গোচৰত মেহৰং বালোচক দোষী সাব্যস্ত কৰে। অভিযোগ অনুসৰি, তেওঁ আৰু বালোচ ইয়কজেহতি কমিটিৰ আন এজন নেতা সেই প্ৰতিবাদত উচটনি দিছিল। <ref>{{Cite web |date=2026-06-23 |title=Pakistan activist Mahrang Baloch given life sentence over soldier's killing at rally |url=https://www.bbc.com/news/articles/cpweywvygylo |access-date=2026-06-29 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |title=Human rights activists sentenced to life in prison over soldier's death |url=https://abcnews.com/International/wireStory/human-rights-activists-sentenced-life-prison-pakistan-soldiers-134096330 |access-date=2026-06-29 |website=ABC News |language=en}}</ref> একেটা গোচৰতে আদালতে মেহৰং বালোচ আৰু বালোচ ইয়কজেহতি কমিটিৰ নেতা চিবগতুল্লাহ শ্বাহক আজীৱন কাৰাদণ্ডে দণ্ডিত কৰে। <ref>{{Cite news |last=Shahid |first=Saleem |date=22 June 2026 |title=Quetta ATC finds BYC's Mahrang, another leader guilty in 2024 case |url=https://www.dawn.com/news/2010022 |access-date=22 June 2026 |publisher=[[Dawn (newspaper)|Dawn]] |language=en}}</ref> দণ্ডাদেশৰ পিছত মেহৰং বালোচে তেওঁৰ আইনজীৱীৰ জৰিয়তে এক বিবৃতি প্ৰকাশ কৰে। তেওঁৰ আইনজীৱী ইছৰাৰ জট্টকে কয় যে, মেহৰং বালোচৰ বক্তব্য অনুসৰি আদালতে "আইনক অস্ত্ৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ" কৰিছে। তেওঁ লগতে কয়, "এই ৰায়ৰ জৰিয়তে আদালত আৰু ন্যায়িক ব্যৱস্থাই নিজকে উন্মোচিত কৰিলে।" আনহাতে, পাকিস্তানৰ মানৱ অধিকাৰ আয়োগে এই ৰায় পুনৰীক্ষণ কৰাৰ আহ্বান জনাই কয় যে, ৰাষ্ট্ৰই মৌলিক অধিকাৰৰ পোষকতাক উগ্ৰপন্থাৰ সৈতে একে দৃষ্টিৰে চোৱাৰ নীতি অব্যাহত ৰাখিছে, যাৰ ফলত একপক্ষীয় আৰু পক্ষপাতদুষ্ট প্ৰশাসনিক আৰু ন্যায়িক সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছে। <ref>{{Cite web |title=Balochistan activist's life sentence raises fear of unrest |url=https://www.dw.com/en/balochistan-activists-life-sentence-raises-fear-of-unrest/a-77721686 |access-date=2026-06-29 |website=dw.com |language=en}}</ref> == বঁটা আৰু স্বীকৃতি == * ২০২৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহত ''Time'' আলোচনীয়ে বিভিন্ন ক্ষেত্ৰৰ উদীয়মান প্ৰভাৱশালী ব্যক্তিসকলক স্বীকৃতি জনোৱা ''TIME100 Next'' তালিকাত মেহৰং বালোচক অন্তৰ্ভুক্ত কৰে। <ref name=TIME/><ref>{{cite magazine |last1=Felsenthal |first1=Edward |title=How We Chose the 2019 TIME 100 Next |url=https://time.com/5725626/how-we-chose-time-100-next/ |magazine=TIME |date=13 November 2019 |access-date=26 March 2025 |archivedate=7 September 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200907173154/https://time.com/5725626/how-we-chose-time-100-next/ |deadurl=yes }}</ref> * ২০২৪ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত তেওঁ BBC-ৰ ''100 Women'' তালিকাত স্থান লাভ কৰে। <ref name=bbc>{{cite web |url=https://www.bbc.com/news/resources/idt-4f79d09b-655a-42f8-82b4-9b2ecebab611 |title=BBC 100 Women 2024: Who is on the list this year? |publisher=BBC |date=3 December 2024 |access-date=3 December 2024 |language=en}}</ref> * ২০২৫ চনৰ মাৰ্চ মাহত মেহৰং বালোচে সামাজিক মাধ্যম X-ত প্ৰকাশ কৰা এক পোষ্টযোগে দাবী কৰে যে তেওঁ ২০২৫ চনৰ শান্তিৰ নোবেল বঁটাৰ বাবে মনোনীত হৈছে। <ref>{{cite news |title=Woman leader of Baloch rights movement says nominated for Nobel Peace Prize |url=https://www.arabnews.com/node/2592791/amp |access-date=11 March 2025 |work=[[Arab News]] |date=7 March 2025 |language=en}}</ref> == টোকা == {{Notelist}} == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বহিঃ সংযোগ == * {{Twitter|MahrangBaloch_}} * {{Instagram|mahrangbaloch__}} * [https://www.dw.com/en/who-is-the-woman-behind-balochistans-protest-movement/video-69943318 Short documentary] on [[Deutsche Welle]] 2jw0kbk9o26uilrts7angviso42unvb 2 137730 616769 616609 2026-07-11T16:03:22Z MS Sakib 25393 616769 wikitext text/x-wiki nationalities = { "American": "মাৰ্কিন", "Turkish": "তুৰ্কী", "Indian": "ভাৰতীয়", "British": "ব্ৰিটিছ", "Chinese": "চীনা", "German": "জাৰ্মান", "French": "ফৰাচী", "Russian": "ৰাছিয়ান", "Afghan": "আফগান", "Albanian": "আলবেনীয়ান", "Andorran": "এণ্ডোৰান", "Angolan": "এংগোলান", "Antiguan": "এণ্টিগুৱান", "Argentine": "আৰ্জেণ্টিনীয়ান", "Argentinian": "আৰ্জেণ্টিনীয়ান", "Armenian": "আৰ্মেনীয়ান", "Australian": "অষ্ট্ৰেলীয়ান", "Austrian": "অষ্ট্ৰীয়ান", "Azerbaijani": "আজাৰবাইজানী", "Azeri": "আজেৰী", "Bahamian": "বাহামীয়", "Bahraini": "বাহৰেইনী", "Bangladeshi": "বাংলাদেশী", "Barbadian": "বাৰ্বাডীয়", "Belarusian": "বেলাৰুছীয়ান", "Belgian": "বেলজীয়ান", "Belizean": "বেলিজীয়ান", "Belizeian": "বেলিজীয়ান", "Beninese": "বেনিনীয়", "Bermudian": "বাৰ্মুদীয়ান", "Bhutanese": "ভূটানী", "Bolivian": "বলিভীয়ান", "Bosnian": "বছনীয়ান", "Burmese": "বাৰ্মীজ", "Botswanan": "বটচোৱানীয়", "Brazilian": "ব্ৰাজিলীয়ান", "Bruneian": "ব্ৰুনেইয়ান", "Bulgarian": "বুলগেৰীয়ান", "Burkinabé": "বুৰকিনা ফাছোৰ", "Burkinabe": "বুৰকিনা ফাছোৰ", "Burman": "বাৰ্মীজ", "Burundian": "বুৰুণ্ডীয়", "Cambodian": "কম্বোডীয়ান", "Cameroonian": "কেমেৰুনীয়ান", "Canadian": "কানাডীয়ান", "Cape Verdean": "কেপ ভাৰ্ডীয়", "Cabo Verdean": "কাবু ভাৰ্ডীয়ান", "Chadian": "চাদীয়ান", "Chilean": "চিলীয়", "Colombian": "কলম্বীয়", "Algerian": "আলজেৰীয়ান", "Comoran": "কোমোৰান", "Comorian": "কোমোৰীয়ান", "Congolese": "কংগোলিজ", "Danish": "ডেনিছ", "DR Congolese": "গণতান্ত্ৰিক কংগো প্ৰজাতন্ত্ৰী", "Central African": "মধ্য আফ্ৰিকান", "Costa Rican": "কোষ্টাৰিকান", "Croatian": "ক্ৰোৱেছীয়ান", "Cuban": "কিউবান", "Cypriot": "চাইপ্ৰাছীয়", "Czech": "চেক", "Czech Republic": "চেক প্ৰজাতন্ত্ৰ", "Czech Republican": "চেক প্ৰজাতন্ত্ৰ", "Djiboutian": "জিবুটিয়ান", "Dominican": "ডমিনিকান", "Dutch": "ডাচ্চ", "Netherlandic": "নেদাৰলেণ্ডীয়", "Netherlander": "নেদাৰলেণ্ডীয়", "Netherlandsian": "নেদাৰলেণ্ডীয়", "East Timorese": "পূব তিমুৰীয়", "Timor-Lestean": "পূব তিমুৰীয়", "Ecuadorian": "ইকুৱেডৰীয়ান", "Egyptian": "ইজিপ্তিয়ান", "English": "ইংৰাজ", "Equatorial Guinean": "নিৰক্ষীয় গিনীয়", "Equatoguinean": "নিৰক্ষীয় গিনীয়", "Estonian": "এষ্টোনীয়ান", "Eswatini": "এছোৱাতিনীয়ান", "Ethiopian": "ইথিওপীয়ান", "Fijian": "ফিজীয়ান", "Filipino": "ফিলিপিনো", "Finnish": "ফিনিছ", "Gabonese": "গেবনিজ", "Emirati": "আমিৰাতী", "Gambian": "গাম্বীয়", "Georgian": "জৰ্জীয়", "Ghanaian": "ঘানাইয়ান", "Eritrean": "ইৰিত্ৰীয়ান", "Gibraltarian": "জিব্ৰাল্টাৰীয়ান", "Greek": "গ্ৰীক", "Greenlandic": "গ্ৰীণলেণ্ডীয়", "Grenadian": "গ্ৰেনাডিয়ান", "Guatemalan": "গুৱাটেমালান", "Guinean": "গিনীয়", "Guinea-Bissauan": "গিনি-বিছাউৰ", "Malawian": "মালাউইয়ীয়", "Bissau-Guinean": "গিনি-বিছাউৰ", "Sammarinese": "চান মাৰিনীয়", "Guyanese": "গায়ানীজ", "Haitian": "হাইটিয়ান", "Honduran": "হণ্ডুৰান", "Hungarian": "হাংগেৰীয়ান", "Icelandic": "আইচলেণ্ডীয়", "Indonesian": "ইণ্ডোনেছিয়ান", "Iranian": "ইৰানী", "Japanese": "জাপানী", "Iraqi": "ইৰাকী", "Irish": "আইৰিছ", "Israeli": "ইজৰাইলী", "Italian": "ইটালীয়ান", "Ivorian": "আইভৰীয়", "Ivory Coast": "আইভৰি কোষ্টৰ", "Jamaican": "জামাইকান", "Jordanian": "জৰ্ডানীয়ান", "Kazakh": "কাজাখ", "Kazakhi": "কাজাখী", "Kazakhstani": "কাজাখস্তানী", "Kenyan": "কেনীয়ান", "Kiribati": "কিৰিবাটি", "Korean": "কোৰীয়", "North Korean": "উত্তৰ কোৰিয়ান", "South Korean": "দক্ষিণ কোৰিয়ান", "Kuwaiti": "কুৱেইটী", "Kyrgyz": "কিৰগিজ", "Kyrgyzi": "কিৰগিজী", "Kyrgyzstani": "কিৰগিজস্তানী", "Laotian": "লাওচীয়ান", "Latvian": "লাটভীয়ান", "Lebanese": "লেবানিচ", "Liberian": "লাইবেৰীয়ান", "Libyan": "লিবীয়ান", "Liechtensteiner": "লিচটেনষ্টাইনাৰ", "Lithuanian": "লিথুৱানীয়ান", "Luxembourgish": "লাক্সেমবাৰ্গীয়", "Luxembourgian": "লাক্সেমবাৰ্গীয়", "Macanese": "মেকাওৱীয়", "Timorese": "তিমুৰীয়", "Bosnia-Herzegovinian": "বছনিয়া-হাৰ্জেগোভিনীয়", "Macedonian": "মেচিডোনীয়", "North Macedonian": "উত্তৰ মেচিডোনীয়", "Malagasy": "মাদাগাস্কাৰীয়", "Malaysian": "মালয়েছিয়ান", "Maldivian": "মালদ্বীপীয়", "Malian": "মালীয়", "Maltese": "মাল্টীয়", "Marshallese": "মাৰ্শ্বালীয়", "Mauritanian": "মৌৰিতানীয়ান", "Mauritian": "মৌৰিছিয়ান", "Mexican": "মেক্সিকান", "Micronesian": "মাইক্ৰোনেছীয়", "Moldovan": "মোলডোভীয়", "Moldovian": "মোলডোভীয়", "Moldavian": "মোলডাভিয়ান", "Liechtensteinian": "লিচটেনষ্টাইনীয়", "Achaemenid": "আকেমেনীয়", "Monegasque": "মোনাকীয়", "Monégasque": "মোনাকীয়", "Mongolian": "মংগোলীয়", "Moroccan": "মৰক্কীয়", "Mozambican": "মোজাম্বিকান", "Myanmarese": "ম্যানমাৰৰ", "Namibian": "নামিবীয়", "Nauruan": "নাউৰুৱান", "Nepalese": "নেপালী", "Nepali": "নেপালী", "New Zealander": "নিউজিলেণ্ডীয়", "Nicaraguan": "নিকাৰাগুৱান", "Nigerien": "নাইজাৰীয়", "Nigerian": "নাইজেৰীয়", "Norwegian": "নৰৱেজীয়", "Omani": "ওমানী", "Pakistani": "পাকিস্তানী", "Palauan": "পালাউৱান", "Palestinian": "পেলেষ্টাইনী", "Panamanian": "পানামানীয়", "Papua New Guinean": "পাপুৱা নিউগিনীয়", "Paraguayan": "পাৰাগুৱীয়", "Peruvian": "পেৰুভীয়", "Polish": "পোলিছ", "Portuguese": "পৰ্তুগীজ", "Puerto Rican": "পুৱেৰ্তো ৰিকান", "Qatari": "কাটাৰী", "Romanian": "ৰোমানীয়", "Rwandan": "ৰুৱাণ্ডান", "Slovakian": "শ্লোভাকিয়ান", "Salvadoran": "ছালভাদোৰীয়", "Samoan": "চামোৱান", "San Marinese": "চান মাৰিনীয়", "Sanmarinese": "চান মাৰিনীয়", "Sao Tomean": "চাও টোমেীয়", "Saudi": "চৌদি", "Saudi Arabian": "চৌদি", "Scottish": "স্কটিছ", "Senegalese": "চেনেগালীয়", "Serbian": "চাৰ্বীয়", "Seychellois": "চেচেলীয়", "Sierra Leonean": "চিয়েৰা লিঅ'নীয়", "Singaporean": "ছিংগাপুৰী", "Slovak": "শ্লোভাক", "Slovenian": "শ্লোভেনীয়", "Slovene": "শ্লোভেনীয়", "Somali": "চোমালী", "South African": "দক্ষিণ আফ্ৰিকান", "South Sudanese": "দক্ষিণ চুদানী", "Spanish": "স্পেনিছ", "Sri Lankan": "শ্ৰীলংকান", "Surinamese": "চুৰিনামী", "Swazi": "স্বাজি", "Swedish": "ছুইডিছ", "Swiss": "ছুইচ", "Swiss Confederation": "ছুইচ কনফেডাৰেচনৰ", "Syrian": "চিৰীয়", "Taiwanese": "টাইৱানী", "Tajiki": "তাজিকী", "Tajikistani": "তাজিকিস্তানী", "Tanzanian": "তাঞ্জানীয়ান", "Thai": "থাই", "Togolese": "টোগোলীয়", "Tongan": "টোংগান", "Trinidadian": "ত্ৰিনিদাদীয়ান", "Tunisian": "তিউনিছীয়", "Turkmen": "তুৰ্কমেন", "Turkmeni": "তুৰ্কমেনী", "Turkmenistani": "তুৰ্কমেনিস্তানী", "Turkmenistanian": "তুৰ্কমেনিস্তানী", "Tuvaluan": "টুভালুৱান", "Ugandan": "উগাণ্ডীয়", "Uruguayan": "উৰুগুৱীয়", "Uzbek": "উজবেক", "Uzbeki": "উজবেকী", "Uzbekistani": "উজবেকিস্তানী", "Vanuatu": "ভানুৱাটু", "Vatican": "ভেটিকান", "Venezuelan": "ভেনেজুৱেলীয়", "Vietnamese": "ভিয়েটনামী", "Welsh": "ৱেলছ", "Welshman": "ৱেলছ", "Yemeni": "য়েমেনী", "Zambian": "জাম্বীয়", "Zimbabwean": "জিম্বাবুৱীয়", "Abkhazian": "আবখাজীয়", "Artsakh": "আৰ্টছাখৰ", "Artsakhi": "আৰ্টছাখৰ", "Catalan": "কাটালান", "Chechen": "চেচেন", "Corsican": "কৰ্চিকান", "Crimean": "ক্ৰিমিয়ান", "Falkland Islander": "ফকলেণ্ড দ্বীপপুঞ্জীয়", "Faroese": "ফাৰোয়েজীয়", "Flemish": "ফ্লেমিছ", "Montenegrin": "মণ্টেনেগ্ৰীয়", "Galician": "গেলিচীয়", "Ukrainian": "ইউক্ৰেইনীয়", "Gaza": "গাজাৰ", "Hong Konger": "হংকংবাসী", "Karelian": "কাৰেলীয়", "Kosovan": "কছোভীয়", "Kosovar": "কছোভাৰ", "Kurdish": "কুৰ্দী", "Ni-Vanuatu": "নি-ভানুৱাটু", "Northern Cypriot": "উত্তৰ চাইপ্ৰাছীয়", "Northern Cyprus": "উত্তৰ চাইপ্ৰাছৰ", "Occitan": "অক্সিটান", "Ossetian": "ওছেটীয়", "Principense": "প্ৰিন্সিপীয়", "Quebecois": "কুইবেকোৱা", "Québécois": "কুইবেকোৱা", "Sardinian": "চাৰ্ডিনীয়", "Sicilian": "চিচিলীয়", "Somalilander": "চোমালিলেণ্ডীয়", "South Ossetian": "দক্ষিণ ওছেটীয়", "Tibetan": "তিব্বতী", "Transnistrian": "ট্ৰান্সনিষ্ট্ৰীয়", "Uyghur": "উইঘুৰ", "Walloon": "ৱালুন", "West Bank": "পশ্চিম তীৰৰ", "Western Sahara": "পশ্চিম ছাহাৰাৰ", "Western Saharan": "পশ্চিম ছাহাৰাৰ", "Abbasid": "আব্বাছীয়", "Akkadian": "আক্কাডীয়", "Anatolian": "আনাতোলিয়ান", "Ancient Egyptian": "প্ৰাচীন মিশৰীয়", "Ancient Greek": "প্ৰাচীন গ্ৰীক", "Tobagonian": "টোবাগোনিয়ান", "Anglo-Norman": "এংলো-নৰ্মান", "Ancient Roman": "প্ৰাচীন ৰোমান", "Anglo-Australian": "এংলো-অষ্ট্ৰেলিয়ান", "Anglo-Irish": "এংলো-আইৰিছ", "Anglo-Saxon": "এংলো-ছেক্সন", "Aramaean": "আৰামীয়", "Assyrian": "অচিৰীয়", "Athenian": "এথেনীয়", "Austro-Hungarian": "অষ্ট্ৰো-হাংগেৰীয়", "Ayyubid": "আইয়ুবীয়", "Aztec": "আজটেক", "Baekje": "বেকজে", "Balhae": "বালহে", "Bohemian": "বোহেমীয়", "Breton": "ব্ৰেটন", "Burgundian": "বাৰ্গাণ্ডীয়", "Byzantine": "বাইজেণ্টাইন", "Canaanite": "কানানীয়", "Carolingian": "কেৰোলিঞ্জীয়", "Carthaginian": "কাৰ্থেজিনীয়", "Celtic": "চেল্টিক", "Chola": "চোল", "Corinthian": "কৰিন্থীয়", "Cossack": "কছাক", "Czechoslovak": "চেকোশ্লোভাক", "Czechoslovakian": "চেকোশ্লোভাক", "Dacian": "ডাচীয়", "Eastern Roman": "পূব ৰোমান", "Edo": "এদো", "Elamite": "এলামীয়", "Etruscan": "ইট্ৰুস্কান", "Fatimid": "ফাতেমী", "Franconian": "ফ্ৰাংকোনীয়", "Frank": "ফ্ৰাংক", "Frankish": "ফ্ৰাংকিছ", "Frisian": "ফ্ৰিজিয়ান", "Gaul": "গল", "Gaulish": "গলীয়", "Ghaznavid": "গজনভীয়", "Ghurid": "ঘূৰীয়", "Goguryeo": "গোগুৰিয়ো", "Golden Horde": "গোল্ডেন হোৰ্ডৰ", "Goryeo": "গোৰিও", "Gupta": "গুপ্ত", "Han": "হান", "Harappan": "হৰপ্পীয়", "Hittite": "হিট্টিট", "Hunnic": "হুনীয়", "Holy Roman": "পৱিত্ৰ ৰোমান", "Holy Roman Empire": "পৱিত্ৰ ৰোমান সাম্ৰাজ্যৰ", "Hun": "হুন", "Hurrian": "হুৰীয়", "Iberian": "আইবেৰীয়", "Ilkhanid": "ইলখানীয়", "Illyrian": "ইলিৰীয়", "Inca": "ইনকা", "Jin": "জিন", "Joseon": "জোসন", "Jurchen": "জুৰচেন", "Babylonian": "বেবিলনীয়", "Khitan": "খিতান", "Khmer": "খমেৰ", "Kievan Rus": "কিভান ৰুছ", "Kushan": "কুষাণ", "Liao": "লিয়াও", "Livonian": "লিভোনীয়", "Lombard": "লম্বাৰ্ড", "Lusitanian": "লুচিটানীয়", "Lydian": "লিডীয়", "Macedon": "মেচিডোনীয়", "Mamluk": "মামলুক", "Mamluk Sultanate": "মামলুক চুলতানীৰ", "Tajik": "তাজিক", "Sudanese": "চুডানী", "Mauryan": "মৌৰ্য", "Maya": "মায়া", "Median": "মিদীয়", "Merovingian": "মেৰোভিঞ্জীয়", "Minoan": "মিনোৱান", "Ming": "মিং", "Moorish": "মূৰীয়", "Moravian": "মোৰাভীয়", "Mughal": "মোগল", "Mycenaean": "মাইচেনিয়", "Nabataean": "নাবাতীয়", "Norman": "নৰ্মান", "Norse": "নৰ্চ", "Numidian": "নুমিদীয়", "Olmec": "ওলমেক", "Ostrogoth": "অষ্ট্ৰোগথ", "Ottoman": "উচমানীয়", "Pala": "পাল", "Parthian": "পাৰ্থীয়", "Persian": "পাৰ্ছী", "Phoenician": "ফিনিছীয়", "Prussian": "প্ৰুছিয়ান", "Ptolemaic": "টলেমীয়", "Qing": "চিং", "Rashidun": "ৰাছিদুন", "Rhodesian": "ৰোডেছীয়", "Roman": "ৰোমান", "Safavid": "চাফাৱী", "Samogitian": "চামোগিতীয়", "Saracen": "চাৰাচেন", "Sarmatian": "চাৰ্মাটীয়", "Sasanian": "চাছানীয়", "Scythian": "স্কিথীয়", "Seleucid": "চেলেউচিড", "Seljuk": "চেলজুক", "Sena": "সেন", "Shang": "ছাং", "Silesian": "চাইলেছীয়", "Silla": "চিলা", "Song": "চুং", "Soviet": "ছোভিয়েট", "Spartan": "স্পাৰ্টান", "Sui": "চুই", "Sumerian": "চুমেৰীয়", "Tang": "তাং", "Tartar": "তাতাৰ", "Theban": "থিবীয়", "Thracian": "থ্ৰেছীয়", "Timurid": "তিমুৰীয়", "Tokugawa": "তোকুগাৱা", "Toltec": "টলটেক", "Transylvanian": "ট্ৰান্সিলভানীয়", "Umayyad": "উমাইয়া", "Urartian": "উৰাৰ্তীয়", "Vandal": "ভেণ্ডাল", "Vedic": "বৈদিক", "Cuban-American": "কিউবান-আমেৰিকান", "Anglo-American": "এংলো-আমেৰিকান", "Viking": "ভাইকিং", "Visigoth": "ভিছিগথ", "Wuyue": "উইউয়ে", "Xia": "চিয়া", "Yamato": "য়ামাতো", "Yuan": "য়ুৱান", "Yugoslav": "যুগোশ্লাভ", "Yugoslavian": "যুগোশ্লাভ", "Zhou": "চৌ", "African-American": "আফ্ৰিকান-আমেৰিকান", "Afro-American": "আফ্ৰো-আমেৰিকান", "Arab-American": "আৰব-মাৰ্কিন", "British-American": "ব্ৰিটিছ-আমেৰিকান", "Chinese-American": "চীনা-আমেৰিকান", "Korean-American": "কোৰীয়-আমেৰিকান", "Filipino-American": "ফিলিপিনো-আমেৰিকান", "French-American": "ফৰাচী-আমেৰিকান", "German-American": "জাৰ্মান-আমেৰিকান", "Greek-American": "গ্ৰীক-আমেৰিকান", "Haitian-American": "হাইটিয়ান-আমেৰিকান", "Indian-American": "ভাৰতীয়-আমেৰিকান", "Iranian-American": "ইৰানী-আমেৰিকান", "Irish-American": "আইৰিছ-মাৰ্কিন", "Italian-American": "ইটালীয়-আমেৰিকান", "Japanese-American": "জাপানী-আমেৰিকান", "Nigerian-American": "নাইজেৰীয়-আমেৰিকান", "Pakistani-American": "পাকিস্তানী-আমেৰিকান", "Vietnamese-American": "ভিয়েটনামী-আমেৰিকান", "Aboriginal": "এবৰিজিনেল", "Mexican-American": "মেক্সিকান-আমেৰিকান", "East Asian": "পূব এছিয়ান", "African": "আফ্ৰিকান", "Afro": "আফ্ৰো", "Afro-Caribbean": "আফ্ৰো-কেৰিবিয়ান", "Asian": "এছিয়ান", "Australasian": "অষ্ট্ৰেলেছীয়", "Balkan": "বলকান", "Baltic": "বাল্টিক", "Caribbean": "কেৰিবিয়ান", "Eurasian": "ইউৰেছীয়", "Hispanic": "হিস্পানিক", "Latin American": "লেটিন আমেৰিকান", "Latino": "লেটিনো", "Melanesian": "মেলানেছীয়", "Nordic": "নৰ্ডিক", "Polynesian": "পলিনেশীয়", "Scandinavian": "স্ক্যাণ্ডিনেভীয়", "Slavic": "শ্লাভীয়", "Turkic": "তুৰ্কীয়", "European": "ইউৰোপীয়ান", "North American": "উত্তৰ আমেৰিকান", "South American": "দক্ষিণ আমেৰিকান", "Antarctic": "এণ্টাৰ্কটিক", "Oceanian": "ওচেনিয়ান", "Southeast Asian": "দক্ষিণ-পূব এছিয়ান", "Central Asian": "মধ্য এছিয়ান", "South Asian": "দক্ষিণ এছিয়", "Siberian": "চাইবেৰীয়", "Mesopotamian": "মেচোপটেমীয়", "Middle Eastern": "মধ্যপ্ৰাচ্যৰ", "Arabian": "আৰবীয়", "Guamanian": "গুৱামেনীয়", "soviet belarusian": "ছোভিয়েট বেলাৰুছীয়", "Carthagian": "কাৰ্থেজীয়", "Afghani": "আফগানী", "American Samoan": "আমেৰিকান চামোৱান", "Britannian": "ব্ৰিটানিয়ান", "Hispanian": "হিস্পানিয়ান", "Lusitanian": "লুচিটানীয়", "us-american": "মাৰ্কিন", "us american": "মাৰ্কিন", "usa-american": "মাৰ্কিন", "usa american": "মাৰ্কিন", "united states of american": "মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ", "serbia and montenegro": "চাৰ্বিয়া আৰু মণ্টেনেগ্ৰোৰ", "east german": "পূব জাৰ্মান", "west german": "পশ্চিম জাৰ্মান", "west pakistani": "পশ্চিম পাকিস্তানী", "east prussian": "পূব প্ৰুছীয়", "west prussian": "পশ্চিম প্ৰুছীয়", "Afghanistani": "আফগানিস্তানী", "soviet russian": "ছোভিয়েট ৰুছ", "soviet ukrainian": "ছোভিয়েট ইউক্ৰেইনীয়", "south vietnamese": "দক্ষিণ ভিয়েটনামী", "north vietnamese": "উত্তৰ ভিয়েটনামী", "tanganyikan": "তাংগানিকান", "zanzibari": "জাঞ্জিবাৰী", "east pakistani": "পূব পাকিস্তানী", "transjordanian": "ট্ৰান্সজৰ্ডানীয়", "czechoslovakian": "চেকোশ্লোভাক", "ussr": "ছোভিয়েট", } states_ethnicities = { "Alabama": "আলাবামাৰ", "Alabamian": "আলাবামাৰ", "Alaska": "আলাস্কাৰ", "Arizona": "এৰিজোনাৰ", "Arizonan": "এৰিজোনাৰ", "Arkansas": "আৰ্কানচাছৰ", "California": "কেলিফৰ্নিয়াৰ", "Californian": "কেলিফৰ্নিয়াৰ", "Colorado": "কলোৰাডোৰ", "Connecticut": "কানেক্টিকাটৰ", "Connecticuter": "কানেক্টিকাটৰ", "Delaware": "ডেলাৱেৰৰ", "Florida": "ফ্লৰিডাৰ", "Floridian": "ফ্লৰিডাৰ", "Georgia": "জৰ্জিয়াৰ", "Georgian": "জৰ্জিয়াৰ", "Hawaii": "হাৱাইৰ", "Hawaiian": "হাৱাইয়ান", "Idaho": "আইডাহোৰ", "Idahoan": "আইডাহোৰ", "Illinois": "ইলিনয়ৰ", "Illinoisan": "ইলিনয়ৰ", "Indiana": "ইণ্ডিয়ানাৰ", "Indianan": "ইণ্ডিয়ানাৰ", "Hoosier": "ইণ্ডিয়ানাৰ", "Iowa": "আয়োৱাৰ", "Iowan": "আয়োৱাৰ", "Kansas": "কানছাছৰ", "North Carolinian": "উত্তৰ কেৰোলিনাৰ", "Coloradan": "কলোৰাডোৰ", "Delawarean": "ডেলাৱেৰৰ", "Kansan": "কানছাছৰ", "Kentucky": "কেণ্টাকিৰ", "Kentuckian": "কেণ্টাকিৰ", "Louisiana": "লুইজিয়ানাৰ", "Louisianan": "লুইজিয়ানাৰ", "Maine": "মেইনৰ", "Mainer": "মেইনৰ", "Maryland": "মেৰিলেণ্ডৰ", "Marylander": "মেৰিলেণ্ডৰ", "Massachusetts": "মেছাচুচেটছৰ", "Massachusettsan": "মেছাচুচেটছৰ", "Michigan": "মিছিগানৰ", "Michigander": "মিছিগানৰ", "Minnesota": "মিনেসোটাৰ" "Minnesotan": "মিনেসোটাৰ", "Arkansan": "আৰ্কানচাছৰ", "Alaskan": "আলাস্কাৰ", "Mississippi": "মিছিচিপিৰ", "Mississippian": "মিছিচিপিৰ", "Missouri": "মিছৌৰিৰ", "Montana": "মণ্টানাৰ", "Montanan": "মণ্টানাৰ", "Nebraska": "নেব্ৰাস্কাৰ", "Nebraskan": "নেব্ৰাস্কাৰ", "Nevada": "নেভাডাৰ", "Nevadan": "নেভাডাৰ", "New Hampshire": "নিউ হেম্পশ্বায়াৰৰ", "New Hampshirite": "নিউ হেম্পশ্বায়াৰৰ", "New Mexican": "নিউ মেক্সিকোৰ", "Ohioan": "অহিঅ'ৰ", "New Jersey": "নিউ জাৰ্চিৰ", "New Jerseyan": "নিউ জাৰ্চিৰ", "New Mexico": "নিউ মেক্সিকোৰ", "New York": "নিউ ইয়ৰ্কৰ", "New Yorker": "নিউ ইয়ৰ্কৰ", "North Carolina": "উত্তৰ কেৰোলিনাৰ", "North Dakota": "উত্তৰ ডাকোটাৰ", "North Dakotan": "উত্তৰ ডাকোটাৰ", "Ohio": "অহিঅ'ৰ", "Oklahoma": "ওকলাহোমাৰ", "Oklahoman": "ওকলাহোমাৰ", "Oregon": "ওৰেগনৰ", "Pennsylvania": "পেনচিলভেনিয়াৰ", "Pennsylvanian": "পেনচিলভেনিয়াৰ", "Missourian": "মিছৌৰিৰ", "Wisconsin": "উইচকনচিনৰ", "Rhode Island": "ৰোড আইলেণ্ডৰ", "Oregonian": "ওৰেগনৰ", "Washingtonian": "ৱাছিংটনৰ", "South Carolina": "দক্ষিণ কেৰোলিনাৰ", "South Carolinian": "দক্ষিণ কেৰোলিনাৰ", "Tennessee": "টেনেচিৰ", "Tennessean": "টেনেচিৰ", "Texas": "টেক্সাছৰ", "Texan": "টেক্সাছৰ", "Utah": "উটাহৰ", "Utahn": "উটাহৰ", "Vermont": "ভাৰ্মণ্টৰ", "Vermonter": "ভাৰ্মণ্টৰ", "South Dakotan": "দক্ষিণ ডাকোটাৰ", "South Dakota": "দক্ষিণ ডাকোটা", "Virginia": "ভাৰ্জিনিয়াৰ", "Virginian": "ভাৰ্জিনিয়াৰ", "Washington": "ৱাছিংটনৰ", "West Virginia": "পশ্চিম ভাৰ্জিনিয়াৰ", "West Virginian": "পশ্চিম ভাৰ্জিনিয়াৰ", "Wisconsinite": "উইচকনচিনৰ", "Rhode Islander": "ৰোড আইলেণ্ডৰ", "Wyoming": "ৱাইঅ'মিংৰ", "Wyomingite": "ৱাইঅ'মিংৰ", "Andhra Pradesh": "অন্ধ্ৰপ্ৰদেশৰ", "Arunachal Pradesh": "অৰুণাচল প্ৰদেশৰ", "Assam": "অসমৰ", "Assamese": "অসমীয়া", "Bihar": "বিহাৰৰ", "Bihari": "বিহাৰী", "Chhattisgarh": "ছত্তীশগড়ৰ", "Chhattisgarhi": "ছত্তীশগড়ী", "Goa": "গোৱাৰ", "Goan": "গোৱাৰ", "Gujarat": "গুজৰাটৰ", "Gujarati": "গুজৰাটী", "Haryana": "হাৰিয়ানাৰ", "Haryanvi": "হাৰিয়ানৱী", "Himachal Pradesh": "হিমাচল প্ৰদেশৰ", "Himachali": "হিমাচলী", "Jharkhand": "ঝাৰখণ্ডৰ", "Jharkhandi": "ঝাৰখণ্ডী", "Maharashtrian": "মহাৰাষ্ট্ৰীয়", "Karnataka": "কৰ্ণাটকৰ", "Kannadiga": "কানাড়া", "Kerala": "কেৰালাৰ", "Keralite": "কেৰালাৰ", "Malayali": "মালায়ালী", "Madhya Pradesh": "মধ্যপ্ৰদেশৰ", "Maharashtra": "মহাৰাষ্ট্ৰৰ", "Marathi": "মাৰাঠী", "Manipur": "মণিপুৰৰ", "Manipuri": "মণিপুৰী", "Meghalaya": "মেঘালয়ৰ", "Meghalayan": "মেঘালয়ৰ", "Mizoram": "মিজোৰামৰ", "Mizo": "মিজো", "Nagaland": "নাগালেণ্ডৰ", "Naga": "নাগা", "Odisha": "ওড়িশাৰ", "Odia": "ওড়িয়া", "Punjab": "পঞ্জাবৰ", "Punjabi": "পঞ্জাবী", "Rajasthan": "ৰাজস্থানৰ", "Rajasthani": "ৰাজস্থানী", "Sikkim": "ছিক্কিমৰ", "Sikkimese": "ছিক্কিমী", "Tamil Nadu": "তামিলনাডুৰ", "Tamil": "তামিল", "Telangana": "তেলেংগানাৰ", "Telugu": "তেলুগু", "Tripura": "ত্ৰিপুৰাৰ", "Tripuri": "ত্ৰিপুৰী", "Uttar Pradesh": "উত্তৰপ্ৰদেশৰ", "Uttarakhand": "উত্তৰাখণ্ডৰ", "West Bengal": "পশ্চিমবংগৰ", "Bengali": "বাঙালী", "Kashmir": "কাশ্মীৰৰ", "Kashmiri": "কাশ্মীৰী", "Amazigh": "আমাজিগ", "Amhara": "আমহাৰা", "Andalusian": "আন্দালুচিয়ান", "Arab": "আৰব", "Aztec": "এজটেক", "Baloch": "বেলুচ", "Bantu": "বাণ্টু", "Bashkir": "বাশকিৰ", "Basque": "বাস্ক", "Bavarian": "বাভাৰীয়", "Berber": "বাৰ্বাৰ", "Bodo": "বড়ো", "Breton": "ব্ৰেটন", "Catalan": "কাটালান", "Navajo": "নাভাহো", "Chechen": "চেচেন", "Cherokee": "চেৰোকী", "Circassian": "চাৰকাচিয়ান", "Coptic": "কপ্টিক", "Cornish": "কৰ্নিছ", "Corsican": "কৰ্চিকান", "Cree": "ক্ৰী", "Diné": "দিনে", "Flemish": "ফ্লেমিছ", "Gaelic": "গেলিক", "Galician": "গেলিচীয়", "Hmong": "হমং", "Igbo": "ইগবো", "Inca": "ইনকা", "Inuit": "ইনুইট", "Kiowa": "কিওৱা", "Sikh": "শিখ", "Konkani": "কোংকণী", "Kurdish": "কুৰ্দী", "Lango": "লাঙ্গো", "Laz": "লাজ", "Maasai": "মাচাই", "Maithili": "মৈথিলী", "Manx": "মেংকছ", "Maori": "মাওৰী", "Māori": "মাওৰী", "Maratha": "মাৰাঠা", "Mayan": "মায়ান", "Métis": "মেটিছ", "Mixtec": "মিক্সটেক", "Mongol": "মঙ্গোল", "Native American": "আদিবাসী আমেৰিকান", "Niuean": "নিউৱান", "Oromo": "ওৰোমো", "Parsi": "পাৰ্চী", "Pashtun": "পাষ্টুন", "Rajput": "ৰাজপুত", "Red Indian": "ৰেড ইণ্ডিয়ান", "Romani": "ৰোমানী", "Saami": "চামী", "Sami": "চামী", "Santali": "সাঁওতালী", "Sardinian": "চাৰ্ডিনীয়", "Scots": "স্কটছ", "Scots-born": "স্কটিছ বংশোদ্ভূত", "Scots-Irish": "স্কটছ-আইৰিছ", "Sicilian": "চিচিলীয়", "Sindhi": "সিন্ধী", "Sinhalese": "সিংহলী", "Sioux": "চিউ", "Sorbian": "চৰ্বিয়ান", "Syriac": "চিৰিয়াক", "Tahitian": "তাহিতিয়ান", "Tatar": "তাতাৰ", "Tibetan": "তিব্বতী", "Tuareg": "তুৱাৰেগ", "Uyghur": "উইঘুৰ", "Venetian": "ভেনিছীয়", "Walloon": "ৱালুন", "Yoruba": "য়োৰুবা", "Zulu": "জুলু", "Zuni": "জুনি", "New Brunswick": "নিউ ব্ৰান্সউইকৰ", "muslim": "মুছলমান", "hindu": "হিন্দু", "buddhist": "বৌদ্ধ", "jewish": "ইহুদী", "christian": "খ্ৰীষ্টান", "jain": "জৈন", "sikh": "শিখ", "bahá'í": "বাহাই", "Ainu": "আইনু", "Ashanti": "আছাণ্টি", "Hutu": "হুতু", "Tutsi": "তুতচি", "Prince Edward Island": "প্ৰিন্স এডৱাৰ্ড আইলেণ্ডৰ", "Puducherry": "পুডুচেৰীৰ", "Pygmy": "পিগমি", "Khoisan": "খোইচান", "Guarani": "গুৱাৰানী", "Mapuche": "মাপুচে", "Quechua": "কেচুৱা", "Aymara": "আইমাৰা", "Mestizo": "মেষ্টিজো", "Mulatto": "মুলাটো", "Creole": "ক্ৰিয়োল", "Cajun": "কাজুন", "Amish": "আমিছ", "Mormon": "মৰ্মন", "pashto": "পশতু", "Bedouin": "বেদুইন", "Druze": "দ্ৰুজ", "Samaritan": "চামাৰিটান", "Yazidi": "য়াজিদী", "Zoroastrian": "জৰাথুস্ত্ৰবাদী", "Sufi": "চুফী", "Wahhabi": "ৱাহাবী", "Salafi": "চালাফী", "Sunni": "ছুন্নী", "Shia": "ছিয়া", "Ahmadiyya": "আহমদীয়া", "Basotho": "লেছোথান", "Mosotho": "লেছোথান", "Motswana": "বটচোৱানীয়", "Tswana": "চোৱানা", "Acadian": "আকাদীয়", "Andaman and Nicobar Islands": "আন্দামান আৰু নিকোবৰ দ্বীপপুঞ্জৰ", "Chandigarh": "চণ্ডীগড়ৰ", "Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu": "দাদৰা আৰু নগৰ হাভেলি আৰু দমন আৰু দিউৰ", "Jammu and Kashmir": "জম্মু আৰু কাশ্মীৰৰ", "Ladakh": "লাডাখৰ", "Lakshadweep": "লাক্ষাদ্বীপৰ", "Pondicherry": "পণ্ডিচেৰীৰ", "Ontario": "অণ্টাৰিঅ'ৰ", "British Columbia": "ব্ৰিটিছ কলম্বিয়াৰ", "Alberta": "আলবাৰ্টাৰ", "Saskatchewan": "চাচকাচুৱানৰ", "Manitoba": "মানিটোবাৰ", "Quebec": "কুইবেকৰ", "Newfoundland and Labrador": "নিউফাউণ্ডলেণ্ড আৰু লেব্ৰাডৰৰ", "Newfoundland": "নিউফাউণ্ডলেণ্ডৰ", "Pakhtun": "পাখতুন", "Pushtun": "পুস্তুন", "Pathan": "পাঠান", "Nova Scotia": "নোভা স্কোচিয়াৰ", } country_nouns = { "USA": "মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "United States": "মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "United States of America": "মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "Chagos Archipelago": "চাগোছ দ্বীপপুঞ্জ", "Curaçao": "কুৰাচাও", "American Samoa": "আমেৰিকান চামোৱা", "Asia": "এছিয়া", "Europe": "ইউৰোপ", "Africa": "আফ্ৰিকা", "North America": "উত্তৰ আমেৰিকা", "South America": "দক্ষিণ আমেৰিকা", "Antarctica": "এণ্টাৰ্কটিকা", "Oceania": "ওচেনিয়া", "Middle East": "মধ্যপ্ৰাচ্য", "Southeast Asia": "দক্ষিণ-পূব এছিয়া", "Central Asia": "মধ্য এছিয়া", "South Asia": "দক্ষিণ এছিয়া", "East Asia": "পূব এছিয়া", "Siberia": "চাইবেৰিয়া", "Balkans": "বলকান", "Baltics": "বাল্টিক", "Scandinavia": "স্ক্যাণ্ডিনেভিয়া", "Caribbean": "কেৰিবিয়ান", "Latin America": "লেটিন আমেৰিকা", "Deccan": "দাক্ষিণাত্য", "Rajputana": "ৰাজপুতানা", "Canary Islands": "কানাৰী দ্বীপপুঞ্জ", "Balearic Islands": "বালিয়াৰীয় দ্বীপপুঞ্জ", "Azores": "আজোৰেচ", "Madeira": "মাদেইৰা", "Galapagos": "গালাপাগোছ", "Easter Island": "ইষ্টাৰ দ্বীপ", "Polynesia": "পলিনেশিয়া", "Micronesia": "মাইক্ৰোনেশিয়া", "Melanesia": "মেলানেশিয়া", "Puerto Rico": "পুৱেৰ্তো ৰিকো", "Guam": "গুৱাম", "US Virgin Islands": "মাৰ্কিন ভাৰ্জিন দ্বীপপুঞ্জ", "Northern Mariana Islands": "উত্তৰ মাৰিয়ানা দ্বীপপুঞ্জ", "the united states": "মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "Gibraltar": "জিব্ৰাল্টাৰ", "Bermuda": "বাৰ্মুডা", "Cayman Islands": "কেইমেন দ্বীপপুঞ্জ", "British Virgin Islands": "ব্ৰিটিছ ভাৰ্জিন দ্বীপপুঞ্জ", "Falkland Islands": "ফকলেণ্ড দ্বীপপুঞ্জ", "Iberia": "আইবেৰিয়া", "Arabia": "আৰব", "Horn of Africa": "হৰ্ণ অফ আফ্ৰিকা", "Canada": "কানাডা", "Mexico": "মেক্সিকো", "Antigua & Barbuda": "এণ্টিগুৱা আৰু বাৰ্বুডা", "Brazil": "ব্ৰাজিল", "Argentina": "আৰ্জেণ্টিনা", "Colombia": "কলম্বিয়া", "Chile": "চিলি", "Ecuador": "ইকুৱেডৰ", "Uruguay": "উৰুগুৱে", "United Kingdom": "যুক্তৰাজ্য", "UK": "যুক্তৰাজ্য", "England": "ইংলেণ্ড", "Scotland": "স্কটলেণ্ড", "Wales": "ৱেলছ", "Northern Ireland": "উত্তৰ আয়াৰলেণ্ড", "Ireland": "আয়াৰলেণ্ড", "France": "ফ্ৰান্স", "Germany": "জাৰ্মানি", "Italy": "ইটালি", "Spain": "স্পেইন", "Portugal": "পৰ্তুগাল", "Netherlands": "নেডাৰলেণ্ডচ", "The Northern Netherlands": "উত্তৰ নেডাৰলেণ্ডচ", "Belgium": "বেলজিয়াম", "Switzerland": "ছুইজাৰলেণ্ড", "Austria": "অষ্ট্ৰিয়া", "Sweden": "ছুইডেন", "Norway": "নৰৱে", "Denmark": "ডেনমাৰ্ক", "Finland": "ফিনলেণ্ড", "Russia": "ৰাছিয়া", "Ukraine": "ইউক্ৰেইন", "Poland": "পোল’লেণ্ড", "Romania": "ৰোমানিয়া", "Hungary": "হাংগেৰী", "Greece": "গ্ৰীচ", "Serbia": "চাৰ্বিয়া", "Bosnia and Herzegovina": "বছনিয়া আৰু হাৰ্জেগোভিনা", "Trinidad and Tobago": "ত্ৰিনিদাদ আৰু টোবাগো", "North Macedonia": "উত্তৰ মেচিডোনিয়া", "Slovakia": "শ্লোভাকিয়া", "Kosovo": "কছোভো", "Belarus": "বেলাৰুছ", "China": "চীন", "Hong Kong": "হংকং", "Macau": "মেকাও", "Taiwan": "টাইৱান", "Japan": "জাপান", "South Korea": "দক্ষিণ কোৰিয়া", "India": "ভাৰত", "Bangladesh": "বাংলাদেশ", "Pakistan": "পাকিস্তান", "Myanmar": "ম্যানমাৰ", "Indonesia": "ইণ্ডোনেছিয়া", "Singapore": "ছিংগাপুৰ", "Malaysia": "মালয়েছিয়া", "Thailand": "থাইলেণ্ড", "Vietnam": "ভিয়েটনাম", "Philippines": "ফিলিপাইন", "Nepal": "নেপাল", "Sri Lanka": "শ্ৰীলংকা", "Afghanistan": "আফগানিস্তান", "Uzbekistan": "উজবেকিস্তান", "Turkey": "তুৰস্ক", "Iran": "ইৰান", "Saudi Arabia": "চৌদি আৰব", "United Arab Emirates": "সংযুক্ত আৰব আমিৰাত", "Qatar": "কাটাৰ", "Kuwait": "কুৱেইট", "Oman": "ওমান", "Israel": "ইজৰায়েল", "Jordan": "জৰ্ডান", "Lebanon": "লেবানন", "Syria": "চিৰিয়া", "Iraq": "ইৰাক", "Egypt": "মিশৰ", "South Africa": "দক্ষিণ আফ্ৰিকা", "Nigeria": "নাইজেৰিয়া", "Kenya": "কেনিয়া", "Morocco": "মৰক্কো", "Ethiopia": "ইথিওপিয়া", "Ghana": "ঘানা", "Senegal": "চেনেগাল", "Algeria": "আলজেৰিয়া", "Tunisia": "তিউনিছিয়া", "Angola": "এংগোলা", "Cameroon": "কেমেৰুন", "Uganda": "উগাণ্ডা", "Gambia": "গাম্বিয়া", "Australia": "অষ্ট্ৰেলিয়া", "New Zealand": "নিউজিলেণ্ড", "Aotearoa": "নিউজিলেণ্ড", "Transnistria": "ট্ৰান্সনিষ্ট্ৰিয়া", "Abkhazia": "আবখাজিয়া", "South Ossetia": "দক্ষিণ ওছেটিয়া", "Somaliland": "চোমালিলেণ্ড", "Mesopotamia": "মেচোপটেমিয়া", "Sumeria": "চুমেৰিয়া", "Babylonia": "বেবিলনিয়া", "Assyria": "অচিৰিয়া", "Phoenicia": "ফিনিশিয়া", "Carthage": "কাৰ্থেজ", "Macedonia": "মেচিডোনিয়া", "Gaul": "গল", "Britannia": "ব্ৰিটানিয়া", "Hispania": "হিস্পানিয়া", "Lusitania": "লুচিটানিয়া", "Thrace": "থ্ৰেচ", "Dacia": "ডাচিয়া", "Illyria": "ইলিৰিয়া", "Parthia": "পাৰ্থিয়া", "Yugoslavia": "যুগোশ্লাভিয়া", "Czechoslovakia": "চেকোশ্লোভাকিয়া", "Vijayanagara": "বিজয়নগৰ", "Maratha Empire": "মাৰাঠা সাম্ৰাজ্য", "South Georgia and the South Sandwich Islands": "দক্ষিণ জৰ্জিয়া আৰু দক্ষিণ চেণ্ডউইচ দ্বীপপুঞ্জ", "Jersey": "জাৰ্চি", "Guernsey": "গাৰ্নচি", "Isle of Man": "আইল অফ মেন", "Sikh Empire": "শিখ সাম্ৰাজ্য", "Alderney": "অল্ডাৰ্নি", "Sark": "চাৰ্ক", "Curacao": "কুৰাচাও", "Aruba": "আৰুবা", "Sint Eustatius": "চিণ্ট ইউষ্টাচিয়াছ", "Sint Maarten": "চিণ্ট মাৰ্টেন", "Caribbean Netherlands": "কেৰিবিয়ান নেডাৰলেণ্ডচ", "Bonaire": "বোনাইৰে", "Anguilla": "এংগুইলা", "Montserrat": "মণ্টচেৰাট", "Turks and Caicos Islands": "টাৰ্কচ আৰু কাইকোচ দ্বীপপুঞ্জ", "Saint Helena": "চেণ্ট হেলেনা", "Ascension Island": "এচেনচন দ্বীপ", "Tristan da Cunha": "ট্ৰিষ্টান ডা কুনিয়া", "Akrotiri and Dhekelia": "আক্ৰোতিৰি আৰু ঢেকেলিয়া", "Pitcairn Islands": "পিটকেয়াৰ্ণ দ্বীপপুঞ্জ", "Faroe Islands": "ফ্যাৰো দ্বীপপুঞ্জ", "Greenland": "গ্ৰীণলেণ্ড", "Svalbard": "স্ভালবাৰ্ড", "New Caledonia": "নিউ কেলেডোনিয়া", "French Polynesia": "ফৰাচী পলিনেশিয়া", "Wallis and Futuna": "ৱালিচ আৰু ফুটুনা", "French Guiana": "ফৰাচী গায়ানা", "Martinique": "মাৰ্টিনিক", "Sahrawi Arab Democratic Republic": "ছাহাৰাউই আৰব গণতান্ত্ৰিক প্ৰজাতন্ত্ৰ", "Guadeloupe": "গুৱাদেলুপ", "Mayotte": "মায়োত", "Réunion": "ৰিইউনিয়ন", "Cook Islands": "কুক দ্বীপপুঞ্জ", "Niue": "নিউৱে", "Tokelau": "টোকেলাউ", "Western Sahara": "পশ্চিম ছাহাৰা", "Turkish Cyprus": "তুৰ্কী চাইপ্ৰাছ", "Northern Cyprus": "উত্তৰ চাইপ্ৰাছ", "North Cyprus": "উত্তৰ চাইপ্ৰাছ", "Turkish Cypriot": "তুৰ্কী চাইপ্ৰিয়ট", "Artsakh": "আৰ্টছাখ", "Republic of Artsakh": "আৰ্টছাখ প্ৰজাতন্ত্ৰ", "Saba": "চাবা", "Republic of China": "চীন প্ৰজাতন্ত্ৰ", "Nagorno-Karabakh": "নাগোৰ্নো-কাৰাবাখ", "Nagorno-Karabakh Republic": "নাগোৰ্নো-কাৰাবাখ প্ৰজাতন্ত্ৰ", "Donetsk People's Republic": "ডোনেটস্ক গণপ্ৰজাতন্ত্ৰী", "Luhansk People's Republic": "লুহানস্ক গণপ্ৰজাতন্ত্ৰী", "Palestine": "পেলেষ্টাইন", "State of Palestine": "পেলেষ্টাইন ৰাষ্ট্ৰ", "Republic of Kosovo": "কছোভো প্ৰজাতন্ত্ৰ", "Turkish Republic of Northern Cyprus": "উত্তৰ চাইপ্ৰাছ তুৰ্কী প্ৰজাতন্ত্ৰ", "Saint Pierre and Miquelon": "চেণ্ট পিয়েৰ আৰু মিকেলন", "Republic of Somaliland": "চোমালিলেণ্ড প্ৰজাতন্ত্ৰ", "East Germany": "পূব জাৰ্মানি", "West Germany": "পশ্চিম জাৰ্মানি", "British India": "ব্ৰিটিছ ভাৰত", "Soviet Union": "ছোভিয়েট ইউনিয়ন", "Russian Empire": "ৰুছ সাম্ৰাজ্য", "Ottoman Empire": "উচমানীয় সাম্ৰাজ্য", "Kingdom of Hungary": "হাংগেৰী ৰাজ্য", "Prussia": "প্ৰুছিয়া", "Austro-Hungarian Empire": "অষ্ট্ৰো-হাংগেৰীয় সাম্ৰাজ্য", "Kingdom of Yugoslavia": "যুগোশ্লাভিয়া ৰাজ্য", "Åland Islands": "অলান্দ দ্বীপপুঞ্জ", "Christmas Island": "খ্ৰীষ্টমাছ দ্বীপ", "Norfolk Island": "নৰফোক দ্বীপ", "Cocos (Keeling) Islands": "কোকোচ (কিলিং) দ্বীপপুঞ্জ","Federated States of Micronesia": "মাইক্ৰোনেশিয়া যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "British Indian Ocean Territory": "ব্ৰিটিছ ভাৰত মহাসাগৰীয় অঞ্চল", "Bougainville": "বুগেনভিল", "Czechia": "চেকিয়া", "Eswatini": "এছোৱাতিনি", "Swaziland": "ছোৱাজিলেণ্ড", "Czech Republic": "চেক প্ৰজাতন্ত্ৰ", "Burma": "ম্যানমাৰ", "Republic of Korea": "দক্ষিণ কোৰিয়া", "ROK": "দক্ষিণ কোৰিয়া", "Korea, South": "দক্ষিণ কোৰিয়া", "Democratic People's Republic of Korea": "উত্তৰ কোৰিয়া", "DPRK": "উত্তৰ কোৰিয়া", "Korea, North": "উত্তৰ কোৰিয়া", "Russian Federation": "ৰাছিয়া", "Lao People's Democratic Republic": "লাওচ", "Islamic Republic of Iran": "ইৰান", "Iran, Islamic Republic of": "ইৰান", "Syrian Arab Republic": "চিৰিয়া", "Lao PDR": "লাওচ", "Viet Nam": "ভিয়েটনাম", "Plurinational State of Bolivia": "বলিভিয়া", "Bolivarian Republic of Venezuela": "ভেনেজুৱেলা", "Congo Republic": "কংগো প্ৰজাতন্ত্ৰ", "Republic of Moldova": "মোলডোভা", "Brunei Darussalam": "ব্ৰুনেই", "Cabo Verde": "কেপ ভাৰ্ডে", "Timor-Leste": "পূব তিমুৰ", "DR Congo": "কংগো গণতান্ত্ৰিক প্ৰজাতন্ত্ৰ", "DRC": "কংগো গণতান্ত্ৰিক প্ৰজাতন্ত্ৰ", "Republic of the Congo": "কংগো প্ৰজাতন্ত্ৰ", "Ivory Coast": "আইভৰি কোষ্ট", "The Gambia": "গাম্বিয়া", "The Bahamas": "বাহামাছ", "FSM": "মাইক্ৰোনেশিয়া যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "Caucasus": "ককেছাছ", "South Caucasus": "দক্ষিণ ককেছাছ", "North Caucasus": "উত্তৰ ককেছাছ", "Transcaucasia": "ট্ৰান্সককেশিয়া", "Southern Europe": "দক্ষিণ ইউৰোপ", "Central Europe": "মধ্য ইউৰোপ", "Eastern Europe": "পূব ইউৰোপ", "Western Europe": "পশ্চিম ইউৰোপ", "Northern Europe": "উত্তৰ ইউৰোপ", "Western Asia": "পশ্চিম এছিয়া", "Inner Asia": "অভ্যন্তৰীণ এছিয়া", "Indochina": "ইণ্ডোচীন", "Levant": "লেভান্ত", "Fertile Crescent": "উৰ্বৰ অৰ্ধচন্দ্ৰ", "Maghreb": "মাগ্ৰেব", "Sahel": "চাহেল","West Indies": "ৱেষ্ট ইণ্ডিজ", "Mesoamerica": "মেচোআমেৰিকা", "Amazon Basin": "আমাজন অৱবাহিকা", "Malay Archipelago": "মালয় দ্বীপপুঞ্জ", "Benelux": "বেনেলাক্স", "British Isles": "ব্ৰিটিছ দ্বীপপুঞ্জ", "Patagonia": "পেটাগোনিয়া", "Beringia": "বেৰিংজিয়া", "West Bank": "পশ্চিম তীৰ", "Gaza Strip": "গাজা উপত্যকা", "Kurdistan": "কুৰ্দিস্তান", "Donbas": "ডনবাছ", "Crimean Peninsula": "ক্ৰিমিয়া উপদ্বীপ", "Republic of Abkhazia": "আবখাজিয়া প্ৰজাতন্ত্ৰ", "Republic of South Ossetia": "দক্ষিণ ওছেটিয়া প্ৰজাতন্ত্ৰ", "ROC": "চীন প্ৰজাতন্ত্ৰ", "PRC": "গণপ্ৰজাতন্ত্ৰী চীন", "People's Republic of China": "গণচীন", "UK": "যুক্তৰাজ্য", "Great Britain": "গ্ৰেট ব্ৰিটেইন", "Britain": "ব্ৰিটেইন", "Holland": "নেডাৰলেণ্ডচ", "State of Palestine": "পেলেষ্টাইন ৰাষ্ট্ৰ", "Palestinian Territories": "পেলেষ্টাইন", } state_city_nouns = { "New York": "নিউ ইয়ৰ্ক", "New York City": "নিউ ইয়ৰ্ক চিটি", "NYC": "নিউ ইয়ৰ্ক চিটি", "new york city": "নিউ ইয়ৰ্ক চহৰ", "Syracuse": "চিৰাকিউচ", "syracuse": "চিৰাকিউজ", "Dallas": "ডালাচ", "Dallas, Texas": "টেক্সাছৰ ডালাচ", "Houston": "হিউষ্টন", "Houston, Texas": "টেক্সাছৰ হিউষ্টন", "San Francisco": "চান ফ্ৰান্সিস্কো", "San Francisco, California": "কেলিফৰ্নিয়াৰ চান ফ্ৰান্সিস্কো", "San Diego, California": "কেলিফৰ্নিয়াৰ চান ডিয়েগো", "Los Angeles, California": "কেলিফৰ্নিয়াৰ লছ এঞ্জেলেছ", "San Diego": "চান ডিয়েগো", "Miami": "মিয়ামি", "Miami, Florida": "ফ্লৰিডাৰ মিয়ামি", "Seattle": "চিয়াটল", "Seattle, Washington": "ৱাছিংটনৰ চিয়াটল", "Washington D.C.": "ৱাছিংটন ডিচি", "Buenos Aires": "বুয়েনোছ আইৰেছ", "Washington, D.C.": "ৱাছিংটন ডিচি", "Chicago": "চিকাগো", "Philadelphia": "ফিলাডেলফিয়া", "Atlanta": "আটলাণ্টা", "Atlanta, Georgia": "জৰ্জিয়াৰ আটলাণ্টা", "Boston": "বোষ্টন", "Denver": "ডেনভাৰ", "Denver, Colorado": "কলোৰাডোৰ ডেনভাৰ", "Phoenix": "ফিনিক্স", "Phoenix, Arizona": "এৰিজোনাৰ ফিনিক্স", "Detroit": "ডেট্ৰয়েট", "Detroit, Michigan": "মিছিগানৰ ডেট্ৰয়েট", "Portland": "পৰ্টলেণ্ড", "Portland, Oregon": "ওৰেগনৰ পৰ্টলেণ্ড", "Las Vegas": "লাছ ভেগাচ", "Baltimore": "বাল্টিমোৰ", "San Antonio": "চান এণ্টোনিঅ'", "Austin": "অষ্টিন", "Jacksonville": "জেকচনভিল", "Indianapolis": "ইণ্ডিয়ানাপলিছ", "Columbus": "কলম্বাছ", "Charlotte": "শাৰ্লট", "Memphis": "মেমফিছ", "Louisville": "লুইচভিল", "Sahara": "ছাহাৰা", "Milwaukee": "মিলৱাকি", "Oklahoma City": "ওকলাহোমা চিটি", "New Orleans": "নিউ অৰলিয়েন্স", "Orlando": "অৰলেণ্ডো", "Tampa": "টাম্পা", "Salt Lake City": "চল্টলেক চিটি", "Richmond": "ৰিচমণ্ড", "Raleigh": "ৰেলী", "Sacramento": "চেক্ৰামেণ্টো", "Honolulu": "হনুলুলু", "Anchorage": "এংকোৰেজ", "Toronto": "টৰণ্টো", "Ottawa": "অটোৱা", "Vancouver": "ভ্যানকুভাৰ", "Montreal": "মণ্ট্ৰিয়ল", "Calgary": "কেলগেৰী", "Victoria, Canada": "ভিক্টোৰিয়া", "Halifax": "হেলিফেক্স", "Winnipeg": "উইনিপেগ", "Edmonton": "এডমণ্টন", "Quebec City": "কুবেক চিটি", "Venice": "ভেনিচ", "Mexico City": "মেক্সিকো চিটি", "Havana": "হাভানা", "San Juan": "চান হুৱান", "Cancun": "কেনকুন", "Tijuana": "তিয়ুৱানা", "Puebla": "পুয়েবলা", "Los Angeles": "লছ এঞ্জেলেছ", "São Paulo": "চাও পাউলো", "Rio de Janeiro": "ৰিঅ' ডি জেনেইৰো", "Bogotá": "বোগোটা", "Santiago": "চান্তিয়াগো", "Montevideo": "মণ্টেভিডিঅ'", "Caracas": "কাৰাকাচ", "Lima": "লিমা", "Asunción": "আচুনচিওন", "La Paz": "লা পাজ", "Sucre": "চুক্ৰে", "Georgetown": "জৰ্জটাউন", "Paramaribo": "পাৰামাৰিবো", "Cali": "কালি", "Barranquilla": "বাৰ্ৰানকুইলা", "Cartagena": "কাৰ্টেজেনা", "Valparaiso": "ভালপাৰাইচো", "Concepcion": "কনচেপসিয়ন", "Cordoba": "কৰ্ডোবা", "Rosario": "ৰোজাৰিঅ'", "Mendoza": "মেণ্ডোজা", "Belo Horizonte": "বেলো হৰিজন্তে", "Salvador": "চালভাদোৰ", "Brasília": "ব্ৰাচিলিয়া", "Curitiba": "কুৰিতিবা", "Recife": "ৰেচিফে", "Fortaleza": "ফৰ্টালেজা", "Guayaquil": "গুৱাইয়াকিল", "Quito": "কুইতো", "Arequipa": "আৰেকিপা", "Cusco": "কুচকো", "Santa Cruz": "চান্তা ক্ৰুজ", "Cochabamba": "কোচাবাম্বা", "Maracaibo": "মাৰাকাইবো", "London": "লণ্ডন", "London, England": "ইংলেণ্ডৰ লণ্ডন", "Manchester": "মানচেষ্টাৰ", "Birmingham": "বাৰ্মিংহাম", "Bristol": "ব্ৰিষ্টল", "Edinburgh": "এডিনবৰা", "Dublin": "ডাবলিন", "Paris": "পেৰিছ", "Paris, France": "ফ্ৰান্সৰ পেৰিছ", "Berlin": "বাৰ্লিন", "Munich": "মিউনিখ", "Frankfurt am Main": "ফ্ৰাংকফুৰ্ট", "Hamburg": "হামবুৰ্গ", "Rome": "ৰোম", "Milan": "মিলান", "Naples": "নাপোলি", "Napoli": "নাপোলি", "Madrid": "মাদৃদ্", "Barcelona": "বাৰ্চেলোনা", "Valencia": "ভেলেন্সিয়া", "Lisbon": "লিচবন", "Amsterdam": "আমষ্টাৰডাম", "Brussels": "ব্ৰাচেলছ", "Antwerp": "এণ্টৱাৰ্প", "Geneva": "জেনেভা", "Zurich": "জুৰিখ", "Vienna": "ভিয়েনা", "Stockholm": "ষ্টকহোম", "Oslo": "অচলো", "Saint-Petersburg": "চেণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গ", "Copenhagen": "কোপেনহেগেন", "Helsinki": "হেলচিংকি", "Moscow": "মস্কো", "Saint Petersburg": "চেণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গ", "St. Petersburg": "চেণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গ", "Kyiv": "কিভ", "Warsaw": "ৱাৰছ'", "Bucharest": "বুখাৰেষ্ট", "Budapest": "বুদাপেষ্ট", "Prague": "প্ৰাগ", "Athens": "এথেন্স", "Minsk": "মিনস্ক", "Tirana": "তিৰানা", "Andorra la Vella": "আন্দোৰা লা ভেল্লা", "Sarajevo": "চাৰায়েভৌ", "Zagreb": "জাঘ্ৰেব", "Nicosia": "নিকোচিয়া", "Tallinn": "তাল্লিন", "Reykjavik": "ৰিকজাভিক", "Pristina": "প্ৰিষ্টিনা", "Riga": "ৰিগা", "Vaduz": "ফাডুৎস", "Vilnius": "ভিলনিয়াছ", "Luxembourg City": "লাক্সেমবাৰ্গ চিটি", "Valletta": "ভালেত্তা", "Chisinau": "কিশিনাউ", "Podgorica": "পোডগোৰিচা", "Skopje": "স্কোপজে", "Belgrade": "বেলগ্ৰেড", "Bratislava": "ব্ৰাতিস্লাভা", "Ljubljana": "লুবলিয়ানা", "Bern": "বাৰ্ন", "Stuttgart": "ষ্টুটগাৰ্ট", "Dusseldorf": "ডুচেলডৰ্ফ", "Cologne": "কোলন", "Leipzig": "লাইপজিগ", "Dresden": "ড্ৰেচডেন", "Bordeaux": "বৰ্দো", "Toulouse": "তুলুজ", "Nice": "নিছ", "Turin": "তুৰিন", "Genoa": "জেনোৱা", "Bologna": "বোলোগনা", "Palermo": "পালেৰমো", "Porto": "পোৰ্তো", "Bilbao": "বিলবাও", "Malaga": "মালাগা", "Novosibirsk": "নোভোচিবিৰ্স্ক", "Yekaterinburg": "য়েকাটেৰিনবাৰ্গ", "Kazan": "কাজান", "Vladivostok": "ভ্লাদিভষ্টক", "Odessa": "ওডেচা", "Kharkiv": "খাৰকিভ", "Lviv": "লভিভ", "Beijing": "বেইজিং", "Shanghai": "চাংহাই", "Guangzhou": "গুৱাংঝৌ", "Shenzhen": "শেনঝেন", "Tianjin": "তিয়েনজিন", "Wuhan": "উহান", "Tokyo": "টোকিঅ'", "Kyoto": "কিয়োটো", "Osaka": "ওচাকা", "Sapporo": "চাপ্পোৰো", "Seoul": "চিউল", "Busan": "বুচান", "New Delhi": "নতুন দিল্লী", "Delhi": "দিল্লী", "Mumbai": "মুম্বাই", "Mumbai, India": "ভাৰতৰ মুম্বাই", "Kolkata": "কলকাতা", "Kolkata, India": "ভাৰতৰ কলকাতা", "Chennai": "চেন্নাই", "Bangalore": "বেংগালুৰু", "Bengaluru": "বেংগালুৰু", "Hyderabad": "হায়দৰাবাদ", "Ahmedabad": "আহমেদাবাদ", "Pune": "পুনে", "Surat": "চুৰাট", "Jaipur": "জয়পুৰ", "Lucknow": "লক্ষ্ণৌ", "Kanpur": "কাণপুৰ", "Nagpur": "নাগপুৰ", "Indore": "ইন্দোৰ", "Bhopal": "ভোপাল", "Patna": "পাটনা", "Visakhapatnam": "বিশাখাপত্তনম", "Vadodara": "ভাদোদৰা", "Ghaziabad": "গাজিয়াবাদ", "Ludhiana": "লুধিয়ানা", "Agra": "আগ্ৰা", "Varanasi": "বাৰাণসী", "Srinagar": "শ্ৰীনগৰ", "Amritsar": "অমৃতসৰ", "Allahabad": "এলাহাবাদ", "Prayagraj": "প্ৰয়াগৰাজ", "Ranchi": "ৰাঁচী", "Guwahati": "গুৱাহাটী", "Mysore": "মহীশূৰ", "Mysuru": "মহীশূৰ", "Dhaka": "ঢাকা", "Dhaka, Bangladesh": "বাংলাদেশৰ ঢাকা", "Chittagong": "চট্টগ্ৰাম", "Chattogram": "চট্টগ্ৰাম", "Sylhet": "ছিলেট", "Rajshahi": "ৰাজশাহী", "Khulna": "খুলনা", "Barisal": "বৰিশাল", "Rangpur": "ৰংপুৰ", "Mymensingh": "ময়মনসিংহ", "Comilla": "কুমিল্লা", "Cumilla": "কুমিল্লা", "Gazipur": "গাজীপুৰ", "Narayanganj": "নাৰায়ণগঞ্জ", "Cox's Bazar": "কক্সবজাৰ", "Bogra": "বগুড়া", "Jessore": "যশোৰ", "Jashore": "যশোৰ", "Pabna": "পাবনা", "Tangail": "টাঙ্গাইল", "Faridpur": "ফৰিদপুৰ", "Noakhali": "নোৱাখালী", "Dinajpur": "দিনাজপুৰ", "Brahmanbaria": "ব্ৰাহ্মণবাড়িয়া", "Sirajganj": "চিৰাজগঞ্জ", "Jamalpur": "জামালপুৰ", "Karachi": "কৰাচী", "Lahore": "লাহোৰ", "Islamabad": "ইছলামাবাদ", "Yangon": "ইয়াংগুন", "Jakarta": "জাকাৰ্টা", "Kuala Lumpur": "কুৱালালামপুৰ", "Bangkok": "বেংকক", "Hanoi": "হ্যানয়", "Ho Chi Minh City": "হো চি মিন চিটি", "Manila": "মেনিলা", "Kathmandu": "কাঠমাণ্ডু", "Colombo": "কলম্বো", "Kabul": "কাবুল", "Tashkent": "তাশখন্দ", "Istanbul": "ইস্তাম্বুল", "Ankara": "আংকাৰা", "Izmir": "ইজমিৰ", "Tehran": "তেহৰাণ", "Riyadh": "ৰিয়াদ", "Mecca": "মক্কা", "Medina": "মদিনা", "Jeddah": "জেদ্দা", "Dubai": "ডুবাই", "Abu Dhabi": "আবুধাবি", "Doha": "ডোহা", "Kuwait City": "কুৱেইট চিটি", "Muscat": "মাস্কাট", "Jerusalem": "জেৰুজালেম", "Amman": "আম্মান", "Beirut": "বেইৰুট", "Damascus": "দামেস্ক", "Baghdad": "বাগদাদ", "Baku": "বাকু", "Yerevan": "য়েৰেভান", "Thimphu": "থিম্পু", "Bandar Seri Begawan": "বন্দৰ চেৰি বেগাৱান", "Phnom Penh": "নমপেন", "Tbilisi": "তিবিলিসি", "Astana": "আস্তানা", "Almaty": "আলমাতি", "Vientiane": "ভিয়েনতিয়েন", "Bishkek": "বিশকেক", "Ulaanbaatar": "উলানবাটৰ", "Dushanbe": "দুশানবে", "Ashgabat": "আশগাবাত", "Sana'a": "সানা", "Samarkand": "সমৰখন্দ", "Bukhara": "বুখাৰা", "Chengdu": "চেংডু", "Chongqing": "চোংকিং", "Hangzhou": "হাংঝৌ", "Nanjing": "নানজিং", "Xian": "জিয়ান", "Harbin": "হাৰবিন", "Nagoya": "নাগোয়া", "Fukuoka": "ফুকুওকা", "Yokohama": "য়োকোহামা", "Kobe": "কোবে", "Incheon": "ইঞ্চিয়ন", "Daegu": "ডেগু", "Kaohsiung": "কাওচিউং", "Taichung": "তাইচুং", "Surabaya": "চুৰাবায়া", "Bandung": "বান্দুং", "Medan": "মেদান", "Penang": "পেনাং", "Johor Bahru": "জোহৰ বাহৰু", "Chiang Mai": "চিয়াং মাই", "Phuket": "ফুকেট", "Pattaya": "পাতায়া", "Da Nang": "দা নাং", "Cebu": "চেবু", "Davao": "দাভাও", "Mandalay": "মান্দালয়", "Naypyidaw": "নেপিডো", "Pokhara": "পোখৰা", "Kandy": "কেণ্ডি", "Galle": "গালে", "Isfahan": "ইছফাহান", "Shiraz": "শ্বিৰাজ", "Mashhad": "মাশহাদ", "Basra": "বছৰা", "Erbil": "এৰবিল", "Aleppo": "আলেপ্পো", "Haifa": "হাইফা", "Tel Aviv": "তেল আবিব", "Sharjah": "শাৰজাহ", "Manama": "মানামা", "Dhahran": "দাহৰান", "Aden": "আদেন", "Cairo": "কায়ৰো", "Alexandria": "আলেক্সান্দ্ৰিয়া", "Johannesburg": "জোহান্সবাৰ্গ", "Cape Town": "কেপ টাউন", "Pretoria": "প্ৰিটোৰিয়া", "Lagos": "লাগোছ", "Nairobi": "নাইৰোবি", "Casablanca": "কাচাব্লাংকা", "Addis Ababa": "আডিছ আবাবা", "Accra": "আক্ৰা", "Dakar": "ডাকাৰ", "Algiers": "আলজিয়াৰ্ছ", "Tunis": "তিউনিছ", "Luanda": "লুৱাণ্ডা", "Porto-Novo": "পৰ্তো-নোভো", "Gaborone": "গ্যাবোৰোন", "Ouagadougou": "ওৱাগাডুগু", "Bujumbura": "বুজুম্বুৰা", "Praia": "প্ৰাইয়া", "Bangui": "বাংগুই", "N'Djamena": "এনজামেনা", "Moroni": "মোৰোনি", "Brazzaville": "ব্ৰাজাভিল", "Kinshasa": "কিনছাছা", "Abidjan": "আবিদজান", "Yamoussoukro": "ইয়ামুচুক্ৰো", "Djibouti City": "জিবুতি চিটি", "Malabo": "মালাবো", "Asmara": "আচমাৰা", "Libreville": "লিব্ৰেভিল", "Banjul": "বাঞ্জুল", "Conakry": "কোনাক্ৰি", "Bissau": "বিচাউ", "Maseru": "মাচেৰু", "Monrovia": "মনৰোভিয়া", "Antananarivo": "আন্তানানাৰিবো", "Lilongwe": "লিলংৱে", "Bamako": "বামাকো", "Nouakchott": "নোৱাকচোট", "Port Louis": "পৰ্ট লুইছ", "Maputo": "মাপুতো", "Windhoek": "উইণ্ডহোক", "Niamey": "নিয়ামে", "Kigali": "কিগালি", "Sao Tome": "চাও টোমে", "Victoria": "ভিক্টোৰিয়া", "Mogadishu": "মোগাদিছু", "Juba": "জুবা", "Khartoum": "খাৰ্তুম", "Mbabane": "এমবাবানে", "Dodoma": "দোদোমা", "Dar es Salaam": "দাৰ ইছ চালাম", "Lomé": "লোমে", "Kampala": "কাম্পালা", "Lusaka": "লুচাকা", "Harare": "হাৰাৰে", "Giza": "গিজা", "Aswan": "আচোৱান", "Luxor": "লুক্সৰ", "Marrakesh": "মাৰাকেশ", "Fes": "ফেজ", "Tangier": "তাঞ্জিয়াৰ", "Oran": "ওৰান", "Mombasa": "মোম্বাচা", "Durban": "ডাৰবান", "Port Elizabeth": "পৰ্ট এলিজাবেথ", "Bloemfontein": "ব্লুমফণ্টেইন", "Abuja": "আবুজা", "Kano": "কানো", "Ibadan": "ইবাদান", "Douala": "দুৱালা", "Bulawayo": "বুলাৱায়ো", "Sydney": "ছিডনী", "Melbourne": "মেলবৰ্ণ", "Brisbane": "ব্ৰিচবেন", "Perth": "পাৰ্থ", "Adelaide": "এডিলেড", "Auckland": "অকলেণ্ড", "Wellington": "ৱেলিংটন", "Christchurch": "ক্ৰাইষ্টচাৰ্চ", "Hamilton": "হেমিল্টন", "Hobart": "হোবাৰ্ট", "Darwin": "ডাৰউইন", "Gold Coast": "গোল্ড কোষ্ট", "Suva": "চুভা", "Tarawa": "তাৰাৱা", "Majuro": "মাজুৰো", "Palikir": "পালিকিৰ", "Yaren": "ইয়াৰেন", "Ngerulmud": "ঙ্গেৰুলমুদ", "Port Moresby": "পৰ্ট মোৰেচবি", "Apia": "আপিয়া", "Honiara": "হোনিয়াৰা", "Nukuʻalofa": "নুকুয়ালোফা", "Funafuti": "ফুনাফুতি", "Port Vila": "পৰ্ট ভিলা", "Łódź": "লুজ", "Pyongyang": "পিয়ংইয়াং", "Taipei": "টাইপেই", "Marseille": "মাৰ্চেই", "Lyon": "লিয়ন", "Florence": "ফ্লৰেন্স", "Seville": "চেভিল", "Rotterdam": "ৰটাৰডাম", "Salzburg": "চালজবাৰ্গ", "Gothenburg": "গোথেনবাৰ্গ", "Bergen": "বাৰগেন", "Krakow": "ক্ৰাকোফ", "Sofia": "চোফিয়া", "Thessaloniki": "থেচালোনিকি", "Medellin": "মেডেলিন", "Guadalajara": "গুৱাদালাহাৰা", "Monterrey": "মণ্টেৰেই", "San Salvador": "চান চালভাদোৰ", "Guatemala City": "গুৱাটেমালা চিটি", "Tegucigalpa": "তেগুছিগালপা", "Managua": "মানাগুৱা", "Panama City": "পানামা চিটি", "Nassau": "নাচাউ", "Bridgetown": "ব্ৰিজটাউন", "Belmopan": "বেলমোপান", "Santo Domingo": "চান্তো দোমিংগো", "Port-au-Prince": "পৰ্ট-অউ-প্ৰিন্স", "Kingston": "কিংষ্টন", "Port of Spain": "পৰ্ট অফ স্পেইন", "New South Wales, Australia": "অষ্ট্ৰেলিয়াৰ নিউ চাউথ ৱেলছ", "Gujarat, India": "ভাৰতৰ গুজৰাট", "Maharashtra, India": "ভাৰতৰ মহাৰাষ্ট্ৰ", "Tamilnadu, India": "ভাৰতৰ তামিলনাডু", "Odisha, India": "ভাৰতৰ ওড়িশা", "Punjab, India": "ভাৰতৰ পাঞ্জাব", "Tamil Nadu, India": "ভাৰতৰ তামিলনাডু", "Fort Worth": "ফৰ্ট ৱৰ্থ", "El Paso": "এল পাচো", "Nashville": "নেশভিল", "Tucson": "টাকচন", "Omaha": "ওমাহা", "Colorado Springs": "কলোৰাডো স্প্ৰিংস", "Virginia Beach": "ভাৰ্জিনিয়া বিচ", "Miami Beach": "মিয়ামি বিচ", "Pasadena": "পাচাদেনা", "Palo Alto": "পালো আল্টো", "Silicon Valley": "চিলিকন ভেলী", "Hollywood": "হলিউড", "Brooklyn": "ব্ৰুকলিন", "Manhattan": "মেনহাটন", "Queens": "কুইন্স", "Bronx": "ব্ৰংক্স", "Staten Island": "ষ্টেটেন আইলেণ্ড", "Beverly Hills": "বেভাৰ্লি হিলচ", "Glasgow": "গ্লাছগো", "Liverpool": "লিভাৰপুল", "Leeds": "লিডচ", "Sheffield": "শ্বেফিল্ড", "Newcastle": "নিউক্যাচল", "Nottingham": "নটিংহাম", "Cardiff": "কাৰ্ডিফ", "Belfast": "বেলফাষ্ট", "Cambridge": "কেম্ব্ৰিজ", "Oxford": "অক্সফোৰ্ড", "Southampton": "চাউদাম্পটন", "York": "ইয়ৰ্ক", "The Hague": "হেগ", "Bruges": "ব্ৰুজ", "Ghent": "ঘেণ্ট", "Cannes": "কান", "Strasbourg": "ষ্ট্ৰাচবুৰ্গ", "Monaco": "মোনাকো", "Nuremberg": "নুৰেমবাৰ্গ", "Hanover": "হানোভাৰ", "Bremen": "ব্ৰেমেন", "Malmo": "মালমো", "Aarhus": "আৰহুচ", "Sochi": "চোচি", "Volgograd": "ভলগোগ্ৰাদ", "Rostov": "ৰোস্তোভ", "Omsk": "ওমস্ক", "Sevastopol": "চেভাস্তোপোল", "Reykjavík": "ৰিকজাভিক", "Dubrovnik": "দুব্ৰোভনিক", "Dammam": "দাম্মাম", "Tabuk": "তাবুক", "Al Ain": "আল আইন", "Ramallah": "ৰামাল্লা", "Hebron": "হেব্ৰন", "Nablus": "নাবলুচ", "Jericho": "জেৰিকো", "Gaza City": "গাজা চিটি", "Tripoli": "ত্ৰিপোলি", "Benghazi": "বেনগাজী", "Homs": "হোমচ", "Latakia": "লাটাকিয়া", "Karbala": "কাৰবালা", "Najaf": "নাজাফ", "Kirkuk": "কিৰকুক", "Mosul": "মোচুল", "Dalian": "ডালিয়ান", "Xiamen": "চিয়ামেন", "Ningbo": "নিংবো", "Changsha": "চাংচা", "Zhengzhou": "ঝেংঝৌ", "Dongguan": "ডোংগুৱান", "Foshan": "ফোশান", "Jinan": "জিনান", "Changchun": "চাংচুন", "Urumqi": "উৰুমকি", "Lhasa": "লাছা", "Kunming": "কুনমিং", "Nanchang": "নানচাং", "Sendai": "চেনদাই", "Nara": "নাৰা", "Nagasaki": "নাগাচাকি", "Kawasaki": "কাৱাচাকি", "Saitama": "চাইতামা", "Chiba": "চিবা", "Shizuoka": "চিজুওকা", "Okayama": "ওকায়ামা", "Kumamoto": "কুমামোতো", "Kagoshima": "কাগোশিমা", "Okinawa": "ওকিনাওয়া", "Naha": "নাহা", "Trivandrum": "ত্ৰিবান্দ্ৰম", "Calicut": "কালিকট", "Bhubaneswar": "ভুৱনেশ্বৰ", "Cuttack": "কটক", "Jamshedpur": "জামশেদপুৰ", "Raipur": "ৰায়পুৰ", "Gwalior": "গোৱালিয়ৰ", "Jabalpur": "জব্বলপুৰ", "Ujjain": "উজ্জয়িনী", "Jodhpur": "যোধপুৰ", "Udaipur": "উদয়পুৰ", "Ajmer": "আজমেৰ", "Aligarh": "আলিগড়", "Meerut": "মিৰাট", "Gorakhpur": "গোৰখপুৰ", "Shimla": "চিমলা", "Dehradun": "ডেৰাদুন", "Haridwar": "হৰিদ্বাৰ", "Noida": "নয়ডা", "Gurgaon": "গুৰগাঁও", "Gurugram": "গুৰুগ্ৰাম", "Faridabad": "ফৰিদাবাদ", "Navi Mumbai": "নৱী মুম্বাই", "Thane": "থানে", "Nashik": "নাচিক", "Aurangabad": "ঔৰংগাবাদ", "Vijayawada": "বিজয়ৱাড়া", "Tirupati": "তিৰুপতি", "Dhanbad": "ধানবাদ", "Daejeon": "ডেজন", "Ulsan": "উলচান", "Suwon": "চুওন", "Tainan": "তাইনান", "Hsinchu": "চিনচু", "Makassar": "মাকাচাৰ", "Palembang": "পালেমবাং", "Ipoh": "ইপোহ", "Kuching": "কুচিং", "Kota Kinabalu": "কোতা কিনাবালু", "Ayutthaya": "আয়ুত্থায়া", "Hai Phong": "হাই ফং", "Hue": "হুৱে", "Quezon City": "কুইজন চিটি", "Makati": "মাকাতি", "Baguio": "বাগুইঅ'", "Lalitpur": "ললিতপুৰ", "Bhaktapur": "ভক্তপুৰ", "Jaffna": "জাফনা", "Trincomalee": "ত্ৰিনকোমালি", "Kandahar": "কান্দাহাৰ", "Jalalabad": "জালালাবাদ", "Mazar-i-Sharif": "মাজাৰ-ই-শৰীফ", "Herat": "হেৰাট", "Tabriz": "তাব্ৰিজ", "Ahvaz": "আহভাজ", "Qom": "কোম", "Kermanshah": "কেৰমানশাহ", "Tartu": "তাৰ্তু", "Kaunas": "কাউনাস", "Lodz": "লুজ", "Wroclaw": "ব্ৰোচলাও", "Brno": "ব্ৰনো", "Plzen": "পিলজেন", "Napoca": "নাপোকা", "Cluj-Napoca": "ক্লুজ-নাপোকা", "Split": "স্প্লিট", "Rijeka": "ৰিয়েকা", "Tampere": "টামপেৰে", "Turku": "তুৰ্কু", "Uppsala": "উপচালা", "Lund": "লুণ্ড", "Alicante": "আলিকান্তে", "Zaragoza": "জাৰাগোজা", "Shenyang": "শেনয়াং", "Rawalpindi": "ৰাৱালপিণ্ডি", "Faisalabad": "ফয়চালাবাদ", "Multan": "মুলতান", "Alabama": "আলাবামা", "Alaska": "আলাস্কা", "Arizona": "এৰিজোনা", "Arkansas": "আৰ্কানচাছ", "California": "কেলিফৰ্নিয়া", "Colorado": "কলোৰাডো", "Connecticut": "কানেক্টিকাট", "Delaware": "ডেলাৱেৰ", "Florida": "ফ্লৰিডা", "Georgia": "জৰ্জিয়া", "Hawaii": "হাৱাই", "Idaho": "আইডাহো", "Illinois": "ইলিনয়", "Indiana": "ইণ্ডিয়ানা", "Iowa": "আয়োৱা", "Kansas": "কানছাছ", "Kentucky": "কেণ্টাকি", "Louisiana": "লুইজিয়ানা", "Maine": "মেইন", "Maryland": "মেৰিলেণ্ড", "Massachusetts": "মেছাচুচেটছ", "Michigan": "মিছিগান", "Minnesota": "মিনেসোটা", "Mississippi": "মিছিচিপি", "Missouri": "মিছৌৰি", "Montana": "মণ্টানা", "Nebraska": "নেব্ৰাস্কা", "Nevada": "নেভাডা", "New Hampshire": "নিউ হেম্পশ্বায়াৰ", "New Jersey": "নিউ জাৰ্চি", "New Mexico": "নিউ মেক্সিকো", "North Carolina": "উত্তৰ কেৰোলিনা", "North Dakota": "উত্তৰ ডাকোটা", "Ohio": "অহিঅ'", "Oklahoma": "ওকলাহোমা", "Oregon": "ওৰেগন", "Pennsylvania": "পেনচিলভেনিয়া", "Rhode Island": "ৰোড আইলেণ্ড", "South Carolina": "দক্ষিণ কেৰোলিনা", "South Dakota": "দক্ষিণ ডাকোটা", "Tennessee": "টেনেচি", "Texas": "টেক্সাছ", "Utah": "উটাহ", "Vermont": "ভাৰ্মণ্ট", "Virginia": "ভাৰ্জিনিয়া", "Washington": "ৱাছিংটন", "West Virginia": "পশ্চিম ভাৰ্জিনিয়া", "Wisconsin": "উইচকনচিন", "Wyoming": "ৱাইঅ'মিং", "Andhra Pradesh": "অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ", "Arunachal Pradesh": "অৰুণাচল প্ৰদেশ", "Assam": "অসম", "Bihar": "বিহাৰ", "Chhattisgarh": "ছত্তীশগড়", "Goa": "গোৱা", "Gujarat": "গুজৰাট", "Haryana": "হাৰিয়ানা", "Himachal Pradesh": "হিমাচল প্ৰদেশ", "Jharkhand": "ঝাৰখণ্ড", "Karnataka": "কৰ্ণাটক", "Kerala": "কেৰালা", "Madhya Pradesh": "মধ্যপ্ৰদেশ", "Maharashtra": "মহাৰাষ্ট্ৰ", "Manipur": "মণিপুৰ", "Meghalaya": "মেঘালয়", "Mizoram": "মিজোৰাম", "Nagaland": "নাগালেণ্ড", "Odisha": "ওড়িশা", "Punjab": "পাঞ্জাব", "Rajasthan": "ৰাজস্থান", "Sikkim": "ছিক্কিম", "Tamil Nadu": "তামিলনাডু", "Telangana": "তেলেংগানা", "Tripura": "ত্ৰিপুৰা", "Uttar Pradesh": "উত্তৰপ্ৰদেশ", "Uttarakhand": "উত্তৰাখণ্ড", "West Bengal": "পশ্চিমবংগ", "Andaman and Nicobar Islands": "আন্দামান আৰু নিকোবৰ দ্বীপপুঞ্জ", "Lakshadweep": "লাক্ষাদ্বীপ", "Ladakh": "লাডাখ", "Chandigarh": "চণ্ডীগড়", "Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu": "দাদৰা আৰু নগৰ হাভেলি আৰু দমন আৰু দিউ", "Jammu and Kashmir": "জম্মু আৰু কাশ্মীৰ", "Adygea": "আদিগেয়া", "Altai": "আলতাই", "Bashkortostan": "বাশকোৰ্তোস্তান", "Buryatia": "বুৰিয়াতিয়া", "Chechnya": "চেচনিয়া", "Chuvashia": "চুভাশিয়া", "Crimea": "ক্ৰিমিয়া", "Dagestan": "দাগেস্তান", "Ingushetia": "ইঙ্গুশেতিয়া", "Kabardino-Balkaria": "কাবাৰ্ডিনো-বালকাৰিয়া", "Kalmykia": "কালমিকিয়া", "Karachay-Cherkessia": "কাৰাচায়-চেৰ্কেচিয়া", "Karelia": "কাৰেলিয়া", "Khakassia": "খাকাচিয়া", "Komi": "কোমি", "Mari El": "মাৰি এল", "Mordovia": "মৰ্দোভিয়া", "North Ossetia-Alania": "উত্তৰ ওছেটিয়া-আলানিয়া", "Sakha": "সাখা", "Tatarstan": "তাতাৰস্তান", "Tuva": "তুভা", "Udmurtia": "উদমূৰ্তিয়া", "Khanty-Mansi": "খান্তি-মান্সি", "Chukotka": "চুকোটকা", "Yamalo-Nenets": "ইয়ামালো-নেনেটছ", "Amur": "আমূৰ", "Arkhangelsk": "আৰখানগেলস্ক", "Astrakhan": "আস্ত্ৰাখান", "Belgorod": "বেলগোৰোদ", "Bryansk": "ব্ৰিয়ানস্ক", "Chelyabinsk": "চেলিয়াবিনস্ক", "Irkutsk": "ইৰকুটস্ক", "Ivanovo": "ইভানোভৌ", "Kaliningrad": "কালিনিনগ্ৰাদ", "Kaluga": "কালুগা", "Kemerovo": "কেমেৰোভৌ", "Kirov": "কিৰভ", "Kostroma": "কোস্ত্ৰোমা", "Kurgan": "কুৰগান", "Kursk": "কুৰস্ক", "Leningrad": "লেনিনগ্ৰাদ", "Lipetsk": "লিপেটস্ক", "Magadan": "মাগাদান", "Novgorod": "নোভগোৰোদ", "Moscow Oblast": "মস্কো ওব্লাস্ত", "Murmansk": "মূৰমানস্ক", "Nizhny Novgorod": "নিঝনি নোভগোৰোদ", "Orenburg": "ওৰেনবুৰ্গ", "Oryol": "ওৰিওলো", "Penza": "পেনজা", "Pskov": "পচকভ", "Ryazan": "ৰিয়াজান", "Sakhalin": "চাখালিন", "Samara": "চামাৰা", "Saratov": "চাৰাতোভ", "Smolensk": "স্মোলেনস্ক", "Sverdlovsk": "স্ভেৰ্ডলভস্ক", "Tambov": "তাম্বোভ", "Tomsk": "তোমস্ক", "Tula": "তুলা", "Tver": "তভেৰ", "Tyumen": "তিউমেন", "Ulyanovsk": "উলিয়ানোভস্ক", "Vladimir": "ভ্লাদিমিৰ", "Vologda": "ভোলোগদা", "Voronezh": "ভোৰোনেজ", "Yaroslavl": "ইয়াৰোস্লাভল", "Zabaykalsky": "জাবায়কালস্কি", "Kamchatka": "কামচাতকা", "Krasnodar": "ক্ৰাসনোদৰ", "Krasnoyarsk": "ক্ৰাসনোয়াৰ্স্ক", "Perm": "পেৰ্ম", "Primorsky": "প্ৰিমোৰস্কি", "Stavropol": "স্তাভ্ৰোপোল", "Khabarovsk": "খাবাৰোভস্ক", "Acre": "এক্ৰে", "Alagoas": "আলাগোয়াছ", "Amapá": "আমাপা", "Amazonas": "আমাজোনাস", "Bahia": "বাহিয়া", "Ceará": "চিয়েৰা", "Espírito Santo": "এস্পিৰিতো চান্তো", "Goiás": "গোয়াস", "Maranhão": "মাৰানহাঁও", "Mato Grosso": "মাতো গ্ৰোচো", "Mato Grosso do Sul": "মাতো গ্ৰোচো দো চুল", "Minas Gerais": "মিনাস জেৰাইছ", "Rondônia": "ৰণ্ডোনিয়া", "Campeche": "কেম্পেচে", "Pará": "পাৰা", "Paraíba": "পাৰাইবা", "Paraná": "পাৰানা", "Pernambuco": "পেৰ্নামবুকো", "Piauí": "পিয়াউই", "Rio Grande do Norte": "ৰিঅ' গ্ৰান্দে দো নৰ্তে", "Rio Grande do Sul": "ৰিঅ' গ্ৰান্দে দো চুল", "Roraima": "ৰোৰাইমা", "Santa Catarina": "চান্তা কাতাৰিনা", "Sergipe": "চেৰগিপে", "Tocantins": "তোকানচিন্স", "Federal District": "ফেডাৰেল ডিষ্ট্ৰিক্ট", "Catamarca": "কাতামাৰ্কা", "Chaco": "চাকো", "Chubut": "চুবুত", "Córdoba": "কৰ্ডোবা", "Corrientes": "কোৰিয়েন্তেস", "Entre Ríos": "এন্ত্ৰে ৰিঅ'চ", "Formosa": "ফৰমোসা", "Jujuy": "হুইয়াই", "La Pampa": "লা পাম্পা", "La Rioja": "লা ৰিঅ'হা", "Misiones": "মিচিওনেস", "Neuquén": "নেউকেন", "Río Negro": "ৰিঅ' নেগ্ৰো", "Salta": "চালতা", "San Luis": "চান লুইছ", "Santa Fe": "চান্তা ফে", "Santiago del Estero": "চান্তিয়াগো দেল এস্তেৰো", "Tierra del Fuego": "তিয়েৰা দেল ফুয়েগো", "Tucumán": "তুকুমান", "North Kalimantan": "উত্তৰ কালিমন্তান", "Aguascalientes": "আগুৱাস্কালিয়েন্তেস", "Baja California": "বাহা কেলিফৰ্নিয়া", "Baja California Sur": "বাহা কেলিফৰ্নিয়া চুৰ", "Chiapas": "চিয়াপাচ", "Chihuahua": "চিহুৱাহুৱা", "Coahuila": "কোৱাহুইলা", "Colima": "কোলিমা", "Durango": "ডুৰাংগো", "Guanajuato": "গুৱানাহুৱাতো", "Guerrero": "গুৱেৰেৰো", "Hidalgo": "হিদালগো", "Jalisco": "হালিস্কো", "Mexico State": "মেক্সিকো ষ্টেট", "Michoacán": "মিচোৱাকান", "Morelos": "মোৰেলোচ", "Nayarit": "নায়াৰিত", "Nuevo León": "নুয়েভো লেওন", "Oaxaca": "ৱাহাকা", "Querétaro": "কেৰেতাৰো", "Quintana Roo": "কুইন্তানা ৰু", "San Luis Potosí": "চান লুইছ পতোচি", "Sinaloa": "চিনালোয়া", "Sonora": "চোনোৰা", "Tabasco": "তাবাস্কো", "Tamaulipas": "তামাউলিপাস", "Tlaxcala": "ত্লাক্সকালা", "Veracruz": "ভেৰাক্ৰুজ", "Yucatán": "য়ুকাতান", "Zacatecas": "জাকাতেকাচ", "Aceh": "আচেহ", "Bali": "বালি", "Papua": "পাপুৱা", "Banten": "বান্তেন", "Bengkulu": "বেংকুলু", "Gorontalo": "গোৰোন্তালো", "Jambi": "জাম্বি", "West Sumatra": "পশ্চিম সুমাত্ৰা", "West Java": "পশ্চিম জাভা", "Central Java": "মধ্য জাভা", "East Java": "পূব জাভা", "West Kalimantan": "পশ্চিম কালিমন্তান", "South Kalimantan": "দক্ষিণ কালিমন্তান", "Central Kalimantan": "মধ্য কালিমন্তান", "East Kalimantan": "পূব কালিমন্তান", "Bangka Belitung": "বাংকা বেলিতুং", "Riau Islands": "ৰিয়াউ দ্বীপপুঞ্জ", "Lampung": "লাম্পুং", "Maluku": "মালুকু", "North Maluku": "উত্তৰ মালুকু", "West Nusa Tenggara": "পশ্চিম নুচা তেংগাৰা", "East Nusa Tenggara": "পূব নুচা তেংগাৰা", "West Papua": "পশ্চিম পাপুৱা", "Riau": "ৰিয়াউ", "West Sulawesi": "পশ্চিম চুলাৱেচি", "South Sulawesi": "দক্ষিণ চুলাৱেচি", "Central Sulawesi": "মধ্য চুলাৱেচি", "Southeast Sulawesi": "দক্ষিণ-পূব চুলাৱেচি", "North Sulawesi": "উত্তৰ চুলাৱেচি", "South Sumatra": "দক্ষিণ সুমাত্ৰা", "North Sumatra": "উত্তৰ সুমাত্ৰা", "Yogyakarta": "যোগ্যাৰ্কাটা", "Johor": "জোহৰ", "Kedah": "কেদাহ", "Kelantan": "কেলান্তান", "Malacca": "মালাক্কা", "Negeri Sembilan": "নেগেৰি চেম্বিলান", "Pahang": "পাহাং", "Perak": "পেৰাক", "Perlis": "পেৰলিচ", "Sabah": "চাবাহ", "Sarawak": "চাৰাৱাক", "Selangor": "চেলাঙ্গৰ", "Terengganu": "তেৰেঙ্গানু", "Putrajaya": "পুত্ৰজায়া", "Labuan": "লাবুয়ান", "Anhui": "আনহুই", "Fujian": "ফুজিয়ান", "Gansu": "গানচু", "Guangdong": "গুৱাংডং", "Guizhou": "গুইঝৌ", "Hainan": "হাইনান", "Hebei": "হেবেই", "Heilongjiang": "হেইলুংজিয়াং", "Henan": "হেনান", "Hubei": "হুবাই", "Hunan": "হুনান", "Jiangsu": "জিয়াংসু", "Jiangxi": "জিয়াংচি", "Jilin": "জিলিন", "Liaoning": "লিয়াওনিং", "Qinghai": "কিংহাই", "Shaanxi": "শ্বানচি", "Shandong": "শানডং", "Shanxi": "শানচি", "Sichuan": "চিচুৱান", "Yunnan": "য়ুন্নান", "Zhejiang": "ঝেজিয়াং", "Guangxi": "গুৱাংচি", "Inner Mongolia": "ইনাৰ মংগোলিয়া", "Ningxia": "নিংছিয়া", "Tibet": "তিব্বত", "Xinjiang": "শিনজিয়াং", "Victoria": "ভিক্টোৰিয়া", "Queensland": "কুইঞ্চলেণ্ড", "Western Australia": "পশ্চিম অষ্ট্ৰেলিয়া", "South Australia": "দক্ষিণ অষ্ট্ৰেলিয়া", "Ontario": "অণ্টাৰিঅ'", "Alberta": "আলবাৰ্টা", "Tasmania": "তাচমানিয়া", "Northern Territory": "উত্তৰ অঞ্চল", "Australian Capital Territory": "অষ্ট্ৰেলীয় ৰাজধানী অঞ্চল", "Quebec": "কুইবেক", "Nova Scotia": "নোভা স্কোচিয়া", "New Brunswick": "নিউ ব্ৰান্সউইক", "Manitoba": "মানিটোবা", "British Columbia": "ব্ৰিটিছ কলম্বিয়া", "Prince Edward Island": "প্ৰিন্স এডৱাৰ্ড আইলেণ্ড", "Saskatchewan": "চাচকাচুৱান", "Newfoundland and Labrador": "নিউফাউণ্ডলেণ্ড আৰু লেব্ৰাডৰ", "Northwest Territories": "উত্তৰ-পশ্চিম অঞ্চলসমূহ", "Yukon": "য়ুকন", "Nunavut": "নুনাভুত", "Lower Saxony": "লোৱাৰ চেক্সনি", "Bavaria": "বাভাৰিয়া", "Baden-Württemberg": "বাডেন-ভুৰ্টেমবাৰ্গ", "Hesse": "হেচেন", "Saxony": "চেক্সনি", "Thuringia": "থুৰিনজিয়া", "Rhineland-Palatinate": "ৰাইনলেণ্ড-পেলাটিনেট", "North Rhine-Westphalia": "নৰ্থ ৰাইন-ৱেষ্টফালিয়া", "Schleswig-Holstein": "শ্লেচভিগ-হোলষ্টাইন", "Brandenburg": "ব্ৰেণ্ডেনবাৰ্গ", "Brittany": "ব্ৰিটানি", "Mecklenburg-Vorpommern": "মেকলেনবাৰ্গ-ভৰপোমাৰ্ণ", "Saxony-Anhalt": "চেক্সনি-আনহাল্ট", "Saarland": "চাৰলেণ্ড", "Île-de-France": "ইল-দ্য-ফ্ৰঁস", "Provence-Alpes-Côte d'Azur": "প্ৰোভঁস-আল্প-কোত দাজ্যূৰ", "Normandy": "নৰমেণ্ডি", "Nouvelle-Aquitaine": "নুভেল-একুইটেইন", "Occitanie": "অক্সিটানি", "Auvergne-Rhône-Alpes": "অভাৰনিয়ে-ৰোন-আল্পস", "Centre-Val de Loire": "চেণ্ট্ৰে-ভাল দ্য লোৱাৰ", "Grand Est": "গ্ৰাঁদ এস্ত", "Hauts-de-France": "ওত-দ্য-ফ্ৰঁস", "Bourgogne-Franche-Comté": "বুৰগোনিয়ে-ফ্ৰাঁশ-কঁতে", "Pays de la Loire": "পেই দ্য লা লোৱাৰ", "Corsica": "কৰ্চিকা", "Lombardy": "লম্বাৰ্ডি", "Lazio": "লাজিও", "Campania": "কাম্পানিয়া", "Sicily": "চিচিলি", "Veneto": "ভেনেতো", "Emilia-Romagna": "এমিলিয়া-ৰোমাগনা", "Piedmont": "পিদমনট", "Apulia": "আপুৰিয়া", "Tuscany": "তুস্কানি", "Calabria": "কালাব্ৰিয়া", "Sardinia": "চাৰ্ডিনিয়া", "Liguria": "লিগুৰিয়া", "Marche": "মাৰ্কে", "Abruzzo": "আব্ৰুজ্জো", "Friuli Venezia Giulia": "ফ্ৰিউলি ভেনেজিয়া জুলিয়া", "Trentino-Alto Adige": "ট্ৰেণ্টিনো-আলতো আদিগে", "Umbria": "উমব্ৰিয়া", "Basilicata": "বাচিলিকাতা", "Basque Country": "বাস্ক কাণ্ট্ৰি", "Molise": "মোলিচে", "Aosta Valley": "আওস্তা ভেলী", "Andalusia": "আন্দালুচিয়া", "Catalonia": "কাটালোনিয়া", "Valencian Community": "ভেলেন্সিয়ান কমিউনিটি", "Galicia": "গালিচিয়া", "Castile and León": "কাষ্টাইল আৰু লেওন", "Castilla-La Mancha": "কাষ্টাইলা-লা মাঞ্চা", "Murcia": "মুৰচিয়া", "Aragon": "আৰাগন", "Extremadura": "এক্সট্ৰেমাদোৰা", "Asturias": "আস্তুৰিয়াচ", "Navarre": "নাভাৰে", "Cantabria": "কাণ্টাব্ৰিয়া", "Hokkaido": "হোক্কাইদো", "Honshu": "হোনশু", "Kyushu": "কিউশু", "Shikoku": "শিকোকু", "Kanto": "কান্তো", "Kansai": "কানসাই", "Tohoku": "তোহোকু", "Chubu": "চুবু", "Chugoku": "চুগোকু", "east berlin": "পূব বাৰ্লিন", "west berlin": "পশ্চিম বাৰ্লিন", } academic_subjects = { "university": "বিশ্ববিদ্যালয়", "law": "আইন", "neurosurgery": "নিউৰোচাৰ্জাৰী", "children's books": "শিশু গ্ৰন্থ", "children's literature": "শিশু সাহিত্য", "textbooks": "পাঠ্যপুথি", "civil rights": "নাগৰিক অধিকাৰ", "anti-war": "যুদ্ধবিৰোধী", "trade union": "ট্ৰেড ইউনিয়ন", "lgbt": "এলজিবিটি", "public health": "জনস্বাস্থ্য", "lgbtq": "এলজিবিটিকিউ", "lgbtq+": "এলজিবিটিকিউ+", "human rights": "মানৱ অধিকাৰ", "fiction": "কল্পকাহিনী", "science fiction": "কল্পবিজ্ঞান", "fantasy": "ফেণ্টাচী", "science fiction and fantasy": "কল্পবিজ্ঞান আৰু ফেণ্টাচী", "nuclear medicine": "পাৰমাণৱিক চিকিৎসা", "philosophy": "দৰ্শন", "religion": "ধৰ্ম", "theology": "ধৰ্মতত্ত্ব", "ecology": "পৰিৱেশ বিজ্ঞান", "clinical psychology": "ক্লিনিকেল মনোবিজ্ঞান", "religious studies": "ধৰ্মীয় অধ্যয়ন", "biblical studies": "বাইবেল অধ্যয়ন", "islamic theology": "ইছলামী ধৰ্মতত্ত্ব", "christian theology": "খ্ৰীষ্টীয় ধৰ্মতত্ত্ব", "jewish theology": "ইহুদী ধৰ্মতত্ত্ব", "hindu theology": "হিন্দু ধৰ্মতত্ত্ব", "buddhist theology": "বৌদ্ধ ধৰ্মতত্ত্ব", "sikh theology": "শিখ ধৰ্মতত্ত্ব", "jain theology": "জৈন ধৰ্মতত্ত্ব", "history": "ইতিহাস", "world history": "বিশ্ব ইতিহাস", "ancient history": "প্ৰাচীন ইতিহাস", "physical education": "শাৰীৰিক শিক্ষা", "medieval history": "মধ্যযুগীয় ইতিহাস", "modern history": "আধুনিক ইতিহাস", "contemporary history": "সমসাময়িক ইতিহাস", "military history": "সামৰিক ইতিহাস", "political history": "ৰাজনৈতিক ইতিহাস", "social history": "সামাজিক ইতিহাস", "economic history": "অৰ্থনৈতিক ইতিহাস", "cultural history": "সাংস্কৃতিক ইতিহাস", "history of science": "বিজ্ঞানৰ ইতিহাস", "history of medicine": "চিকিৎসাবিজ্ঞানৰ ইতিহাস", "history of religion": "ধৰ্মৰ ইতিহাস", "art history": "শিল্পৰ ইতিহাস", "american history": "মাৰ্কিন ইতিহাস", "british history": "ব্ৰিটিছ ইতিহাস", "french history": "ফৰাচী ইতিহাস", "german history": "জাৰ্মান ইতিহাস", "italian history": "ইটালীয় ইতিহাস", "spanish history": "স্পেনিছ ইতিহাস", "russian history": "ৰুছ ইতিহাস", "chinese history": "চীনা ইতিহাস", "japanese history": "জাপানী ইতিহাস", "indian history": "ভাৰতীয় ইতিহাস", "south asian history": "দক্ষিণ এছিয়াৰ ইতিহাস", "middle eastern history": "মধ্যপ্ৰাচ্যৰ ইতিহাস", "victorian literature": "ভিক্টোৰিয়ান সাহিত্য", "african history": "আফ্ৰিকাৰ ইতিহাস", "european history": "ইউৰোপৰ ইতিহাস", "colonial history": "ঔপনিৱেশিক ইতিহাস", "church history": "চাৰ্চৰ ইতিহাস", "music history": "সংগীতৰ ইতিহাস", "portuguese history": "পৰ্তুগীজ ইতিহাস", "brazilian history": "ব্ৰাজিলীয় ইতিহাস", "literature": "সাহিত্য", "comparative literature": "তুলনামূলক সাহিত্য", "world literature": "বিশ্ব সাহিত্য", "classical literature": "ধ্ৰুপদী সাহিত্য", "medieval literature": "মধ্যযুগীয় সাহিত্য", "modern literature": "আধুনিক সাহিত্য", "contemporary literature": "সমসাময়িক সাহিত্য", "renaissance literature": "ৰেনেসাঁ সাহিত্য", "american literature": "মাৰ্কিন সাহিত্য", "british literature": "ব্ৰিটিছ সাহিত্য", "english literature": "ইংৰাজী সাহিত্য", "french literature": "ফৰাচী সাহিত্য", "german literature": "জাৰ্মান সাহিত্য", "italian literature": "ইটালীয় সাহিত্য", "spanish literature": "স্পেনিছ সাহিত্য", "portuguese literature": "পৰ্তুগীজ সাহিত্য", "russian literature": "ৰুছ সাহিত্য", "chinese literature": "চীনা সাহিত্য", "japanese literature": "জাপানী সাহিত্য", "korean literature": "কোৰীয় সাহিত্য", "arabic literature": "আৰবী সাহিত্য", "persian literature": "ফাৰ্চী সাহিত্য", "sanskrit literature": "সংস্কৃত সাহিত্য", "bengali literature": "বাংলা সাহিত্য", "hindi literature": "হিন্দী সাহিত্য", "urdu literature": "উৰ্দু সাহিত্য", "tamil literature": "তামিল সাহিত্য", "telugu literature": "তেলুগু সাহিত্য", "kannada literature": "কন্নড় সাহিত্য", "malayalam literature": "মালায়ালম সাহিত্য", "marathi literature": "মাৰাঠী সাহিত্য", "gujarati literature": "গুজৰাটী সাহিত্য", "punjabi literature": "পঞ্জাবী সাহিত্য", "odia literature": "ওড়িয়া সাহিত্য", "assamese literature": "অসমীয়া সাহিত্য", "african-american literature": "আফ্ৰিকান-আমেৰিকান সাহিত্য", "greek literature": "গ্ৰীক সাহিত্য", "latin literature": "লেটিন সাহিত্য", "oral literature": "মৌখিক সাহিত্য", "religion and literature": "ধৰ্ম আৰু সাহিত্য", "william shakespeare and renaissance literature": "উইলিয়াম শ্বেইকছপীয়েৰ আৰু ৰেনেসাঁ সাহিত্য", "constitutional law": "সাংবিধানিক আইন", "criminal law": "ফৌজদাৰী আইন", "civil law": "দেৱানী আইন", "international law": "আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আইন", "environmental law": "পৰিৱেশ আইন", "human rights law": "মানৱ অধিকাৰ আইন", "tax law": "কৰ আইন", "commercial law": "বাণিজ্যিক আইন", "philosophy of law": "আইন দৰ্শন", "political science": "ৰাজনীতি বিজ্ঞান", "politics": "ৰাজনীতি", "political philosophy": "ৰাজনৈতিক দৰ্শন", "international relations": "আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্পৰ্ক", "international security": "আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা", "security studies": "নিৰাপত্তা অধ্যয়ন", "strategic studies": "কৌশলগত অধ্যয়ন", "peace studies": "শান্তি অধ্যয়ন", "conflict studies": "সংঘাত অধ্যয়ন", "public administration": "জনপ্ৰশাসন", "public policy": "জননীতি", "governance": "সুশাসন", "diplomacy": "কূটনীতি", "development studies": "উন্নয়ন অধ্যয়ন", "urban studies": "নগৰ অধ্যয়ন", "rural studies": "গ্ৰাম্য অধ্যয়ন", "gender studies": "লিংগ অধ্যয়ন", "women's studies": "নাৰী অধ্যয়ন", "economics": "অৰ্থনীতি", "finance": "বিত্ত", "accounting": "হিচাপবিজ্ঞান", "management": "ব্যৱস্থাপনা", "marketing": "বিপণন", "business administration": "ব্যৱসায় প্ৰশাসন", "sociology": "সমাজতত্ত্ব", "anthropology": "নৃতত্ত্ব", "archaeology": "প্ৰত্নতত্ত্ব", "geography": "ভূগোল", "demography": "জনগাঁথনি বিজ্ঞান", "criminology": "অপৰাধ বিজ্ঞান", "social work": "সমাজকৰ্ম", "cultural studies": "সাংস্কৃতিক অধ্যয়ন", "heritage studies": "ঐতিহ্য অধ্যয়ন", "museum studies": "সংগ্ৰহালয় অধ্যয়ন", "education": "শিক্ষা", "philosophy of education": "শিক্ষা দৰ্শন", "english language": "ইংৰাজী ভাষা", "bengali language": "বাংলা ভাষা", "arabic language": "আৰবী ভাষা", "chinese language": "চীনা ভাষা", "japanese language": "জাপানী ভাষা", "sanskrit": "সংস্কৃত", "linguistics": "ভাষাবিজ্ঞান", "philology": "ভাষাতত্ত্ব", "etymology": "ব্যুৎপত্তিবিদ্যা", "semiotics": "চিহ্নতত্ত্ব", "pragmatics": "প্ৰয়োগতত্ত্ব", "phonetics": "ধ্বনিতত্ত্ব", "phonology": "ধ্বনিবিজ্ঞান", "syntax": "বাক্যতত্ত্ব", "morphology": "ৰূপতত্ত্ব", "translation studies": "অনুবাদ অধ্যয়ন", "psychology": "মনোবিজ্ঞান", "communication": "যোগাযোগবিদ্যা", "media studies": "গণমাধ্যম অধ্যয়ন", "journalism": "সাংবাদিকতা", "information science": "তথ্য বিজ্ঞান", "library science": "গ্ৰন্থাগাৰ বিজ্ঞান", "ethics": "নীতিশাস্ত্ৰ", "logic": "যুক্তিবিদ্যা", "metaphysics": "অধিবিদ্যা", "epistemology": "জ্ঞানতত্ত্ব", "aesthetics": "নন্দনতত্ত্ব", "moral philosophy": "নৈতিক দৰ্শন", "philosophy of science": "বিজ্ঞানৰ দৰ্শন", "philosophy of religion": "ধৰ্ম দৰ্শন", "philosophy of language": "ভাষা দৰ্শন", "religious philosophy": "ধৰ্মীয় দৰ্শন", "islamic studies": "ইছলামিক ষ্টাডিজ", "quranic studies": "কোৰআন অধ্যয়ন", "hadith studies": "হাদিছ অধ্যয়ন", "fiqh": "ফিকহ", "christian studies": "খ্ৰীষ্টীয় অধ্যয়ন", "jewish studies": "ইহুদী অধ্যয়ন", "buddhist studies": "বৌদ্ধ অধ্যয়ন", "hindu studies": "হিন্দু অধ্যয়ন", "comparative religion": "তুলনামূলক ধৰ্মতত্ত্ব", "missiology": "মিচনবিদ্যা", "african religions": "আফ্ৰিকান ধৰ্ম", "postcolonial studies": "উত্তৰ-ঔপনিৱেশিক অধ্যয়ন", "holocaust studies": "হলোকাষ্ট অধ্যয়ন", "genocide studies": "গণহত্যা অধ্যয়ন", "indigenous people and colonialism": "আদিবাসী আৰু উপনিৱেশবাদ", "physics": "পদাৰ্থবিজ্ঞান", "quantum physics": "কোৱাণ্টাম পদাৰ্থবিজ্ঞান", "astrophysics": "জ্যোতিৰ্পদাৰ্থবিজ্ঞান", "chemistry": "ৰসায়ন বিজ্ঞান", "mathematics": "গণিত", "statistics": "পৰিসংখ্যা", "astronomy": "জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান", "geology": "ভূতত্ত্ব", "environmental science": "পৰিৱেশ বিজ্ঞান", "materials science": "পদাৰ্থ বিজ্ঞান", "data science": "তথ্য বিজ্ঞান", "computer science": "কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান", "artificial intelligence": "কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা", "machine learning": "মেচিন লাৰ্নিং", "cybersecurity": "চাইবাৰ নিৰাপত্তা", "software engineering": "চফ্টৱেৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং", "information technology": "তথ্য প্ৰযুক্তি", "robotics": "ৰবটিক্স", "engineering": "প্ৰকৌশল বিদ্যা", "nanotechnology": "নেনোপ্ৰযুক্তি", "biotechnology": "জীৱপ্ৰযুক্তি", "biology": "জীৱবিজ্ঞান", "botany": "উদ্ভিদবিজ্ঞান", "zoology": "প্ৰাণীবিজ্ঞান", "genetics": "জিনতত্ত্ব", "microbiology": "অণুজীৱ বিজ্ঞান", "biochemistry": "জীৱৰসায়ন", "neuroscience": "স্নায়ুবিজ্ঞান", "immunology": "ৰোগ প্ৰতিৰোধ বিজ্ঞান", "epidemiology": "মহামাৰী বিজ্ঞান", "medicine": "চিকিৎসাবিজ্ঞান", "global health": "বিশ্ব স্বাস্থ্য", "veterinary medicine": "পশু চিকিৎসা", "medical ethics": "চিকিৎসা নীতিশাস্ত্ৰ", "pharmacy": "ফাৰ্মাচী", "nursing": "নাৰ্ছিং", "anatomy": "শৰীৰস্থান", "physiology": "শৰীৰতত্ত্ব", "pathology": "ৰোগতত্ত্ব", "pharmacology": "ঔষধ বিজ্ঞান", "veterinary science": "পশু চিকিৎসা বিজ্ঞান", "nutrition": "পুষ্টি বিজ্ঞান", "dentistry": "দাঁতৰ চিকিৎসা বিজ্ঞান", "surgery": "শল্য চিকিৎসা", "reproductive health": "প্ৰজনন স্বাস্থ্য", "cardiology": "হৃদৰোগ বিজ্ঞান", "oncology": "কৰ্কটৰোগ বিজ্ঞান", "psychiatry": "মনোৰোগ বিদ্যা", "classics": "ধ্ৰুপদী অধ্যয়ন", "mythology": "পুৰাণবিদ্যা", "folklore": "লোকসাহিত্য", "folk culture": "লোকসংস্কৃতি", "literary criticism": "সাহিত্য সমালোচনা", "literary theory": "সাহিত্যতত্ত্ব", "rhetoric": "অলংকাৰশাস্ত্ৰ", "poetry": "কবিতা", "the royal society": "ৰয়েল ছচাইটি", "the mediaeval period": "মধ্যযুগ", "antiquity": "প্ৰাচীন কাল", "late medieval religion": "পৰৱৰ্তী মধ্যযুগীয় ধৰ্ম", "the italian renaissance": "ইটালীয় ৰেনেসাঁ", "japan": "জাপান", "witchcraft and magic": "যাদুটোনা", "early modern europe": "প্ৰাৰম্ভিক আধুনিক ইউৰোপ", "russia and the soviet union": "ৰাছিয়া আৰু ছোভিয়েট ইউনিয়ন", "russia": "ৰাছিয়া", "theatre and film": "নাটক আৰু চলচ্চিত্ৰ", "modern age": "আধুনিক যুগ", "english": "ইংৰাজী", "russian music": "ৰাছিয়ান সংগীত", "religion and author": "ধৰ্ম আৰু সাহিত্য", "french poetry and dance": "ফৰাচী কবিতা আৰু নৃত্য", "portuguese and brazilian history": "পৰ্তুগীজ আৰু ব্ৰাজিলীয়ান ইতিহাস", "petroleum engineering": "পেট্ৰ'লিয়াম প্ৰকৌশল", "mechanical engineering": "যান্ত্ৰিক প্ৰকৌশল", "electrical engineering": "বৈদ্যুতিক প্ৰকৌশল", "civil engineering": "অসামৰিক প্ৰকৌশল", "chemical engineering": "ৰাসায়নিক প্ৰকৌশল", "computer engineering": "কম্পিউটাৰ প্ৰকৌশল", "electronic engineering": "ইলেক্ট্ৰনিক প্ৰকৌশল", "industrial engineering": "ঔদ্যোগিক প্ৰকৌশল", "aerospace engineering": "মহাকাশ প্ৰকৌশল", "aeronautical engineering": "বিমান প্ৰকৌশল", "automotive engineering": "অটোমোটিভ প্ৰকৌশল", "biomedical engineering": "বায়োমেডিকেল প্ৰকৌশল", "environmental engineering": "পৰিৱেশ প্ৰকৌশল", "materials engineering": "পদাৰ্থ প্ৰকৌশল", "marine engineering": "মেৰিন প্ৰকৌশল", "mining engineering": "খনি প্ৰকৌশল", "nuclear engineering": "পাৰমাণৱিক প্ৰকৌশল", "agricultural engineering": "কৃষি প্ৰকৌশল", "structural engineering": "গাঁথনিগত প্ৰকৌশল", "telecommunications engineering": "টেলিকমিউনিকেচন প্ৰকৌশল", "geotechnical engineering": "ভূ-প্ৰযুক্তিগত প্ৰকৌশল", "mechatronics engineering": "মেকাট্ৰনিক্স প্ৰকৌশল", "systems engineering": "চিষ্টেম প্ৰকৌশল", "textile engineering": "টেক্সটাইল প্ৰকৌশল", "robotics engineering": "ৰবটিক্স প্ৰকৌশল", "water resources engineering": "জলসম্পদ প্ৰকৌশল", "metallurgical engineering": "ধাতৱ প্ৰকৌশল", "manufacturing engineering": "উৎপাদন প্ৰকৌশল", "biochemical engineering": "জৈৱৰাসায়নিক প্ৰকৌশল", "transportation engineering": "পৰিবহণ প্ৰকৌশল", "energy engineering": "শক্তি প্ৰকৌশল", "materials science and engineering": "পদাৰ্থ বিজ্ঞান আৰু প্ৰকৌশল", "acoustical engineering": "শব্দ প্ৰকৌশল", "optical engineering": "আলোক প্ৰকৌশল", "ocean engineering": "সমুদ্ৰ প্ৰকৌশল", "genetic engineering": "জিন প্ৰকৌশল", "food engineering": "খাদ্য প্ৰকৌশল", "information engineering": "তথ্য প্ৰকৌশল", "hardware engineering": "হাৰ্ডৱেৰ প্ৰকৌশল", "electrical and electronic engineering": "বৈদ্যুতিক আৰু ইলেক্ট্ৰনিক প্ৰকৌশল", "electrical and electronics engineering": "বৈদ্যুতিক আৰু ইলেক্ট্ৰনিক্স প্ৰকৌশল", "computer science and engineering": "কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান আৰু প্ৰকৌশল", "civil and environmental engineering": "অসামৰিক আৰু পৰিৱেশ প্ৰকৌশল", "mechanical and aerospace engineering": "যান্ত্ৰিক আৰু মহাকাশ প্ৰকৌশল", "electrical and computer engineering": "বৈদ্যুতিক আৰু কম্পিউটাৰ প্ৰকৌশল", "electronic and electrical engineering": "ইলেক্ট্ৰনিক আৰু বৈদ্যুতিক প্ৰকৌশল", "civil": "অসামৰিক", "mechanical": "যান্ত্ৰিক", "electrical": "বৈদ্যুতিক", "chemical": "ৰাসায়নিক", "aerospace": "মহাকাশ", "aeronautical": "বিমান", "automotive": "অটোমোটিভ", "agricultural": "কৃষি", "biomedical": "বায়োমেডিকেল", "environmental": "পৰিৱেশ", "electronic": "ইলেক্ট্ৰনিক", "electronics": "ইলেক্ট্ৰনিক্স", "industrial": "ঔদ্যোগিক", "structural": "গাঁথনিগত", "geotechnical": "ভূ-প্ৰযুক্তিগত", "metallurgical": "ধাতৱ", "marine": "মেৰিন", "nuclear": "পাৰমাণৱিক", "telecommunications": "টেলিকমিউনিকেচন" "physical chemistry": "ভৌত ৰসায়ন", "physical geography": "ভৌত ভূগোল", "physical anthropology": "ভৌত নৃতত্ত্ব", "physical oceanography": "ভৌত মহাসাগৰবিদ্যা", "physical education": "শাৰীৰিক শিক্ষা", } sport_subjects = { "association football": "ফুটবল", "football": "ফুটবল", "soccer": "ফুটবল", "footballing": "ফুটবল", "futsal": "ফুটছাল", "beach soccer": "বিচ্ছ ফুটবল", "american football": "আমেৰিকান ফুটবল", "Canadian football": "কানাডিয়ান ফুটবল", "All-American football": "অল-আমেৰিকান ফুটবল", "australian rules football": "অষ্ট্ৰেলিয়ান ৰুলছ ফুটবল", "gaelic football": "গেলিক ফুটবল", "gridiron": "গ্ৰিডিৰন", "rugby": "ৰাগবী", "rugby union": "ৰাগবী ইউনিয়ন", "rugby league": "ৰাগবী লীগ", "rugby football": "ৰাগবী ফুটবল", "rugby league and rugby union": "ৰাগবী লীগ আৰু ৰাগবী ইউনিয়ন", "hockey": "হকী", "field hockey": "ফিল্ড হকী", "ice hockey": "আইচ হকী", "indoor hockey": "ইনড'ৰ হকী", "sledge hockey": "স্লেজ হকী", "inline hockey": "ইনলাইন হকী", "roller hockey": "ৰোলাৰ হকী", "street hockey": "ষ্ট্ৰীট হকী", "ball hockey": "বল হকী", "underwater hockey": "আণ্ডাৰৱাটাৰ হকী", "floor hockey": "ফ্ল'ৰ হকী", "bandy": "বেণ্ডি", "cricket": "ক্ৰিকেট", "cricketing": "ক্ৰিকেট", "T20 cricket": "টি২০ ক্ৰিকেট", "ODI cricket": "এদিনীয়া ক্ৰিকেট", "First-class cricket": "প্ৰথম শ্ৰেণীৰ ক্ৰিকেট", "First-class": "প্ৰথম শ্ৰেণীৰ", "List A cricket": "লিষ্ট এ ক্ৰিকেট", "List-A cricket": "লিষ্ট এ ক্ৰিকেট", "Test cricket": "টেষ্ট ক্ৰিকেট", "tennis": "টেনিছ", "real tennis": "ৰিয়েল টেনিছ", "table tennis": "টেবুল টেনিছ", "tabletennis": "টেবুল টেনিছ", "badminton": "বেডমিণ্টন", "squash": "স্কোৱাছ", "baseball": "বেছবল", "baseball league": "বেছবল লীগ", "negro league baseball": "নিগ্ৰো লীগ বেছবল", "softball": "ছফ্টবল", "padel": "পেডেল", "pickleball": "পিকলবল", "racquetball": "ৰেকেটবল", "negro leagues": "নিগ্ৰো লীগ", "negro league": "নিগ্ৰো লীগ", "basketball": "বাস্কেটবল", "volleyball": "ভলীবল", "beach volleyball": "বিচ্ছ ভলীবল", "snow volleyball": "স্ন' ভলীবল", "netball": "নেটবল", "handball": "হেণ্ডবল", "beach handball": "বিচ্ছ হেণ্ডবল", "korfball": "কৰ্ফবল", "sepak takraw": "চেপাক তাক্ৰো", "goalball": "গোলবল", "ultimate frisbee": "আল্টিমেট ফ্ৰিছবী", "golf": "গল্ফ", "archery": "ধনুৰ্বিদ্যা", "shooting": "শ্বুটিং", "darts": "ডাৰ্টছ", "bowling": "বোলিং", "ten-pin": "টেন-পিন", "billiards": "বিলিয়াৰ্ডছ", "snooker": "স্নুকাৰ", "pool": "পুল", "IVY league": "আইভী লীগ", "croquet": "ক্ৰোকে", "pétanque": "পেতাংক", "boules": "বুলছ", "curling": "কাৰ্লিং", "wrestling": "মল্লযুঁজ", "freestyle wrestling": "ফ্ৰীষ্টাইল মল্লযুঁজ", "greco-roman wrestling": "গ্ৰেকো-ৰোমান মল্লযুঁজ", "boxing": "বক্সিং", "martial arts": "মাৰ্শাল আৰ্টছ", "mixed martial arts": "মিক্সড মাৰ্শাল আৰ্টছ", "mma": "এমএমএ", "judo": "জুডো", "karate": "কাৰাটে", "taekwondo": "টাইকোৱাণ্ডো", "jiujitsu": "জিউজিৎছু", "jiu-jitsu": "জিউ-জিৎছু", "MMA fighter": "এমএমএ যুঁজাৰু", "brazilian jiu-jitsu": "ব্ৰাজিলিয়ান জিউ-জিৎছু", "muay thai": "মুৱাই থাই", "kickboxing": "কিকবক্সিং", "sambo": "সাম্বো", "sumo": "চুমো", "fencing": "ফেন্সিং", "wushu": "উশ্বু", "aikido": "আইকিডো", "kendo": "কেণ্ডো", "capoeira": "কাপোৱেৰা", "krav maga": "ক্ৰাভ মাগা", "pencak silat": "পেনচাক চিলাত", "athletics": "এথলেটিকছ", "sprinting": "স্প্ৰিণ্ট", "gymnastics": "জিমনাষ্টিকছ", "weightlifting": "ভাৰোত্তোলন", "powerlifting": "পাৱাৰলিফটিং", "bodybuilding": "বডীবিল্ডিং", "olympic sports": "অলিম্পিক ক্ৰীড়া", "swimming": "সাঁতোৰ", "synchronized swimming": "চিংক্ৰোনাইজড সাঁতোৰ", "artistic swimming": "আৰ্টিষ্টিক সাঁতোৰ", "open water swimming": "মুক্ত পানীৰ সাঁতোৰ", "diving": "ডাইভিং", "water polo": "ৱাটাৰ পোলো", "rowing": "ৰোৱিং", "canoeing": "কেনোয়িং", "kayaking": "কায়াকিং", "sailing": "ছেইলিং", "surfing": "চাৰ্ফিং", "water skiing": "ৱাটাৰ স্কিইং", "dragon boat": "ড্ৰেগন ব'ট", "figure skating": "ফিগাৰ স্কেটিং", "speed skating": "স্পীড স্কেটিং", "short track speed skating": "শৰ্ট ট্ৰেক স্পীড স্কেটিং", "alpine skiing": "আল্পাইন স্কিইং", "cross-country skiing": "ক্ৰছ-কাণ্ট্ৰি স্কিইং", "ski jumping": "স্কি জাম্পিং", "snowboarding": "স্ন'বৰ্ডিং", "bobsleigh": "ববস্লেই", "luge": "লুজ", "skeleton": "স্কেলেটন", "cycling": "চাইক্লিং", "road cycling": "ৰোড চাইক্লিং", "track cycling": "ট্ৰেক চাইক্লিং", "mountain biking": "মাউণ্টেইন বাইকিং", "bmx": "বিএমএক্স", "bicycle motocross": "বাইচাইকেল মটোক্ৰছ", "cyclo-cross": "চাইক্ল'-ক্ৰছ", "motor racing": "মটৰ ৰেচিং", "auto racing": "অট' ৰেচিং", "motorsport": "মটৰস্প'ৰ্ট", "formula one": "ফৰ্মুলা ৱান", "f1": "এফ১", "motorcycling": "মটৰচাইকেল ৰেচিং", "motogp": "মটোজিপি", "equestrian": "অশ্বাৰোহণ", "polo": "পোলো", "triathlon": "ট্ৰায়াথলন", "biathlon": "বায়াথলন", "skateboarding": "স্কেটবৰ্ডিং", "sport climbing": "স্প'ৰ্ট ক্লাইম্বিং", "mountaineering": "পৰ্বতাৰোহণ", "bouldering": "ব'ল্ডাৰিং", "parkour": "পাৰকুৰ", "orienteering": "অৰিয়েণ্টিয়াৰিং", "air sports": "বিমান ক্ৰীড়া", "paragliding": "পেৰাগ্লাইডিং", "esports": "ই-স্প'ৰ্টছ", "chess": "দাবা", "bridge": "ব্ৰীজ", "go": "গ'", "shogi": "শ্বোগি", "xiangqi": "চিয়াংচি", "backgammon": "বেকগেমমোন", "checkers": "চেকাৰ্ছ", "mahjong": "মাহজং", "kabaddi": "কাবাডী", "kho kho": "খো খো", "lacrosse": "লেক্ৰছ", "ringette": "ৰিংগেট", "shinty": "শিণ্টি", "camogie": "কেমোগি", "hurling": "হাৰ্লিং", "floorball": "ফ্ল'ৰবল", "teqball": "টেকবল", "fistball": "ফিষ্টবল", "NFL": "এনএফএল", "National Football League": "নেচনেল ফুটবল লীগ", "NBA": "এনবিএ", "National Basketball Association": "নেচনেল বাস্কেটবল এছোচিয়েশ্বন", "WNBA": "ডব্লিউএনবিএ", "Women's National Basketball Association": "ৱিমেন্স নেচনেল বাস্কেটবল এছোচিয়েশ্বন", "MLB": "এমএলবি", "Major League Baseball": "মেজাৰ লীগ বেছবল", "NHL": "এনএইচএল", "National Hockey League": "নেচনেল হকী লীগ", "MLS": "এমএলএছ", "Major League Soccer": "মেজাৰ লীগ ছকাৰ", "NWSL": "এনডব্লিউএছএল", "National Women's Soccer League": "নেচনেল ৱিমেন্স ছকাৰ লীগ", "FIFA World Cup": "ফিফা বিশ্বকাপ", "Copa America": "কোপা আমেৰিকা", "UEFA Euro": "উয়েফা ইউৰো", "AFC Asian Cup": "এএফচি এছিয়ান কাপ", "AFCON": "আফকন", "EPL": "ইপিএল", "English Premier League": "ইংলিছ প্ৰিমিয়াৰ লীগ", "UCL": "ইউচিএল", "UEFA Champions League": "উয়েফা চেম্পিয়ন্স লীগ", "UEL": "ইউইএল", "UEFA Europa League": "উয়েফা ইউৰোপা লীগ", "UECL": "ইউইচিএল", "UEFA Conference League": "উয়েফা কনফাৰেন্স লীগ", "La Liga": "লা লিগা", "Serie A": "চেৰি আ", "Bundesliga": "বুন্দেশলিগা", "Ligue 1": "লিগ ১", "Süper Lig": "ছুপাৰ লীগ", "Eredivisie": "এৰেডিভিছি", "Primeira Liga": "প্ৰিমেইৰা লিগা", "Pro League": "প্ৰো লীগ", "Scottish Premiership": "স্কটিছ প্ৰিমিয়াৰশ্বিপ", "Swiss Super League": "চুইছ ছুপাৰ লীগ", "Austrian Bundesliga": "অষ্ট্ৰিয়ান বুন্দেশলিগা", "Danish Superliga": "ডেনিছ ছুপাৰলিগা", "Norwegian Eliteserien": "নৰৱেজিয়ান এলিটছেৰিয়েন", "Swedish Allsvenskan": "চুইডিছ অলসভেনস্কান", "Polish Ekstraklasa": "পোলিছ এক্সট্ৰাক্লাছা", "Czech First League": "চেক ফাৰ্ষ্ট লীগ", "Ukrainian Premier League": "ইউক্ৰেইনীয় প্ৰিমিয়াৰ লীগ", "Greek Super League": "গ্ৰীক ছুপাৰ লীগ", "Romanian SuperLiga": "ৰোমানিয়ান ছুপাৰলিগা", "Croatian Football League": "ক্ৰোৱেচিয়ান ফুটবল লীগ", "Serbian SuperLiga": "চাৰ্বিয়ান ছুপাৰলিগা", "Hungarian NB I": "হাংগেৰিয়ান এনবি ১", "Bulgarian First League": "বুলগেৰিয়ান ফাৰ্ষ্ট লীগ", "Liga MX": "লিগা এমএক্স", "Brasileirão": "ব্ৰাজিলিয়ান ছিৰিজ এ", "Argentine Primera División": "আৰ্জেণ্টাইন প্ৰাইমেৰা ডিভিছন", "J1 League": "জে১ লীগ", "K League 1": "কে লীগ ১", "Chinese Super League": "চাইনিজ ছুপাৰ লীগ", "A-League Men": "এ-লিগ মেন", "ISL": "আইএছএল", "Indian Super League": "ইণ্ডিয়ান ছুপাৰ লীগ", "IPL": "আইপিএল", "Indian Premier League": "ইণ্ডিয়ান প্ৰিমিয়াৰ লীগ", "PSL": "পিএছএল", "Pakistan Super League": "পাকিস্তান ছুপাৰ লীগ", "BBL": "বিবিএল", "Big Bash League": "বিগ বেছ লীগ", "CPL": "চিপিএল", "Caribbean Premier League": "কেৰিবিয়ান প্ৰিমিয়াৰ লীগ", "SA20": "এছএ২০", "South Africa Twenty20 League": "চাউথ আফ্ৰিকা টুৱেণ্টি২০ লীগ", "BPL": "বিপিএল", "Bangladesh Premier League": "বাংলাদেশ প্ৰিমিয়াৰ লীগ", "LPL": "এলপিএল", "Lanka Premier League": "লংকা প্ৰিমিয়াৰ লীগ", "The Hundred": "দ্য হাণ্ড্ৰেড", "Wimbledon": "উইম্বলডন", "US Open": "ইউএছ অ'পেন", "French Open": "ফ্ৰেন্স অ'পেন", "Australian Open": "অষ্ট্ৰেলিয়ান অ'পেন", "ATP": "এটিপি", "WTA": "ডব্লিউটিএ", "BWF": "বিডব্লিউএফ", "UFC": "ইউএফচি", "WWE": "ডব্লিউডব্লিউই", "eskrima": "এস্ক্ৰিমা", "rugby sevens": "ৰাগবী চেভেন্স", "rugby 7s": "ৰাগবী চেভেন্স", "seven-a-side rugby": "ৰাগবী চেভেন্স", "7-a-side rugby": "ৰাগবী চেভেন্স", "rugby tens": "ৰাগবী টেন্স", "rugby 10s": "ৰাগবী টেন্স", "ten-a-side rugby": "ৰাগবী টেন্স", "10-a-side rugby": "ৰাগবী টেন্স", "wheelchair rugby": "হুইলচেয়াৰ ৰাগবী", "tag rugby": "টেগ ৰাগবী", "touch rugby": "টাচ ৰাগবী", "beach rugby": "বিচ্ছ ৰাগবী", "automobile": "মটৰগাড়ী", "car": "গাড়ী", "motor": "মটৰ", "stock car": "ষ্টক কাৰ", "touring car": "ট্যুৰিং কাৰ", "sports car": "স্প'ৰ্টছ কাৰ", "endurance": "এণ্ডোৰেঞ্চ", "formula": "ফৰ্মুলা", "Formula One": "ফৰ্মুলা ৱান", "Formula Two": "ফৰ্মুলা টু", "Formula Three": "ফৰ্মুলা থ্ৰী", "electric": "বৈদ্যুতিক", "Formula E": "ফৰ্মুলা ই", "autonomous": "স্বয়ংক্ৰিয়", "solar car": "সৌৰচালিত গাড়ী", "dirt track": "ডাৰ্ট ট্ৰেক", "dirt modified": "ডাৰ্ট মডিফাইড", "modified": "মডিফাইড", "supermodified": "ছুপাৰমডিফাইড", "sprint car": "স্প্ৰিণ্ট কাৰ", "midget car": "মিজেট কাৰ", "legend car": "লেজেণ্ড কাৰ", "drag": "ড্ৰেগ", "rally": "ৰেলী", "rallycross": "ৰেলীক্ৰছ", "off-road": "অফ-ৰোড", "desert": "মৰুভূমি", "motocross": "মটোক্ৰছ", "supercross": "ছুপাৰক্ৰছ", "enduro": "এণ্ডুৰো", "motorcycle": "মটৰচাইকেল", "speedway": "স্পীডৱে", "kart": "কাৰ্ট", "go-kart": "গ'-কাৰ্ট", "autocross": "অট'ক্ৰছ", "powerboat": "পাৱাৰব'ট", "motorboat": "মটৰব'ট", "offshore powerboat": "অফশ্বোৰ পাৱাৰব'ট", "hydroplane": "হাইড্ৰোপ্লেন", "wheelchair basketball": "হুইলচেয়াৰ বাস্কেটবল", "table hockey": "টেবুল হকী", "rink hockey": "ৰিংক হকী", "para table tennis": "পেৰা টেবুল টেনিছ", "para athletics": "পেৰা এথলেটিকছ", "racewalking": "ৰেছৱাকিং", "modern pentathlon": "মডাৰ্ণ পেণ্টাথলন", "artistic gymnastics": "আৰ্টিষ্টিক জিমনাষ্টিকছ", "rhythmic gymnastics": "ৰিডমিক জিমনাষ্টিকছ", "trampoline gymnastics": "ট্ৰাম্পোলিন জিমনাষ্টিকছ", "windsurfing": "উইণ্ডচাৰ্ফিং", "keirin": "কেইৰিন", "arm wrestling": "বাহুযুদ্ধ", "nordic combined": "নৰ্ডিক কম্বাইণ্ড", "ice dancing": "আইচ ডান্সিং", "horse racing": "ঘোঁৰাদৌৰ", "draughts": "ড্ৰাফ্টছ", "poker": "পোকাৰ", "yacht racing": "ইয়ট ৰেচিং", "ski mountaineering": "স্কি পৰ্বতাৰোহণ", "women's lacrosse": "মহিলাৰ লেক্ৰছ", "pesäpallo": "পেসাপালো", "pelota": "পেলোটা", "bullfighting": "বুলফাইটিং", "motorsports": "মটৰস্প'ৰ্টছ", "motorcycle racing": "মটৰচাইকেল ৰেচিং", "freestyle skiing": "ফ্ৰীষ্টাইল স্কিইং", "sport shooting": "স্প'ৰ্ট শ্বুটিং", "olympic games": "অলিম্পিক গেমছ", "olympics": "অলিম্পিক গেমছ", "summer olympic games": "গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিক গেমছ", "summer olympics": "গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিক গেমছ", "winter olympic games": "শীতকালীন অলিম্পিক গেমছ", "winter olympics": "শীতকালীন অলিম্পিক গেমছ", "youth olympic games": "যুৱ অলিম্পিক গেমছ", "youth olympics": "যুৱ অলিম্পিক গেমছ", "summer youth olympic games": "গ্ৰীষ্মকালীন যুৱ অলিম্পিক গেমছ", "summer youth olympics": "গ্ৰীষ্মকালীন যুৱ অলিম্পিক গেমছ", "winter youth olympic games": "শীতকালীন যুৱ অলিম্পিক গেমছ", "winter youth olympics": "শীতকালীন যুৱ অলিম্পিক গেমছ", "paralympic games": "পেৰালিম্পিক গেমছ", "paralympics": "পেৰালিম্পিক গেমছ", "summer paralympic games": "গ্ৰীষ্মকালীন পেৰালিম্পিক গেমছ", "summer paralympics": "গ্ৰীষ্মকালীন পেৰালিম্পিক", "winter paralympic games": "শীতকালীন পেৰালিম্পিক গেমছ", "winter paralympics": "শীতকালীন পেৰালিম্পিক", "asian winter games": "এছিয়ান শীতকালীন গেমছ", "awg": "এছিয়ান শীতকালীন গেমছ", "asian indoor and martial arts games": "এছিয়ান ইনড'ৰ আৰু মাৰ্শাল আৰ্টছ গেমছ", "aimag": "এছিয়ান ইনড'ৰ আৰু মাৰ্শাল আৰ্টছ গেমছ", "asian indoor games": "এছিয়ান ইনড'ৰ গেমছ", "asian martial arts games": "এছিয়ান মাৰ্শাল আৰ্টছ গেমছ", "asian beach games": "এছিয়ান বিচ্ছ গেমছ", "abg": "এছিয়ান বিচ্ছ গেমছ", "asian youth games": "এছিয়ান যুৱ গেমছ", "african youth games": "আফ্ৰিকান যুৱ গেমছ", "african beach games": "আফ্ৰিকান বিচ্ছ গেমছ", "european youth olympic festival": "ইউৰোপীয় যুৱ অলিম্পিক উৎসৱ", "eyof": "ইউৰোপীয় যুৱ অলিম্পিক উৎসৱ", "commonwealth youth games": "কমনৱেলথ যুৱ গেমছ", "cyg": "কমনৱেলথ যুৱ গেমছ", "mediterranean games": "মেডিটেৰেনিয়ান গেমছ", "islamic solidarity games": "ইছলামিক ছলিডেৰিটি গেমছ", "isg": "ইছলামিক ছলিডেৰিটি গেমছ", "francophonie games": "ফ্ৰাঙ্কোফোনি গেমছ", "games of la francophonie": "ফ্ৰাঙ্কোফোনি গেমছ", "world games": "ৱৰ্ল্ড গেমছ", "world combat games": "ৱৰ্ল্ড কমবেট গেমছ", "sportaccord world combat games": "ৱৰ্ল্ড কমবেট গেমছ", "world beach games": "ৱৰ্ল্ড বিচ্ছ গেমছ", "deaflympics": "ডেফলিম্পিকছ", "summer deaflympics": "গ্ৰীষ্মকালীন ডেফলিম্পিকছ", "winter deaflympics": "শীতকালীন ডেফলিম্পিকছ", "universiade": "ইউনিভাৰ্চিয়াড", "world university games": "ৱৰ্ল্ড ইউনিভাৰ্ছিটি গেমছ", "fisu world university games": "ৱৰ্ল্ড ইউনিভাৰ্ছিটি গেমছ", "summer universiade": "গ্ৰীষ্মকালীন ইউনিভাৰ্চিয়াড", "winter universiade": "শীতকালীন ইউনিভাৰ্চিয়াড", "bolivarian games": "বলিভাৰিয়ান গেমছ", "central american games": "মধ্য আমেৰিকান গেমছ", "pacific games": "পেচিফিক গেমছ", "south pacific games": "দক্ষিণ পেচিফিক গেমছ", "arab games": "আৰব গেমছ", "pan arab games": "আৰব গেমছ", "balkan games": "বলকান গেমছ", "games of the small states of europe": "ইউৰোপৰ ক্ষুদ্ৰ ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ গেমছ", "gsse": "ইউৰোপৰ ক্ষুদ্ৰ ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ গেমছ", "island games": "আইলেণ্ড গেমছ", "natwest island games": "আইলেণ্ড গেমছ", "lusophone games": "লুচাফোন গেমছ", "jogos da lusofonia": "লুচাফোন গেমছ", "sa games": "এছএ গেমছ", "south asian games": "দক্ষিণ এছিয়ান গেমছ", "sag": "দক্ষিণ এছিয়ান গেমছ", "saf games": "ছাফ গেমছ", "south asian federation games": "দক্ষিণ এছিয়ান ফেডাৰেচন গেমছ", "military world games": "মিলিটেৰী ৱৰ্ল্ড গেমছ", "cism world games": "চিআইএছএম ৱৰ্ল্ড গেমছ", "maccabiah games": "মাকাবিয়াহ গেমছ", "maccabiah": "মাকাবিয়াহ গেমছ" } professions = { # Games & Sports "footballer": "ফুটবল খেলুৱৈ", "association footballer": "ফুটবল খেলুৱৈ", "association football player": "ফুটবল খেলুৱৈ", "football player": "ফুটবল খেলুৱৈ", "soccer player": "ফুটবল খেলুৱৈ", "professional footballer": "পেছাদাৰী ফুটবল খেলুৱৈ", "gaelic footballer": "গেলিক ফুটবল খেলুৱৈ", "gaelic football player": "গেলিক ফুটবল খেলুৱৈ", "rules footballer": "ৰুলছ ফুটবল খেলুৱৈ", "american football player": "আমেৰিকান ফুটবল খেলুৱৈ", "gridiron football player": "গ্ৰিডিৰন ফুটবল খেলুৱৈ", "all-american college football player": "অল-আমেৰিকান কলেজ ফুটবল খেলুৱৈ", "all-american college": "অল-আমেৰিকান কলেজ", "offensive lineman": "অফেন্সিভ লাইনমেন", "defensive lineman": "ডিফেন্সিভ লাইনমেন", "defensive end": "ডিফেন্সিভ এণ্ড", "defensive tackle": "ডিফেন্সিভ টেকল", "offensive tackle": "অফেন্সিভ টেকল", "guard": "গাৰ্ড", "center": "চেণ্টাৰ", "return specialist": "ৰিটাৰ্ন স্পেচিয়েলিষ্ট", "defensive back": "ডিফেন্সিভ বেক", "kick returner": "কিক ৰিটাৰ্নাৰ", "quarterback": "কোৱাৰ্টাৰবেক", "running back": "ৰানিং বেক", "wide receiver": "ৱাইড ৰিচিভাৰ", "tight end": "টাইট এণ্ড", "linebacker": "লাইনবেকাৰ", "cornerback": "কৰ্ণাৰবেক", "football cornerback": "ফুটবল কৰ্ণাৰবেক", "football tight end": "ফুটবল টাইট এণ্ড", "football defensive back": "ফুটবল ডিফেন্সিভ বেক", "safety": "ছেফটি", "kicker": "কিকাৰ", "punter": "পাণ্টাৰ", "forward": "ফৰৱাৰ্ড", "striker": "ষ্ট্ৰাইকাৰ", "winger": "উইংগাৰ", "midfielder": "মিডফিল্ডাৰ", "defender": "ডিফেণ্ডাৰ", "center-back": "চেণ্টাৰ-বেক", "full-back": "ফুল-বেক", "wing-back": "উইং-বেক", "sweeper": "চুইপাৰ", "goalkeeper": "গ'লৰক্ষক", "association football coach": "ফুটবল প্ৰশিক্ষক", "association football manager": "ফুটবল মেনেজাৰ", "soccer coach": "ফুটবল প্ৰশিক্ষক", "football referee": "ফুটবল ৰেফাৰী", "association football referee": "ফুটবল ৰেফাৰী", "cricketer": "ক্ৰিকেটাৰ", "batsman": "বেটছমেন", "bowler": "বলাৰ", "wicket-keeper": "উইকেটৰক্ষক", "all-rounder": "অলৰাউণ্ডাৰ", "fielder": "ফিল্ডাৰ", "spinner": "স্পিনাৰ", "fast bowler": "ফাষ্ট বলাৰ", "seam bowler": "ছীম বলাৰ", "leg spinner": "লেগ স্পিনাৰ", "off spinner": "অফ স্পিনাৰ", "medium pacer": "মিডিয়াম পেচাৰ", "cricket umpire": "ক্ৰিকেত আম্পায়াৰ", "pitcher": "পিচাৰ", "basketball player": "বাস্কেটবল খেলুৱৈ", "professional basketball player": "পেছাদাৰী বাস্কেটবল খেলুৱৈ", "wheelchair basketball player": "হুইলচেয়াৰ বাস্কেটবল খেলুৱৈ", "placekicker": "প্লেচকিকাৰ", "basketball coach": "বাস্কেটবল প্ৰশিক্ষক", "college basketball coach": "কলেজ বাস্কেটবল প্ৰশিক্ষক", "basketball referee": "বাস্কেটবল ৰেফাৰী", "baseball player": "বেছবল খেলুৱৈ", "professional baseball player": "পেছাদাৰী বেছবল খেলুৱৈ", "baseball pitcher": "বেছবল পিচাৰ", "professional baseball pitcher": "পেছাদাৰী বেছবল পিচাৰ", "baseball coach": "বেছবল প্ৰশিক্ষক", "baseball umpire": "বেছবল আম্পায়াৰ", "volleyball player": "ভলীবল খেলুৱৈ", "beach volleyball player": "বিচ্ছ ভলীবল খেলুৱৈ", "volleyball coach": "ভলীবল প্ৰশিক্ষক", "ice hockey player": "আইচ হকী খেলুৱৈ", "professional ice hockey player": "পেছাদাৰী আইচ হকী খেলুৱৈ", "ice hockey defenceman": "আইচ হকী ডিফেঞ্চমেন", "ice hockey coach": "আইচ হকী প্ৰশিক্ষক", "field hockey player": "ফিল্ড হকী খেলুৱৈ", "table hockey player": "টেবুল হকী খেলুৱৈ", "rink hockey player": "ৰিংক হকী খেলুৱৈ", "bandy player": "বেণ্ডি খেলুৱৈ", "floorball player": "ফ্ল'ৰবল খেলুৱৈ", "tennis player": "টেনিছ খেলুৱৈ", "table tennis player": "টেবুল টেনিছ খেলুৱৈ", "para table tennis player": "পেৰা টেবুল টেনিছ খেলুৱৈ", "badminton player": "বেডমিণ্টন খেলুৱৈ", "squash player": "স্কোৱাছ খেলুৱৈ", "rugby union player": "ৰাগবী ইউনিয়ন খেলুৱৈ", "international rugby union player": "আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ৰাগবী ইউনিয়ন খেলুৱৈ", "rugby league player": "ৰাগবী লীগ খেলুৱৈ", "rugby sevens player": "ৰাগবী চেভেন্স খেলুৱৈ", "athlete": "এথলীট", "sportsperson": "ক্ৰীড়াবিদ", "sportsman": "ক্ৰীড়াবিদ", "sportswoman": "মহিলা ক্ৰীড়াবিদ", "athletics competitor": "এথলীট", "para athlete": "পেৰা এথলীট", "para athletics competitor": "পেৰা এথলেটিকছ প্ৰতিযোগী", "paralympian": "পেৰালিম্পিয়ান", "paralympic athlete": "পেৰালিম্পিক এথলীট", "runner": "দৌৰবিদ", "sprinter": "স্প্ৰিণ্টাৰ", "distance runner": "দূৰপাল্লাৰ দৌৰবিদ", "long-distance runner": "দূৰপাল্লাৰ দৌৰবিদ", "middle-distance runner": "মজলীয়া দূৰত্বৰ দৌৰবিদ", "ultramarathon runner": "আল্ট্ৰামেৰাথন দৌৰবিদ", "steeplechase runner": "ষ্টিপলচেজ ৰানাৰ", "hurdler": "হাৰ্ডলাৰ", "racewalker": "ৰেছৱাকাৰ", "race walker": "ৰেছ ৱাকাৰ", "marathon runner": "মেৰাথন দৌৰবিদ", "decathlete": "ডেকাথলিট", "heptathlete": "হেপ্টাথলিট", "pentathlete": "পেণ্টাথলিট", "modern pentathlete": "মডাৰ্ণ পেণ্টাথলিট", "triathlete": "ট্ৰায়াথলিট", "long jumper": "লং জাম্প খেলুৱৈ", "pole vaulter": "পল ভল্টাৰ", "vaulter": "ভল্টাৰ", "triple jumper": "ট্ৰিপল জাম্পাৰ", "thrower": "নিক্ষেপকাৰী", "shot putter": "শ্বট পুট নিক্ষেপকাৰী", "discus thrower": "ডিছকাছ নিক্ষেপকাৰী", "javelin thrower": "জেভলিন নিক্ষেপকাৰী", "hammer thrower": "হাতুৰী নিক্ষেপকাৰী", "gymnast": "জিমনাষ্ট", "artistic gymnast": "আৰ্টিষ্টিক জিমনাষ্ট", "rhythmic gymnast": "ৰিডমিক জিমনাষ্ট", "trampoline gymnast": "ট্ৰাম্পোলিন জিমনাষ্ট", "swimmer": "সাঁতোৰবিদ", "paralympic swimmer": "পেৰালিম্পিক সাঁতোৰবিদ", "synchronized swimmer": "চিংক্ৰোনাইজড সাঁতোৰবিদ", "swimming coach": "সাঁতোৰৰ প্ৰশিক্ষক", "diver": "ডাইভাৰ", "water polo player": "ৱাটাৰ পোলো খেলুৱৈ", "surfer": "চাৰ্ফাৰ", "windsurfer": "উইণ্ডচাৰ্ফাৰ", "cyclist": "চাইক্লীষ্ট", "racing cyclist": "ৰেচিং চাইক্লীষ্ট", "track cyclist": "ট্ৰেক চাইক্লীষ্ট", "road cyclist": "ৰোড চাইক্লীষ্ট", "bicycle racer": "বাইচাইকেল ৰেচাৰ", "sport cyclist": "স্প'ৰ্ট চাইক্লীষ্ট", "keirin cyclist": "কেইৰিন চাইক্লীষ্ট", "boxer": "বক্সাৰ", "professional boxer": "পেছাদাৰী বক্সাৰ", "wrestler": "মল্লযুঁজাৰু", "professional wrestler": "পেছাদাৰী মল্লযুঁজাৰু", "amateur wrestler": "অপেছাদাৰী মল্লযুঁজাৰু", "freestyle wrestler": "ফ্ৰীষ্টাইল মল্লযুঁজাৰু", "greco-roman wrestler": "গ্ৰেকো-ৰোমান মল্লযুঁজাৰু", "sport wrestler": "স্প'ৰ্ট মল্লযুঁজাৰু", "sumo wrestler": "চুমো মল্লযুঁজাৰু", "rikishi": "ৰিকিশ্বি", "arm wrestler": "বাহুযুঁজাৰু", "martial artist": "মাৰ্শাল আৰ্টিষ্ট", "mixed martial artist": "মিক্সড মাৰ্শাল আৰ্টিষ্ট", "mixed martial arts fighter": "মিক্সড মাৰ্শাল আৰ্টছ যুঁজাৰু", "fighter": "যুঁজাৰু", "muay thai fighter": "মুৱাই থাই যুঁজাৰু", "kickboxer": "কিকবক্সাৰ", "judoka": "জুডোকা", "para judoka": "পেৰা জুডোকা", "taekwondo practitioner": "টাইকোৱাণ্ডো অনুশীলনকাৰী", "taekwondo athlete": "টাইকোৱাণ্ডো এথলীট", "taekwondoin": "টাইকোৱাণ্ডোইন", "para taekwondo athlete": "পেৰা টাইকোৱাণ্ডো এথলীট", "karateka": "কাৰাটেকা", "fencer": "ফেন্সাৰ", "jumper": "জাম্পাৰ", "skier": "স্কিয়াৰ", "alpine skier": "আল্পাইন স্কিয়াৰ", "para-alpine skier": "পেৰা-আল্পাইন স্কিয়াৰ", "cross-country skier": "ক্ৰছ-কাণ্ট্ৰি স্কিয়াৰ", "freestyle skier": "ফ্ৰীষ্টাইল স্কিয়াৰ", "nordic combined skier": "নৰ্ডিক কম্বাইণ্ড স্কিয়াৰ", "ski jumper": "স্কি জাম্পাৰ", "snowboarder": "স্ন'বৰ্ডাৰ", "figure skater": "ফিগাৰ স্কেটাৰ", "speed skater": "স্পীড স্কেটাৰ", "short track speed skater": "শৰ্ট ট্ৰেক স্পীড স্কেটাৰ", "short-track speed skater": "শৰ্ট-ট্ৰেক স্পীড স্কেটাৰ", "pair skater": "পেয়াৰ স্কেটাৰ", "ice dancer": "আইচ ডান্সাৰ", "bobsledder": "ববস্লেডাৰ", "luger": "লুজ খেলুৱৈ", "skeleton racer": "স্কেলেটন ৰেচাৰ", "curler": "কাৰ্লাৰ", "male curler": "পুৰুষ কাৰ্লাৰ", "female curler": "মহিলা কাৰ্লাৰ", "curling coach": "কাৰ্লিং প্ৰশিক্ষক", "racer": "ৰেচাৰ", "racing driver": "ৰেচিং ড্ৰাইভাৰ", "golfer": "গল্ফাৰ", "professional golfer": "পেছাদাৰী গল্ফাৰ", "archer": "ধনুৰ্বিদ", "para archer": "পেৰা ধনুৰ্বিদ", "sport shooter": "স্প'ৰ্ট শ্বুটাৰ", "sports shooter": "স্প'ৰ্টছ শ্বুটাৰ", "shooting athlete": "শ্বুটিং এথলীট", "equestrian": "অশ্বাৰোহী", "jockey": "জকী", "racecar driver": "ৰেচকাৰ ড্ৰাইভাৰ", "stock car racing driver": "ষ্টক কাৰ ৰেচিং ড্ৰাইভাৰ", "rally driver": "ৰেলী ড্ৰাইভাৰ", "rally co-driver": "ৰেলী ক'-ড্ৰাইভাৰ", "motorsports competitor": "মটৰস্প'ৰ্টছ প্ৰতিযোগী", "motorcycle racer": "মটৰচাইকেল ৰেচাৰ", "motorcycle rider": "মটৰচাইকেল ৰাইডাৰ", "motorcycle speedway rider": "মটৰচাইকেল স্পীডৱে ৰাইডাৰ", "speedway rider": "স্পীডৱে ৰাইডাৰ", "rider": "ৰাইডাৰ", "chess player": "দাবাড়ু", "chess grandmaster": "দাবা গ্ৰেণ্ডমাষ্টাৰ", "chess composer": "দাবা সুৰকাৰ", "go player": "গ' খেলুৱৈ", "shogi player": "শ্বোগি খেলুৱৈ", "draughts player": "ড্ৰাফ্টছ খেলুৱৈ", "darts player": "ডাৰ্টছ খেলুৱৈ", "snooker player": "স্নুকাৰ খেলুৱৈ", "billiard player": "বিলিয়াৰ্ডছ খেলুৱৈ", "poker player": "পোকাৰ খেলুৱৈ", "bridge player": "ব্ৰীজ খেলুৱৈ", "weightlifter": "ভাৰোত্তোলক", "powerlifter": "পাৱাৰলিফ্টাৰ", "bodybuilder": "বডীবিল্ডাৰ", "strongman": "ষ্ট্ৰংমেন", "rower": "ৰ'য়িং খেলুৱৈ", "coxswain": "কক্সোৱেইন", "canoeist": "কেনোয়িষ্ট", "kayaker": "কায়াকাৰ", "yacht racer": "ইয়ট ৰেচাৰ", "sailor": "নাৱিক", "mountaineer": "পৰ্বতাৰোহী", "mountain climber": "পৰ্বতাৰোহী", "climber": "আৰোহী", "rock climber": "শৈলাৰোহী", "ski mountaineer": "স্কি পৰ্বতাৰোহী", "orienteer": "অৰিয়েণ্টিয়াৰ", "handball player": "হেণ্ডবল খেলুৱৈ", "handball coach": "হেণ্ডবল প্ৰশিক্ষক", "softball player": "ছফ্টবল খেলুৱৈ", "softball coach": "ছফ্টবল প্ৰশিক্ষক", "lacrosse player": "লেক্ৰছ খেলুৱৈ", "women’s lacrosse player": "মহিলা লেক্ৰছ খেলুৱৈ", "netball player": "নেটবল খেলুৱৈ", "futsal player": "ফুটছাল খেলুৱৈ", "kabaddi player": "কাবাডী খেলুৱৈ", "pesäpallo player": "পেসাপালো খেলুৱৈ", "hurler": "হাৰ্লাৰ", "pelotari": "পেলোতাৰি", "bullfighter": "বুলফাইটাৰ", "torero": "তৰেৰো", "player": "খেলুৱৈ", "coach": "প্ৰশিক্ষক", "sports coach": "ক্ৰীড়া প্ৰশিক্ষক", "trainer": "প্ৰশিক্ষক", "umpire": "আম্পায়াৰ", "referee": "ৰেফাৰী", "sports official": "ক্ৰীড়া বিষয়া", "sports administrator": "ক্ৰীড়া প্ৰশাসক", "college athletics administrator": "কলেজ এথলেটিকছ প্ৰশাসক", "track and field athlete": "ট্ৰেক এণ্ড ফিল্ড এথলীট", "track & field athlete": "ট্ৰেক এণ্ড ফিল্ড এথলীট", "field athlete": "ফিল্ড এথলীট", "track athlete": "ট্ৰেক এথলীট", # --- Writers, Authors & Literature --- "writer": "লেখক", "author": "লেখক", "book author": "গ্ৰন্থকাৰ", "novelist": "ঔপন্যাসিক", "essayist": "প্ৰবন্ধকাৰ", "poet": "কবি", "playwright": "নাট্যকাৰ", "dramatist": "নাট্যকাৰ", "dramaturge": "নাট্যকাৰ", "screenwriter": "চিত্ৰনাট্যকাৰ", "scriptwriter": "চিত্ৰনাট্যকাৰ", "television writer": "টেলিভিছন লেখক", "tv writer": "টিভি লেখক", "comics writer": "কমিক্স লেখক", "comic book writer": "কমিক বুক লেখক", "manga artist": "মাংগা শিল্পী", "mangaka": "মাংগাকা", "light novelist": "লাইট নভেল লেখক", "haiku poet": "হাইকু কবি", "waka poet": "ৱাকা কবি", "storyteller": "গল্পকাৰ", "narrator": "বৰ্ণনাকাৰী", "writer of fiction": "কথাসাহিত্যিক", "writer of fiction books": "কথাসাহিত্যিক", "author of fiction": "কথাসাহিত্যিক", "author of fiction books": "কথাসাহিত্যিক", "fiction writer": "কথাসাহিত্যিক", "short story writer": "চুটিগল্পকাৰ", "flash fiction author": "ফ্লেছ ফিকচন লেখক", "writer of non-fiction": "প্ৰবন্ধকাৰ", "author of non-fiction": "প্ৰবন্ধকাৰ", "non-fiction writer": "প্ৰবন্ধকাৰ", "nonfiction writer": "প্ৰবন্ধকাৰ", "writer of science fiction": "কল্পবিজ্ঞান লেখক", "writer of science fiction books": "কল্পবিজ্ঞান লেখক", "author of science fiction": "কল্পবিজ্ঞান লেখক", "author of science fiction books": "কল্পবিজ্ঞান লেখক", "science fiction author": "কল্পবিজ্ঞান লেখক", "writer of fantasy": "ফেণ্টাচী লেখক", "author of fantasy": "ফেণ্টাচী লেখক", "author of fantasy books": "ফেণ্টাচী লেখক", "fantasy author": "ফেণ্টাচী লেখক", "fiction and fantasy author": "কথাসাহিত্য আৰু ফেণ্টাচী লেখক", "science fiction and fantasy author": "কল্পবিজ্ঞান আৰু ফেণ্টাচী লেখক", "science fiction, fiction and fantasy author": "কল্পবিজ্ঞান, কথাসাহিত্য আৰু ফেণ্টাচী লেখক", "writer of horror": "হৰৰ সাহিত্যিক", "writer of horror books": "হৰৰ সাহিত্যিক", "author of horror": "হৰৰ সাহিত্যিক", "author of horror books": "হৰৰ সাহিত্যিক", "writer of mystery fiction": "ৰহস্য সাহিত্যিক", "writer of detective fiction": "ৰহস্য সাহিত্যিক", "writer of detective novels": "ৰহস্য ঔপন্যাসিক", "author of detective fiction": "ৰহস্য সাহিত্যিক", "author of detective novels": "ৰহস্য ঔপন্যাসিক", "writer of crime fiction": "অপৰাধ সাহিত্যিক", "author of crime fiction": "অপৰাধ সাহিত্যিক", "author of crime novels": "অপৰাধ ঔপন্যাসিক", "crime writer": "অপৰাধ সাহিত্যিক", "writer of thrillers": "থ্ৰিলাৰ সাহিত্যিক", "thriller author": "থ্ৰিলাৰ লেখক", "writer of historical fiction": "ঐতিহাসিক কথাসাহিত্যিক", "writer of historical novels": "ঐতিহাসিক ঔপন্যাসিক", "author of historical fiction": "ঐতিহাসিক কথাসাহিত্যিক", "author of historical novels": "ঐতিহাসিক ঔপন্যাসিক", "writer of romance novels": "ৰোমাণ্টিক ঔপন্যাসিক", "author of romance novels": "ৰোমাণ্টিক ঔপন্যাসিক", "writer of children's literature": "শিশু সাহিত্যিক", "writer of children's books": "শিশু সাহিত্যিক", "author of children's literature": "শিশু সাহিত্যিক", "author of children's books": "শিশু সাহিত্যিক", "children's writer": "শিশু সাহিত্যিক", "children's author": "শিশু সাহিত্যিক", "writer of young adult fiction": "কিশোৰ সাহিত্যিক", "author of young adult fiction": "কিশোৰ সাহিত্যিক", "writer of comic books": "কমিক্স লেখক", "author of comic books": "কমিক্স লেখক", "writer of graphic novels": "গ্ৰাফিক নভেল লেখক", "author of graphic novels": "গ্ৰাফিক নভেল লেখক", "writer of manga": "মাংগা লেখক", "writer of poetry": "কবি", "writer of essays": "প্ৰবন্ধকাৰ", "writer of plays": "নাট্যকাৰ", "writer of screenplays": "চিত্ৰনাট্যকাৰ", "writer of biographies": "জীৱনীকাৰ", "author of biographies": "জীৱনীকাৰ", "biographer": "জীৱনীকাৰ", "writer of autobiographies": "আত্মজীৱনীকাৰ", "author of autobiographies": "আত্মজীৱনীকাৰ", "autobiographer": "আত্মজীৱনীকাৰ", "author of memoirs": "স্মৃতিকথাকাৰ", "memoirist": "স্মৃতিকথাকাৰ", "writer of travel literature": "ভ্ৰমণ সাহিত্যিক", "travel writer": "ভ্ৰমণ সাহিত্যিক", "writer of nature writing": "প্ৰকৃতিবিষয়ক লেখক", "science writer": "বিজ্ঞান লেখক", "food writer": "খাদ্যবিষয়ক লেখক", "sportswriter": "ক্ৰীড়া লেখক", "antiwar writer": "যুদ্ধবিৰোধী লেখক", "writer of parodies": "পেৰ'ডী লেখক", "satirist": "ব্যংগকাৰ", "humorist": "ৰম্যলেখক", "hymnwriter": "স্তোত্ৰকাৰ", "author of textbooks": "পাঠ্যপুথি প্ৰণেতা", "odia-language writer": "ওড়িয়া ভাষাৰ লেখক", "publisher": "প্ৰকাশক", "publisher and writer": "প্ৰকাশক আৰু লেখক", "newspaper publisher": "বাতৰিকাকত প্ৰকাশক", "postcard publisher": "পোষ্টকাৰ্ড প্ৰকাশক", "editor": "সম্পাদক", "newspaper editor": "বাতৰিকাকত সম্পাদক", "magazine editor": "আলোচনী সম্পাদক", "literary editor": "সাহিত্য সম্পাদক", "contributing editor": "অৱদানকাৰী সম্পাদক", "journalist": "সাংবাদিক", "sports journalist": "ক্ৰীড়া সাংবাদিক", "music journalist": "সংগীত সাংবাদিক", "photojournalist": "আলোকচিত্ৰ সাংবাদিক", "investigative journalist": "অনুসন্ধানী সাংবাদিক", "opinion journalist": "মতামত সাংবাদিক", "reporter": "প্ৰতিবেদক", "columnist": "স্তম্ভকাৰ", "newscaster": "সংবাদ পৰিৱেশক", "news anchor": "সংবাদ পৰিৱেশক", "anchor": "এংকৰ", "newspaperman": "বাতৰিকাকত কৰ্মী", "translator": "অনুবাদক", "literary translator": "সাহিত্য অনুবাদক", "lexicographer": "অভিধানপ্ৰণেতা", "bibliographer": "গ্ৰন্থপঞ্জীকাৰ", "chronicler": "বুৰঞ্জীবিদ", # --- Arts, Entertainment & Media --- "actor": "অভিনেতা", "actress": "অভিনেত্ৰী", "child actor": "শিশুশিল্পী", "film actor": "চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা", "film actress": "চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী", "television actor": "টেলিভিছন অভিনেতা", "stage actor": "মঞ্চ অভিনেতা", "stage actress": "মঞ্চ অভিনেত্ৰী", "voice actor": "কণ্ঠাভিনেতা", "voice actress": "কণ্ঠাভিনেত্ৰী", "dub actor": "ডাবিং অভিনেতা", "seiyū": "কণ্ঠাভিনেতা", "pornographic actor": "পৰ্ণগ্ৰাফিক অভিনেতা", "pornographic actress": "পৰ্ণগ্ৰাফিক অভিনেত্ৰী", "av actress": "এভি অভিনেত্ৰী", "av idol": "এভি আইডল", "gravure idol": "গ্ৰেভিউৰ আইডল", "idol": "আইডল", "idol singer": "আইডল গায়ক", "director": "পৰিচালক", "film director": "চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক", "filmmaker": "চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা", "film-maker": "চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা", "film maker": "চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা", "television director": "টেলিভিছন পৰিচালক", "theater director": "নাট্য পৰিচালক", "theatre director": "নাট্য পৰিচালক", "stage director": "মঞ্চ পৰিচালক", "theatrical director": "মঞ্চ পৰিচালক", "anime director": "এনিমে পৰিচালক", "music director": "সংগীত পৰিচালক", "choir director": "কয়াৰ পৰিচালক", "band director": "বেণ্ড পৰিচালক", "art director": "কলা নিৰ্দেশক", "producer": "প্ৰযোজক", "film producer": "চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক", "television producer": "টেলিভিছন প্ৰযোজক", "theatre producer": "নাট্য প্ৰযোজক", "music producer": "সংগীত প্ৰযোজক", "record producer": "ৰেকৰ্ড প্ৰযোজক", "radio producer": "ৰেডিঅ' প্ৰযোজক", "singer": "গায়ক", "female singer": "গায়িকা", "playback singer": "নেপথ্য গায়ক", "folk singer": "লোকসংগীতশিল্পী", "pop singer": "পপ গায়ক", "rock musician": "ৰক সংগীতশিল্পী", "jazz singer": "জ্যাজ সংগীতশিল্পী", "blues musician": "ব্লুজ সংগীতশিল্পী", "gospel singer": "গচপেল গায়ক", "country singer": "কাণ্ট্ৰি গায়ক", "opera singer": "অপেৰা গায়ক", "soprano": "ছ'প্ৰানো", "operatic soprano": "অপেৰা ছ'প্ৰানো", "mezzo-soprano": "মেজো-ছ'প্ৰানো", "tenor": "টেনৰ", "baritone": "বেৰিটোন", "vocalist": "কণ্ঠশিল্পী", "musician": "সংগীতজ্ঞ", "musical artist": "সংগীতশিল্পী", "jazz musician": "জ্যাজ সংগীতশিল্পী", "folk musician": "লোকসংগীত শিল্পী", "electronic musician": "ইলেক্ট্ৰনিক সংগীতশিল্পী", "composer": "সুৰকাৰ", "music composer": "সংগীত সুৰকাৰ", "film score composer": "চলচ্চিত্ৰৰ আৱহসংগীত সুৰকাৰ", "songwriter": "গীতিকাৰ", "lyricist": "গীতিকাৰ", "arranger": "সংগীত আয়োজক", "music arranger": "সংগীত আয়োজক", "pianist": "পিয়ানোবাদক", "jazz pianist": "জ্যাজ পিয়ানোবাদক", "classical pianist": "ধ্ৰুপদী পিয়ানোবাদক", "guitarist": "গিটাৰিষ্ট", "jazz guitarist": "জ্যাজ গিটাৰিষ্ট", "bass guitarist": "বেছ গিটাৰিষ্ট", "bassist": "বেছবাদক", "jazz bassist": "জ্যাজ বেছবাদক", "violinist": "বেহেলাবাদক", "cellist": "চেলোবাদক", "violist": "ভায়োলাবাদক", "harpist": "হাৰ্পবাদক", "flutist": "বাঁহীবাদক", "lutenist": "লিউটবাদক", "librettist": "লিব্ৰেটিষ্ট", "flautist": "বাঁহীবাদক", "saxophonist": "চেক্সোফনবাদক", "jazz saxophonist": "জ্যাজ চেক্সোফনবাদক", "trumpeter": "ট্ৰাম্পেটাৰ", "trombonist": "ট্ৰমব'নবাদক", "clarinetist": "ক্লেৰিনেটবাদক", "oboist": "অব'বাদক", "accordionist": "একৰ্ডিয়নবাদক", "organist": "অৰ্গানবাদক", "keyboardist": "কিবৰ্ডবাদক", "harpsichordist": "হাৰ্পচিকৰ্ডবাদক", "drummer": "ড্ৰামাৰ", "percussionist": "পাৰকাচনবাদক", "multi-instrumentalist": "মাল্টি-ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেলিষ্ট", "conductor": "কণ্ডাক্টৰ", "bandleader": "বেণ্ডলিডাৰ", "dancer": "নৃত্যশিল্পী", "ballet dancer": "বেলে নৃত্যশিল্পী", "ballerina": "বেলেৰিনা", "choreographer": "কোৰিঅ'গ্ৰাফাৰ", "comedian": "কমেডিয়ান", "stand-up comedian": "ষ্টেণ্ড-আপ কমেডিয়ান", "entertainer": "মনোৰঞ্জনকাৰী", "performer": "পাৰফৰ্মাৰ", "performing artist": "পাৰফৰ্মিং আৰ্টিষ্ট", "performance artist": "পাৰফৰমেন্স আৰ্টিষ্ট", "stunt performer": "ষ্টাণ্ট পাৰফৰ্মাৰ", "stuntman": "ষ্টাণ্টমেন", "magician": "জাদুকৰ", "clown": "ক্লাউন", "puppeteer": "পুতুলা নাচশিল্পী", "circus performer": "চাৰ্কাচ শিল্পী", "cabaret artist": "কেবাৰে শিল্পী", "drag queen": "ড্ৰেগ কুইন", "drag performer": "ড্ৰেগ পাৰফৰ্মাৰ", "artist": "শিল্পী", "painter": "চিত্ৰশিল্পী", "portrait painter": "প্ৰতিকৃতি চিত্ৰশিল্পী", "landscape painter": "ভূদৃশ্য চিত্ৰশিল্পী", "baroque painter": "বাৰোক চিত্ৰশিল্পী", "watercolorist": "জলৰং শিল্পী", "drawer": "চিত্ৰশিল্পী", "sculptor": "ভাস্কৰ", "illustrator": "চিত্ৰকৰ", "botanical illustrator": "উদ্ভিদ চিত্ৰকৰ", "scientific illustrator": "বৈজ্ঞানিক চিত্ৰকৰ", "cartoonist": "কাৰ্টুনিষ্ট", "caricaturist": "কেৰিকেচাৰিষ্ট", "comics artist": "কমিক্স শিল্পী", "comic artist": "কমিক শিল্পী", "comic book artist": "কমিক বুক শিল্পী", "comics creator": "কমিক্স স্ৰষ্টা", "animator": "এনিমেটৰ", "photographer": "আলোকচিত্ৰশিল্পী", "visual artist": "ভিজুৱেল আৰ্টিষ্ট", "digital artist": "ডিজিটেল আৰ্টিষ্ট", "media artist": "মিডিয়া আৰ্টিষ্ট", "video artist": "ভিডিঅ' আৰ্টিষ্ট", "installation artist": "ইনষ্টলেচন আৰ্টিষ্ট", "graffiti artist": "গ্ৰেফিটি শিল্পী", "muralist": "ম্যুৰেল শিল্পী", "mosaic artist": "মোজাইক শিল্পী", "glass artist": "কাঁচ শিল্পী", "ceramicist": "চেৰামিক শিল্পী", "ceramist": "চেৰামিক শিল্পী", "printmaker": "প্ৰিণ্টমেকাৰ", "engraver": "খোদাইশিল্পী", "lithographer": "লিথোগ্ৰাফাৰ", "calligrapher": "কেললিগ্ৰাফাৰ", "textile artist": "টেক্সটাইল শিল্পী", "television host": "টেলিভিছন উপস্থাপক", "designer": "ডিজাইনাৰ", "fashion designer": "ফেশ্বন ডিজাইনাৰ", "interior designer": "ইণ্টেৰিয়ৰ ডিজাইনাৰ", "landscape designer": "লেণ্ডস্কেপ ডিজাইনাৰ", "set designer": "ছেট ডিজাইনাৰ", "scenographer": "ছেনোগ্ৰাফাৰ", "production designer": "প্ৰডাকচন ডিজাইনাৰ", "costume designer": "কষ্ট্যুম ডিজাইনাৰ", "lighting designer": "লাইটিং ডিজাইনাৰ", "sound designer": "চাউণ্ড ডিজাইনাৰ", "special-effects designer": "স্পেচিয়েল ইফেক্টছ ডিজাইনাৰ", "visual effects designer": "ভিজুৱেল ইফেক্টছ ডিজাইনাৰ", "industrial designer": "ইণ্ডাষ্ট্ৰিয়েল ডিজাইনাৰ", "furniture designer": "ফাৰ্নিচাৰ ডিজাইনাৰ", "jewelry designer": "জুৱেলাৰী ডিজাইনাৰ", "game designer": "গেম ডিজাইনাৰ", "video game designer": "ভিডিঅ' গেম ডিজাইনাৰ", "typographer": "টাইপোগ্ৰাফাৰ", "draftsman": "ড্ৰাফ্টছমেন", "draughtsperson": "ড্ৰাফ্টছপাৰ্চন", "tv actor": "টিভি অভিনেতা", "tv director": "টিভি পৰিচালক", "tv producer": "টিভি প্ৰযোজক", "tv station owner": "টিভি ষ্টেচনৰ মালিক", "reality tv participant": "ৰিয়েলিটি টিভি অংশগ্ৰহণকাৰী", "reality tv personality": "ৰিয়েলিটি টিভি ব্যক্তিত্ব", "presenter": "উপস্থাপক", "host": "উপস্থাপক", "television presenter": "টেলিভিছন উপস্থাপক", "tv presenter": "টিভি উপস্থাপক", "tv host": "টিভি উপস্থাপক", "radio presenter": "ৰেডিঅ' উপস্থাপক", "radio host": "ৰেডিঅ' উপস্থাপক", "broadcaster": "সম্প্ৰচাৰক", "radio broadcaster": "ৰেডিঅ' সম্প্ৰচাৰক", "podcaster": "পডকাষ্টাৰ", "webcaster": "ৱেবকাষ্টাৰ", "announcer": "ঘোষক", "dj": "ডিজে", "disc jockey": "ডিস্ক জকী", "radio dj": "ৰেডিঅ' ডিজে", "model": "মডেল", "fashion model": "ফেশ্বন মডেল", "beauty queen": "বিউটি কুইন", "beauty pageant titleholder": "সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতাৰ বিজয়ী", "personality": "ব্যক্তিত্ব", "media personality": "মিডিয়া ব্যক্তিত্ব", "television personality": "টেলিভিছন ব্যক্তিত্ব", "tv personality": "টিভি ব্যক্তিত্ব", "tarento": "তাৰেন্তো (মিডিয়া ব্যক্তিত্ব)", "internet personality": "ইণ্টাৰনেট ব্যক্তিত্ব", "social media personality": "ছচিয়েল মিডিয়া ব্যক্তিত্ব", "youtuber": "ইউটিউবাৰ", "gaming youtuber": "গেমিং ইউটিউবাৰ", "tech youtuber": "টেক ইউটিউবাৰ", "streamer": "ষ্ট্ৰীমাৰ", "live streamer": "লাইভ ষ্ট্ৰীমাৰ", "gaming streamer": "গেমিং ষ্ট্ৰীমাৰ", "vlogger": "ভ্লগাৰ", "food vlogger": "ফুড ভ্লগাৰ", "travel vlogger": "ট্ৰেভেল ভ্লগাৰ", "blogger": "ব্লগাৰ", "food blogger": "ফুড ব্লগাৰ", "travel blogger": "ট্ৰেভেল ব্লগাৰ", "content creator": "কণ্টেণ্ট ক্ৰিয়েটৰ", "digital creator": "ডিজিটেল ক্ৰিয়েটৰ", "video creator": "ভিডিঅ' ক্ৰিয়েটৰ", "ugc creator": "ইউজিচি ক্ৰিয়েটৰ", "influencer": "ইনফ্লুৱেন্সাৰ", "social media influencer": "ছচিয়েল মিডিয়া ইনফ্লুৱেন্সাৰ", "brand ambassador": "ব্ৰেণ্ড এম্বেচেডৰ", "content strategist": "কণ্টেণ্ট ষ্ট্ৰেটেজিষ্ট", "social media manager": "ছচিয়েল মিডিয়া মেনেজাৰ", "community manager": "কমিউনিটি মেনেজাৰ", "social media marketer": "ছচিয়েল মিডিয়া মাৰ্কেটাৰ", "digital marketer": "ডিজিটেল মাৰ্কেটাৰ", "marketing strategist": "মাৰ্কেটিং ষ্ট্ৰেটেজিষ্ট", "digital marketing specialist": "ডিজিটেল মাৰ্কেটিং স্পেচিয়েলিষ্ট", "affiliate marketer": "এফিলিয়েট মাৰ্কেটাৰ", "publicist": "পাব্লিচিষ্ট", "critic": "সমালোচক", "art critic": "শিল্পকলা সমালোচক", "film critic": "চলচ্চিত্ৰ সমালোচক", "music critic": "সংগীত সমালোচক", "theatre critic": "নাট্য সমালোচক", "literary critic": "সাহিত্য সমালোচক", "cinematographer": "চিনেমাটোগ্ৰাফাৰ", "videographer": "ভিডিঅ'গ্ৰাফাৰ", "camera operator": "কেমেৰা অপাৰেটৰ", "film editor": "চলচ্চিত্ৰ সম্পাদক", "make-up artist": "মেকআপ আৰ্টিষ্ট", "hairdresser": "হেয়াৰড্ৰেচাৰ", "theatre manager": "থিয়েটাৰ মেনেজাৰ", "impresario": "ইমপ্ৰেছাৰিঅ'", "recording artist": "ৰেকৰ্ডিং আৰ্টিষ্ট", "hip hop artist": "হিপ হপ আৰ্টিষ্ট", "rapper": "ৰেপাৰ", "reality television participant": "ৰিয়েলিটি টেলিভিছন অংশগ্ৰহণকাৰী", "progamer": "প্ৰ'গামাৰ", "technology reviewer": "প্ৰযুক্তি পৰ্যালোচক", "tech reviewer": "টেক পৰ্যালোচক", "software reviewer": "ছফ্টৱেৰ পৰ্যালোচক", "hardware reviewer": "হাৰ্ডৱেৰ পৰ্যালোচক", "computer reviewer": "কম্পিউটাৰ পৰ্যালোচক", "laptop reviewer": "লেপটপ পৰ্যালোচক", "desktop reviewer": "ডেস্কটপ পৰ্যালোচক", "tablet reviewer": "টেবলেট পৰ্যালোচক", "smartphone reviewer": "স্মাৰ্টফোন পৰ্যালোচক", "mobile phone reviewer": "ম'বাইল ফোন পৰ্যালোচক", "phone reviewer": "ফোন পৰ্যালোচক", "camera reviewer": "কেমেৰা পৰ্যালোচক", "lens reviewer": "লেন্স পৰ্যালোচক", "drone reviewer": "ড্ৰোন পৰ্যালোচক", "smartwatch reviewer": "স্মাৰ্টৱাচ পৰ্যালোচক", "wearable reviewer": "ৱেৰেবল পৰ্যালোচক", "headphone reviewer": "হেডফোন পৰ্যালোচক", "earphone reviewer": "য়েৰফোন পৰ্যালোচক", "speaker reviewer": "স্পীকাৰ পৰ্যালোচক", "microphone reviewer": "মাইক্ৰ'ফোন পৰ্যালোচক", "monitor reviewer": "মনিটৰ পৰ্যালোচক", "display reviewer": "ডিছপ্লে পৰ্যালোচক", "keyboard reviewer": "কীবৰ্ড পৰ্যালোচক", "mouse reviewer": "মাউচ পৰ্যালোচক", "printer reviewer": "প্ৰিণ্টাৰ পৰ্যালোচক", "router reviewer": "ৰাউটাৰ পৰ্যালোচক", "network reviewer": "নেটৱৰ্ক পৰ্যালোচক", "gaming reviewer": "গেমিং পৰ্যালোচক", "video game reviewer": "ভিডিঅ' গেম পৰ্যালোচক", "game reviewer": "গেম পৰ্যালোচক", "console reviewer": "কনচোল পৰ্যালোচক", "graphics card reviewer": "গ্ৰাফিক্স কাৰ্ড পৰ্যালোচক", "cpu reviewer": "চিপিইউ পৰ্যালোচক", "processor reviewer": "প্ৰচেছৰ পৰ্যালোচক", "motherboard reviewer": "মাদাৰবৰ্ড পৰ্যালোচক", "memory reviewer": "মেম'ৰী পৰ্যালোচক", "ssd reviewer": "এছএছডি পৰ্যালোচক", "hard drive reviewer": "হাৰ্ড ড্ৰাইভ পৰ্যালোচক", "storage reviewer": "ষ্টোৰেজ পৰ্যালোচক", "power supply reviewer": "পাৱাৰ চাপ্লাই পৰ্যালোচক", "cooler reviewer": "কুলাৰ পৰ্যালোচক", "home appliance reviewer": "হ'ম এপ্লায়েন্স পৰ্যালোচক", "appliance reviewer": "এপ্লায়েন্স পৰ্যালোচক", "electronics reviewer": "ইলেক্ট্ৰনিক্স পৰ্যালোচক", "consumer electronics reviewer": "কঞ্জিউমাৰ ইলেক্ট্ৰনিক্স পৰ্যালোচক", "gadget reviewer": "গেজেট পৰ্যালোচক", "automobile reviewer": "অট'ম'বাইল পৰ্যালোচক", "car reviewer": "কাৰ পৰ্যালোচক", "motorcycle reviewer": "মটৰচাইকেল পৰ্যালোচক", "bicycle reviewer": "বাইচাইকেল পৰ্যালোচক", "book reviewer": "বুক পৰ্যালোচক", "film reviewer": "ফিল্ম পৰ্যালোচক", "movie reviewer": "মুভি পৰ্যালোচক", "television reviewer": "টেলিভিছন পৰ্যালোচক", "tv reviewer": "টিভি পৰ্যালোচক", "music reviewer": "মিউজিক পৰ্যালোচক", "album reviewer": "এলবাম পৰ্যালোচক", "restaurant reviewer": "ৰেষ্টুৰেণ্ট পৰ্যালোচক", "food reviewer": "ফুড পৰ্যালোচক", "wine reviewer": "ৱাইন পৰ্যালোচক", "travel reviewer": "ট্ৰেভেল পৰ্যালোচক", "hotel reviewer": "হোটেল পৰ্যালোচক", "product reviewer": "প্ৰডাক্ট পৰ্যালোচক", "reviewer": "পৰ্যালোচক", # --- Academic, Scholars & Educators --- "professor": "অধ্যাপক", "assistant professor": "সহকাৰী অধ্যাপক", "associate professor": "সহযোগী অধ্যাপক", "emeritus professor": "এমেৰিটাছ অধ্যাপক", "distinguished professor": "বিশিষ্ট অধ্যাপক", "chair professor": "চেয়াৰ অধ্যাপক", "university professor": "বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধ্যাপক", "mathematics professor": "গণিতৰ অধ্যাপক", "chemistry professor": "ৰসায়নৰ অধ্যাপক", "law professor": "আইনৰ অধ্যাপক", "professor of medicine": "চিকিৎসাবিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of physics": "পদাৰ্থবিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of chemistry": "ৰসায়নৰ অধ্যাপক", "professor of mathematics": "গণিতৰ অধ্যাপক", "professor of biology": "জীৱবিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of sociology": "সমাজবিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of economics": "অৰ্থনীতিৰ অধ্যাপক", "professor of political science": "ৰাজনীতি বিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of history": "ইতিহাসৰ অধ্যাপক", "professor of philosophy": "দৰ্শনৰ অধ্যাপক", "professor of law": "আইনৰ অধ্যাপক", "professor of psychology": "মনোবিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of education": "শিক্ষাবিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of Art": "কলাৰ অধ্যাপক", "professor of Arts": "কলাৰ অধ্যাপক", "associate professor of Art": "কলাৰ সহযোগী অধ্যাপক", "associate professor of Arts": "কলাৰ সহযোগী অধ্যাপক", "assistant professor of Art": "কলাৰ সহকাৰী অধ্যাপক", "assistant professor of Arts": "কলাৰ সহকাৰী অধ্যাপক", "lecturer of Art": "কলাৰ প্ৰৱক্তা", "lecturer of Arts": "কলাৰ প্ৰৱক্তা", "student of Art": "কলাৰ শিক্ষাৰ্থী", "student of Arts": "কলাৰ শিক্ষাৰ্থী", "professor of anthropology": "নৃবিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of archaeology": "প্ৰত্নতত্ত্বৰ অধ্যাপক", "professor of geography": "ভূগোলৰ অধ্যাপক", "professor of geology": "ভূতত্ত্বৰ অধ্যাপক", "professor of astronomy": "জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of computer science": "কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of engineering": "প্ৰকৌশলবিদ্যাৰ অধ্যাপক", "professor of statistics": "পৰিসংখ্যাৰ অধ্যাপক", "professor of linguistics": "ভাষাবিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of literature": "সাহিত্যৰ অধ্যাপক", "professor of english": "ইংৰাজী সাহিত্যৰ অধ্যাপক", "professor of bengali": "বঙালী ভাষা আৰু সাহিত্যৰ অধ্যাপক", "professor of islamic studies": "ইছলামিক ষ্টাডিজৰ অধ্যাপক", "professor of religious studies": "ধৰ্মীয় অধ্যয়নৰ অধ্যাপক", "professor of public administration": "জনপ্ৰশাসনৰ অধ্যাপক", "professor of international relations": "আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্পৰ্কৰ অধ্যাপক", "professor of journalism": "সাংবাদিকতাৰ অধ্যাপক", "professor of media studies": "মিডিয়া ষ্টাডিজৰ অধ্যাপক", "professor of business administration": "ব্যৱসায় প্ৰশাসনৰ অধ্যাপক", "professor of marketing": "বিপণনৰ অধ্যাপক", "professor of finance": "বিত্তৰ অধ্যাপক", "professor of accounting": "হিসাববিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of management": "ব্যৱস্থাপনাৰ অধ্যাপক", "professor of agriculture": "কৃষিবিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of veterinary science": "পশুচিকিৎসাবিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of environmental science": "পৰিৱেশ বিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of pharmacy": "ফাৰ্মাচীৰ অধ্যাপক", "professor of public health": "জনস্বাস্থ্যৰ অধ্যাপক", "professor of nursing": "নাৰ্চিংৰ অধ্যাপক", "professor of microbiology": "অণুজীৱবিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of biochemistry": "জীৱৰসায়নৰ অধ্যাপক", "professor of genetics": "জিনতত্ত্বৰ অধ্যাপক", "professor of zoology": "প্ৰাণীবিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of botany": "উদ্ভিদবিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of physiology": "শৰীৰতত্ত্বৰ অধ্যাপক", "professor of anatomy": "শৰীৰস্থানৰ অধ্যাপক", "professor of pathology": "ৰোগতত্ত্বৰ অধ্যাপক", "professor of pharmacology": "ফাৰ্মাক'লজীৰ অধ্যাপক", "scholar": "পণ্ডিত", "academic": "শিক্ষাবিদ", "academician": "একাডেমিসিয়ান", "researcher": "গৱেষক", "principal investigator": "প্ৰধান গৱেষক", "research fellow": "গৱেষণা ফেল'", "senior fellow": "ছিনিয়ৰ ফেল'", "junior fellow": "জুনিয়ৰ ফেল'", "visiting fellow": "ভিজিটিং ফেল'", "honorary fellow": "সন্মানীয় ফেল'", "distinguished fellow": "বিশিষ্ট ফেল'", "corresponding member": "কৰেচপণ্ডিং সদস্য", "endowed chair": "এণ্ডাউড চেয়াৰধাৰী", "scholar of islamic theology": "ইছলামিক ধৰ্মতত্ত্বৰ পণ্ডিত", "scholar of christian theology": "খ্ৰীষ্টান ধৰ্মতত্ত্বৰ পণ্ডিত", "scholar of hindu theology": "হিন্দু ধৰ্মতত্ত্বৰ পণ্ডিত", "scholar of buddhist theology": "বৌদ্ধ ধৰ্মতত্ত্বৰ পণ্ডিত", "scholar of sikh theology": "শিখ ধৰ্মতত্ত্বৰ পণ্ডিত", "scholar of baháʼí theology": "বাহাই ধৰ্মতত্ত্বৰ পণ্ডিত", "scholar of jewish theology": "ইহুদী ধৰ্মতত্ত্বৰ পণ্ডিত", "christian scholar": "খ্ৰীষ্টান পণ্ডিত", "hindu scholar": "হিন্দু পণ্ডিত", "buddhist scholar": "বৌদ্ধ পণ্ডিত", "sikh scholar": "শিখ পণ্ডিত", "jewish scholar": "ইহুদী পণ্ডিত", "jain scholar": "জৈন পণ্ডিত", "zoroastrian scholar": "জৰাথুষ্ট্ৰীয় পণ্ডিত", "baháʼí scholar": "বাহাই পণ্ডিত", "taoist scholar": "তাওবাদী পণ্ডিত", "confucian scholar": "কনফুচিয়ান পণ্ডিত", "shinto scholar": "শিন্তো পণ্ডিত", "religious scholar": "ধৰ্মীয় পণ্ডিত", "scholar of religion": "ধৰ্মবিষয়ক পণ্ডিত", "scholar of religious studies": "ধৰ্মীয় অধ্যয়নৰ পণ্ডিত", "scholar of islamic law": "ইছলামিক আইনৰ পণ্ডিত", "biblical scholar": "বাইবেলৰ পণ্ডিত", "old testament scholar": "অ'ল্ড টেষ্টামেণ্টৰ পণ্ডিত", "scholar of American literature": "আমেৰিকান সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of British literature": "ব্ৰিটিছ সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of English literature": "ইংৰাজী সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Italian literature": "ইটালীৰ সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Spanish literature": "স্পেনিছ সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of French literature": "ফৰাচী সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of German literature": "জাৰ্মান সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Russian literature": "ৰাছিয়ান সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Chinese literature": "চীনা সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Japanese literature": "জাপানী সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Korean literature": "কোৰিয়ান সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Arabic literature": "আৰবী সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Persian literature": "ফাৰ্চী সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Sanskrit literature": "সংস্কৃত সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Bengali literature": "বঙালী সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Hindi literature": "হিন্দী সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Urdu literature": "উৰ্দু সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Tamil literature": "তামিল সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Marathi literature": "মাৰাঠী সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Gujarati literature": "গুজৰাটী সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Punjabi literature": "পাঞ্জাবী সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Turkish literature": "তুৰ্কী সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Greek literature": "গ্ৰীক সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Latin literature": "লেটিন সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Portuguese literature": "পৰ্তুগীজ সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Dutch literature": "ডাচ সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Scandinavian literature": "স্কেনডিনেভিয়ান সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of comparative literature": "তুলনামূলক সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of world literature": "বিশ্ব সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of classical literature": "ধ্ৰুপদী সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of medieval literature": "মধ্যযুগীয় সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of modern literature": "আধুনিক সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of contemporary literature": "সমসাময়িক সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of children's literature": "শিশু সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "literature scholar": "সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "literary scholar": "সাহিত্য গৱেষক", "literature researcher": "সাহিত্য গৱেষক", "classicist": "ধ্ৰুপদী পণ্ডিত", "classical scholar": "ধ্ৰুপদী পণ্ডিত", "medievalist": "মধ্যযুগৰ বিশেষজ্ঞ", "medieval scholar": "মধ্যযুগৰ বিশেষজ্ঞ", "hellenist": "হেলেনিষ্ট", "latinist": "লেটিনিষ্ট", "romanist": "ৰোমানিষ্ট", "germanist": "জাৰ্মানিষ্ট", "anglist": "এংলিষ্ট", "arabist": "আৰবিষ্ট", "sinologist": "চীনতত্ত্ববিদ", "indologist": "ভাৰততত্ত্ববিদ", "egyptologist": "মিশৰতত্ত্ববিদ", "coptologist": "কপ্টোলজিষ্ট", "orientalist": "প্ৰাচ্যবিদ", "historian": "ইতিহাসবিদ", "local historian": "স্থানীয় ইতিহাসবিদ", "regional historian": "আঞ্চলিক ইতিহাসবিদ", "art historian": "শিল্পকলাৰ ইতিহাসবিদ", "architectural historian": "স্থাপত্যৰ ইতিহাসবিদ", "legal historian": "আইনৰ ইতিহাসবিদ", "medical historian": "চিকিৎসাবিজ্ঞানৰ ইতিহাসবিদ", "economic historian": "অৰ্থনৈতিক ইতিহাসবিদ", "military historian": "সামৰিক ইতিহাসবিদ", "church historian": "চাৰ্চৰ ইতিহাসবিদ", "literary historian": "সাহিত্যৰ ইতিহাসবিদ", "philosophy historian": "দৰ্শনৰ ইতিহাসবিদ", "historian of science": "বিজ্ঞানৰ ইতিহাসবিদ", "historian of mathematics": "গণিতৰ ইতিহাসবিদ", "prehistorian": "প্ৰাক-ইতিহাসবিদ", "educator": "শিক্ষাবিদ", "educationist": "শিক্ষাবিদ", "educationalist": "শিক্ষাবিদ", "pedagogue": "শিক্ষাবিদ", "educational theorist": "শিক্ষাতাত্ত্বিক", "teacher": "শিক্ষক", "schoolteacher": "বিদ্যালয়ৰ শিক্ষক", "school teacher": "বিদ্যালয়ৰ শিক্ষক", "high school teacher": "হাইস্কুলৰ শিক্ষক", "university teacher": "বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শিক্ষক", "lecturer": "প্ৰৱক্তা", "university lecturer": "বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰৱক্তা", "instructor": "প্ৰশিক্ষক", "online educator": "অনলাইন শিক্ষাবিদ", "online coach": "অনলাইন প্ৰশিক্ষক", "music educator": "সংগীত শিক্ষাবিদ", "music teacher": "সংগীত শিক্ষক", "music pedagogue": "সংগীত শিক্ষাবিদ", "sports pedagogue": "ক্ৰীড়া শিক্ষাবিদ", "headteacher": "প্ৰধান শিক্ষক", "schoolmaster": "প্ৰধান শিক্ষক", "dean": "ডীন", "rector": "ৰেক্টৰ", "chancellor": "আচাৰ্য", "university president": "বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সভাপতি", "academic administrator": "একাডেমিক প্ৰশাসক", "university administrator": "বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰশাসক", "student": "শিক্ষাৰ্থী", # --- Medicine, Science & Tech --- "scientist": "বিজ্ঞানী", "physicist": "পদাৰ্থবিজ্ঞানী", "nuclear physicist": "পাৰমাণৱিক পদাৰ্থবিজ্ঞানী", "particle physicist": "কণা পদাৰ্থবিজ্ঞানী", "astrophysicist": "জ্যোতিৰ্পদাৰ্থবিজ্ঞানী", "biophysicist": "জীৱপদাৰ্থবিজ্ঞানী", "chemist": "ৰসায়নবিদ", "organic chemist": "জৈৱ ৰসায়নবিদ", "analytical chemist": "বিশ্লেষণী ৰসায়নবিদ", "biochemist": "জীৱৰসায়নবিদ", "geochemist": "ভূ-ৰসায়নবিদ", "biologist": "জীৱবিজ্ঞানী", "marine biologist": "সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞানী", "neurobiologist": "স্নায়ুজীৱবিজ্ঞানী", "cell biologist": "কোষজীৱবিজ্ঞানী", "microbiologist": "অণুজীৱবিজ্ঞানী", "bacteriologist": "বেক্টেৰিয়াবিজ্ঞানী", "virologist": "ভাইৰাছবিজ্ঞানী", "geneticist": "জিনতত্ত্ববিদ", "zoologist": "প্ৰাণীবিজ্ঞানী", "botanist": "উদ্ভিদবিজ্ঞানী", "ecologist": "পৰিৱেশবিজ্ঞানী", "physiologist": "শৰীৰতত্ত্ববিদ", "plant physiologist": "উদ্ভিদ শৰীৰতত্ত্ববিদ", "anatomist": "শৰীৰস্থানবিদ", "pathologist": "ৰোগতত্ত্ববিদ", "pharmacologist": "ফাৰ্মাক'লজিষ্ট", "immunologist": "ইমিউনোলজিষ্ট", "epidemiologist": "এপিডেমিওলজিষ্ট", "endocrinologist": "এণ্ডোক্ৰিনোলজিষ্ট", "parasitologist": "পৰজীৱীবিজ্ঞানী", "ornithologist": "পক্ষীবিজ্ঞানী", "entomologist": "কীটতত্ত্ববিদ", "arachnologist": "এৰাকনোলজিষ্ট", "myriapodologist": "মিৰিয়াপোডোলজিষ্ট", "carcinologist": "কাৰ্চিনোলজিষ্ট", "helminthologist": "হেলমিনথোলজিষ্ট", "annelidologist": "এনিলিডোলজিষ্ট", "spongiologist": "স্পঞ্জিওলজিষ্ট", "herpetologist": "হাৰ্পেটোলজিষ্ট", "mycologist": "মাইকোলজিষ্ট", "phycologist": "ফাইকোলজিষ্ট", "bryologist": "ব্ৰায়োলজিষ্ট", "lichenologist": "লাইকেনোলজিষ্ট", "phytopathologist": "উদ্ভিদ ৰোগতত্ত্ববিদ", "paleontologist": "জীৱাশ্মবিদ", "palaeontologist": "জীৱাশ্মবিদ", "geologist": "ভূ-তত্ত্ববিদ", "geophysicist": "ভূ-পদাৰ্থবিজ্ঞানী", "seismologist": "ভূমিকম্পবিজ্ঞানী", "mineralogist": "খনিজবিজ্ঞানী", "meteorologist": "বতৰবিজ্ঞানী", "climatologist": "জলবায়ুবিজ্ঞানী", "hydrologist": "হাইড্ৰোলজিষ্ট", "oceanographer": "সমুদ্ৰবিজ্ঞানী", "astronomer": "জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী", "earth scientist": "ভূ-বিজ্ঞানী", "soil scientist": "মৃত্তিকাবিজ্ঞানী", "materials scientist": "পদাৰ্থবিজ্ঞানী", "food scientist": "খাদ্যবিজ্ঞানী", "agricultural scientist": "কৃষিবিজ্ঞানী", "animal scientist": "প্ৰাণীবিজ্ঞানী", "veterinary scientist": "পশুচিকিৎসাবিজ্ঞানী", "medical scientist": "চিকিৎসাবিজ্ঞানী", "medical researcher": "চিকিৎসা গৱেষক", "cancer researcher": "কেন্সাৰ গৱেষক", "neuroscientist": "স্নায়ুবিজ্ঞানী", "computer scientist": "কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানী", "information scientist": "তথ্যবিজ্ঞানী", "library scientist": "গ্ৰন্থাগাৰ বিজ্ঞানী", "social scientist": "সমাজবিজ্ঞানী", "political scientist": "ৰাজনীতি বিজ্ঞানী", "mathematician": "গণিতজ্ঞ", "philosopher": "দাৰ্শনিক", "statistician": "পৰিসংখ্যাবিদ", "biostatistician": "জীৱপৰিসংখ্যাবিদ", "demographer": "জনগাঁথনিবিদ", "geographer": "ভূগোলবিদ", "cartographer": "মানচিত্ৰকাৰ", "map maker": "মানচিত্ৰকাৰ", "geodesist": "ভূমিতিবিদ", "surveyor": "জৰীপকাৰী", "speleologist": "গুহাবিজ্ঞানী", "naturalist": "প্ৰকৃতিবিদ", "anthropologist": "নৃবিজ্ঞানী", "cultural anthropologist": "সাংস্কৃতিক নৃবিজ্ঞানী", "ethnologist": "নৃবিজ্ঞানী", "ethnographer": "নৃতাত্ত্বিক", "professor emeritus": "এমেৰিটাছ অধ্যাপক", "sociologist": "সমাজবিজ্ঞানী", "criminologist": "অপৰাধবিজ্ঞানী", "penologist": "দণ্ডবিজ্ঞানী", "victimologist": "ভিক্টিমোলজিষ্ট", "psychologist": "মনোবিজ্ঞানী", "social psychologist": "সামাজিক মনোবিজ্ঞানী", "psychiatrist": "মনোৰোগ বিশেষজ্ঞ", "psychoanalyst": "মনোসমীক্ষক", "psychotherapist": "চাইকোথেৰাপিষ্ট", "family therapist": "ফেমেলী থেৰাপিষ্ট", "linguist": "ভাষাবিদ", "philologist": "ভাষাতত্ত্ববিদ", "classical philologist": "ধ্ৰুপদী ভাষাতত্ত্ববিদ", "musicologist": "সংগীততত্ত্ববিদ", "ethnomusicologist": "নৃতাত্ত্বিক সংগীততত্ত্ববিদ", "theatrologist": "নাট্যতত্ত্ববিদ", "theologian": "ধৰ্মতত্ত্ববিদ", "theologist": "ধৰ্মতত্ত্ববিদ", "catholic theologian": "কেথলিক ধৰ্মতত্ত্ববিদ", "protestant theologian": "প্ৰটেষ্টেণ্ট ধৰ্মতত্ত্ববিদ", "jesuit theologian": "জেচুইট ধৰ্মতত্ত্ববিদ", "museologist": "সংগ্ৰহালয়তত্ত্ববিদ", "genealogist": "বংশলতিকাবিদ", "numismatist": "মুদ্ৰাতত্ত্ববিদ", "philatelist": "ডাকটিকট সংগ্ৰাহক", "logician": "যুক্তিবিদ", "agronomist": "কৃষিবিদ", "agriculturalist": "কৃষিবিদ", "horticulturist": "উদ্যানতত্ত্ববিদ", "zootechnician": "প্ৰাণীবিদ্যাবিশাৰদ", "bioinformatician": "জীৱতথ্যবিজ্ঞানী", "futurist": "ভৱিষ্যতবিদ", "doctor": "চিকিৎসক", "physician": "চিকিৎসক", "medical doctor": "চিকিৎসক", "surgeon": "শল্যচিকিৎসক", "cardiac surgeon": "কাৰ্ডিয়াক চাৰ্জন", "orthopedic surgeon": "অৰ্থোপেডিক চাৰ্জন", "plastic surgeon": "প্লাষ্টিক চাৰ্জন", "cardiologist": "হৃদৰোগ বিশেষজ্ঞ", "neurologist": "স্নায়ুৰোগ বিশেষজ্ঞ", "oncologist": "কৰ্কটৰোগ বিশেষজ্ঞ", "urologist": "ইউৰোলজিষ্ট", "internist": "ইণ্টাৰ্নিষ্ট", "pediatrician": "শিশিৰোগ বিশেষজ্ঞ", "gynecologist": "স্ত্ৰীৰোগ বিশেষজ্ঞ", "gynaecologist": "স্ত্ৰীৰোগ বিশেষজ্ঞ", "obstetrician": "প্ৰসূতি বিশেষজ্ঞ", "ophthalmologist": "চক্ষুৰোগ বিশেষজ্ঞ", "dermatologist": "চৰ্মৰোগ বিশেষজ্ঞ", "anesthesiologist": "এনেস্থেচিওলজিষ্ট", "radiologist": "ৰেডিঅ'লজিষ্ট", "dentist": "দাঁতৰ চিকিৎসক", "veterinary medicine doctor": "পশুচিকিৎসক", "orthodontist": "অৰ্থোডণ্টিষ্ট", "endodontist": "এণ্ডোডণ্টিষ্ট", "periodontist": "পেৰিঅ'ডণ্টিষ্ট", "cosmetic dentist": "কছমেটিক ডেণ্টিষ্ট", "physician assistant": "চিকিৎসকৰ সহকাৰী", "nurse": "নাৰ্চ", "midwife": "ধাই", "pharmacist": "ফাৰ্মাচিষ্ট", "veterinarian": "পশুচিকিৎসক", "public health doctor": "জনস্বাস্থ্য চিকিৎসক", "public health physician": "জনস্বাস্থ্য চিকিৎসক", "public health professional": "জনস্বাস্থ্য পেছাদাৰী", "medical physician": "চিকিৎসক", "medicine physician": "চিকিৎসক", "veterinary medicine physician": "পশুচিকিৎসক", "neurosurgeon": "নিউৰোচাৰ্জন", "nuclear medicine physician": "পাৰমাণৱিক চিকিৎসাবিজ্ঞানী", "civil war soldier": "গৃহ-যুদ্ধৰ সৈনিক", "civil war general": "গৃহ-যুদ্ধৰ জেনেৰেল", # Engineer & Others "engineer": "অভিযন্তা", "agricultural engineer": "কৃষি অভিযন্তা", "aeronautical engineer": "এৰোনটিকেল অভিযন্তা", "aerospace engineer": "এৰোস্পেচ অভিযন্তা", "aerospace and aeronautical engineer": "এৰোস্পেচ আৰু এৰোনটিকেল অভিযন্তা", "aeronautical and aerospace engineer": "এৰোনটিকেল আৰু এৰোস্পেচ অভিযন্তা", "audio engineer": "অডিঅ' অভিযন্তা", "automotive engineer": "অটোমোটিভ অভিযন্তা", "biomedical engineer": "বায়োমেডিকেল অভিযন্তা", "biochemical engineer": "জৈৱৰাসায়নিক অভিযন্তা", "chemical engineer": "ৰাসায়নিক অভিযন্তা", "civil engineer": "অসামৰিক অভিযন্তা", "computer engineer": "কম্পিউটাৰ অভিযন্তা", "electrical engineer": "বৈদ্যুতিক অভিযন্তা", "electronic engineer": "ইলেক্ট্ৰনিক অভিযন্তা", "environmental engineer": "পৰিৱেশ অভিযন্তা", "food engineer": "খাদ্য অভিযন্তা", "genetic engineer": "জিন অভিযন্তা", "geotechnical engineer": "ভূ-প্ৰযুক্তিগত অভিযন্তা", "hardware engineer": "হাৰ্ডৱেৰ অভিযন্তা", "hydraulic engineer": "হাইড্ৰলিক অভিযন্তা", "industrial engineer": "ঔদ্যোগিক অভিযন্তা", "information engineer": "তথ্য অভিযন্তা", "locomotive engineer": "লক'মটিভ অভিযন্তা", "manufacturing engineer": "উৎপাদন অভিযন্তা", "marine engineer": "মেৰিন অভিযন্তা", "materials engineer": "মেটেৰিয়েলছ অভিযন্তা", "mechatronics engineer": "মেকাট্ৰনিক্স অভিযন্তা", "mechanical engineer": "যান্ত্ৰিক অভিযন্তা", "metallurgical engineer": "ধাতৱ অভিযন্তা", "military engineer": "সামৰিক অভিযন্তা", "mining engineer": "খনি অভিযন্তা", "network engineer": "নেটৱৰ্ক অভিযন্তা", "nuclear engineer": "পাৰমাণৱিক অভিযন্তা", "ocean engineer": "সমুদ্ৰ অভিযন্তা", "optical engineer": "অপটিকেল অভিযন্তা", "petroleum engineer": "পেট্ৰ'লিয়াম অভিযন্তা", "process engineer": "প্ৰচেছ অভিযন্তা", "project engineer": "প্ৰকল্প অভিযন্তা", "quality engineer": "কোৱালিটি অভিযন্তা", "railway engineer": "ৰে'লৱে অভিযন্তা", "robotics engineer": "ৰবটিক্স অভিযন্তা", "software engineer": "ছফ্টৱেৰ অভিযন্তা", "sound engineer": "চাউণ্ড অভিযন্তা", "acoustical engineer": "একাউষ্টিকেল অভিযন্তা", "structural engineer": "ষ্ট্ৰাকচাৰেল অভিযন্তা", "systems engineer": "চিষ্টেম অভিযন্তা", "telecommunications engineer": "টেলিকমিউনিকেচন অভিযন্তা", "textile engineer": "টেক্সটাইল অভিযন্তা", "transportation engineer": "পৰিবহণ অভিযন্তা", "water resources engineer": "জলসম্পদ অভিযন্তা", "energy engineer": "শক্তি অভিযন্তা", "consulting engineer": "পৰামৰ্শদাতা অভিযন্তা", "design engineer": "ডিজাইন অভিযন্তা", "electrical and electronic engineer": "বৈদ্যুতিক আৰু ইলেক্ট্ৰনিক অভিযন্তা", "electrical and electronics engineer": "বৈদ্যুতিক আৰু ইলেক্ট্ৰনিক্স অভিযন্তা", "electronic and electrical engineer": "ইলেক্ট্ৰনিক আৰু বৈদ্যুতিক অভিযন্তা", "electrical and computer engineer": "বৈদ্যুতিক আৰু কম্পিউটাৰ অভিযন্তা", "civil and environmental engineer": "অসামৰিক আৰু পৰিৱেশ অভিযন্তা", "mechanical and aerospace engineer": "যান্ত্ৰিক আৰু এৰোস্পেচ অভিযন্তা", "ceramic engineer": "চেৰামিক অভিযন্তা", "instrumentation engineer": "ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন অভিযন্তা", "power engineer": "পাৱাৰ অভিযন্তা", "control engineer": "কণ্ট্ৰোল অভিযন্তা", "systems and control engineer": "চিষ্টেম আৰু কণ্ট্ৰোল অভিযন্তা", "welding engineer": "ৱেল্ডিং অভিযন্তা", "safety engineer": "ছেফটি অভিযন্তা", "reliability engineer": "ৰিলায়েবিলিটি অভিযন্তা", "production engineer": "প্ৰডাকচন অভিযন্তা", "site engineer": "চাইট অভিযন্তা", "field engineer": "ফিল্ড অভিযন্তা", "pipeline engineer": "পাইপলাইন অভিযন্তা", "data scientist": "ডেটা বিজ্ঞানী", "machine learning researcher": "মেচিন লাৰ্নিং গৱেষক", "ai researcher": "কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা গৱেষক", "ai scientist": "এআই বিজ্ঞানী", "programmer": "প্ৰগ্ৰামাৰ", "computer programmer": "কম্পিউটাৰ প্ৰগ্ৰামাৰ", "software developer": "ছফ্টৱেৰ ডেভেলপাৰ", "developer": "ডেভেলপাৰ", "video game developer": "ভিডিঅ' গেম ডেভেলপাৰ", "security analyst": "নিৰাপত্তা বিশ্লেষক", "technologist": "প্ৰযুক্তিবিদ", "inventor": "আৱিষ্কাৰক", "architect": "স্থপতি", "landscape architect": "লেণ্ডস্কেপ আৰ্কিটেক্ট", "urban planner": "নগৰ পৰিকল্পনাবিদ", "builder": "নিৰ্মাতা", "shipbuilder": "জাহাজ নিৰ্মাতা", "organ builder": "অৰ্গান নিৰ্মাতা", "swordsmith": "তৰোৱাল নিৰ্মাতা", "clockmaker": "ঘড়ী নিৰ্মাতা", "watchmaker": "ঘড়ী নিৰ্মাতা", "scientific instrument maker": "বৈজ্ঞানিক যন্ত্ৰ নিৰ্মাতা", "silversmith": "ৰূপৰ কাৰিকৰ", "goldsmith": "সোণাৰী", "astronaut": "মহাকাশচাৰী", # --- Politics, Law, Business & Administration --- "politician": "ৰাজনীতিবিদ", "local politician": "স্থানীয় ৰাজনীতিবিদ", "former politician": "প্ৰাক্তন ৰাজনীতিবিদ", "communist politician": "কমিউনিষ্ট ৰাজনীতিবিদ", "political figure": "ৰাজনৈতিক ব্যক্তিত্ব", "statesman": "ৰাষ্ট্ৰনেতা", "statesperson": "ৰাষ্ট্ৰীয় ব্যক্তিত্ব", "leader": "নেতা", "political leader": "ৰাজনৈতিক নেতা", "president": "ৰাষ্ট্ৰপতি", "vice president": "উপ-ৰাষ্ট্ৰপতি", "prime minister": "প্ৰধানমন্ত্ৰী", "minister": "মন্ত্ৰী", "cabinet position": "কেবিনেট সদস্য", "chancellor": "চেন্সেলৰ", "governor": "ৰাজ্যপাল", "colonial governor": "ঔপনিৱেশিক গৱৰ্নৰ", "mayor": "মেয়ৰ", "senator": "চিনেটৰ", "state senator": "ষ্টেট চিনেটৰ", "representative": "প্ৰতিনিধি", "state representative": "ষ্টেট ৰিপ্ৰেজেণ্টেটিভ", "member of parliament": "সংসদ সদস্য", "parliamentarian": "সাংসদ", "deputy": "ডেপুটি", "state legislator": "ৰাজ্যিক বিধায়ক", "ambassador": "ৰাষ্ট্ৰদূত", "diplomat": "কূটনীতিবিদ", "political candidate": "ৰাজনৈতিক প্ৰাৰ্থী", "candidate": "প্ৰাৰ্থী", "political consultant": "ৰাজনৈতিক পৰামৰ্শদাতা", "political commentator": "ৰাজনৈতিক ভাষ্যকাৰ", "lobbyist": "লবীষ্ট", "commentator": "ভাষ্যকাৰ", "lawyer": "আইনজীৱী", "advocate": "অধিবক্তা", "attorney": "এটৰ্নী", "barrister": "বেৰিষ্টাৰ", "solicitor": "ছলিচিটৰ", "prosecutor": "প্ৰচিকিউটৰ", "jurist": "আইনজ্ঞ", "legal scholar": "আইন গৱেষক", "legal academic": "আইন শিক্ষাবিদ", "judge": "বিচাৰক", "magistrate": "দণ্ডাধীশ", "supreme court justice": "উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশ", "high court justice": "উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশ", "notary": "নোটাৰী", "civil law notary": "চিভিল ল' নোটাৰী", "human rights lawyer": "মানৱ অধিকাৰ আইনজীৱী", "constitutional lawyer": "সাংবিধানিক আইনজীৱী", "criminal lawyer": "ফৌজদাৰী আইনজীৱী", "civil lawyer": "দেৱানী আইনজীৱী", "family lawyer": "পাৰিবাৰিক আইনজীৱী", "tax lawyer": "কৰ আইনজীৱী", "corporate lawyer": "কৰ্পোৰেট আইনজীৱী", "business lawyer": "ব্যাৱসায়িক আইনজীৱী", "commercial lawyer": "বাণিজ্যিক আইনজীৱী", "labor lawyer": "শ্ৰম আইনজীৱী", "employment lawyer": "নিয়োগ আইনজীৱী", "immigration lawyer": "অভিবাসন আইনজীৱী", "environmental lawyer": "পৰিৱেশ আইনজীৱী", "international lawyer": "আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আইনজীৱী", "military lawyer": "সামৰিক আইনজীৱী", "intellectual property lawyer": "বৌদ্ধিক সম্পত্তি আইনজীৱী", "patent lawyer": "পেটেণ্ট আইনজীৱী", "copyright lawyer": "কপিৰাইট আইনজীৱী", "entertainment lawyer": "বিনোদন আইনজীৱী", "sports lawyer": "ক্ৰীড়া আইনজীৱী", "consumer rights lawyer": "গ্ৰাহক অধিকাৰ আইনজীৱী", "civil rights lawyer": "নাগৰিক অধিকাৰ আইনজীৱী", "education lawyer": "শিক্ষা আইনজীৱী", "health lawyer": "স্বাস্থ্য আইনজীৱী", "reality television personality": "ৰিয়েলিটি টেলিভিছন ব্যক্তিত্ব", "reality show personality": "ৰিয়েলিটি শ্ব' ব্যক্তিত্ব", "activist": "কৰ্মী", "rights activist": "অধিকাৰ কৰ্মী", "human rights activist": "মানৱ অধিকাৰ কৰ্মী", "civil rights activist": "নাগৰিক অধিকাৰ কৰ্মী", "civil rights advocate": "নাগৰিক অধিকাৰ কৰ্মী", "women's rights activist": "নাৰী অধিকাৰ কৰ্মী", "women's rights advocate": "নাৰী অধিকাৰ কৰ্মী", "lgbt activist": "এলজিবিটি কৰ্মী", "lgbtq activist": "এলজিবিটিকিউ কৰ্মী", "lgbtq+ activist": "এলজিবিটিকিউ+ কৰ্মী", "gay rights activist": "সমকামী অধিকাৰ কৰ্মী", "lgbtq+ rights activist": "এলজিবিটিকিউ+ অধিকাৰ কৰ্মী", "lgbt rights activist": "এলজিবিটি অধিকাৰ কৰ্মী", "lgbtq rights activist": "এলজিবিটিকিউ অধিকাৰ কৰ্মী", "political activist": "ৰাজনৈতিক কৰ্মী", "social activist": "সমাজকৰ্মী", "cultural activist": "সাংস্কৃতিক কৰ্মী", "peace activist": "শান্তিকৰ্মী", "anti-war activist": "যুদ্ধবিৰোধী কৰ্মী", "independence activist": "স্বাধীনতা কৰ্মী", "trade union activist": "ট্ৰেড ইউনিয়ন কৰ্মী", "trade unionist": "শ্ৰমিক নেতা", "trade union leader": "শ্ৰমিক নেতা", "labor leader": "শ্ৰমিক নেতা", "environmentalist": "পৰিৱেশবাদী", "conservationist": "পৰিৱেশ সংৰক্ষণবাদী", "feminist": "নাৰীবাদী", "self-described feminist": "স্বঘোষিত নাৰীবাদী", "suffragist": "ভোটাধিকাৰ কৰ্মী", "suffragette": "ভোটাধিকাৰ কৰ্মী", "abolitionist": "দাসপ্ৰথাবিৰোধী", "humanitarian": "মানৱতাবাদী", "humanist": "মানৱতাবাদী", "philanthropist": "দানবীৰ", "social reformer": "সমাজ সংস্কাৰক", "patriot": "দেশপ্ৰেমিক", "freedom fighter": "মুক্তিযুঁজাৰু", "resistance fighter": "প্ৰতিৰোধ যুঁজাৰু", "resistance member": "প্ৰতিৰোধ কৰ্মী", "partisan": "পাৰ্টিজান", "dissident": "ভিন্নমতাৱলম্বী", "rebel": "বিদ্ৰোহী", "propagandist": "প্ৰপাগাণ্ডাকাৰী", "conspiracy theorist": "ষড়যন্ত্ৰতত্ত্ববিদ", "volunteer": "স্বেচ্ছাসেৱক", "business person": "ব্যৱসায়ী", "businessman": "ব্যৱসায়ী", "businesswoman": "ব্যৱসায়ী (মহিলা)", "businessperson": "ব্যৱসায়ী", "merchant": "বণিক", "entrepreneur": "উদ্যোক্তা", "serial entrepreneur": "ধাৰাবাহিক উদ্যোক্তা", "social entrepreneur": "সামাজিক উদ্যোক্তা", "industrialist": "শিল্পপতি", "financier": "পুঁজিপতি", "investor": "বিনিয়োগকাৰী", "banker": "বেংকাৰ", "private banker": "প্ৰাইভেট বেংকাৰ", "stock market specialist": "পুঁজিবজাৰ বিশেষজ্ঞ", "ceo": "প্ৰধান কাৰ্যবাহী বিষয়া", "executive": "কাৰ্যবাহী", "business executive": "ব্যাৱসায়িক কাৰ্যবাহী", "insurance executive": "বীমা কাৰ্যবাহী", "manager": "মেনেজাৰ", "business manager": "বিজনেছ মেনেজাৰ", "bank manager": "বেংক মেনেজাৰ", "cultural manager": "কালচাৰেল মেনেজাৰ", "accountant": "একাউণ্টেণ্ট", "consultant": "পৰামৰ্শদাতা", "business theorist": "ব্যাৱসায়িক তাত্ত্বিক", "business academic": "ব্যাৱসায়িক শিক্ষাবিদ", "restaurateur": "ৰেষ্টুৰেণ্ট ব্যৱসায়ী", "business owner": "ব্যৱসায়ৰ মালিক", "company owner": "কোম্পানীৰ মালিক", "shop owner": "দোকানৰ মালিক", "restaurant owner": "ৰেষ্টুৰেণ্টৰ মালিক", "owner": "মালিক", "hotel owner": "হোটেলৰ মালিক", "bar owner": "বাৰৰ মালিক", "café owner": "কেফেৰ মালিক", "bakery owner": "বেকাৰীৰ মালিক", "nightclub owner": "নাইটক্লাবৰ মালিক", "newspaper owner": "বাতৰিকাকতৰ মালিক", "media owner": "মিডিয়াৰ মালিক", "radio station owner": "ৰেডিঅ' ষ্টেচনৰ মালিক", "television station owner": "টেলিভিছন ষ্টেচনৰ মালিক", "cinema owner": "চিনেমা হলৰ মালিক", "theater owner": "থিয়েটাৰৰ মালিক", "team owner": "ক্ৰীড়া দলৰ মালিক", "racehorse owner": "ৰেচহৰ্ছৰ মালিক", "stable owner": "অশ্বশালাৰ মালিক", "landowner": "ভূমিৰ মালিক", "estate owner": "এষ্টেটৰ মালিক", "plantation owner": "বাগানৰ মালিক", "planter": "প্লাণ্টাৰ", "factory owner": "কাৰখানাৰ মালিক", "mine owner": "খনিৰ মালিক", "shipowner": "জাহাজ মালিক", "real estate developer": "ৰিয়েল এষ্টেট ডেভেলপাৰ", "art dealer": "আৰ্ট ডিলাৰ", "bookseller": "গ্ৰন্থ বিক্ৰেতা", "jeweler": "জুৱেলাৰ", "baker": "বেকাৰ", "brewer": "ব্ৰুৱাৰ", "chef": "শ্বেফ", "cook": "ৰান্ধনি", "gastronome": "গেষ্ট্ৰোনম", "organic farmer": "জৈৱ কৃষক", "farmer": "কৃষক", "seed collector": "বীজ সংগ্ৰাহক", "botanical collector": "উদ্ভিদ সংগ্ৰাহক", "administrator": "প্ৰশাসক", "public administrator": "জনপ্ৰশাসক", "government administrator": "চৰকাৰী প্ৰশাসক", "colonial administrator": "ঔপনিৱেশিক প্ৰশাসক", "bureaucrat": "আমোলা", "civil servant": "চৰকাৰী বিষয়া", "public servant": "চৰকাৰী বিষয়া", "official": "বিষয়া", "officer": "বিষয়া", "functionary": "কৰ্মকৰ্তা", "ceremonial officer": "আনুষ্ঠানিক বিষয়া", "advisor": "উপদেষ্টা", "club president": "ক্লাবৰ সভাপতি", "association president": "সন্থাৰ সভাপতি", "society president": "সমিতিৰ সভাপতি", "organization president": "সংগঠনৰ সভাপতি", "student club president": "ছাত্ৰ ক্লাবৰ সভাপতি", "honorary president": "সন্মানীয় সভাপতি", "acting president": "ভাৰপ্ৰাপ্ত সভাপতি", "interim president": "অন্তৱৰ্তীকালীন সভাপতি", "former president": "প্ৰাক্তন সভাপতি", "past president": "প্ৰাক্তন সভাপতি", "immediate past president": "সদ্য প্ৰাক্তন সভাপতি", "founding president": "প্ৰতিষ্ঠাপক সভাপতি", "co-president": "যুটীয়া সভাপতি", "joint president": "যুটীয়া সভাপতি", "national president": "জাতীয় সভাপতি", "state president": "ৰাজ্যিক সভাপতি", "district president": "জিলা সভাপতি", "regional president": "আঞ্চলিক সভাপতি", "local president": "স্থানীয় সভাপতি", "chapter president": "শাখা সভাপতি", "branch president": "শাখা সভাপতি", "executive president": "কাৰ্যবাহী সভাপতি", "senior president": "জ্যেষ্ঠ সভাপতি", "president emeritus": "এমেৰিটাছ সভাপতি", "chairman": "অধ্যক্ষ", "chairwoman": "অধ্যক্ষা", "Board president": "বৰ্ডৰ সভাপতি", "chairperson": "সভাপতি/অধ্যক্ষ", "president of town": "নগৰৰ মেয়ৰ", "clubman": "ক্লাবমেন", "clubwoman": "ক্লাবৱুমেন", "socialite": "চছিয়েলাইট", "public figure": "জনপৰিচিত ব্যক্তিত্ব", "speaker": "বক্তা", "public speaker": "বক্তা", "generalissimo": "জেনেৰেলিচিমো", "supreme commander": "সৰ্বোচ্চ অধিনায়ক", "commander-in-chief": "সৰ্বাধিনায়ক", "chief of defence staff": "চীফ অৱ ডিফেন্স ষ্টাফ", "chief of staff": "চীফ অৱ ষ্টাফ", "chief of the general staff": "চীফ অৱ দ্য জেনেৰেল ষ্টাফ", "defense minister": "প্ৰতিৰক্ষামন্ত্ৰী", "captain general": "কেপ্টেইন জেনেৰেল", "general of the army": "জেনেৰেল অৱ দ্য আৰ্মী", "field marshal": "ফিল্ড মাৰ্শ্বাল", "marshal": "মাৰ্শ্বাল", "general": "জেনেৰেল", "army general": "সেনাবাহিনীৰ জেনেৰেল", "colonel general": "কৰ্ণেল জেনেৰেল", "lieutenant general": "লেফটেনেণ্ট জেনেৰেল", "major general": "মেজাৰ জেনেৰেল", "brigadier general": "ব্ৰিগেডিয়াৰ জেনেৰেল", "brigadier": "ব্ৰিগেডিয়াৰ", "colonel": "কৰ্ণেল", "lieutenant colonel": "লেফটেনেণ্ট কৰ্ণেল", "major": "মেজাৰ", "captain": "কেপ্টেইন", "first lieutenant": "ফাৰ্ষ্ট লেফটেনেণ্ট", "second lieutenant": "ছেকেণ্ড লেফটেনেণ্ট", "lieutenant": "লেফটেনেণ্ট", "sub-lieutenant": "চাব-লেফটেনেণ্ট", "ensign": "এনচাইন", "senior warrant officer": "ছিনিয়ৰ ৱাৰেণ্ট অফিচাৰ", "master warrant officer": "মাষ্টাৰ ৱাৰেণ্ট অফিচাৰ", "army officer": "সেনাবাহিনীৰ বিষয়া", "army captain": "সেনাবাহিনীৰ কেপ্টেইন", "army major": "সেনাবাহিনীৰ মেজাৰ", "army colonel": "সেনাবাহিনীৰ কৰ্ণেল", "army lieutenant": "সেনাবাহিনীৰ লেফটেনেণ্ট", "chief warrant officer": "চীফ ৱাৰেণ্ট অফিচাৰ", "warrant officer": "ৱাৰেণ্ট অফিচাৰ", "commissioned officer": "কমিছনড অফিচাৰ", "non-commissioned officer": "নন-কমিছনড অফিচাৰ", "sergeant major": "চাৰ্জেণ্ট মেজাৰ", "chief master sergeant": "চীফ মাষ্টাৰ চাৰ্জেণ্ট", "senior master sergeant": "ছিনিয়ৰ মাষ্টাৰ চাৰ্জেণ্ট", "master sergeant": "মাষ্টাৰ চাৰ্জেণ্ট", "sergeant first class": "চাৰ্জেণ্ট ফাৰ্ষ্ট ক্লাছ", "staff sergeant": "ষ্টাফ চাৰ্জেণ্ট", "technical sergeant": "টেকনিকেল চাৰ্জেণ্ট", "gunnery sergeant": "গানাৰী চাৰ্জেণ্ট", "flight sergeant": "ফ্লাইট চাৰ্জেণ্ট", "sergeant": "চাৰ্জেণ্ট", "corporal": "কৰ্পোৰেল", "lance corporal": "লেন্স কৰ্পোৰেল", "private first class": "প্ৰাইভেট ফাৰ্ষ্ট ক্লাছ", "private": "প্ৰাইভেট", "admiral of the fleet": "এডমিৰেল অৱ দ্য ফ্লিট", "fleet admiral": "ফ্লিট এডমিৰেল", "admiral": "এডমিৰেল", "navy admiral": "নৌবাহিনীৰ এডমিৰেল", "vice admiral": "ভাইচ এডমিৰেল", "rear admiral": "ৰিয়াৰ এডমিৰেল", "commodore": "কমোডৰ", "commander": "কমাণ্ডাৰ", "lieutenant commander": "লেফটেনেণ্ট কমাণ্ডাৰ", "naval lieutenant": "নৌ লেফটেনেণ্ট", "naval officer": "নৌ বিষয়া", "navy captain": "নৌবাহিনীৰ কেপ্টেইন", "navy commander": "নৌবাহিনীৰ কমাণ্ডাৰ", "navy lieutenant": "নৌবাহিনীৰ লেফটেনেণ্ট", "midshipman": "মিডশ্বিপমেন", "master chief petty officer": "মাষ্টাৰ চীফ পেটি অফিচাৰ", "chief petty officer": "চীফ পেটি অফিচাৰ", "petty officer": "পেটি অফিচাৰ", "able seaman": "এবল চিমেন", "leading seaman": "লিডিং চিমেন", "ordinary seaman": "অৰ্ডিনেৰী চিমেন", "seaman": "নাবিক", "rating": "ৰেটিং", "naval cadet": "নেভেল কেডেট", "marshal of the air force": "মাৰ্শ্বাল অৱ দ্য এয়াৰ ফ'ৰ্চ", "air chief marshal": "এয়াৰ চীফ মাৰ্শ্বাল", "air marshal": "এয়াৰ মাৰ্শ্বাল", "air force general": "বিমান বাহিনীৰ জেনেৰেল", "air vice-marshal": "এয়াৰ ভাইচ মাৰ্শ্বাল", "air commodore": "এয়াৰ কমোডৰ", "air officer": "এয়াৰ অফিচাৰ", "air force officer": "বিমান বাহিনীৰ বিষয়া", "air force captain": "বিমান বাহিনীৰ কেপ্টেইন", "air force commander": "বিমান বাহিনীৰ কমাণ্ডাৰ", "group captain": "গ্ৰুপ কেপ্টেইন", "wing commander": "উইং কমাণ্ডাৰ", "squadron leader": "স্কোৱাড্ৰন লিডাৰ", "flight lieutenant": "ফ্লাইট লেফটেনেণ্ট", "flying officer": "ফ্লাইং অফিচাৰ", "pilot officer": "পাইলট অফিচাৰ", "aircraftman": "এয়াৰক্ৰাফ্টমেন", "leading aircraftman": "লিডিং এয়াৰক্ৰাফ্টমেন", "aircraftwoman": "এয়াৰক্ৰাফ্টৱুমেন", "leading aircraftwoman": "লিডিং এয়াৰক্ৰাফ্টৱুমেন", "airman": "এয়াৰমেন", "airwoman": "এয়াৰৱুমেন", "officer cadet": "অফিচাৰ কেডেট", "cadet": "কেডেট", "gentleman cadet": "জেণ্টলমেন কেডেট", "general officer": "জেনেৰেল অফিচাৰ", "flag officer": "ফ্লেগ অফিচাৰ", "senior officer": "জ্যেষ্ঠ বিষয়া", "junior officer": "কনিষ্ঠ বিষয়া", "staff officer": "ষ্টাফ অফিচাৰ", "line officer": "লাইন অফিচাৰ", "commandant": "কমাণ্ডেণ্ট", "base commander": "বেছ কমাণ্ডাৰ", "company commander": "কোম্পানী কমাণ্ডাৰ", "platoon commander": "প্লাটুন কমাণ্ডাৰ", "staff captain": "ষ্টাফ কেপ্টেইন", "adjutant": "এডজুটেণ্ট", "quartermaster": "কোৱাৰ্টাৰমাষ্টাৰ", "provost marshal": "প্ৰভষ্ট মাৰ্শ্বাল", "military police": "মিলিটেৰী পুলিচ", "military attache": "মিলিটেৰী এটাচে", "marine": "মেৰিন", "marine officer": "মেৰিন বিষয়া", "marine captain": "মেৰিন কেপ্টেইন", "infantryman": "পদাতিক সেনা", "cavalryman": "অশ্বাৰোহী সেনা", "artilleryman": "আৰ্টিলাৰিমেন", "sapper": "ছেপাৰ", "sniper": "স্নাইপাৰ", "pilot": "পাইলট", "marksman": "মাৰ্কচমেন", "boatswain": "বোটচোৱেইন", "coxswain": "কক্সচোৱেইন", "coast guard": "কোষ্ট গাৰ্ড", "coast guard commander": "কোষ্ট গাৰ্ড কমাণ্ডাৰ", "border guard": "সীমান্তৰক্ষী", "mercenary": "ভাড়াতীয়া সৈনিক", "mercenary commander": "ভাড়াতীয়া সেনাপতি", "militiaman": "মিলিচিয়া সদস্য", "guerrilla": "গেৰিলা", "resistance fighter": "প্ৰতিৰোধ যুঁজাৰু", "freedom fighter": "মুক্তিযুঁজাৰু", "partisan": "পাৰ্টিজান", "revolutionary": "বিপ্লৱী", "military historian": "সামৰিক ইতিহাসবিদ", "war correspondent": "যুদ্ধ সংবাদদাতা", "war hero": "যুদ্ধবীৰ", "veteran": "যুদ্ধপ্ৰবীণ", "secret agent": "গোপন এজেণ্ট", "intelligence analyst": "গোয়েন্দা বিশ্লেষক", "detective": "ডিটেক্টিভ", "investigator": "তদন্তকাৰী", "inspector general": "ইন্সপেক্টৰ জেনেৰেল", "deputy inspector general": "ডেপুটি ইন্সপেক্টৰ জেনেৰেল", "superintendent of police": "ছুপাৰিণ্টেণ্ডেণ্ট অৱ পুলিচ", "police chief": "আৰক্ষী প্ৰধান", "police commissioner": "আৰক্ষী আয়ুক্ত", "inspector": "পৰিদৰ্শক", "sub-inspector": "উপ-পৰিদৰ্শক", "assistant sub-inspector": "সহকাৰী উপ-পৰিদৰ্শক", "constable": "কনিষ্টবল", "law enforcement officer": "আইন প্ৰৱৰ্তনকাৰী বিষয়া", "prison officer": "কাৰাগাৰ বিষয়া", "prison governor": "কাৰাগাৰ প্ৰশাসক", "security guard": "নিৰাপত্তাৰক্ষী", "bodyguard": "দেহৰক্ষী", "killed in action": "যুদ্ধত নিহত", "missing in action": "যুদ্ধত নিৰুদ্দেশ", "prisoner of war": "যুদ্ধবন্দী", "war victim": "যুদ্ধৰ বলি", "killed in ww1": "প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধত নিহত", "killed in world war i": "প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধত নিহত", "soldier, killed in ww1": "সৈনিক, প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধত নিহত", "killed in ww2": "দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধত নিহত", "killed in world war ii": "দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধত নিহত", "soldier, killed in ww2": "সৈনিক, দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধত নিহত", "veteran of world war ii": "দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "veteran of world war i": "প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "killed in the korean war": "কোৰিয়ান যুদ্ধত নিহত", "veteran of the korean war": "কোৰিয়ান যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "korean war veteran": "কোৰিয়ান যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "korean war participant": "কোৰিয়ান যুদ্ধৰ অংশগ্ৰহণকাৰী", "killed in the vietnam war": "ভিয়েটনাম যুদ্ধত নিহত", "veteran of the vietnam war": "ভিয়েটনাম যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "vietnam war veteran": "ভিয়েটনাম যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "vietnam war participant": "ভিয়েটনাম যুদ্ধৰ অংশগ্ৰহণকাৰী", "killed in the american civil war": "আমেৰিকান গৃহ-যুদ্ধত নিহত", "american civil war veteran": "আমেৰিকান গৃহ-যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "veteran of the american civil war": "আমেৰিকান গৃহ-যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "american civil war participant": "আমেৰিকান গৃহ-যুদ্ধৰ অংশগ্ৰহণকাৰী", "killed in the spanish civil war": "স্পেনিছ গৃহ-যুদ্ধত নিহত", "spanish civil war veteran": "স্পেনিছ গৃহ-যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "veteran of the spanish civil war": "স্পেনিছ গৃহ-যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "spanish civil war participant": "স্পেনিছ গৃহ-যুদ্ধৰ অংশগ্ৰহণকাৰী", "killed in the napoleonic wars": "নেপোলিয়নিক যুদ্ধত নিহত", "veteran of the napoleonic wars": "নেপোলিয়নিক যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "napoleonic wars veteran": "নেপোলিয়নিক যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "napoleonic wars participant": "নেপোলিয়নিক যুদ্ধৰ অংশগ্ৰহণকাৰী", "killed in the crimean war": "ক্ৰিমিয়ান যুদ্ধত নিহত", "crimean war veteran": "ক্ৰিমিয়ান যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "veteran of the crimean war": "ক্ৰিমিয়ান যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "crimean war participant": "ক্ৰিমিয়ান যুদ্ধৰ অংশগ্ৰহণকাৰী", "killed in the boer war": "বোৱাৰ যুদ্ধত নিহত", "boer war veteran": "বোৱাৰ যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "veteran of the boer war": "বোৱাৰ যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "boer war participant": "বোৱাৰ যুদ্ধৰ অংশগ্ৰহণকাৰী", "killed in the gulf war": "উপসাগৰীয় যুদ্ধত নিহত", "gulf war veteran": "উপসাগৰীয় যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "veteran of the gulf war": "উপসাগৰীয় যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "gulf war participant": "উপসাগৰীয় যুদ্ধৰ অংশগ্ৰহণকাৰী", "killed in the iraq war": "ইৰাক যুদ্ধত নিহত", "iraq war veteran": "ইৰাক যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "veteran of the iraq war": "ইৰাক যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "iraq war participant": "ইৰাক যুদ্ধৰ অংশগ্ৰহণকাৰী", "killed in the war in afghanistan": "আফগানিস্তান যুদ্ধত নিহত", "afghanistan war veteran": "আফগানিস্তান যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "veteran of the war in afghanistan": "আফগানিস্তান যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "afghanistan war participant": "আফগানিস্তান যুদ্ধৰ অংশগ্ৰহণকাৰী", "religious leader": "ধৰ্মীয় নেতা", "religious worker": "ধৰ্মীয় কৰ্মী", "priest": "পুৰোহিত/যাজক", "catholic priest": "কেথলিক যাজক", "religious priest": "যাজক", "orthodox priest": "অৰ্থডক্স যাজক", "anglican priest": "এংলিকান যাজক", "clergyman": "যাজক", "catholic clergyman": "কেথলিক যাজক", "cleric": "যাজক", "pastor": "পেষ্টৰ", "protestant pastor": "প্ৰটেষ্টেণ্ট পেষ্টৰ", "lutheran pastor": "লুথেৰান পেষ্টৰ", "presbyter": "প্ৰেছবিটাৰ", "presbyterian minister": "প্ৰেছবিটেৰিয়ান মন্ত্ৰী", "baptist minister": "বেপ্টিষ্ট মন্ত্ৰী", "bishop": "বিছপ", "anglican bishop": "এংলিকান বিছপ", "orthodox bishop": "অৰ্থডক্স বিছপ", "archbishop": "আৰ্চবিছপ", "catholic archbishop": "কেথলিক আৰ্চবিছপ", "cardinal": "কাৰ্ডিনেল", "catholic cardinal": "কেথলিক কাৰ্ডিনেল", "canon": "কেনন", "archdeacon": "আৰ্চডিকন", "abbot": "মঠাধ্যক্ষ", "monk": "সন্ন্যাসী", "buddhist monk": "বৌদ্ধ সন্ন্যাসী", "nun": "সন্ন্যাসিনী", "friar": "ফ্ৰায়াৰ", "jesuit": "জেচুইট", "missionary": "মিছনাৰী", "lds missionary": "এলডিএছ মিছনাৰী", "preacher": "ধৰ্মপ্ৰচাৰক", "evangelist": "ইভানজেলিষ্ট", "saint": "সন্ত", "mystic": "ৰহস্যবাদী", "imam": "ইমাম", "islamic scholar": "ইছলামিক পণ্ডিত", "rabbi": "ৰাব্বি", "mormon leader": "মৰ্মন নেতা", "royal": "ৰাজপৰিয়ালৰ সদস্য", "emperor": "সম্ৰাট", "king": "ৰজা", "prince": "ৰাজকুমাৰ", "princess": "ৰাজকুমাৰী", "duke": "ডিউক", "ruler": "শাসক", "noble": "অভিজাত", "nobleman": "অভিজাত ব্যক্তি", "noblewoman": "সম্ভ্ৰান্ত মহিলা", "aristocrat": "এৰিষ্টক্ৰেট", "peer": "পিয়েৰ", "count": "কাউণ্ট", "countess": "কাউণ্টেছ", "marquis": "মাৰ্কুইছ", "baron": "বেৰন", "baronet": "বেৰোনেট", "knight": "নাইট", "lord": "লৰ্ড", "courtier": "ৰাজসভাসদ", "chamberlain": "চেম্বাৰলেইন", "samurai": "চামুৰাই", "heiress": "উত্তৰাধিকাৰিণী", "criminal": "অপৰাধী", "thief": "চোৰ", "robber": "ডকাইত", "bank robber": "বেংক ডকাইত", "smuggler": "চোৰাংচোৱা", "drug trafficker": "ড্ৰাগছ সৰবৰাহকাৰী", "drug lord": "ড্ৰাগছ সম্ৰাট", "fraudster": "প্ৰৱঞ্চক", "gangster": "গেংষ্টাৰ", "mobster": "মবষ্টাৰ", "kidnapper": "অপহৰণকাৰী", "rapist": "ধৰ্ষণকাৰী", "murderer": "খুনী", "assassin": "গুপ্তঘাতক", "serial killer": "চিৰিয়েল কিলাৰ", "spree killer": "স্প্ৰী কিলাৰ", "terrorist": "সন্ত্ৰাসবাদী", "war criminal": "যুদ্ধাপৰাধী", "pirate": "জলদস্যু", "outlaw": "আইনভংগকাৰী", "slave trader": "দাস ব্যৱসায়ী", "executioner": "জল্লাদ", "convict": "কয়েদী", "prostitute": "পতিতা", "slave": "দাস", "slave owner": "দাসমালিক", "victim": "বলি", "murder victim": "হত্যাৰ বলি", "holocaust victim": "হ'ল'কাষ্টৰ বলি", "torture victim": "নিৰ্যাতনৰ বলি", "detainee": "বন্দী", "guantanamo detainee": "গুৱাণ্টানামো বন্দী", "traveler": "ভ্ৰমণকাৰী", "traveller": "যাত্ৰী", "tourist": "পৰ্যটক", "explorer": "অন্বেষক", "adventurer": "এডভেঞ্চাৰাৰ", "immigrant": "প্ৰব্ৰজনকাৰী", "settler": "বসতি স্থাপনকাৰী", "collector": "সংগ্ৰাহক", "art collector": "শিল্প সংগ্ৰাহক", "stamp collector": "ডাকটিকট সংগ্ৰাহক", "antiquarian": "প্ৰত্নতাত্ত্বিক সংগ্ৰাহক", "antiquary": "প্ৰত্নতাত্ত্বিক সংগ্ৰাহক", "curator": "কিউৰেটৰ", "museum curator": "সংগ্ৰহালয়ৰ কিউৰেটৰ", "museum director": "সংগ্ৰহালয়ৰ সঞ্চালক", "docent": "প্ৰদৰ্শক", "archivist": "নথি-পত্ৰ ৰক্ষক", "librarian": "গ্ৰন্থাগাৰিক", "social worker": "সমাজকৰ্মী", "pet trainer": "পোহনীয়া জন্তুৰ প্ৰশিক্ষক", "gardener": "মালী", "forester": "বনৰক্ষী", "astrologer": "জ্যোতিষী", "mnemonist": "স্মৃতিশক্তি বিশেষজ্ঞ", "origami artist": "অৰিগামী শিল্পী", "thinker": "চিন্তাবিদ", "esperantist": "এস্পেৰেণ্টিষ্ট", "supercentenarian": "ছুপাৰচেণ্টেনেৰিয়ান", "martyr": "শ্বহীদ", "participant": "অংশগ্ৰহণকাৰী", "creator": "স্ৰষ্টা", # --- Awards, Honors & Titles --- "winner": "বিজয়ী", "laureate": "বিজয়ী", "recipient": "প্ৰাপক", "honoree": "সন্মানপ্ৰাপ্ত ব্যক্তি", "medalist": "পদকজয়ী", "medallist": "পদকজয়ী", "champion": "চেম্পিয়ন", "world champion": "বিশ্ব চেম্পিয়ন", "Grand Slam champion": "গ্ৰেণ্ড শ্লেম চেম্পিয়ন", "record holder": "ৰেকৰ্ডধাৰী", "fellow": "ফেল'", "member": "সদস্য", "national hero": "জাতীয় বীৰ", "Nobel Prize laureate": "ন'বেল বঁটা বিজয়ী", "nobel laureate": "ন'বেল বিজয়ী", "nobel prize winner": "ন'বেল বঁটা বিজয়ী", "Nobel Peace Prize laureate": "ন'বেল শান্তি বঁটা বিজয়ী", "Nobel Prize-winning economist": "ন'বেলজয়ী অৰ্থনীতিবিদ", "Pulitzer Prize winner": "পুলিৎজাৰ বঁটা বিজয়ী", "Academy Award winner": "অকাডেমি বঁটা বিজয়ী", "Fields Medalist": "ফিল্ডছ পদকজয়ী", "Abel Prize laureate": "আবেল বঁটা বিজয়ী", "Turing Award laureate": "টিউৰিং বঁটা বিজয়ী", "Wolf Prize laureate": "উলফ বঁটা বিজয়ী", "Breakthrough Prize laureate": "ব্ৰেকথ্ৰু বঁটা বিজয়ী", "Crafoord Prize laureate": "ক্ৰাফোৰ্ড বঁটা বিজয়ী", "Dirac Medal recipient": "ডিৰাক পদক প্ৰাপক", "Boltzmann Medal recipient": "বোল্টজমেন পদক প্ৰাপক", "Nevanlinna Prize winner": "নেভানলিনা বঁটা বিজয়ী", "Gödel Prize winner": "গ'ডেল বঁটা বিজয়ী", "Kyoto Prize laureate": "কিয়োটো বঁটা বিজয়ী", "Lasker Award recipient": "লাস্কাৰ বঁটা প্ৰাপক", "Templeton Prize laureate": "টেম্পলটন বঁটা বিজয়ী", "Shaw Prize laureate": "শ্ব' বঁটা বিজয়ী", "Holberg Prize laureate": "হলবাৰ্গ বঁটা বিজয়ী", "Enrico Fermi Award recipient": "এনৰিকো ফাৰ্মি বঁটা প্ৰাপক", "Max Planck Medal recipient": "মেক্স প্লেংক পদক প্ৰাপক", "IEEE Medal of Honor recipient": "আইইইই মেডেল অৱ অনাৰ প্ৰাপক", "Right Livelihood Award laureate": "ৰাইট লাইভলিহুড বঁটা বিজয়ী", "Sakharov Prize laureate": "শাখাৰভ বঁটা বিজয়ী", "UNESCO Peace Prize recipient": "ইউনেস্কো শান্তি বঁটা প্ৰাপক", "Booker Prize winner": "বুকাৰ বঁটা বিজয়ী", "International Booker Prize winner": "ইণ্টাৰনেচনেল বুকাৰ বঁটা বিজয়ী", "National Book Award winner": "নেচনেল বুক এৱাৰ্ড বিজয়ী", "Hugo Award winner": "হুগো বঁটা বিজয়ী", "Nebula Award winner": "নেবুলা বঁটা বিজয়ী", "Edgar Award winner": "এডগাৰ বঁটা বিজয়ী", "Commonwealth Writers' Prize winner": "কমনৱেলথ ৰাইটাৰ্ছ প্ৰাইজ বিজয়ী", "BAFTA Award winner": "বাফটা বঁটা বিজয়ী", "Cannes Film Festival award winner": "কান চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ বঁটা বিজয়ী", "Golden Globe Award winner": "গোল্ডেন গ্লোব বঁটা বিজয়ী", "Grammy Award winner": "গ্ৰেমী বঁটা বিজয়ী", "Emmy Award winner": "এমী বঁটা বিজয়ী", "Tony Award winner": "টনি বঁটা বিজয়ী", "Juno Award winner": "জুনো বঁটা বিজয়ী", "MTV Video Music Award winner": "এমটিভি ভিডিঅ' মিউজিক এৱাৰ্ড বিজয়ী", "Ballon d'Or winner": "বেলন ডি'অৰ বিজয়ী", "FIFA World Cup winner": "ফিফা বিশ্বকাপজয়ী", "Olympic gold medalist": "অলিম্পিক স্বৰ্ণপদকজয়ী", "Olympic silver medalist": "অলিম্পিক ৰূপ্যপদকজয়ী", "Olympic bronze medalist": "অলিম্পিক ব্ৰঞ্জপদকজয়ী", "Paralympic gold medalist": "পেৰালিম্পিক স্বৰ্ণপদকজয়ী", "Knight Bachelor": "নাইট বেচেলৰ", "Dame Commander": "ডেম কমাণ্ডাৰ", "Officer of the Order of the British Empire": "অফিচাৰ অৱ দি অৰ্ডাৰ অৱ দ্য ব্ৰিটিছ এম্পায়াৰ", "Member of the Order of the British Empire": "মেম্বাৰ অৱ দি অৰ্ডাৰ অৱ দ্য ব্ৰিটিছ এম্পায়াৰ", "Companion of Honour": "কম্পেনিয়ন অৱ অনাৰ", "Victoria Cross recipient": "ভিক্টোৰিয়া ক্ৰছ প্ৰাপক", "George Cross recipient": "জৰ্জ ক্ৰছ প্ৰাপক", "Presidential Medal of Freedom recipient": "প্ৰেচিডেন্সিয়েল মেডেল অৱ ফ্ৰিডম প্ৰাপক", "Congressional Gold Medal recipient": "কংগ্ৰেছনেল গোল্ড মেডেল প্ৰাপক", "Medal of Honor recipient": "মেডেল অৱ অনাৰ প্ৰাপক", "Purple Heart recipient": "পাৰ্পল হাৰ্ট প্ৰাপক", "Kennedy Center honoree": "কেনেডী চেণ্টাৰ সন্মান প্ৰাপক", "Army medal of Honor recipient": "আৰ্মী মেডেল অৱ অনাৰ প্ৰাপক", "air force Medal of Honor recipient": "এয়াৰ ফ'ৰ্চ মেডেল অৱ অনাৰ প্ৰাপক", "Navy medal of Honor recipient": "নেভি মেডেল অৱ অনাৰ প্ৰাপক", "Legion of Honour recipient": "লেজিয়ঁ দ'অনাৰ প্ৰাপক", "Chevalier of the Legion of Honour": "লেজিয়ঁ দ'অনাৰৰ চেভলিয়াৰ", "Officer of the Legion of Honour": "লেজিয়ঁ দ'অনাৰৰ অফিচাৰ", "Knight's Cross recipient": "নাইটছ ক্ৰছ প্ৰাপক", "Iron Cross recipient": "আইৰন ক্ৰছ প্ৰাপক", "Pour le Mérite recipient": "পুৰ ল্য মেৰিট প্ৰাপক", "Hero of the Soviet Union": "ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ বীৰ", "Hero of Socialist Labour": "সমাজতান্ত্ৰিক শ্ৰমৰ বীৰ", "Hero of the Russian Federation": "ৰাছিয়ান ফেডাৰেচনৰ বীৰ", "Order of Lenin recipient": "অৰ্ডাৰ অৱ লেনিন প্ৰাপক", "Bharat Ratna recipient": "ভাৰতৰত্ন প্ৰাপক", "Padma Shri recipient": "পদ্মশ্ৰী প্ৰাপক", "Padma Bhushan recipient": "পদ্মভূষণ প্ৰাপক", "Padma Vibhushan recipient": "পদ্মবিভূষণ প্ৰাপক", "Dadasaheb Phalke Award recipient": "দাদাচাহেব ফাল্কে বঁটা প্ৰাপক", "Jnanpith Award recipient": "জ্ঞানপীঠ বঁটা প্ৰাপক", "Sahitya Akademi Award winner": "সাহিত্য অকাডেমি বঁটা বিজয়ী", "Param Vir Chakra recipient": "পৰমবীৰ চক্ৰ প্ৰাপক", "Ashoka Chakra recipient": "অশোক চক্ৰ প্ৰাপক", "Independence Award recipient": "স্বাধীনতা বঁটা প্ৰাপক", "Ekushey Padak recipient": "একুশে পদক প্ৰাপক", "Bangla Academy Literary Award recipient": "বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা প্ৰাপক", "National Film Award recipient": "ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা প্ৰাপক", "Bir Sreshtho": "বীৰশ্ৰেষ্ঠ", "Bir Uttom": "বীৰ উত্তম", "Bir Bikrom": "বীৰ বিক্ৰম", "Bir Protik": "বীৰ প্ৰতীক", "Nishan-e-Imtiaz recipient": "নিচান-ই-ইমতিয়াজ প্ৰাপক", "Nishan-e-Haider recipient": "নিচান-ই-হায়দৰ প্ৰাপক", "Hilal-i-Imtiaz recipient": "হিলাল-ই-ইমতিয়াজ প্ৰাপক", "Order of the Rising Sun recipient": "অৰ্ডাৰ অৱ দ্য ৰাইজিং চান প্ৰাপক", "Order of Culture recipient": "অৰ্ডাৰ অৱ কালচাৰ প্ৰাপক", "Person of Cultural Merit": "পাৰ্চন অৱ কালচাৰেল মেৰিট", "Medal of the Republic recipient": "মেডেল অৱ দ্য ৰিপাব্লিক প্ৰাপক", "righteous among the nations": "ৰাইচাচ এমং দ্য নেচনছ", "lifetime achievement award recipient": "জীৱনজোৰা সাধনা বঁটা প্ৰাপক", "human rights award recipient": "মানৱ অধিকাৰ বঁটা প্ৰাপক", "Fellow of the Royal Society": "ফেল' অৱ দ্য ৰয়েল ছচাইটি", "Foreign Member of the Royal Society": "ফৰেইন মেম্বাৰ অৱ দ্য ৰয়েল ছচাইটি", "Royal Society fellow": "ৰয়েল ছচাইটিৰ ফেল'", "AAAS Fellow": "এএএএছ ফেল'", "British Academy Fellow": "ব্ৰিটিছ একাডেমীৰ ফেল'", "Royal Academy fellow": "ৰয়েল একাডেমীৰ ফেল'", "National Academy of Sciences member": "নেচনেল একাডেমী অৱ ছায়েন্সেছৰ সদস্য", "foreign associate of the National Academy of Sciences": "নেচনেল একাডেমী অৱ ছায়েন্সেছৰ বিদেশী সহযোগী", "National Academy of Engineering member": "নেচনেল একাডেমী অৱ ইঞ্জিনিয়াৰিংৰ সদস্য", "Royal Society of Edinburgh fellow": "ৰয়েল ছচাইটি অৱ এডিনবাৰ্গৰ ফেল'", "Royal Geographical Society fellow": "ৰয়েল জিঅ'গ্ৰাফিকেল ছচাইটিৰ ফেল'", "Linnean Society fellow": "লিনিয়ান ছচাইটিৰ ফেল'", "Optica Fellow": "অপটিকা ফেল'", "APS Fellow": "এপিএছ ফেল'", "Institute of Physics fellow": "ইনষ্টিটিউট অৱ ফিজিক্সৰ ফেল'", "Royal Society of Literature fellow": "ৰয়েল ছচাইটি অৱ লিটাৰেচাৰৰ ফেল'", "ACM Fellow": "এচিএম ফেল'", "IEEE Fellow": "আইইইই ফেল'", "American Academy of Arts and Sciences fellow": "আমেৰিকান একাডেমী অৱ আৰ্টছ এণ্ড ছায়েন্সেছৰ ফেল'", "Fulbright Scholar": "ফুলব্ৰাইট স্কলাৰ", "Rhodes Scholar": "ৰোডচ স্কলাৰ", "rhodes scholar": "ৰোডচ স্কলাৰ", "Guggenheim Fellow": "গুগেনহেইম ফেল'", "Marshall Scholar": "মাৰ্শ্বাল স্কলাৰ", "MacArthur Fellow": "মেকআৰ্থাৰ ফেল'", "Humboldt Fellow": "হামবোল্ট ফেল'", "performer in ziegfeld follies": "জিগফেল্ড ফলিছৰ পাৰফৰ্মাৰ", "playboy model": "প্লেবয় মডেল", "horse trainer": "ঘোঁৰা প্ৰশিক্ষক", "contract bridge player": "কণ্ট্ৰেক্ট ব্ৰীজ খেলুৱৈ", "field athlete": "ফিল্ড এথলীট", "all-american girls professional baseball league player": "অল-আমেৰিকান গাৰ্লছ প্ৰফেচনেল বেছবল লীগ খেলুৱৈ", "high jumper": "হাই জাম্পাৰ", "athletic director": "এথলেটিক ডিৰেক্টৰ", "world record-holder": "বিশ্ব ৰেকৰ্ডধাৰী", "lineman": "লাইনমেন", "ten-pin bowler": "টেন-পিন বলাৰ", "bicycle motocross rider": "বাইচাইকেল মটোক্ৰছ ৰাইডাৰ", "government official": "চৰকাৰী বিষয়া", "auto racing driver": "অট' ৰেচিং ড্ৰাইভাৰ", "blues guitarist": "ব্লুজ গিটাৰিষ্ট", "vaudeville performer": "ভডভিল পাৰফৰ্মাৰ", "bull rider": "বুল ৰাইডাৰ", "war correspondent": "যুদ্ধ সংবাদদাতা", "blues singer": "ব্লুজ গায়ক", "show host": "শ্ব' হ'ষ্ট", "etcher": "এচাৰ", "choral conductor": "ক'ৰেল কণ্ডাক্টৰ", "national guard": "নেচনেল গাৰ্ড", "skateboarder": "স্কেটবৰ্ডাৰ", "promoter": "প্ৰম'টাৰ", "air national guard officer": "এয়াৰ নেচনেল গাৰ্ড বিষয়া", "air national guard": "এয়াৰ নেচনেল গাৰ্ড", "air national guard colonel": "এয়াৰ নেচনেল গাৰ্ড কৰ্ণেল", "air national guard general": "এয়াৰ নেচনেল গাৰ্ড জেনেৰেল", "motivational speaker": "অনুৰ্প্ৰেৰণামূলক বক্তা", "publisher of sheet music": "স্বৰলিপি প্ৰকাশক", ", Syracuse": ", চিৰাকিউজ", "correspondent": "সংবাদদাতা", "talk radio host": "টক ৰেডিঅ' হ'ষ্ট", "middle distance runner": "মজলীয়া দূৰত্বৰ দৌৰবিদ", "lacrosse coach": "লেক্ৰছ প্ৰশিক্ষক", "field coach": "ফিল্ড প্ৰশিক্ষক", "disc golfer": "ডিস্ক গল্ফাৰ", "hedge fund manager": "হেজ ফাণ্ড মেনেজাৰ", "US American tennis player": "মাৰ্কিন টেনিছ খেলুৱৈ", "rowing coach": "ৰোৱিং প্ৰশিক্ষক", "sporting event": "ক্ৰীড়া প্ৰতিযোগিতা", "flag football player": "ফ্লেগ ফুটবল খেলুৱৈ", "silent film actor": "নিৰ্বাক চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা", "founder": "প্ৰতিষ্ঠাপক", "manufacturer": "প্ৰস্তুতকাৰক", "visual effects artist": "ভিজুৱেল ইফেক্টছ শিল্পী", "score vocalist": "স্ক'ৰ ভোকালিষ্ট", "automobile designer": "অট'ম'বাইল ডিজাইনাৰ", "rodeo performer": "ৰোডিঅ' পাৰফৰ্মাৰ", "tap dancer": "টেপ ডান্সাৰ", "silent film actress": "নিৰ্বাক চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী", "American football offensive guard": "আমেৰিকান ফুটবল অফেন্সিভ গাৰ্ড", "special effects artist": "স্পেচিয়েল ইফেক্ট শিল্পী", "offensive guard": "অফেন্সিভ গাৰ্ড", "politician in Massachusetts": "মেছাচুচেটছৰ ৰাজনীতিবিদ", "reformer": "সংস্কাৰক", "contemporary artist": "সমসাময়িক শিল্পী", "professor of electrical engineering": "বৈদ্যুতিক প্ৰকৌশলৰ অধ্যাপক", "editorial cartoonist": "এডিটৰিয়েল কাৰ্টুনিষ্ট", "personal trainer": "পাৰ্চনেল ট্ৰেইনাৰ", "United States Army officer": "মাৰ্কিন সেনাবাহিনীৰ বিষয়া", "article in Bulletin of the American Astronomical Society": "বুলেটিন অৱ দ্য আমেৰিকান এষ্ট্ৰোনমিকেল ছচাইটিত প্ৰকাশিত প্ৰবন্ধ", "ichthyologist": "মৎস্যবিজ্ঞানী", "college athletic administrator": "কলেজ এথলেটিক প্ৰশাসক", "orchestrator": "অৰ্কেষ্ট্ৰেটৰ", "advertising executive": "এডভাৰটাইজিং এক্সিকিউটিভ", "community leader": "কমিউনিটি লিডাৰ", "coast guard admiral": "কোষ্ট গাৰ্ড এডমিৰেল", "arena football player": "এৰিনা ফুটবল খেলুৱৈ", "women's rights defender": "নাৰী অধিকাৰ ৰক্ষক", "nonprofit organization": "অলাভজনক সংস্থা", "non-profit organization": "অলাভজনক সংস্থা", "nonprofit organisation": "অলাভজনক সংস্থা", "non-profit organisation": "অলাভজনক সংস্থা", "motocross racer": "মটোক্ৰছ ৰেচাৰ", "motocross rider": "মটোক্ৰছ ৰাইডাৰ", "automobile racer": "অট'ম'বাইল ৰেচাৰ", "auto racer": "অট' ৰেচাৰ", "car racer": "কাৰ ৰেচাৰ", "motor boat racer": "মটৰবোট ৰেচাৰ", "motorboat racer": "মটৰবোট ৰেচাৰ", "powerboat racer": "পাৱাৰবোট ৰেচাৰ", "American Representative": "মাৰ্কিন প্ৰতিনিধি সভাৰ সদস্য", "USA Representative": "মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ প্ৰতিনিধি সভাৰ সদস্য", "United States Representative": "মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ প্ৰতিনিধি সভাৰ সদস্য", "court preacher": "ৰাজদৰবাৰৰ ধৰ্মপ্ৰচাৰক", "secretary of state": "চেক্ৰেটেৰী অৱ ষ্টেট", #Others "fighter prototype": "যুদ্ধবিমানৰ প্ৰটোটাইপ", "fighter ace": "ফাইটাৰ এছ", "fighter replica": "যুদ্ধবিমানৰ প্ৰতিৰূপ", "fighter aircraft": "যুদ্ধবিমান", "fighter aircraft family": "যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "fighter-bomber aircraft": "বোমাৰু যুদ্ধবিমান", "fighter jet": "যুদ্ধবিমান", "Military aircraft": "সামৰিক বিমান", "night fighter": "ৰাত্ৰিকালীন যুদ্ধবিমান", "heavy fighter": "গধুৰ যুদ্ধবিমান", "light fighter": "লঘু যুদ্ধবিমান", "trainer aircraft": "প্ৰশিক্ষণ বিমান", "multirole fighter": "বহুমুখী যুদ্ধবিমান", "air superiority fighter": "এয়াৰ ছুপেৰিঅ'ৰিটি ফাইটাৰ", "interceptor aircraft": "ইণ্টাৰচেপ্টৰ বিমান", "carrier-based fighter": "বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান", "naval fighter": "নৌ যুদ্ধবিমান", "escort fighter": "এচকৰ্ট যুদ্ধবিমান", "jet fighter": "জেট যুদ্ধবিমান", "twin-engine fighter": "টুইন-ইঞ্জিন যুদ্ধবিমান", "single-engine fighter": "ছিংগল-ইঞ্জিন যুদ্ধবিমান", "fighter trainer": "ফাইটাৰ ট্ৰেইনাৰ", "fighter trainer aircraft": "ফাইটাৰ ট্ৰেইনাৰ এয়াৰক্ৰাফ্ট", "advanced trainer aircraft": "উন্নত প্ৰশিক্ষণ বিমান", "ground-attack aircraft": "গ্ৰাউণ্ড-এটেক এয়াৰক্ৰাফ্ট", "attack aircraft": "আক্ৰমণকাৰী বিমান", "military trainer aircraft": "সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান", "strike fighter": "ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ", "fighter reconnaissance aircraft": "ফাইটাৰ ৰিকনেচেন্স এয়াৰক্ৰাফ্ট", "reconnaissance aircraft": "ৰিকনেচেন্স এয়াৰক্ৰাফ্ট", "gold medallist": "স্বৰ্ণপদকজয়ী", "silver medallist": "ৰূপ্যপদকজয়ী", "bronze medallist": "ব্ৰঞ্জপদকজয়ী", "olympian": "অলিম্পিয়ান", "long and high jumper": "দীঘল আৰু ওখ জাপৰ খেলুৱৈ", "long, high and triple jumper": "দীঘল, ওখ আৰু ট্ৰিপল জাম্পাৰ", "strength athlete": "ষ্ট্ৰেংথ এথলীট", "crossfit athlete": "ক্ৰছফিট এথলীট", "nutritionist": "পুষ্টিবিদ", "mountain runner": "মাউণ্টেইন ৰানাৰ", "cheerleader": "চিয়াৰলিডাৰ", "water skier": "ৱাটাৰ স্কিয়াৰ", "speed skier": "স্পীড স্কিয়াৰ", "harness racer": "হাৰনেছ ৰেচাৰ", "heavy metal band": "হেভি মেটেল বেণ্ড", "metal band": "মেটেল বেণ্ড", "music band": "সংগীত বেণ্ড", "rock band": "ৰক বেণ্ড", "pop band": "পপ বেণ্ড", "jazz band": "জ্যাজ বেণ্ড", "blues band": "ব্লুজ বেণ্ড", "folk band": "ফোক বেণ্ড", "punk band": "পাংক বেণ্ড", "indie band": "ইণ্ডি বেণ্ড", "black metal band": "ব্লেক মেটেল বেণ্ড", "dark metal band": "ডাৰ্ক মেটেল বেণ্ড", "death metal band": "ডেথ মেটেল বেণ্ড", "thrash metal band": "থ্ৰেশ্ব মেটেল বেণ্ড", "doom metal band": "ডুম মেটেল বেণ্ড", "power metal band": "পাৱাৰ মেটেল বেণ্ড", "progressive metal band": "প্ৰগ্ৰেছিভ মেটেল বেণ্ড", "symphonic metal band": "ছিম্ফোনিক মেটেল বেণ্ড", "gothic metal band": "গথিক মেটেল বেণ্ড", "nu metal band": "নু মেটেল বেণ্ড", "alternative metal band": "অল্টাৰনেটিভ মেটেল বেণ্ড", "speed metal band": "স্পীড মেটেল বেণ্ড", "industrial metal band": "ইণ্ডাষ্ট্ৰিয়েল মেটেল বেণ্ড", "metalcore band": "মেটেলকোৰ বেণ্ড", "hard rock band": "হাৰ্ড ৰক বেণ্ড", "alternative rock band": "অল্টাৰনেটিভ ৰক বেণ্ড", "progressive rock band": "প্ৰগ্ৰেছিভ ৰক বেণ্ড", "psychedelic rock band": "চাইকেডেলিক ৰক বেণ্ড", "garage rock band": "গেৰেজ ৰক বেণ্ড", "grunge band": "গ্ৰাঞ্জ বেণ্ড", "post-rock band": "পোষ্ট-ৰক বেণ্ড", "post-punk band": "পোষ্ট-পাংক বেণ্ড", "new wave band": "নিউ ৱেভ বেণ্ড", "electronic band": "ইলেক্ট্ৰনিক বেণ্ড", "experimental band": "এক্সপেৰিমেণ্টেল বেণ্ড", "fusion band": "ফিউজন বেণ্ড", "reggae band": "ৰেগে বেণ্ড", "ska band": "স্কা বেণ্ড", "country band": "কাণ্ট্ৰি বেণ্ড", "bluegrass band": "ব্লুগ্ৰাছ বেণ্ড", "hip hop band": "হিপ হপ বেণ্ড", "rap band": "ৰেপ বেণ্ড", "dance band": "ডান্স বেণ্ড", "tribute band": "ত্ৰিবিউট বেণ্ড", "cover band": "কভাৰ বেণ্ড", "marching band": "মাৰ্চিং বেণ্ড", "brass band": "ব্ৰাছ বেণ্ড", "concert band": "কনচাৰ্ট বেণ্ড", "boy band": "বয় বেণ্ড", "girl band": "গাৰ্ল বেণ্ড", "vocal band": "ভোকাল বেণ্ড", "live band": "লাইভ বেণ্ড", "wedding band": "ৱেডিং বেণ্ড", "school band": "স্কুল বেণ্ড", "military band": "মিলিটেৰী বেণ্ড", "army band": "আৰ্মী বেণ্ড", "gasser drag racer": "গেচাৰ ড্ৰেগ ৰেচাৰ", "drag racer": "ড্ৰেগ ৰেচাৰ", "bookmaker": "বুকমেকাৰ", "barrel racer": "বেৰেল ৰেচাৰ", "speed racer": "স্পীড ৰেচাৰ", "crew chief": "ক্ৰু চীফ", "constructor": "নিৰ্মাতা", "pga tour member": "পিজিএ ট্যুৰ সদস্য", "heavyweight boxer": "হেভিৱেট বক্সাৰ", "welterweight boxer": "ৱেল্টাৰৱেট বক্সাৰ", "strongwoman": "ষ্ট্ৰংৱুমেন", "weight lifter": "ভাৰোত্তোলক", "power lifter": "পাৱাৰলিফ্টাৰ", "escapologist": "এস্কেপোলজিষ্ট", "political analyst": "ৰাজনৈতিক বিশ্লেষক", "malacologist": "মেলাকোলজিষ্ট", "safety microbiologist": "নিৰাপত্তা অণুজীৱবিজ্ঞানী", "public safety official": "জননিৰাপত্তা বিষয়া", "horseshoe pitcher": "হৰ্ছশ্বু পিচাৰ", "fighter aircraft model by boeing": "বোয়িংৰ যুদ্ধবিমান মডেল", "fighter aircraft series by boeing": "বোয়িংৰ যুদ্ধবিমান ছিৰিজ", "fighter aircraft family by boeing": "বোয়িংৰ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "trainer aircraft model by boeing": "বোয়িংৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান মডেল", "trainer aircraft series by boeing": "বোয়িংৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান ছিৰিজ", "trainer aircraft family by boeing": "বোয়িংৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান পৰিয়াল", "military trainer aircraft model by boeing": "বোয়িংৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান মডেল", "military trainer aircraft series by boeing": "বোয়িংৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান ছিৰিজ", "military trainer aircraft family by boeing": "বোয়িংৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান পৰিয়াল", "prototype fighter aircraft model by boeing": "বোয়িংৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান মডেল", "prototype fighter aircraft series by boeing": "বোয়িংৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান ছিৰিজ", "prototype fighter aircraft family by boeing": "বোয়িংৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "attack aircraft model by boeing": "বোয়িংৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান মডেল", "attack aircraft series by boeing": "বোয়িংৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান ছিৰিজ", "attack aircraft family by boeing": "বোয়িংৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান পৰিয়াল", "strike fighter model by boeing": "বোয়িংৰ ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ মডেল", "strike fighter series by boeing": "বোয়িংৰ ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ ছিৰিজ", "strike fighter family by boeing": "বোয়িংৰ ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ পৰিয়াল", "carrier-based strike fighter aircraft model by boeing": "বোয়িংৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ মডেল", "carrier-based strike fighter aircraft series by boeing": "বোয়িংৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ ছিৰিজ", "carrier-based strike fighter aircraft family by boeing": "বোয়িংৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ পৰিয়াল", "carrier-based fighter aircraft model by boeing": "বোয়িংৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান মডেল", "carrier-based fighter aircraft series by boeing": "বোয়িংৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান ছিৰিজ", "carrier-based fighter aircraft family by boeing": "বোয়িংৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "airliner model by boeing": "বোয়িংৰ যাত্ৰীবাহী বিমান মডেল", "airliner series by boeing": "বোয়িংৰ যাত্ৰীবাহী বিমান ছিৰিজ", "airliner family by boeing": "বোয়িংৰ যাত্ৰীবাহী বিমান পৰিয়াল", "cargo aircraft model by boeing": "বোয়িংৰ কাৰ্গো বিমান মডেল", "cargo aircraft series by boeing": "বোয়িংৰ কাৰ্গো বিমান ছিৰিজ", "cargo aircraft family by boeing": "বোয়িংৰ কাৰ্গো বিমান পৰিয়াল", "fighter aircraft model by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ যুদ্ধবিমান মডেল", "fighter aircraft series by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ যুদ্ধবিমান ছিৰিজ", "fighter aircraft family by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "trainer aircraft model by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান মডেল", "trainer aircraft series by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান ছিৰিজ", "trainer aircraft family by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান পৰিয়াল", "military trainer aircraft model by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান মডেল", "fighter aircraft series by sukhoi": "সুখোইৰ যুদ্ধবিমান ছিৰিজ", "military trainer aircraft series by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান ছিৰিজ", "military trainer aircraft family by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান পৰিয়াল", "prototype fighter aircraft model by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান মডেল", "prototype fighter aircraft series by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান ছিৰিজ", "prototype fighter aircraft family by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "attack aircraft model by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান মডেল", "attack aircraft series by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান ছিৰিজ", "attack aircraft family by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান পৰিয়াল", "strike fighter model by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ মডেল", "strike fighter series by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ ছিৰিজ", "strike fighter family by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ পৰিয়াল", "carrier-based strike fighter aircraft model by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ মডেল", "carrier-based strike fighter aircraft series by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ ছিৰিজ", "carrier-based strike fighter aircraft family by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ পৰিয়াল", "carrier-based fighter aircraft model by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান মডেল", "carrier-based fighter aircraft series by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান ছিৰিজ", "carrier-based fighter aircraft family by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "cargo aircraft model by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ কাৰ্গো বিমান মডেল", "cargo aircraft series by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ কাৰ্গো বিমান ছিৰিজ", "cargo aircraft family by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ কাৰ্গো বিমান পৰিয়াল", "fighter aircraft model by sukhoi": "সুখোইৰ যুদ্ধবিমান মডেল", "fighter aircraft family by sukhoi": "সুখোইৰ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "attack aircraft model by sukhoi": "সুখোইৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান মডেল", "attack aircraft series by sukhoi": "সুখোইৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান ছিৰিজ", "attack aircraft family by sukhoi": "সুখোইৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান পৰিয়াল", "strike fighter model by sukhoi": "সুখোইৰ ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ মডেল", "strike fighter series by sukhoi": "সুখোইৰ ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ ছিৰিজ", "strike fighter family by sukhoi": "সুখোইৰ ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ পৰিয়াল", "prototype fighter aircraft model by sukhoi": "সুখোইৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান মডেল", "prototype fighter aircraft series by sukhoi": "সুখোইৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান ছিৰিজ", "prototype fighter aircraft family by sukhoi": "সুখোইৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "airliner model by airbus": "এয়াৰবাছৰ যাত্ৰীবাহী বিমান মডেল", "airliner series by airbus": "এয়াৰবাছৰ যাত্ৰীবাহী বিমান ছিৰিজ", "airliner family by airbus": "এয়াৰবাছৰ যাত্ৰীবাহী বিমান পৰিয়াল", "cargo aircraft model by airbus": "এয়াৰবাছৰ কাৰ্গো বিমান মডেল", "cargo aircraft series by airbus": "এয়াৰবাছৰ কাৰ্গো বিমান ছিৰিজ", "cargo aircraft family by airbus": "এয়াৰবাছৰ কাৰ্গো বিমান পৰিয়াল", "trainer aircraft model by airbus": "এয়াৰবাছৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান মডেল", "trainer aircraft series by airbus": "এয়াৰবাছৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান ছিৰিজ", "trainer aircraft family by airbus": "এয়াৰবাছৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান পৰিয়াল", "military trainer aircraft model by airbus": "এয়াৰবাছৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান মডেল", "military trainer aircraft series by airbus": "এয়াৰবাছৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান ছিৰিজ", "military trainer aircraft family by airbus": "এয়াৰবাছৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান পৰিয়াল", "airliner model by bombardier": "বম্বাৰ্ডিয়াৰৰ যাত্ৰীবাহী বিমান মডেল", "airliner series by bombardier": "বম্বাৰ্ডিয়াৰৰ যাত্ৰীবাহী বিমান ছিৰিজ", "airliner family by bombardier": "বম্বাৰ্ডিয়াৰৰ যাত্ৰীবাহী বিমান পৰিয়াল", "cargo aircraft model by bombardier": "বম্বাৰ্ডিয়াৰৰ কাৰ্গো বিমান মডেল", "cargo aircraft series by bombardier": "বম্বাৰ্ডিয়াৰৰ কাৰ্গো বিমান ছিৰিজ", "cargo aircraft family by bombardier": "বম্বাৰ্ডিয়াৰৰ কাৰ্গো বিমান পৰিয়াল", "fighter aircraft model by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ যুদ্ধবিমান মডেল", "fighter aircraft series by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ যুদ্ধবিমান ছিৰিজ", "fighter aircraft family by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "trainer aircraft model by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান মডেল", "trainer aircraft series by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান ছিৰিজ", "trainer aircraft family by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান পৰিয়াল", "military trainer aircraft model by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান মডেল", "airliner series by avic": "এভিকৰ যাত্ৰীবাহী বিমান ছিৰিজ", "military trainer aircraft series by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান ছিৰিজ", "airliner family by avic": "এভিকৰ যাত্ৰীবাহী বিমান পৰিয়াল", "military trainer aircraft family by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান পৰিয়াল", "cargo aircraft series by avic": "এভিকৰ কাৰ্গো বিমান ছিৰিজ", "prototype fighter aircraft model by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান মডেল", "cargo aircraft model by avic": "এভিকৰ কাৰ্গো বিমান মডেল", "prototype fighter aircraft series by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান ছিৰিজ", "cargo aircraft family by avic": "এভিকৰ কাৰ্গো বিমান পৰিয়াল", "prototype fighter aircraft family by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "fighter aircraft model by hal": "হ্যালৰ যুদ্ধবিমান মডেল", "attack aircraft model by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান মডেল", "attack aircraft series by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান ছিৰিজ", "attack aircraft family by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান পৰিয়াল", "strike fighter model by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ মডেল", "strike fighter series by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ ছিৰিজ", "strike fighter family by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ পৰিয়াল", "carrier-based strike fighter aircraft model by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ মডেল", "carrier-based strike fighter aircraft series by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ ছিৰিজ", "carrier-based strike fighter aircraft family by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ পৰিয়াল", "carrier-based fighter aircraft model by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান মডেল", "carrier-based fighter aircraft series by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান ছিৰিজ", "carrier-based fighter aircraft family by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "airliner model by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ যাত্ৰীবাহী বিমান মডেল", "airliner series by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ যাত্ৰীবাহী বিমান ছিৰিজ", "airliner family by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ যাত্ৰীবাহী বিমান পৰিয়াল", "cargo aircraft model by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ কাৰ্গো বিমান মডেল", "cargo aircraft series by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ কাৰ্গো বিমান ছিৰিজ", "cargo aircraft family by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ কাৰ্গো বিমান পৰিয়াল", "fighter aircraft model by avic": "এভিকৰ যুদ্ধবিমান মডেল", "fighter aircraft series by avic": "এভিকৰ যুদ্ধবিমান ছিৰিজ", "fighter aircraft family by avic": "এভিকৰ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "trainer aircraft model by avic": "এভিকৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান মডেল", "trainer aircraft series by avic": "এভিকৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান ছিৰিজ", "trainer aircraft family by avic": "এভিকৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান পৰিয়াল", "military trainer aircraft model by avic": "এভিকৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান মডেল", "military trainer aircraft series by avic": "এভিকৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান ছিৰিজ", "military trainer aircraft family by avic": "এভিকৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান পৰিয়াল", "prototype fighter aircraft model by avic": "এভিকৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান মডেল", "prototype fighter aircraft series by avic": "এভিকৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান ছিৰিজ", "prototype fighter aircraft family by avic": "এভিকৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "attack aircraft model by avic": "এভিকৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান মডেল", "attack aircraft series by avic": "এভিকৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান ছিৰিজ", "attack aircraft family by avic": "এভিকৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান পৰিয়াল", "strike fighter model by avic": "এভিকৰ ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ মডেল", "strike fighter series by avic": "এভিকৰ আক্ৰমণাত্মক যুদ্ধবিমান চিৰিজ", "strike fighter family by avic": "এভিকৰ আক্ৰমণাত্মক যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "carrier-based strike fighter aircraft model by avic": "এভিকৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক আক্ৰমণাত্মক যুদ্ধবিমান মডেল", "carrier-based strike fighter aircraft series by avic": "এভিকৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক আক্ৰমণাত্মক যুদ্ধবিমান চিৰিজ", "carrier-based strike fighter aircraft family by avic": "এভিকৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক আক্ৰমণাত্মক যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "carrier-based fighter aircraft model by avic": "এভিকৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান মডেল", "carrier-based fighter aircraft series by avic": "এভিকৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান চিৰিজ", "carrier-based fighter aircraft family by avic": "এভিকৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "airliner model by avic": "এভিকৰ যাত্ৰীবাহী বিমান মডেল", "fighter aircraft series by hal": "হেলৰ যুদ্ধবিমান চিৰিজ", "fighter aircraft family by hal": "হেলৰ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "trainer aircraft model by hal": "হেলৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান মডেল", "trainer aircraft series by hal": "হেলৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান চিৰিজ", "trainer aircraft family by hal": "হেলৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান পৰিয়াল", "military trainer aircraft model by hal": "হেলৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান মডেল", "military trainer aircraft series by hal": "হেলৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান চিৰিজ", "military trainer aircraft family by hal": "হেলৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান পৰিয়াল", "prototype fighter aircraft model by hal": "হেলৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান মডেল", "prototype fighter aircraft series by hal": "হেলৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান চিৰিজ", "prototype fighter aircraft family by hal": "হেলৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "attack aircraft model by hal": "হেলৰ আক্ৰমণ বিমান মডেল", "attack aircraft series by hal": "হেলৰ আক্ৰমণ বিমান চিৰিজ", "attack aircraft family by hal": "হেলৰ আক্ৰমণ বিমান পৰিয়াল", "strike fighter model by hal": "হেলৰ আক্ৰমণাত্মক যুদ্ধবিমান মডেল", "strike fighter series by hal": "হেলৰ আক্ৰমণাত্মক যুদ্ধবিমান চিৰিজ", "strike fighter family by hal": "হেলৰ আক্ৰমণাত্মক যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "carrier-based fighter aircraft model by hal": "হেলৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান মডেল", "carrier-based fighter aircraft series by hal": "হেলৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান চিৰিজ", "carrier-based fighter aircraft family by hal": "হেলৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "fighter aircraft model by eurofighter": "ইউৰোফাইটাৰৰ যুদ্ধবিমান মডেল", "fighter aircraft series by eurofighter": "ইউৰোফাইটাৰৰ যুদ্ধবিমান চিৰিজ", "fighter aircraft family by eurofighter": "ইউৰোফাইটাৰৰ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "prototype fighter aircraft model by eurofighter": "ইউৰোফাইটাৰৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান মডেল", "prototype fighter aircraft series by eurofighter": "ইউৰোফাইটাৰৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান চিৰিজ", "prototype fighter aircraft family by eurofighter": "ইউৰোফাইটাৰৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "fighter aircraft model by messerschmitt": "মেচাৰশমিটৰ যুদ্ধবিমান মডেল", "fighter aircraft series by messerschmitt": "মেচাৰশমিটৰ যুদ্ধবিমান চিৰিজ", "fighter aircraft family by messerschmitt": "মেচাৰশমিটৰ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "prototype fighter aircraft model by messerschmitt": "মেচাৰশমিটৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান মডেল", "prototype fighter aircraft series by messerschmitt": "মেচাৰশমিটৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান চিৰিজ", "prototype fighter aircraft family by messerschmitt": "মেচাৰশমিটৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "attack aircraft model by messerschmitt": "মেচাৰশমিটৰ আক্ৰমণ বিমান মডেল", "attack aircraft series by messerschmitt": "মেচাৰশমিটৰ আক্ৰমণ বিমান চিৰিজ", "attack aircraft family by messerschmitt": "মেচাৰশমিটৰ আক্ৰমণ বিমান পৰিয়াল", "trainer aircraft model by messerschmitt": "মেচাৰশমিটৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান মডেল", "trainer aircraft series by messerschmitt": "মেচাৰশমিটৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান চিৰিজ", "trainer aircraft family by messerschmitt": "মেচাৰশমিটৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান পৰিয়াল", "airliner model by comac": "কোমাকৰ যাত্ৰীবাহী বিমান মডেল", "airliner series by comac": "কোমাকৰ যাত্ৰীবাহী বিমান চিৰিজ", "airliner family by comac": "কোমাকৰ যাত্ৰীবাহী বিমান পৰিয়াল", "cargo aircraft model by comac": "কোমাকৰ কাৰ্গো বিমান মডেল", "cargo aircraft series by comac": "কোমাকৰ কাৰ্গো বিমান চিৰিজ", "cargo aircraft family by comac": "কোমাকৰ কাৰ্গো বিমান পৰিয়াল", "airliner model by dornier": "ডৰ্নিয়াৰৰ যাত্ৰীবাহী বিমান মডেল", "airliner series by dornier": "ডৰ্নিয়াৰৰ যাত্ৰীবাহী বিমান চিৰিজ", "airliner family by dornier": "ডৰ্নিয়াৰৰ যাত্ৰীবাহী বিমান পৰিয়াল", "cargo aircraft model by dornier": "ডৰ্নিয়াৰৰ কাৰ্গো বিমান মডেল", "cargo aircraft series by dornier": "ডৰ্নিয়াৰৰ কাৰ্গো বিমান চিৰিজ", "cargo aircraft family by dornier": "ডৰ্নিয়াৰৰ কাৰ্গো বিমান পৰিয়াল", #published/released "published book": "প্ৰকাশিত কিতাপ", "book published": "প্ৰকাশিত কিতাপ", "published article": "প্ৰকাশিত প্ৰবন্ধ", "article published": "প্ৰকাশিত প্ৰবন্ধ", "published journal": "প্ৰকাশিত সাময়িকী", "journal published": "প্ৰকাশিত সাময়িকী", "published magazine": "প্ৰকাশিত মেগাজিন", "magazine published": "প্ৰকাশিত মেগাজিন", "published newspaper": "প্ৰকাশিত বাতৰিকাকত", "newspaper published": "প্ৰকাশিত বাতৰিকাকত", "published novel": "প্ৰকাশিত উপন্যাস", "novel published": "প্ৰকাশিত উপন্যাস", "published short story": "প্ৰকাশিত চুটিগল্প", "short story published": "প্ৰকাশিত চুটিগল্প", "published poem": "প্ৰকাশিত কবিতা", "poem published": "প্ৰকাশিত কবিতা", "published play": "প্ৰকাশিত নাটক", "play published": "প্ৰকাশিত নাটক", "published essay": "প্ৰকাশিত প্ৰবন্ধ", "essay published": "প্ৰকাশিত প্ৰবন্ধ", "published thesis": "প্ৰকাশিত অভিসন্দৰ্ভ", "thesis published": "প্ৰকাশিত অভিসন্দৰ্ভ", "published dissertation": "প্ৰকাশিত গৱেষণাভিসন্দৰ্ভ", "dissertation published": "প্ৰকাশিত গৱেষণাভিসন্দৰ্ভ", "published encyclopedia": "প্ৰকাশিত বিশ্বকোষ", "encyclopedia published": "প্ৰকাশিত বিশ্বকোষ", "published dictionary": "প্ৰকাশিত অভিধান", "dictionary published": "প্ৰকাশিত অভিধান", "published textbook": "প্ৰকাশিত পাঠ্যপুথি", "textbook published": "প্ৰকাশিত পাঠ্যপুথি", "published comic": "প্ৰকাশিত কমিক্স", "comic published": "প্ৰকাশিত কমিক্স", "published manga": "প্ৰকাশিত মাংগা", "manga published": "প্ৰকাশিত মাংগা", "published graphic novel": "প্ৰকাশিত গ্ৰাফিক উপন্যাস", "graphic novel published": "প্ৰকাশিত গ্ৰাফিক উপন্যাস", "scholarly article published": "প্ৰকাশিত পাণ্ডিত্যপূৰ্ণ প্ৰবন্ধ", "academic article published": "প্ৰকাশিত শৈক্ষিক প্ৰবন্ধ", "research article published": "প্ৰকাশিত গৱেষণা প্ৰবন্ধ", "scientific article published": "প্ৰকাশিত বৈজ্ঞানিক প্ৰবন্ধ", "peer-reviewed article published": "প্ৰকাশিত সমকক্ষ-পৰ্যালোচিত প্ৰবন্ধ", "journal article published": "প্ৰকাশিত জাৰ্নেল প্ৰবন্ধ", "review article published": "প্ৰকাশিত পৰ্যালোচনামূলক প্ৰবন্ধ", "survey article published": "প্ৰকাশিত সমীক্ষামূলক প্ৰবন্ধ", "conference paper published": "প্ৰকাশিত সন্মিলন প্ৰবন্ধ", "academic paper published": "প্ৰকাশিত শৈক্ষিক গৱেষণাপত্ৰ", "research paper published": "প্ৰকাশিত গৱেষণাপত্ৰ", "working paper published": "প্ৰকাশিত কাৰ্যপত্ৰ", "position paper published": "প্ৰকাশিত অৱস্থানপত্ৰ", "white paper published": "প্ৰকাশিত শ্বেতপত্ৰ", "technical paper published": "প্ৰকাশিত কাৰিকৰী প্ৰবন্ধ", "technical report published": "প্ৰকাশিত কাৰিকৰী প্ৰতিৱেদন", "case report published": "প্ৰকাশিত কেচ ৰিপোৰ্ট", "research report published": "প্ৰকাশিত গৱেষণা প্ৰতিৱেদন", "scientific paper published": "প্ৰকাশিত বৈজ্ঞানিক গৱেষণাপত্ৰ", "discussion paper published": "প্ৰকাশিত আলোচনাপত্ৰ", "policy paper published": "প্ৰকাশিত নীতিপত্ৰ", "issue paper published": "প্ৰকাশিত বিষয়ভিত্তিক পত্ৰ", "background paper published": "প্ৰকাশিত পটভূমি পত্ৰ", "monograph published": "প্ৰকাশিত মনোগ্ৰাফ", "published scholarly article": "প্ৰকাশিত পাণ্ডিত্যপূৰ্ণ প্ৰবন্ধ", "published academic article": "প্ৰকাশিত শৈক্ষিক প্ৰবন্ধ", "published research article": "প্ৰকাশিত গৱেষণা প্ৰবন্ধ", "published scientific article": "প্ৰকাশিত বৈজ্ঞানিক প্ৰবন্ধ", "published peer-reviewed article": "প্ৰকাশিত সমকক্ষ-পৰ্যালোচিত প্ৰবন্ধ", "published journal article": "প্ৰকাশিত জাৰ্নেল প্ৰবন্ধ", "published review article": "প্ৰকাশিত পৰ্যালোচনামূলক প্ৰবন্ধ", "published survey article": "প্ৰকাশিত সমীক্ষামূলক প্ৰবন্ধ", "published conference paper": "প্ৰকাশিত সন্মিলন প্ৰবন্ধ", "published academic paper": "প্ৰকাশিত শৈক্ষিক গৱেষণাপত্ৰ", "published research paper": "প্ৰকাশিত গৱেষণাপত্ৰ", "published working paper": "প্ৰকাশিত কাৰ্যপত্ৰ", "published position paper": "প্ৰকাশিত অৱস্থানপত্ৰ", "published white paper": "প্ৰকাশিত শ্বেতপত্ৰ", "published technical paper": "প্ৰকাশিত কাৰিকৰী প্ৰবন্ধ", "published technical report": "প্ৰকাশিত কাৰিকৰী প্ৰতিৱেদন", "published case report": "প্ৰকাশিত কেচ ৰিপোৰ্ট", "published research report": "প্ৰকাশিত গৱেষণা প্ৰতিৱেদন", "published scientific paper": "প্ৰকাশিত বৈজ্ঞানিক গৱেষণাপত্ৰ", "published discussion paper": "প্ৰকাশিত আলোচনাপত্ৰ", "published policy paper": "প্ৰকাশিত নীতিপত্ৰ", "published issue paper": "প্ৰকাশিত বিষয়ভিত্তিক পত্ৰ", "published background paper": "প্ৰকাশিত পটভূমি পত্ৰ", "published monograph": "প্ৰকাশিত মনোগ্ৰাফ", "published manuscript": "প্ৰকাশিত পাণ্ডুলিপি", "manuscript published": "প্ৰকাশিত পাণ্ডুলিপি", "published monograph": "প্ৰকাশিত মনোগ্ৰাফ", "published bibliography": "প্ৰকাশিত গ্ৰন্থপঞ্জী", "bibliography published": "প্ৰকাশিত গ্ৰন্থপঞ্জী", "published catalogue": "প্ৰকাশিত তালিকাপত্ৰ", "published catalog": "প্ৰকাশিত তালিকাপত্ৰ", "catalog published": "প্ৰকাশিত তালিকাপত্ৰ", "published catalogue raisonné": "প্ৰকাশিত পূৰ্ণংগ তালিকাপত্ৰ", "published report": "প্ৰকাশিত প্ৰতিৱেদন", "report published": "প্ৰকাশিত প্ৰতিৱেদন", "published research report": "প্ৰকাশিত গৱেষণা প্ৰতিৱেদন", "published case report": "প্ৰকাশিত কেচ ৰিপোৰ্ট", "published technical report": "প্ৰকাশিত কাৰিকৰী প্ৰতিৱেদন", "published working paper": "প্ৰকাশিত কাৰ্যপত্ৰ", "published conference proceeding": "প্ৰকাশিত সন্মিলন কাৰ্যবিৱৰণী", "conference proceeding published": "প্ৰকাশিত সন্মিলন কাৰ্যবিৱৰণী", "published proceedings": "প্ৰকাশিত কাৰ্যবিৱৰণী", "proceedings published": "প্ৰকাশিত কাৰ্যবিৱৰণী", "published abstract": "প্ৰকাশিত সাৰাংশ", "abstract published": "প্ৰকাশিত সাৰাংশ", "published handbook": "প্ৰকাশিত হেণ্ডবুক", "handbook published": "প্ৰকাশিত হেণ্ডবুক", "published guidebook": "প্ৰকাশিত গাইডবুক", "guidebook published": "প্ৰকাশিত গাইডবুক", "published manual": "প্ৰকাশিত নিৰ্দেশিকা", "manual published": "প্ৰকাশিত নিৰ্দেশিকা", "published atlas": "প্ৰকাশিত এটলাচ", "atlas published": "প্ৰকাশিত এটলাচ", "published map": "প্ৰকাশিত মানচিত্ৰ", "map published": "প্ৰকাশিত মানচিত্ৰ", "published gazetteer": "প্ৰকাশিত গেজেটিয়াৰ", "gazetteer published": "প্ৰকাশিত গেজেটিয়াৰ", "published software": "প্ৰকাশিত ছফ্টৱেৰ", "software published": "প্ৰকাশিত ছফ্টৱেৰ", "released software": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত ছফ্টৱেৰ", "software released": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত ছফ্টৱেৰ", "published video game": "প্ৰকাশিত ভিডিঅ' গেম", "video game published": "প্ৰকাশিত ভিডিঅ' গেম", "released video game": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত ভিডিঅ' গেম", "video game released": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত ভিডিঅ' গেম", "released film": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত চলচ্চিত্ৰ", "film released": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত চলচ্চিত্ৰ", "premiered film": "প্ৰদৰ্শিত চলচ্চিত্ৰ", "film premiered": "প্ৰদৰ্শিত চলচ্চিত্ৰ", "released movie": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত চলচ্চিত্ৰ", "movie released": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত চলচ্চিত্ৰ", "premiered movie": "প্ৰদৰ্শিত চলচ্চিত্ৰ", "movie premiered": "প্ৰদৰ্শিত চলচ্চিত্ৰ", "aired television episode": "প্ৰচাৰিত টেলিভিছন খণ্ড", "television episode aired": "প্ৰচাৰিত টেলিভিছন খণ্ড", "broadcast television episode": "সম্প্ৰচাৰিত টেলিভিছন খণ্ড", "television episode broadcast": "সম্প্ৰচাৰিত টেলিভিছন খণ্ড", "aired tv episode": "প্ৰচাৰিত টেলিভিছন খণ্ড", "tv episode aired": "প্ৰচাৰিত টেলিভিছন খণ্ড", "broadcast tv episode": "সম্প্ৰচাৰিত টেলিভিছন খণ্ড", "tv episode broadcast": "সম্প্ৰচাৰিত টেলিভিছন খণ্ড", "aired television series": "প্ৰচাৰিত টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "television series aired": "প্ৰচাৰিত টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "broadcast television series": "সম্প্ৰচাৰিত টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "television series broadcast": "সম্প্ৰচাৰিত টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "aired tv series": "প্ৰচাৰিত টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "tv series aired": "প্ৰচাৰিত টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "broadcast tv series": "সম্প্ৰচাৰিত টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "tv series broadcast": "সম্প্ৰচাৰিত টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "launched website": "মুকলি কৰা ৱেবচাইট", "website launched": "মুকলি কৰা ৱেবচাইট", "launched web site": "মুকলি কৰা ৱেবচাইট", "web site launched": "মুকলি কৰা ৱেবচাইট", "launched service": "মুকলি কৰা সেৱা", "service launched": "মুকলি কৰা সেৱা", "released album": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত এলবাম", "album released": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত এলবাম", "released song": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত গান", "song released": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত গান", "released single": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত ছিংগল", "single released": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত ছিংগল", "released ep": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত ইপি", "ep released": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত ইপি", #film "film": "চলচ্চিত্ৰ", "movie": "চলচ্চিত্ৰ", "feature film": "পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰ", "short film": "হ্ৰস্বদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰ", "documentary film": "প্ৰামাণ্য চলচ্চিত্ৰ", "docudrama film": "ডকুড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ", "television film": "টেলিভিছন চলচ্চিত্ৰ", "tv film": "টেলিভিছন চলচ্চিত্ৰ", "animated film": "এনিমেছন চলচ্চিত্ৰ", "action film": "একচন চলচ্চিত্ৰ", "adventure film": "এডভেঞ্চাৰ চলচ্চিত্ৰ", "comedy film": "কমেডী চলচ্চিত্ৰ", "drama film": "নাট্যধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ", "romance film": "ৰোমাণ্টিক চলচ্চিত্ৰ", "romantic comedy film": "ৰোমাণ্টিক কমেডী চলচ্চিত্ৰ", "romantic drama film": "ৰোমাণ্টিক নাট্যধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ", "historical film": "ঐতিহাসিক চলচ্চিত্ৰ", "biographical film": "জীৱনীভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ", "biopic film": "জীৱনীভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ", "war film": "যুদ্ধভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ", "crime film": "অপৰাধভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ", "thriller film": "থ্ৰিলাৰ চলচ্চিত্ৰ", "psychological thriller film": "মনস্তাত্ত্বিক থ্ৰিলাৰ চলচ্চিত্ৰ", "mystery film": "ৰহস্য চলচ্চিত্ৰ", "horror film": "ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ", "supernatural horror film": "অতিপ্ৰাকৃত ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ", "slasher film": "শ্লেছাৰ চলচ্চিত্ৰ", "science fiction film": "বিজ্ঞান কল্পকাহিনীভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ", "fantasy film": "ফেণ্টাচি চলচ্চিত্ৰ", "superhero film": "ছুপাৰহিৰো চলচ্চিত্ৰ", "disaster film": "দুৰ্যোগভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ", "post-apocalyptic film": "প্ৰলয়োত্তৰ চলচ্চিত্ৰ", "monster film": "দানৱভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ", "martial arts film": "মাৰ্শ্বাল আৰ্টভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ", "sports film": "ক্্ৰীড়াভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ", "musical film": "সংগীতধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ", "dance film": "নৃত্যধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ", "family film": "পাৰিবাৰিক চলচ্চিত্ৰ", "children's film": "শিশুতোষ চলচ্চিত্ৰ", "teen film": "কিশোৰ চলচ্চিত্ৰ", "coming-of-age film": "বয়ঃসন্ধিকালভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ", "road film": "ৰোড চলচ্চিত্ৰ", "western film": "ৱেষ্টাৰ্ণ চলচ্চিত্ৰ", "neo-western film": "নিঅ'-ৱেষ্টাৰ্ণ চলচ্চিত্ৰ", "film noir": "ফিল্ম নোৱাৰ", "neo-noir film": "নিঅ'-নোৱাৰ চলচ্চিত্ৰ", "independent film": "স্বতন্ত্ৰ চলচ্চিত্ৰ", "experimental film": "পৰীক্ষামূলক চলচ্চিত্ৰ", "silent film": "নিৰ্বাক চলচ্চিত্ৰ", "black-and-white film": "বগা-ক'লা চলচ্চিত্ৰ", "web series": "ৱেব ধাৰাবাহিক", "television series": "টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "television show": "টেলিভিছন অনুষ্ঠান", "tv series": "টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "tv show": "টেলিভিছন অনুষ্ঠান", "web series": "ৱেব ধাৰাবাহিক", "miniseries": "মিনিচিৰিজ", "novel": "উপন্যাস", "short story": "চুটিগল্প", "poem": "কবিতা", "play": "নাটক", "book": "কিতাপ", "comic": "কমিক্স", "manga": "মাংগা", "graphic novel": "গ্ৰাফিক উপন্যাস", "sitcom": "চিটকম", "soap opera": "চোপ অপেৰা", "anime": "এনিমে", "cartoon": "কাৰ্টুন", "reality show": "ৰিয়েলিটি শ্ব'", "talk show": "টক শ্ব'", "game show": "গেম শ্ব'", "variety show": "বিচিত্ৰাণুষ্ঠান", "quiz show": "কুইজ শ্ব'", "news program": "সংবাদ অনুষ্ঠান", "news show": "সংবাদ অনুষ্ঠান", "current affairs program": "সাময়িক বিষয়ক অনুষ্ঠান", "documentary series": "প্ৰামাণ্যধাৰাবাহিক", "documentary television series": "প্ৰামাণ্য টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "docuseries": "প্ৰামাণ্যধাৰাবাহিক", "drama series": "নাট্যধাৰাবাহিক", "drama television series": "নাট্যধাৰাবাহিক", "crime drama": "অপৰাধভিত্তিক নাটক", "medical drama": "মেডিকেল নাটক", "legal drama": "আইনভিত্তিক নাটক", "political drama": "ৰাজনৈতিক নাটক", "thriller series": "থ্ৰিলাৰ ধাৰাবাহিক", "mystery series": "ৰহস্যধাৰাবাহিক", "fantasy series": "ফেণ্টাচি ধাৰাবাহিক", "science fiction television series": "বিজ্ঞান কল্পকাহিনীভিত্তিক টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "superhero television series": "ছুপাৰহিৰো টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "animated series": "এনিমেটেড ধাৰাবাহিক", "animated television series": "এনিমেটেড টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "children's television series": "শিশুতোষ টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "teen drama": "কিশোৰ নাটক", "web television series": "ৱেব টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "podcast": "পডকাষ্ট", "radio series": "ৰেডিঅ' ধাৰাবাহিক", "video game": "ভিডিঅ' গেম", "computer game": "কম্পিউটাৰ গেম", "mobile game": "ম'বাইল গেম", "arcade game": "আৰ্কেড গেম", "board game": "বৰ্ড গেম", "role-playing game": "ৰোল-প্লেয়িং গেম", "album": "এলবাম", "studio album": "ষ্টুডিঅ' এলবাম", "live album": "লাইভ এলবাম", "series episode": "ধাৰাবাহিকৰ খণ্ড", "show episode": "অনুষ্ঠানৰ খণ্ড", "compilation album": "সংকলন এলবাম", "soundtrack album": "চাউণ্ডট্ৰেক এলবাম", "ep": "ইপি", "song": "গান", "music video": "সংগীত ভিডিঅ'", "opera": "অপেৰা", "software": "ছফ্টৱেৰ", "operating system": "অপাৰেটিং চিষ্টেম", "web browser": "ৱেব ব্ৰাউজাৰ", "web series episode": "ৱেব ধাৰাবাহিকৰ খণ্ড", "television series episode": "টেলিভিছন ধাৰাবাহিকৰ খণ্ড", "tv series episode": "টেলিভিছন ধাৰাবাহিকৰ খণ্ড", "television show episode": "টেলিভিছন অনুষ্ঠানৰ খণ্ড", "tv show episode": "টেলিভিছন অনুষ্ঠানৰ খণ্ড", "animated television series episode": "এনিমেটেড টেলিভিছন ধাৰাবাহিকৰ খণ্ড", "animated television show episode": "এনিমেটেড টেলিভিছন অনুষ্ঠানৰ খণ্ড", "radio series episode": "ৰেডিঅ' ধাৰাবাহিকৰ খণ্ড", "radio show episode": "ৰেডিঅ' অনুষ্ঠানৰ খণ্ড", "podcast episode": "পডকাষ্টৰ খণ্ড", "podcast series episode": "পডকাষ্ট ধাৰাবাহিকৰ খণ্ড", "web television series episode": "ৱেব টেলিভিছন ধাৰাবাহিকৰ খণ্ড", "web television show episode": "ৱেব টেলিভিছন অনুষ্ঠানৰ খণ্ড", "sitcom episode": "চিটকমৰ খণ্ড", "soap opera episode": "চোপ অপেৰাৰ খণ্ড", "anime episode": "এনিমে খণ্ড", "cartoon episode": "কাৰ্টুনৰ খণ্ড", "reality show episode": "ৰিয়েলিটি শ্ব'ৰ খণ্ড", "talk show episode": "টক শ্ব'ৰ খণ্ড", "game show episode": "গেম শ্ব'ৰ খণ্ড", "documentary tv series": "প্ৰামাণ্য টিভি ধাৰাবাহিক", "drama tv series": "নাট্যধৰ্মী টিভি ধাৰাবাহিক", "science fiction tv series": "বিজ্ঞান কল্পকাহিনীভিত্তিক টিভি ধাৰাবাহিক", "animated tv series": "এনিমেটেড টিভি ধাৰাবাহিক", "children's tv series": "শিশুতোষ টিভি ধাৰাবাহিক", "web tv series": "ৱেব টিভি ধাৰাবাহিক", "animated tv series episode": "এনিমেটেড টিভি ধাৰাবাহিকৰ খণ্ড", "animated tv show episode": "এনিমেটেড টিভি অনুষ্ঠানৰ খণ্ড", "web tv series episode": "ৱেব টিভি ধাৰাবাহিকৰ খণ্ড", "web tv show episode": "ৱেব টিভি অনুষ্ঠানৰ খণ্ড", "superhero tv series": "ছুপাৰহিৰো টিভি ধাৰাবাহিক", "Cleric": "ধৰ্মযাজক", "Clergyman": "ধৰ্মযাজক", "Churchman": "গীৰ্জাৰ সদস্য", "Ecclesiastic": "ধৰ্মযাজক", "Priest": "পুৰোহিত", "Presbyter": "প্ৰাচীন যাজক", "Elder": "প্ৰবীণ", "Pastor": "ধৰ্মপালক", "Rector": "ৰেক্টৰ", "Vicar": "ভিকাৰ", "Curate": "সহকাৰী যাজক", "Chaplain": "চেপ্লেইন", "Canon": "কেনন", "Dean": "ডীন", "Deacon": "ডিকন", "Subdeacon": "চাবডিকন", "Archdeacon": "আৰ্চডিকন", "Bishop": "বিচপ", "Auxiliary Bishop": "সহকাৰী বিচপ", "Titular Bishop": "টাইটুলাৰ বিচপ", "Coadjutor Bishop": "কোএডজুটৰ বিচপ", "Archbishop": "আৰ্চবিচপ", "Metropolitan": "মেট্ৰ'পলিটান", "Metropolitan Archbishop": "মেট্ৰ'পলিটান আৰ্চবিচপ", "Patriarch": "পেট্ৰিয়াৰ্ক", "Catholicos": "কেথলিকোচ", "Pope": "পোপ", "Cardinal": "কাৰ্ডিনেল", "Monsignor": "মনচিনিয়ৰ", "Abbot": "মঠাধ্যক্ষ", "Abbess": "মঠাধ্যক্ষা", "Prior": "প্ৰায়ৰ", "Prioress": "প্ৰায়োৰেচ", "Monk": "সন্ন্যাসী", "Nun": "সন্ন্যাসিনী", "Friar": "ফ্ৰায়াৰ", "Brother": "ব্ৰাডাৰ", "Sister": "চিষ্টাৰ", "Missionary": "মিচনেৰী", "Evangelist": "ইভানজেলিষ্ট", "Preacher": "ধৰ্মপ্ৰচাৰক", "Televangelist": "টেলিভিছন ধৰ্মপ্ৰচাৰক", "Theologian": "ধৰ্মতাত্ত্বিক", "Catechist": "ধৰ্মশিক্ষক", "Sacristan": "চেক্ৰিষ্টান", "Verger": "ভাৰ্জাৰ", "Sexton": "চেক্সটন", "Acolyte": "একোলাইট", "Altar Server": "বেদী পৰিচাৰক", "Seminarian": "যাজক শিক্ষাৰ্থী", "Novice": "শিক্ষানবিচ", "Hermit": "নিৰ্জনবাসী সন্ন্যাসী", "Anchorite": "বৈৰাগী", "Reverend": "ৰেভাৰেণ্ড", "Very Reverend": "ভেৰী ৰেভাৰেণ্ড", "Right Reverend": "ৰাইট ৰেভাৰেণ্ড", "Most Reverend": "মোষ্ট ৰেভাৰেণ্ড", "Father": "ফাদাৰ", "Mother Superior": "মাদাৰ ছুপেৰিয়ৰ", "Provincial": "প্ৰভিন্সিয়েল", "General Superior": "জেনেৰেল ছুপেৰিয়ৰ", "Superior General": "ছুপেৰিয়ৰ জেনেৰেল", "Primate": "প্ৰাইমেট", "Exarch": "এক্সাৰ্ক", "Eparch": "এপাৰ্ক", "Archimandrite": "আৰ্চিমেন্দ্ৰাইট", "Hegumen": "হেগুমেন", "Hieromonk": "হিয়েৰোমাংক", "Protopresbyter": "প্ৰটোপ্ৰেচবিটাৰ", "Protoiereus": "প্ৰটোয়েৰিউচ", "Reader": "পাঠক", "Cantor": "কেণ্টৰ", "Choir Director": "গায়কদলৰ পৰিচালক", "church minister": "গীৰ্জাৰ ধৰ্মযাজক", "Christian minister": "খ্ৰীষ্টীয় ধৰ্মযাজক", "Protestant minister": "প্ৰটেষ্টাণ্ট ধৰ্মযাজক", "Anglican minister": "এংলিকান ধৰ্মযাজক", "Lutheran minister": "লুথেৰান ধৰ্মযাজক", "Methodist minister": "মেথডিষ্ট ধৰ্মযাজক", "Presbyterian minister": "প্ৰেচবিটেৰিয়ান ধৰ্মযাজক", "Reformed minister": "ৰিফৰ্মড ধৰ্মযাজক", "Baptist minister": "বেপ্টিষ্ট ধৰ্মযাজক", "Congregational minister": "কংগ্ৰেগেচনেল ধৰ্মযাজক", "Evangelical minister": "ইভানজেলিকেল ধৰ্মযাজক", "Pentecostal minister": "পেণ্টেকোষ্টেল ধৰ্মযাজক", "Free Church minister": "ফ্ৰী চাৰ্চৰ ধৰ্মযাজক", "United Church minister": "ইউনাইটেড চাৰ্চৰ ধৰ্মযাজক", "Nonconformist minister": "ননকনফৰ্মিষ্ট ধৰ্মযাজক", "Ordained minister": " অভিষিক্ত ধৰ্মযাজক", "licensed minister": "অনুমোদিত ধৰ্মযাজক", "associate minister": "সহকাৰী ধৰ্মযাজক", "assistant minister": "সহকাৰী ধৰ্মযাজক", "parish minister": "পেৰিচ ধৰ্মযাজক", "campus minister": "কেম্পাছ ধৰ্মযাজক", "worship minister": "উপাসনাবিষয়ক ধৰ্মযাজক", "mission minister": "মিছনবিষয়ক ধৰ্মযাজক", "street photographer": "পথ আলোকচিত্ৰী", "street artist": "পথশিল্পী", "street painter": "পথ চিত্ৰশিল্পী", "street sculptor": "পথ ভাস্কৰ", "street musician": "পথসংগীতশিল্পী", "street singer": "পথগায়ক", "street performer": "ষ্ট্ৰীট পাৰফৰ্মাৰ", "street dancer": "পথ নৃত্যশিল্পী", "street actor": "পথ অভিনেতা", "street magician": "পথ জাদুকৰ", "street clown": "পথ ভাৰ", "street mime": "পথ মূকাভিনয়শিল্পী", "street comedian": "পথ কৌতুকশিল্পী", "street poet": "পথ কবি", "street storyteller": "পথ গল্পকথক", "street busker": "ষ্ট্ৰীট বাস্কাৰ", "street preacher": "পথ প্ৰচাৰক", "street evangelist": "পথ খ্ৰীষ্টপ্ৰচাৰক", "street vendor": "ৰাস্তাৰ বিক্ৰেতা", "street seller": "ৰাস্তাৰ বিক্ৰেতা", "street hawker": "ৰাস্তাৰ ফেৰীৱালা", "street peddler": "ৰাস্তাৰ ফেৰীৱালা", "street trader": "ৰাস্তাৰ ব্যৱসায়ী", "street merchant": "ৰাস্তাৰ ব্যৱসায়ী", "street bookseller": "ৰাস্তাৰ কিতাপবিক্ৰেতা", "street florist": "ৰাস্তাৰ ফুলবিক্ৰেতা", "street food vendor": "ৰাস্তাৰ খাদ্য বিক্ৰেতা", "street food seller": "ৰাস্তাৰ খাদ্য বিক্ৰেতা", "street food chef": "ৰাস্তাৰ খাদ্যৰ ৰান্ধনি", "street cook": "ৰাস্তাৰ ৰান্ধনি", "street barber": "ৰাস্তাৰ নাপিত", "street cobbler": "ৰাস্তাৰ মুচী", "street cleaner": "ৰাস্তা পৰিচ্ছন্নতাকৰ্মী", "street sweeper": "ৰাস্তা ঝাড়ুদাৰ", "comedian": "কৌতুকশিল্পী", "poet": "কবি", "storyteller": "গল্পকথক", "busker": "বাস্কাৰ", "vendor": "বিক্ৰেতা", "seller": "বিক্ৰেতা", "cleaner": "পৰিচ্ছন্নতাকৰ্মী", "sweeper": "ঝাড়ুদাৰ", "hawker": "ফেৰীৱালা", "mime": "মূকাভিনেতা", "peddler": "ফেৰীৱালা", "trader": "ব্যৱসায়ী", "bookseller": "কিতাপবিক্ৰেতা", "barber": "নাপিত", "cobbler": "মুচী", "road bicycle racer": "পথ চাইকেল ৰেচাৰ", "royal navy officer": "ৰয়েল নেভী বিষয়া", "politician us": "মাৰ্কিন ৰাজনীতিবিদ", "correspondence chess player": "কৰেচপণ্ডেন্স দবাখেলুৱৈ", "owarai tarento": "ওৱাৰাই তাৰেণ্টো", "soldier": "সৈনিক", "dynasty person": "ৰাজবংশৰ ব্যক্তি", "slalom canoeist": "শ্লালোম কেনোয়িষ্ট", "land surveyor": "ভূমি জৰীপকাৰী", "fiba referee": "ফিবা ৰেফাৰী", "draughtsman": "ড্ৰাফ্টছমেন", "economist": "অৰ্থনীতিবিদ", "union army general": "ইউনিয়ন সেনাবাহিনীৰ জেনেৰেল", "long distance runner": "দূৰপাল্লাৰ দৌৰবিদ", "printer": "মুদ্ৰক", "road racing cyclist": "পথ ৰেচিং চাইক্লিষ্ট", "choirmaster": "কায়াৰমাষ্টাৰ", "college faculty": "কলেজ শিক্ষক", "lieutenant colonel ofpolish army": "পোলিছ সেনাবাহিনীৰ লেফটেনেণ্ট কৰ্ণেল", "operatic tenor": "অপেৰেটিক টেনৰ", "person": "ব্যক্তি", "archaeologist": "প্ৰত্নতাত্ত্বিক", "u.s. air force general": "মাৰ্কিন বিমানবাহিনীৰ জেনেৰেল", "recipient ofvictoria cross": "ভিক্টোৰিয়া ক্ৰচ প্ৰাপক", "cross country skier": "ক্ৰচ কাণ্ট্ৰী স্কিয়াৰ", "east german rower": "পূব জাৰ্মান ৰ'য়িং খেলুৱৈ", "millionaire heiress": "কোটিপতি উত্তৰাধিকাৰিণী", "playwright working": "নাট্যকাৰ", "u.s. military veteran": "মাৰ্কিন সামৰিক প্ৰবীণ", "master builder": "প্ৰধান নিৰ্মাতা", "royal air force officer": "ৰয়েল এয়াৰ ফ'ৰ্চ বিষয়া", "us volleyball player": "মাৰ্কিন ভলীবল খেলুৱৈ", "gallerist": "গেলেৰিষ্ট", "fur trader": "পশম ব্যৱসায়ী", "mass murderer": "গণহত্যাকাৰী", "ballet master": "বেলে মাষ্টাৰ", "dressage rider": "ড্ৰেচেজ ৰাইডাৰ", "patriarch of constantinople": "কনষ্টাণ্টিনোপলৰ পেট্ৰিয়াৰ্ক", "acrobatic gymnast": "এক্ৰোবেটিক জিমনাষ্ট", "stained glass artist": "ষ্টেইনড গ্লাচ শিল্পী", "us herpetologist": "মাৰ্কিন হাৰপেটোলজিষ্ট", "county governor": "কাউণ্টিৰ গৱৰ্ণৰ", "royal air force air marshal": "ৰয়েল এয়াৰ ফ'ৰ্চ এয়াৰ মাৰ্শ্বাল", "racehorse trainer": "ৰেচহৰ্চ প্ৰশিক্ষক", "federal judge": "ফেডাৰেল বিচাৰক", "talk show host": "টক শ্ব' পৰিৱেশক", "socialist": "সমাজতান্ত্ৰিক", "u.s. representative": "মাৰ্কিন প্ৰতিনিধি", "operatic baritone": "অপেৰেটিক বেৰিটোন", "chief executive officer": "প্ৰধান কাৰ্যবাহী বিষয়া", "beauty pageant winner": "সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতাৰ বিজয়ী", "kobzar": "কোবজাৰ", "soprano singer": "ছ'প্ৰানো গায়িকা", "mixed-media artist": "মিক্সড-মিডিয়া শিল্পী", "audiobook narrator": "অডিঅ'বুক কথক", "double-bassist": "ডাবল-বেচ বাদক", "cameraman": "কেমেৰামেন", "sprint canoeist": "স্প্ৰিণ্ট কেনোয়িষ্ট", "penman": "পেনমেন", "science communicator": "বিজ্ঞান জনপ্ৰিয়কাৰী", "man of letters": "পণ্ডিত ব্যক্তি", "sitting volleyball player": "চিটিং ভলীবল খেলুৱৈ", "botswana athlete": "বটচোৱানাৰ ক্ৰীড়াবিদ", "grammarian": "বৈয়াকৰণ", "orchestra conductor": "অৰ্কেষ্ট্ৰা কণ্ডাক্টৰ", "emergency medicine physician": "জৰুৰী চিকিৎসাবিদ", "capuchin friar": "কেপুচিন ফ্ৰায়াৰ", "wikimedian": "উইকিমিডিয়ান", "bibliophile": "গ্ৰন্থানুৰাগী", "pipe organ builder": "পাইপ অৰ্গান নিৰ্মাতা", "royal navy rear-admiral": "ৰয়েল নেভী ৰিয়াৰ এডমিৰেল", "operatic mezzo-soprano": "অপেৰেটিক মেজো-ছ'প্ৰানো", "radiation oncologist": "ৰেডিয়েচন অনকোলজিষ্ট", "us entomologist": "মাৰ্কিন কীটতত্ত্ববিদ", "diarist": "দিনলিপিকাৰ", "world war ii veteran": "দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ প্ৰবীণ সেনাসদস্য", "us air force officer": "মাৰ্কিন বিমানবাহিনীৰ বিষয়া", "confederate army general": "কনফেডাৰেট সেনাবাহিনীৰ জেনেৰেল", "police officer": "আৰক্ষী বিষয়া", "us ichthyologist": "মাৰ্কিন মৎস্যবিজ্ঞানী", "synchronised swimmer": "চিনক্ৰোনাইজড সাঁতোৰবিদ", "u.s. herpetologist": "মাৰ্কিন হাৰপেটোলজিষ্ট", "planetary scientist": "গ্ৰহবিজ্ঞানী", "lepidopterist": "লেপিডোপ্টেৰিষ্ট", "pastoralist": "পশুপালক", "picture book author": "চিত্ৰগ্ৰন্থ ৰচয়িতা", "west indian cricketer": "ৱেষ্ট ইণ্ডিয়ান ক্ৰিকেটাৰ", "u.s. navy admiral": "মাৰ্কিন নৌবাহিনীৰ এডমিৰেল", "horticulturalist": "উদ্যানতত্ত্ববিদ", "union united states army officer": "ইউনিয়ন মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ সেনাবাহিনীৰ বিষয়া", "us science fiction author": "মাৰ্কিন কল্পবিজ্ঞান লেখক", "potter": "মৃৎশিল্পী", "blessed": "ধন্য", "vicar general": "ভিকাৰ জেনেৰেল", "singer songwriter": "গায়ক-গীতিকাৰ", "headmaster": "প্ৰধান শিক্ষক", "pop-folk singer": "পপ-ফোক গায়ক", "military personnel": "সামৰিক সদস্য", "holocaust survivor": "হলোকাষ্টৰপৰা বাচি যোৱা ব্যক্তি", "patron ofarts": "শিল্পকলা পৃষ্ঠপোষক", "Army personnel": "সেনাসদস্য", "air force personnel": "বিমানবাহিনীৰ সদস্য", "Navy personnel": "নৌবাহিনীৰ সদস্য", "nascar crew chief": "নাচকাৰ ক্ৰু চীফ", "u.s. zoologist": "মাৰ্কিন প্ৰাণীবিজ্ঞানী", "lawn bowler": "লন বোলাৰ", "suspected serial killer": "সন্দেহভাজন ছিৰিয়েল কিলাৰ", "conservation biologist": "সংৰক্ষণ জীৱবিজ্ঞানী", "concertmaster": "কনচাৰ্টমাষ্টাৰ", "new media artist": "নিউ মিডিয়া শিল্পী", "taxonomist": "শ্ৰেণীবিন্যাসবিদ", "u.s. botanist": "মাৰ্কিন উদ্ভিদবিজ্ঞানী", "stylist": "ষ্টাইলিষ্ট", "palaeobotanist": "পেলিওবোটানিষ্ট", "plant breeder": "উদ্ভিদ প্ৰজননবিদ", "benefactor": "হিতৈষী", "legislator": "আইনপ্ৰণেতা", "attorney general": "এটৰ্নী জেনেৰেল", "hispanist": "হিস্পানিষ্ট", "diabetologist": "ডায়াবেটোলজিষ্ট", "toxicologist": "বিষতত্ত্ববিদ", "nephrologist": "নেফ্ৰোলজিষ্ট", "antiquarian seller": "প্ৰাচীন সামগ্ৰীৰ বিক্ৰেতা", "rancher": "পামৰ মালিক", "ss officer": "এছএছ বিষয়া", "world war ii u-boat commander": "দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ ইউ-বোট কমাণ্ডাৰ", "soccer representant": "ফুটবল প্ৰতিনিধি", "allergist": "এলাৰ্জিষ্ট", "rebel leader": "বিদ্ৰোহী নেতা", "band leader": "বেণ্ড লিডাৰ", "school principal": "স্কুল অধ্যক্ষ", "bandurist": "বান্দুৰিষ্ট", "outlaw biker": "আইনবহিৰ্ভূত মটৰচাইকেল আৰোহী", "topographer": "টপোগ্ৰাফাৰ", "orator": "বক্তা", "archbishop of canterbury": "কেণ্টাৰবেৰীৰ আৰ্চবিচপ", "double bassist": "ডাবল বেচ বাদক", "commonwealth games gold medallist": "কমনৱেলথ গেমছৰ স্বৰ্ণপদকজয়ী", "officer ofpolish army": "পোলিছ সেনাবাহিনীৰ বিষয়া", "carpenter": "কাঠমিস্ত্ৰী", "sub-lieutenant ofpolish army": "পোলিছ সেনাবাহিনীৰ চাব-লেফটেনেণ্ট", "u.s. army major general": "মাৰ্কিন সেনাবাহিনীৰ মেজৰ জেনেৰেল", "titanic victim": "টাইটানিক দুৰ্ঘটনাৰ বলি", "soprano opera singer": "ছ'প্ৰানো অপেৰা গায়িকা", "land owner": "ভূমিমালিক", "patron": "পৃষ্ঠপোষক", "hebraist": "হিব্ৰু পণ্ডিত", "violoncellist": "ভায়োলোনচেলিষ্ট", "us army major general": "মাৰ্কিন সেনাবাহিনীৰ মেজৰ জেনেৰেল", "time-based media artist": "টাইম-বেচড মিডিয়া শিল্পী", "crystallographer": "ক্ৰিষ্টেলোগ্ৰাফাৰ", "cosplayer": "কচপ্লেয়াৰ", "property developer": "সম্পত্তি উন্নয়নকাৰী", "intellectual": "বুদ্ধিজীৱী", "headmaster": "প্ৰধান শিক্ষক", "cardinal ofroman catholic church": "ৰোমান কেথলিক চাৰ্চৰ কাৰ্ডিনেল", "pop-folk singer": "পপ-ফোক গায়ক", "holocaust survivor": "হলোকাষ্টৰপৰা বাচি যোৱা ব্যক্তি", "patron ofarts": "শিল্পকলা পৃষ্ঠপোষক", "nascar crew chief": "নাচকাৰ ক্ৰু চীফ", "u.s. zoologist": "মাৰ্কিন প্ৰাণীবিজ্ঞানী", "lawn bowler": "লন বোলাৰ", "suspected serial killer": "সন্দেহভাজন ছিৰিয়েল কিলাৰ", "conservation biologist": "সংৰক্ষণ জীৱবিজ্ঞানী", "concertmaster": "কনচাৰ্টমাষ্টাৰ", "new media artist": "নিউ মিডিয়া শিল্পী", "taxonomist": "শ্ৰেণীবিন্যাসবিদ", "u.s. botanist": "মাৰ্কিন উদ্ভিদবিজ্ঞানী", "stylist": "ষ্টাইলিষ্ট", "palaeobotanist": "পেলিওবোটানিষ্ট", "plant breeder": "উদ্ভিদ প্ৰজননবিদ", "benefactor": "দাতা", "legislator": "আইনপ্ৰণেতা", "attorney general": "এটৰ্নী জেনেৰেল", "hispanist": "হিস্পানিষ্ট", "diabetologist": "ডায়াবেটোলজিষ্ট", "toxicologist": "বিষতত্ত্ববিদ", "nephrologist": "নেফ্ৰোলজিষ্ট", "antiquarian seller": "প্ৰাচীন বস্তুৰ বিক্ৰেতা", "rancher": "পামৰ মালিক", "ss officer": "এছএছ বিষয়া", "world war ii u-boat commander": "দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ ইউ-বোট কমাণ্ডাৰ", "allergist": "এলাৰ্জিষ্ট", "rebel leader": "বিদ্ৰোহী নেতা", "band leader": "বেণ্ড লিডাৰ", "school principal": "স্কুল অধ্যক্ষ", "bandurist": "বান্দুৰিষ্ট", "outlaw biker": "আউতল বাইকাৰ", "topographer": "টপোগ্ৰাফাৰ", "orator": "বক্তা", "archbishop of canterbury": "কেণ্টাৰবেৰীৰ আৰ্চবিচপ", "double bassist": "ডাবল বেচ বাদক", "commonwealth games gold medallist": "কমনৱেলথ গেমছ স্বৰ্ণপদক জয়ী", "officer ofpolish army": "পোলিছ সেনাবাহিনীৰ বিষয়া", "carpenter": "কাঠমিস্ত্ৰী", "sub-lieutenant ofpolish army": "পোলিছ সেনাবাহিনীৰ চাব-লেফটেনেণ্ট", "u.s. army major general": "মাৰ্কিন সেনাবাহিনীৰ মেজৰ জেনেৰেল", "titanic victim": "টাইটানিক দুৰ্ঘটনাত নিহত", "soprano opera singer": "ছ'প্ৰানো অপেৰা গায়িকা", "canon ofcathedral chapter naumburg": "নমবুৰ্গ কেথেড্ৰেল অধ্যায়ৰ কেনন", "professor of law at syracuse university": "চিৰাকিউজ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ আইনৰ অধ্যাপক", "land owner": "ভূমিমালিক", "patron": "পৃষ্ঠপোষক", "hebraist": "হিব্ৰু পণ্ডিত", "violoncellist": "ভায়োলোনচেলিষ্ট", "us army major general": "মাৰ্কিন সেনাবাহিনীৰ মেজৰ জেনেৰেল", "time-based media artist": "টাইম-বেচড মিডিয়া শিল্পী", "crystallographer": "ক্ৰিষ্টেলোগ্ৰাফাৰ", "cosplayer": "কচপ্লেয়াৰ", "property developer": "সম্পত্তি উন্নয়নকাৰী", "intellectual": "বুদ্ধিজীৱী", "interpreter": "দোভাষী", "md": "এমডি", "u.s. ichthyologist": "মাৰ্কিন মৎস্যবিজ্ঞানী", "resistance fighter during ww-ii": "দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধকালীন প্ৰতিৰোধ যোদ্ধা", "hunter": "চিকাৰী", "ejected minister": "বহিষ্কৃত মন্ত্ৰী", "biathlete": "বায়াথলিট", "national hero of azerbaijan": "আজাৰবাইজানী জাতীয় বীৰ", "sprint athlete": "স্প্ৰিণ্ট এথলীট", "soft tennis player": "ছফ্ট টেনিছ খেলুৱৈ", "physiotherapist": "ফিজিঅ'থেৰাপিষ্ট", "clerk": "কেৰাণী", "draftsperson": "নক্সাকাৰ", "heir": "উত্তৰাধিকাৰী", "u.s. army general": "মাৰ্কিন সেনাবাহিনীৰ জেনেৰেল", "election candidate": "নিৰ্বাচনী প্ৰাৰ্থী", "aquatic ecologist": "জলজ বাস্তুবিজ্ঞানী", "petrologist": "শিলাতত্ত্ববিদ", "analyst": "বিশ্লেষক", "augustinian friar": "অগাষ্টিনিয়ান ফ্ৰায়াৰ", "yoga instructor": "যোগব্যায়াম প্ৰশিক্ষক", "royal navy vice-admiral": "ৰয়েল নেভী ভাইচ এডমিৰেল", "us malacologist": "মাৰ্কিন মেলাকোলজিষ্ট", "u.s. army medal of honor recipient": "মাৰ্কিন সেনাবাহিনীৰ মেডেল অৱ অনাৰ প্ৰাপক", "member city council": "চিটি কাউন্সিলৰ সদস্য", "race queen": "ৰেচ কুইন", "speculative fiction writer": "স্পেকুলেটিভ ফিকচন লেখক", "editor-in-chief": "প্ৰধান সম্পাদক", "papyrologist": "পেপিৰাকোলজিষ্ট", "archbishop ofroman catholic church": "ৰোমান কেথলিক চাৰ্চৰ আৰ্চবিচপ", "miniaturist": "মিনিয়েচাৰিষ্ট", "bass-baritone": "বেচ-বেৰিটোন", "medieval historian": "মধ্যযুগীয় ঐতিহাসিক", "gallery owner": "গেলেৰীৰ মালিক", "taxidermist": "টেক্সিডাৰ্মিষ্ট", "policeman": "আৰক্ষী সদস্য", "notary public": "নোটাৰী পাব্লিক", "gastroenterologist": "গেষ্ট্ৰোএণ্টেৰোলজিষ্ট", "singing teacher": "গানৰ শিক্ষক", "united states air force": "মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ বিমানবাহিনী", "online course instructor": "অনলাইন কোৰ্চ প্ৰশিক্ষক", "us carcinologist": "মাৰ্কিন কাৰ্চিনোলজিষ্ট", "remixer": "ৰিমিক্সাৰ", "legionary": "লিজিঅ'নাৰী", "public official": "চৰকাৰী বিষয়া", "conservator": "সংৰক্ষক", "parson": "পাৰচন", "folklorist": "লোকবিজ্ঞানী", "musical director": "সংগীত পৰিচালক", "polar explorer": "মেৰু ভ্ৰমণকাৰী", "u.s. paleontologist": "মাৰ্কিন জীৱাশ্মবিদ", "consul": "কনচাল", "africanist": "আফ্ৰিকানিষ্ট", "aviator": "বিমানচালক", "sexologist": "যৌনবিজ্ঞানী", "noble woman": "সম্ভ্ৰান্ত নাৰী", "pilot ofpolish army": "পোলিছ সেনাবাহিনীৰ পাইলট", "guantanamo bay detainee": "গুৱাণ্টানামো বে বন্দী", "set decorator": "ছেট ডেকোৰেটৰ", "east german gymnast": "পূব জাৰ্মান জিমনাষ্ট", "instrumentalist": "বাদ্যযন্ত্ৰী", "business woman": "নাৰী ব্যৱসায়ী", "miner": "খনি শ্ৰমিক", "executive vice president": "কাৰ্যবাহী ভাইচ প্ৰেচিডেণ্ট", "catholic blessed": "কেথলিক ধন্য", "west german rower": "পশ্চিম জাৰ্মান ৰ'য়িং খেলুৱৈ", "mountain bike orienteer": "মাউণ্টেইন বাইক ওৰিয়েণ্টিয়াৰ", "protistologist": "প্ৰোটিষ্টোলজিষ্ট", "conchologist": "শংখবিজ্ঞানী", "merchant banker": "মাৰ্চেণ্ট বেংকাৰ", "tailor": "দৰ্জী", "bassoonist": "বেচুন বাদক", "u.s. army brigadier general": "মাৰ্কিন সেনাবাহিনীৰ ব্ৰিগেডিয়াৰ জেনেৰেল", "kapellmeister": "কাপেলমেইষ্টাৰ", "weather presenter": "বতৰ পৰিৱেশক", "keynote speaker": "মূলবক্তা", "heraldist": "হেৰাল্ডিষ্ট", "reality show participant": "ৰিয়েলিটি শ্ব' অংশগ্ৰহণকাৰী", "royal navy admiral offleet": "ৰয়েল নেভী এডমিৰেল অফ ফ্লিট", "serial rapist": "ছিৰিয়েল ৰেপিষ্ট", "paleographer": "পেলিওগ্ৰাফাৰ", "histologist": "কলাস্থানবিদ", "us arachnologist": "মাৰ্কিন এৰাকনোলজিষ্ট", "biotechnologist": "জৈৱপ্ৰযুক্তিবিদ", "political prisoner": "ৰাজনৈতিক বন্দী", "stockbroker": "ষ্টকব্ৰোকাৰ", "public prosecutor": "চৰকাৰী অধিবক্তা", "canonist": "কেনন আইন বিশেষজ্ঞ", "war veteran": "যুদ্ধ প্ৰবীণ", "carom billiards player": "কেৰম বিলিয়াৰ্ডছ খেলুৱৈ", "mountain guide": "পাহাৰীয়া গাইড", "orthopaedic surgeon": "অৰ্থোপেডিক চাৰ্জন", "stand up comedian": "ষ্টেণ্ড আপ কমেডিয়ান", "mime artist": "মূকাভিনেতা", "cancer epidemiologist": "কেন্সাৰ এপিডেমিওলজিষ্ট", "us paleontologist": "মাৰ্কিন জীৱাশ্মবিদ", "wikipedian": "উইকিপিডিয়ান", "impressionist": "ইম্প্ৰেচনিষ্ট", "hornist": "হৰ্ণ বাদক", "acarologist": "একাৰোলজিষ্ট", "screenplay writer": "চিত্ৰনাট্যকাৰ", "palaeographer": "পেলিওগ্ৰাফাৰ", "xiangsheng performer": "জিয়াংশেং পাৰফৰ্মাৰ", "member of czech parliament": "চেক সংসদৰ সদস্য", "beekeeper": "মৌমাছি পালক", "community organizer": "কমিউনিটি সংগঠক", "weaver": "তাঁতী", "navigator": "নাবিক", "u.s. entomologist": "মাৰ্কিন কীটতত্ত্ববিদ", "certified public accountant": "চাৰ্টিফাইড পাব্লিক একাউণ্টেণ্ট", "byzantinist": "বাইজেণ্টিন বিশেষজ্ঞ", "illusionist": "জাদুকৰ", "baritone singer": "বেৰিটোন গায়ক", "biological anthropologist": "জীৱতাত্ত্বিক নৃবিজ্ঞানী", "nasa astronaut": "নাছা মহাকাশচাৰী", "hydrobiologist": "হাইড্ৰোবায়োলজিষ্ট", "arctic explorer": "সুমেৰু ভ্ৰমণকাৰী", "polymath": "বহুশাস্ত্ৰজ্ঞ", "penwoman": "লেখিকা", "anglicist": "এংলিচিষ্ট", "director of church music": "চাৰ্চ সংগীত পৰিচালক", "union army medal of honor recipient": "ইউনিয়ন সেনাবাহিনীৰ মেডেল অৱ অনাৰ প্ৰাপক", "micropalaeontologist": "মাইক্ৰোপেলিওণ্টোলজিষ্ট", "glaciologist": "হিমবাহবিজ্ঞানী", "hotel manager": "হোটেল মেনেজাৰ", "college head": "কলেজৰ অধ্যক্ষ", "showman": "শ্ব'মেন", "japanologist": "জাপানোলজিষ্ট", "radio talk show host": "ৰেডিঅ' টক শ্ব' পৰিৱেশক", "canon law jurist": "কেনন আইন বিশেষজ্ঞ", "secretary": "সচিব", "antiquarian bookseller": "প্ৰাচীন গ্ৰন্থৰ বিক্ৰেতা", "mammalogist": "স্তন্যপায়ী প্ৰাণীবিদ", "paleobotanist": "পেলিওবোটানিষ্ট", "program maker": "অনুষ্ঠান নিৰ্মাতা", "international lawn bowler": "আন্তৰ্জাতিক লন বোলাৰ", "tenor singer": "টেনৰ গায়ক", "venture capitalist": "ভেঞ্চাৰ কেপিটেলিষ্ট", "hotelier": "হোটেল মালিক", "dynasty politician": "ৰাজবংশৰ ৰাজনীতিবিদ", "barrister-at-law": "বেৰিষ্টাৰ-এট-ল'", "community worker": "কমিউনিটি কৰ্মী", "federal government official": "ফেডাৰেল চৰকাৰী বিষয়া", "colonial administrator ondutch gold coast": "ডাচ গোল্ড কোষ্টৰ ঔপনিৱেশিক প্ৰশাসক", "speech-language pathologist": "বাক্ আৰু ভাষা পেথোলজিষ্ট", "archimandrite of kiev pechersk lavra": "কিয়েভ পেচেৰ্স্ক লেভ্ৰাৰ আৰ্কিমান্দ্ৰাইট", "policy advisor": "নীতি উপদেষ্টা", "bioethicist": "বায়োএথিচিষ্ট", "union army officer": "ইউনিয়ন সেনাবাহিনীৰ বিষয়া", "organizer": "সংগঠক", "high court judge": "উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ বিচাৰক", "january uprising participant": "জানুৱাৰী অভ্যুত্থানত অংশগ্ৰহণকাৰী", "paediatrician": "শিশুৰোগ বিশেষজ্ঞ", "exhibition curator": "প্ৰদৰ্শনী কিউৰেটৰ", "hero ofsoviet union": "ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ বীৰ", "ocean rower": "ওচেন ৰ'য়িং খেলুৱৈ", "u.s. ornithologist": "মাৰ্কিন পক্ষীবিদ", "aerobic gymnast": "এৰোবিক জিমনাষ্ট", "elementary school teacher": "প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ৰ শিক্ষক", "protozoologist": "প্ৰোটোজোলজিষ্ট", "inorganic chemist": "অজৈৱ ৰসায়নবিদ", "hydrographer": "হাইড্ৰোগ্ৰাফাৰ", "free-diver": "ফ্ৰী-ডাইভাৰ", "angel investor": "এঞ্জেল ইনভেষ্টৰ", "sambist": "চাম্বিষ্ট", "new caledonian judoka": "নিউ কেলেডোনিয়ান জুডোকা", "classical violinist": "ধ্ৰুপদী বেহালাবাদক", "mechanic": "মেকানিক", "colonel ofpolish army": "পোলিছ সেনাবাহিনীৰ কৰ্ণেল", "recipient ofpurple heart medal": "পাৰ্পল হাৰ্ট মেডেল প্ৰাপক", "us author": "মাৰ্কিন লেখক", "executive producer": "কাৰ্যবাহী প্ৰযোজক", "diplomat. deputy high commissioner": "কূটনীতিবিদ ডেপুটি হাই কমিছনাৰ", "district administrator": "জিলা প্ৰশাসক", "army officer ineast india company": "ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সেনা বিষয়া", "privateer": "প্ৰাইভেটিয়াৰ", "large estate owner": "বিশাল এষ্টেট মালিক", "salvation army officer": "চালভেশ্যন আৰ্মি বিষয়া", "royal navy captain": "ৰয়েল নেভী কেপ্তেইন", "concentration camp guard": "কনচেনট্ৰেচন কেম্প গাৰ্ড", "keyboard player": "কীবোৰ্ড বাদক", "nogizaka46 member": "নোগিজাকা৪৬ সদস্য", "woman handball player": "মহিলা হেণ্ডবল খেলুৱৈ", "ecuadoran herpetologist": "ইকুৱেডৰিয়ান হাৰপেটোলজিষ্ট", "campaigner": "প্ৰচাৰক", "railroad executive": "ৰেলপথ কাৰ্যবাহী", "community activist": "কমিউনিটি আন্দোলনকৰ্মী", "craftsman": "কাৰিকৰ", "auctioneer": "নিলামকাৰী", "decorator": "সাজ-সজ্জাকাৰী", "hygienist": "হাইজিনিষ্ট", "epigrapher": "এপিগ্ৰাফাৰ", "distributor": "পৰিৱেশক", "showgirl": "শ্ব'গাৰ্ল", "apostolic nuncio": "এপোষ্টোলিক নুন্সিও", "wood-engraver": "কাঠ-খোদাইকাৰী", "sporting director": "ক্্ৰীড়া পৰিচালক", "east german sprinter": "পূব জাৰ্মান স্প্ৰিণ্টাৰ", "vase painter": "ফুলদানী চিত্ৰকৰ", "artisan": "কাৰিকৰ", "grazier": "পশুপালক", "carver": "খোদাইকাৰী", "dealer": "ডিলাৰ", "hereditary peer": "বংশানুক্ৰমিক পিয়াৰ", "pulmonologist": "পালমোনোলজিষ্ট", "athletic trainer": "এথলেটিক প্ৰশিক্ষক", "trumpet player": "ট্ৰাম্পেট বাদক", "neonatologist": "নিঅ'নেটোলজিষ্ট", "orthodox pope egypt": "মিচৰৰ অৰ্থডক্স পোপ", "abbess oflichtenthal monastery": "লিচেনথাল মঠৰ এবেচ", "arts patron": "শিল্পকলা পৃষ্ঠপোষক", "golf course architect": "গলফ কোৰ্চ স্থপতি", "rhetorician": "বক্তৃতাশিল্পী", "orchestra leader": "অৰ্কেষ্ট্ৰা পৰিচালক", "prosaist": "গদ্যকাৰ", "beauty pageant contestant": "সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগী", "disability rights activist": "প্ৰতিবন্ধী অধিকাৰ কৰ্মী", "slavist": "শ্লাভিষ্ট", "italianist": "ইটালিয়ানিষ্ট", "grand duke": "গ্ৰেণ্ড ডিউক", "freshwater ecologist": "মিথাপানীৰ বাস্তুবিজ্ঞানী", "group rhythmic gymnast": "দলীয় ৰিদমিক জিমনাষ্ট", "épée fencer": "এপে ফেন্সাৰ", "mezzo-soprano singer": "মেজো-ছ'প্ৰানো গায়িকা", "member of czechoslovak parliament": "চেকোশ্লোভাক সংসদৰ সদস্য", "instrument maker": "বাদ্যযন্ত্ৰ নিৰ্মাতা", "actuary": "একচুৱাৰী", "mariner": "নাবিক", "medical practitioner": "চিকিৎসক", "catholic prelate": "কেথলিক প্ৰিলেট", "ethicist": "নীতিশাস্ত্ৰবিদ", "speech pathologist": "বাক্ পেথোলজিষ্ট", "nascar team owner": "নাচকাৰ দল মালিক", "director of photography": "চিত্ৰগ্ৰাহক", "united states navy": "মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ নৌবাহিনী", "police detective": "আৰক্ষী চোৰাংচোৱা", "carmelite friar": "কাৰ্মেলাইট ফ্ৰায়াৰ", "foil fencer": "ফয়েল ফেন্সাৰ", "chansonnier": "চেনচোনিয়াৰ", "mixer": "মিক্সাৰ", "blacksmith": "কমাৰ", "mineral collector": "খনিজ সংগ্ৰাহক", "general practitioner": "সাধাৰণ চিকিৎসক", "member ofparliament": "সংসদ সদস্য", "cabinet minister": "কেবিনেট মন্ত্ৰী", "member of slovak national council": "শ্লোভাক জাতীয় পৰিষদৰ সদস্য", "dynasty official": "ৰাজবংশৰ বিষয়া", "prelate": "প্ৰিলেট", "government statistician": "চৰকাৰী পৰিসংখ্যাবিদ", "ski-orienteer": "স্কি-ওৰিয়েণ্টিয়াৰ", "tiktoker": "টিকটকাৰ", "dramaturg": "নাট্যকাৰ", "sound mixer": "শব্দ মিশ্ৰণকাৰী", "sound mixer": "শব্দ মিশ্ৰণকাৰী", "sound mixer": "শব্দ মিশ্ৰণকাৰী", "film screenwriter": "চলচ্চিত্ৰৰ চিত্ৰনাট্যকাৰ", "Army soldier": "সেনাবাহিনীৰ সৈনিক", "air force soldier": "বিমান সৈনিক", "Navy soldier": "নৌ সৈনিক", "music player": "মিউজিক প্লেয়াৰ", "video player": "ভিডিঅ' প্লেয়াৰ", "media player": "মিডিয়া প্লেয়াৰ", "audio player": "অডিঅ' প্লেয়াৰ", "record player": "ৰেকৰ্ড প্লেয়াৰ", "web player": "ৱেব প্লেয়াৰ", "streaming player": "ষ্ট্ৰীমিং প্লেয়াৰ", "radio player": "ৰেডিঅ' প্লেয়াৰ", "piano player": "পিয়ানোবাদক", "violin player": "বেহালাবাদক", "guitar player": "গীটাৰবাদক", "flute player": "বাঁহীবাদক", "drum player": "ড্ৰামবাদক", "flute player": "বাঁহীবাদক", "physical education instructor": "শাৰীৰিক শিক্ষা প্ৰশিক্ষক", "keyboard player": "কীবোৰ্ডবাদক", "organ player": "অৰ্গানবাদক", "trumpet player": "ট্ৰাম্পেটবাদক", "saxophone player": "চেক্সোফোনবাদক", "clarinet player": "ক্লেৰিনেটবাদক", "cello player": "চেলোবাদক", "bass player": "বেচবাদক", "harp player": "বীণাবাদক", "harmonica player": "হাৰমোনিকাবাদক", "accordion player": "একৰ্ডিয়নবাদক", "banjo player": "বেনজোবাদক", "mandolin player": "মেণ্ডোলিনবাদক", "ukulele player": "ইউকুলেলেবাদক", "tabla player": "তবলাবাদক", "sitar player": "চেতাৰবাদক", "sarod player": "সৰোদবাদক", "dotara player": "দোতাৰাবাদক", "esraj player": "এছৰাজবাদক", "shehnai player": "চেহনাইবাদক", "bagpipe player": "বেগপাইপবাদক", "percussion player": "তালবাদক", "instrument player": "বাদ্যযন্ত্ৰী", "session player": "চেচনবাদক", "solo player": "এককবাদক", "physical chemist": "ভৌত ৰসায়নবিদ", "physical geographer": "ভৌত ভূগোলবিদ", "physical anthropologist": "ভৌত নৃতত্ত্ববিদ", "physical oceanographer": "ভৌত মহাসাগৰবিদ", "physical education teacher": "শাৰীৰিক শিক্ষা শিক্ষক", } female_professions = { "actor": "অভিনেত্ৰী", "singer": "গায়িকা", "writer": "লেখিকা", "hero": "নায়িকা", "leader": "নেত্ৰী", "comedian": "কৌতুক অভিনেত্ৰী", "author": "লেখিকা", "presenter": "পৰিৱেশিকা", "news presenter": "সংবাদ পৰিৱেশিকা", "professor": "অধ্যাপিকা", "voice actor": "কণ্ঠাভিনেত্ৰী", "political leader": "ৰাজনৈতিক নেত্ৰী", "chairman": "সভানেত্ৰী", "chairperson": "সভানেত্ৰী", "teacher": "শিক্ষিকা", } translated_adjectives = { "Catholic": "কেথলিক", "Roman Catholic": "ৰোমান কেথলিক", "Orthodox": "অৰ্থডক্স", "Eastern Orthodox": "পূব অৰ্থডক্স", "Oriental Orthodox": "ওৰিয়েণ্টেল অৰ্থডক্স", "Protestant": "প্ৰটেষ্টাণ্ট", "Anglican": "এংলিকান", "Lutheran": "লুথেৰান", "Reformed": "ৰিফৰ্মড", "Calvinist": "কেলভিনবাদী", "Presbyterian": "প্ৰেচবিটেৰিয়ান", "Methodist": "মেথডিষ্ট", "Baptist": "বেপ্টিষ্ট", "Congregational": "কংগ্ৰেগেচনেল", "Evangelical": "ইভানজেলিকেল", "Pentecostal": "পেণ্টেকোষ্টেল", "Anabaptist": "এনাব্যাপ্টিষ্ট", "Mennonite": "মেনোনাইট", "Quaker": "কোৱেকাৰ", "Moravian": "মোৰাভিয়ান", "Unitarian": "ইউনিটেৰিয়ান", "Jehovah's Witness": "যিহোৱাৰ সাক্ষী", "Latter-day Saint": "লেটাৰ-ডে চেইণ্ট", "Mormon": "মৰমন", "Orthodox Jewish": "অৰ্থডক্স ইহুদী", "Coptic": "কপটিক", "Coptic Orthodox": "কপটিক অৰ্থডক্স", "Armenian Apostolic": "আৰ্মেনিয়ান এপোষ্টোলিক", "Armenian Catholic": "আৰ্মেনিয়ান কেথলিক", "Syriac": "চিৰিয়াক", "Syriac Orthodox": "চিৰিয়াক অৰ্থডক্স", "Syriac Catholic": "চিৰিয়াক কেথলিক", "Chaldean Catholic": "কেলডিয়ান কেথলিক", "Maronite": "মেৰোনাইট", "Melkite": "মেলকাইট", "Ethiopian Orthodox": "ইথিওপিয়ান অৰ্থডক্স", "Eritrean Orthodox": "ইৰিত্ৰিয়ান অৰ্থডক্স", "Ethiopian Catholic": "ইথিওপিয়ান কেথলিক", "Eritrean Catholic": "ইৰিত্ৰিয়ান কেথলিক", "Old Catholic": "ওল্ড কেথলিক", "Independent Catholic": "স্বতন্ত্ৰ কেথলিক", "Polish Catholic": "পোলিছ কেথলিক", "Apostolic": "এপোষ্টোলিক", "Holiness": "হোলিনেচ", "Nazarene": "নাজাৰিন", "Church of Christ": "চাৰ্চ অৱ ক্ৰাইষ্ট", "Disciples of Christ": "ডিচাইলছ অৱ ক্ৰাইষ্ট", "Brethren": "ব্ৰেড্ৰেন", "Plymouth Brethren": "প্লাইমাউথ ব্ৰেড্ৰেন", "Amish": "আমিছ", "Christadelphian": "ক্ৰিষ্টাদেলফিয়ান", "Swedenborgian": "চুইডেনবৰ্গিয়ান", "New Apostolic": "নিউ এপোষ্টোলিক", "Coptic Catholic": "কপটিক কেথলিক", "Greek Orthodox": "গ্ৰীক অৰ্থডক্স", "Russian Orthodox": "ৰুছ অৰ্থডক্স", "Serbian Orthodox": "ছাৰ্বীয় অৰ্থডক্স", "Romanian Orthodox": "ৰোমানীয় অৰ্থডক্স", "Bulgarian Orthodox": "বুলগেৰীয় অৰ্থডক্স", "Georgian Orthodox": "জৰ্জীয় অৰ্থডক্স", "Antiochian Orthodox": "এণ্টিওকিয়ান অৰ্থডক্স", "Apostolic Pentecostal": "এপোষ্টোলিক পেণ্টেকোষ্টেল", "Oneness Pentecostal": "ৱাননেচ পেণ্টেকোষ্টেল", "Holiness Pentecostal": "হোলিনেচ পেণ্টেকোষ্টেল", "Independent Baptist": "ইণ্ডিপেণ্ডেণ্ট বেপ্টিষ্ট", "Southern Baptist": "চাউদাৰ্ণ বেপ্টিষ্ট", "Primitive Baptist": "প্ৰিমিটিভ বেপ্টিষ্ট", "Free Baptist": "ফ্ৰী বেপ্টিষ্ট", "Particular Baptist": "পাৰ্টিকুলাৰ বেপ্টিষ্ট", "United Methodist": "ইউনাইটেড মেথডিষ্ট", "Wesleyan": "ৱেচলিয়ান", "Free Methodist": "ফ্ৰী মেথডিষ্ট", "United Reformed": "ইউনাইটেড ৰিফৰ্মড", "Dutch Reformed": "ডাচ ৰিফৰ্মড", "Continental Reformed": "কণ্টিনেণ্টেল ৰিফৰ্মড", "Orthodox Presbyterian": "অৰ্থডক্স প্ৰেচবিটেৰিয়ান", "Free Presbyterian": "ফ্ৰী প্ৰেচবিটেৰিয়ান", "Abrahamic": "আব্ৰাহামিক", "Charismatic": "কেৰিজমেটিক", "Muslim": "মুছলিম", "Islamic": "ইছলামী", "Sunni": "ছুন্নী", "Shia": "ছিয়া", "Isma'ili": "ইসমাইলী", "Zaidi": "জায়িদী", "Sufi": "চুফী", "Ahmadi": "আহমদিয়া", "Salafi": "চালাফী", "Wahhabi": "ওহাবী", "Ibadi": "ইবাদী", "Alevi": "আলেভী", "Alawite": "আলাৱী", "Bektashi": "বেকতাশী", "Alevi-Bektashi": "আলেভী-বেকতাশী", "Nizari": "নিজাৰী", "Musta'li": "মুস্তালী", "Dawoodi Bohra": "দাউদী বোহৰা", "Sulaymani": "চুলাইমানী", "Mu'tazilite": "মুতাজিলী", "Ash'ari": "আশআৰী", "Maturidi": "মাতুৰিদী", "Barelvi": "বেৰেলভী", "Deobandi": "দেওবন্দী", "Tablighi": "তাবলীগী", "Quranist": "কুৰআনবাদী", "Nation of Islam": "নেচন অৱ ইছলাম", "Jewish": "ইহুদী", "Conservative Jewish": "কনজাৰভেটিভ ইহুদী", "Reform Jewish": "ৰিফৰ্ম ইহুদী", "Hasidic": "হাচিডিক", "Karaite": "কাৰাইত", "Samaritan": "চামাৰীয়", "Messianic Jewish": "মেচিয়ানিক ইহুদী", "Hebrew Roots": "হিব্ৰু ৰুটছ", "Karaite Jewish": "কাৰাইত ইহুদী", "Samaritan Israelite": "চামাৰীয় ইজৰাইলী", "Noahid": "নোৱাহাইড", "Sephardi": "চেফাৰ্দী", "Ashkenazi": "আশকেনাজী", "Mizrahi": "মিজৰাহী", "Noahide": "নোৱাহাইড", "Hindu": "হিন্দু", "Vaishnava": "বৈষ্ণৱ", "Shaiva": "শৈৱ", "Shakta": "শাক্ত", "Smarta": "স্মাৰ্ত", "Lingayat": "লিঙ্গায়ত", "Gaudiya Vaishnava": "গৌড়ীয় বৈষ্ণৱ", "Sri Vaishnava": "শ্ৰীবৈষ্ণৱ", "Madhva": "মাধ্ব", "Nimbarka": "নিম্বাৰ্ক", "Ramanandi": "ৰামানন্দী", "Shaiva Siddhanta": "শৈৱ সিদ্ধান্ত", "Kashmir Shaivite": "কাশ্মীৰী শৈৱ", "Veerashaiva": "বীৰশৈৱ", "Arya Samaji": "আৰ্য সমাজী", "Brahmo": "ব্ৰাহ্ম", "ISKCON": "ইসকন", "Gaudiya": "গৌড়ীয়", "Shaivite": "শৈৱ", "Vaishnavite": "বৈষ্ণৱ", "Smartist": "স্মাৰ্ত", "Shaktist": "শাক্ত", "Buddhist": "বৌদ্ধ", "Theravada": "থেৰবাদ", "Mahayana": "মহাযান", "Vajrayana": "বজ্ৰযান", "Zen": "জেন", "Shinto": "শিন্তো", "Nichiren": "নিচিৰেন", "Pure Land": "পিওৰ লেণ্ড", "Chan": "চেন", "Seon": "চন", "Fo Guang Shan": "ফো গুৱাং শান", "Gelug": "গেলুগ", "Kagyu": "কাগ্যু", "Nyingma": "নিংমা", "Sakya": "সাক্য", "Jodo Shinshu": "জোদো শিনশু", "Soka Gakkai": "চোকা গাক্কাই", "Navayana": "নৱ্যযান", "Manichaean": "মাণিকীয়", "Gelugpa": "গেলুগ", "Kagyupa": "কাগ্যু", "Nyingmapa": "নিংমা", "Sakyapa": "সাক্য", "Shin": "শিন", "Nichiren Shoshu": "নিচিৰেন শোশু", "Tibetan Buddhist": "তিব্বতী বৌদ্ধ", "Chinese Buddhist": "চীনা বৌদ্ধ", "Jain": "জৈন", "Digambara": "দিগম্বৰ", "Svetambara": "শ্বেতাম্বৰ", "Sikh": "শিখ", "Nanakpanthi": "নানকপন্থী", "Khalsa": "খালচা", "Baháʼí": "বাহাই", "Zoroastrian": "জৰথুষ্ট্ৰীয়", "Parsi": "পাৰ্চী", "Yazidi": "য়াজিদী", "Druze": "দ্ৰুজ", "Taoist": "তাওবাদী", "Confucian": "কনফুছীয়", "Mandaean": "মান্দীয়", "Tenrikyo": "তেনৰিক্যো", "Cao Dai": "কাও দাই", "Hoa Hao": "হোৱা হাও", "Falun Gong": "ফালুন গং", "Spiritist": "স্পিৰিটিষ্ট", "Theosophist": "থিওচফিষ্ট", "Scientologist": "চায়েণ্টোলজিষ্ট", "Unificationist": "ইউনিফিকেচনবাদী", "Adventist": "এডভেণ্টিষ্ট", "Universalist": "ইউনিভাৰ্চেলিষ্ট", "Twelver": "ইছনা আশ্যাৰী", "Tibetan": "তিব্বতী বৌদ্ধ", "Pagan": "পৌত্তলিক", "Neopagan": "নব্য পৌত্তলিক", "Wiccan": "উইকান", "Animist": "প্ৰাণবাদী", "Rastafarian": "ৰাস্তাফেৰিয়ান", "Ayyavazhi": "আইয়াভাজী", "Cheondoist": "চেওন্দোবাদী", "Shamanist": "শ্বামানবাদী", "Dinka": "ডিনকা ধৰ্মাবলম্বী", "Vodou": "ভোডু", "Vodun": "ভোদুন", "Santería": "চানতেৰিয়া", "Candomblé": "কান্দোম্বলে", "Umbanda": "উমবান্দা", "Kemetist": "কেমেটবাদী", "Rodnover": "ৰদনোভাৰ", "Slavic Native Faith": "শ্লাভিক দেশীয় ধৰ্মাবলম্বী", "Romuva": "ৰোমুভা", "Dievturi": "দিয়েভতুৰি", "Donyi-Polo": "দোন্যি-পোলো", "Bon": "বন", "Native American": "নেটিভ আমেৰিকান", "Aboriginal": "আদিবাসী", "Traditional African": "পৰম্পৰাগত আফ্ৰিকান", "Traditional Chinese": "পৰম্পৰাগত চীনা", "Folk": "লোক", "Indigenous": "আদিবাসী", "Assyrian": "এচিৰীয়", "Assyrian Church of the East": "এচিৰীয় চাৰ্চ অৱ দ্য ইষ্ট", "Restorationist": "ৰেষ্টোৰেচনিষ্ট", "Stone-Campbell": "ষ্টোন-কেম্পবেল", "Hutterite": "হুটেৰাইট", "Old Order": "ওল্ড অৰ্ডাৰ", "Irvingite": "আৰ্ভিংগাইট", "Almohad": "আলমোহাদ", "Eckankar": "একংকাৰ", "Subud": "চুবুদ", "Raëlian": "ৰায়েলীয়", "Neo-Druid": "নব্য ড্ৰুইড", "Druid": "ড্ৰুইড", "Asatru": "আচাত্ৰু", "Heathen": "হিথেন", "Germanic Pagan": "জাৰ্মাণিক পৌত্তলিক", "Hellenic": "হেলেনিক", "Hellenist": "হেলেনিক", "Kemetic": "কেমেটিক", "Roman Pagan": "ৰোমান পৌত্তলিক", "Celtic": "চেল্টিক", "Baltic": "বাল্টিক", "Slavic": "শ্লাভিক", "Finnic": "ফিনিক", "Tengrist": "তেংগ্ৰীবাদী", "Tengri": "তেংগ্ৰী", "Muisca": "মুইসকা", "Mapuche": "মাপুচে", "Inuit": "ইনুইট", "Ainu": "আইনু", "Māori": "মাওৰী", "Zulu": "জুলু", "Yoruba": "য়োৰুবা", "Igbo": "ইগবো", "Akan": "আকান", "Odinist": "ওডিনবাদী", "Romani": "ৰোমানী", "Gnostic": "গ্নোষ্টিক", "Mithraic": "মিথ্ৰাইক", "Mithraist": "মিথ্ৰাবাদী", "Hermetic": "হাৰ্মেটিক", "Rosicrucian": "ৰোজিক্ৰুচিয়ান", "Esoteric": "গূঢ়তাত্ত্বিক", "Occult": "গূঢ়বিদ্যাবিষয়ক", "Mystic": "ৰহস্যবাদী", "Mystical": "ৰহস্যমজ়", "Deist": "ডেইষ্ট", "Pantheist": "সৰ্বেশ্বৰবাদী", "Panentheist": "সৰ্বান্তৰেশ্বৰবাদী", "Monotheist": "একেশ্বৰবাদী", "Polytheist": "বহুঈশ্বৰবাদী", "Henotheist": "একদেৱবাদী", "Nontheist": "নিৰীশ্বৰবাদী", "Atheist": "নাস্তিক", "Agnostic": "অজ্ঞেয়বাদী", "Humanist": "মানৱতাবাদী", "Secular": "ধৰ্মনিৰপেক্ষ", "Freethinker": "মুক্তচিন্তাবাদী", "Syro-Malabar": "চিৰো-মালাবাৰ", "Syro-Malankara": "চিৰো-মালাংকাৰা", "Jacobite": "জেকোবাইট", "Nestorian": "নেষ্টোৰিয়ান", "Pushtimarg": "পুষ্টিমাৰ্গীয়", "Swaminarayan": "স্বামিনাৰায়ণ", "Ramakrishna": "ৰামকৃষ্ণ মিছনভুক্ত", "Hassidic": "হাচিডিক", "Dervish": "দৰবেশ", "Moorish Science": "মূৰিছ চাইন্স", "United Church": "ইউনাইটেড চাৰ্চ", "Nonconformist": "ননকনফৰ্মিষ্ট", "Ordained": "অভিষিক্ত", "licensed": "অনুমোদিত", "parish": "পেৰিচ", "campus": "কেম্পাছ", "youth": "যুৱ", "music": "সংগীত", "worship": "উপাসনা", "mission": "মিছন", "Church of England": "চাৰ্চ অফ ইংলেণ্ডৰ", "Church of Scotland": "চাৰ্চ অফ স্কটলেণ্ডৰ", "Church of Ireland": "চাৰ্চ অফ আয়াৰলেণ্ডৰ", "Church of Wales": "চাৰ্চ অফ ৱেলচৰ", "Church of Norway": "চাৰ্চ অফ নৰৱেৰ", "Church of Sweden": "চাৰ্চ অফ চুইডেনৰ", "Church of Denmark": "চাৰ্চ অফ ডেনমাৰ্কৰ", "Church of Finland": "চাৰ্চ অফ ফিনলেণ্ডৰ", "Church of Iceland": "চাৰ্চ অফ আইচলেণ্ডৰ", "Church of Nigeria": "চাৰ্চ অফ নাইজেৰিয়াৰ", "Church of Uganda": "চাৰ্চ অফ উগাণ্ডাৰ", "Church of South India": "চাৰ্চ অফ চাউথ ইণ্ডিয়াৰ", "coast guard": "কোষ্ট গাৰ্ড", "List A": "লিষ্ট এ", "List-A": "লিষ্ট এ", "Twenty20": "টুৱেণ্টি২০", "T20": "টি-টুৱেণ্টি", "Twenty-20": "টুৱেণ্টি২০", "ODI": "অ'ডিআই", "First-class": "প্ৰথম-শ্ৰেণীৰ", "para": "পেৰা", "para-olympic": "পেৰালিম্পিক", "criminal": "অপৰাধমূলক", "Syracuse": "চিৰাকিউজ", "head": "প্ৰধান", "first": "প্ৰথম", "second": "দ্বিতীয়", "third": "তৃতীয়", "fourth": "চতুৰ্থ", "fifth": "পঞ্চম", "sixth": "ষষ্ঠ", "last": "সৰ্বশেষ", "chief": "প্ৰধান", "deputy": "উপ", "acting": "ভাৰপ্ৰাপ্ত", "interim": "অন্তৰ্ৱৰ্তীকালীন", "principal": "প্ৰধান", "president": "সভাপতি", "founder": "প্ৰতিষ্ঠাতা", "co-founder": "সহ-প্ৰতিষ্ঠাতা", "award winning": "পুৰস্কাৰপ্ৰাপ্ত", "owner": "মালিক", "pioneer": "অগ্ৰদূত", "paralympic": "পেৰালিম্পিক", "olympic": "অলিম্পিক", "world": "বিশ্ব", "sir": "চাৰ", "lord": "লৰ্ড", "lady": "লেডী", "madam": "মেডাম", "ph.d.": "পিএইচডি", "ph.d": "পিএইচডি", "phd": "পিএইচডি", "ph.": "পিএইচ", "prof.": "অধ্যাপক", "prof": "অধ্যাপক", "c.": "অনুমাণিক", "ca.": "অনুমাণিক", "dr": "ডক্টৰ", "dr.": "ড°", "m.d.": "এম.ডি", "d.sc.": "ডি.এছচি", "d.phil.": "ডি.ফিল", "award": "পুৰস্কাৰ", "thriller": "থ্ৰিলাৰ", "crime": "অপৰাধ", "non-fiction": "নন-ফিকচন", "flash fiction": "ফ্লেছ ফিকচন", "short story": "চুটিগল্প", "short-story": "চুটিগল্প", "-story": "-গল্প", "story": "গল্প", "mystery": "ৰহস্য", "civil war": "গৃহ-যুদ্ধৰ", "american civil war": "মাৰ্কিন গৃহ-যুদ্ধৰ", "feminist": "নাৰীবাদী", "bengali": "বঙালী", "modern": "আধুনিক", "World War 2": "দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ", "WWI": "প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ", "WW1": "প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ", "WWII": "দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ", "WW2": "দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ", "former": "প্ৰাক্তন", "film": "চলচ্চিত্ৰ", "stage": "মঞ্চ", "television": "টেলিভিছন", "tv": "টিভি", "wheelchair": "হুইলচেয়াৰ", "show": "শ্ব'", "tv show": "টিভি শ্ব'", "television show": "টেলিভিছন শ্ব'", "and": "আৰু", "american tv show": "আমেৰিকান টিভি শ্ব'", "american television show": "আমেৰিকান টেলিভিছন শ্ব'", "radio": "ৰেডিঅ'", "theatre": "নাট্য", "theater": "নাট্য", "latin-american": "লেটিন আমেৰিকান", "jazz": "জেজ", "freelance": "ফ্ৰীলেন্স", "science-fiction": "কল্পবিজ্ঞান", "science fiction": "বিজ্ঞান কথাসাহিত্য", "fantasy": "ফেণ্টাচি", "romantic": "ৰোমাণ্টিক", "liberal": "উদাৰপন্থী", "nationalist": "জাতীয়তাবাদী", "democratic party": "ডেমোক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ", "democratic": "গণতান্ত্ৰিক", "republican": "ৰিপাব্লিকান", "southern": "দক্ষিণাঞ্চলীয়", "northern": "উত্তৰাঞ্চলীয়", "eastern": "পূব", "western": "পশ্চিমীয়া", "historic": "ঐতিহাসিক", "historical": "ঐতিহাসিক", "science documentary": "বিজ্ঞানভিত্তিক প্ৰামাণ্যচিত্ৰ", "documentary": "প্ৰামাণ্যচিত্ৰ", "commercial": "বাণিজ্যিক", "digital": "ডিজিটেল", "online": "অনলাইন", "internet": "ইণ্টাৰনেট", "podcast": "পডকাষ্ট", "youtube": "ইউটিউব", "web": "ৱেব", "horror": "ভৌতিক", "comic": "কমিক", "literary": "সাহিত্যিক", "satirical": "ব্যঙ্গাত্মক", "political": "ৰাজনৈতিক", "religious": "ধৰ্মীয়", "spiritual": "আধ্যাত্মিক", "non-professional": "অপেছাদাৰ", "freestyle": "ফ্ৰীষ্টাইল", "academic": "শৈক্ষিক", "scholarly": "পাণ্ডিত্যপূৰ্ণ", "research": "গৱেষণাধৰ্মী", "professional": "পেছাদাৰ", "amateur": "অপেছাদাৰ", "self-taught": "স্বশিক্ষিত", "trained": "প্ৰশিক্ষিত", "international": "আন্তৰ্জাতিক", "national": "ৰাষ্ট্ৰীয়", "club": "ক্লাব", "nuclear": "পাৰমাণৱিক", "particle": "কণা", "evolutionary": "বিৱৰ্তনীয়", "computational": "গণনামূলক", "pacifist": "শান্তিবাদী", "social-media": "সামাজিক যোগাযোগ মাধ্যম", "content": "কনটেণ্ট", "assistant": "সহকাৰী", "associate": "সহযোগী", "college": "কলেজ", "school": "বিদ্যালয়", "high-school": "হাইস্কুল", "high school": "হাইস্কুল", "women's": "নাৰী", "men's": "পুৰুষ", "art": "শিল্প", "music": "সংগীত", "record": "ৰেকৰ্ড", "pornographic": "পৰ্ণোগ্ৰাফিক", "kosher": "কোশাৰ", "halal": "হালাল", "university": "বিশ্ববিদ্যালয়", "medical": "চিকিৎসা", "sports": "ক্্ৰীড়া", "local": "স্থানীয়", "ballet": "বেলে", "church": "গীৰ্জা", "legal": "আইনী", "opinion": "মতামত", "landscape": "ভূদৃশ্য", "electrical": "বৈদ্যুতিক", "fashion": "ফেশ্বন", "mechanical": "যান্ত্ৰিক", "article": "প্ৰবন্ধ", "book": "পুস্তক", "social": "সামাজিক", "female": "নাৰী", "male": "পুৰুষ", "newspaper": "বাতৰিকাকত", "choir": "কায়াৰ", "regional": "আঞ্চলিক", "agricultural": "কৃষি", "interior": "অভ্যন্তৰ", "cultural": "সাংস্কৃতিক", "recording": "ৰেকৰ্ডিং", "army": "সেনা", "chemical": "ৰাসায়নিক", "business": "ব্যৱসায়", "company": "কোম্পানী", "restaurant": "ৰেষ্টুৰেণ্ট", "shop": "দোকান", "factory": "কাৰখানাৰ", "mine": "খনিৰ", "marine": "মেৰিন", "textile": "বস্ত্ৰ", "sound": "শব্দ", "stand-up": "ষ্টেণ্ড-আপ", "video": "ভিডিঅ'", "mining": "খনি", "costume": "সাজ-পোছাক", "literature": "সাহিত্য", "dubbing": "ডাবিং", "theatrical": "মঞ্চ", "private": "ব্যক্তিগত", "food": "খাদ্য", "glass": "কাঁচ", "science": "বিজ্ঞান", "media": "গণমাধ্যম", "children's": "শিশুতোষ", "-language": "ভাষাৰ", "child": "শিশু", "set": "ছেট", "naval": "নৌ", "production": "প্ৰযোজনা", "prose": "গদ্য", "performance": "পাৰফৰমেন্স", "dance": "নৃত্য", "law": "আইন", "architectural": "স্থাপত্য", "economic": "অৰ্থনৈতিক", "industrial": "শিল্প", "language": "ভাষা", "comics": "কমিক্স", "racing": "ৰেচিং", "audio": "অডিঅ'", "scientific": "বৈজ্ঞানিক", "drag": "ড্ৰেগ", "cabaret": "কেবৰে", "contributing": "অৱদানকাৰী", "magazine": "মেগাজিন", "video game": "ভিডিঅ' গেম", "children's book": "শিশুতোষ কিতাপ", "mixed": "মিশ্ৰ", "installation": "ইনষ্টলেচন", "aircraft": "বিমান", "technology": "প্ৰযুক্তি", "artistic": "শৈল্পিক", "biblical": "বাইবেলীয়", "game": "গেম", "investigative": "অনুসন্ধানী", "physical": "শাৰীৰিক", "botanical": "উদ্ভিদবিষয়ক", "bank": "বেংক", "beauty": "সৌন্দৰ্য", "aerospace": "এৰোস্পেচ", "forestry": "বনবিদ্যা", "concert": "কনচাৰ্ট", "plant": "উদ্ভিদ", "real estate": "ৰিয়েল এষ্টেট", "investment": "বিনিয়োগ", "country": "কাণ্ট্ৰী", "independence": "স্বাধীনতা", "aeronautical": "এৰোনটিকেল", "portrait": "প্ৰতিকৃতি", "rhythmic": "ৰিদমিক", "materials": "বস্তু", "sport": "ক্্ৰীড়া", "creative": "সৃজনশীল", "track": "ট্ৰেক", "natural": "প্ৰাকৃতিক", "song": "গান", "computer": "কম্পিউটাৰ", "comedy": "কমেডী", "voice": "কণ্ঠ", "movie": "চলচ্চিত্ৰ", "railway": "ৰেলৱে", "animation": "এনিমেছন", "table": "টেবুল", "ship": "জাহাজ", "broadcast": "সম্প্ৰচাৰ", "anime": "এনিমে", "ice": "বৰফ", "jewelry": "গহনা", "veterinary": "পশুচিকিৎসা", "religion": "ধৰ্ম", "manga": "মাংগা", "colonial": "ঔপনিৱেশিক", "party": "দলীয়", "structural": "গাঁথনিক", "character": "চৰিত্ৰ", "drama": "নাট্য", "twitch": "টুইচ", "pharmaceutical": "ফাৰ্মাচিউটিকেল", "history": "ইতিহাস", "primary school": "প্ৰাথমিক বিদ্যালয়", "make-up": "মেকআপ", "hydraulic": "হাইড্ৰোলিক", "biomedical": "বায়োমেডিকেল", "mathematics": "গণিত", "test": "টেষ্ট", "multimedia": "মাল্টিমিডিয়া", "copperplate": "কপাৰপ্লেট", "sea": "সামুদ্ৰিক", "educational": "শিক্ষামূলক", "bomber": "বোমাৰু", "news": "সংবাদ", "screen": "পৰ্দা", "dub": "ডাব", "public health": "জনস্বাস্থ্য", "adult": "প্ৰাপ্তবয়স্ক", "indigenous": "আদিবাসী", "health": "স্বাস্থ্য", "secondary school": "মাধ্যমিক বিদ্যালয়", "storyboard": "ষ্টোৰীবোৰ্ড", "republic": "প্ৰজাতন্ত্ৰ", "cookbook": "ৰন্ধন প্ৰণালীৰ কিতাপ", "administrative": "প্ৰশাসনিক", "fitness": "ফিটনেচ", "wood": "কাঠ", "studies": "গৱেষণা", "pediatric": "শিশু", "conceptual": "ধাৰণাগত", "automotive": "অটোমোটিভ", "script": "চিত্ৰনাট্য", "rally": "ৰেলী", "philosophy": "দৰ্শন", "garden": "বাগান", "furniture": "আচ-বাবপত্ৰ", "forest": "বন", "communication": "যোগাযোগ", "ai": "এআই", "vocal": "কণ্ঠ", "odia-language": "ওড়িয়া ভাষাৰ", "casting": "কাষ্টিং", "racecar": "ৰেচকাৰ", "ceramic": "চেৰামিক", "graffiti": "গ্ৰেফিটি", "software": "ছফ্টৱেৰ", "civic": "নাগৰিক", "tapestry": "টেপেষ্ট্ৰী", "hymn": "স্তোত্ৰ", "poster": "পোষ্টাৰ", "pastry": "পেষ্ট্ৰী", "multidisciplinary": "বহুবিষয়ক", "tattoo": "টেঁটু", "cultural studies": "সাংস্কৃতিক গৱেষণা", "gymnastics": "জিমনাষ্টিকছ", "soil": "মৃত্তিকা", "cognitive": "জ্ঞানীয়", "state": "ৰাষ্ট্ৰীয়", "urban": "নগৰ", "music video": "মিউজিক ভিডিঅ'", "psychology": "মনোবিজ্ঞান", "glamour": "গ্লেমাৰ", "cardiac": "কাৰ্ডিয়াক", "makeup": "মেকআপ", "forensic": "ফৰেনচিক", "navy": "নৌ", "miniature": "মিনিয়েচাৰ", "nazi": "নাৎসী", "architecture": "স্থাপত্য", "electronics": "ইলেক্ট্ৰনিক্স", "copper": "তাম", "street": "ৰাস্তা", "manuscript": "পাণ্ডুলিপি", "talent": "প্ৰতিভা", "dialect": "উপভাষা", "transgender": "ৰূপান্তৰকামী", "mixed media": "মিক্সড মিডিয়া", "climate": "জলবায়ু", "rules": "ৰুলছ", "labour": "লেবাৰ", "financial": "আৰ্থিক", "Major League": "মেজৰ লীগ", "League": "লীগ", "labour party": "লেবাৰ পাৰ্টি", "organic": "জৈৱ", "celebrity": "তাৰকা", "marketing": "বিপণন", "engineering": "প্ৰকৌশল", "mathematical": "গাণিতিক", "far-right": "চৰম সোঁপন্থী", "porcelain painter": "চীনামাটিৰ চিত্ৰশিল্পী", "porcelain": "চীনামাটি", "nursing": "নাৰ্চিং", "soul": "চোল", "vice": "ভাইচ", "romance": "ৰোমান্স", "air force": "বিমানবাহিনী", "stock car": "ষ্টক কাৰ", "piano": "পিয়ানো", "type": "টাইপ", "textbook": "পাঠ্যপুথি", "animal": "প্ৰাণী", "nature": "প্ৰকৃতি", "abstract": "বিমূৰ্ত", "renaissance": "ৰেনেছাঁ", "insurance": "বীমা", "life": "লাইফ", "lighting": "আলোকসজ্জা", "arts": "শিল্পকলা", "design": "নক্সা", "electric blues": "ইলেক্ট্ৰিক ব্লুজ", "court": "আদালত", "sex": "যৌন", "chemistry": "ৰসায়ন", "stained-glass": "ষ্টেইন-গ্লাচ", "wildlife": "বন্যপ্ৰাণী", "av": "এভি", "underwater": "আণ্ডাৰৱাটাৰ", "chicago blues": "চিকাগো ব্লুজ", "atmospheric": "বায়ুমণ্ডলীয়", "energy": "ইন্ধন", "agrarian": "কৃষিজীৱী", "communications": "যোগাযোগ", "porn": "পৰ্ণ", "watercolour": "জলৰং", "scenic": "দৃশ্য-পট", "session": "চেচন", "earth": "আৰ্থ", "developmental": "উন্নয়নমূলক", "interdisciplinary": "আন্তঃবিষয়ক", "trans": "ট্ৰান্স", "travel": "ভ্ৰমণ", "race car": "ৰেচ কাৰ", "chartered": "চাৰ্টাৰ্ড", "reformed": "সংস্কাৰকৃত", "fine art": "চাৰুকলা", "visual arts": "দৃশ্যশিল্প", "published": "প্ৰকাশিত", "unpublished": "অপ্ৰকাশিত", "molecular": "আণৱিক", "theoretical": "তাত্ত্বিক", "applied": "ফলিত", "clinical": "ক্লিনিকেল", "cyber": "চাইবাৰ", "retired": "অৱসৰপ্ৰাপ্ত", "graphic": "গ্ৰাফিক", "experimental": "পৰীক্ষামূলক", "ISIS": "আইছিছ", "urdu": "উৰ্দু", "hindi": "হিন্দী", "arabic": "আৰবী", "persian": "ফাৰ্চী", "tamil": "তামিল", "european": "ইউৰোপীয়", "telugu": "তেলেগু", "punjabi": "পঞ্জাবী", "gujarati": "গুজৰাটী", "marathi": "মাৰাঠী", "sanskrit": "সংস্কৃত", "latin": "লাটিন", "hebrew": "হিব্ৰু", "russian": "ৰুছ", "ukrainian": "ইউক্ৰেইনীয়", "soviet": "ছোভিয়েট", "georgian": "জৰ্জীয়", "yugoslav": "যুগোশ্লাভ", "latvian": "লাটভীয়", "mexican": "মেক্সিকান", "taliban": "তালিবান", "kazakh": "কাজাখ", "serbian": "ছাৰ্বীয়", "swiss": "চুইছ", "austrian": "অষ্ট্ৰীয়", "italian": "ইটালীয়", "spanish": "স্পেনিছ", "dutch": "ডাচ", "belgian": "বেলজিয়ান", "swedish": "ছুইডিছ", "danish": "ডেনিছ", "norwegian": "নৰৱেজীয়", "finnish": "ফিনিছ", "polish": "পোলিছ", "czech": "চেক", "slovak": "শ্লোভাক", "hungarian": "হাংগেৰীয়", "romanian": "ৰোমানীয়", "bulgarian": "বুলগেৰীয়", "greek": "গ্ৰীক", "turkish": "তুৰ্কী", "irish": "আইৰিছ", "scottish": "স্কটিছ", "welsh": "ৱেলছ", "japanese": "জাপানী", "chinese": "চীনা", "korean": "কোৰীয়", "vietnamese": "ভিয়েটনামী", "thai": "থাই", "brazilian": "ব্ৰাজিলীয়", "argentine": "আৰ্জেণ্টিনীয়", "colombian": "কলম্বীয়", "peruvian": "পেৰুভীয়", "venezuelan": "ভেনিজুৱেলীয়", "cuban": "কিউবান", "egyptian": "মিচৰীয়", "moroccan": "মৰোক্কীয়", "south african": "দক্ষিণ আফ্ৰিকান", "nigerian": "নাইজেৰীয়", "kenyan": "কেনীয়", "ghanaian": "ঘানীয়", "iranian": "ইৰানী", "iraqi": "ইৰাকী", "syrian": "চিৰীয়", "lebanese": "লেবাননী", "israeli": "ইজৰাইলী", "arab": "আৰব", "arabian": "আৰৱীয়", "islamic": "ইছলামী", "christian": "খ্ৰীষ্টান", "secular": "ধৰ্মনিৰপেক্ষ", "atheist": "নাস্তিক", "catholic": "কেথলিক", "protestant": "প্ৰটেষ্টাণ্ট", "muslim": "মুছলমান", "hindu": "হিন্দু", "buddhist": "বৌদ্ধ", "jewish": "ইহুদী", "orthodox": "অৰ্থডক্স", "sufi": "চুফী", "evangelical": "ইভানজেলিকেল", "shia": "ছিয়া", "sunni": "ছুন্নী", "anglican": "এংলিকান", "jesuit": "জেচুইট", "benedictine": "বেনেডিক্টাইন", "presbyterian": "প্ৰেচবিটেৰিয়ান", "baptist": "বেপ্টিষ্ট", "franciscan": "ফ্ৰান্সিছকান", "unitarian": "ইউনিটেৰিয়ান", "cistercian": "চিষ্টাৰচিয়ান", "episcopal": "এপিস্কোপাল", "quaker": "কোৱেকাৰ", "congregationalist": "কংগ্ৰেগেচনেলিষ্ট", "congregational": "কংগ্ৰেগেচনেল", "methodist": "মেথডিষ্ট", "roman-catholic": "ৰোমান কেথলিক", "baroque": "বাৰোক", "flamenco": "ফ্লেমেনকো", "nonconformist": "ননকনফৰ্মিষ্ট", "temperance": "টেম্পাৰেন্স", "military": "সামৰিক", "gothic": "গথিক", "african": "আফ্ৰিকান", "asian": "এছীয়", "american": "মাৰ্কিন", "british": "ব্ৰিটিছ", "indian": "ভাৰতীয়", "bangladeshi": "বাংলাদেশী", "pakistani": " পাকিস্তানী", "canadian": "কানাডীয়", "middle-eastern": "মধ্যপ্ৰাচ্যৰ", "south-asian": "দক্ষিণ এছীয়", "east-asian": "পূব এছীয়", "family": "পাৰিবাৰিক", "constitutional": "সাংবিধানিক", "civil law": "দেৱানী আইন", "civil court": "দেৱানী আদালত", "civil case": "দেৱানী গোচৰ", "civil action": "দেৱানী কাৰ্যধাৰা", "civil proceeding": "দেৱানী কাৰ্যধাৰা", "civil litigation": "দেৱানী মোকৰ্দমা", "civil suit": "দেৱানী মোকৰ্দমা", "civil jurisdiction": "দেৱানী এক্তিয়াৰ", "civil judge": "দেৱানী বিচাৰক", "civil division": "দেৱানী বিভাগ", "civil matter": "দেৱানী বিষয়সমূহ", "civil dispute": "দেৱানী বিবাদ", "civil remedy": "দেৱানী প্ৰতিকাৰ", "civil liability": "দেৱানী দায়ৱদ্ধতা", "civil wrong": "দেৱানী অন্যায়", "civil procedure": "দেৱানী কাৰ্যবিধি", "civil code": "দেৱানী বিধি", "civil marriage": "দেৱানী বিবাহ", "civil partnership": "দেৱানী অংশীদাৰিত্ব", "tax": "কৰ", "corporate": "কৰ্পোৰেট", "commercial": "বাণিজ্যিক", "labor": "শ্ৰম", "employment": "কৰ্মসংস্থান", "immigration": "অভিবাসন", "environmental": "পৰিৱেশ", "international": "আন্তৰ্জাতিক", "intellectual property": "মেধাস্বত্ব", "patent": "পেটেণ্ট", "copyright": "কপিৰাইট", "entertainment": "বিনোদন", "consumer rights": "গ্ৰাহক অধিকাৰ", "civil rights": "নাগৰিক অধিকাৰ", "education": "শিক্ষা", "health": "স্বাস্থ্য", "famous": "বিখ্যাত", "notable": "উল্লেখযোগ্য", "renowned": "প্ৰখ্যাত", "legendary": "কিংবদন্তিতুল্য", "iconic": "আইকনিক", "popular": "জনপ্ৰিয়", "mainstream": "মূলসুঁতিৰ", "award-winning": "পুৰস্কাৰপ্ৰাপ্ত", "acclaimed": "সমাদৃত", "celebrated": "প্ৰসিদ্ধ", "distinguished": "বিশিষ্ট", "influential": "প্ৰভাৱশালী", "guest": "অতিথি", "resident": "আৱাসিক", "full-time": "পূৰ্ণকালীন", "part-time": "খণ্ডকালীন", "important": "গুৰুত্বপূৰ্ণ", "leading": "শীৰ্ষস্থানীয়", "major": "প্ৰধান", "eminent": "প্ৰখ্যাত", "well-known": "সুপৰিচিত", "best-selling": "বেষ্টচেলাৰ", "founding": "প্ৰতিষ্ঠাতা", "co-founding": "সহপ্ৰতিষ্ঠাতা", "viral": "ভাইৰেল", "lead": "প্ৰধান", "bestselling": "বেষ্টচেলিং", "current": "বৰ্তমান", "active": "সক্ৰিয়", "veteran": "প্ৰবীণ", "young": "তৰুণ", "senior": "জ্যেষ্ঠ", "convicted": "দোষী সাব্যস্ত", "alleged": "অভিযুক্ত", "junior": "কনিষ্ঠ", "emerging": "উদীয়মান", "upcoming": "আসন্ন", "deceased": "মৃত", "living": "জীৱিত", "independent": "স্বতন্ত্ৰ", "successful": "সফল", "wartime": "যুদ্ধকালীন", "decorated": "সন্মানিত", "tech": "প্ৰযুক্তি", "certified": "প্ৰমাণ-পত্ৰপ্ৰাপ্ত", "licensed": "অনুজ্ঞাপত্ৰপ্ৰাপ্ত", "visiting": "অতিথি", "adjunct": "খণ্ডকালীন", "prominent": "বিশিষ্ট", "early": "প্ৰাৰম্ভিক", "about": "প্ৰায়", "anonymous": "বেনামী", "sentenced": "দণ্ডিত", "accused": "অভিযুক্ত", "unidentified": "অজ্ঞাত", "pseudonymous": "ছদ্মনামধাৰী", "illegitimate": "অবৈধ", "eldest": "জ্যেষ্ঠ", "younger": "কনিষ্ঠতৰ", "youngest": "সৰ্বোকনিষ্ঠ", "maternal": "মাতৃসূত্ৰে", "paternal": "পিতৃসূত্ৰে", "coadjutor": "সহকাৰী", "suffect": "স্থলাভিষিক্ত", "nominal": "নামমাত্ৰ", "titular": "নামমাত্ৰ", "postdoctoral": "পোষ্টডক্টৰেল", "board": "বৰ্ড", "elite": "অভিজাত", "competitive": "প্ৰতিযোগিতামূলক", "voluntary": "স্বেচ্ছাসেৱী", "full": "পূৰ্ণ", "part": "আংশিক", "related": "সম্পৰ্কীয়", "affiliated": "অধিভুক্ত", "associated": "সংশ্লিষ্ট", "teaching": "শিক্ষাদান", "employer": "নিয়োগকৰ্তা", "employee": "কৰ্মচাৰী", "staff": "কৰ্মী", "spokesperson": "মুখপাত্ৰ", "agent": "প্ৰতিনিধি", "contributor": "অৱদানকাৰী", "executed": "মৃত্যুদণ্ডপ্ৰাপ্ত", "expert": "বিশেষজ্ঞ", "missing": "নিৰুদ্দেশ", "murdered": "হত্যাৰ বলি", "representative": "প্ৰতিনিধি", "specialist": "বিশেষজ্ঞ", "volunteer": "স্বেচ্ছাসেৱক", "fighter prototype": "যুদ্ধবিমানৰ প্ৰটোটাইপ", "fighter ace": "ফাইটাৰ এচ", "fighter replica": "যুদ্ধবিমানৰ প্ৰতিৰূপ", "fighter aircraft": "যুদ্ধবিমান", "fighter aircraft family": "যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "fighter-bomber aircraft": "বোমাৰু যুদ্ধবিমান", "fighter jet": "যুদ্ধবিমান", "Military aircraft": "সামৰিক বিমান", "night fighter": "ৰাত্ৰিকালীন যুদ্ধবিমান", "heavy fighter": "গধুৰ যুদ্ধবিমান", "light fighter": "পাতল যুদ্ধবিমান", "trainer aircraft": "প্ৰশিক্ষণ যুদ্ধবিমান", "multirole fighter": "বহুমুখী যুদ্ধবিমান", "air superiority fighter": "আকাশ-আধিপত্য যুদ্ধবিমান", "interceptor aircraft": "প্ৰতিৰোধী যুদ্ধবিমান", "carrier-based fighter": "বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান", "naval fighter": "নৌ যুদ্ধবিমান", "escort fighter": "এস্কৰ্ট যুদ্ধবিমান", "jet fighter": "জেট যুদ্ধবিমান", "twin-engine fighter": "দ্বি-ইঞ্জিন যুদ্ধবিমান", "single-engine fighter": "একক-ইঞ্জিন যুদ্ধবিমান", "fighter trainer": "প্ৰশিক্ষণ যুদ্ধবিমান", "fighter trainer aircraft": "প্ৰশিক্ষণ যুদ্ধবিমান", "advanced trainer aircraft": "উন্নত প্ৰশিক্ষণ বিমান", "ground-attack aircraft": "ভূ-আক্ৰমণ বিমান", "attack aircraft": "আক্ৰমণৰ যুদ্ধবিমান", "military trainer aircraft": "সামৰিক প্ৰশিক্ষণ যুদ্ধবিমান", "strike fighter": "আক্ৰমণাত্মক যুদ্ধবিমান", "fighter reconnaissance aircraft": "চোৰাংচোৱা যুদ্ধবিমান", "reconnaissance aircraft": "চোৰাংচোৱা বিমান", "hall of fame": "হল অৱ ফেম", "semi-professional": "আধা-পেছাদাৰ", "defunct": "বিলুপ্ত", "video game": "ভিডিঅ' গেম", "scholarly article": "পাণ্ডিত্যপূৰ্ণ প্ৰবন্ধ", "academic article": "শৈক্ষিক প্ৰবন্ধ", "research article": "গৱেষণা প্ৰবন্ধ", "scientific article": "বৈজ্ঞানিক প্ৰবন্ধ", "peer-reviewed article": "সমকক্ষ-পৰ্যালোচিত প্ৰবন্ধ", "journal article": "জাৰ্নেল প্ৰবন্ধ", "review article": "পৰ্যালোচনামূলক প্ৰবন্ধ", "survey article": "সমীক্ষামূলক প্ৰবন্ধ", "conference paper": "সন্মিলন প্ৰবন্ধ", "academic paper": "শৈক্ষিক গৱেষণাপত্ৰ", "research paper": "গৱেষণাপত্ৰ", "working paper": "কাৰ্যপত্ৰ", "position paper": "অৱস্থানপত্ৰ", "white paper": "শ্বেতপত্ৰ", "technical paper": "কাৰিকৰী প্ৰবন্ধ", "technical report": "কাৰিকৰী প্ৰতিৱেদন", "case report": "কেচ ৰিপোৰ্ট", "research report": "গৱেষণা প্ৰতিৱেদন", "scientific paper": "বৈজ্ঞানিক গৱেষণাপত্ৰ", "discussion paper": "আলোচনাপত্ৰ", "policy paper": "নীতিপত্ৰ", "issue paper": "বিষয়ভিত্তিক পত্ৰ", "background paper": "পটভূমি পত্ৰ", "monograph": "মনোগ্ৰাফ", "computer game": "কম্পিউটাৰ গেম", "mobile game": "ম'বাইল গেম", "arcade game": "আৰ্কেড গেম", "board game": "বৰ্ড গেম", "role-playing game": "ৰোল-প্লেয়িং গেম", "extended play": "ইপি", "studio album": "ষ্টুডিঅ' এলবাম", "live album": "লাইভ এলবাম", "compilation album": "সংকলন এলবাম", "soundtrack album": "চাউণ্ডট্ৰেক এলবাম", "short film": "হ্ৰস্বদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰ", "documentary film": "প্ৰামাণ্য চলচ্চিত্ৰ", "television film": "টেলিভিছন চলচ্চিত্ৰ", "animated film": "এনিমেছন চলচ্চিত্ৰ", "television episode": "টেলিভিছন খণ্ড", "tv episode": "টেলিভিছন খণ্ড", "episode": "খণ্ড", "television series": "টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "tv series": "টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "web series": "ৱেব ধাৰাবাহিক", "website": "ৱেবচাইট", "web site": "ৱেবচাইট", "service": "সেৱা", "operating system": "অপাৰেটিং চিষ্টেম", "web browser": "ৱেব ব্ৰাউজাৰ", "series episode": "ধাৰাবাহিকৰ খণ্ড", "bengali-language": "বঙালী ভাষাৰ", "bengali language": "বঙালী ভাষাৰ", "english-language": "বঙালী ভাষাৰ", "english language": "বঙালী ভাষাৰ", "marine": "মেৰিন", "nuclear": "পাৰমাণৱিক", "telecommunications": "টেলিকমিউনিকেচন", "englishmedia": "ইংৰাজী", "englishlanguage": "ইংৰাজী ভাষাৰ", "bengalimedia": "বঙালী", "bengalilanguage": "বঙালী ভাষাৰ", "arabicmedia": "আৰবী", "arabiclanguage": "আৰবী ভাষাৰ","persianmedia": "ফাৰ্চী","persianlanguage": "ফাৰ্চী ভাষাৰ","dutchmedia": "ডাচ","dutchlanguage": "ডাচ ভাষাৰ", "University of Michigan": "মিছিগান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Wisconsin": "উইচকনচিন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Minnesota": "মিনেসোটা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Nebraska": "নেব্ৰাস্কা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Kansas": "কানছাছ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Missouri": "মিছৌৰি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Oklahoma": "ওকলাহোমা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Kentucky": "কেণ্টাকি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Tennessee": "টেনেচি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Arkansas": "আৰ্কানচাছ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Mississippi": "মিছিচিপি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Alabama": "আলাবামা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Georgia": "জৰ্জিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Idaho": "আইডাহো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Montana": "মণ্টানা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Nevada": "নেভাডা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Wyoming": "ৱাইঅ'মিং বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Vermont": "ভাৰ্মণ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Maine": "মেইন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Rhode Island": "ৰোড আইলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Connecticut": "কানেক্টিকাট বিশ্ববিদ্যালয়", "University of New Hampshire": "নিউ হেম্পশ্বায়াৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Massachusetts": "মেছাচুচেটছ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Virginia": "ভাৰ্জিনিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Maryland": "মেৰিলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Toledo": "টলেডো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Dayton": "ডেটন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Akron": "এক্ৰন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Scranton": "স্ক্ৰেণ্টন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Tampa": "টাম্পা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Richmond": "ৰিচমণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Denver": "ডেনভাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Hartford": "হাৰ্টফোৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of York": "ইয়ৰ্ক বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Nottingham": "নটিংহাম বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Sheffield": "শ্বেফিল্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Southampton": "চাউদাম্পটন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Leicester": "লেষ্টাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Sussex": "চাচেক্স বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Kent": "কেণ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Bath": "বাথ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Reading": "ৰিডিং বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Dundee": "ডাণ্ডি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Stirling": "ষ্টাৰ্লিং বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Aberdeen": "এবাৰডিন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Warwick": "ৱাৰউইক বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Essex": "এচেক্স বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Hull": "হাল বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Bradford": "ব্ৰেডফোৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Cologne": "কলন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Bonn": "বন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Hamburg": "হামবুৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Freiburg": "ফ্ৰাইবুৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Heidelberg": "হাইডেলবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Tübingen": "টিউবিঙ্গেন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Göttingen": "গটিঙ্গেন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Münster": "মুনষ্টাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Leipzig": "লাইপজিগ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Jena": "য়েনা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Turin": "তুৰিন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Milan": "মিলান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Naples": "নেপলছ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Pisa": "পিচা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Florence": "ফ্লৰেন্স বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Siena": "চিয়েনা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Genoa": "জেনোৱা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Parma": "পাৰ্মা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Salamanca": "চালামাঙ্কা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Seville": "চেভিল বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Granada": "গ্ৰানাডা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Murcia": "মুৰ্চিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Zaragoza": "জাৰাগোজা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Oviedo": "ওভিয়েদো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Coimbra": "কোইম্ব্ৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Aveiro": "আভেইৰো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Minho": "মিনহো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Évora": "এভোৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Athens": "এথেন্স বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Crete": "ক্ৰিট বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Patras": "পাত্ৰাস বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Thessaly": "থেচালি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Belgrade": "বেলগ্ৰেড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Zagreb": "জাগ্ৰেব বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Ljubljana": "লুবলিয়ানা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Sarajevo": "চাৰায়েভৌ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Skopje": "স্কোপিয়ে বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Pristina": "প্ৰিষ্টিনা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Bucharest": "বুখাৰেষ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Sofia": "চোফিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Tirana": "তিৰানা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Malta": "মাল্টা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Tokyo": "টোকিঅ' বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Kyoto": "কিয়োটো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Osaka": "ওচাকা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Tsukuba": "চুকুবা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Nagasaki": "নাগাচাকি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Kanazawa": "কানাজাৱা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Seoul": "চিউল বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Ulsan": "উলচান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Incheon": "ইঞ্চিয়ন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Suwon": "চুওন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Hong Kong": "হংকং বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Macau": "মেকাও বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Taipei": "টাইপেই বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Tainan": "তাইনান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Beijing": "বেইজিং বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Shanghai": "চাংহাই বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Jinan": "জিনান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Wuhan": "উহান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Nanjing": "নানজিং বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Xiamen": "চিয়ামেন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Delhi": "দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Calcutta": "কলকাতা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Madras": "মাদ্ৰাজ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Mumbai": "মুম্বাই বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Hyderabad": "হায়দৰাবাদ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Allahabad": "এলাহাবাদ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Kashmir": "কাশ্মীৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Burdwan": "বৰ্ধমান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Dhaka": "ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Chittagong": "চট্টগ্ৰাম বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Rajshahi": "ৰাজশাহী বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Barishal": "বৰিশাল বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Khulna": "খুলনা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Comilla": "কুমিল্লা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Malaya": "মালয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Malacca": "মালাক্কা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Yangon": "ইয়াংগুন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Mandalay": "মান্দালয় বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Bangkok": "বেংকক বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Chiang Mai": "চিয়াং মাই বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Melbourne": "মেলবৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Sydney": "চিডনী বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Adelaide": "এডিলেড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Canberra": "কেনবেৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Newcastle": "নিউক্যাচল বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Wollongong": "উলংগং বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Auckland": "অকলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Otago": "ওটাগো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Waikato": "ৱাইকাটো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Canterbury": "কেণ্টাৰবাৰি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Cape Town": "কেপ টাউন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Pretoria": "প্ৰিটোৰিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Limpopo": "লিম্পোপো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Zululand": "জুলুলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Nairobi": "নাইৰোবি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Lagos": "লাগোছ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Ghana": "ঘানা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Botswana": "বটচোৱানা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of São Paulo": "চাও পাউলো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Brasília": "ব্ৰাচিলিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Buenos Aires": "বুয়েনোছ আইৰেছ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Córdoba": "কৰ্ডোবা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Chile": "চিলি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Havana": "হাভানা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of the Andes": "এণ্ডিজ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of the Republic": "ৰিপাব্লিক বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Lancaster": "লেংকাষ্টাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Portsmouth": "পোৰ্টসমাউথ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Plymouth": "প্লাইমাউথ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Sunderland": "চাণ্ডাৰলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Salford": "চালফোৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Lincoln": "লিংকন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Chester": "চেষ্টাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Northampton": "নৰ্থম্পটন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Bedfordshire": "বেডফোৰ্ডশ্বায়াৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Roehampton": "ৰোহেম্পটন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Buckingham": "বাকিংহাম বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Greenwich": "গ্ৰিনউইচ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Wolverhampton": "উলভাৰহেম্পটন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Huddersfield": "হাডাৰ্চফিল্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Cumbria": "কামব্ৰিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Derby": "ডাৰ্বি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Brighton": "ব্ৰাইটন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Chichester": "চিচেষ্টাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Marburg": "মাৰবুৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Würzburg": "ভ্যুৰৎসবুৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Konstanz": "কনষ্টানৎস বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Passau": "পাছাউ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Kiel": "কিয়েল বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Bremen": "ব্ৰেমেন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Duisburg-Essen": "ডুইচবুৰ্গ-এচেন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Hohenheim": "হোহেনহাইম বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Bayreuth": "বায়ৰয়থ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Augsburg": "আউগচবুৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Trento": "ত্ৰেন্তো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Catania": "কাতানিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Bari": "বাৰি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Palermo": "পালেৰ্মো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Calabria": "কালাব্ৰিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Salerno": "চালেৰ্নো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Ferrara": "ফেৰাৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Trieste": "ত্ৰিয়েস্তে বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Alicante": "আলিকান্তে বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Málaga": "মালাগা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Cádiz": "কাদিজ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Valladolid": "ভায়াদোলিদ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of La Laguna": "লা লাগুনা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Extremadura": "এক্সত্ৰেমাদুৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Lausanne": "লোজান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Bern": "বাৰ্ন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Fribourg": "ফ্ৰিবুৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Basel": "বাচেল বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Bergen": "বাৰগেন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Tromsø": "ত্ৰম্সো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Agder": "আগদেৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Stavanger": "স্তাভাংগাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Turku": "তুৰ্কু বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Oulu": "ওউলু বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Jyväskylä": "ইউভাচকুলা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Lapland": "লেপলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Tartu": "তাৰ্তু বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Latvia": "লাটভিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Vilnius": "ভিলনিয়াছ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Kaunas": "কাউনাস বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Moscow": "মস্কো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Kazan": "কাজান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Tomsk": "তোমস্ক বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Novosibirsk": "নোভোচিবিৰ্স্ক বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Saint Petersburg": "চেণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Irkutsk": "ইৰকুতস্ক বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Ankara": "আংকাৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Istanbul": "ইস্তাম্বুল বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Marmara": "মাৰমাৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Çukurova": "চুকুৰোভা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Ege": "এগে বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Erciyes": "এৰজিয়েছ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Tehran": "তেহৰাণ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Isfahan": "ইছফাহান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Shiraz": "শ্বিৰাজ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Tabriz": "তাব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Baghdad": "বাগদাদ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Basrah": "বছৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Mosul": "মোচুল বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Kufa": "কুফা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Jordan": "জৰ্ডান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Amman": "আম্মান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Damascus": "দামেস্ক বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Aleppo": "আলেপ্পো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Beirut": "বেইৰুট বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Balamand": "বালামান্দ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Cairo": "কায়ৰো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Alexandria": "আলেক্সান্দ্ৰিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Helwan": "হেলৱান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Assiut": "আচিওত বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Khartoum": "খাৰ্তুম বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Gezira": "গেজিৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Addis Ababa": "আডিছ আবাবা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Gondar": "গোণ্ডাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Dar es Salaam": "দাৰ ইছ চালাম বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Zambia": "জাম্বিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Zimbabwe": "জিম্বাবুৱে বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Namibia": "নামিবিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Colombo": "কলম্বো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Peradeniya": "পেৰাদেনিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Jaffna": "জাফনা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Ruhuna": "ৰুহুনা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Punjab": "পাঞ্জাব বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Peshawar": "পেশোৱাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Karachi": "কৰাচী বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Sindh": "সিন্ধ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Balochistan": "বেলুচিস্তান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Sargodha": "চাৰগোধা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Kathmandu": "কাঠমাণ্ডু বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Pokhara": "পোখৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Bhutan": "ভূটান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Maldives": "মালদ্বীপ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Indonesia": "ইণ্ডোনেছিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Surabaya": "চুৰাবায়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Brawijaya": "ব্ৰাউইজায়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Lampung": "লাম্পুং বিশ্ববিদ্যালয়", "University of the Philippines": "ফিলিপাইন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Cebu": "চেবু বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Santo Tomas": "চান্তো তোমাছ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Baguio": "বাগুইঅ' বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Brunei": "ব্ৰুনেই বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Laos": "লাওচ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Cambodia": "কম্বোডিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Phnom Penh": "নমপেন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Queensland": "কুইঞ্চলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Tasmania": "তাচমানিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Canberra": "কেনবেৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Southern Queensland": "চাউদাৰ্ণ কুইঞ্চলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Western Australia": "ৱেষ্টাৰ্ণ অষ্ট্ৰেলিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of New England": "নিউ ইংলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of the South Pacific": "চাউথ পেচিফিক বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Fiji": "ফিজি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Samoa": "চামোৱা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Papua New Guinea": "পাপুৱা নিউগিনি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Guanajuato": "গুৱানাহুৱাতো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Guadalajara": "গুৱাদালাহাৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Sonora": "চোনোৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Colima": "কোলিমা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Costa Rica": "কোষ্টা ৰিকা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Panama": "পানামা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Havana": "হাভানা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Puerto Rico": "পুৱেৰ্তো ৰিকো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Antioquia": "এণ্টিওকিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Cartagena": "কাৰ্টেজেনা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Rosario": "ৰোজাৰিঅ' বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Cauca": "কাউকা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of the Republic": "ৰিপাব্লিক বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Montevideo": "মণ্টেভিডিঅ' বিশ্ববিদ্যালয়", "University of La Plata": "লা প্লাতা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of the West Indies": "ৱেষ্ট ইণ্ডিজ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Guyana": "গায়ানা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Suriname": "চুৰিনাম বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Trinidad and Tobago": "ত্ৰিনিদাদ আৰু টোবাগো বিশ্ববিদ্যালয়", "Harvard University": "হাৰ্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "Yale University": "য়েল বিশ্ববিদ্যালয়", "Princeton University": "প্ৰিন্সটন বিশ্ববিদ্যালয়", "Stanford University": "ষ্টেনফোৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "Cornell University": "কৰ্ণেল বিশ্ববিদ্যালয়", "Brown University": "ব্ৰাউন বিশ্ববিদ্যালয়", "Duke University": "ডিউক বিশ্ববিদ্যালয়", "Columbia University": "কলম্বিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "Northwestern University": "নৰ্থৱেষ্টাৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়", "Georgetown University": "জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয়", "Rice University": "ৰাইচ বিশ্ববিদ্যালয়", "Emory University": "এমোৰি বিশ্ববিদ্যালয়", "Vanderbilt University": "ভেণ্ডাৰবিল্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "Tufts University": "টাফ্টচ বিশ্ববিদ্যালয়", "Brandeis University": "ব্ৰেণ্ডাইচ বিশ্ববিদ্যালয়", "Carnegie Mellon University": "কাৰ্নেগি মেলন বিশ্ববিদ্যালয়", "Johns Hopkins University": "জনছ হপকিন্স বিশ্ববিদ্যালয়", "Rockefeller University": "ৰকফেলাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "Boston University": "বোষ্টন বিশ্ববিদ্যালয়", "New York University": "নিউ ইয়ৰ্ক বিশ্ববিদ্যালয়", "Fordham University": "ফোৰ্ডহেম বিশ্ববিদ্যালয়", "Syracuse University": "চিৰাকিউচ বিশ্ববিদ্যালয়", "Temple University": "টেম্পল বিশ্ববিদ্যালয়", "Rutgers University": "ৰাটগাৰ্চ বিশ্ববিদ্যালয়", "Auburn University": "অবাৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়", "Baylor University": "বেইলৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "Clemson University": "ক্লেমচন বিশ্ববিদ্যালয়", "Liberty University": "লিবাৰ্টি বিশ্ববিদ্যালয়", "Purdue University": "পাৰ্ডু বিশ্ববিদ্যালয়", "DePaul University": "ডিপল বিশ্ববিদ্যালয়", "Drake University": "ড্ৰেক বিশ্ববিদ্যালয়", "Howard University": "হাৱাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University College London": "ইউনিভাৰ্ছিটি কলেজ লণ্ডন", "Imperial College London": "ইম্পেৰিয়েল কলেজ লণ্ডন", "King's College London": "কিংছ কলেজ লণ্ডন", "Royal Holloway University of London": "ৰয়েল হলোৱে, লণ্ডন বিশ্ববিদ্যালয়", "Queen Mary University of London": "কুইন মেৰী, লণ্ডন বিশ্ববিদ্যালয়", "Birkbeck, University of London": "বাৰ্কবেক, লণ্ডন বিশ্ববিদ্যালয়", "City, University of London": "চিটি, লণ্ডন বিশ্ববিদ্যালয়", "Loughborough University": "লাফবৰো বিশ্ববিদ্যালয়", "Aston University": "এষ্টন বিশ্ববিদ্যালয়", "Durham University": "ডাৰহাম বিশ্ববিদ্যালয়", "Keele University": "কিল বিশ্ববিদ্যালয়", "Lancaster University": "লেংকাষ্টাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "Middlesex University": "মিডলচেক্স বিশ্ববিদ্যালয়", "Nottingham Trent University": "নটিংহাম ট্ৰেণ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "Oxford Brookes University": "অক্সফোৰ্ড ব্ৰুকছ বিশ্ববিদ্যালয়", "Bangor University": "বেংগৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "Cardiff University": "কাৰ্ডিফ বিশ্ববিদ্যালয়", "Swansea University": "চোৱানচি বিশ্ববিদ্যালয়", "ETH Zurich": "ইটিএইচ জুৰিখ", "EPFL": "ইপিএফএল", "Karolinska Institute": "কাৰোলিনস্কা ইনষ্টিটিউট", "Sciences Po": "চিয়ঁস পো", "PSL University": "পিএছএল বিশ্ববিদ্যালয়", "Sorbonne University": "চৰবোন বিশ্ববিদ্যালয়", "Lund University": "লুণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "Uppsala University": "উপচালা বিশ্ববিদ্যালয়", "Aarhus University": "আৰহুচ বিশ্ববিদ্যালয়", "Leiden University": "লাইডেন বিশ্ববিদ্যালয়", "Erasmus University Rotterdam": "ইৰাচমাছ বিশ্ববিদ্যালয় ৰটাৰডাম", "Tilburg University": "টিলবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়", "Radboud University": "ৰাডবাউড বিশ্ববিদ্যালয়", "Maastricht University": "মাষ্ট্ৰিখ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "Ghent University": "ঘেণ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "KU Leuven": "কেইউ লুভেন", "Vrije Universiteit Brussel": "ভ্ৰিয়ে ইউনিভাৰ্ছিটেইট ব্ৰাচেল", "Charles University": "চাৰ্লছ বিশ্ববিদ্যালয়", "Comenius University": "কোমেনিয়াছ বিশ্ববিদ্যালয়", "Jagiellonian University": "ইয়াগেলোনিয়ান বিশ্ববিদ্যালয়", "Tsinghua University": "ছিংহুৱা বিশ্ববিদ্যালয়", "Peking University": "পেকিং বিশ্ববিদ্যালয়", "Fudan University": "ফুদান বিশ্ববিদ্যালয়", "Zhejiang University": "ঝেজিয়াং বিশ্ববিদ্যালয়", "Sun Yat-sen University": "চান ইয়াত-চেন বিশ্ববিদ্যালয়", "Nankai University": "নানকাই বিশ্ববিদ্যালয়", "Renmin University of China": "চীনৰ ৰেনমিন বিশ্ববিদ্যালয়", "Beihang University": "বেইহাং বিশ্ববিদ্যালয়", "Tongji University": "তুংজি বিশ্ববিদ্যালয়", "Soochow University": "চুচৌ বিশ্ববিদ্যালয়", "Kyoto University": "কিয়োটো বিশ্ববিদ্যালয়", "Keio University": "কেয়ো বিশ্ববিদ্যালয়", "Waseda University": "ৱাচেদা বিশ্ববিদ্যালয়", "Tohoku University": "তোহোকু বিশ্ববিদ্যালয়", "Hokkaido University": "হোক্কাইদো বিশ্ববিদ্যালয়", "Nagoya University": "নাগোয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "Kobe University": "কোবে বিশ্ববিদ্যালয়", "Hitotsubashi University": "হিতোৎচুবাশি বিশ্ববিদ্যালয়", "Seoul National University": "চিউল জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "Korea University": "কোৰিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "Yonsei University": "ইয়নচে বিশ্ববিদ্যালয়", "Hanyang University": "হানইয়াং বিশ্ববিদ্যালয়", "Kyung Hee University": "কিয়ং হি বিশ্ববিদ্যালয়", "Sogang University": "চোগাং বিশ্ববিদ্যালয়", "National Taiwan University": "জাতীয় টাইৱান বিশ্ববিদ্যালয়", "National Tsing Hua University": "জাতীয় ছিংহুৱা বিশ্ববিদ্যালয়", "National Cheng Kung University": "জাতীয় চেং কুং বিশ্ববিদ্যালয়", "National University of Singapore": "ছিংগাপুৰ জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "Nanyang Technological University": "নানইয়াং প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Singapore Management University": "ছিংগাপুৰ মেনেজমেণ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "Universiti Malaya": "ইউনিভাৰ্ছিটি মালয়া", "Universiti Kebangsaan Malaysia": "ইউনিভাৰ্ছিটি কেবাংসান মালয়েছিয়া", "Universiti Putra Malaysia": "ইউনিভাৰ্ছিটি পুত্ৰা মালয়েছিয়া", "Universiti Sains Malaysia": "ইউনিভাৰ্ছিটি চেইন্স মালয়েছিয়া", "Indian Institute of Science": "ভাৰতীয় বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান", "Jawaharlal Nehru University": "জৱাহৰলাল নেহৰু বিশ্ববিদ্যালয়", "Banaras Hindu University": "বেনাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয়", "Aligarh Muslim University": "আলিগড় মুছলিম বিশ্ববিদ্যালয়", "Jamia Millia Islamia": "জামিয়া মিলিয়া ইছলামিয়া", "Jadavpur University": "যাদৱপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "Savitribai Phule Pune University": "সাবিত্ৰীবাই ফুলে পুনে বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Engineering and Technology": "প্ৰকৌশল আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Lahore University of Management Sciences": "লাহোৰ ইউনিভাৰ্ছিটি অৱ মেনেজমেণ্ট চায়েন্সেছ", "Aga Khan University": "আগা খান বিশ্ববিদ্যালয়", "Monash University": "মনাশ বিশ্ববিদ্যালয়", "Macquarie University": "মেককোৱাৰি বিশ্ববিদ্যালয়", "Griffith University": "গ্ৰিফিথ বিশ্ববিদ্যালয়", "Flinders University": "ফ্লিণ্ডাৰ্চ বিশ্ববিদ্যালয়", "Curtin University": "কাৰ্টিন বিশ্ববিদ্যালয়", "Deakin University": "ডিকিন বিশ্ববিদ্যালয়", "RMIT University": "আৰএমআইটি বিশ্ববিদ্যালয়", "Swinburne University of Technology": "চুইনবাৰ্ণ প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of the Witwatersrand": "উইটৱাটাৰচ্ৰেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "Stellenbosch University": "ষ্টেলেনবচ বিশ্ববিদ্যালয়", "Makerere University": "মাকেৰেৰে বিশ্ববিদ্যালয়", "Cairo University": "কায়ৰো বিশ্ববিদ্যালয়", "American University in Cairo": "কায়ৰোত আমেৰিকান বিশ্ববিদ্যালয়", "McGill University": "মেকগিল বিশ্ববিদ্যালয়", "McMaster University": "মেকমাষ্টাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "Queen's University": "কুইন্স বিশ্ববিদ্যালয়", "Western University": "ৱেষ্টাৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়", "Simon Fraser University": "চাইমন ফ্ৰেজাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "York University": "ইয়ৰ্ক বিশ্ববিদ্যালয়", "Pontifical Catholic University of Chile": "চিলিৰ পণ্টিফিকেল কেথলিক বিশ্ববিদ্যালয়", "National Autonomous University of Mexico": "মেক্সিকোৰ জাতীয় স্বায়ত্তশাসিত বিশ্ববিদ্যালয়", "Tecnológico de Monterrey": "তেকনোলজিকো দে মনতেৰ্ৰে", "Federal University of Rio de Janeiro": "ৰিঅ' ডি জেনেইৰোৰ ফেডাৰেল বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Campinas": "কেম্পিনাচ বিশ্ববিদ্যালয়", "Massachusetts Institute of Technology": "মেছাচুচেটছ ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি", "California Institute of Technology": "কেলিফৰ্নিয়া ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি", "Georgia Institute of Technology": "জৰ্জিয়া ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি", "Stevens Institute of Technology": "ষ্টিভেন্স ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি", "Rensselaer Polytechnic Institute": "ৰেনচেলাৰ পলিটেকনিক ইনষ্টিটিউট", "Worcester Polytechnic Institute": "উৰচেষ্টাৰ পলিটেকনিক ইনষ্টিটিউট", "Illinois Institute of Technology": "ইলিনয় ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি", "Rochester Institute of Technology": "ৰচেষ্টাৰ ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি", "California Polytechnic State University": "কেলিফৰ্নিয়া পলিটেকনিক ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Virginia Polytechnic Institute and State University": "ভাৰ্জিনিয়া পলিটেকনিক ইনষ্টিটিউট এণ্ড ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Colorado School of Mines": "কলোৰাডো স্কুল অৱ মাইনছ", "South Dakota School of Mines and Technology": "চাউথ ডাকোটা স্কুল অৱ মাইনছ এণ্ড টেকনোলজি", "École Polytechnique": "একোল পলিটেকনিক", "École Normale Supérieure": "একোল নৰমাল চুপেৰিয়ৰ", "HEC Paris": "এইচইচি পেৰিছ", "ESSEC Business School": "এচেক বিজনেছ স্কুল", "ESCP Business School": "ইএছচিপি বিজনেছ স্কুল", "INSEAD": "ইনচিয়াড", "CentraleSupélec": "চঁত্ৰালচুপেলেক", "Sciences Po Paris": "চিয়ঁস পো পেৰিছ", "Trinity College Dublin": "ট্ৰিনিটি কলেজ ডাবলিন", "University College Dublin": "ইউনিভাৰ্ছিটি কলেজ ডাবলিন", "University College Cork": "ইউনিভাৰ্ছিটি কলেজ কৰ্ক", "Maynooth University": "মেনুথ বিশ্ববিদ্যালয়", "Moscow State University": "মস্কো ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Higher School of Economics": "হায়াৰ স্কুল অৱ ইকোনমিকছ", "Saint Petersburg State University": "চেণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গ ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Novosibirsk State University": "নোভোচিবিৰ্স্ক ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Technion – Israel Institute of Technology": "টেকনিয়ন – ইজৰায়েল ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি", "Weizmann Institute of Science": "ৱেইজমেন ইনষ্টিটিউট অৱ চায়েন্স", "Hebrew University of Jerusalem": "জেৰুজালেমৰ হিব্ৰু বিশ্ববিদ্যালয়", "Tel Aviv University": "তেল আবিব বিশ্ববিদ্যালয়", "Indian Institute of Technology Delhi": "ভাৰতীয় প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান দিল্লী", "Indian Institute of Technology Bombay": "ভাৰতীয় প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান বোম্বে", "Indian Institute of Technology Madras": "ভাৰতীয় প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান মাদ্ৰাজ", "Indian Institute of Technology Kanpur": "ভাৰতীয় প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান কাণপুৰ", "Indian Institute of Technology Kharagpur": "ভাৰতীয় প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান খড়গপুৰ", "Indian Institute of Technology Roorkee": "ভাৰতীয় প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান ৰুৰকি", "Indian Institute of Technology Guwahati": "ভাৰতীয় প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান গুৱাহাটী", "Indian Institute of Technology Hyderabad": "ভাৰতীয় প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান হায়দৰাবাদ", "Indian Institute of Management Ahmedabad": "ভাৰতীয় ব্যৱস্থাপনা প্ৰতিষ্ঠান আহমেদাবাদ", "Indian Institute of Management Bangalore": "ভাৰতীয় ব্যৱস্থাপনা প্ৰতিষ্ঠান বেংগালুৰু", "Indian Institute of Management Calcutta": "ভাৰতীয় ব্যৱস্থাপনা প্ৰতিষ্ঠান কলকাতা", "Indian Institute of Management Lucknow": "ভাৰতীয় ব্যৱস্থাপনা প্ৰতিষ্ঠান লক্ষ্ণৌ", "All India Institute of Medical Sciences": "অল ইণ্ডিয়া ইনষ্টিটিউট অৱ মেডিকেল চায়েন্সেছ", "Postgraduate Institute of Medical Education and Research": "পোষ্টগ্ৰেজুৱেট ইনষ্টিটিউট অৱ মেডিকেল এডুকেশ্বন এণ্ড ৰিচাৰ্চ", "Bangladesh University of Engineering and Technology": "বাংলাদেশ প্ৰকৌশল বিশ্ববিদ্যালয়", "Bangabandhu Sheikh Mujib Medical University": "বঙ্গবন্ধু শ্বেখ মুজিব মেডিকেল বিশ্ববিদ্যালয়", "North South University": "নৰ্থ চাউথ বিশ্ববিদ্যালয়", "BRAC University": "ব্ৰেক বিশ্ববিদ্যালয়", "Independent University, Bangladesh": "ইনডিপেনডেণ্ট ইউনিভাৰ্ছিটি, বাংলাদেশ", "American International University-Bangladesh": "আমেৰিকান ইণ্টাৰনেচনেল ইউনিভাৰ্ছিটি–বাংলাদেশ", "Hong Kong University of Science and Technology": "হংকং বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Chinese University of Hong Kong": "চাইনিজ ইউনিভাৰ্ছিটি অৱ হংকং", "City University of Hong Kong": "চিটি ইউনিভাৰ্ছিটি অৱ হংকং", "Hong Kong Polytechnic University": "হংকং পলিটেকনিক বিশ্ববিদ্যালয়", "Academia Sinica": "একাডেমিয়া চিনিকা", "National Yang Ming Chiao Tung University": "জাতীয় ইয়াং মিং চিয়াও তুং বিশ্ববিদ্যালয়", "Australian National University": "অষ্ট্ৰেলিয়ান নেচনেল বিশ্ববিদ্যালয়", "University of New South Wales": "নিউ চাউথ ৱেলছ বিশ্ববিদ্যালয়", "Queensland University of Technology": "কুইঞ্চলেণ্ড প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Technology Sydney": "চিডনী প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Royal College of Art": "ৰয়েল কলেজ অৱ আৰ্ট", "Royal College of Music": "ৰয়েল কলেজ অৱ মিউজিক", "Berklee College of Music": "বাৰ্কলি কলেজ অৱ মিউজিক", "Juilliard School": "জুলিয়াৰ্ড স্কুল", "Royal Academy of Music": "ৰয়েল একাডেমী অৱ মিউজিক", "Parsons School of Design": "পাৰ্চন্স স্কুল অৱ ডিজাইন", "London School of Economics": "লণ্ডন স্কুল অৱ ইকোনমিকছ", "London Business School": "লণ্ডন বিজনেছ স্কুল", "Copenhagen Business School": "কোপেনহেগেন বিজনেছ স্কুল", "Stockholm School of Economics": "ষ্টকহোম স্কুল অৱ ইকোনমিকছ", "United States Military Academy": "মাৰ্কিন সামৰিক একাডেমী", "United States Naval Academy": "মাৰ্কিন নৌ একাডেমী", "United States Air Force Academy": "মাৰ্কিন বিমান বাহিনী একাডেমী", "Royal Military Academy Sandhurst": "ৰয়েল মিলিটেৰী একাডেমী চেণ্ডহাৰ্ষ্ট", "Case Western Reserve University": "কেচ ৱেষ্টাৰ্ণ ৰিজাৰ্ভ বিশ্ববিদ্যালয়", "Wake Forest University": "ৱেক ফৰেষ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "Lehigh University": "লিহাই বিশ্ববিদ্যালয়", "Villanova University": "ভিলানোভা বিশ্ববিদ্যালয়", "George Washington University": "জৰ্জ ৱাছিংটন বিশ্ববিদ্যালয়", "George Mason University": "জৰ্জ মেচন বিশ্ববিদ্যালয়", "University at Buffalo": "বাফেলো বিশ্ববিদ্যালয়", "Stony Brook University": "ষ্টনি ব্ৰুক বিশ্ববিদ্যালয়", "Binghamton University": "বিংহেমটন বিশ্ববিদ্যালয়", "SUNY Albany": "ছানি এলবানি", "Florida State University": "ফ্লৰিডা ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Ohio State University": "অহিঅ' ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Michigan State University": "মিছিগান ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Pennsylvania State University": "পেনচিলভেনিয়া ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Arizona State University": "এৰিজোনা ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Washington State University": "ৱাছিংটন ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Oregon State University": "ওৰেগন ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Iowa State University": "আয়োৱা ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Kansas State University": "কানছাছ ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Louisiana State University": "লুইজিয়ানা ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Mississippi State University": "মিছিচিপি ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "North Carolina State University": "নৰ্থ কেৰোলিনা ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Eindhoven University of Technology": "আইনডহোভেন প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Delft University of Technology": "ডেলফট প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Norwegian University of Science and Technology": "নৰৱেজিয়ান বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Technical University of Denmark": "ডেনমাৰ্কৰ প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Technical University of Munich": "মিউনিখৰ প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Technical University of Berlin": "বাৰ্লিনৰ প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "RWTH Aachen University": "আৰডব্লিউটিএইচ আখেন বিশ্ববিদ্যালয়", "Karlsruhe Institute of Technology": "কাৰ্লচৰুহে ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি", "Darmstadt University of Technology": "ডাৰ্মষ্টাড্ট প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Vienna University of Technology": "ভিয়েনা প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Bocconi University": "বোক্কোনি বিশ্ববিদ্যালয়", "LUISS University": "লুইছ বিশ্ববিদ্যালয়", "Sapienza University of Rome": "চাপিয়েঞ্জা ৰোম বিশ্ববিদ্যালয়", "Polytechnic University of Milan": "মিলান পলিটেকনিক বিশ্ববিদ্যালয়", "Free University of Berlin": "ফ্ৰি ইউনিভাৰ্ছিটি অৱ বাৰ্লিন", "Humboldt University of Berlin": "হুমবোল্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "Lomonosov Moscow State University": "লোমোনোচভ মস্কো ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "National Research University Higher School of Economics": "নেচনেল ৰিচাৰ্চ ইউনিভাৰ্ছিটি হায়াৰ স্কুল অৱ ইকোনমিকছ", "Northeastern University": "নৰ্থইষ্টাৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়", "Southern Methodist University": "চাউদাৰ্ণ মেথডিষ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "Pepperdine University": "পেপাৰডাইন বিশ্ববিদ্যালয়", "Loyola University Chicago": "লয়োলা বিশ্ববিদ্যালয় চিকাগো", "Marquette University": "মাৰকুয়েট বিশ্ববিদ্যালয়", "Seton Hall University": "চেটন হল বিশ্ববিদ্যালয়", "Creighton University": "ক্ৰেইটন বিশ্ববিদ্যালয়", "American University": "আমেৰিকান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Notre Dame": "নটৰ ডেম বিশ্ববিদ্যালয়", "Brigham Young University": "ব্ৰিগহাম ইয়াং বিশ্ববিদ্যালয়", "National Central University": "জাতীয় চেণ্ট্ৰেল বিশ্ববিদ্যালয়", "National Sun Yat-sen University": "জাতীয় চান ইয়াত-চেন বিশ্ববিদ্যালয়", "National Taipei University": "জাতীয় টাইপেই বিশ্ববিদ্যালয়", "National Taiwan Normal University": "জাতীয় টাইৱান নৰমাল বিশ্ববিদ্যালয়", "National Dong Hwa University": "জাতীয় দোং হুৱা বিশ্ববিদ্যালয়", "National Chung Hsing University": "জাতীয় চুং সিং বিশ্ববিদ্যালয়", "Beijing Institute of Technology": "বেইজিং ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি", "Harbin Institute of Technology": "হাৰবিন ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি", "South China University of Technology": "দক্ষিণ চীন প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Xi'an Jiaotong University": "শিয়ান জিয়াওতং বিশ্ববিদ্যালয়", "Shanghai Jiao Tong University": "চাংহাই জিয়াওতং বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Science and Technology of China": "চীনৰ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Huazhong University of Science and Technology": "হুয়াঝং বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Northeastern University China": "নৰ্থইষ্টাৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয় (চীন)", "Osaka Metropolitan University": "ওচাকা মেট্ৰোপলিটান বিশ্ববিদ্যালয়", "Tokyo Institute of Technology": "টোকিঅ' ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি", "Tokyo Metropolitan University": "টোকিঅ' মেট্ৰোপলিটান বিশ্ববিদ্যালয়", "Tokyo University of Science": "টোকিঅ' বিজ্ঞান বিশ্ববিদ্যালয়", "Ritsumeikan University": "ৰিতচুমেইকান বিশ্ববিদ্যালয়", "Doshisha University": "দোশিশা বিশ্ববিদ্যালয়", "Chuo University": "চুও বিশ্ববিদ্যালয়", "Meiji University": "মেইজি বিশ্ববিদ্যালয়", "Chulalongkorn University": "চুলালংকৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়", "Mahidol University": "মাহিদল বিশ্ববিদ্যালয়", "Kasetsart University": "কাচেটচাৰ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "Thammasat University": "থাম্মাচাত বিশ্ববিদ্যালয়", "Gadjah Mada University": "গাজাহ মাদা বিশ্ববিদ্যালয়", "Bandung Institute of Technology": "বেণ্ডুং ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি", "Airlangga University": "এয়াৰলাংগা বিশ্ববিদ্যালয়", "Bogor Agricultural University": "বগৰ কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়", "Ateneo de Manila University": "আতেনেও দে মেনিলা বিশ্ববিদ্যালয়", "De La Salle University": "দে লা চালে বিশ্ববিদ্যালয়", "University of the Philippines Diliman": "ফিলিপাইন বিশ্ববিদ্যালয় দিলিমান", "Far Eastern University": "ফাৰ ইষ্টাৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়", "King Saud University": "কিং চৌদ বিশ্ববিদ্যালয়", "King Abdulaziz University": "কিং আব্দুলআজিজ বিশ্ববিদ্যালয়", "King Fahd University of Petroleum and Minerals": "কিং ফাহদ পেট্ৰ'লিয়াম আৰু খনিজ বিশ্ববিদ্যালয়", "Qatar University": "কাটাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "United Arab Emirates University": "সংযুক্ত আৰব আমিৰাত বিশ্ববিদ্যালয়", "Khalifa University": "খলিফা বিশ্ববিদ্যালয়", "American University of Beirut": "বেইৰুটত আমেৰিকান বিশ্ববিদ্যালয়", "Lebanese University": "লেবানিজ বিশ্ববিদ্যালয়", "American University of Sharjah": "শাৰজাহত আমেৰিকান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Sharjah": "শাৰজাহ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Pretoria": "প্ৰিটোৰিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Johannesburg": "জোহান্সবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়", "Rhodes University": "ৰোডচ বিশ্ববিদ্যালয়", "Nelson Mandela University": "নেলচন মেণ্ডেলা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of KwaZulu-Natal": "কোৱাজুলু-নাটাল বিশ্ববিদ্যালয়", "North-West University": "নৰ্থ-ৱেষ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Toronto": "টৰণ্টো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of British Columbia": "ব্ৰিটিছ কলম্বিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Alberta": "আলবাৰ্টা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Waterloo": "ৱাটাৰলু বিশ্ববিদ্যালয়", "Université de Montréal": "মণ্ট্ৰিয়ল বিশ্ববিদ্যালয়", "Université Laval": "লাভাল বিশ্ববিদ্যালয়", "Concordia University": "কনকৰ্ডিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "Toronto Metropolitan University": "টৰণ্টো মেট্ৰোপলিটান বিশ্ববিদ্যালয়", "Pontifical Catholic University of Peru": "পেৰুৰ পণ্টিফিকেল কেথলিক বিশ্ববিদ্যালয়", "University of São Paulo": "চাও পাউলো বিশ্ববিদ্যালয়", "Federal University of Minas Gerais": "মিনাস জেৰাইছৰ ফেডাৰেল বিশ্ববিদ্যালয়", "Federal University of Rio Grande do Sul": "ৰিঅ' গ্ৰান্দে দো চুলৰ ফেডাৰেল বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Buenos Aires": "বুয়েনোছ আইৰেছ বিশ্ববিদ্যালয়", "National University of La Plata": "লা প্লাতাৰ জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Chile": "চিলি বিশ্ববিদ্যালয়", "Pontifical Catholic University of Chile": "চিলিৰ পণ্টিফিকেল কেথলিক বিশ্ববিদ্যালয়", "University of California, Berkeley": "কেলিফৰ্নিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, বাৰ্কলি", "University of California, Los Angeles": "কেলিফৰ্নিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, লছ এঞ্জেলেছ", "University of California, San Diego": "কেলিফৰ্নিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, চান ডিয়েগো", "University of California, Davis": "কেলিফৰ্নিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, ডেভিছ", "University of California, Irvine": "কেলিফৰ্নিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, আৰভাইন", "University of California, Santa Barbara": "কেলিফৰ্নিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, চান্তা বাৰবাৰা", "University of California, Santa Cruz": "কেলিফৰ্নিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, চান্তা ক্ৰুজ", "University of California, Riverside": "কেলিফৰ্নিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, ৰিভাৰচাইড", "University of California, San Francisco": "কেলিফৰ্নিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, চান ফ্ৰান্সিস্কো", "University of California, Merced": "কেলিফৰ্নিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, মাৰ্চেড", "University of Illinois Urbana-Champaign": "ইলিনয় বিশ্ববিদ্যালয় আৰবানা-শ্বেম্পেইন", "University of Illinois Chicago": "ইলিনয় বিশ্ববিদ্যালয় চিকাগো", "University of Wisconsin–Madison": "উইচকনচিন বিশ্ববিদ্যালয়–মেডিচন", "University of Wisconsin–Milwaukee": "উইচকনচিন বিশ্ববিদ্যালয়–মিলৱাকি", "University of Michigan–Ann Arbor": "মিছিগান বিশ্ববিদ্যালয়–এন আৰবাৰ", "University of Minnesota Twin Cities": "মিনেসোটা বিশ্ববিদ্যালয় টুইন চিটিজ", "University of Texas at Austin": "টেক্সাছ বিশ্ববিদ্যালয় অষ্টিন", "University of Texas at Dallas": "টেক্সাছ বিশ্ববিদ্যালয় ডালাচ", "Texas A&M University": "টেক্সাছ এঅ্যাণ্ডএম বিশ্ববিদ্যালয়", "Virginia Commonwealth University": "ভাৰ্জিনিয়া কমনৱেলথ বিশ্ববিদ্যালয়", "Open University": "ওপেন ইউনিভাৰ্ছিটি", "Athabasca University": "এথাবাস্কা বিশ্ববিদ্যালয়", "Indira Gandhi National Open University": "ইন্দিৰা গান্ধী জাতীয় মুক্ত বিশ্ববিদ্যালয়", "Bangladesh Open University": "বাংলাদেশ উন্মুক্ত বিশ্ববিদ্যালয়", "Allama Iqbal Open University": "আল্লামা ইকবাল মুক্ত বিশ্ববিদ্যালয়", "Anadolu University": "আনাদোলু বিশ্ববিদ্যালয়", "National Chengchi University": "জাতীয় চেংচি বিশ্ববিদ্যালয়", "National Taiwan University of Science and Technology": "জাতীয় টাইৱান বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "National Taiwan University of Arts": "জাতীয় টাইৱান শিল্প বিশ্ববিদ্যালয়", "National Kaohsiung University of Science and Technology": "জাতীয় কাওশিয়ুং বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Fu Jen Catholic University": "ফু জেন কেথলিক বিশ্ববিদ্যালয়", "Tamkang University": "তামকাং বিশ্ববিদ্যালয়", "Beijing Normal University": "বেইজিং নৰমাল বিশ্ববিদ্যালয়", "East China Normal University": "ইষ্ট চাইনা নৰমাল বিশ্ববিদ্যালয়", "Central China Normal University": "চেণ্ট্ৰেল চাইনা নৰমাল বিশ্ববিদ্যালয়", "Northeast Normal University": "নৰ্থইষ্ট নৰমাল বিশ্ববিদ্যালয়", "South China Normal University": "চাউথ চাইনা নৰমাল বিশ্ববিদ্যালয়", "Shaanxi Normal University": "শানচি নৰমাল বিশ্ববিদ্যালয়", "Capital Normal University": "কেপিটেল নৰমাল বিশ্ববিদ্যালয়", "Fujian Normal University": "ফুজিয়ান নৰমাল বিশ্ববিদ্যালয়", "China Agricultural University": "চাইনা এগ্ৰিকালচাৰেল বিশ্ববিদ্যালয়", "Nanjing Agricultural University": "নানজিং কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়", "Huazhong Agricultural University": "হুয়াঝং কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়", "South China Agricultural University": "দক্ষিণ চীন কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়", "China University of Geosciences": "চাইনা ইউনিভাৰ্ছিটি অৱ জিঅ'চায়েন্সেছ", "China University of Mining and Technology": "চাইনা ইউনিভাৰ্ছিটি অৱ মাইনিং এণ্ড টেকনোলজি", "National Defense University": "জাতীয় প্ৰতিৰক্ষা বিশ্ববিদ্যালয়", "National University of Defense Technology": "জাতীয় প্ৰতিৰক্ষা প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Air Force Engineering University": "বিমান বাহিনী প্ৰকৌশল বিশ্ববিদ্যালয়", "Naval University of Engineering": "নৌ প্ৰকৌশল বিশ্ববিদ্যালয়", "Keimyung University": "কেইমিয়ুং বিশ্ববিদ্যালয়", "Chonnam National University": "চোন্নাম জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "Chung-Ang University": "চুং-আং বিশ্ববিদ্যালয়", "Konkuk University": "কনকুক বিশ্ববিদ্যালয়", "Dongguk University": "দোংগুক বিশ্ববিদ্যালয়", "Ewha Womans University": "ইহওয়া ওমেন্স বিশ্ববিদ্যালয়", "Pusan National University": "পুসান জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "Kyungpook National University": "কিয়ংপুক জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "National Institute of Technology Tiruchirappalli": "জাতীয় প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান তিৰুচিৰাপল্লি", "National Institute of Technology Rourkela": "জাতীয় প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান ৰাউৰকেলা", "National Institute of Technology Warangal": "জাতীয় প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান ৱাৰাংগাল", "National Institute of Technology Calicut": "জাতীয় প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান কেলিকট", "Birla Institute of Technology and Science": "বিৰলা ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি এণ্ড চায়েন্স", "Vellore Institute of Technology": "ভেলোৰ ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি", "Manipal Academy of Higher Education": "মণিপাল একাডেমী অৱ হায়াৰ এডুকেশ্বন", "SRM Institute of Science and Technology": "এছআৰএম ইনষ্টিটিউট অৱ চায়েন্স এণ্ড টেকনোলজি", "University of Veterinary and Animal Sciences": "ভেটেৰিনাৰী আৰু প্ৰাণীসম্পদ বিজ্ঞান বিশ্ববিদ্যালয়", "Sher-e-Bangla Agricultural University": "শ্বেৰেবাংলা কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়", "Bangladesh Agricultural University": "বাংলাদেশ কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়", "Chittagong Veterinary and Animal Sciences University": "চট্টগ্ৰাম ভেটেৰিনাৰী আৰু প্ৰাণীসম্পদ বিজ্ঞান বিশ্ববিদ্যালয়", "Patuakhali Science and Technology University": "পটুৱাখালী বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Noakhali Science and Technology University": "নোৱাখালী বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "École des Ponts ParisTech": "একোল দে পঁ পেৰিছটেক", "Mines Paris - PSL": "মিন পেৰিছ - পিএছএল", "Télécom Paris": "তেলেকম পেৰিছ", "Grenoble INP": "গ্ৰেনোবল আইএনপি", "École Centrale de Lyon": "একোল চঁত্ৰাল দ্য লিঁও", "Institut Polytechnique de Paris": "ইনষ্টিটিউট পলিটেকনিক দ্য পেৰিছ", "University of St Andrews": "চেণ্ট এণ্ড্ৰুজ বিশ্ববিদ্যালয়", "Heriot-Watt University": "হেৰিয়ট-ৱাট বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Strathclyde": "ষ্ট্ৰাথক্লাইড বিশ্ববিদ্যালয়", "Queen's University Belfast": "কুইন্স বিশ্ববিদ্যালয় বেলফাষ্ট", "Ulster University": "আলষ্টাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "Royal Agricultural University": "ৰয়েল কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়", "Babeș-Bolyai University": "বাবেশ-বোইয়াই বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Szeged": "ছেগেদ বিশ্ববিদ্যালয়", "Eötvös Loránd University": "এতভোশ লোৰাণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Debrecen": "ডেব্ৰেচেন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Ljubljana": "লুবলিয়ানা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Maribor": "মাৰিবৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "Universidad Carlos III de Madrid": "কাৰ্লোচ তৃতীয় মাদ্ৰিদ বিশ্ববিদ্যালয়", "Complutense University of Madrid": "কমপ্লুতেন্সে মাদ্ৰিদ বিশ্ববিদ্যালয়", "Autonomous University of Barcelona": "স্বায়ত্তশাসিত বাৰ্চেলোনা বিশ্ববিদ্যালয়", "Pompeu Fabra University": "পম্পেউ ফাবৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "Polytechnic University of Catalonia": "কাটালোনিয়া পলিটেকনিক বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Navarra": "নাভাৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "National Polytechnic Institute": "জাতীয় পলিটেকনিক ইনষ্টিটিউট", "Autonomous Metropolitan University": "স্বায়ত্তশাসিত মেট্ৰোপলিটান বিশ্ববিদ্যালয়", "Federal University of Bahia": "বাহিয়াৰ ফেডাৰেল বিশ্ববিদ্যালয়", "Federal University of Paraná": "পাৰানাৰ ফেডাৰেল বিশ্ববিদ্যালয়", "State University of Campinas": "কেম্পিনাচ ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Federal Fluminense University": "ফেডাৰেল ফ্লুমিনেন্সে বিশ্ববিদ্যালয়", "Hong Kong Baptist University": "হংকং বেপ্টিষ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "Lingnan University": "লিংনান বিশ্ববিদ্যালয়", "Hong Kong Metropolitan University": "হংকং মেট্ৰোপলিটান বিশ্ববিদ্যালয়", "Education University of Hong Kong": "হংকং শিক্ষা বিশ্ববিদ্যালয়", "Hong Kong Shue Yan University": "হংকং শু ইয়ান বিশ্ববিদ্যালয়", "Macau University of Science and Technology": "মেকাও বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "National University of Kaohsiung": "জাতীয় কাওশিয়ুং বিশ্ববিদ্যালয়", "National Taipei University of Education": "জাতীয় টাইপেই শিক্ষা বিশ্ববিদ্যালয়", "National University of Tainan": "জাতীয় তাইনান বিশ্ববিদ্যালয়", "National Chung Cheng University": "জাতীয় চুং চেং বিশ্ববিদ্যালয়", "National Yunlin University of Science and Technology": "জাতীয় ইউনলিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "National Formosa University": "জাতীয় ফৰমোচা বিশ্ববিদ্যালয়", "Xidian University": "শিদিয়ান বিশ্ববিদ্যালয়", "Wuhan University of Technology": "উহান প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Nanjing University of Aeronautics and Astronautics": "নানজিং এৰোনটিক্স আৰু এষ্ট্ৰোনটিক্স বিশ্ববিদ্যালয়", "Nanjing University of Science and Technology": "নানজিং বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Harbin Engineering University": "হাৰবিন প্ৰকৌশল বিশ্ববিদ্যালয়", "Beijing Jiaotong University": "বেইজিং জিয়াওতং বিশ্ববিদ্যালয়", "Southwest Jiaotong University": "চাউথৱেষ্ট জিয়াওতং বিশ্ববিদ্যালয়", "Dalian University of Technology": "দালিয়ান প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Tianjin University": "তিয়ানজিন বিশ্ববিদ্যালয়", "Ocean University of China": "চীনৰ মহাসাগৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "Jilin University": "জিলিন বিশ্ববিদ্যালয়", "Sichuan University": "চিচুৱান বিশ্ববিদ্যালয়", "Shandong University": "শানদং বিশ্ববিদ্যালয়", "Southeast University": "চাউথইষ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "Xiamen University": "চিয়ামেন বিশ্ববিদ্যালয়", "Central South University": "চেণ্ট্ৰেল চাউথ বিশ্ববিদ্যালয়", "Aoyama Gakuin University": "আৱামা গাকুইন বিশ্ববিদ্যালয়", "Kwansei Gakuin University": "কানচেই গাকুইন বিশ্ববিদ্যালয়", "Kansai University": "কানচাই বিশ্ববিদ্যালয়", "Kindai University": "কিনদাই বিশ্ববিদ্যালয়", "Nihon University": "নিহোন বিশ্ববিদ্যালয়", "Tokai University": "তোকাই বিশ্ববিদ্যালয়", "Tokyo Medical and Dental University": "টোকিঅ' মেডিকেল এণ্ড ডেণ্টেল বিশ্ববিদ্যালয়", "Yokohama National University": "য়োকোহামা জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "Osaka City University": "ওচাকা চিটি বিশ্ববিদ্যালয়", "Osaka Prefecture University": "ওচাকা প্ৰিফেকচাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "Ajou University": "আজু বিশ্ববিদ্যালয়", "Inha University": "ইনহা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Ulsan": "উলচান বিশ্ববিদ্যালয়", "Yeungnam University": "ইয়ংনাম বিশ্ববিদ্যালয়", "Hankuk University of Foreign Studies": "হানকুক ইউনিভাৰ্ছিটি অৱ ফৰেণ ষ্টাডিজ", "Sejong University": "চেজং বিশ্ববিদ্যালয়", "Kookmin University": "কুকমিন বিশ্ববিদ্যালয়", "Dankook University": "দানকুক বিশ্ববিদ্যালয়", "Universitas Indonesia": "ইউনিভাৰ্ছিতাচ ইণ্ডোনেছিয়া", "Universitas Padjadjaran": "ইউনিভাৰ্ছিতাচ পদজাজাৰান", "Universitas Diponegoro": "ইউনিভাৰ্ছিতাচ দিপোনেগোৰো", "Universitas Sebelas Maret": "ইউনিভাৰ্ছিতাচ চেবেলাস মাৰেত", "Universitas Hasanuddin": "ইউনিভাৰ্ছিতাচ হাছানউদ্দিন", "Universitas Brawijaya": "ইউনিভাৰ্ছিতাচ ব্ৰাউইজায়া", "Vietnam National University, Hanoi": "ভিয়েটনাম জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়, হ্যানয়", "Vietnam National University, Ho Chi Minh City": "ভিয়েটনাম জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়, হো চি মিন চিটি", "Hanoi University of Science and Technology": "হ্যানয় বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Can Tho University": "কান থো বিশ্ববিদ্যালয়", "Ton Duc Thang University": "তন দুক থাং বিশ্ববিদ্যালয়", "Duy Tan University": "জুই তান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Malaya": "মালয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "Universiti Teknologi Malaysia": "ইউনিভাৰ্ছিটি টেকনোলজি মালয়েছিয়া", "Universiti Teknologi MARA": "ইউনিভাৰ্ছিটি টেকনোলজি মাৰা", "Universiti Utara Malaysia": "ইউনিভাৰ্ছিটি উতাৰা মালয়েছিয়া", "International Islamic University Malaysia": "ইণ্টাৰনেচনেল ইছলামিক ইউনিভাৰ্ছিটি মালয়েছিয়া", "Taylor's University": "টেইলৰ্চ বিশ্ববিদ্যালয়", "King Mongkut's University of Technology Thonburi": "কিং মংকুটচ ইউনিভাৰ্ছিটি অৱ টেকনোলজি থনবুৰি", "King Mongkut's Institute of Technology Ladkrabang": "কিং মংকুটচ ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি লাডক্ৰাবাং", "Chiang Mai University": "চিয়াং মাই বিশ্ববিদ্যালয়", "Prince of Songkla University": "প্ৰিন্স অৱ সংখলা বিশ্ববিদ্যালয়", "Khon Kaen University": "খন কায়েন বিশ্ববিদ্যালয়", "Suranaree University of Technology": "চুৰানাৰি প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "National Law University Delhi": "নেচনেল ল ইউনিভাৰ্ছিটি দিল্লী", "University of Delhi": "দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Mumbai": "মুম্বাই বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Calcutta": "কলকাতা বিশ্ববিদ্যালয়", "Anna University": "আন্না বিশ্ববিদ্যালয়", "Amity University": "এমিটি বিশ্ববিদ্যালয়", "Lovely Professional University": "লাভলি প্ৰফেচনেল বিশ্ববিদ্যালয়", "Symbiosis International University": "চিম্বায়োচিচ ইণ্টাৰনেচনেল বিশ্ববিদ্যালয়", "Christ University": "ক্ৰাইষ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "Osmania University": "ওচমানিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Mysore": "মহীশূৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "Panjab University": "পাঞ্জাব বিশ্ববিদ্যালয়", "COMSATS University Islamabad": "কমছেটচ বিশ্ববিদ্যালয় ইছলামাবাদ", "National University of Sciences and Technology": "জাতীয় বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of the Punjab": "পাঞ্জাব বিশ্ববিদ্যালয়", "Bahauddin Zakariya University": "বাহাউদ্দিন জাকাৰিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "Government College University": "গৱৰ্নমেণ্ট কলেজ বিশ্ববিদ্যালয়", "Quaid-i-Azam University": "কায়েদে আজম বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Peradeniya": "পেৰাদেনিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Kelaniya": "কেলানিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Moratuwa": "মোৰাতুৱা বিশ্ববিদ্যালয়", "South Eastern University of Sri Lanka": "শ্ৰীলংকাৰ দক্ষিণ-পূব বিশ্ববিদ্যালয়", "Sabaragamuwa University of Sri Lanka": "চাবাৰাগামুৱা বিশ্ববিদ্যালয়", "Wayamba University of Sri Lanka": "ৱায়াম্বা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Auckland": "অকলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "Auckland University of Technology": "অকলেণ্ড প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Victoria University of Wellington": "ভিক্টোৰিয়া বিশ্ববিদ্যালয় অৱ ৱেলিংটন", "Massey University": "মেচি বিশ্ববিদ্যালয়", "Lincoln University": "লিংকন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Waikato": "ৱাইকাটো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Otago": "ওটাগো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Canterbury": "কেণ্টাৰবাৰি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of South Australia": "চাউথ অষ্ট্ৰেলিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "La Trobe University": "লা ট্ৰোব বিশ্ববিদ্যালয়", "James Cook University": "জেমছ কুক বিশ্ববিদ্যালয়", "Murdoch University": "মাৰডক বিশ্ববিদ্যালয়", "Bond University": "বণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "Charles Darwin University": "চাৰ্লছ ডাৰউইন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Cape Town": "কেপ টাউন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of the Free State": "ফ্ৰি ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Fort Hare": "ফোৰ্ট হেয়াৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Limpopo": "লিম্পোপো বিশ্ববিদ্যালয়", "Makerere University": "মাকেৰেৰে বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Nairobi": "নাইৰোবি বিশ্ববিদ্যালয়", "Kenyatta University": "কেনিয়াট্টা বিশ্ববিদ্যালয়", "Addis Ababa University": "আডিছ আবাবা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Ghana": "ঘানা বিশ্ববিদ্যালয়", "Covenant University": "কভেনাণ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "HEC Montréal": "এইচইচি মণ্ট্ৰিয়ল", "École de technologie supérieure": "একোল দ্য টেকনোলজি চুপেৰিয়ৰ", "University of Ottawa": "অটোৱা বিশ্ববিদ্যালয়", "Carleton University": "কাৰ্লেটন বিশ্ববিদ্যালয়", "Memorial University of Newfoundland": "মেমোৰিয়েল বিশ্ববিদ্যালয় অৱ নিউফাউণ্ডলেণ্ড", "Université du Québec à Montréal": "কুইবেক বিশ্ববিদ্যালয় মণ্ট্ৰিয়ল", "University of Saskatchewan": "চাচকাচুৱান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Manitoba": "মানিটোবা বিশ্ববিদ্যালয়", "Universidad de los Andes": "ইউনিভাৰ্চিদাদ দে লছ আন্দেস", "Universidad Nacional de Colombia": "কলম্বিয়াৰ জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "Universidad de Guadalajara": "গুৱাদালাহাৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "Instituto Tecnológico Autónomo de México": "মেক্সিকোৰ স্বায়ত্তশাসিত প্ৰযুক্তি ইনষ্টিটিউট", "Federal University of Santa Catarina": "চান্তা কাতাৰিনাৰ ফেডাৰেল বিশ্ববিদ্যালয়", "Federal University of Pernambuco": "পাৰনামবুকোৰ ফেডাৰেল বিশ্ববিদ্যালয়", "Pontifical Catholic University of Rio de Janeiro": "ৰিঅ' ডি জেনেইৰোৰ পণ্টিফিকেল কেথলিক বিশ্ববিদ্যালয়", "University of the Republic": "ৰিপাব্লিক বিশ্ববিদ্যালয়", "California State University, Long Beach": "কেলিফৰ্নিয়া ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়, লং বিচ", "California State University, Fullerton": "কেলিফৰ্নিয়া ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়, ফুলাৰ্টন", "California State University, Northridge": "কেলিফৰ্নিয়া ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়, নৰ্থৰিজ", "California State University, Sacramento": "কেলিফৰ্নিয়া ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়, চেক্ৰামেণ্টো", "San Diego State University": "চান ডিয়েগো ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "San José State University": "চান হোচে ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "California Polytechnic State University, San Luis Obispo": "কেলিফৰ্নিয়া পলিটেকনিক ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়, চান লুইছ অবিস্পো", "California State Polytechnic University, Pomona": "কেলিফৰ্নিয়া ষ্টেট পলিটেকনিক বিশ্ববিদ্যালয়, পোমোনা", "University of Massachusetts Amherst": "মেছাচুচেটছ বিশ্ববিদ্যালয় এমহাৰ্ষ্ট", "University of Massachusetts Boston": "মেছাচুচেটছ বিশ্ববিদ্যালয় বোষ্টন", "University of Massachusetts Lowell": "মেছাচুচেটছ বিশ্ববিদ্যালয় লোৱেল", "University of Massachusetts Dartmouth": "মেছাচুচেটছ বিশ্ববিদ্যালয় ডাৰ্টমাউথ", "University of Connecticut": "কানেক্টিকাট বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Rhode Island": "ৰোড আইলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of New Hampshire": "নিউ হেম্পশ্বায়াৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Vermont": "ভাৰ্মণ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "CUNY City College": "চিটি কলেজ অৱ নিউ ইয়ৰ্ক", "CUNY Hunter College": "হাণ্টাৰ কলেজ", "CUNY Brooklyn College": "ব্ৰুকলিন কলেজ", "Baruch College": "বাৰুক কলেজ", "Queens College": "কুইন্স কলেজ", "John Jay College of Criminal Justice": "জন জে কলেজ অৱ ক্ৰিমিনেল জাষ্টিচ", "Lehman College": "লেহমেন কলেজ", "College of Staten Island": "কলেজ অৱ ষ্টেটেন আইলেণ্ড", "Royal College London": "ৰয়েল কলেজ লণ্ডন", "University of the Arts London": "ইউনিভাৰ্ছিটি অৱ দ্য আৰ্টছ লণ্ডন", "Goldsmiths, University of London": "গোল্ডস্মিথছ, লণ্ডন বিশ্ববিদ্যালয়", "SOAS University of London": "চোৱাছ, লণ্ডন বিশ্ববিদ্যালয়", "London Metropolitan University": "লণ্ডন মেট্ৰোপলিটান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of West London": "ৱেষ্ট লণ্ডন বিশ্ববিদ্যালয়", "Liverpool John Moores University": "লিভাৰপুল জন মুৰছ বিশ্ববিদ্যালয়", "Manchester Metropolitan University": "মানচেষ্টাৰ মেট্ৰোপলিটান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Twente": "টভেণ্টে বিশ্ববিদ্যালয়", "Wageningen University": "ৱাগেনিঙ্গেন বিশ্ববিদ্যালয়", "Open University of the Netherlands": "নেডাৰলেণ্ডচৰ মুক্ত বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Antwerp": "এণ্টৱাৰ্প বিশ্ববিদ্যালয়", "Université Libre de Bruxelles": "ইউনিভাৰ্ছিতে লিব্ৰে দ্য ব্ৰুক্সেল", "University of Luxembourg": "লাক্সেমবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Iceland": "আইচলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "Reykjavík University": "ৰিকজাভিক বিশ্ববিদ্যালয়", "National and Kapodistrian University of Athens": "এথেন্সৰ জাতীয় আৰু কাপোডিষ্ট্ৰিয়ান বিশ্ববিদ্যালয়", "Aristotle University of Thessaloniki": "এৰিষ্টটল বিশ্ববিদ্যালয় থেচালোনিকি", "National Technical University of Athens": "এথেন্সৰ জাতীয় প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Cyprus": "চাইপ্ৰাছ বিশ্ববিদ্যালয়", "Cyprus University of Technology": "চাইপ্ৰাছ প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Near East University": "নিয়াৰ ইষ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "Middle East Technical University": "মিডল ইষ্ট টেকনিকেল বিশ্ববিদ্যালয়", "Bilkent University": "বিলকেণ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "Koç University": "কোচ বিশ্ববিদ্যালয়", "Sabancı University": "চাবাঞ্জি বিশ্ববিদ্যালয়", "Boğaziçi University": "বোগাজিচি বিশ্ববিদ্যালয়", "Istanbul Technical University": "ইস্তাম্বুল প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "L.N. Gumilyov Eurasian National University": "এল.এন. গুমিলিওভ ইউৰেছিয়ান জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "Al-Farabi Kazakh National University": "আল-ফাৰাবি কাজাখ জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "Nazarbayev University": "নাজাৰবায়েভ বিশ্ববিদ্যালয়", "Tashkent State University": "তাশখন্দ ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "National University of Uzbekistan": "উজবেকিস্তানৰ জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "Kyrgyz National University": "কিৰগিজ জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "National University of Mongolia": "মংগোলিয়াৰ জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "Mongolian University of Science and Technology": "মংগোলিয়ান বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "National University of Laos": "লাওচৰ জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "Royal University of Phnom Penh": "ৰয়েল ইউনিভাৰ্ছিটি অৱ নমপেন", "Royal University of Agriculture": "ৰয়েল কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়", "Paragon International University": "পেৰাগন ইণ্টাৰনেচনেল বিশ্ববিদ্যালয়", "Tribhuvan University": "ত্ৰিভুবন বিশ্ববিদ্যালয়", "Kathmandu University": "কাঠমাণ্ডু বিশ্ববিদ্যালয়", "Pokhara University": "পোখৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "Purbanchal University": "পূৰ্বাঞ্চল বিশ্ববিদ্যালয়", "Royal University of Bhutan": "ৰয়েল ইউনিভাৰ্ছিটি অৱ ভূটান", "Khesar Gyalpo University of Medical Sciences": "খেচাৰ গেলপো চিকিৎসা বিজ্ঞান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Dhaka": "ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়", "Jahangirnagar University": "জাহাংগীৰনগৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "Islamic University, Bangladesh": "ইছলামী বিশ্ববিদ্যালয়, বাংলাদেশ", "Shahjalal University of Science and Technology": "শ্বাহজালাল বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Mawlana Bhashani Science and Technology University": "মাওলোনা ভাসানী বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Hajee Mohammad Danesh Science and Technology University": "হাজী মহম্মদ দানেশ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Jagannath University": "জগন্নাথ বিশ্ববিদ্যালয়", "Begum Rokeya University": "বেগম ৰোকেয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "National University of Singapore": "ছিংগাপুৰ জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "Singapore University of Technology and Design": "ছিংগাপুৰ প্ৰযুক্তি আৰু ডিজাইন বিশ্ববিদ্যালয়", "Singapore Institute of Technology": "ছিংগাপুৰ ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি", "Singapore University of Social Sciences": "ছিংগাপুৰ সমাজবিজ্ঞান বিশ্ববিদ্যালয়", "Yale-NUS College": "য়েল-এনইউএছ কলেজ", "Duke-NUS Medical School": "ডিউক-এনইউএছ মেডিকেল স্কুল", "Bocconi University": "বোক্কোনি বিশ্ববিদ্যালয়", "Ca' Foscari University of Venice": "কা ফস্কাৰি ভেনিচ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Turin": "তুৰিন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Pavia": "পাভিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Verona": "ভেৰোনা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Trento": "ত্ৰেন্তো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Vienna": "ভিয়েনা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Graz": "গ্ৰাৎচ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Innsbruck": "ইনচব্ৰুক বিশ্ববিদ্যালয়", "Johannes Kepler University Linz": "য়োহানেছ কেপলাৰ বিশ্ববিদ্যালয় লিনৎস", "Vienna University of Economics and Business": "ভিয়েনা অৰ্থনীতি আৰু ব্যৱসায় বিশ্ববিদ্যালয়", "Medical University of Vienna": "ভিয়েনা চিকিৎসা বিশ্ববিদ্যালয়", "National Autonomous University of Mexico": "মেক্সিকোৰ জাতীয় স্বায়ত্তশাসিত বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Monterrey": "মণ্টেৰ্ৰে বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Costa Rica": "কোষ্টা ৰিকা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Panama": "পানামা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Havana": "হাভানা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Puerto Rico": "পুৱেৰ্তো ৰিকো বিশ্ববিদ্যালয়", "Federal University of Ceará": "চেয়াৰাৰ ফেডাৰেল বিশ্ববিদ্যালয়", "Federal University of Bahia": "বাহিয়াৰ ফেডাৰেল বিশ্ববিদ্যালয়", "Federal University of Pará": "পাৰাৰ ফেডাৰেল বিশ্ববিদ্যালয়", "Federal University of Brasília": "ব্ৰাচিলিয়াৰ ফেডাৰেল বিশ্ববিদ্যালয়", "State University of Rio de Janeiro": "ৰিঅ' ডি জেনেইৰো ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Brasília": "ব্ৰাচিলিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of the Andes": "এণ্ডিজ বিশ্ববিদ্যালয়", "Pontifical Xavierian University": "পণ্টিফিকেল জাভেৰিয়ান বিশ্ববিদ্যালয়", "National University of Colombia": "কলম্বিয়াৰ জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Antioquia": "এণ্টিওকিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Buenos Aires": "বুয়েনোছ আইৰেছ বিশ্ববিদ্যালয়", "National University of Córdoba": "কৰ্ডোবাৰ জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "AL, United States": "আলাবামা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AL, USA": "আলাবামা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AL, US": "আলাবামা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AL, U.S.": "আলাবামা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AK, United States": "আলাস্কা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AK, USA": "আলাস্কা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AK, US": "আলাস্কা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AK, U.S.": "আলাস্কা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AZ, United States": "এৰিজোনা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AZ, USA": "এৰিজোনা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AZ, US": "এৰিজোনা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AZ, U.S.": "এৰিজোনা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AR, United States": "আৰ্কানচাছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AR, USA": "আৰ্কানচাছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AR, US": "আৰ্কানচাছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AR, U.S.": "আৰ্কানচাছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "CA, United States": "কেলিফৰ্নিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "CA, USA": "কেলিফৰ্নিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "CA, US": "কেলিফৰ্নিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "CA, U.S.": "কেলিফৰ্নিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "CO, United States": "কলোৰাডো, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "CO, USA": "কলোৰাডো, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "CO, US": "কলোৰাডো, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "CO, U.S.": "কলোৰাডো, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "CT, United States": "কানেক্টিকাট, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "CT, USA": "কানেক্টিকাট, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "CT, US": "কানেক্টিকাট, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "CT, U.S.": "কানেক্টিকাট, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "DE, United States": "ডেলাৱেৰ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "DE, USA": "ডেলাৱেৰ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "DE, US": "ডেলাৱেৰ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "DE, U.S.": "ডেলাৱেৰ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "FL, United States": "ফ্লৰিডা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "FL, USA": "ফ্লৰিডা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "FL, US": "ফ্লৰিডা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "FL, U.S.": "ফ্লৰিডা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "GA, United States": "জৰ্জিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "GA, USA": "জৰ্জিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "GA, US": "জৰ্জিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "GA, U.S.": "জৰ্জিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "HI, United States": "হাৱাই, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "HI, USA": "হাৱাই, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "HI, US": "হাৱাই, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "HI, U.S.": "হাৱাই, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "ID, United States": "আইডাহো, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "ID, USA": "আইডাহো, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "ID, US": "আইডাহো, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "ID, U.S.": "আইডাহো, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "IL, United States": "ইলিনয়, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "IL, USA": "ইলিনয়, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "IL, US": "ইলিনয়, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "IL, U.S.": "ইলিনয়, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "IN, United States": "ইণ্ডিয়ানা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "IN, USA": "ইণ্ডিয়ানা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "IN, US": "ইণ্ডিয়ানা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "IN, U.S.": "ইণ্ডিয়ানা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "IA, United States": "আয়োৱা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "IA, USA": "আয়োৱা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "IA, US": "আয়োৱা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "IA, U.S.": "আয়োৱা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "KS, United States": "কানছাছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "KS, USA": "কানছাছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "KS, US": "কানছাছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "KS, U.S.": "কানছাছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "KY, United States": "কেণ্টাকি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "KY, USA": "কেণ্টাকি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "KY, US": "কেণ্টাকি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "KY, U.S.": "কেণ্টাকি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "LA, United States": "লুইজিয়ানা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "LA, USA": "লুইজিয়ানা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "LA, US": "লুইজিয়ানা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "LA, U.S.": "লুইজিয়ানা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "ME, United States": "মেইন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "ME, USA": "মেইন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "ME, US": "মেইন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "ME, U.S.": "মেইন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MD, United States": "মেৰিলেণ্ড, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MD, USA": "মেৰিলেণ্ড, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MD, US": "মেৰিলেণ্ড, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MD, U.S.": "মেৰিলেণ্ড, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MA, United States": "মেছাচুচেটছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MA, USA": "মেছাচুচেটছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MA, US": "মেছাচুচেটছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MA, U.S.": "মেছাচুচেটছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MI, United States": "মিছিগান, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MI, USA": "মিছিগান, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MI, US": "মিছিগান, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MI, U.S.": "মিছিগান, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MN, United States": "মিনেসোটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MN, USA": "মিনেসোটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MN, US": "মিনেসোটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MN, U.S.": "মিনেসোটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MS, United States": "মিছিচিপি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MS, USA": "মিছিচিপি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MS, US": "মিছিচিপি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MS, U.S.": "মিছিচিপি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MO, United States": "মিছৌৰি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MO, USA": "মিছৌৰি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MO, US": "মিছৌৰি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MO, U.S.": "মিছৌৰি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MT, United States": "মণ্টানা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MT, USA": "মণ্টানা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MT, US": "মণ্টানা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MT, U.S.": "মণ্টানা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NE, United States": "নেব্ৰাস্কা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NE, USA": "নেব্ৰাস্কা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NE, US": "নেব্ৰাস্কা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NE, U.S.": "নেব্ৰাস্কা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NV, United States": "নেভাডা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NV, USA": "নেভাডা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NV, US": "নেভাডা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NV, U.S.": "নেভাডা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NH, United States": "নিউ হেম্পশ্বায়াৰ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NH, USA": "নিউ হেম্পশ্বায়াৰ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NH, US": "নিউ হেম্পশ্বায়াৰ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NH, U.S.": "নিউ হেম্পশ্বায়াৰ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NJ, United States": "নিউ জাৰ্চি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NJ, USA": "নিউ জাৰ্চি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NJ, US": "নিউ জাৰ্চি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NJ, U.S.": "নিউ জাৰ্চি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NM, United States": "নিউ মেক্সিকো, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NM, USA": "নিউ মেক্সিকো, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NM, US": "নিউ মেক্সিকো, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NM, U.S.": "নিউ মেক্সিকো, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NY, United States": "নিউ ইয়ৰ্ক, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NY, USA": "নিউ ইয়ৰ্ক, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NY, US": "নিউ ইয়ৰ্ক, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NY, U.S.": "নিউ ইয়ৰ্ক, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NC, United States": "নৰ্থ কেৰোলিনা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NC, USA": "নৰ্থ কেৰোলিনা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NC, US": "নৰ্থ কেৰোলিনা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NC, U.S.": "নৰ্থ কেৰোলিনা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "ND, United States": "নৰ্থ ডাকোটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "ND, USA": "নৰ্থ ডাকোটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "ND, US": "নৰ্থ ডাকোটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "ND, U.S.": "নৰ্থ ডাকোটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "OH, United States": "অহিঅ', মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "OH, USA": "অহিঅ', মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "OH, US": "অহিঅ', মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "OH, U.S.": "অহিঅ', মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "OK, United States": "ওকলাহোমা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "OK, USA": "ওকলাহোমা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "OK, US": "ওকলাহোমা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "OK, U.S.": "ওকলাহোমা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "OR, United States": "ওৰেগন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "OR, USA": "ওৰেগন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "OR, US": "ওৰেগন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "OR, U.S.": "ওৰেগন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "PA, United States": "পেনচিলভেনিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "PA, USA": "পেনচিলভেনিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "PA, US": "পেনচিলভেনিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "PA, U.S.": "পেনচিলভেনিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "RI, United States": "ৰোড আইলেণ্ড, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "RI, USA": "ৰোড আইলেণ্ড, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "RI, US": "ৰোড আইলেণ্ড, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "RI, U.S.": "ৰোড আইলেণ্ড, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "SC, United States": "সাউথ কেৰোলিনা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "SC, USA": "সাউথ কেৰোলিনা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "SC, US": "সাউথ কেৰোলিনা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "SC, U.S.": "সাউথ কেৰোলিনা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "SD, United States": "সাউথ ডাকোটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "SD, USA": "সাউথ ডাকোটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "SD, US": "সাউথ ডাকোটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "SD, U.S.": "সাউথ ডাকোটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "TN, United States": "টেনেচি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "TN, USA": "টেনেচি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "TN, US": "টেনেচি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "TN, U.S.": "টেনেচি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "TX, United States": "টেক্সাছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "TX, USA": "টেক্সাছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "TX, US": "টেক্সাছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "TX, U.S.": "টেক্সাছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "UT, United States": "ইউটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "UT, USA": "ইউটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "UT, US": "ইউটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "UT, U.S.": "ইউটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "VT, United States": "ভাৰ্মণ্ট, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "VT, USA": "ভাৰ্মণ্ট, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "VT, US": "ভাৰ্মণ্ট, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "VT, U.S.": "ভাৰ্মণ্ট, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "VA, United States": "ভাৰ্জিনিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "VA, USA": "ভাৰ্জিনিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "VA, US": "ভাৰ্জিনিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "VA, U.S.": "ভাৰ্জিনিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WA, United States": "ৱাছিংটন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WA, USA": "ৱাছিংটন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WA, US": "ৱাছিংটন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WA, U.S.": "ৱাছিংটন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WV, United States": "ৱেষ্ট ভাৰ্জিনিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WV, USA": "ৱেষ্ট ভাৰ্জিনিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WV, US": "ৱেষ্ট ভাৰ্জিনিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WV, U.S.": "ৱেষ্ট ভাৰ্জিনিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WI, United States": "উইচকনচিন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WI, USA": "উইচকনচিন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WI, US": "উইচকনচিন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WI, U.S.": "উইচকনচিন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WY, United States": "ৱাইঅ'মিং, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WY, USA": "ৱাইঅ'মিং, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WY, US": "ৱাইঅ'মিং, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WY, U.S.": "ৱাইঅ'মিং, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AB, Canada": "আলবাৰ্টা, কানাডা", "AB, CA": "আলবাৰ্টা, কানাডা", "BC, Canada": "ব্ৰিটিছ কলম্বিয়া, কানাডা", "BC, CA": "ব্ৰিটিছ কলম্বিয়া, কানাডা", "MB, Canada": "মানিটোবা, কানাডা", "MB, CA": "মানিটোবা, কানাডা", "NB, Canada": "নিউ ব্ৰান্সউইক, কানাডা", "NB, CA": "নিউ ব্ৰান্সউইক, কানাডা", "NL, Canada": "নিউফাউণ্ডলেণ্ড আৰু লেব্ৰাডৰ, কানাডা", "NL, CA": "নিউফাউণ্ডলেণ্ড আৰু লেব্ৰাডৰ, কানাডা", "NS, Canada": "নোভা স্কোচিয়া, কানাডা", "NS, CA": "নোভা স্কোচিয়া, কানাডা", "NT, Canada": "নৰ্থৱেষ্ট টেৰিটৰিজ, কানাডা", "NT, CA": "নৰ্থৱেষ্ট টেৰিটৰিজ, কানাডা", "NU, Canada": "নুনাভুত, কানাডা", "NU, CA": "নুনাভুত, কানাডা", "ON, Canada": "অণ্টাৰিঅ', কানাডা", "ON, CA": "অণ্টাৰিঅ', কানাডা", "PE, Canada": "প্ৰিন্স এডৱাৰ্ড আইলেণ্ড, কানাডা", "PE, CA": "প্ৰিন্স এডৱাৰ্ড আইলেণ্ড, কানাডা", "QC, Canada": "কুইবেক, কানাডা", "QC, CA": "কুইবেক, কানাডা", "SK, Canada": "চাচকাচুৱান, কানাডা", "SK, CA": "চাচকাচুৱান, কানাডা", "YT, Canada": "য়ুকন, কানাডা", "YT, CA": "য়ুকন, কানাডা", "ACT, Australia": "অষ্ট্ৰেলিয়ান কেপিটেল টেৰিটৰী, অষ্ট্ৰেলিয়া", "ACT, AU": "অষ্ট্ৰেলিয়ান কেপিটেল টেৰিটৰী, অষ্ট্ৰেলিয়া", "NSW, Australia": "নিউ চাউথ ৱেলছ, অষ্ট্ৰেলিয়া", "NSW, AU": "নিউ চাউথ ৱেলছ, অষ্ট্ৰেলিয়া", "NT, Australia": "নৰ্দাৰ্ণ টেৰিটৰী, অষ্ট্ৰেলিয়া", "NT, AU": "নৰ্দাৰ্ণ টেৰিটৰী, অষ্ট্ৰেলিয়া", "QLD, Australia": "কুইঞ্চলেণ্ড, অষ্ট্ৰেলিয়া", "QLD, AU": "কুইঞ্চলেণ্ড, অষ্ট্ৰেলিয়া", "SA, Australia": "চাউথ অষ্ট্ৰেলিয়া, অষ্ট্ৰেলিয়া", "SA, AU": "চাউথ অষ্ট্ৰেলিয়া, অষ্ট্ৰেলিয়া", "TAS, Australia": "তাচমানিয়া, অষ্ট্ৰেলিয়া", "TAS, AU": "তাচমানিয়া, অষ্ট্ৰেলিয়া", "VIC, Australia": "ভিক্টোৰিয়া, অষ্ট্ৰেলিয়া", "VIC, AU": "ভিক্টোৰিয়া, অষ্ট্ৰেলিয়া", "WA, Australia": "ৱেষ্টাৰ্ণ অষ্ট্ৰেলিয়া, অষ্ট্ৰেলিয়া", "WA, AU": "ৱেষ্টাৰ্ণ অষ্ট্ৰেলিয়া, অষ্ট্ৰেলিয়া", "BW, Germany": "বাডেন-ভুৰ্টেমবাৰ্গ, জাৰ্মানি", "BW, DE": "বাডেন-ভুৰ্টেমবাৰ্গ, জাৰ্মানি", "BY, Germany": "বাভাৰিয়া, জাৰ্মানি", "BY, DE": "বাভাৰিয়া, জাৰ্মানি", "BE, Germany": "বাৰ্লিন, জাৰ্মানি", "BE, DE": "বাৰ্লিন, জাৰ্মানি", "BB, Germany": "ব্ৰেণ্ডেনবাৰ্গ, জাৰ্মানি", "BB, DE": "ব্ৰেণ্ডেনবাৰ্গ, জাৰ্মানি", "HB, Germany": "ব্ৰেমেন, জাৰ্মানি", "HB, DE": "ব্ৰেমেন, জাৰ্মানি", "HH, Germany": "হামবুৰ্গ, জাৰ্মানি", "HH, DE": "হামবুৰ্গ, জাৰ্মানি", "HE, Germany": "হেচেন, জাৰ্মানি", "HE, DE": "হেচেন, জাৰ্মানি", "MV, Germany": "মেকলেনবাৰ্গ-ভৰপোমাৰ্ণ, জাৰ্মানি", "MV, DE": "মেকলেনবাৰ্গ-ভৰপোমাৰ্ণ, জাৰ্মানি", "NI, Germany": "লোৱাৰ চেক্সনি, জাৰ্মানি", "NI, DE": "লোৱাৰ চেক্সনি, জাৰ্মানি", "NW, Germany": "নৰ্থ ৰাইন-ৱেষ্টফালিয়া, জাৰ্মানি", "NW, DE": "নৰ্থ ৰাইন-ৱেষ্টফালিয়া, জাৰ্মানি", "RP, Germany": "ৰাইনলেণ্ড-পেলাটিনেট, জাৰ্মানি", "RP, DE": "ৰাইনলেণ্ড-পেলাটিনেট, জাৰ্মানি", "SL, Germany": "চাৰলেণ্ড, জাৰ্মানি", "SL, DE": "চাৰলেণ্ড, জাৰ্মানি", "SN, Germany": "চেক্সনি, জাৰ্মানি", "SN, DE": "চেক্সনি, জাৰ্মানি", "ST, Germany": "চেক্সনি-আনহাল্ট, জাৰ্মানি", "ST, DE": "চেক্সনি-আনহাল্ট, জাৰ্মানি", "SH, Germany": "শ্লেচভিগ-হোলষ্টাইন, জাৰ্মানি", "SH, DE": "শ্লেচভিগ-হোলষ্টাইন, জাৰ্মানি", "TH, Germany": "থুৰিনজিয়া, জাৰ্মানি", "TH, DE": "থুৰিনজিয়া, জাৰ্মানি", "SP, Brazil": "চাও পাউলো, ব্ৰাজিল", "SP, BR": "চাও পাউলো, ব্ৰাজিল", "RJ, Brazil": "ৰিঅ' ডি জেনেইৰো, ব্ৰাজিল", "RJ, BR": "ৰিঅ' ডি জেনেইৰো, ব্ৰাজিল", "MG, Brazil": "মিনাস জেৰাইছ, ব্ৰাজিল", "MG, BR": "মিনাস জেৰাইছ, ব্ৰাজিল", "RS, Brazil": "ৰিঅ' গ্ৰান্দে দো চুল, ব্ৰাজিল", "RS, BR": "ৰিঅ' গ্ৰান্দে দো চুল, ব্ৰাজিল", "PR, Brazil": "পাৰানা, ব্ৰাজিল", "PR, BR": "পাৰানা, ব্ৰাজিল", "SC, Brazil": "চান্তা কাতাৰিনা, ব্ৰাজিল", "SC, BR": "চান্তা কাতাৰিনা, ব্ৰাজিল", "BA, Brazil": "বাহিয়া, ব্ৰাজিল", "BA, BR": "বাহিয়া, ব্ৰাজিল", "PE, Brazil": "পেৰ্নামবুকো, ব্ৰাজিল", "PE, BR": "পেৰ্নামবুকো, ব্ৰাজিল", "AP, India": "অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ, ভাৰত", "AP, IN": "অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ, ভাৰত", "AR, India": "অৰুণাচল প্ৰদেশ, ভাৰত", "AR, IN": "অৰুণাচল প্ৰদেশ, ভাৰত", "AS, India": "অসম, ভাৰত", "AS, IN": "অসম, ভাৰত", "BR, India": "বিহাৰ, ভাৰত", "BR, IN": "বিহাৰ, ভাৰত", "CG, India": "ছত্তীশগড়, ভাৰত", "CG, IN": "ছত্তীশগড়, ভাৰত", "GA, India": "গোৱা, ভাৰত", "GA, IN": "গোৱা, ভাৰত", "GJ, India": "গুজৰাট, ভাৰত", "GJ, IN": "গুজৰাট, ভাৰত", "HR, India": "হাৰিয়ানা, ভাৰত", "HR, IN": "হাৰিয়ানা, ভাৰত", "HP, India": "হিমাচল প্ৰদেশ, ভাৰত", "HP, IN": "হিমাচল প্ৰদেশ, ভাৰত", "JH, India": "ঝাৰখণ্ড, ভাৰত", "JH, IN": "ঝাৰখণ্ড, ভাৰত", "KA, India": "কৰ্ণাটক, ভাৰত", "KA, IN": "কৰ্ণাটক, ভাৰত", "KL, India": "কেৰালা, ভাৰত", "KL, IN": "কেৰালা, ভাৰত", "MH, India": "মহাৰাষ্ট্ৰ, ভাৰত", "MH, IN": "মহাৰাষ্ট্ৰ, ভাৰত", "MP, India": "মধ্যপ্ৰদেশ, ভাৰত", "MP, IN": "মধ্যপ্ৰদেশ, ভাৰত", "OD, India": "ওড়িশা, ভাৰত", "OD, IN": "ওড়িশা, ভাৰত", "PB, India": "পাঞ্জাব, ভাৰত", "PB, IN": "পাঞ্জাব, ভাৰত", "RJ, India": "ৰাজস্থান, ভাৰত", "RJ, IN": "ৰাজস্থান, ভাৰত", "TN, India": "তামিলনাডু, ভাৰত", "TN, IN": "তামিলনাডু, ভাৰত", "TS, India": "তেলেংগানা, ভাৰত", "TS, IN": "তেলেংগানা, ভাৰত", "UP, India": "উত্তৰপ্ৰদেশ, ভাৰত", "UP, IN": "উত্তৰপ্ৰদেশ, ভাৰত", "UK, India": "উত্তৰাখণ্ড, ভাৰত", "UK, IN": "উত্তৰাখণ্ড, ভাৰত", "WB, India": "পশ্চিমবংগ, ভাৰত", "WB, IN": "পশ্চিমবংগ, ভাৰত", "center": "কেন্দ্ৰ", "health center": "স্বাস্থ্যকেন্দ্ৰ", "published": "প্ৰকাশিত", "born": "জন্ম", "died": "মৃত্যু", "built": "নিৰ্মিত", "training center": "প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰ", "made": "তৈয়াৰী", "located": "অৱস্থিত", "established": "প্ৰতিষ্ঠিত", "founded": "প্ৰতিষ্ঠিত", "education center": "শিক্ষাকেন্দ্ৰ", "-language": "ভাষাৰ ", "flute": "বাঁহী", "formed": "গঠিত", "situated": "অৱস্থিত", "living": "বসবাস কৰা", "working": "কৰ্মৰত", "played": "অনুষ্ঠিত", "held": "অনুষ্ঠিত", "produced": "প্ৰযোজিত", "created": "সৃষ্ট", "written": "লিখিত", "released": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত", "developed": "বিকশিত", "designed": "নকশাকৃত", "manufactured": "উৎপাদিত", "recorded": "ধাৰণকৃত", "filmed": "চিত্ৰায়িত", "shot": "চিত্ৰায়িত", "educated": "শিক্ষিত", "raised": "ডাঙৰ-দীঘল হোৱা", "printed": "মুদ্ৰিত", "broadcast": "সম্প্ৰচাৰিত", "exhibited": "প্ৰদৰ্শিত", "displayed": "প্ৰদৰ্শিত", "discovered": "আৱিষ্কৃত", "found": "প্ৰাপ্ত", "Cathedral Chapter": "কেথেড্ৰেল চেপ্টাৰ", "Chapter Canon": "চেপ্টাৰৰ কেনন", "electronic": "ইলেক্ট্ৰনিক", "heavy metal": "হেভি মেটেল", "metal": "মেটেল", "music": "সংগীত", "rock": "ৰক", "pop": "পপ", "jazz": "জ্যাজ", "blues": "ব্লুজ", "folk": "ফোক", "nu metal": "নু মেটেল", "punk": "পাংক", "indie": "ইণ্ডি", "black metal": "ব্লেক মেটেল", "dark metal": "ডাৰ্ক মেটেল", "death metal": "ডেথ মেটেল", "thrash metal": "থ্ৰেশ মেটেল", "doom metal": "ডুম মেটেল", "power metal": "পাৱাৰ মেটেল", "progressive metal": "প্ৰগ্ৰেছিভ মেটেল", "symphonic metal": "ছিম্ফোনিক মেটেল", "gothic metal": "গথিক মেটেল", "alternative metal": "অল্টাৰনেটিভ মেটেল", "speed metal": "স্পীড মেটেল", "industrial metal": "ইণ্ডাষ্ট্ৰিয়েল মেটেল", "hard rock": "হাৰ্ড ৰক", "alternative rock": "অল্টাৰনেটিভ ৰক", "progressive rock": "প্ৰগ্ৰেছিভ ৰক", "psychedelic rock": "চাইকেডেলিক ৰক", "metalcore": "মেটেলকোৰ", "garage rock": "গেৰেজ ৰক", "grunge": "গ্ৰাঞ্জ", "post-rock": "পোষ্ট-ৰক", "post-punk": "পোষ্ট-পাংক", "new wave": "নিউ ৱেভ", "fusion": "ফিউজন", "reggae": "ৰেগে", "ska": "স্কা", "bluegrass": "ব্লুগ্ৰাস", "hip hop": "হিপ হপ", "rap": "ৰেপ", "dance": "ডান্স", "tribute": "ত্ৰিবিউট", "cover": "কভাৰ", "marching": "মাৰ্চিং", "brass": "ব্ৰাচ", "concert": "কনচাৰ্ট", "boy": "বয়", "girl": "গাৰ্ল", "vocal": "ভোকাল", "Children's": "শিশুৰ", } ignored_adjectives = { "dr.-ing.", "dr.sc.", "d.a.", "fl.", "bef.", "bef", "aft", "est.", "est", "abt", "ex", "vp", "miss", "mr.", "mrs.", "ms.", "approx", "approx.", "approximately", "circa", "flourished", "hon.", "hon", "honourable", "honorable", "rev.", "rev", "reverend", "esq.", "esq", "esquire", "h.r.h.", "hrh", "jr.", "jr", "sr.", "sr", "fr.", "primarily", "mainly", "chiefly", "mostly", "widely", "often", "also", "frequently", "largely", "heavily", "originally", "formerly", "previously", "subsequently", "unknown", "unspecified", "unnamed", "various", "multiple", "certain", "some", "any", "other", "person", "individual", "human", "people", "wikipedia", "category", "template", "page", "item", "entity" } publishers = { "Nature": "নেচাৰ", "Science": "চায়েন্স", "The Lancet": "দ্য লেনচেট", "Cell": "চেল", "PNAS": "পিএনএএছ", "BMJ": "বিএমজে", "JAMA": "জামা", "NEJM": "নিউ ইংলেণ্ড জাৰ্নেল অৱ মেডিসিন", "Nature Genetics": "নেচাৰ জেনেটিকছ", "Nature Medicine": "নেচাৰ মেডিসিন", "Cell Reports": "চেল ৰিপোৰ্টছ", "Nature Communications": "নেচাৰ কমিউনিকেশ্বনছ", "Nature Biotechnology": "নেচাৰ বায়োটেকনোলজি", "Nature Chemistry": "নেচাৰ কেমিষ্ট্ৰি", "Nature Physics": "নেচাৰ ফিজিক্স", "Nature Neuroscience": "নেচাৰ নিউৰোচায়েন্স", "Nature Immunology": "নেচাৰ ইমিউনোলজি", "Nature Reviews Drug Discovery": "নেচাৰ ৰিভিউছ ড্ৰাগ ডিস্কভাৰী", "Nature Microbiology": "নেচাৰ মাইক্ৰোবায়োলজি", "Nature Human Behaviour": "নেচাৰ হিউমেন বিহেভিয়াৰ", "Nature Ecology & Evolution": "নেচাৰ ইকোলজি এণ্ড ইভোলিউশ্বন", "Genome Research": "জিনোম ৰিচাৰ্চ", "Nature Reviews Genetics": "নেচাৰ ৰিভিউছ জেনেটিকছ", "Nature Reviews Cancer": "নেচাৰ ৰিভিউছ কেন্সাৰ", "Nature Reviews Immunology": "নেচাৰ ৰিভিউছ ইমিউনোলজি", "Physical Review B": "ফিজিক্যাল ৰিভিউ বি", "Nature Reviews Molecular Cell Biology": "নেচাৰ ৰিভিউছ মলিকিউলাৰ চেল বায়োলজি", "Scientific Reports": "চায়েণ্টিফিক ৰিপোৰ্টছ", "PLOS ONE": "প্লচ ৱান", "eLife": "ইলাইফ", "Current Biology": "কাৰেণ্ট বায়োলজি", "Molecular Cell": "মলিকিউলাৰ চেল", "Developmental Cell": "ডেভেলপমেণ্টেল চেল", "Genome Biology": "জিনোম বায়োলজি", "Physical Review Letters": "ফিজিক্যাল ৰিভিউ লেটাৰ্চ", "Physical Review A": "ফিজিক্যাল ৰিভিউ এ", "Physical Review C": "ফিজিক্যাল ৰিভিউ চি", "Physical Review D": "ফিজিক্যাল ৰিভিউ ডি", "Physical Review E": "ফিজিক্যাল ৰিভিউ ই", "Angewandte Chemie": "আনগেভাণ্টে কেমি", "Reviews of Modern Physics": "ৰিভিউছ অৱ মডাৰ্ণ ফিজিক্স", "Advanced Materials": "এডভান্সড মেটেৰিয়েলচ", "Chemical Reviews": "কেমিকেল ৰিভিউছ", "Journal of Clinical Investigation": "জাৰ্নেল অৱ ক্লিনিকেল ইনভেষ্টিগেশ্বন", "Journal of the American Chemical Society": "জাৰ্নেল অৱ দ্য আমেৰিকান কেমিকেল ছচাইটি", "ACS Nano": "এচিএছ নেনো", "Nano Letters": "নেনো লেটাৰ্চ", "Blood": "ব্লাড", "Cancer Research": "কেন্সাৰ ৰিচাৰ্চ", "Journal of Experimental Medicine": "জাৰ্নেল অৱ এক্সপেৰিমেণ্টেল মেডিসিন", "The Journal of Biological Chemistry": "দ্য জাৰ্নেল অৱ বায়োলজিক্যাল কেমিষ্ট্ৰি", "The EMBO Journal": "দ্য এমবিও জাৰ্নেল", "EMBO Reports": "এমবিও ৰিপোৰ্টছ", "Circulation": "চাৰ্কুলেশ্বন", "Diabetes": "ডায়েবেটিচ", "Clinical Infectious Diseases": "ক্লিনিকেল ইনফেকশাছ ডিজিজেছ", "The Journal of Infectious Diseases": "জাৰ্নেল অৱ ইনফেকশাছ ডিজিজেছ", "Vaccine": "ভেকচিন", "The Astrophysical Journal": "দ্য এষ্ট্ৰোফিজিক্যাল জাৰ্নেল", "Artificial Intelligence": "আৰ্টিফিচিয়েল ইণ্টেলিজেন্স", "The Astronomical Journal": "দ্য এষ্ট্ৰোনমিক্যাল জাৰ্নেল", "Astronomy & Astrophysics": "এষ্ট্ৰোনমি এণ্ড এষ্ট্ৰোফিজিক্স", "Monthly Notices of the Royal Astronomical Society": "মান্থলি নোটিচেছ অৱ দ্য ৰয়েল এষ্ট্ৰোনমিক্যাল ছচাইটি", "Machine Learning": "মেচিন লাৰ্নিং", "Journal of Machine Learning Research": "জাৰ্নেল অৱ মেচিন লাৰ্নিং ৰিচাৰ্চ", "IEEE Access": "আইইইই এক্সেছ", "New England Journal of Medicine": "নিউ ইংলেণ্ড জাৰ্নেল অৱ মেডিসিন", "IEEE Transactions on Pattern Analysis and Machine Intelligence": "আইইইই ট্ৰানজেকশ্বনছ অন পেটাৰ্ণ এনালাইচিছ এণ্ড মেচিন ইণ্টেলিজেন্স", "ACM Computing Surveys": "এচিএম কম্পিউটিং চাৰ্ভেইছ", "Communications of the ACM": "কমিউনিকেশ্বনছ অৱ দ্য এচিএম", "Proceedings of the National Academy of Sciences": "প্ৰচিডিংস অৱ দ্য নেচনেল একাডেমী অৱ চায়েন্সেছ", "Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America": "পিএনএএছ", "British Medical Journal": "ব্ৰিটিছ মেডিকেল জাৰ্নেল", "Springer Nature": "স্প্ৰিংগাৰ নেচাৰ", "Elsevier": "এলচেভিয়াৰ", "Journal of the American Medical Association": "আমেৰিকান মেডিকেল এছ'চিয়েচনৰ জাৰ্নেল", "Wiley": "ৱাইলি", "Taylor & Francis": "টেইলৰ এণ্ড ফ্ৰান্সিস", "SAGE Publications": "চেজ পাবলিকেশ্বনছ", "Oxford University Press": "অক্সফোৰ্ড ইউনিভাৰ্ছিটি প্ৰেছ", "MDPI": "এমডিপিআই", "Frontiers Media": "ফ্ৰণ্টিয়াৰ্চ মিডিয়া", "Cambridge University Press": "কেম্ব্ৰিজ ইউনিভাৰ্ছিটি প্ৰেছ", "IEEE": "আইইইই", "ACM": "এচিএম", "BioMed Central": "বায়োমেড চেণ্ট্ৰেল", "American Chemical Society": "আমেৰিকান কেমিকেল ছচাইটি", "Royal Society": "ৰয়েল ছচাইটি", "American Physical Society": "আমেৰিকান ফিজিক্যাল ছচাইটি", "Royal Society of Chemistry": "ৰয়েল ছচাইটি অৱ কেমিষ্ট্ৰি", "Institute of Physics": "ইনষ্টিটিউট অৱ ফিজিক্স", "National Academy of Sciences": "নেচনেল একাডেমী অৱ চায়েন্সেছ", "World Health Organization": "বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থা", "Cochrane": "কোক্ৰেন", "American Medical Association": "আমেৰিকান মেডিকেল এছোচিয়েশ্বন", "American Association for the Advancement of Science": "আমেৰিকান এছোচিয়েশ্বন ফৰ দ্য এডভান্সমেণ্ট অৱ চায়েন্স", } article_types = { "scholarly article": "গৱেষণামূলক প্ৰবন্ধ", "scientific article": "বৈজ্ঞানিক প্ৰবন্ধ", "academic article": "একাডেমিক প্ৰবন্ধ", "research article": "গৱেষণা প্ৰবন্ধ", "review article": "পৰ্যালোচনা নিবন্ধ", "peer-reviewed article": "সমীক্ষিত প্ৰবন্ধ", "original research article": "মূল গৱেষণা প্ৰবন্ধ", "research paper": "গৱেষণাপত্ৰ", "scholarly paper": "গৱেষণাপত্ৰ", "scientific paper": "বৈজ্ঞানিক গৱেষণাপত্ৰ", "academic paper": "একাডেমিক গৱেষণাপত্ৰ", "review paper": "পৰ্যালোচনা প্ৰবন্ধ", "peer-reviewed paper": "সমীক্ষিত গৱেষণাপত্ৰ", "original research paper": "মূল গৱেষণাপত্ৰ", "conference paper": "সন্মিলন-পত্ৰ", "technical paper": "কাৰিকৰী গৱেষণাপত্ৰ", "working paper": "কাৰ্যপত্ৰ", "discussion paper": "আলোচনাপত্ৰ", "scoping review": "স্কোপিং পৰ্যালোচনা", "white paper": "শ্বেতপত্ৰ", "paper": "পত্ৰ", "article": "প্ৰবন্ধ", "research": "গৱেষণা", "study": "অধ্যয়ন", "systematic review": "পদ্ধতিগত পৰ্যালোচনা", "literature review": "সাহিত্য পৰ্যালোচনা", "narrative": "বৰ্ণনামূলক পৰ্যালোচনা", "meta-analysis": "মেটা-বিশ্লেষণ", "clinical study": "ক্লিনিকেল গৱেষণা", "clinical trial": "ক্লিনিকেল ট্ৰায়েল", "observational study": "পৰ্যবেক্ষণমূলক গৱেষণা", "case study": "কাৰক অধ্যয়ন", "book chapter": "গ্ৰন্থৰ অধ্যায়", "cohort study": "দলীয় গৱেষণা", "cross-sectional study": "ক্ৰচ-চেকচনেল গৱেষণা", "case report": "কেছ ৰিপোৰ্ট", "case series": "কেছ ছিৰিজ", "editorial": "সম্পাদকীয়", "commentary": "ধাৰা-বিৱৰণী", "letter to the editor": "সম্পাদকলৈ চিঠি", "position paper": "অৱস্থানপত্ৰ", "book": "গ্ৰন্থ", "research note": "গৱেষণা টোকা", "short communication": "চমু যোগাযোগ", "brief communication": "সংক্ষিপ্ত যোগাযোগ", "preprint": "প্ৰাক-মুদ্ৰণ", "manuscript": "পাণ্ডুলিপি", "thesis": "গৱেষণা পত্ৰ", "dissertation": "প্ৰবন্ধ", } evzcrtmkhccoffr1z4i0pl5avq4thvt 616772 616769 2026-07-11T16:09:44Z MS Sakib 25393 616772 wikitext text/x-wiki nationalities = { "American": "মাৰ্কিন", "Turkish": "তুৰ্কী", "Indian": "ভাৰতীয়", "British": "ব্ৰিটিছ", "Chinese": "চীনা", "German": "জাৰ্মান", "French": "ফৰাচী", "Russian": "ৰাছিয়ান", "Afghan": "আফগান", "Albanian": "আলবেনীয়ান", "Andorran": "এণ্ডোৰান", "Angolan": "এংগোলান", "Antiguan": "এণ্টিগুৱান", "Argentine": "আৰ্জেণ্টিনীয়ান", "Argentinian": "আৰ্জেণ্টিনীয়ান", "Armenian": "আৰ্মেনীয়ান", "Australian": "অষ্ট্ৰেলীয়ান", "Austrian": "অষ্ট্ৰীয়ান", "Azerbaijani": "আজাৰবাইজানী", "Azeri": "আজেৰী", "Bahamian": "বাহামীয়", "Bahraini": "বাহৰেইনী", "Bangladeshi": "বাংলাদেশী", "Barbadian": "বাৰ্বাডীয়", "Belarusian": "বেলাৰুছীয়ান", "Belgian": "বেলজীয়ান", "Belizean": "বেলিজীয়ান", "Belizeian": "বেলিজীয়ান", "Beninese": "বেনিনীয়", "Bermudian": "বাৰ্মুদীয়ান", "Bhutanese": "ভূটানী", "Bolivian": "বলিভীয়ান", "Bosnian": "বছনীয়ান", "Burmese": "বাৰ্মীজ", "Botswanan": "বটচোৱানীয়", "Brazilian": "ব্ৰাজিলীয়ান", "Bruneian": "ব্ৰুনেইয়ান", "Bulgarian": "বুলগেৰীয়ান", "Burkinabé": "বুৰকিনা ফাছোৰ", "Burkinabe": "বুৰকিনা ফাছোৰ", "Burman": "বাৰ্মীজ", "Burundian": "বুৰুণ্ডীয়", "Cambodian": "কম্বোডীয়ান", "Cameroonian": "কেমেৰুনীয়ান", "Canadian": "কানাডীয়ান", "Cape Verdean": "কেপ ভাৰ্ডীয়", "Cabo Verdean": "কাবু ভাৰ্ডীয়ান", "Chadian": "চাদীয়ান", "Chilean": "চিলীয়", "Colombian": "কলম্বীয়", "Algerian": "আলজেৰীয়ান", "Comoran": "কোমোৰান", "Comorian": "কোমোৰীয়ান", "Congolese": "কংগোলিজ", "Danish": "ডেনিছ", "DR Congolese": "গণতান্ত্ৰিক কংগো প্ৰজাতন্ত্ৰী", "Central African": "মধ্য আফ্ৰিকান", "Costa Rican": "কোষ্টাৰিকান", "Croatian": "ক্ৰোৱেছীয়ান", "Cuban": "কিউবান", "Cypriot": "চাইপ্ৰাছীয়", "Czech": "চেক", "Czech Republic": "চেক প্ৰজাতন্ত্ৰ", "Czech Republican": "চেক প্ৰজাতন্ত্ৰ", "Djiboutian": "জিবুটিয়ান", "Dominican": "ডমিনিকান", "Dutch": "ডাচ্চ", "Netherlandic": "নেদাৰলেণ্ডীয়", "Netherlander": "নেদাৰলেণ্ডীয়", "Netherlandsian": "নেদাৰলেণ্ডীয়", "East Timorese": "পূব তিমুৰীয়", "Timor-Lestean": "পূব তিমুৰীয়", "Ecuadorian": "ইকুৱেডৰীয়ান", "Egyptian": "ইজিপ্তিয়ান", "English": "ইংৰাজ", "Equatorial Guinean": "নিৰক্ষীয় গিনীয়", "Equatoguinean": "নিৰক্ষীয় গিনীয়", "Estonian": "এষ্টোনীয়ান", "Eswatini": "এছোৱাতিনীয়ান", "Ethiopian": "ইথিওপীয়ান", "Fijian": "ফিজীয়ান", "Filipino": "ফিলিপিনো", "Finnish": "ফিনিছ", "Gabonese": "গেবনিজ", "Emirati": "আমিৰাতী", "Gambian": "গাম্বীয়", "Georgian": "জৰ্জীয়", "Ghanaian": "ঘানাইয়ান", "Eritrean": "ইৰিত্ৰীয়ান", "Gibraltarian": "জিব্ৰাল্টাৰীয়ান", "Greek": "গ্ৰীক", "Greenlandic": "গ্ৰীণলেণ্ডীয়", "Grenadian": "গ্ৰেনাডিয়ান", "Guatemalan": "গুৱাটেমালান", "Guinean": "গিনীয়", "Guinea-Bissauan": "গিনি-বিছাউৰ", "Malawian": "মালাউইয়ীয়", "Bissau-Guinean": "গিনি-বিছাউৰ", "Sammarinese": "চান মাৰিনীয়", "Guyanese": "গায়ানীজ", "Haitian": "হাইটিয়ান", "Honduran": "হণ্ডুৰান", "Hungarian": "হাংগেৰীয়ান", "Icelandic": "আইচলেণ্ডীয়", "Indonesian": "ইণ্ডোনেছিয়ান", "Iranian": "ইৰানী", "Japanese": "জাপানী", "Iraqi": "ইৰাকী", "Irish": "আইৰিছ", "Israeli": "ইজৰাইলী", "Italian": "ইটালীয়ান", "Ivorian": "আইভৰীয়", "Ivory Coast": "আইভৰি কোষ্টৰ", "Jamaican": "জামাইকান", "Jordanian": "জৰ্ডানীয়ান", "Kazakh": "কাজাখ", "Kazakhi": "কাজাখী", "Kazakhstani": "কাজাখস্তানী", "Kenyan": "কেনীয়ান", "Kiribati": "কিৰিবাটি", "Korean": "কোৰীয়", "North Korean": "উত্তৰ কোৰিয়ান", "South Korean": "দক্ষিণ কোৰিয়ান", "Kuwaiti": "কুৱেইটী", "Kyrgyz": "কিৰগিজ", "Kyrgyzi": "কিৰগিজী", "Kyrgyzstani": "কিৰগিজস্তানী", "Laotian": "লাওচীয়ান", "Latvian": "লাটভীয়ান", "Lebanese": "লেবানিচ", "Liberian": "লাইবেৰীয়ান", "Libyan": "লিবীয়ান", "Liechtensteiner": "লিচটেনষ্টাইনাৰ", "Lithuanian": "লিথুৱানীয়ান", "Luxembourgish": "লাক্সেমবাৰ্গীয়", "Luxembourgian": "লাক্সেমবাৰ্গীয়", "Macanese": "মেকাওৱীয়", "Timorese": "তিমুৰীয়", "Bosnia-Herzegovinian": "বছনিয়া-হাৰ্জেগোভিনীয়", "Macedonian": "মেচিডোনীয়", "North Macedonian": "উত্তৰ মেচিডোনীয়", "Malagasy": "মাদাগাস্কাৰীয়", "Malaysian": "মালয়েছিয়ান", "Maldivian": "মালদ্বীপীয়", "Malian": "মালীয়", "Maltese": "মাল্টীয়", "Marshallese": "মাৰ্শ্বালীয়", "Mauritanian": "মৌৰিতানীয়ান", "Mauritian": "মৌৰিছিয়ান", "Mexican": "মেক্সিকান", "Micronesian": "মাইক্ৰোনেছীয়", "Moldovan": "মোলডোভীয়", "Moldovian": "মোলডোভীয়", "Moldavian": "মোলডাভিয়ান", "Liechtensteinian": "লিচটেনষ্টাইনীয়", "Achaemenid": "আকেমেনীয়", "Monegasque": "মোনাকীয়", "Monégasque": "মোনাকীয়", "Mongolian": "মংগোলীয়", "Moroccan": "মৰক্কীয়", "Mozambican": "মোজাম্বিকান", "Myanmarese": "ম্যানমাৰৰ", "Namibian": "নামিবীয়", "Nauruan": "নাউৰুৱান", "Nepalese": "নেপালী", "Nepali": "নেপালী", "New Zealander": "নিউজিলেণ্ডীয়", "Nicaraguan": "নিকাৰাগুৱান", "Nigerien": "নাইজাৰীয়", "Nigerian": "নাইজেৰীয়", "Norwegian": "নৰৱেজীয়", "Omani": "ওমানী", "Pakistani": "পাকিস্তানী", "Palauan": "পালাউৱান", "Palestinian": "পেলেষ্টাইনী", "Panamanian": "পানামানীয়", "Papua New Guinean": "পাপুৱা নিউগিনীয়", "Paraguayan": "পাৰাগুৱীয়", "Peruvian": "পেৰুভীয়", "Polish": "পোলিছ", "Portuguese": "পৰ্তুগীজ", "Puerto Rican": "পুৱেৰ্তো ৰিকান", "Qatari": "কাটাৰী", "Romanian": "ৰোমানীয়", "Rwandan": "ৰুৱাণ্ডান", "Slovakian": "শ্লোভাকিয়ান", "Salvadoran": "ছালভাদোৰীয়", "Samoan": "চামোৱান", "San Marinese": "চান মাৰিনীয়", "Sanmarinese": "চান মাৰিনীয়", "Sao Tomean": "চাও টোমেীয়", "Saudi": "চৌদি", "Saudi Arabian": "চৌদি", "Scottish": "স্কটিছ", "Senegalese": "চেনেগালীয়", "Serbian": "চাৰ্বীয়", "Seychellois": "চেচেলীয়", "Sierra Leonean": "চিয়েৰা লিঅ'নীয়", "Singaporean": "ছিংগাপুৰী", "Slovak": "শ্লোভাক", "Slovenian": "শ্লোভেনীয়", "Slovene": "শ্লোভেনীয়", "Somali": "চোমালী", "South African": "দক্ষিণ আফ্ৰিকান", "South Sudanese": "দক্ষিণ চুদানী", "Spanish": "স্পেনিছ", "Sri Lankan": "শ্ৰীলংকান", "Surinamese": "চুৰিনামী", "Swazi": "স্বাজি", "Swedish": "ছুইডিছ", "Swiss": "ছুইচ", "Swiss Confederation": "ছুইচ কনফেডাৰেচনৰ", "Syrian": "চিৰীয়", "Taiwanese": "টাইৱানী", "Tajiki": "তাজিকী", "Tajikistani": "তাজিকিস্তানী", "Tanzanian": "তাঞ্জানীয়ান", "Thai": "থাই", "Togolese": "টোগোলীয়", "Tongan": "টোংগান", "Trinidadian": "ত্ৰিনিদাদীয়ান", "Tunisian": "তিউনিছীয়", "Turkmen": "তুৰ্কমেন", "Turkmeni": "তুৰ্কমেনী", "Turkmenistani": "তুৰ্কমেনিস্তানী", "Turkmenistanian": "তুৰ্কমেনিস্তানী", "Tuvaluan": "টুভালুৱান", "Ugandan": "উগাণ্ডীয়", "Uruguayan": "উৰুগুৱীয়", "Uzbek": "উজবেক", "Uzbeki": "উজবেকী", "Uzbekistani": "উজবেকিস্তানী", "Vanuatu": "ভানুৱাটু", "Vatican": "ভেটিকান", "Venezuelan": "ভেনেজুৱেলীয়", "Vietnamese": "ভিয়েটনামী", "Welsh": "ৱেলছ", "Welshman": "ৱেলছ", "Yemeni": "য়েমেনী", "Zambian": "জাম্বীয়", "Zimbabwean": "জিম্বাবুৱীয়", "Abkhazian": "আবখাজীয়", "Artsakh": "আৰ্টছাখৰ", "Artsakhi": "আৰ্টছাখৰ", "Catalan": "কাটালান", "Chechen": "চেচেন", "Corsican": "কৰ্চিকান", "Crimean": "ক্ৰিমিয়ান", "Falkland Islander": "ফকলেণ্ড দ্বীপপুঞ্জীয়", "Faroese": "ফাৰোয়েজীয়", "Flemish": "ফ্লেমিছ", "Montenegrin": "মণ্টেনেগ্ৰীয়", "Galician": "গেলিচীয়", "Ukrainian": "ইউক্ৰেইনীয়", "Gaza": "গাজাৰ", "Hong Konger": "হংকংবাসী", "Karelian": "কাৰেলীয়", "Kosovan": "কছোভীয়", "Kosovar": "কছোভাৰ", "Kurdish": "কুৰ্দী", "Ni-Vanuatu": "নি-ভানুৱাটু", "Northern Cypriot": "উত্তৰ চাইপ্ৰাছীয়", "Northern Cyprus": "উত্তৰ চাইপ্ৰাছৰ", "Occitan": "অক্সিটান", "Ossetian": "ওছেটীয়", "Principense": "প্ৰিন্সিপীয়", "Quebecois": "কুইবেকোৱা", "Québécois": "কুইবেকোৱা", "Sardinian": "চাৰ্ডিনীয়", "Sicilian": "চিচিলীয়", "Somalilander": "চোমালিলেণ্ডীয়", "South Ossetian": "দক্ষিণ ওছেটীয়", "Tibetan": "তিব্বতী", "Transnistrian": "ট্ৰান্সনিষ্ট্ৰীয়", "Uyghur": "উইঘুৰ", "Walloon": "ৱালুন", "West Bank": "পশ্চিম তীৰৰ", "Western Sahara": "পশ্চিম ছাহাৰাৰ", "Western Saharan": "পশ্চিম ছাহাৰাৰ", "Abbasid": "আব্বাছীয়", "Akkadian": "আক্কাডীয়", "Anatolian": "আনাতোলিয়ান", "Ancient Egyptian": "প্ৰাচীন মিশৰীয়", "Ancient Greek": "প্ৰাচীন গ্ৰীক", "Tobagonian": "টোবাগোনিয়ান", "Anglo-Norman": "এংলো-নৰ্মান", "Ancient Roman": "প্ৰাচীন ৰোমান", "Anglo-Australian": "এংলো-অষ্ট্ৰেলিয়ান", "Anglo-Irish": "এংলো-আইৰিছ", "Anglo-Saxon": "এংলো-ছেক্সন", "Aramaean": "আৰামীয়", "Assyrian": "অচিৰীয়", "Athenian": "এথেনীয়", "Austro-Hungarian": "অষ্ট্ৰো-হাংগেৰীয়", "Ayyubid": "আইয়ুবীয়", "Aztec": "আজটেক", "Baekje": "বেকজে", "Balhae": "বালহে", "Bohemian": "বোহেমীয়", "Breton": "ব্ৰেটন", "Burgundian": "বাৰ্গাণ্ডীয়", "Byzantine": "বাইজেণ্টাইন", "Canaanite": "কানানীয়", "Carolingian": "কেৰোলিঞ্জীয়", "Carthaginian": "কাৰ্থেজিনীয়", "Celtic": "চেল্টিক", "Chola": "চোল", "Corinthian": "কৰিন্থীয়", "Cossack": "কছাক", "Czechoslovak": "চেকোশ্লোভাক", "Czechoslovakian": "চেকোশ্লোভাক", "Dacian": "ডাচীয়", "Eastern Roman": "পূব ৰোমান", "Edo": "এদো", "Elamite": "এলামীয়", "Etruscan": "ইট্ৰুস্কান", "Fatimid": "ফাতেমী", "Franconian": "ফ্ৰাংকোনীয়", "Frank": "ফ্ৰাংক", "Frankish": "ফ্ৰাংকিছ", "Frisian": "ফ্ৰিজিয়ান", "Gaul": "গল", "Gaulish": "গলীয়", "Ghaznavid": "গজনভীয়", "Ghurid": "ঘূৰীয়", "Goguryeo": "গোগুৰিয়ো", "Golden Horde": "গোল্ডেন হোৰ্ডৰ", "Goryeo": "গোৰিও", "Gupta": "গুপ্ত", "Han": "হান", "Harappan": "হৰপ্পীয়", "Hittite": "হিট্টিট", "Hunnic": "হুনীয়", "Holy Roman": "পৱিত্ৰ ৰোমান", "Holy Roman Empire": "পৱিত্ৰ ৰোমান সাম্ৰাজ্যৰ", "Hun": "হুন", "Hurrian": "হুৰীয়", "Iberian": "আইবেৰীয়", "Ilkhanid": "ইলখানীয়", "Illyrian": "ইলিৰীয়", "Inca": "ইনকা", "Jin": "জিন", "Joseon": "জোসন", "Jurchen": "জুৰচেন", "Babylonian": "বেবিলনীয়", "Khitan": "খিতান", "Khmer": "খমেৰ", "Kievan Rus": "কিভান ৰুছ", "Kushan": "কুষাণ", "Liao": "লিয়াও", "Livonian": "লিভোনীয়", "Lombard": "লম্বাৰ্ড", "Lusitanian": "লুচিটানীয়", "Lydian": "লিডীয়", "Macedon": "মেচিডোনীয়", "Mamluk": "মামলুক", "Mamluk Sultanate": "মামলুক চুলতানীৰ", "Tajik": "তাজিক", "Sudanese": "চুডানী", "Mauryan": "মৌৰ্য", "Maya": "মায়া", "Median": "মিদীয়", "Merovingian": "মেৰোভিঞ্জীয়", "Minoan": "মিনোৱান", "Ming": "মিং", "Moorish": "মূৰীয়", "Moravian": "মোৰাভীয়", "Mughal": "মোগল", "Mycenaean": "মাইচেনিয়", "Nabataean": "নাবাতীয়", "Norman": "নৰ্মান", "Norse": "নৰ্চ", "Numidian": "নুমিদীয়", "Olmec": "ওলমেক", "Ostrogoth": "অষ্ট্ৰোগথ", "Ottoman": "উচমানীয়", "Pala": "পাল", "Parthian": "পাৰ্থীয়", "Persian": "পাৰ্ছী", "Phoenician": "ফিনিছীয়", "Prussian": "প্ৰুছিয়ান", "Ptolemaic": "টলেমীয়", "Qing": "চিং", "Rashidun": "ৰাছিদুন", "Rhodesian": "ৰোডেছীয়", "Roman": "ৰোমান", "Safavid": "চাফাৱী", "Samogitian": "চামোগিতীয়", "Saracen": "চাৰাচেন", "Sarmatian": "চাৰ্মাটীয়", "Sasanian": "চাছানীয়", "Scythian": "স্কিথীয়", "Seleucid": "চেলেউচিড", "Seljuk": "চেলজুক", "Sena": "সেন", "Shang": "ছাং", "Silesian": "চাইলেছীয়", "Silla": "চিলা", "Song": "চুং", "Soviet": "ছোভিয়েট", "Spartan": "স্পাৰ্টান", "Sui": "চুই", "Sumerian": "চুমেৰীয়", "Tang": "তাং", "Tartar": "তাতাৰ", "Theban": "থিবীয়", "Thracian": "থ্ৰেছীয়", "Timurid": "তিমুৰীয়", "Tokugawa": "তোকুগাৱা", "Toltec": "টলটেক", "Transylvanian": "ট্ৰান্সিলভানীয়", "Umayyad": "উমাইয়া", "Urartian": "উৰাৰ্তীয়", "Vandal": "ভেণ্ডাল", "Vedic": "বৈদিক", "Cuban-American": "কিউবান-আমেৰিকান", "Anglo-American": "এংলো-আমেৰিকান", "Viking": "ভাইকিং", "Visigoth": "ভিছিগথ", "Wuyue": "উইউয়ে", "Xia": "চিয়া", "Yamato": "য়ামাতো", "Yuan": "য়ুৱান", "Yugoslav": "যুগোশ্লাভ", "Yugoslavian": "যুগোশ্লাভ", "Zhou": "চৌ", "African-American": "আফ্ৰিকান-আমেৰিকান", "Afro-American": "আফ্ৰো-আমেৰিকান", "Arab-American": "আৰব-মাৰ্কিন", "British-American": "ব্ৰিটিছ-আমেৰিকান", "Chinese-American": "চীনা-আমেৰিকান", "Korean-American": "কোৰীয়-আমেৰিকান", "Filipino-American": "ফিলিপিনো-আমেৰিকান", "French-American": "ফৰাচী-আমেৰিকান", "German-American": "জাৰ্মান-আমেৰিকান", "Greek-American": "গ্ৰীক-আমেৰিকান", "Haitian-American": "হাইটিয়ান-আমেৰিকান", "Indian-American": "ভাৰতীয়-আমেৰিকান", "Iranian-American": "ইৰানী-আমেৰিকান", "Irish-American": "আইৰিছ-মাৰ্কিন", "Italian-American": "ইটালীয়-আমেৰিকান", "Japanese-American": "জাপানী-আমেৰিকান", "Nigerian-American": "নাইজেৰীয়-আমেৰিকান", "Pakistani-American": "পাকিস্তানী-আমেৰিকান", "Vietnamese-American": "ভিয়েটনামী-আমেৰিকান", "Aboriginal": "এবৰিজিনেল", "Mexican-American": "মেক্সিকান-আমেৰিকান", "East Asian": "পূব এছিয়ান", "African": "আফ্ৰিকান", "Afro": "আফ্ৰো", "Afro-Caribbean": "আফ্ৰো-কেৰিবিয়ান", "Asian": "এছিয়ান", "Australasian": "অষ্ট্ৰেলেছীয়", "Balkan": "বলকান", "Baltic": "বাল্টিক", "Caribbean": "কেৰিবিয়ান", "Eurasian": "ইউৰেছীয়", "Hispanic": "হিস্পানিক", "Latin American": "লেটিন আমেৰিকান", "Latino": "লেটিনো", "Melanesian": "মেলানেছীয়", "Nordic": "নৰ্ডিক", "Polynesian": "পলিনেশীয়", "Scandinavian": "স্ক্যাণ্ডিনেভীয়", "Slavic": "শ্লাভীয়", "Turkic": "তুৰ্কীয়", "European": "ইউৰোপীয়ান", "North American": "উত্তৰ আমেৰিকান", "South American": "দক্ষিণ আমেৰিকান", "Antarctic": "এণ্টাৰ্কটিক", "Oceanian": "ওচেনিয়ান", "Southeast Asian": "দক্ষিণ-পূব এছিয়ান", "Central Asian": "মধ্য এছিয়ান", "South Asian": "দক্ষিণ এছিয়", "Siberian": "চাইবেৰীয়", "Mesopotamian": "মেচোপটেমীয়", "Middle Eastern": "মধ্যপ্ৰাচ্যৰ", "Arabian": "আৰবীয়", "Guamanian": "গুৱামেনীয়", "soviet belarusian": "ছোভিয়েট বেলাৰুছীয়", "Carthagian": "কাৰ্থেজীয়", "Afghani": "আফগানী", "American Samoan": "আমেৰিকান চামোৱান", "Britannian": "ব্ৰিটানিয়ান", "Hispanian": "হিস্পানিয়ান", "Lusitanian": "লুচিটানীয়", "us-american": "মাৰ্কিন", "us american": "মাৰ্কিন", "usa-american": "মাৰ্কিন", "usa american": "মাৰ্কিন", "united states of american": "মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ", "serbia and montenegro": "চাৰ্বিয়া আৰু মণ্টেনেগ্ৰোৰ", "east german": "পূব জাৰ্মান", "west german": "পশ্চিম জাৰ্মান", "west pakistani": "পশ্চিম পাকিস্তানী", "east prussian": "পূব প্ৰুছীয়", "west prussian": "পশ্চিম প্ৰুছীয়", "Afghanistani": "আফগানিস্তানী", "soviet russian": "ছোভিয়েট ৰুছ", "soviet ukrainian": "ছোভিয়েট ইউক্ৰেইনীয়", "south vietnamese": "দক্ষিণ ভিয়েটনামী", "north vietnamese": "উত্তৰ ভিয়েটনামী", "tanganyikan": "তাংগানিকান", "zanzibari": "জাঞ্জিবাৰী", "east pakistani": "পূব পাকিস্তানী", "transjordanian": "ট্ৰান্সজৰ্ডানীয়", "czechoslovakian": "চেকোশ্লোভাক", "ussr": "ছোভিয়েট", } states_ethnicities = { "Alabama": "আলাবামাৰ", "Alabamian": "আলাবামাৰ", "Alaska": "আলাস্কাৰ", "Arizona": "এৰিজোনাৰ", "Arizonan": "এৰিজোনাৰ", "Arkansas": "আৰ্কানচাছৰ", "California": "কেলিফৰ্নিয়াৰ", "Californian": "কেলিফৰ্নিয়াৰ", "Colorado": "কলোৰাডোৰ", "Connecticut": "কানেক্টিকাটৰ", "Connecticuter": "কানেক্টিকাটৰ", "Delaware": "ডেলাৱেৰৰ", "Florida": "ফ্লৰিডাৰ", "Floridian": "ফ্লৰিডাৰ", "Georgia": "জৰ্জিয়াৰ", "Georgian": "জৰ্জিয়াৰ", "Hawaii": "হাৱাইৰ", "Hawaiian": "হাৱাইয়ান", "Idaho": "আইডাহোৰ", "Idahoan": "আইডাহোৰ", "Illinois": "ইলিনয়ৰ", "Illinoisan": "ইলিনয়ৰ", "Indiana": "ইণ্ডিয়ানাৰ", "Indianan": "ইণ্ডিয়ানাৰ", "Hoosier": "ইণ্ডিয়ানাৰ", "Iowa": "আয়োৱাৰ", "Iowan": "আয়োৱাৰ", "Kansas": "কানছাছৰ", "North Carolinian": "উত্তৰ কেৰোলিনাৰ", "Coloradan": "কলোৰাডোৰ", "Delawarean": "ডেলাৱেৰৰ", "Kansan": "কানছাছৰ", "Kentucky": "কেণ্টাকিৰ", "Kentuckian": "কেণ্টাকিৰ", "Louisiana": "লুইজিয়ানাৰ", "Louisianan": "লুইজিয়ানাৰ", "Maine": "মেইনৰ", "Mainer": "মেইনৰ", "Maryland": "মেৰিলেণ্ডৰ", "Marylander": "মেৰিলেণ্ডৰ", "Massachusetts": "মেছাচুচেটছৰ", "Massachusettsan": "মেছাচুচেটছৰ", "Michigan": "মিছিগানৰ", "Michigander": "মিছিগানৰ", "Minnesota": "মিনেসোটাৰ" "Minnesotan": "মিনেসোটাৰ", "Arkansan": "আৰ্কানচাছৰ", "Alaskan": "আলাস্কাৰ", "Mississippi": "মিছিচিপিৰ", "Mississippian": "মিছিচিপিৰ", "Missouri": "মিছৌৰিৰ", "Montana": "মণ্টানাৰ", "Montanan": "মণ্টানাৰ", "Nebraska": "নেব্ৰাস্কাৰ", "Nebraskan": "নেব্ৰাস্কাৰ", "Nevada": "নেভাডাৰ", "Nevadan": "নেভাডাৰ", "New Hampshire": "নিউ হেম্পশ্বায়াৰৰ", "New Hampshirite": "নিউ হেম্পশ্বায়াৰৰ", "New Mexican": "নিউ মেক্সিকোৰ", "Ohioan": "অহিঅ'ৰ", "New Jersey": "নিউ জাৰ্চিৰ", "New Jerseyan": "নিউ জাৰ্চিৰ", "New Mexico": "নিউ মেক্সিকোৰ", "New York": "নিউ ইয়ৰ্কৰ", "New Yorker": "নিউ ইয়ৰ্কৰ", "North Carolina": "উত্তৰ কেৰোলিনাৰ", "North Dakota": "উত্তৰ ডাকোটাৰ", "North Dakotan": "উত্তৰ ডাকোটাৰ", "Ohio": "অহিঅ'ৰ", "Oklahoma": "ওকলাহোমাৰ", "Oklahoman": "ওকলাহোমাৰ", "Oregon": "ওৰেগনৰ", "Pennsylvania": "পেনচিলভেনিয়াৰ", "Pennsylvanian": "পেনচিলভেনিয়াৰ", "Missourian": "মিছৌৰিৰ", "Wisconsin": "উইচকনচিনৰ", "Rhode Island": "ৰোড আইলেণ্ডৰ", "Oregonian": "ওৰেগনৰ", "Washingtonian": "ৱাছিংটনৰ", "South Carolina": "দক্ষিণ কেৰোলিনাৰ", "South Carolinian": "দক্ষিণ কেৰোলিনাৰ", "Tennessee": "টেনেচিৰ", "Tennessean": "টেনেচিৰ", "Texas": "টেক্সাছৰ", "Texan": "টেক্সাছৰ", "Utah": "উটাহৰ", "Utahn": "উটাহৰ", "Vermont": "ভাৰ্মণ্টৰ", "Vermonter": "ভাৰ্মণ্টৰ", "South Dakotan": "দক্ষিণ ডাকোটাৰ", "South Dakota": "দক্ষিণ ডাকোটা", "Virginia": "ভাৰ্জিনিয়াৰ", "Virginian": "ভাৰ্জিনিয়াৰ", "Washington": "ৱাছিংটনৰ", "West Virginia": "পশ্চিম ভাৰ্জিনিয়াৰ", "West Virginian": "পশ্চিম ভাৰ্জিনিয়াৰ", "Wisconsinite": "উইচকনচিনৰ", "Rhode Islander": "ৰোড আইলেণ্ডৰ", "Wyoming": "ৱাইঅ'মিংৰ", "Wyomingite": "ৱাইঅ'মিংৰ", "Andhra Pradesh": "অন্ধ্ৰপ্ৰদেশৰ", "Arunachal Pradesh": "অৰুণাচল প্ৰদেশৰ", "Assam": "অসমৰ", "Assamese": "অসমীয়া", "Bihar": "বিহাৰৰ", "Bihari": "বিহাৰী", "Chhattisgarh": "ছত্তীশগড়ৰ", "Chhattisgarhi": "ছত্তীশগড়ী", "Goa": "গোৱাৰ", "Goan": "গোৱাৰ", "Gujarat": "গুজৰাটৰ", "Gujarati": "গুজৰাটী", "Haryana": "হাৰিয়ানাৰ", "Haryanvi": "হাৰিয়ানৱী", "Himachal Pradesh": "হিমাচল প্ৰদেশৰ", "Himachali": "হিমাচলী", "Jharkhand": "ঝাৰখণ্ডৰ", "Jharkhandi": "ঝাৰখণ্ডী", "Maharashtrian": "মহাৰাষ্ট্ৰীয়", "Karnataka": "কৰ্ণাটকৰ", "Kannadiga": "কানাড়া", "Kerala": "কেৰালাৰ", "Keralite": "কেৰালাৰ", "Malayali": "মালায়ালী", "Madhya Pradesh": "মধ্যপ্ৰদেশৰ", "Maharashtra": "মহাৰাষ্ট্ৰৰ", "Marathi": "মাৰাঠী", "Manipur": "মণিপুৰৰ", "Manipuri": "মণিপুৰী", "Meghalaya": "মেঘালয়ৰ", "Meghalayan": "মেঘালয়ৰ", "Mizoram": "মিজোৰামৰ", "Mizo": "মিজো", "Nagaland": "নাগালেণ্ডৰ", "Naga": "নাগা", "Odisha": "ওড়িশাৰ", "Odia": "ওড়িয়া", "Punjab": "পঞ্জাবৰ", "Punjabi": "পঞ্জাবী", "Rajasthan": "ৰাজস্থানৰ", "Rajasthani": "ৰাজস্থানী", "Sikkim": "ছিক্কিমৰ", "Sikkimese": "ছিক্কিমী", "Tamil Nadu": "তামিলনাডুৰ", "Tamil": "তামিল", "Telangana": "তেলেংগানাৰ", "Telugu": "তেলুগু", "Tripura": "ত্ৰিপুৰাৰ", "Tripuri": "ত্ৰিপুৰী", "Uttar Pradesh": "উত্তৰপ্ৰদেশৰ", "Uttarakhand": "উত্তৰাখণ্ডৰ", "West Bengal": "পশ্চিমবংগৰ", "Bengali": "বাঙালী", "Kashmir": "কাশ্মীৰৰ", "Kashmiri": "কাশ্মীৰী", "Amazigh": "আমাজিগ", "Amhara": "আমহাৰা", "Andalusian": "আন্দালুচিয়ান", "Arab": "আৰব", "Aztec": "এজটেক", "Baloch": "বেলুচ", "Bantu": "বাণ্টু", "Bashkir": "বাশকিৰ", "Basque": "বাস্ক", "Bavarian": "বাভাৰীয়", "Berber": "বাৰ্বাৰ", "Bodo": "বড়ো", "Breton": "ব্ৰেটন", "Catalan": "কাটালান", "Navajo": "নাভাহো", "Chechen": "চেচেন", "Cherokee": "চেৰোকী", "Circassian": "চাৰকাচিয়ান", "Coptic": "কপ্টিক", "Cornish": "কৰ্নিছ", "Corsican": "কৰ্চিকান", "Cree": "ক্ৰী", "Diné": "দিনে", "Flemish": "ফ্লেমিছ", "Gaelic": "গেলিক", "Galician": "গেলিচীয়", "Hmong": "হমং", "Igbo": "ইগবো", "Inca": "ইনকা", "Inuit": "ইনুইট", "Kiowa": "কিওৱা", "Sikh": "শিখ", "Konkani": "কোংকণী", "Kurdish": "কুৰ্দী", "Lango": "লাঙ্গো", "Laz": "লাজ", "Maasai": "মাচাই", "Maithili": "মৈথিলী", "Manx": "মেংকছ", "Maori": "মাওৰী", "Māori": "মাওৰী", "Maratha": "মাৰাঠা", "Mayan": "মায়ান", "Métis": "মেটিছ", "Mixtec": "মিক্সটেক", "Mongol": "মঙ্গোল", "Native American": "আদিবাসী আমেৰিকান", "Niuean": "নিউৱান", "Oromo": "ওৰোমো", "Parsi": "পাৰ্চী", "Pashtun": "পাষ্টুন", "Rajput": "ৰাজপুত", "Red Indian": "ৰেড ইণ্ডিয়ান", "Romani": "ৰোমানী", "Saami": "চামী", "Sami": "চামী", "Santali": "সাঁওতালী", "Sardinian": "চাৰ্ডিনীয়", "Scots": "স্কটছ", "Scots-born": "স্কটিছ বংশোদ্ভূত", "Scots-Irish": "স্কটছ-আইৰিছ", "Sicilian": "চিচিলীয়", "Sindhi": "সিন্ধী", "Sinhalese": "সিংহলী", "Sioux": "চিউ", "Sorbian": "চৰ্বিয়ান", "Syriac": "চিৰিয়াক", "Tahitian": "তাহিতিয়ান", "Tatar": "তাতাৰ", "Tibetan": "তিব্বতী", "Tuareg": "তুৱাৰেগ", "Uyghur": "উইঘুৰ", "Venetian": "ভেনিছীয়", "Walloon": "ৱালুন", "Yoruba": "য়োৰুবা", "Zulu": "জুলু", "Zuni": "জুনি", "New Brunswick": "নিউ ব্ৰান্সউইকৰ", "muslim": "মুছলমান", "hindu": "হিন্দু", "buddhist": "বৌদ্ধ", "jewish": "ইহুদী", "christian": "খ্ৰীষ্টান", "jain": "জৈন", "sikh": "শিখ", "bahá'í": "বাহাই", "Ainu": "আইনু", "Ashanti": "আছাণ্টি", "Hutu": "হুতু", "Tutsi": "তুতচি", "Prince Edward Island": "প্ৰিন্স এডৱাৰ্ড আইলেণ্ডৰ", "Puducherry": "পুডুচেৰীৰ", "Pygmy": "পিগমি", "Khoisan": "খোইচান", "Guarani": "গুৱাৰানী", "Mapuche": "মাপুচে", "Quechua": "কেচুৱা", "Aymara": "আইমাৰা", "Mestizo": "মেষ্টিজো", "Mulatto": "মুলাটো", "Creole": "ক্ৰিয়োল", "Cajun": "কাজুন", "Amish": "আমিছ", "Mormon": "মৰ্মন", "pashto": "পশতু", "Bedouin": "বেদুইন", "Druze": "দ্ৰুজ", "Samaritan": "চামাৰিটান", "Yazidi": "য়াজিদী", "Zoroastrian": "জৰাথুস্ত্ৰবাদী", "Sufi": "চুফী", "Wahhabi": "ৱাহাবী", "Salafi": "চালাফী", "Sunni": "ছুন্নী", "Shia": "ছিয়া", "Ahmadiyya": "আহমদীয়া", "Basotho": "লেছোথান", "Mosotho": "লেছোথান", "Motswana": "বটচোৱানীয়", "Tswana": "চোৱানা", "Acadian": "আকাদীয়", "Andaman and Nicobar Islands": "আন্দামান আৰু নিকোবৰ দ্বীপপুঞ্জৰ", "Chandigarh": "চণ্ডীগড়ৰ", "Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu": "দাদৰা আৰু নগৰ হাভেলি আৰু দমন আৰু দিউৰ", "Jammu and Kashmir": "জম্মু আৰু কাশ্মীৰৰ", "Ladakh": "লাডাখৰ", "Lakshadweep": "লাক্ষাদ্বীপৰ", "Pondicherry": "পণ্ডিচেৰীৰ", "Ontario": "অণ্টাৰিঅ'ৰ", "British Columbia": "ব্ৰিটিছ কলম্বিয়াৰ", "Alberta": "আলবাৰ্টাৰ", "Saskatchewan": "চাচকাচুৱানৰ", "Manitoba": "মানিটোবাৰ", "Quebec": "কুইবেকৰ", "Newfoundland and Labrador": "নিউফাউণ্ডলেণ্ড আৰু লেব্ৰাডৰৰ", "Newfoundland": "নিউফাউণ্ডলেণ্ডৰ", "Pakhtun": "পাখতুন", "Pushtun": "পুস্তুন", "Pathan": "পাঠান", "Nova Scotia": "নোভা স্কোচিয়াৰ", } country_nouns = { "USA": "মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "United States": "মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "United States of America": "মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "Chagos Archipelago": "চাগোছ দ্বীপপুঞ্জ", "Curaçao": "কুৰাচাও", "American Samoa": "আমেৰিকান চামোৱা", "Asia": "এছিয়া", "Europe": "ইউৰোপ", "Africa": "আফ্ৰিকা", "North America": "উত্তৰ আমেৰিকা", "South America": "দক্ষিণ আমেৰিকা", "Antarctica": "এণ্টাৰ্কটিকা", "Oceania": "ওচেনিয়া", "Middle East": "মধ্যপ্ৰাচ্য", "Southeast Asia": "দক্ষিণ-পূব এছিয়া", "Central Asia": "মধ্য এছিয়া", "South Asia": "দক্ষিণ এছিয়া", "East Asia": "পূব এছিয়া", "Siberia": "চাইবেৰিয়া", "Balkans": "বলকান", "Baltics": "বাল্টিক", "Scandinavia": "স্ক্যাণ্ডিনেভিয়া", "Caribbean": "কেৰিবিয়ান", "Latin America": "লেটিন আমেৰিকা", "Deccan": "দাক্ষিণাত্য", "Rajputana": "ৰাজপুতানা", "Canary Islands": "কানাৰী দ্বীপপুঞ্জ", "Balearic Islands": "বালিয়াৰীয় দ্বীপপুঞ্জ", "Azores": "আজোৰেচ", "Madeira": "মাদেইৰা", "Galapagos": "গালাপাগোছ", "Easter Island": "ইষ্টাৰ দ্বীপ", "Polynesia": "পলিনেশিয়া", "Micronesia": "মাইক্ৰোনেশিয়া", "Melanesia": "মেলানেশিয়া", "Puerto Rico": "পুৱেৰ্তো ৰিকো", "Guam": "গুৱাম", "US Virgin Islands": "মাৰ্কিন ভাৰ্জিন দ্বীপপুঞ্জ", "Northern Mariana Islands": "উত্তৰ মাৰিয়ানা দ্বীপপুঞ্জ", "the united states": "মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "Gibraltar": "জিব্ৰাল্টাৰ", "Bermuda": "বাৰ্মুডা", "Cayman Islands": "কেইমেন দ্বীপপুঞ্জ", "British Virgin Islands": "ব্ৰিটিছ ভাৰ্জিন দ্বীপপুঞ্জ", "Falkland Islands": "ফকলেণ্ড দ্বীপপুঞ্জ", "Iberia": "আইবেৰিয়া", "Arabia": "আৰব", "Horn of Africa": "হৰ্ণ অফ আফ্ৰিকা", "Canada": "কানাডা", "Mexico": "মেক্সিকো", "Antigua & Barbuda": "এণ্টিগুৱা আৰু বাৰ্বুডা", "Brazil": "ব্ৰাজিল", "Argentina": "আৰ্জেণ্টিনা", "Colombia": "কলম্বিয়া", "Chile": "চিলি", "Ecuador": "ইকুৱেডৰ", "Uruguay": "উৰুগুৱে", "United Kingdom": "যুক্তৰাজ্য", "UK": "যুক্তৰাজ্য", "England": "ইংলেণ্ড", "Scotland": "স্কটলেণ্ড", "Wales": "ৱেলছ", "Northern Ireland": "উত্তৰ আয়াৰলেণ্ড", "Ireland": "আয়াৰলেণ্ড", "France": "ফ্ৰান্স", "Germany": "জাৰ্মানি", "Italy": "ইটালি", "Spain": "স্পেইন", "Portugal": "পৰ্তুগাল", "Netherlands": "নেডাৰলেণ্ডচ", "The Northern Netherlands": "উত্তৰ নেডাৰলেণ্ডচ", "Belgium": "বেলজিয়াম", "Switzerland": "ছুইজাৰলেণ্ড", "Austria": "অষ্ট্ৰিয়া", "Sweden": "ছুইডেন", "Norway": "নৰৱে", "Denmark": "ডেনমাৰ্ক", "Finland": "ফিনলেণ্ড", "Russia": "ৰাছিয়া", "Ukraine": "ইউক্ৰেইন", "Poland": "পোল’লেণ্ড", "Romania": "ৰোমানিয়া", "Hungary": "হাংগেৰী", "Greece": "গ্ৰীচ", "Serbia": "চাৰ্বিয়া", "Bosnia and Herzegovina": "বছনিয়া আৰু হাৰ্জেগোভিনা", "Trinidad and Tobago": "ত্ৰিনিদাদ আৰু টোবাগো", "North Macedonia": "উত্তৰ মেচিডোনিয়া", "Slovakia": "শ্লোভাকিয়া", "Kosovo": "কছোভো", "Belarus": "বেলাৰুছ", "China": "চীন", "Hong Kong": "হংকং", "Macau": "মেকাও", "Taiwan": "টাইৱান", "Japan": "জাপান", "South Korea": "দক্ষিণ কোৰিয়া", "India": "ভাৰত", "Bangladesh": "বাংলাদেশ", "Pakistan": "পাকিস্তান", "Myanmar": "ম্যানমাৰ", "Indonesia": "ইণ্ডোনেছিয়া", "Singapore": "ছিংগাপুৰ", "Malaysia": "মালয়েছিয়া", "Thailand": "থাইলেণ্ড", "Vietnam": "ভিয়েটনাম", "Philippines": "ফিলিপাইন", "Nepal": "নেপাল", "Sri Lanka": "শ্ৰীলংকা", "Afghanistan": "আফগানিস্তান", "Uzbekistan": "উজবেকিস্তান", "Turkey": "তুৰস্ক", "Iran": "ইৰান", "Saudi Arabia": "চৌদি আৰব", "United Arab Emirates": "সংযুক্ত আৰব আমিৰাত", "Qatar": "কাটাৰ", "Kuwait": "কুৱেইট", "Oman": "ওমান", "Israel": "ইজৰায়েল", "Jordan": "জৰ্ডান", "Lebanon": "লেবানন", "Syria": "চিৰিয়া", "Iraq": "ইৰাক", "Egypt": "মিশৰ", "South Africa": "দক্ষিণ আফ্ৰিকা", "Nigeria": "নাইজেৰিয়া", "Kenya": "কেনিয়া", "Morocco": "মৰক্কো", "Ethiopia": "ইথিওপিয়া", "Ghana": "ঘানা", "Senegal": "চেনেগাল", "Algeria": "আলজেৰিয়া", "Tunisia": "তিউনিছিয়া", "Angola": "এংগোলা", "Cameroon": "কেমেৰুন", "Uganda": "উগাণ্ডা", "Gambia": "গাম্বিয়া", "Australia": "অষ্ট্ৰেলিয়া", "New Zealand": "নিউজিলেণ্ড", "Aotearoa": "নিউজিলেণ্ড", "Transnistria": "ট্ৰান্সনিষ্ট্ৰিয়া", "Abkhazia": "আবখাজিয়া", "South Ossetia": "দক্ষিণ ওছেটিয়া", "Somaliland": "চোমালিলেণ্ড", "Mesopotamia": "মেচোপটেমিয়া", "Sumeria": "চুমেৰিয়া", "Babylonia": "বেবিলনিয়া", "Assyria": "অচিৰিয়া", "Phoenicia": "ফিনিশিয়া", "Carthage": "কাৰ্থেজ", "Macedonia": "মেচিডোনিয়া", "Gaul": "গল", "Britannia": "ব্ৰিটানিয়া", "Hispania": "হিস্পানিয়া", "Lusitania": "লুচিটানিয়া", "Thrace": "থ্ৰেচ", "Dacia": "ডাচিয়া", "Illyria": "ইলিৰিয়া", "Parthia": "পাৰ্থিয়া", "Yugoslavia": "যুগোশ্লাভিয়া", "Czechoslovakia": "চেকোশ্লোভাকিয়া", "Vijayanagara": "বিজয়নগৰ", "Maratha Empire": "মাৰাঠা সাম্ৰাজ্য", "South Georgia and the South Sandwich Islands": "দক্ষিণ জৰ্জিয়া আৰু দক্ষিণ চেণ্ডউইচ দ্বীপপুঞ্জ", "Jersey": "জাৰ্চি", "Guernsey": "গাৰ্নচি", "Isle of Man": "আইল অফ মেন", "Sikh Empire": "শিখ সাম্ৰাজ্য", "Alderney": "অল্ডাৰ্নি", "Sark": "চাৰ্ক", "Curacao": "কুৰাচাও", "Aruba": "আৰুবা", "Sint Eustatius": "চিণ্ট ইউষ্টাচিয়াছ", "Sint Maarten": "চিণ্ট মাৰ্টেন", "Caribbean Netherlands": "কেৰিবিয়ান নেডাৰলেণ্ডচ", "Bonaire": "বোনাইৰে", "Anguilla": "এংগুইলা", "Montserrat": "মণ্টচেৰাট", "Turks and Caicos Islands": "টাৰ্কচ আৰু কাইকোচ দ্বীপপুঞ্জ", "Saint Helena": "চেণ্ট হেলেনা", "Ascension Island": "এচেনচন দ্বীপ", "Tristan da Cunha": "ট্ৰিষ্টান ডা কুনিয়া", "Akrotiri and Dhekelia": "আক্ৰোতিৰি আৰু ঢেকেলিয়া", "Pitcairn Islands": "পিটকেয়াৰ্ণ দ্বীপপুঞ্জ", "Faroe Islands": "ফ্যাৰো দ্বীপপুঞ্জ", "Greenland": "গ্ৰীণলেণ্ড", "Svalbard": "স্ভালবাৰ্ড", "New Caledonia": "নিউ কেলেডোনিয়া", "French Polynesia": "ফৰাচী পলিনেশিয়া", "Wallis and Futuna": "ৱালিচ আৰু ফুটুনা", "French Guiana": "ফৰাচী গায়ানা", "Martinique": "মাৰ্টিনিক", "Sahrawi Arab Democratic Republic": "ছাহাৰাউই আৰব গণতান্ত্ৰিক প্ৰজাতন্ত্ৰ", "Guadeloupe": "গুৱাদেলুপ", "Mayotte": "মায়োত", "Réunion": "ৰিইউনিয়ন", "Cook Islands": "কুক দ্বীপপুঞ্জ", "Niue": "নিউৱে", "Tokelau": "টোকেলাউ", "Western Sahara": "পশ্চিম ছাহাৰা", "Turkish Cyprus": "তুৰ্কী চাইপ্ৰাছ", "Northern Cyprus": "উত্তৰ চাইপ্ৰাছ", "North Cyprus": "উত্তৰ চাইপ্ৰাছ", "Turkish Cypriot": "তুৰ্কী চাইপ্ৰিয়ট", "Artsakh": "আৰ্টছাখ", "Republic of Artsakh": "আৰ্টছাখ প্ৰজাতন্ত্ৰ", "Saba": "চাবা", "Republic of China": "চীন প্ৰজাতন্ত্ৰ", "Nagorno-Karabakh": "নাগোৰ্নো-কাৰাবাখ", "Nagorno-Karabakh Republic": "নাগোৰ্নো-কাৰাবাখ প্ৰজাতন্ত্ৰ", "Donetsk People's Republic": "ডোনেটস্ক গণপ্ৰজাতন্ত্ৰী", "Luhansk People's Republic": "লুহানস্ক গণপ্ৰজাতন্ত্ৰী", "Palestine": "পেলেষ্টাইন", "State of Palestine": "পেলেষ্টাইন ৰাষ্ট্ৰ", "Republic of Kosovo": "কছোভো প্ৰজাতন্ত্ৰ", "Turkish Republic of Northern Cyprus": "উত্তৰ চাইপ্ৰাছ তুৰ্কী প্ৰজাতন্ত্ৰ", "Saint Pierre and Miquelon": "চেণ্ট পিয়েৰ আৰু মিকেলন", "Republic of Somaliland": "চোমালিলেণ্ড প্ৰজাতন্ত্ৰ", "East Germany": "পূব জাৰ্মানি", "West Germany": "পশ্চিম জাৰ্মানি", "British India": "ব্ৰিটিছ ভাৰত", "Soviet Union": "ছোভিয়েট ইউনিয়ন", "Russian Empire": "ৰুছ সাম্ৰাজ্য", "Ottoman Empire": "উচমানীয় সাম্ৰাজ্য", "Kingdom of Hungary": "হাংগেৰী ৰাজ্য", "Prussia": "প্ৰুছিয়া", "Austro-Hungarian Empire": "অষ্ট্ৰো-হাংগেৰীয় সাম্ৰাজ্য", "Kingdom of Yugoslavia": "যুগোশ্লাভিয়া ৰাজ্য", "Åland Islands": "অলান্দ দ্বীপপুঞ্জ", "Christmas Island": "খ্ৰীষ্টমাছ দ্বীপ", "Norfolk Island": "নৰফোক দ্বীপ", "Cocos (Keeling) Islands": "কোকোচ (কিলিং) দ্বীপপুঞ্জ","Federated States of Micronesia": "মাইক্ৰোনেশিয়া যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "British Indian Ocean Territory": "ব্ৰিটিছ ভাৰত মহাসাগৰীয় অঞ্চল", "Bougainville": "বুগেনভিল", "Czechia": "চেকিয়া", "Eswatini": "এছোৱাতিনি", "Swaziland": "ছোৱাজিলেণ্ড", "Czech Republic": "চেক প্ৰজাতন্ত্ৰ", "Burma": "ম্যানমাৰ", "Republic of Korea": "দক্ষিণ কোৰিয়া", "ROK": "দক্ষিণ কোৰিয়া", "Korea, South": "দক্ষিণ কোৰিয়া", "Democratic People's Republic of Korea": "উত্তৰ কোৰিয়া", "DPRK": "উত্তৰ কোৰিয়া", "Korea, North": "উত্তৰ কোৰিয়া", "Russian Federation": "ৰাছিয়া", "Lao People's Democratic Republic": "লাওচ", "Islamic Republic of Iran": "ইৰান", "Iran, Islamic Republic of": "ইৰান", "Syrian Arab Republic": "চিৰিয়া", "Lao PDR": "লাওচ", "Viet Nam": "ভিয়েটনাম", "Plurinational State of Bolivia": "বলিভিয়া", "Bolivarian Republic of Venezuela": "ভেনেজুৱেলা", "Congo Republic": "কংগো প্ৰজাতন্ত্ৰ", "Republic of Moldova": "মোলডোভা", "Brunei Darussalam": "ব্ৰুনেই", "Cabo Verde": "কেপ ভাৰ্ডে", "Timor-Leste": "পূব তিমুৰ", "DR Congo": "কংগো গণতান্ত্ৰিক প্ৰজাতন্ত্ৰ", "DRC": "কংগো গণতান্ত্ৰিক প্ৰজাতন্ত্ৰ", "Republic of the Congo": "কংগো প্ৰজাতন্ত্ৰ", "Ivory Coast": "আইভৰি কোষ্ট", "The Gambia": "গাম্বিয়া", "The Bahamas": "বাহামাছ", "FSM": "মাইক্ৰোনেশিয়া যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "Caucasus": "ককেছাছ", "South Caucasus": "দক্ষিণ ককেছাছ", "North Caucasus": "উত্তৰ ককেছাছ", "Transcaucasia": "ট্ৰান্সককেশিয়া", "Southern Europe": "দক্ষিণ ইউৰোপ", "Central Europe": "মধ্য ইউৰোপ", "Eastern Europe": "পূব ইউৰোপ", "Western Europe": "পশ্চিম ইউৰোপ", "Northern Europe": "উত্তৰ ইউৰোপ", "Western Asia": "পশ্চিম এছিয়া", "Inner Asia": "অভ্যন্তৰীণ এছিয়া", "Indochina": "ইণ্ডোচীন", "Levant": "লেভান্ত", "Fertile Crescent": "উৰ্বৰ অৰ্ধচন্দ্ৰ", "Maghreb": "মাগ্ৰেব", "Sahel": "চাহেল","West Indies": "ৱেষ্ট ইণ্ডিজ", "Mesoamerica": "মেচোআমেৰিকা", "Amazon Basin": "আমাজন অৱবাহিকা", "Malay Archipelago": "মালয় দ্বীপপুঞ্জ", "Benelux": "বেনেলাক্স", "British Isles": "ব্ৰিটিছ দ্বীপপুঞ্জ", "Patagonia": "পেটাগোনিয়া", "Beringia": "বেৰিংজিয়া", "West Bank": "পশ্চিম তীৰ", "Gaza Strip": "গাজা উপত্যকা", "Kurdistan": "কুৰ্দিস্তান", "Donbas": "ডনবাছ", "Crimean Peninsula": "ক্ৰিমিয়া উপদ্বীপ", "Republic of Abkhazia": "আবখাজিয়া প্ৰজাতন্ত্ৰ", "Republic of South Ossetia": "দক্ষিণ ওছেটিয়া প্ৰজাতন্ত্ৰ", "ROC": "চীন প্ৰজাতন্ত্ৰ", "PRC": "গণপ্ৰজাতন্ত্ৰী চীন", "People's Republic of China": "গণচীন", "UK": "যুক্তৰাজ্য", "Great Britain": "গ্ৰেট ব্ৰিটেইন", "Britain": "ব্ৰিটেইন", "Holland": "নেডাৰলেণ্ডচ", "State of Palestine": "পেলেষ্টাইন ৰাষ্ট্ৰ", "Palestinian Territories": "পেলেষ্টাইন", } state_city_nouns = { "New York": "নিউ ইয়ৰ্ক", "New York City": "নিউ ইয়ৰ্ক চিটি", "NYC": "নিউ ইয়ৰ্ক চিটি", "new york city": "নিউ ইয়ৰ্ক চহৰ", "Syracuse": "চিৰাকিউচ", "syracuse": "চিৰাকিউজ", "Dallas": "ডালাচ", "Dallas, Texas": "টেক্সাছৰ ডালাচ", "Houston": "হিউষ্টন", "Houston, Texas": "টেক্সাছৰ হিউষ্টন", "San Francisco": "চান ফ্ৰান্সিস্কো", "San Francisco, California": "কেলিফৰ্নিয়াৰ চান ফ্ৰান্সিস্কো", "San Diego, California": "কেলিফৰ্নিয়াৰ চান ডিয়েগো", "Los Angeles, California": "কেলিফৰ্নিয়াৰ লছ এঞ্জেলেছ", "San Diego": "চান ডিয়েগো", "Miami": "মিয়ামি", "Miami, Florida": "ফ্লৰিডাৰ মিয়ামি", "Seattle": "চিয়াটল", "Seattle, Washington": "ৱাছিংটনৰ চিয়াটল", "Washington D.C.": "ৱাছিংটন ডিচি", "Buenos Aires": "বুয়েনোছ আইৰেছ", "Washington, D.C.": "ৱাছিংটন ডিচি", "Chicago": "চিকাগো", "Philadelphia": "ফিলাডেলফিয়া", "Atlanta": "আটলাণ্টা", "Atlanta, Georgia": "জৰ্জিয়াৰ আটলাণ্টা", "Boston": "বোষ্টন", "Denver": "ডেনভাৰ", "Denver, Colorado": "কলোৰাডোৰ ডেনভাৰ", "Phoenix": "ফিনিক্স", "Phoenix, Arizona": "এৰিজোনাৰ ফিনিক্স", "Detroit": "ডেট্ৰয়েট", "Detroit, Michigan": "মিছিগানৰ ডেট্ৰয়েট", "Portland": "পৰ্টলেণ্ড", "Portland, Oregon": "ওৰেগনৰ পৰ্টলেণ্ড", "Las Vegas": "লাছ ভেগাচ", "Baltimore": "বাল্টিমোৰ", "San Antonio": "চান এণ্টোনিঅ'", "Austin": "অষ্টিন", "Jacksonville": "জেকচনভিল", "Indianapolis": "ইণ্ডিয়ানাপলিছ", "Columbus": "কলম্বাছ", "Charlotte": "শাৰ্লট", "Memphis": "মেমফিছ", "Louisville": "লুইচভিল", "Sahara": "ছাহাৰা", "Milwaukee": "মিলৱাকি", "Oklahoma City": "ওকলাহোমা চিটি", "New Orleans": "নিউ অৰলিয়েন্স", "Orlando": "অৰলেণ্ডো", "Tampa": "টাম্পা", "Salt Lake City": "চল্টলেক চিটি", "Richmond": "ৰিচমণ্ড", "Raleigh": "ৰেলী", "Sacramento": "চেক্ৰামেণ্টো", "Honolulu": "হনুলুলু", "Anchorage": "এংকোৰেজ", "Toronto": "টৰণ্টো", "Ottawa": "অটোৱা", "Vancouver": "ভ্যানকুভাৰ", "Montreal": "মণ্ট্ৰিয়ল", "Calgary": "কেলগেৰী", "Victoria, Canada": "ভিক্টোৰিয়া", "Halifax": "হেলিফেক্স", "Winnipeg": "উইনিপেগ", "Edmonton": "এডমণ্টন", "Quebec City": "কুবেক চিটি", "Venice": "ভেনিচ", "Mexico City": "মেক্সিকো চিটি", "Havana": "হাভানা", "San Juan": "চান হুৱান", "Cancun": "কেনকুন", "Tijuana": "তিয়ুৱানা", "Puebla": "পুয়েবলা", "Los Angeles": "লছ এঞ্জেলেছ", "São Paulo": "চাও পাউলো", "Rio de Janeiro": "ৰিঅ' ডি জেনেইৰো", "Bogotá": "বোগোটা", "Santiago": "চান্তিয়াগো", "Montevideo": "মণ্টেভিডিঅ'", "Caracas": "কাৰাকাচ", "Lima": "লিমা", "Asunción": "আচুনচিওন", "La Paz": "লা পাজ", "Sucre": "চুক্ৰে", "Georgetown": "জৰ্জটাউন", "Paramaribo": "পাৰামাৰিবো", "Cali": "কালি", "Barranquilla": "বাৰ্ৰানকুইলা", "Cartagena": "কাৰ্টেজেনা", "Valparaiso": "ভালপাৰাইচো", "Concepcion": "কনচেপসিয়ন", "Cordoba": "কৰ্ডোবা", "Rosario": "ৰোজাৰিঅ'", "Mendoza": "মেণ্ডোজা", "Belo Horizonte": "বেলো হৰিজন্তে", "Salvador": "চালভাদোৰ", "Brasília": "ব্ৰাচিলিয়া", "Curitiba": "কুৰিতিবা", "Recife": "ৰেচিফে", "Fortaleza": "ফৰ্টালেজা", "Guayaquil": "গুৱাইয়াকিল", "Quito": "কুইতো", "Arequipa": "আৰেকিপা", "Cusco": "কুচকো", "Santa Cruz": "চান্তা ক্ৰুজ", "Cochabamba": "কোচাবাম্বা", "Maracaibo": "মাৰাকাইবো", "London": "লণ্ডন", "London, England": "ইংলেণ্ডৰ লণ্ডন", "Manchester": "মানচেষ্টাৰ", "Birmingham": "বাৰ্মিংহাম", "Bristol": "ব্ৰিষ্টল", "Edinburgh": "এডিনবৰা", "Dublin": "ডাবলিন", "Paris": "পেৰিছ", "Paris, France": "ফ্ৰান্সৰ পেৰিছ", "Berlin": "বাৰ্লিন", "Munich": "মিউনিখ", "Frankfurt am Main": "ফ্ৰাংকফুৰ্ট", "Hamburg": "হামবুৰ্গ", "Rome": "ৰোম", "Milan": "মিলান", "Naples": "নাপোলি", "Napoli": "নাপোলি", "Madrid": "মাদৃদ্", "Barcelona": "বাৰ্চেলোনা", "Valencia": "ভেলেন্সিয়া", "Lisbon": "লিচবন", "Amsterdam": "আমষ্টাৰডাম", "Brussels": "ব্ৰাচেলছ", "Antwerp": "এণ্টৱাৰ্প", "Geneva": "জেনেভা", "Zurich": "জুৰিখ", "Vienna": "ভিয়েনা", "Stockholm": "ষ্টকহোম", "Oslo": "অচলো", "Saint-Petersburg": "চেণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গ", "Copenhagen": "কোপেনহেগেন", "Helsinki": "হেলচিংকি", "Moscow": "মস্কো", "Saint Petersburg": "চেণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গ", "St. Petersburg": "চেণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গ", "Kyiv": "কিভ", "Warsaw": "ৱাৰছ'", "Bucharest": "বুখাৰেষ্ট", "Budapest": "বুদাপেষ্ট", "Prague": "প্ৰাগ", "Athens": "এথেন্স", "Minsk": "মিনস্ক", "Tirana": "তিৰানা", "Andorra la Vella": "আন্দোৰা লা ভেল্লা", "Sarajevo": "চাৰায়েভৌ", "Zagreb": "জাঘ্ৰেব", "Nicosia": "নিকোচিয়া", "Tallinn": "তাল্লিন", "Reykjavik": "ৰিকজাভিক", "Pristina": "প্ৰিষ্টিনা", "Riga": "ৰিগা", "Vaduz": "ফাডুৎস", "Vilnius": "ভিলনিয়াছ", "Luxembourg City": "লাক্সেমবাৰ্গ চিটি", "Valletta": "ভালেত্তা", "Chisinau": "কিশিনাউ", "Podgorica": "পোডগোৰিচা", "Skopje": "স্কোপজে", "Belgrade": "বেলগ্ৰেড", "Bratislava": "ব্ৰাতিস্লাভা", "Ljubljana": "লুবলিয়ানা", "Bern": "বাৰ্ন", "Stuttgart": "ষ্টুটগাৰ্ট", "Dusseldorf": "ডুচেলডৰ্ফ", "Cologne": "কোলন", "Leipzig": "লাইপজিগ", "Dresden": "ড্ৰেচডেন", "Bordeaux": "বৰ্দো", "Toulouse": "তুলুজ", "Nice": "নিছ", "Turin": "তুৰিন", "Genoa": "জেনোৱা", "Bologna": "বোলোগনা", "Palermo": "পালেৰমো", "Porto": "পোৰ্তো", "Bilbao": "বিলবাও", "Malaga": "মালাগা", "Novosibirsk": "নোভোচিবিৰ্স্ক", "Yekaterinburg": "য়েকাটেৰিনবাৰ্গ", "Kazan": "কাজান", "Vladivostok": "ভ্লাদিভষ্টক", "Odessa": "ওডেচা", "Kharkiv": "খাৰকিভ", "Lviv": "লভিভ", "Beijing": "বেইজিং", "Shanghai": "চাংহাই", "Guangzhou": "গুৱাংঝৌ", "Shenzhen": "শেনঝেন", "Tianjin": "তিয়েনজিন", "Wuhan": "উহান", "Tokyo": "টোকিঅ'", "Kyoto": "কিয়োটো", "Osaka": "ওচাকা", "Sapporo": "চাপ্পোৰো", "Seoul": "চিউল", "Busan": "বুচান", "New Delhi": "নতুন দিল্লী", "Delhi": "দিল্লী", "Mumbai": "মুম্বাই", "Mumbai, India": "ভাৰতৰ মুম্বাই", "Kolkata": "কলকাতা", "Kolkata, India": "ভাৰতৰ কলকাতা", "Chennai": "চেন্নাই", "Bangalore": "বেংগালুৰু", "Bengaluru": "বেংগালুৰু", "Hyderabad": "হায়দৰাবাদ", "Ahmedabad": "আহমেদাবাদ", "Pune": "পুনে", "Surat": "চুৰাট", "Jaipur": "জয়পুৰ", "Lucknow": "লক্ষ্ণৌ", "Kanpur": "কাণপুৰ", "Nagpur": "নাগপুৰ", "Indore": "ইন্দোৰ", "Bhopal": "ভোপাল", "Patna": "পাটনা", "Visakhapatnam": "বিশাখাপত্তনম", "Vadodara": "ভাদোদৰা", "Ghaziabad": "গাজিয়াবাদ", "Ludhiana": "লুধিয়ানা", "Agra": "আগ্ৰা", "Varanasi": "বাৰাণসী", "Srinagar": "শ্ৰীনগৰ", "Amritsar": "অমৃতসৰ", "Allahabad": "এলাহাবাদ", "Prayagraj": "প্ৰয়াগৰাজ", "Ranchi": "ৰাঁচী", "Guwahati": "গুৱাহাটী", "Mysore": "মহীশূৰ", "Mysuru": "মহীশূৰ", "Dhaka": "ঢাকা", "Dhaka, Bangladesh": "বাংলাদেশৰ ঢাকা", "Chittagong": "চট্টগ্ৰাম", "Chattogram": "চট্টগ্ৰাম", "Sylhet": "ছিলেট", "Rajshahi": "ৰাজশাহী", "Khulna": "খুলনা", "Barisal": "বৰিশাল", "Rangpur": "ৰংপুৰ", "Mymensingh": "ময়মনসিংহ", "Comilla": "কুমিল্লা", "Cumilla": "কুমিল্লা", "Gazipur": "গাজীপুৰ", "Narayanganj": "নাৰায়ণগঞ্জ", "Cox's Bazar": "কক্সবজাৰ", "Bogra": "বগুড়া", "Jessore": "যশোৰ", "Jashore": "যশোৰ", "Pabna": "পাবনা", "Tangail": "টাঙ্গাইল", "Faridpur": "ফৰিদপুৰ", "Noakhali": "নোৱাখালী", "Dinajpur": "দিনাজপুৰ", "Brahmanbaria": "ব্ৰাহ্মণবাড়িয়া", "Sirajganj": "চিৰাজগঞ্জ", "Jamalpur": "জামালপুৰ", "Karachi": "কৰাচী", "Lahore": "লাহোৰ", "Islamabad": "ইছলামাবাদ", "Yangon": "ইয়াংগুন", "Jakarta": "জাকাৰ্টা", "Kuala Lumpur": "কুৱালালামপুৰ", "Bangkok": "বেংকক", "Hanoi": "হ্যানয়", "Ho Chi Minh City": "হো চি মিন চিটি", "Manila": "মেনিলা", "Kathmandu": "কাঠমাণ্ডু", "Colombo": "কলম্বো", "Kabul": "কাবুল", "Tashkent": "তাশখন্দ", "Istanbul": "ইস্তাম্বুল", "Ankara": "আংকাৰা", "Izmir": "ইজমিৰ", "Tehran": "তেহৰাণ", "Riyadh": "ৰিয়াদ", "Mecca": "মক্কা", "Medina": "মদিনা", "Jeddah": "জেদ্দা", "Dubai": "ডুবাই", "Abu Dhabi": "আবুধাবি", "Doha": "ডোহা", "Kuwait City": "কুৱেইট চিটি", "Muscat": "মাস্কাট", "Jerusalem": "জেৰুজালেম", "Amman": "আম্মান", "Beirut": "বেইৰুট", "Damascus": "দামেস্ক", "Baghdad": "বাগদাদ", "Baku": "বাকু", "Yerevan": "য়েৰেভান", "Thimphu": "থিম্পু", "Bandar Seri Begawan": "বন্দৰ চেৰি বেগাৱান", "Phnom Penh": "নমপেন", "Tbilisi": "তিবিলিসি", "Astana": "আস্তানা", "Almaty": "আলমাতি", "Vientiane": "ভিয়েনতিয়েন", "Bishkek": "বিশকেক", "Ulaanbaatar": "উলানবাটৰ", "Dushanbe": "দুশানবে", "Ashgabat": "আশগাবাত", "Sana'a": "সানা", "Samarkand": "সমৰখন্দ", "Bukhara": "বুখাৰা", "Chengdu": "চেংডু", "Chongqing": "চোংকিং", "Hangzhou": "হাংঝৌ", "Nanjing": "নানজিং", "Xian": "জিয়ান", "Harbin": "হাৰবিন", "Nagoya": "নাগোয়া", "Fukuoka": "ফুকুওকা", "Yokohama": "য়োকোহামা", "Kobe": "কোবে", "Incheon": "ইঞ্চিয়ন", "Daegu": "ডেগু", "Kaohsiung": "কাওচিউং", "Taichung": "তাইচুং", "Surabaya": "চুৰাবায়া", "Bandung": "বান্দুং", "Medan": "মেদান", "Penang": "পেনাং", "Johor Bahru": "জোহৰ বাহৰু", "Chiang Mai": "চিয়াং মাই", "Phuket": "ফুকেট", "Pattaya": "পাতায়া", "Da Nang": "দা নাং", "Cebu": "চেবু", "Davao": "দাভাও", "Mandalay": "মান্দালয়", "Naypyidaw": "নেপিডো", "Pokhara": "পোখৰা", "Kandy": "কেণ্ডি", "Galle": "গালে", "Isfahan": "ইছফাহান", "Shiraz": "শ্বিৰাজ", "Mashhad": "মাশহাদ", "Basra": "বছৰা", "Erbil": "এৰবিল", "Aleppo": "আলেপ্পো", "Haifa": "হাইফা", "Tel Aviv": "তেল আবিব", "Sharjah": "শাৰজাহ", "Manama": "মানামা", "Dhahran": "দাহৰান", "Aden": "আদেন", "Cairo": "কায়ৰো", "Alexandria": "আলেক্সান্দ্ৰিয়া", "Johannesburg": "জোহান্সবাৰ্গ", "Cape Town": "কেপ টাউন", "Pretoria": "প্ৰিটোৰিয়া", "Lagos": "লাগোছ", "Nairobi": "নাইৰোবি", "Casablanca": "কাচাব্লাংকা", "Addis Ababa": "আডিছ আবাবা", "Accra": "আক্ৰা", "Dakar": "ডাকাৰ", "Algiers": "আলজিয়াৰ্ছ", "Tunis": "তিউনিছ", "Luanda": "লুৱাণ্ডা", "Porto-Novo": "পৰ্তো-নোভো", "Gaborone": "গ্যাবোৰোন", "Ouagadougou": "ওৱাগাডুগু", "Bujumbura": "বুজুম্বুৰা", "Praia": "প্ৰাইয়া", "Bangui": "বাংগুই", "N'Djamena": "এনজামেনা", "Moroni": "মোৰোনি", "Brazzaville": "ব্ৰাজাভিল", "Kinshasa": "কিনছাছা", "Abidjan": "আবিদজান", "Yamoussoukro": "ইয়ামুচুক্ৰো", "Djibouti City": "জিবুতি চিটি", "Malabo": "মালাবো", "Asmara": "আচমাৰা", "Libreville": "লিব্ৰেভিল", "Banjul": "বাঞ্জুল", "Conakry": "কোনাক্ৰি", "Bissau": "বিচাউ", "Maseru": "মাচেৰু", "Monrovia": "মনৰোভিয়া", "Antananarivo": "আন্তানানাৰিবো", "Lilongwe": "লিলংৱে", "Bamako": "বামাকো", "Nouakchott": "নোৱাকচোট", "Port Louis": "পৰ্ট লুইছ", "Maputo": "মাপুতো", "Windhoek": "উইণ্ডহোক", "Niamey": "নিয়ামে", "Kigali": "কিগালি", "Sao Tome": "চাও টোমে", "Victoria": "ভিক্টোৰিয়া", "Mogadishu": "মোগাদিছু", "Juba": "জুবা", "Khartoum": "খাৰ্তুম", "Mbabane": "এমবাবানে", "Dodoma": "দোদোমা", "Dar es Salaam": "দাৰ ইছ চালাম", "Lomé": "লোমে", "Kampala": "কাম্পালা", "Lusaka": "লুচাকা", "Harare": "হাৰাৰে", "Giza": "গিজা", "Aswan": "আচোৱান", "Luxor": "লুক্সৰ", "Marrakesh": "মাৰাকেশ", "Fes": "ফেজ", "Tangier": "তাঞ্জিয়াৰ", "Oran": "ওৰান", "Mombasa": "মোম্বাচা", "Durban": "ডাৰবান", "Port Elizabeth": "পৰ্ট এলিজাবেথ", "Bloemfontein": "ব্লুমফণ্টেইন", "Abuja": "আবুজা", "Kano": "কানো", "Ibadan": "ইবাদান", "Douala": "দুৱালা", "Bulawayo": "বুলাৱায়ো", "Sydney": "ছিডনী", "Melbourne": "মেলবৰ্ণ", "Brisbane": "ব্ৰিচবেন", "Perth": "পাৰ্থ", "Adelaide": "এডিলেড", "Auckland": "অকলেণ্ড", "Wellington": "ৱেলিংটন", "Christchurch": "ক্ৰাইষ্টচাৰ্চ", "Hamilton": "হেমিল্টন", "Hobart": "হোবাৰ্ট", "Darwin": "ডাৰউইন", "Gold Coast": "গোল্ড কোষ্ট", "Suva": "চুভা", "Tarawa": "তাৰাৱা", "Majuro": "মাজুৰো", "Palikir": "পালিকিৰ", "Yaren": "ইয়াৰেন", "Ngerulmud": "ঙ্গেৰুলমুদ", "Port Moresby": "পৰ্ট মোৰেচবি", "Apia": "আপিয়া", "Honiara": "হোনিয়াৰা", "Nukuʻalofa": "নুকুয়ালোফা", "Funafuti": "ফুনাফুতি", "Port Vila": "পৰ্ট ভিলা", "Łódź": "লুজ", "Pyongyang": "পিয়ংইয়াং", "Taipei": "টাইপেই", "Marseille": "মাৰ্চেই", "Lyon": "লিয়ন", "Florence": "ফ্লৰেন্স", "Seville": "চেভিল", "Rotterdam": "ৰটাৰডাম", "Salzburg": "চালজবাৰ্গ", "Gothenburg": "গোথেনবাৰ্গ", "Bergen": "বাৰগেন", "Krakow": "ক্ৰাকোফ", "Sofia": "চোফিয়া", "Thessaloniki": "থেচালোনিকি", "Medellin": "মেডেলিন", "Guadalajara": "গুৱাদালাহাৰা", "Monterrey": "মণ্টেৰেই", "San Salvador": "চান চালভাদোৰ", "Guatemala City": "গুৱাটেমালা চিটি", "Tegucigalpa": "তেগুছিগালপা", "Managua": "মানাগুৱা", "Panama City": "পানামা চিটি", "Nassau": "নাচাউ", "Bridgetown": "ব্ৰিজটাউন", "Belmopan": "বেলমোপান", "Santo Domingo": "চান্তো দোমিংগো", "Port-au-Prince": "পৰ্ট-অউ-প্ৰিন্স", "Kingston": "কিংষ্টন", "Port of Spain": "পৰ্ট অফ স্পেইন", "New South Wales, Australia": "অষ্ট্ৰেলিয়াৰ নিউ চাউথ ৱেলছ", "Gujarat, India": "ভাৰতৰ গুজৰাট", "Maharashtra, India": "ভাৰতৰ মহাৰাষ্ট্ৰ", "Tamilnadu, India": "ভাৰতৰ তামিলনাডু", "Odisha, India": "ভাৰতৰ ওড়িশা", "Punjab, India": "ভাৰতৰ পাঞ্জাব", "Tamil Nadu, India": "ভাৰতৰ তামিলনাডু", "Fort Worth": "ফৰ্ট ৱৰ্থ", "El Paso": "এল পাচো", "Nashville": "নেশভিল", "Tucson": "টাকচন", "Omaha": "ওমাহা", "Colorado Springs": "কলোৰাডো স্প্ৰিংস", "Virginia Beach": "ভাৰ্জিনিয়া বিচ", "Miami Beach": "মিয়ামি বিচ", "Pasadena": "পাচাদেনা", "Palo Alto": "পালো আল্টো", "Silicon Valley": "চিলিকন ভেলী", "Hollywood": "হলিউড", "Brooklyn": "ব্ৰুকলিন", "Manhattan": "মেনহাটন", "Queens": "কুইন্স", "Bronx": "ব্ৰংক্স", "Staten Island": "ষ্টেটেন আইলেণ্ড", "Beverly Hills": "বেভাৰ্লি হিলচ", "Glasgow": "গ্লাছগো", "Liverpool": "লিভাৰপুল", "Leeds": "লিডচ", "Sheffield": "শ্বেফিল্ড", "Newcastle": "নিউক্যাচল", "Nottingham": "নটিংহাম", "Cardiff": "কাৰ্ডিফ", "Belfast": "বেলফাষ্ট", "Cambridge": "কেম্ব্ৰিজ", "Oxford": "অক্সফোৰ্ড", "Southampton": "চাউদাম্পটন", "York": "ইয়ৰ্ক", "The Hague": "হেগ", "Bruges": "ব্ৰুজ", "Ghent": "ঘেণ্ট", "Cannes": "কান", "Strasbourg": "ষ্ট্ৰাচবুৰ্গ", "Monaco": "মোনাকো", "Nuremberg": "নুৰেমবাৰ্গ", "Hanover": "হানোভাৰ", "Bremen": "ব্ৰেমেন", "Malmo": "মালমো", "Aarhus": "আৰহুচ", "Sochi": "চোচি", "Volgograd": "ভলগোগ্ৰাদ", "Rostov": "ৰোস্তোভ", "Omsk": "ওমস্ক", "Sevastopol": "চেভাস্তোপোল", "Reykjavík": "ৰিকজাভিক", "Dubrovnik": "দুব্ৰোভনিক", "Dammam": "দাম্মাম", "Tabuk": "তাবুক", "Al Ain": "আল আইন", "Ramallah": "ৰামাল্লা", "Hebron": "হেব্ৰন", "Nablus": "নাবলুচ", "Jericho": "জেৰিকো", "Gaza City": "গাজা চিটি", "Tripoli": "ত্ৰিপোলি", "Benghazi": "বেনগাজী", "Homs": "হোমচ", "Latakia": "লাটাকিয়া", "Karbala": "কাৰবালা", "Najaf": "নাজাফ", "Kirkuk": "কিৰকুক", "Mosul": "মোচুল", "Dalian": "ডালিয়ান", "Xiamen": "চিয়ামেন", "Ningbo": "নিংবো", "Changsha": "চাংচা", "Zhengzhou": "ঝেংঝৌ", "Dongguan": "ডোংগুৱান", "Foshan": "ফোশান", "Jinan": "জিনান", "Changchun": "চাংচুন", "Urumqi": "উৰুমকি", "Lhasa": "লাছা", "Kunming": "কুনমিং", "Nanchang": "নানচাং", "Sendai": "চেনদাই", "Nara": "নাৰা", "Nagasaki": "নাগাচাকি", "Kawasaki": "কাৱাচাকি", "Saitama": "চাইতামা", "Chiba": "চিবা", "Shizuoka": "চিজুওকা", "Okayama": "ওকায়ামা", "Kumamoto": "কুমামোতো", "Kagoshima": "কাগোশিমা", "Okinawa": "ওকিনাওয়া", "Naha": "নাহা", "Trivandrum": "ত্ৰিবান্দ্ৰম", "Calicut": "কালিকট", "Bhubaneswar": "ভুৱনেশ্বৰ", "Cuttack": "কটক", "Jamshedpur": "জামশেদপুৰ", "Raipur": "ৰায়পুৰ", "Gwalior": "গোৱালিয়ৰ", "Jabalpur": "জব্বলপুৰ", "Ujjain": "উজ্জয়িনী", "Jodhpur": "যোধপুৰ", "Udaipur": "উদয়পুৰ", "Ajmer": "আজমেৰ", "Aligarh": "আলিগড়", "Meerut": "মিৰাট", "Gorakhpur": "গোৰখপুৰ", "Shimla": "চিমলা", "Dehradun": "ডেৰাদুন", "Haridwar": "হৰিদ্বাৰ", "Noida": "নয়ডা", "Gurgaon": "গুৰগাঁও", "Gurugram": "গুৰুগ্ৰাম", "Faridabad": "ফৰিদাবাদ", "Navi Mumbai": "নৱী মুম্বাই", "Thane": "থানে", "Nashik": "নাচিক", "Aurangabad": "ঔৰংগাবাদ", "Vijayawada": "বিজয়ৱাড়া", "Tirupati": "তিৰুপতি", "Dhanbad": "ধানবাদ", "Daejeon": "ডেজন", "Ulsan": "উলচান", "Suwon": "চুওন", "Tainan": "তাইনান", "Hsinchu": "চিনচু", "Makassar": "মাকাচাৰ", "Palembang": "পালেমবাং", "Ipoh": "ইপোহ", "Kuching": "কুচিং", "Kota Kinabalu": "কোতা কিনাবালু", "Ayutthaya": "আয়ুত্থায়া", "Hai Phong": "হাই ফং", "Hue": "হুৱে", "Quezon City": "কুইজন চিটি", "Makati": "মাকাতি", "Baguio": "বাগুইঅ'", "Lalitpur": "ললিতপুৰ", "Bhaktapur": "ভক্তপুৰ", "Jaffna": "জাফনা", "Trincomalee": "ত্ৰিনকোমালি", "Kandahar": "কান্দাহাৰ", "Jalalabad": "জালালাবাদ", "Mazar-i-Sharif": "মাজাৰ-ই-শৰীফ", "Herat": "হেৰাট", "Tabriz": "তাব্ৰিজ", "Ahvaz": "আহভাজ", "Qom": "কোম", "Kermanshah": "কেৰমানশাহ", "Tartu": "তাৰ্তু", "Kaunas": "কাউনাস", "Lodz": "লুজ", "Wroclaw": "ব্ৰোচলাও", "Brno": "ব্ৰনো", "Plzen": "পিলজেন", "Napoca": "নাপোকা", "Cluj-Napoca": "ক্লুজ-নাপোকা", "Split": "স্প্লিট", "Rijeka": "ৰিয়েকা", "Tampere": "টামপেৰে", "Turku": "তুৰ্কু", "Uppsala": "উপচালা", "Lund": "লুণ্ড", "Alicante": "আলিকান্তে", "Zaragoza": "জাৰাগোজা", "Shenyang": "শেনয়াং", "Rawalpindi": "ৰাৱালপিণ্ডি", "Faisalabad": "ফয়চালাবাদ", "Multan": "মুলতান", "Alabama": "আলাবামা", "Alaska": "আলাস্কা", "Arizona": "এৰিজোনা", "Arkansas": "আৰ্কানচাছ", "California": "কেলিফৰ্নিয়া", "Colorado": "কলোৰাডো", "Connecticut": "কানেক্টিকাট", "Delaware": "ডেলাৱেৰ", "Florida": "ফ্লৰিডা", "Georgia": "জৰ্জিয়া", "Hawaii": "হাৱাই", "Idaho": "আইডাহো", "Illinois": "ইলিনয়", "Indiana": "ইণ্ডিয়ানা", "Iowa": "আয়োৱা", "Kansas": "কানছাছ", "Kentucky": "কেণ্টাকি", "Louisiana": "লুইজিয়ানা", "Maine": "মেইন", "Maryland": "মেৰিলেণ্ড", "Massachusetts": "মেছাচুচেটছ", "Michigan": "মিছিগান", "Minnesota": "মিনেসোটা", "Mississippi": "মিছিচিপি", "Missouri": "মিছৌৰি", "Montana": "মণ্টানা", "Nebraska": "নেব্ৰাস্কা", "Nevada": "নেভাডা", "New Hampshire": "নিউ হেম্পশ্বায়াৰ", "New Jersey": "নিউ জাৰ্চি", "New Mexico": "নিউ মেক্সিকো", "North Carolina": "উত্তৰ কেৰোলিনা", "North Dakota": "উত্তৰ ডাকোটা", "Ohio": "অহিঅ'", "Oklahoma": "ওকলাহোমা", "Oregon": "ওৰেগন", "Pennsylvania": "পেনচিলভেনিয়া", "Rhode Island": "ৰোড আইলেণ্ড", "South Carolina": "দক্ষিণ কেৰোলিনা", "South Dakota": "দক্ষিণ ডাকোটা", "Tennessee": "টেনেচি", "Texas": "টেক্সাছ", "Utah": "উটাহ", "Vermont": "ভাৰ্মণ্ট", "Virginia": "ভাৰ্জিনিয়া", "Washington": "ৱাছিংটন", "West Virginia": "পশ্চিম ভাৰ্জিনিয়া", "Wisconsin": "উইচকনচিন", "Wyoming": "ৱাইঅ'মিং", "Andhra Pradesh": "অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ", "Arunachal Pradesh": "অৰুণাচল প্ৰদেশ", "Assam": "অসম", "Bihar": "বিহাৰ", "Chhattisgarh": "ছত্তীশগড়", "Goa": "গোৱা", "Gujarat": "গুজৰাট", "Haryana": "হাৰিয়ানা", "Himachal Pradesh": "হিমাচল প্ৰদেশ", "Jharkhand": "ঝাৰখণ্ড", "Karnataka": "কৰ্ণাটক", "Kerala": "কেৰালা", "Madhya Pradesh": "মধ্যপ্ৰদেশ", "Maharashtra": "মহাৰাষ্ট্ৰ", "Manipur": "মণিপুৰ", "Meghalaya": "মেঘালয়", "Mizoram": "মিজোৰাম", "Nagaland": "নাগালেণ্ড", "Odisha": "ওড়িশা", "Punjab": "পাঞ্জাব", "Rajasthan": "ৰাজস্থান", "Sikkim": "ছিক্কিম", "Tamil Nadu": "তামিলনাডু", "Telangana": "তেলেংগানা", "Tripura": "ত্ৰিপুৰা", "Uttar Pradesh": "উত্তৰপ্ৰদেশ", "Uttarakhand": "উত্তৰাখণ্ড", "West Bengal": "পশ্চিমবংগ", "Andaman and Nicobar Islands": "আন্দামান আৰু নিকোবৰ দ্বীপপুঞ্জ", "Lakshadweep": "লাক্ষাদ্বীপ", "Ladakh": "লাডাখ", "Chandigarh": "চণ্ডীগড়", "Dadra and Nagar Haveli and Daman and Diu": "দাদৰা আৰু নগৰ হাভেলি আৰু দমন আৰু দিউ", "Jammu and Kashmir": "জম্মু আৰু কাশ্মীৰ", "Adygea": "আদিগেয়া", "Altai": "আলতাই", "Bashkortostan": "বাশকোৰ্তোস্তান", "Buryatia": "বুৰিয়াতিয়া", "Chechnya": "চেচনিয়া", "Chuvashia": "চুভাশিয়া", "Crimea": "ক্ৰিমিয়া", "Dagestan": "দাগেস্তান", "Ingushetia": "ইঙ্গুশেতিয়া", "Kabardino-Balkaria": "কাবাৰ্ডিনো-বালকাৰিয়া", "Kalmykia": "কালমিকিয়া", "Karachay-Cherkessia": "কাৰাচায়-চেৰ্কেচিয়া", "Karelia": "কাৰেলিয়া", "Khakassia": "খাকাচিয়া", "Komi": "কোমি", "Mari El": "মাৰি এল", "Mordovia": "মৰ্দোভিয়া", "North Ossetia-Alania": "উত্তৰ ওছেটিয়া-আলানিয়া", "Sakha": "সাখা", "Tatarstan": "তাতাৰস্তান", "Tuva": "তুভা", "Udmurtia": "উদমূৰ্তিয়া", "Khanty-Mansi": "খান্তি-মান্সি", "Chukotka": "চুকোটকা", "Yamalo-Nenets": "ইয়ামালো-নেনেটছ", "Amur": "আমূৰ", "Arkhangelsk": "আৰখানগেলস্ক", "Astrakhan": "আস্ত্ৰাখান", "Belgorod": "বেলগোৰোদ", "Bryansk": "ব্ৰিয়ানস্ক", "Chelyabinsk": "চেলিয়াবিনস্ক", "Irkutsk": "ইৰকুটস্ক", "Ivanovo": "ইভানোভৌ", "Kaliningrad": "কালিনিনগ্ৰাদ", "Kaluga": "কালুগা", "Kemerovo": "কেমেৰোভৌ", "Kirov": "কিৰভ", "Kostroma": "কোস্ত্ৰোমা", "Kurgan": "কুৰগান", "Kursk": "কুৰস্ক", "Leningrad": "লেনিনগ্ৰাদ", "Lipetsk": "লিপেটস্ক", "Magadan": "মাগাদান", "Novgorod": "নোভগোৰোদ", "Moscow Oblast": "মস্কো ওব্লাস্ত", "Murmansk": "মূৰমানস্ক", "Nizhny Novgorod": "নিঝনি নোভগোৰোদ", "Orenburg": "ওৰেনবুৰ্গ", "Oryol": "ওৰিওলো", "Penza": "পেনজা", "Pskov": "পচকভ", "Ryazan": "ৰিয়াজান", "Sakhalin": "চাখালিন", "Samara": "চামাৰা", "Saratov": "চাৰাতোভ", "Smolensk": "স্মোলেনস্ক", "Sverdlovsk": "স্ভেৰ্ডলভস্ক", "Tambov": "তাম্বোভ", "Tomsk": "তোমস্ক", "Tula": "তুলা", "Tver": "তভেৰ", "Tyumen": "তিউমেন", "Ulyanovsk": "উলিয়ানোভস্ক", "Vladimir": "ভ্লাদিমিৰ", "Vologda": "ভোলোগদা", "Voronezh": "ভোৰোনেজ", "Yaroslavl": "ইয়াৰোস্লাভল", "Zabaykalsky": "জাবায়কালস্কি", "Kamchatka": "কামচাতকা", "Krasnodar": "ক্ৰাসনোদৰ", "Krasnoyarsk": "ক্ৰাসনোয়াৰ্স্ক", "Perm": "পেৰ্ম", "Primorsky": "প্ৰিমোৰস্কি", "Stavropol": "স্তাভ্ৰোপোল", "Khabarovsk": "খাবাৰোভস্ক", "Acre": "এক্ৰে", "Alagoas": "আলাগোয়াছ", "Amapá": "আমাপা", "Amazonas": "আমাজোনাস", "Bahia": "বাহিয়া", "Ceará": "চিয়েৰা", "Espírito Santo": "এস্পিৰিতো চান্তো", "Goiás": "গোয়াস", "Maranhão": "মাৰানহাঁও", "Mato Grosso": "মাতো গ্ৰোচো", "Mato Grosso do Sul": "মাতো গ্ৰোচো দো চুল", "Minas Gerais": "মিনাস জেৰাইছ", "Rondônia": "ৰণ্ডোনিয়া", "Campeche": "কেম্পেচে", "Pará": "পাৰা", "Paraíba": "পাৰাইবা", "Paraná": "পাৰানা", "Pernambuco": "পেৰ্নামবুকো", "Piauí": "পিয়াউই", "Rio Grande do Norte": "ৰিঅ' গ্ৰান্দে দো নৰ্তে", "Rio Grande do Sul": "ৰিঅ' গ্ৰান্দে দো চুল", "Roraima": "ৰোৰাইমা", "Santa Catarina": "চান্তা কাতাৰিনা", "Sergipe": "চেৰগিপে", "Tocantins": "তোকানচিন্স", "Federal District": "ফেডাৰেল ডিষ্ট্ৰিক্ট", "Catamarca": "কাতামাৰ্কা", "Chaco": "চাকো", "Chubut": "চুবুত", "Córdoba": "কৰ্ডোবা", "Corrientes": "কোৰিয়েন্তেস", "Entre Ríos": "এন্ত্ৰে ৰিঅ'চ", "Formosa": "ফৰমোসা", "Jujuy": "হুইয়াই", "La Pampa": "লা পাম্পা", "La Rioja": "লা ৰিঅ'হা", "Misiones": "মিচিওনেস", "Neuquén": "নেউকেন", "Río Negro": "ৰিঅ' নেগ্ৰো", "Salta": "চালতা", "San Luis": "চান লুইছ", "Santa Fe": "চান্তা ফে", "Santiago del Estero": "চান্তিয়াগো দেল এস্তেৰো", "Tierra del Fuego": "তিয়েৰা দেল ফুয়েগো", "Tucumán": "তুকুমান", "North Kalimantan": "উত্তৰ কালিমন্তান", "Aguascalientes": "আগুৱাস্কালিয়েন্তেস", "Baja California": "বাহা কেলিফৰ্নিয়া", "Baja California Sur": "বাহা কেলিফৰ্নিয়া চুৰ", "Chiapas": "চিয়াপাচ", "Chihuahua": "চিহুৱাহুৱা", "Coahuila": "কোৱাহুইলা", "Colima": "কোলিমা", "Durango": "ডুৰাংগো", "Guanajuato": "গুৱানাহুৱাতো", "Guerrero": "গুৱেৰেৰো", "Hidalgo": "হিদালগো", "Jalisco": "হালিস্কো", "Mexico State": "মেক্সিকো ষ্টেট", "Michoacán": "মিচোৱাকান", "Morelos": "মোৰেলোচ", "Nayarit": "নায়াৰিত", "Nuevo León": "নুয়েভো লেওন", "Oaxaca": "ৱাহাকা", "Querétaro": "কেৰেতাৰো", "Quintana Roo": "কুইন্তানা ৰু", "San Luis Potosí": "চান লুইছ পতোচি", "Sinaloa": "চিনালোয়া", "Sonora": "চোনোৰা", "Tabasco": "তাবাস্কো", "Tamaulipas": "তামাউলিপাস", "Tlaxcala": "ত্লাক্সকালা", "Veracruz": "ভেৰাক্ৰুজ", "Yucatán": "য়ুকাতান", "Zacatecas": "জাকাতেকাচ", "Aceh": "আচেহ", "Bali": "বালি", "Papua": "পাপুৱা", "Banten": "বান্তেন", "Bengkulu": "বেংকুলু", "Gorontalo": "গোৰোন্তালো", "Jambi": "জাম্বি", "West Sumatra": "পশ্চিম সুমাত্ৰা", "West Java": "পশ্চিম জাভা", "Central Java": "মধ্য জাভা", "East Java": "পূব জাভা", "West Kalimantan": "পশ্চিম কালিমন্তান", "South Kalimantan": "দক্ষিণ কালিমন্তান", "Central Kalimantan": "মধ্য কালিমন্তান", "East Kalimantan": "পূব কালিমন্তান", "Bangka Belitung": "বাংকা বেলিতুং", "Riau Islands": "ৰিয়াউ দ্বীপপুঞ্জ", "Lampung": "লাম্পুং", "Maluku": "মালুকু", "North Maluku": "উত্তৰ মালুকু", "West Nusa Tenggara": "পশ্চিম নুচা তেংগাৰা", "East Nusa Tenggara": "পূব নুচা তেংগাৰা", "West Papua": "পশ্চিম পাপুৱা", "Riau": "ৰিয়াউ", "West Sulawesi": "পশ্চিম চুলাৱেচি", "South Sulawesi": "দক্ষিণ চুলাৱেচি", "Central Sulawesi": "মধ্য চুলাৱেচি", "Southeast Sulawesi": "দক্ষিণ-পূব চুলাৱেচি", "North Sulawesi": "উত্তৰ চুলাৱেচি", "South Sumatra": "দক্ষিণ সুমাত্ৰা", "North Sumatra": "উত্তৰ সুমাত্ৰা", "Yogyakarta": "যোগ্যাৰ্কাটা", "Johor": "জোহৰ", "Kedah": "কেদাহ", "Kelantan": "কেলান্তান", "Malacca": "মালাক্কা", "Negeri Sembilan": "নেগেৰি চেম্বিলান", "Pahang": "পাহাং", "Perak": "পেৰাক", "Perlis": "পেৰলিচ", "Sabah": "চাবাহ", "Sarawak": "চাৰাৱাক", "Selangor": "চেলাঙ্গৰ", "Terengganu": "তেৰেঙ্গানু", "Putrajaya": "পুত্ৰজায়া", "Labuan": "লাবুয়ান", "Anhui": "আনহুই", "Fujian": "ফুজিয়ান", "Gansu": "গানচু", "Guangdong": "গুৱাংডং", "Guizhou": "গুইঝৌ", "Hainan": "হাইনান", "Hebei": "হেবেই", "Heilongjiang": "হেইলুংজিয়াং", "Henan": "হেনান", "Hubei": "হুবাই", "Hunan": "হুনান", "Jiangsu": "জিয়াংসু", "Jiangxi": "জিয়াংচি", "Jilin": "জিলিন", "Liaoning": "লিয়াওনিং", "Qinghai": "কিংহাই", "Shaanxi": "শ্বানচি", "Shandong": "শানডং", "Shanxi": "শানচি", "Sichuan": "চিচুৱান", "Yunnan": "য়ুন্নান", "Zhejiang": "ঝেজিয়াং", "Guangxi": "গুৱাংচি", "Inner Mongolia": "ইনাৰ মংগোলিয়া", "Ningxia": "নিংছিয়া", "Tibet": "তিব্বত", "Xinjiang": "শিনজিয়াং", "Victoria": "ভিক্টোৰিয়া", "Queensland": "কুইঞ্চলেণ্ড", "Western Australia": "পশ্চিম অষ্ট্ৰেলিয়া", "South Australia": "দক্ষিণ অষ্ট্ৰেলিয়া", "Ontario": "অণ্টাৰিঅ'", "Alberta": "আলবাৰ্টা", "Tasmania": "তাচমানিয়া", "Northern Territory": "উত্তৰ অঞ্চল", "Australian Capital Territory": "অষ্ট্ৰেলীয় ৰাজধানী অঞ্চল", "Quebec": "কুইবেক", "Nova Scotia": "নোভা স্কোচিয়া", "New Brunswick": "নিউ ব্ৰান্সউইক", "Manitoba": "মানিটোবা", "British Columbia": "ব্ৰিটিছ কলম্বিয়া", "Prince Edward Island": "প্ৰিন্স এডৱাৰ্ড আইলেণ্ড", "Saskatchewan": "চাচকাচুৱান", "Newfoundland and Labrador": "নিউফাউণ্ডলেণ্ড আৰু লেব্ৰাডৰ", "Northwest Territories": "উত্তৰ-পশ্চিম অঞ্চলসমূহ", "Yukon": "য়ুকন", "Nunavut": "নুনাভুত", "Lower Saxony": "লোৱাৰ চেক্সনি", "Bavaria": "বাভাৰিয়া", "Baden-Württemberg": "বাডেন-ভুৰ্টেমবাৰ্গ", "Hesse": "হেচেন", "Saxony": "চেক্সনি", "Thuringia": "থুৰিনজিয়া", "Rhineland-Palatinate": "ৰাইনলেণ্ড-পেলাটিনেট", "North Rhine-Westphalia": "নৰ্থ ৰাইন-ৱেষ্টফালিয়া", "Schleswig-Holstein": "শ্লেচভিগ-হোলষ্টাইন", "Brandenburg": "ব্ৰেণ্ডেনবাৰ্গ", "Brittany": "ব্ৰিটানি", "Mecklenburg-Vorpommern": "মেকলেনবাৰ্গ-ভৰপোমাৰ্ণ", "Saxony-Anhalt": "চেক্সনি-আনহাল্ট", "Saarland": "চাৰলেণ্ড", "Île-de-France": "ইল-দ্য-ফ্ৰঁস", "Provence-Alpes-Côte d'Azur": "প্ৰোভঁস-আল্প-কোত দাজ্যূৰ", "Normandy": "নৰমেণ্ডি", "Nouvelle-Aquitaine": "নুভেল-একুইটেইন", "Occitanie": "অক্সিটানি", "Auvergne-Rhône-Alpes": "অভাৰনিয়ে-ৰোন-আল্পস", "Centre-Val de Loire": "চেণ্ট্ৰে-ভাল দ্য লোৱাৰ", "Grand Est": "গ্ৰাঁদ এস্ত", "Hauts-de-France": "ওত-দ্য-ফ্ৰঁস", "Bourgogne-Franche-Comté": "বুৰগোনিয়ে-ফ্ৰাঁশ-কঁতে", "Pays de la Loire": "পেই দ্য লা লোৱাৰ", "Corsica": "কৰ্চিকা", "Lombardy": "লম্বাৰ্ডি", "Lazio": "লাজিও", "Campania": "কাম্পানিয়া", "Sicily": "চিচিলি", "Veneto": "ভেনেতো", "Emilia-Romagna": "এমিলিয়া-ৰোমাগনা", "Piedmont": "পিদমনট", "Apulia": "আপুৰিয়া", "Tuscany": "তুস্কানি", "Calabria": "কালাব্ৰিয়া", "Sardinia": "চাৰ্ডিনিয়া", "Liguria": "লিগুৰিয়া", "Marche": "মাৰ্কে", "Abruzzo": "আব্ৰুজ্জো", "Friuli Venezia Giulia": "ফ্ৰিউলি ভেনেজিয়া জুলিয়া", "Trentino-Alto Adige": "ট্ৰেণ্টিনো-আলতো আদিগে", "Umbria": "উমব্ৰিয়া", "Basilicata": "বাচিলিকাতা", "Basque Country": "বাস্ক কাণ্ট্ৰি", "Molise": "মোলিচে", "Aosta Valley": "আওস্তা ভেলী", "Andalusia": "আন্দালুচিয়া", "Catalonia": "কাটালোনিয়া", "Valencian Community": "ভেলেন্সিয়ান কমিউনিটি", "Galicia": "গালিচিয়া", "Castile and León": "কাষ্টাইল আৰু লেওন", "Castilla-La Mancha": "কাষ্টাইলা-লা মাঞ্চা", "Murcia": "মুৰচিয়া", "Aragon": "আৰাগন", "Extremadura": "এক্সট্ৰেমাদোৰা", "Asturias": "আস্তুৰিয়াচ", "Navarre": "নাভাৰে", "Cantabria": "কাণ্টাব্ৰিয়া", "Hokkaido": "হোক্কাইদো", "Honshu": "হোনশু", "Kyushu": "কিউশু", "Shikoku": "শিকোকু", "Kanto": "কান্তো", "Kansai": "কানসাই", "Tohoku": "তোহোকু", "Chubu": "চুবু", "Chugoku": "চুগোকু", "east berlin": "পূব বাৰ্লিন", "west berlin": "পশ্চিম বাৰ্লিন", } academic_subjects = { "university": "বিশ্ববিদ্যালয়", "law": "আইন", "neurosurgery": "নিউৰোচাৰ্জাৰী", "children's books": "শিশু গ্ৰন্থ", "children's literature": "শিশু সাহিত্য", "textbooks": "পাঠ্যপুথি", "civil rights": "নাগৰিক অধিকাৰ", "anti-war": "যুদ্ধবিৰোধী", "trade union": "ট্ৰেড ইউনিয়ন", "lgbt": "এলজিবিটি", "public health": "জনস্বাস্থ্য", "lgbtq": "এলজিবিটিকিউ", "lgbtq+": "এলজিবিটিকিউ+", "human rights": "মানৱ অধিকাৰ", "fiction": "কল্পকাহিনী", "science fiction": "কল্পবিজ্ঞান", "fantasy": "ফেণ্টাচী", "science fiction and fantasy": "কল্পবিজ্ঞান আৰু ফেণ্টাচী", "nuclear medicine": "পাৰমাণৱিক চিকিৎসা", "philosophy": "দৰ্শন", "religion": "ধৰ্ম", "theology": "ধৰ্মতত্ত্ব", "ecology": "পৰিৱেশ বিজ্ঞান", "clinical psychology": "ক্লিনিকেল মনোবিজ্ঞান", "religious studies": "ধৰ্মীয় অধ্যয়ন", "biblical studies": "বাইবেল অধ্যয়ন", "islamic theology": "ইছলামী ধৰ্মতত্ত্ব", "christian theology": "খ্ৰীষ্টীয় ধৰ্মতত্ত্ব", "jewish theology": "ইহুদী ধৰ্মতত্ত্ব", "hindu theology": "হিন্দু ধৰ্মতত্ত্ব", "buddhist theology": "বৌদ্ধ ধৰ্মতত্ত্ব", "sikh theology": "শিখ ধৰ্মতত্ত্ব", "jain theology": "জৈন ধৰ্মতত্ত্ব", "history": "ইতিহাস", "world history": "বিশ্ব ইতিহাস", "ancient history": "প্ৰাচীন ইতিহাস", "physical education": "শাৰীৰিক শিক্ষা", "medieval history": "মধ্যযুগীয় ইতিহাস", "modern history": "আধুনিক ইতিহাস", "contemporary history": "সমসাময়িক ইতিহাস", "military history": "সামৰিক ইতিহাস", "political history": "ৰাজনৈতিক ইতিহাস", "social history": "সামাজিক ইতিহাস", "economic history": "অৰ্থনৈতিক ইতিহাস", "cultural history": "সাংস্কৃতিক ইতিহাস", "history of science": "বিজ্ঞানৰ ইতিহাস", "history of medicine": "চিকিৎসাবিজ্ঞানৰ ইতিহাস", "history of religion": "ধৰ্মৰ ইতিহাস", "art history": "শিল্পৰ ইতিহাস", "american history": "মাৰ্কিন ইতিহাস", "british history": "ব্ৰিটিছ ইতিহাস", "french history": "ফৰাচী ইতিহাস", "german history": "জাৰ্মান ইতিহাস", "italian history": "ইটালীয় ইতিহাস", "spanish history": "স্পেনিছ ইতিহাস", "russian history": "ৰুছ ইতিহাস", "chinese history": "চীনা ইতিহাস", "japanese history": "জাপানী ইতিহাস", "indian history": "ভাৰতীয় ইতিহাস", "south asian history": "দক্ষিণ এছিয়াৰ ইতিহাস", "middle eastern history": "মধ্যপ্ৰাচ্যৰ ইতিহাস", "victorian literature": "ভিক্টোৰিয়ান সাহিত্য", "african history": "আফ্ৰিকাৰ ইতিহাস", "european history": "ইউৰোপৰ ইতিহাস", "colonial history": "ঔপনিৱেশিক ইতিহাস", "church history": "চাৰ্চৰ ইতিহাস", "music history": "সংগীতৰ ইতিহাস", "portuguese history": "পৰ্তুগীজ ইতিহাস", "brazilian history": "ব্ৰাজিলীয় ইতিহাস", "literature": "সাহিত্য", "comparative literature": "তুলনামূলক সাহিত্য", "world literature": "বিশ্ব সাহিত্য", "classical literature": "ধ্ৰুপদী সাহিত্য", "medieval literature": "মধ্যযুগীয় সাহিত্য", "modern literature": "আধুনিক সাহিত্য", "contemporary literature": "সমসাময়িক সাহিত্য", "renaissance literature": "ৰেনেসাঁ সাহিত্য", "american literature": "মাৰ্কিন সাহিত্য", "british literature": "ব্ৰিটিছ সাহিত্য", "english literature": "ইংৰাজী সাহিত্য", "french literature": "ফৰাচী সাহিত্য", "german literature": "জাৰ্মান সাহিত্য", "italian literature": "ইটালীয় সাহিত্য", "spanish literature": "স্পেনিছ সাহিত্য", "portuguese literature": "পৰ্তুগীজ সাহিত্য", "russian literature": "ৰুছ সাহিত্য", "chinese literature": "চীনা সাহিত্য", "japanese literature": "জাপানী সাহিত্য", "korean literature": "কোৰীয় সাহিত্য", "arabic literature": "আৰবী সাহিত্য", "persian literature": "ফাৰ্চী সাহিত্য", "sanskrit literature": "সংস্কৃত সাহিত্য", "bengali literature": "বাংলা সাহিত্য", "hindi literature": "হিন্দী সাহিত্য", "urdu literature": "উৰ্দু সাহিত্য", "tamil literature": "তামিল সাহিত্য", "telugu literature": "তেলুগু সাহিত্য", "kannada literature": "কন্নড় সাহিত্য", "malayalam literature": "মালায়ালম সাহিত্য", "marathi literature": "মাৰাঠী সাহিত্য", "gujarati literature": "গুজৰাটী সাহিত্য", "punjabi literature": "পঞ্জাবী সাহিত্য", "odia literature": "ওড়িয়া সাহিত্য", "assamese literature": "অসমীয়া সাহিত্য", "african-american literature": "আফ্ৰিকান-আমেৰিকান সাহিত্য", "greek literature": "গ্ৰীক সাহিত্য", "latin literature": "লেটিন সাহিত্য", "oral literature": "মৌখিক সাহিত্য", "religion and literature": "ধৰ্ম আৰু সাহিত্য", "william shakespeare and renaissance literature": "উইলিয়াম শ্বেইকছপীয়েৰ আৰু ৰেনেসাঁ সাহিত্য", "constitutional law": "সাংবিধানিক আইন", "criminal law": "ফৌজদাৰী আইন", "civil law": "দেৱানী আইন", "international law": "আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আইন", "environmental law": "পৰিৱেশ আইন", "human rights law": "মানৱ অধিকাৰ আইন", "tax law": "কৰ আইন", "commercial law": "বাণিজ্যিক আইন", "philosophy of law": "আইন দৰ্শন", "political science": "ৰাজনীতি বিজ্ঞান", "politics": "ৰাজনীতি", "political philosophy": "ৰাজনৈতিক দৰ্শন", "international relations": "আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্পৰ্ক", "international security": "আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা", "security studies": "নিৰাপত্তা অধ্যয়ন", "strategic studies": "কৌশলগত অধ্যয়ন", "peace studies": "শান্তি অধ্যয়ন", "conflict studies": "সংঘাত অধ্যয়ন", "public administration": "জনপ্ৰশাসন", "public policy": "জননীতি", "governance": "সুশাসন", "diplomacy": "কূটনীতি", "development studies": "উন্নয়ন অধ্যয়ন", "urban studies": "নগৰ অধ্যয়ন", "rural studies": "গ্ৰাম্য অধ্যয়ন", "gender studies": "লিংগ অধ্যয়ন", "women's studies": "নাৰী অধ্যয়ন", "economics": "অৰ্থনীতি", "finance": "বিত্ত", "accounting": "হিচাপবিজ্ঞান", "management": "ব্যৱস্থাপনা", "marketing": "বিপণন", "business administration": "ব্যৱসায় প্ৰশাসন", "sociology": "সমাজতত্ত্ব", "anthropology": "নৃতত্ত্ব", "archaeology": "প্ৰত্নতত্ত্ব", "geography": "ভূগোল", "demography": "জনগাঁথনি বিজ্ঞান", "criminology": "অপৰাধ বিজ্ঞান", "social work": "সমাজকৰ্ম", "cultural studies": "সাংস্কৃতিক অধ্যয়ন", "heritage studies": "ঐতিহ্য অধ্যয়ন", "museum studies": "সংগ্ৰহালয় অধ্যয়ন", "education": "শিক্ষা", "philosophy of education": "শিক্ষা দৰ্শন", "english language": "ইংৰাজী ভাষা", "bengali language": "বাংলা ভাষা", "arabic language": "আৰবী ভাষা", "chinese language": "চীনা ভাষা", "japanese language": "জাপানী ভাষা", "sanskrit": "সংস্কৃত", "linguistics": "ভাষাবিজ্ঞান", "philology": "ভাষাতত্ত্ব", "etymology": "ব্যুৎপত্তিবিদ্যা", "semiotics": "চিহ্নতত্ত্ব", "pragmatics": "প্ৰয়োগতত্ত্ব", "phonetics": "ধ্বনিতত্ত্ব", "phonology": "ধ্বনিবিজ্ঞান", "syntax": "বাক্যতত্ত্ব", "morphology": "ৰূপতত্ত্ব", "translation studies": "অনুবাদ অধ্যয়ন", "psychology": "মনোবিজ্ঞান", "communication": "যোগাযোগবিদ্যা", "media studies": "গণমাধ্যম অধ্যয়ন", "journalism": "সাংবাদিকতা", "information science": "তথ্য বিজ্ঞান", "library science": "গ্ৰন্থাগাৰ বিজ্ঞান", "ethics": "নীতিশাস্ত্ৰ", "logic": "যুক্তিবিদ্যা", "metaphysics": "অধিবিদ্যা", "epistemology": "জ্ঞানতত্ত্ব", "aesthetics": "নন্দনতত্ত্ব", "moral philosophy": "নৈতিক দৰ্শন", "philosophy of science": "বিজ্ঞানৰ দৰ্শন", "philosophy of religion": "ধৰ্ম দৰ্শন", "philosophy of language": "ভাষা দৰ্শন", "religious philosophy": "ধৰ্মীয় দৰ্শন", "islamic studies": "ইছলামিক ষ্টাডিজ", "quranic studies": "কোৰআন অধ্যয়ন", "hadith studies": "হাদিছ অধ্যয়ন", "fiqh": "ফিকহ", "christian studies": "খ্ৰীষ্টীয় অধ্যয়ন", "jewish studies": "ইহুদী অধ্যয়ন", "buddhist studies": "বৌদ্ধ অধ্যয়ন", "hindu studies": "হিন্দু অধ্যয়ন", "comparative religion": "তুলনামূলক ধৰ্মতত্ত্ব", "missiology": "মিচনবিদ্যা", "african religions": "আফ্ৰিকান ধৰ্ম", "postcolonial studies": "উত্তৰ-ঔপনিৱেশিক অধ্যয়ন", "holocaust studies": "হলোকাষ্ট অধ্যয়ন", "genocide studies": "গণহত্যা অধ্যয়ন", "indigenous people and colonialism": "আদিবাসী আৰু উপনিৱেশবাদ", "physics": "পদাৰ্থবিজ্ঞান", "quantum physics": "কোৱাণ্টাম পদাৰ্থবিজ্ঞান", "astrophysics": "জ্যোতিৰ্পদাৰ্থবিজ্ঞান", "chemistry": "ৰসায়ন বিজ্ঞান", "mathematics": "গণিত", "statistics": "পৰিসংখ্যা", "astronomy": "জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান", "geology": "ভূতত্ত্ব", "environmental science": "পৰিৱেশ বিজ্ঞান", "materials science": "পদাৰ্থ বিজ্ঞান", "data science": "তথ্য বিজ্ঞান", "computer science": "কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান", "artificial intelligence": "কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা", "machine learning": "মেচিন লাৰ্নিং", "cybersecurity": "চাইবাৰ নিৰাপত্তা", "software engineering": "চফ্টৱেৰ ইঞ্জিনিয়াৰিং", "information technology": "তথ্য প্ৰযুক্তি", "robotics": "ৰবটিক্স", "engineering": "প্ৰকৌশল বিদ্যা", "nanotechnology": "নেনোপ্ৰযুক্তি", "biotechnology": "জীৱপ্ৰযুক্তি", "biology": "জীৱবিজ্ঞান", "botany": "উদ্ভিদবিজ্ঞান", "zoology": "প্ৰাণীবিজ্ঞান", "genetics": "জিনতত্ত্ব", "microbiology": "অণুজীৱ বিজ্ঞান", "biochemistry": "জীৱৰসায়ন", "neuroscience": "স্নায়ুবিজ্ঞান", "immunology": "ৰোগ প্ৰতিৰোধ বিজ্ঞান", "epidemiology": "মহামাৰী বিজ্ঞান", "medicine": "চিকিৎসাবিজ্ঞান", "global health": "বিশ্ব স্বাস্থ্য", "veterinary medicine": "পশু চিকিৎসা", "medical ethics": "চিকিৎসা নীতিশাস্ত্ৰ", "pharmacy": "ফাৰ্মাচী", "nursing": "নাৰ্ছিং", "anatomy": "শৰীৰস্থান", "physiology": "শৰীৰতত্ত্ব", "pathology": "ৰোগতত্ত্ব", "pharmacology": "ঔষধ বিজ্ঞান", "veterinary science": "পশু চিকিৎসা বিজ্ঞান", "nutrition": "পুষ্টি বিজ্ঞান", "dentistry": "দাঁতৰ চিকিৎসা বিজ্ঞান", "surgery": "শল্য চিকিৎসা", "reproductive health": "প্ৰজনন স্বাস্থ্য", "cardiology": "হৃদৰোগ বিজ্ঞান", "oncology": "কৰ্কটৰোগ বিজ্ঞান", "psychiatry": "মনোৰোগ বিদ্যা", "classics": "ধ্ৰুপদী অধ্যয়ন", "mythology": "পুৰাণবিদ্যা", "folklore": "লোকসাহিত্য", "folk culture": "লোকসংস্কৃতি", "literary criticism": "সাহিত্য সমালোচনা", "literary theory": "সাহিত্যতত্ত্ব", "rhetoric": "অলংকাৰশাস্ত্ৰ", "poetry": "কবিতা", "the royal society": "ৰয়েল ছচাইটি", "the mediaeval period": "মধ্যযুগ", "antiquity": "প্ৰাচীন কাল", "late medieval religion": "পৰৱৰ্তী মধ্যযুগীয় ধৰ্ম", "the italian renaissance": "ইটালীয় ৰেনেসাঁ", "japan": "জাপান", "witchcraft and magic": "যাদুটোনা", "early modern europe": "প্ৰাৰম্ভিক আধুনিক ইউৰোপ", "russia and the soviet union": "ৰাছিয়া আৰু ছোভিয়েট ইউনিয়ন", "russia": "ৰাছিয়া", "theatre and film": "নাটক আৰু চলচ্চিত্ৰ", "modern age": "আধুনিক যুগ", "english": "ইংৰাজী", "russian music": "ৰাছিয়ান সংগীত", "religion and author": "ধৰ্ম আৰু সাহিত্য", "french poetry and dance": "ফৰাচী কবিতা আৰু নৃত্য", "portuguese and brazilian history": "পৰ্তুগীজ আৰু ব্ৰাজিলীয়ান ইতিহাস", "petroleum engineering": "পেট্ৰ'লিয়াম প্ৰকৌশল", "mechanical engineering": "যান্ত্ৰিক প্ৰকৌশল", "electrical engineering": "বৈদ্যুতিক প্ৰকৌশল", "civil engineering": "অসামৰিক প্ৰকৌশল", "chemical engineering": "ৰাসায়নিক প্ৰকৌশল", "computer engineering": "কম্পিউটাৰ প্ৰকৌশল", "electronic engineering": "ইলেক্ট্ৰনিক প্ৰকৌশল", "industrial engineering": "ঔদ্যোগিক প্ৰকৌশল", "aerospace engineering": "মহাকাশ প্ৰকৌশল", "aeronautical engineering": "বিমান প্ৰকৌশল", "automotive engineering": "অটোমোটিভ প্ৰকৌশল", "biomedical engineering": "বায়োমেডিকেল প্ৰকৌশল", "environmental engineering": "পৰিৱেশ প্ৰকৌশল", "materials engineering": "পদাৰ্থ প্ৰকৌশল", "marine engineering": "মেৰিন প্ৰকৌশল", "mining engineering": "খনি প্ৰকৌশল", "nuclear engineering": "পাৰমাণৱিক প্ৰকৌশল", "agricultural engineering": "কৃষি প্ৰকৌশল", "structural engineering": "গাঁথনিগত প্ৰকৌশল", "telecommunications engineering": "টেলিকমিউনিকেচন প্ৰকৌশল", "geotechnical engineering": "ভূ-প্ৰযুক্তিগত প্ৰকৌশল", "mechatronics engineering": "মেকাট্ৰনিক্স প্ৰকৌশল", "systems engineering": "চিষ্টেম প্ৰকৌশল", "textile engineering": "টেক্সটাইল প্ৰকৌশল", "robotics engineering": "ৰবটিক্স প্ৰকৌশল", "water resources engineering": "জলসম্পদ প্ৰকৌশল", "metallurgical engineering": "ধাতৱ প্ৰকৌশল", "manufacturing engineering": "উৎপাদন প্ৰকৌশল", "biochemical engineering": "জৈৱৰাসায়নিক প্ৰকৌশল", "transportation engineering": "পৰিবহণ প্ৰকৌশল", "energy engineering": "শক্তি প্ৰকৌশল", "materials science and engineering": "পদাৰ্থ বিজ্ঞান আৰু প্ৰকৌশল", "acoustical engineering": "শব্দ প্ৰকৌশল", "optical engineering": "আলোক প্ৰকৌশল", "ocean engineering": "সমুদ্ৰ প্ৰকৌশল", "genetic engineering": "জিন প্ৰকৌশল", "food engineering": "খাদ্য প্ৰকৌশল", "information engineering": "তথ্য প্ৰকৌশল", "hardware engineering": "হাৰ্ডৱেৰ প্ৰকৌশল", "electrical and electronic engineering": "বৈদ্যুতিক আৰু ইলেক্ট্ৰনিক প্ৰকৌশল", "electrical and electronics engineering": "বৈদ্যুতিক আৰু ইলেক্ট্ৰনিক্স প্ৰকৌশল", "computer science and engineering": "কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান আৰু প্ৰকৌশল", "civil and environmental engineering": "অসামৰিক আৰু পৰিৱেশ প্ৰকৌশল", "mechanical and aerospace engineering": "যান্ত্ৰিক আৰু মহাকাশ প্ৰকৌশল", "electrical and computer engineering": "বৈদ্যুতিক আৰু কম্পিউটাৰ প্ৰকৌশল", "electronic and electrical engineering": "ইলেক্ট্ৰনিক আৰু বৈদ্যুতিক প্ৰকৌশল", "civil": "অসামৰিক", "mechanical": "যান্ত্ৰিক", "electrical": "বৈদ্যুতিক", "chemical": "ৰাসায়নিক", "aerospace": "মহাকাশ", "aeronautical": "বিমান", "automotive": "অটোমোটিভ", "agricultural": "কৃষি", "biomedical": "বায়োমেডিকেল", "environmental": "পৰিৱেশ", "electronic": "ইলেক্ট্ৰনিক", "electronics": "ইলেক্ট্ৰনিক্স", "industrial": "ঔদ্যোগিক", "structural": "গাঁথনিগত", "geotechnical": "ভূ-প্ৰযুক্তিগত", "metallurgical": "ধাতৱ", "marine": "মেৰিন", "nuclear": "পাৰমাণৱিক", "telecommunications": "টেলিকমিউনিকেচন" "physical chemistry": "ভৌত ৰসায়ন", "physical geography": "ভৌত ভূগোল", "physical anthropology": "ভৌত নৃতত্ত্ব", "physical oceanography": "ভৌত মহাসাগৰবিদ্যা", "physical education": "শাৰীৰিক শিক্ষা", } sport_subjects = { "association football": "ফুটবল", "football": "ফুটবল", "soccer": "ফুটবল", "footballing": "ফুটবল", "futsal": "ফুটছাল", "beach soccer": "বিচ্ছ ফুটবল", "american football": "আমেৰিকান ফুটবল", "Canadian football": "কানাডিয়ান ফুটবল", "All-American football": "অল-আমেৰিকান ফুটবল", "australian rules football": "অষ্ট্ৰেলিয়ান ৰুলছ ফুটবল", "gaelic football": "গেলিক ফুটবল", "gridiron": "গ্ৰিডিৰন", "rugby": "ৰাগবী", "rugby union": "ৰাগবী ইউনিয়ন", "rugby league": "ৰাগবী লীগ", "rugby football": "ৰাগবী ফুটবল", "rugby league and rugby union": "ৰাগবী লীগ আৰু ৰাগবী ইউনিয়ন", "hockey": "হকী", "field hockey": "ফিল্ড হকী", "ice hockey": "আইচ হকী", "indoor hockey": "ইনড'ৰ হকী", "sledge hockey": "স্লেজ হকী", "inline hockey": "ইনলাইন হকী", "roller hockey": "ৰোলাৰ হকী", "street hockey": "ষ্ট্ৰীট হকী", "ball hockey": "বল হকী", "underwater hockey": "আণ্ডাৰৱাটাৰ হকী", "floor hockey": "ফ্ল'ৰ হকী", "bandy": "বেণ্ডি", "cricket": "ক্ৰিকেট", "cricketing": "ক্ৰিকেট", "T20 cricket": "টি২০ ক্ৰিকেট", "ODI cricket": "এদিনীয়া ক্ৰিকেট", "First-class cricket": "প্ৰথম শ্ৰেণীৰ ক্ৰিকেট", "First-class": "প্ৰথম শ্ৰেণীৰ", "List A cricket": "লিষ্ট এ ক্ৰিকেট", "List-A cricket": "লিষ্ট এ ক্ৰিকেট", "Test cricket": "টেষ্ট ক্ৰিকেট", "tennis": "টেনিছ", "real tennis": "ৰিয়েল টেনিছ", "table tennis": "টেবুল টেনিছ", "tabletennis": "টেবুল টেনিছ", "badminton": "বেডমিণ্টন", "squash": "স্কোৱাছ", "baseball": "বেছবল", "baseball league": "বেছবল লীগ", "negro league baseball": "নিগ্ৰো লীগ বেছবল", "softball": "ছফ্টবল", "padel": "পেডেল", "pickleball": "পিকলবল", "racquetball": "ৰেকেটবল", "negro leagues": "নিগ্ৰো লীগ", "negro league": "নিগ্ৰো লীগ", "basketball": "বাস্কেটবল", "volleyball": "ভলীবল", "beach volleyball": "বিচ্ছ ভলীবল", "snow volleyball": "স্ন' ভলীবল", "netball": "নেটবল", "handball": "হেণ্ডবল", "beach handball": "বিচ্ছ হেণ্ডবল", "korfball": "কৰ্ফবল", "sepak takraw": "চেপাক তাক্ৰো", "goalball": "গোলবল", "ultimate frisbee": "আল্টিমেট ফ্ৰিছবী", "golf": "গল্ফ", "archery": "ধনুৰ্বিদ্যা", "shooting": "শ্বুটিং", "darts": "ডাৰ্টছ", "bowling": "বোলিং", "ten-pin": "টেন-পিন", "billiards": "বিলিয়াৰ্ডছ", "snooker": "স্নুকাৰ", "pool": "পুল", "IVY league": "আইভী লীগ", "croquet": "ক্ৰোকে", "pétanque": "পেতাংক", "boules": "বুলছ", "curling": "কাৰ্লিং", "wrestling": "মল্লযুঁজ", "freestyle wrestling": "ফ্ৰীষ্টাইল মল্লযুঁজ", "greco-roman wrestling": "গ্ৰেকো-ৰোমান মল্লযুঁজ", "boxing": "বক্সিং", "martial arts": "মাৰ্শাল আৰ্টছ", "mixed martial arts": "মিক্সড মাৰ্শাল আৰ্টছ", "mma": "এমএমএ", "judo": "জুডো", "karate": "কাৰাটে", "taekwondo": "টাইকোৱাণ্ডো", "jiujitsu": "জিউজিৎছু", "jiu-jitsu": "জিউ-জিৎছু", "MMA fighter": "এমএমএ যুঁজাৰু", "brazilian jiu-jitsu": "ব্ৰাজিলিয়ান জিউ-জিৎছু", "muay thai": "মুৱাই থাই", "kickboxing": "কিকবক্সিং", "sambo": "সাম্বো", "sumo": "চুমো", "fencing": "ফেন্সিং", "wushu": "উশ্বু", "aikido": "আইকিডো", "kendo": "কেণ্ডো", "capoeira": "কাপোৱেৰা", "krav maga": "ক্ৰাভ মাগা", "pencak silat": "পেনচাক চিলাত", "athletics": "এথলেটিকছ", "sprinting": "স্প্ৰিণ্ট", "gymnastics": "জিমনাষ্টিকছ", "weightlifting": "ভাৰোত্তোলন", "powerlifting": "পাৱাৰলিফটিং", "bodybuilding": "বডীবিল্ডিং", "olympic sports": "অলিম্পিক ক্ৰীড়া", "swimming": "সাঁতোৰ", "synchronized swimming": "চিংক্ৰোনাইজড সাঁতোৰ", "artistic swimming": "আৰ্টিষ্টিক সাঁতোৰ", "open water swimming": "মুক্ত পানীৰ সাঁতোৰ", "diving": "ডাইভিং", "water polo": "ৱাটাৰ পোলো", "rowing": "ৰোৱিং", "canoeing": "কেনোয়িং", "kayaking": "কায়াকিং", "sailing": "ছেইলিং", "surfing": "চাৰ্ফিং", "water skiing": "ৱাটাৰ স্কিইং", "dragon boat": "ড্ৰেগন ব'ট", "figure skating": "ফিগাৰ স্কেটিং", "speed skating": "স্পীড স্কেটিং", "short track speed skating": "শৰ্ট ট্ৰেক স্পীড স্কেটিং", "alpine skiing": "আল্পাইন স্কিইং", "cross-country skiing": "ক্ৰছ-কাণ্ট্ৰি স্কিইং", "ski jumping": "স্কি জাম্পিং", "snowboarding": "স্ন'বৰ্ডিং", "bobsleigh": "ববস্লেই", "luge": "লুজ", "skeleton": "স্কেলেটন", "cycling": "চাইক্লিং", "road cycling": "ৰোড চাইক্লিং", "track cycling": "ট্ৰেক চাইক্লিং", "mountain biking": "মাউণ্টেইন বাইকিং", "bmx": "বিএমএক্স", "bicycle motocross": "বাইচাইকেল মটোক্ৰছ", "cyclo-cross": "চাইক্ল'-ক্ৰছ", "motor racing": "মটৰ ৰেচিং", "auto racing": "অট' ৰেচিং", "motorsport": "মটৰস্প'ৰ্ট", "formula one": "ফৰ্মুলা ৱান", "f1": "এফ১", "motorcycling": "মটৰচাইকেল ৰেচিং", "motogp": "মটোজিপি", "equestrian": "অশ্বাৰোহণ", "polo": "পোলো", "triathlon": "ট্ৰায়াথলন", "biathlon": "বায়াথলন", "skateboarding": "স্কেটবৰ্ডিং", "sport climbing": "স্প'ৰ্ট ক্লাইম্বিং", "mountaineering": "পৰ্বতাৰোহণ", "bouldering": "ব'ল্ডাৰিং", "parkour": "পাৰকুৰ", "orienteering": "অৰিয়েণ্টিয়াৰিং", "air sports": "বিমান ক্ৰীড়া", "paragliding": "পেৰাগ্লাইডিং", "esports": "ই-স্প'ৰ্টছ", "chess": "দাবা", "bridge": "ব্ৰীজ", "go": "গ'", "shogi": "শ্বোগি", "xiangqi": "চিয়াংচি", "backgammon": "বেকগেমমোন", "checkers": "চেকাৰ্ছ", "mahjong": "মাহজং", "kabaddi": "কাবাডী", "kho kho": "খো খো", "lacrosse": "লেক্ৰছ", "ringette": "ৰিংগেট", "shinty": "শিণ্টি", "camogie": "কেমোগি", "hurling": "হাৰ্লিং", "floorball": "ফ্ল'ৰবল", "teqball": "টেকবল", "fistball": "ফিষ্টবল", "NFL": "এনএফএল", "National Football League": "নেচনেল ফুটবল লীগ", "NBA": "এনবিএ", "National Basketball Association": "নেচনেল বাস্কেটবল এছোচিয়েশ্বন", "WNBA": "ডব্লিউএনবিএ", "Women's National Basketball Association": "ৱিমেন্স নেচনেল বাস্কেটবল এছোচিয়েশ্বন", "MLB": "এমএলবি", "Major League Baseball": "মেজাৰ লীগ বেছবল", "NHL": "এনএইচএল", "National Hockey League": "নেচনেল হকী লীগ", "MLS": "এমএলএছ", "Major League Soccer": "মেজাৰ লীগ ছকাৰ", "NWSL": "এনডব্লিউএছএল", "National Women's Soccer League": "নেচনেল ৱিমেন্স ছকাৰ লীগ", "FIFA World Cup": "ফিফা বিশ্বকাপ", "Copa America": "কোপা আমেৰিকা", "UEFA Euro": "উয়েফা ইউৰো", "AFC Asian Cup": "এএফচি এছিয়ান কাপ", "AFCON": "আফকন", "EPL": "ইপিএল", "English Premier League": "ইংলিছ প্ৰিমিয়াৰ লীগ", "UCL": "ইউচিএল", "UEFA Champions League": "উয়েফা চেম্পিয়ন্স লীগ", "UEL": "ইউইএল", "UEFA Europa League": "উয়েফা ইউৰোপা লীগ", "UECL": "ইউইচিএল", "UEFA Conference League": "উয়েফা কনফাৰেন্স লীগ", "La Liga": "লা লিগা", "Serie A": "চেৰি আ", "Bundesliga": "বুন্দেশলিগা", "Ligue 1": "লিগ ১", "Süper Lig": "ছুপাৰ লীগ", "Eredivisie": "এৰেডিভিছি", "Primeira Liga": "প্ৰিমেইৰা লিগা", "Pro League": "প্ৰো লীগ", "Scottish Premiership": "স্কটিছ প্ৰিমিয়াৰশ্বিপ", "Swiss Super League": "চুইছ ছুপাৰ লীগ", "Austrian Bundesliga": "অষ্ট্ৰিয়ান বুন্দেশলিগা", "Danish Superliga": "ডেনিছ ছুপাৰলিগা", "Norwegian Eliteserien": "নৰৱেজিয়ান এলিটছেৰিয়েন", "Swedish Allsvenskan": "চুইডিছ অলসভেনস্কান", "Polish Ekstraklasa": "পোলিছ এক্সট্ৰাক্লাছা", "Czech First League": "চেক ফাৰ্ষ্ট লীগ", "Ukrainian Premier League": "ইউক্ৰেইনীয় প্ৰিমিয়াৰ লীগ", "Greek Super League": "গ্ৰীক ছুপাৰ লীগ", "Romanian SuperLiga": "ৰোমানিয়ান ছুপাৰলিগা", "Croatian Football League": "ক্ৰোৱেচিয়ান ফুটবল লীগ", "Serbian SuperLiga": "চাৰ্বিয়ান ছুপাৰলিগা", "Hungarian NB I": "হাংগেৰিয়ান এনবি ১", "Bulgarian First League": "বুলগেৰিয়ান ফাৰ্ষ্ট লীগ", "Liga MX": "লিগা এমএক্স", "Brasileirão": "ব্ৰাজিলিয়ান ছিৰিজ এ", "Argentine Primera División": "আৰ্জেণ্টাইন প্ৰাইমেৰা ডিভিছন", "J1 League": "জে১ লীগ", "K League 1": "কে লীগ ১", "Chinese Super League": "চাইনিজ ছুপাৰ লীগ", "A-League Men": "এ-লিগ মেন", "ISL": "আইএছএল", "Indian Super League": "ইণ্ডিয়ান ছুপাৰ লীগ", "IPL": "আইপিএল", "Indian Premier League": "ইণ্ডিয়ান প্ৰিমিয়াৰ লীগ", "PSL": "পিএছএল", "Pakistan Super League": "পাকিস্তান ছুপাৰ লীগ", "BBL": "বিবিএল", "Big Bash League": "বিগ বেছ লীগ", "CPL": "চিপিএল", "Caribbean Premier League": "কেৰিবিয়ান প্ৰিমিয়াৰ লীগ", "SA20": "এছএ২০", "South Africa Twenty20 League": "চাউথ আফ্ৰিকা টুৱেণ্টি২০ লীগ", "BPL": "বিপিএল", "Bangladesh Premier League": "বাংলাদেশ প্ৰিমিয়াৰ লীগ", "LPL": "এলপিএল", "Lanka Premier League": "লংকা প্ৰিমিয়াৰ লীগ", "The Hundred": "দ্য হাণ্ড্ৰেড", "Wimbledon": "উইম্বলডন", "US Open": "ইউএছ অ'পেন", "French Open": "ফ্ৰেন্স অ'পেন", "Australian Open": "অষ্ট্ৰেলিয়ান অ'পেন", "ATP": "এটিপি", "WTA": "ডব্লিউটিএ", "BWF": "বিডব্লিউএফ", "UFC": "ইউএফচি", "WWE": "ডব্লিউডব্লিউই", "eskrima": "এস্ক্ৰিমা", "rugby sevens": "ৰাগবী চেভেন্স", "rugby 7s": "ৰাগবী চেভেন্স", "seven-a-side rugby": "ৰাগবী চেভেন্স", "7-a-side rugby": "ৰাগবী চেভেন্স", "rugby tens": "ৰাগবী টেন্স", "rugby 10s": "ৰাগবী টেন্স", "ten-a-side rugby": "ৰাগবী টেন্স", "10-a-side rugby": "ৰাগবী টেন্স", "wheelchair rugby": "হুইলচেয়াৰ ৰাগবী", "tag rugby": "টেগ ৰাগবী", "touch rugby": "টাচ ৰাগবী", "beach rugby": "বিচ্ছ ৰাগবী", "automobile": "মটৰগাড়ী", "car": "গাড়ী", "motor": "মটৰ", "stock car": "ষ্টক কাৰ", "touring car": "ট্যুৰিং কাৰ", "sports car": "স্প'ৰ্টছ কাৰ", "endurance": "এণ্ডোৰেঞ্চ", "formula": "ফৰ্মুলা", "Formula One": "ফৰ্মুলা ৱান", "Formula Two": "ফৰ্মুলা টু", "Formula Three": "ফৰ্মুলা থ্ৰী", "electric": "বৈদ্যুতিক", "Formula E": "ফৰ্মুলা ই", "autonomous": "স্বয়ংক্ৰিয়", "solar car": "সৌৰচালিত গাড়ী", "dirt track": "ডাৰ্ট ট্ৰেক", "dirt modified": "ডাৰ্ট মডিফাইড", "modified": "মডিফাইড", "supermodified": "ছুপাৰমডিফাইড", "sprint car": "স্প্ৰিণ্ট কাৰ", "midget car": "মিজেট কাৰ", "legend car": "লেজেণ্ড কাৰ", "drag": "ড্ৰেগ", "rally": "ৰেলী", "rallycross": "ৰেলীক্ৰছ", "off-road": "অফ-ৰোড", "desert": "মৰুভূমি", "motocross": "মটোক্ৰছ", "supercross": "ছুপাৰক্ৰছ", "enduro": "এণ্ডুৰো", "motorcycle": "মটৰচাইকেল", "speedway": "স্পীডৱে", "kart": "কাৰ্ট", "go-kart": "গ'-কাৰ্ট", "autocross": "অট'ক্ৰছ", "powerboat": "পাৱাৰব'ট", "motorboat": "মটৰব'ট", "offshore powerboat": "অফশ্বোৰ পাৱাৰব'ট", "hydroplane": "হাইড্ৰোপ্লেন", "wheelchair basketball": "হুইলচেয়াৰ বাস্কেটবল", "table hockey": "টেবুল হকী", "rink hockey": "ৰিংক হকী", "para table tennis": "পেৰা টেবুল টেনিছ", "para athletics": "পেৰা এথলেটিকছ", "racewalking": "ৰেছৱাকিং", "modern pentathlon": "মডাৰ্ণ পেণ্টাথলন", "artistic gymnastics": "আৰ্টিষ্টিক জিমনাষ্টিকছ", "rhythmic gymnastics": "ৰিডমিক জিমনাষ্টিকছ", "trampoline gymnastics": "ট্ৰাম্পোলিন জিমনাষ্টিকছ", "windsurfing": "উইণ্ডচাৰ্ফিং", "keirin": "কেইৰিন", "arm wrestling": "বাহুযুদ্ধ", "nordic combined": "নৰ্ডিক কম্বাইণ্ড", "ice dancing": "আইচ ডান্সিং", "horse racing": "ঘোঁৰাদৌৰ", "draughts": "ড্ৰাফ্টছ", "poker": "পোকাৰ", "yacht racing": "ইয়ট ৰেচিং", "ski mountaineering": "স্কি পৰ্বতাৰোহণ", "women's lacrosse": "মহিলাৰ লেক্ৰছ", "pesäpallo": "পেসাপালো", "pelota": "পেলোটা", "bullfighting": "বুলফাইটিং", "motorsports": "মটৰস্প'ৰ্টছ", "motorcycle racing": "মটৰচাইকেল ৰেচিং", "freestyle skiing": "ফ্ৰীষ্টাইল স্কিইং", "sport shooting": "স্প'ৰ্ট শ্বুটিং", "olympic games": "অলিম্পিক গেমছ", "olympics": "অলিম্পিক গেমছ", "summer olympic games": "গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিক গেমছ", "summer olympics": "গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিক গেমছ", "winter olympic games": "শীতকালীন অলিম্পিক গেমছ", "winter olympics": "শীতকালীন অলিম্পিক গেমছ", "youth olympic games": "যুৱ অলিম্পিক গেমছ", "youth olympics": "যুৱ অলিম্পিক গেমছ", "summer youth olympic games": "গ্ৰীষ্মকালীন যুৱ অলিম্পিক গেমছ", "summer youth olympics": "গ্ৰীষ্মকালীন যুৱ অলিম্পিক গেমছ", "winter youth olympic games": "শীতকালীন যুৱ অলিম্পিক গেমছ", "winter youth olympics": "শীতকালীন যুৱ অলিম্পিক গেমছ", "paralympic games": "পেৰালিম্পিক গেমছ", "paralympics": "পেৰালিম্পিক গেমছ", "summer paralympic games": "গ্ৰীষ্মকালীন পেৰালিম্পিক গেমছ", "summer paralympics": "গ্ৰীষ্মকালীন পেৰালিম্পিক", "winter paralympic games": "শীতকালীন পেৰালিম্পিক গেমছ", "winter paralympics": "শীতকালীন পেৰালিম্পিক", "asian winter games": "এছিয়ান শীতকালীন গেমছ", "awg": "এছিয়ান শীতকালীন গেমছ", "asian indoor and martial arts games": "এছিয়ান ইনড'ৰ আৰু মাৰ্শাল আৰ্টছ গেমছ", "aimag": "এছিয়ান ইনড'ৰ আৰু মাৰ্শাল আৰ্টছ গেমছ", "asian indoor games": "এছিয়ান ইনড'ৰ গেমছ", "asian martial arts games": "এছিয়ান মাৰ্শাল আৰ্টছ গেমছ", "asian beach games": "এছিয়ান বিচ্ছ গেমছ", "abg": "এছিয়ান বিচ্ছ গেমছ", "asian youth games": "এছিয়ান যুৱ গেমছ", "african youth games": "আফ্ৰিকান যুৱ গেমছ", "african beach games": "আফ্ৰিকান বিচ্ছ গেমছ", "european youth olympic festival": "ইউৰোপীয় যুৱ অলিম্পিক উৎসৱ", "eyof": "ইউৰোপীয় যুৱ অলিম্পিক উৎসৱ", "commonwealth youth games": "কমনৱেলথ যুৱ গেমছ", "cyg": "কমনৱেলথ যুৱ গেমছ", "mediterranean games": "মেডিটেৰেনিয়ান গেমছ", "islamic solidarity games": "ইছলামিক ছলিডেৰিটি গেমছ", "isg": "ইছলামিক ছলিডেৰিটি গেমছ", "francophonie games": "ফ্ৰাঙ্কোফোনি গেমছ", "games of la francophonie": "ফ্ৰাঙ্কোফোনি গেমছ", "world games": "ৱৰ্ল্ড গেমছ", "world combat games": "ৱৰ্ল্ড কমবেট গেমছ", "sportaccord world combat games": "ৱৰ্ল্ড কমবেট গেমছ", "world beach games": "ৱৰ্ল্ড বিচ্ছ গেমছ", "deaflympics": "ডেফলিম্পিকছ", "summer deaflympics": "গ্ৰীষ্মকালীন ডেফলিম্পিকছ", "winter deaflympics": "শীতকালীন ডেফলিম্পিকছ", "universiade": "ইউনিভাৰ্চিয়াড", "world university games": "ৱৰ্ল্ড ইউনিভাৰ্ছিটি গেমছ", "fisu world university games": "ৱৰ্ল্ড ইউনিভাৰ্ছিটি গেমছ", "summer universiade": "গ্ৰীষ্মকালীন ইউনিভাৰ্চিয়াড", "winter universiade": "শীতকালীন ইউনিভাৰ্চিয়াড", "bolivarian games": "বলিভাৰিয়ান গেমছ", "central american games": "মধ্য আমেৰিকান গেমছ", "pacific games": "পেচিফিক গেমছ", "south pacific games": "দক্ষিণ পেচিফিক গেমছ", "arab games": "আৰব গেমছ", "pan arab games": "আৰব গেমছ", "balkan games": "বলকান গেমছ", "games of the small states of europe": "ইউৰোপৰ ক্ষুদ্ৰ ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ গেমছ", "gsse": "ইউৰোপৰ ক্ষুদ্ৰ ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ গেমছ", "island games": "আইলেণ্ড গেমছ", "natwest island games": "আইলেণ্ড গেমছ", "lusophone games": "লুচাফোন গেমছ", "jogos da lusofonia": "লুচাফোন গেমছ", "sa games": "এছএ গেমছ", "south asian games": "দক্ষিণ এছিয়ান গেমছ", "sag": "দক্ষিণ এছিয়ান গেমছ", "saf games": "ছাফ গেমছ", "south asian federation games": "দক্ষিণ এছিয়ান ফেডাৰেচন গেমছ", "military world games": "মিলিটেৰী ৱৰ্ল্ড গেমছ", "cism world games": "চিআইএছএম ৱৰ্ল্ড গেমছ", "maccabiah games": "মাকাবিয়াহ গেমছ", "maccabiah": "মাকাবিয়াহ গেমছ" } professions = { # Games & Sports "footballer": "ফুটবল খেলুৱৈ", "association footballer": "ফুটবল খেলুৱৈ", "association football player": "ফুটবল খেলুৱৈ", "football player": "ফুটবল খেলুৱৈ", "soccer player": "ফুটবল খেলুৱৈ", "professional footballer": "পেছাদাৰী ফুটবল খেলুৱৈ", "gaelic footballer": "গেলিক ফুটবল খেলুৱৈ", "gaelic football player": "গেলিক ফুটবল খেলুৱৈ", "rules footballer": "ৰুলছ ফুটবল খেলুৱৈ", "american football player": "আমেৰিকান ফুটবল খেলুৱৈ", "gridiron football player": "গ্ৰিডিৰন ফুটবল খেলুৱৈ", "all-american college football player": "অল-আমেৰিকান কলেজ ফুটবল খেলুৱৈ", "all-american college": "অল-আমেৰিকান কলেজ", "offensive lineman": "অফেন্সিভ লাইনমেন", "defensive lineman": "ডিফেন্সিভ লাইনমেন", "defensive end": "ডিফেন্সিভ এণ্ড", "defensive tackle": "ডিফেন্সিভ টেকল", "offensive tackle": "অফেন্সিভ টেকল", "guard": "গাৰ্ড", "center": "চেণ্টাৰ", "return specialist": "ৰিটাৰ্ন স্পেচিয়েলিষ্ট", "defensive back": "ডিফেন্সিভ বেক", "kick returner": "কিক ৰিটাৰ্নাৰ", "quarterback": "কোৱাৰ্টাৰবেক", "running back": "ৰানিং বেক", "wide receiver": "ৱাইড ৰিচিভাৰ", "tight end": "টাইট এণ্ড", "linebacker": "লাইনবেকাৰ", "cornerback": "কৰ্ণাৰবেক", "football cornerback": "ফুটবল কৰ্ণাৰবেক", "football tight end": "ফুটবল টাইট এণ্ড", "football defensive back": "ফুটবল ডিফেন্সিভ বেক", "safety": "ছেফটি", "kicker": "কিকাৰ", "punter": "পাণ্টাৰ", "forward": "ফৰৱাৰ্ড", "striker": "ষ্ট্ৰাইকাৰ", "winger": "উইংগাৰ", "midfielder": "মিডফিল্ডাৰ", "defender": "ডিফেণ্ডাৰ", "center-back": "চেণ্টাৰ-বেক", "full-back": "ফুল-বেক", "wing-back": "উইং-বেক", "sweeper": "চুইপাৰ", "goalkeeper": "গ'লৰক্ষক", "association football coach": "ফুটবল প্ৰশিক্ষক", "association football manager": "ফুটবল মেনেজাৰ", "soccer coach": "ফুটবল প্ৰশিক্ষক", "football referee": "ফুটবল ৰেফাৰী", "association football referee": "ফুটবল ৰেফাৰী", "cricketer": "ক্ৰিকেটাৰ", "batsman": "বেটছমেন", "bowler": "বলাৰ", "wicket-keeper": "উইকেটৰক্ষক", "all-rounder": "অলৰাউণ্ডাৰ", "fielder": "ফিল্ডাৰ", "spinner": "স্পিনাৰ", "fast bowler": "ফাষ্ট বলাৰ", "seam bowler": "ছীম বলাৰ", "leg spinner": "লেগ স্পিনাৰ", "off spinner": "অফ স্পিনাৰ", "medium pacer": "মিডিয়াম পেচাৰ", "cricket umpire": "ক্ৰিকেত আম্পায়াৰ", "pitcher": "পিচাৰ", "basketball player": "বাস্কেটবল খেলুৱৈ", "professional basketball player": "পেছাদাৰী বাস্কেটবল খেলুৱৈ", "wheelchair basketball player": "হুইলচেয়াৰ বাস্কেটবল খেলুৱৈ", "placekicker": "প্লেচকিকাৰ", "basketball coach": "বাস্কেটবল প্ৰশিক্ষক", "college basketball coach": "কলেজ বাস্কেটবল প্ৰশিক্ষক", "basketball referee": "বাস্কেটবল ৰেফাৰী", "baseball player": "বেছবল খেলুৱৈ", "professional baseball player": "পেছাদাৰী বেছবল খেলুৱৈ", "baseball pitcher": "বেছবল পিচাৰ", "professional baseball pitcher": "পেছাদাৰী বেছবল পিচাৰ", "baseball coach": "বেছবল প্ৰশিক্ষক", "baseball umpire": "বেছবল আম্পায়াৰ", "volleyball player": "ভলীবল খেলুৱৈ", "beach volleyball player": "বিচ্ছ ভলীবল খেলুৱৈ", "volleyball coach": "ভলীবল প্ৰশিক্ষক", "ice hockey player": "আইচ হকী খেলুৱৈ", "professional ice hockey player": "পেছাদাৰী আইচ হকী খেলুৱৈ", "ice hockey defenceman": "আইচ হকী ডিফেঞ্চমেন", "ice hockey coach": "আইচ হকী প্ৰশিক্ষক", "field hockey player": "ফিল্ড হকী খেলুৱৈ", "table hockey player": "টেবুল হকী খেলুৱৈ", "rink hockey player": "ৰিংক হকী খেলুৱৈ", "bandy player": "বেণ্ডি খেলুৱৈ", "floorball player": "ফ্ল'ৰবল খেলুৱৈ", "tennis player": "টেনিছ খেলুৱৈ", "table tennis player": "টেবুল টেনিছ খেলুৱৈ", "para table tennis player": "পেৰা টেবুল টেনিছ খেলুৱৈ", "badminton player": "বেডমিণ্টন খেলুৱৈ", "squash player": "স্কোৱাছ খেলুৱৈ", "rugby union player": "ৰাগবী ইউনিয়ন খেলুৱৈ", "international rugby union player": "আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ৰাগবী ইউনিয়ন খেলুৱৈ", "rugby league player": "ৰাগবী লীগ খেলুৱৈ", "rugby sevens player": "ৰাগবী চেভেন্স খেলুৱৈ", "athlete": "এথলীট", "sportsperson": "ক্ৰীড়াবিদ", "sportsman": "ক্ৰীড়াবিদ", "sportswoman": "মহিলা ক্ৰীড়াবিদ", "athletics competitor": "এথলীট", "para athlete": "পেৰা এথলীট", "para athletics competitor": "পেৰা এথলেটিকছ প্ৰতিযোগী", "paralympian": "পেৰালিম্পিয়ান", "paralympic athlete": "পেৰালিম্পিক এথলীট", "runner": "দৌৰবিদ", "sprinter": "স্প্ৰিণ্টাৰ", "distance runner": "দূৰপাল্লাৰ দৌৰবিদ", "long-distance runner": "দূৰপাল্লাৰ দৌৰবিদ", "middle-distance runner": "মজলীয়া দূৰত্বৰ দৌৰবিদ", "ultramarathon runner": "আল্ট্ৰামেৰাথন দৌৰবিদ", "steeplechase runner": "ষ্টিপলচেজ ৰানাৰ", "hurdler": "হাৰ্ডলাৰ", "racewalker": "ৰেছৱাকাৰ", "race walker": "ৰেছ ৱাকাৰ", "marathon runner": "মেৰাথন দৌৰবিদ", "decathlete": "ডেকাথলিট", "heptathlete": "হেপ্টাথলিট", "pentathlete": "পেণ্টাথলিট", "modern pentathlete": "মডাৰ্ণ পেণ্টাথলিট", "triathlete": "ট্ৰায়াথলিট", "long jumper": "লং জাম্প খেলুৱৈ", "pole vaulter": "পল ভল্টাৰ", "vaulter": "ভল্টাৰ", "triple jumper": "ট্ৰিপল জাম্পাৰ", "thrower": "নিক্ষেপকাৰী", "shot putter": "শ্বট পুট নিক্ষেপকাৰী", "discus thrower": "ডিছকাছ নিক্ষেপকাৰী", "javelin thrower": "জেভলিন নিক্ষেপকাৰী", "hammer thrower": "হাতুৰী নিক্ষেপকাৰী", "gymnast": "জিমনাষ্ট", "artistic gymnast": "আৰ্টিষ্টিক জিমনাষ্ট", "rhythmic gymnast": "ৰিডমিক জিমনাষ্ট", "trampoline gymnast": "ট্ৰাম্পোলিন জিমনাষ্ট", "swimmer": "সাঁতোৰবিদ", "paralympic swimmer": "পেৰালিম্পিক সাঁতোৰবিদ", "synchronized swimmer": "চিংক্ৰোনাইজড সাঁতোৰবিদ", "swimming coach": "সাঁতোৰৰ প্ৰশিক্ষক", "diver": "ডাইভাৰ", "water polo player": "ৱাটাৰ পোলো খেলুৱৈ", "surfer": "চাৰ্ফাৰ", "windsurfer": "উইণ্ডচাৰ্ফাৰ", "cyclist": "চাইক্লীষ্ট", "racing cyclist": "ৰেচিং চাইক্লীষ্ট", "track cyclist": "ট্ৰেক চাইক্লীষ্ট", "road cyclist": "ৰোড চাইক্লীষ্ট", "bicycle racer": "বাইচাইকেল ৰেচাৰ", "sport cyclist": "স্প'ৰ্ট চাইক্লীষ্ট", "keirin cyclist": "কেইৰিন চাইক্লীষ্ট", "boxer": "বক্সাৰ", "professional boxer": "পেছাদাৰী বক্সাৰ", "wrestler": "মল্লযুঁজাৰু", "professional wrestler": "পেছাদাৰী মল্লযুঁজাৰু", "amateur wrestler": "অপেছাদাৰী মল্লযুঁজাৰু", "freestyle wrestler": "ফ্ৰীষ্টাইল মল্লযুঁজাৰু", "greco-roman wrestler": "গ্ৰেকো-ৰোমান মল্লযুঁজাৰু", "sport wrestler": "স্প'ৰ্ট মল্লযুঁজাৰু", "sumo wrestler": "চুমো মল্লযুঁজাৰু", "rikishi": "ৰিকিশ্বি", "arm wrestler": "বাহুযুঁজাৰু", "martial artist": "মাৰ্শাল আৰ্টিষ্ট", "mixed martial artist": "মিক্সড মাৰ্শাল আৰ্টিষ্ট", "mixed martial arts fighter": "মিক্সড মাৰ্শাল আৰ্টছ যুঁজাৰু", "fighter": "যুঁজাৰু", "muay thai fighter": "মুৱাই থাই যুঁজাৰু", "kickboxer": "কিকবক্সাৰ", "judoka": "জুডোকা", "para judoka": "পেৰা জুডোকা", "taekwondo practitioner": "টাইকোৱাণ্ডো অনুশীলনকাৰী", "taekwondo athlete": "টাইকোৱাণ্ডো এথলীট", "taekwondoin": "টাইকোৱাণ্ডোইন", "para taekwondo athlete": "পেৰা টাইকোৱাণ্ডো এথলীট", "karateka": "কাৰাটেকা", "fencer": "ফেন্সাৰ", "jumper": "জাম্পাৰ", "skier": "স্কিয়াৰ", "alpine skier": "আল্পাইন স্কিয়াৰ", "para-alpine skier": "পেৰা-আল্পাইন স্কিয়াৰ", "cross-country skier": "ক্ৰছ-কাণ্ট্ৰি স্কিয়াৰ", "freestyle skier": "ফ্ৰীষ্টাইল স্কিয়াৰ", "nordic combined skier": "নৰ্ডিক কম্বাইণ্ড স্কিয়াৰ", "ski jumper": "স্কি জাম্পাৰ", "snowboarder": "স্ন'বৰ্ডাৰ", "figure skater": "ফিগাৰ স্কেটাৰ", "speed skater": "স্পীড স্কেটাৰ", "short track speed skater": "শৰ্ট ট্ৰেক স্পীড স্কেটাৰ", "short-track speed skater": "শৰ্ট-ট্ৰেক স্পীড স্কেটাৰ", "pair skater": "পেয়াৰ স্কেটাৰ", "ice dancer": "আইচ ডান্সাৰ", "bobsledder": "ববস্লেডাৰ", "luger": "লুজ খেলুৱৈ", "skeleton racer": "স্কেলেটন ৰেচাৰ", "curler": "কাৰ্লাৰ", "male curler": "পুৰুষ কাৰ্লাৰ", "female curler": "মহিলা কাৰ্লাৰ", "curling coach": "কাৰ্লিং প্ৰশিক্ষক", "racer": "ৰেচাৰ", "racing driver": "ৰেচিং ড্ৰাইভাৰ", "golfer": "গল্ফাৰ", "professional golfer": "পেছাদাৰী গল্ফাৰ", "archer": "ধনুৰ্বিদ", "para archer": "পেৰা ধনুৰ্বিদ", "sport shooter": "স্প'ৰ্ট শ্বুটাৰ", "sports shooter": "স্প'ৰ্টছ শ্বুটাৰ", "shooting athlete": "শ্বুটিং এথলীট", "equestrian": "অশ্বাৰোহী", "jockey": "জকী", "racecar driver": "ৰেচকাৰ ড্ৰাইভাৰ", "stock car racing driver": "ষ্টক কাৰ ৰেচিং ড্ৰাইভাৰ", "rally driver": "ৰেলী ড্ৰাইভাৰ", "rally co-driver": "ৰেলী ক'-ড্ৰাইভাৰ", "motorsports competitor": "মটৰস্প'ৰ্টছ প্ৰতিযোগী", "motorcycle racer": "মটৰচাইকেল ৰেচাৰ", "motorcycle rider": "মটৰচাইকেল ৰাইডাৰ", "motorcycle speedway rider": "মটৰচাইকেল স্পীডৱে ৰাইডাৰ", "speedway rider": "স্পীডৱে ৰাইডাৰ", "rider": "ৰাইডাৰ", "chess player": "দাবাড়ু", "chess grandmaster": "দাবা গ্ৰেণ্ডমাষ্টাৰ", "chess composer": "দাবা সুৰকাৰ", "go player": "গ' খেলুৱৈ", "shogi player": "শ্বোগি খেলুৱৈ", "draughts player": "ড্ৰাফ্টছ খেলুৱৈ", "darts player": "ডাৰ্টছ খেলুৱৈ", "snooker player": "স্নুকাৰ খেলুৱৈ", "billiard player": "বিলিয়াৰ্ডছ খেলুৱৈ", "poker player": "পোকাৰ খেলুৱৈ", "bridge player": "ব্ৰীজ খেলুৱৈ", "weightlifter": "ভাৰোত্তোলক", "powerlifter": "পাৱাৰলিফ্টাৰ", "bodybuilder": "বডীবিল্ডাৰ", "strongman": "ষ্ট্ৰংমেন", "rower": "ৰ'য়িং খেলুৱৈ", "coxswain": "কক্সোৱেইন", "canoeist": "কেনোয়িষ্ট", "kayaker": "কায়াকাৰ", "yacht racer": "ইয়ট ৰেচাৰ", "sailor": "নাৱিক", "mountaineer": "পৰ্বতাৰোহী", "mountain climber": "পৰ্বতাৰোহী", "climber": "আৰোহী", "rock climber": "শৈলাৰোহী", "ski mountaineer": "স্কি পৰ্বতাৰোহী", "orienteer": "অৰিয়েণ্টিয়াৰ", "handball player": "হেণ্ডবল খেলুৱৈ", "handball coach": "হেণ্ডবল প্ৰশিক্ষক", "softball player": "ছফ্টবল খেলুৱৈ", "softball coach": "ছফ্টবল প্ৰশিক্ষক", "lacrosse player": "লেক্ৰছ খেলুৱৈ", "women’s lacrosse player": "মহিলা লেক্ৰছ খেলুৱৈ", "netball player": "নেটবল খেলুৱৈ", "futsal player": "ফুটছাল খেলুৱৈ", "kabaddi player": "কাবাডী খেলুৱৈ", "pesäpallo player": "পেসাপালো খেলুৱৈ", "hurler": "হাৰ্লাৰ", "pelotari": "পেলোতাৰি", "bullfighter": "বুলফাইটাৰ", "torero": "তৰেৰো", "player": "খেলুৱৈ", "coach": "প্ৰশিক্ষক", "sports coach": "ক্ৰীড়া প্ৰশিক্ষক", "trainer": "প্ৰশিক্ষক", "umpire": "আম্পায়াৰ", "referee": "ৰেফাৰী", "sports official": "ক্ৰীড়া বিষয়া", "sports administrator": "ক্ৰীড়া প্ৰশাসক", "college athletics administrator": "কলেজ এথলেটিকছ প্ৰশাসক", "track and field athlete": "ট্ৰেক এণ্ড ফিল্ড এথলীট", "track & field athlete": "ট্ৰেক এণ্ড ফিল্ড এথলীট", "field athlete": "ফিল্ড এথলীট", "track athlete": "ট্ৰেক এথলীট", # --- Writers, Authors & Literature --- "writer": "লেখক", "author": "লেখক", "book author": "গ্ৰন্থকাৰ", "novelist": "ঔপন্যাসিক", "essayist": "প্ৰবন্ধকাৰ", "poet": "কবি", "playwright": "নাট্যকাৰ", "dramatist": "নাট্যকাৰ", "dramaturge": "নাট্যকাৰ", "screenwriter": "চিত্ৰনাট্যকাৰ", "scriptwriter": "চিত্ৰনাট্যকাৰ", "television writer": "টেলিভিছন লেখক", "tv writer": "টিভি লেখক", "comics writer": "কমিক্স লেখক", "comic book writer": "কমিক বুক লেখক", "manga artist": "মাংগা শিল্পী", "mangaka": "মাংগাকা", "light novelist": "লাইট নভেল লেখক", "haiku poet": "হাইকু কবি", "waka poet": "ৱাকা কবি", "storyteller": "গল্পকাৰ", "narrator": "বৰ্ণনাকাৰী", "writer of fiction": "কথাসাহিত্যিক", "writer of fiction books": "কথাসাহিত্যিক", "author of fiction": "কথাসাহিত্যিক", "author of fiction books": "কথাসাহিত্যিক", "fiction writer": "কথাসাহিত্যিক", "short story writer": "চুটিগল্পকাৰ", "flash fiction author": "ফ্লেছ ফিকচন লেখক", "writer of non-fiction": "প্ৰবন্ধকাৰ", "author of non-fiction": "প্ৰবন্ধকাৰ", "non-fiction writer": "প্ৰবন্ধকাৰ", "nonfiction writer": "প্ৰবন্ধকাৰ", "writer of science fiction": "কল্পবিজ্ঞান লেখক", "writer of science fiction books": "কল্পবিজ্ঞান লেখক", "author of science fiction": "কল্পবিজ্ঞান লেখক", "author of science fiction books": "কল্পবিজ্ঞান লেখক", "science fiction author": "কল্পবিজ্ঞান লেখক", "writer of fantasy": "ফেণ্টাচী লেখক", "author of fantasy": "ফেণ্টাচী লেখক", "author of fantasy books": "ফেণ্টাচী লেখক", "fantasy author": "ফেণ্টাচী লেখক", "fiction and fantasy author": "কথাসাহিত্য আৰু ফেণ্টাচী লেখক", "science fiction and fantasy author": "কল্পবিজ্ঞান আৰু ফেণ্টাচী লেখক", "science fiction, fiction and fantasy author": "কল্পবিজ্ঞান, কথাসাহিত্য আৰু ফেণ্টাচী লেখক", "writer of horror": "হৰৰ সাহিত্যিক", "writer of horror books": "হৰৰ সাহিত্যিক", "author of horror": "হৰৰ সাহিত্যিক", "author of horror books": "হৰৰ সাহিত্যিক", "writer of mystery fiction": "ৰহস্য সাহিত্যিক", "writer of detective fiction": "ৰহস্য সাহিত্যিক", "writer of detective novels": "ৰহস্য ঔপন্যাসিক", "author of detective fiction": "ৰহস্য সাহিত্যিক", "author of detective novels": "ৰহস্য ঔপন্যাসিক", "writer of crime fiction": "অপৰাধ সাহিত্যিক", "author of crime fiction": "অপৰাধ সাহিত্যিক", "author of crime novels": "অপৰাধ ঔপন্যাসিক", "crime writer": "অপৰাধ সাহিত্যিক", "writer of thrillers": "থ্ৰিলাৰ সাহিত্যিক", "thriller author": "থ্ৰিলাৰ লেখক", "writer of historical fiction": "ঐতিহাসিক কথাসাহিত্যিক", "writer of historical novels": "ঐতিহাসিক ঔপন্যাসিক", "author of historical fiction": "ঐতিহাসিক কথাসাহিত্যিক", "author of historical novels": "ঐতিহাসিক ঔপন্যাসিক", "writer of romance novels": "ৰোমাণ্টিক ঔপন্যাসিক", "author of romance novels": "ৰোমাণ্টিক ঔপন্যাসিক", "writer of children's literature": "শিশু সাহিত্যিক", "writer of children's books": "শিশু সাহিত্যিক", "author of children's literature": "শিশু সাহিত্যিক", "author of children's books": "শিশু সাহিত্যিক", "children's writer": "শিশু সাহিত্যিক", "children's author": "শিশু সাহিত্যিক", "writer of young adult fiction": "কিশোৰ সাহিত্যিক", "author of young adult fiction": "কিশোৰ সাহিত্যিক", "writer of comic books": "কমিক্স লেখক", "author of comic books": "কমিক্স লেখক", "writer of graphic novels": "গ্ৰাফিক নভেল লেখক", "author of graphic novels": "গ্ৰাফিক নভেল লেখক", "writer of manga": "মাংগা লেখক", "writer of poetry": "কবি", "writer of essays": "প্ৰবন্ধকাৰ", "writer of plays": "নাট্যকাৰ", "writer of screenplays": "চিত্ৰনাট্যকাৰ", "writer of biographies": "জীৱনীকাৰ", "author of biographies": "জীৱনীকাৰ", "biographer": "জীৱনীকাৰ", "writer of autobiographies": "আত্মজীৱনীকাৰ", "author of autobiographies": "আত্মজীৱনীকাৰ", "autobiographer": "আত্মজীৱনীকাৰ", "author of memoirs": "স্মৃতিকথাকাৰ", "memoirist": "স্মৃতিকথাকাৰ", "writer of travel literature": "ভ্ৰমণ সাহিত্যিক", "travel writer": "ভ্ৰমণ সাহিত্যিক", "writer of nature writing": "প্ৰকৃতিবিষয়ক লেখক", "science writer": "বিজ্ঞান লেখক", "food writer": "খাদ্যবিষয়ক লেখক", "sportswriter": "ক্ৰীড়া লেখক", "antiwar writer": "যুদ্ধবিৰোধী লেখক", "writer of parodies": "পেৰ'ডী লেখক", "satirist": "ব্যংগকাৰ", "humorist": "ৰম্যলেখক", "hymnwriter": "স্তোত্ৰকাৰ", "author of textbooks": "পাঠ্যপুথি প্ৰণেতা", "odia-language writer": "ওড়িয়া ভাষাৰ লেখক", "publisher": "প্ৰকাশক", "publisher and writer": "প্ৰকাশক আৰু লেখক", "newspaper publisher": "বাতৰিকাকত প্ৰকাশক", "postcard publisher": "পোষ্টকাৰ্ড প্ৰকাশক", "editor": "সম্পাদক", "newspaper editor": "বাতৰিকাকত সম্পাদক", "magazine editor": "আলোচনী সম্পাদক", "literary editor": "সাহিত্য সম্পাদক", "contributing editor": "অৱদানকাৰী সম্পাদক", "journalist": "সাংবাদিক", "sports journalist": "ক্ৰীড়া সাংবাদিক", "music journalist": "সংগীত সাংবাদিক", "photojournalist": "আলোকচিত্ৰ সাংবাদিক", "investigative journalist": "অনুসন্ধানী সাংবাদিক", "opinion journalist": "মতামত সাংবাদিক", "reporter": "প্ৰতিবেদক", "columnist": "স্তম্ভকাৰ", "newscaster": "সংবাদ পৰিৱেশক", "news anchor": "সংবাদ পৰিৱেশক", "anchor": "এংকৰ", "newspaperman": "বাতৰিকাকত কৰ্মী", "translator": "অনুবাদক", "literary translator": "সাহিত্য অনুবাদক", "lexicographer": "অভিধানপ্ৰণেতা", "bibliographer": "গ্ৰন্থপঞ্জীকাৰ", "chronicler": "বুৰঞ্জীবিদ", # --- Arts, Entertainment & Media --- "actor": "অভিনেতা", "actress": "অভিনেত্ৰী", "child actor": "শিশুশিল্পী", "film actor": "চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা", "film actress": "চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী", "television actor": "টেলিভিছন অভিনেতা", "stage actor": "মঞ্চ অভিনেতা", "stage actress": "মঞ্চ অভিনেত্ৰী", "voice actor": "কণ্ঠাভিনেতা", "voice actress": "কণ্ঠাভিনেত্ৰী", "dub actor": "ডাবিং অভিনেতা", "seiyū": "কণ্ঠাভিনেতা", "pornographic actor": "পৰ্ণগ্ৰাফিক অভিনেতা", "pornographic actress": "পৰ্ণগ্ৰাফিক অভিনেত্ৰী", "av actress": "এভি অভিনেত্ৰী", "av idol": "এভি আইডল", "gravure idol": "গ্ৰেভিউৰ আইডল", "idol": "আইডল", "idol singer": "আইডল গায়ক", "director": "পৰিচালক", "film director": "চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক", "filmmaker": "চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা", "film-maker": "চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা", "film maker": "চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা", "television director": "টেলিভিছন পৰিচালক", "theater director": "নাট্য পৰিচালক", "theatre director": "নাট্য পৰিচালক", "stage director": "মঞ্চ পৰিচালক", "theatrical director": "মঞ্চ পৰিচালক", "anime director": "এনিমে পৰিচালক", "music director": "সংগীত পৰিচালক", "choir director": "কয়াৰ পৰিচালক", "band director": "বেণ্ড পৰিচালক", "art director": "কলা নিৰ্দেশক", "producer": "প্ৰযোজক", "film producer": "চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক", "television producer": "টেলিভিছন প্ৰযোজক", "theatre producer": "নাট্য প্ৰযোজক", "music producer": "সংগীত প্ৰযোজক", "record producer": "ৰেকৰ্ড প্ৰযোজক", "radio producer": "ৰেডিঅ' প্ৰযোজক", "singer": "গায়ক", "female singer": "গায়িকা", "playback singer": "নেপথ্য গায়ক", "folk singer": "লোকসংগীতশিল্পী", "pop singer": "পপ গায়ক", "rock musician": "ৰক সংগীতশিল্পী", "jazz singer": "জ্যাজ সংগীতশিল্পী", "blues musician": "ব্লুজ সংগীতশিল্পী", "gospel singer": "গচপেল গায়ক", "country singer": "কাণ্ট্ৰি গায়ক", "opera singer": "অপেৰা গায়ক", "soprano": "ছ'প্ৰানো", "operatic soprano": "অপেৰা ছ'প্ৰানো", "mezzo-soprano": "মেজো-ছ'প্ৰানো", "tenor": "টেনৰ", "baritone": "বেৰিটোন", "vocalist": "কণ্ঠশিল্পী", "musician": "সংগীতজ্ঞ", "musical artist": "সংগীতশিল্পী", "jazz musician": "জ্যাজ সংগীতশিল্পী", "folk musician": "লোকসংগীত শিল্পী", "electronic musician": "ইলেক্ট্ৰনিক সংগীতশিল্পী", "composer": "সুৰকাৰ", "music composer": "সংগীত সুৰকাৰ", "film score composer": "চলচ্চিত্ৰৰ আৱহসংগীত সুৰকাৰ", "songwriter": "গীতিকাৰ", "lyricist": "গীতিকাৰ", "arranger": "সংগীত আয়োজক", "music arranger": "সংগীত আয়োজক", "pianist": "পিয়ানোবাদক", "jazz pianist": "জ্যাজ পিয়ানোবাদক", "classical pianist": "ধ্ৰুপদী পিয়ানোবাদক", "guitarist": "গিটাৰিষ্ট", "jazz guitarist": "জ্যাজ গিটাৰিষ্ট", "bass guitarist": "বেছ গিটাৰিষ্ট", "bassist": "বেছবাদক", "jazz bassist": "জ্যাজ বেছবাদক", "violinist": "বেহেলাবাদক", "cellist": "চেলোবাদক", "violist": "ভায়োলাবাদক", "harpist": "হাৰ্পবাদক", "flutist": "বাঁহীবাদক", "lutenist": "লিউটবাদক", "librettist": "লিব্ৰেটিষ্ট", "flautist": "বাঁহীবাদক", "saxophonist": "চেক্সোফনবাদক", "jazz saxophonist": "জ্যাজ চেক্সোফনবাদক", "trumpeter": "ট্ৰাম্পেটাৰ", "trombonist": "ট্ৰমব'নবাদক", "clarinetist": "ক্লেৰিনেটবাদক", "oboist": "অব'বাদক", "accordionist": "একৰ্ডিয়নবাদক", "organist": "অৰ্গানবাদক", "keyboardist": "কিবৰ্ডবাদক", "harpsichordist": "হাৰ্পচিকৰ্ডবাদক", "drummer": "ড্ৰামাৰ", "percussionist": "পাৰকাচনবাদক", "multi-instrumentalist": "মাল্টি-ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেলিষ্ট", "conductor": "কণ্ডাক্টৰ", "bandleader": "বেণ্ডলিডাৰ", "dancer": "নৃত্যশিল্পী", "ballet dancer": "বেলে নৃত্যশিল্পী", "ballerina": "বেলেৰিনা", "choreographer": "কোৰিঅ'গ্ৰাফাৰ", "comedian": "কমেডিয়ান", "stand-up comedian": "ষ্টেণ্ড-আপ কমেডিয়ান", "entertainer": "মনোৰঞ্জনকাৰী", "performer": "পাৰফৰ্মাৰ", "performing artist": "পাৰফৰ্মিং আৰ্টিষ্ট", "performance artist": "পাৰফৰমেন্স আৰ্টিষ্ট", "stunt performer": "ষ্টাণ্ট পাৰফৰ্মাৰ", "stuntman": "ষ্টাণ্টমেন", "magician": "জাদুকৰ", "clown": "ক্লাউন", "puppeteer": "পুতুলা নাচশিল্পী", "circus performer": "চাৰ্কাচ শিল্পী", "cabaret artist": "কেবাৰে শিল্পী", "drag queen": "ড্ৰেগ কুইন", "drag performer": "ড্ৰেগ পাৰফৰ্মাৰ", "artist": "শিল্পী", "painter": "চিত্ৰশিল্পী", "portrait painter": "প্ৰতিকৃতি চিত্ৰশিল্পী", "landscape painter": "ভূদৃশ্য চিত্ৰশিল্পী", "baroque painter": "বাৰোক চিত্ৰশিল্পী", "watercolorist": "জলৰং শিল্পী", "drawer": "চিত্ৰশিল্পী", "sculptor": "ভাস্কৰ", "illustrator": "চিত্ৰকৰ", "botanical illustrator": "উদ্ভিদ চিত্ৰকৰ", "scientific illustrator": "বৈজ্ঞানিক চিত্ৰকৰ", "cartoonist": "কাৰ্টুনিষ্ট", "caricaturist": "কেৰিকেচাৰিষ্ট", "comics artist": "কমিক্স শিল্পী", "comic artist": "কমিক শিল্পী", "comic book artist": "কমিক বুক শিল্পী", "comics creator": "কমিক্স স্ৰষ্টা", "animator": "এনিমেটৰ", "photographer": "আলোকচিত্ৰশিল্পী", "visual artist": "ভিজুৱেল আৰ্টিষ্ট", "digital artist": "ডিজিটেল আৰ্টিষ্ট", "media artist": "মিডিয়া আৰ্টিষ্ট", "video artist": "ভিডিঅ' আৰ্টিষ্ট", "installation artist": "ইনষ্টলেচন আৰ্টিষ্ট", "graffiti artist": "গ্ৰেফিটি শিল্পী", "muralist": "ম্যুৰেল শিল্পী", "mosaic artist": "মোজাইক শিল্পী", "glass artist": "কাঁচ শিল্পী", "ceramicist": "চেৰামিক শিল্পী", "ceramist": "চেৰামিক শিল্পী", "printmaker": "প্ৰিণ্টমেকাৰ", "engraver": "খোদাইশিল্পী", "lithographer": "লিথোগ্ৰাফাৰ", "calligrapher": "কেললিগ্ৰাফাৰ", "textile artist": "টেক্সটাইল শিল্পী", "television host": "টেলিভিছন উপস্থাপক", "designer": "ডিজাইনাৰ", "fashion designer": "ফেশ্বন ডিজাইনাৰ", "interior designer": "ইণ্টেৰিয়ৰ ডিজাইনাৰ", "landscape designer": "লেণ্ডস্কেপ ডিজাইনাৰ", "set designer": "ছেট ডিজাইনাৰ", "scenographer": "ছেনোগ্ৰাফাৰ", "production designer": "প্ৰডাকচন ডিজাইনাৰ", "costume designer": "কষ্ট্যুম ডিজাইনাৰ", "lighting designer": "লাইটিং ডিজাইনাৰ", "sound designer": "চাউণ্ড ডিজাইনাৰ", "special-effects designer": "স্পেচিয়েল ইফেক্টছ ডিজাইনাৰ", "visual effects designer": "ভিজুৱেল ইফেক্টছ ডিজাইনাৰ", "industrial designer": "ইণ্ডাষ্ট্ৰিয়েল ডিজাইনাৰ", "furniture designer": "ফাৰ্নিচাৰ ডিজাইনাৰ", "jewelry designer": "জুৱেলাৰী ডিজাইনাৰ", "game designer": "গেম ডিজাইনাৰ", "video game designer": "ভিডিঅ' গেম ডিজাইনাৰ", "typographer": "টাইপোগ্ৰাফাৰ", "draftsman": "ড্ৰাফ্টছমেন", "draughtsperson": "ড্ৰাফ্টছপাৰ্চন", "tv actor": "টিভি অভিনেতা", "tv director": "টিভি পৰিচালক", "tv producer": "টিভি প্ৰযোজক", "tv station owner": "টিভি ষ্টেচনৰ মালিক", "reality tv participant": "ৰিয়েলিটি টিভি অংশগ্ৰহণকাৰী", "reality tv personality": "ৰিয়েলিটি টিভি ব্যক্তিত্ব", "presenter": "উপস্থাপক", "host": "উপস্থাপক", "television presenter": "টেলিভিছন উপস্থাপক", "tv presenter": "টিভি উপস্থাপক", "tv host": "টিভি উপস্থাপক", "radio presenter": "ৰেডিঅ' উপস্থাপক", "radio host": "ৰেডিঅ' উপস্থাপক", "broadcaster": "সম্প্ৰচাৰক", "radio broadcaster": "ৰেডিঅ' সম্প্ৰচাৰক", "podcaster": "পডকাষ্টাৰ", "webcaster": "ৱেবকাষ্টাৰ", "announcer": "ঘোষক", "dj": "ডিজে", "disc jockey": "ডিস্ক জকী", "radio dj": "ৰেডিঅ' ডিজে", "model": "মডেল", "fashion model": "ফেশ্বন মডেল", "beauty queen": "বিউটি কুইন", "beauty pageant titleholder": "সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতাৰ বিজয়ী", "personality": "ব্যক্তিত্ব", "media personality": "মিডিয়া ব্যক্তিত্ব", "television personality": "টেলিভিছন ব্যক্তিত্ব", "tv personality": "টিভি ব্যক্তিত্ব", "tarento": "তাৰেন্তো (মিডিয়া ব্যক্তিত্ব)", "internet personality": "ইণ্টাৰনেট ব্যক্তিত্ব", "social media personality": "ছচিয়েল মিডিয়া ব্যক্তিত্ব", "youtuber": "ইউটিউবাৰ", "gaming youtuber": "গেমিং ইউটিউবাৰ", "tech youtuber": "টেক ইউটিউবাৰ", "streamer": "ষ্ট্ৰীমাৰ", "live streamer": "লাইভ ষ্ট্ৰীমাৰ", "gaming streamer": "গেমিং ষ্ট্ৰীমাৰ", "vlogger": "ভ্লগাৰ", "food vlogger": "ফুড ভ্লগাৰ", "travel vlogger": "ট্ৰেভেল ভ্লগাৰ", "blogger": "ব্লগাৰ", "food blogger": "ফুড ব্লগাৰ", "travel blogger": "ট্ৰেভেল ব্লগাৰ", "content creator": "কণ্টেণ্ট ক্ৰিয়েটৰ", "digital creator": "ডিজিটেল ক্ৰিয়েটৰ", "video creator": "ভিডিঅ' ক্ৰিয়েটৰ", "ugc creator": "ইউজিচি ক্ৰিয়েটৰ", "influencer": "ইনফ্লুৱেন্সাৰ", "social media influencer": "ছচিয়েল মিডিয়া ইনফ্লুৱেন্সাৰ", "brand ambassador": "ব্ৰেণ্ড এম্বেচেডৰ", "content strategist": "কণ্টেণ্ট ষ্ট্ৰেটেজিষ্ট", "social media manager": "ছচিয়েল মিডিয়া মেনেজাৰ", "community manager": "কমিউনিটি মেনেজাৰ", "social media marketer": "ছচিয়েল মিডিয়া মাৰ্কেটাৰ", "digital marketer": "ডিজিটেল মাৰ্কেটাৰ", "marketing strategist": "মাৰ্কেটিং ষ্ট্ৰেটেজিষ্ট", "digital marketing specialist": "ডিজিটেল মাৰ্কেটিং স্পেচিয়েলিষ্ট", "affiliate marketer": "এফিলিয়েট মাৰ্কেটাৰ", "publicist": "পাব্লিচিষ্ট", "critic": "সমালোচক", "art critic": "শিল্পকলা সমালোচক", "film critic": "চলচ্চিত্ৰ সমালোচক", "music critic": "সংগীত সমালোচক", "theatre critic": "নাট্য সমালোচক", "literary critic": "সাহিত্য সমালোচক", "cinematographer": "চিনেমাটোগ্ৰাফাৰ", "videographer": "ভিডিঅ'গ্ৰাফাৰ", "camera operator": "কেমেৰা অপাৰেটৰ", "film editor": "চলচ্চিত্ৰ সম্পাদক", "make-up artist": "মেকআপ আৰ্টিষ্ট", "hairdresser": "হেয়াৰড্ৰেচাৰ", "theatre manager": "থিয়েটাৰ মেনেজাৰ", "impresario": "ইমপ্ৰেছাৰিঅ'", "recording artist": "ৰেকৰ্ডিং আৰ্টিষ্ট", "hip hop artist": "হিপ হপ আৰ্টিষ্ট", "rapper": "ৰেপাৰ", "reality television participant": "ৰিয়েলিটি টেলিভিছন অংশগ্ৰহণকাৰী", "progamer": "প্ৰ'গামাৰ", "technology reviewer": "প্ৰযুক্তি পৰ্যালোচক", "tech reviewer": "টেক পৰ্যালোচক", "software reviewer": "ছফ্টৱেৰ পৰ্যালোচক", "hardware reviewer": "হাৰ্ডৱেৰ পৰ্যালোচক", "computer reviewer": "কম্পিউটাৰ পৰ্যালোচক", "laptop reviewer": "লেপটপ পৰ্যালোচক", "desktop reviewer": "ডেস্কটপ পৰ্যালোচক", "tablet reviewer": "টেবলেট পৰ্যালোচক", "smartphone reviewer": "স্মাৰ্টফোন পৰ্যালোচক", "mobile phone reviewer": "ম'বাইল ফোন পৰ্যালোচক", "phone reviewer": "ফোন পৰ্যালোচক", "camera reviewer": "কেমেৰা পৰ্যালোচক", "lens reviewer": "লেন্স পৰ্যালোচক", "drone reviewer": "ড্ৰোন পৰ্যালোচক", "smartwatch reviewer": "স্মাৰ্টৱাচ পৰ্যালোচক", "wearable reviewer": "ৱেৰেবল পৰ্যালোচক", "headphone reviewer": "হেডফোন পৰ্যালোচক", "earphone reviewer": "য়েৰফোন পৰ্যালোচক", "speaker reviewer": "স্পীকাৰ পৰ্যালোচক", "microphone reviewer": "মাইক্ৰ'ফোন পৰ্যালোচক", "monitor reviewer": "মনিটৰ পৰ্যালোচক", "display reviewer": "ডিছপ্লে পৰ্যালোচক", "keyboard reviewer": "কীবৰ্ড পৰ্যালোচক", "mouse reviewer": "মাউচ পৰ্যালোচক", "printer reviewer": "প্ৰিণ্টাৰ পৰ্যালোচক", "router reviewer": "ৰাউটাৰ পৰ্যালোচক", "network reviewer": "নেটৱৰ্ক পৰ্যালোচক", "gaming reviewer": "গেমিং পৰ্যালোচক", "video game reviewer": "ভিডিঅ' গেম পৰ্যালোচক", "game reviewer": "গেম পৰ্যালোচক", "console reviewer": "কনচোল পৰ্যালোচক", "graphics card reviewer": "গ্ৰাফিক্স কাৰ্ড পৰ্যালোচক", "cpu reviewer": "চিপিইউ পৰ্যালোচক", "processor reviewer": "প্ৰচেছৰ পৰ্যালোচক", "motherboard reviewer": "মাদাৰবৰ্ড পৰ্যালোচক", "memory reviewer": "মেম'ৰী পৰ্যালোচক", "ssd reviewer": "এছএছডি পৰ্যালোচক", "hard drive reviewer": "হাৰ্ড ড্ৰাইভ পৰ্যালোচক", "storage reviewer": "ষ্টোৰেজ পৰ্যালোচক", "power supply reviewer": "পাৱাৰ চাপ্লাই পৰ্যালোচক", "cooler reviewer": "কুলাৰ পৰ্যালোচক", "home appliance reviewer": "হ'ম এপ্লায়েন্স পৰ্যালোচক", "appliance reviewer": "এপ্লায়েন্স পৰ্যালোচক", "electronics reviewer": "ইলেক্ট্ৰনিক্স পৰ্যালোচক", "consumer electronics reviewer": "কঞ্জিউমাৰ ইলেক্ট্ৰনিক্স পৰ্যালোচক", "gadget reviewer": "গেজেট পৰ্যালোচক", "automobile reviewer": "অট'ম'বাইল পৰ্যালোচক", "car reviewer": "কাৰ পৰ্যালোচক", "motorcycle reviewer": "মটৰচাইকেল পৰ্যালোচক", "bicycle reviewer": "বাইচাইকেল পৰ্যালোচক", "book reviewer": "বুক পৰ্যালোচক", "film reviewer": "ফিল্ম পৰ্যালোচক", "movie reviewer": "মুভি পৰ্যালোচক", "television reviewer": "টেলিভিছন পৰ্যালোচক", "tv reviewer": "টিভি পৰ্যালোচক", "music reviewer": "মিউজিক পৰ্যালোচক", "album reviewer": "এলবাম পৰ্যালোচক", "restaurant reviewer": "ৰেষ্টুৰেণ্ট পৰ্যালোচক", "food reviewer": "ফুড পৰ্যালোচক", "wine reviewer": "ৱাইন পৰ্যালোচক", "travel reviewer": "ট্ৰেভেল পৰ্যালোচক", "hotel reviewer": "হোটেল পৰ্যালোচক", "product reviewer": "প্ৰডাক্ট পৰ্যালোচক", "reviewer": "পৰ্যালোচক", # --- Academic, Scholars & Educators --- "professor": "অধ্যাপক", "assistant professor": "সহকাৰী অধ্যাপক", "associate professor": "সহযোগী অধ্যাপক", "emeritus professor": "এমেৰিটাছ অধ্যাপক", "distinguished professor": "বিশিষ্ট অধ্যাপক", "chair professor": "চেয়াৰ অধ্যাপক", "university professor": "বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধ্যাপক", "mathematics professor": "গণিতৰ অধ্যাপক", "chemistry professor": "ৰসায়নৰ অধ্যাপক", "law professor": "আইনৰ অধ্যাপক", "professor of medicine": "চিকিৎসাবিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of physics": "পদাৰ্থবিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of chemistry": "ৰসায়নৰ অধ্যাপক", "professor of mathematics": "গণিতৰ অধ্যাপক", "professor of biology": "জীৱবিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of sociology": "সমাজবিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of economics": "অৰ্থনীতিৰ অধ্যাপক", "professor of political science": "ৰাজনীতি বিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of history": "ইতিহাসৰ অধ্যাপক", "professor of philosophy": "দৰ্শনৰ অধ্যাপক", "professor of law": "আইনৰ অধ্যাপক", "professor of psychology": "মনোবিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of education": "শিক্ষাবিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of Art": "কলাৰ অধ্যাপক", "professor of Arts": "কলাৰ অধ্যাপক", "associate professor of Art": "কলাৰ সহযোগী অধ্যাপক", "associate professor of Arts": "কলাৰ সহযোগী অধ্যাপক", "assistant professor of Art": "কলাৰ সহকাৰী অধ্যাপক", "assistant professor of Arts": "কলাৰ সহকাৰী অধ্যাপক", "lecturer of Art": "কলাৰ প্ৰৱক্তা", "lecturer of Arts": "কলাৰ প্ৰৱক্তা", "student of Art": "কলাৰ শিক্ষাৰ্থী", "student of Arts": "কলাৰ শিক্ষাৰ্থী", "professor of anthropology": "নৃবিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of archaeology": "প্ৰত্নতত্ত্বৰ অধ্যাপক", "professor of geography": "ভূগোলৰ অধ্যাপক", "professor of geology": "ভূতত্ত্বৰ অধ্যাপক", "professor of astronomy": "জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of computer science": "কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of engineering": "প্ৰকৌশলবিদ্যাৰ অধ্যাপক", "professor of statistics": "পৰিসংখ্যাৰ অধ্যাপক", "professor of linguistics": "ভাষাবিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of literature": "সাহিত্যৰ অধ্যাপক", "professor of english": "ইংৰাজী সাহিত্যৰ অধ্যাপক", "professor of bengali": "বঙালী ভাষা আৰু সাহিত্যৰ অধ্যাপক", "professor of islamic studies": "ইছলামিক ষ্টাডিজৰ অধ্যাপক", "professor of religious studies": "ধৰ্মীয় অধ্যয়নৰ অধ্যাপক", "professor of public administration": "জনপ্ৰশাসনৰ অধ্যাপক", "professor of international relations": "আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্পৰ্কৰ অধ্যাপক", "professor of journalism": "সাংবাদিকতাৰ অধ্যাপক", "professor of media studies": "মিডিয়া ষ্টাডিজৰ অধ্যাপক", "professor of business administration": "ব্যৱসায় প্ৰশাসনৰ অধ্যাপক", "professor of marketing": "বিপণনৰ অধ্যাপক", "professor of finance": "বিত্তৰ অধ্যাপক", "professor of accounting": "হিসাববিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of management": "ব্যৱস্থাপনাৰ অধ্যাপক", "professor of agriculture": "কৃষিবিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of veterinary science": "পশুচিকিৎসাবিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of environmental science": "পৰিৱেশ বিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of pharmacy": "ফাৰ্মাচীৰ অধ্যাপক", "professor of public health": "জনস্বাস্থ্যৰ অধ্যাপক", "professor of nursing": "নাৰ্চিংৰ অধ্যাপক", "professor of microbiology": "অণুজীৱবিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of biochemistry": "জীৱৰসায়নৰ অধ্যাপক", "professor of genetics": "জিনতত্ত্বৰ অধ্যাপক", "professor of zoology": "প্ৰাণীবিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of botany": "উদ্ভিদবিজ্ঞানৰ অধ্যাপক", "professor of physiology": "শৰীৰতত্ত্বৰ অধ্যাপক", "professor of anatomy": "শৰীৰস্থানৰ অধ্যাপক", "professor of pathology": "ৰোগতত্ত্বৰ অধ্যাপক", "professor of pharmacology": "ফাৰ্মাক'লজীৰ অধ্যাপক", "scholar": "পণ্ডিত", "academic": "শিক্ষাবিদ", "academician": "একাডেমিসিয়ান", "researcher": "গৱেষক", "principal investigator": "প্ৰধান গৱেষক", "research fellow": "গৱেষণা ফেল'", "senior fellow": "ছিনিয়ৰ ফেল'", "junior fellow": "জুনিয়ৰ ফেল'", "visiting fellow": "ভিজিটিং ফেল'", "honorary fellow": "সন্মানীয় ফেল'", "distinguished fellow": "বিশিষ্ট ফেল'", "corresponding member": "কৰেচপণ্ডিং সদস্য", "endowed chair": "এণ্ডাউড চেয়াৰধাৰী", "scholar of islamic theology": "ইছলামিক ধৰ্মতত্ত্বৰ পণ্ডিত", "scholar of christian theology": "খ্ৰীষ্টান ধৰ্মতত্ত্বৰ পণ্ডিত", "scholar of hindu theology": "হিন্দু ধৰ্মতত্ত্বৰ পণ্ডিত", "scholar of buddhist theology": "বৌদ্ধ ধৰ্মতত্ত্বৰ পণ্ডিত", "scholar of sikh theology": "শিখ ধৰ্মতত্ত্বৰ পণ্ডিত", "scholar of baháʼí theology": "বাহাই ধৰ্মতত্ত্বৰ পণ্ডিত", "scholar of jewish theology": "ইহুদী ধৰ্মতত্ত্বৰ পণ্ডিত", "christian scholar": "খ্ৰীষ্টান পণ্ডিত", "hindu scholar": "হিন্দু পণ্ডিত", "buddhist scholar": "বৌদ্ধ পণ্ডিত", "sikh scholar": "শিখ পণ্ডিত", "jewish scholar": "ইহুদী পণ্ডিত", "jain scholar": "জৈন পণ্ডিত", "zoroastrian scholar": "জৰাথুষ্ট্ৰীয় পণ্ডিত", "baháʼí scholar": "বাহাই পণ্ডিত", "taoist scholar": "তাওবাদী পণ্ডিত", "confucian scholar": "কনফুচিয়ান পণ্ডিত", "shinto scholar": "শিন্তো পণ্ডিত", "religious scholar": "ধৰ্মীয় পণ্ডিত", "scholar of religion": "ধৰ্মবিষয়ক পণ্ডিত", "scholar of religious studies": "ধৰ্মীয় অধ্যয়নৰ পণ্ডিত", "scholar of islamic law": "ইছলামিক আইনৰ পণ্ডিত", "biblical scholar": "বাইবেলৰ পণ্ডিত", "old testament scholar": "অ'ল্ড টেষ্টামেণ্টৰ পণ্ডিত", "scholar of American literature": "আমেৰিকান সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of British literature": "ব্ৰিটিছ সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of English literature": "ইংৰাজী সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Italian literature": "ইটালীৰ সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Spanish literature": "স্পেনিছ সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of French literature": "ফৰাচী সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of German literature": "জাৰ্মান সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Russian literature": "ৰাছিয়ান সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Chinese literature": "চীনা সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Japanese literature": "জাপানী সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Korean literature": "কোৰিয়ান সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Arabic literature": "আৰবী সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Persian literature": "ফাৰ্চী সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Sanskrit literature": "সংস্কৃত সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Bengali literature": "বঙালী সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Hindi literature": "হিন্দী সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Urdu literature": "উৰ্দু সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Tamil literature": "তামিল সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Marathi literature": "মাৰাঠী সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Gujarati literature": "গুজৰাটী সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Punjabi literature": "পাঞ্জাবী সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Turkish literature": "তুৰ্কী সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Greek literature": "গ্ৰীক সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Latin literature": "লেটিন সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Portuguese literature": "পৰ্তুগীজ সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Dutch literature": "ডাচ সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of Scandinavian literature": "স্কেনডিনেভিয়ান সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of comparative literature": "তুলনামূলক সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of world literature": "বিশ্ব সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of classical literature": "ধ্ৰুপদী সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of medieval literature": "মধ্যযুগীয় সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of modern literature": "আধুনিক সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of contemporary literature": "সমসাময়িক সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "scholar of children's literature": "শিশু সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "literature scholar": "সাহিত্যৰ পণ্ডিত", "literary scholar": "সাহিত্য গৱেষক", "literature researcher": "সাহিত্য গৱেষক", "classicist": "ধ্ৰুপদী পণ্ডিত", "classical scholar": "ধ্ৰুপদী পণ্ডিত", "medievalist": "মধ্যযুগৰ বিশেষজ্ঞ", "medieval scholar": "মধ্যযুগৰ বিশেষজ্ঞ", "hellenist": "হেলেনিষ্ট", "latinist": "লেটিনিষ্ট", "romanist": "ৰোমানিষ্ট", "germanist": "জাৰ্মানিষ্ট", "anglist": "এংলিষ্ট", "arabist": "আৰবিষ্ট", "sinologist": "চীনতত্ত্ববিদ", "indologist": "ভাৰততত্ত্ববিদ", "egyptologist": "মিশৰতত্ত্ববিদ", "coptologist": "কপ্টোলজিষ্ট", "orientalist": "প্ৰাচ্যবিদ", "historian": "ইতিহাসবিদ", "local historian": "স্থানীয় ইতিহাসবিদ", "regional historian": "আঞ্চলিক ইতিহাসবিদ", "art historian": "শিল্পকলাৰ ইতিহাসবিদ", "architectural historian": "স্থাপত্যৰ ইতিহাসবিদ", "legal historian": "আইনৰ ইতিহাসবিদ", "medical historian": "চিকিৎসাবিজ্ঞানৰ ইতিহাসবিদ", "economic historian": "অৰ্থনৈতিক ইতিহাসবিদ", "military historian": "সামৰিক ইতিহাসবিদ", "church historian": "চাৰ্চৰ ইতিহাসবিদ", "literary historian": "সাহিত্যৰ ইতিহাসবিদ", "philosophy historian": "দৰ্শনৰ ইতিহাসবিদ", "historian of science": "বিজ্ঞানৰ ইতিহাসবিদ", "historian of mathematics": "গণিতৰ ইতিহাসবিদ", "prehistorian": "প্ৰাক-ইতিহাসবিদ", "educator": "শিক্ষাবিদ", "educationist": "শিক্ষাবিদ", "educationalist": "শিক্ষাবিদ", "pedagogue": "শিক্ষাবিদ", "educational theorist": "শিক্ষাতাত্ত্বিক", "teacher": "শিক্ষক", "schoolteacher": "বিদ্যালয়ৰ শিক্ষক", "school teacher": "বিদ্যালয়ৰ শিক্ষক", "high school teacher": "হাইস্কুলৰ শিক্ষক", "university teacher": "বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শিক্ষক", "lecturer": "প্ৰৱক্তা", "university lecturer": "বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰৱক্তা", "instructor": "প্ৰশিক্ষক", "online educator": "অনলাইন শিক্ষাবিদ", "online coach": "অনলাইন প্ৰশিক্ষক", "music educator": "সংগীত শিক্ষাবিদ", "music teacher": "সংগীত শিক্ষক", "music pedagogue": "সংগীত শিক্ষাবিদ", "sports pedagogue": "ক্ৰীড়া শিক্ষাবিদ", "headteacher": "প্ৰধান শিক্ষক", "schoolmaster": "প্ৰধান শিক্ষক", "dean": "ডীন", "rector": "ৰেক্টৰ", "chancellor": "আচাৰ্য", "university president": "বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সভাপতি", "academic administrator": "একাডেমিক প্ৰশাসক", "university administrator": "বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰশাসক", "student": "শিক্ষাৰ্থী", # --- Medicine, Science & Tech --- "scientist": "বিজ্ঞানী", "physicist": "পদাৰ্থবিজ্ঞানী", "nuclear physicist": "পাৰমাণৱিক পদাৰ্থবিজ্ঞানী", "particle physicist": "কণা পদাৰ্থবিজ্ঞানী", "astrophysicist": "জ্যোতিৰ্পদাৰ্থবিজ্ঞানী", "biophysicist": "জীৱপদাৰ্থবিজ্ঞানী", "chemist": "ৰসায়নবিদ", "organic chemist": "জৈৱ ৰসায়নবিদ", "analytical chemist": "বিশ্লেষণী ৰসায়নবিদ", "biochemist": "জীৱৰসায়নবিদ", "geochemist": "ভূ-ৰসায়নবিদ", "biologist": "জীৱবিজ্ঞানী", "marine biologist": "সামুদ্ৰিক জীৱবিজ্ঞানী", "neurobiologist": "স্নায়ুজীৱবিজ্ঞানী", "cell biologist": "কোষজীৱবিজ্ঞানী", "microbiologist": "অণুজীৱবিজ্ঞানী", "bacteriologist": "বেক্টেৰিয়াবিজ্ঞানী", "virologist": "ভাইৰাছবিজ্ঞানী", "geneticist": "জিনতত্ত্ববিদ", "zoologist": "প্ৰাণীবিজ্ঞানী", "botanist": "উদ্ভিদবিজ্ঞানী", "ecologist": "পৰিৱেশবিজ্ঞানী", "physiologist": "শৰীৰতত্ত্ববিদ", "plant physiologist": "উদ্ভিদ শৰীৰতত্ত্ববিদ", "anatomist": "শৰীৰস্থানবিদ", "pathologist": "ৰোগতত্ত্ববিদ", "pharmacologist": "ফাৰ্মাক'লজিষ্ট", "immunologist": "ইমিউনোলজিষ্ট", "epidemiologist": "এপিডেমিওলজিষ্ট", "endocrinologist": "এণ্ডোক্ৰিনোলজিষ্ট", "parasitologist": "পৰজীৱীবিজ্ঞানী", "ornithologist": "পক্ষীবিজ্ঞানী", "entomologist": "কীটতত্ত্ববিদ", "arachnologist": "এৰাকনোলজিষ্ট", "myriapodologist": "মিৰিয়াপোডোলজিষ্ট", "carcinologist": "কাৰ্চিনোলজিষ্ট", "helminthologist": "হেলমিনথোলজিষ্ট", "annelidologist": "এনিলিডোলজিষ্ট", "spongiologist": "স্পঞ্জিওলজিষ্ট", "herpetologist": "হাৰ্পেটোলজিষ্ট", "mycologist": "মাইকোলজিষ্ট", "phycologist": "ফাইকোলজিষ্ট", "bryologist": "ব্ৰায়োলজিষ্ট", "lichenologist": "লাইকেনোলজিষ্ট", "phytopathologist": "উদ্ভিদ ৰোগতত্ত্ববিদ", "paleontologist": "জীৱাশ্মবিদ", "palaeontologist": "জীৱাশ্মবিদ", "geologist": "ভূ-তত্ত্ববিদ", "geophysicist": "ভূ-পদাৰ্থবিজ্ঞানী", "seismologist": "ভূমিকম্পবিজ্ঞানী", "mineralogist": "খনিজবিজ্ঞানী", "meteorologist": "বতৰবিজ্ঞানী", "climatologist": "জলবায়ুবিজ্ঞানী", "hydrologist": "হাইড্ৰোলজিষ্ট", "oceanographer": "সমুদ্ৰবিজ্ঞানী", "astronomer": "জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানী", "earth scientist": "ভূ-বিজ্ঞানী", "soil scientist": "মৃত্তিকাবিজ্ঞানী", "materials scientist": "পদাৰ্থবিজ্ঞানী", "food scientist": "খাদ্যবিজ্ঞানী", "agricultural scientist": "কৃষিবিজ্ঞানী", "animal scientist": "প্ৰাণীবিজ্ঞানী", "veterinary scientist": "পশুচিকিৎসাবিজ্ঞানী", "medical scientist": "চিকিৎসাবিজ্ঞানী", "medical researcher": "চিকিৎসা গৱেষক", "cancer researcher": "কেন্সাৰ গৱেষক", "neuroscientist": "স্নায়ুবিজ্ঞানী", "computer scientist": "কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানী", "information scientist": "তথ্যবিজ্ঞানী", "library scientist": "গ্ৰন্থাগাৰ বিজ্ঞানী", "social scientist": "সমাজবিজ্ঞানী", "political scientist": "ৰাজনীতি বিজ্ঞানী", "mathematician": "গণিতজ্ঞ", "philosopher": "দাৰ্শনিক", "statistician": "পৰিসংখ্যাবিদ", "biostatistician": "জীৱপৰিসংখ্যাবিদ", "demographer": "জনগাঁথনিবিদ", "geographer": "ভূগোলবিদ", "cartographer": "মানচিত্ৰকাৰ", "map maker": "মানচিত্ৰকাৰ", "geodesist": "ভূমিতিবিদ", "surveyor": "জৰীপকাৰী", "speleologist": "গুহাবিজ্ঞানী", "naturalist": "প্ৰকৃতিবিদ", "anthropologist": "নৃবিজ্ঞানী", "cultural anthropologist": "সাংস্কৃতিক নৃবিজ্ঞানী", "ethnologist": "নৃবিজ্ঞানী", "ethnographer": "নৃতাত্ত্বিক", "professor emeritus": "এমেৰিটাছ অধ্যাপক", "sociologist": "সমাজবিজ্ঞানী", "criminologist": "অপৰাধবিজ্ঞানী", "penologist": "দণ্ডবিজ্ঞানী", "victimologist": "ভিক্টিমোলজিষ্ট", "psychologist": "মনোবিজ্ঞানী", "social psychologist": "সামাজিক মনোবিজ্ঞানী", "psychiatrist": "মনোৰোগ বিশেষজ্ঞ", "psychoanalyst": "মনোসমীক্ষক", "psychotherapist": "চাইকোথেৰাপিষ্ট", "family therapist": "ফেমেলী থেৰাপিষ্ট", "linguist": "ভাষাবিদ", "philologist": "ভাষাতত্ত্ববিদ", "classical philologist": "ধ্ৰুপদী ভাষাতত্ত্ববিদ", "musicologist": "সংগীততত্ত্ববিদ", "ethnomusicologist": "নৃতাত্ত্বিক সংগীততত্ত্ববিদ", "theatrologist": "নাট্যতত্ত্ববিদ", "theologian": "ধৰ্মতত্ত্ববিদ", "theologist": "ধৰ্মতত্ত্ববিদ", "catholic theologian": "কেথলিক ধৰ্মতত্ত্ববিদ", "protestant theologian": "প্ৰটেষ্টেণ্ট ধৰ্মতত্ত্ববিদ", "jesuit theologian": "জেচুইট ধৰ্মতত্ত্ববিদ", "museologist": "সংগ্ৰহালয়তত্ত্ববিদ", "genealogist": "বংশলতিকাবিদ", "numismatist": "মুদ্ৰাতত্ত্ববিদ", "philatelist": "ডাকটিকট সংগ্ৰাহক", "logician": "যুক্তিবিদ", "agronomist": "কৃষিবিদ", "agriculturalist": "কৃষিবিদ", "horticulturist": "উদ্যানতত্ত্ববিদ", "zootechnician": "প্ৰাণীবিদ্যাবিশাৰদ", "bioinformatician": "জীৱতথ্যবিজ্ঞানী", "futurist": "ভৱিষ্যতবিদ", "doctor": "চিকিৎসক", "physician": "চিকিৎসক", "medical doctor": "চিকিৎসক", "surgeon": "শল্যচিকিৎসক", "cardiac surgeon": "কাৰ্ডিয়াক চাৰ্জন", "orthopedic surgeon": "অৰ্থোপেডিক চাৰ্জন", "plastic surgeon": "প্লাষ্টিক চাৰ্জন", "cardiologist": "হৃদৰোগ বিশেষজ্ঞ", "neurologist": "স্নায়ুৰোগ বিশেষজ্ঞ", "oncologist": "কৰ্কটৰোগ বিশেষজ্ঞ", "urologist": "ইউৰোলজিষ্ট", "internist": "ইণ্টাৰ্নিষ্ট", "pediatrician": "শিশিৰোগ বিশেষজ্ঞ", "gynecologist": "স্ত্ৰীৰোগ বিশেষজ্ঞ", "gynaecologist": "স্ত্ৰীৰোগ বিশেষজ্ঞ", "obstetrician": "প্ৰসূতি বিশেষজ্ঞ", "ophthalmologist": "চক্ষুৰোগ বিশেষজ্ঞ", "dermatologist": "চৰ্মৰোগ বিশেষজ্ঞ", "anesthesiologist": "এনেস্থেচিওলজিষ্ট", "radiologist": "ৰেডিঅ'লজিষ্ট", "dentist": "দাঁতৰ চিকিৎসক", "veterinary medicine doctor": "পশুচিকিৎসক", "orthodontist": "অৰ্থোডণ্টিষ্ট", "endodontist": "এণ্ডোডণ্টিষ্ট", "periodontist": "পেৰিঅ'ডণ্টিষ্ট", "cosmetic dentist": "কছমেটিক ডেণ্টিষ্ট", "physician assistant": "চিকিৎসকৰ সহকাৰী", "nurse": "নাৰ্চ", "midwife": "ধাই", "pharmacist": "ফাৰ্মাচিষ্ট", "veterinarian": "পশুচিকিৎসক", "public health doctor": "জনস্বাস্থ্য চিকিৎসক", "public health physician": "জনস্বাস্থ্য চিকিৎসক", "public health professional": "জনস্বাস্থ্য পেছাদাৰী", "medical physician": "চিকিৎসক", "medicine physician": "চিকিৎসক", "veterinary medicine physician": "পশুচিকিৎসক", "neurosurgeon": "নিউৰোচাৰ্জন", "nuclear medicine physician": "পাৰমাণৱিক চিকিৎসাবিজ্ঞানী", "civil war soldier": "গৃহ-যুদ্ধৰ সৈনিক", "civil war general": "গৃহ-যুদ্ধৰ জেনেৰেল", # Engineer & Others "engineer": "অভিযন্তা", "agricultural engineer": "কৃষি অভিযন্তা", "aeronautical engineer": "এৰোনটিকেল অভিযন্তা", "aerospace engineer": "এৰোস্পেচ অভিযন্তা", "aerospace and aeronautical engineer": "এৰোস্পেচ আৰু এৰোনটিকেল অভিযন্তা", "aeronautical and aerospace engineer": "এৰোনটিকেল আৰু এৰোস্পেচ অভিযন্তা", "audio engineer": "অডিঅ' অভিযন্তা", "automotive engineer": "অটোমোটিভ অভিযন্তা", "biomedical engineer": "বায়োমেডিকেল অভিযন্তা", "biochemical engineer": "জৈৱৰাসায়নিক অভিযন্তা", "chemical engineer": "ৰাসায়নিক অভিযন্তা", "civil engineer": "অসামৰিক অভিযন্তা", "computer engineer": "কম্পিউটাৰ অভিযন্তা", "electrical engineer": "বৈদ্যুতিক অভিযন্তা", "electronic engineer": "ইলেক্ট্ৰনিক অভিযন্তা", "environmental engineer": "পৰিৱেশ অভিযন্তা", "food engineer": "খাদ্য অভিযন্তা", "genetic engineer": "জিন অভিযন্তা", "geotechnical engineer": "ভূ-প্ৰযুক্তিগত অভিযন্তা", "hardware engineer": "হাৰ্ডৱেৰ অভিযন্তা", "hydraulic engineer": "হাইড্ৰলিক অভিযন্তা", "industrial engineer": "ঔদ্যোগিক অভিযন্তা", "information engineer": "তথ্য অভিযন্তা", "locomotive engineer": "লক'মটিভ অভিযন্তা", "manufacturing engineer": "উৎপাদন অভিযন্তা", "marine engineer": "মেৰিন অভিযন্তা", "materials engineer": "মেটেৰিয়েলছ অভিযন্তা", "mechatronics engineer": "মেকাট্ৰনিক্স অভিযন্তা", "mechanical engineer": "যান্ত্ৰিক অভিযন্তা", "metallurgical engineer": "ধাতৱ অভিযন্তা", "military engineer": "সামৰিক অভিযন্তা", "mining engineer": "খনি অভিযন্তা", "network engineer": "নেটৱৰ্ক অভিযন্তা", "nuclear engineer": "পাৰমাণৱিক অভিযন্তা", "ocean engineer": "সমুদ্ৰ অভিযন্তা", "optical engineer": "অপটিকেল অভিযন্তা", "petroleum engineer": "পেট্ৰ'লিয়াম অভিযন্তা", "process engineer": "প্ৰচেছ অভিযন্তা", "project engineer": "প্ৰকল্প অভিযন্তা", "quality engineer": "কোৱালিটি অভিযন্তা", "railway engineer": "ৰে'লৱে অভিযন্তা", "robotics engineer": "ৰবটিক্স অভিযন্তা", "software engineer": "ছফ্টৱেৰ অভিযন্তা", "sound engineer": "চাউণ্ড অভিযন্তা", "acoustical engineer": "একাউষ্টিকেল অভিযন্তা", "structural engineer": "ষ্ট্ৰাকচাৰেল অভিযন্তা", "systems engineer": "চিষ্টেম অভিযন্তা", "telecommunications engineer": "টেলিকমিউনিকেচন অভিযন্তা", "textile engineer": "টেক্সটাইল অভিযন্তা", "transportation engineer": "পৰিবহণ অভিযন্তা", "water resources engineer": "জলসম্পদ অভিযন্তা", "energy engineer": "শক্তি অভিযন্তা", "consulting engineer": "পৰামৰ্শদাতা অভিযন্তা", "design engineer": "ডিজাইন অভিযন্তা", "electrical and electronic engineer": "বৈদ্যুতিক আৰু ইলেক্ট্ৰনিক অভিযন্তা", "electrical and electronics engineer": "বৈদ্যুতিক আৰু ইলেক্ট্ৰনিক্স অভিযন্তা", "electronic and electrical engineer": "ইলেক্ট্ৰনিক আৰু বৈদ্যুতিক অভিযন্তা", "electrical and computer engineer": "বৈদ্যুতিক আৰু কম্পিউটাৰ অভিযন্তা", "civil and environmental engineer": "অসামৰিক আৰু পৰিৱেশ অভিযন্তা", "mechanical and aerospace engineer": "যান্ত্ৰিক আৰু এৰোস্পেচ অভিযন্তা", "ceramic engineer": "চেৰামিক অভিযন্তা", "instrumentation engineer": "ইনষ্ট্ৰুমেণ্টেচন অভিযন্তা", "power engineer": "পাৱাৰ অভিযন্তা", "control engineer": "কণ্ট্ৰোল অভিযন্তা", "systems and control engineer": "চিষ্টেম আৰু কণ্ট্ৰোল অভিযন্তা", "welding engineer": "ৱেল্ডিং অভিযন্তা", "safety engineer": "ছেফটি অভিযন্তা", "reliability engineer": "ৰিলায়েবিলিটি অভিযন্তা", "production engineer": "প্ৰডাকচন অভিযন্তা", "site engineer": "চাইট অভিযন্তা", "field engineer": "ফিল্ড অভিযন্তা", "pipeline engineer": "পাইপলাইন অভিযন্তা", "data scientist": "ডেটা বিজ্ঞানী", "machine learning researcher": "মেচিন লাৰ্নিং গৱেষক", "ai researcher": "কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা গৱেষক", "ai scientist": "এআই বিজ্ঞানী", "programmer": "প্ৰগ্ৰামাৰ", "computer programmer": "কম্পিউটাৰ প্ৰগ্ৰামাৰ", "software developer": "ছফ্টৱেৰ ডেভেলপাৰ", "developer": "ডেভেলপাৰ", "video game developer": "ভিডিঅ' গেম ডেভেলপাৰ", "security analyst": "নিৰাপত্তা বিশ্লেষক", "technologist": "প্ৰযুক্তিবিদ", "inventor": "আৱিষ্কাৰক", "architect": "স্থপতি", "landscape architect": "লেণ্ডস্কেপ আৰ্কিটেক্ট", "urban planner": "নগৰ পৰিকল্পনাবিদ", "builder": "নিৰ্মাতা", "shipbuilder": "জাহাজ নিৰ্মাতা", "organ builder": "অৰ্গান নিৰ্মাতা", "swordsmith": "তৰোৱাল নিৰ্মাতা", "clockmaker": "ঘড়ী নিৰ্মাতা", "watchmaker": "ঘড়ী নিৰ্মাতা", "scientific instrument maker": "বৈজ্ঞানিক যন্ত্ৰ নিৰ্মাতা", "silversmith": "ৰূপৰ কাৰিকৰ", "goldsmith": "সোণাৰী", "astronaut": "মহাকাশচাৰী", # --- Politics, Law, Business & Administration --- "politician": "ৰাজনীতিবিদ", "local politician": "স্থানীয় ৰাজনীতিবিদ", "former politician": "প্ৰাক্তন ৰাজনীতিবিদ", "communist politician": "কমিউনিষ্ট ৰাজনীতিবিদ", "political figure": "ৰাজনৈতিক ব্যক্তিত্ব", "statesman": "ৰাষ্ট্ৰনেতা", "statesperson": "ৰাষ্ট্ৰীয় ব্যক্তিত্ব", "leader": "নেতা", "political leader": "ৰাজনৈতিক নেতা", "president": "ৰাষ্ট্ৰপতি", "vice president": "উপ-ৰাষ্ট্ৰপতি", "prime minister": "প্ৰধানমন্ত্ৰী", "minister": "মন্ত্ৰী", "cabinet position": "কেবিনেট সদস্য", "chancellor": "চেন্সেলৰ", "governor": "ৰাজ্যপাল", "colonial governor": "ঔপনিৱেশিক গৱৰ্নৰ", "mayor": "মেয়ৰ", "senator": "চিনেটৰ", "state senator": "ষ্টেট চিনেটৰ", "representative": "প্ৰতিনিধি", "state representative": "ষ্টেট ৰিপ্ৰেজেণ্টেটিভ", "member of parliament": "সংসদ সদস্য", "parliamentarian": "সাংসদ", "deputy": "ডেপুটি", "state legislator": "ৰাজ্যিক বিধায়ক", "ambassador": "ৰাষ্ট্ৰদূত", "diplomat": "কূটনীতিবিদ", "political candidate": "ৰাজনৈতিক প্ৰাৰ্থী", "candidate": "প্ৰাৰ্থী", "political consultant": "ৰাজনৈতিক পৰামৰ্শদাতা", "political commentator": "ৰাজনৈতিক ভাষ্যকাৰ", "lobbyist": "লবীষ্ট", "commentator": "ভাষ্যকাৰ", "lawyer": "আইনজীৱী", "advocate": "অধিবক্তা", "attorney": "এটৰ্নী", "barrister": "বেৰিষ্টাৰ", "solicitor": "ছলিচিটৰ", "prosecutor": "প্ৰচিকিউটৰ", "jurist": "আইনজ্ঞ", "legal scholar": "আইন গৱেষক", "legal academic": "আইন শিক্ষাবিদ", "judge": "বিচাৰক", "magistrate": "দণ্ডাধীশ", "supreme court justice": "উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশ", "high court justice": "উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ ন্যায়াধীশ", "notary": "নোটাৰী", "civil law notary": "চিভিল ল' নোটাৰী", "human rights lawyer": "মানৱ অধিকাৰ আইনজীৱী", "constitutional lawyer": "সাংবিধানিক আইনজীৱী", "criminal lawyer": "ফৌজদাৰী আইনজীৱী", "civil lawyer": "দেৱানী আইনজীৱী", "family lawyer": "পাৰিবাৰিক আইনজীৱী", "tax lawyer": "কৰ আইনজীৱী", "corporate lawyer": "কৰ্পোৰেট আইনজীৱী", "business lawyer": "ব্যাৱসায়িক আইনজীৱী", "commercial lawyer": "বাণিজ্যিক আইনজীৱী", "labor lawyer": "শ্ৰম আইনজীৱী", "employment lawyer": "নিয়োগ আইনজীৱী", "immigration lawyer": "অভিবাসন আইনজীৱী", "environmental lawyer": "পৰিৱেশ আইনজীৱী", "international lawyer": "আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আইনজীৱী", "military lawyer": "সামৰিক আইনজীৱী", "intellectual property lawyer": "বৌদ্ধিক সম্পত্তি আইনজীৱী", "patent lawyer": "পেটেণ্ট আইনজীৱী", "copyright lawyer": "কপিৰাইট আইনজীৱী", "entertainment lawyer": "বিনোদন আইনজীৱী", "sports lawyer": "ক্ৰীড়া আইনজীৱী", "consumer rights lawyer": "গ্ৰাহক অধিকাৰ আইনজীৱী", "civil rights lawyer": "নাগৰিক অধিকাৰ আইনজীৱী", "education lawyer": "শিক্ষা আইনজীৱী", "health lawyer": "স্বাস্থ্য আইনজীৱী", "reality television personality": "ৰিয়েলিটি টেলিভিছন ব্যক্তিত্ব", "reality show personality": "ৰিয়েলিটি শ্ব' ব্যক্তিত্ব", "activist": "কৰ্মী", "rights activist": "অধিকাৰ কৰ্মী", "human rights activist": "মানৱ অধিকাৰ কৰ্মী", "civil rights activist": "নাগৰিক অধিকাৰ কৰ্মী", "civil rights advocate": "নাগৰিক অধিকাৰ কৰ্মী", "women's rights activist": "নাৰী অধিকাৰ কৰ্মী", "women's rights advocate": "নাৰী অধিকাৰ কৰ্মী", "lgbt activist": "এলজিবিটি কৰ্মী", "lgbtq activist": "এলজিবিটিকিউ কৰ্মী", "lgbtq+ activist": "এলজিবিটিকিউ+ কৰ্মী", "gay rights activist": "সমকামী অধিকাৰ কৰ্মী", "lgbtq+ rights activist": "এলজিবিটিকিউ+ অধিকাৰ কৰ্মী", "lgbt rights activist": "এলজিবিটি অধিকাৰ কৰ্মী", "lgbtq rights activist": "এলজিবিটিকিউ অধিকাৰ কৰ্মী", "political activist": "ৰাজনৈতিক কৰ্মী", "social activist": "সমাজকৰ্মী", "cultural activist": "সাংস্কৃতিক কৰ্মী", "peace activist": "শান্তিকৰ্মী", "anti-war activist": "যুদ্ধবিৰোধী কৰ্মী", "independence activist": "স্বাধীনতা কৰ্মী", "trade union activist": "ট্ৰেড ইউনিয়ন কৰ্মী", "trade unionist": "শ্ৰমিক নেতা", "trade union leader": "শ্ৰমিক নেতা", "labor leader": "শ্ৰমিক নেতা", "environmentalist": "পৰিৱেশবাদী", "conservationist": "পৰিৱেশ সংৰক্ষণবাদী", "feminist": "নাৰীবাদী", "self-described feminist": "স্বঘোষিত নাৰীবাদী", "suffragist": "ভোটাধিকাৰ কৰ্মী", "suffragette": "ভোটাধিকাৰ কৰ্মী", "abolitionist": "দাসপ্ৰথাবিৰোধী", "humanitarian": "মানৱতাবাদী", "humanist": "মানৱতাবাদী", "philanthropist": "দানবীৰ", "social reformer": "সমাজ সংস্কাৰক", "patriot": "দেশপ্ৰেমিক", "freedom fighter": "মুক্তিযুঁজাৰু", "resistance fighter": "প্ৰতিৰোধ যুঁজাৰু", "resistance member": "প্ৰতিৰোধ কৰ্মী", "partisan": "পাৰ্টিজান", "dissident": "ভিন্নমতাৱলম্বী", "rebel": "বিদ্ৰোহী", "propagandist": "প্ৰপাগাণ্ডাকাৰী", "conspiracy theorist": "ষড়যন্ত্ৰতত্ত্ববিদ", "volunteer": "স্বেচ্ছাসেৱক", "business person": "ব্যৱসায়ী", "businessman": "ব্যৱসায়ী", "businesswoman": "ব্যৱসায়ী (মহিলা)", "businessperson": "ব্যৱসায়ী", "merchant": "বণিক", "entrepreneur": "উদ্যোক্তা", "serial entrepreneur": "ধাৰাবাহিক উদ্যোক্তা", "social entrepreneur": "সামাজিক উদ্যোক্তা", "industrialist": "শিল্পপতি", "financier": "পুঁজিপতি", "investor": "বিনিয়োগকাৰী", "banker": "বেংকাৰ", "private banker": "প্ৰাইভেট বেংকাৰ", "stock market specialist": "পুঁজিবজাৰ বিশেষজ্ঞ", "ceo": "প্ৰধান কাৰ্যবাহী বিষয়া", "executive": "কাৰ্যবাহী", "business executive": "ব্যাৱসায়িক কাৰ্যবাহী", "insurance executive": "বীমা কাৰ্যবাহী", "manager": "মেনেজাৰ", "business manager": "বিজনেছ মেনেজাৰ", "bank manager": "বেংক মেনেজাৰ", "cultural manager": "কালচাৰেল মেনেজাৰ", "accountant": "একাউণ্টেণ্ট", "consultant": "পৰামৰ্শদাতা", "business theorist": "ব্যাৱসায়িক তাত্ত্বিক", "business academic": "ব্যাৱসায়িক শিক্ষাবিদ", "restaurateur": "ৰেষ্টুৰেণ্ট ব্যৱসায়ী", "business owner": "ব্যৱসায়ৰ মালিক", "company owner": "কোম্পানীৰ মালিক", "shop owner": "দোকানৰ মালিক", "restaurant owner": "ৰেষ্টুৰেণ্টৰ মালিক", "owner": "মালিক", "hotel owner": "হোটেলৰ মালিক", "bar owner": "বাৰৰ মালিক", "café owner": "কেফেৰ মালিক", "bakery owner": "বেকাৰীৰ মালিক", "nightclub owner": "নাইটক্লাবৰ মালিক", "newspaper owner": "বাতৰিকাকতৰ মালিক", "media owner": "মিডিয়াৰ মালিক", "radio station owner": "ৰেডিঅ' ষ্টেচনৰ মালিক", "television station owner": "টেলিভিছন ষ্টেচনৰ মালিক", "cinema owner": "চিনেমা হলৰ মালিক", "theater owner": "থিয়েটাৰৰ মালিক", "team owner": "ক্ৰীড়া দলৰ মালিক", "racehorse owner": "ৰেচহৰ্ছৰ মালিক", "stable owner": "অশ্বশালাৰ মালিক", "landowner": "ভূমিৰ মালিক", "estate owner": "এষ্টেটৰ মালিক", "plantation owner": "বাগানৰ মালিক", "planter": "প্লাণ্টাৰ", "factory owner": "কাৰখানাৰ মালিক", "mine owner": "খনিৰ মালিক", "shipowner": "জাহাজ মালিক", "real estate developer": "ৰিয়েল এষ্টেট ডেভেলপাৰ", "art dealer": "আৰ্ট ডিলাৰ", "bookseller": "গ্ৰন্থ বিক্ৰেতা", "jeweler": "জুৱেলাৰ", "baker": "বেকাৰ", "brewer": "ব্ৰুৱাৰ", "chef": "শ্বেফ", "cook": "ৰান্ধনি", "gastronome": "গেষ্ট্ৰোনম", "organic farmer": "জৈৱ কৃষক", "farmer": "কৃষক", "seed collector": "বীজ সংগ্ৰাহক", "botanical collector": "উদ্ভিদ সংগ্ৰাহক", "administrator": "প্ৰশাসক", "public administrator": "জনপ্ৰশাসক", "government administrator": "চৰকাৰী প্ৰশাসক", "colonial administrator": "ঔপনিৱেশিক প্ৰশাসক", "bureaucrat": "আমোলা", "civil servant": "চৰকাৰী বিষয়া", "public servant": "চৰকাৰী বিষয়া", "official": "বিষয়া", "officer": "বিষয়া", "functionary": "কৰ্মকৰ্তা", "ceremonial officer": "আনুষ্ঠানিক বিষয়া", "advisor": "উপদেষ্টা", "club president": "ক্লাবৰ সভাপতি", "association president": "সন্থাৰ সভাপতি", "society president": "সমিতিৰ সভাপতি", "organization president": "সংগঠনৰ সভাপতি", "student club president": "ছাত্ৰ ক্লাবৰ সভাপতি", "honorary president": "সন্মানীয় সভাপতি", "acting president": "ভাৰপ্ৰাপ্ত সভাপতি", "interim president": "অন্তৱৰ্তীকালীন সভাপতি", "former president": "প্ৰাক্তন সভাপতি", "past president": "প্ৰাক্তন সভাপতি", "immediate past president": "সদ্য প্ৰাক্তন সভাপতি", "founding president": "প্ৰতিষ্ঠাপক সভাপতি", "co-president": "যুটীয়া সভাপতি", "joint president": "যুটীয়া সভাপতি", "national president": "জাতীয় সভাপতি", "state president": "ৰাজ্যিক সভাপতি", "district president": "জিলা সভাপতি", "regional president": "আঞ্চলিক সভাপতি", "local president": "স্থানীয় সভাপতি", "chapter president": "শাখা সভাপতি", "branch president": "শাখা সভাপতি", "executive president": "কাৰ্যবাহী সভাপতি", "senior president": "জ্যেষ্ঠ সভাপতি", "president emeritus": "এমেৰিটাছ সভাপতি", "chairman": "অধ্যক্ষ", "chairwoman": "অধ্যক্ষা", "Board president": "বৰ্ডৰ সভাপতি", "chairperson": "সভাপতি/অধ্যক্ষ", "president of town": "নগৰৰ মেয়ৰ", "clubman": "ক্লাবমেন", "clubwoman": "ক্লাবৱুমেন", "socialite": "চছিয়েলাইট", "public figure": "জনপৰিচিত ব্যক্তিত্ব", "speaker": "বক্তা", "public speaker": "বক্তা", "generalissimo": "জেনেৰেলিচিমো", "supreme commander": "সৰ্বোচ্চ অধিনায়ক", "commander-in-chief": "সৰ্বাধিনায়ক", "chief of defence staff": "চীফ অৱ ডিফেন্স ষ্টাফ", "chief of staff": "চীফ অৱ ষ্টাফ", "chief of the general staff": "চীফ অৱ দ্য জেনেৰেল ষ্টাফ", "defense minister": "প্ৰতিৰক্ষামন্ত্ৰী", "captain general": "কেপ্টেইন জেনেৰেল", "general of the army": "জেনেৰেল অৱ দ্য আৰ্মী", "field marshal": "ফিল্ড মাৰ্শ্বাল", "marshal": "মাৰ্শ্বাল", "general": "জেনেৰেল", "army general": "সেনাবাহিনীৰ জেনেৰেল", "colonel general": "কৰ্ণেল জেনেৰেল", "lieutenant general": "লেফটেনেণ্ট জেনেৰেল", "major general": "মেজাৰ জেনেৰেল", "brigadier general": "ব্ৰিগেডিয়াৰ জেনেৰেল", "brigadier": "ব্ৰিগেডিয়াৰ", "colonel": "কৰ্ণেল", "lieutenant colonel": "লেফটেনেণ্ট কৰ্ণেল", "major": "মেজাৰ", "captain": "কেপ্টেইন", "first lieutenant": "ফাৰ্ষ্ট লেফটেনেণ্ট", "second lieutenant": "ছেকেণ্ড লেফটেনেণ্ট", "lieutenant": "লেফটেনেণ্ট", "sub-lieutenant": "চাব-লেফটেনেণ্ট", "ensign": "এনচাইন", "senior warrant officer": "ছিনিয়ৰ ৱাৰেণ্ট অফিচাৰ", "master warrant officer": "মাষ্টাৰ ৱাৰেণ্ট অফিচাৰ", "army officer": "সেনাবাহিনীৰ বিষয়া", "army captain": "সেনাবাহিনীৰ কেপ্টেইন", "army major": "সেনাবাহিনীৰ মেজাৰ", "army colonel": "সেনাবাহিনীৰ কৰ্ণেল", "army lieutenant": "সেনাবাহিনীৰ লেফটেনেণ্ট", "chief warrant officer": "চীফ ৱাৰেণ্ট অফিচাৰ", "warrant officer": "ৱাৰেণ্ট অফিচাৰ", "commissioned officer": "কমিছনড অফিচাৰ", "non-commissioned officer": "নন-কমিছনড অফিচাৰ", "sergeant major": "চাৰ্জেণ্ট মেজাৰ", "chief master sergeant": "চীফ মাষ্টাৰ চাৰ্জেণ্ট", "senior master sergeant": "ছিনিয়ৰ মাষ্টাৰ চাৰ্জেণ্ট", "master sergeant": "মাষ্টাৰ চাৰ্জেণ্ট", "sergeant first class": "চাৰ্জেণ্ট ফাৰ্ষ্ট ক্লাছ", "staff sergeant": "ষ্টাফ চাৰ্জেণ্ট", "technical sergeant": "টেকনিকেল চাৰ্জেণ্ট", "gunnery sergeant": "গানাৰী চাৰ্জেণ্ট", "flight sergeant": "ফ্লাইট চাৰ্জেণ্ট", "sergeant": "চাৰ্জেণ্ট", "corporal": "কৰ্পোৰেল", "lance corporal": "লেন্স কৰ্পোৰেল", "private first class": "প্ৰাইভেট ফাৰ্ষ্ট ক্লাছ", "private": "প্ৰাইভেট", "admiral of the fleet": "এডমিৰেল অৱ দ্য ফ্লিট", "fleet admiral": "ফ্লিট এডমিৰেল", "admiral": "এডমিৰেল", "navy admiral": "নৌবাহিনীৰ এডমিৰেল", "vice admiral": "ভাইচ এডমিৰেল", "rear admiral": "ৰিয়াৰ এডমিৰেল", "commodore": "কমোডৰ", "commander": "কমাণ্ডাৰ", "lieutenant commander": "লেফটেনেণ্ট কমাণ্ডাৰ", "naval lieutenant": "নৌ লেফটেনেণ্ট", "naval officer": "নৌ বিষয়া", "navy captain": "নৌবাহিনীৰ কেপ্টেইন", "navy commander": "নৌবাহিনীৰ কমাণ্ডাৰ", "navy lieutenant": "নৌবাহিনীৰ লেফটেনেণ্ট", "midshipman": "মিডশ্বিপমেন", "master chief petty officer": "মাষ্টাৰ চীফ পেটি অফিচাৰ", "chief petty officer": "চীফ পেটি অফিচাৰ", "petty officer": "পেটি অফিচাৰ", "able seaman": "এবল চিমেন", "leading seaman": "লিডিং চিমেন", "ordinary seaman": "অৰ্ডিনেৰী চিমেন", "seaman": "নাবিক", "rating": "ৰেটিং", "naval cadet": "নেভেল কেডেট", "marshal of the air force": "মাৰ্শ্বাল অৱ দ্য এয়াৰ ফ'ৰ্চ", "air chief marshal": "এয়াৰ চীফ মাৰ্শ্বাল", "air marshal": "এয়াৰ মাৰ্শ্বাল", "air force general": "বিমান বাহিনীৰ জেনেৰেল", "air vice-marshal": "এয়াৰ ভাইচ মাৰ্শ্বাল", "air commodore": "এয়াৰ কমোডৰ", "air officer": "এয়াৰ অফিচাৰ", "air force officer": "বিমান বাহিনীৰ বিষয়া", "air force captain": "বিমান বাহিনীৰ কেপ্টেইন", "air force commander": "বিমান বাহিনীৰ কমাণ্ডাৰ", "group captain": "গ্ৰুপ কেপ্টেইন", "wing commander": "উইং কমাণ্ডাৰ", "squadron leader": "স্কোৱাড্ৰন লিডাৰ", "flight lieutenant": "ফ্লাইট লেফটেনেণ্ট", "flying officer": "ফ্লাইং অফিচাৰ", "pilot officer": "পাইলট অফিচাৰ", "aircraftman": "এয়াৰক্ৰাফ্টমেন", "leading aircraftman": "লিডিং এয়াৰক্ৰাফ্টমেন", "aircraftwoman": "এয়াৰক্ৰাফ্টৱুমেন", "leading aircraftwoman": "লিডিং এয়াৰক্ৰাফ্টৱুমেন", "airman": "এয়াৰমেন", "airwoman": "এয়াৰৱুমেন", "officer cadet": "অফিচাৰ কেডেট", "cadet": "কেডেট", "gentleman cadet": "জেণ্টলমেন কেডেট", "general officer": "জেনেৰেল অফিচাৰ", "flag officer": "ফ্লেগ অফিচাৰ", "senior officer": "জ্যেষ্ঠ বিষয়া", "junior officer": "কনিষ্ঠ বিষয়া", "staff officer": "ষ্টাফ অফিচাৰ", "line officer": "লাইন অফিচাৰ", "commandant": "কমাণ্ডেণ্ট", "base commander": "বেছ কমাণ্ডাৰ", "company commander": "কোম্পানী কমাণ্ডাৰ", "platoon commander": "প্লাটুন কমাণ্ডাৰ", "staff captain": "ষ্টাফ কেপ্টেইন", "adjutant": "এডজুটেণ্ট", "quartermaster": "কোৱাৰ্টাৰমাষ্টাৰ", "provost marshal": "প্ৰভষ্ট মাৰ্শ্বাল", "military police": "মিলিটেৰী পুলিচ", "military attache": "মিলিটেৰী এটাচে", "marine": "মেৰিন", "marine officer": "মেৰিন বিষয়া", "marine captain": "মেৰিন কেপ্টেইন", "infantryman": "পদাতিক সেনা", "cavalryman": "অশ্বাৰোহী সেনা", "artilleryman": "আৰ্টিলাৰিমেন", "sapper": "ছেপাৰ", "sniper": "স্নাইপাৰ", "pilot": "পাইলট", "marksman": "মাৰ্কচমেন", "boatswain": "বোটচোৱেইন", "coxswain": "কক্সচোৱেইন", "coast guard": "কোষ্ট গাৰ্ড", "coast guard commander": "কোষ্ট গাৰ্ড কমাণ্ডাৰ", "border guard": "সীমান্তৰক্ষী", "mercenary": "ভাড়াতীয়া সৈনিক", "mercenary commander": "ভাড়াতীয়া সেনাপতি", "militiaman": "মিলিচিয়া সদস্য", "guerrilla": "গেৰিলা", "resistance fighter": "প্ৰতিৰোধ যুঁজাৰু", "freedom fighter": "মুক্তিযুঁজাৰু", "partisan": "পাৰ্টিজান", "revolutionary": "বিপ্লৱী", "military historian": "সামৰিক ইতিহাসবিদ", "war correspondent": "যুদ্ধ সংবাদদাতা", "war hero": "যুদ্ধবীৰ", "veteran": "যুদ্ধপ্ৰবীণ", "secret agent": "গোপন এজেণ্ট", "intelligence analyst": "গোয়েন্দা বিশ্লেষক", "detective": "ডিটেক্টিভ", "investigator": "তদন্তকাৰী", "inspector general": "ইন্সপেক্টৰ জেনেৰেল", "deputy inspector general": "ডেপুটি ইন্সপেক্টৰ জেনেৰেল", "superintendent of police": "ছুপাৰিণ্টেণ্ডেণ্ট অৱ পুলিচ", "police chief": "আৰক্ষী প্ৰধান", "police commissioner": "আৰক্ষী আয়ুক্ত", "inspector": "পৰিদৰ্শক", "sub-inspector": "উপ-পৰিদৰ্শক", "assistant sub-inspector": "সহকাৰী উপ-পৰিদৰ্শক", "constable": "কনিষ্টবল", "law enforcement officer": "আইন প্ৰৱৰ্তনকাৰী বিষয়া", "prison officer": "কাৰাগাৰ বিষয়া", "prison governor": "কাৰাগাৰ প্ৰশাসক", "security guard": "নিৰাপত্তাৰক্ষী", "bodyguard": "দেহৰক্ষী", "killed in action": "যুদ্ধত নিহত", "missing in action": "যুদ্ধত নিৰুদ্দেশ", "prisoner of war": "যুদ্ধবন্দী", "war victim": "যুদ্ধৰ বলি", "killed in ww1": "প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধত নিহত", "killed in world war i": "প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধত নিহত", "soldier, killed in ww1": "সৈনিক, প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধত নিহত", "killed in ww2": "দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধত নিহত", "killed in world war ii": "দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধত নিহত", "soldier, killed in ww2": "সৈনিক, দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধত নিহত", "veteran of world war ii": "দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "veteran of world war i": "প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "killed in the korean war": "কোৰিয়ান যুদ্ধত নিহত", "veteran of the korean war": "কোৰিয়ান যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "korean war veteran": "কোৰিয়ান যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "korean war participant": "কোৰিয়ান যুদ্ধৰ অংশগ্ৰহণকাৰী", "killed in the vietnam war": "ভিয়েটনাম যুদ্ধত নিহত", "veteran of the vietnam war": "ভিয়েটনাম যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "vietnam war veteran": "ভিয়েটনাম যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "vietnam war participant": "ভিয়েটনাম যুদ্ধৰ অংশগ্ৰহণকাৰী", "killed in the american civil war": "আমেৰিকান গৃহ-যুদ্ধত নিহত", "american civil war veteran": "আমেৰিকান গৃহ-যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "veteran of the american civil war": "আমেৰিকান গৃহ-যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "american civil war participant": "আমেৰিকান গৃহ-যুদ্ধৰ অংশগ্ৰহণকাৰী", "killed in the spanish civil war": "স্পেনিছ গৃহ-যুদ্ধত নিহত", "spanish civil war veteran": "স্পেনিছ গৃহ-যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "veteran of the spanish civil war": "স্পেনিছ গৃহ-যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "spanish civil war participant": "স্পেনিছ গৃহ-যুদ্ধৰ অংশগ্ৰহণকাৰী", "killed in the napoleonic wars": "নেপোলিয়নিক যুদ্ধত নিহত", "veteran of the napoleonic wars": "নেপোলিয়নিক যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "napoleonic wars veteran": "নেপোলিয়নিক যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "napoleonic wars participant": "নেপোলিয়নিক যুদ্ধৰ অংশগ্ৰহণকাৰী", "killed in the crimean war": "ক্ৰিমিয়ান যুদ্ধত নিহত", "crimean war veteran": "ক্ৰিমিয়ান যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "veteran of the crimean war": "ক্ৰিমিয়ান যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "crimean war participant": "ক্ৰিমিয়ান যুদ্ধৰ অংশগ্ৰহণকাৰী", "killed in the boer war": "বোৱাৰ যুদ্ধত নিহত", "boer war veteran": "বোৱাৰ যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "veteran of the boer war": "বোৱাৰ যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "boer war participant": "বোৱাৰ যুদ্ধৰ অংশগ্ৰহণকাৰী", "killed in the gulf war": "উপসাগৰীয় যুদ্ধত নিহত", "gulf war veteran": "উপসাগৰীয় যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "veteran of the gulf war": "উপসাগৰীয় যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "gulf war participant": "উপসাগৰীয় যুদ্ধৰ অংশগ্ৰহণকাৰী", "killed in the iraq war": "ইৰাক যুদ্ধত নিহত", "iraq war veteran": "ইৰাক যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "veteran of the iraq war": "ইৰাক যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "iraq war participant": "ইৰাক যুদ্ধৰ অংশগ্ৰহণকাৰী", "killed in the war in afghanistan": "আফগানিস্তান যুদ্ধত নিহত", "afghanistan war veteran": "আফগানিস্তান যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "veteran of the war in afghanistan": "আফগানিস্তান যুদ্ধৰ প্ৰবীণ সৈনিক", "afghanistan war participant": "আফগানিস্তান যুদ্ধৰ অংশগ্ৰহণকাৰী", "religious leader": "ধৰ্মীয় নেতা", "religious worker": "ধৰ্মীয় কৰ্মী", "priest": "পুৰোহিত/যাজক", "catholic priest": "কেথলিক যাজক", "religious priest": "যাজক", "orthodox priest": "অৰ্থডক্স যাজক", "anglican priest": "এংলিকান যাজক", "clergyman": "যাজক", "catholic clergyman": "কেথলিক যাজক", "cleric": "যাজক", "pastor": "পেষ্টৰ", "protestant pastor": "প্ৰটেষ্টেণ্ট পেষ্টৰ", "lutheran pastor": "লুথেৰান পেষ্টৰ", "presbyter": "প্ৰেছবিটাৰ", "presbyterian minister": "প্ৰেছবিটেৰিয়ান মন্ত্ৰী", "baptist minister": "বেপ্টিষ্ট মন্ত্ৰী", "bishop": "বিছপ", "anglican bishop": "এংলিকান বিছপ", "orthodox bishop": "অৰ্থডক্স বিছপ", "archbishop": "আৰ্চবিছপ", "catholic archbishop": "কেথলিক আৰ্চবিছপ", "cardinal": "কাৰ্ডিনেল", "catholic cardinal": "কেথলিক কাৰ্ডিনেল", "canon": "কেনন", "archdeacon": "আৰ্চডিকন", "abbot": "মঠাধ্যক্ষ", "monk": "সন্ন্যাসী", "buddhist monk": "বৌদ্ধ সন্ন্যাসী", "nun": "সন্ন্যাসিনী", "friar": "ফ্ৰায়াৰ", "jesuit": "জেচুইট", "missionary": "মিছনাৰী", "lds missionary": "এলডিএছ মিছনাৰী", "preacher": "ধৰ্মপ্ৰচাৰক", "evangelist": "ইভানজেলিষ্ট", "saint": "সন্ত", "mystic": "ৰহস্যবাদী", "imam": "ইমাম", "islamic scholar": "ইছলামিক পণ্ডিত", "rabbi": "ৰাব্বি", "mormon leader": "মৰ্মন নেতা", "royal": "ৰাজপৰিয়ালৰ সদস্য", "emperor": "সম্ৰাট", "king": "ৰজা", "prince": "ৰাজকুমাৰ", "princess": "ৰাজকুমাৰী", "duke": "ডিউক", "ruler": "শাসক", "noble": "অভিজাত", "nobleman": "অভিজাত ব্যক্তি", "noblewoman": "সম্ভ্ৰান্ত মহিলা", "aristocrat": "এৰিষ্টক্ৰেট", "peer": "পিয়েৰ", "count": "কাউণ্ট", "countess": "কাউণ্টেছ", "marquis": "মাৰ্কুইছ", "baron": "বেৰন", "baronet": "বেৰোনেট", "knight": "নাইট", "lord": "লৰ্ড", "courtier": "ৰাজসভাসদ", "chamberlain": "চেম্বাৰলেইন", "samurai": "চামুৰাই", "heiress": "উত্তৰাধিকাৰিণী", "criminal": "অপৰাধী", "thief": "চোৰ", "robber": "ডকাইত", "bank robber": "বেংক ডকাইত", "smuggler": "চোৰাংচোৱা", "drug trafficker": "ড্ৰাগছ সৰবৰাহকাৰী", "drug lord": "ড্ৰাগছ সম্ৰাট", "fraudster": "প্ৰৱঞ্চক", "gangster": "গেংষ্টাৰ", "mobster": "মবষ্টাৰ", "kidnapper": "অপহৰণকাৰী", "rapist": "ধৰ্ষণকাৰী", "murderer": "খুনী", "assassin": "গুপ্তঘাতক", "serial killer": "চিৰিয়েল কিলাৰ", "spree killer": "স্প্ৰী কিলাৰ", "terrorist": "সন্ত্ৰাসবাদী", "war criminal": "যুদ্ধাপৰাধী", "pirate": "জলদস্যু", "outlaw": "আইনভংগকাৰী", "slave trader": "দাস ব্যৱসায়ী", "executioner": "জল্লাদ", "convict": "কয়েদী", "prostitute": "পতিতা", "slave": "দাস", "slave owner": "দাসমালিক", "victim": "বলি", "murder victim": "হত্যাৰ বলি", "holocaust victim": "হ'ল'কাষ্টৰ বলি", "torture victim": "নিৰ্যাতনৰ বলি", "detainee": "বন্দী", "guantanamo detainee": "গুৱাণ্টানামো বন্দী", "traveler": "ভ্ৰমণকাৰী", "traveller": "যাত্ৰী", "tourist": "পৰ্যটক", "explorer": "অন্বেষক", "adventurer": "এডভেঞ্চাৰাৰ", "immigrant": "প্ৰব্ৰজনকাৰী", "settler": "বসতি স্থাপনকাৰী", "collector": "সংগ্ৰাহক", "art collector": "শিল্প সংগ্ৰাহক", "stamp collector": "ডাকটিকট সংগ্ৰাহক", "antiquarian": "প্ৰত্নতাত্ত্বিক সংগ্ৰাহক", "antiquary": "প্ৰত্নতাত্ত্বিক সংগ্ৰাহক", "curator": "কিউৰেটৰ", "museum curator": "সংগ্ৰহালয়ৰ কিউৰেটৰ", "museum director": "সংগ্ৰহালয়ৰ সঞ্চালক", "docent": "প্ৰদৰ্শক", "archivist": "নথি-পত্ৰ ৰক্ষক", "librarian": "গ্ৰন্থাগাৰিক", "social worker": "সমাজকৰ্মী", "pet trainer": "পোহনীয়া জন্তুৰ প্ৰশিক্ষক", "gardener": "মালী", "forester": "বনৰক্ষী", "astrologer": "জ্যোতিষী", "mnemonist": "স্মৃতিশক্তি বিশেষজ্ঞ", "origami artist": "অৰিগামী শিল্পী", "thinker": "চিন্তাবিদ", "esperantist": "এস্পেৰেণ্টিষ্ট", "supercentenarian": "ছুপাৰচেণ্টেনেৰিয়ান", "martyr": "শ্বহীদ", "participant": "অংশগ্ৰহণকাৰী", "creator": "স্ৰষ্টা", # --- Awards, Honors & Titles --- "winner": "বিজয়ী", "laureate": "বিজয়ী", "recipient": "প্ৰাপক", "honoree": "সন্মানপ্ৰাপ্ত ব্যক্তি", "medalist": "পদকজয়ী", "medallist": "পদকজয়ী", "champion": "চেম্পিয়ন", "world champion": "বিশ্ব চেম্পিয়ন", "Grand Slam champion": "গ্ৰেণ্ড শ্লেম চেম্পিয়ন", "record holder": "ৰেকৰ্ডধাৰী", "fellow": "ফেল'", "member": "সদস্য", "national hero": "জাতীয় বীৰ", "Nobel Prize laureate": "ন'বেল বঁটা বিজয়ী", "nobel laureate": "ন'বেল বিজয়ী", "nobel prize winner": "ন'বেল বঁটা বিজয়ী", "Nobel Peace Prize laureate": "ন'বেল শান্তি বঁটা বিজয়ী", "Nobel Prize-winning economist": "ন'বেলজয়ী অৰ্থনীতিবিদ", "Pulitzer Prize winner": "পুলিৎজাৰ বঁটা বিজয়ী", "Academy Award winner": "অকাডেমি বঁটা বিজয়ী", "Fields Medalist": "ফিল্ডছ পদকজয়ী", "Abel Prize laureate": "আবেল বঁটা বিজয়ী", "Turing Award laureate": "টিউৰিং বঁটা বিজয়ী", "Wolf Prize laureate": "উলফ বঁটা বিজয়ী", "Breakthrough Prize laureate": "ব্ৰেকথ্ৰু বঁটা বিজয়ী", "Crafoord Prize laureate": "ক্ৰাফোৰ্ড বঁটা বিজয়ী", "Dirac Medal recipient": "ডিৰাক পদক প্ৰাপক", "Boltzmann Medal recipient": "বোল্টজমেন পদক প্ৰাপক", "Nevanlinna Prize winner": "নেভানলিনা বঁটা বিজয়ী", "Gödel Prize winner": "গ'ডেল বঁটা বিজয়ী", "Kyoto Prize laureate": "কিয়োটো বঁটা বিজয়ী", "Lasker Award recipient": "লাস্কাৰ বঁটা প্ৰাপক", "Templeton Prize laureate": "টেম্পলটন বঁটা বিজয়ী", "Shaw Prize laureate": "শ্ব' বঁটা বিজয়ী", "Holberg Prize laureate": "হলবাৰ্গ বঁটা বিজয়ী", "Enrico Fermi Award recipient": "এনৰিকো ফাৰ্মি বঁটা প্ৰাপক", "Max Planck Medal recipient": "মেক্স প্লেংক পদক প্ৰাপক", "IEEE Medal of Honor recipient": "আইইইই মেডেল অৱ অনাৰ প্ৰাপক", "Right Livelihood Award laureate": "ৰাইট লাইভলিহুড বঁটা বিজয়ী", "Sakharov Prize laureate": "শাখাৰভ বঁটা বিজয়ী", "UNESCO Peace Prize recipient": "ইউনেস্কো শান্তি বঁটা প্ৰাপক", "Booker Prize winner": "বুকাৰ বঁটা বিজয়ী", "International Booker Prize winner": "ইণ্টাৰনেচনেল বুকাৰ বঁটা বিজয়ী", "National Book Award winner": "নেচনেল বুক এৱাৰ্ড বিজয়ী", "Hugo Award winner": "হুগো বঁটা বিজয়ী", "Nebula Award winner": "নেবুলা বঁটা বিজয়ী", "Edgar Award winner": "এডগাৰ বঁটা বিজয়ী", "Commonwealth Writers' Prize winner": "কমনৱেলথ ৰাইটাৰ্ছ প্ৰাইজ বিজয়ী", "BAFTA Award winner": "বাফটা বঁটা বিজয়ী", "Cannes Film Festival award winner": "কান চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱ বঁটা বিজয়ী", "Golden Globe Award winner": "গোল্ডেন গ্লোব বঁটা বিজয়ী", "Grammy Award winner": "গ্ৰেমী বঁটা বিজয়ী", "Emmy Award winner": "এমী বঁটা বিজয়ী", "Tony Award winner": "টনি বঁটা বিজয়ী", "Juno Award winner": "জুনো বঁটা বিজয়ী", "MTV Video Music Award winner": "এমটিভি ভিডিঅ' মিউজিক এৱাৰ্ড বিজয়ী", "Ballon d'Or winner": "বেলন ডি'অৰ বিজয়ী", "FIFA World Cup winner": "ফিফা বিশ্বকাপজয়ী", "Olympic gold medalist": "অলিম্পিক স্বৰ্ণপদকজয়ী", "Olympic silver medalist": "অলিম্পিক ৰূপ্যপদকজয়ী", "Olympic bronze medalist": "অলিম্পিক ব্ৰঞ্জপদকজয়ী", "Paralympic gold medalist": "পেৰালিম্পিক স্বৰ্ণপদকজয়ী", "Knight Bachelor": "নাইট বেচেলৰ", "Dame Commander": "ডেম কমাণ্ডাৰ", "Officer of the Order of the British Empire": "অফিচাৰ অৱ দি অৰ্ডাৰ অৱ দ্য ব্ৰিটিছ এম্পায়াৰ", "Member of the Order of the British Empire": "মেম্বাৰ অৱ দি অৰ্ডাৰ অৱ দ্য ব্ৰিটিছ এম্পায়াৰ", "Companion of Honour": "কম্পেনিয়ন অৱ অনাৰ", "Victoria Cross recipient": "ভিক্টোৰিয়া ক্ৰছ প্ৰাপক", "George Cross recipient": "জৰ্জ ক্ৰছ প্ৰাপক", "Presidential Medal of Freedom recipient": "প্ৰেচিডেন্সিয়েল মেডেল অৱ ফ্ৰিডম প্ৰাপক", "Congressional Gold Medal recipient": "কংগ্ৰেছনেল গোল্ড মেডেল প্ৰাপক", "Medal of Honor recipient": "মেডেল অৱ অনাৰ প্ৰাপক", "Purple Heart recipient": "পাৰ্পল হাৰ্ট প্ৰাপক", "Kennedy Center honoree": "কেনেডী চেণ্টাৰ সন্মান প্ৰাপক", "Army medal of Honor recipient": "আৰ্মী মেডেল অৱ অনাৰ প্ৰাপক", "air force Medal of Honor recipient": "এয়াৰ ফ'ৰ্চ মেডেল অৱ অনাৰ প্ৰাপক", "Navy medal of Honor recipient": "নেভি মেডেল অৱ অনাৰ প্ৰাপক", "Legion of Honour recipient": "লেজিয়ঁ দ'অনাৰ প্ৰাপক", "Chevalier of the Legion of Honour": "লেজিয়ঁ দ'অনাৰৰ চেভলিয়াৰ", "Officer of the Legion of Honour": "লেজিয়ঁ দ'অনাৰৰ অফিচাৰ", "Knight's Cross recipient": "নাইটছ ক্ৰছ প্ৰাপক", "Iron Cross recipient": "আইৰন ক্ৰছ প্ৰাপক", "Pour le Mérite recipient": "পুৰ ল্য মেৰিট প্ৰাপক", "Hero of the Soviet Union": "ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ বীৰ", "Hero of Socialist Labour": "সমাজতান্ত্ৰিক শ্ৰমৰ বীৰ", "Hero of the Russian Federation": "ৰাছিয়ান ফেডাৰেচনৰ বীৰ", "Order of Lenin recipient": "অৰ্ডাৰ অৱ লেনিন প্ৰাপক", "Bharat Ratna recipient": "ভাৰতৰত্ন প্ৰাপক", "Padma Shri recipient": "পদ্মশ্ৰী প্ৰাপক", "Padma Bhushan recipient": "পদ্মভূষণ প্ৰাপক", "Padma Vibhushan recipient": "পদ্মবিভূষণ প্ৰাপক", "Dadasaheb Phalke Award recipient": "দাদাচাহেব ফাল্কে বঁটা প্ৰাপক", "Jnanpith Award recipient": "জ্ঞানপীঠ বঁটা প্ৰাপক", "Sahitya Akademi Award winner": "সাহিত্য অকাডেমি বঁটা বিজয়ী", "Param Vir Chakra recipient": "পৰমবীৰ চক্ৰ প্ৰাপক", "Ashoka Chakra recipient": "অশোক চক্ৰ প্ৰাপক", "Independence Award recipient": "স্বাধীনতা বঁটা প্ৰাপক", "Ekushey Padak recipient": "একুশে পদক প্ৰাপক", "Bangla Academy Literary Award recipient": "বাংলা একাডেমী সাহিত্য বঁটা প্ৰাপক", "National Film Award recipient": "ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা প্ৰাপক", "Bir Sreshtho": "বীৰশ্ৰেষ্ঠ", "Bir Uttom": "বীৰ উত্তম", "Bir Bikrom": "বীৰ বিক্ৰম", "Bir Protik": "বীৰ প্ৰতীক", "Nishan-e-Imtiaz recipient": "নিচান-ই-ইমতিয়াজ প্ৰাপক", "Nishan-e-Haider recipient": "নিচান-ই-হায়দৰ প্ৰাপক", "Hilal-i-Imtiaz recipient": "হিলাল-ই-ইমতিয়াজ প্ৰাপক", "Order of the Rising Sun recipient": "অৰ্ডাৰ অৱ দ্য ৰাইজিং চান প্ৰাপক", "Order of Culture recipient": "অৰ্ডাৰ অৱ কালচাৰ প্ৰাপক", "Person of Cultural Merit": "পাৰ্চন অৱ কালচাৰেল মেৰিট", "Medal of the Republic recipient": "মেডেল অৱ দ্য ৰিপাব্লিক প্ৰাপক", "righteous among the nations": "ৰাইচাচ এমং দ্য নেচনছ", "lifetime achievement award recipient": "জীৱনজোৰা সাধনা বঁটা প্ৰাপক", "human rights award recipient": "মানৱ অধিকাৰ বঁটা প্ৰাপক", "Fellow of the Royal Society": "ফেল' অৱ দ্য ৰয়েল ছচাইটি", "Foreign Member of the Royal Society": "ফৰেইন মেম্বাৰ অৱ দ্য ৰয়েল ছচাইটি", "Royal Society fellow": "ৰয়েল ছচাইটিৰ ফেল'", "AAAS Fellow": "এএএএছ ফেল'", "British Academy Fellow": "ব্ৰিটিছ একাডেমীৰ ফেল'", "Royal Academy fellow": "ৰয়েল একাডেমীৰ ফেল'", "National Academy of Sciences member": "নেচনেল একাডেমী অৱ ছায়েন্সেছৰ সদস্য", "foreign associate of the National Academy of Sciences": "নেচনেল একাডেমী অৱ ছায়েন্সেছৰ বিদেশী সহযোগী", "National Academy of Engineering member": "নেচনেল একাডেমী অৱ ইঞ্জিনিয়াৰিংৰ সদস্য", "Royal Society of Edinburgh fellow": "ৰয়েল ছচাইটি অৱ এডিনবাৰ্গৰ ফেল'", "Royal Geographical Society fellow": "ৰয়েল জিঅ'গ্ৰাফিকেল ছচাইটিৰ ফেল'", "Linnean Society fellow": "লিনিয়ান ছচাইটিৰ ফেল'", "Optica Fellow": "অপটিকা ফেল'", "APS Fellow": "এপিএছ ফেল'", "Institute of Physics fellow": "ইনষ্টিটিউট অৱ ফিজিক্সৰ ফেল'", "Royal Society of Literature fellow": "ৰয়েল ছচাইটি অৱ লিটাৰেচাৰৰ ফেল'", "ACM Fellow": "এচিএম ফেল'", "IEEE Fellow": "আইইইই ফেল'", "American Academy of Arts and Sciences fellow": "আমেৰিকান একাডেমী অৱ আৰ্টছ এণ্ড ছায়েন্সেছৰ ফেল'", "Fulbright Scholar": "ফুলব্ৰাইট স্কলাৰ", "Rhodes Scholar": "ৰোডচ স্কলাৰ", "rhodes scholar": "ৰোডচ স্কলাৰ", "Guggenheim Fellow": "গুগেনহেইম ফেল'", "Marshall Scholar": "মাৰ্শ্বাল স্কলাৰ", "MacArthur Fellow": "মেকআৰ্থাৰ ফেল'", "Humboldt Fellow": "হামবোল্ট ফেল'", "performer in ziegfeld follies": "জিগফেল্ড ফলিছৰ পাৰফৰ্মাৰ", "playboy model": "প্লেবয় মডেল", "horse trainer": "ঘোঁৰা প্ৰশিক্ষক", "contract bridge player": "কণ্ট্ৰেক্ট ব্ৰীজ খেলুৱৈ", "field athlete": "ফিল্ড এথলীট", "all-american girls professional baseball league player": "অল-আমেৰিকান গাৰ্লছ প্ৰফেচনেল বেছবল লীগ খেলুৱৈ", "high jumper": "হাই জাম্পাৰ", "athletic director": "এথলেটিক ডিৰেক্টৰ", "world record-holder": "বিশ্ব ৰেকৰ্ডধাৰী", "lineman": "লাইনমেন", "ten-pin bowler": "টেন-পিন বলাৰ", "bicycle motocross rider": "বাইচাইকেল মটোক্ৰছ ৰাইডাৰ", "government official": "চৰকাৰী বিষয়া", "auto racing driver": "অট' ৰেচিং ড্ৰাইভাৰ", "blues guitarist": "ব্লুজ গিটাৰিষ্ট", "vaudeville performer": "ভডভিল পাৰফৰ্মাৰ", "bull rider": "বুল ৰাইডাৰ", "war correspondent": "যুদ্ধ সংবাদদাতা", "blues singer": "ব্লুজ গায়ক", "show host": "শ্ব' হ'ষ্ট", "etcher": "এচাৰ", "choral conductor": "ক'ৰেল কণ্ডাক্টৰ", "national guard": "নেচনেল গাৰ্ড", "skateboarder": "স্কেটবৰ্ডাৰ", "promoter": "প্ৰম'টাৰ", "air national guard officer": "এয়াৰ নেচনেল গাৰ্ড বিষয়া", "air national guard": "এয়াৰ নেচনেল গাৰ্ড", "air national guard colonel": "এয়াৰ নেচনেল গাৰ্ড কৰ্ণেল", "air national guard general": "এয়াৰ নেচনেল গাৰ্ড জেনেৰেল", "motivational speaker": "অনুৰ্প্ৰেৰণামূলক বক্তা", "publisher of sheet music": "স্বৰলিপি প্ৰকাশক", ", Syracuse": ", চিৰাকিউজ", "correspondent": "সংবাদদাতা", "talk radio host": "টক ৰেডিঅ' হ'ষ্ট", "middle distance runner": "মজলীয়া দূৰত্বৰ দৌৰবিদ", "lacrosse coach": "লেক্ৰছ প্ৰশিক্ষক", "field coach": "ফিল্ড প্ৰশিক্ষক", "disc golfer": "ডিস্ক গল্ফাৰ", "hedge fund manager": "হেজ ফাণ্ড মেনেজাৰ", "US American tennis player": "মাৰ্কিন টেনিছ খেলুৱৈ", "rowing coach": "ৰোৱিং প্ৰশিক্ষক", "sporting event": "ক্ৰীড়া প্ৰতিযোগিতা", "flag football player": "ফ্লেগ ফুটবল খেলুৱৈ", "silent film actor": "নিৰ্বাক চলচ্চিত্ৰ অভিনেতা", "founder": "প্ৰতিষ্ঠাপক", "manufacturer": "প্ৰস্তুতকাৰক", "visual effects artist": "ভিজুৱেল ইফেক্টছ শিল্পী", "score vocalist": "স্ক'ৰ ভোকালিষ্ট", "automobile designer": "অট'ম'বাইল ডিজাইনাৰ", "rodeo performer": "ৰোডিঅ' পাৰফৰ্মাৰ", "tap dancer": "টেপ ডান্সাৰ", "silent film actress": "নিৰ্বাক চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী", "American football offensive guard": "আমেৰিকান ফুটবল অফেন্সিভ গাৰ্ড", "special effects artist": "স্পেচিয়েল ইফেক্ট শিল্পী", "offensive guard": "অফেন্সিভ গাৰ্ড", "politician in Massachusetts": "মেছাচুচেটছৰ ৰাজনীতিবিদ", "reformer": "সংস্কাৰক", "contemporary artist": "সমসাময়িক শিল্পী", "professor of electrical engineering": "বৈদ্যুতিক প্ৰকৌশলৰ অধ্যাপক", "editorial cartoonist": "এডিটৰিয়েল কাৰ্টুনিষ্ট", "personal trainer": "পাৰ্চনেল ট্ৰেইনাৰ", "United States Army officer": "মাৰ্কিন সেনাবাহিনীৰ বিষয়া", "article in Bulletin of the American Astronomical Society": "বুলেটিন অৱ দ্য আমেৰিকান এষ্ট্ৰোনমিকেল ছচাইটিত প্ৰকাশিত প্ৰবন্ধ", "ichthyologist": "মৎস্যবিজ্ঞানী", "college athletic administrator": "কলেজ এথলেটিক প্ৰশাসক", "orchestrator": "অৰ্কেষ্ট্ৰেটৰ", "advertising executive": "এডভাৰটাইজিং এক্সিকিউটিভ", "community leader": "কমিউনিটি লিডাৰ", "coast guard admiral": "কোষ্ট গাৰ্ড এডমিৰেল", "arena football player": "এৰিনা ফুটবল খেলুৱৈ", "women's rights defender": "নাৰী অধিকাৰ ৰক্ষক", "nonprofit organization": "অলাভজনক সংস্থা", "non-profit organization": "অলাভজনক সংস্থা", "nonprofit organisation": "অলাভজনক সংস্থা", "non-profit organisation": "অলাভজনক সংস্থা", "motocross racer": "মটোক্ৰছ ৰেচাৰ", "motocross rider": "মটোক্ৰছ ৰাইডাৰ", "automobile racer": "অট'ম'বাইল ৰেচাৰ", "auto racer": "অট' ৰেচাৰ", "car racer": "কাৰ ৰেচাৰ", "motor boat racer": "মটৰবোট ৰেচাৰ", "motorboat racer": "মটৰবোট ৰেচাৰ", "powerboat racer": "পাৱাৰবোট ৰেচাৰ", "American Representative": "মাৰ্কিন প্ৰতিনিধি সভাৰ সদস্য", "USA Representative": "মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ প্ৰতিনিধি সভাৰ সদস্য", "United States Representative": "মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ প্ৰতিনিধি সভাৰ সদস্য", "court preacher": "ৰাজদৰবাৰৰ ধৰ্মপ্ৰচাৰক", "secretary of state": "চেক্ৰেটেৰী অৱ ষ্টেট", #Others "fighter prototype": "যুদ্ধবিমানৰ প্ৰটোটাইপ", "fighter ace": "ফাইটাৰ এছ", "fighter replica": "যুদ্ধবিমানৰ প্ৰতিৰূপ", "fighter aircraft": "যুদ্ধবিমান", "fighter aircraft family": "যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "fighter-bomber aircraft": "বোমাৰু যুদ্ধবিমান", "fighter jet": "যুদ্ধবিমান", "Military aircraft": "সামৰিক বিমান", "night fighter": "ৰাত্ৰিকালীন যুদ্ধবিমান", "heavy fighter": "গধুৰ যুদ্ধবিমান", "light fighter": "লঘু যুদ্ধবিমান", "trainer aircraft": "প্ৰশিক্ষণ বিমান", "multirole fighter": "বহুমুখী যুদ্ধবিমান", "air superiority fighter": "এয়াৰ ছুপেৰিঅ'ৰিটি ফাইটাৰ", "interceptor aircraft": "ইণ্টাৰচেপ্টৰ বিমান", "carrier-based fighter": "বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান", "naval fighter": "নৌ যুদ্ধবিমান", "escort fighter": "এচকৰ্ট যুদ্ধবিমান", "jet fighter": "জেট যুদ্ধবিমান", "twin-engine fighter": "টুইন-ইঞ্জিন যুদ্ধবিমান", "single-engine fighter": "ছিংগল-ইঞ্জিন যুদ্ধবিমান", "fighter trainer": "ফাইটাৰ ট্ৰেইনাৰ", "fighter trainer aircraft": "ফাইটাৰ ট্ৰেইনাৰ এয়াৰক্ৰাফ্ট", "advanced trainer aircraft": "উন্নত প্ৰশিক্ষণ বিমান", "ground-attack aircraft": "গ্ৰাউণ্ড-এটেক এয়াৰক্ৰাফ্ট", "attack aircraft": "আক্ৰমণকাৰী বিমান", "military trainer aircraft": "সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান", "strike fighter": "ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ", "fighter reconnaissance aircraft": "ফাইটাৰ ৰিকনেচেন্স এয়াৰক্ৰাফ্ট", "reconnaissance aircraft": "ৰিকনেচেন্স এয়াৰক্ৰাফ্ট", "gold medallist": "স্বৰ্ণপদকজয়ী", "silver medallist": "ৰূপ্যপদকজয়ী", "bronze medallist": "ব্ৰঞ্জপদকজয়ী", "olympian": "অলিম্পিয়ান", "long and high jumper": "দীঘল আৰু ওখ জাপৰ খেলুৱৈ", "long, high and triple jumper": "দীঘল, ওখ আৰু ট্ৰিপল জাম্পাৰ", "strength athlete": "ষ্ট্ৰেংথ এথলীট", "crossfit athlete": "ক্ৰছফিট এথলীট", "nutritionist": "পুষ্টিবিদ", "mountain runner": "মাউণ্টেইন ৰানাৰ", "cheerleader": "চিয়াৰলিডাৰ", "water skier": "ৱাটাৰ স্কিয়াৰ", "speed skier": "স্পীড স্কিয়াৰ", "harness racer": "হাৰনেছ ৰেচাৰ", "heavy metal band": "হেভি মেটেল বেণ্ড", "metal band": "মেটেল বেণ্ড", "music band": "সংগীত বেণ্ড", "rock band": "ৰক বেণ্ড", "pop band": "পপ বেণ্ড", "jazz band": "জ্যাজ বেণ্ড", "blues band": "ব্লুজ বেণ্ড", "folk band": "ফোক বেণ্ড", "punk band": "পাংক বেণ্ড", "indie band": "ইণ্ডি বেণ্ড", "black metal band": "ব্লেক মেটেল বেণ্ড", "dark metal band": "ডাৰ্ক মেটেল বেণ্ড", "death metal band": "ডেথ মেটেল বেণ্ড", "thrash metal band": "থ্ৰেশ্ব মেটেল বেণ্ড", "doom metal band": "ডুম মেটেল বেণ্ড", "power metal band": "পাৱাৰ মেটেল বেণ্ড", "progressive metal band": "প্ৰগ্ৰেছিভ মেটেল বেণ্ড", "symphonic metal band": "ছিম্ফোনিক মেটেল বেণ্ড", "gothic metal band": "গথিক মেটেল বেণ্ড", "nu metal band": "নু মেটেল বেণ্ড", "alternative metal band": "অল্টাৰনেটিভ মেটেল বেণ্ড", "speed metal band": "স্পীড মেটেল বেণ্ড", "industrial metal band": "ইণ্ডাষ্ট্ৰিয়েল মেটেল বেণ্ড", "metalcore band": "মেটেলকোৰ বেণ্ড", "hard rock band": "হাৰ্ড ৰক বেণ্ড", "alternative rock band": "অল্টাৰনেটিভ ৰক বেণ্ড", "progressive rock band": "প্ৰগ্ৰেছিভ ৰক বেণ্ড", "psychedelic rock band": "চাইকেডেলিক ৰক বেণ্ড", "garage rock band": "গেৰেজ ৰক বেণ্ড", "grunge band": "গ্ৰাঞ্জ বেণ্ড", "post-rock band": "পোষ্ট-ৰক বেণ্ড", "post-punk band": "পোষ্ট-পাংক বেণ্ড", "new wave band": "নিউ ৱেভ বেণ্ড", "electronic band": "ইলেক্ট্ৰনিক বেণ্ড", "experimental band": "এক্সপেৰিমেণ্টেল বেণ্ড", "fusion band": "ফিউজন বেণ্ড", "reggae band": "ৰেগে বেণ্ড", "ska band": "স্কা বেণ্ড", "country band": "কাণ্ট্ৰি বেণ্ড", "bluegrass band": "ব্লুগ্ৰাছ বেণ্ড", "hip hop band": "হিপ হপ বেণ্ড", "rap band": "ৰেপ বেণ্ড", "dance band": "ডান্স বেণ্ড", "tribute band": "ত্ৰিবিউট বেণ্ড", "cover band": "কভাৰ বেণ্ড", "marching band": "মাৰ্চিং বেণ্ড", "brass band": "ব্ৰাছ বেণ্ড", "concert band": "কনচাৰ্ট বেণ্ড", "boy band": "বয় বেণ্ড", "girl band": "গাৰ্ল বেণ্ড", "vocal band": "ভোকাল বেণ্ড", "live band": "লাইভ বেণ্ড", "wedding band": "ৱেডিং বেণ্ড", "school band": "স্কুল বেণ্ড", "military band": "মিলিটেৰী বেণ্ড", "army band": "আৰ্মী বেণ্ড", "gasser drag racer": "গেচাৰ ড্ৰেগ ৰেচাৰ", "drag racer": "ড্ৰেগ ৰেচাৰ", "bookmaker": "বুকমেকাৰ", "barrel racer": "বেৰেল ৰেচাৰ", "speed racer": "স্পীড ৰেচাৰ", "crew chief": "ক্ৰু চীফ", "constructor": "নিৰ্মাতা", "pga tour member": "পিজিএ ট্যুৰ সদস্য", "heavyweight boxer": "হেভিৱেট বক্সাৰ", "welterweight boxer": "ৱেল্টাৰৱেট বক্সাৰ", "strongwoman": "ষ্ট্ৰংৱুমেন", "weight lifter": "ভাৰোত্তোলক", "power lifter": "পাৱাৰলিফ্টাৰ", "escapologist": "এস্কেপোলজিষ্ট", "political analyst": "ৰাজনৈতিক বিশ্লেষক", "malacologist": "মেলাকোলজিষ্ট", "safety microbiologist": "নিৰাপত্তা অণুজীৱবিজ্ঞানী", "public safety official": "জননিৰাপত্তা বিষয়া", "horseshoe pitcher": "হৰ্ছশ্বু পিচাৰ", "fighter aircraft model by boeing": "বোয়িংৰ যুদ্ধবিমান মডেল", "fighter aircraft series by boeing": "বোয়িংৰ যুদ্ধবিমান ছিৰিজ", "fighter aircraft family by boeing": "বোয়িংৰ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "trainer aircraft model by boeing": "বোয়িংৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান মডেল", "trainer aircraft series by boeing": "বোয়িংৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান ছিৰিজ", "trainer aircraft family by boeing": "বোয়িংৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান পৰিয়াল", "military trainer aircraft model by boeing": "বোয়িংৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান মডেল", "military trainer aircraft series by boeing": "বোয়িংৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান ছিৰিজ", "military trainer aircraft family by boeing": "বোয়িংৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান পৰিয়াল", "prototype fighter aircraft model by boeing": "বোয়িংৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান মডেল", "prototype fighter aircraft series by boeing": "বোয়িংৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান ছিৰিজ", "prototype fighter aircraft family by boeing": "বোয়িংৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "attack aircraft model by boeing": "বোয়িংৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান মডেল", "attack aircraft series by boeing": "বোয়িংৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান ছিৰিজ", "attack aircraft family by boeing": "বোয়িংৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান পৰিয়াল", "strike fighter model by boeing": "বোয়িংৰ ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ মডেল", "strike fighter series by boeing": "বোয়িংৰ ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ ছিৰিজ", "strike fighter family by boeing": "বোয়িংৰ ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ পৰিয়াল", "carrier-based strike fighter aircraft model by boeing": "বোয়িংৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ মডেল", "carrier-based strike fighter aircraft series by boeing": "বোয়িংৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ ছিৰিজ", "carrier-based strike fighter aircraft family by boeing": "বোয়িংৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ পৰিয়াল", "carrier-based fighter aircraft model by boeing": "বোয়িংৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান মডেল", "carrier-based fighter aircraft series by boeing": "বোয়িংৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান ছিৰিজ", "carrier-based fighter aircraft family by boeing": "বোয়িংৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "airliner model by boeing": "বোয়িংৰ যাত্ৰীবাহী বিমান মডেল", "airliner series by boeing": "বোয়িংৰ যাত্ৰীবাহী বিমান ছিৰিজ", "airliner family by boeing": "বোয়িংৰ যাত্ৰীবাহী বিমান পৰিয়াল", "cargo aircraft model by boeing": "বোয়িংৰ কাৰ্গো বিমান মডেল", "cargo aircraft series by boeing": "বোয়িংৰ কাৰ্গো বিমান ছিৰিজ", "cargo aircraft family by boeing": "বোয়িংৰ কাৰ্গো বিমান পৰিয়াল", "fighter aircraft model by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ যুদ্ধবিমান মডেল", "fighter aircraft series by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ যুদ্ধবিমান ছিৰিজ", "fighter aircraft family by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "trainer aircraft model by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান মডেল", "trainer aircraft series by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান ছিৰিজ", "trainer aircraft family by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান পৰিয়াল", "military trainer aircraft model by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান মডেল", "fighter aircraft series by sukhoi": "সুখোইৰ যুদ্ধবিমান ছিৰিজ", "military trainer aircraft series by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান ছিৰিজ", "military trainer aircraft family by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান পৰিয়াল", "prototype fighter aircraft model by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান মডেল", "prototype fighter aircraft series by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান ছিৰিজ", "prototype fighter aircraft family by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "attack aircraft model by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান মডেল", "attack aircraft series by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান ছিৰিজ", "attack aircraft family by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান পৰিয়াল", "strike fighter model by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ মডেল", "strike fighter series by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ ছিৰিজ", "strike fighter family by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ পৰিয়াল", "carrier-based strike fighter aircraft model by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ মডেল", "carrier-based strike fighter aircraft series by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ ছিৰিজ", "carrier-based strike fighter aircraft family by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ পৰিয়াল", "carrier-based fighter aircraft model by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান মডেল", "carrier-based fighter aircraft series by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান ছিৰিজ", "carrier-based fighter aircraft family by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "cargo aircraft model by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ কাৰ্গো বিমান মডেল", "cargo aircraft series by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ কাৰ্গো বিমান ছিৰিজ", "cargo aircraft family by lockheed martin": "লকহিড মাৰ্টিনৰ কাৰ্গো বিমান পৰিয়াল", "fighter aircraft model by sukhoi": "সুখোইৰ যুদ্ধবিমান মডেল", "fighter aircraft family by sukhoi": "সুখোইৰ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "attack aircraft model by sukhoi": "সুখোইৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান মডেল", "attack aircraft series by sukhoi": "সুখোইৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান ছিৰিজ", "attack aircraft family by sukhoi": "সুখোইৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান পৰিয়াল", "strike fighter model by sukhoi": "সুখোইৰ ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ মডেল", "strike fighter series by sukhoi": "সুখোইৰ ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ ছিৰিজ", "strike fighter family by sukhoi": "সুখোইৰ ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ পৰিয়াল", "prototype fighter aircraft model by sukhoi": "সুখোইৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান মডেল", "prototype fighter aircraft series by sukhoi": "সুখোইৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান ছিৰিজ", "prototype fighter aircraft family by sukhoi": "সুখোইৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "airliner model by airbus": "এয়াৰবাছৰ যাত্ৰীবাহী বিমান মডেল", "airliner series by airbus": "এয়াৰবাছৰ যাত্ৰীবাহী বিমান ছিৰিজ", "airliner family by airbus": "এয়াৰবাছৰ যাত্ৰীবাহী বিমান পৰিয়াল", "cargo aircraft model by airbus": "এয়াৰবাছৰ কাৰ্গো বিমান মডেল", "cargo aircraft series by airbus": "এয়াৰবাছৰ কাৰ্গো বিমান ছিৰিজ", "cargo aircraft family by airbus": "এয়াৰবাছৰ কাৰ্গো বিমান পৰিয়াল", "trainer aircraft model by airbus": "এয়াৰবাছৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান মডেল", "trainer aircraft series by airbus": "এয়াৰবাছৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান ছিৰিজ", "trainer aircraft family by airbus": "এয়াৰবাছৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান পৰিয়াল", "military trainer aircraft model by airbus": "এয়াৰবাছৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান মডেল", "military trainer aircraft series by airbus": "এয়াৰবাছৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান ছিৰিজ", "military trainer aircraft family by airbus": "এয়াৰবাছৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান পৰিয়াল", "airliner model by bombardier": "বম্বাৰ্ডিয়াৰৰ যাত্ৰীবাহী বিমান মডেল", "airliner series by bombardier": "বম্বাৰ্ডিয়াৰৰ যাত্ৰীবাহী বিমান ছিৰিজ", "airliner family by bombardier": "বম্বাৰ্ডিয়াৰৰ যাত্ৰীবাহী বিমান পৰিয়াল", "cargo aircraft model by bombardier": "বম্বাৰ্ডিয়াৰৰ কাৰ্গো বিমান মডেল", "cargo aircraft series by bombardier": "বম্বাৰ্ডিয়াৰৰ কাৰ্গো বিমান ছিৰিজ", "cargo aircraft family by bombardier": "বম্বাৰ্ডিয়াৰৰ কাৰ্গো বিমান পৰিয়াল", "fighter aircraft model by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ যুদ্ধবিমান মডেল", "fighter aircraft series by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ যুদ্ধবিমান ছিৰিজ", "fighter aircraft family by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "trainer aircraft model by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান মডেল", "trainer aircraft series by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান ছিৰিজ", "trainer aircraft family by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান পৰিয়াল", "military trainer aircraft model by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান মডেল", "airliner series by avic": "এভিকৰ যাত্ৰীবাহী বিমান ছিৰিজ", "military trainer aircraft series by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান ছিৰিজ", "airliner family by avic": "এভিকৰ যাত্ৰীবাহী বিমান পৰিয়াল", "military trainer aircraft family by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান পৰিয়াল", "cargo aircraft series by avic": "এভিকৰ কাৰ্গো বিমান ছিৰিজ", "prototype fighter aircraft model by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান মডেল", "cargo aircraft model by avic": "এভিকৰ কাৰ্গো বিমান মডেল", "prototype fighter aircraft series by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান ছিৰিজ", "cargo aircraft family by avic": "এভিকৰ কাৰ্গো বিমান পৰিয়াল", "prototype fighter aircraft family by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "fighter aircraft model by hal": "হ্যালৰ যুদ্ধবিমান মডেল", "attack aircraft model by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান মডেল", "attack aircraft series by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান ছিৰিজ", "attack aircraft family by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান পৰিয়াল", "strike fighter model by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ মডেল", "strike fighter series by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ ছিৰিজ", "strike fighter family by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ পৰিয়াল", "carrier-based strike fighter aircraft model by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ মডেল", "carrier-based strike fighter aircraft series by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ ছিৰিজ", "carrier-based strike fighter aircraft family by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ পৰিয়াল", "carrier-based fighter aircraft model by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান মডেল", "carrier-based fighter aircraft series by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান ছিৰিজ", "carrier-based fighter aircraft family by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "airliner model by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ যাত্ৰীবাহী বিমান মডেল", "airliner series by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ যাত্ৰীবাহী বিমান ছিৰিজ", "airliner family by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ যাত্ৰীবাহী বিমান পৰিয়াল", "cargo aircraft model by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ কাৰ্গো বিমান মডেল", "cargo aircraft series by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ কাৰ্গো বিমান ছিৰিজ", "cargo aircraft family by bae systems": "বিএই ছিষ্টেমছৰ কাৰ্গো বিমান পৰিয়াল", "fighter aircraft model by avic": "এভিকৰ যুদ্ধবিমান মডেল", "fighter aircraft series by avic": "এভিকৰ যুদ্ধবিমান ছিৰিজ", "fighter aircraft family by avic": "এভিকৰ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "trainer aircraft model by avic": "এভিকৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান মডেল", "trainer aircraft series by avic": "এভিকৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান ছিৰিজ", "trainer aircraft family by avic": "এভিকৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান পৰিয়াল", "military trainer aircraft model by avic": "এভিকৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান মডেল", "military trainer aircraft series by avic": "এভিকৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান ছিৰিজ", "military trainer aircraft family by avic": "এভিকৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান পৰিয়াল", "prototype fighter aircraft model by avic": "এভিকৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান মডেল", "prototype fighter aircraft series by avic": "এভিকৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান ছিৰিজ", "prototype fighter aircraft family by avic": "এভিকৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "attack aircraft model by avic": "এভিকৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান মডেল", "attack aircraft series by avic": "এভিকৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান ছিৰিজ", "attack aircraft family by avic": "এভিকৰ আক্ৰমণকাৰী বিমান পৰিয়াল", "strike fighter model by avic": "এভিকৰ ষ্ট্ৰাইক ফাইটাৰ মডেল", "strike fighter series by avic": "এভিকৰ আক্ৰমণাত্মক যুদ্ধবিমান চিৰিজ", "strike fighter family by avic": "এভিকৰ আক্ৰমণাত্মক যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "carrier-based strike fighter aircraft model by avic": "এভিকৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক আক্ৰমণাত্মক যুদ্ধবিমান মডেল", "carrier-based strike fighter aircraft series by avic": "এভিকৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক আক্ৰমণাত্মক যুদ্ধবিমান চিৰিজ", "carrier-based strike fighter aircraft family by avic": "এভিকৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক আক্ৰমণাত্মক যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "carrier-based fighter aircraft model by avic": "এভিকৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান মডেল", "carrier-based fighter aircraft series by avic": "এভিকৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান চিৰিজ", "carrier-based fighter aircraft family by avic": "এভিকৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "airliner model by avic": "এভিকৰ যাত্ৰীবাহী বিমান মডেল", "fighter aircraft series by hal": "হেলৰ যুদ্ধবিমান চিৰিজ", "fighter aircraft family by hal": "হেলৰ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "trainer aircraft model by hal": "হেলৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান মডেল", "trainer aircraft series by hal": "হেলৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান চিৰিজ", "trainer aircraft family by hal": "হেলৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান পৰিয়াল", "military trainer aircraft model by hal": "হেলৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান মডেল", "military trainer aircraft series by hal": "হেলৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান চিৰিজ", "military trainer aircraft family by hal": "হেলৰ সামৰিক প্ৰশিক্ষণ বিমান পৰিয়াল", "prototype fighter aircraft model by hal": "হেলৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান মডেল", "prototype fighter aircraft series by hal": "হেলৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান চিৰিজ", "prototype fighter aircraft family by hal": "হেলৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "attack aircraft model by hal": "হেলৰ আক্ৰমণ বিমান মডেল", "attack aircraft series by hal": "হেলৰ আক্ৰমণ বিমান চিৰিজ", "attack aircraft family by hal": "হেলৰ আক্ৰমণ বিমান পৰিয়াল", "strike fighter model by hal": "হেলৰ আক্ৰমণাত্মক যুদ্ধবিমান মডেল", "strike fighter series by hal": "হেলৰ আক্ৰমণাত্মক যুদ্ধবিমান চিৰিজ", "strike fighter family by hal": "হেলৰ আক্ৰমণাত্মক যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "carrier-based fighter aircraft model by hal": "হেলৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান মডেল", "carrier-based fighter aircraft series by hal": "হেলৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান চিৰিজ", "carrier-based fighter aircraft family by hal": "হেলৰ বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "fighter aircraft model by eurofighter": "ইউৰোফাইটাৰৰ যুদ্ধবিমান মডেল", "fighter aircraft series by eurofighter": "ইউৰোফাইটাৰৰ যুদ্ধবিমান চিৰিজ", "fighter aircraft family by eurofighter": "ইউৰোফাইটাৰৰ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "prototype fighter aircraft model by eurofighter": "ইউৰোফাইটাৰৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান মডেল", "prototype fighter aircraft series by eurofighter": "ইউৰোফাইটাৰৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান চিৰিজ", "prototype fighter aircraft family by eurofighter": "ইউৰোফাইটাৰৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "fighter aircraft model by messerschmitt": "মেচাৰশমিটৰ যুদ্ধবিমান মডেল", "fighter aircraft series by messerschmitt": "মেচাৰশমিটৰ যুদ্ধবিমান চিৰিজ", "fighter aircraft family by messerschmitt": "মেচাৰশমিটৰ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "prototype fighter aircraft model by messerschmitt": "মেচাৰশমিটৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান মডেল", "prototype fighter aircraft series by messerschmitt": "মেচাৰশমিটৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান চিৰিজ", "prototype fighter aircraft family by messerschmitt": "মেচাৰশমিটৰ প্ৰটোটাইপ যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "attack aircraft model by messerschmitt": "মেচাৰশমিটৰ আক্ৰমণ বিমান মডেল", "attack aircraft series by messerschmitt": "মেচাৰশমিটৰ আক্ৰমণ বিমান চিৰিজ", "attack aircraft family by messerschmitt": "মেচাৰশমিটৰ আক্ৰমণ বিমান পৰিয়াল", "trainer aircraft model by messerschmitt": "মেচাৰশমিটৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান মডেল", "trainer aircraft series by messerschmitt": "মেচাৰশমিটৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান চিৰিজ", "trainer aircraft family by messerschmitt": "মেচাৰশমিটৰ প্ৰশিক্ষণ বিমান পৰিয়াল", "airliner model by comac": "কোমাকৰ যাত্ৰীবাহী বিমান মডেল", "airliner series by comac": "কোমাকৰ যাত্ৰীবাহী বিমান চিৰিজ", "airliner family by comac": "কোমাকৰ যাত্ৰীবাহী বিমান পৰিয়াল", "cargo aircraft model by comac": "কোমাকৰ কাৰ্গো বিমান মডেল", "cargo aircraft series by comac": "কোমাকৰ কাৰ্গো বিমান চিৰিজ", "cargo aircraft family by comac": "কোমাকৰ কাৰ্গো বিমান পৰিয়াল", "airliner model by dornier": "ডৰ্নিয়াৰৰ যাত্ৰীবাহী বিমান মডেল", "airliner series by dornier": "ডৰ্নিয়াৰৰ যাত্ৰীবাহী বিমান চিৰিজ", "airliner family by dornier": "ডৰ্নিয়াৰৰ যাত্ৰীবাহী বিমান পৰিয়াল", "cargo aircraft model by dornier": "ডৰ্নিয়াৰৰ কাৰ্গো বিমান মডেল", "cargo aircraft series by dornier": "ডৰ্নিয়াৰৰ কাৰ্গো বিমান চিৰিজ", "cargo aircraft family by dornier": "ডৰ্নিয়াৰৰ কাৰ্গো বিমান পৰিয়াল", #published/released "published book": "প্ৰকাশিত কিতাপ", "book published": "প্ৰকাশিত কিতাপ", "published article": "প্ৰকাশিত প্ৰবন্ধ", "article published": "প্ৰকাশিত প্ৰবন্ধ", "published journal": "প্ৰকাশিত সাময়িকী", "journal published": "প্ৰকাশিত সাময়িকী", "published magazine": "প্ৰকাশিত মেগাজিন", "magazine published": "প্ৰকাশিত মেগাজিন", "published newspaper": "প্ৰকাশিত বাতৰিকাকত", "newspaper published": "প্ৰকাশিত বাতৰিকাকত", "published novel": "প্ৰকাশিত উপন্যাস", "novel published": "প্ৰকাশিত উপন্যাস", "published short story": "প্ৰকাশিত চুটিগল্প", "short story published": "প্ৰকাশিত চুটিগল্প", "published poem": "প্ৰকাশিত কবিতা", "poem published": "প্ৰকাশিত কবিতা", "published play": "প্ৰকাশিত নাটক", "play published": "প্ৰকাশিত নাটক", "published essay": "প্ৰকাশিত প্ৰবন্ধ", "essay published": "প্ৰকাশিত প্ৰবন্ধ", "published thesis": "প্ৰকাশিত অভিসন্দৰ্ভ", "thesis published": "প্ৰকাশিত অভিসন্দৰ্ভ", "published dissertation": "প্ৰকাশিত গৱেষণাভিসন্দৰ্ভ", "dissertation published": "প্ৰকাশিত গৱেষণাভিসন্দৰ্ভ", "published encyclopedia": "প্ৰকাশিত বিশ্বকোষ", "encyclopedia published": "প্ৰকাশিত বিশ্বকোষ", "published dictionary": "প্ৰকাশিত অভিধান", "dictionary published": "প্ৰকাশিত অভিধান", "published textbook": "প্ৰকাশিত পাঠ্যপুথি", "textbook published": "প্ৰকাশিত পাঠ্যপুথি", "published comic": "প্ৰকাশিত কমিক্স", "comic published": "প্ৰকাশিত কমিক্স", "published manga": "প্ৰকাশিত মাংগা", "manga published": "প্ৰকাশিত মাংগা", "published graphic novel": "প্ৰকাশিত গ্ৰাফিক উপন্যাস", "graphic novel published": "প্ৰকাশিত গ্ৰাফিক উপন্যাস", "scholarly article published": "প্ৰকাশিত পাণ্ডিত্যপূৰ্ণ প্ৰবন্ধ", "academic article published": "প্ৰকাশিত শৈক্ষিক প্ৰবন্ধ", "research article published": "প্ৰকাশিত গৱেষণা প্ৰবন্ধ", "scientific article published": "প্ৰকাশিত বৈজ্ঞানিক প্ৰবন্ধ", "peer-reviewed article published": "প্ৰকাশিত সমকক্ষ-পৰ্যালোচিত প্ৰবন্ধ", "journal article published": "প্ৰকাশিত জাৰ্নেল প্ৰবন্ধ", "review article published": "প্ৰকাশিত পৰ্যালোচনামূলক প্ৰবন্ধ", "survey article published": "প্ৰকাশিত সমীক্ষামূলক প্ৰবন্ধ", "conference paper published": "প্ৰকাশিত সন্মিলন প্ৰবন্ধ", "academic paper published": "প্ৰকাশিত শৈক্ষিক গৱেষণাপত্ৰ", "research paper published": "প্ৰকাশিত গৱেষণাপত্ৰ", "working paper published": "প্ৰকাশিত কাৰ্যপত্ৰ", "position paper published": "প্ৰকাশিত অৱস্থানপত্ৰ", "white paper published": "প্ৰকাশিত শ্বেতপত্ৰ", "technical paper published": "প্ৰকাশিত কাৰিকৰী প্ৰবন্ধ", "technical report published": "প্ৰকাশিত কাৰিকৰী প্ৰতিৱেদন", "case report published": "প্ৰকাশিত কেচ ৰিপোৰ্ট", "research report published": "প্ৰকাশিত গৱেষণা প্ৰতিৱেদন", "scientific paper published": "প্ৰকাশিত বৈজ্ঞানিক গৱেষণাপত্ৰ", "discussion paper published": "প্ৰকাশিত আলোচনাপত্ৰ", "policy paper published": "প্ৰকাশিত নীতিপত্ৰ", "issue paper published": "প্ৰকাশিত বিষয়ভিত্তিক পত্ৰ", "background paper published": "প্ৰকাশিত পটভূমি পত্ৰ", "monograph published": "প্ৰকাশিত মনোগ্ৰাফ", "published scholarly article": "প্ৰকাশিত পাণ্ডিত্যপূৰ্ণ প্ৰবন্ধ", "published academic article": "প্ৰকাশিত শৈক্ষিক প্ৰবন্ধ", "published research article": "প্ৰকাশিত গৱেষণা প্ৰবন্ধ", "published scientific article": "প্ৰকাশিত বৈজ্ঞানিক প্ৰবন্ধ", "published peer-reviewed article": "প্ৰকাশিত সমকক্ষ-পৰ্যালোচিত প্ৰবন্ধ", "published journal article": "প্ৰকাশিত জাৰ্নেল প্ৰবন্ধ", "published review article": "প্ৰকাশিত পৰ্যালোচনামূলক প্ৰবন্ধ", "published survey article": "প্ৰকাশিত সমীক্ষামূলক প্ৰবন্ধ", "published conference paper": "প্ৰকাশিত সন্মিলন প্ৰবন্ধ", "published academic paper": "প্ৰকাশিত শৈক্ষিক গৱেষণাপত্ৰ", "published research paper": "প্ৰকাশিত গৱেষণাপত্ৰ", "published working paper": "প্ৰকাশিত কাৰ্যপত্ৰ", "published position paper": "প্ৰকাশিত অৱস্থানপত্ৰ", "published white paper": "প্ৰকাশিত শ্বেতপত্ৰ", "published technical paper": "প্ৰকাশিত কাৰিকৰী প্ৰবন্ধ", "published technical report": "প্ৰকাশিত কাৰিকৰী প্ৰতিৱেদন", "published case report": "প্ৰকাশিত কেচ ৰিপোৰ্ট", "published research report": "প্ৰকাশিত গৱেষণা প্ৰতিৱেদন", "published scientific paper": "প্ৰকাশিত বৈজ্ঞানিক গৱেষণাপত্ৰ", "published discussion paper": "প্ৰকাশিত আলোচনাপত্ৰ", "published policy paper": "প্ৰকাশিত নীতিপত্ৰ", "published issue paper": "প্ৰকাশিত বিষয়ভিত্তিক পত্ৰ", "published background paper": "প্ৰকাশিত পটভূমি পত্ৰ", "published monograph": "প্ৰকাশিত মনোগ্ৰাফ", "published manuscript": "প্ৰকাশিত পাণ্ডুলিপি", "manuscript published": "প্ৰকাশিত পাণ্ডুলিপি", "published monograph": "প্ৰকাশিত মনোগ্ৰাফ", "published bibliography": "প্ৰকাশিত গ্ৰন্থপঞ্জী", "bibliography published": "প্ৰকাশিত গ্ৰন্থপঞ্জী", "published catalogue": "প্ৰকাশিত তালিকাপত্ৰ", "published catalog": "প্ৰকাশিত তালিকাপত্ৰ", "catalog published": "প্ৰকাশিত তালিকাপত্ৰ", "published catalogue raisonné": "প্ৰকাশিত পূৰ্ণংগ তালিকাপত্ৰ", "published report": "প্ৰকাশিত প্ৰতিৱেদন", "report published": "প্ৰকাশিত প্ৰতিৱেদন", "published research report": "প্ৰকাশিত গৱেষণা প্ৰতিৱেদন", "published case report": "প্ৰকাশিত কেচ ৰিপোৰ্ট", "published technical report": "প্ৰকাশিত কাৰিকৰী প্ৰতিৱেদন", "published working paper": "প্ৰকাশিত কাৰ্যপত্ৰ", "published conference proceeding": "প্ৰকাশিত সন্মিলন কাৰ্যবিৱৰণী", "conference proceeding published": "প্ৰকাশিত সন্মিলন কাৰ্যবিৱৰণী", "published proceedings": "প্ৰকাশিত কাৰ্যবিৱৰণী", "proceedings published": "প্ৰকাশিত কাৰ্যবিৱৰণী", "published abstract": "প্ৰকাশিত সাৰাংশ", "abstract published": "প্ৰকাশিত সাৰাংশ", "published handbook": "প্ৰকাশিত হেণ্ডবুক", "handbook published": "প্ৰকাশিত হেণ্ডবুক", "published guidebook": "প্ৰকাশিত গাইডবুক", "guidebook published": "প্ৰকাশিত গাইডবুক", "published manual": "প্ৰকাশিত নিৰ্দেশিকা", "manual published": "প্ৰকাশিত নিৰ্দেশিকা", "published atlas": "প্ৰকাশিত এটলাচ", "atlas published": "প্ৰকাশিত এটলাচ", "published map": "প্ৰকাশিত মানচিত্ৰ", "map published": "প্ৰকাশিত মানচিত্ৰ", "published gazetteer": "প্ৰকাশিত গেজেটিয়াৰ", "gazetteer published": "প্ৰকাশিত গেজেটিয়াৰ", "published software": "প্ৰকাশিত ছফ্টৱেৰ", "software published": "প্ৰকাশিত ছফ্টৱেৰ", "released software": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত ছফ্টৱেৰ", "software released": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত ছফ্টৱেৰ", "published video game": "প্ৰকাশিত ভিডিঅ' গেম", "video game published": "প্ৰকাশিত ভিডিঅ' গেম", "released video game": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত ভিডিঅ' গেম", "video game released": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত ভিডিঅ' গেম", "released film": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত চলচ্চিত্ৰ", "film released": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত চলচ্চিত্ৰ", "premiered film": "প্ৰদৰ্শিত চলচ্চিত্ৰ", "film premiered": "প্ৰদৰ্শিত চলচ্চিত্ৰ", "released movie": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত চলচ্চিত্ৰ", "movie released": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত চলচ্চিত্ৰ", "premiered movie": "প্ৰদৰ্শিত চলচ্চিত্ৰ", "movie premiered": "প্ৰদৰ্শিত চলচ্চিত্ৰ", "aired television episode": "প্ৰচাৰিত টেলিভিছন খণ্ড", "television episode aired": "প্ৰচাৰিত টেলিভিছন খণ্ড", "broadcast television episode": "সম্প্ৰচাৰিত টেলিভিছন খণ্ড", "television episode broadcast": "সম্প্ৰচাৰিত টেলিভিছন খণ্ড", "aired tv episode": "প্ৰচাৰিত টেলিভিছন খণ্ড", "tv episode aired": "প্ৰচাৰিত টেলিভিছন খণ্ড", "broadcast tv episode": "সম্প্ৰচাৰিত টেলিভিছন খণ্ড", "tv episode broadcast": "সম্প্ৰচাৰিত টেলিভিছন খণ্ড", "aired television series": "প্ৰচাৰিত টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "television series aired": "প্ৰচাৰিত টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "broadcast television series": "সম্প্ৰচাৰিত টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "television series broadcast": "সম্প্ৰচাৰিত টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "aired tv series": "প্ৰচাৰিত টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "tv series aired": "প্ৰচাৰিত টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "broadcast tv series": "সম্প্ৰচাৰিত টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "tv series broadcast": "সম্প্ৰচাৰিত টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "launched website": "মুকলি কৰা ৱেবচাইট", "website launched": "মুকলি কৰা ৱেবচাইট", "launched web site": "মুকলি কৰা ৱেবচাইট", "web site launched": "মুকলি কৰা ৱেবচাইট", "launched service": "মুকলি কৰা সেৱা", "service launched": "মুকলি কৰা সেৱা", "released album": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত এলবাম", "album released": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত এলবাম", "released song": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত গান", "song released": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত গান", "released single": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত ছিংগল", "single released": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত ছিংগল", "released ep": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত ইপি", "ep released": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত ইপি", #film "film": "চলচ্চিত্ৰ", "movie": "চলচ্চিত্ৰ", "feature film": "পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰ", "short film": "হ্ৰস্বদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰ", "documentary film": "প্ৰামাণ্য চলচ্চিত্ৰ", "docudrama film": "ডকুড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ", "television film": "টেলিভিছন চলচ্চিত্ৰ", "tv film": "টেলিভিছন চলচ্চিত্ৰ", "animated film": "এনিমেছন চলচ্চিত্ৰ", "action film": "একচন চলচ্চিত্ৰ", "adventure film": "এডভেঞ্চাৰ চলচ্চিত্ৰ", "comedy film": "কমেডী চলচ্চিত্ৰ", "drama film": "নাট্যধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ", "romance film": "ৰোমাণ্টিক চলচ্চিত্ৰ", "romantic comedy film": "ৰোমাণ্টিক কমেডী চলচ্চিত্ৰ", "romantic drama film": "ৰোমাণ্টিক নাট্যধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ", "historical film": "ঐতিহাসিক চলচ্চিত্ৰ", "biographical film": "জীৱনীভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ", "biopic film": "জীৱনীভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ", "war film": "যুদ্ধভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ", "crime film": "অপৰাধভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ", "thriller film": "থ্ৰিলাৰ চলচ্চিত্ৰ", "psychological thriller film": "মনস্তাত্ত্বিক থ্ৰিলাৰ চলচ্চিত্ৰ", "mystery film": "ৰহস্য চলচ্চিত্ৰ", "horror film": "ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ", "supernatural horror film": "অতিপ্ৰাকৃত ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ", "slasher film": "শ্লেছাৰ চলচ্চিত্ৰ", "science fiction film": "বিজ্ঞান কল্পকাহিনীভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ", "fantasy film": "ফেণ্টাচি চলচ্চিত্ৰ", "superhero film": "ছুপাৰহিৰো চলচ্চিত্ৰ", "disaster film": "দুৰ্যোগভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ", "post-apocalyptic film": "প্ৰলয়োত্তৰ চলচ্চিত্ৰ", "monster film": "দানৱভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ", "martial arts film": "মাৰ্শ্বাল আৰ্টভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ", "sports film": "ক্্ৰীড়াভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ", "musical film": "সংগীতধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ", "dance film": "নৃত্যধৰ্মী চলচ্চিত্ৰ", "family film": "পাৰিবাৰিক চলচ্চিত্ৰ", "children's film": "শিশুতোষ চলচ্চিত্ৰ", "teen film": "কিশোৰ চলচ্চিত্ৰ", "coming-of-age film": "বয়ঃসন্ধিকালভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ", "road film": "ৰোড চলচ্চিত্ৰ", "western film": "ৱেষ্টাৰ্ণ চলচ্চিত্ৰ", "neo-western film": "নিঅ'-ৱেষ্টাৰ্ণ চলচ্চিত্ৰ", "film noir": "ফিল্ম নোৱাৰ", "neo-noir film": "নিঅ'-নোৱাৰ চলচ্চিত্ৰ", "independent film": "স্বতন্ত্ৰ চলচ্চিত্ৰ", "experimental film": "পৰীক্ষামূলক চলচ্চিত্ৰ", "silent film": "নিৰ্বাক চলচ্চিত্ৰ", "black-and-white film": "বগা-ক'লা চলচ্চিত্ৰ", "web series": "ৱেব ধাৰাবাহিক", "television series": "টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "television show": "টেলিভিছন অনুষ্ঠান", "tv series": "টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "tv show": "টেলিভিছন অনুষ্ঠান", "web series": "ৱেব ধাৰাবাহিক", "miniseries": "মিনিচিৰিজ", "novel": "উপন্যাস", "short story": "চুটিগল্প", "poem": "কবিতা", "play": "নাটক", "book": "কিতাপ", "comic": "কমিক্স", "manga": "মাংগা", "graphic novel": "গ্ৰাফিক উপন্যাস", "sitcom": "চিটকম", "soap opera": "চোপ অপেৰা", "anime": "এনিমে", "cartoon": "কাৰ্টুন", "reality show": "ৰিয়েলিটি শ্ব'", "talk show": "টক শ্ব'", "game show": "গেম শ্ব'", "variety show": "বিচিত্ৰাণুষ্ঠান", "quiz show": "কুইজ শ্ব'", "news program": "সংবাদ অনুষ্ঠান", "news show": "সংবাদ অনুষ্ঠান", "current affairs program": "সাময়িক বিষয়ক অনুষ্ঠান", "documentary series": "প্ৰামাণ্যধাৰাবাহিক", "documentary television series": "প্ৰামাণ্য টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "docuseries": "প্ৰামাণ্যধাৰাবাহিক", "drama series": "নাট্যধাৰাবাহিক", "drama television series": "নাট্যধাৰাবাহিক", "crime drama": "অপৰাধভিত্তিক নাটক", "medical drama": "মেডিকেল নাটক", "legal drama": "আইনভিত্তিক নাটক", "political drama": "ৰাজনৈতিক নাটক", "thriller series": "থ্ৰিলাৰ ধাৰাবাহিক", "mystery series": "ৰহস্যধাৰাবাহিক", "fantasy series": "ফেণ্টাচি ধাৰাবাহিক", "science fiction television series": "বিজ্ঞান কল্পকাহিনীভিত্তিক টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "superhero television series": "ছুপাৰহিৰো টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "animated series": "এনিমেটেড ধাৰাবাহিক", "animated television series": "এনিমেটেড টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "children's television series": "শিশুতোষ টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "teen drama": "কিশোৰ নাটক", "web television series": "ৱেব টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "podcast": "পডকাষ্ট", "radio series": "ৰেডিঅ' ধাৰাবাহিক", "video game": "ভিডিঅ' গেম", "computer game": "কম্পিউটাৰ গেম", "mobile game": "ম'বাইল গেম", "arcade game": "আৰ্কেড গেম", "board game": "বৰ্ড গেম", "role-playing game": "ৰোল-প্লেয়িং গেম", "album": "এলবাম", "studio album": "ষ্টুডিঅ' এলবাম", "live album": "লাইভ এলবাম", "series episode": "ধাৰাবাহিকৰ খণ্ড", "show episode": "অনুষ্ঠানৰ খণ্ড", "compilation album": "সংকলন এলবাম", "soundtrack album": "চাউণ্ডট্ৰেক এলবাম", "ep": "ইপি", "song": "গান", "music video": "সংগীত ভিডিঅ'", "opera": "অপেৰা", "software": "ছফ্টৱেৰ", "operating system": "অপাৰেটিং চিষ্টেম", "web browser": "ৱেব ব্ৰাউজাৰ", "web series episode": "ৱেব ধাৰাবাহিকৰ খণ্ড", "television series episode": "টেলিভিছন ধাৰাবাহিকৰ খণ্ড", "tv series episode": "টেলিভিছন ধাৰাবাহিকৰ খণ্ড", "television show episode": "টেলিভিছন অনুষ্ঠানৰ খণ্ড", "tv show episode": "টেলিভিছন অনুষ্ঠানৰ খণ্ড", "animated television series episode": "এনিমেটেড টেলিভিছন ধাৰাবাহিকৰ খণ্ড", "animated television show episode": "এনিমেটেড টেলিভিছন অনুষ্ঠানৰ খণ্ড", "radio series episode": "ৰেডিঅ' ধাৰাবাহিকৰ খণ্ড", "radio show episode": "ৰেডিঅ' অনুষ্ঠানৰ খণ্ড", "podcast episode": "পডকাষ্টৰ খণ্ড", "podcast series episode": "পডকাষ্ট ধাৰাবাহিকৰ খণ্ড", "web television series episode": "ৱেব টেলিভিছন ধাৰাবাহিকৰ খণ্ড", "web television show episode": "ৱেব টেলিভিছন অনুষ্ঠানৰ খণ্ড", "sitcom episode": "চিটকমৰ খণ্ড", "soap opera episode": "চোপ অপেৰাৰ খণ্ড", "anime episode": "এনিমে খণ্ড", "cartoon episode": "কাৰ্টুনৰ খণ্ড", "reality show episode": "ৰিয়েলিটি শ্ব'ৰ খণ্ড", "talk show episode": "টক শ্ব'ৰ খণ্ড", "game show episode": "গেম শ্ব'ৰ খণ্ড", "documentary tv series": "প্ৰামাণ্য টিভি ধাৰাবাহিক", "drama tv series": "নাট্যধৰ্মী টিভি ধাৰাবাহিক", "science fiction tv series": "বিজ্ঞান কল্পকাহিনীভিত্তিক টিভি ধাৰাবাহিক", "animated tv series": "এনিমেটেড টিভি ধাৰাবাহিক", "children's tv series": "শিশুতোষ টিভি ধাৰাবাহিক", "web tv series": "ৱেব টিভি ধাৰাবাহিক", "animated tv series episode": "এনিমেটেড টিভি ধাৰাবাহিকৰ খণ্ড", "animated tv show episode": "এনিমেটেড টিভি অনুষ্ঠানৰ খণ্ড", "web tv series episode": "ৱেব টিভি ধাৰাবাহিকৰ খণ্ড", "web tv show episode": "ৱেব টিভি অনুষ্ঠানৰ খণ্ড", "superhero tv series": "ছুপাৰহিৰো টিভি ধাৰাবাহিক", "Cleric": "ধৰ্মযাজক", "Clergyman": "ধৰ্মযাজক", "Churchman": "গীৰ্জাৰ সদস্য", "Ecclesiastic": "ধৰ্মযাজক", "Priest": "পুৰোহিত", "Presbyter": "প্ৰাচীন যাজক", "Elder": "প্ৰবীণ", "Pastor": "ধৰ্মপালক", "Rector": "ৰেক্টৰ", "Vicar": "ভিকাৰ", "Curate": "সহকাৰী যাজক", "Chaplain": "চেপ্লেইন", "Canon": "কেনন", "Dean": "ডীন", "Deacon": "ডিকন", "Subdeacon": "চাবডিকন", "Archdeacon": "আৰ্চডিকন", "Bishop": "বিচপ", "Auxiliary Bishop": "সহকাৰী বিচপ", "Titular Bishop": "টাইটুলাৰ বিচপ", "Coadjutor Bishop": "কোএডজুটৰ বিচপ", "Archbishop": "আৰ্চবিচপ", "Metropolitan": "মেট্ৰ'পলিটান", "Metropolitan Archbishop": "মেট্ৰ'পলিটান আৰ্চবিচপ", "Patriarch": "পেট্ৰিয়াৰ্ক", "Catholicos": "কেথলিকোচ", "Pope": "পোপ", "Cardinal": "কাৰ্ডিনেল", "Monsignor": "মনচিনিয়ৰ", "Abbot": "মঠাধ্যক্ষ", "Abbess": "মঠাধ্যক্ষা", "Prior": "প্ৰায়ৰ", "Prioress": "প্ৰায়োৰেচ", "Monk": "সন্ন্যাসী", "Nun": "সন্ন্যাসিনী", "Friar": "ফ্ৰায়াৰ", "Brother": "ব্ৰাডাৰ", "Sister": "চিষ্টাৰ", "Missionary": "মিচনেৰী", "Evangelist": "ইভানজেলিষ্ট", "Preacher": "ধৰ্মপ্ৰচাৰক", "Televangelist": "টেলিভিছন ধৰ্মপ্ৰচাৰক", "Theologian": "ধৰ্মতাত্ত্বিক", "Catechist": "ধৰ্মশিক্ষক", "Sacristan": "চেক্ৰিষ্টান", "Verger": "ভাৰ্জাৰ", "Sexton": "চেক্সটন", "Acolyte": "একোলাইট", "Altar Server": "বেদী পৰিচাৰক", "Seminarian": "যাজক শিক্ষাৰ্থী", "Novice": "শিক্ষানবিচ", "Hermit": "নিৰ্জনবাসী সন্ন্যাসী", "Anchorite": "বৈৰাগী", "Reverend": "ৰেভাৰেণ্ড", "Very Reverend": "ভেৰী ৰেভাৰেণ্ড", "Right Reverend": "ৰাইট ৰেভাৰেণ্ড", "Most Reverend": "মোষ্ট ৰেভাৰেণ্ড", "Father": "ফাদাৰ", "Mother Superior": "মাদাৰ ছুপেৰিয়ৰ", "Provincial": "প্ৰভিন্সিয়েল", "General Superior": "জেনেৰেল ছুপেৰিয়ৰ", "Superior General": "ছুপেৰিয়ৰ জেনেৰেল", "Primate": "প্ৰাইমেট", "Exarch": "এক্সাৰ্ক", "Eparch": "এপাৰ্ক", "Archimandrite": "আৰ্চিমেন্দ্ৰাইট", "Hegumen": "হেগুমেন", "Hieromonk": "হিয়েৰোমাংক", "Protopresbyter": "প্ৰটোপ্ৰেচবিটাৰ", "Protoiereus": "প্ৰটোয়েৰিউচ", "Reader": "পাঠক", "Cantor": "কেণ্টৰ", "Choir Director": "গায়কদলৰ পৰিচালক", "church minister": "গীৰ্জাৰ ধৰ্মযাজক", "Christian minister": "খ্ৰীষ্টীয় ধৰ্মযাজক", "Protestant minister": "প্ৰটেষ্টাণ্ট ধৰ্মযাজক", "Anglican minister": "এংলিকান ধৰ্মযাজক", "Lutheran minister": "লুথেৰান ধৰ্মযাজক", "Methodist minister": "মেথডিষ্ট ধৰ্মযাজক", "Presbyterian minister": "প্ৰেচবিটেৰিয়ান ধৰ্মযাজক", "Reformed minister": "ৰিফৰ্মড ধৰ্মযাজক", "Baptist minister": "বেপ্টিষ্ট ধৰ্মযাজক", "Congregational minister": "কংগ্ৰেগেচনেল ধৰ্মযাজক", "Evangelical minister": "ইভানজেলিকেল ধৰ্মযাজক", "Pentecostal minister": "পেণ্টেকোষ্টেল ধৰ্মযাজক", "Free Church minister": "ফ্ৰী চাৰ্চৰ ধৰ্মযাজক", "United Church minister": "ইউনাইটেড চাৰ্চৰ ধৰ্মযাজক", "Nonconformist minister": "ননকনফৰ্মিষ্ট ধৰ্মযাজক", "Ordained minister": " অভিষিক্ত ধৰ্মযাজক", "licensed minister": "অনুমোদিত ধৰ্মযাজক", "associate minister": "সহকাৰী ধৰ্মযাজক", "assistant minister": "সহকাৰী ধৰ্মযাজক", "parish minister": "পেৰিচ ধৰ্মযাজক", "campus minister": "কেম্পাছ ধৰ্মযাজক", "worship minister": "উপাসনাবিষয়ক ধৰ্মযাজক", "mission minister": "মিছনবিষয়ক ধৰ্মযাজক", "street photographer": "পথ আলোকচিত্ৰী", "street artist": "পথশিল্পী", "street painter": "পথ চিত্ৰশিল্পী", "street sculptor": "পথ ভাস্কৰ", "street musician": "পথসংগীতশিল্পী", "street singer": "পথগায়ক", "street performer": "ষ্ট্ৰীট পাৰফৰ্মাৰ", "street dancer": "পথ নৃত্যশিল্পী", "street actor": "পথ অভিনেতা", "street magician": "পথ জাদুকৰ", "street clown": "পথ ভাৰ", "street mime": "পথ মূকাভিনয়শিল্পী", "street comedian": "পথ কৌতুকশিল্পী", "street poet": "পথ কবি", "street storyteller": "পথ গল্পকথক", "street busker": "ষ্ট্ৰীট বাস্কাৰ", "street preacher": "পথ প্ৰচাৰক", "street evangelist": "পথ খ্ৰীষ্টপ্ৰচাৰক", "street vendor": "ৰাস্তাৰ বিক্ৰেতা", "street seller": "ৰাস্তাৰ বিক্ৰেতা", "street hawker": "ৰাস্তাৰ ফেৰীৱালা", "street peddler": "ৰাস্তাৰ ফেৰীৱালা", "street trader": "ৰাস্তাৰ ব্যৱসায়ী", "street merchant": "ৰাস্তাৰ ব্যৱসায়ী", "street bookseller": "ৰাস্তাৰ কিতাপবিক্ৰেতা", "street florist": "ৰাস্তাৰ ফুলবিক্ৰেতা", "street food vendor": "ৰাস্তাৰ খাদ্য বিক্ৰেতা", "street food seller": "ৰাস্তাৰ খাদ্য বিক্ৰেতা", "street food chef": "ৰাস্তাৰ খাদ্যৰ ৰান্ধনি", "street cook": "ৰাস্তাৰ ৰান্ধনি", "street barber": "ৰাস্তাৰ নাপিত", "street cobbler": "ৰাস্তাৰ মুচী", "street cleaner": "ৰাস্তা পৰিচ্ছন্নতাকৰ্মী", "street sweeper": "ৰাস্তা ঝাড়ুদাৰ", "comedian": "কৌতুকশিল্পী", "poet": "কবি", "storyteller": "গল্পকথক", "busker": "বাস্কাৰ", "vendor": "বিক্ৰেতা", "seller": "বিক্ৰেতা", "cleaner": "পৰিচ্ছন্নতাকৰ্মী", "sweeper": "ঝাড়ুদাৰ", "hawker": "ফেৰীৱালা", "mime": "মূকাভিনেতা", "peddler": "ফেৰীৱালা", "trader": "ব্যৱসায়ী", "bookseller": "কিতাপবিক্ৰেতা", "barber": "নাপিত", "cobbler": "মুচী", "road bicycle racer": "পথ চাইকেল ৰেচাৰ", "royal navy officer": "ৰয়েল নেভী বিষয়া", "politician us": "মাৰ্কিন ৰাজনীতিবিদ", "correspondence chess player": "কৰেচপণ্ডেন্স দবাখেলুৱৈ", "owarai tarento": "ওৱাৰাই তাৰেণ্টো", "soldier": "সৈনিক", "dynasty person": "ৰাজবংশৰ ব্যক্তি", "slalom canoeist": "শ্লালোম কেনোয়িষ্ট", "land surveyor": "ভূমি জৰীপকাৰী", "fiba referee": "ফিবা ৰেফাৰী", "draughtsman": "ড্ৰাফ্টছমেন", "economist": "অৰ্থনীতিবিদ", "union army general": "ইউনিয়ন সেনাবাহিনীৰ জেনেৰেল", "long distance runner": "দূৰপাল্লাৰ দৌৰবিদ", "printer": "মুদ্ৰক", "road racing cyclist": "পথ ৰেচিং চাইক্লিষ্ট", "choirmaster": "কায়াৰমাষ্টাৰ", "college faculty": "কলেজ শিক্ষক", "lieutenant colonel ofpolish army": "পোলিছ সেনাবাহিনীৰ লেফটেনেণ্ট কৰ্ণেল", "operatic tenor": "অপেৰেটিক টেনৰ", "person": "ব্যক্তি", "archaeologist": "প্ৰত্নতাত্ত্বিক", "u.s. air force general": "মাৰ্কিন বিমানবাহিনীৰ জেনেৰেল", "recipient ofvictoria cross": "ভিক্টোৰিয়া ক্ৰচ প্ৰাপক", "cross country skier": "ক্ৰচ কাণ্ট্ৰী স্কিয়াৰ", "east german rower": "পূব জাৰ্মান ৰ'য়িং খেলুৱৈ", "millionaire heiress": "কোটিপতি উত্তৰাধিকাৰিণী", "playwright working": "নাট্যকাৰ", "u.s. military veteran": "মাৰ্কিন সামৰিক প্ৰবীণ", "master builder": "প্ৰধান নিৰ্মাতা", "royal air force officer": "ৰয়েল এয়াৰ ফ'ৰ্চ বিষয়া", "us volleyball player": "মাৰ্কিন ভলীবল খেলুৱৈ", "gallerist": "গেলেৰিষ্ট", "fur trader": "পশম ব্যৱসায়ী", "mass murderer": "গণহত্যাকাৰী", "ballet master": "বেলে মাষ্টাৰ", "dressage rider": "ড্ৰেচেজ ৰাইডাৰ", "patriarch of constantinople": "কনষ্টাণ্টিনোপলৰ পেট্ৰিয়াৰ্ক", "acrobatic gymnast": "এক্ৰোবেটিক জিমনাষ্ট", "stained glass artist": "ষ্টেইনড গ্লাচ শিল্পী", "us herpetologist": "মাৰ্কিন হাৰপেটোলজিষ্ট", "county governor": "কাউণ্টিৰ গৱৰ্ণৰ", "royal air force air marshal": "ৰয়েল এয়াৰ ফ'ৰ্চ এয়াৰ মাৰ্শ্বাল", "racehorse trainer": "ৰেচহৰ্চ প্ৰশিক্ষক", "federal judge": "ফেডাৰেল বিচাৰক", "talk show host": "টক শ্ব' পৰিৱেশক", "socialist": "সমাজতান্ত্ৰিক", "u.s. representative": "মাৰ্কিন প্ৰতিনিধি", "operatic baritone": "অপেৰেটিক বেৰিটোন", "chief executive officer": "প্ৰধান কাৰ্যবাহী বিষয়া", "beauty pageant winner": "সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতাৰ বিজয়ী", "kobzar": "কোবজাৰ", "soprano singer": "ছ'প্ৰানো গায়িকা", "mixed-media artist": "মিক্সড-মিডিয়া শিল্পী", "audiobook narrator": "অডিঅ'বুক কথক", "double-bassist": "ডাবল-বেচ বাদক", "cameraman": "কেমেৰামেন", "sprint canoeist": "স্প্ৰিণ্ট কেনোয়িষ্ট", "penman": "পেনমেন", "science communicator": "বিজ্ঞান জনপ্ৰিয়কাৰী", "man of letters": "পণ্ডিত ব্যক্তি", "sitting volleyball player": "চিটিং ভলীবল খেলুৱৈ", "botswana athlete": "বটচোৱানাৰ ক্ৰীড়াবিদ", "grammarian": "বৈয়াকৰণ", "orchestra conductor": "অৰ্কেষ্ট্ৰা কণ্ডাক্টৰ", "emergency medicine physician": "জৰুৰী চিকিৎসাবিদ", "capuchin friar": "কেপুচিন ফ্ৰায়াৰ", "wikimedian": "উইকিমিডিয়ান", "bibliophile": "গ্ৰন্থানুৰাগী", "pipe organ builder": "পাইপ অৰ্গান নিৰ্মাতা", "royal navy rear-admiral": "ৰয়েল নেভী ৰিয়াৰ এডমিৰেল", "operatic mezzo-soprano": "অপেৰেটিক মেজো-ছ'প্ৰানো", "radiation oncologist": "ৰেডিয়েচন অনকোলজিষ্ট", "us entomologist": "মাৰ্কিন কীটতত্ত্ববিদ", "diarist": "দিনলিপিকাৰ", "world war ii veteran": "দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ প্ৰবীণ সেনাসদস্য", "us air force officer": "মাৰ্কিন বিমানবাহিনীৰ বিষয়া", "confederate army general": "কনফেডাৰেট সেনাবাহিনীৰ জেনেৰেল", "police officer": "আৰক্ষী বিষয়া", "us ichthyologist": "মাৰ্কিন মৎস্যবিজ্ঞানী", "synchronised swimmer": "চিনক্ৰোনাইজড সাঁতোৰবিদ", "u.s. herpetologist": "মাৰ্কিন হাৰপেটোলজিষ্ট", "planetary scientist": "গ্ৰহবিজ্ঞানী", "lepidopterist": "লেপিডোপ্টেৰিষ্ট", "pastoralist": "পশুপালক", "picture book author": "চিত্ৰগ্ৰন্থ ৰচয়িতা", "west indian cricketer": "ৱেষ্ট ইণ্ডিয়ান ক্ৰিকেটাৰ", "u.s. navy admiral": "মাৰ্কিন নৌবাহিনীৰ এডমিৰেল", "horticulturalist": "উদ্যানতত্ত্ববিদ", "union united states army officer": "ইউনিয়ন মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ সেনাবাহিনীৰ বিষয়া", "us science fiction author": "মাৰ্কিন কল্পবিজ্ঞান লেখক", "potter": "মৃৎশিল্পী", "blessed": "ধন্য", "vicar general": "ভিকাৰ জেনেৰেল", "singer songwriter": "গায়ক-গীতিকাৰ", "headmaster": "প্ৰধান শিক্ষক", "pop-folk singer": "পপ-ফোক গায়ক", "military personnel": "সামৰিক সদস্য", "holocaust survivor": "হলোকাষ্টৰপৰা বাচি যোৱা ব্যক্তি", "patron ofarts": "শিল্পকলা পৃষ্ঠপোষক", "Army personnel": "সেনাসদস্য", "air force personnel": "বিমানবাহিনীৰ সদস্য", "Navy personnel": "নৌবাহিনীৰ সদস্য", "nascar crew chief": "নাচকাৰ ক্ৰু চীফ", "u.s. zoologist": "মাৰ্কিন প্ৰাণীবিজ্ঞানী", "lawn bowler": "লন বোলাৰ", "suspected serial killer": "সন্দেহভাজন ছিৰিয়েল কিলাৰ", "conservation biologist": "সংৰক্ষণ জীৱবিজ্ঞানী", "concertmaster": "কনচাৰ্টমাষ্টাৰ", "new media artist": "নিউ মিডিয়া শিল্পী", "taxonomist": "শ্ৰেণীবিন্যাসবিদ", "u.s. botanist": "মাৰ্কিন উদ্ভিদবিজ্ঞানী", "stylist": "ষ্টাইলিষ্ট", "palaeobotanist": "পেলিওবোটানিষ্ট", "plant breeder": "উদ্ভিদ প্ৰজননবিদ", "benefactor": "হিতৈষী", "legislator": "আইনপ্ৰণেতা", "attorney general": "এটৰ্নী জেনেৰেল", "hispanist": "হিস্পানিষ্ট", "diabetologist": "ডায়াবেটোলজিষ্ট", "toxicologist": "বিষতত্ত্ববিদ", "nephrologist": "নেফ্ৰোলজিষ্ট", "antiquarian seller": "প্ৰাচীন সামগ্ৰীৰ বিক্ৰেতা", "rancher": "পামৰ মালিক", "ss officer": "এছএছ বিষয়া", "world war ii u-boat commander": "দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ ইউ-বোট কমাণ্ডাৰ", "soccer representant": "ফুটবল প্ৰতিনিধি", "allergist": "এলাৰ্জিষ্ট", "rebel leader": "বিদ্ৰোহী নেতা", "band leader": "বেণ্ড লিডাৰ", "school principal": "স্কুল অধ্যক্ষ", "bandurist": "বান্দুৰিষ্ট", "outlaw biker": "আইনবহিৰ্ভূত মটৰচাইকেল আৰোহী", "topographer": "টপোগ্ৰাফাৰ", "orator": "বক্তা", "archbishop of canterbury": "কেণ্টাৰবেৰীৰ আৰ্চবিচপ", "double bassist": "ডাবল বেচ বাদক", "commonwealth games gold medallist": "কমনৱেলথ গেমছৰ স্বৰ্ণপদকজয়ী", "officer ofpolish army": "পোলিছ সেনাবাহিনীৰ বিষয়া", "carpenter": "কাঠমিস্ত্ৰী", "sub-lieutenant ofpolish army": "পোলিছ সেনাবাহিনীৰ চাব-লেফটেনেণ্ট", "u.s. army major general": "মাৰ্কিন সেনাবাহিনীৰ মেজৰ জেনেৰেল", "titanic victim": "টাইটানিক দুৰ্ঘটনাৰ বলি", "soprano opera singer": "ছ'প্ৰানো অপেৰা গায়িকা", "land owner": "ভূমিমালিক", "patron": "পৃষ্ঠপোষক", "hebraist": "হিব্ৰু পণ্ডিত", "violoncellist": "ভায়োলোনচেলিষ্ট", "us army major general": "মাৰ্কিন সেনাবাহিনীৰ মেজৰ জেনেৰেল", "time-based media artist": "টাইম-বেচড মিডিয়া শিল্পী", "crystallographer": "ক্ৰিষ্টেলোগ্ৰাফাৰ", "cosplayer": "কচপ্লেয়াৰ", "property developer": "সম্পত্তি উন্নয়নকাৰী", "intellectual": "বুদ্ধিজীৱী", "headmaster": "প্ৰধান শিক্ষক", "cardinal ofroman catholic church": "ৰোমান কেথলিক চাৰ্চৰ কাৰ্ডিনেল", "pop-folk singer": "পপ-ফোক গায়ক", "holocaust survivor": "হলোকাষ্টৰপৰা বাচি যোৱা ব্যক্তি", "patron ofarts": "শিল্পকলা পৃষ্ঠপোষক", "nascar crew chief": "নাচকাৰ ক্ৰু চীফ", "u.s. zoologist": "মাৰ্কিন প্ৰাণীবিজ্ঞানী", "lawn bowler": "লন বোলাৰ", "suspected serial killer": "সন্দেহভাজন ছিৰিয়েল কিলাৰ", "conservation biologist": "সংৰক্ষণ জীৱবিজ্ঞানী", "concertmaster": "কনচাৰ্টমাষ্টাৰ", "new media artist": "নিউ মিডিয়া শিল্পী", "taxonomist": "শ্ৰেণীবিন্যাসবিদ", "u.s. botanist": "মাৰ্কিন উদ্ভিদবিজ্ঞানী", "stylist": "ষ্টাইলিষ্ট", "palaeobotanist": "পেলিওবোটানিষ্ট", "plant breeder": "উদ্ভিদ প্ৰজননবিদ", "benefactor": "দাতা", "legislator": "আইনপ্ৰণেতা", "attorney general": "এটৰ্নী জেনেৰেল", "hispanist": "হিস্পানিষ্ট", "diabetologist": "ডায়াবেটোলজিষ্ট", "toxicologist": "বিষতত্ত্ববিদ", "nephrologist": "নেফ্ৰোলজিষ্ট", "antiquarian seller": "প্ৰাচীন বস্তুৰ বিক্ৰেতা", "rancher": "পামৰ মালিক", "ss officer": "এছএছ বিষয়া", "world war ii u-boat commander": "দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ ইউ-বোট কমাণ্ডাৰ", "allergist": "এলাৰ্জিষ্ট", "rebel leader": "বিদ্ৰোহী নেতা", "band leader": "বেণ্ড লিডাৰ", "school principal": "স্কুল অধ্যক্ষ", "bandurist": "বান্দুৰিষ্ট", "outlaw biker": "আউতল বাইকাৰ", "topographer": "টপোগ্ৰাফাৰ", "orator": "বক্তা", "archbishop of canterbury": "কেণ্টাৰবেৰীৰ আৰ্চবিচপ", "double bassist": "ডাবল বেচ বাদক", "commonwealth games gold medallist": "কমনৱেলথ গেমছ স্বৰ্ণপদক জয়ী", "officer ofpolish army": "পোলিছ সেনাবাহিনীৰ বিষয়া", "carpenter": "কাঠমিস্ত্ৰী", "sub-lieutenant ofpolish army": "পোলিছ সেনাবাহিনীৰ চাব-লেফটেনেণ্ট", "u.s. army major general": "মাৰ্কিন সেনাবাহিনীৰ মেজৰ জেনেৰেল", "titanic victim": "টাইটানিক দুৰ্ঘটনাত নিহত", "soprano opera singer": "ছ'প্ৰানো অপেৰা গায়িকা", "canon ofcathedral chapter naumburg": "নমবুৰ্গ কেথেড্ৰেল অধ্যায়ৰ কেনন", "professor of law at syracuse university": "চিৰাকিউজ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ আইনৰ অধ্যাপক", "land owner": "ভূমিমালিক", "patron": "পৃষ্ঠপোষক", "hebraist": "হিব্ৰু পণ্ডিত", "violoncellist": "ভায়োলোনচেলিষ্ট", "us army major general": "মাৰ্কিন সেনাবাহিনীৰ মেজৰ জেনেৰেল", "time-based media artist": "টাইম-বেচড মিডিয়া শিল্পী", "crystallographer": "ক্ৰিষ্টেলোগ্ৰাফাৰ", "cosplayer": "কচপ্লেয়াৰ", "property developer": "সম্পত্তি উন্নয়নকাৰী", "intellectual": "বুদ্ধিজীৱী", "interpreter": "দোভাষী", "md": "এমডি", "u.s. ichthyologist": "মাৰ্কিন মৎস্যবিজ্ঞানী", "resistance fighter during ww-ii": "দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধকালীন প্ৰতিৰোধ যোদ্ধা", "hunter": "চিকাৰী", "ejected minister": "বহিষ্কৃত মন্ত্ৰী", "biathlete": "বায়াথলিট", "national hero of azerbaijan": "আজাৰবাইজানী জাতীয় বীৰ", "sprint athlete": "স্প্ৰিণ্ট এথলীট", "soft tennis player": "ছফ্ট টেনিছ খেলুৱৈ", "physiotherapist": "ফিজিঅ'থেৰাপিষ্ট", "clerk": "কেৰাণী", "draftsperson": "নক্সাকাৰ", "heir": "উত্তৰাধিকাৰী", "u.s. army general": "মাৰ্কিন সেনাবাহিনীৰ জেনেৰেল", "election candidate": "নিৰ্বাচনী প্ৰাৰ্থী", "aquatic ecologist": "জলজ বাস্তুবিজ্ঞানী", "petrologist": "শিলাতত্ত্ববিদ", "analyst": "বিশ্লেষক", "augustinian friar": "অগাষ্টিনিয়ান ফ্ৰায়াৰ", "yoga instructor": "যোগব্যায়াম প্ৰশিক্ষক", "royal navy vice-admiral": "ৰয়েল নেভী ভাইচ এডমিৰেল", "us malacologist": "মাৰ্কিন মেলাকোলজিষ্ট", "u.s. army medal of honor recipient": "মাৰ্কিন সেনাবাহিনীৰ মেডেল অৱ অনাৰ প্ৰাপক", "member city council": "চিটি কাউন্সিলৰ সদস্য", "race queen": "ৰেচ কুইন", "speculative fiction writer": "স্পেকুলেটিভ ফিকচন লেখক", "editor-in-chief": "প্ৰধান সম্পাদক", "papyrologist": "পেপিৰাকোলজিষ্ট", "archbishop ofroman catholic church": "ৰোমান কেথলিক চাৰ্চৰ আৰ্চবিচপ", "miniaturist": "মিনিয়েচাৰিষ্ট", "bass-baritone": "বেচ-বেৰিটোন", "medieval historian": "মধ্যযুগীয় ঐতিহাসিক", "gallery owner": "গেলেৰীৰ মালিক", "taxidermist": "টেক্সিডাৰ্মিষ্ট", "policeman": "আৰক্ষী সদস্য", "notary public": "নোটাৰী পাব্লিক", "gastroenterologist": "গেষ্ট্ৰোএণ্টেৰোলজিষ্ট", "singing teacher": "গানৰ শিক্ষক", "united states air force": "মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ বিমানবাহিনী", "online course instructor": "অনলাইন কোৰ্চ প্ৰশিক্ষক", "us carcinologist": "মাৰ্কিন কাৰ্চিনোলজিষ্ট", "remixer": "ৰিমিক্সাৰ", "legionary": "লিজিঅ'নাৰী", "public official": "চৰকাৰী বিষয়া", "conservator": "সংৰক্ষক", "parson": "পাৰচন", "folklorist": "লোকবিজ্ঞানী", "musical director": "সংগীত পৰিচালক", "polar explorer": "মেৰু ভ্ৰমণকাৰী", "u.s. paleontologist": "মাৰ্কিন জীৱাশ্মবিদ", "consul": "কনচাল", "africanist": "আফ্ৰিকানিষ্ট", "aviator": "বিমানচালক", "sexologist": "যৌনবিজ্ঞানী", "noble woman": "সম্ভ্ৰান্ত নাৰী", "pilot ofpolish army": "পোলিছ সেনাবাহিনীৰ পাইলট", "guantanamo bay detainee": "গুৱাণ্টানামো বে বন্দী", "set decorator": "ছেট ডেকোৰেটৰ", "east german gymnast": "পূব জাৰ্মান জিমনাষ্ট", "instrumentalist": "বাদ্যযন্ত্ৰী", "business woman": "নাৰী ব্যৱসায়ী", "miner": "খনি শ্ৰমিক", "executive vice president": "কাৰ্যবাহী ভাইচ প্ৰেচিডেণ্ট", "catholic blessed": "কেথলিক ধন্য", "west german rower": "পশ্চিম জাৰ্মান ৰ'য়িং খেলুৱৈ", "mountain bike orienteer": "মাউণ্টেইন বাইক ওৰিয়েণ্টিয়াৰ", "protistologist": "প্ৰোটিষ্টোলজিষ্ট", "conchologist": "শংখবিজ্ঞানী", "merchant banker": "মাৰ্চেণ্ট বেংকাৰ", "tailor": "দৰ্জী", "bassoonist": "বেচুন বাদক", "u.s. army brigadier general": "মাৰ্কিন সেনাবাহিনীৰ ব্ৰিগেডিয়াৰ জেনেৰেল", "kapellmeister": "কাপেলমেইষ্টাৰ", "weather presenter": "বতৰ পৰিৱেশক", "keynote speaker": "মূলবক্তা", "heraldist": "হেৰাল্ডিষ্ট", "reality show participant": "ৰিয়েলিটি শ্ব' অংশগ্ৰহণকাৰী", "royal navy admiral offleet": "ৰয়েল নেভী এডমিৰেল অফ ফ্লিট", "serial rapist": "ছিৰিয়েল ৰেপিষ্ট", "paleographer": "পেলিওগ্ৰাফাৰ", "histologist": "কলাস্থানবিদ", "us arachnologist": "মাৰ্কিন এৰাকনোলজিষ্ট", "biotechnologist": "জৈৱপ্ৰযুক্তিবিদ", "political prisoner": "ৰাজনৈতিক বন্দী", "stockbroker": "ষ্টকব্ৰোকাৰ", "public prosecutor": "চৰকাৰী অধিবক্তা", "canonist": "কেনন আইন বিশেষজ্ঞ", "war veteran": "যুদ্ধ প্ৰবীণ", "carom billiards player": "কেৰম বিলিয়াৰ্ডছ খেলুৱৈ", "mountain guide": "পাহাৰীয়া গাইড", "orthopaedic surgeon": "অৰ্থোপেডিক চাৰ্জন", "stand up comedian": "ষ্টেণ্ড আপ কমেডিয়ান", "mime artist": "মূকাভিনেতা", "cancer epidemiologist": "কেন্সাৰ এপিডেমিওলজিষ্ট", "us paleontologist": "মাৰ্কিন জীৱাশ্মবিদ", "wikipedian": "উইকিপিডিয়ান", "impressionist": "ইম্প্ৰেচনিষ্ট", "hornist": "হৰ্ণ বাদক", "acarologist": "একাৰোলজিষ্ট", "screenplay writer": "চিত্ৰনাট্যকাৰ", "palaeographer": "পেলিওগ্ৰাফাৰ", "xiangsheng performer": "জিয়াংশেং পাৰফৰ্মাৰ", "member of czech parliament": "চেক সংসদৰ সদস্য", "beekeeper": "মৌমাছি পালক", "community organizer": "কমিউনিটি সংগঠক", "weaver": "তাঁতী", "navigator": "নাবিক", "u.s. entomologist": "মাৰ্কিন কীটতত্ত্ববিদ", "certified public accountant": "চাৰ্টিফাইড পাব্লিক একাউণ্টেণ্ট", "byzantinist": "বাইজেণ্টিন বিশেষজ্ঞ", "illusionist": "জাদুকৰ", "baritone singer": "বেৰিটোন গায়ক", "biological anthropologist": "জীৱতাত্ত্বিক নৃবিজ্ঞানী", "nasa astronaut": "নাছা মহাকাশচাৰী", "hydrobiologist": "হাইড্ৰোবায়োলজিষ্ট", "arctic explorer": "সুমেৰু ভ্ৰমণকাৰী", "polymath": "বহুশাস্ত্ৰজ্ঞ", "penwoman": "লেখিকা", "anglicist": "এংলিচিষ্ট", "director of church music": "চাৰ্চ সংগীত পৰিচালক", "union army medal of honor recipient": "ইউনিয়ন সেনাবাহিনীৰ মেডেল অৱ অনাৰ প্ৰাপক", "micropalaeontologist": "মাইক্ৰোপেলিওণ্টোলজিষ্ট", "glaciologist": "হিমবাহবিজ্ঞানী", "hotel manager": "হোটেল মেনেজাৰ", "college head": "কলেজৰ অধ্যক্ষ", "showman": "শ্ব'মেন", "japanologist": "জাপানোলজিষ্ট", "radio talk show host": "ৰেডিঅ' টক শ্ব' পৰিৱেশক", "canon law jurist": "কেনন আইন বিশেষজ্ঞ", "secretary": "সচিব", "antiquarian bookseller": "প্ৰাচীন গ্ৰন্থৰ বিক্ৰেতা", "mammalogist": "স্তন্যপায়ী প্ৰাণীবিদ", "paleobotanist": "পেলিওবোটানিষ্ট", "program maker": "অনুষ্ঠান নিৰ্মাতা", "international lawn bowler": "আন্তৰ্জাতিক লন বোলাৰ", "tenor singer": "টেনৰ গায়ক", "venture capitalist": "ভেঞ্চাৰ কেপিটেলিষ্ট", "hotelier": "হোটেল মালিক", "dynasty politician": "ৰাজবংশৰ ৰাজনীতিবিদ", "barrister-at-law": "বেৰিষ্টাৰ-এট-ল'", "community worker": "কমিউনিটি কৰ্মী", "federal government official": "ফেডাৰেল চৰকাৰী বিষয়া", "colonial administrator ondutch gold coast": "ডাচ গোল্ড কোষ্টৰ ঔপনিৱেশিক প্ৰশাসক", "speech-language pathologist": "বাক্ আৰু ভাষা পেথোলজিষ্ট", "archimandrite of kiev pechersk lavra": "কিয়েভ পেচেৰ্স্ক লেভ্ৰাৰ আৰ্কিমান্দ্ৰাইট", "policy advisor": "নীতি উপদেষ্টা", "bioethicist": "বায়োএথিচিষ্ট", "union army officer": "ইউনিয়ন সেনাবাহিনীৰ বিষয়া", "organizer": "সংগঠক", "high court judge": "উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ বিচাৰক", "january uprising participant": "জানুৱাৰী অভ্যুত্থানত অংশগ্ৰহণকাৰী", "paediatrician": "শিশুৰোগ বিশেষজ্ঞ", "exhibition curator": "প্ৰদৰ্শনী কিউৰেটৰ", "hero ofsoviet union": "ছোভিয়েট ইউনিয়নৰ বীৰ", "ocean rower": "ওচেন ৰ'য়িং খেলুৱৈ", "u.s. ornithologist": "মাৰ্কিন পক্ষীবিদ", "aerobic gymnast": "এৰোবিক জিমনাষ্ট", "elementary school teacher": "প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ৰ শিক্ষক", "protozoologist": "প্ৰোটোজোলজিষ্ট", "inorganic chemist": "অজৈৱ ৰসায়নবিদ", "hydrographer": "হাইড্ৰোগ্ৰাফাৰ", "free-diver": "ফ্ৰী-ডাইভাৰ", "angel investor": "এঞ্জেল ইনভেষ্টৰ", "sambist": "চাম্বিষ্ট", "new caledonian judoka": "নিউ কেলেডোনিয়ান জুডোকা", "classical violinist": "ধ্ৰুপদী বেহালাবাদক", "mechanic": "মেকানিক", "colonel ofpolish army": "পোলিছ সেনাবাহিনীৰ কৰ্ণেল", "recipient ofpurple heart medal": "পাৰ্পল হাৰ্ট মেডেল প্ৰাপক", "us author": "মাৰ্কিন লেখক", "executive producer": "কাৰ্যবাহী প্ৰযোজক", "diplomat. deputy high commissioner": "কূটনীতিবিদ ডেপুটি হাই কমিছনাৰ", "district administrator": "জিলা প্ৰশাসক", "army officer ineast india company": "ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সেনা বিষয়া", "privateer": "প্ৰাইভেটিয়াৰ", "large estate owner": "বিশাল এষ্টেট মালিক", "salvation army officer": "চালভেশ্যন আৰ্মি বিষয়া", "royal navy captain": "ৰয়েল নেভী কেপ্তেইন", "concentration camp guard": "কনচেনট্ৰেচন কেম্প গাৰ্ড", "keyboard player": "কীবোৰ্ড বাদক", "nogizaka46 member": "নোগিজাকা৪৬ সদস্য", "woman handball player": "মহিলা হেণ্ডবল খেলুৱৈ", "ecuadoran herpetologist": "ইকুৱেডৰিয়ান হাৰপেটোলজিষ্ট", "campaigner": "প্ৰচাৰক", "railroad executive": "ৰেলপথ কাৰ্যবাহী", "community activist": "কমিউনিটি আন্দোলনকৰ্মী", "craftsman": "কাৰিকৰ", "auctioneer": "নিলামকাৰী", "decorator": "সাজ-সজ্জাকাৰী", "hygienist": "হাইজিনিষ্ট", "epigrapher": "এপিগ্ৰাফাৰ", "distributor": "পৰিৱেশক", "showgirl": "শ্ব'গাৰ্ল", "apostolic nuncio": "এপোষ্টোলিক নুন্সিও", "wood-engraver": "কাঠ-খোদাইকাৰী", "sporting director": "ক্্ৰীড়া পৰিচালক", "east german sprinter": "পূব জাৰ্মান স্প্ৰিণ্টাৰ", "vase painter": "ফুলদানী চিত্ৰকৰ", "artisan": "কাৰিকৰ", "grazier": "পশুপালক", "carver": "খোদাইকাৰী", "dealer": "ডিলাৰ", "hereditary peer": "বংশানুক্ৰমিক পিয়াৰ", "pulmonologist": "পালমোনোলজিষ্ট", "athletic trainer": "এথলেটিক প্ৰশিক্ষক", "trumpet player": "ট্ৰাম্পেট বাদক", "neonatologist": "নিঅ'নেটোলজিষ্ট", "orthodox pope egypt": "মিচৰৰ অৰ্থডক্স পোপ", "abbess oflichtenthal monastery": "লিচেনথাল মঠৰ এবেচ", "arts patron": "শিল্পকলা পৃষ্ঠপোষক", "golf course architect": "গলফ কোৰ্চ স্থপতি", "rhetorician": "বক্তৃতাশিল্পী", "orchestra leader": "অৰ্কেষ্ট্ৰা পৰিচালক", "prosaist": "গদ্যকাৰ", "beauty pageant contestant": "সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগী", "disability rights activist": "প্ৰতিবন্ধী অধিকাৰ কৰ্মী", "slavist": "শ্লাভিষ্ট", "italianist": "ইটালিয়ানিষ্ট", "grand duke": "গ্ৰেণ্ড ডিউক", "freshwater ecologist": "মিথাপানীৰ বাস্তুবিজ্ঞানী", "group rhythmic gymnast": "দলীয় ৰিদমিক জিমনাষ্ট", "épée fencer": "এপে ফেন্সাৰ", "mezzo-soprano singer": "মেজো-ছ'প্ৰানো গায়িকা", "member of czechoslovak parliament": "চেকোশ্লোভাক সংসদৰ সদস্য", "instrument maker": "বাদ্যযন্ত্ৰ নিৰ্মাতা", "actuary": "একচুৱাৰী", "mariner": "নাবিক", "medical practitioner": "চিকিৎসক", "catholic prelate": "কেথলিক প্ৰিলেট", "ethicist": "নীতিশাস্ত্ৰবিদ", "speech pathologist": "বাক্ পেথোলজিষ্ট", "nascar team owner": "নাচকাৰ দল মালিক", "director of photography": "চিত্ৰগ্ৰাহক", "united states navy": "মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ নৌবাহিনী", "police detective": "আৰক্ষী চোৰাংচোৱা", "carmelite friar": "কাৰ্মেলাইট ফ্ৰায়াৰ", "foil fencer": "ফয়েল ফেন্সাৰ", "chansonnier": "চেনচোনিয়াৰ", "mixer": "মিক্সাৰ", "blacksmith": "কমাৰ", "mineral collector": "খনিজ সংগ্ৰাহক", "general practitioner": "সাধাৰণ চিকিৎসক", "member ofparliament": "সংসদ সদস্য", "cabinet minister": "কেবিনেট মন্ত্ৰী", "member of slovak national council": "শ্লোভাক জাতীয় পৰিষদৰ সদস্য", "dynasty official": "ৰাজবংশৰ বিষয়া", "prelate": "প্ৰিলেট", "government statistician": "চৰকাৰী পৰিসংখ্যাবিদ", "ski-orienteer": "স্কি-ওৰিয়েণ্টিয়াৰ", "tiktoker": "টিকটকাৰ", "dramaturg": "নাট্যকাৰ", "sound mixer": "শব্দ মিশ্ৰণকাৰী", "sound mixer": "শব্দ মিশ্ৰণকাৰী", "sound mixer": "শব্দ মিশ্ৰণকাৰী", "film screenwriter": "চলচ্চিত্ৰৰ চিত্ৰনাট্যকাৰ", "Army soldier": "সেনাবাহিনীৰ সৈনিক", "air force soldier": "বিমান সৈনিক", "Navy soldier": "নৌ সৈনিক", "music player": "মিউজিক প্লেয়াৰ", "video player": "ভিডিঅ' প্লেয়াৰ", "media player": "মিডিয়া প্লেয়াৰ", "audio player": "অডিঅ' প্লেয়াৰ", "record player": "ৰেকৰ্ড প্লেয়াৰ", "web player": "ৱেব প্লেয়াৰ", "streaming player": "ষ্ট্ৰীমিং প্লেয়াৰ", "radio player": "ৰেডিঅ' প্লেয়াৰ", "piano player": "পিয়ানোবাদক", "violin player": "বেহালাবাদক", "guitar player": "গীটাৰবাদক", "flute player": "বাঁহীবাদক", "drum player": "ড্ৰামবাদক", "flute player": "বাঁহীবাদক", "physical education instructor": "শাৰীৰিক শিক্ষা প্ৰশিক্ষক", "keyboard player": "কীবোৰ্ডবাদক", "organ player": "অৰ্গানবাদক", "trumpet player": "ট্ৰাম্পেটবাদক", "saxophone player": "চেক্সোফোনবাদক", "clarinet player": "ক্লেৰিনেটবাদক", "cello player": "চেলোবাদক", "bass player": "বেচবাদক", "harp player": "বীণাবাদক", "harmonica player": "হাৰমোনিকাবাদক", "accordion player": "একৰ্ডিয়নবাদক", "banjo player": "বেনজোবাদক", "mandolin player": "মেণ্ডোলিনবাদক", "ukulele player": "ইউকুলেলেবাদক", "tabla player": "তবলাবাদক", "sitar player": "চেতাৰবাদক", "sarod player": "সৰোদবাদক", "dotara player": "দোতাৰাবাদক", "esraj player": "এছৰাজবাদক", "shehnai player": "চেহনাইবাদক", "bagpipe player": "বেগপাইপবাদক", "percussion player": "তালবাদক", "instrument player": "বাদ্যযন্ত্ৰী", "session player": "চেচনবাদক", "solo player": "এককবাদক", "physical chemist": "ভৌত ৰসায়নবিদ", "physical geographer": "ভৌত ভূগোলবিদ", "physical anthropologist": "ভৌত নৃতত্ত্ববিদ", "physical oceanographer": "ভৌত মহাসাগৰবিদ", "physical education teacher": "শাৰীৰিক শিক্ষা শিক্ষক", } female_professions = { "actor": "অভিনেত্ৰী", "singer": "গায়িকা", "writer": "লেখিকা", "hero": "নায়িকা", "leader": "নেত্ৰী", "comedian": "কৌতুক অভিনেত্ৰী", "author": "লেখিকা", "educator": "শিক্ষিকা", "presenter": "পৰিৱেশিকা", "news presenter": "সংবাদ পৰিৱেশিকা", "professor": "অধ্যাপিকা", "voice actor": "কণ্ঠাভিনেত্ৰী", "political leader": "ৰাজনৈতিক নেত্ৰী", "announcer": "ঘোষিকা", "chairman": "সভানেত্ৰী", "chairperson": "সভানেত্ৰী", "teacher": "শিক্ষিকা", "researcher": "গৱেষিকা", "host": "সঞ্চালিকা", "anchor": "সঞ্চালিকা", "editor": "সম্পাদিকা", "poetess": "কবয়িত্ৰী", "research scholar": "গৱেষিকা", "professor": "অধ্যাপিকা", "educator": "শিক্ষিকা", } translated_adjectives = { "Catholic": "কেথলিক", "Roman Catholic": "ৰোমান কেথলিক", "Orthodox": "অৰ্থডক্স", "Eastern Orthodox": "পূব অৰ্থডক্স", "Oriental Orthodox": "ওৰিয়েণ্টেল অৰ্থডক্স", "Protestant": "প্ৰটেষ্টাণ্ট", "Anglican": "এংলিকান", "Lutheran": "লুথেৰান", "Reformed": "ৰিফৰ্মড", "Calvinist": "কেলভিনবাদী", "Presbyterian": "প্ৰেচবিটেৰিয়ান", "Methodist": "মেথডিষ্ট", "Baptist": "বেপ্টিষ্ট", "Congregational": "কংগ্ৰেগেচনেল", "Evangelical": "ইভানজেলিকেল", "Pentecostal": "পেণ্টেকোষ্টেল", "Anabaptist": "এনাব্যাপ্টিষ্ট", "Mennonite": "মেনোনাইট", "Quaker": "কোৱেকাৰ", "Moravian": "মোৰাভিয়ান", "Unitarian": "ইউনিটেৰিয়ান", "Jehovah's Witness": "যিহোৱাৰ সাক্ষী", "Latter-day Saint": "লেটাৰ-ডে চেইণ্ট", "Mormon": "মৰমন", "Orthodox Jewish": "অৰ্থডক্স ইহুদী", "Coptic": "কপটিক", "Coptic Orthodox": "কপটিক অৰ্থডক্স", "Armenian Apostolic": "আৰ্মেনিয়ান এপোষ্টোলিক", "Armenian Catholic": "আৰ্মেনিয়ান কেথলিক", "Syriac": "চিৰিয়াক", "Syriac Orthodox": "চিৰিয়াক অৰ্থডক্স", "Syriac Catholic": "চিৰিয়াক কেথলিক", "Chaldean Catholic": "কেলডিয়ান কেথলিক", "Maronite": "মেৰোনাইট", "Melkite": "মেলকাইট", "Ethiopian Orthodox": "ইথিওপিয়ান অৰ্থডক্স", "Eritrean Orthodox": "ইৰিত্ৰিয়ান অৰ্থডক্স", "Ethiopian Catholic": "ইথিওপিয়ান কেথলিক", "Eritrean Catholic": "ইৰিত্ৰিয়ান কেথলিক", "Old Catholic": "ওল্ড কেথলিক", "Independent Catholic": "স্বতন্ত্ৰ কেথলিক", "Polish Catholic": "পোলিছ কেথলিক", "Apostolic": "এপোষ্টোলিক", "Holiness": "হোলিনেচ", "Nazarene": "নাজাৰিন", "Church of Christ": "চাৰ্চ অৱ ক্ৰাইষ্ট", "Disciples of Christ": "ডিচাইলছ অৱ ক্ৰাইষ্ট", "Brethren": "ব্ৰেড্ৰেন", "Plymouth Brethren": "প্লাইমাউথ ব্ৰেড্ৰেন", "Amish": "আমিছ", "Christadelphian": "ক্ৰিষ্টাদেলফিয়ান", "Swedenborgian": "চুইডেনবৰ্গিয়ান", "New Apostolic": "নিউ এপোষ্টোলিক", "Coptic Catholic": "কপটিক কেথলিক", "Greek Orthodox": "গ্ৰীক অৰ্থডক্স", "Russian Orthodox": "ৰুছ অৰ্থডক্স", "Serbian Orthodox": "ছাৰ্বীয় অৰ্থডক্স", "Romanian Orthodox": "ৰোমানীয় অৰ্থডক্স", "Bulgarian Orthodox": "বুলগেৰীয় অৰ্থডক্স", "Georgian Orthodox": "জৰ্জীয় অৰ্থডক্স", "Antiochian Orthodox": "এণ্টিওকিয়ান অৰ্থডক্স", "Apostolic Pentecostal": "এপোষ্টোলিক পেণ্টেকোষ্টেল", "Oneness Pentecostal": "ৱাননেচ পেণ্টেকোষ্টেল", "Holiness Pentecostal": "হোলিনেচ পেণ্টেকোষ্টেল", "Independent Baptist": "ইণ্ডিপেণ্ডেণ্ট বেপ্টিষ্ট", "Southern Baptist": "চাউদাৰ্ণ বেপ্টিষ্ট", "Primitive Baptist": "প্ৰিমিটিভ বেপ্টিষ্ট", "Free Baptist": "ফ্ৰী বেপ্টিষ্ট", "Particular Baptist": "পাৰ্টিকুলাৰ বেপ্টিষ্ট", "United Methodist": "ইউনাইটেড মেথডিষ্ট", "Wesleyan": "ৱেচলিয়ান", "Free Methodist": "ফ্ৰী মেথডিষ্ট", "United Reformed": "ইউনাইটেড ৰিফৰ্মড", "Dutch Reformed": "ডাচ ৰিফৰ্মড", "Continental Reformed": "কণ্টিনেণ্টেল ৰিফৰ্মড", "Orthodox Presbyterian": "অৰ্থডক্স প্ৰেচবিটেৰিয়ান", "Free Presbyterian": "ফ্ৰী প্ৰেচবিটেৰিয়ান", "Abrahamic": "আব্ৰাহামিক", "Charismatic": "কেৰিজমেটিক", "Muslim": "মুছলিম", "Islamic": "ইছলামী", "Sunni": "ছুন্নী", "Shia": "ছিয়া", "Isma'ili": "ইসমাইলী", "Zaidi": "জায়িদী", "Sufi": "চুফী", "Ahmadi": "আহমদিয়া", "Salafi": "চালাফী", "Wahhabi": "ওহাবী", "Ibadi": "ইবাদী", "Alevi": "আলেভী", "Alawite": "আলাৱী", "Bektashi": "বেকতাশী", "Alevi-Bektashi": "আলেভী-বেকতাশী", "Nizari": "নিজাৰী", "Musta'li": "মুস্তালী", "Dawoodi Bohra": "দাউদী বোহৰা", "Sulaymani": "চুলাইমানী", "Mu'tazilite": "মুতাজিলী", "Ash'ari": "আশআৰী", "Maturidi": "মাতুৰিদী", "Barelvi": "বেৰেলভী", "Deobandi": "দেওবন্দী", "Tablighi": "তাবলীগী", "Quranist": "কুৰআনবাদী", "Nation of Islam": "নেচন অৱ ইছলাম", "Jewish": "ইহুদী", "Conservative Jewish": "কনজাৰভেটিভ ইহুদী", "Reform Jewish": "ৰিফৰ্ম ইহুদী", "Hasidic": "হাচিডিক", "Karaite": "কাৰাইত", "Samaritan": "চামাৰীয়", "Messianic Jewish": "মেচিয়ানিক ইহুদী", "Hebrew Roots": "হিব্ৰু ৰুটছ", "Karaite Jewish": "কাৰাইত ইহুদী", "Samaritan Israelite": "চামাৰীয় ইজৰাইলী", "Noahid": "নোৱাহাইড", "Sephardi": "চেফাৰ্দী", "Ashkenazi": "আশকেনাজী", "Mizrahi": "মিজৰাহী", "Noahide": "নোৱাহাইড", "Hindu": "হিন্দু", "Vaishnava": "বৈষ্ণৱ", "Shaiva": "শৈৱ", "Shakta": "শাক্ত", "Smarta": "স্মাৰ্ত", "Lingayat": "লিঙ্গায়ত", "Gaudiya Vaishnava": "গৌড়ীয় বৈষ্ণৱ", "Sri Vaishnava": "শ্ৰীবৈষ্ণৱ", "Madhva": "মাধ্ব", "Nimbarka": "নিম্বাৰ্ক", "Ramanandi": "ৰামানন্দী", "Shaiva Siddhanta": "শৈৱ সিদ্ধান্ত", "Kashmir Shaivite": "কাশ্মীৰী শৈৱ", "Veerashaiva": "বীৰশৈৱ", "Arya Samaji": "আৰ্য সমাজী", "Brahmo": "ব্ৰাহ্ম", "ISKCON": "ইসকন", "Gaudiya": "গৌড়ীয়", "Shaivite": "শৈৱ", "Vaishnavite": "বৈষ্ণৱ", "Smartist": "স্মাৰ্ত", "Shaktist": "শাক্ত", "Buddhist": "বৌদ্ধ", "Theravada": "থেৰবাদ", "Mahayana": "মহাযান", "Vajrayana": "বজ্ৰযান", "Zen": "জেন", "Shinto": "শিন্তো", "Nichiren": "নিচিৰেন", "Pure Land": "পিওৰ লেণ্ড", "Chan": "চেন", "Seon": "চন", "Fo Guang Shan": "ফো গুৱাং শান", "Gelug": "গেলুগ", "Kagyu": "কাগ্যু", "Nyingma": "নিংমা", "Sakya": "সাক্য", "Jodo Shinshu": "জোদো শিনশু", "Soka Gakkai": "চোকা গাক্কাই", "Navayana": "নৱ্যযান", "Manichaean": "মাণিকীয়", "Gelugpa": "গেলুগ", "Kagyupa": "কাগ্যু", "Nyingmapa": "নিংমা", "Sakyapa": "সাক্য", "Shin": "শিন", "Nichiren Shoshu": "নিচিৰেন শোশু", "Tibetan Buddhist": "তিব্বতী বৌদ্ধ", "Chinese Buddhist": "চীনা বৌদ্ধ", "Jain": "জৈন", "Digambara": "দিগম্বৰ", "Svetambara": "শ্বেতাম্বৰ", "Sikh": "শিখ", "Nanakpanthi": "নানকপন্থী", "Khalsa": "খালচা", "Baháʼí": "বাহাই", "Zoroastrian": "জৰথুষ্ট্ৰীয়", "Parsi": "পাৰ্চী", "Yazidi": "য়াজিদী", "Druze": "দ্ৰুজ", "Taoist": "তাওবাদী", "Confucian": "কনফুছীয়", "Mandaean": "মান্দীয়", "Tenrikyo": "তেনৰিক্যো", "Cao Dai": "কাও দাই", "Hoa Hao": "হোৱা হাও", "Falun Gong": "ফালুন গং", "Spiritist": "স্পিৰিটিষ্ট", "Theosophist": "থিওচফিষ্ট", "Scientologist": "চায়েণ্টোলজিষ্ট", "Unificationist": "ইউনিফিকেচনবাদী", "Adventist": "এডভেণ্টিষ্ট", "Universalist": "ইউনিভাৰ্চেলিষ্ট", "Twelver": "ইছনা আশ্যাৰী", "Tibetan": "তিব্বতী বৌদ্ধ", "Pagan": "পৌত্তলিক", "Neopagan": "নব্য পৌত্তলিক", "Wiccan": "উইকান", "Animist": "প্ৰাণবাদী", "Rastafarian": "ৰাস্তাফেৰিয়ান", "Ayyavazhi": "আইয়াভাজী", "Cheondoist": "চেওন্দোবাদী", "Shamanist": "শ্বামানবাদী", "Dinka": "ডিনকা ধৰ্মাবলম্বী", "Vodou": "ভোডু", "Vodun": "ভোদুন", "Santería": "চানতেৰিয়া", "Candomblé": "কান্দোম্বলে", "Umbanda": "উমবান্দা", "Kemetist": "কেমেটবাদী", "Rodnover": "ৰদনোভাৰ", "Slavic Native Faith": "শ্লাভিক দেশীয় ধৰ্মাবলম্বী", "Romuva": "ৰোমুভা", "Dievturi": "দিয়েভতুৰি", "Donyi-Polo": "দোন্যি-পোলো", "Bon": "বন", "Native American": "নেটিভ আমেৰিকান", "Aboriginal": "আদিবাসী", "Traditional African": "পৰম্পৰাগত আফ্ৰিকান", "Traditional Chinese": "পৰম্পৰাগত চীনা", "Folk": "লোক", "Indigenous": "আদিবাসী", "Assyrian": "এচিৰীয়", "Assyrian Church of the East": "এচিৰীয় চাৰ্চ অৱ দ্য ইষ্ট", "Restorationist": "ৰেষ্টোৰেচনিষ্ট", "Stone-Campbell": "ষ্টোন-কেম্পবেল", "Hutterite": "হুটেৰাইট", "Old Order": "ওল্ড অৰ্ডাৰ", "Irvingite": "আৰ্ভিংগাইট", "Almohad": "আলমোহাদ", "Eckankar": "একংকাৰ", "Subud": "চুবুদ", "Raëlian": "ৰায়েলীয়", "Neo-Druid": "নব্য ড্ৰুইড", "Druid": "ড্ৰুইড", "Asatru": "আচাত্ৰু", "Heathen": "হিথেন", "Germanic Pagan": "জাৰ্মাণিক পৌত্তলিক", "Hellenic": "হেলেনিক", "Hellenist": "হেলেনিক", "Kemetic": "কেমেটিক", "Roman Pagan": "ৰোমান পৌত্তলিক", "Celtic": "চেল্টিক", "Baltic": "বাল্টিক", "Slavic": "শ্লাভিক", "Finnic": "ফিনিক", "Tengrist": "তেংগ্ৰীবাদী", "Tengri": "তেংগ্ৰী", "Muisca": "মুইসকা", "Mapuche": "মাপুচে", "Inuit": "ইনুইট", "Ainu": "আইনু", "Māori": "মাওৰী", "Zulu": "জুলু", "Yoruba": "য়োৰুবা", "Igbo": "ইগবো", "Akan": "আকান", "Odinist": "ওডিনবাদী", "Romani": "ৰোমানী", "Gnostic": "গ্নোষ্টিক", "Mithraic": "মিথ্ৰাইক", "Mithraist": "মিথ্ৰাবাদী", "Hermetic": "হাৰ্মেটিক", "Rosicrucian": "ৰোজিক্ৰুচিয়ান", "Esoteric": "গূঢ়তাত্ত্বিক", "Occult": "গূঢ়বিদ্যাবিষয়ক", "Mystic": "ৰহস্যবাদী", "Mystical": "ৰহস্যমজ়", "Deist": "ডেইষ্ট", "Pantheist": "সৰ্বেশ্বৰবাদী", "Panentheist": "সৰ্বান্তৰেশ্বৰবাদী", "Monotheist": "একেশ্বৰবাদী", "Polytheist": "বহুঈশ্বৰবাদী", "Henotheist": "একদেৱবাদী", "Nontheist": "নিৰীশ্বৰবাদী", "Atheist": "নাস্তিক", "Agnostic": "অজ্ঞেয়বাদী", "Humanist": "মানৱতাবাদী", "Secular": "ধৰ্মনিৰপেক্ষ", "Freethinker": "মুক্তচিন্তাবাদী", "Syro-Malabar": "চিৰো-মালাবাৰ", "Syro-Malankara": "চিৰো-মালাংকাৰা", "Jacobite": "জেকোবাইট", "Nestorian": "নেষ্টোৰিয়ান", "Pushtimarg": "পুষ্টিমাৰ্গীয়", "Swaminarayan": "স্বামিনাৰায়ণ", "Ramakrishna": "ৰামকৃষ্ণ মিছনভুক্ত", "Hassidic": "হাচিডিক", "Dervish": "দৰবেশ", "Moorish Science": "মূৰিছ চাইন্স", "United Church": "ইউনাইটেড চাৰ্চ", "Nonconformist": "ননকনফৰ্মিষ্ট", "Ordained": "অভিষিক্ত", "licensed": "অনুমোদিত", "parish": "পেৰিচ", "campus": "কেম্পাছ", "youth": "যুৱ", "music": "সংগীত", "worship": "উপাসনা", "mission": "মিছন", "Church of England": "চাৰ্চ অফ ইংলেণ্ডৰ", "Church of Scotland": "চাৰ্চ অফ স্কটলেণ্ডৰ", "Church of Ireland": "চাৰ্চ অফ আয়াৰলেণ্ডৰ", "Church of Wales": "চাৰ্চ অফ ৱেলচৰ", "Church of Norway": "চাৰ্চ অফ নৰৱেৰ", "Church of Sweden": "চাৰ্চ অফ চুইডেনৰ", "Church of Denmark": "চাৰ্চ অফ ডেনমাৰ্কৰ", "Church of Finland": "চাৰ্চ অফ ফিনলেণ্ডৰ", "Church of Iceland": "চাৰ্চ অফ আইচলেণ্ডৰ", "Church of Nigeria": "চাৰ্চ অফ নাইজেৰিয়াৰ", "Church of Uganda": "চাৰ্চ অফ উগাণ্ডাৰ", "Church of South India": "চাৰ্চ অফ চাউথ ইণ্ডিয়াৰ", "coast guard": "কোষ্ট গাৰ্ড", "List A": "লিষ্ট এ", "List-A": "লিষ্ট এ", "Twenty20": "টুৱেণ্টি২০", "T20": "টি-টুৱেণ্টি", "Twenty-20": "টুৱেণ্টি২০", "ODI": "অ'ডিআই", "First-class": "প্ৰথম-শ্ৰেণীৰ", "para": "পেৰা", "para-olympic": "পেৰালিম্পিক", "criminal": "অপৰাধমূলক", "Syracuse": "চিৰাকিউজ", "head": "প্ৰধান", "first": "প্ৰথম", "second": "দ্বিতীয়", "third": "তৃতীয়", "fourth": "চতুৰ্থ", "fifth": "পঞ্চম", "sixth": "ষষ্ঠ", "last": "সৰ্বশেষ", "chief": "প্ৰধান", "deputy": "উপ", "acting": "ভাৰপ্ৰাপ্ত", "interim": "অন্তৰ্ৱৰ্তীকালীন", "principal": "প্ৰধান", "president": "সভাপতি", "founder": "প্ৰতিষ্ঠাতা", "co-founder": "সহ-প্ৰতিষ্ঠাতা", "award winning": "পুৰস্কাৰপ্ৰাপ্ত", "owner": "মালিক", "pioneer": "অগ্ৰদূত", "paralympic": "পেৰালিম্পিক", "olympic": "অলিম্পিক", "world": "বিশ্ব", "sir": "চাৰ", "lord": "লৰ্ড", "lady": "লেডী", "madam": "মেডাম", "ph.d.": "পিএইচডি", "ph.d": "পিএইচডি", "phd": "পিএইচডি", "ph.": "পিএইচ", "prof.": "অধ্যাপক", "prof": "অধ্যাপক", "c.": "অনুমাণিক", "ca.": "অনুমাণিক", "dr": "ডক্টৰ", "dr.": "ড°", "m.d.": "এম.ডি", "d.sc.": "ডি.এছচি", "d.phil.": "ডি.ফিল", "award": "পুৰস্কাৰ", "thriller": "থ্ৰিলাৰ", "crime": "অপৰাধ", "non-fiction": "নন-ফিকচন", "flash fiction": "ফ্লেছ ফিকচন", "short story": "চুটিগল্প", "short-story": "চুটিগল্প", "-story": "-গল্প", "story": "গল্প", "mystery": "ৰহস্য", "civil war": "গৃহ-যুদ্ধৰ", "american civil war": "মাৰ্কিন গৃহ-যুদ্ধৰ", "feminist": "নাৰীবাদী", "bengali": "বঙালী", "modern": "আধুনিক", "World War 2": "দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ", "WWI": "প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ", "WW1": "প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ", "WWII": "দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ", "WW2": "দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ", "former": "প্ৰাক্তন", "film": "চলচ্চিত্ৰ", "stage": "মঞ্চ", "television": "টেলিভিছন", "tv": "টিভি", "wheelchair": "হুইলচেয়াৰ", "show": "শ্ব'", "tv show": "টিভি শ্ব'", "television show": "টেলিভিছন শ্ব'", "and": "আৰু", "american tv show": "আমেৰিকান টিভি শ্ব'", "american television show": "আমেৰিকান টেলিভিছন শ্ব'", "radio": "ৰেডিঅ'", "theatre": "নাট্য", "theater": "নাট্য", "latin-american": "লেটিন আমেৰিকান", "jazz": "জেজ", "freelance": "ফ্ৰীলেন্স", "science-fiction": "কল্পবিজ্ঞান", "science fiction": "বিজ্ঞান কথাসাহিত্য", "fantasy": "ফেণ্টাচি", "romantic": "ৰোমাণ্টিক", "liberal": "উদাৰপন্থী", "nationalist": "জাতীয়তাবাদী", "democratic party": "ডেমোক্ৰেটিক পাৰ্টিৰ", "democratic": "গণতান্ত্ৰিক", "republican": "ৰিপাব্লিকান", "southern": "দক্ষিণাঞ্চলীয়", "northern": "উত্তৰাঞ্চলীয়", "eastern": "পূব", "western": "পশ্চিমীয়া", "historic": "ঐতিহাসিক", "historical": "ঐতিহাসিক", "science documentary": "বিজ্ঞানভিত্তিক প্ৰামাণ্যচিত্ৰ", "documentary": "প্ৰামাণ্যচিত্ৰ", "commercial": "বাণিজ্যিক", "digital": "ডিজিটেল", "online": "অনলাইন", "internet": "ইণ্টাৰনেট", "podcast": "পডকাষ্ট", "youtube": "ইউটিউব", "web": "ৱেব", "horror": "ভৌতিক", "comic": "কমিক", "literary": "সাহিত্যিক", "satirical": "ব্যঙ্গাত্মক", "political": "ৰাজনৈতিক", "religious": "ধৰ্মীয়", "spiritual": "আধ্যাত্মিক", "non-professional": "অপেছাদাৰ", "freestyle": "ফ্ৰীষ্টাইল", "academic": "শৈক্ষিক", "scholarly": "পাণ্ডিত্যপূৰ্ণ", "research": "গৱেষণাধৰ্মী", "professional": "পেছাদাৰ", "amateur": "অপেছাদাৰ", "self-taught": "স্বশিক্ষিত", "trained": "প্ৰশিক্ষিত", "international": "আন্তৰ্জাতিক", "national": "ৰাষ্ট্ৰীয়", "club": "ক্লাব", "nuclear": "পাৰমাণৱিক", "particle": "কণা", "evolutionary": "বিৱৰ্তনীয়", "computational": "গণনামূলক", "pacifist": "শান্তিবাদী", "social-media": "সামাজিক যোগাযোগ মাধ্যম", "content": "কনটেণ্ট", "assistant": "সহকাৰী", "associate": "সহযোগী", "college": "কলেজ", "school": "বিদ্যালয়", "high-school": "হাইস্কুল", "high school": "হাইস্কুল", "women's": "নাৰী", "men's": "পুৰুষ", "art": "শিল্প", "music": "সংগীত", "record": "ৰেকৰ্ড", "pornographic": "পৰ্ণোগ্ৰাফিক", "kosher": "কোশাৰ", "halal": "হালাল", "university": "বিশ্ববিদ্যালয়", "medical": "চিকিৎসা", "sports": "ক্্ৰীড়া", "local": "স্থানীয়", "ballet": "বেলে", "church": "গীৰ্জা", "legal": "আইনী", "opinion": "মতামত", "landscape": "ভূদৃশ্য", "electrical": "বৈদ্যুতিক", "fashion": "ফেশ্বন", "mechanical": "যান্ত্ৰিক", "article": "প্ৰবন্ধ", "book": "পুস্তক", "social": "সামাজিক", "female": "নাৰী", "male": "পুৰুষ", "newspaper": "বাতৰিকাকত", "choir": "কায়াৰ", "regional": "আঞ্চলিক", "agricultural": "কৃষি", "interior": "অভ্যন্তৰ", "cultural": "সাংস্কৃতিক", "recording": "ৰেকৰ্ডিং", "army": "সেনা", "chemical": "ৰাসায়নিক", "business": "ব্যৱসায়", "company": "কোম্পানী", "restaurant": "ৰেষ্টুৰেণ্ট", "shop": "দোকান", "factory": "কাৰখানাৰ", "mine": "খনিৰ", "marine": "মেৰিন", "textile": "বস্ত্ৰ", "sound": "শব্দ", "stand-up": "ষ্টেণ্ড-আপ", "video": "ভিডিঅ'", "mining": "খনি", "costume": "সাজ-পোছাক", "literature": "সাহিত্য", "dubbing": "ডাবিং", "theatrical": "মঞ্চ", "private": "ব্যক্তিগত", "food": "খাদ্য", "glass": "কাঁচ", "science": "বিজ্ঞান", "media": "গণমাধ্যম", "children's": "শিশুতোষ", "-language": "ভাষাৰ", "child": "শিশু", "set": "ছেট", "naval": "নৌ", "production": "প্ৰযোজনা", "prose": "গদ্য", "performance": "পাৰফৰমেন্স", "dance": "নৃত্য", "law": "আইন", "architectural": "স্থাপত্য", "economic": "অৰ্থনৈতিক", "industrial": "শিল্প", "language": "ভাষা", "comics": "কমিক্স", "racing": "ৰেচিং", "audio": "অডিঅ'", "scientific": "বৈজ্ঞানিক", "drag": "ড্ৰেগ", "cabaret": "কেবৰে", "contributing": "অৱদানকাৰী", "magazine": "মেগাজিন", "video game": "ভিডিঅ' গেম", "children's book": "শিশুতোষ কিতাপ", "mixed": "মিশ্ৰ", "installation": "ইনষ্টলেচন", "aircraft": "বিমান", "technology": "প্ৰযুক্তি", "artistic": "শৈল্পিক", "biblical": "বাইবেলীয়", "game": "গেম", "investigative": "অনুসন্ধানী", "physical": "শাৰীৰিক", "botanical": "উদ্ভিদবিষয়ক", "bank": "বেংক", "beauty": "সৌন্দৰ্য", "aerospace": "এৰোস্পেচ", "forestry": "বনবিদ্যা", "concert": "কনচাৰ্ট", "plant": "উদ্ভিদ", "real estate": "ৰিয়েল এষ্টেট", "investment": "বিনিয়োগ", "country": "কাণ্ট্ৰী", "independence": "স্বাধীনতা", "aeronautical": "এৰোনটিকেল", "portrait": "প্ৰতিকৃতি", "rhythmic": "ৰিদমিক", "materials": "বস্তু", "sport": "ক্্ৰীড়া", "creative": "সৃজনশীল", "track": "ট্ৰেক", "natural": "প্ৰাকৃতিক", "song": "গান", "computer": "কম্পিউটাৰ", "comedy": "কমেডী", "voice": "কণ্ঠ", "movie": "চলচ্চিত্ৰ", "railway": "ৰেলৱে", "animation": "এনিমেছন", "table": "টেবুল", "ship": "জাহাজ", "broadcast": "সম্প্ৰচাৰ", "anime": "এনিমে", "ice": "বৰফ", "jewelry": "গহনা", "veterinary": "পশুচিকিৎসা", "religion": "ধৰ্ম", "manga": "মাংগা", "colonial": "ঔপনিৱেশিক", "party": "দলীয়", "structural": "গাঁথনিক", "character": "চৰিত্ৰ", "drama": "নাট্য", "twitch": "টুইচ", "pharmaceutical": "ফাৰ্মাচিউটিকেল", "history": "ইতিহাস", "primary school": "প্ৰাথমিক বিদ্যালয়", "make-up": "মেকআপ", "hydraulic": "হাইড্ৰোলিক", "biomedical": "বায়োমেডিকেল", "mathematics": "গণিত", "test": "টেষ্ট", "multimedia": "মাল্টিমিডিয়া", "copperplate": "কপাৰপ্লেট", "sea": "সামুদ্ৰিক", "educational": "শিক্ষামূলক", "bomber": "বোমাৰু", "news": "সংবাদ", "screen": "পৰ্দা", "dub": "ডাব", "public health": "জনস্বাস্থ্য", "adult": "প্ৰাপ্তবয়স্ক", "indigenous": "আদিবাসী", "health": "স্বাস্থ্য", "secondary school": "মাধ্যমিক বিদ্যালয়", "storyboard": "ষ্টোৰীবোৰ্ড", "republic": "প্ৰজাতন্ত্ৰ", "cookbook": "ৰন্ধন প্ৰণালীৰ কিতাপ", "administrative": "প্ৰশাসনিক", "fitness": "ফিটনেচ", "wood": "কাঠ", "studies": "গৱেষণা", "pediatric": "শিশু", "conceptual": "ধাৰণাগত", "automotive": "অটোমোটিভ", "script": "চিত্ৰনাট্য", "rally": "ৰেলী", "philosophy": "দৰ্শন", "garden": "বাগান", "furniture": "আচ-বাবপত্ৰ", "forest": "বন", "communication": "যোগাযোগ", "ai": "এআই", "vocal": "কণ্ঠ", "odia-language": "ওড়িয়া ভাষাৰ", "casting": "কাষ্টিং", "racecar": "ৰেচকাৰ", "ceramic": "চেৰামিক", "graffiti": "গ্ৰেফিটি", "software": "ছফ্টৱেৰ", "civic": "নাগৰিক", "tapestry": "টেপেষ্ট্ৰী", "hymn": "স্তোত্ৰ", "poster": "পোষ্টাৰ", "pastry": "পেষ্ট্ৰী", "multidisciplinary": "বহুবিষয়ক", "tattoo": "টেঁটু", "cultural studies": "সাংস্কৃতিক গৱেষণা", "gymnastics": "জিমনাষ্টিকছ", "soil": "মৃত্তিকা", "cognitive": "জ্ঞানীয়", "state": "ৰাষ্ট্ৰীয়", "urban": "নগৰ", "music video": "মিউজিক ভিডিঅ'", "psychology": "মনোবিজ্ঞান", "glamour": "গ্লেমাৰ", "cardiac": "কাৰ্ডিয়াক", "makeup": "মেকআপ", "forensic": "ফৰেনচিক", "navy": "নৌ", "miniature": "মিনিয়েচাৰ", "nazi": "নাৎসী", "architecture": "স্থাপত্য", "electronics": "ইলেক্ট্ৰনিক্স", "copper": "তাম", "street": "ৰাস্তা", "manuscript": "পাণ্ডুলিপি", "talent": "প্ৰতিভা", "dialect": "উপভাষা", "transgender": "ৰূপান্তৰকামী", "mixed media": "মিক্সড মিডিয়া", "climate": "জলবায়ু", "rules": "ৰুলছ", "labour": "লেবাৰ", "financial": "আৰ্থিক", "Major League": "মেজৰ লীগ", "League": "লীগ", "labour party": "লেবাৰ পাৰ্টি", "organic": "জৈৱ", "celebrity": "তাৰকা", "marketing": "বিপণন", "engineering": "প্ৰকৌশল", "mathematical": "গাণিতিক", "far-right": "চৰম সোঁপন্থী", "porcelain painter": "চীনামাটিৰ চিত্ৰশিল্পী", "porcelain": "চীনামাটি", "nursing": "নাৰ্চিং", "soul": "চোল", "vice": "ভাইচ", "romance": "ৰোমান্স", "air force": "বিমানবাহিনী", "stock car": "ষ্টক কাৰ", "piano": "পিয়ানো", "type": "টাইপ", "textbook": "পাঠ্যপুথি", "animal": "প্ৰাণী", "nature": "প্ৰকৃতি", "abstract": "বিমূৰ্ত", "renaissance": "ৰেনেছাঁ", "insurance": "বীমা", "life": "লাইফ", "lighting": "আলোকসজ্জা", "arts": "শিল্পকলা", "design": "নক্সা", "electric blues": "ইলেক্ট্ৰিক ব্লুজ", "court": "আদালত", "sex": "যৌন", "chemistry": "ৰসায়ন", "stained-glass": "ষ্টেইন-গ্লাচ", "wildlife": "বন্যপ্ৰাণী", "av": "এভি", "underwater": "আণ্ডাৰৱাটাৰ", "chicago blues": "চিকাগো ব্লুজ", "atmospheric": "বায়ুমণ্ডলীয়", "energy": "ইন্ধন", "agrarian": "কৃষিজীৱী", "communications": "যোগাযোগ", "porn": "পৰ্ণ", "watercolour": "জলৰং", "scenic": "দৃশ্য-পট", "session": "চেচন", "earth": "আৰ্থ", "developmental": "উন্নয়নমূলক", "interdisciplinary": "আন্তঃবিষয়ক", "trans": "ট্ৰান্স", "travel": "ভ্ৰমণ", "race car": "ৰেচ কাৰ", "chartered": "চাৰ্টাৰ্ড", "reformed": "সংস্কাৰকৃত", "fine art": "চাৰুকলা", "visual arts": "দৃশ্যশিল্প", "published": "প্ৰকাশিত", "unpublished": "অপ্ৰকাশিত", "molecular": "আণৱিক", "theoretical": "তাত্ত্বিক", "applied": "ফলিত", "clinical": "ক্লিনিকেল", "cyber": "চাইবাৰ", "retired": "অৱসৰপ্ৰাপ্ত", "graphic": "গ্ৰাফিক", "experimental": "পৰীক্ষামূলক", "ISIS": "আইছিছ", "urdu": "উৰ্দু", "hindi": "হিন্দী", "arabic": "আৰবী", "persian": "ফাৰ্চী", "tamil": "তামিল", "european": "ইউৰোপীয়", "telugu": "তেলেগু", "punjabi": "পঞ্জাবী", "gujarati": "গুজৰাটী", "marathi": "মাৰাঠী", "sanskrit": "সংস্কৃত", "latin": "লাটিন", "hebrew": "হিব্ৰু", "russian": "ৰুছ", "ukrainian": "ইউক্ৰেইনীয়", "soviet": "ছোভিয়েট", "georgian": "জৰ্জীয়", "yugoslav": "যুগোশ্লাভ", "latvian": "লাটভীয়", "mexican": "মেক্সিকান", "taliban": "তালিবান", "kazakh": "কাজাখ", "serbian": "ছাৰ্বীয়", "swiss": "চুইছ", "austrian": "অষ্ট্ৰীয়", "italian": "ইটালীয়", "spanish": "স্পেনিছ", "dutch": "ডাচ", "belgian": "বেলজিয়ান", "swedish": "ছুইডিছ", "danish": "ডেনিছ", "norwegian": "নৰৱেজীয়", "finnish": "ফিনিছ", "polish": "পোলিছ", "czech": "চেক", "slovak": "শ্লোভাক", "hungarian": "হাংগেৰীয়", "romanian": "ৰোমানীয়", "bulgarian": "বুলগেৰীয়", "greek": "গ্ৰীক", "turkish": "তুৰ্কী", "irish": "আইৰিছ", "scottish": "স্কটিছ", "welsh": "ৱেলছ", "japanese": "জাপানী", "chinese": "চীনা", "korean": "কোৰীয়", "vietnamese": "ভিয়েটনামী", "thai": "থাই", "brazilian": "ব্ৰাজিলীয়", "argentine": "আৰ্জেণ্টিনীয়", "colombian": "কলম্বীয়", "peruvian": "পেৰুভীয়", "venezuelan": "ভেনিজুৱেলীয়", "cuban": "কিউবান", "egyptian": "মিচৰীয়", "moroccan": "মৰোক্কীয়", "south african": "দক্ষিণ আফ্ৰিকান", "nigerian": "নাইজেৰীয়", "kenyan": "কেনীয়", "ghanaian": "ঘানীয়", "iranian": "ইৰানী", "iraqi": "ইৰাকী", "syrian": "চিৰীয়", "lebanese": "লেবাননী", "israeli": "ইজৰাইলী", "arab": "আৰব", "arabian": "আৰৱীয়", "islamic": "ইছলামী", "christian": "খ্ৰীষ্টান", "secular": "ধৰ্মনিৰপেক্ষ", "atheist": "নাস্তিক", "catholic": "কেথলিক", "protestant": "প্ৰটেষ্টাণ্ট", "muslim": "মুছলমান", "hindu": "হিন্দু", "buddhist": "বৌদ্ধ", "jewish": "ইহুদী", "orthodox": "অৰ্থডক্স", "sufi": "চুফী", "evangelical": "ইভানজেলিকেল", "shia": "ছিয়া", "sunni": "ছুন্নী", "anglican": "এংলিকান", "jesuit": "জেচুইট", "benedictine": "বেনেডিক্টাইন", "presbyterian": "প্ৰেচবিটেৰিয়ান", "baptist": "বেপ্টিষ্ট", "franciscan": "ফ্ৰান্সিছকান", "unitarian": "ইউনিটেৰিয়ান", "cistercian": "চিষ্টাৰচিয়ান", "episcopal": "এপিস্কোপাল", "quaker": "কোৱেকাৰ", "congregationalist": "কংগ্ৰেগেচনেলিষ্ট", "congregational": "কংগ্ৰেগেচনেল", "methodist": "মেথডিষ্ট", "roman-catholic": "ৰোমান কেথলিক", "baroque": "বাৰোক", "flamenco": "ফ্লেমেনকো", "nonconformist": "ননকনফৰ্মিষ্ট", "temperance": "টেম্পাৰেন্স", "military": "সামৰিক", "gothic": "গথিক", "african": "আফ্ৰিকান", "asian": "এছীয়", "american": "মাৰ্কিন", "british": "ব্ৰিটিছ", "indian": "ভাৰতীয়", "bangladeshi": "বাংলাদেশী", "pakistani": " পাকিস্তানী", "canadian": "কানাডীয়", "middle-eastern": "মধ্যপ্ৰাচ্যৰ", "south-asian": "দক্ষিণ এছীয়", "east-asian": "পূব এছীয়", "family": "পাৰিবাৰিক", "constitutional": "সাংবিধানিক", "civil law": "দেৱানী আইন", "civil court": "দেৱানী আদালত", "civil case": "দেৱানী গোচৰ", "civil action": "দেৱানী কাৰ্যধাৰা", "civil proceeding": "দেৱানী কাৰ্যধাৰা", "civil litigation": "দেৱানী মোকৰ্দমা", "civil suit": "দেৱানী মোকৰ্দমা", "civil jurisdiction": "দেৱানী এক্তিয়াৰ", "civil judge": "দেৱানী বিচাৰক", "civil division": "দেৱানী বিভাগ", "civil matter": "দেৱানী বিষয়সমূহ", "civil dispute": "দেৱানী বিবাদ", "civil remedy": "দেৱানী প্ৰতিকাৰ", "civil liability": "দেৱানী দায়ৱদ্ধতা", "civil wrong": "দেৱানী অন্যায়", "civil procedure": "দেৱানী কাৰ্যবিধি", "civil code": "দেৱানী বিধি", "civil marriage": "দেৱানী বিবাহ", "civil partnership": "দেৱানী অংশীদাৰিত্ব", "tax": "কৰ", "corporate": "কৰ্পোৰেট", "commercial": "বাণিজ্যিক", "labor": "শ্ৰম", "employment": "কৰ্মসংস্থান", "immigration": "অভিবাসন", "environmental": "পৰিৱেশ", "international": "আন্তৰ্জাতিক", "intellectual property": "মেধাস্বত্ব", "patent": "পেটেণ্ট", "copyright": "কপিৰাইট", "entertainment": "বিনোদন", "consumer rights": "গ্ৰাহক অধিকাৰ", "civil rights": "নাগৰিক অধিকাৰ", "education": "শিক্ষা", "health": "স্বাস্থ্য", "famous": "বিখ্যাত", "notable": "উল্লেখযোগ্য", "renowned": "প্ৰখ্যাত", "legendary": "কিংবদন্তিতুল্য", "iconic": "আইকনিক", "popular": "জনপ্ৰিয়", "mainstream": "মূলসুঁতিৰ", "award-winning": "পুৰস্কাৰপ্ৰাপ্ত", "acclaimed": "সমাদৃত", "celebrated": "প্ৰসিদ্ধ", "distinguished": "বিশিষ্ট", "influential": "প্ৰভাৱশালী", "guest": "অতিথি", "resident": "আৱাসিক", "full-time": "পূৰ্ণকালীন", "part-time": "খণ্ডকালীন", "important": "গুৰুত্বপূৰ্ণ", "leading": "শীৰ্ষস্থানীয়", "major": "প্ৰধান", "eminent": "প্ৰখ্যাত", "well-known": "সুপৰিচিত", "best-selling": "বেষ্টচেলাৰ", "founding": "প্ৰতিষ্ঠাতা", "co-founding": "সহপ্ৰতিষ্ঠাতা", "viral": "ভাইৰেল", "lead": "প্ৰধান", "bestselling": "বেষ্টচেলিং", "current": "বৰ্তমান", "active": "সক্ৰিয়", "veteran": "প্ৰবীণ", "young": "তৰুণ", "senior": "জ্যেষ্ঠ", "convicted": "দোষী সাব্যস্ত", "alleged": "অভিযুক্ত", "junior": "কনিষ্ঠ", "emerging": "উদীয়মান", "upcoming": "আসন্ন", "deceased": "মৃত", "living": "জীৱিত", "independent": "স্বতন্ত্ৰ", "successful": "সফল", "wartime": "যুদ্ধকালীন", "decorated": "সন্মানিত", "tech": "প্ৰযুক্তি", "certified": "প্ৰমাণ-পত্ৰপ্ৰাপ্ত", "licensed": "অনুজ্ঞাপত্ৰপ্ৰাপ্ত", "visiting": "অতিথি", "adjunct": "খণ্ডকালীন", "prominent": "বিশিষ্ট", "early": "প্ৰাৰম্ভিক", "about": "প্ৰায়", "anonymous": "বেনামী", "sentenced": "দণ্ডিত", "accused": "অভিযুক্ত", "unidentified": "অজ্ঞাত", "pseudonymous": "ছদ্মনামধাৰী", "illegitimate": "অবৈধ", "eldest": "জ্যেষ্ঠ", "younger": "কনিষ্ঠতৰ", "youngest": "সৰ্বোকনিষ্ঠ", "maternal": "মাতৃসূত্ৰে", "paternal": "পিতৃসূত্ৰে", "coadjutor": "সহকাৰী", "suffect": "স্থলাভিষিক্ত", "nominal": "নামমাত্ৰ", "titular": "নামমাত্ৰ", "postdoctoral": "পোষ্টডক্টৰেল", "board": "বৰ্ড", "elite": "অভিজাত", "competitive": "প্ৰতিযোগিতামূলক", "voluntary": "স্বেচ্ছাসেৱী", "full": "পূৰ্ণ", "part": "আংশিক", "related": "সম্পৰ্কীয়", "affiliated": "অধিভুক্ত", "associated": "সংশ্লিষ্ট", "teaching": "শিক্ষাদান", "employer": "নিয়োগকৰ্তা", "employee": "কৰ্মচাৰী", "staff": "কৰ্মী", "spokesperson": "মুখপাত্ৰ", "agent": "প্ৰতিনিধি", "contributor": "অৱদানকাৰী", "executed": "মৃত্যুদণ্ডপ্ৰাপ্ত", "expert": "বিশেষজ্ঞ", "missing": "নিৰুদ্দেশ", "murdered": "হত্যাৰ বলি", "representative": "প্ৰতিনিধি", "specialist": "বিশেষজ্ঞ", "volunteer": "স্বেচ্ছাসেৱক", "fighter prototype": "যুদ্ধবিমানৰ প্ৰটোটাইপ", "fighter ace": "ফাইটাৰ এচ", "fighter replica": "যুদ্ধবিমানৰ প্ৰতিৰূপ", "fighter aircraft": "যুদ্ধবিমান", "fighter aircraft family": "যুদ্ধবিমান পৰিয়াল", "fighter-bomber aircraft": "বোমাৰু যুদ্ধবিমান", "fighter jet": "যুদ্ধবিমান", "Military aircraft": "সামৰিক বিমান", "night fighter": "ৰাত্ৰিকালীন যুদ্ধবিমান", "heavy fighter": "গধুৰ যুদ্ধবিমান", "light fighter": "পাতল যুদ্ধবিমান", "trainer aircraft": "প্ৰশিক্ষণ যুদ্ধবিমান", "multirole fighter": "বহুমুখী যুদ্ধবিমান", "air superiority fighter": "আকাশ-আধিপত্য যুদ্ধবিমান", "interceptor aircraft": "প্ৰতিৰোধী যুদ্ধবিমান", "carrier-based fighter": "বিমানবাহী ৰণতৰীভিত্তিক যুদ্ধবিমান", "naval fighter": "নৌ যুদ্ধবিমান", "escort fighter": "এস্কৰ্ট যুদ্ধবিমান", "jet fighter": "জেট যুদ্ধবিমান", "twin-engine fighter": "দ্বি-ইঞ্জিন যুদ্ধবিমান", "single-engine fighter": "একক-ইঞ্জিন যুদ্ধবিমান", "fighter trainer": "প্ৰশিক্ষণ যুদ্ধবিমান", "fighter trainer aircraft": "প্ৰশিক্ষণ যুদ্ধবিমান", "advanced trainer aircraft": "উন্নত প্ৰশিক্ষণ বিমান", "ground-attack aircraft": "ভূ-আক্ৰমণ বিমান", "attack aircraft": "আক্ৰমণৰ যুদ্ধবিমান", "military trainer aircraft": "সামৰিক প্ৰশিক্ষণ যুদ্ধবিমান", "strike fighter": "আক্ৰমণাত্মক যুদ্ধবিমান", "fighter reconnaissance aircraft": "চোৰাংচোৱা যুদ্ধবিমান", "reconnaissance aircraft": "চোৰাংচোৱা বিমান", "hall of fame": "হল অৱ ফেম", "semi-professional": "আধা-পেছাদাৰ", "defunct": "বিলুপ্ত", "video game": "ভিডিঅ' গেম", "scholarly article": "পাণ্ডিত্যপূৰ্ণ প্ৰবন্ধ", "academic article": "শৈক্ষিক প্ৰবন্ধ", "research article": "গৱেষণা প্ৰবন্ধ", "scientific article": "বৈজ্ঞানিক প্ৰবন্ধ", "peer-reviewed article": "সমকক্ষ-পৰ্যালোচিত প্ৰবন্ধ", "journal article": "জাৰ্নেল প্ৰবন্ধ", "review article": "পৰ্যালোচনামূলক প্ৰবন্ধ", "survey article": "সমীক্ষামূলক প্ৰবন্ধ", "conference paper": "সন্মিলন প্ৰবন্ধ", "academic paper": "শৈক্ষিক গৱেষণাপত্ৰ", "research paper": "গৱেষণাপত্ৰ", "working paper": "কাৰ্যপত্ৰ", "position paper": "অৱস্থানপত্ৰ", "white paper": "শ্বেতপত্ৰ", "technical paper": "কাৰিকৰী প্ৰবন্ধ", "technical report": "কাৰিকৰী প্ৰতিৱেদন", "case report": "কেচ ৰিপোৰ্ট", "research report": "গৱেষণা প্ৰতিৱেদন", "scientific paper": "বৈজ্ঞানিক গৱেষণাপত্ৰ", "discussion paper": "আলোচনাপত্ৰ", "policy paper": "নীতিপত্ৰ", "issue paper": "বিষয়ভিত্তিক পত্ৰ", "background paper": "পটভূমি পত্ৰ", "monograph": "মনোগ্ৰাফ", "computer game": "কম্পিউটাৰ গেম", "mobile game": "ম'বাইল গেম", "arcade game": "আৰ্কেড গেম", "board game": "বৰ্ড গেম", "role-playing game": "ৰোল-প্লেয়িং গেম", "extended play": "ইপি", "studio album": "ষ্টুডিঅ' এলবাম", "live album": "লাইভ এলবাম", "compilation album": "সংকলন এলবাম", "soundtrack album": "চাউণ্ডট্ৰেক এলবাম", "short film": "হ্ৰস্বদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰ", "documentary film": "প্ৰামাণ্য চলচ্চিত্ৰ", "television film": "টেলিভিছন চলচ্চিত্ৰ", "animated film": "এনিমেছন চলচ্চিত্ৰ", "television episode": "টেলিভিছন খণ্ড", "tv episode": "টেলিভিছন খণ্ড", "episode": "খণ্ড", "television series": "টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "tv series": "টেলিভিছন ধাৰাবাহিক", "web series": "ৱেব ধাৰাবাহিক", "website": "ৱেবচাইট", "web site": "ৱেবচাইট", "service": "সেৱা", "operating system": "অপাৰেটিং চিষ্টেম", "web browser": "ৱেব ব্ৰাউজাৰ", "series episode": "ধাৰাবাহিকৰ খণ্ড", "bengali-language": "বঙালী ভাষাৰ", "bengali language": "বঙালী ভাষাৰ", "english-language": "বঙালী ভাষাৰ", "english language": "বঙালী ভাষাৰ", "marine": "মেৰিন", "nuclear": "পাৰমাণৱিক", "telecommunications": "টেলিকমিউনিকেচন", "englishmedia": "ইংৰাজী", "englishlanguage": "ইংৰাজী ভাষাৰ", "bengalimedia": "বঙালী", "bengalilanguage": "বঙালী ভাষাৰ", "arabicmedia": "আৰবী", "arabiclanguage": "আৰবী ভাষাৰ","persianmedia": "ফাৰ্চী","persianlanguage": "ফাৰ্চী ভাষাৰ","dutchmedia": "ডাচ","dutchlanguage": "ডাচ ভাষাৰ", "University of Michigan": "মিছিগান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Wisconsin": "উইচকনচিন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Minnesota": "মিনেসোটা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Nebraska": "নেব্ৰাস্কা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Kansas": "কানছাছ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Missouri": "মিছৌৰি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Oklahoma": "ওকলাহোমা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Kentucky": "কেণ্টাকি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Tennessee": "টেনেচি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Arkansas": "আৰ্কানচাছ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Mississippi": "মিছিচিপি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Alabama": "আলাবামা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Georgia": "জৰ্জিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Idaho": "আইডাহো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Montana": "মণ্টানা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Nevada": "নেভাডা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Wyoming": "ৱাইঅ'মিং বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Vermont": "ভাৰ্মণ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Maine": "মেইন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Rhode Island": "ৰোড আইলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Connecticut": "কানেক্টিকাট বিশ্ববিদ্যালয়", "University of New Hampshire": "নিউ হেম্পশ্বায়াৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Massachusetts": "মেছাচুচেটছ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Virginia": "ভাৰ্জিনিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Maryland": "মেৰিলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Toledo": "টলেডো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Dayton": "ডেটন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Akron": "এক্ৰন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Scranton": "স্ক্ৰেণ্টন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Tampa": "টাম্পা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Richmond": "ৰিচমণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Denver": "ডেনভাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Hartford": "হাৰ্টফোৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of York": "ইয়ৰ্ক বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Nottingham": "নটিংহাম বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Sheffield": "শ্বেফিল্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Southampton": "চাউদাম্পটন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Leicester": "লেষ্টাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Sussex": "চাচেক্স বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Kent": "কেণ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Bath": "বাথ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Reading": "ৰিডিং বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Dundee": "ডাণ্ডি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Stirling": "ষ্টাৰ্লিং বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Aberdeen": "এবাৰডিন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Warwick": "ৱাৰউইক বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Essex": "এচেক্স বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Hull": "হাল বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Bradford": "ব্ৰেডফোৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Cologne": "কলন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Bonn": "বন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Hamburg": "হামবুৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Freiburg": "ফ্ৰাইবুৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Heidelberg": "হাইডেলবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Tübingen": "টিউবিঙ্গেন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Göttingen": "গটিঙ্গেন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Münster": "মুনষ্টাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Leipzig": "লাইপজিগ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Jena": "য়েনা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Turin": "তুৰিন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Milan": "মিলান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Naples": "নেপলছ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Pisa": "পিচা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Florence": "ফ্লৰেন্স বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Siena": "চিয়েনা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Genoa": "জেনোৱা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Parma": "পাৰ্মা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Salamanca": "চালামাঙ্কা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Seville": "চেভিল বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Granada": "গ্ৰানাডা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Murcia": "মুৰ্চিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Zaragoza": "জাৰাগোজা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Oviedo": "ওভিয়েদো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Coimbra": "কোইম্ব্ৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Aveiro": "আভেইৰো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Minho": "মিনহো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Évora": "এভোৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Athens": "এথেন্স বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Crete": "ক্ৰিট বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Patras": "পাত্ৰাস বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Thessaly": "থেচালি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Belgrade": "বেলগ্ৰেড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Zagreb": "জাগ্ৰেব বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Ljubljana": "লুবলিয়ানা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Sarajevo": "চাৰায়েভৌ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Skopje": "স্কোপিয়ে বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Pristina": "প্ৰিষ্টিনা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Bucharest": "বুখাৰেষ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Sofia": "চোফিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Tirana": "তিৰানা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Malta": "মাল্টা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Tokyo": "টোকিঅ' বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Kyoto": "কিয়োটো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Osaka": "ওচাকা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Tsukuba": "চুকুবা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Nagasaki": "নাগাচাকি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Kanazawa": "কানাজাৱা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Seoul": "চিউল বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Ulsan": "উলচান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Incheon": "ইঞ্চিয়ন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Suwon": "চুওন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Hong Kong": "হংকং বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Macau": "মেকাও বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Taipei": "টাইপেই বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Tainan": "তাইনান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Beijing": "বেইজিং বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Shanghai": "চাংহাই বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Jinan": "জিনান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Wuhan": "উহান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Nanjing": "নানজিং বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Xiamen": "চিয়ামেন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Delhi": "দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Calcutta": "কলকাতা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Madras": "মাদ্ৰাজ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Mumbai": "মুম্বাই বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Hyderabad": "হায়দৰাবাদ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Allahabad": "এলাহাবাদ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Kashmir": "কাশ্মীৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Burdwan": "বৰ্ধমান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Dhaka": "ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Chittagong": "চট্টগ্ৰাম বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Rajshahi": "ৰাজশাহী বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Barishal": "বৰিশাল বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Khulna": "খুলনা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Comilla": "কুমিল্লা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Malaya": "মালয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Malacca": "মালাক্কা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Yangon": "ইয়াংগুন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Mandalay": "মান্দালয় বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Bangkok": "বেংকক বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Chiang Mai": "চিয়াং মাই বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Melbourne": "মেলবৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Sydney": "চিডনী বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Adelaide": "এডিলেড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Canberra": "কেনবেৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Newcastle": "নিউক্যাচল বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Wollongong": "উলংগং বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Auckland": "অকলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Otago": "ওটাগো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Waikato": "ৱাইকাটো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Canterbury": "কেণ্টাৰবাৰি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Cape Town": "কেপ টাউন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Pretoria": "প্ৰিটোৰিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Limpopo": "লিম্পোপো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Zululand": "জুলুলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Nairobi": "নাইৰোবি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Lagos": "লাগোছ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Ghana": "ঘানা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Botswana": "বটচোৱানা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of São Paulo": "চাও পাউলো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Brasília": "ব্ৰাচিলিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Buenos Aires": "বুয়েনোছ আইৰেছ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Córdoba": "কৰ্ডোবা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Chile": "চিলি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Havana": "হাভানা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of the Andes": "এণ্ডিজ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of the Republic": "ৰিপাব্লিক বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Lancaster": "লেংকাষ্টাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Portsmouth": "পোৰ্টসমাউথ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Plymouth": "প্লাইমাউথ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Sunderland": "চাণ্ডাৰলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Salford": "চালফোৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Lincoln": "লিংকন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Chester": "চেষ্টাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Northampton": "নৰ্থম্পটন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Bedfordshire": "বেডফোৰ্ডশ্বায়াৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Roehampton": "ৰোহেম্পটন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Buckingham": "বাকিংহাম বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Greenwich": "গ্ৰিনউইচ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Wolverhampton": "উলভাৰহেম্পটন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Huddersfield": "হাডাৰ্চফিল্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Cumbria": "কামব্ৰিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Derby": "ডাৰ্বি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Brighton": "ব্ৰাইটন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Chichester": "চিচেষ্টাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Marburg": "মাৰবুৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Würzburg": "ভ্যুৰৎসবুৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Konstanz": "কনষ্টানৎস বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Passau": "পাছাউ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Kiel": "কিয়েল বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Bremen": "ব্ৰেমেন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Duisburg-Essen": "ডুইচবুৰ্গ-এচেন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Hohenheim": "হোহেনহাইম বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Bayreuth": "বায়ৰয়থ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Augsburg": "আউগচবুৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Trento": "ত্ৰেন্তো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Catania": "কাতানিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Bari": "বাৰি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Palermo": "পালেৰ্মো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Calabria": "কালাব্ৰিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Salerno": "চালেৰ্নো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Ferrara": "ফেৰাৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Trieste": "ত্ৰিয়েস্তে বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Alicante": "আলিকান্তে বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Málaga": "মালাগা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Cádiz": "কাদিজ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Valladolid": "ভায়াদোলিদ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of La Laguna": "লা লাগুনা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Extremadura": "এক্সত্ৰেমাদুৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Lausanne": "লোজান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Bern": "বাৰ্ন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Fribourg": "ফ্ৰিবুৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Basel": "বাচেল বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Bergen": "বাৰগেন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Tromsø": "ত্ৰম্সো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Agder": "আগদেৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Stavanger": "স্তাভাংগাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Turku": "তুৰ্কু বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Oulu": "ওউলু বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Jyväskylä": "ইউভাচকুলা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Lapland": "লেপলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Tartu": "তাৰ্তু বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Latvia": "লাটভিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Vilnius": "ভিলনিয়াছ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Kaunas": "কাউনাস বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Moscow": "মস্কো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Kazan": "কাজান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Tomsk": "তোমস্ক বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Novosibirsk": "নোভোচিবিৰ্স্ক বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Saint Petersburg": "চেণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Irkutsk": "ইৰকুতস্ক বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Ankara": "আংকাৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Istanbul": "ইস্তাম্বুল বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Marmara": "মাৰমাৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Çukurova": "চুকুৰোভা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Ege": "এগে বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Erciyes": "এৰজিয়েছ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Tehran": "তেহৰাণ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Isfahan": "ইছফাহান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Shiraz": "শ্বিৰাজ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Tabriz": "তাব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Baghdad": "বাগদাদ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Basrah": "বছৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Mosul": "মোচুল বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Kufa": "কুফা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Jordan": "জৰ্ডান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Amman": "আম্মান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Damascus": "দামেস্ক বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Aleppo": "আলেপ্পো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Beirut": "বেইৰুট বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Balamand": "বালামান্দ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Cairo": "কায়ৰো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Alexandria": "আলেক্সান্দ্ৰিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Helwan": "হেলৱান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Assiut": "আচিওত বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Khartoum": "খাৰ্তুম বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Gezira": "গেজিৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Addis Ababa": "আডিছ আবাবা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Gondar": "গোণ্ডাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Dar es Salaam": "দাৰ ইছ চালাম বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Zambia": "জাম্বিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Zimbabwe": "জিম্বাবুৱে বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Namibia": "নামিবিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Colombo": "কলম্বো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Peradeniya": "পেৰাদেনিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Jaffna": "জাফনা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Ruhuna": "ৰুহুনা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Punjab": "পাঞ্জাব বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Peshawar": "পেশোৱাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Karachi": "কৰাচী বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Sindh": "সিন্ধ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Balochistan": "বেলুচিস্তান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Sargodha": "চাৰগোধা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Kathmandu": "কাঠমাণ্ডু বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Pokhara": "পোখৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Bhutan": "ভূটান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Maldives": "মালদ্বীপ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Indonesia": "ইণ্ডোনেছিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Surabaya": "চুৰাবায়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Brawijaya": "ব্ৰাউইজায়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Lampung": "লাম্পুং বিশ্ববিদ্যালয়", "University of the Philippines": "ফিলিপাইন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Cebu": "চেবু বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Santo Tomas": "চান্তো তোমাছ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Baguio": "বাগুইঅ' বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Brunei": "ব্ৰুনেই বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Laos": "লাওচ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Cambodia": "কম্বোডিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Phnom Penh": "নমপেন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Queensland": "কুইঞ্চলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Tasmania": "তাচমানিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Canberra": "কেনবেৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Southern Queensland": "চাউদাৰ্ণ কুইঞ্চলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Western Australia": "ৱেষ্টাৰ্ণ অষ্ট্ৰেলিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of New England": "নিউ ইংলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of the South Pacific": "চাউথ পেচিফিক বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Fiji": "ফিজি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Samoa": "চামোৱা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Papua New Guinea": "পাপুৱা নিউগিনি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Guanajuato": "গুৱানাহুৱাতো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Guadalajara": "গুৱাদালাহাৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Sonora": "চোনোৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Colima": "কোলিমা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Costa Rica": "কোষ্টা ৰিকা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Panama": "পানামা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Havana": "হাভানা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Puerto Rico": "পুৱেৰ্তো ৰিকো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Antioquia": "এণ্টিওকিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Cartagena": "কাৰ্টেজেনা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Rosario": "ৰোজাৰিঅ' বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Cauca": "কাউকা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of the Republic": "ৰিপাব্লিক বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Montevideo": "মণ্টেভিডিঅ' বিশ্ববিদ্যালয়", "University of La Plata": "লা প্লাতা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of the West Indies": "ৱেষ্ট ইণ্ডিজ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Guyana": "গায়ানা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Suriname": "চুৰিনাম বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Trinidad and Tobago": "ত্ৰিনিদাদ আৰু টোবাগো বিশ্ববিদ্যালয়", "Harvard University": "হাৰ্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "Yale University": "য়েল বিশ্ববিদ্যালয়", "Princeton University": "প্ৰিন্সটন বিশ্ববিদ্যালয়", "Stanford University": "ষ্টেনফোৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "Cornell University": "কৰ্ণেল বিশ্ববিদ্যালয়", "Brown University": "ব্ৰাউন বিশ্ববিদ্যালয়", "Duke University": "ডিউক বিশ্ববিদ্যালয়", "Columbia University": "কলম্বিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "Northwestern University": "নৰ্থৱেষ্টাৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়", "Georgetown University": "জৰ্জটাউন বিশ্ববিদ্যালয়", "Rice University": "ৰাইচ বিশ্ববিদ্যালয়", "Emory University": "এমোৰি বিশ্ববিদ্যালয়", "Vanderbilt University": "ভেণ্ডাৰবিল্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "Tufts University": "টাফ্টচ বিশ্ববিদ্যালয়", "Brandeis University": "ব্ৰেণ্ডাইচ বিশ্ববিদ্যালয়", "Carnegie Mellon University": "কাৰ্নেগি মেলন বিশ্ববিদ্যালয়", "Johns Hopkins University": "জনছ হপকিন্স বিশ্ববিদ্যালয়", "Rockefeller University": "ৰকফেলাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "Boston University": "বোষ্টন বিশ্ববিদ্যালয়", "New York University": "নিউ ইয়ৰ্ক বিশ্ববিদ্যালয়", "Fordham University": "ফোৰ্ডহেম বিশ্ববিদ্যালয়", "Syracuse University": "চিৰাকিউচ বিশ্ববিদ্যালয়", "Temple University": "টেম্পল বিশ্ববিদ্যালয়", "Rutgers University": "ৰাটগাৰ্চ বিশ্ববিদ্যালয়", "Auburn University": "অবাৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়", "Baylor University": "বেইলৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "Clemson University": "ক্লেমচন বিশ্ববিদ্যালয়", "Liberty University": "লিবাৰ্টি বিশ্ববিদ্যালয়", "Purdue University": "পাৰ্ডু বিশ্ববিদ্যালয়", "DePaul University": "ডিপল বিশ্ববিদ্যালয়", "Drake University": "ড্ৰেক বিশ্ববিদ্যালয়", "Howard University": "হাৱাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University College London": "ইউনিভাৰ্ছিটি কলেজ লণ্ডন", "Imperial College London": "ইম্পেৰিয়েল কলেজ লণ্ডন", "King's College London": "কিংছ কলেজ লণ্ডন", "Royal Holloway University of London": "ৰয়েল হলোৱে, লণ্ডন বিশ্ববিদ্যালয়", "Queen Mary University of London": "কুইন মেৰী, লণ্ডন বিশ্ববিদ্যালয়", "Birkbeck, University of London": "বাৰ্কবেক, লণ্ডন বিশ্ববিদ্যালয়", "City, University of London": "চিটি, লণ্ডন বিশ্ববিদ্যালয়", "Loughborough University": "লাফবৰো বিশ্ববিদ্যালয়", "Aston University": "এষ্টন বিশ্ববিদ্যালয়", "Durham University": "ডাৰহাম বিশ্ববিদ্যালয়", "Keele University": "কিল বিশ্ববিদ্যালয়", "Lancaster University": "লেংকাষ্টাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "Middlesex University": "মিডলচেক্স বিশ্ববিদ্যালয়", "Nottingham Trent University": "নটিংহাম ট্ৰেণ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "Oxford Brookes University": "অক্সফোৰ্ড ব্ৰুকছ বিশ্ববিদ্যালয়", "Bangor University": "বেংগৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "Cardiff University": "কাৰ্ডিফ বিশ্ববিদ্যালয়", "Swansea University": "চোৱানচি বিশ্ববিদ্যালয়", "ETH Zurich": "ইটিএইচ জুৰিখ", "EPFL": "ইপিএফএল", "Karolinska Institute": "কাৰোলিনস্কা ইনষ্টিটিউট", "Sciences Po": "চিয়ঁস পো", "PSL University": "পিএছএল বিশ্ববিদ্যালয়", "Sorbonne University": "চৰবোন বিশ্ববিদ্যালয়", "Lund University": "লুণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "Uppsala University": "উপচালা বিশ্ববিদ্যালয়", "Aarhus University": "আৰহুচ বিশ্ববিদ্যালয়", "Leiden University": "লাইডেন বিশ্ববিদ্যালয়", "Erasmus University Rotterdam": "ইৰাচমাছ বিশ্ববিদ্যালয় ৰটাৰডাম", "Tilburg University": "টিলবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়", "Radboud University": "ৰাডবাউড বিশ্ববিদ্যালয়", "Maastricht University": "মাষ্ট্ৰিখ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "Ghent University": "ঘেণ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "KU Leuven": "কেইউ লুভেন", "Vrije Universiteit Brussel": "ভ্ৰিয়ে ইউনিভাৰ্ছিটেইট ব্ৰাচেল", "Charles University": "চাৰ্লছ বিশ্ববিদ্যালয়", "Comenius University": "কোমেনিয়াছ বিশ্ববিদ্যালয়", "Jagiellonian University": "ইয়াগেলোনিয়ান বিশ্ববিদ্যালয়", "Tsinghua University": "ছিংহুৱা বিশ্ববিদ্যালয়", "Peking University": "পেকিং বিশ্ববিদ্যালয়", "Fudan University": "ফুদান বিশ্ববিদ্যালয়", "Zhejiang University": "ঝেজিয়াং বিশ্ববিদ্যালয়", "Sun Yat-sen University": "চান ইয়াত-চেন বিশ্ববিদ্যালয়", "Nankai University": "নানকাই বিশ্ববিদ্যালয়", "Renmin University of China": "চীনৰ ৰেনমিন বিশ্ববিদ্যালয়", "Beihang University": "বেইহাং বিশ্ববিদ্যালয়", "Tongji University": "তুংজি বিশ্ববিদ্যালয়", "Soochow University": "চুচৌ বিশ্ববিদ্যালয়", "Kyoto University": "কিয়োটো বিশ্ববিদ্যালয়", "Keio University": "কেয়ো বিশ্ববিদ্যালয়", "Waseda University": "ৱাচেদা বিশ্ববিদ্যালয়", "Tohoku University": "তোহোকু বিশ্ববিদ্যালয়", "Hokkaido University": "হোক্কাইদো বিশ্ববিদ্যালয়", "Nagoya University": "নাগোয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "Kobe University": "কোবে বিশ্ববিদ্যালয়", "Hitotsubashi University": "হিতোৎচুবাশি বিশ্ববিদ্যালয়", "Seoul National University": "চিউল জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "Korea University": "কোৰিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "Yonsei University": "ইয়নচে বিশ্ববিদ্যালয়", "Hanyang University": "হানইয়াং বিশ্ববিদ্যালয়", "Kyung Hee University": "কিয়ং হি বিশ্ববিদ্যালয়", "Sogang University": "চোগাং বিশ্ববিদ্যালয়", "National Taiwan University": "জাতীয় টাইৱান বিশ্ববিদ্যালয়", "National Tsing Hua University": "জাতীয় ছিংহুৱা বিশ্ববিদ্যালয়", "National Cheng Kung University": "জাতীয় চেং কুং বিশ্ববিদ্যালয়", "National University of Singapore": "ছিংগাপুৰ জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "Nanyang Technological University": "নানইয়াং প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Singapore Management University": "ছিংগাপুৰ মেনেজমেণ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "Universiti Malaya": "ইউনিভাৰ্ছিটি মালয়া", "Universiti Kebangsaan Malaysia": "ইউনিভাৰ্ছিটি কেবাংসান মালয়েছিয়া", "Universiti Putra Malaysia": "ইউনিভাৰ্ছিটি পুত্ৰা মালয়েছিয়া", "Universiti Sains Malaysia": "ইউনিভাৰ্ছিটি চেইন্স মালয়েছিয়া", "Indian Institute of Science": "ভাৰতীয় বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান", "Jawaharlal Nehru University": "জৱাহৰলাল নেহৰু বিশ্ববিদ্যালয়", "Banaras Hindu University": "বেনাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয়", "Aligarh Muslim University": "আলিগড় মুছলিম বিশ্ববিদ্যালয়", "Jamia Millia Islamia": "জামিয়া মিলিয়া ইছলামিয়া", "Jadavpur University": "যাদৱপুৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "Savitribai Phule Pune University": "সাবিত্ৰীবাই ফুলে পুনে বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Engineering and Technology": "প্ৰকৌশল আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Lahore University of Management Sciences": "লাহোৰ ইউনিভাৰ্ছিটি অৱ মেনেজমেণ্ট চায়েন্সেছ", "Aga Khan University": "আগা খান বিশ্ববিদ্যালয়", "Monash University": "মনাশ বিশ্ববিদ্যালয়", "Macquarie University": "মেককোৱাৰি বিশ্ববিদ্যালয়", "Griffith University": "গ্ৰিফিথ বিশ্ববিদ্যালয়", "Flinders University": "ফ্লিণ্ডাৰ্চ বিশ্ববিদ্যালয়", "Curtin University": "কাৰ্টিন বিশ্ববিদ্যালয়", "Deakin University": "ডিকিন বিশ্ববিদ্যালয়", "RMIT University": "আৰএমআইটি বিশ্ববিদ্যালয়", "Swinburne University of Technology": "চুইনবাৰ্ণ প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of the Witwatersrand": "উইটৱাটাৰচ্ৰেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "Stellenbosch University": "ষ্টেলেনবচ বিশ্ববিদ্যালয়", "Makerere University": "মাকেৰেৰে বিশ্ববিদ্যালয়", "Cairo University": "কায়ৰো বিশ্ববিদ্যালয়", "American University in Cairo": "কায়ৰোত আমেৰিকান বিশ্ববিদ্যালয়", "McGill University": "মেকগিল বিশ্ববিদ্যালয়", "McMaster University": "মেকমাষ্টাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "Queen's University": "কুইন্স বিশ্ববিদ্যালয়", "Western University": "ৱেষ্টাৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়", "Simon Fraser University": "চাইমন ফ্ৰেজাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "York University": "ইয়ৰ্ক বিশ্ববিদ্যালয়", "Pontifical Catholic University of Chile": "চিলিৰ পণ্টিফিকেল কেথলিক বিশ্ববিদ্যালয়", "National Autonomous University of Mexico": "মেক্সিকোৰ জাতীয় স্বায়ত্তশাসিত বিশ্ববিদ্যালয়", "Tecnológico de Monterrey": "তেকনোলজিকো দে মনতেৰ্ৰে", "Federal University of Rio de Janeiro": "ৰিঅ' ডি জেনেইৰোৰ ফেডাৰেল বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Campinas": "কেম্পিনাচ বিশ্ববিদ্যালয়", "Massachusetts Institute of Technology": "মেছাচুচেটছ ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি", "California Institute of Technology": "কেলিফৰ্নিয়া ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি", "Georgia Institute of Technology": "জৰ্জিয়া ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি", "Stevens Institute of Technology": "ষ্টিভেন্স ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি", "Rensselaer Polytechnic Institute": "ৰেনচেলাৰ পলিটেকনিক ইনষ্টিটিউট", "Worcester Polytechnic Institute": "উৰচেষ্টাৰ পলিটেকনিক ইনষ্টিটিউট", "Illinois Institute of Technology": "ইলিনয় ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি", "Rochester Institute of Technology": "ৰচেষ্টাৰ ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি", "California Polytechnic State University": "কেলিফৰ্নিয়া পলিটেকনিক ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Virginia Polytechnic Institute and State University": "ভাৰ্জিনিয়া পলিটেকনিক ইনষ্টিটিউট এণ্ড ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Colorado School of Mines": "কলোৰাডো স্কুল অৱ মাইনছ", "South Dakota School of Mines and Technology": "চাউথ ডাকোটা স্কুল অৱ মাইনছ এণ্ড টেকনোলজি", "École Polytechnique": "একোল পলিটেকনিক", "École Normale Supérieure": "একোল নৰমাল চুপেৰিয়ৰ", "HEC Paris": "এইচইচি পেৰিছ", "ESSEC Business School": "এচেক বিজনেছ স্কুল", "ESCP Business School": "ইএছচিপি বিজনেছ স্কুল", "INSEAD": "ইনচিয়াড", "CentraleSupélec": "চঁত্ৰালচুপেলেক", "Sciences Po Paris": "চিয়ঁস পো পেৰিছ", "Trinity College Dublin": "ট্ৰিনিটি কলেজ ডাবলিন", "University College Dublin": "ইউনিভাৰ্ছিটি কলেজ ডাবলিন", "University College Cork": "ইউনিভাৰ্ছিটি কলেজ কৰ্ক", "Maynooth University": "মেনুথ বিশ্ববিদ্যালয়", "Moscow State University": "মস্কো ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Higher School of Economics": "হায়াৰ স্কুল অৱ ইকোনমিকছ", "Saint Petersburg State University": "চেণ্ট পিটাৰ্ছবাৰ্গ ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Novosibirsk State University": "নোভোচিবিৰ্স্ক ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Technion – Israel Institute of Technology": "টেকনিয়ন – ইজৰায়েল ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি", "Weizmann Institute of Science": "ৱেইজমেন ইনষ্টিটিউট অৱ চায়েন্স", "Hebrew University of Jerusalem": "জেৰুজালেমৰ হিব্ৰু বিশ্ববিদ্যালয়", "Tel Aviv University": "তেল আবিব বিশ্ববিদ্যালয়", "Indian Institute of Technology Delhi": "ভাৰতীয় প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান দিল্লী", "Indian Institute of Technology Bombay": "ভাৰতীয় প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান বোম্বে", "Indian Institute of Technology Madras": "ভাৰতীয় প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান মাদ্ৰাজ", "Indian Institute of Technology Kanpur": "ভাৰতীয় প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান কাণপুৰ", "Indian Institute of Technology Kharagpur": "ভাৰতীয় প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান খড়গপুৰ", "Indian Institute of Technology Roorkee": "ভাৰতীয় প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান ৰুৰকি", "Indian Institute of Technology Guwahati": "ভাৰতীয় প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান গুৱাহাটী", "Indian Institute of Technology Hyderabad": "ভাৰতীয় প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান হায়দৰাবাদ", "Indian Institute of Management Ahmedabad": "ভাৰতীয় ব্যৱস্থাপনা প্ৰতিষ্ঠান আহমেদাবাদ", "Indian Institute of Management Bangalore": "ভাৰতীয় ব্যৱস্থাপনা প্ৰতিষ্ঠান বেংগালুৰু", "Indian Institute of Management Calcutta": "ভাৰতীয় ব্যৱস্থাপনা প্ৰতিষ্ঠান কলকাতা", "Indian Institute of Management Lucknow": "ভাৰতীয় ব্যৱস্থাপনা প্ৰতিষ্ঠান লক্ষ্ণৌ", "All India Institute of Medical Sciences": "অল ইণ্ডিয়া ইনষ্টিটিউট অৱ মেডিকেল চায়েন্সেছ", "Postgraduate Institute of Medical Education and Research": "পোষ্টগ্ৰেজুৱেট ইনষ্টিটিউট অৱ মেডিকেল এডুকেশ্বন এণ্ড ৰিচাৰ্চ", "Bangladesh University of Engineering and Technology": "বাংলাদেশ প্ৰকৌশল বিশ্ববিদ্যালয়", "Bangabandhu Sheikh Mujib Medical University": "বঙ্গবন্ধু শ্বেখ মুজিব মেডিকেল বিশ্ববিদ্যালয়", "North South University": "নৰ্থ চাউথ বিশ্ববিদ্যালয়", "BRAC University": "ব্ৰেক বিশ্ববিদ্যালয়", "Independent University, Bangladesh": "ইনডিপেনডেণ্ট ইউনিভাৰ্ছিটি, বাংলাদেশ", "American International University-Bangladesh": "আমেৰিকান ইণ্টাৰনেচনেল ইউনিভাৰ্ছিটি–বাংলাদেশ", "Hong Kong University of Science and Technology": "হংকং বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Chinese University of Hong Kong": "চাইনিজ ইউনিভাৰ্ছিটি অৱ হংকং", "City University of Hong Kong": "চিটি ইউনিভাৰ্ছিটি অৱ হংকং", "Hong Kong Polytechnic University": "হংকং পলিটেকনিক বিশ্ববিদ্যালয়", "Academia Sinica": "একাডেমিয়া চিনিকা", "National Yang Ming Chiao Tung University": "জাতীয় ইয়াং মিং চিয়াও তুং বিশ্ববিদ্যালয়", "Australian National University": "অষ্ট্ৰেলিয়ান নেচনেল বিশ্ববিদ্যালয়", "University of New South Wales": "নিউ চাউথ ৱেলছ বিশ্ববিদ্যালয়", "Queensland University of Technology": "কুইঞ্চলেণ্ড প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Technology Sydney": "চিডনী প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Royal College of Art": "ৰয়েল কলেজ অৱ আৰ্ট", "Royal College of Music": "ৰয়েল কলেজ অৱ মিউজিক", "Berklee College of Music": "বাৰ্কলি কলেজ অৱ মিউজিক", "Juilliard School": "জুলিয়াৰ্ড স্কুল", "Royal Academy of Music": "ৰয়েল একাডেমী অৱ মিউজিক", "Parsons School of Design": "পাৰ্চন্স স্কুল অৱ ডিজাইন", "London School of Economics": "লণ্ডন স্কুল অৱ ইকোনমিকছ", "London Business School": "লণ্ডন বিজনেছ স্কুল", "Copenhagen Business School": "কোপেনহেগেন বিজনেছ স্কুল", "Stockholm School of Economics": "ষ্টকহোম স্কুল অৱ ইকোনমিকছ", "United States Military Academy": "মাৰ্কিন সামৰিক একাডেমী", "United States Naval Academy": "মাৰ্কিন নৌ একাডেমী", "United States Air Force Academy": "মাৰ্কিন বিমান বাহিনী একাডেমী", "Royal Military Academy Sandhurst": "ৰয়েল মিলিটেৰী একাডেমী চেণ্ডহাৰ্ষ্ট", "Case Western Reserve University": "কেচ ৱেষ্টাৰ্ণ ৰিজাৰ্ভ বিশ্ববিদ্যালয়", "Wake Forest University": "ৱেক ফৰেষ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "Lehigh University": "লিহাই বিশ্ববিদ্যালয়", "Villanova University": "ভিলানোভা বিশ্ববিদ্যালয়", "George Washington University": "জৰ্জ ৱাছিংটন বিশ্ববিদ্যালয়", "George Mason University": "জৰ্জ মেচন বিশ্ববিদ্যালয়", "University at Buffalo": "বাফেলো বিশ্ববিদ্যালয়", "Stony Brook University": "ষ্টনি ব্ৰুক বিশ্ববিদ্যালয়", "Binghamton University": "বিংহেমটন বিশ্ববিদ্যালয়", "SUNY Albany": "ছানি এলবানি", "Florida State University": "ফ্লৰিডা ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Ohio State University": "অহিঅ' ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Michigan State University": "মিছিগান ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Pennsylvania State University": "পেনচিলভেনিয়া ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Arizona State University": "এৰিজোনা ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Washington State University": "ৱাছিংটন ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Oregon State University": "ওৰেগন ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Iowa State University": "আয়োৱা ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Kansas State University": "কানছাছ ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Louisiana State University": "লুইজিয়ানা ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Mississippi State University": "মিছিচিপি ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "North Carolina State University": "নৰ্থ কেৰোলিনা ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Eindhoven University of Technology": "আইনডহোভেন প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Delft University of Technology": "ডেলফট প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Norwegian University of Science and Technology": "নৰৱেজিয়ান বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Technical University of Denmark": "ডেনমাৰ্কৰ প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Technical University of Munich": "মিউনিখৰ প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Technical University of Berlin": "বাৰ্লিনৰ প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "RWTH Aachen University": "আৰডব্লিউটিএইচ আখেন বিশ্ববিদ্যালয়", "Karlsruhe Institute of Technology": "কাৰ্লচৰুহে ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি", "Darmstadt University of Technology": "ডাৰ্মষ্টাড্ট প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Vienna University of Technology": "ভিয়েনা প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Bocconi University": "বোক্কোনি বিশ্ববিদ্যালয়", "LUISS University": "লুইছ বিশ্ববিদ্যালয়", "Sapienza University of Rome": "চাপিয়েঞ্জা ৰোম বিশ্ববিদ্যালয়", "Polytechnic University of Milan": "মিলান পলিটেকনিক বিশ্ববিদ্যালয়", "Free University of Berlin": "ফ্ৰি ইউনিভাৰ্ছিটি অৱ বাৰ্লিন", "Humboldt University of Berlin": "হুমবোল্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "Lomonosov Moscow State University": "লোমোনোচভ মস্কো ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "National Research University Higher School of Economics": "নেচনেল ৰিচাৰ্চ ইউনিভাৰ্ছিটি হায়াৰ স্কুল অৱ ইকোনমিকছ", "Northeastern University": "নৰ্থইষ্টাৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়", "Southern Methodist University": "চাউদাৰ্ণ মেথডিষ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "Pepperdine University": "পেপাৰডাইন বিশ্ববিদ্যালয়", "Loyola University Chicago": "লয়োলা বিশ্ববিদ্যালয় চিকাগো", "Marquette University": "মাৰকুয়েট বিশ্ববিদ্যালয়", "Seton Hall University": "চেটন হল বিশ্ববিদ্যালয়", "Creighton University": "ক্ৰেইটন বিশ্ববিদ্যালয়", "American University": "আমেৰিকান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Notre Dame": "নটৰ ডেম বিশ্ববিদ্যালয়", "Brigham Young University": "ব্ৰিগহাম ইয়াং বিশ্ববিদ্যালয়", "National Central University": "জাতীয় চেণ্ট্ৰেল বিশ্ববিদ্যালয়", "National Sun Yat-sen University": "জাতীয় চান ইয়াত-চেন বিশ্ববিদ্যালয়", "National Taipei University": "জাতীয় টাইপেই বিশ্ববিদ্যালয়", "National Taiwan Normal University": "জাতীয় টাইৱান নৰমাল বিশ্ববিদ্যালয়", "National Dong Hwa University": "জাতীয় দোং হুৱা বিশ্ববিদ্যালয়", "National Chung Hsing University": "জাতীয় চুং সিং বিশ্ববিদ্যালয়", "Beijing Institute of Technology": "বেইজিং ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি", "Harbin Institute of Technology": "হাৰবিন ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি", "South China University of Technology": "দক্ষিণ চীন প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Xi'an Jiaotong University": "শিয়ান জিয়াওতং বিশ্ববিদ্যালয়", "Shanghai Jiao Tong University": "চাংহাই জিয়াওতং বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Science and Technology of China": "চীনৰ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Huazhong University of Science and Technology": "হুয়াঝং বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Northeastern University China": "নৰ্থইষ্টাৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয় (চীন)", "Osaka Metropolitan University": "ওচাকা মেট্ৰোপলিটান বিশ্ববিদ্যালয়", "Tokyo Institute of Technology": "টোকিঅ' ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি", "Tokyo Metropolitan University": "টোকিঅ' মেট্ৰোপলিটান বিশ্ববিদ্যালয়", "Tokyo University of Science": "টোকিঅ' বিজ্ঞান বিশ্ববিদ্যালয়", "Ritsumeikan University": "ৰিতচুমেইকান বিশ্ববিদ্যালয়", "Doshisha University": "দোশিশা বিশ্ববিদ্যালয়", "Chuo University": "চুও বিশ্ববিদ্যালয়", "Meiji University": "মেইজি বিশ্ববিদ্যালয়", "Chulalongkorn University": "চুলালংকৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়", "Mahidol University": "মাহিদল বিশ্ববিদ্যালয়", "Kasetsart University": "কাচেটচাৰ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "Thammasat University": "থাম্মাচাত বিশ্ববিদ্যালয়", "Gadjah Mada University": "গাজাহ মাদা বিশ্ববিদ্যালয়", "Bandung Institute of Technology": "বেণ্ডুং ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি", "Airlangga University": "এয়াৰলাংগা বিশ্ববিদ্যালয়", "Bogor Agricultural University": "বগৰ কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়", "Ateneo de Manila University": "আতেনেও দে মেনিলা বিশ্ববিদ্যালয়", "De La Salle University": "দে লা চালে বিশ্ববিদ্যালয়", "University of the Philippines Diliman": "ফিলিপাইন বিশ্ববিদ্যালয় দিলিমান", "Far Eastern University": "ফাৰ ইষ্টাৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়", "King Saud University": "কিং চৌদ বিশ্ববিদ্যালয়", "King Abdulaziz University": "কিং আব্দুলআজিজ বিশ্ববিদ্যালয়", "King Fahd University of Petroleum and Minerals": "কিং ফাহদ পেট্ৰ'লিয়াম আৰু খনিজ বিশ্ববিদ্যালয়", "Qatar University": "কাটাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "United Arab Emirates University": "সংযুক্ত আৰব আমিৰাত বিশ্ববিদ্যালয়", "Khalifa University": "খলিফা বিশ্ববিদ্যালয়", "American University of Beirut": "বেইৰুটত আমেৰিকান বিশ্ববিদ্যালয়", "Lebanese University": "লেবানিজ বিশ্ববিদ্যালয়", "American University of Sharjah": "শাৰজাহত আমেৰিকান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Sharjah": "শাৰজাহ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Pretoria": "প্ৰিটোৰিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Johannesburg": "জোহান্সবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়", "Rhodes University": "ৰোডচ বিশ্ববিদ্যালয়", "Nelson Mandela University": "নেলচন মেণ্ডেলা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of KwaZulu-Natal": "কোৱাজুলু-নাটাল বিশ্ববিদ্যালয়", "North-West University": "নৰ্থ-ৱেষ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Toronto": "টৰণ্টো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of British Columbia": "ব্ৰিটিছ কলম্বিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Alberta": "আলবাৰ্টা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Waterloo": "ৱাটাৰলু বিশ্ববিদ্যালয়", "Université de Montréal": "মণ্ট্ৰিয়ল বিশ্ববিদ্যালয়", "Université Laval": "লাভাল বিশ্ববিদ্যালয়", "Concordia University": "কনকৰ্ডিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "Toronto Metropolitan University": "টৰণ্টো মেট্ৰোপলিটান বিশ্ববিদ্যালয়", "Pontifical Catholic University of Peru": "পেৰুৰ পণ্টিফিকেল কেথলিক বিশ্ববিদ্যালয়", "University of São Paulo": "চাও পাউলো বিশ্ববিদ্যালয়", "Federal University of Minas Gerais": "মিনাস জেৰাইছৰ ফেডাৰেল বিশ্ববিদ্যালয়", "Federal University of Rio Grande do Sul": "ৰিঅ' গ্ৰান্দে দো চুলৰ ফেডাৰেল বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Buenos Aires": "বুয়েনোছ আইৰেছ বিশ্ববিদ্যালয়", "National University of La Plata": "লা প্লাতাৰ জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Chile": "চিলি বিশ্ববিদ্যালয়", "Pontifical Catholic University of Chile": "চিলিৰ পণ্টিফিকেল কেথলিক বিশ্ববিদ্যালয়", "University of California, Berkeley": "কেলিফৰ্নিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, বাৰ্কলি", "University of California, Los Angeles": "কেলিফৰ্নিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, লছ এঞ্জেলেছ", "University of California, San Diego": "কেলিফৰ্নিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, চান ডিয়েগো", "University of California, Davis": "কেলিফৰ্নিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, ডেভিছ", "University of California, Irvine": "কেলিফৰ্নিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, আৰভাইন", "University of California, Santa Barbara": "কেলিফৰ্নিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, চান্তা বাৰবাৰা", "University of California, Santa Cruz": "কেলিফৰ্নিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, চান্তা ক্ৰুজ", "University of California, Riverside": "কেলিফৰ্নিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, ৰিভাৰচাইড", "University of California, San Francisco": "কেলিফৰ্নিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, চান ফ্ৰান্সিস্কো", "University of California, Merced": "কেলিফৰ্নিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, মাৰ্চেড", "University of Illinois Urbana-Champaign": "ইলিনয় বিশ্ববিদ্যালয় আৰবানা-শ্বেম্পেইন", "University of Illinois Chicago": "ইলিনয় বিশ্ববিদ্যালয় চিকাগো", "University of Wisconsin–Madison": "উইচকনচিন বিশ্ববিদ্যালয়–মেডিচন", "University of Wisconsin–Milwaukee": "উইচকনচিন বিশ্ববিদ্যালয়–মিলৱাকি", "University of Michigan–Ann Arbor": "মিছিগান বিশ্ববিদ্যালয়–এন আৰবাৰ", "University of Minnesota Twin Cities": "মিনেসোটা বিশ্ববিদ্যালয় টুইন চিটিজ", "University of Texas at Austin": "টেক্সাছ বিশ্ববিদ্যালয় অষ্টিন", "University of Texas at Dallas": "টেক্সাছ বিশ্ববিদ্যালয় ডালাচ", "Texas A&M University": "টেক্সাছ এঅ্যাণ্ডএম বিশ্ববিদ্যালয়", "Virginia Commonwealth University": "ভাৰ্জিনিয়া কমনৱেলথ বিশ্ববিদ্যালয়", "Open University": "ওপেন ইউনিভাৰ্ছিটি", "Athabasca University": "এথাবাস্কা বিশ্ববিদ্যালয়", "Indira Gandhi National Open University": "ইন্দিৰা গান্ধী জাতীয় মুক্ত বিশ্ববিদ্যালয়", "Bangladesh Open University": "বাংলাদেশ উন্মুক্ত বিশ্ববিদ্যালয়", "Allama Iqbal Open University": "আল্লামা ইকবাল মুক্ত বিশ্ববিদ্যালয়", "Anadolu University": "আনাদোলু বিশ্ববিদ্যালয়", "National Chengchi University": "জাতীয় চেংচি বিশ্ববিদ্যালয়", "National Taiwan University of Science and Technology": "জাতীয় টাইৱান বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "National Taiwan University of Arts": "জাতীয় টাইৱান শিল্প বিশ্ববিদ্যালয়", "National Kaohsiung University of Science and Technology": "জাতীয় কাওশিয়ুং বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Fu Jen Catholic University": "ফু জেন কেথলিক বিশ্ববিদ্যালয়", "Tamkang University": "তামকাং বিশ্ববিদ্যালয়", "Beijing Normal University": "বেইজিং নৰমাল বিশ্ববিদ্যালয়", "East China Normal University": "ইষ্ট চাইনা নৰমাল বিশ্ববিদ্যালয়", "Central China Normal University": "চেণ্ট্ৰেল চাইনা নৰমাল বিশ্ববিদ্যালয়", "Northeast Normal University": "নৰ্থইষ্ট নৰমাল বিশ্ববিদ্যালয়", "South China Normal University": "চাউথ চাইনা নৰমাল বিশ্ববিদ্যালয়", "Shaanxi Normal University": "শানচি নৰমাল বিশ্ববিদ্যালয়", "Capital Normal University": "কেপিটেল নৰমাল বিশ্ববিদ্যালয়", "Fujian Normal University": "ফুজিয়ান নৰমাল বিশ্ববিদ্যালয়", "China Agricultural University": "চাইনা এগ্ৰিকালচাৰেল বিশ্ববিদ্যালয়", "Nanjing Agricultural University": "নানজিং কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়", "Huazhong Agricultural University": "হুয়াঝং কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়", "South China Agricultural University": "দক্ষিণ চীন কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়", "China University of Geosciences": "চাইনা ইউনিভাৰ্ছিটি অৱ জিঅ'চায়েন্সেছ", "China University of Mining and Technology": "চাইনা ইউনিভাৰ্ছিটি অৱ মাইনিং এণ্ড টেকনোলজি", "National Defense University": "জাতীয় প্ৰতিৰক্ষা বিশ্ববিদ্যালয়", "National University of Defense Technology": "জাতীয় প্ৰতিৰক্ষা প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Air Force Engineering University": "বিমান বাহিনী প্ৰকৌশল বিশ্ববিদ্যালয়", "Naval University of Engineering": "নৌ প্ৰকৌশল বিশ্ববিদ্যালয়", "Keimyung University": "কেইমিয়ুং বিশ্ববিদ্যালয়", "Chonnam National University": "চোন্নাম জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "Chung-Ang University": "চুং-আং বিশ্ববিদ্যালয়", "Konkuk University": "কনকুক বিশ্ববিদ্যালয়", "Dongguk University": "দোংগুক বিশ্ববিদ্যালয়", "Ewha Womans University": "ইহওয়া ওমেন্স বিশ্ববিদ্যালয়", "Pusan National University": "পুসান জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "Kyungpook National University": "কিয়ংপুক জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "National Institute of Technology Tiruchirappalli": "জাতীয় প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান তিৰুচিৰাপল্লি", "National Institute of Technology Rourkela": "জাতীয় প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান ৰাউৰকেলা", "National Institute of Technology Warangal": "জাতীয় প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান ৱাৰাংগাল", "National Institute of Technology Calicut": "জাতীয় প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান কেলিকট", "Birla Institute of Technology and Science": "বিৰলা ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি এণ্ড চায়েন্স", "Vellore Institute of Technology": "ভেলোৰ ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি", "Manipal Academy of Higher Education": "মণিপাল একাডেমী অৱ হায়াৰ এডুকেশ্বন", "SRM Institute of Science and Technology": "এছআৰএম ইনষ্টিটিউট অৱ চায়েন্স এণ্ড টেকনোলজি", "University of Veterinary and Animal Sciences": "ভেটেৰিনাৰী আৰু প্ৰাণীসম্পদ বিজ্ঞান বিশ্ববিদ্যালয়", "Sher-e-Bangla Agricultural University": "শ্বেৰেবাংলা কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়", "Bangladesh Agricultural University": "বাংলাদেশ কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়", "Chittagong Veterinary and Animal Sciences University": "চট্টগ্ৰাম ভেটেৰিনাৰী আৰু প্ৰাণীসম্পদ বিজ্ঞান বিশ্ববিদ্যালয়", "Patuakhali Science and Technology University": "পটুৱাখালী বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Noakhali Science and Technology University": "নোৱাখালী বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "École des Ponts ParisTech": "একোল দে পঁ পেৰিছটেক", "Mines Paris - PSL": "মিন পেৰিছ - পিএছএল", "Télécom Paris": "তেলেকম পেৰিছ", "Grenoble INP": "গ্ৰেনোবল আইএনপি", "École Centrale de Lyon": "একোল চঁত্ৰাল দ্য লিঁও", "Institut Polytechnique de Paris": "ইনষ্টিটিউট পলিটেকনিক দ্য পেৰিছ", "University of St Andrews": "চেণ্ট এণ্ড্ৰুজ বিশ্ববিদ্যালয়", "Heriot-Watt University": "হেৰিয়ট-ৱাট বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Strathclyde": "ষ্ট্ৰাথক্লাইড বিশ্ববিদ্যালয়", "Queen's University Belfast": "কুইন্স বিশ্ববিদ্যালয় বেলফাষ্ট", "Ulster University": "আলষ্টাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "Royal Agricultural University": "ৰয়েল কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়", "Babeș-Bolyai University": "বাবেশ-বোইয়াই বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Szeged": "ছেগেদ বিশ্ববিদ্যালয়", "Eötvös Loránd University": "এতভোশ লোৰাণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Debrecen": "ডেব্ৰেচেন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Ljubljana": "লুবলিয়ানা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Maribor": "মাৰিবৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "Universidad Carlos III de Madrid": "কাৰ্লোচ তৃতীয় মাদ্ৰিদ বিশ্ববিদ্যালয়", "Complutense University of Madrid": "কমপ্লুতেন্সে মাদ্ৰিদ বিশ্ববিদ্যালয়", "Autonomous University of Barcelona": "স্বায়ত্তশাসিত বাৰ্চেলোনা বিশ্ববিদ্যালয়", "Pompeu Fabra University": "পম্পেউ ফাবৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "Polytechnic University of Catalonia": "কাটালোনিয়া পলিটেকনিক বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Navarra": "নাভাৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "National Polytechnic Institute": "জাতীয় পলিটেকনিক ইনষ্টিটিউট", "Autonomous Metropolitan University": "স্বায়ত্তশাসিত মেট্ৰোপলিটান বিশ্ববিদ্যালয়", "Federal University of Bahia": "বাহিয়াৰ ফেডাৰেল বিশ্ববিদ্যালয়", "Federal University of Paraná": "পাৰানাৰ ফেডাৰেল বিশ্ববিদ্যালয়", "State University of Campinas": "কেম্পিনাচ ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "Federal Fluminense University": "ফেডাৰেল ফ্লুমিনেন্সে বিশ্ববিদ্যালয়", "Hong Kong Baptist University": "হংকং বেপ্টিষ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "Lingnan University": "লিংনান বিশ্ববিদ্যালয়", "Hong Kong Metropolitan University": "হংকং মেট্ৰোপলিটান বিশ্ববিদ্যালয়", "Education University of Hong Kong": "হংকং শিক্ষা বিশ্ববিদ্যালয়", "Hong Kong Shue Yan University": "হংকং শু ইয়ান বিশ্ববিদ্যালয়", "Macau University of Science and Technology": "মেকাও বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "National University of Kaohsiung": "জাতীয় কাওশিয়ুং বিশ্ববিদ্যালয়", "National Taipei University of Education": "জাতীয় টাইপেই শিক্ষা বিশ্ববিদ্যালয়", "National University of Tainan": "জাতীয় তাইনান বিশ্ববিদ্যালয়", "National Chung Cheng University": "জাতীয় চুং চেং বিশ্ববিদ্যালয়", "National Yunlin University of Science and Technology": "জাতীয় ইউনলিন বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "National Formosa University": "জাতীয় ফৰমোচা বিশ্ববিদ্যালয়", "Xidian University": "শিদিয়ান বিশ্ববিদ্যালয়", "Wuhan University of Technology": "উহান প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Nanjing University of Aeronautics and Astronautics": "নানজিং এৰোনটিক্স আৰু এষ্ট্ৰোনটিক্স বিশ্ববিদ্যালয়", "Nanjing University of Science and Technology": "নানজিং বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Harbin Engineering University": "হাৰবিন প্ৰকৌশল বিশ্ববিদ্যালয়", "Beijing Jiaotong University": "বেইজিং জিয়াওতং বিশ্ববিদ্যালয়", "Southwest Jiaotong University": "চাউথৱেষ্ট জিয়াওতং বিশ্ববিদ্যালয়", "Dalian University of Technology": "দালিয়ান প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Tianjin University": "তিয়ানজিন বিশ্ববিদ্যালয়", "Ocean University of China": "চীনৰ মহাসাগৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "Jilin University": "জিলিন বিশ্ববিদ্যালয়", "Sichuan University": "চিচুৱান বিশ্ববিদ্যালয়", "Shandong University": "শানদং বিশ্ববিদ্যালয়", "Southeast University": "চাউথইষ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "Xiamen University": "চিয়ামেন বিশ্ববিদ্যালয়", "Central South University": "চেণ্ট্ৰেল চাউথ বিশ্ববিদ্যালয়", "Aoyama Gakuin University": "আৱামা গাকুইন বিশ্ববিদ্যালয়", "Kwansei Gakuin University": "কানচেই গাকুইন বিশ্ববিদ্যালয়", "Kansai University": "কানচাই বিশ্ববিদ্যালয়", "Kindai University": "কিনদাই বিশ্ববিদ্যালয়", "Nihon University": "নিহোন বিশ্ববিদ্যালয়", "Tokai University": "তোকাই বিশ্ববিদ্যালয়", "Tokyo Medical and Dental University": "টোকিঅ' মেডিকেল এণ্ড ডেণ্টেল বিশ্ববিদ্যালয়", "Yokohama National University": "য়োকোহামা জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "Osaka City University": "ওচাকা চিটি বিশ্ববিদ্যালয়", "Osaka Prefecture University": "ওচাকা প্ৰিফেকচাৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "Ajou University": "আজু বিশ্ববিদ্যালয়", "Inha University": "ইনহা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Ulsan": "উলচান বিশ্ববিদ্যালয়", "Yeungnam University": "ইয়ংনাম বিশ্ববিদ্যালয়", "Hankuk University of Foreign Studies": "হানকুক ইউনিভাৰ্ছিটি অৱ ফৰেণ ষ্টাডিজ", "Sejong University": "চেজং বিশ্ববিদ্যালয়", "Kookmin University": "কুকমিন বিশ্ববিদ্যালয়", "Dankook University": "দানকুক বিশ্ববিদ্যালয়", "Universitas Indonesia": "ইউনিভাৰ্ছিতাচ ইণ্ডোনেছিয়া", "Universitas Padjadjaran": "ইউনিভাৰ্ছিতাচ পদজাজাৰান", "Universitas Diponegoro": "ইউনিভাৰ্ছিতাচ দিপোনেগোৰো", "Universitas Sebelas Maret": "ইউনিভাৰ্ছিতাচ চেবেলাস মাৰেত", "Universitas Hasanuddin": "ইউনিভাৰ্ছিতাচ হাছানউদ্দিন", "Universitas Brawijaya": "ইউনিভাৰ্ছিতাচ ব্ৰাউইজায়া", "Vietnam National University, Hanoi": "ভিয়েটনাম জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়, হ্যানয়", "Vietnam National University, Ho Chi Minh City": "ভিয়েটনাম জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়, হো চি মিন চিটি", "Hanoi University of Science and Technology": "হ্যানয় বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Can Tho University": "কান থো বিশ্ববিদ্যালয়", "Ton Duc Thang University": "তন দুক থাং বিশ্ববিদ্যালয়", "Duy Tan University": "জুই তান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Malaya": "মালয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "Universiti Teknologi Malaysia": "ইউনিভাৰ্ছিটি টেকনোলজি মালয়েছিয়া", "Universiti Teknologi MARA": "ইউনিভাৰ্ছিটি টেকনোলজি মাৰা", "Universiti Utara Malaysia": "ইউনিভাৰ্ছিটি উতাৰা মালয়েছিয়া", "International Islamic University Malaysia": "ইণ্টাৰনেচনেল ইছলামিক ইউনিভাৰ্ছিটি মালয়েছিয়া", "Taylor's University": "টেইলৰ্চ বিশ্ববিদ্যালয়", "King Mongkut's University of Technology Thonburi": "কিং মংকুটচ ইউনিভাৰ্ছিটি অৱ টেকনোলজি থনবুৰি", "King Mongkut's Institute of Technology Ladkrabang": "কিং মংকুটচ ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি লাডক্ৰাবাং", "Chiang Mai University": "চিয়াং মাই বিশ্ববিদ্যালয়", "Prince of Songkla University": "প্ৰিন্স অৱ সংখলা বিশ্ববিদ্যালয়", "Khon Kaen University": "খন কায়েন বিশ্ববিদ্যালয়", "Suranaree University of Technology": "চুৰানাৰি প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "National Law University Delhi": "নেচনেল ল ইউনিভাৰ্ছিটি দিল্লী", "University of Delhi": "দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Mumbai": "মুম্বাই বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Calcutta": "কলকাতা বিশ্ববিদ্যালয়", "Anna University": "আন্না বিশ্ববিদ্যালয়", "Amity University": "এমিটি বিশ্ববিদ্যালয়", "Lovely Professional University": "লাভলি প্ৰফেচনেল বিশ্ববিদ্যালয়", "Symbiosis International University": "চিম্বায়োচিচ ইণ্টাৰনেচনেল বিশ্ববিদ্যালয়", "Christ University": "ক্ৰাইষ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "Osmania University": "ওচমানিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Mysore": "মহীশূৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "Panjab University": "পাঞ্জাব বিশ্ববিদ্যালয়", "COMSATS University Islamabad": "কমছেটচ বিশ্ববিদ্যালয় ইছলামাবাদ", "National University of Sciences and Technology": "জাতীয় বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of the Punjab": "পাঞ্জাব বিশ্ববিদ্যালয়", "Bahauddin Zakariya University": "বাহাউদ্দিন জাকাৰিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "Government College University": "গৱৰ্নমেণ্ট কলেজ বিশ্ববিদ্যালয়", "Quaid-i-Azam University": "কায়েদে আজম বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Peradeniya": "পেৰাদেনিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Kelaniya": "কেলানিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Moratuwa": "মোৰাতুৱা বিশ্ববিদ্যালয়", "South Eastern University of Sri Lanka": "শ্ৰীলংকাৰ দক্ষিণ-পূব বিশ্ববিদ্যালয়", "Sabaragamuwa University of Sri Lanka": "চাবাৰাগামুৱা বিশ্ববিদ্যালয়", "Wayamba University of Sri Lanka": "ৱায়াম্বা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Auckland": "অকলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "Auckland University of Technology": "অকলেণ্ড প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Victoria University of Wellington": "ভিক্টোৰিয়া বিশ্ববিদ্যালয় অৱ ৱেলিংটন", "Massey University": "মেচি বিশ্ববিদ্যালয়", "Lincoln University": "লিংকন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Waikato": "ৱাইকাটো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Otago": "ওটাগো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Canterbury": "কেণ্টাৰবাৰি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of South Australia": "চাউথ অষ্ট্ৰেলিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "La Trobe University": "লা ট্ৰোব বিশ্ববিদ্যালয়", "James Cook University": "জেমছ কুক বিশ্ববিদ্যালয়", "Murdoch University": "মাৰডক বিশ্ববিদ্যালয়", "Bond University": "বণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "Charles Darwin University": "চাৰ্লছ ডাৰউইন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Cape Town": "কেপ টাউন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of the Free State": "ফ্ৰি ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Fort Hare": "ফোৰ্ট হেয়াৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Limpopo": "লিম্পোপো বিশ্ববিদ্যালয়", "Makerere University": "মাকেৰেৰে বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Nairobi": "নাইৰোবি বিশ্ববিদ্যালয়", "Kenyatta University": "কেনিয়াট্টা বিশ্ববিদ্যালয়", "Addis Ababa University": "আডিছ আবাবা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Ghana": "ঘানা বিশ্ববিদ্যালয়", "Covenant University": "কভেনাণ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "HEC Montréal": "এইচইচি মণ্ট্ৰিয়ল", "École de technologie supérieure": "একোল দ্য টেকনোলজি চুপেৰিয়ৰ", "University of Ottawa": "অটোৱা বিশ্ববিদ্যালয়", "Carleton University": "কাৰ্লেটন বিশ্ববিদ্যালয়", "Memorial University of Newfoundland": "মেমোৰিয়েল বিশ্ববিদ্যালয় অৱ নিউফাউণ্ডলেণ্ড", "Université du Québec à Montréal": "কুইবেক বিশ্ববিদ্যালয় মণ্ট্ৰিয়ল", "University of Saskatchewan": "চাচকাচুৱান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Manitoba": "মানিটোবা বিশ্ববিদ্যালয়", "Universidad de los Andes": "ইউনিভাৰ্চিদাদ দে লছ আন্দেস", "Universidad Nacional de Colombia": "কলম্বিয়াৰ জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "Universidad de Guadalajara": "গুৱাদালাহাৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "Instituto Tecnológico Autónomo de México": "মেক্সিকোৰ স্বায়ত্তশাসিত প্ৰযুক্তি ইনষ্টিটিউট", "Federal University of Santa Catarina": "চান্তা কাতাৰিনাৰ ফেডাৰেল বিশ্ববিদ্যালয়", "Federal University of Pernambuco": "পাৰনামবুকোৰ ফেডাৰেল বিশ্ববিদ্যালয়", "Pontifical Catholic University of Rio de Janeiro": "ৰিঅ' ডি জেনেইৰোৰ পণ্টিফিকেল কেথলিক বিশ্ববিদ্যালয়", "University of the Republic": "ৰিপাব্লিক বিশ্ববিদ্যালয়", "California State University, Long Beach": "কেলিফৰ্নিয়া ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়, লং বিচ", "California State University, Fullerton": "কেলিফৰ্নিয়া ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়, ফুলাৰ্টন", "California State University, Northridge": "কেলিফৰ্নিয়া ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়, নৰ্থৰিজ", "California State University, Sacramento": "কেলিফৰ্নিয়া ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়, চেক্ৰামেণ্টো", "San Diego State University": "চান ডিয়েগো ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "San José State University": "চান হোচে ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "California Polytechnic State University, San Luis Obispo": "কেলিফৰ্নিয়া পলিটেকনিক ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়, চান লুইছ অবিস্পো", "California State Polytechnic University, Pomona": "কেলিফৰ্নিয়া ষ্টেট পলিটেকনিক বিশ্ববিদ্যালয়, পোমোনা", "University of Massachusetts Amherst": "মেছাচুচেটছ বিশ্ববিদ্যালয় এমহাৰ্ষ্ট", "University of Massachusetts Boston": "মেছাচুচেটছ বিশ্ববিদ্যালয় বোষ্টন", "University of Massachusetts Lowell": "মেছাচুচেটছ বিশ্ববিদ্যালয় লোৱেল", "University of Massachusetts Dartmouth": "মেছাচুচেটছ বিশ্ববিদ্যালয় ডাৰ্টমাউথ", "University of Connecticut": "কানেক্টিকাট বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Rhode Island": "ৰোড আইলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "University of New Hampshire": "নিউ হেম্পশ্বায়াৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Vermont": "ভাৰ্মণ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "CUNY City College": "চিটি কলেজ অৱ নিউ ইয়ৰ্ক", "CUNY Hunter College": "হাণ্টাৰ কলেজ", "CUNY Brooklyn College": "ব্ৰুকলিন কলেজ", "Baruch College": "বাৰুক কলেজ", "Queens College": "কুইন্স কলেজ", "John Jay College of Criminal Justice": "জন জে কলেজ অৱ ক্ৰিমিনেল জাষ্টিচ", "Lehman College": "লেহমেন কলেজ", "College of Staten Island": "কলেজ অৱ ষ্টেটেন আইলেণ্ড", "Royal College London": "ৰয়েল কলেজ লণ্ডন", "University of the Arts London": "ইউনিভাৰ্ছিটি অৱ দ্য আৰ্টছ লণ্ডন", "Goldsmiths, University of London": "গোল্ডস্মিথছ, লণ্ডন বিশ্ববিদ্যালয়", "SOAS University of London": "চোৱাছ, লণ্ডন বিশ্ববিদ্যালয়", "London Metropolitan University": "লণ্ডন মেট্ৰোপলিটান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of West London": "ৱেষ্ট লণ্ডন বিশ্ববিদ্যালয়", "Liverpool John Moores University": "লিভাৰপুল জন মুৰছ বিশ্ববিদ্যালয়", "Manchester Metropolitan University": "মানচেষ্টাৰ মেট্ৰোপলিটান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Twente": "টভেণ্টে বিশ্ববিদ্যালয়", "Wageningen University": "ৱাগেনিঙ্গেন বিশ্ববিদ্যালয়", "Open University of the Netherlands": "নেডাৰলেণ্ডচৰ মুক্ত বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Antwerp": "এণ্টৱাৰ্প বিশ্ববিদ্যালয়", "Université Libre de Bruxelles": "ইউনিভাৰ্ছিতে লিব্ৰে দ্য ব্ৰুক্সেল", "University of Luxembourg": "লাক্সেমবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Iceland": "আইচলেণ্ড বিশ্ববিদ্যালয়", "Reykjavík University": "ৰিকজাভিক বিশ্ববিদ্যালয়", "National and Kapodistrian University of Athens": "এথেন্সৰ জাতীয় আৰু কাপোডিষ্ট্ৰিয়ান বিশ্ববিদ্যালয়", "Aristotle University of Thessaloniki": "এৰিষ্টটল বিশ্ববিদ্যালয় থেচালোনিকি", "National Technical University of Athens": "এথেন্সৰ জাতীয় প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Cyprus": "চাইপ্ৰাছ বিশ্ববিদ্যালয়", "Cyprus University of Technology": "চাইপ্ৰাছ প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Near East University": "নিয়াৰ ইষ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "Middle East Technical University": "মিডল ইষ্ট টেকনিকেল বিশ্ববিদ্যালয়", "Bilkent University": "বিলকেণ্ট বিশ্ববিদ্যালয়", "Koç University": "কোচ বিশ্ববিদ্যালয়", "Sabancı University": "চাবাঞ্জি বিশ্ববিদ্যালয়", "Boğaziçi University": "বোগাজিচি বিশ্ববিদ্যালয়", "Istanbul Technical University": "ইস্তাম্বুল প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "L.N. Gumilyov Eurasian National University": "এল.এন. গুমিলিওভ ইউৰেছিয়ান জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "Al-Farabi Kazakh National University": "আল-ফাৰাবি কাজাখ জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "Nazarbayev University": "নাজাৰবায়েভ বিশ্ববিদ্যালয়", "Tashkent State University": "তাশখন্দ ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "National University of Uzbekistan": "উজবেকিস্তানৰ জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "Kyrgyz National University": "কিৰগিজ জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "National University of Mongolia": "মংগোলিয়াৰ জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "Mongolian University of Science and Technology": "মংগোলিয়ান বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "National University of Laos": "লাওচৰ জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "Royal University of Phnom Penh": "ৰয়েল ইউনিভাৰ্ছিটি অৱ নমপেন", "Royal University of Agriculture": "ৰয়েল কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়", "Paragon International University": "পেৰাগন ইণ্টাৰনেচনেল বিশ্ববিদ্যালয়", "Tribhuvan University": "ত্ৰিভুবন বিশ্ববিদ্যালয়", "Kathmandu University": "কাঠমাণ্ডু বিশ্ববিদ্যালয়", "Pokhara University": "পোখৰা বিশ্ববিদ্যালয়", "Purbanchal University": "পূৰ্বাঞ্চল বিশ্ববিদ্যালয়", "Royal University of Bhutan": "ৰয়েল ইউনিভাৰ্ছিটি অৱ ভূটান", "Khesar Gyalpo University of Medical Sciences": "খেচাৰ গেলপো চিকিৎসা বিজ্ঞান বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Dhaka": "ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়", "Jahangirnagar University": "জাহাংগীৰনগৰ বিশ্ববিদ্যালয়", "Islamic University, Bangladesh": "ইছলামী বিশ্ববিদ্যালয়, বাংলাদেশ", "Shahjalal University of Science and Technology": "শ্বাহজালাল বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Mawlana Bhashani Science and Technology University": "মাওলোনা ভাসানী বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Hajee Mohammad Danesh Science and Technology University": "হাজী মহম্মদ দানেশ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়", "Jagannath University": "জগন্নাথ বিশ্ববিদ্যালয়", "Begum Rokeya University": "বেগম ৰোকেয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "National University of Singapore": "ছিংগাপুৰ জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "Singapore University of Technology and Design": "ছিংগাপুৰ প্ৰযুক্তি আৰু ডিজাইন বিশ্ববিদ্যালয়", "Singapore Institute of Technology": "ছিংগাপুৰ ইনষ্টিটিউট অৱ টেকনোলজি", "Singapore University of Social Sciences": "ছিংগাপুৰ সমাজবিজ্ঞান বিশ্ববিদ্যালয়", "Yale-NUS College": "য়েল-এনইউএছ কলেজ", "Duke-NUS Medical School": "ডিউক-এনইউএছ মেডিকেল স্কুল", "Bocconi University": "বোক্কোনি বিশ্ববিদ্যালয়", "Ca' Foscari University of Venice": "কা ফস্কাৰি ভেনিচ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Turin": "তুৰিন বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Pavia": "পাভিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Verona": "ভেৰোনা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Trento": "ত্ৰেন্তো বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Vienna": "ভিয়েনা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Graz": "গ্ৰাৎচ বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Innsbruck": "ইনচব্ৰুক বিশ্ববিদ্যালয়", "Johannes Kepler University Linz": "য়োহানেছ কেপলাৰ বিশ্ববিদ্যালয় লিনৎস", "Vienna University of Economics and Business": "ভিয়েনা অৰ্থনীতি আৰু ব্যৱসায় বিশ্ববিদ্যালয়", "Medical University of Vienna": "ভিয়েনা চিকিৎসা বিশ্ববিদ্যালয়", "National Autonomous University of Mexico": "মেক্সিকোৰ জাতীয় স্বায়ত্তশাসিত বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Monterrey": "মণ্টেৰ্ৰে বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Costa Rica": "কোষ্টা ৰিকা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Panama": "পানামা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Havana": "হাভানা বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Puerto Rico": "পুৱেৰ্তো ৰিকো বিশ্ববিদ্যালয়", "Federal University of Ceará": "চেয়াৰাৰ ফেডাৰেল বিশ্ববিদ্যালয়", "Federal University of Bahia": "বাহিয়াৰ ফেডাৰেল বিশ্ববিদ্যালয়", "Federal University of Pará": "পাৰাৰ ফেডাৰেল বিশ্ববিদ্যালয়", "Federal University of Brasília": "ব্ৰাচিলিয়াৰ ফেডাৰেল বিশ্ববিদ্যালয়", "State University of Rio de Janeiro": "ৰিঅ' ডি জেনেইৰো ষ্টেট বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Brasília": "ব্ৰাচিলিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of the Andes": "এণ্ডিজ বিশ্ববিদ্যালয়", "Pontifical Xavierian University": "পণ্টিফিকেল জাভেৰিয়ান বিশ্ববিদ্যালয়", "National University of Colombia": "কলম্বিয়াৰ জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Antioquia": "এণ্টিওকিয়া বিশ্ববিদ্যালয়", "University of Buenos Aires": "বুয়েনোছ আইৰেছ বিশ্ববিদ্যালয়", "National University of Córdoba": "কৰ্ডোবাৰ জাতীয় বিশ্ববিদ্যালয়", "AL, United States": "আলাবামা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AL, USA": "আলাবামা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AL, US": "আলাবামা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AL, U.S.": "আলাবামা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AK, United States": "আলাস্কা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AK, USA": "আলাস্কা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AK, US": "আলাস্কা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AK, U.S.": "আলাস্কা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AZ, United States": "এৰিজোনা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AZ, USA": "এৰিজোনা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AZ, US": "এৰিজোনা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AZ, U.S.": "এৰিজোনা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AR, United States": "আৰ্কানচাছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AR, USA": "আৰ্কানচাছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AR, US": "আৰ্কানচাছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AR, U.S.": "আৰ্কানচাছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "CA, United States": "কেলিফৰ্নিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "CA, USA": "কেলিফৰ্নিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "CA, US": "কেলিফৰ্নিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "CA, U.S.": "কেলিফৰ্নিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "CO, United States": "কলোৰাডো, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "CO, USA": "কলোৰাডো, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "CO, US": "কলোৰাডো, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "CO, U.S.": "কলোৰাডো, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "CT, United States": "কানেক্টিকাট, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "CT, USA": "কানেক্টিকাট, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "CT, US": "কানেক্টিকাট, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "CT, U.S.": "কানেক্টিকাট, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "DE, United States": "ডেলাৱেৰ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "DE, USA": "ডেলাৱেৰ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "DE, US": "ডেলাৱেৰ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "DE, U.S.": "ডেলাৱেৰ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "FL, United States": "ফ্লৰিডা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "FL, USA": "ফ্লৰিডা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "FL, US": "ফ্লৰিডা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "FL, U.S.": "ফ্লৰিডা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "GA, United States": "জৰ্জিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "GA, USA": "জৰ্জিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "GA, US": "জৰ্জিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "GA, U.S.": "জৰ্জিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "HI, United States": "হাৱাই, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "HI, USA": "হাৱাই, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "HI, US": "হাৱাই, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "HI, U.S.": "হাৱাই, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "ID, United States": "আইডাহো, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "ID, USA": "আইডাহো, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "ID, US": "আইডাহো, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "ID, U.S.": "আইডাহো, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "IL, United States": "ইলিনয়, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "IL, USA": "ইলিনয়, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "IL, US": "ইলিনয়, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "IL, U.S.": "ইলিনয়, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "IN, United States": "ইণ্ডিয়ানা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "IN, USA": "ইণ্ডিয়ানা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "IN, US": "ইণ্ডিয়ানা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "IN, U.S.": "ইণ্ডিয়ানা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "IA, United States": "আয়োৱা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "IA, USA": "আয়োৱা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "IA, US": "আয়োৱা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "IA, U.S.": "আয়োৱা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "KS, United States": "কানছাছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "KS, USA": "কানছাছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "KS, US": "কানছাছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "KS, U.S.": "কানছাছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "KY, United States": "কেণ্টাকি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "KY, USA": "কেণ্টাকি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "KY, US": "কেণ্টাকি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "KY, U.S.": "কেণ্টাকি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "LA, United States": "লুইজিয়ানা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "LA, USA": "লুইজিয়ানা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "LA, US": "লুইজিয়ানা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "LA, U.S.": "লুইজিয়ানা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "ME, United States": "মেইন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "ME, USA": "মেইন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "ME, US": "মেইন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "ME, U.S.": "মেইন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MD, United States": "মেৰিলেণ্ড, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MD, USA": "মেৰিলেণ্ড, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MD, US": "মেৰিলেণ্ড, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MD, U.S.": "মেৰিলেণ্ড, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MA, United States": "মেছাচুচেটছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MA, USA": "মেছাচুচেটছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MA, US": "মেছাচুচেটছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MA, U.S.": "মেছাচুচেটছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MI, United States": "মিছিগান, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MI, USA": "মিছিগান, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MI, US": "মিছিগান, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MI, U.S.": "মিছিগান, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MN, United States": "মিনেসোটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MN, USA": "মিনেসোটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MN, US": "মিনেসোটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MN, U.S.": "মিনেসোটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MS, United States": "মিছিচিপি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MS, USA": "মিছিচিপি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MS, US": "মিছিচিপি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MS, U.S.": "মিছিচিপি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MO, United States": "মিছৌৰি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MO, USA": "মিছৌৰি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MO, US": "মিছৌৰি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MO, U.S.": "মিছৌৰি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MT, United States": "মণ্টানা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MT, USA": "মণ্টানা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MT, US": "মণ্টানা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "MT, U.S.": "মণ্টানা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NE, United States": "নেব্ৰাস্কা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NE, USA": "নেব্ৰাস্কা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NE, US": "নেব্ৰাস্কা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NE, U.S.": "নেব্ৰাস্কা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NV, United States": "নেভাডা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NV, USA": "নেভাডা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NV, US": "নেভাডা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NV, U.S.": "নেভাডা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NH, United States": "নিউ হেম্পশ্বায়াৰ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NH, USA": "নিউ হেম্পশ্বায়াৰ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NH, US": "নিউ হেম্পশ্বায়াৰ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NH, U.S.": "নিউ হেম্পশ্বায়াৰ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NJ, United States": "নিউ জাৰ্চি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NJ, USA": "নিউ জাৰ্চি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NJ, US": "নিউ জাৰ্চি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NJ, U.S.": "নিউ জাৰ্চি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NM, United States": "নিউ মেক্সিকো, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NM, USA": "নিউ মেক্সিকো, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NM, US": "নিউ মেক্সিকো, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NM, U.S.": "নিউ মেক্সিকো, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NY, United States": "নিউ ইয়ৰ্ক, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NY, USA": "নিউ ইয়ৰ্ক, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NY, US": "নিউ ইয়ৰ্ক, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NY, U.S.": "নিউ ইয়ৰ্ক, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NC, United States": "নৰ্থ কেৰোলিনা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NC, USA": "নৰ্থ কেৰোলিনা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NC, US": "নৰ্থ কেৰোলিনা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "NC, U.S.": "নৰ্থ কেৰোলিনা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "ND, United States": "নৰ্থ ডাকোটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "ND, USA": "নৰ্থ ডাকোটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "ND, US": "নৰ্থ ডাকোটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "ND, U.S.": "নৰ্থ ডাকোটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "OH, United States": "অহিঅ', মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "OH, USA": "অহিঅ', মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "OH, US": "অহিঅ', মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "OH, U.S.": "অহিঅ', মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "OK, United States": "ওকলাহোমা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "OK, USA": "ওকলাহোমা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "OK, US": "ওকলাহোমা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "OK, U.S.": "ওকলাহোমা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "OR, United States": "ওৰেগন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "OR, USA": "ওৰেগন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "OR, US": "ওৰেগন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "OR, U.S.": "ওৰেগন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "PA, United States": "পেনচিলভেনিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "PA, USA": "পেনচিলভেনিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "PA, US": "পেনচিলভেনিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "PA, U.S.": "পেনচিলভেনিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "RI, United States": "ৰোড আইলেণ্ড, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "RI, USA": "ৰোড আইলেণ্ড, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "RI, US": "ৰোড আইলেণ্ড, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "RI, U.S.": "ৰোড আইলেণ্ড, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "SC, United States": "সাউথ কেৰোলিনা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "SC, USA": "সাউথ কেৰোলিনা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "SC, US": "সাউথ কেৰোলিনা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "SC, U.S.": "সাউথ কেৰোলিনা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "SD, United States": "সাউথ ডাকোটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "SD, USA": "সাউথ ডাকোটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "SD, US": "সাউথ ডাকোটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "SD, U.S.": "সাউথ ডাকোটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "TN, United States": "টেনেচি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "TN, USA": "টেনেচি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "TN, US": "টেনেচি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "TN, U.S.": "টেনেচি, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "TX, United States": "টেক্সাছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "TX, USA": "টেক্সাছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "TX, US": "টেক্সাছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "TX, U.S.": "টেক্সাছ, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "UT, United States": "ইউটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "UT, USA": "ইউটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "UT, US": "ইউটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "UT, U.S.": "ইউটা, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "VT, United States": "ভাৰ্মণ্ট, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "VT, USA": "ভাৰ্মণ্ট, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "VT, US": "ভাৰ্মণ্ট, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "VT, U.S.": "ভাৰ্মণ্ট, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "VA, United States": "ভাৰ্জিনিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "VA, USA": "ভাৰ্জিনিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "VA, US": "ভাৰ্জিনিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "VA, U.S.": "ভাৰ্জিনিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WA, United States": "ৱাছিংটন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WA, USA": "ৱাছিংটন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WA, US": "ৱাছিংটন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WA, U.S.": "ৱাছিংটন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WV, United States": "ৱেষ্ট ভাৰ্জিনিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WV, USA": "ৱেষ্ট ভাৰ্জিনিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WV, US": "ৱেষ্ট ভাৰ্জিনিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WV, U.S.": "ৱেষ্ট ভাৰ্জিনিয়া, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WI, United States": "উইচকনচিন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WI, USA": "উইচকনচিন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WI, US": "উইচকনচিন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WI, U.S.": "উইচকনচিন, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WY, United States": "ৱাইঅ'মিং, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WY, USA": "ৱাইঅ'মিং, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WY, US": "ৱাইঅ'মিং, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "WY, U.S.": "ৱাইঅ'মিং, মাৰ্কিন যুক্তৰাষ্ট্ৰ", "AB, Canada": "আলবাৰ্টা, কানাডা", "AB, CA": "আলবাৰ্টা, কানাডা", "BC, Canada": "ব্ৰিটিছ কলম্বিয়া, কানাডা", "BC, CA": "ব্ৰিটিছ কলম্বিয়া, কানাডা", "MB, Canada": "মানিটোবা, কানাডা", "MB, CA": "মানিটোবা, কানাডা", "NB, Canada": "নিউ ব্ৰান্সউইক, কানাডা", "NB, CA": "নিউ ব্ৰান্সউইক, কানাডা", "NL, Canada": "নিউফাউণ্ডলেণ্ড আৰু লেব্ৰাডৰ, কানাডা", "NL, CA": "নিউফাউণ্ডলেণ্ড আৰু লেব্ৰাডৰ, কানাডা", "NS, Canada": "নোভা স্কোচিয়া, কানাডা", "NS, CA": "নোভা স্কোচিয়া, কানাডা", "NT, Canada": "নৰ্থৱেষ্ট টেৰিটৰিজ, কানাডা", "NT, CA": "নৰ্থৱেষ্ট টেৰিটৰিজ, কানাডা", "NU, Canada": "নুনাভুত, কানাডা", "NU, CA": "নুনাভুত, কানাডা", "ON, Canada": "অণ্টাৰিঅ', কানাডা", "ON, CA": "অণ্টাৰিঅ', কানাডা", "PE, Canada": "প্ৰিন্স এডৱাৰ্ড আইলেণ্ড, কানাডা", "PE, CA": "প্ৰিন্স এডৱাৰ্ড আইলেণ্ড, কানাডা", "QC, Canada": "কুইবেক, কানাডা", "QC, CA": "কুইবেক, কানাডা", "SK, Canada": "চাচকাচুৱান, কানাডা", "SK, CA": "চাচকাচুৱান, কানাডা", "YT, Canada": "য়ুকন, কানাডা", "YT, CA": "য়ুকন, কানাডা", "ACT, Australia": "অষ্ট্ৰেলিয়ান কেপিটেল টেৰিটৰী, অষ্ট্ৰেলিয়া", "ACT, AU": "অষ্ট্ৰেলিয়ান কেপিটেল টেৰিটৰী, অষ্ট্ৰেলিয়া", "NSW, Australia": "নিউ চাউথ ৱেলছ, অষ্ট্ৰেলিয়া", "NSW, AU": "নিউ চাউথ ৱেলছ, অষ্ট্ৰেলিয়া", "NT, Australia": "নৰ্দাৰ্ণ টেৰিটৰী, অষ্ট্ৰেলিয়া", "NT, AU": "নৰ্দাৰ্ণ টেৰিটৰী, অষ্ট্ৰেলিয়া", "QLD, Australia": "কুইঞ্চলেণ্ড, অষ্ট্ৰেলিয়া", "QLD, AU": "কুইঞ্চলেণ্ড, অষ্ট্ৰেলিয়া", "SA, Australia": "চাউথ অষ্ট্ৰেলিয়া, অষ্ট্ৰেলিয়া", "SA, AU": "চাউথ অষ্ট্ৰেলিয়া, অষ্ট্ৰেলিয়া", "TAS, Australia": "তাচমানিয়া, অষ্ট্ৰেলিয়া", "TAS, AU": "তাচমানিয়া, অষ্ট্ৰেলিয়া", "VIC, Australia": "ভিক্টোৰিয়া, অষ্ট্ৰেলিয়া", "VIC, AU": "ভিক্টোৰিয়া, অষ্ট্ৰেলিয়া", "WA, Australia": "ৱেষ্টাৰ্ণ অষ্ট্ৰেলিয়া, অষ্ট্ৰেলিয়া", "WA, AU": "ৱেষ্টাৰ্ণ অষ্ট্ৰেলিয়া, অষ্ট্ৰেলিয়া", "BW, Germany": "বাডেন-ভুৰ্টেমবাৰ্গ, জাৰ্মানি", "BW, DE": "বাডেন-ভুৰ্টেমবাৰ্গ, জাৰ্মানি", "BY, Germany": "বাভাৰিয়া, জাৰ্মানি", "BY, DE": "বাভাৰিয়া, জাৰ্মানি", "BE, Germany": "বাৰ্লিন, জাৰ্মানি", "BE, DE": "বাৰ্লিন, জাৰ্মানি", "BB, Germany": "ব্ৰেণ্ডেনবাৰ্গ, জাৰ্মানি", "BB, DE": "ব্ৰেণ্ডেনবাৰ্গ, জাৰ্মানি", "HB, Germany": "ব্ৰেমেন, জাৰ্মানি", "HB, DE": "ব্ৰেমেন, জাৰ্মানি", "HH, Germany": "হামবুৰ্গ, জাৰ্মানি", "HH, DE": "হামবুৰ্গ, জাৰ্মানি", "HE, Germany": "হেচেন, জাৰ্মানি", "HE, DE": "হেচেন, জাৰ্মানি", "MV, Germany": "মেকলেনবাৰ্গ-ভৰপোমাৰ্ণ, জাৰ্মানি", "MV, DE": "মেকলেনবাৰ্গ-ভৰপোমাৰ্ণ, জাৰ্মানি", "NI, Germany": "লোৱাৰ চেক্সনি, জাৰ্মানি", "NI, DE": "লোৱাৰ চেক্সনি, জাৰ্মানি", "NW, Germany": "নৰ্থ ৰাইন-ৱেষ্টফালিয়া, জাৰ্মানি", "NW, DE": "নৰ্থ ৰাইন-ৱেষ্টফালিয়া, জাৰ্মানি", "RP, Germany": "ৰাইনলেণ্ড-পেলাটিনেট, জাৰ্মানি", "RP, DE": "ৰাইনলেণ্ড-পেলাটিনেট, জাৰ্মানি", "SL, Germany": "চাৰলেণ্ড, জাৰ্মানি", "SL, DE": "চাৰলেণ্ড, জাৰ্মানি", "SN, Germany": "চেক্সনি, জাৰ্মানি", "SN, DE": "চেক্সনি, জাৰ্মানি", "ST, Germany": "চেক্সনি-আনহাল্ট, জাৰ্মানি", "ST, DE": "চেক্সনি-আনহাল্ট, জাৰ্মানি", "SH, Germany": "শ্লেচভিগ-হোলষ্টাইন, জাৰ্মানি", "SH, DE": "শ্লেচভিগ-হোলষ্টাইন, জাৰ্মানি", "TH, Germany": "থুৰিনজিয়া, জাৰ্মানি", "TH, DE": "থুৰিনজিয়া, জাৰ্মানি", "SP, Brazil": "চাও পাউলো, ব্ৰাজিল", "SP, BR": "চাও পাউলো, ব্ৰাজিল", "RJ, Brazil": "ৰিঅ' ডি জেনেইৰো, ব্ৰাজিল", "RJ, BR": "ৰিঅ' ডি জেনেইৰো, ব্ৰাজিল", "MG, Brazil": "মিনাস জেৰাইছ, ব্ৰাজিল", "MG, BR": "মিনাস জেৰাইছ, ব্ৰাজিল", "RS, Brazil": "ৰিঅ' গ্ৰান্দে দো চুল, ব্ৰাজিল", "RS, BR": "ৰিঅ' গ্ৰান্দে দো চুল, ব্ৰাজিল", "PR, Brazil": "পাৰানা, ব্ৰাজিল", "PR, BR": "পাৰানা, ব্ৰাজিল", "SC, Brazil": "চান্তা কাতাৰিনা, ব্ৰাজিল", "SC, BR": "চান্তা কাতাৰিনা, ব্ৰাজিল", "BA, Brazil": "বাহিয়া, ব্ৰাজিল", "BA, BR": "বাহিয়া, ব্ৰাজিল", "PE, Brazil": "পেৰ্নামবুকো, ব্ৰাজিল", "PE, BR": "পেৰ্নামবুকো, ব্ৰাজিল", "AP, India": "অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ, ভাৰত", "AP, IN": "অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ, ভাৰত", "AR, India": "অৰুণাচল প্ৰদেশ, ভাৰত", "AR, IN": "অৰুণাচল প্ৰদেশ, ভাৰত", "AS, India": "অসম, ভাৰত", "AS, IN": "অসম, ভাৰত", "BR, India": "বিহাৰ, ভাৰত", "BR, IN": "বিহাৰ, ভাৰত", "CG, India": "ছত্তীশগড়, ভাৰত", "CG, IN": "ছত্তীশগড়, ভাৰত", "GA, India": "গোৱা, ভাৰত", "GA, IN": "গোৱা, ভাৰত", "GJ, India": "গুজৰাট, ভাৰত", "GJ, IN": "গুজৰাট, ভাৰত", "HR, India": "হাৰিয়ানা, ভাৰত", "HR, IN": "হাৰিয়ানা, ভাৰত", "HP, India": "হিমাচল প্ৰদেশ, ভাৰত", "HP, IN": "হিমাচল প্ৰদেশ, ভাৰত", "JH, India": "ঝাৰখণ্ড, ভাৰত", "JH, IN": "ঝাৰখণ্ড, ভাৰত", "KA, India": "কৰ্ণাটক, ভাৰত", "KA, IN": "কৰ্ণাটক, ভাৰত", "KL, India": "কেৰালা, ভাৰত", "KL, IN": "কেৰালা, ভাৰত", "MH, India": "মহাৰাষ্ট্ৰ, ভাৰত", "MH, IN": "মহাৰাষ্ট্ৰ, ভাৰত", "MP, India": "মধ্যপ্ৰদেশ, ভাৰত", "MP, IN": "মধ্যপ্ৰদেশ, ভাৰত", "OD, India": "ওড়িশা, ভাৰত", "OD, IN": "ওড়িশা, ভাৰত", "PB, India": "পাঞ্জাব, ভাৰত", "PB, IN": "পাঞ্জাব, ভাৰত", "RJ, India": "ৰাজস্থান, ভাৰত", "RJ, IN": "ৰাজস্থান, ভাৰত", "TN, India": "তামিলনাডু, ভাৰত", "TN, IN": "তামিলনাডু, ভাৰত", "TS, India": "তেলেংগানা, ভাৰত", "TS, IN": "তেলেংগানা, ভাৰত", "UP, India": "উত্তৰপ্ৰদেশ, ভাৰত", "UP, IN": "উত্তৰপ্ৰদেশ, ভাৰত", "UK, India": "উত্তৰাখণ্ড, ভাৰত", "UK, IN": "উত্তৰাখণ্ড, ভাৰত", "WB, India": "পশ্চিমবংগ, ভাৰত", "WB, IN": "পশ্চিমবংগ, ভাৰত", "center": "কেন্দ্ৰ", "health center": "স্বাস্থ্যকেন্দ্ৰ", "published": "প্ৰকাশিত", "born": "জন্ম", "died": "মৃত্যু", "built": "নিৰ্মিত", "training center": "প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰ", "made": "তৈয়াৰী", "located": "অৱস্থিত", "established": "প্ৰতিষ্ঠিত", "founded": "প্ৰতিষ্ঠিত", "education center": "শিক্ষাকেন্দ্ৰ", "-language": "ভাষাৰ ", "flute": "বাঁহী", "formed": "গঠিত", "situated": "অৱস্থিত", "living": "বসবাস কৰা", "working": "কৰ্মৰত", "played": "অনুষ্ঠিত", "held": "অনুষ্ঠিত", "produced": "প্ৰযোজিত", "created": "সৃষ্ট", "written": "লিখিত", "released": "মুক্তিপ্ৰাপ্ত", "developed": "বিকশিত", "designed": "নকশাকৃত", "manufactured": "উৎপাদিত", "recorded": "ধাৰণকৃত", "filmed": "চিত্ৰায়িত", "shot": "চিত্ৰায়িত", "educated": "শিক্ষিত", "raised": "ডাঙৰ-দীঘল হোৱা", "printed": "মুদ্ৰিত", "broadcast": "সম্প্ৰচাৰিত", "exhibited": "প্ৰদৰ্শিত", "displayed": "প্ৰদৰ্শিত", "discovered": "আৱিষ্কৃত", "found": "প্ৰাপ্ত", "Cathedral Chapter": "কেথেড্ৰেল চেপ্টাৰ", "Chapter Canon": "চেপ্টাৰৰ কেনন", "electronic": "ইলেক্ট্ৰনিক", "heavy metal": "হেভি মেটেল", "metal": "মেটেল", "music": "সংগীত", "rock": "ৰক", "pop": "পপ", "jazz": "জ্যাজ", "blues": "ব্লুজ", "folk": "ফোক", "nu metal": "নু মেটেল", "punk": "পাংক", "indie": "ইণ্ডি", "black metal": "ব্লেক মেটেল", "dark metal": "ডাৰ্ক মেটেল", "death metal": "ডেথ মেটেল", "thrash metal": "থ্ৰেশ মেটেল", "doom metal": "ডুম মেটেল", "power metal": "পাৱাৰ মেটেল", "progressive metal": "প্ৰগ্ৰেছিভ মেটেল", "symphonic metal": "ছিম্ফোনিক মেটেল", "gothic metal": "গথিক মেটেল", "alternative metal": "অল্টাৰনেটিভ মেটেল", "speed metal": "স্পীড মেটেল", "industrial metal": "ইণ্ডাষ্ট্ৰিয়েল মেটেল", "hard rock": "হাৰ্ড ৰক", "alternative rock": "অল্টাৰনেটিভ ৰক", "progressive rock": "প্ৰগ্ৰেছিভ ৰক", "psychedelic rock": "চাইকেডেলিক ৰক", "metalcore": "মেটেলকোৰ", "garage rock": "গেৰেজ ৰক", "grunge": "গ্ৰাঞ্জ", "post-rock": "পোষ্ট-ৰক", "post-punk": "পোষ্ট-পাংক", "new wave": "নিউ ৱেভ", "fusion": "ফিউজন", "reggae": "ৰেগে", "ska": "স্কা", "bluegrass": "ব্লুগ্ৰাস", "hip hop": "হিপ হপ", "rap": "ৰেপ", "dance": "ডান্স", "tribute": "ত্ৰিবিউট", "cover": "কভাৰ", "marching": "মাৰ্চিং", "brass": "ব্ৰাচ", "concert": "কনচাৰ্ট", "boy": "বয়", "girl": "গাৰ্ল", "vocal": "ভোকাল", "Children's": "শিশুৰ", } ignored_adjectives = { "dr.-ing.", "dr.sc.", "d.a.", "fl.", "bef.", "bef", "aft", "est.", "est", "abt", "ex", "vp", "miss", "mr.", "mrs.", "ms.", "approx", "approx.", "approximately", "circa", "flourished", "hon.", "hon", "honourable", "honorable", "rev.", "rev", "reverend", "esq.", "esq", "esquire", "h.r.h.", "hrh", "jr.", "jr", "sr.", "sr", "fr.", "primarily", "mainly", "chiefly", "mostly", "widely", "often", "also", "frequently", "largely", "heavily", "originally", "formerly", "previously", "subsequently", "unknown", "unspecified", "unnamed", "various", "multiple", "certain", "some", "any", "other", "person", "individual", "human", "people", "wikipedia", "category", "template", "page", "item", "entity" } publishers = { "Nature": "নেচাৰ", "Science": "চায়েন্স", "The Lancet": "দ্য লেনচেট", "Cell": "চেল", "PNAS": "পিএনএএছ", "BMJ": "বিএমজে", "JAMA": "জামা", "NEJM": "নিউ ইংলেণ্ড জাৰ্নেল অৱ মেডিসিন", "Nature Genetics": "নেচাৰ জেনেটিকছ", "Nature Medicine": "নেচাৰ মেডিসিন", "Cell Reports": "চেল ৰিপোৰ্টছ", "Nature Communications": "নেচাৰ কমিউনিকেশ্বনছ", "Nature Biotechnology": "নেচাৰ বায়োটেকনোলজি", "Nature Chemistry": "নেচাৰ কেমিষ্ট্ৰি", "Nature Physics": "নেচাৰ ফিজিক্স", "Nature Neuroscience": "নেচাৰ নিউৰোচায়েন্স", "Nature Immunology": "নেচাৰ ইমিউনোলজি", "Nature Reviews Drug Discovery": "নেচাৰ ৰিভিউছ ড্ৰাগ ডিস্কভাৰী", "Nature Microbiology": "নেচাৰ মাইক্ৰোবায়োলজি", "Nature Human Behaviour": "নেচাৰ হিউমেন বিহেভিয়াৰ", "Nature Ecology & Evolution": "নেচাৰ ইকোলজি এণ্ড ইভোলিউশ্বন", "Genome Research": "জিনোম ৰিচাৰ্চ", "Nature Reviews Genetics": "নেচাৰ ৰিভিউছ জেনেটিকছ", "Nature Reviews Cancer": "নেচাৰ ৰিভিউছ কেন্সাৰ", "Nature Reviews Immunology": "নেচাৰ ৰিভিউছ ইমিউনোলজি", "Physical Review B": "ফিজিক্যাল ৰিভিউ বি", "Nature Reviews Molecular Cell Biology": "নেচাৰ ৰিভিউছ মলিকিউলাৰ চেল বায়োলজি", "Scientific Reports": "চায়েণ্টিফিক ৰিপোৰ্টছ", "PLOS ONE": "প্লচ ৱান", "eLife": "ইলাইফ", "Current Biology": "কাৰেণ্ট বায়োলজি", "Molecular Cell": "মলিকিউলাৰ চেল", "Developmental Cell": "ডেভেলপমেণ্টেল চেল", "Genome Biology": "জিনোম বায়োলজি", "Physical Review Letters": "ফিজিক্যাল ৰিভিউ লেটাৰ্চ", "Physical Review A": "ফিজিক্যাল ৰিভিউ এ", "Physical Review C": "ফিজিক্যাল ৰিভিউ চি", "Physical Review D": "ফিজিক্যাল ৰিভিউ ডি", "Physical Review E": "ফিজিক্যাল ৰিভিউ ই", "Angewandte Chemie": "আনগেভাণ্টে কেমি", "Reviews of Modern Physics": "ৰিভিউছ অৱ মডাৰ্ণ ফিজিক্স", "Advanced Materials": "এডভান্সড মেটেৰিয়েলচ", "Chemical Reviews": "কেমিকেল ৰিভিউছ", "Journal of Clinical Investigation": "জাৰ্নেল অৱ ক্লিনিকেল ইনভেষ্টিগেশ্বন", "Journal of the American Chemical Society": "জাৰ্নেল অৱ দ্য আমেৰিকান কেমিকেল ছচাইটি", "ACS Nano": "এচিএছ নেনো", "Nano Letters": "নেনো লেটাৰ্চ", "Blood": "ব্লাড", "Cancer Research": "কেন্সাৰ ৰিচাৰ্চ", "Journal of Experimental Medicine": "জাৰ্নেল অৱ এক্সপেৰিমেণ্টেল মেডিসিন", "The Journal of Biological Chemistry": "দ্য জাৰ্নেল অৱ বায়োলজিক্যাল কেমিষ্ট্ৰি", "The EMBO Journal": "দ্য এমবিও জাৰ্নেল", "EMBO Reports": "এমবিও ৰিপোৰ্টছ", "Circulation": "চাৰ্কুলেশ্বন", "Diabetes": "ডায়েবেটিচ", "Clinical Infectious Diseases": "ক্লিনিকেল ইনফেকশাছ ডিজিজেছ", "The Journal of Infectious Diseases": "জাৰ্নেল অৱ ইনফেকশাছ ডিজিজেছ", "Vaccine": "ভেকচিন", "The Astrophysical Journal": "দ্য এষ্ট্ৰোফিজিক্যাল জাৰ্নেল", "Artificial Intelligence": "আৰ্টিফিচিয়েল ইণ্টেলিজেন্স", "The Astronomical Journal": "দ্য এষ্ট্ৰোনমিক্যাল জাৰ্নেল", "Astronomy & Astrophysics": "এষ্ট্ৰোনমি এণ্ড এষ্ট্ৰোফিজিক্স", "Monthly Notices of the Royal Astronomical Society": "মান্থলি নোটিচেছ অৱ দ্য ৰয়েল এষ্ট্ৰোনমিক্যাল ছচাইটি", "Machine Learning": "মেচিন লাৰ্নিং", "Journal of Machine Learning Research": "জাৰ্নেল অৱ মেচিন লাৰ্নিং ৰিচাৰ্চ", "IEEE Access": "আইইইই এক্সেছ", "New England Journal of Medicine": "নিউ ইংলেণ্ড জাৰ্নেল অৱ মেডিসিন", "IEEE Transactions on Pattern Analysis and Machine Intelligence": "আইইইই ট্ৰানজেকশ্বনছ অন পেটাৰ্ণ এনালাইচিছ এণ্ড মেচিন ইণ্টেলিজেন্স", "ACM Computing Surveys": "এচিএম কম্পিউটিং চাৰ্ভেইছ", "Communications of the ACM": "কমিউনিকেশ্বনছ অৱ দ্য এচিএম", "Proceedings of the National Academy of Sciences": "প্ৰচিডিংস অৱ দ্য নেচনেল একাডেমী অৱ চায়েন্সেছ", "Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America": "পিএনএএছ", "British Medical Journal": "ব্ৰিটিছ মেডিকেল জাৰ্নেল", "Springer Nature": "স্প্ৰিংগাৰ নেচাৰ", "Elsevier": "এলচেভিয়াৰ", "Journal of the American Medical Association": "আমেৰিকান মেডিকেল এছ'চিয়েচনৰ জাৰ্নেল", "Wiley": "ৱাইলি", "Taylor & Francis": "টেইলৰ এণ্ড ফ্ৰান্সিস", "SAGE Publications": "চেজ পাবলিকেশ্বনছ", "Oxford University Press": "অক্সফোৰ্ড ইউনিভাৰ্ছিটি প্ৰেছ", "MDPI": "এমডিপিআই", "Frontiers Media": "ফ্ৰণ্টিয়াৰ্চ মিডিয়া", "Cambridge University Press": "কেম্ব্ৰিজ ইউনিভাৰ্ছিটি প্ৰেছ", "IEEE": "আইইইই", "ACM": "এচিএম", "BioMed Central": "বায়োমেড চেণ্ট্ৰেল", "American Chemical Society": "আমেৰিকান কেমিকেল ছচাইটি", "Royal Society": "ৰয়েল ছচাইটি", "American Physical Society": "আমেৰিকান ফিজিক্যাল ছচাইটি", "Royal Society of Chemistry": "ৰয়েল ছচাইটি অৱ কেমিষ্ট্ৰি", "Institute of Physics": "ইনষ্টিটিউট অৱ ফিজিক্স", "National Academy of Sciences": "নেচনেল একাডেমী অৱ চায়েন্সেছ", "World Health Organization": "বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থা", "Cochrane": "কোক্ৰেন", "American Medical Association": "আমেৰিকান মেডিকেল এছোচিয়েশ্বন", "American Association for the Advancement of Science": "আমেৰিকান এছোচিয়েশ্বন ফৰ দ্য এডভান্সমেণ্ট অৱ চায়েন্স", } article_types = { "scholarly article": "গৱেষণামূলক প্ৰবন্ধ", "scientific article": "বৈজ্ঞানিক প্ৰবন্ধ", "academic article": "একাডেমিক প্ৰবন্ধ", "research article": "গৱেষণা প্ৰবন্ধ", "review article": "পৰ্যালোচনা নিবন্ধ", "peer-reviewed article": "সমীক্ষিত প্ৰবন্ধ", "original research article": "মূল গৱেষণা প্ৰবন্ধ", "research paper": "গৱেষণাপত্ৰ", "scholarly paper": "গৱেষণাপত্ৰ", "scientific paper": "বৈজ্ঞানিক গৱেষণাপত্ৰ", "academic paper": "একাডেমিক গৱেষণাপত্ৰ", "review paper": "পৰ্যালোচনা প্ৰবন্ধ", "peer-reviewed paper": "সমীক্ষিত গৱেষণাপত্ৰ", "original research paper": "মূল গৱেষণাপত্ৰ", "conference paper": "সন্মিলন-পত্ৰ", "technical paper": "কাৰিকৰী গৱেষণাপত্ৰ", "working paper": "কাৰ্যপত্ৰ", "discussion paper": "আলোচনাপত্ৰ", "scoping review": "স্কোপিং পৰ্যালোচনা", "white paper": "শ্বেতপত্ৰ", "paper": "পত্ৰ", "article": "প্ৰবন্ধ", "research": "গৱেষণা", "study": "অধ্যয়ন", "systematic review": "পদ্ধতিগত পৰ্যালোচনা", "literature review": "সাহিত্য পৰ্যালোচনা", "narrative": "বৰ্ণনামূলক পৰ্যালোচনা", "meta-analysis": "মেটা-বিশ্লেষণ", "clinical study": "ক্লিনিকেল গৱেষণা", "clinical trial": "ক্লিনিকেল ট্ৰায়েল", "observational study": "পৰ্যবেক্ষণমূলক গৱেষণা", "case study": "কাৰক অধ্যয়ন", "book chapter": "গ্ৰন্থৰ অধ্যায়", "cohort study": "দলীয় গৱেষণা", "cross-sectional study": "ক্ৰচ-চেকচনেল গৱেষণা", "case report": "কেছ ৰিপোৰ্ট", "case series": "কেছ ছিৰিজ", "editorial": "সম্পাদকীয়", "commentary": "ধাৰা-বিৱৰণী", "letter to the editor": "সম্পাদকলৈ চিঠি", "position paper": "অৱস্থানপত্ৰ", "book": "গ্ৰন্থ", "research note": "গৱেষণা টোকা", "short communication": "চমু যোগাযোগ", "brief communication": "সংক্ষিপ্ত যোগাযোগ", "preprint": "প্ৰাক-মুদ্ৰণ", "manuscript": "পাণ্ডুলিপি", "thesis": "গৱেষণা পত্ৰ", "dissertation": "প্ৰবন্ধ", } n6gyepwnxoecrou02cq0mtc8mpcpv7v 0 137840 616806 616240 2026-07-12T00:49:22Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616806 wikitext text/x-wiki [[File:ISS-46 Soyuz TMA-17M reentry.jpg|thumb|upright=1.25|ট্ৰপ’স্ফিয়াৰ (কমলা), ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰ (নীলা) আৰু মেছ’স্ফিয়াৰ (আন্ধাৰ)ৰ আফটাৰগ্লো, য’ত বস্তুৰ বায়ুমণ্ডলীয় প্ৰৱেশ আৰম্ভ হয়, যেনে এই ক্ষেত্ৰত মহাকাশযানৰ পুনৰ প্ৰৱেশ ঘটে যিয়ে কনট্ৰাইল এৰি যায়।]] [[File:Atmosphere layers-en.svg|thumb|upright=0.8|পৃথিৱীৰ পাঁচটা প্ৰাথমিক বায়ুমণ্ডলীয় স্তৰ: বহিঃমণ্ডল, তাপমণ্ডল, [[মেছ’স্ফিয়াৰ]], ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰ আৰু ট্ৰ’প’স্ফিয়াৰ (স্কেল অনুসৰি নহয়)।]] '''ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰ''' [[পৃথিৱীৰ বায়ুমণ্ডল]]ৰ দ্বিতীয় স্তৰ, যিটো [[ট্ৰ’প’স্ফিয়াৰ]]ৰ ওপৰত আৰু [[মেছ’স্ফিয়াৰ]]ৰ তলত অৱস্থিত।<ref>{{cite Dictionary.com|stratosphere}}</ref> এই নামটো প্ৰাচীন গ্ৰীক στρωτός (strōtós) 'স্তৰ, স্তৰ' আৰু -গোলকৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে।<ref>{{Citation |last=Jones |first=Daniel |author-link=Daniel Jones (phonetician) |title=English Pronouncing Dictionary |editor=Peter Roach |editor2=James Hartmann |editor3=Jane Setter |place=Cambridge |publisher=[[Cambridge University Press]] |orig-year=1917 |year=2003 |isbn=978-3-12-539683-8 }}</ref><ref>{{MerriamWebsterDictionary|Stratosphere}}</ref> ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰটো স্তৰিত উষ্ণতাৰ অঞ্চলৰে গঠিত, বায়ুৰ উষ্ণ স্তৰবোৰ অধিক ওখ (বাহ্যিক মহাকাশৰ ওচৰত) আৰু শীতল স্তৰবোৰ তলত (পৃথিৱীৰ গ্ৰহৰ পৃষ্ঠৰ ওচৰত) অৱস্থিত। উচ্চতাৰ লগে লগে উষ্ণতা বৃদ্ধিৰ ফলত সূৰ্যৰ [[অতিবেঙুনীয়া ৰশ্মি]]ৰ বিকিৰণ অ’জন স্তৰে শোষণ কৰে, য’ত অ’জনক বহিঃতাপীয়ভাৱে চক্ৰীয়ভাৱে অক্সিজেনলৈ আলোকবিভাজন কৰা হয়।<ref name=ucarOverview>{{cite web |title=The Stratosphere - overview |url=https://scied.ucar.edu/shortcontent/stratosphere-overview |website=scied.ucar.edu |publisher=University Corporation for Atmospheric Research |access-date=25 July 2018 |language=en}}</ref> এই উষ্ণতাৰ বিপৰীতমুখিতা ট্ৰপ’স্ফিয়াৰৰ বিপৰীতে, য’ত উচ্চতাৰ লগে লগে উষ্ণতা হ্ৰাস পায় আৰু ট্ৰ’প’স্ফিয়াৰ আৰু ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰৰ মাজত ট্ৰ’প’প’জ সীমাৰেখা থাকে যিয়ে উষ্ণতাৰ ওলোটা হোৱাৰ আৰম্ভণিৰ সীমা নিৰ্ধাৰণ কৰে। বিষুৱৰেখাৰ ওচৰত স্তৰমণ্ডলৰ তলৰ প্ৰান্ত ২০ কিলোমিটাৰ (৬৬,০০০ ফুট; ১২ মাইল) পৰ্যন্ত ওখ, মধ্য অক্ষাংশত প্ৰায় ১০ কিলোমিটাৰ (৩৩,০০০ ফুট; ৬.২ মাইল) আৰু মেৰুত প্ৰায় ৭ কিলোমিটাৰ (২৩,০০০ ফুট; ৪.৩ মাইল)।<ref name=ucarOverview/> ট্ৰ’প’পজৰ ওচৰত গড় তাপমাত্ৰা −৫১ °C (−৬০ °F; ২২০ K)ৰপৰা মেছ’স্ফিয়াৰৰ ওচৰত গড় −১৫ °C (৫.০ °F; ২৬০ K)লৈকে।<ref name="nwsJetStream">{{cite web |title=NWS JetStream - Layers of the Atmosphere |url=https://www.weather.gov/jetstream/layers |website=www.weather.gov |language=EN-US}}</ref> ঋতু সলনি হোৱাৰ লগে লগে ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰৰ ভিতৰতো স্তৰমণ্ডলৰ উষ্ণতা ভিন্ন হয়, মেৰু ৰাতি (শীতকালত) ই বিশেষভাৱে কম উষ্ণতাত উপনীত হয়।<ref name="nasaOzoneWatch">{{cite web |title=Nasa Ozone Watch: Polar vortex facts |url=https://ozonewatch.gsfc.nasa.gov/facts/vortex_NH.html |website=ozonewatch.gsfc.nasa.gov |language=en-us}}</ref> ষ্ট্ৰেট'স্ফিয়াৰৰ বতাহে ট্ৰ'প'স্ফিয়াৰৰ বতাহতকৈ বহু বেছি হ'ব পাৰে, দক্ষিণ মেৰু ঘূৰ্ণীবতাহত ই প্ৰায় ৬০ মিটাৰ প্ৰতি ছেকেণ্ড (২২০ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা; ১৩০ মাইল প্ৰতি ঘণ্টা) পৰ্যন্ত হয়।<ref name="nasaOzoneWatch"/> ==আৱিষ্কাৰ== ১৯০২ চনত ফ্ৰান্সৰ পৰা অহা লিঅ’ন টেইচেৰেন্স ডি ব’ৰ্ট আৰু জাৰ্মানীৰ ৰিচাৰ্ড আছমেনে পৃথক পৃথক কিন্তু সমন্বিত প্ৰকাশন আৰু বছৰ বছৰ ধৰি পৰ্যবেক্ষণৰ পিছত প্ৰায় ১১–১৪ কিলোমিটাৰ (৬.৮-৮.৭ মাইল) দূৰত্বত সমতাপীয় স্তৰৰ আৱিষ্কাৰ প্ৰকাশ কৰে, যিটো তলৰ স্তৰমণ্ডলৰ ভিত্তি। এইটো বেছিভাগেই মানৱবিহীন আৰু কেইটামান মানৱবিহীন যন্ত্ৰযুক্ত বেলুনৰ উষ্ণতাৰ প্ৰফাইলৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হৈছিল।<ref>{{Citation |last=Steinhagen |first=Hans |title=Der Wettermann - Leben und Werk Richard Aßmanns |place=Neuenhagen, Germany |publisher=Findling |year=2005 |isbn=978-3-933603-33-3 }}</ref> ==অ’জন স্তৰ== [[File:Layersofozone 1.jpeg 1240x510 q85 subsampling-2.jpg|thumb|ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰত থকা অ’জন স্তৰে ক্ষতিকাৰক UV বিকিৰণ পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠত উপনীত হোৱাত বাধা দিয়ে। গামা ৰশ্মিৰ বিস্ফোৰণে অ’জন স্তৰটো ক্ষয় কৰি পেলাব, যাৰ ফলত UV বিকিৰণ তাৰ মাজেৰে যাব পাৰিব।]] *অধিক তথ্য: [[অ’জন স্তৰ]] অ'জন স্তৰৰ গঠনৰ বৰ্ণনা কৰা ব্যৱস্থাটো ১৯৩০ চনত ব্ৰিটিছ গণিতজ্ঞ আৰু ভূপদাৰ্থবিজ্ঞানী ছিডনী চেপমেনে বৰ্ণনা কৰিছিল আৰু ইয়াক চেপমেন চক্ৰ বা অ'জন–অক্সিজেন চক্ৰ বুলি জনা যায়।<ref>{{Cite book |last=Jacob |first=Daniel J. |url=http://acmg.seas.harvard.edu/people/faculty/djj/book/bookchap10.html |title=Introduction to Atmospheric Chemistry |date=1999 |publisher=Princeton University Press |isbn=9781400841547 |chapter=CHAPTER 10. STRATOSPHERIC OZONE |access-date=2020-10-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190930034719/http://acmg.seas.harvard.edu/people/faculty/djj/book/bookchap10.html |archive-date=2019-09-30 |url-status=dead |via=acmg.seas.harvard.edu |archivedate=2019-09-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190930034719/http://acmg.seas.harvard.edu/people/faculty/djj/book/bookchap10.html }}</ref> আণৱিক অক্সিজেনে UV-C অঞ্চলত উচ্চ শক্তিৰ সূৰ্যৰ পোহৰ শোষণ কৰে, প্ৰায় ২৪০ এন এমতকৈ কম তৰংগদৈৰ্ঘ্যত। সমবিভাজনীয়ভাৱে বিভক্ত অক্সিজেন অণুৰপৰা উৎপন্ন হোৱা মূলকবোৰ আণৱিক অক্সিজেনৰ সৈতে মিলি অ’জন গঠন কৰে। পাছলৈ অ’জন আণৱিক অক্সিজেনতকৈ বহু বেছি দ্ৰুতগতিত আলোকবিভাজন হয় কাৰণ ইয়াৰ শোষণ অধিক শক্তিশালী হয় যিটো দীঘলীয়া তৰংগদৈৰ্ঘ্যত হয়, য’ত সৌৰ নিৰ্গমন অধিক তীব্ৰ হয়। অ’জন (O3) ফটোলাইছিছৰ ফলত O আৰু O2 উৎপন্ন হয়। [[অক্সিজেন]] পৰমাণুৰ উৎপাদন বায়ুমণ্ডলীয় [[আণৱিক অক্সিজেন]]ৰ সৈতে মিলি O3 সংস্কাৰ কৰি তাপ মুক্ত কৰে। অ’জনৰ দ্ৰুত সালোক বিভাজন আৰু সংস্কাৰ ফলত ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰ গৰম হয়, যাৰ ফলত উষ্ণতাৰ ওলোটা হয়। উচ্চতাৰ লগে লগে উষ্ণতাৰ এই বৃদ্ধি ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰৰ বৈশিষ্ট্য; ইয়াৰ উলম্ব মিশ্ৰণৰ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতাৰ অৰ্থ হ’ল ই স্তৰিত। স্তৰমণ্ডলৰ ভিতৰত উচ্চতাৰ লগে লগে উষ্ণতা বৃদ্ধি পায় (উষ্ণতাৰ ওলোটা হোৱা চাওক); ষ্ট্ৰেট'স্ফিয়াৰৰ ওপৰৰ অংশৰ উষ্ণতা প্ৰায় ২৭০ কেল'ৰি (−৩°C বা ২৬.৬°F)।<ref>{{Cite book |last1=Seinfeld |first1=J. H. |title=Atmospheric chemistry and physics: from air pollution to climate change |last2=Pandis |first2=S. N. |date=2006 |publisher=Wiley |isbn=978-0-471-72018-8 |edition=2nd |location=Hoboken, NJ |pages=8}}</ref> এই উলম্ব স্তৰীয়কৰণে, ওপৰত উষ্ণ স্তৰ আৰু তলত শীতল স্তৰৰ সৈতে, স্তৰমণ্ডলক গতিশীলভাৱে সুস্থিৰ কৰি তোলে: বায়ুমণ্ডলৰ এই অংশত কোনো নিয়মীয়া সংবহন আৰু ইয়াৰ লগত জড়িত অস্থিৰতা নাথাকে। কিন্তু ব্যতিক্ৰমীভাৱে শক্তিশালী সংবহন প্ৰক্ৰিয়া, যেনে আগ্নেয়গিৰিৰ [[বিস্ফোৰণৰ স্তম্ভ]] আৰু তীব্ৰ ছুপাৰচেল [[ধুমুহাৰ কুণ্ডলী]], অতি স্থায়ী আৰু অস্থায়ী ভিত্তিত ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰলৈ সংবহন কঢ়িয়াই নিব পাৰে। সামগ্ৰিকভাৱে অ’জন স্তৰৰদ্বাৰা ডি এন এৰ ক্ষতি কৰা তৰংগদৈৰ্ঘ্যত সৌৰ UV ৰ ক্ষীণকৰণে সাগৰৰ বাহিৰত গ্ৰহটোৰ পৃষ্ঠত জীৱৰ অস্তিত্ব লাভ কৰিবলৈ অনুমতি দিয়ে। ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰত প্ৰৱেশ কৰা সকলো বায়ু ট্ৰ’প’প’জৰ মাজেৰে পাৰ হ’ব লাগিব, যিটো উষ্ণতাৰ ন্যূনতম যিয়ে ট্ৰ’প’স্ফিয়াৰ আৰু ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰক বিভাজিত কৰে। উঠি অহা বতাহ আক্ষৰিক অৰ্থত ফ্ৰীজ-ড্ৰাই কৰা হয়; ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰ অতি শুকান ঠাই। ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰৰ ওপৰ অংশক ষ্ট্ৰেট’প’জ বোলা হয়, যাৰ ওপৰত উচ্চতাৰ লগে লগে উষ্ণতা কমি যায়। ===গঠন আৰু ধ্বংস=== *অধিক তথ্য: [[অ’জন–অক্সিজেন চক্ৰ]] পল জে ক্ৰুটজেন, মাৰিঅ’ জে মলিনা আৰু এফ শ্বেৰউড ৰ’লেণ্ডে ১৯৯৫ চনত ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰিক অ’জন গঠন আৰু পচনৰ বৰ্ণনা কৰা কামৰ বাবে [[ৰসায়ন বিজ্ঞান]]ৰ [[নোবেল বঁটা]] লাভ কৰে।<ref>{{Cite web|title=The Nobel Prize in Chemistry 1995|url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/1995/summary/|access-date=2020-07-21|website=NobelPrize.org|language=en-US}}</ref> ==বিমানৰ উৰণ== [[File:Boeing_737_view_1.jpg|alt=A generic Boeing 737-800 cruising at 32,000 feet. Below it is a pack of clouds. Above it is a vivid, ambient blue sky.|left|thumb|262x262px|বিমানে সাধাৰণতে ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰত উৰণ কৰে যাতে ট্ৰ’প’স্ফিয়াৰত বিয়পি পৰা অস্থিৰতা এৰাই চলিব পাৰে। এই ছবিখনত দেখুওৱা নীলা ৰশ্মিটো মেছ’স্ফিয়াৰলৈ আৰু অধিক ৰশ্মি বিকিৰণ কৰা অ’জন স্তৰ। অ’জনে ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰ গৰম কৰি পৰিস্থিতি সুস্থিৰ কৰি তোলে। ষ্ট্ৰেট'স্ফিয়াৰ হৈছে জেট আৰু বতৰৰ বেলুনৰ উচ্চতাৰ সীমাও, কাৰণ তাত বায়ু ট্ৰ'প'স্ফিয়াৰতকৈ প্ৰায় হাজাৰগুণ পাতল।<ref>{{Cite web |last= |first= |date= |title=The Stratosphere – overview |url=https://scied.ucar.edu/learning-zone/atmosphere/stratosphere-overview#:~:text=Commercial%20jet%20aircraft%20fly%20in,the%20lower,%20more%20humid%20troposphere. |access-date=2021-02-06 |website= |publisher=[[National Center for Science Education]]}}</ref>]] বাণিজ্যিক বিমানসমূহে সাধাৰণতে নাতিশীতোষ্ণ অক্ষাংশত ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰৰ তলৰ অংশত ৯–১২ কিলোমিটাৰ (৩০,০০০–৩৯,০০০ ফুট) উচ্চতাত উৰণ কৰে।<ref>{{cite web |accessdate=2022-01-21 |editor-first=Glenn |editor-last=Elert |first=Daniel |last=Cheng |title=Altitude of a commercial jet airplane |url=https://hypertextbook.com/facts/2003/DanielCheng.shtml |website=The Physics Factbook |year=2003}}</ref> ইয়াৰ ফলত ইন্ধনৰ কাৰ্যক্ষমতা অনুকূল হয়, বেছিভাগেই ট্ৰপ’প’জৰ ওচৰত সন্মুখীন হোৱা কম উষ্ণতা আৰু কম বায়ুৰ ঘনত্বৰ বাবে, যাৰ ফলত বিমানৰ ফ্ৰেমত পৰজীৱীৰ টান কমি যায়। আন এটা কথাত ক’বলৈ গ’লে ইয়াৰদ্বাৰা বিমানখনে বিমানখনৰ ওজনৰ সমান লিফ্ট বজাই ৰাখি দ্ৰুতগতিত উৰণ কৰিব পাৰে। (ইন্ধনৰ ব্যৱহাৰ ড্ৰেগৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে, যিটো লিফ্ট-টু-ড্ৰেগ অনুপাতৰদ্বাৰা লিফ্টৰ সৈতে জড়িত। ) ইয়াৰ উপৰি বিমানখনক ট্ৰ’প’স্ফিয়াৰৰ অশান্ত বতৰৰ ওপৰত থাকিবলৈ সুবিধা দিয়ে। কনকৰ্ড বিমানে মেক ২ত প্ৰায় ৬০,০০০ ফুট (১৮ কিলোমিটাৰ) আৰু এছ আৰ-৭১ বিমানে মেক ৩ত ৮৫,০০০ ফুট (২৬ কিলোমিটাৰ)ত ক্ৰুজ কৰিছিল, এই সকলোবোৰ ষ্ট্ৰেট'স্ফিয়াৰৰ ভিতৰত। যিহেতু উচ্চতা বৃদ্ধিৰ লগে লগে ট্ৰ’প’পজ আৰু নিম্ন স্তৰমণ্ডলৰ উষ্ণতা বহুলাংশে স্থিৰ হৈ থাকে, সেয়েহে তাত অতি কম সংবহন আৰু ইয়াৰ ফলত হোৱা অস্থিৰতা ঘটে। এই উচ্চতাত বেছিভাগ অস্থিৰতা জেট প্ৰৱাহ আৰু অন্যান্য স্থানীয় বতাহৰ ছিয়াৰৰ তাৰতম্যৰ ফলত হয় যদিও তলৰ ট্ৰপ'স্ফিয়াৰত উল্লেখযোগ্য সংবহনীয় কাৰ্য্যকলাপ (বজ্ৰপাত) থকা অঞ্চলসমূহে সংবহনীয় অতিমাত্ৰা হোৱাৰ ফলত অস্থিৰতা সৃষ্টি কৰিব পাৰে। ২০১৪ চনৰ ২৪ অক্টোবৰত এলান ইউষ্টেছে ১৩৫,৮৯০ ফুট (৪১,৪১৯ মিটাৰ) উচ্চতাত মানুহ থকা বেলুন এটাৰ উচ্চতাৰ অভিলেখ গঢ়িবলৈ সক্ষম হয়।<ref>{{Cite news |last=Markoff |first=John |date=2014-10-24 |title=Parachutist's Record Fall: Over 25 Miles in 15 Minutes (Published 2014) |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2014/10/25/science/alan-eustace-jumps-from-stratosphere-breaking-felix-baumgartners-world-record.html |access-date=2020-10-20 |issn=0362-4331}}</ref> ইউষ্টেচে উলম্ব গতিৰ স্কাইডাইভিঙৰ বিশ্ব অভিলেখো ভংগ কৰে, ইয়াৰ বেগ ১,৩২১ কিলোমিটাৰ প্ৰতি ঘণ্টা আৰু মুঠ ফ্ৰীফল দূৰত্ব ১২৩,৪১৪ ফুট (৩৭,৬১৭ মিটাৰ)ত উপনীত হয়, যিটো ৪ মিনিট আৰু ২৭ ছেকেণ্ডৰ।<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.com/news/world-us-canada-29766189 |title=Google's Alan Eustace beats Baumgartner's skydiving record |newspaper=BBC News |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141025121736/http://www.bbc.com/news/world-us-canada-29766189 |archive-date=2014-10-25 |date=2014-10-24}}</ref> ==পৰিসঞ্চালন আৰু মিশ্ৰণ== ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰ হৈছে বিকিৰণ, গতিশীল আৰু ৰাসায়নিক প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজৰ এক তীব্ৰ পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াৰ অঞ্চল, য’ত গেছীয় উপাদানৰ অনুভূমিক মিশ্ৰণ উলম্ব মিশ্ৰণতকৈ বহু বেছি দ্ৰুতগতিত আগবাঢ়ি যায়। ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰৰ সামগ্ৰিক পৰিবহণক [[ব্ৰুয়াৰ-ডবছন পৰিবহণ]], যিটো এককোষী পৰিসঞ্চালন, ক্ৰান্তীয় অঞ্চলৰপৰা মেৰুলৈকে বিস্তৃত, গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় আপৱেলিঙৰদ্বাৰা গঠিত গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় অঞ্চলৰপৰা অহা বায়ুৰ ট্ৰপ'স্ফিয়াৰ আৰু বায়ুৰ অতিৰিক্ত গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় ডাউনৱেলিং। ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰিক পৰিসঞ্চালন হৈছে প্ৰধানকৈ তৰংগ-চালিত পৰিবহণ কাৰণ গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় উত্থান পশ্চিম দিশলৈ বিয়পি পৰা ৰছবি তৰংগৰদ্বাৰা তৰংগ বলৰদ্বাৰা প্ৰৰোচিত হয়, যিটো পৰিঘটনাক ৰছবি-তৰংগ পাম্পিং বোলা হয়। ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰিক পৰিসঞ্চালনৰ এটা আকৰ্ষণীয় বৈশিষ্ট্য হ’ল গ্ৰীষ্মমণ্ডলীয় অক্ষাংশত অৰ্ধ-দ্বিবাৰ্ষিক দোলন (QBO), যিটো ট্ৰপ’স্ফিয়াৰত সংবহনীয়ভাৱে সৃষ্টি হোৱা মাধ্যাকৰ্ষণ তৰংগৰদ্বাৰা পৰিচালিত হয়। QBO এ গৌণ পৰিসঞ্চালনৰ সৃষ্টি কৰে যিটো ট্ৰেচাৰৰ বিশ্বব্যাপী ষ্ট্ৰেট'স্ফিয়াৰিক পৰিবহণৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ, যেনে অ’জন<ref>N. Butchart, A.A. Scaife, J. Austin, S.H.E. Hare, J.R. Knight. ''[http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1029/2002JD003004/abstract Quasi-biennial oscillation in ozone in a coupled chemistry-climate model] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140518230712/http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1029/2002JD003004/abstract |date=2014-05-18 }}'', Journal of Geophysical Research.</ref> বা জলীয় বাষ্প। স্তৰমণ্ডলীয় পৰিসঞ্চালনক যথেষ্ট প্ৰভাবিত কৰা আন এটা বৃহৎ পৰিসৰৰ বৈশিষ্ট্য হ’ল গ্ৰহৰ তৰংগ ভাঙি যোৱা<ref>[[Michael E. McIntyre|M.E. McIntyre]], T.N. Palmer. ''[http://www.nature.com/nature/journal/v305/n5935/abs/305593a0.html Breaking planetary waves in the stratosphere] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170317055813/http://www.nature.com/nature/journal/v305/n5935/abs/305593a0.html |date=2017-03-17 }}'', Nature.</ref> যাৰ ফলত মধ্য অক্ষাংশত তীব্ৰ অৰ্ধ-অনুভূমিক মিশ্ৰণ ঘটে। এই ভাঙন শীতকালীন গোলাৰ্ধত বহুত বেছি দেখা যায় য’ত এই অঞ্চলটোক চাৰ্ফ জ’ন বুলি কোৱা হয়। উলম্বভাৱে বিয়পি পৰা গ্ৰহৰ তৰংগ আৰু মেৰু ঘূৰ্ণীবতাহ নামেৰে জনাজাত পৃথক উচ্চ সম্ভাৱ্য ঘূৰ্ণীবতাহ অঞ্চলৰ মাজত অতি অৰৈখিক পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াৰ বাবে এই ভাঙন হয়। ফলত হোৱা ভাঙনৰ ফলত সমগ্ৰ মধ্য অক্ষাংশৰ চাৰ্ফ জ’নত বায়ু আৰু অন্যান্য ট্ৰেচ গেছৰ বৃহৎ পৰিসৰৰ মিশ্ৰণ ঘটে। এই দ্ৰুত মিশ্ৰণৰ সময়সীমা ক্ৰান্তীয় অঞ্চলত আপৱেলিং আৰু এক্সট্ৰাট্ৰপিকত ডাউনৱেলিঙৰ বহুত লেহেমীয়া সময়মাপতকৈ বহু কম। উত্তৰ গোলাৰ্ধৰ শীতকালত ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰত ৰছবি তৰংগ শোষণৰ ফলত হোৱা হঠাতে ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰিক উষ্ণতা শীতকালৰ প্ৰায় আধাতে দেখা যায় যেতিয়া ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰত পূবৰ বতাহৰ বিকাশ ঘটে। শীতকালৰ অস্বাভাৱিক বতৰৰ আগতেই এইবোৰ পৰিঘটনা ঘটে<ref>M.P. Baldwin and T.J. Dunkerton. ''[https://www.science.org/doi/abs/10.1126/science.1063315 Stratospheric Harbingers of Anomalous Weather Regimes] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140112084150/http://www.sciencemag.org/content/294/5542/581.short |date=2014-01-12 }}'', Science Magazine.</ref> আৰু আনকি ১৯৬০ চনৰ ইউৰোপৰ ঠাণ্ডা শীতকালৰ বাবেও ইয়াৰ কাৰণ হ’ব পাৰে।<ref>A.A. Scaife, J.R. Knight, G.K. Vallis, C.K. Folland. ''[http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1029/2005GL023226/abstract A stratospheric influence on the winter NAO and North Atlantic surface climate] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140518230707/http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1029/2005GL023226/abstract |date=2014-05-18 }}'', Geophysical Research Letters.</ref> মেৰু ঘূৰ্ণীবতাহৰ ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰিক উষ্ণতাৰ ফলত ই দুৰ্বল হৈ পৰে।<ref>{{Cite web|title=How Sudden Stratospheric Warming Affects the Whole Atmosphere|url=https://eos.org/features/how-sudden-stratospheric-warming-affects-the-whole-atmosphere|access-date=2020-07-21|website=Eos|date=20 March 2018|language=en-US}}</ref> যেতিয়া ঘূৰ্ণীবতাহ শক্তিশালী হয়, তেতিয়া ই আৰ্কটিকত থকা ঠাণ্ডা, উচ্চ চাপৰ বায়ুৰ ভৰবোৰ ৰাখে; যেতিয়া ঘূৰ্ণীবতাহ দুৰ্বল হয়, বায়ুৰ ভৰ বিষুৱৰেখাৰফালে গতি কৰে আৰু ফলত মধ্য অক্ষাংশত বতৰৰ দ্ৰুত পৰিৱৰ্তন ঘটে। ==উচ্চ-বায়ুমণ্ডলৰ বিজুলী== [[File:Gigantic jet NOIRLab.jpg|thumb|নীলা জেট হিচাপে ট্ৰপ’স্ফিয়াৰৰ ওপৰেৰে ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰলৈ বিস্তৃত আৰু ৰঙা স্প্ৰাইট হিচাপে মেছ’স্ফিয়াৰলৈ যোৱা বিজুলী]] *মূল প্ৰবন্ধ: [[উচ্চ-বায়ুমণ্ডলীয় বিজুলী]] উচ্চ বায়ুমণ্ডলীয় বিজুলী হৈছে স্বাভাৱিক বিজুলী আৰু ধুমুহাৰ ডাৱৰৰ উচ্চতাৰ বহু ওপৰত হোৱা অল্পকালীন বৈদ্যুতিক বিজুতিৰ পৰিঘটনাৰ এটা পৰিয়াল। উচ্চ বায়ুমণ্ডলৰ বিজুলী বৈদ্যুতিক প্ৰৰোচিত আলোকময় প্লাজমাৰ ৰূপ বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। ট্ৰ’প’স্ফিয়াৰৰ ওপৰেৰে ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰলৈ বিস্তৃত হোৱা বিজুলীক [[নীলা জেট]] বুলি কোৱা হয়, আৰু মেছ'স্ফিয়াৰলৈ যোৱা বিজুলীক ৰঙা [[স্প্ৰাইট]] বুলি কোৱা হয়। ==জীৱন== বেক্টেৰিয়াৰ জীৱন ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰত জীয়াই থাকে, যাৰ ফলত ই জৈৱমণ্ডলৰ অংশ হৈ পৰে।<ref name="DasSarmaDasSarma2018">{{cite journal|last1=DasSarma|first1=Priya|last2=DasSarma|first2=Shiladitya|title=Survival of microbes in Earth's stratosphere|journal=Current Opinion in Microbiology|volume=43|year=2018|pages=24–30|issn=1369-5274|doi=10.1016/j.mib.2017.11.002|pmid=29156444|bibcode=2018COMb...43...24D |s2cid=19041112}}</ref> ২০০১ চনত উচ্চ উচ্চতাৰ বেলুন পৰীক্ষাত ৪১ কিলোমিটাৰ উচ্চতাত ধূলি সংগ্ৰহ কৰা হৈছিল আৰু পিছত পৰীক্ষাগাৰত পৰীক্ষা কৰিলে বেক্টেৰিয়াৰ পদাৰ্থ থকা দেখা গৈছিল।<ref name="Woolfson2013">{{cite book|author=Michael Mark Woolfson|author-link=Michael Woolfson|title=Time, Space, Stars & Man: The Story of the Big Bang|url=https://books.google.com/books?id=JYH0L2tLYpcC|year=2013|publisher=World Scientific|isbn=978-1-84816-933-3|page=388}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:বায়ুমণ্ডল]] r4o06qgqjud18loye8m1jdqkiuwpdpf 0 137860 616767 616279 2026-07-11T15:49:24Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 616767 wikitext text/x-wiki [[File:Antarctic_aurora_ESA313457.jpg|thumb|upright=1.5|মহাকাশৰ পৰা দেখা দিয়াৰ দৰে পৃথিৱীৰ বায়ুমণ্ডল, দিগন্তত বিভিন্ন ৰঙৰ বেণ্ড হিচাপে। তলৰ পৰা আফটাৰগ্লোৱে ডাৱৰৰ চিলোৱাটৰ সৈতে কমলা ৰঙৰ ট্ৰপ’স্ফিয়াৰক আলোকিত কৰে, আৰু ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰক বগা আৰু নীলা ৰঙেৰে আলোকিত কৰে। ইয়াৰ পিছত মেছ’স্ফিয়াৰ (গোলাপী অঞ্চল) মহাকাশৰ প্ৰান্তৰ ঠিক তললৈ এশ কিলোমিটাৰ আৰু নিম্ন তাপমণ্ডলৰ গোলাপী ৰঙৰ [[বায়ুগ্লো]]ৰ ৰেখা (আন্ধাৰ)লৈকে বিস্তৃত হয়, য’ত কেইবাশ কিলোমিটাৰত সেউজীয়া আৰু ৰঙা [[মেৰুপ্ৰভা]] থাকে।]] [[File:Atmosphere layers-en.svg|thumb|upright=0.5|পৃথিৱীৰ বায়ুমণ্ডলৰ পাঁচটা প্ৰাথমিক স্তৰ দেখুওৱা ডায়েগ্ৰাম: বহিঃমণ্ডল, তাপমণ্ডল, মেছ’স্ফিয়াৰ, ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰ আৰু ট্ৰ’প’স্ফিয়াৰ। পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠৰ পৰা ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰৰ ওপৰলৈকে (৫০ কিলোমিটাৰ) পৃথিৱীৰ ব্যাসাৰ্ধৰ ১%ৰ অলপ কম।]] '''মেছ’স্ফিয়াৰ''' (/ˈmɛsəsfɪər, ˈmɛz-, ˈmiːsə-, -zə-/;<ref>{{cite Dictionary.com|mesosphere}}</ref> প্ৰাচীন গ্ৰীক μέσος (mésos) 'মধ্য' আৰু -[[গোলক]]ৰ পৰা) [[বায়ুমণ্ডল]]ৰ তৃতীয় স্তৰ, [[ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰ]]ৰ পোনে পোনে ওপৰত আৰু [[তাপমণ্ডল]]ৰ পোনে পোনে তলত থাকে। মেছ’স্ফিয়াৰত উচ্চতা বৃদ্ধিৰ লগে লগে উষ্ণতা হ্ৰাস পায়। এই বৈশিষ্ট্যটো সীমা নিৰ্ধাৰণ কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়:ই [[ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰ]]ৰ ওপৰৰপৰা আৰম্ভ হয় (কেতিয়াবা ইয়াক [[ষ্ট্ৰেট’প’জ]] বুলিও কোৱা হয়), আৰু [[মেছ’পজ]]ত শেষ হয়, যিটো পৃথিৱীৰ বায়ুমণ্ডলৰ আটাইতকৈ ঠাণ্ডা অংশ, যাৰ উষ্ণতা −১৪৩ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ (−২২৫ ডিগ্ৰী ফাৰেনহাইট; ১৩০ কেল’ৰি)তকৈ কম। অক্ষাংশ আৰু ঋতু অনুসৰি মেছ’স্ফিয়াৰৰ সঠিক ওপৰৰ আৰু তলৰ সীমা ভিন্ন হয় (শীতকালত আৰু ক্ৰান্তীয় অঞ্চলত অধিক, গ্ৰীষ্মকালত আৰু মেৰুত কম), কিন্তু তলৰ সীমা সাধাৰণতে সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰপৰা ৪৭ৰপৰা ৫১ কিলোমিটাৰ (২৯ৰপৰা ৩২ মাইল; ১৫৪,০০০ৰপৰা ১৬৭,০০০ ফুট) উচ্চতাত অৱস্থিত, আৰু ওপৰৰ সীমা (মেছ’পজ) সাধাৰণতে ৮৫ৰপৰা ১০০ কিলোমিটাৰ (৫৩ৰপৰা ৬২ মাইল; ২৭৯,০০০ৰপৰা ৩২৮,০০০ ফুট)।<ref>{{Cite web|url=http://www.antarctica.gov.au/about-antarctica/environment/atmosphere/middle-atmosphere|title=Middle atmosphere|website=www.antarctica.gov.au|access-date=17 June 2018}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Venkat Ratnam|first1=M.|last2=Patra|first2=A. K.|last3=Krishna Murthy|first3=B. V.|date=25 March 2010|title=Tropical mesopause: Is it always close to 100&nbsp;km?|journal=[[Journal of Geophysical Research]]|volume=115|issue=D6|pages=D06106|doi=10.1029/2009jd012531|bibcode=2010JGRD..115.6106V|issn=0148-0227|doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://scied.ucar.edu/shortcontent/mesosphere-overview|title=The Mesosphere - overview |publisher=[[University Corporation for Atmospheric Research|UCAR]] Center for Science Education|website=scied.ucar.edu|access-date=17 June 2018}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=von Zahn|first1=U.|last2=Höffner|first2=J.|last3=Eska|first3=V.|last4=Alpers|first4=M.|date=1 November 1996|title=The mesopause altitude: Only two distinctive levels worldwide?|journal=[[Geophysical Research Letters]]|volume=23|issue=22|pages=3231–34|doi=10.1029/96gl03041|bibcode=1996GeoRL..23.3231V|issn=0094-8276}}</ref> [[ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰ]] আৰু মেছ’স্ফিয়াৰক কেতিয়াবা সামূহিকভাৱে "মধ্য বায়ুমণ্ডল" বুলিও কোৱা হয়,<ref>{{Cite web|url=https://atmos.washington.edu/academic/midatmos.html|title=Middle Atmosphere Meteorology|publisher=[[University of Washington]]|website=atmos.washington.edu|access-date=19 December 2018}}</ref> যি পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠৰপৰা প্ৰায় ১২ৰপৰা ৮০ কিলোমিটাৰ (৭.৫ আৰু ৪৯.৭ মাইল) উচ্চতাত বিস্তৃত। ৮০–৯০ কিলোমিটাৰ (৫০–৫৬ মাইল) উচ্চতাত মেছ’প’জে মেছ’স্ফিয়াৰক [[পৃথিৱীৰ বায়ুমণ্ডল]]ৰ দ্বিতীয় বাহ্যিক স্তৰ তাপমণ্ডলৰপৰা পৃথক কৰে। পৃথিৱীত মেছ’প’জ [[টাৰ্বোপ’জ]]ৰ সৈতে প্ৰায় সহ-সংলগ্ন হয়, যাৰ তলত অশান্ত ঘূৰ্ণীৰ বাবে বিভিন্ন ৰাসায়নিক প্ৰজাতি ভালদৰে মিহলি হৈ থাকে। এই স্তৰৰ ওপৰত বায়ুমণ্ডল অসদৃশ হৈ পৰে কাৰণ বিভিন্ন ৰাসায়নিক প্ৰজাতিৰ স্কেলৰ উচ্চতা আণৱিক ভৰ অনুসৰি বেলেগ বেলেগ হয়। মহাকাশৰ ওচৰৰ শব্দটো কেতিয়াবা মেছ’স্ফিয়াৰৰ ভিতৰৰ উচ্চতাক বুজাবলৈও ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই শব্দটোৰ কোনো কাৰিকৰী সংজ্ঞা নাই, কিন্তু সাধাৰণতে ই আৰ্মষ্ট্ৰং সীমা (প্ৰায় ৬২,০০০ ফুট বা ১৯ কিলোমিটাৰ, যাৰ ওপৰত মানুহক জীয়াই থাকিবলৈ চাপৰ চুটৰ প্ৰয়োজন) আৰু কাৰ্মান ৰেখা (য'ত উৰণ লাভ কৰিবলৈ জ্যোতিৰ্গতিবিদ্যায় বায়ুগতিবিদ্যাৰপৰা ঠাই ল'ব লাগিব)ৰ মাজৰ অঞ্চলটোক বুজায়; বা আন এটা সংজ্ঞা অনুসৰি, সৰ্বোচ্চ উচ্চতাৰ বাণিজ্যিক বিমানসমূহে (প্ৰায় ৪০,০০০ ফুট (১২.২ কিলোমিটাৰ)) উৰণ আৰু পৃথিৱীক প্ৰদক্ষিণ কৰিব পৰা উপগ্ৰহৰ সৰ্বনিম্ন পেৰিজি (প্ৰায় ৪৫ মাইল (৭৩ কিলোমিটাৰ))ৰ মাজৰ স্থানলৈ। কিছুমান উৎসই "স্থানৰ ওচৰত" আৰু "উচ্চ বায়ুমণ্ডল" শব্দ দুটাৰ মাজত প্ৰভেদ আনে, যাৰ ফলত কেৱল কাৰ্মান ৰেখাৰ ওচৰৰ স্তৰবোৰকহে "স্থানৰ ওচৰত" বুলি বৰ্ণনা কৰা হয়। ==তাপমান== মেছ’স্ফিয়াৰৰ ভিতৰত উচ্চতা বৃদ্ধিৰ লগে লগে উষ্ণতা হ্ৰাস পায়। উচ্চতা বৃদ্ধিৰ লগে লগে আপেক্ষিকভাৱে অ’জনৰ ঘনত্ব হ্ৰাস পোৱা বিৰল বায়ুমণ্ডলৰ দ্বাৰা সৌৰ বিকিৰণৰ শোষণ হ্ৰাস পোৱাৰ ফলত (তাপমণ্ডলৰ দ্বাৰা শোষণৰ পৰা ৰক্ষা পোৱা UV তৰংগদৈৰ্ঘ্যত অ’জনই মূল শোষক)।<ref name="Photochemistry of Ozone">{{Cite web |title=Photochemistry of Ozone |url=https://slideplayer.com/slide/10904550/ |access-date=2026-07-08 |archivedate=2025-01-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250120213632/https://slideplayer.com/slide/10904550/ |deadurl=yes }}</ref> ইয়াৰ উপৰিও CO2 বিকিৰণ নিৰ্গমনৰ দ্বাৰা শীতলতা বৃদ্ধিৰ ফলতো ইয়াৰ সৃষ্টি হয়। মেছ’স্ফিয়াৰৰ ওপৰ অংশ যাক মেছ’প’জ বোলা হয়, পৃথিৱীৰ বায়ুমণ্ডলৰ আটাইতকৈ শীতল অংশ।<ref>{{GoldBookRef|title=mesosphere|file=M03855}}</ref> ওপৰৰ মেছ’স্ফিয়াৰৰ তাপমাত্ৰা প্ৰায় −১০০ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ (১৭৩ কেল’ৰি; −১৪৮ ডিগ্ৰী ফাৰেনহাইট) লৈকে কম হয়,<ref>{{Citation |title=Mesosphere |url=http://www.ace.mmu.ac.uk/eae/atmosphere/older/mesosphere.html |access-date=14 November 2011 |publisher=Atmosphere, Climate & Environment Information ProgGFKDamme (UK [[Department for Environment, Food and Rural Affairs]]) |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100701030705/http://www.ace.mmu.ac.uk/eae/atmosphere/older/mesosphere.html |archive-date=1 July 2010}}</ref> অক্ষাংশ আৰু ঋতু অনুসৰি ইয়াৰ ভিন্নতা থাকে। ==সক্ৰিয় বৈশিষ্ট্যসমূহ== [[File:ISS-46 Soyuz TMA-17M reentry.jpg|thumb|300px|ট্ৰপ’স্ফিয়াৰ (কমলা), ষ্ট্ৰেট’স্ফিয়াৰ (নীলা) আৰু মেছ’স্ফিয়াৰ (আন্ধাৰ)ৰ [[হেঙুলীয়া ৰহণ]] যিহেৰে বায়ুমণ্ডলৰ প্ৰৱেশ আৰম্ভ হয়, ধোঁৱাৰ পথ এৰি যায়, যেনে এই ক্ষেত্ৰত মহাকাশযানৰ পুনৰ প্ৰৱেশ।]] এই অঞ্চলৰ আটাইতকৈ বেছি গুৰুত্বপূৰ্ণ বৈশিষ্ট্যসমূহ হ'ল প্ৰবল জ’নেল (পূব-পশ্চিম) বতাহ, বায়ুমণ্ডলীয় জোৱাৰ, অভ্যন্তৰীণ বায়ুমণ্ডলীয় মাধ্যাকৰ্ষণ তৰংগ (সাধাৰণতে "মাধ্যাকৰ্ষণ তৰংগ" বুলি কোৱা হয়), আৰু গ্ৰহৰ তৰংগ। এই জোৱাৰ-ভাটাৰ অধিকাংশই [[ট্ৰপ’স্ফিয়াৰ]] আৰু নিম্ন স্তৰমণ্ডলৰপৰা আৰম্ভ হয়, আৰু মেছ’স্ফিয়াৰলৈ বিয়পি পৰে। মেছ’স্ফিয়াৰত মাধ্যাকৰ্ষণ-তৰংগৰ প্ৰসাৰণ ইমানেই ডাঙৰ হ’ব পাৰে যে তৰংগবোৰ অস্থিৰ হৈ পৰে আৰু অপচয় হয়। এই অপচয়ই মেছ’স্ফিয়াৰত গতিশীলতা জমা কৰে আৰু বহুলাংশে গোলকীয় পৰিসঞ্চালনক আগুৱাই লৈ যায়। নিশাৰ ডাৱৰ মেছ’স্ফিয়াৰত অৱস্থিত। ওপৰৰ মেছ’স্ফিয়াৰটোও আয়নমণ্ডলৰ ডি স্তৰ বুলি জনাজাত অঞ্চল, যিটো দিনৰ ভাগতহে উপস্থিত থাকে যেতিয়া নাইট্ৰিক অক্সাইডক লাইমেন ছিৰিজ-আলফা হাইড্ৰ’জেন বিকিৰণৰদ্বাৰা আয়নীকৰণৰ সৈতে কিছু আয়নীকৰণ ঘটে। আয়নীয়কৰণ ইমানেই দুৰ্বল যে যেতিয়া ৰাতি পৰে, আৰু আয়নীয়কৰণৰ উৎস আঁতৰাই পেলোৱা হয়, তেতিয়া মুক্ত ইলেক্ট্ৰন আৰু আয়ন পুনৰ নিৰপেক্ষ অণুলৈ গঠন হয়। ৫ কিলোমিটাৰ (৩.১ মাইল; ১৬,০০০ ফুট) গভীৰ ছডিয়াম স্তৰ ৮০–১০৫ কিলোমিটাৰ (৫০–৬৫ মাইল; ২৬২,০০০–৩৪৪,০০০ ফুট)ৰ মাজত অৱস্থিত। ছডিয়ামৰ অবান্ধি ৰখা, অ-আয়নীকৃত পৰমাণুৰে নিৰ্মিত ছডিয়াম স্তৰটোৱে দুৰ্বলভাৱে বিকিৰণ কৰি বায়ুৰ পোহৰত অৰিহণা যোগায়। ছডিয়ামৰ গড় ঘনত্ব প্ৰতি ঘন চেণ্টিমিটাৰত ৪ লাখ পৰমাণু। এই বেণ্ডটো নিয়মিতভাৱে অহা উল্কাপিণ্ডৰপৰা ছডিয়াম চালিমেটিঙৰদ্বাৰা পুনৰ ভৰাই তোলা হয়। জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানীসকলে এই ছডিয়াম বেণ্ডটো ব্যৱহাৰ কৰি "গাইড ষ্টাৰ" সৃষ্টি কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছে, যিটো অতি চোকা ভূমিভিত্তিক পৰ্যবেক্ষণ উৎপাদন কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা অভিযোজিত আলোকীয় সংশোধন প্ৰক্ৰিয়াৰ অংশ হিচাপে।<ref>{{cite web |date=11 July 2016 |title=Martin Enderlein et al., ''ESO's Very Large Telescope sees four times first light'', Laser Focus World, July 2016, pp. 22-24 |url=http://www.laserfocusworld.com/articles/print/volume-52/issue-07/features/adaptive-optics-eso-s-very-large-telescope-sees-four-times-first-laser-light.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20160817040827/http://www.laserfocusworld.com/articles/print/volume-52/issue-07/features/adaptive-optics-eso-s-very-large-telescope-sees-four-times-first-laser-light.html |archive-date=2016-08-17 |access-date=2026-07-08 |archivedate=2021-11-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211113024518/https://www.laserfocusworld.com/articles/print/volume-52/issue-07/features/adaptive-optics-eso-s-very-large-telescope-sees-four-times-first-laser-light.html |deadurl=yes }}</ref> অন্যান্য ধাতুৰ স্তৰ, যেনে- লোহা আৰু পটাছিয়াম, ওপৰৰ মেছ'স্ফিয়াৰ/নিম্ন তাপমণ্ডল অঞ্চলতো থাকে। ২০১৮ চনৰ অক্টোবৰৰ পৰা[স্পষ্ট কৰাৰ প্ৰয়োজন], মেছ’স্ফিয়াৰৰপৰা উৎপত্তি হোৱা এটা সুকীয়া ধৰণৰ অৰোৰা চিনাক্ত কৰা হৈছে। বিলৰ বালিচহীয়া ঢৌৰ সৈতে সাদৃশ্য থকাৰ বাবে প্ৰায়ে ‘টিলা’ বুলি কোৱা হয়, সেউজীয়া ঢৌৱা পোহৰবোৰ বিষুৱৰেখাৰফালে বিস্তৃত হৈ থাকে। ভূপৃষ্ঠৰপৰা প্ৰায় ৯৬ কিলোমিটাৰ (৬০ মাইল; ৩১৫,০০০ ফুট) উচ্চতাত উৎপত্তি হোৱা বুলি চিনাক্ত কৰা হৈছে। যিহেতু [[মেৰুপ্ৰভা]]ৰ কাৰণ অতি উচ্চ গতিৰ সৌৰ কণিকাই বায়ুমণ্ডলীয় অণুৰ সৈতে পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াৰ ফলত হয়, গতিকে এই টিলাবোৰৰ সেউজীয়া ৰং আংশিকভাৱে ব্যাখ্যা কৰা হৈছে (কোনে কৰিছে?) সেই সৌৰ কণাবোৰৰ অক্সিজেন অণুৰ সৈতে পাৰস্পৰিক ক্ৰিয়াৰদ্বাৰা। সেয়েহে টিলাবোৰ য'ত মেছ'স্ফেৰিক অক্সিজেন অধিক ঘনীভূত হয় তাতেই দেখা দিয়ে।<ref>{{cite web| url = https://www.smithsonianmag.com/smart-news/new-type-aurora-ripples-across-sky-horizontal-green-dunes-180974083/?spMailingID=41658140&spUserID=NzQwNDUzNzY2MzMS1&spJobID=1682695015&spReportId=MTY4MjY5NTAxNQS2| title = Wu, Katherine J. A New Type of Aurora Ripples Across the Sky in Horizontal Green "Dunes". Smithsonian Magazine (29 January 2020)}}</ref> পৃথিৱীৰ বায়ুমণ্ডলত লাখ লাখ [[উল্কাপিণ্ড]] প্ৰৱেশ কৰে আৰু বছৰি গড়ে ৪০,০০০ টন [[উল্কাপিণ্ড]] প্ৰৱেশ কৰে।<ref>Leinert C.; Gruen E. (1990). "Interplanetary Dust". Physics and Chemistry in Space (R. Schwenn and E. Marsch eds.). Springer-Verlag. pp. 204-275</ref> [[উল্কাপিণ্ড]]ৰ ধোঁৱা বুলি কোৱা এই এবলেটেড পদাৰ্থই নক্টিলুচেণ্ট ডাৱৰৰ বাবে ঘনীভূত নিউক্লিয়াছ হিচাপে কাম কৰে বুলি ভবা হয়। ==অন্বেষণ== মেছ’স্ফিয়াৰ বিমানৰ উচ্চতাৰ অভিলেখৰ ওপৰত অৱস্থিত,<ref>{{cite web|url=http://www.fai.org/fai-record-file/?recordId=2825|title=Powered Aeroplanes World Records|publisher=[[Fédération Aéronautique Internationale]]|access-date=31 August 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160911215233/http://www.fai.org/fai-record-file/?recordId=2825|archive-date=11 September 2016|archivedate=11 September 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160911215233/http://www.fai.org/fai-record-file/?recordId=2825|deadurl=yes}}</ref> আনহাতে বেলুনৰ বাবে মাত্ৰ আটাইতকৈ কম কিলোমিটাৰহে প্ৰৱেশযোগ্য, যাৰ বাবে উচ্চতাৰ অভিলেখ ৫৩.০ কিলোমিটাৰ (৩২.৯ মাইল)।<ref>{{cite web|url=http://www.isas.jaxa.jp/e/special/2003/yamagami/03.shtml|title=Research on Balloon to Float over 50&nbsp;km Altitude|publisher=Institute of Space and Astronautical Science, [[JAXA]]|access-date=29 September 2011}}</ref> ইফালে, বায়ুমণ্ডলৰ অধিক টানি লোৱাৰ বাবে মেছ’স্ফিয়াৰ কক্ষপথৰ মহাকাশযানৰ বাবে নূন্যতম উচ্চতাৰ তলত থাকে।<ref>{{cite web|url=http://www.iadc-online.org/Documents/IADC-2002-01,%20IADC%20Space%20Debris%20Guidelines,%20Revision%201.pdf|title=IADC Space Debris Mitigation Guidelines|publisher=[[Inter-Agency Space Debris Coordination Committee]]|date=15 October 2002|access-date=31 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203014608/http://www.iadc-online.org/Documents/IADC-2002-01,%20IADC%20Space%20Debris%20Guidelines,%20Revision%201.pdf|archive-date=3 December 2013|url-status=usurped}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.orbitaldebris.jsc.nasa.gov/library/NSS1740_14/nss1740_14-1995.pdf |title=NASA Safety Standard 1740.14, Guidelines and Assessment Procedures for Limiting Orbital Debris |publisher=Office of Safety and Mission Assurance |date=1 August 1995 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130215143933/http://orbitaldebris.jsc.nasa.gov/library/NSS1740_14/nss1740_14-1995.pdf |archive-date=15 February 2013 |access-date=8 July 2026 |archivedate=15 February 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130215143933/http://orbitaldebris.jsc.nasa.gov/library/NSS1740_14/nss1740_14-1995.pdf |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://nccur.lib.nccu.edu.tw/handle/140.119/51133<!-- former link: http://www.fai.org/astronautics/100km.asp-->|title=100 km Altitude Boundary for Astronautics|publisher=Fédération Aéronautique Internationale}}</ref> ইয়াক কেৱল শব্দ কৰা ৰকেটৰ ব্যৱহাৰৰ দ্বাৰাহে প্ৰৱেশ কৰা হৈছে, যিবোৰে প্ৰতিটো অভিযানত মাত্ৰ কেইমিনিটমানৰ বাবেহে মেছ’স্ফিয়াৰিক জোখ ল’ব পাৰে।<ref>{{cite web|date=24 July 2006|url=http://rscience.gsfc.nasa.gov/srrov.html|title=NASA Sounding Rocket Program Overview|work=NASA Sounding Rocket Program|publisher=NASA|access-date=10 October 2006}}</ref> ফলত ই পৰিৱেশৰ কম বুজা অংশ, যাৰ ফলত হাস্যৰসময় মনিকাৰ ইগন’ৰ’স্ফিয়াৰ (humorous moniker ''ignorosphere'')ৰ সৃষ্টি হয়।<ref>{{cite web|date=1 September 2016|url=https://www.discovermagazine.com/technology/reusable-rockets-set-to-explore-the-ignorosphere|title=Reusable Rockets Set to Explore the 'Ignorosphere'|publisher=[[Discover (magazine)|Discover Magazine]]|access-date=2 April 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=http://usatoday30.usatoday.com/news/nation/2003-02-06-atmosphere_x.htm|title=Upper atmosphere may hold clues in Columbia mystery|date=6 February 2003}}</ref> এই দুৰ্বলভাৱে বুজা স্তৰৰ ভিতৰত ৰঙা স্প্ৰাইট আৰু নীলা জেট (নিম্ন মেছ'স্ফিয়াৰৰ ভিতৰত বৈদ্যুতিক নিৰ্গমন বা বিজুলী), নক্টিলুচেণ্ট ডাৱৰ আৰু ঘনত্বৰ ছিয়াৰৰ উপস্থিতি বৰ্তমানৰ বৈজ্ঞানিক আগ্ৰহৰ বিষয়। ২০০৩ চনৰ ১ ফেব্ৰুৱাৰীত স্পেচ শ্বাটল কলম্বিয়া পুনৰ প্ৰৱেশৰ সময়ত প্ৰায় ৬২ কিলোমিটাৰ (৩৯ মাইল) উচ্চতাত, নিম্ন মেছ’স্ফিয়াৰত ভাঙি যায় আৰু সাতজন ক্ৰুৰ সদস্যৰ মৃত্যু হয়। ২০২৫ চনত বিজ্ঞানীসকলে মেছ’স্ফিয়াৰৰ স্থায়ী অন্বেষণৰ বাবে ফটোফ’ৰেটিক সূৰ্য্যৰ পোহৰ চালিত উৰণীয়া গঠনৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়ায়, যাৰ সম্ভাৱ্য প্ৰয়োগ বায়ুমণ্ডলীয় সংবেদন, যোগাযোগ আৰু মংগল গ্ৰহৰ দৰে পাতল বায়ুমণ্ডলীয় গ্ৰহৰ অন্বেষণত কৰা হয়।<ref name="y579">{{cite journal | last1=Schafer | first1=Benjamin C. | last2=Kim | first2=Jong-hyoung | last3=Sharipov | first3=Felix | last4=Hwang | first4=Gyeong-Seok | last5=Vlassak | first5=Joost J. | last6=Keith | first6=David W. | title=Photophoretic flight of perforated structures in near-space conditions | journal=Nature | volume=644 | issue=8076 | date=2025-08-14 | issn=0028-0836 | doi=10.1038/s41586-025-09281-8 | pages=362–369 | url=https://www.nature.com/articles/s41586-025-09281-8 | access-date=2026-05-28| url-access=subscription }}</ref> ==মেছ’স্ফিয়াৰ আৰু মহাকাশৰ ওচৰৰ পৰিঘটনা== [[File:ISS-44_Red_Sprites,_northwest_Mexico.jpg|thumb|left|আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মহাকাশ কেন্দ্ৰত থকা এজন মহাকাশচাৰীয়ে দিগন্তত বিজুলী মেছ’স্ফিয়াৰলৈ বিস্তৃত হৈ [[আকাশী ৰহণ]]ৰ ৰেখাৰ ঠিক তলত ৰঙা [[স্প্ৰাইট]] হিচাপে পৰ্যবেক্ষণ কৰে।]] [[File:ISS028-E-8400_-_View_of_Asia.jpg|thumb|মেছ'স্ফিয়াৰৰ ওপৰৰ প্ৰান্তত নক্টিলুচেণ্ট ডাৱৰ (অলপ ওপৰত থকা [[আকাশী ৰহণ]] বুলি ভুল কৰিব নালাগে)।]] * [[আকাশী ৰহণ]] * [[বায়ুমণ্ডলীয় জোৱাৰ]] * [[আয়নমণ্ডল]] * [[উল্কাপিণ্ড]] * [[অস্বচ্ছ ডাৱৰ]] * [[মেৰুপ্ৰভা]] * [[স্প্ৰাইট (বিজুলী)]]। * [[উচ্চ বায়ুমণ্ডলীয় বিজুলী]] (ক্ষণস্থায়ী আলোকময় পৰিঘটনা) ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:বায়ুমণ্ডল]] nij6nv6v7gr66i77m7jzhflwraair24 0 137871 616827 616464 2026-07-12T07:04:27Z ManjurKhan 18997 616827 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency|name=তেজপুৰ|type=SLA|constituency_no=৬৭|map_image=Tezpur Assembly constituency map 2023.svg|map_caption=|state=[[অসম]]|division=[[উত্তৰ অসম সংমণ্ডল|উত্তৰ অসম]]|loksabha_cons=[[শোণিতপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|শোণিতপুৰ]]|district=[[শোণিতপুৰ জিলা|শোণিতপুৰ]]|established=১৯৫১|reservation=নাই|mla=পৃথ্বীৰাজ ৰাভা|party=[[অসম গণ পৰিষদ]]|alliance=[[ৰাষ্ট্ৰীয় গণতান্ত্ৰিক মিত্ৰজোঁট|এনডিএ]]|latest_election_year=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]]|electors=}}'''তেজপুৰ বিধানসভা সমষ্টি''' (ইংৰাজী: Tezpur Assembly constituency) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ১৯৫১ চনত এই সমষ্টিটো পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে গঠন কৰা হৈছিল। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ পিছতেও শোণিতপুৰ জিলাৰ অন্তৰ্গত এই সমষ্টিটো বাহাল ৰখা হয়। এই সমষ্টিটো [[শোণিতপুৰ জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[শোণিতপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|শোণিতপুৰ লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত (পূৰ্বতে ই তেজপুৰ লোকসভা সমষ্টিৰ অংশ আছিল)। সমষ্টিটো কোনো শ্ৰেণীৰ প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত নহয় (অৰ্থাৎ সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ)।{{Pie chart|caption=তেজপুৰ বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ|other=|value1=52|label1=[[Indian National Congress|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''' (৯ বাৰ)]]|color1={{party color|Indian National Congress}}|value2=30|label2=[[Asom Gana Parishad|'''অসম গণ পৰিষদ''' (৫ বাৰ)]]|color2={{party color|Asom Gana Parishad}}|value3=6|label3=[[Janata Party|'''জনতা পাৰ্টী''' (১ বাৰ)]]|color3={{party color|Janata Party}}|value4=6|label4=[[Bishnu Prasad Rabha|'''বিষ্ণু প্ৰসাদ ৰাভা (স্বতন্ত্ৰ)''' (১ বাৰ)]]|color4={{party color|Independent}}|value5=6|label5=[[Brindaban Goswami|'''বৃন্দাবন গোস্বামী (স্বতন্ত্ৰ)''' (১ বাৰ)]]|color5={{party color|Independent}}|value6=|label6=|color6=|value7=|label7=|color7=|value8=|label8=|color8=}} == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |Election !Member !Party affiliation !Margin of Victory |- | colspan="5" |''সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণৰ পূৰ্বে ১৯৫২ চনত তেজপুৰ উত্তৰ আৰু তেজপুৰ দক্ষিণ নামেৰে দুটা সমষ্টি আছিল'' |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1952 Assam Legislative Assembly election|১৯৫২ (উত্তৰ)]] !বিশ্বদেৱ শৰ্মা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] | |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1952 Assam Legislative Assembly election|১৯৫২ (দক্ষিণ)]] !কমলা প্ৰসাদ আগৰৱালা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] | |- | colspan="5" |''১৯৫৭ চনৰ পৰা তেজপুৰ একক সমষ্টি হিচাপে গঠিত হয়'' |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1957 Assam Legislative Assembly election|১৯৫৭]] ! rowspan="2" |কমলা প্ৰসাদ আগৰৱালা ! rowspan="2" |[[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] | |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1962 Assam Legislative Assembly election|১৯৬২]] | |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[1967 Assam Legislative Assembly election|১৯৬৭]] ![[Bishnu Prasad Rabha|বিষ্ণু প্ৰসাদ ৰাভা]] ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |৩৭৩ |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1970 Assam Legislative Assembly by-election|১৯৭০ (উপ-নিৰ্বাচন)]] !বিজয় চন্দ্ৰ ভাগৱতী ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] | |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1972 Assam Legislative Assembly election|১৯৭২]] !ৰবীন্দ্ৰ কুমাৰ গোস্বামী ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |৪,১৪৯ |- | style="background-color: {{party color|Janata Party}}" | |[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]] !জীৱন বৰা ![[Janata Party|জনতা পাৰ্টী]] |৯,৯৬১ |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1983 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৩]] !নবীন চন্দ্ৰ কাঠ হাজৰীকা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |৫,০৮৪ |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]] !বৃন্দাবন গোস্বামী ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |২০,১২০ |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]] !বিজিত শইকীয়া ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |১০,৫৬৪ |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]] ! rowspan="3" |[[Brindaban Goswami|বৃন্দাবন গোস্বামী]] ! rowspan="3" |[[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |১,৮৮৩ |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]] |৯৯৪ |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]] |৮,৪২৪ |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]] !ৰাজেন বৰঠাকুৰ ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |২১,৫৮২ |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]] !বৃন্দাবন গোস্বামী ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |৩৪,৬৬৩ |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০ইউ১]] ! rowspan="2" |[[Prithiraj Rava|পৃথ্বীৰাজ ৰাভা]] ! rowspan="2" |[[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |৯,৮৬০ |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[2026 Assam Legislative Assembly election|২০২৬]] |১৯,৯৫০ |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[অসম গণ পৰিষদ]] (AGP) দলৰ প্ৰাৰ্থী পৃথ্বীৰাজ ৰাভাই বিজয় সাব্যস্ত কৰি তেজপুৰ সমষ্টিৰ বিধায়ক হিচাপে পুনৰ নিৰ্বাচিত হয়। নিৰ্বাচনৰ সবিশেষ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:{{Election box begin|title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: তেজপুৰ<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S0367 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S0367.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link|party=Asom Gana Parishad|candidate=পৃথ্বীৰাজ ৰাভা|votes=79,140|percentage=54.39|change=+6.70}} {{Election box candidate with party link|party=Raijor Dal|candidate=আলোক নাথ|votes=59,190|percentage=40.68|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Independent|candidate=পল্লৱী শইকীয়া|votes=5,698|percentage=3.92|change=}} {{Election box candidate|party=চোচিয়েলিষ্ট ইউনিটি চেন্টাৰ অৱ ইণ্ডিয়া (কমিউনিষ্ট)|candidate=নয়ন মণি চৌধুৰী|votes=1,485|percentage=1.02|change=}} {{Election box majority|votes=19,950|percentage=13.71|change=+6.71}} {{Election box turnout|votes=1,45,513|percentage=|change=}} {{Election box hold with party link|party=Asom Gana Parishad|winner=|swing=}} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০আই১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত তেজপুৰ সমষ্টিৰ ফলাফল তলত দিয়া ধৰণৰ আছিল:{{Election box begin|title=[[২০আই১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: তেজপুৰ}} {{Election box candidate with party link|party=Asom Gana Parishad|candidate=পৃথ্বীৰাজ ৰাভা|votes=71,454|percentage=47.69|change=-4.87}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=অনুজ কুমাৰ মেছ|votes=61,331|percentage=40.93|change=+13.97}} {{Election box candidate with party link|party=Assam Jatiya Parishad|candidate=জান বৰুৱা|votes=14,561|percentage=9.72|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=2,456|percentage=1.66|change=}} {{Election box majority|votes=10,123|percentage=6.76|change=-19.24}} {{Election box turnout|votes=1,49,802|percentage=79.17|change=}} {{Election box hold with party link|party=Asom Gana Parishad|winner=|swing=}} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:{{Election box begin|title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: তেজপুৰ}} {{Election box candidate with party link|party=Asom Gana Parishad|candidate=বৃন্দাবন গোস্বামী|votes=71,170|percentage=52.56|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=হিৰণ্য ভূঞা|votes=36,507|percentage=26.96|change=}} {{Election box candidate with party link|party=All India United Democratic Front|candidate=সুখদেব ভৌমিক|votes=23,241|percentage=17.16|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=1,842|percentage=1.32|change=}} {{Election box majority|votes=34,663|percentage=25.60|change=}} {{Election box turnout|votes=1,35,420|percentage=82.02|change=}} {{Election box hold with party link|party=Asom Gana Parishad|winner=|swing=}} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[শোণিতপুৰ জিলা]] * [[অсом বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} 8yfpc32oi7org2z550ph2dyss7n7gwk 0 137873 616828 616467 2026-07-12T07:08:14Z ManjurKhan 18997 লিংক যোগ 616828 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency|name=নদুৱাৰ|type=SLA|constituency_no=৬৯|map_image=|map_caption=|state=[[অসম]]|division=[[উত্তৰ অসম সংমণ্ডল|উত্তৰ অসম]]|loksabha_cons=[[শোণিতপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|শোণিতপুৰ]]|district=[[শোণিতপুৰ জিলা|শোণিতপুৰ]]|established=১৯৬২|reservation=নাই|mla=পদ্ম হাজৰীকা|party=[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]]|alliance=[[ৰাষ্ট্ৰীয় গণতান্ত্ৰিক মিত্ৰজোঁট|এনডিএ]]|latest_election_year=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]]|electors=২,০১,৪৯৪}}'''নদুৱাৰ বিধানসভা সমষ্টি''' ([[ইংৰাজী]]: Naduar Assembly constituency) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ১৯৬২ চনত এই সমষ্টিটো পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে গঠন কৰা হৈছিল। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াত ইয়াৰ পূৰ্বৰ নাম 'চতিয়া বিধানসভা সমষ্টি' সলনি কৰি 'নদুৱাৰ' ৰখা হয়। এই সমষ্টিটো [[শোণিতপুৰ জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[শোণিতপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|শোণিতপুৰ লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত (পূৰ্বতে ই তেজপুৰ লোকসভা সমষ্টিৰ অংশ আছিল)। সমষ্টিটো কোনো শ্ৰেণীৰ প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত নহয় (অৰ্থাৎ সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ)।{{Pie chart|caption=নদুৱাৰ বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ|other=|value1=41|label1=[[Indian National Congress|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''' (৫ বাৰ)]]|color1={{party color|Indian National Congress}}|value2=25|label2=[[Asom Gana Parishad|'''অসম গণ পৰিষদ''' (৩ বাৰ)]]|color2={{party color|Asom Gana Parishad}}|value3=25|label3=[[Bharatiya Janata Party|'''ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী''' (৩ বাৰ)]]|color3={{party color|Bharatiya Janata Party}}|value4=8|label4=[[Janata Party|'''জনতা পাৰ্টী''' (১ বাৰ)]]|color4={{party color|Janata Party}}|value5=8|label5=[[Independent politician|'''স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী''' (১ বাৰ)]]|color5={{party color|Independent}}|value6=|label6=|color6=|value7=|label7=|color7=|value8=|label8=|color8=}} == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |Election !Member !Party affiliation |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1962 Assam Legislative Assembly election|১৯৬২]] !বিজয় চন্দ্ৰ ভাগৱতী ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1967 Assam Legislative Assembly election|১৯৬৭]] !নাৰায়ণ চন্দ্ৰ ভূঞা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1972 Assam Legislative Assembly election|১৯৭২]] !স্বৰ্ণপ্ৰভা মহন্ত ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Janata Party}}" | |[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]] !গোলোক কাকতি ![[জনতা পাৰ্টি|জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]] !ৰবীন শইকীয়া ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]] !কুশল চাহু ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]] !পদ্ম হাজৰীকা ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]] !প্ৰাণেশ্বৰ বসুমতাৰী ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]] ! rowspan="5" |[[পদ্ম হাজৰিকা|পদ্ম হাজৰীকা]] ! rowspan="2" |[[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]] ! rowspan="3" |[[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2026 Assam Legislative Assembly election|২০২৬]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] (BJP) দলৰ প্ৰাৰ্থী পদ্ম হাজৰীকাই বিজয় সাব্যস্ত কৰি নদুৱাৰ সমষ্টিৰ বিধায়ক হিচাপে একেৰাহে পঞ্চমবাৰৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয়। নিৰ্বাচনৰ সবিশেষ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:{{Election box begin|title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: নদুৱাৰ<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S0369 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS0369.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=পদ্ম হাজৰীকা|votes=1,11,125|percentage=64.55|change=+8.05}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=সুনীল কুমাৰ চেত্ৰী|votes=58,209|percentage=33.81|change=-6.45}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=2,812|percentage=1.63|change=+0.02}} {{Election box majority|votes=52,916|percentage=30.74|change=+14.50}} {{Election box turnout|votes=1,72,146|percentage=84.12|change=}} {{Election box hold with party link|party=Bharatiya Janata Party|winner=|swing=}} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০আই১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত চতিয়া সমষ্টিৰ (বৰ্তমান নдуৱাৰ) ফলাফল তলত দিয়া ধৰণৰ আছিল:{{Election box begin|title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: নদুৱাৰ}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=পদ্ম হাজৰীকা|votes=84,807|percentage=56.50|change=+10.61}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=প্ৰাণেশ্বৰ বসুমতাৰী|votes=60,432|percentage=40.26|change=-4.25}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=2,411|percentage=1.61|change=+0.14}} {{Election box majority|votes=24,375|percentage=16.24|change=+14.86}} {{Election box turnout|votes=1,50,091|percentage=82.95|change=}} {{Election box hold with party link|party=Bharatiya Janata Party|winner=|swing=}} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:{{Election box begin|title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: নদুৱাৰ}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=পদ্ম হাজৰীকা|votes=60,440|percentage=45.89|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=প্ৰাণেশ্বৰ বসুমতাৰী|votes=58,622|percentage=44.51|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Communist Party of India (Marxist)|candidate=খেৰমাজ চেত্ৰী|votes=4,914|percentage=3.73|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Independent|candidate=জ্যোতি চুব্বা|votes=2,484|percentage=1.88|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=1,941|percentage=1.47|change=}} {{Election box majority|votes=1,818|percentage=1.38|change=}} {{Election box turnout|votes=1,31,702|percentage=82.95|change=}} {{Election box hold with party link|party=Bharatiya Janata Party|winner=|swing=}} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[শোণিতপুৰ জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} dj0au34wzc0hbjmdx33i8pxbcpalwq4 0 137874 616829 616468 2026-07-12T07:09:29Z ManjurKhan 18997 লিংক যোগ 616829 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency|name=বিশ্বনাথ|type=SLA|constituency_no=৭০|map_image=|map_caption=|state=[[অসম]]|division=[[উত্তৰ অসম সংমণ্ডল|উত্তৰ অসম]]|loksabha_cons=[[শোণিতপুৰ লোকসভা সমষ্টি|শোণিতপুৰ]]|district=[[বিশ্বনাথ জিলা|বিশ্বনাথ]]|established=১৯৫৭|reservation=নাই|mla=উৎপল বৰা|party=[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]]|alliance=[[ৰাষ্ট্ৰীয় গণতান্ত্ৰিক মিত্ৰজোঁট|এনডিএ]]|latest_election_year=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]]|electors=}}'''বিশ্বনাথ বিধানসভা সমষ্টি''' ([[ইংৰাজী]]: Biswanath Assembly constituency) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ১৯৫৭ চনত এই সমষ্টিটো পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে গঠন কৰা হৈছিল। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ পিছতেও বিশ্বনাথ জিলাৰ অন্তৰ্গত এই সমষ্টিটো বাহাল ৰখা হয়। এই সমষ্টিটো [[বিশ্বনাথ জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[শোণিতপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|শোণিতপুৰ লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত (পূৰ্বতে ই তেজপুৰ লোকসভা সমষ্টিৰ অংশ আছিল)। সমষ্টিটো কোনো শ্ৰেণীৰ প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত নহয় (অৰ্থাৎ সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ)।{{Pie chart|caption=বিশ্বনাথ বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ|other=|value1=50|label1=[[Indian National Congress|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''' (৭ বাৰ)]]|color1={{party color|Indian National Congress}}|value2=29|label2=[[Bharatiya Janata Party|'''ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী''' (৪ বাৰ)]]|color2={{party color|Bharatiya Janata Party}}|value3=14|label3=[[Asom Gana Parishad|'''অসম গণ পৰিষদ''' (২ বাৰ)]]|color3={{party color|Asom Gana Parishad}}|value4=7|label4=[[Communist Party of India (Marxist)|'''ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী)''' (১ বাৰ)]]|color4={{party color|Communist Party of India (Marxist)}}|value5=|label5=|color5=|value6=|label6=|color6=|value7=|label7=|color7=|value8=|label8=|color8=}} == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |Election !Member !Party affiliation |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1957 Assam Legislative Assembly election|১৯৫৭]] ! rowspan="2" |কামাখ্যা প্ৰসাদ ত্ৰিপাঠী ! rowspan="2" |[[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1962 Assam Legislative Assembly election|১৯৬২]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1967 Assam Legislative Assembly election|১৯৬৭]] !এছ. ত্ৰিপাঠী ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1972 Assam Legislative Assembly election|১৯৭২]] !কৌশল্য দেৱী ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]] !ভবেন দত্ত ![[Communist Party of India (Marxist)|ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী (মাৰ্ক্সবাদী)]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1983 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৩]] !প্ৰবীন কুমাৰ শৰ্মা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]] !পদ্মনাথ কৈৰী ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]] !নুৰুল হুছেইন ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]] !প্ৰবীন কুমাৰ শৰ্মা ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]] ! rowspan="3" |নুৰুল হুছেইন ! rowspan="3" |[[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]] ! rowspan="3" |[[Utpal Borah|উত্পল বৰা]] ! rowspan="3" |[[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2026 Assam Legislative Assembly election|২০২৬]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] (BJP) দলৰ প্ৰাৰ্থী উৎপল বৰাই বিজয় সাব্যস্ত কৰি বিশ্বনাথ সমষ্টিৰ বিধায়ক হিচাপে একেৰাহে তৃতীয়বাৰৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয়। নিৰ্বাচনৰ সবিশেষ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:{{Election box begin|title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: বিশ্বনাথ<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S0370 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS0370.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=উৎপল বৰা|votes=83,490|percentage=54.12|change=+5.41}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=অঞ্জন বৰঠাকুৰ|votes=63,115|percentage=40.91|change=-2.57}} {{Election box candidate with party link|party=Independent|candidate=দিলীপ কুমাৰ বৰুৱা|votes=5,310|percentage=3.44|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=2,345|percentage=1.53|change=}} {{Election box majority|votes=20,375|percentage=13.21|change=+7.98}} {{Election box turnout|votes=1,54,260|percentage=85.38|change=}} {{Election box hold with party link|party=Bharatiya Janata Party|winner=|swing=}} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত বিশ্বনাথ সমষ্টিৰ ফলাফল তলত দিয়া ধৰণৰ আছিল:{{Election box begin|title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: বিশ্বনাথ}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=উৎপল বৰা|votes=71,360|percentage=48.71|change=+2.11}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=অঞ্জন বৰঠাকুৰ|votes=63,650|percentage=43.48|change=+2.23}} {{Election box candidate with party link|party=Assam Jatiya Parishad|candidate=প্ৰদীপ কুমাৰ নেওগ|votes=9,112|percentage=6.22|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=2,341|percentage=1.59|change=}} {{Election box majority|votes=7,710|percentage=5.23|change=-0.12}} {{Election box turnout|votes=1,46,463|percentage=83.15|change=}} {{Election box hold with party link|party=Bharatiya Janata Party|winner=|swing=}} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:{{Election box begin|title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: বিশ্বনাথ}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=উৎপল বৰা|votes=62,432|percentage=46.60|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=নুৰুল হুছেইন|votes=55,272|percentage=41.25|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Communist Party of India (Marxist)|candidate=অমিয় কুমাৰ দাস|votes=14,342|percentage=10.70|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=1,941|percentage=1.45|change=}} {{Election box majority|votes=7,160|percentage=5.35|change=}} {{Election box turnout|votes=1,33,987|percentage=84.12|change=}} {{Election box hold with party link|party=Bharatiya Janata Party|winner=|swing=}} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[বিশ্বনাথ জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} 4ef7nnlgv60iniopuybxhdcs4dp091y 0 137877 616831 616487 2026-07-12T07:11:24Z ManjurKhan 18997 লিংক যোগ 616831 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency|name=বিহালী|type=SLA|constituency_no=৭১|map_image=Behali Assembly constituency map 2023.svg|map_caption=|state=[[অসম]]|division=[[উত্তৰ অসম সংমণ্ডল|উত্তৰ অসম]]|loksabha_cons=[[শোণিতপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|শোণিতপুৰ]]|district=[[বিশ্বনাথ জিলা|বিশ্বনাথ]]|established=১৯৭৮|reservation=অনুসূচিত জাতি ([[Scheduled Castes|SC]])|mla=মুনীন্দ্ৰ দাস|party=[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]]|alliance=[[ৰাষ্ট্ৰীয় গণতান্ত্ৰিক মিত্ৰজোঁট|এনডিএ]]|latest_election_year=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]]|electors=}}'''বিহালী বিধানসভা সমষ্টি''' ([[ইংৰাজী]]: Behali Assembly constituency) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ১৯৭৮ চনত এই সমষ্টিটো পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে গঠন কৰা হৈছিল। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ পিছত এই সমষ্টিটো অনুসূচিত জাতিৰ ([[Scheduled Castes|SC]]) প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত কৰা হয়। এই সমষ্টিটো [[বিশ্বনাথ জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[শোণিতপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|শোণিতপুৰ লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত (পূৰ্বতে ই তেজপুৰ লোকসভা সমষ্টিৰ অংশ আছিল)।{{Pie chart|caption=বিহালী বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ|other=|value1=55|label1=[[Bharatiya Janata Party|'''ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী''' (৬ বাৰ)]]|color1={{party color|Bharatiya Janata Party}}|value2=45|label2=[[Indian National Congress|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''' (৫ বাৰ)]]|color2={{party color|Indian National Congress}}|value3=|label3=|color3=|value4=|label4=|color4=|value5=|label5=|color5=|value6=|label6=|color6=|value7=|label7=|color7=|value8=|label8=|color8=}} == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |Election !Member !Party affiliation |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]] !বিষ্ণুলাল উপাধ্যায় ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]] !স্বৰূপ উপাধ্যায় ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]] ! rowspan="2" |বৰ্ণবাস তাঁতী ! rowspan="2" |[[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]] ! rowspan="2" |ৰঞ্জিত দত্ত ! rowspan="2" |[[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]] !পল্লৱ লোচন দাস ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]] ! rowspan="2" |ৰঞ্জিত দত্ত ! rowspan="2" |[[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2024 Assam Legislative Assembly by-election|২০২৪ (উপ-নিৰ্বাচন)]] !দিগন্ত ঘাটোৱাল ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2026 Assam Legislative Assembly election|২০২৬]] !মুনীন্দ্ৰ দাস ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] (BJP) দলৰ প্ৰাৰ্থী মুনীন্দ্ৰ দাসে বিজয় সাব্যস্ত কৰি এই সমষ্টিৰ বিধায়ক হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:{{Election box begin|title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: বিহালী<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S0371 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS0371.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=মুনীন্দ্ৰ দাস|votes=87,224|percentage=65.86|change=+15.25}} {{Election box candidate with party link|party=Communist Party of India (Marxist–Leninist) Liberation|candidate=জ্ঞানেন্দ্ৰ চৰকাৰ|votes=26,521|percentage=20.03|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Independent|candidate=অজয় কুমাৰ সিংহ|votes=13,294|percentage=10.04|change=}} {{Election box candidate|party=গণ সুৰক্ষা পাৰ্টী|candidate=পৱন প্ৰাণ ৰবিদাস|votes=1,999|percentage=1.51|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=3,397|percentage=3.00|change=+1.50}} {{Election box majority|votes=60,703|percentage=45.84|change=}} {{Election box turnout|votes=1,32,435|percentage=|change=}} {{Election box hold with party link|party=Bharatiya Janata Party|winner=|swing=}} {{Election box end}} === ২০২৪ চনৰ উপ-নিৰ্বাচন === ২০২৪ চনত বিধায়ক ৰঞ্জিত দত্ত লোকসভালৈ নিৰ্বাচিত হোৱাৰ বাবে বিহালী সমষ্টিত উপ-নিৰ্বাচন অনুষ্ঠিত হৈছিল।{{Election box begin|title=[[২০২৪ অসম বিধানসভা উপ-নিৰ্বাচন|২০২৪ৰ উপ-নিৰ্বাচন]]: বিহালী}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=দিগন্ত ঘাটোৱাল|votes=50,947|percentage=50.61|change=-0.32}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=জয়ন্ত বৰা|votes=41,896|percentage=41.62|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Communist Party of India (Marxist–Leninist) Liberation|candidate=লক্ষীকান্ত কুৰ্মী|votes=5,093|percentage=5.06|change=-15.40}} {{Election box candidate with party link|party=Aam Aadmi Party|candidate=অনন্ত গগৈ|votes=1,217|percentage=1.21|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=1,514|percentage=1.50|change=-1.36}} {{Election box majority|votes=9,051|percentage=9.01|change=}} {{Election box turnout|votes=1,00,667|percentage=|change=}} {{Election box hold with party link|party=Bharatiya Janata Party|winner=|swing=}} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত বিহালী সমষ্টিৰ ফলাফল তলত দিয়া ধৰণৰ আছিল:{{Election box begin|title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: বিহালী}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=ৰঞ্জিত দত্ত|votes=53,583|percentage=50.93|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Independent|candidate=জয়ন্ত বৰা|votes=23,744|percentage=22.57|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Communist Party of India (Marxist–Leninist) Liberation|candidate=বিবেক দাস|votes=21,531|percentage=20.46|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Assam Jatiya Parishad|candidate=অঞ্জন উপাধ্যায়|votes=3,343|percentage=3.18|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=3,012|percentage=2.86|change=}} {{Election box majority|votes=29,839|percentage=28.36|change=}} {{Election box turnout|votes=1,05,213|percentage=83.90|change=}} {{Election box hold with party link|party=Bharatiya Janata Party|winner=|swing=}} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:{{Election box begin|title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: বিহালী}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=ৰঞ্জিত দত্ত|votes=52,152|percentage=56.20|change=+28.18}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=ৰূপক শৰ্মা|votes=28,551|percentage=30.76|change=-19.68}} {{Election box candidate with party link|party=Communist Party of India (Marxist–Leninist) Liberation|candidate=বিবেক দাস|votes=8,025|percentage=8.64|change=-7.17}} {{Election box candidate with party link|party=Independent|candidate=জুলফিকৰ হুছেইন|votes=1,573|percentage=1.69|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=2,495|percentage=2.68|change=}} {{Election box majority|votes=23,601|percentage=25.44|change=+3.02}} {{Election box turnout|votes=92,796|percentage=86.20|change=+4.48}} {{Election box gain with party link|party=Bharatiya Janata Party|loser=Indian National Congress|swing=}} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[বিশ্বনাথ জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} 9po00tb8r8r403jcgcld3tlqnggxv12 0 137882 616832 616500 2026-07-12T07:15:19Z ManjurKhan 18997 লিংক যোগ 616832 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency|name=নাওবৈচা|type=SLA|constituency_no=৭৫|map_image=Naoboicha Assembly constituency map 2023.svg|map_caption=|state=[[অসম]]|division=[[উত্তৰ অসম সংমণ্ডল|উত্তৰ অসম]]|loksabha_cons=[[লখিমপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|লখিমপুৰ]]|district=[[লখিমপুৰ জিলা|লখিমপুৰ]]|established=১৯৬৭|reservation=নাই|mla=ভৰত চন্দ্ৰ নৰহ|party=[[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]|alliance=|latest_election_year=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]]|electors=}} '''নাওবৈচা বিধানসভা সমষ্টি''' ([[ইংৰাজী]]: Naoboicha Assembly constituency) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ১৯৬৭ চনত এই সমষ্টিটো পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে গঠন কৰা হৈছিল। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ পিছতেও লখিমপুৰ ஜিলাৰ অন্তৰ্গত এই সমষ্টিটো বাহাল ৰখা হয়। এই সমষ্টিটো [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[লখিমপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|লখিমপুৰ লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত। সমষ্টিটো কোনো শ্ৰেণীৰ প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত নহয় (অৰ্থাৎ সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ)।{{Pie chart|caption=নাওবৈচা বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ|other=|value1=50|label1=[[Indian National Congress|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''' (৬ বাৰ)]]|color1={{party color|Indian National Congress}}|value2=17|label2=[[All India United Democratic Front|'''সৰ্বভাৰতীয় ডেম’ক্ৰেটিক ফ্ৰণ্ট''' (২ বাৰ)]]|color2={{party color|All India United Democratic Front}}|value3=17|label3=[[Independent politician|'''স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী''' (২ বাৰ)]]|color3={{party color|Independent}}|value4=8|label4=[[Asom Gana Parishad|'''অসম গণ পৰিষদ''' (১ বাৰ)]]|color4={{party color|Asom Gana Parishad}}|value5=8|label5=[[Bharatiya Janata Party|'''ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী''' (১ বাৰ)]]|color5={{party color|Bharatiya Janata Party}}|value6=|label6=|color6=|value7=|label7=|color7=|value8=|label8=|color8=}} == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |Election !Member !Party affiliation |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[1967 Assam Legislative Assembly election|১৯৬৭]] !ভূপেন হাজৰীকা ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1972 Assam Legislative Assembly election|১৯৭২]] !লীলা কান্ত দাস ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Ahom Sabha}}" | |[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]] !আফজুদ্দিন আহমেদ ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1983 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৩]] !জগত জীৱন গগৈ ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]] !মণি কুমাৰ চুব্বা ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]] !মণি কুমাৰ চুব্বা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]] !মণি কুমাৰ চুব্বা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[1998 Assam Legislative Assembly by-election|১৯৯৮ (উপ-নিৰ্বাচন)]] !সুলতান চাদিক ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]] !সুলতান চাদিক ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|All India United Democratic Front}}" | |[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]] !আফজুদ্দিন আহমেদ ![[All India United Democratic Front|সৰ্বভাৰতীয় ডেম’ক্ৰেটিক ফ্ৰণ্ট]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]] !সঞ্জয় ৰাজ চুব্বা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|All India United Democratic Front}}" | |[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]] !মামুন ইমদাদুল হক চৌধুৰী ![[All India United Democratic Front|সৰ্বভাৰতীয় ডেম’ক্ৰেটিক ফ্ৰণ্ট]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]] ![[Bharat Narah|ভৰত চন্দ্ৰ নৰহ]] ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2026 Assam Legislative Assembly election|২০২৬]] ![[Bharat Narah|ভৰত চন্দ্ৰ নৰহ]] ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] (INC) দলৰ প্ৰাৰ্থী ভৰত চন্দ্ৰ নৰহে বিজয় সাব্যস্ত কৰি নাওবৈচা সমষ্টিৰ বিধায়ক হিচাপে পুনৰ নিৰ্বাচিত হয় (পূৰ্বৰ নিৰ্বাচনত তেওঁ বিজেপিৰ টিকটত জিকিছিল)। নিৰ্বাচনৰ সবিশেষ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:{{Election box begin|title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: নাওবৈচা<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S0375 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS0375.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=ভৰত চন্দ্ৰ নৰহ|votes=92,114|percentage=51.26|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=ৰাও গজেন দত্ত|votes=74,310|percentage=41.35|change=}} {{Election box candidate with party link|party=All India United Democratic Front|candidate=আজিজুৰ ৰহমান|votes=9,692|percentage=5.39|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=3,596|percentage=2.00|change=}} {{Election box majority|votes=17,804|percentage=9.91|change=}} {{Election box turnout|votes=1,79,712|percentage=|change=}} {{Election box gain with party link|party=Indian National Congress|loser=Bharatiya Janata Party|swing=}} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০আই১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত নাওবৈচা সমষ্টিৰ ফলাফল তলত দিয়া ধৰণৰ আছিল:{{Election box begin|title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: নাওবৈচা}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=ভৰত চন্দ্ৰ নৰহ|votes=67,941|percentage=46.12|change=}} {{Election box candidate with party link|party=All India United Democratic Front|candidate=মামুন ইমদাদুল হক চৌধুৰী|votes=63,545|percentage=43.14|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Assam Jatiya Parishad|candidate=অনুপম চুতীয়া|votes=12,341|percentage=8.38|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=3,485|percentage=2.36|change=}} {{Election box majority|votes=4,396|percentage=2.98|change=}} {{Election box turnout|votes=1,47,312|percentage=84.20|change=}} {{Election box hold with party link|party=Bharatiya Janata Party|winner=|swing=}} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:{{Election box begin|title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: নাওবৈচা}} {{Election box candidate with party link|party=All India United Democratic Front|candidate=মামুন ইমদাদুল হক চৌধুৰী|votes=56,563|percentage=41.20|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=ৰাও গজেন দত্ত|votes=55,232|percentage=40.23|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=সঞ্জয় ৰাজ চুব্বা|votes=21,341|percentage=15.54|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=4,145|percentage=3.03|change=}} {{Election box majority|votes=1,331|percentage=0.97|change=}} {{Election box turnout|votes=1,37,281|percentage=86.40|change=}} {{Election box hold with party link|party=All India United Democratic Front|winner=|swing=}} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[লখিমপুৰ জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} a59upqw89s90lb6tw5vdgzz4p01mi8c 0 137885 616834 616545 2026-07-12T07:17:07Z ManjurKhan 18997 লিংক যোগ 616834 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency|name=ঢকুৱাখনা|type=SLA|constituency_no=৭৭|map_image=Dhakuakhana Assembly constituency map.svg|map_caption=|state=[[অসম]]|division=[[উত্তৰ অসম সংমণ্ডল|উত্তৰ অসম]]|loksabha_cons=[[লখিমপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|লখিমপুৰ]]|district=[[লখিমপুৰ জিলা|লখিমপুৰ]]|established=১৯৬৭|reservation=অনুসূচিত জনজাতি ([[Scheduled Tribes|ST]])|mla=নৱ কুমাৰ দলে|party={{Party index link|Bharatiya Janata Party}}|alliance={{Party index link|National Democratic Alliance}}|latest_election_year=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]]|electors=}} '''ঢকুৱাখনা বিধানসভা সমষ্টি''' ([[ইংৰাজী]]: Dhakuakhana Assembly constituency) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ১৯৬৭ চনত এই সমষ্টিটো পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে গঠন কৰা হৈছিল। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ পিছতেও লখিমপুৰ জিলাৰ অন্তৰ্গত এই সমষ্টিটো বাহাল ৰখা হয়। এই সমষ্টিটো [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[লখিমপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|লখিমপুৰ লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত। সমষ্টিটো অনুসূচিত জনজাতিৰ ([[Scheduled Tribes|ST]]) প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত। {{Pie chart|caption=ঢকুৱাখনা বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ|other=|value1=46|label1=[[Asom Gana Parishad|'''অসম গণ পৰিষদ''' (৬ বাৰ)]]|color1={{party color|Asom Gana Parishad}}|value2=31|label2=[[Bharatiya Janata Party|'''ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী''' (৪ বাৰ)]]|color2={{party color|Bharatiya Janata Party}}|value3=15|label3=[[Indian National Congress|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''' (২ বাৰ)]]|color3={{party color|Indian National Congress}}|value4=8|label4=[[Independent politician|'''স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী''' (১ বাৰ)]]|color4={{party color|Independent}}|value5=|label5=|color5=|value6=|label6=|color6=|value7=|label7=|color7=|value8=|label8=|color8=}} == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |Election !Member !Party affiliation |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[1967 Assam Legislative Assembly election|১৯৬৭]] !যাদব পেগু ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1972 Assam Legislative Assembly election|১৯৭২]] !লক্ষ্যনাথ দলৈ ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]] !লক্ষ্যনাথ দলৈ ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]] !ভরত চন্দ্ৰ নৰহ ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]] !ভরত চন্দ্ৰ নৰহ ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]] !ভরত চন্দ্ৰ নৰহ ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]] !ভরত চন্দ্ৰ নৰহ ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]] !ভরত চন্দ্ৰ নৰহ ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]] !নৱ কুমাৰ দলে ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]] ! rowspan="3" |[[নৱ কুমাৰ দলে]] ! rowspan="3" |[[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২১]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] (BJP) দলৰ প্ৰাৰ্থী নৱ কুমাৰ ডেলিয়ে বিজয় সাব্যস্ত কৰি ঢকুৱাখনা সমষ্টিৰ বিধায়ক হিচাপে একেৰাহে তৃতীয়বাৰৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয়। নিৰ্বাচনৰ সবিশেষ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:{{Election box begin|title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: ঢকুৱাখনা<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S0377 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS0377.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=নৱ কুমাৰ দলে|votes=84,210|percentage=53.45|change=-3.85}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=ভৰত চন্দ্ৰ নৰহ|votes=64,135|percentage=40.71|change=+3.22}} {{Election box candidate with party link|party=Asom Gana Parishad|candidate=জগদীশ পেগু|votes=5,690|percentage=3.61|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=3,512|percentage=2.23|change=}} {{Election box majority|votes=20,075|percentage=12.74|change=-7.07}} {{Election box turnout|votes=1,57,547|percentage=84.20|change=}} {{Election box hold with party link|party=Bharatiya Janata Party|winner=|swing=}} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত ঢকুৱাখনা সমষ্টিৰ ফলাফল তলত দিয়া ধৰণৰ আছিল:{{Election box begin|title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: ঢকুৱাখনা}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=নৱ কুমাৰ দলে|votes=81,056|percentage=57.30|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=পদ্মলোচন দলে|votes=53,052|percentage=37.49|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Assam Jatiya Parishad|candidate=সত্যজিৎ ৰেগন|votes=4,311|percentage=3.05|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=3,061|percentage=2.16|change=}} {{Election box majority|votes=28,004|percentage=19.81|change=}} {{Election box turnout|votes=1,41,480|percentage=81.35|change=}} {{Election box hold with party link|party=Bharatiya Janata Party|winner=|swing=}} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল:{{Election box begin|title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: ঢকুৱাখনা}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=নৱ কুমাৰ দলে|votes=74,231|percentage=58.60|change=}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=ভৰত চন্দ্ৰ নৰহ|votes=50,341|percentage=39.75|change=}} {{Election box candidate|party=ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]])|candidate=নটা|votes=2,112|percentage=1.65|change=}} {{Election box majority|votes=23,890|percentage=18.85|change=}} {{Election box turnout|votes=1,26,684|percentage=83.12|change=}} {{Election box hold with party link|party=Bharatiya Janata Party|winner=|swing=}} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[লখিমপুৰ জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} k7qzbrc4oi5fkhnmvgze8xzvmzzmslw 0 137889 616835 616554 2026-07-12T07:20:55Z ManjurKhan 18997 লিংক যোগ 616835 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | name = শদিয়া | type = SLA | constituency_no = ৮১ | map_image = Sadiya Assembly constituency map 2023.svg | map_caption = | state = [[অসম]] | division = [[উত্তৰ অসম সংমণ্ডল|উত্তৰ অসম]] | loksabha_cons = [[লখিমপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|লখিমপুৰ]] | district = [[তিনিচুকীয়া জিলা|তিনিচুকীয়া]] | established = ১৯৭৮ | reservation = নাই | mla = বোলিন চেতিয়া | party = {{Party index link|Bharatiya Janata Party}} | alliance = {{Party index link|National Democratic Alliance}} | latest_election_year = [[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]] | electors = }} '''শদিয়া বিধানসভা সমষ্টি''' ([[ইংৰাজী]]: Sadiya Assembly constituency) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ১৯৭৮ চনত এই সমষ্টিটো পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে গঠন কৰা হৈছিল। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ পিছতেও তিনচুকীয়া জিলাৰ অন্তৰ্গত এই সমষ্টিটো বাহাল ৰখা হয়। এই সমষ্টিটো [[তিনিচুকীয়া জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[লখিমপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|লখিমপুৰ লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত। সমষ্টিটো কোনো শ্ৰেণীৰ প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত নহয় (অৰ্থাৎ সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ)। {{Pie chart|caption=শদিয়া বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ|other=|value1=55|label1=[[Bharatiya Janata Party|'''ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী''' (৬ বাৰ)]]|color1={{party color|Bharatiya Janata Party}}|value2=27|label2=[[Indian National Congress|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''' (৩ বাৰ)]]|color2={{party color|Indian National Congress}}|value3=9|label3=[[Asom Gana Parishad|'''অসম গণ পৰিষদ''' (১ বাৰ)]]|color3={{party color|Asom Gana Parishad}}|value4=9|label4=[[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টি (মাৰ্ক্সবাদী)|'''ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টি (মাৰ্ক্সবাদী)''' (১ বাৰ)]]|color4={{party color|Communist Party of India (Marxist)}}|value5=|label5=|color5=|value6=|label6=|color6=|value7=|label7=|color7=|value8=|label8=|color8=}} == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |নিৰ্বাচন !সদস্য !দলৰ সংযোগ |- | style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]] !দেৱেন্দ্ৰ নাথ বৰুৱা ![[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টি (মাৰ্ক্সবাদী)]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1983 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৩]] !লখেশ্বৰ সোণোৱাল ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]] !জ্যোতিশ চেতিয়া ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]] !দেৱেন্দ্ৰ নাথ বৰুৱা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]] !দেৱেন্দ্ৰ নাথ বৰুৱা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]] !জগদীশ ভূঞা ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]] !বোলিন চেতিয়া ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]] !বোলিন চেতিয়া ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]] !বোলিন চেতিয়া ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]] ! rowspan="2" |[[Bolin Chetia|বোলিন চেতিয়া]] ! rowspan="2" |[[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2026 Assam Legislative Assembly election|২০২৬]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] (BJP) দলৰ প্ৰাৰ্থী বোলিন চেতিয়াই বিজয় সাব্যস্ত কৰি শদিয়া সমষ্টিৰ বিধায়ক হিচাপে পুনৰ নিৰ্বাচিত হয়। নিৰ্বাচনৰ সবিশেষ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: শদিয়া<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S0381 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS0381.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = বোলিন চেতিয়া | votes = 83,410 | percentage = 54.35 | change = +4.47 }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = লখিন চন্দ্ৰ চেতিয়া | votes = 58,125 | percentage = 37.88 | change = -2.25 }} {{Election box candidate with party link | party = Assam Jatiya Parishad | candidate = জগত চাংমাই | votes = 8,550 | percentage = 5.57 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 3,397 | percentage = 2.21 | change = }} {{Election box majority | votes = 25,285 | percentage = 16.47 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,53,482 | percentage = 84.15 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত শদিয়া সমষ্টিৰ ফলাফল তলত দিয়া ধৰণৰ আছিল: {{Election box begin | title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: শদিয়া}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = বোলিন চেতিয়া | votes = 64,855 | percentage = 49.88 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = লখিন চন্দ্ৰ চেতিয়া | votes = 52,171 | percentage = 40.13 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Assam Jatiya Parishad | candidate = জগত চাংমাই | votes = 9,850 | percentage = 7.57 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 3,120 | percentage = 2.40 | change = }} {{Election box majority | votes = 12,684 | percentage = 9.75 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,30,016 | percentage = 80.12 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: শদিয়া}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = বোলিন চেতিয়া | votes = 53,235 | percentage = 46.32 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = বিৰঞ্চি নেওগ | votes = 46,663 | percentage = 40.60 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Independent | candidate = ৰঞ্জন চৌধুৰী | votes = 12,341 | percentage = 10.74 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 2,673 | percentage = 2.33 | change = }} {{Election box majority | votes = 6,572 | percentage = 5.72 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,14,912 | percentage = 84.15 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[তিনিচুকীয়া জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টিসমূহ]] [[শ্ৰেণী:তিনচুকীয়া জিলাৰ ভূগোল]] 1c7e8gt9v5r60m1hcyqyjeaqyv0cnp4 0 137890 616836 616555 2026-07-12T07:22:04Z ManjurKhan 18997 লিংক যোগ 616836 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | name = ডুমডুমা | type = SLA | constituency_no = ৮২ | map_image = Doom Dooma Assembly constituency map 2023.svg | map_caption = | state = [[অসম]] | division = [[উত্তৰ অসম সংমণ্ডল|উত্তৰ অসম]] | loksabha_cons = [[লখিমপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|লখিমপুৰ]] | district = [[তিনিচুকীয়া জিলা|তিনিচুকীয়া]] | established = ১৯৫৭ | reservation = নাই | mla = ৰূপেশ গোৱালা | party = {{Party index link|Bharatiya Janata Party}} | alliance = {{Party index link|National Democratic Alliance}} | latest_election_year = [[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]] | electors = }} '''ডুমডুমা বিধানসভা সমষ্টি''' ([[ইংৰাজী]]: Doom Dooma Assembly constituency) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ১৯৫৭ চনত এই সমষ্টিটো পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে গঠন কৰা হৈছিল। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ পিছতেও তিনচুকীয়া জিলাৰ অন্তৰ্গত এই সমষ্টিটো বাহাল ৰখা হয়। এই সমষ্টিটো [[তিনিচুকীয়া জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[লখিমপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|লখিমপুৰ লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত। সমষ্টিটো কোনো শ্ৰেণীৰ প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত নহয় (অৰ্থাৎ সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ)। {{Pie chart|caption=ডুমডুমা বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ|other=|value1=69|label1=[[Indian National Congress|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''' (৯ বাৰ)]]|color1={{party color|Indian National Congress}}|value2=23|label2=[[Bharatiya Janata Party|'''ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী''' (৩ বাৰ)]]|color2={{party color|Bharatiya Janata Party}}|value3=8|label3=[[Independent politician|'''স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী''' (১ বাৰ)]]|color3={{party color|Independent}}|value4=|label4=|color4=|value5=|label5=|color5=|value6=|label6=|color6=|value7=|label7=|color7=|value8=|label8=|color8=}} == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |নিৰ্বাচন !সদস্য !দলৰ সংযোগ |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1957 Assam Legislative Assembly election|১৯৫৭]] ! rowspan="3" |মলিয়া তাঁতী ! rowspan="3" |[[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1962 Assam Legislative Assembly election|১৯৬২]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1967 Assam Legislative Assembly election|১৯৬৭]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1972 Assam Legislative Assembly election|১৯৭২]] !দিলেশ্বৰ তাঁতী ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Janata Party}}" | |[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]] !দিলেশ্বৰ তাঁতী ![[Janata Party|জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1983 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৩]] ! rowspan="4" |দিলেশ্বৰ তাঁতী ! rowspan="4" |[[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]] !দিলেশ্বৰ তাঁতী ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]] ! rowspan="2" |দুৰ্গা মিস্ৰা ! rowspan="2" |[[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]] !দুৰ্গা মিস্ৰা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]] ! rowspan="2" |[[Rupesh Gowala|ৰূপেশ গোৱালা]] ! rowspan="2" |[[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2026 Assam Legislative Assembly election|২০২৬]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] (BJP) দলৰ প্ৰাৰ্থী ৰূপেশ গোৱালাই বিজয় সাব্যস্ত কৰি ডুমডুমা সমষ্টিৰ বিধায়ক হিচাপে একেৰাহে দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয়। নিৰ্বাচনৰ সবিশেষ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: ডুমডুমা<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S0382 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS0382.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = ৰূপেশ গোৱালা | votes = 81,114 | percentage = 53.26 | change = +3.24 }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = দুৰ্গা মিস্ৰা | votes = 61,425 | percentage = 40.33 | change = -2.12 }} {{Election box candidate with party link | party = Assam Jatiya Parishad | candidate = মনোজ গগৈ | votes = 6,550 | percentage = 4.30 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 3,212 | percentage = 2.11 | change = }} {{Election box majority | votes = 19,689 | percentage = 12.93 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,52,301 | percentage = 83.15 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত ডুমডুমা সমষ্টিৰ ফলাফল তলত দিয়া ধৰণৰ আছিল: {{Election box begin | title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: ডুমডুমা}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = ৰূপেশ গোৱালা | votes = 74,895 | percentage = 50.02 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = দুৰ্গা মিস্ৰা | votes = 63,541 | percentage = 42.45 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Assam Jatiya Parishad | candidate = ৰাজেন দুৱৰা | votes = 7,850 | percentage = 5.25 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 3,420 | percentage = 2.28 | change = }} {{Election box majority | votes = 11,354 | percentage = 7.57 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,49,706 | percentage = 80.12 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: ডুমডুমা}} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = দুৰ্গা মিস্ৰা | votes = 50,471 | percentage = 45.32 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = দিলীপ মোৰান | votes = 46,235 | percentage = 41.52 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Communist Party of India | candidate = সুৰজিৎ কলিতা | votes = 12,341 | percentage = 11.08 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 2,312 | percentage = 2.08 | change = }} {{Election box majority | votes = 4,236 | percentage = 3.80 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,11,359 | percentage = 84.15 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Indian National Congress | winner = | swing = }} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[তিনিচুকিয়া জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টিসমূহ]] [[শ্ৰেণী:তিনচুকিয়া জিলাৰ ভূগোল]] 5z9pd68c7vcjsyr7apiato4cp03axer 0 137906 616837 616670 2026-07-12T07:24:04Z ManjurKhan 18997 লিংক যোগ 616837 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | name = নাজিৰা | type = SLA | constituency_no = ৯৭ | map_image = Nazira Assembly constituency map 2023.svg | map_caption = | state = [[অসম]] | division = [[উজনি অসম সংমণ্ডল|উজনি অসম]] | loksabha_cons = [[যোৰহাট (লোকসভা সমষ্টি)|যোৰহাট]] | district = [[শিৱসাগৰ জিলা|শিৱসাগৰ]] | established = ১৯৫১ | reservation = নাই | mla = মায়ূৰ বৰগোহাঁই | party = {{Party index link|Bharatiya Janata Party}} | alliance = {{Party index link|National Democratic Alliance}} | latest_election_year = [[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]] | electors = }} '''নাজিৰা বিধানসভা সমষ্টি''' ([[ইংৰাজী]]: Nazira Assembly constituency) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ১৯৫১ চনত এই সমষ্টিটো পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে গঠন কৰা হৈছিল। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ পিছতেও শিৱসাগৰ জিলাৰ অন্তৰ্গত এই সমষ্টিটো বাহাল ৰখা হয়। এই সমষ্টিটো [[শিৱসাগৰ জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[যোৰহাট (লোকসভা সমষ্টি)]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত। সমষ্টিটো কোনো শ্ৰেণীৰ প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত নহয় (অৰ্থাৎ সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ)। {{Pie chart|caption=নাজিৰা বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ|other=|value1=73|label1=[[Indian National Congress|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''' (১১ বাৰ)]]|color1={{party color|Indian National Congress}}|value2=13|label2=[[Bharatiya Janata Party|'''ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী''' (২ বাৰ)]]|color2={{party color|Bharatiya Janata Party}}|value3=7|label3=[[Communist Party of India|'''ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী''' (১ বাৰ)]]|color3={{party color|Communist Party of India}}|value4=7|label4=[[Asom Gana Parishad|'''অসম গণ পৰিষদ''' (১ বাৰ)]]|color4={{party color|Asom Gana Parishad}}|value5=|label5=|color5=|value6=|label6=|color6=|value7=|label7=|color7=|value8=|label8=|color8=}} == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |নিৰ্বাচন !সদস্য !দলৰ সংযোগ |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[১৯৫১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৫১]] !অানন্দ চন্দ্ৰ বেজবৰুৱা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[১৯৫৭ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৫৭]] !টংকেশ্বৰ চেতিয়া ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[১৯৬২ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৬২]] !হিতেশ্বৰ শইকীয়া ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[১৯৬৭ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৬৭]] !প্ৰমোদ গগৈ ![[Communist Party of India|ভাৰতীয় কমিউনিষ্ট পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[১৯৭২ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৭২]] ! rowspan="3" |হিতেশ্বৰ শইকীয়া ! rowspan="3" |[[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰهছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[১৯৭৮ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৭৮]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[১৯৮৩ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৮৩]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[১৯৮৫ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৮৫]] !তনু কোঁৱৰ ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[১৯৯১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|১৯৯১]] !হিতেশ্বৰ শইকীয়া ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1996 Assam Legislative Assembly by-election|১৯৯৬ (উপ-নিৰ্বাচন)]] !হেমপ্ৰভা শইকীয়া ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[২০০১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০০১]] !হেমপ্ৰভা শইকীয়া ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[২০০৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০০৬]] ! rowspan="3" |দেৱব্ৰত শইকীয়া ! rowspan="3" |[[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[২০১১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০১১]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০১৬]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২১]] !মায়ূৰ বৰগোহাঁই ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]] !মায়ূৰ বৰগোহাঁই ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] (BJP) দলৰ প্ৰাৰ্থী মায়ূৰ বৰগোহাঁইয়ে বিজয় সাব্যস্ত কৰি নাজিৰা সমষ্টিৰ বিধায়ক হিচাপে একেৰাহে দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয়। নিৰ্বাচনৰ সবিশেষ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: নাজিৰা<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S0397 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS0397.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = মায়ূৰ বৰগোহাঁই | votes = 74,831 | percentage = 53.45 | change = +6.20 }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = দেৱব্ৰত শইকীয়া | votes = 54,125 | percentage = 38.66 | change = -4.20 }} {{Election box candidate with party link | party = Assam Jatiya Parishad | candidate = ৰিবুল কোঁৱৰ | votes = 6,550 | percentage = 4.68 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 4,494 | percentage = 3.21 | change = }} {{Election box majority | votes = 20,706 | percentage = 14.79 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,40,000 | percentage = 84.12 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত নাজিৰা সমষ্টিৰ ফলাফল তলত দিয়া ধৰণৰ আছিল: {{Election box begin | title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: নাজিৰা}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = মায়ূৰ বৰগোহাঁই | votes = 63,431 | percentage = 47.25 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = দেৱব্ৰত শইকীয়া | votes = 57,813 | percentage = 43.06 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Assam Jatiya Parishad | candidate = ৰিবুল কোঁৱৰ | votes = 9,112 | percentage = 6.79 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 3,920 | percentage = 2.90 | change = }} {{Election box majority | votes = 5,618 | percentage = 4.19 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,34,276 | percentage = 80.12 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: নাজিৰা}} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = দেৱব্ৰত শইকীয়া | votes = 52,810 | percentage = 51.60 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = প্ৰহ্লাদ গোৱালা | votes = 38,310 | percentage = 37.43 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Communist Party of India | candidate = কনক গগৈ | votes = 8,310 | percentage = 8.12 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 2,912 | percentage = 2.85 | change = }} {{Election box majority | votes = 14,500 | percentage = 14.17 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,02,342 | percentage = 84.15 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Indian National Congress | winner = | swing = }} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[শিৱসাগৰ জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টিসমূহ]] [[শ্ৰেণী:শিৱসাগৰ জিলাৰ ভূগোল]] 2i95ewatsczqpazkypemu89t4x1ti9p 0 137909 616838 616673 2026-07-12T07:25:16Z ManjurKhan 18997 লিংক যোগ 616838 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | name = গোলাঘাট | type = SLA | constituency_no = ১০৩ | map_image = Golaghat Assembly constituency map 2023.svg | map_caption = | state = [[অসম]] | division = [[উজনি অসম সংমণ্ডল|উজনি অসম]] | loksabha_cons = [[কাজিৰঙা (লোকসভা সমষ্টি)|কাজিৰঙা]] | district = [[গোলাঘাট জিলা|গোলাঘাট]] | established = ১৯৫১ | reservation = নাই | mla = অজন্তা নেওগ | party = {{Party index link|Bharatiya Janata Party}} | alliance = {{Party index link|National Democratic Alliance}} | latest_election_year = [[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]] | electors = }} '''গোলাঘাট বিধানসভা সমষ্টি''' ([[ইংৰাজী]]: Golaghat Assembly constituency) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ১৯৫১ চনত এই সমষ্টিটো পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে গঠন কৰা হৈছিল। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ পিছতেও গোলাঘাট জিলাৰ অন্তৰ্গত এই সমষ্টিটো ১০৩ নম্বৰ সমষ্টি হিচাপে বাহাল ৰখা হয়। এই সমষ্টিটো [[গোলাঘাট জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[কাজিৰঙা (লোকসভা সমষ্টি)|কাজিৰঙা লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত (পূৰ্বতে ই কলিয়াবৰ লোকসভা সমষ্টিৰ অংশ আছিল)। সমষ্টিটো কোনো শ্ৰেণীৰ প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত নহয় (অৰ্থাৎ সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ)। {{Pie chart|caption=গোলাঘাট বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ|other=|value1=62|label1=[[Indian National Congress|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''' (১০ বাৰ)]]|color1={{party color|Indian National Congress}}|value2=25|label2=[[Bharatiya Janata Party|'''ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী''' (৪ বাৰ)]]|color2={{party color|Bharatiya Janata Party}}|value3=13|label3=[[Asom Gana Parishad|'''অসম গণ পৰিষদ''' (২ বাৰ)]]|color3={{party color|Asom Gana Parishad}}|value4=|label4=|color4=|value5=|label5=|color5=|value6=|label6=|color6=|value7=|label7=|color7=|value8=|label8=|color8=}} == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |নিৰ্বাচন !সদস্য !দলৰ সংযোগ |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1951 Assam Legislative Assembly election|১৯৫১]] !ৰাজেন্দ্ৰ নাথ বৰুৱা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1957 Assam Legislative Assembly election|১৯৫৭]] !ৰাজেন্দ্ৰ নাথ বৰুৱা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1962 Assam Legislative Assembly election|১৯৬২]] !ৰামনাথ দাস ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1967 Assam Legislative Assembly election|১৯৬৭]] !সোনেশ্বৰ বৰা ![[Samyukta Socialist Party|সংযুক্ত চোচিয়েলিষ্ট পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1972 Assam Legislative Assembly election|১৯৭২]] !সোনেশ্বৰ বৰা ![[Samyukta Socialist Party|সংযুক্ত চোচিয়েলিষ্ট পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Janata Party}}" | |[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]] !সোনেশ্বৰ বৰা ![[Janata Party|জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1983 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৩]] !নগেন নেওগ ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]] !অতুল বৰা ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]] !নগেন নেওগ ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]] !অতুল বৰা ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]] ! rowspan="4" |[[Ajanta Neog|অজন্তা নেওগ]] ! rowspan="4" |[[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]] ! rowspan="2" |[[Ajanta Neog|অজন্তা নেওগ]] ! rowspan="2" |[[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2026 Assam Legislative Assembly election|২০২৬]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] (BJP) দলৰ প্ৰাৰ্থী অজন্তা নেওগে বিজয় সাব্যস্ত কৰি গোলাঘাট সমষ্টিৰ বিধায়িকা হিচাপে একেৰাহে ষষ্ঠবাৰৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয় (পূৰ্বতে চাৰিবাৰ কংগ্ৰেছৰ পৰা আৰু শেষৰ দুবাৰ বিজেপিৰ পৰা)। নিৰ্বাচনৰ সবিশেষ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: গোলাঘাট<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S03103 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS03103.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = অজন্তা নেওগ | votes = 1,02,212 | percentage = 61.88 | change = +11.25 }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = বিতোপন শইকীয়া | votes = 58,453 | percentage = 35.39 | change = -9.45 }} {{Election box candidate with party link | party = Independent | candidate = ৰুবুল বৰা | votes = 2,277 | percentage = 1.38 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 2,243 | percentage = 1.36 | change = -0.27 }} {{Election box majority | votes = 43,759 | percentage = 26.49 | change = +20.70 }} {{Election box turnout | votes = 1,65,185 | percentage = 81.50 | change = +3.48 }} {{Election box hold with party link | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত গোলাঘাট সমষ্টিৰ ফলাফল তলত দিয়া ধৰণৰ আছিল: {{Election box begin | title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: গোলাঘাট}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = অজন্তা নেওগ | votes = 81,651 | percentage = 50.63 | change = +4.01 }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = বাবলু শইকীয়া (বিতোপন শইকীয়া) | votes = 72,326 | percentage = 44.84 | change = -5.32 }} {{Election box candidate with party link | party = Assam Jatiya Parishad | candidate = ৰীণা শইকীয়া | votes = 4,610 | percentage = 2.86 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 2,631 | percentage = 1.63 | change = }} {{Election box majority | votes = 9,325 | percentage = 5.79 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,61,218 | percentage = 78.02 | change = }} {{Election box gain with party link | party = Bharatiya Janata Party | loser = Indian National Congress | swing = }} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: গোলাঘাট}} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = অজন্তা নেওগ | votes = 73,812 | percentage = 50.17 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = বিতোপন শইকীয়া | votes = 68,594 | percentage = 46.63 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Independent | candidate = অপূৰ্ব কুমাৰ বৰুৱা | votes = 2,512 | percentage = 1.70 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 2,197 | percentage = 1.50 | change = }} {{Election box majority | votes = 5,218 | percentage = 3.54 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,47,115 | percentage = 83.89 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Indian National Congress | winner = | swing = }} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[গোলাঘাট জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টিসমূহ]] [[শ্ৰেণী:গোলাঘাট জিলাৰ ভূগোল]] ihhdh8ioct7czlgp7yp8bywnb1etqpg 0 137911 616839 616675 2026-07-12T07:26:17Z ManjurKhan 18997 লিংক যোগ 616839 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | name = দেৰগাঁও | type = SLA | constituency_no = ১০৪ | map_image = Dergaon Assembly constituency map.svg | map_caption = | state = [[অসম]] | division = [[উজনি অসম সংমণ্ডল|উজনি অসম]] | loksabha_cons = [[কাজিৰঙা (লোকসভা সমষ্টি)|কাজিৰঙা]] | district = [[গোলাঘাট জিলা|গোলাঘাট]] | established = ১৯৫৭ | reservation = [[অনুসূচিত জাতি]] | mla = মৃদুল কুমাৰ দত্ত | party = {{Party index link|Bharatiya Janata Party}} | alliance = {{Party index link|National Democratic Alliance}} | latest_election_year = [[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]] | electors = }} '''দেৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টি''' ([[ইংৰাজী]]: Dergaon Assembly constituency) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ১৯৫৭ চনত এই সমষ্টিটো পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে গঠন কৰা হৈছিল। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ পিছতেও গোলাঘাট আৰু যোৰহাট জিলাৰ আংশিক এলেকা সামৰি এই সমষ্টিটো ১০৪ নম্বৰ সমষ্টি হিচাপে বাহাল ৰখা হয়। এই সমষ্টিটো মুখ্যত: [[গোলাঘাট জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[কাজিৰঙা (লোকসভা সমষ্টি)|কাজিৰঙা লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত (পূৰ্বতে ই কলিয়াবৰ লোকসভা সমষ্টিৰ অংশ আছিল)। সমষ্টিটো অনুসূচিত জাতিৰ ([[Scheduled Castes|SC]]) প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত। {{Pie chart|caption=দেৰগাঁও বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ|other=|value1=53|label1=[[Indian National Congress|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''' (৮ বাৰ)]]|color1={{party color|Indian National Congress}}|value2=20|label2=[[Asom Gana Parishad|'''অসম গণ পৰিষদ''' (৩ বাৰ)]]|color2={{party color|Asom Gana Parishad}}|value3=13|label3=[[Independent politician|'''স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী''' (২ বাৰ)]]|color3={{party color|Independent}}|value4=7|label4=[[Samyukta Socialist Party|'''সংযুক্ত চোচিয়েলিষ্ট পাৰ্টী''' (১ বাৰ)]]|color4={{party color|Samyukta Socialist Party}}|value5=7|label5=[[Bharatiya Janata Party|'''ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী''' (১ বাৰ)]]|color5={{party color|Bharatiya Janata Party}}|value6=|label6=|color6=|value7=|label7=|color7=|value8=|label8=|color8=}} == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |নিৰ্বাচন !সদস্য !দলৰ সংযোগ |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1957 Assam Legislative Assembly election|১৯৫৭]] !ৰামনাথ দাস ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1957 Assam Legislative Assembly election|১৯৫৭]] !নৰেন্দ্ৰ নাথ শৰ্মা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1962 Assam Legislative Assembly election|১৯৬২]] !ৰামনাথ দাস ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Samyukta Socialist Party}}" | |[[1965 Assam Legislative Assembly by-election|১৯৬৫ (উপ-নিৰ্বাচন)]] !এন. কে. হাজৰিকা ![[Samyukta Socialist Party|সংযুক্ত চোচিয়েলিষ্ট পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1967 Assam Legislative Assembly election|১৯৬৭]] !নৰেন্দ্ৰ নাথ শৰ্মা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[1972 Assam Legislative Assembly election|১৯৭২]] !হৰেশ্বৰ ৰাজখোৱা ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | style="background-color: {{party color|Janata Party}}" | |[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]] !ৰামেশ্বৰ দাস ![[জনতা পাৰ্টি]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1983 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৩]] !আৰতি হাজৰিকা কছাৰী ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]] !ভবেন্দ্ৰ নাথ ভৰালী ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]] !আৰতি হাজৰিকা কছাৰী ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]] !সুষিলা হাজৰিকা ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]] !হেমা হৰি প্ৰসন্ন বৰুৱা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]] !আৰতি হাজৰিকা কছাৰী ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]] !আৰতি হাজৰিকা কছাৰী ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]] ! rowspan="2" |ভবেন্দ্ৰ নাথ ভৰালী ! rowspan="2" |[[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2026 Assam Legislative Assembly election|২০২৬]] ![[Mridul Kumar Dutta|মৃদুল কুমাৰ দত্ত]] ![[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] (BJP) দলৰ প্ৰাৰ্থী মৃদুল কুমাৰ দত্তই বিজয় সাব্যস্ত কৰি দেৰগাঁও সমষ্টিৰ বিধায়ক হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। নিৰ্বাচনৰ সবিশেষ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: দেৰগাঁও<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S03104 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S03104.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = মৃদুল কুমাৰ দত্ত | votes = 90,049 | percentage = 60.59 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = সাগৰিকা বৰা | votes = 53,096 | percentage = 35.72 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Aam Aadmi Party | candidate = পুলিন গগৈ | votes = 2,902 | percentage = 1.95 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 2,583 | percentage = 1.74 | change = }} {{Election box majority | votes = 36,953 | percentage = 24.87 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,48,630 | percentage = | change = }} {{Election box gain with party link | party = Bharatiya Janata Party | loser = Asom Gana Parishad | swing = }} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত দেৰগাঁও সমষ্টিৰ ফলাফল তলত দিয়া ধৰণৰ আছিল: {{Election box begin | title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: দেৰগাঁও}} {{Election box candidate with party link | party = Asom Gana Parishad | candidate = ভবেন্দ্ৰ নাথ ভৰালী | votes = 64,079 | percentage = 48.12 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = বাণী হাজৰিকা | votes = 51,563 | percentage = 38.73 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Assam Jatiya Parishad | candidate = আনন্দ দাস | votes = 7,850 | percentage = 5.90 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 2,240 | percentage = 1.69 | change = }} {{Election box majority | votes = 12,516 | percentage = 9.39 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,33,160 | percentage = 76.47 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Asom Gana Parishad | winner = | swing = }} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: দেৰগাঁও}} {{Election box candidate with party link | party = Asom Gana Parishad | candidate = ভবেন্দ্ৰ নাথ ভৰালী | votes = 63,079 | percentage = 52.29 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = আৰতি হাজৰিকা কছাৰী | votes = 46,807 | percentage = 38.80 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Independent | candidate = ৰীতা দাস | votes = 3,622 | percentage = 3.00 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Independent | candidate = ভুবন চন্দ্ৰ শইকীয়া | votes = 3,225 | percentage = 2.67 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 2,050 | percentage = 1.69 | change = }} {{Election box majority | votes = 16,272 | percentage = 13.49 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,20,611 | percentage = 82.33 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Asom Gana Parishad | winner = | swing = }} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[গোলাঘাট জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টিসমূহ]] [[শ্ৰেণী:গোলাঘাট জিলাৰ ভূগোল]] 82ozhuu8d8eofpo01w7j1dvk0asjc5h 0 137913 616840 616680 2026-07-12T07:27:22Z ManjurKhan 18997 লিংক যোগ 616840 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | name = বোকাখাত | type = SLA | constituency_no = ১০৫ | map_image = Bokakhat Assembly constituency map 2023.svg | map_caption = | state = [[অসম]] | division = [[উজনি অসম সংমণ্ডল|উজনি অসম]] | loksabha_cons = [[কাজিৰঙা (লোকসভা সমষ্টি)|কাজিৰঙা]] | district = [[গোলাঘাট জিলা|গোলাঘাট]] | established = ১৯৭৮ | reservation = নাই | mla = অতুল বৰা | party = {{Party index link|Asom Gana Parishad}} | alliance = {{Party index link|National Democratic Alliance}} | latest_election_year = [[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]] | electors = }} '''বোকাখাত বিধানসভা সমষ্টি''' ([[ইংৰাজী]]: Bokakhat Assembly constituency) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ১৯৭৮ চনত এই সমষ্টিটো পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে গঠন কৰা হৈছিল। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ পিছতেও গোলাঘাট জিলাৰ অন্তৰ্গত এই সমষ্টিটো ১০৫ নম্বৰ সমষ্টি হিচাপে বাহাল ৰখা হয়। এই সমষ্টিটো [[গোলাঘাট জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[কাজিৰঙা (লোকসভা সমষ্টি)|কাজিৰঙা লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত (পূৰ্বতে ই কলিয়াবৰ লোকসভা সমষ্টিৰ অংশ আছিল)। বিশ্ববিখ্যাত [[কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ এক বৃহৎ অংশ এই সমষ্টিটোৰ ভৌগোলিক পৰিসীমাৰ ভিতৰত পৰে। সমষ্টিটো কোনো শ্ৰেণীৰ প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত নহয় (অৰ্থাৎ সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ)। {{Pie chart|caption=বোকাখাত বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ|other=|value1=36|label1=[[Independent politician|'''স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী''' (৪ বাৰ)]]|color1={{party color|Independent}}|value2=36|label2=[[Asom Gana Parishad|'''অসম গণ পৰিষদ''' (৪ বাৰ)]]|color2={{party color|Asom Gana Parishad}}|value3=18|label3=[[Indian National Congress|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''' (২ বাৰ)]]|color3={{party color|Indian National Congress}}|value4=9|label4=[[জনতা পাৰ্টি|'''জনতা পাৰ্টি''' (১ বাৰ)]]|color4={{party color|Janata Party}}|value5=|label5=|color5=|value6=|label6=|color6=|value7=|label7=|color7=|value8=|label8=|color8=}} == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |নিৰ্বাচন !সদস্য !দলৰ সংযোগ |- | style="background-color: {{party color|Janata Party}}" | |[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]] !ছত্ৰগোপাল কৰ্মকাৰ ![[জনতা পাৰ্টি]] |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[1983 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৩]] !ধৰ্মেশ্বৰ হাজৰিকা ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]] !বলোভৰাম গোৱালা ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]] !ভূপেন্দ্ৰ নাথ ভূঞা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]] !ভূপেন্দ্ৰ নাথ ভূঞা ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]] !জিতু গোৱালা ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]] !জিতু গোৱালা ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Independent}}" | |[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]] !অৰুণ ফুকন ![[Independent politician|স্বতন্ত্ৰ প্ৰাৰ্থী]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]] ! rowspan="3" |[[Atul Bora|অতুল বৰা]] ! rowspan="3" |[[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[2026 Assam Legislative Assembly election|২০২৬]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত এনডিএ মিত্ৰজোঁটৰ সমৰ্থিত [[অসম গণ পৰিষদ]] (AGP) দলৰ কেন্দ্ৰীয় সভাপতি অতুল বৰাই বিজয় সাব্যস্ত কৰি বোকাখাত সমষ্টিৰ পৰা একেৰাহে তৃতীয়বাৰৰ বাবে বিধায়ক হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। নিৰ্বাচনৰ সবিশেষ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: বোকাখাত<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S03105 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS03105.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link | party = Asom Gana Parishad | candidate = অতুল বৰা | votes = 78,412 | percentage = 54.26 | change = +1.47 }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = প্ৰণব দলে | votes = 54,125 | percentage = 37.45 | change = -3.20 }} {{Election box candidate with party link | party = Independent | candidate = মনোজ শইকীয়া | votes = 8,550 | percentage = 5.92 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 3,397 | percentage = 2.37 | change = }} {{Election box majority | votes = 24,287 | percentage = 16.81 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,44,484 | percentage = 83.15 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Asom Gana Parishad | winner = | swing = }} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত বোকাখাত সমষ্টিৰ ফলাফল তলত দিয়া ধৰণৰ আছিল: {{Election box begin | title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: বোকাখাত}} {{Election box candidate with party link | party = Asom Gana Parishad | candidate = অতুল বৰা | votes = 72,930 | percentage = 52.79 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Independent | candidate = প্ৰণব দলে | votes = 27,749 | percentage = 20.09 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = ৰসৰেখা বৰা | votes = 25,690 | percentage = 18.60 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 2,673 | percentage = 1.93 | change = }} {{Election box majority | votes = 45,181 | percentage = 32.70 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,38,154 | percentage = 81.35 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Asom Gana Parishad | winner = | swing = }} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: বোকাখাত}} {{Election box candidate with party link | party = Asom Gana Parishad | candidate = অতুল বৰা | votes = 62,969 | percentage = 51.52 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = অৰুণ ফুকন | votes = 34,776 | percentage = 28.45 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Independent | candidate = প্ৰণব দলে | votes = 18,512 | percentage = 15.15 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 2,330 | percentage = 1.91 | change = }} {{Election box majority | votes = 28,193 | percentage = 23.07 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,22,217 | percentage = 84.15 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Asom Gana Parishad | winner = | swing = }} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[গোলাঘাট জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টিসমূহ]] [[শ্ৰেণী:গোলাঘাট জিলাৰ ভূগোল]] joqm5snqwbchkyhq21h8npzzb270udo 0 137915 616841 616682 2026-07-12T07:29:54Z ManjurKhan 18997 লিংক যোগ 616841 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian constituency | name = সৰুপথাৰ | type = SLA | constituency_no = ১০৭ | map_image = Sarupathar Assembly constituency map.svg | map_caption = | state = [[অসম]] | division = [[উজনি অসম সংমণ্ডল|উজনি অসম]] | loksabha_cons = [[কাজিৰঙা (লোকসভা সমষ্টি)|কাজিৰঙা]] | district = [[গোলাঘাট জিলা|গোলাঘাট]] | established = ১৯৬৭ | reservation = নাই | mla = বিশ্বজিৎ ফুকন | party = {{Party index link|Bharatiya Janata Party}} | alliance = {{Party index link|National Democratic Alliance}} | latest_election_year = [[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন|২০২৬]] | electors = }} '''সৰুপথাৰ বিধানসভা সমষ্টি''' ([[ইংৰাজী]]: Sarupathar Assembly constituency) হৈছে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ১২৬ টা বিধানসভা সমষ্টিৰ ভিতৰত অন্যতম। ১৯৬৭ চনত এই সমষ্টিটো পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে গঠন কৰা হৈছিল। ২০২৩ চনৰ সমষ্টি পুনৰ নিৰ্ধাৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ পিছতেও গোলাঘাট জিলাৰ অন্তৰ্গত এই সমষ্টিটো ১০৭ নম্বৰ সমষ্টি হিচাপে বাহাল ৰখা হয়। এই সমষ্টিটো [[গোলাঘাট জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আৰু ই [[কাজিৰঙা (লোকসভা সমষ্টি)|কাজিৰঙা লোকসভা সমষ্টি]]ৰ এক অংশ হিচাপে চিহ্নিত (পূৰ্বতে ই কলিয়াবৰ লোকসভা সমষ্টিৰ অংশ আছিল)। সমষ্টিটো কোনো শ্ৰেণীৰ প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত নহয় (অৰ্থাৎ সাধাৰণ শ্ৰেণীৰ)। {{Pie chart|caption=সৰুপথাৰ বিধানসভা সমষ্টিৰ আটাইতকৈ সফল দলসমূহ|other=|value1=62|label1=[[Indian National Congress|'''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''' (৮ বাৰ)]]|color1={{party color|Indian National Congress}}|value2=15|label2=[[Asom Gana Parishad|'''অসম গণ পৰিষদ''' (২ বাৰ)]]|color2={{party color|Asom Gana Parishad}}|value3=15|label3=[[Bharatiya Janata Party|'''ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী''' (২ বাৰ)]]|color3={{party color|Bharatiya Janata Party}}|value4=8|label4=[[Samyukta Socialist Party|'''সংযুক্ত চোচিয়েলিষ্ট পাৰ্টী''' (১ বাৰ)]]|color4={{party color|Samyukta Socialist Party}}|value5=|label5=|color5=|value6=|label6=|color6=|value7=|label7=|color7=|value8=|label8=|color8=}} == বিধানসভাৰ সদস্যসকল == {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |নিৰ্বাচন !সদস্য !দলৰ সংযোগ |- | style="background-color: {{party color|Samyukta Socialist Party}}" | |[[1967 Assam Legislative Assembly election|১৯৬৭]] !ছত্ৰগোপাল কৰ্মকাৰ ![[Samyukta Socialist Party|সংযুক্ত চোচিয়েলিষ্ট পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1972 Assam Legislative Assembly election|১৯৭২]] !ছত্ৰগোপাল কৰ্মকাৰ ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Janata Party}}" | |[[1978 Assam Legislative Assembly election|১৯৭৮]] !আক্লিয়াছ তিৰ্কী ![[Janata Party|জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1983 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৩]] !আব্দুল মতলিব ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[1985 Assam Legislative Assembly election|১৯৮৫]] !বিনোদ গোৱালা ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[1991 Assam Legislative Assembly election|১৯৯১]] !আক্লিয়াছ তিৰ্কী ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Asom Gana Parishad}}" | |[[1996 Assam Legislative Assembly election|১৯৯৬]] !বিনোদ গোৱালা ![[Asom Gana Parishad|অসম গণ পৰিষদ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2001 Assam Legislative Assembly election|২০০১]] ! rowspan="3" |আক্লিয়াছ তিৰ্কী ! rowspan="3" |[[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2006 Assam Legislative Assembly election|২০০৬]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2011 Assam Legislative Assembly election|২০১১]] |- | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[2016 Assam Legislative Assembly election|২০১৬]] !ৰোজলীনা তিৰ্কী ![[Indian National Congress|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2021 Assam Legislative Assembly election|২০২১]] ! rowspan="2" |[[Biswajit Phukan|বিশ্বজিৎ ফুকন]] ! rowspan="2" |[[Bharatiya Janata Party|ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] |- | style="background-color: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[2026 Assam Legislative Assembly election|২০২৬]] |} == নিৰ্বাচনী ফলাফল == === ২০২৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২৬ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টী]] (BJP) দলৰ প্ৰাৰ্থী বিশ্বজিৎ ফুকনে বিজয় সাব্যস্ত কৰি সৰুপথাৰ সমষ্টিৰ বিধায়ক হিচাপে একেৰাহে দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয়। নিৰ্বাচনৰ সবিশেষ তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০২৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: সৰুপথাৰ<ref name="eci2026">{{cite web |title=General Election to Assembly Constituencies: Trends & Results May-2026 - Constituencywise S03107 (Assam) |url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/ConstituencywiseS03107.htm |website=Election Commission of India |accessdate=25 June 2026}}</ref>}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = বিশ্বজিৎ ফুকন | votes = 94,312 | percentage = 55.45 | change = +4.41 }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = ৰোজলীনা তিৰ্কী | votes = 64,125 | percentage = 37.70 | change = -2.50 }} {{Election box candidate with party link | party = Assam Jatiya Parishad | candidate = ৰাজু ফুকন | votes = 8,550 | percentage = 5.03 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 3,097 | percentage = 1.82 | change = }} {{Election box majority | votes = 30,187 | percentage = 17.75 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,70,084 | percentage = 84.12 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Bharatiya Janata Party | winner = | swing = }} {{Election box end}} === ২০২১ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০২১ চনৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচনত সৰুপথাৰ সমষ্টিৰ ফলাফল তলত দিয়া ধৰণৰ আছিল: {{Election box begin | title=[[২০২১ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: সৰুপথাৰ}} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = বিশ্বজিৎ ফুকন | votes = 87,481 | percentage = 51.04 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = ৰোজলীনা তিৰ্কী | votes = 69,541 | percentage = 40.20 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Assam Jatiya Parishad | candidate = ৰাজু ফুকন | votes = 9,145 | percentage = 5.30 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 4,120 | percentage = 2.40 | change = }} {{Election box majority | votes = 17,940 | percentage = 10.84 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,71,287 | percentage = 81.35 | change = }} {{Election box gain with party link | party = Bharatiya Janata Party | loser = Indian National Congress | swing = }} {{Election box end}} === ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচন === ২০১৬ চনৰ নিৰ্বাচনৰ বিতং ফলাফল তলত উল্লেখ কৰা হ’ল: {{Election box begin | title=[[২০১৬ৰ অসম বিধানসভা নিৰ্বাচন]]: সৰুপথাৰ}} {{Election box candidate with party link | party = Indian National Congress | candidate = ৰোজলীনা তিৰ্কী | votes = 67,150 | percentage = 44.55 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Bharatiya Janata Party | candidate = বিনোদ গোৱালা | votes = 64,223 | percentage = 42.61 | change = }} {{Election box candidate with party link | party = Asom Gana Parishad | candidate = চন্দ্ৰ গগৈ | votes = 14,310 | percentage = 9.49 | change = }} {{Election box candidate | party = ওপৰৰ এটাও নহয় ([[Nota (politics)|নটা]]) | candidate = নটা | votes = 5,063 | percentage = 3.35 | change = }} {{Election box majority | votes = 2,927 | percentage = 1.94 | change = }} {{Election box turnout | votes = 1,50,746 | percentage = 84.15 | change = }} {{Election box hold with party link | party = Indian National Congress | winner = | swing = }} {{Election box end}} == লগতে চাওক == * [[গোলাঘাট জিলা]] * [[অসম বিধানসভাৰ সমষ্টিসমূহৰ তালিকা]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ বিধানসভা সমষ্টিসমূহ]] [[শ্ৰেণী:গোলাঘাট জিলাৰ ভূগোল]] 1alvrxwyqvgwrldjw81v8xndwcct4d6 0 137919 616740 616716 2026-07-11T13:24:02Z Dipankar Das 36094 616740 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = কুঁৱৰীটোল | other_name = | nickname = | settlement_type = গাঁও | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = <!--India Assam#India--> | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Assam, India | coordinates = | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|ৰাজ্য]] | subdivision_name1 = [[অসম]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|জিলা]] | subdivision_name2 = [[নগাঁও জিলা|নগাঁও]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = | population_as_of = | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Assamese language|Assamese]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 782136 | area_code_type = Telephone code | area_code = 03672 | registration_plate = AS- | blank1_name_sec1 = Coastline | blank1_info_sec1 = {{Convert|0|km|mi}} | blank2_name_sec1 = Nearest city | blank2_info_sec1 = [[Tezpur]] | blank3_name_sec1 = [[Lok Sabha]] constituency | blank3_info_sec1 = [[Kaliabor]] | website = | iso_code = [[ISO 3166-2:IN|IN-AS]] | footnotes = }} '''কুঁৱৰীটোল''' ({{Lang-en|Kuwaritol}}) হʼল [[অসম]]ৰ [[নগাঁও]] জিলাৰ কলিয়াবৰ ৰাজহ চক্ৰৰ অন্তৰ্গত এখন গাঁও আৰু স্থানীয় প্ৰশাসনিক কেন্দ্ৰ। ই [[কলং নদী]]ৰ পাৰত অৱস্থিত। == অৱস্থান == কুঁৱৰীটোলৰপৰাই [[৩৭এ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ (ভাৰত)|৩৭ নং (ক) ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ]] আৰম্ভ হয়।<ref>{{Cite web|url=http://morth.nic.in/writereaddata/sublink2images/NH_StartEnding_Station8634854396.htm|title=Archived copy|accessdate=20 July 2011|archiveurl=http://webarchive.loc.gov/all/20090410062034/http://morth.nic.in/writereaddata/sublink2images/NH_StartEnding_Station8634854396.htm|archivedate=10 April 2009}} National Highways start and end points</ref> ই গাঁওখনক ২৩ কিলোমিটাৰ দূৰৈত অৱস্থিত, [[তেজপুৰ]] চহৰৰ সৈতে সংযুক্ত কৰে। == তথ্য উৎস == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [http://www.india9.com/i9show/Kuarital-66760.htm About Kuwaritol] {{Nagaon district}} [[শ্ৰেণী:নগাঁও জিলা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ গাঁও]] 6eqe2z6qk7ctypdd7r0s555b5c57bxi 10 137925 616762 2026-07-11T15:34:46Z দিব্য দত্ত 9244 নতুন পৃষ্ঠা: {{SAFESUBST:<noinclude />#invoke:Unsubst||$B={{Db-meta |bot={{{bot|}}} |raw={{{raw|}}} |criterion=A11 |1=&#32;as an article which plainly indicates that the subject was [[Wikipedia:Wikipedia is not for things made up one day|invented/coined/discovered by the article's creator or someone they know personally]], and does not [[WP:CCS|credibly indicate]] why its subject is important or significant |2=The criterion does '''not''' apply to any article that makes... 616762 wikitext text/x-wiki {{SAFESUBST:<noinclude />#invoke:Unsubst||$B={{Db-meta |bot={{{bot|}}} |raw={{{raw|}}} |criterion=A11 |1=&#32;as an article which plainly indicates that the subject was [[Wikipedia:Wikipedia is not for things made up one day|invented/coined/discovered by the article's creator or someone they know personally]], and does not [[WP:CCS|credibly indicate]] why its subject is important or significant |2=The criterion does '''not''' apply to any article that makes '''any credible claim of significance or importance''' even if the claim is not supported by a reliable source or does not satisfy Wikipedia's notability guidelines |temp=db-invented-notice |summary=Article about a subject [[WP:NFT|obviously invented]] by article creator or associate, which does not [[WP:CCS|credibly indicate the importance or significance]] of the subject |help={{{help|}}} }}<includeonly>{{category handler | all = [[Category:Candidates for speedy deletion]][[Category:Candidates for speedy deletion as obviously invented]] | nocat = {{{nocat|}}} | category2 = {{{category|¬}}} | page = Foo <!--CIRCUMVENT BLACKLIST--> }}</includeonly>}}<noinclude> {{documentation}} <!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here! --> </noinclude> oe24ejtsgnwq44d1nosfuja8rewze3q 616763 616762 2026-07-11T15:35:51Z দিব্য দত্ত 9244 616763 wikitext text/x-wiki {{SAFESUBST:<noinclude />#invoke:Unsubst||$B={{Db-meta |bot={{{bot|}}} |raw={{{raw|}}} |criterion=A11 |1=&#32;as an article which plainly indicates that the subject was [[Wikipedia:Wikipedia is not for things made up one day|invented/coined/discovered by the article's creator or someone they know personally]], and does not [[WP:CCS|credibly indicate]] why its subject is important or significant |2=The criterion does '''not''' apply to any article that makes '''any credible claim of significance or importance''' even if the claim is not supported by a reliable source or does not satisfy Wikipedia's notability guidelines |temp=db-invented-notice |summary=Article about a subject [[WP:NFT|obviously invented]] by article creator or associate, which does not [[WP:CCS|credibly indicate the importance or significance]] of the subject |help={{{help|}}} }}<includeonly>{{category handler | all = [[শ্ৰেণী:ক্ষিপ্ৰ বিলোপনৰ প্ৰাৰ্থী]] | nocat = {{{nocat|}}} | category2 = {{{category|¬}}} | page = Foo <!--CIRCUMVENT BLACKLIST--> }}</includeonly>}}<noinclude> {{documentation}} <!-- Add categories and interwikis to the /doc subpage, not here! --> </noinclude> cl4ag6gma6ai1miy3k8f0vb4z2h9snz 0 137926 616778 2026-07-11T16:41:41Z Dipankar Das 36094 "[[:en:Special:Redirect/revision/1300572538|Haradatta Choudhury]]" পৃষ্ঠাৰ অনুবাদেৰে সৃষ্টি কৰা হৈছে 616778 wikitext text/x-wiki '''হৰদত্ত চৌধুৰী''' ({{Lang-en|Haradatta Choudhury}}) এগৰাকী বিদ্ৰোহী আছিল, যিয়ে উত্তৰ [[কামৰূপ জিলা|কামৰূপত]] অধিকাংশ অত্যাচাৰ কৰা বুৰ্কাণ্ডাজসকলৰ সহায়ত আহোম ৰাজতন্ত্ৰৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহ কৰিছিল, যেতিয়ালৈকে হৰদত্তক বন্দী কৰি হত্যা কৰা হোৱা নাছিল।{{Infobox person|name=Haradatta Choudhury|image=|alt=|caption=|birth_name=|birth_place=|death_date=|death_place=[[Kamrup district|Kamrup]]|other_names=|occupation=[[Zamindar]]|known_for=rebelling against the Ahom monarchy}} == বিদ্ৰোহ == [[চুক্লিংফা|কমলেশ্বৰ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত [[নামনি অসম]]ত বিদ্ৰোহ সংঘটিত হৈছিল ৷ হৰদত্ত চৌদাৰীৰ বিদ্ৰোহৰ এই নেতা। প্ৰধানকৈ হিন্দুস্তানী আৰু শিখৰ বৰকান্দেজৰ বৃহৎ শক্তিৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল। সেই বুৰ্কাণ্ডেজবোৰক ধুমডুমিয়া বুলি কোৱা হৈছিল সম্ভৱতঃ তেওঁলোকৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ডুমডুমাত আছিল। বৰকাণ্ডজেছ অসমলৈ আহিছিল ৰেইডাৰ হিচাপে, যিসকল পূৰ্বতে জমিদাৰৰ অধীনত সৈন্য আছিল, তেওঁলোক এটা বাহিনী নহয় বহুত আছিল। আলো সিং আৰু বাজু সিঙৰ নেতৃত্বত বুৰ্কাণ্ডাজসকলে উত্তৰ কামৰূপত বহু অত্যাচাৰ আৰু অত্যাচাৰ সংঘটিত কৰিছিল।<ref>{{Cite book|title=Comprehensive history of Assam, SL Baruah|pages=350}}</ref> কথা হয় যে হৰদত্তকো কোচ বিহাৰৰ ৰজাসকলে সহায় কৰিছিল, যিসকলে পৰিয়ালৰ এজনৰ বাবে কামৰূপ উদ্ধাৰ কৰিব বিচাৰিছিল। প্ৰতাপ বল্লাহ কলিয়াভৌমুৰা [[বৰফুকন|বৰফুকনে]] বদন চন্দ্ৰৰ ঠাইত বৰফুকন হিচাপে লয়, কিছু নিয়োজিত হৈ কামৰূপত পুনৰ শান্তি প্ৰতিষ্ঠা হ’ল।<ref>{{Cite journal|title=Barkandazes in Assam, Sk Bhuyan|pages=723}}</ref> === মৃত্যু === হৰদত্তক বন্দী কৰি হত্যা কৰা হ’ল, বীৰদত্তৰ চকু উলিয়াই দিলে, আৰু যোৰহাটলৈ পঠিওৱা হ’ল।<ref>{{Cite book|title=Comprehensive history of Assam, SL Baruah|pages=351}}</ref> == লগতে চাওক == [[দন্দুৱা দ্ৰোহ|দন্দোৱা দ্ৰোহ]] == তথ্য সংগ্ৰহ == {{Reflist}} {{কৰ্তৃপক্ষ নিয়ন্ত্ৰণ}} k6mhjaefgzlj2b180j7ris7byn9ik04 616779 616778 2026-07-11T16:59:33Z Dipankar Das 36094 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 616779 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = হৰদত্ত চৌধুৰী | image = | alt = | caption = | birth_name = | birth_place = | death_date = | death_place = [[কামৰূপ জিলা|কামৰূপ]] | other_names = | occupation = [[জমিদাৰ]] | known_for = আহোম ৰাজতন্ত্ৰৰ বিৰুদ্ধে কৰা বিদ্ৰোহ }} '''হৰদত্ত চৌধুৰী''' ({{Lang-en|Haradatta Choudhury}}) এগৰাকী বিদ্ৰোহী আছিল। তেওঁক বন্দী কৰি হত্যা কৰা আগলৈকে তেওঁ উত্তৰ [[কামৰূপ জিলা|কামৰূপত]] অতিশয় অত্যাচাৰ চলোৱা বৰকান্দাজ সেনাৰ সহায়ত আহোম ৰাজতন্ত্ৰৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহ কৰিছিল। == বিদ্ৰোহ == [[চুক্লিংফা|কমলেশ্বৰ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত [[নামনি অসম]]ত বিদ্ৰোহ সংঘটিত হৈছিল। হৰদত্ত চৌধুৰী আছিল এই বিদ্ৰোহৰ নেতা। প্ৰধানকৈ হিন্দুস্তানী আৰু শিখসকলৰ বৰকান্দাজ সেনাৰ বৃহৎ শক্তিৰ আলমত এই বিদ্ৰোহে গা কৰি উঠিছিল। সেইসময়ত বৰকান্দাজ সেনাসকলক ডুমডুমিয়া বুলি কোৱা হৈছিল। সম্ভৱতঃ তেওঁলোকৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ডুমডুমাত আছিল। বৰকান্দাজ সেনা অসমলৈ আহিছিল আক্ৰমণকাৰী হিচাপে, যিসকল পূৰ্বতে জমিদাৰৰ অধীনত সৈন্য আছিল, তেওঁলোক কেৱল এটা বাহিনী নাছিল সংখ্যাত বহুত আছিল। আলো সিং আৰু বাজু সিঙৰ নেতৃত্বত বৰকান্দাজসকলে উত্তৰ কামৰূপত বহুত অত্যাচাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite book|title=Comprehensive history of Assam, SL Baruah|pages=350}}</ref> কোৱা হয় যে হৰদত্তকো কোচ বিহাৰৰ ৰজাসকলে সহায় কৰিছিল, যিসকলে পৰিয়ালৰ এজনৰ বাবে কামৰূপ উদ্ধাৰ কৰিব বিচাৰিছিল। প্ৰতাপ বল্লভ কলিয়াভোমোৰা [[বৰফুকন|বৰফুকনে]] বদন চন্দ্ৰৰ ঠাইত বৰফুকন পদত নিয়োজিত হোৱাৰ পিছত কামৰূপত পুনৰ শান্তি প্ৰতিষ্ঠা হৈছিল।<ref>{{Cite journal|title=Barkandazes in Assam, Sk Bhuyan|pages=723}}</ref> === মৃত্যু === হৰদত্তক বন্দী কৰি হত্যা কৰা হৈছিল, বীৰদত্তৰ চকু উলিয়াই দিয়া হৈছিল, আৰু যোৰহাটলৈ পঠিওৱা হৈছিল।<ref>{{Cite book|title=Comprehensive history of Assam, SL Baruah|pages=351}}</ref> == লগতে চাওক == *[[দন্দুৱা দ্ৰোহ]] == তথ্য সংগ্ৰহ == {{Reflist}} {{কৰ্তৃপক্ষ নিয়ন্ত্ৰণ}} hhbe97cut6hf04xgwy03znmdvv03ons 616780 616779 2026-07-11T17:04:33Z Dipankar Das 36094 added [[Category:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] using [[WP:HC|HotCat]] 616780 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = হৰদত্ত চৌধুৰী | image = | alt = | caption = | birth_name = | birth_place = | death_date = | death_place = [[কামৰূপ জিলা|কামৰূপ]] | other_names = | occupation = [[জমিদাৰ]] | known_for = আহোম ৰাজতন্ত্ৰৰ বিৰুদ্ধে কৰা বিদ্ৰোহ }} '''হৰদত্ত চৌধুৰী''' ({{Lang-en|Haradatta Choudhury}}) এগৰাকী বিদ্ৰোহী আছিল। তেওঁক বন্দী কৰি হত্যা কৰা আগলৈকে তেওঁ উত্তৰ [[কামৰূপ জিলা|কামৰূপত]] অতিশয় অত্যাচাৰ চলোৱা বৰকান্দাজ সেনাৰ সহায়ত আহোম ৰাজতন্ত্ৰৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহ কৰিছিল। == বিদ্ৰোহ == [[চুক্লিংফা|কমলেশ্বৰ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত [[নামনি অসম]]ত বিদ্ৰোহ সংঘটিত হৈছিল। হৰদত্ত চৌধুৰী আছিল এই বিদ্ৰোহৰ নেতা। প্ৰধানকৈ হিন্দুস্তানী আৰু শিখসকলৰ বৰকান্দাজ সেনাৰ বৃহৎ শক্তিৰ আলমত এই বিদ্ৰোহে গা কৰি উঠিছিল। সেইসময়ত বৰকান্দাজ সেনাসকলক ডুমডুমিয়া বুলি কোৱা হৈছিল। সম্ভৱতঃ তেওঁলোকৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ডুমডুমাত আছিল। বৰকান্দাজ সেনা অসমলৈ আহিছিল আক্ৰমণকাৰী হিচাপে, যিসকল পূৰ্বতে জমিদাৰৰ অধীনত সৈন্য আছিল, তেওঁলোক কেৱল এটা বাহিনী নাছিল সংখ্যাত বহুত আছিল। আলো সিং আৰু বাজু সিঙৰ নেতৃত্বত বৰকান্দাজসকলে উত্তৰ কামৰূপত বহুত অত্যাচাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite book|title=Comprehensive history of Assam, SL Baruah|pages=350}}</ref> কোৱা হয় যে হৰদত্তকো কোচ বিহাৰৰ ৰজাসকলে সহায় কৰিছিল, যিসকলে পৰিয়ালৰ এজনৰ বাবে কামৰূপ উদ্ধাৰ কৰিব বিচাৰিছিল। প্ৰতাপ বল্লভ কলিয়াভোমোৰা [[বৰফুকন|বৰফুকনে]] বদন চন্দ্ৰৰ ঠাইত বৰফুকন পদত নিয়োজিত হোৱাৰ পিছত কামৰূপত পুনৰ শান্তি প্ৰতিষ্ঠা হৈছিল।<ref>{{Cite journal|title=Barkandazes in Assam, Sk Bhuyan|pages=723}}</ref> === মৃত্যু === হৰদত্তক বন্দী কৰি হত্যা কৰা হৈছিল, বীৰদত্তৰ চকু উলিয়াই দিয়া হৈছিল, আৰু যোৰহাটলৈ পঠিওৱা হৈছিল।<ref>{{Cite book|title=Comprehensive history of Assam, SL Baruah|pages=351}}</ref> == লগতে চাওক == *[[দন্দুৱা দ্ৰোহ]] == তথ্য সংগ্ৰহ == {{Reflist}} {{কৰ্তৃপক্ষ নিয়ন্ত্ৰণ}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] crvpt3uwobypbm67kgutfb7l4gu7l95 0 137927 616785 2026-07-11T17:31:55Z Dipankar Das 36094 [[এছ. জানকী]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল 616785 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[এছ. জানকী]] rzinoll7wac9aljbr2qcrkc50rkjdft 0 137928 616791 2026-07-11T18:43:21Z Dakalil 50728 নতুন পৃষ্ঠা: '''এমানুৱেল জঁ-মিশ্বেল ফ্ৰেদেৰিক মাক্ৰঁ'''{{Efn|{{IPAc-en|us|I|ˈ|m|æ|n|j|u|.|ɛ|l|_|m|ə|k|ˈ|ɹ|oʊ|n|audio=En-us-Emmanuel Macron from France pronunciation (Voice of America).ogg}}; {{IPA|fr|emanɥɛl makʁɔ̃|lang|4=LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-Emmanuel Macron.wav}}}} ({{Langx|fr|Emmanuel Macron}}, {{IPA|fr|emanɥɛl makʁۆ|pron|4=LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-Emmanuel... 616791 wikitext text/x-wiki '''এমানুৱেল জঁ-মিশ্বেল ফ্ৰেদেৰিক মাক্ৰঁ'''{{Efn|{{IPAc-en|us|I|ˈ|m|æ|n|j|u|.|ɛ|l|_|m|ə|k|ˈ|ɹ|oʊ|n|audio=En-us-Emmanuel Macron from France pronunciation (Voice of America).ogg}}; {{IPA|fr|emanɥɛl makʁɔ̃|lang|4=LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-Emmanuel Macron.wav}}}} ({{Langx|fr|Emmanuel Macron}}, {{IPA|fr|emanɥɛl makʁۆ|pron|4=LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-Emmanuel Macron.wav}}; জন্ম: ২১ ডিচেম্বৰ ১৯৭৭) হৈছে এজন ফৰাচী ৰাজনীতিবিদ যিয়ে ২০১৭ চনৰ পৰা [[ফ্ৰান্সৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]] হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আহিছে। ২০১৬ চনত দলটো প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ পৰাই তেওঁ [[Renaissance (French political party)|ৰেঁনেছা (Renaissance)]] দলৰ সদস্য হৈ আছে। মাক্ৰঁই পূৰ্বে ৰাষ্ট্ৰপতি [[ফ্ৰাঁচোৱা ওলাণ্ড]]ৰ কাৰ্যকালত ২০১২ চনৰ পৰা ২০১৪ চনলৈ [[Office of the President of France|ৰাষ্ট্ৰপতিৰ উপ-মহাসচিব]] আৰু ২০১৪ চনৰ পৰা ২০১৬ চনলৈ [[Ministry of Economy and Finance (France)|অৰ্থনীতি আৰু বিত্ত মন্ত্ৰী]] হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। [[আমিয়েঁ]]ত জন্মগ্ৰহণ কৰা মাক্ৰঁই [[Paris Nanterre University|পাৰি নান্টেয়াৰ বিশ্ববিদ্যালয়]]ত দৰ্শনশাস্ত্ৰ অধ্যয়ন কৰিছিল। তেওঁ [[Sciences Po|ছায়েন্সেছ প’]]-ৰ পৰা পাব্লিক এফেয়াৰ্ছত [[ স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী]] সম্পূৰ্ণ কৰে আৰু ২০০৪ চনত {{lang|fr|[[École nationale d'administration]]|italic=no}}-ৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁ [[Inspection générale des finances|বিত্ত বিভাগৰ জেনেৰেল ইন্সপেক্টৰেট]]ত এজন জ্যেষ্ঠ অসামৰিক কৰ্মচাৰী হিচাপে আৰু [[Rothschild & Co|ৰথচাইল্ড এণ্ড কো]]-ত এজন [[investment banker|বিনিয়োগ বেংকাৰ]] হিচাপে কাম কৰিছিল। ২০১২ চনৰ [[2012 French presidential election|ফৰাচী ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচন]]ৰ পিছত ওলাণ্ডে তেওঁক [[Élysée Palace|এলিছি প্ৰসাদ]]ৰ উপ-মহাসচিব হিচাপে নিযুক্তি দিয়াৰ ফলত তেওঁ ৰাষ্ট্ৰপতি ওলাণ্ডৰ এজন জ্যেষ্ঠ উপদেষ্টা হৈ পৰে। পিছলৈ ২০১৪ চনত [[second Valls government|দ্বিতীয় ভালছ চৰকাৰ]]ত তেওঁক অৰ্থনীতি মন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয় আৰু তেওঁ কেইবাটাও ব্যৱসায়-অনুকূল সংস্কাৰ কাৰ্যসূচীৰ নেতৃত্ব দিছিল। তেওঁ নিজৰ ২০১৭ চনৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনৰ প্ৰচাৰ আৰম্ভ কৰিবলৈ ২০১৬ চনত পদত্যাগ কৰে। ২০০৬ চনৰ পৰা ২০০৯ চনৰ ভিতৰত [[Socialist Party (France)|চোচিয়েলিষ্ট পাৰ্টি]]ৰ সদস্য থকা মাক্ৰঁই ২০১৬ চনত তেওঁ প্ৰতিষ্ঠা কৰা এক [[Centrism|মধ্যপন্থী]] আৰু [[Pro-Europeanism|ইউৰোপ-পন্থী]] ৰাজনৈতিক আন্দোলন [[Renaissance (French political party)|অঁ মাৰ্শ্ব (En Marche)]]-ৰ বেনাৰত নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হৈছিল। অংশিকভাৱে [[Fillon affair|ফিলন কেলেংকাৰী]]ৰ বাবে মাক্ৰঁই ২০১৭ চনৰ মে' মাহত অনুষ্ঠিত [[2017 French presidential election|ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচন]]ৰ দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ ভোটদানত ৬৬% ভোট লাভ কৰি [[National Rally|নেচনেল ফ্ৰণ্ট]]ৰ [[মেৰিন লে পেন]]ক পৰাস্ত কৰি ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। ৩৯ বছৰ বয়সত তেওঁ ফৰাচী ইতিহাসৰ আটাইতকৈ কম বয়সীয়া ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে পৰিগণিত হয়। ২০১৭ চনৰ [[2017 French legislative election|বিধানসভা নিৰ্বাচন]]ত তেওঁৰ দল, যাৰ নাম সলনি কৰি 'লা ৰিপাব্লিক অঁ মাৰ্শ্ব!' (LREM) কৰা হৈছিল, [[National Assembly (France)|ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিষদ (National Assembly)]]-ত সংখ্যাগৰিষ্ঠতা লাভ কৰে। [[Presidency of Emmanuel Macron|তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্ব]]ৰ সময়ছোৱাত মাক্ৰঁই [[French labour law|শ্ৰম আইন]], [[Taxation in France|কৰ ব্যৱস্থা]], আৰু [[Pensions in France|পেনচন]] সংস্কাৰৰ কাম-কাজ তদাৰক কৰাৰ লগতে এক [[Renewable energy|নৱীকৰণযোগ্য]] [[energy transition|শক্তিৰ ৰূপান্তৰ]] প্ৰক্ৰিয়াক আগুৱাই লৈ যায়। বিৰোধীসকলে তেওঁক "ধনীসকলৰ ৰাষ্ট্ৰপতি" বুলি অভিহিত কৰাৰ মাজতে, তেওঁৰ সংস্কাৰৰ বিৰুদ্ধে ক্ৰমান্বয়ে বৃদ্ধি পোৱা [[Protests against Emmanuel Macron|প্ৰতিবাদ]]ৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত ২০১৮–২০২০ চনত [[yellow vests protests|য়েল্ল' ভেষ্ট প্ৰতিবাদ]] আৰু [[2019–2020 French pension reform strike|পেনচন সংস্কাৰ ধৰ্মঘট]] তীব্ৰতৰ হৈ পৰে। ২০২০ চনৰ পৰা তেওঁ ফ্ৰান্সত [[COVID-19 pandemic in France|কভিড-১৯ মহামাৰী]] আৰু তাৰ পৰৱৰ্তী [[COVID-19 recession|অৰ্থনৈতিক মন্দাৱস্থা]]ৰ বিৰুদ্ধে চৰকাৰী কাৰ্যপন্থাৰ নেতৃত্ব দিয়ে, যাৰ ভিতৰত দেশৰ [[COVID-19 vaccination in France|কভিড-১৯ টিকাদান]] প্ৰক্ৰিয়াৰ তদাৰক কৰাটোও অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। বৈদেশিক নীতিৰ ক্ষেত্ৰত মাক্ৰঁই [[European Union|ইউৰোপীয় ইউনিয়ন]] (EU)-ৰ সংস্কাৰৰ বাবে আহ্বান জনায় আৰু [[Aachen Treaty|জাৰ্মানী]] আৰু [[Quirinal Treaty|ইটালী]]ৰ সৈতে চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰে। [[China–United States trade war|চীন-আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ বাণিজ্য যুদ্ধ]]ৰ সময়ত তেওঁ চীনৰ সৈতে €৪০ বিলিয়ন মূল্যৰ বাণিজ্য আৰু ব্যৱসায়িক চুক্তি সম্পন্ন কৰে আৰু [[AUKUS|অকাছ (AUKUS)]] নিৰাপত্তা চুক্তিক লৈ অষ্ট্ৰেলিয়া আৰু আমেৰিকাৰ সৈতে সৃষ্টি হোৱা বিবাদৰ তদাৰক কৰে। মাক্ৰঁই [[war against the Islamic State|ইচলামিক ষ্টেটৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ]]ত [[Opération Chammal|অপাৰেচন 'চামাল' (Chammal)]] অব্যাহত ৰাখিছিল আৰু [[2022 Russian invasion of Ukraine|ইউক্ৰেনত ৰাছিয়াৰ আক্ৰমণ]]ৰ [[Government and intergovernmental reactions to the Russian invasion of Ukraine|আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গৰিহণা]]ত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। [[2022 French presidential election|২০২২ চনৰ ফৰাচী ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচন]]ত মাক্ৰঁ পুনৰবাৰ লে পেনক পৰাস্ত কৰি দ্বিতীয়টো কাৰ্যকালৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয় আৰু ২০০২ চনত [[2002 French presidential election|জাক চিৰাক]]ৰ পিছত পুনৰ নিৰ্বাচিত হোৱা প্ৰথমজন ফৰাচী ৰাষ্ট্ৰপতি প্ৰাৰ্থী হিচাপে পৰিগণিত হয়। ২০২২ চনৰ [[2022 French legislative election|বিধানসভা নিৰ্বাচন]]ত মাক্ৰঁৰ [[Ensemble (coalition)|মধ্যপন্থী মিত্ৰজোঁটে]] সংখ্যাগৰিষ্ঠতা হেৰুৱায়, যাৰ ফলত এখন [[hung parliament|ত্ৰিশংকু সংসদ]]ৰ সৃষ্টি হয় আৰু ১৯৯৩ চনৰ [[1993 French legislative elections|বিধানসভা নিৰ্বাচন]]ৰ পিছত ফ্ৰান্সৰ প্ৰথমখন [[minority government|সংখ্যালঘু চৰকাৰ]] গঠন হয়। ২০২৩ চনত তেওঁৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[Élisabeth Borne|এলিছাবেথ বৰ্ণ]]ৰ [[Borne government|চৰকাৰে]] [[2023 French pension reform bill|অৱসৰৰ বয়স ৬২ বছৰৰ পৰা ৬৪ বছৰলৈ বৃদ্ধি কৰা আইন]] গৃহীত কৰে; ইয়াৰ ফলত ৰাজহুৱা খণ্ডৰ ধৰ্মঘট আৰু হিংসাত্মক প্ৰতিবাদৰ সৃষ্টি হয়। ২০২৪ চনত এক [[2023–2024 French government crisis|চৰকাৰী সংকট]]ৰ পিছত মাক্ৰঁই [[Gabriel Attal|গেব্ৰিয়েল আটালক]] প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে। ইয়াৰ পিছত ২০২৪ চনৰ [[2024 European Parliament election in France|ইউৰোপীয় সংসদৰ নিৰ্বাচন]]ত শোচনীয় পৰাজয়ৰ পিছত তেওঁ ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিষদ ভংগ কৰি এখন [[2024 French legislative election|আচস্মিক বিধানসভা নিৰ্বাচন]] আহ্বান কৰে, যাৰ ফলত আন এখন ত্ৰিশংকু সংসদৰ সৃষ্টি হয় আৰু তেওঁৰ মিত্ৰজোঁটৰ নিৰ্বাচনী পৰাজয় ঘটে। ইয়াৰ পিছত মাক্ৰঁই এজন [[Gaullism|সংৰক্ষণশীল]] আৰু প্ৰাক্তন মুখ্য [[Brexit|ব্ৰেক্সিট]] মধ্যস্থতাকাৰী [[Michel Barnier|মিচেল বাৰ্নিয়াৰ]]ক প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে। কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণৰ তিনি মাহৰ পিছত, [[Collapse of the Barnier government|বাৰ্নিয়াৰ চৰকাৰখন]] এক ঐতিহাসিক [[Motion of no confidence|অনাস্থা প্ৰস্তাৱ]]ৰ ভোটৰ দ্বাৰা পতন ঘটে, যাৰ ফলত মাক্ৰঁই তেওঁৰ স্থানত মধ্যপন্থী অভিজ্ঞ ৰাজনীতিবিদ [[François Bayrou|ফ্ৰাঁচোৱা বাইৰুক]] নিযুক্তি দিবলৈ বাধ্য হয়। ২০২৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত বাইৰু চৰকাৰখনো [[Bayrou government#Collapse|অনাস্থা ভোটৰ দ্বাৰা পতন হোৱাৰ পিছত]], মাক্ৰঁই [[Ministry of the Armed Forces (France)|সশস্ত্ৰ বাহিনীৰ মন্ত্ৰী]] [[Sébastien Lecornu|চেবাষ্টিয়ান লেকৰ্নু]]ক প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে। চৰকাৰ গঠনক লৈ সৃষ্টি হোৱা ৰাজনৈতিক প্ৰতিক্ৰিয়াৰ বাবে লেকৰ্নুৱে এমাহতকৈও কম সময়ৰ ভিতৰতে [[First Lecornu government#Resignation|পদত্যাগ]] কৰে, কিন্তু তাৰ কিছু সময়ৰ পিছতে মাক্ৰঁই তেওঁক পুনৰ নিযুক্তি দিয়ে।<ref>{{Cite news |last=Chrisafis |first=Angelique |date=10 October 2025 |title=Macron reappoints Sébastien Lecornu as French prime minister |url=https://www.theguardian.com/world/2025/oct/10/macron-reappoints-sebastien-lecornu-as-french-prime-minister |access-date=11 October 2025 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> এই হ্ৰস্বকালীন চৰকাৰসমূহৰ গঠনে এক গভীৰ [[2024–2025 French political crisis|ৰাজনৈতিক সংকট]]ক চিহ্নিত কৰিছিল। == টোকা == {{Notelist}} == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} 6n2vpn9i6g4gk0zywnbqu2lnuk8rhpt 616793 616791 2026-07-11T18:57:24Z Dakalil 50728 /* */ 616793 wikitext text/x-wiki « {{Infobox officeholder | image = Emmanuel Macron 2025 (cropped).jpg | caption = २०२৫ চনত মাক্ৰঁ | office = [[ফ্ৰান্সৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]]<!-- Please do not add his order, it is against WP:MOS, unused and clutter, only exception is the President of the United States. --> | term_start = ১৪ মে' ২০১৭ | term_end = | predecessor = [[ফ্ৰঁচোৱা অলঁদ]] | prime_minister = {{#invoke:collapsible list|main|title={{nobold|''তালিকাখন চাওক''}} |[[এদুৱাৰ ফিলিপ]] |[[জঁ কাস্তেক্স]] |[[এলিজাবেৎ বৰ্ন]] |[[গাব্ৰিয়েল আতাল]] |[[মিশ্বেল বাৰ্নিয়ে]] |[[ফ্ৰঁচোৱা বায়ৰু]] |[[চেবাস্তিয়েঁ ল্যকৰ্ন্যু]] }} | office1 = <!-- [[Co-Princes of Andorra|Co-Prince of Andorra]] → WAIT OUTCOME OF DISCUSSION BEFORE ADDING THIS TO THE INFOBOX ← | alongside1 = [[Joan Enric Vives i Sicília]] | prime_minister1 = [[Antoni Martí]]<br />[[Xavier Espot Zamora]] | 1blankname1 = Representative | 1namedata1 = [[Patrick Strzoda]] | predecessor1 = François Hollande | term_start1 = 14 May 2017 | term_end1 = --> | office2 = [[Ministry of Economy and Finance (France)|অৰ্থনীতি আৰু বিত্ত মন্ত্ৰী]] | term_start2 = ২৬ আগষ্ট ২০১৪ | term_end2 = ৩০ আগষ্ট ২০১৬ | prime_minister2 = [[মানুৱেল ভাল্‌ছ]] | predecessor2 = [[আৰ্ন' মঁতবুৰ]] | successor2 = [[মিশ্বেল চাপেঁ]] | office3 = [[Office of the President of France|ৰাষ্ট্ৰপতিৰ উপ-মহাসচিব]] | term_start3 = ১৫ মে' ২০১২ | term_end3 = ১৫ জুলাই ২০১৪ | alongside3 = <!-- [[Jean Castex]] --> | president3 = ফ্ৰঁচোৱা অলঁদ | predecessor3 = জঁ কাস্তেক্স | successor3 = [[বৰিছ ভাল']] | birth_name = এমানুৱেল জঁ-মিশ্বেল ফ্ৰেদেৰিক মাক্ৰঁ | birth_date = {{birth date and age|1977|12|21|df=yes}} | birth_place = [[আমিয়েঁ]], চম, ফ্ৰান্স | party = ৰ্যনেছঁছ (২০১৬ চনৰ পৰা) | other_party = {{plainlist| * [[Socialist Party (France)|চোচিয়েলিষ্ট]] (২০০৬–২০০৯) * [[Independent politician|নিৰ্দলীয়]] (২০০৯–২০১৬) }} | spouse = {{marriage|[[ব্ৰিজিৎ মাক্ৰঁ]]|20 October 2007}} | father = [[জঁ-মিশ্বেল মাক্ৰঁ]] | relatives = [[লৰঁছ অ'জিয়েৰ জুৰ্দেঁ]] (সতীয়া জীয়েক) | alma_mater = {{plainlist| * [[Paris Nanterre University|পাৰি নঁতেৰ বিশ্ববিদ্যালয়]] ([[Master of Advanced Studies|MAS]]) * [[Sciences Po|ছিয়ঁছ প’]] ([[Master of Public Administration|MPA]]) * {{lang|fr|[[École nationale d'administration]]|italic=no}} }} | signature = Signature de Emmanuel MACRON.svg | website = | module = {{Infobox royalty | | embed = yes | succession = [[Co-Prince of Andorra|এণ্ডোৰাৰ সহ-ৰাজকুমাৰ]]{{efn|''[[Ex officio|পদেন]]'' সহ-ৰাজকুমাৰ}} | reign = ১৪ মে' ২০১৭ – বৰ্তমান | reg_type = সহ-ৰাজকুমাৰ | regent = [[Joan Enric Vives i Sicília]] (২০২৫ চনলৈকে)<br />[[Josep-Lluís Serrano Pentinat]] (২০check২৫ চনৰ পৰা) | predecessor = ফ্ৰঁচোৱা অলঁদ | successor = }} | module2 = {{Listen|pos=center|embed=yes|filename=Emmanuel Macron voice sample.oga|title=এমানুৱেল মাক্ৰঁৰ কণ্ঠস্বৰ|type=speech|description=৪৩ সংখ্যক এণ্টাৰ্কটিক চুক্তি পৰামৰ্শমূলক বৈঠকত মাক্ৰঁৰ ভাষণ<br/>ৰেকৰ্ড কৰা হৈছিল: ২৪ জুন ২০২১}} }} '''এমানুৱেল জঁ-মিশ্বেল ফ্ৰেদেৰিক মাক্ৰঁ'''{{Efn|{{IPAc-en|us|I|ˈ|m|æ|n|j|u|.|ɛ|l|_|m|ə|k|ˈ|ɹ|oʊ|n|audio=En-us-Emmanuel Macron from France pronunciation (Voice of America).ogg}}; {{IPA|fr|emanɥɛl makʁɔ̃|lang|4=LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-Emmanuel Macron.wav}}}} ({{Langx|fr|Emmanuel Macron}}, {{IPA|fr|emanɥɛl makʁۆ|pron|4=LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-Emmanuel Macron.wav}}; জন্ম: ২১ ডিচেম্বৰ ১৯৭৭) হৈছে এজন ফৰাচী ৰাজনীতিবিদ যিয়ে ২০১৭ চনৰ পৰা [[ফ্ৰান্সৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]] হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আহিছে। ২০১৬ চনত দলটো প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ পৰাই তেওঁ [[Renaissance (French political party)|ৰেঁনেছা (Renaissance)]] দলৰ সদস্য হৈ আছে। মাক্ৰঁই পূৰ্বে ৰাষ্ট্ৰপতি [[ফ্ৰাঁচোৱা ওলাণ্ড]]ৰ কাৰ্যকালত ২০১২ চনৰ পৰা ২০১৪ চনলৈ [[Office of the President of France|ৰাষ্ট্ৰপতিৰ উপ-মহাসচিব]] আৰু ২০১৪ চনৰ পৰা ২০১৬ চনলৈ [[Ministry of Economy and Finance (France)|অৰ্থনীতি আৰু বিত্ত মন্ত্ৰী]] হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। [[আমিয়েঁ]]ত জন্মগ্ৰহণ কৰা মাক্ৰঁই [[Paris Nanterre University|পাৰি নান্টেয়াৰ বিশ্ববিদ্যালয়]]ত দৰ্শনশাস্ত্ৰ অধ্যয়ন কৰিছিল। তেওঁ [[Sciences Po|ছায়েন্সেছ প’]]-ৰ পৰা পাব্লিক এফেয়াৰ্ছত [[ স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী]] সম্পূৰ্ণ কৰে আৰু ২০০৪ চনত {{lang|fr|[[École nationale d'administration]]|italic=no}}-ৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁ [[Inspection générale des finances|বিত্ত বিভাগৰ জেনেৰেল ইন্সপেক্টৰেট]]ত এজন জ্যেষ্ঠ অসামৰিক কৰ্মচাৰী হিচাপে আৰু [[Rothschild & Co|ৰথচাইল্ড এণ্ড কো]]-ত এজন [[investment banker|বিনিয়োগ বেংকাৰ]] হিচাপে কাম কৰিছিল। ২০১২ চনৰ [[2012 French presidential election|ফৰাচী ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচন]]ৰ পিছত ওলাণ্ডে তেওঁক [[Élysée Palace|এলিছি প্ৰসাদ]]ৰ উপ-মহাসচিব হিচাপে নিযুক্তি দিয়াৰ ফলত তেওঁ ৰাষ্ট্ৰপতি ওলাণ্ডৰ এজন জ্যেষ্ঠ উপদেষ্টা হৈ পৰে। পিছলৈ ২০১৪ চনত [[second Valls government|দ্বিতীয় ভালছ চৰকাৰ]]ত তেওঁক অৰ্থনীতি মন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয় আৰু তেওঁ কেইবাটাও ব্যৱসায়-অনুকূল সংস্কাৰ কাৰ্যসূচীৰ নেতৃত্ব দিছিল। তেওঁ নিজৰ ২০১৭ চনৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনৰ প্ৰচাৰ আৰম্ভ কৰিবলৈ ২০১৬ চনত পদত্যাগ কৰে। ২০০৬ চনৰ পৰা ২০০৯ চনৰ ভিতৰত [[Socialist Party (France)|চোচিয়েলিষ্ট পাৰ্টি]]ৰ সদস্য থকা মাক্ৰঁই ২০১৬ চনত তেওঁ প্ৰতিষ্ঠা কৰা এক [[Centrism|মধ্যপন্থী]] আৰু [[Pro-Europeanism|ইউৰোপ-পন্থী]] ৰাজনৈতিক আন্দোলন [[Renaissance (French political party)|অঁ মাৰ্শ্ব (En Marche)]]-ৰ বেনাৰত নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হৈছিল। অংশিকভাৱে [[Fillon affair|ফিলন কেলেংকাৰী]]ৰ বাবে মাক্ৰঁই ২০১৭ চনৰ মে' মাহত অনুষ্ঠিত [[2017 French presidential election|ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচন]]ৰ দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ ভোটদানত ৬৬% ভোট লাভ কৰি [[National Rally|নেচনেল ফ্ৰণ্ট]]ৰ [[মেৰিন লে পেন]]ক পৰাস্ত কৰি ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। ৩৯ বছৰ বয়সত তেওঁ ফৰাচী ইতিহাসৰ আটাইতকৈ কম বয়সীয়া ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে পৰিগণিত হয়। ২০১৭ চনৰ [[2017 French legislative election|বিধানসভা নিৰ্বাচন]]ত তেওঁৰ দল, যাৰ নাম সলনি কৰি 'লা ৰিপাব্লিক অঁ মাৰ্শ্ব!' (LREM) কৰা হৈছিল, [[National Assembly (France)|ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিষদ (National Assembly)]]-ত সংখ্যাগৰিষ্ঠতা লাভ কৰে। [[Presidency of Emmanuel Macron|তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্ব]]ৰ সময়ছোৱাত মাক্ৰঁই [[French labour law|শ্ৰম আইন]], [[Taxation in France|কৰ ব্যৱস্থা]], আৰু [[Pensions in France|পেনচন]] সংস্কাৰৰ কাম-কাজ তদাৰক কৰাৰ লগতে এক [[Renewable energy|নৱীকৰণযোগ্য]] [[energy transition|শক্তিৰ ৰূপান্তৰ]] প্ৰক্ৰিয়াক আগুৱাই লৈ যায়। বিৰোধীসকলে তেওঁক "ধনীসকলৰ ৰাষ্ট্ৰপতি" বুলি অভিহিত কৰাৰ মাজতে, তেওঁৰ সংস্কাৰৰ বিৰুদ্ধে ক্ৰমান্বয়ে বৃদ্ধি পোৱা [[Protests against Emmanuel Macron|প্ৰতিবাদ]]ৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত ২০১৮–২০২০ চনত [[yellow vests protests|য়েল্ল' ভেষ্ট প্ৰতিবাদ]] আৰু [[2019–2020 French pension reform strike|পেনচন সংস্কাৰ ধৰ্মঘট]] তীব্ৰতৰ হৈ পৰে। ২০২০ চনৰ পৰা তেওঁ ফ্ৰান্সত [[COVID-19 pandemic in France|কভিড-১৯ মহামাৰী]] আৰু তাৰ পৰৱৰ্তী [[COVID-19 recession|অৰ্থনৈতিক মন্দাৱস্থা]]ৰ বিৰুদ্ধে চৰকাৰী কাৰ্যপন্থাৰ নেতৃত্ব দিয়ে, যাৰ ভিতৰত দেশৰ [[COVID-19 vaccination in France|কভিড-১৯ টিকাদান]] প্ৰক্ৰিয়াৰ তদাৰক কৰাটোও অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। বৈদেশিক নীতিৰ ক্ষেত্ৰত মাক্ৰঁই [[European Union|ইউৰোপীয় ইউনিয়ন]] (EU)-ৰ সংস্কাৰৰ বাবে আহ্বান জনায় আৰু [[Aachen Treaty|জাৰ্মানী]] আৰু [[Quirinal Treaty|ইটালী]]ৰ সৈতে চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰে। [[China–United States trade war|চীন-আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ বাণিজ্য যুদ্ধ]]ৰ সময়ত তেওঁ চীনৰ সৈতে €৪০ বিলিয়ন মূল্যৰ বাণিজ্য আৰু ব্যৱসায়িক চুক্তি সম্পন্ন কৰে আৰু [[AUKUS|অকাছ (AUKUS)]] নিৰাপত্তা চুক্তিক লৈ অষ্ট্ৰেলিয়া আৰু আমেৰিকাৰ সৈতে সৃষ্টি হোৱা বিবাদৰ তদাৰক কৰে। মাক্ৰঁই [[war against the Islamic State|ইচলামিক ষ্টেটৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ]]ত [[Opération Chammal|অপাৰেচন 'চামাল' (Chammal)]] অব্যাহত ৰাখিছিল আৰু [[2022 Russian invasion of Ukraine|ইউক্ৰেনত ৰাছিয়াৰ আক্ৰমণ]]ৰ [[Government and intergovernmental reactions to the Russian invasion of Ukraine|আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গৰিহণা]]ত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। [[2022 French presidential election|২০২২ চনৰ ফৰাচী ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচন]]ত মাক্ৰঁ পুনৰবাৰ লে পেনক পৰাস্ত কৰি দ্বিতীয়টো কাৰ্যকালৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয় আৰু ২০০২ চনত [[2002 French presidential election|জাক চিৰাক]]ৰ পিছত পুনৰ নিৰ্বাচিত হোৱা প্ৰথমজন ফৰাচী ৰাষ্ট্ৰপতি প্ৰাৰ্থী হিচাপে পৰিগণিত হয়। ২০২২ চনৰ [[2022 French legislative election|বিধানসভা নিৰ্বাচন]]ত মাক্ৰঁৰ [[Ensemble (coalition)|মধ্যপন্থী মিত্ৰজোঁটে]] সংখ্যাগৰিষ্ঠতা হেৰুৱায়, যাৰ ফলত এখন [[hung parliament|ত্ৰিশংকু সংসদ]]ৰ সৃষ্টি হয় আৰু ১৯৯৩ চনৰ [[1993 French legislative elections|বিধানসভা নিৰ্বাচন]]ৰ পিছত ফ্ৰান্সৰ প্ৰথমখন [[minority government|সংখ্যালঘু চৰকাৰ]] গঠন হয়। ২০২৩ চনত তেওঁৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[Élisabeth Borne|এলিছাবেথ বৰ্ণ]]ৰ [[Borne government|চৰকাৰে]] [[2023 French pension reform bill|অৱসৰৰ বয়স ৬২ বছৰৰ পৰা ৬৪ বছৰলৈ বৃদ্ধি কৰা আইন]] গৃহীত কৰে; ইয়াৰ ফলত ৰাজহুৱা খণ্ডৰ ধৰ্মঘট আৰু হিংসাত্মক প্ৰতিবাদৰ সৃষ্টি হয়। ২০২৪ চনত এক [[2023–2024 French government crisis|চৰকাৰী সংকট]]ৰ পিছত মাক্ৰঁই [[Gabriel Attal|গেব্ৰিয়েল আটালক]] প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে। ইয়াৰ পিছত ২০২৪ চনৰ [[2024 European Parliament election in France|ইউৰোপীয় সংসদৰ নিৰ্বাচন]]ত শোচনীয় পৰাজয়ৰ পিছত তেওঁ ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিষদ ভংগ কৰি এখন [[2024 French legislative election|আচস্মিক বিধানসভা নিৰ্বাচন]] আহ্বান কৰে, যাৰ ফলত আন এখন ত্ৰিশংকু সংসদৰ সৃষ্টি হয় আৰু তেওঁৰ মিত্ৰজোঁটৰ নিৰ্বাচনী পৰাজয় ঘটে। ইয়াৰ পিছত মাক্ৰঁই এজন [[Gaullism|সংৰক্ষণশীল]] আৰু প্ৰাক্তন মুখ্য [[Brexit|ব্ৰেক্সিট]] মধ্যস্থতাকাৰী [[Michel Barnier|মিচেল বাৰ্নিয়াৰ]]ক প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে। কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণৰ তিনি মাহৰ পিছত, [[Collapse of the Barnier government|বাৰ্নিয়াৰ চৰকাৰখন]] এক ঐতিহাসিক [[Motion of no confidence|অনাস্থা প্ৰস্তাৱ]]ৰ ভোটৰ দ্বাৰা পতন ঘটে, যাৰ ফলত মাক্ৰঁই তেওঁৰ স্থানত মধ্যপন্থী অভিজ্ঞ ৰাজনীতিবিদ [[François Bayrou|ফ্ৰাঁচোৱা বাইৰুক]] নিযুক্তি দিবলৈ বাধ্য হয়। ২০২৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত বাইৰু চৰকাৰখনো [[Bayrou government#Collapse|অনাস্থা ভোটৰ দ্বাৰা পতন হোৱাৰ পিছত]], মাক্ৰঁই [[Ministry of the Armed Forces (France)|সশস্ত্ৰ বাহিনীৰ মন্ত্ৰী]] [[Sébastien Lecornu|চেবাষ্টিয়ান লেকৰ্নু]]ক প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে। চৰকাৰ গঠনক লৈ সৃষ্টি হোৱা ৰাজনৈতিক প্ৰতিক্ৰিয়াৰ বাবে লেকৰ্নুৱে এমাহতকৈও কম সময়ৰ ভিতৰতে [[First Lecornu government#Resignation|পদত্যাগ]] কৰে, কিন্তু তাৰ কিছু সময়ৰ পিছতে মাক্ৰঁই তেওঁক পুনৰ নিযুক্তি দিয়ে।<ref>{{Cite news |last=Chrisafis |first=Angelique |date=10 October 2025 |title=Macron reappoints Sébastien Lecornu as French prime minister |url=https://www.theguardian.com/world/2025/oct/10/macron-reappoints-sebastien-lecornu-as-french-prime-minister |access-date=11 October 2025 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> এই হ্ৰস্বকালীন চৰকাৰসমূহৰ গঠনে এক গভীৰ [[2024–2025 French political crisis|ৰাজনৈতিক সংকট]]ক চিহ্নিত কৰিছিল। == টোকা == {{Notelist}} == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} 2strxsfifqoplffe1t6duzf38l2x9ux 616794 616793 2026-07-11T18:59:46Z Dakalil 50728 /* */ Fixed typo 616794 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | image = Emmanuel Macron 2025 (cropped).jpg | caption = २०२৫ চনত মাক্ৰঁ | office = [[ফ্ৰান্সৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]]<!-- Please do not add his order, it is against WP:MOS, unused and clutter, only exception is the President of the United States. --> | term_start = ১৪ মে' ২০১৭ | term_end = | predecessor = [[ফ্ৰঁচোৱা অলঁদ]] | prime_minister = {{#invoke:collapsible list|main|title={{nobold|''তালিকাখন চাওক''}} |[[এদুৱাৰ ফিলিপ]] |[[জঁ কাস্তেক্স]] |[[এলিজাবেৎ বৰ্ন]] |[[গাব্ৰিয়েল আতাল]] |[[মিশ্বেল বাৰ্নিয়ে]] |[[ফ্ৰঁচোৱা বায়ৰু]] |[[চেবাস্তিয়েঁ ল্যকৰ্ন্যু]] }} | office1 = <!-- [[Co-Princes of Andorra|Co-Prince of Andorra]] → WAIT OUTCOME OF DISCUSSION BEFORE ADDING THIS TO THE INFOBOX ← | alongside1 = [[Joan Enric Vives i Sicília]] | prime_minister1 = [[Antoni Martí]]<br />[[Xavier Espot Zamora]] | 1blankname1 = Representative | 1namedata1 = [[Patrick Strzoda]] | predecessor1 = François Hollande | term_start1 = 14 May 2017 | term_end1 = --> | office2 = [[Ministry of Economy and Finance (France)|অৰ্থনীতি আৰু বিত্ত মন্ত্ৰী]] | term_start2 = ২৬ আগষ্ট ২০১৪ | term_end2 = ৩০ আগষ্ট ২০১৬ | prime_minister2 = [[মানুৱেল ভাল্‌ছ]] | predecessor2 = [[আৰ্ন' মঁতবুৰ]] | successor2 = [[মিশ্বেল চাপেঁ]] | office3 = [[Office of the President of France|ৰাষ্ট্ৰপতিৰ উপ-মহাসচিব]] | term_start3 = ১৫ মে' ২০১২ | term_end3 = ১৫ জুলাই ২০১৪ | alongside3 = <!-- [[Jean Castex]] --> | president3 = ফ্ৰঁচোৱা অলঁদ | predecessor3 = জঁ কাস্তেক্স | successor3 = [[বৰিছ ভাল']] | birth_name = এমানুৱেল জঁ-মিশ্বেল ফ্ৰেদেৰিক মাক্ৰঁ | birth_date = {{birth date and age|1977|12|21|df=yes}} | birth_place = [[আমিয়েঁ]], চম, ফ্ৰান্স | party = ৰ্যনেছঁছ (২০১৬ চনৰ পৰা) | other_party = {{plainlist| * [[Socialist Party (France)|চোচিয়েলিষ্ট]] (২০০৬–২০০৯) * [[Independent politician|নিৰ্দলীয়]] (২০০৯–২০১৬) }} | spouse = {{marriage|[[ব্ৰিজিৎ মাক্ৰঁ]]|20 October 2007}} | father = [[জঁ-মিশ্বেল মাক্ৰঁ]] | relatives = [[লৰঁছ অ'জিয়েৰ জুৰ্দেঁ]] (সতীয়া জীয়েক) | alma_mater = {{plainlist| * [[Paris Nanterre University|পাৰি নঁতেৰ বিশ্ববিদ্যালয়]] ([[Master of Advanced Studies|MAS]]) * [[Sciences Po|ছিয়ঁছ প’]] ([[Master of Public Administration|MPA]]) * {{lang|fr|[[École nationale d'administration]]|italic=no}} }} | signature = Signature de Emmanuel MACRON.svg | website = | module = {{Infobox royalty | | embed = yes | succession = [[Co-Prince of Andorra|এণ্ডোৰাৰ সহ-ৰাজকুমাৰ]]{{efn|''[[Ex officio|পদেন]]'' সহ-ৰাজকুমাৰ}} | reign = ১৪ মে' ২০১৭ – বৰ্তমান | reg_type = সহ-ৰাজকুমাৰ | regent = [[Joan Enric Vives i Sicília]] (২০২৫ চনলৈকে)<br />[[Josep-Lluís Serrano Pentinat]] (২০check২৫ চনৰ পৰা) | predecessor = ফ্ৰঁচোৱা অলঁদ | successor = }} | module2 = {{Listen|pos=center|embed=yes|filename=Emmanuel Macron voice sample.oga|title=এমানুৱেল মাক্ৰঁৰ কণ্ঠস্বৰ|type=speech|description=৪৩ সংখ্যক এণ্টাৰ্কটিক চুক্তি পৰামৰ্শমূলক বৈঠকত মাক্ৰঁৰ ভাষণ<br/>ৰেকৰ্ড কৰা হৈছিল: ২৪ জুন ২০২১}} }} '''এমানুৱেল জঁ-মিশ্বেল ফ্ৰেদেৰিক মাক্ৰঁ'''{{Efn|{{IPAc-en|us|I|ˈ|m|æ|n|j|u|.|ɛ|l|_|m|ə|k|ˈ|ɹ|oʊ|n|audio=En-us-Emmanuel Macron from France pronunciation (Voice of America).ogg}}; {{IPA|fr|emanɥɛl makʁɔ̃|lang|4=LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-Emmanuel Macron.wav}}}} ({{Langx|fr|Emmanuel Macron}}, {{IPA|fr|emanɥɛl makʁۆ|pron|4=LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-Emmanuel Macron.wav}}; জন্ম: ২১ ডিচেম্বৰ ১৯৭৭) হৈছে এজন ফৰাচী ৰাজনীতিবিদ যিয়ে ২০১৭ চনৰ পৰা [[ফ্ৰান্সৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]] হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আহিছে। ২০১৬ চনত দলটো প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ পৰাই তেওঁ [[Renaissance (French political party)|ৰেঁনেছা (Renaissance)]] দলৰ সদস্য হৈ আছে। মাক্ৰঁই পূৰ্বে ৰাষ্ট্ৰপতি [[ফ্ৰাঁচোৱা ওলাণ্ড]]ৰ কাৰ্যকালত ২০১২ চনৰ পৰা ২০১৪ চনলৈ [[Office of the President of France|ৰাষ্ট্ৰপতিৰ উপ-মহাসচিব]] আৰু ২০১৪ চনৰ পৰা ২০১৬ চনলৈ [[Ministry of Economy and Finance (France)|অৰ্থনীতি আৰু বিত্ত মন্ত্ৰী]] হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। [[আমিয়েঁ]]ত জন্মগ্ৰহণ কৰা মাক্ৰঁই [[Paris Nanterre University|পাৰি নান্টেয়াৰ বিশ্ববিদ্যালয়]]ত দৰ্শনশাস্ত্ৰ অধ্যয়ন কৰিছিল। তেওঁ [[Sciences Po|ছায়েন্সেছ প’]]-ৰ পৰা পাব্লিক এফেয়াৰ্ছত [[ স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী]] সম্পূৰ্ণ কৰে আৰু ২০০৪ চনত {{lang|fr|[[École nationale d'administration]]|italic=no}}-ৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁ [[Inspection générale des finances|বিত্ত বিভাগৰ জেনেৰেল ইন্সপেক্টৰেট]]ত এজন জ্যেষ্ঠ অসামৰিক কৰ্মচাৰী হিচাপে আৰু [[Rothschild & Co|ৰথচাইল্ড এণ্ড কো]]-ত এজন [[investment banker|বিনিয়োগ বেংকাৰ]] হিচাপে কাম কৰিছিল। ২০১২ চনৰ [[2012 French presidential election|ফৰাচী ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচন]]ৰ পিছত ওলাণ্ডে তেওঁক [[Élysée Palace|এলিছি প্ৰসাদ]]ৰ উপ-মহাসচিব হিচাপে নিযুক্তি দিয়াৰ ফলত তেওঁ ৰাষ্ট্ৰপতি ওলাণ্ডৰ এজন জ্যেষ্ঠ উপদেষ্টা হৈ পৰে। পিছলৈ ২০১৪ চনত [[second Valls government|দ্বিতীয় ভালছ চৰকাৰ]]ত তেওঁক অৰ্থনীতি মন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয় আৰু তেওঁ কেইবাটাও ব্যৱসায়-অনুকূল সংস্কাৰ কাৰ্যসূচীৰ নেতৃত্ব দিছিল। তেওঁ নিজৰ ২০১৭ চনৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনৰ প্ৰচাৰ আৰম্ভ কৰিবলৈ ২০১৬ চনত পদত্যাগ কৰে। ২০০৬ চনৰ পৰা ২০০৯ চনৰ ভিতৰত [[Socialist Party (France)|চোচিয়েলিষ্ট পাৰ্টি]]ৰ সদস্য থকা মাক্ৰঁই ২০১৬ চনত তেওঁ প্ৰতিষ্ঠা কৰা এক [[Centrism|মধ্যপন্থী]] আৰু [[Pro-Europeanism|ইউৰোপ-পন্থী]] ৰাজনৈতিক আন্দোলন [[Renaissance (French political party)|অঁ মাৰ্শ্ব (En Marche)]]-ৰ বেনাৰত নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হৈছিল। অংশিকভাৱে [[Fillon affair|ফিলন কেলেংকাৰী]]ৰ বাবে মাক্ৰঁই ২০১৭ চনৰ মে' মাহত অনুষ্ঠিত [[2017 French presidential election|ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচন]]ৰ দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ ভোটদানত ৬৬% ভোট লাভ কৰি [[National Rally|নেচনেল ফ্ৰণ্ট]]ৰ [[মেৰিন লে পেন]]ক পৰাস্ত কৰি ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। ৩৯ বছৰ বয়সত তেওঁ ফৰাচী ইতিহাসৰ আটাইতকৈ কম বয়সীয়া ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে পৰিগণিত হয়। ২০১৭ চনৰ [[2017 French legislative election|বিধানসভা নিৰ্বাচন]]ত তেওঁৰ দল, যাৰ নাম সলনি কৰি 'লা ৰিপাব্লিক অঁ মাৰ্শ্ব!' (LREM) কৰা হৈছিল, [[National Assembly (France)|ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিষদ (National Assembly)]]-ত সংখ্যাগৰিষ্ঠতা লাভ কৰে। [[Presidency of Emmanuel Macron|তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্ব]]ৰ সময়ছোৱাত মাক্ৰঁই [[French labour law|শ্ৰম আইন]], [[Taxation in France|কৰ ব্যৱস্থা]], আৰু [[Pensions in France|পেনচন]] সংস্কাৰৰ কাম-কাজ তদাৰক কৰাৰ লগতে এক [[Renewable energy|নৱীকৰণযোগ্য]] [[energy transition|শক্তিৰ ৰূপান্তৰ]] প্ৰক্ৰিয়াক আগুৱাই লৈ যায়। বিৰোধীসকলে তেওঁক "ধনীসকলৰ ৰাষ্ট্ৰপতি" বুলি অভিহিত কৰাৰ মাজতে, তেওঁৰ সংস্কাৰৰ বিৰুদ্ধে ক্ৰমান্বয়ে বৃদ্ধি পোৱা [[Protests against Emmanuel Macron|প্ৰতিবাদ]]ৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত ২০১৮–২০২০ চনত [[yellow vests protests|য়েল্ল' ভেষ্ট প্ৰতিবাদ]] আৰু [[2019–2020 French pension reform strike|পেনচন সংস্কাৰ ধৰ্মঘট]] তীব্ৰতৰ হৈ পৰে। ২০২০ চনৰ পৰা তেওঁ ফ্ৰান্সত [[COVID-19 pandemic in France|কভিড-১৯ মহামাৰী]] আৰু তাৰ পৰৱৰ্তী [[COVID-19 recession|অৰ্থনৈতিক মন্দাৱস্থা]]ৰ বিৰুদ্ধে চৰকাৰী কাৰ্যপন্থাৰ নেতৃত্ব দিয়ে, যাৰ ভিতৰত দেশৰ [[COVID-19 vaccination in France|কভিড-১৯ টিকাদান]] প্ৰক্ৰিয়াৰ তদাৰক কৰাটোও অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। বৈদেশিক নীতিৰ ক্ষেত্ৰত মাক্ৰঁই [[European Union|ইউৰোপীয় ইউনিয়ন]] (EU)-ৰ সংস্কাৰৰ বাবে আহ্বান জনায় আৰু [[Aachen Treaty|জাৰ্মানী]] আৰু [[Quirinal Treaty|ইটালী]]ৰ সৈতে চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰে। [[China–United States trade war|চীন-আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ বাণিজ্য যুদ্ধ]]ৰ সময়ত তেওঁ চীনৰ সৈতে €৪০ বিলিয়ন মূল্যৰ বাণিজ্য আৰু ব্যৱসায়িক চুক্তি সম্পন্ন কৰে আৰু [[AUKUS|অকাছ (AUKUS)]] নিৰাপত্তা চুক্তিক লৈ অষ্ট্ৰেলিয়া আৰু আমেৰিকাৰ সৈতে সৃষ্টি হোৱা বিবাদৰ তদাৰক কৰে। মাক্ৰঁই [[war against the Islamic State|ইচলামিক ষ্টেটৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ]]ত [[Opération Chammal|অপাৰেচন 'চামাল' (Chammal)]] অব্যাহত ৰাখিছিল আৰু [[2022 Russian invasion of Ukraine|ইউক্ৰেনত ৰাছিয়াৰ আক্ৰমণ]]ৰ [[Government and intergovernmental reactions to the Russian invasion of Ukraine|আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গৰিহণা]]ত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। [[2022 French presidential election|২০২২ চনৰ ফৰাচী ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচন]]ত মাক্ৰঁ পুনৰবাৰ লে পেনক পৰাস্ত কৰি দ্বিতীয়টো কাৰ্যকালৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয় আৰু ২০০২ চনত [[2002 French presidential election|জাক চিৰাক]]ৰ পিছত পুনৰ নিৰ্বাচিত হোৱা প্ৰথমজন ফৰাচী ৰাষ্ট্ৰপতি প্ৰাৰ্থী হিচাপে পৰিগণিত হয়। ২০২২ চনৰ [[2022 French legislative election|বিধানসভা নিৰ্বাচন]]ত মাক্ৰঁৰ [[Ensemble (coalition)|মধ্যপন্থী মিত্ৰজোঁটে]] সংখ্যাগৰিষ্ঠতা হেৰুৱায়, যাৰ ফলত এখন [[hung parliament|ত্ৰিশংকু সংসদ]]ৰ সৃষ্টি হয় আৰু ১৯৯৩ চনৰ [[1993 French legislative elections|বিধানসভা নিৰ্বাচন]]ৰ পিছত ফ্ৰান্সৰ প্ৰথমখন [[minority government|সংখ্যালঘু চৰকাৰ]] গঠন হয়। ২০২৩ চনত তেওঁৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[Élisabeth Borne|এলিছাবেথ বৰ্ণ]]ৰ [[Borne government|চৰকাৰে]] [[2023 French pension reform bill|অৱসৰৰ বয়স ৬২ বছৰৰ পৰা ৬৪ বছৰলৈ বৃদ্ধি কৰা আইন]] গৃহীত কৰে; ইয়াৰ ফলত ৰাজহুৱা খণ্ডৰ ধৰ্মঘট আৰু হিংসাত্মক প্ৰতিবাদৰ সৃষ্টি হয়। ২০২৪ চনত এক [[2023–2024 French government crisis|চৰকাৰী সংকট]]ৰ পিছত মাক্ৰঁই [[Gabriel Attal|গেব্ৰিয়েল আটালক]] প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে। ইয়াৰ পিছত ২০২৪ চনৰ [[2024 European Parliament election in France|ইউৰোপীয় সংসদৰ নিৰ্বাচন]]ত শোচনীয় পৰাজয়ৰ পিছত তেওঁ ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিষদ ভংগ কৰি এখন [[2024 French legislative election|আচস্মিক বিধানসভা নিৰ্বাচন]] আহ্বান কৰে, যাৰ ফলত আন এখন ত্ৰিশংকু সংসদৰ সৃষ্টি হয় আৰু তেওঁৰ মিত্ৰজোঁটৰ নিৰ্বাচনী পৰাজয় ঘটে। ইয়াৰ পিছত মাক্ৰঁই এজন [[Gaullism|সংৰক্ষণশীল]] আৰু প্ৰাক্তন মুখ্য [[Brexit|ব্ৰেক্সিট]] মধ্যস্থতাকাৰী [[Michel Barnier|মিচেল বাৰ্নিয়াৰ]]ক প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে। কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণৰ তিনি মাহৰ পিছত, [[Collapse of the Barnier government|বাৰ্নিয়াৰ চৰকাৰখন]] এক ঐতিহাসিক [[Motion of no confidence|অনাস্থা প্ৰস্তাৱ]]ৰ ভোটৰ দ্বাৰা পতন ঘটে, যাৰ ফলত মাক্ৰঁই তেওঁৰ স্থানত মধ্যপন্থী অভিজ্ঞ ৰাজনীতিবিদ [[François Bayrou|ফ্ৰাঁচোৱা বাইৰুক]] নিযুক্তি দিবলৈ বাধ্য হয়। ২০২৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত বাইৰু চৰকাৰখনো [[Bayrou government#Collapse|অনাস্থা ভোটৰ দ্বাৰা পতন হোৱাৰ পিছত]], মাক্ৰঁই [[Ministry of the Armed Forces (France)|সশস্ত্ৰ বাহিনীৰ মন্ত্ৰী]] [[Sébastien Lecornu|চেবাষ্টিয়ান লেকৰ্নু]]ক প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে। চৰকাৰ গঠনক লৈ সৃষ্টি হোৱা ৰাজনৈতিক প্ৰতিক্ৰিয়াৰ বাবে লেকৰ্নুৱে এমাহতকৈও কম সময়ৰ ভিতৰতে [[First Lecornu government#Resignation|পদত্যাগ]] কৰে, কিন্তু তাৰ কিছু সময়ৰ পিছতে মাক্ৰঁই তেওঁক পুনৰ নিযুক্তি দিয়ে।<ref>{{Cite news |last=Chrisafis |first=Angelique |date=10 October 2025 |title=Macron reappoints Sébastien Lecornu as French prime minister |url=https://www.theguardian.com/world/2025/oct/10/macron-reappoints-sebastien-lecornu-as-french-prime-minister |access-date=11 October 2025 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> এই হ্ৰস্বকালীন চৰকাৰসমূহৰ গঠনে এক গভীৰ [[2024–2025 French political crisis|ৰাজনৈতিক সংকট]]ক চিহ্নিত কৰিছিল। == টোকা == {{Notelist}} == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} fqj7irozf9vhfcm6xib75j3j5bhtnh5 616796 616794 2026-07-11T19:18:38Z Dakalil 50728 /* */ Fixed typo 616796 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | image = Emmanuel Macron 2025 (cropped).jpg | caption = २०२৫ চনত মাক্ৰঁ | office = [[ফ্ৰান্সৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]]<!-- Please do not add his order, it is against WP:MOS, unused and clutter, only exception is the President of the United States. --> | term_start = ১৪ মে' ২০১৭ | term_end = | predecessor = [[ফ্ৰঁচোৱা অলঁদ]] | prime_minister = {{#invoke:collapsible list|main|title={{nobold|''তালিকাখন চাওক''}} |[[এদুৱাৰ ফিলিপ]] |[[জঁ কাস্তেক্স]] |[[এলিজাবেৎ বৰ্ন]] |[[গাব্ৰিয়েল আতাল]] |[[মিশ্বেল বাৰ্নিয়ে]] |[[ফ্ৰঁচোৱা বায়ৰু]] |[[চেবাস্তিয়েঁ ল্যকৰ্ন্যু]] }} | office1 = <!-- [[Co-Princes of Andorra|Co-Prince of Andorra]] → WAIT OUTCOME OF DISCUSSION BEFORE ADDING THIS TO THE INFOBOX ← | alongside1 = [[Joan Enric Vives i Sicília]] | prime_minister1 = [[Antoni Martí]]<br />[[Xavier Espot Zamora]] | 1blankname1 = Representative | 1namedata1 = [[Patrick Strzoda]] | predecessor1 = François Hollande | term_start1 = 14 May 2017 | term_end1 = --> | office2 = [[Ministry of Economy and Finance (France)|অৰ্থনীতি আৰু বিত্ত মন্ত্ৰী]] | term_start2 = ২৬ আগষ্ট ২০১৪ | term_end2 = ৩০ আগষ্ট ২০১৬ | prime_minister2 = [[মানুৱেল ভাল্‌ছ]] | predecessor2 = [[আৰ্ন' মঁতবুৰ]] | successor2 = [[মিশ্বেল চাপেঁ]] | office3 = [[Office of the President of France|ৰাষ্ট্ৰপতিৰ উপ-মহাসচিব]] | term_start3 = ১৫ মে' ২০১২ | term_end3 = ১৫ জুলাই ২০১৪ | alongside3 = <!-- [[Jean Castex]] --> | president3 = ফ্ৰঁচোৱা অলঁদ | predecessor3 = জঁ কাস্তেক্স | successor3 = [[বৰিছ ভাল']] | birth_name = এমানুৱেল জঁ-মিশ্বেল ফ্ৰেদেৰিক মাক্ৰঁ | birth_date = {{birth date and age|1977|12|21|df=yes}} | birth_place = [[আমিয়েঁ]], চম, ফ্ৰান্স | party = ৰ্যনেছঁছ (২০১৬ চনৰ পৰা) | other_party = {{plainlist| * [[Socialist Party (France)|চোচিয়েলিষ্ট]] (২০০৬–২০০৯) * [[Independent politician|নিৰ্দলীয়]] (২০০৯–২০১৬) }} | spouse = {{marriage|[[ব্ৰিজিৎ মাক্ৰঁ]]|20 October 2007}} | father = [[জঁ-মিশ্বেল মাক্ৰঁ]] | relatives = [[লৰঁছ অ'জিয়েৰ জুৰ্দেঁ]] (সতীয়া জীয়েক) | alma_mater = {{plainlist| * [[Paris Nanterre University|পাৰি নঁতেৰ বিশ্ববিদ্যালয়]] ([[Master of Advanced Studies|MAS]]) * [[Sciences Po|ছিয়ঁছ প’]] ([[Master of Public Administration|MPA]]) * {{lang|fr|[[École nationale d'administration]]|italic=no}} }} | signature = Signature de Emmanuel MACRON.svg | website = | module = {{Infobox royalty | embed = yes | succession = [[Co-Prince of Andorra|এণ্ডোৰাৰ সহ-ৰাজকুমাৰ]]{{efn|''[[Ex officio|পদেন]]'' সহ-ৰাজকুমাৰ}} | reign = ১৪ মে' ২০১৭ – বৰ্তমান | reg_type = সহ-ৰাজকুমাৰ | regent = [[Joan Enric Vives i Sicília]] (২০২৫ চনলৈকে)<br />[[Josep-Lluís Serrano Pentinat]] (২০২৫ চনৰ পৰা) | predecessor = ফ্ৰঁচোৱা অলঁদ | successor = }} | module2 = {{Listen|pos=center|embed=yes|filename=Emmanuel Macron voice sample.oga|title=এমানুৱেল মাক্ৰঁৰ কণ্ঠস্বৰ|type=speech|description=৪৩ সংখ্যক এণ্টাৰ্কটিক চুক্তি পৰামৰ্শমূলক বৈঠকত মাক্ৰঁৰ ভাষণ<br/>ৰেকৰ্ড কৰা হৈছিল: ২৪ জুন ২০২১}} }} '''এমানুৱেল জঁ-মিশ্বেল ফ্ৰেদেৰিক মাক্ৰঁ'''{{Efn|{{IPAc-en|us|I|ˈ|m|æ|n|j|u|.|ɛ|l|_|m|ə|k|ˈ|ɹ|oʊ|n|audio=En-us-Emmanuel Macron from France pronunciation (Voice of America).ogg}}; {{IPA|fr|emanɥɛl makʁɔ̃|lang|4=LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-Emmanuel Macron.wav}}}} ({{Langx|fr|Emmanuel Macron}}, {{IPA|fr|emanɥɛl makʁɔ̃|pron|4=LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-Emmanuel Macron.wav}}; জন্ম: ২১ ডিচেম্বৰ ১৯৭৭) হৈছে এজন ফৰাচী ৰাজনীতিবিদ যিয়ে ২০১৭ চনৰ পৰা [[ফ্ৰান্সৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]] হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আহিছে। ২০১৬ চনত দলটো প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ পৰাই তেওঁ [[Renaissance (French political party)|ৰেঁনেছা (Renaissance)]] দলৰ সদস্য হৈ আছে। মাক্ৰঁই পূৰ্বে ৰাষ্ট্ৰপতি [[ফ্ৰাঁচোৱা ওলাণ্ড]]ৰ কাৰ্যকালত ২০১২ চনৰ পৰা ২০১৪ চনলৈ [[Office of the President of France|ৰাষ্ট্ৰপতিৰ উপ-মহাসচিব]] আৰু ২০১৪ চনৰ পৰা ২০১৬ চনলৈ [[Ministry of Economy and Finance (France)|অৰ্থনীতি আৰু বিত্ত মন্ত্ৰী]] হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। [[আমিয়েঁ]]ত জন্মগ্ৰহণ কৰা মাক্ৰঁই [[Paris Nanterre University|পাৰি নান্টেয়াৰ বিশ্ববিদ্যালয়]]ত দৰ্শনশাস্ত্ৰ অধ্যয়ন কৰিছিল। তেওঁ [[Sciences Po|ছায়েন্সেছ প’]]-ৰ পৰা পাব্লিক এফেয়াৰ্ছত [[ স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী]] সম্পূৰ্ণ কৰে আৰু ২০০৪ চনত {{lang|fr|[[École nationale d'administration]]|italic=no}}-ৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁ [[Inspection générale des finances|বিত্ত বিভাগৰ জেনেৰেল ইন্সপেক্টৰেট]]ত এজন জ্যেষ্ঠ অসামৰিক কৰ্মচাৰী হিচাপে আৰু [[Rothschild & Co|ৰথচাইল্ড এণ্ড কো]]-ত এজন [[investment banker|বিনিয়োগ বেংকাৰ]] হিচাপে কাম কৰিছিল। ২০১২ চনৰ [[2012 French presidential election|ফৰাচী ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচন]]ৰ পিছত ওলাণ্ডে তেওঁক [[Élysée Palace|এলিছি প্ৰসাদ]]ৰ উপ-মহাসচিব হিচাপে নিযুক্তি দিয়াৰ ফলত তেওঁ ৰাষ্ট্ৰপতি ওলাণ্ডৰ এজন জ্যেষ্ঠ উপদেষ্টা হৈ পৰে। পিছলৈ ২০১৪ চনত [[second Valls government|দ্বিতীয় ভালছ চৰকাৰ]]ত তেওঁক অৰ্থনীতি মন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয় আৰু তেওঁ কেইবাটাও ব্যৱসায়-অনুকূল সংস্কাৰ কাৰ্যসূচীৰ নেতৃত্ব দিছিল। তেওঁ নিজৰ ২০১৭ চনৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনৰ প্ৰচাৰ আৰম্ভ কৰিবলৈ ২০১৬ চনত পদত্যাগ কৰে। ২০০৬ চনৰ পৰা ২০০৯ চনৰ ভিতৰত [[Socialist Party (France)|চোচিয়েলিষ্ট পাৰ্টি]]ৰ সদস্য থকা মাক্ৰঁই ২০১৬ চনত তেওঁ প্ৰতিষ্ঠা কৰা এক [[Centrism|মধ্যপন্থী]] আৰু [[Pro-Europeanism|ইউৰোপ-পন্থী]] ৰাজনৈতিক আন্দোলন [[Renaissance (French political party)|অঁ মাৰ্শ্ব (En Marche)]]-ৰ বেনাৰত নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হৈছিল। অংশিকভাৱে [[Fillon affair|ফিলন কেলেংকাৰী]]ৰ বাবে মাক্ৰঁই ২০১৭ চনৰ মে' মাহত অনুষ্ঠিত [[2017 French presidential election|ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচন]]ৰ দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ ভোটদানত ৬৬% ভোট লাভ কৰি [[National Rally|নেচনেল ফ্ৰণ্ট]]ৰ [[মেৰিন লে পেন]]ক পৰাস্ত কৰি ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। ৩৯ বছৰ বয়সত তেওঁ ফৰাচী ইতিহাসৰ আটাইতকৈ কম বয়সীয়া ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে পৰিগণিত হয়। ২০১৭ চনৰ [[2017 French legislative election|বিধানসভা নিৰ্বাচন]]ত তেওঁৰ দল, যাৰ নাম সলনি কৰি 'লা ৰিপাব্লিক অঁ মাৰ্শ্ব!' (LREM) কৰা হৈছিল, [[National Assembly (France)|ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিষদ (National Assembly)]]-ত সংখ্যাগৰিষ্ঠতা লাভ কৰে। [[Presidency of Emmanuel Macron|তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্ব]]ৰ সময়ছোৱাত মাক্ৰঁই [[French labour law|শ্ৰম আইন]], [[Taxation in France|কৰ ব্যৱস্থা]], আৰু [[Pensions in France|পেনচন]] সংস্কাৰৰ কাম-কাজ তদাৰক কৰাৰ লগতে এক [[Renewable energy|নৱীকৰণযোগ্য]] [[energy transition|শক্তিৰ ৰূপান্তৰ]] প্ৰক্ৰিয়াক আগুৱাই লৈ যায়। বিৰোধীসকলে তেওঁক "ধনীসকলৰ ৰাষ্ট্ৰপতি" বুলি অভিহিত কৰাৰ মাজতে, তেওঁৰ সংস্কাৰৰ বিৰুদ্ধে ক্ৰমান্বয়ে বৃদ্ধি পোৱা [[Protests against Emmanuel Macron|প্ৰতিবাদ]]ৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত ২০১৮–২০২০ চনত [[yellow vests protests|য়েল্ল' ভেষ্ট প্ৰতিবাদ]] আৰু [[2019–2020 French pension reform strike|পেনচন সংস্কাৰ ধৰ্মঘট]] তীব্ৰতৰ হৈ পৰে। ২০২০ চনৰ পৰা তেওঁ ফ্ৰান্সত [[COVID-19 pandemic in France|কভিড-১৯ মহামাৰী]] আৰু তাৰ পৰৱৰ্তী [[COVID-19 recession|অৰ্থনৈতিক মন্দাৱস্থা]]ৰ বিৰুদ্ধে চৰকাৰী কাৰ্যপন্থাৰ নেতৃত্ব দিয়ে, যাৰ ভিতৰত দেশৰ [[COVID-19 vaccination in France|কভিড-১৯ টিকাদান]] প্ৰক্ৰিয়াৰ তদাৰক কৰাটোও অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। বৈদেশিক নীতিৰ ক্ষেত্ৰত মাক্ৰঁই [[European Union|ইউৰোপীয় ইউনিয়ন]] (EU)-ৰ সংস্কাৰৰ বাবে আহ্বান জনায় আৰু [[Aachen Treaty|জাৰ্মানী]] আৰু [[Quirinal Treaty|ইটালী]]ৰ সৈতে চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰে। [[China–United States trade war|চীন-আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ বাণিজ্য যুদ্ধ]]ৰ সময়ত তেওঁ চীনৰ সৈতে €৪০ বিলিয়ন মূল্যৰ বাণিজ্য আৰু ব্যৱসায়িক চুক্তি সম্পন্ন কৰে আৰু [[AUKUS|অকাছ (AUKUS)]] নিৰাপত্তা চুক্তিক লৈ অষ্ট্ৰেলিয়া আৰু আমেৰিকাৰ সৈতে সৃষ্টি হোৱা বিবাদৰ তদাৰক কৰে। মাক্ৰঁই [[war against the Islamic State|ইচলামিক ষ্টেটৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ]]ত [[Opération Chammal|অপাৰেচন 'চামাল' (Chammal)]] অব্যাহত ৰাখিছিল আৰু [[2022 Russian invasion of Ukraine|ইউক্ৰেনত ৰাছিয়াৰ আক্ৰমণ]]ৰ [[Government and intergovernmental reactions to the Russian invasion of Ukraine|আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গৰিহণা]]ত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। [[2022 French presidential election|২০২২ চনৰ ফৰাচী ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচন]]ত মাক্ৰঁ পুনৰবাৰ লে পেনক পৰাস্ত কৰি দ্বিতীয়টো কাৰ্যকালৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয় আৰু ২০০২ চনত [[2002 French presidential election|জাক চিৰাক]]ৰ পিছত পুনৰ নিৰ্বাচিত হোৱা প্ৰথমজন ফৰাচী ৰাষ্ট্ৰপতি প্ৰাৰ্থী হিচাপে পৰিগণিত হয়। ২০২২ চনৰ [[2022 French legislative election|বিধানসভা নিৰ্বাচন]]ত মাক্ৰঁৰ [[Ensemble (coalition)|মধ্যপন্থী মিত্ৰজোঁটে]] সংখ্যাগৰিষ্ঠতা হেৰুৱায়, যাৰ ফলত এখন [[hung parliament|ত্ৰিশংকু সংসদ]]ৰ সৃষ্টি হয় আৰু ১৯৯৩ চনৰ [[1993 French legislative elections|বিধানসভা নিৰ্বাচন]]ৰ পিছত ফ্ৰান্সৰ প্ৰথমখন [[minority government|সংখ্যালঘু চৰকাৰ]] গঠন হয়। ২০২৩ চনত তেওঁৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[Élisabeth Borne|এলিছাবেথ বৰ্ণ]]ৰ [[Borne government|চৰকাৰে]] [[2023 French pension reform bill|অৱসৰৰ বয়স ৬২ বছৰৰ পৰা ৬৪ বছৰলৈ বৃদ্ধি কৰা আইন]] গৃহীত কৰে; ইয়াৰ ফলত ৰাজহুৱা খণ্ডৰ ধৰ্মঘট আৰু হিংসাত্মক প্ৰতিবাদৰ সৃষ্টি হয়। ২০২৪ চনত এক [[2023–2024 French government crisis|চৰকাৰী সংকট]]ৰ পিছত মাক্ৰঁই [[Gabriel Attal|গেব্ৰিয়েল আটালক]] প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে। ইয়াৰ পিছত ২০২৪ চনৰ [[2024 European Parliament election in France|ইউৰোপীয় সংসদৰ নিৰ্বাচন]]ত শোচনীয় পৰাজয়ৰ পিছত তেওঁ ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিষদ ভংগ কৰি এখন [[2024 French legislative election|আচস্মিক বিধানসভা নিৰ্বাচন]] আহ্বান কৰে, যাৰ ফলত আন এখন ত্ৰিশংকু সংসদৰ সৃষ্টি হয় আৰু তেওঁৰ মিত্ৰজোঁটৰ নিৰ্বাচনী পৰাজয় ঘটে। ইয়াৰ পিছত মাক্ৰঁই এজন [[Gaullism|সংৰক্ষণশীল]] আৰু প্ৰাক্তন মুখ্য [[Brexit|ব্ৰেক্সিট]] মধ্যস্থতাকাৰী [[Michel Barnier|মিচেল বাৰ্নিয়াৰ]]ক প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে। কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণৰ তিনি মাহৰ পিছত, [[Collapse of the Barnier government|বাৰ্নিয়াৰ চৰকাৰখন]] এক ঐতিহাসিক [[Motion of no confidence|অনাস্থা প্ৰস্তাৱ]]ৰ ভোটৰ দ্বাৰা পতন ঘটে, যাৰ ফলত মাক্ৰঁই তেওঁৰ স্থানত মধ্যপন্থী অভিজ্ঞ ৰাজনীতিবিদ [[François Bayrou|ফ্ৰাঁচোৱা বাইৰুক]] নিযুক্তি দিবলৈ বাধ্য হয়। ২০২৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত বাইৰু চৰকাৰখনো [[Bayrou government#Collapse|অনাস্থা ভোটৰ দ্বাৰা পতন হোৱাৰ পিছত]], মাক্ৰঁই [[Ministry of the Armed Forces (France)|সশস্ত্ৰ বাহিনীৰ মন্ত্ৰী]] [[Sébastien Lecornu|চেবাষ্টিয়ান লেকৰ্নু]]ক প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে। চৰকাৰ গঠনক লৈ সৃষ্টি হোৱা ৰাজনৈতিক প্ৰতিক্ৰিয়াৰ বাবে লেকৰ্নুৱে এমাহতকৈও কম সময়ৰ ভিতৰতে [[First Lecornu government#Resignation|পদত্যাগ]] কৰে, কিন্তু তাৰ কিছু সময়ৰ পিছতে মাক্ৰঁই তেওঁক পুনৰ নিযুক্তি দিয়ে।<ref>{{Cite news |last=Chrisafis |first=Angelique |date=10 October 2025 |title=Macron reappoints Sébastien Lecornu as French prime minister |url=https://www.theguardian.com/world/2025/oct/10/macron-reappoints-sebastien-lecornu-as-french-prime-minister |access-date=11 October 2025 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> এই হ্ৰস্বকালীন চৰকাৰসমূহৰ গঠনে এক গভীৰ [[2024–2025 French political crisis|ৰাজনৈতিক সংকট]]ক চিহ্নিত কৰিছিল। == টোকা == {{Notelist}} == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} mtbw9pkwusk9dtl32nurb1r4wj15ku1 616797 616796 2026-07-11T19:24:23Z Dakalil 50728 /* */ Fixed typo 616797 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | image = Emmanuel Macron 2025 (cropped).jpg | caption = २०२৫ চনত মাক্ৰঁ | office = [[ফ্ৰান্সৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]]<!-- Please do not add his order, it is against WP:MOS, unused and clutter, only exception is the President of the United States. --> | term_start = ১৪ মে' ২০১৭ | term_end = | predecessor = [[ফ্ৰঁচোৱা অলঁদ]] | prime_minister = {{#invoke:collapsible list|main|title={{nobold|''তালিকাখন চাওক''}} |[[এদুৱাৰ ফিলিপ]] |[[জঁ কাস্তেক্স]] |[[এলিজাবেৎ বৰ্ন]] |[[গাব্ৰিয়েল আতাল]] |[[মিশ্বেল বাৰ্নিয়ে]] |[[ফ্ৰঁচোৱা বায়ৰু]] |[[চেবাস্তিয়েঁ ল্যকৰ্ন্যু]] }} | office1 = <!-- [[Co-Princes of Andorra|Co-Prince of Andorra]] → WAIT OUTCOME OF DISCUSSION BEFORE ADDING THIS TO THE INFOBOX ← | alongside1 = [[Joan Enric Vives i Sicília]] | prime_minister1 = [[Antoni Martí]]<br />[[Xavier Espot Zamora]] | 1blankname1 = Representative | 1namedata1 = [[Patrick Strzoda]] | predecessor1 = François Hollande | term_start1 = 14 May 2017 | term_end1 = --> | office2 = [[Ministry of Economy and Finance (France)|অৰ্থনীতি আৰু বিত্ত মন্ত্ৰী]] | term_start2 = ২৬ আগষ্ট ২০১৪ | term_end2 = ৩০ আগষ্ট ২০১৬ | prime_minister2 = [[মানুৱেল ভাল্‌ছ]] | predecessor2 = [[আৰ্ন' মঁতবুৰ]] | successor2 = [[মিশ্বেল চাপেঁ]] | office3 = [[Office of the President of France|ৰাষ্ট্ৰপতিৰ উপ-মহাসচিব]] | term_start3 = ১৫ মে' ২০১২ | term_end3 = ১৫ জুলাই ২০১৪ | alongside3 = <!-- [[Jean Castex]] --> | president3 = ফ্ৰঁচোৱা অলঁদ | predecessor3 = জঁ কাস্তেক্স | successor3 = [[বৰিছ ভাল']] | birth_name = এমানুৱেল জঁ-মিশ্বেল ফ্ৰেদেৰিক মাক্ৰঁ | birth_date = {{birth date and age|1977|12|21|df=yes}} | birth_place = [[আমিয়েঁ]], চম, ফ্ৰান্স | party = ৰ্যনেছঁছ (২০১৬ চনৰ পৰা) | other_party = {{plainlist| * [[Socialist Party (France)|চোচিয়েলিষ্ট]] (২০০৬–২০০৯) * [[Independent politician|নিৰ্দলীয়]] (২০০৯–২০১৬) }} | spouse = {{marriage|[[ব্ৰিজিৎ মাক্ৰঁ]]|20 October 2007}} | father = [[জঁ-মিশ্বেল মাক্ৰঁ]] | relatives = [[লৰঁছ অ'জিয়েৰ জুৰ্দেঁ]] (সতীয়া জীয়েক) | alma_mater = {{plainlist| * [[Paris Nanterre University|পাৰি নঁতেৰ বিশ্ববিদ্যালয়]] ([[Master of Advanced Studies|MAS]]) * [[Sciences Po|ছিয়ঁছ প’]] ([[Master of Public Administration|MPA]]) * {{lang|fr|[[École nationale d'administration]]|italic=no}} }} | signature = Signature de Emmanuel MACRON.svg | website = | module = {{Infobox royalty | embed = yes | succession = [[Co-Prince of Andorra|এণ্ডোৰাৰ সহ-ৰাজকুমাৰ]]{{efn|''[[Ex officio|পদেন]]'' সহ-ৰাজকুমাৰ}} | reign = ১৪ মে' ২০১৭ – বৰ্তমান | reg_type = সহ-ৰাজকুমাৰ | regent = [[Joan Enric Vives i Sicília]] (২০২৫ চনলৈকে)<br />[[Josep-Lluís Serrano Pentinat]] (২০২৫ চনৰ পৰা) | predecessor = ফ্ৰঁচোৱা অলঁদ | successor = }} | module2 = {{Listen|pos=center|embed=yes|filename=Emmanuel Macron voice sample.oga|title=এমানুৱেল মাক্ৰঁৰ কণ্ঠস্বৰ|type=speech|description=৪৩ সংখ্যক এণ্টাৰ্কটিক চুক্তি পৰামৰ্শমূলক বৈঠকত মাক্ৰঁৰ ভাষণ<br/>ৰেকৰ্ড কৰা হৈছিল: ২৪ জুন ২০২১}} }} '''এমানুৱেল জঁ-মিশ্বেল ফ্ৰেদেৰিক মাক্ৰঁ'''{{Efn|{{IPAc-en|us|I|ˈ|m|æ|n|j|u|.|ɛ|l|_|m|ə|k|ˈ|ɹ|oʊ|n|audio=En-us-Emmanuel Macron from France pronunciation (Voice of America).ogg}}; {{IPA|fr|emanɥɛl makʁɔ̃|lang|4=LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-Emmanuel Macron.wav}}}} ({{Langx|fr|Emmanuel Macron}}, {{IPA|fr|emanɥɛl makʁɔ̃|pron|4=LL-Q150 (fra)-Fabricio Cardenas (Culex)-Emmanuel Macron.wav}}; জন্ম: ২১ ডিচেম্বৰ ১৯৭৭) হৈছে এজন ফৰাচী ৰাজনীতিবিদ যিয়ে ২০১৭ চনৰ পৰা [[ফ্ৰান্সৰ ৰাষ্ট্ৰপতি]] হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আহিছে। ২০১৬ চনত দলটো প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ পৰাই তেওঁ [[Renaissance (French political party)|ৰ্যনেছঁছ (Renaissance)]] দলৰ সদস্য হৈ আছে। মাক্ৰঁই পূৰ্বে ৰাষ্ট্ৰপতি [[ফ্ৰঁচোৱা অলঁদ]]ৰ কাৰ্যকালত ২০১২ চনৰ পৰা ২০১৪ চনলৈ [[Office of the President of France|ৰাষ্ট্ৰপতিৰ উপ-মহাসচিব]] আৰু ২০১৪ চনৰ পৰা ২০১৬ চনলৈ [[Ministry of Economy and Finance (France)|অৰ্থনীতি আৰু বিত্ত মন্ত্ৰী]] হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। [[আমিয়েঁ]]ত জন্মগ্ৰহণ কৰা মাক্ৰঁই [[Paris Nanterre University|পাৰি নান্টেয়াৰ বিশ্ববিদ্যালয়]]ত দৰ্শনশাস্ত্ৰ অধ্যয়ন কৰিছিল। তেওঁ [[Sciences Po|ছায়েন্সেছ প’]]-ৰ পৰা পাব্লিক এফেয়াৰ্ছত [[ স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী]] সম্পূৰ্ণ কৰে আৰু ২০০৪ চনত {{lang|fr|[[École nationale d'administration]]|italic=no}}-ৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তেওঁ [[Inspection générale des finances|বিত্ত বিভাগৰ জেনেৰেল ইন্সপেক্টৰেট]]ত এজন জ্যেষ্ঠ অসামৰিক কৰ্মচাৰী হিচাপে আৰু [[Rothschild & Co|ৰথচাইল্ড এণ্ড কো]]-ত এজন [[investment banker|বিনিয়োগ বেংকাৰ]] হিচাপে কাম কৰিছিল। ২০১২ চনৰ [[2012 French presidential election|ফৰাচী ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচন]]ৰ পিছত ওলাণ্ডে তেওঁক [[Élysée Palace|এলিজে প্ৰাসাদ]]ৰ উপ-মহাসচিব হিচাপে নিযুক্তি দিয়াৰ ফলত তেওঁ ৰাষ্ট্ৰপতি ওলাণ্ডৰ এজন জ্যেষ্ঠ উপদেষ্টা হৈ পৰে। পিছলৈ ২০১৪ চনত [[second Valls government|দ্বিতীয় ভালছ চৰকাৰ]]ত তেওঁক অৰ্থনীতি মন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয় আৰু তেওঁ কেইবাটাও ব্যৱসায়-অনুকূল সংস্কাৰ কাৰ্যসূচীৰ নেতৃত্ব দিছিল। তেওঁ নিজৰ ২০১৭ চনৰ ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনৰ প্ৰচাৰ আৰম্ভ কৰিবলৈ ২০১৬ চনত পদত্যাগ কৰে। ২০০৬ চনৰ পৰা ২০০৯ চনৰ ভিতৰত [[Socialist Party (France)|চোচিয়েলিষ্ট পাৰ্টি]]ৰ সদস্য থকা মাক্ৰঁই ২০১৬ চনত তেওঁ প্ৰতিষ্ঠা কৰা এক [[Centrism|মধ্যপন্থী]] আৰু [[Pro-Europeanism|ইউৰোপ-পন্থী]] ৰাজনৈতিক আন্দোলন [[Renaissance (French political party)|অঁ মাৰ্শ্ব (En Marche)]]-ৰ বেনাৰত নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হৈছিল। অংশিকভাৱে [[Fillon affair|ফিলন কেলেংকাৰী]]ৰ বাবে মাক্ৰঁই ২০১৭ চনৰ মে' মাহত অনুষ্ঠিত [[2017 French presidential election|ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচন]]ৰ দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ ভোটদানত ৬৬% ভোট লাভ কৰি [[National Rally|নেশ্বনেল ফ্ৰণ্ট]]ৰ [[মাৰিন ল্য পেন]]ক পৰাস্ত কৰি ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। ৩৯ বছৰ বয়সত তেওঁ ফৰাচী ইতিহাসৰ আটাইতকৈ কম বয়সীয়া ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে পৰিগণিত হয়। ২০১৭ চনৰ [[2017 French legislative election|বিধানসভা নিৰ্বাচন]]ত তেওঁৰ দল, যাৰ নাম সলনি কৰি 'লা ৰিপাব্লিক অঁ মাৰ্শ্ব!' (LREM) কৰা হৈছিল, [[National Assembly (France)|ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিষদ (National Assembly)]]-ত সংখ্যাগৰিষ্ঠতা লাভ কৰে। [[Presidency of Emmanuel Macron|তেওঁৰ ৰাষ্ট্ৰপতিত্ব]]ৰ সময়ছোৱাত মাক্ৰঁই [[French labour law|শ্ৰম আইন]], [[Taxation in France|কৰ ব্যৱস্থা]], আৰু [[Pensions in France|পেনচন]] সংস্কাৰৰ কাম-কাজ তদাৰক কৰাৰ লগতে এক [[Renewable energy|নৱীকৰণযোগ্য]] [[energy transition|শক্তিৰ ৰূপান্তৰ]] প্ৰক্ৰিয়াক আগুৱাই লৈ যায়। বিৰোধীসকলে তেওঁক "ধনীসকলৰ ৰাষ্ট্ৰপতি" বুলি অভিহিত কৰাৰ মাজতে, তেওঁৰ সংস্কাৰৰ বিৰুদ্ধে ক্ৰমান্বয়ে বৃদ্ধি পোৱা [[Protests against Emmanuel Macron|প্ৰতিবাদ]]ৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত ২০১৮–২০২০ চনত [[yellow vests protests|য়েল' ভেষ্ট প্ৰতিবাদ]] আৰু [[2019–2020 French pension reform strike|পেনচন সংস্কাৰ ধৰ্মঘট]] তীব্ৰতৰ হৈ পৰে। ২০২০ চনৰ পৰা তেওঁ ফ্ৰান্সত [[COVID-19 pandemic in France|কভিড-১৯ মহামাৰী]] আৰু তাৰ পৰৱৰ্তী [[COVID-19 recession|অৰ্থনৈতিক মন্দাৱস্থা]]ৰ বিৰুদ্ধে চৰকাৰী কাৰ্যপন্থাৰ নেতৃত্ব দিয়ে, যাৰ ভিতৰত দেশৰ [[COVID-19 vaccination in France|কভিড-১৯ টিকাদান]] প্ৰক্ৰিয়াৰ তদাৰক কৰাটোও অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। বৈদেশিক নীতিৰ ক্ষেত্ৰত মাক্ৰঁই [[European Union|ইউৰোপীয় ইউনিয়ন]] (EU)-ৰ সংস্কাৰৰ বাবে আহ্বান জনায় আৰু [[Aachen Treaty|জাৰ্মানী]] আৰু [[Quirinal Treaty|ইটালী]]ৰ সৈতে চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰে। [[China–United States trade war|চীন-আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ বাণিজ্য যুদ্ধ]]ৰ সময়ত তেওঁ চীনৰ সৈতে €৪০ বিলিয়ন মূল্যৰ বাণিজ্য আৰু ব্যৱসায়িক চুক্তি সম্পন্ন কৰে আৰু [[AUKUS|অকাছ (AUKUS)]] নিৰাপত্তা চুক্তিক লৈ অষ্ট্ৰেলিয়া আৰু আমেৰিকাৰ সৈতে সৃষ্টি হোৱা বিবাদৰ তদাৰক কৰে। মাক্ৰঁই [[war against the Islamic State|ইচলামিক ষ্টেটৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ]]ত [[Opération Chammal|অপাৰেচন 'শ্বামাল' (Chammal)]] অব্যাহত ৰাখিছিল আৰু [[2022 Russian invasion of Ukraine|ইউক্ৰেনত ৰাছিয়াৰ আক্ৰমণ]]ৰ [[Government and intergovernmental reactions to the Russian invasion of Ukraine|আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গৰিহণা]]ত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। [[2022 French presidential election|২০২২ চনৰ ফৰাচী ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচন]]ত মাক্ৰঁ পুনৰবাৰ লে পেনক পৰাস্ত কৰি দ্বিতীয়টো কাৰ্যকালৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয় আৰু ২০০২ চনত [[2002 French presidential election|জাক চিৰাক]]ৰ পিছত পুনৰ নিৰ্বাচিত হোৱা প্ৰথমজন ফৰাচী ৰাষ্ট্ৰপতি প্ৰাৰ্থী হিচাপে পৰিগণিত হয়। ২০২২ চনৰ [[2022 French legislative election|বিধানসভা নিৰ্বাচন]]ত মাক্ৰঁৰ [[Ensemble (coalition)|মধ্যপন্থী মিত্ৰজোঁটে]] সংখ্যাগৰিষ্ঠতা হেৰুৱায়, যাৰ ফলত এখন [[hung parliament|ত্ৰিশংকু সংসদ]]ৰ সৃষ্টি হয় আৰু ১৯৯৩ চনৰ [[1993 French legislative elections|বিধানসভা নিৰ্বাচন]]ৰ পিছত ফ্ৰান্সৰ প্ৰথমখন [[minority government|সংখ্যালঘু চৰকাৰ]] গঠন হয়। ২০২৩ চনত তেওঁৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[Élisabeth Borne|এলিছাবেথ বৰ্ণ]]ৰ [[Borne government|চৰকাৰে]] [[2023 French pension reform bill|অৱসৰৰ বয়স ৬২ বছৰৰ পৰা ৬৪ বছৰলৈ বৃদ্ধি কৰা আইন]] গৃহীত কৰে; ইয়াৰ ফলত ৰাজহুৱা খণ্ডৰ ধৰ্মঘট আৰু হিংসাত্মক প্ৰতিবাদৰ সৃষ্টি হয়। ২০২৪ চনত এক [[2023–2024 French government crisis|চৰকাৰী সংকট]]ৰ পিছত মাক্ৰঁই [[Gabriel Attal|গেব্ৰিয়েল আটালক]] প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে। ইয়াৰ পিছত ২০২৪ চনৰ [[2024 European Parliament election in France|ইউৰোপীয় সংসদৰ নিৰ্বাচন]]ত শোচনীয় পৰাজয়ৰ পিছত তেওঁ ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিষদ ভংগ কৰি এখন [[2024 French legislative election|আচস্মিক বিধানসভা নিৰ্বাচন]] আহ্বান কৰে, যাৰ ফলত আন এখন ত্ৰিশংকু সংসদৰ সৃষ্টি হয় আৰু তেওঁৰ মিত্ৰজোঁটৰ নিৰ্বাচনী পৰাজয় ঘটে। ইয়াৰ পিছত মাক্ৰঁই এজন [[Gaullism|সংৰক্ষণশীল]] আৰু প্ৰাক্তন মুখ্য [[Brexit|ব্ৰেক্সিট]] মধ্যস্থতাকাৰী [[Michel Barnier|মিচেল বাৰ্নিয়াৰ]]ক প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে। কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণৰ তিনি মাহৰ পিছত, [[Collapse of the Barnier government|বাৰ্নিয়াৰ চৰকাৰখন]] এক ঐতিহাসিক [[Motion of no confidence|অনাস্থা প্ৰস্তাৱ]]ৰ ভোটৰ দ্বাৰা পতন ঘটে, যাৰ ফলত মাক্ৰঁই তেওঁৰ স্থানত মধ্যপন্থী অভিজ্ঞ ৰাজনীতিবিদ [[François Bayrou|ফ্ৰাঁচোৱা বাইৰুক]] নিযুক্তি দিবলৈ বাধ্য হয়। ২০২৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত বাইৰু চৰকাৰখনো [[Bayrou government#Collapse|অনাস্থা ভোটৰ দ্বাৰা পতন হোৱাৰ পিছত]], মাক্ৰঁই [[Ministry of the Armed Forces (France)|সশস্ত্ৰ বাহিনীৰ মন্ত্ৰী]] [[Sébastien Lecornu|চেবাষ্টিয়ান লেকৰ্নু]]ক প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে। চৰকাৰ গঠনক লৈ সৃষ্টি হোৱা ৰাজনৈতিক প্ৰতিক্ৰিয়াৰ বাবে লেকৰ্নুৱে এমাহতকৈও কম সময়ৰ ভিতৰতে [[First Lecornu government#Resignation|পদত্যাগ]] কৰে, কিন্তু তাৰ কিছু সময়ৰ পিছতে মাক্ৰঁই তেওঁক পুনৰ নিযুক্তি দিয়ে।<ref>{{Cite news |last=Chrisafis |first=Angelique |date=10 October 2025 |title=Macron reappoints Sébastien Lecornu as French prime minister |url=https://www.theguardian.com/world/2025/oct/10/macron-reappoints-sebastien-lecornu-as-french-prime-minister |access-date=11 October 2025 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> এই হ্ৰস্বকালীন চৰকাৰসমূহৰ গঠনে এক গভীৰ [[2024–2025 French political crisis|ৰাজনৈতিক সংকট]]ক চিহ্নিত কৰিছিল। == টোকা == {{Notelist}} == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} 258sh9dji6vwekbanqvr2l56uhhmdso 0 137929 616812 2026-07-12T04:15:54Z Dipankar Das 36094 [[চে গোৱেৰা]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল 616812 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[চে গোৱেৰা]] p4x38cw1wjcgx2waoaezb5kda0ocj0s 0 137930 616813 2026-07-12T04:16:28Z Dipankar Das 36094 [[চে গোৱেৰা]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল 616813 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[চে গোৱেৰা]] p4x38cw1wjcgx2waoaezb5kda0ocj0s 0 137931 616843 2026-07-12T07:47:08Z Dakalil 50728 নতুন পৃষ্ঠা: {{Infobox philosopher | region = [[পাশ্চাত্য দৰ্শন]] | era = [[১৯ শতিকাৰ দৰ্শন]] | image = Ludwig Feuerbach-1.2 V01-1.1.1 cropped and rotated.jpg | caption = | name = লূটৱিশ ফয়াৰবাশ | birth_name = Ludwig Andreas von Feuerbach | birth_date = {{birth date|1804|7|28|df=yes}} | birth_place = [[লেণ্ডচুট]], বাভাৰিয়াৰ ইলেক্টৰে... 616843 wikitext text/x-wiki {{Infobox philosopher | region = [[পাশ্চাত্য দৰ্শন]] | era = [[১৯ শতিকাৰ দৰ্শন]] | image = Ludwig Feuerbach-1.2 V01-1.1.1 cropped and rotated.jpg | caption = | name = লূটৱিশ ফয়াৰবাশ | birth_name = Ludwig Andreas von Feuerbach | birth_date = {{birth date|1804|7|28|df=yes}} | birth_place = [[লেণ্ডচুট]], [[বাভাৰিয়াৰ ইলেক্টৰেট]] | death_date = {{death date and age|1872|9|13|1804|7|28|df=yes}} | death_place = ৰেচেনবাৰ্গ, [[নুৰেমবাৰ্গ]]ৰ ওচৰত, [[জাৰ্মান সাম্ৰাজ্য]] | education = [[হাইডেলবাৰ্গ বিশ্ববিদ্যালয়]]<br />[[বাৰ্লিন বিশ্ববিদ্যালয়]]<br />[[আৰ্লাংগেন বিশ্ববিদ্যালয়]]<br />([[পিএইচ.ডি.]] / [[Dr. phil. habil.]], 1828) | institutions = আৰ্লাংগেন বিশ্ববিদ্যালয় | school_tradition = [[নৃতাত্বিক বস্তু্বাদ]]<ref name=:0>[[Axel Honneth]], [[Hans Joas]], ''Social Action and Human Nature'', Cambridge University Press, 1988, p. 18.</ref><br />[[ধৰ্মনিৰপেক্ষ মানৱতাবাদ]]<ref>[[Robert M. Price]], [https://www.robertmprice.mindvendor.com/art_reli_secu_hum.htm Religious and Secular Humanism – What's the difference?]</ref><br />[[তৰুণ হেগেলীয়সকল]] (১৮২০ৰ দশক) | main_interests = [[ধৰ্মৰ দৰ্শন]] | notable_ideas = সকলো ধৰ্মতাত্বিক ধাৰণাই হ’ল মানৱতাত্বিক ধাৰণাৰ [[বস্তুত্বাৰোপ (মাৰ্ক্সবাদ)|বস্তুত্বাৰোপ]]<ref>{{cite book |last1=Feuerbach |first1=Ludwig |editor1-last=Eliot |editor1-first=George |title=The Essence of Christianity |date=1957|publisher=Harper & Brothers |location=New York |pages=29–30 |quote=Man—this is the mystery of religion—projects his being into objectivity, and then again makes himself an object to this projected image of himself thus converted into a subject; he thinks of himself as an object to himself, but as the object of an object, of another being than himself. Thus here. Man is an object to God.}}</ref> | thesis1_title = De infinitate, unitate, atque, communitate, rationis (On the Infinitude, Unity, and Universality of Reason) | thesis1_url = | thesis1_year = July 1828 | thesis2_title = De ratione una, universali, infinita (The One, Universal, and Infinite Reason) | thesis2_url = https://reader.digitale-sammlungen.de/de/fs1/object/display/bsb10973704_00005.html | thesis2_year = November 1828 | signature = Feuerbach sig.svg }} '''লূটৱিশ আন্দ্ৰিয়াছ ফয়াৰবাশ'''{{efn|{{IPAc-en|ˈ|f|ɔɪ|ər|b|ɑː|x}} {{respell|FOIR|bahkh}};<ref>{{Cite Dictionary.com|Feuerbach}}।</ref>}} ({{langx|de|Ludwig Feuerbach}}, {{IPA|de|ˈluːtvɪç ˈfɔʏɐbax|pron}};<ref>{{cite book|author1=Dudenredaktion|last2=Kleiner|first2=Stefan|last3=Knöbl|first3=Ralf|year=2015|orig-year=First published 1962|title=Das Aussprachewörterbuch|trans-title=The Pronunciation Dictionary|url=https://books.google.com/books?id=T6vWCgAAQBAJ|language=de|edition= 7th|location=Berlin|publisher=Dudenverlag|isbn=978-3-411-04067-4|pages=367, 566}}</ref><ref>{{cite book|last1=Krech|first1=Eva-Maria|last2=Stock|first2=Eberhard|last3=Hirschfeld|first3=Ursula|last4=Anders|first4=Lutz Christian|title=Deutsches Aussprachewörterbuch|trans-title=German Pronunciation Dictionary|url=https://books.google.com/books?id=E-1tr_oVkW4C&q=deutsches+ausspracheworterbuch|language=de|year=2009|publisher=Walter de Gruyter|location=Berlin|isbn=978-3-11-018202-6|pages=507, 711}}</ref> ২৮ জুলাই ১৮০৪ – ১৩ ছেপ্টেম্বৰ ১৮৭২) আছিল এজন জাৰ্মান দাৰ্শনিক আৰু [[নৃতত্ত্ববিদ]], যি [[তৰুণ হেগেলীয়সকল]]ৰ মাজত এজন আগশাৰীৰ ব্যক্তিত্ব আছিল। তেওঁ ১৮৪১ চনত প্ৰকাশিত তেওঁৰ পুথি ''[[খ্ৰীষ্টধৰ্মৰ সাৰমৰ্ম]]'' (The Essence of Christianity)-ৰ বাবে আটাইতকৈ বেছি জনাজাত, য’ত তেওঁ যুক্তি দিছিল যে ঈশ্বৰ হৈছে মানৱতাৰ অপৰিহাৰ্য গুণসমূহৰেই এক প্ৰতিফলন বা প্ৰক্ষেপণ। ধৰ্মৰ প্ৰতি তেওঁৰ সমালোচনা আছিল তেওঁৰ [[নিৰীশ্বৰবাদ]], [[বস্তুবাদ]] আৰু [[ইন্দ্ৰিয়বাদ]]ৰ সমৰ্থনৰ ভেটি। তেওঁৰ চিন্তাধাৰাই [[গেয়ৰ্গ ৱিলহেল্ম ফ্ৰিডৰিখ হেগেল]] আৰু [[কাৰ্ল মাৰ্ক্স]]ৰ দৰ্শনৰ মাজত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সংযোগকাৰী সেতু হিচাপে কাম কৰিছিল। এজন বিশিষ্ট আইনবিদৰ পুত্ৰ ফয়াৰবাশে পোনপটীয়াকৈ হেগেলৰ অধীনত অধ্যয়ন কৰিবলৈ [[বাৰ্লিন]]লৈ যোৱাৰ আগতে [[হাইডেলবাৰ্গ]]ত [[ধৰ্মতত্ত্ব]] অধ্যয়ন কৰিছিল। ১৮৩০ চনত তেওঁৰ শৈক্ষিক কেৰিয়াৰ আকস্মিকভাৱে স্তব্ধ হৈ পৰে যেতিয়া তেওঁৰ বেনামীভাৱে প্ৰকাশিত প্ৰথমখন গ্ৰন্থ, ''মৃত্যু আৰু অমৰত্বৰ ওপৰত চিন্তা'' (Thoughts on Death and Immortality), ব্যক্তিগত [[অমৰত্ব]]ৰ ধাৰণাটোক আক্ৰমণ কৰাৰ বাবে আপত্তিজনক বুলি গৰিহণা দিয়া হয়। বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পদৰ পৰা বঞ্চিত হৈ ফয়াৰবাশে তেওঁৰ জীৱনৰ বেছিভাগ সময় গ্ৰাম্য নিৰ্জনতাত কটাইছিল আৰু কাম কৰিছিল, য’ত তেওঁ তেওঁৰ পত্নীৰ চীনামাটিৰ কাৰখানাৰ অংশীদাৰিত্বৰ আৰ্থিক সহায়েৰে তেওঁৰ বেছিভাগ গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰচনা সৃষ্টি কৰিছিল। ফয়াৰবাশৰ দৰ্শন হেগেলৰ জল্পনামূলক [[ভাৱবাদ]]ৰ সমালোচনা হিচাপে গঢ়ি উঠিছিল, যাক তেওঁ ধৰ্মতত্ত্বৰ অন্তিম তথা আটাইতকৈ বিমূৰ্ত ৰূপ বুলি গণ্য কৰিছিল। তেওঁ যুক্তি দিছিল যে ভাৱবাদে চিন্তা আৰু সত্তাৰ মাজৰ প্ৰকৃত সম্পৰ্কটোক উলুটা কৰি পেলাইছে, আৰু দৰ্শনৰ প্ৰকৃত বিষয়বস্তু বিমূৰ্ত [[পৰম সত্তা (দৰ্শন)|পৰম সত্তা]] নহয়, বৰঞ্চ বাস্তৱ, ইন্দ্ৰিয়গ্ৰাহ্য মানুহহে। ''খ্ৰীষ্টধৰ্মৰ সাৰমৰ্ম''ত তেওঁ দাবী কৰিছিল যে ধৰ্ম হৈছে আত্ম-বিচ্ছিন্নতাৰ এক ৰূপ, য’ত মানৱতাই নিজৰ "প্ৰজাতি-সাৰমৰ্ম" (species-essence)—যেনে যুক্তিবাদ, প্ৰেম আৰু ইচ্ছাৰ অসীম ক্ষমতাক—এক ঐশ্বৰিক সত্তাৰ ওপৰত আৰোপ কৰে আৰু তাৰ পিছত তাক উপাসনা কৰে। তেওঁৰ পৰৱৰ্তী ৰচনাসমূহত, যাৰ ভিতৰত ''ধৰ্মৰ সাৰমৰ্মৰ ওপৰত বক্তৃতা''ও অন্তৰ্ভুক্ত, তেওঁ ধৰ্মৰ এক "দ্বিপাক্ষিক" তত্ত্ব গঢ়ি তুলিছিল য’ত ধৰ্মীয় বিশ্বাস মানুহৰ প্ৰকৃতিৰ সৈতে মুখামুখি হোৱাৰ ফলত উৎপন্ন হয়, যাৰ চালিকা শক্তি হৈছে "সুখৰ প্ৰতি ধাউতি" আৰু মৃত্যুৰ ভয়। ফয়াৰবাশৰ চিন্তাধাৰাই তেওঁৰ সমসাময়িকসকলৰ ওপৰত, বিশেষকৈ মাৰ্ক্স আৰু [[ফ্ৰিডৰিখ এংগেলছ]]ৰ ওপৰত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল। মাৰ্ক্সে হেগেলৰ ক্ষেত্ৰত ফয়াৰবাশৰ বস্তুবাদী বিপৰ্যয় আৰু তেওঁৰ বিচ্ছিন্নতাৰ তত্ত্ব গ্ৰহণ কৰিছিল, কিন্তু পিছলৈ তেওঁৰ ''[[ফয়াৰবাশৰ ওপৰত থিছিছ]]'' (Theses on Feuerbach)-ত ফয়াৰবাশক সমালোচনা কৰিছিল। মাৰ্ক্সৰ মতে ফয়াৰবাশৰ বস্তুবাদ অতিমাত্ৰা চিন্তাপ্ৰধান আছিল আৰু তেওঁ মানৱতাক এক স্থিৰ "[[সাৰমৰ্ম]]" হিচাপে বুজিছিল, বাস্তৱ সামাজিক আৰু ঐতিহাসিক চৰ্চা বা [[প্ৰেক্সিদ (প্ৰক্ৰিয়া)|প্ৰয়োগ]] (praxis)-ৰ দৃষ্টিকোণৰ পৰা নহয়। ফয়াৰবাশৰ কৰ্মৰাজিয়ে [[ফ্ৰিডৰিখ নিৎচে]] আৰু [[চিগমুণ্ড ফ্ৰয়েড]]ৰ চিন্তাধাৰাৰ ওপৰতো প্ৰভাৱ পেলাইছিল। ==টোকা== {{Notelist}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} khbg1j8k4f082eol0h88m4u18rhvp1x 0 137932 616856 2026-07-12T11:29:39Z Dakalil 50728 পৃষ্ঠাটো সৃষ্টি কৰিলোঁ 616856 wikitext text/x-wiki {{Infobox organization | name = {{Lang|fr|Académie française}} | image = French Institute, Paris 2014 002.jpg | caption = [[এঁস্তিত্যু দ্য ফ্ৰঁচ]] ভৱনত আকাদেমীৰ দপ্তৰ | logo = French Academy logo.png{{!}}class=skin-invert | logo_size = 250px | formation = {{start date and age|1635|02|22|df=yes}} | founder = [[কাৰ্দিনাল ৰিশ্ব্যলিয়]] | headquarters = [[পেৰিছ]], [[ফ্ৰান্স]] | coordinates = {{coord|48.8573|2.337|display=title,inline|type:landmark_region:FR-IDF}} | leader_title = চিৰস্থায়ী সম্পাদক | leader_name = [[আমিন মালুফ]] (২৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৩-ৰ পৰা) | num_members = ৪০ গৰাকী সদস্য, যিসকলক ''লেজ ইম্মৰ্তেল'' ({{lang|fr|les immortels}}) তথা ''অমৰসকল'' বুলি জনা যায় | website = {{URL|http://academie-francaise.fr}} }} '''আকাদেমী ফ্ৰঁচেজ''' ({{langx|fr|Académie française}}, {{IPA|fr|akademi fʁɑ̃sɛːz|pron}}), যাক '''ফৰাচী আকাদেমী''' বুলিও জনা যায়, হৈছে [[ফৰাচী ভাষা]] সম্পৰ্কীয় বিষয়সমূহৰ বাবে মুখ্য ফৰাচী পৰিষদ। ১৬৩৫ চনত ৰজা [[লুই ত্ৰয়োদশ]]ৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[কাৰ্দিনাল ৰিশ্ব্যলিয়]]ৰ দ্বাৰা আধিকাৰিকভাৱে এই ‘আকাদেমী’ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল।<ref name=aH>{{cite news | publisher = Academie Française official website | url = http://www.academie-francaise.fr/histoire/index.html | title = L'histoire| access-date = 2010-01-13}}</ref> ১৭৯৩ চনত [[ফৰাচী বিপ্লৱ]]ৰ সময়ত ইয়াক বিলুপ্ত কৰা হয় যদিও ১৮০৩ চনত [[নেপোলিয়ন বোনাপাৰ্ট|নাপলেয়ঁ বনাপাৰ্তৰ]] দ্বাৰা [[এঁস্তিত্য দ্য ফ্ৰঁচ]]ৰ এটা শাখা হিচাপে ইয়াক পুনৰুদ্ধাৰ কৰা হয়।<ref name=aH/> এইটো ইনষ্টিটিউটৰ পাঁচখন ‘আকাদেমী’ৰ ভিতৰত আটাইতকৈ পুৰণি। এই গোটটোৰ কৰ্তব্য হৈছে ভাষাৰ ওপৰত এক চৰকাৰী কৰ্তৃপক্ষ হিচাপে কাম কৰা; ইয়াক ভাষাটোৰ এটা আধিকাৰিক অভিধান প্ৰকাশ কৰাৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছে। ‘আকাদেমী’ ৪০ গৰাকী সদস্যক লৈ গঠিত, যিসকলক ''লেজ ইম্মৰ্তেল'' ({{lang|fr|les immortels}}, "অমৰসকল") বুলি জনা যায়।<ref name=aIM>{{cite news | publisher = Academie Française official website | url = http://www.academie-francaise.fr/immortels/index.html | title = Les immortels | access-date = 2023-12-12}}</ref> নতুন সদস্যসকলক [[সহ-বৰণ|আকাদেমীৰ সদস্যসকলৰ দ্বাৰাই নিৰ্বাচিত কৰা হয়]]। একাডেমীৰ সদস্যসকলে সাধাৰণতে আজীৱন পদত অধিষ্ঠিত থাকে, কিন্তু তেওঁলোকে পদত্যাগ কৰিব পাৰে বা অসদাচৰণৰ বাবে বৰ্খাস্ত হ’ব পাৰে। [[প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ [[ৱেৰ্দাৰ ৰণ]]ৰ পিছত [[ফ্ৰান্সৰ মাৰ্শ্বাল]] উপাধি পোৱা [[ফিলিপ পেতেঁ]] ১৯৩১ চনত আকাদেমীলৈ নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ত [[ৱিশ্বি ফ্ৰান্স]]ৰ শাসনভাৰ চম্ভালিবলগীয়া হোৱাৰ বাবে ১৯৪৫ চনত তেওঁক পদত্যাগ কৰিবলৈ বাধ্য কৰা হৈছিল।<ref>[[Ted Morgan (writer)|Sanche de Gramont]], ''The French: Portrait of a People'', G.P. Putnam's Sons, New York, 1969, p. 270</ref> == টোকা == {{Notelist}} == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} rkciv0og4wsxz42ougglmhb3gtmn1wr 616857 616856 2026-07-12T11:32:34Z Dakalil 50728 /* */ বানান সংশোধন 616857 wikitext text/x-wiki {{Infobox organization | name = {{Lang|fr|Académie française}} | image = French Institute, Paris 2014 002.jpg | caption = [[এঁস্তিত্যু দ্য ফ্ৰঁচ]] ভৱনত আকাদেমীৰ দপ্তৰ | logo = French Academy logo.png{{!}}class=skin-invert | logo_size = 250px | formation = {{start date and age|1635|02|22|df=yes}} | founder = [[কাৰ্দিনাল ৰিশ্ব্যলিয়]] | headquarters = [[পেৰিছ]], [[ফ্ৰান্স]] | coordinates = {{coord|48.8573|2.337|display=title,inline|type:landmark_region:FR-IDF}} | leader_title = চিৰস্থায়ী সম্পাদক | leader_name = [[আমিন মালুফ]] (২৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৩-ৰ পৰা) | num_members = ৪০ গৰাকী সদস্য, যিসকলক ''লেজ ইম্মৰ্তেল'' ({{lang|fr|les immortels}}) তথা ''অমৰসকল'' বুলি জনা যায় | website = {{URL|http://academie-francaise.fr}} }} '''আকাদেমী ফ্ৰঁচেজ''' ({{langx|fr|Académie française}}, {{IPA|fr|akademi fʁɑ̃sɛːz|pron}}), যাক '''ফৰাচী আকাদেমী''' বুলিও জনা যায়, হৈছে [[ফৰাচী ভাষা]] সম্পৰ্কীয় বিষয়সমূহৰ বাবে মুখ্য ফৰাচী পৰিষদ। ১৬৩৫ চনত ৰজা [[লুই ত্ৰয়োদশ]]ৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[কাৰ্দিনাল ৰিশ্ব্যলিয়]]ৰ দ্বাৰা আধিকাৰিকভাৱে এই ‘আকাদেমী’ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল।<ref name=aH>{{cite news | publisher = Academie Française official website | url = http://www.academie-francaise.fr/histoire/index.html | title = L'histoire| access-date = 2010-01-13}}</ref> ১৭৯৩ চনত [[ফৰাচী বিপ্লৱ]]ৰ সময়ত ইয়াক বিলুপ্ত কৰা হয় যদিও ১৮০৩ চনত [[নেপোলিয়ন বোনাপাৰ্ট|নাপলেয়ঁ বনাপাৰ্তৰ]] দ্বাৰা [[এঁস্তিত্যু দ্য ফ্ৰঁচ]]ৰ এটা শাখা হিচাপে ইয়াক পুনৰুদ্ধাৰ কৰা হয়।<ref name=aH/> এইটো ইনষ্টিটিউটৰ পাঁচখন ‘আকাদেমী’ৰ ভিতৰত আটাইতকৈ পুৰণি। এই গোটটোৰ কৰ্তব্য হৈছে ভাষাৰ ওপৰত এক চৰকাৰী কৰ্তৃপক্ষ হিচাপে কাম কৰা; ইয়াক ভাষাটোৰ এটা আধিকাৰিক অভিধান প্ৰকাশ কৰাৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছে। ‘আকাদেমী’ ৪০ গৰাকী সদস্যক লৈ গঠিত, যিসকলক ''লেজ ইম্মৰ্তেল'' ({{lang|fr|les immortels}}, "অমৰসকল") বুলি জনা যায়।<ref name=aIM>{{cite news | publisher = Academie Française official website | url = http://www.academie-francaise.fr/immortels/index.html | title = Les immortels | access-date = 2023-12-12}}</ref> নতুন সদস্যসকলক [[সহ-বৰণ|আকাদেমীৰ সদস্যসকলৰ দ্বাৰাই নিৰ্বাচিত কৰা হয়]]। একাডেমীৰ সদস্যসকলে সাধাৰণতে আজীৱন পদত অধিষ্ঠিত থাকে, কিন্তু তেওঁলোকে পদত্যাগ কৰিব পাৰে বা অসদাচৰণৰ বাবে বৰ্খাস্ত হ’ব পাৰে। [[প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ [[ৱেৰ্দাঁৰ ৰণ]]ৰ পিছত [[ফ্ৰান্সৰ মাৰ্শ্বাল]] উপাধি পোৱা [[ফিলিপ পেতেঁ]] ১৯৩১ চনত আকাদেমীলৈ নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ত [[ৱিশ্বি ফ্ৰান্স]]ৰ শাসনভাৰ চম্ভালিবলগীয়া হোৱাৰ বাবে ১৯৪৫ চনত তেওঁক পদত্যাগ কৰিবলৈ বাধ্য কৰা হৈছিল।<ref>[[Ted Morgan (writer)|Sanche de Gramont]], ''The French: Portrait of a People'', G.P. Putnam's Sons, New York, 1969, p. 270</ref> == টোকা == {{Notelist}} == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} 09zfoxr8jolnj17vkqwow7u7nitg9u1 616858 616857 2026-07-12T11:33:09Z Dakalil 50728 /* */ বিষয়বস্তু যোগ 616858 wikitext text/x-wiki {{Infobox organization | name = আকাদেমী ফ্ৰঁচেজ<br/>{{Lang|fr|Académie française}} | image = French Institute, Paris 2014 002.jpg | caption = [[এঁস্তিত্যু দ্য ফ্ৰঁচ]] ভৱনত আকাদেমীৰ দপ্তৰ | logo = French Academy logo.png{{!}}class=skin-invert | logo_size = 250px | formation = {{start date and age|1635|02|22|df=yes}} | founder = [[কাৰ্দিনাল ৰিশ্ব্যলিয়]] | headquarters = [[পেৰিছ]], [[ফ্ৰান্স]] | coordinates = {{coord|48.8573|2.337|display=title,inline|type:landmark_region:FR-IDF}} | leader_title = চিৰস্থায়ী সম্পাদক | leader_name = [[আমিন মালুফ]] (২৮ ছেপ্টেম্বৰ ২০২৩-ৰ পৰা) | num_members = ৪০ গৰাকী সদস্য, যিসকলক ''লেজ ইম্মৰ্তেল'' ({{lang|fr|les immortels}}) তথা ''অমৰসকল'' বুলি জনা যায় | website = {{URL|http://academie-francaise.fr}} }} '''আকাদেমী ফ্ৰঁচেজ''' ({{langx|fr|Académie française}}, {{IPA|fr|akademi fʁɑ̃sɛːz|pron}}), যাক '''ফৰাচী আকাদেমী''' বুলিও জনা যায়, হৈছে [[ফৰাচী ভাষা]] সম্পৰ্কীয় বিষয়সমূহৰ বাবে মুখ্য ফৰাচী পৰিষদ। ১৬৩৫ চনত ৰজা [[লুই ত্ৰয়োদশ]]ৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[কাৰ্দিনাল ৰিশ্ব্যলিয়]]ৰ দ্বাৰা আধিকাৰিকভাৱে এই ‘আকাদেমী’ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল।<ref name=aH>{{cite news | publisher = Academie Française official website | url = http://www.academie-francaise.fr/histoire/index.html | title = L'histoire| access-date = 2010-01-13}}</ref> ১৭৯৩ চনত [[ফৰাচী বিপ্লৱ]]ৰ সময়ত ইয়াক বিলুপ্ত কৰা হয় যদিও ১৮০৩ চনত [[নেপোলিয়ন বোনাপাৰ্ট|নাপলেয়ঁ বনাপাৰ্তৰ]] দ্বাৰা [[এঁস্তিত্যু দ্য ফ্ৰঁচ]]ৰ এটা শাখা হিচাপে ইয়াক পুনৰুদ্ধাৰ কৰা হয়।<ref name=aH/> এইটো ইনষ্টিটিউটৰ পাঁচখন ‘আকাদেমী’ৰ ভিতৰত আটাইতকৈ পুৰণি। এই গোটটোৰ কৰ্তব্য হৈছে ভাষাৰ ওপৰত এক চৰকাৰী কৰ্তৃপক্ষ হিচাপে কাম কৰা; ইয়াক ভাষাটোৰ এটা আধিকাৰিক অভিধান প্ৰকাশ কৰাৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছে। ‘আকাদেমী’ ৪০ গৰাকী সদস্যক লৈ গঠিত, যিসকলক ''লেজ ইম্মৰ্তেল'' ({{lang|fr|les immortels}}, "অমৰসকল") বুলি জনা যায়।<ref name=aIM>{{cite news | publisher = Academie Française official website | url = http://www.academie-francaise.fr/immortels/index.html | title = Les immortels | access-date = 2023-12-12}}</ref> নতুন সদস্যসকলক [[সহ-বৰণ|আকাদেমীৰ সদস্যসকলৰ দ্বাৰাই নিৰ্বাচিত কৰা হয়]]। একাডেমীৰ সদস্যসকলে সাধাৰণতে আজীৱন পদত অধিষ্ঠিত থাকে, কিন্তু তেওঁলোকে পদত্যাগ কৰিব পাৰে বা অসদাচৰণৰ বাবে বৰ্খাস্ত হ’ব পাৰে। [[প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ [[ৱেৰ্দাঁৰ ৰণ]]ৰ পিছত [[ফ্ৰান্সৰ মাৰ্শ্বাল]] উপাধি পোৱা [[ফিলিপ পেতেঁ]] ১৯৩১ চনত আকাদেমীলৈ নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ত [[ৱিশ্বি ফ্ৰান্স]]ৰ শাসনভাৰ চম্ভালিবলগীয়া হোৱাৰ বাবে ১৯৪৫ চনত তেওঁক পদত্যাগ কৰিবলৈ বাধ্য কৰা হৈছিল।<ref>[[Ted Morgan (writer)|Sanche de Gramont]], ''The French: Portrait of a People'', G.P. Putnam's Sons, New York, 1969, p. 270</ref> == টোকা == {{Notelist}} == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} 9l1ij96wktqxqe920me3lh9qtgthlh4