অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া aswiki https://as.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%9F%E0%A7%81%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%A4 MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter মাধ্যম বিশেষ বাৰ্তা সদস্য সদস্য বাৰ্তা ৱিকিপিডিয়া ৱিকিপিডিয়া বাৰ্তা চিত্ৰ চিত্ৰ বাৰ্তা মিডিয়াৱিকি মিডিয়াৱিকি আলোচনা সাঁচ সাঁচ বাৰ্তা সহায় সহায় বাৰ্তা শ্ৰেণী শ্ৰেণী বাৰ্তা ৱিকিচ'ৰা ৱিকিচ'ৰা আলোচনা MOS MOS talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 2232 646562 583887 2026-10-22T16:28:54Z Ananya Taye 28065 added history info 646562 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = দৰং জিলা | native_name = দৰং | native_name_lang = as | settlement_type = [[অসমৰ জিলা|জিলা]] | image_skyline = Patharughat.JPG | image_alt = | image_caption = পথৰুঘাটৰ শ্বহীদ স্তমভ | image_flag = | flag_alt = | image_seal = | seal_alt = | image_shield = | shield_alt = | nickname = | motto = | mottoeng = | image_map = Darrang in Assam (India).svg | map_alt = | map_caption = দৰং জিলা | pushpin_map = | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = |latd= |latm= |lats= |latNS=N |longd= |longm= |longs= |longEW=E | coor_pinpoint = | coordinates_type = | coordinates_display = inline,title | coordinates_footnotes = | subdivision_type = [[States of India|ৰাজ্য]] | subdivision_name = [[অসম]] | subdivision_type1 = দেশ | subdivision_name1 = [[ভাৰত]] | subdivision_type2 = সদৰ | subdivision_name2 = [[মঙ্গলদৈ]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = | established_title = | established_date = | founder = | seat_type = | seat = [[মঙ্গলদৈ]] | government_footnotes = | leader_party = | leader_title = | leader_name = | unit_pref = Metric<!-- or US or UK --> | area_footnotes = | area_total_km2 = | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_water_percent = | area_note = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_footnotes = | population_total = 908090 | population_as_of = ২০১১ | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +05:30 | timezone1_DST = | utc_offset1_DST = | postal_code_type = | postal_code = | area_code_type = | area_code = | iso_code = IN-AS-DA | website = http://darrang.gov.in/ | footnotes = }} '''দৰং জিলা:''' ({{lang-en|Darrang District}}) হৈছে [[ভাৰত]]বৰ্ষৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ৩১খন [[অসমৰ জিলা|জিলা]]ৰ ভিতৰত এখন জিলা। প্ৰশাসনিক জিলাখনৰ সদৰ স্থান আৰু একমাত্ৰ মহকুমাৰ হৈছে [[মঙ্গলদৈ]]। দৰং জিলাৰ দুখন পৌৰ নগৰ হৈছে মংগলদৈ আৰু ছিপাঝাৰ। ১৯৮৩ চনত অবিভক্ত দৰং জিলাৰ বিভাজন হয় আৰু তেজপুৰ মহকুমাক লৈ [[শোণিতপুৰ জিলা]] গঠন হয়। পূৰ্বৰ মঙ্গলদৈ মহকুমাক দৰং জিলা নাম দিয়া হয়। ২০০৪ চনত পুনৰ দৰং জিলাৰ এটা অংশৰ পৰা [[ওদালগুৰি জিলা]] গঠন কৰা হয়। দৰং জিলাই বৰ্তমান ৩৪৮১ বৰ্গ কিলোমিটাৰ ঠাই অধিকাৰ কৰি আছে। ==নামৰ ইতিবৃত্ত== প্ৰাচীনকালত ভাৰতৰ [[উত্তৰ-পূব ভাৰত|উত্তৰ পূব প্ৰান্তৰ]] লৌহিত্যৰ উত্তৰ ফালে থকা প্ৰাকৃতিক সীমাৰ ভিতৰৰ ভূ-ভাগক '''দৌৰঙ্গ''' বা '''দ্যোৰঙ্গ''' বুলিছিল।<ref name="Mangaldai">{{cite web | url=http://darrang.nic.in/darrang_files/dist.htm | title=DISTRICT AT A GLANCE | publisher=NIC, Darrang District Unit | work=NIC, Darrang District Unit | accessdate=24 আগষ্ট 2013}}</ref> স্বগীয় দীন কৰুণাময় হৰিপদ দেৱগোস্বামীদেৱে আগবঢ়োৱা ব্যাখ্যা অনুসৰি ''''দ্যোৰ'''' শব্দৰ অৰ্থ দেৱতাৰ আৰু ''''ৰঙ্গ''''ৰ অৰ্থ আনন্দ বা সুখৰ ঠাই। কালক্ৰমত এই ভূ-খণ্ডই দৰঙ্গ বা '''দৰং''' নামেৰে জনাজাত হল। আনহাতে স্বৰ্গীয় দিনেশ্বৰ শৰ্মা ৰ দৰে পণ্ডিত সকলে দৰং শব্দটো সংস্কৃত শব্দ দ্বাৰম অৰ্থাত পদূলি বা দ্বাৰ'ৰ পৰা আহিছিল এনে মত পোষণ কৰে। প্ৰাচীন কালত এই ভূ-খণ্ডৰ উত্তৰ আৰু পশ্চিম দিশত গিৰিপথৰ মাজেৰে গমনা-গমনৰ বাবে ওঁঠৰখন এনে দুৱাৰ আছিল। তাৰ পৰা [[নেপাল]], চীন আদিলৈ যাতায়াত আছিল। [[বাণীকান্ত কাকতি| ড॰ বাণীকান্ত কাকতি]]ৰ মতে দৰং শব্দতো অষ্ট্ৰিক ভাষাৰ পৰা অহা।<ref>Assamese its Formation and Developement, Dr. Banikanta Kakati</ref> আন এজন ভাষাতাত্ত্বিক গ্ৰিয়াৰ্ছন চাহাবে তেওঁৰ গ্ৰন্থ 'ডি লেংগুইষ্টিক চাৰ্ভে অৱ ইণ্ডিয়া'ত দৰং শব্দটো বড়োমূলীয় বুলি মত পোষণ কৰিছে।<ref>মংগলদৈ নগৰৰ ইতিহাস, শ্ৰী ধনপতি কলিতা</ref> আন একাংশৰ মতে প্ৰাচীন কালত দৰঙত বেহা বেপাৰৰ বাবে চীন, নেপাল, ভুটান আদি ঠাইৰ সৈতে সম্পৰ্ক আছিল। সেই বাবে নামটো দ্বাৰ শব্দৰ পৰা অপ্ৰভংশ হোৱা বুলি বহুতে বিশ্বাস কৰে।<ref>দুনী সাহিত্য সভাৰ মুখপত্ৰ, শ্ৰীমিশ্ৰ কুমাৰ শৰ্মা</ref> ==ইতিহাস== [[File:Southern border of Bhutan1985.jpg|thumb|280px|১৮৬৫ চনত ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ অন্তৰ্ভুক্ত হোৱাৰ পূৰ্বে ভূটানৰ দক্ষিণ সীমান্তত অৱস্থিত দৰঙৰ দুৱাৰ অঞ্চলসমূহ।]] ===প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় ইতিহাস=== দৰং অঞ্চলৰ প্ৰাক্‌-মধ্যযুগীয় ইতিহাস সম্পৰ্কে নিশ্চিত তথ্যৰ অভাৱ আছে। পৰম্পৰাগত বিৱৰণ অনুসৰি, বৰ্তমানৰ দৰং অঞ্চল প্ৰাচীন [[কামৰূপ ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই বৃহত্তৰ ভূখণ্ডৰ সৈতে [[মহাভাৰত]]ৰ কাহিনীসমূহো সম্পৰ্কিত কৰা হয়। অৱশ্যে ইতিহাসবিদ [[মহেশ্বৰ নেওগ]]ৰ মতে, ''দৰং'' নামৰ এটা নিৰ্দিষ্ট অঞ্চলৰ উল্লেখ [[কোচ ৰাজ্য|কোচ ৰজা]] [[নৰনাৰায়ণ]]ৰ উত্থানৰ পিছৰ পৰাহে স্পষ্টভাৱে পোৱা যায়। মধ্যযুগীয় বুৰঞ্জীসমূহত ঐতিহাসিক দৰঙৰ ৰৌতা অঞ্চলক [[বাৰভূঞা]]সকলৰ অন্যতম প্ৰধান অধিকাৰক্ষেত্ৰ হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। এই অঞ্চল বৰ্তমানৰ দৰং আৰু [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ বিভিন্ন অংশত বিস্তৃত আছিল। ''পুৰণি অসম বুৰঞ্জী''ত ৰৌতা–তেমনি অঞ্চলৰ বাৰজন প্ৰধান ভূঞাৰ উল্লেখ আছে, যিসকলৰ প্ৰত্যেকৰে অধীনত আন আন সৰু মুখীয়াল আছিল। ''সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী''তো ৰৌতাৰ ভূঞাসকলৰ উল্লেখ পোৱা যায়। ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে মধ্য অসমৰ বিভিন্ন অঞ্চলত তেওঁলোকৰ ৰাজনৈতিক অধিকাৰ আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ভূঞাসকলৰ সংঘবদ্ধ শাসন ভাঙি পৰে আৰু তেওঁলোকৰ বহু মুখীয়াল তথা অনুগামীক অন্য অঞ্চললৈ, বিশেষকৈ বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ–বিশ্বনাথ অঞ্চললৈ, স্থানান্তৰিত কৰি পুনৰ্বসতি স্থাপন কৰোৱা হয়।<ref>{{cite book |editor-last=Goswami |editor-first=Hemchandra |title=Purani Asam Buranji |edition=2nd |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies, Assam |year=1977 |page=27 |language=as}}</ref><ref>{{cite book |editor-last=Bhuyan |editor-first=Suryya Kumar |title=Satsari Asam Buranji |publisher=Publication Department, Gauhati University |year=1960 |page=16 |language=as}}</ref> আনহাতে, ইতিহাসবিদ মহেশ্বৰ নেওগে এখন তাম্ৰশাসনৰ ভিত্তিত অনুমান কৰিছে যে চতুৰ্দশ শতিকাৰ শেষভাগত [[শদিয়া|সাধয়াপুৰ]]ৰ [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰজাসকলৰ]] ৰাজনৈতিক অধিকাৰ পশ্চিমে [[কমতাপুৰ]]লৈকে বিস্তৃত হৈছিল। এই ব্যাখ্যা অনুসৰি বৰ্তমানৰ দৰং অঞ্চলটোও সেই সময়ত চুতীয়া ৰজাসকলৰ অধিকাৰক্ষেত্ৰৰ ভিতৰত পৰিছিল বুলি অনুমান কৰিব পাৰি।<ref>{{cite journal |last=Neog |first=Maheswar |title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries |year=1977 |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=58/59 |page=820 |jstor=41691751 |issn=0378-1143}}</ref> ===কোচ শাসন আৰু চুতীয়া–ভূঞা সম্পৰ্ক=== ষোড়শ শতিকাৰ মধ্যভাগলৈ দৰং অঞ্চল [[নৰনাৰায়ণ]]ৰ কোচ ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত কোচ ৰাজ্য বিভাজিত হোৱাৰ পিছত দৰং ৰঘুদেৱৰ অধীনস্থ [[কোচ হাজো]] ৰাজ্যৰ অংশ হয়। ৰৌতা আৰু শিঙৰি অঞ্চলসমূহ প্ৰথমতে ভূঞাসকলৰ অধিকাৰক্ষেত্ৰ হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। [[চুহুংমুং]]ৰ ৰাজত্বকালত এই ভূঞাসকলৰ ওপৰত কিছু পৰিমাণে আহোম প্ৰভাৱ বিস্তাৰ হৈছিল যদিও ১৫৬৩ খ্ৰীষ্টাব্দত নৰনাৰায়ণৰ অসম আক্ৰমণৰ সময়ত তেওঁলোকে অৱশেষত কোচ ৰজাৰ অধীনতা স্বীকাৰ কৰে। ইয়াৰ পিছত অঞ্চলটো পূব কোচ ৰাজ্যৰ ৰাজনৈতিক পৰিসৰৰ অন্তৰ্ভুক্ত হয়। ৰঘুদেৱক প্ৰদান কৰা পূব কোচ ৰাজ্যৰ ভূখণ্ড পশ্চিমে সংকোশ নদীৰ পৰা পূবে [[ভৰলু নদী|ভৰালী নদী]]লৈকে বিস্তৃত আছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |last=Gogoi |first=Nityananda |title=Historical Geography of Medieval Assam |publisher=EBH Publishers (India) |location=Guwahati |year=2016}}</ref> ''দৰং ৰাজবংশাৱলী''ত সংৰক্ষিত পৰম্পৰা অনুসৰি, চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতনৰ পিছত চুতীয়া ৰাজবংশৰ একাংশ সদস্যই নিজ ৰাজ্য এৰি পলাই আহি কোচ ৰজা নৰনাৰায়ণৰ আশ্ৰয় বিচাৰিছিল। নৰনাৰায়ণে তেওঁলোকক দৰঙৰ বিহবাৰী নামৰ ঠাইত বসতি স্থাপন কৰিবলৈ দিছিল। এই স্থানক বৰ্তমানৰ দৰঙৰ বাঁহবাৰীৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা হৈছে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁলোক কোচ ৰজাৰ মিত্ৰ হৈ পৰিছিল।<ref>{{cite book |author=Baladev Suryakhari Daivajna |editor-last=Sarma |editor-first=Nabin Chandra |title=Darrang Raj Vamsavali |publisher=Bani Prakash |year=1973 |at=পদ ৩৭২–৩৭৩ |language=as}}</ref><ref>{{cite thesis |last=Bapari |first=Parimal |title=King Naranarayan and His Times |degree=PhD |publisher=University of North Bengal |year=2010 |page=88}}</ref> ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আন এটা পৰম্পৰাত ''চুতীয়া কোঁৱৰ'' নামৰ এটা ভূ-সম্পত্তি বা আঞ্চলিক অধিকাৰক্ষেত্ৰৰ উল্লেখ পোৱা যায়। এই অধিকাৰক্ষেত্ৰক চুতীয়া ৰাজকোঁৱৰ সাধকনাৰায়ণৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰা হৈছে। পৰম্পৰা অনুসৰি, চুতীয়া ৰাজ্য জয়ৰ পিছত সাধকনাৰায়ণক দৰঙৰ ৰৌতা–পকাৰিগুৰি অঞ্চলত বসতি স্থাপন কৰিবলৈ দিয়া হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত এই অধিকাৰক্ষেত্ৰৰ মুখীয়ালে নৰনাৰায়ণৰ অধীনতা স্বীকাৰ কৰিছিল। ইতিহাসবিদ নিত্যানন্দ গগৈয়ে ''চুতীয়া কোঁৱৰ'' অধিকাৰক্ষেত্ৰটোক প্ৰায় বৰ্তমানৰ দলগাঁও ৰাজহ চক্ৰৰ অঞ্চলৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছে।<ref>{{cite thesis |last=Gogoi |first=Nityananda |title=Historical Geography of Medieval Assam |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=1994 |pages=234–235}}</ref>{{efn|১৮০০ খ্ৰীষ্টাব্দত প্ৰস্তুত কৰা জন পিটাৰ ৱেডৰ ভৌগোলিক বিৱৰণত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰত কছাৰীগাঁও আৰু পকাৰিগুৰিৰ ওচৰত ''Soontia'' বা ''Soontiagown'' নামৰ এটা প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ উল্লেখ আছে। নিত্যানন্দ গগৈয়ে এই অঞ্চলটোক পূৰ্বৰ ''চুতীয়া কোঁৱৰ'' অধিকাৰক্ষেত্ৰৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Wade |first=John Peter |editor-last=Sharma |editor-first=Benudhar |title=An Account of Assam |publisher=R. Sarmah |location=Assam |year=1927 |at=A Geographical Sketch of Assam, pp. 11–12}}</ref><ref>{{cite thesis |last=Gogoi |first=Nityananda |title=Historical Geography of Medieval Assam |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=1994 |pages=234–235}}</ref>}} ===মোগল আক্ৰমণ আৰু দৰঙীয়া ৰাজবংশ=== কোচ ৰাজ্য বিভাজিত হোৱাৰ পিছতো [[বৰনদী]] আৰু ভৰালী নদীৰ মাজৰ অঞ্চলত স্থানীয় ভূঞা মুখীয়ালসকলৰ শাসন অব্যাহত আছিল। ১৬১২ খ্ৰীষ্টাব্দত মোগলসকলে কোচ হাজো অধিকাৰ কৰাৰ পিছত তেওঁলোকৰ ৰাজনৈতিক অধিকাৰ পূবে বৰনদীলৈকে বিস্তৃত হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত মোগল সৈন্যই অধিক পূবলৈ আগবাঢ়ি বৰনদী–ভৰালী অঞ্চলৰ পৰা বাৰভূঞাসকলক বিতাড়িত কৰে।<ref name="Singh2023">{{cite web |last=Singh |first=Richa |title=Polities of North-Eastern India |year=2023 |publisher=Indira Gandhi National Open University |url=https://egyankosh.ac.in/handle/123456789/102536}}</ref> সপ্তদশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে মোগল আক্ৰমণৰ ফলত কোচ হাজোৰ শাসকবংশৰ সদস্য বলি নাৰায়ণে আহোম ৰজা [[প্ৰতাপ সিংহ]]ৰ আশ্ৰয় আৰু সামৰিক সহায় লাভ কৰে। ১৬১৫–১৬ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোম ৰজাই তেওঁক ''ধৰ্মনাৰায়ণ'' নাম দি পূব কোচ ৰাজ্যৰ পুনৰুদ্ধাৰ কৰা অঞ্চলৰ শাসক হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰে। বৰনদী আৰু ভৰালীৰ মাজৰ এই ভূখণ্ড আহোম ৰজাৰ অধীনস্থ কৰতলীয়া দৰং ৰাজ্যত পৰিণত হয়।<ref name="Singh2023"/> আহোম শাসনৰ অধীনস্থ এই কোচ ৰাজবংশৰ প্ৰাৰম্ভিক শাসনকেন্দ্ৰ মনমোহনপুৰ বা হাউলি আছিল বুলি স্থানীয় ঐতিহাসিক বিৱৰণত উল্লেখ আছে।<ref>{{cite book |last=Devi |first=Lakshmi |title=অসম দেশৰ বুৰঞ্জী}}</ref> বলি নাৰায়ণে মোগলসকলৰ অধিক আগ্ৰাসনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিৰোধ সংগঠিত কৰিছিল আৰু ১৬৩৭ খ্ৰীষ্টাব্দত তেওঁৰ মৃত্যু হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ বংশধৰসকলে দৰঙীয়া ৰজাসকলৰ এক বংশানুক্ৰমিক ৰাজবংশ গঠন কৰে।<ref>{{cite book |last=Gait |first=Edward Albert |title=A History of Assam |edition=2nd |publisher=Thacker, Spink & Co. |location=Calcutta and Simla |year=1926 |pages=65–66}}</ref> বলি নাৰায়ণক ধৰ্মনাৰায়ণ নামেৰে দৰঙৰ কৰতলীয়া শাসক হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ পিছত আহোম ৰাজ্যৰ [[উজনি অসম]]ৰ পৰা ৩,০০০ চুতীয়া লোকক স্থানান্তৰ কৰি [[মঙ্গলদৈ]] অঞ্চলত ''পাইক'' হিচাপে বসতি স্থাপন কৰোৱা হয়।<ref>{{cite book |last=Gait |first=Edward Albert |title=A History of Assam |edition=2nd |publisher=Thacker, Spink & Co. |location=Calcutta and Simla |year=1926 |page=68 |url=https://archive.org/details/dli.csl.4050}}</ref>{{efn|জন পিটাৰ ৱেডৰ বিৱৰণ অনুসৰি, ধৰ্মনাৰায়ণক চুতীয়া দেশৰ পৰা ৩,০০০ লোক প্ৰদান কৰা হৈছিল। সুন্দৰনাৰায়ণৰ ৰাজত্বকালত এই ''চুতীয়া'' বা ''Soontia'' লোকসকল মঙ্গলদৈ অঞ্চলত বাস কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰজাৰ সৈতে হোৱা বিবাদৰ ফলত তেওঁলোকক তিনিজন হাজৰিকাৰ অধীনত ৰখা হয়।<ref>{{cite book |last=Wade |first=John Peter |editor-last=Sharma |editor-first=Benudhar |title=An Account of Assam |publisher=R. Sarmah |location=Assam |year=1927 |pages=224–225}}</ref>}} ধৰ্মনাৰায়ণৰ পিছত তেওঁৰ নাবালক পুত্ৰ মহেন্দ্ৰনাৰায়ণ দৰঙৰ ৰজা হয়। জন পিটাৰ ৱেডৰ বিৱৰণত তেওঁক ''সুন্দৰনাৰায়ণ'' নামেৰে উল্লেখ কৰা হৈছে। তেওঁ মঙ্গলদৈত নিজৰ বাসস্থান স্থাপন কৰিছিল। পৰৱৰ্তী দৰঙীয়া ৰজাসকলৰ ভিতৰত সূৰ্যনাৰায়ণ, ইন্দ্ৰনাৰায়ণ আৰু তেওঁলোকৰ উত্তৰাধিকাৰীসকল উল্লেখযোগ্য। অৱশ্যে সপ্তদশ আৰু অষ্টাদশ শতিকাত তেওঁলোকৰ ৰাজনৈতিক অধিকাৰ ক্ৰমে সংকুচিত হৈ আহে।<ref>{{cite book |last=Wade |first=John Peter |editor-last=Sharma |editor-first=Benudhar |title=An Account of Assam |publisher=R. Sarmah |location=Assam |year=1927 |pages=224–225}}</ref><ref>{{cite book |last=Gait |first=Edward Albert |title=A History of Assam |edition=2nd |publisher=Thacker, Spink & Co. |location=Calcutta and Simla |year=1926 |page=359}}</ref> দৰঙীয়া ৰাজসভাখন সাহিত্য আৰু শিল্পকলাৰ পৃষ্ঠপোষকতাৰো এটা কেন্দ্ৰলৈ পৰিণত হৈছিল। অষ্টাদশ শতিকাৰ শেষভাগত দৰঙৰ ৰজা সমুদ্ৰনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত সূৰ্যখৰি দৈৱজ্ঞই কোচ ৰাজবংশসমূহৰ পদ্যবদ্ধ ইতিহাস ''দৰং ৰাজবংশাৱলী'' ৰচনা কৰিছিল। এই গ্ৰন্থখনত চিত্ৰাংকিত পুথিৰ পৰম্পৰাও সংৰক্ষিত হৈছে।<ref>{{cite book |last=Bhuyan |first=Suryya Kumar |title=Studies in the Literature of Assam |publisher=Lawyer's Book Stall |location=Gauhati |year=1962 |page=114}}</ref> ===ভূটানৰ অধীনস্থ দুৱাৰ অঞ্চল=== সপ্তদশ শতিকাৰ মধ্যভাগৰ পৰা [[ভূটান]] ৰাজ্যই উত্তৰ দৰঙৰ দুৱাৰ অঞ্চল সমূহৰ ওপৰত নিজৰ অধিকাৰ বিস্তাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। কোচ হাজোৰ পতন আৰু আহোম–মোগল সংঘাতৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ সুযোগ লৈ ভূটানীসকলে পাহাৰৰ দক্ষিণৰ উৰ্বৰ সমতলভূমিৰ বিভিন্ন অংশ অধিকাৰ কৰে। কিছুমান ঠাইত তেওঁলোকৰ অধিকাৰ দক্ষিণে [[গোহাঁই কমল আলি]]লৈকে বিস্তৃত হৈছিল।<ref>{{cite thesis |last=Das |first=Smriti |title=Assam Bhutan Relations with Special Reference to Duars from 1681 to 1949 |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=1998 |pages=13, 59 |hdl=10603/67909}}</ref> ভূটানী শাসনব্যৱস্থাত ''পনলপ'' (''Ponlop'') নামেৰে পৰিচিত প্ৰাদেশিক শাসকসকলৰ দ্বাৰা নিযুক্ত বা তত্ত্বাৱধান কৰা স্থানীয় বিষয়াসকলৰ মাধ্যমেৰে দুৱাৰ অঞ্চলসমূহ পৰিচালনা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Phuntsho |first=Karma |title=The History of Bhutan |publisher=Penguin Books |year=2013 |page=394 |isbn=9781908323583}}</ref> দৰঙৰ এই দুৱাৰ অঞ্চলসমূহ ১৮৬৫ খ্ৰীষ্টাব্দলৈ বিভিন্ন পৰিমাণে ভূটানী নিয়ন্ত্ৰণৰ অধীনত আছিল। দুৱাৰ যুদ্ধ আৰু পৰৱৰ্তী সিনচুলা সন্ধিৰ পিছত সেই বছৰতে ব্ৰিটিছ ভাৰতে অঞ্চলসমূহ নিজৰ অধীনলৈ আনে। ===অষ্টাদশ শতিকাৰ ৰাজনৈতিক অস্থিৰতা=== অষ্টাদশ শতিকাৰ শেষভাগত উজনি অসমত হোৱা ৰাজনৈতিক সংঘাত আৰু [[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ সময়ত বহু লোক আশ্ৰয়ৰ সন্ধানত দৰং অঞ্চললৈ আহিছিল। এইসকলৰ কিছুমানৰ লুণ্ঠনকাৰ্য আৰু অঞ্চলটোত সৃষ্টি হোৱা অস্থিৰতাৰ ফলত স্থানীয় জনসাধাৰণৰ মাজত অসন্তোষ বৃদ্ধি পাইছিল। এই অসন্তোষৰ সৈতে দৰঙীয়া ৰাজকোঁৱৰ কৃষ্ণনাৰায়ণৰ বিদ্ৰোহৰ সম্পৰ্ক আছিল। [[কামৰূপ]]ৰ একাংশ বাসিন্দাইও তেওঁক সমৰ্থন কৰিছিল। বিশেষকৈ কামৰূপীয়া ব্যৱসায়ী আৰু বিষয়াসকলৰ [[গুৱাহাটী]]ত যাতায়াত আৰু অৱস্থানৰ ওপৰত আৰোপ কৰা বাধা-নিষেধে তেওঁলোকৰ মাজত ক্ষোভৰ সৃষ্টি কৰিছিল। বৰফুকনৰ প্ৰশাসনিক কেন্দ্ৰ গুৱাহাটীত কামৰূপীয়া ব্যৱসায়ী বা বিষয়াসকলক নিশা কটাবলৈ অনুমতি দিয়া নহৈছিল বুলি বিৱৰণ পোৱা যায়।<ref>{{cite book |last=Baruah |first=S. L. |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal |year=1985 |page=323}}</ref> আহোম ৰাজতন্ত্ৰৰ কেন্দ্ৰীয় ক্ষমতা দুৰ্বল হৈ অহাৰ সুযোগ লৈ দৰঙীয়া ৰজাসকলে প্ৰায় ১৭৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দত পুনৰ স্বাধীনতা প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। অৱশ্যে ১৭৯২ খ্ৰীষ্টাব্দত কেপ্তেইন টমাছ ৱেলছৰ নেতৃত্বত অহা ব্ৰিটিছ অভিযানকাৰী বাহিনীৰ হাতত তেওঁলোক পৰাস্ত হয়। স্থানীয় ঐতিহাসিক বিৱৰণত এই অভিযানৰ সৈতে লেফটেনেণ্ট উইলিয়ামছৰ নামো জড়িত কৰা হৈছে আৰু ১৭৯২ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত কৃষ্ণনাৰায়ণ পৰাজিত হোৱাৰ কথা উল্লেখ আছে। ইয়াৰ পিছত তেওঁ কোম্পানীৰ ব্যৱসায়িক প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰিবলৈ বাধ্য হোৱা বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite encyclopedia |title=Darrang |encyclopedia=Encyclopaedia Britannica |edition=11th |volume=7 |year=1911 |page=837}}</ref> তথাপিও দৰঙীয়া ৰজাসকলৰ নিজস্ব সৈন্যবাহিনী পৰৱৰ্তী সময়তো বৰ্তি আছিল। পৰৱৰ্তী কছাৰী–মোৱামৰীয়া সংঘাতৰ সময়ত দৰঙৰ দুজন ৰজাই ২,০০০ সৈন্যসহ জাগীচকীত উপস্থিত হোৱাৰ উল্লেখ ''তুংখুঙীয়া বুৰঞ্জী''ত পোৱা যায়। বুৰঞ্জীখনত এই সৈন্যসকলক ''চুতীয়া-কোঁৱৰ'' গোটৰ সৈন্য বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। এই সামৰিক গোটটো সম্ভৱতঃ দৰঙত থকা ঐতিহাসিক ''চুতীয়া কোঁৱৰ'' অধিকাৰক্ষেত্ৰ আৰু তাৰ অধীনস্থ জনসমষ্টিৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আছিল।<ref>{{cite book |title=Tungkhungia Buranji: Or, A History of Assam, 1681–1826 A.D. |translator-last=Bhuyan |translator-first=Suryya Kumar |publisher=Oxford University Press |location=London |year=1933 |page=289 |url=https://archive.org/details/dli.csl.3954 |quote=The two Rajas of Darang with their two thousand soldiers of the Chutia-kowanr unit ... came up to Jagi-choki.}}</ref> ===ব্ৰিটিছ শাসন=== ১৮২৬ খ্ৰীষ্টাব্দত [[ইয়াণ্ডাবু সন্ধি]]ৰ পিছত দৰং অঞ্চল [[ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ শাসনৰ অধীনলৈ যায়। ব্ৰিটিছে অসমৰ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থা পুনৰ্গঠন কৰাৰ সময়ত ১৮৩৩ খ্ৰীষ্টাব্দত দৰং জিলা স্থাপন কৰি মঙ্গলদৈক জিলাখনৰ প্ৰশাসনিক সদৰ কৰে। ১৮৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দত জিলাখনৰ সদৰ [[মঙ্গলদৈ]]ৰ পৰা [[তেজপুৰ]]লৈ স্থানান্তৰিত কৰা হয়। সেই সময়ৰ অবিভক্ত দৰং জিলাত তেজপুৰ আৰু মঙ্গলদৈ মহকুমা অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref>{{cite web |title=History |url=https://sonitpur.assam.gov.in/about-us/history |publisher=Sonitpur District Administration, Government of Assam}}</ref> ১৮৯৪ চনৰ ২৮ জানুৱাৰীত দৰং জিলাৰ [[পথৰুঘাট]]ত ব্ৰিটিছ চৰকাৰে ভূমিৰ খাজনা বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰতিবাদত কৃষকসকল সমবেত হৈছিল। ব্ৰিটিছ সেনাই প্ৰতিবাদকাৰী কৃষকসকলৰ ওপৰত গুলীচালনা কৰে। কিছুমান প্ৰকাশিত বিৱৰণ অনুসৰি, এই ঘটনাত প্ৰায় ১৪০ গৰাকী কৃষকৰ মৃত্যু হৈছিল আৰু প্ৰায় ১৫০ গৰাকী আহত হৈছিল। এই ঘটনাটো অসমৰ ঔপনিৱেশিক শাসনবিৰোধী কৃষক আন্দোলনৰ ইতিহাসত ''পথৰুঘাটৰ কৃষক বিদ্ৰোহ'' নামেৰে পৰিচিত।<ref>{{cite web |title=Patharughat martyrs yet to get recognition |url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jan2816/state053 |website=The Assam Tribune |access-date=22 October 2020}}</ref><ref>{{cite book |last=Barua |first=Deepali |title=Urban History of India: A Case Study |publisher=Mittal Publications |location=New Delhi |year=1994 |page=149 |isbn=81-7099-538-8}}</ref> ===আধুনিক জিলা গঠন=== ঐতিহাসিক অবিভক্ত দৰং জিলাৰ পৰিসৰ বৰ্তমানৰ দৰং জিলাতকৈ যথেষ্ট বৃহৎ আছিল। ইয়াৰ ভিতৰত বৰ্তমানৰ [[শোণিতপুৰ জিলা]] আৰু [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ অঞ্চলসমূহো অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। ১৯৮৩ চনৰ ১ জুলাইত অবিভক্ত দৰং জিলা বিভক্ত কৰি তেজপুৰ মহকুমাক লৈ পৃথক শোণিতপুৰ জিলা আৰু মঙ্গলদৈ মহকুমাক লৈ বৰ্তমানৰ দৰং জিলা গঠন কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত তেজপুৰ শোণিতপুৰ জিলাৰ সদৰ আৰু মঙ্গলদৈ পুনৰ্গঠিত দৰং জিলাৰ সদৰ হয়।<ref>{{cite web |title=About the District |url=https://kvkdarrang.aau.ac.in/index.php/about-the-district/ |publisher=Krishi Vigyan Kendra, Darrang, Assam Agricultural University}}</ref><ref>{{cite web |title=History |url=https://sonitpur.assam.gov.in/about-us/history |publisher=Sonitpur District Administration, Government of Assam}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত ২০০৪ চনৰ ১৪ জুনত দৰং জিলাৰ উত্তৰ অংশৰ পৰা [[ওদালগুৰি জিলা]] গঠন কৰা হয়। এই নতুন জিলাখন "বড়োলেণ্ড স্বায়ত্তশাসিত পৰিষদ"ৰ অধীনৰ জিলাসমূহৰ অন্যতম হিচাপে সৃষ্টি কৰা হৈছিল।<ref name="Statoids">{{cite web |last=Law |first=Gwillim |title=Districts of India |url=http://www.statoids.com/yin.html |work=Statoids |date=25 September 2011 |access-date=11 October 2011}}</ref><ref>{{cite web |title=District at a glance |url=https://udalguri.assam.gov.in/about-district/district-glance |publisher=Udalguri District Administration, Government of Assam}}</ref> ==ভৌগোলিক তথ্য== ; চাৰিসীমা: দৰং জিলাৰ ভূ অৱয়বৰ পৰা ইয়াক সমভূমি অঞ্চল বুলিব পাৰি। এই জিলাৰ উত্তৰে [[ওদালগুৰি জিলা ]]আৰু দক্ষিণ সীমাত মহাবাহু ব্ৰহ্মপুত্ৰ বৈ গৈছেl পূবে [[শোণিতপুৰ জিলা]] আৰু পশ্চিমে [[কামৰূপ জিলা]]l জিলাখনৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ মুখ্য উপনৈ সমূহ হ’ল- বৰনদী, নোৱানৈ, কুলশীক নৈ,মঙ্গলদৈ নৈ আৰু ধনশিৰি নৈ। ; জলবায়ু: দৰং জিলাৰ জলবায়ু বেছ আনন্দদায়ক। শীতকালত জিলাখনৰ উত্তৰ ভাগত অন্য অংশতকৈ বেছি শীতল হয় কিয়নো এই অংশত ওডালগুৰি জিলাৰ হাবি-বননি আৰু পাহাৰ-পৰ্বতে আগুৰা। গড় উষ্ণতা ১০ ৰ পৰা ৩০ ডিগ্ৰী চেণ্টিগ্ৰেড। ২১২০ মিলি হ’ল বাৰ্ষিক বৰষুণৰ পৰিমাণ। ; অৱস্থিতি: দৰং জিলা ২০ ডিগ্ৰী 9 মিনিট উত্তৰৰ পৰা ২৬ ডিগ্ৰী ৯৫ মিনিট উত্তৰ অক্ষাংশলৈ আৰু ৯১ ডিগ্ৰী ৪৫ মিনিট পূৱৰ পৰা ৯২ ডিগ্ৰী ২২ মিনিট পূৱ দ্ৰাঘিমাৰ মাজত অৱস্থিত মধ্য অসমৰ এখন জিলা। জিলা সদৰ [[মঙ্গলদৈ]]। ৬টা ৰাজহ চক্ৰত খণ্ডিত জিলাখনৰ মাটিকালি ১৪২০.৫১ বৰ্গ কি.মি.<ref name='Reference Annual'>{{cite book | last1 = Srivastava, Dayawanti et al. (ed.) | title = India 2010: A Reference Annual | chapter = States and Union Territories: Assam: Government | edition = 54th | publisher = Additional Director General, Publications Division, [[Ministry of Information and Broadcasting (India)]], [[Government of India]] | year = 2010 | location = New Delhi, India | pages = 1116 | accessdate = 2011-10-11 | isbn = 978-81-230-1617-7}}</ref>। ২০০১ চনৰ পৰিসংখ্যা মতে জিলাখনৰ মুঠ জনসংখ্যা ৭,৫৯,৭১২জন আৰু শিক্ষিতৰ হাৰ ৫৫ শতাংশ। ; ভূ-অবয়ৱ জিলাখন সমভূমি আৰু ওখ চাপৰ মাটিভাগেৰে আগুৰা। দক্ষিণ দিশত হাবি বননিৰে বেষ্টিত। ভূ ভাগ ক্ৰমে উত্তৰৰ পৰা দক্ষিণলৈ হেলনীয়া। সমুদ্ৰ পৃষ্টৰ পৰা ৫০ মিটাৰৰ - ২৫০মিটাৰলৈ ঠাই ভেদে উন্নতি আছে। [[ওৰাং ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ কিছু অংশ দৰং জিলাত অৱস্থিত। ==জনগাঁথনি== ২০১১ চনৰ লোক পিয়ল তথ্য মতে প্ৰকৃত জনসংখ্যা ৯০৮,০৯০ জনৰ বিপৰীতে ২০০১ চনৰ লোক পিয়ল মতে ৭৫৯৮৫৮ জন।<ref name=districtcensus>{{cite web | url = http://www.census2011.co.in/district.php | title = District Census 2011 | accessdate = 2011-09-30 | year = 2011 | publisher = Census2011.co.in}}</ref> ইয়াৰে পুৰুষ আৰু মহিলাৰ সংখ্যা ক্ৰমে ৪৭২১৩৮ আৰু ৪৩৫৯৫৬ যদিও ২০০১ চনৰ পিয়ল মতে ৩৯২৩৬২ আৰু ৩৬৭৪৯৬ গৰাকী জনা যায়। জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ হাৰ ২০১১ চনত ১৯.৫১ % বিপৰীতে ২০০১ চনত ২২.১৮ % হৈছিল। ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কি.মি ৪৯১ জনৰ এতিয়াৰ সলনি ২০০১ চনৰ লোক পিয়ল মতে ৪১১জন আছিল। [[অসম]] ৰাজ্যৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ [[দৰং জিলা]]ৰ অংশ ২০১১ চনৰ পিয়লত ২.৯১ শতাংশ যি ২০০১ চনত ২.৮৫ শতাংশ আছিল। লিংগ অনুপাত (প্ৰতি ১০০০ জন) ২০১১ চনত ৯২৩জন আৰু ২০০১ চনত ৯৩৭জন পিয়ল মতে জনা যায়। ০-৬ বছৰৰ শিশুৰ লিংগ অনুপাত ২০১১ চনত ৯৪১ জন, সেই সংখ্যা ২০০১ চনত ৯৭৭জন আছিল। ২০১১ চনত গড় শিক্ষিতৰ হাৰ ৬৪.৫৫ % আৰু ইয়াৰে পুৰুষ আৰু মহিলাৰ হাৰ ক্ৰমে ৬৮.৩৬ আৰু ৬০.৪০ যি আগৰ দহকত গড় শিক্ষিতৰ হাৰ ৫৪.৩১, পুৰুষ আৰু মহিলাৰ হাৰ যথাক্ৰমে ৬১.৭০ আৰু ৪৬.৩৪ আছিল। মুঠ শিশু জনসংখ্যা(০-৬ বছৰ) ২০১১ চনৰ লোক পিয়ল মতে ১৪৯৬২৬জন যি ২০০১ চনৰ মতে ১৪৬৮১৮জন আছিল। লৰা- ছোৱালীৰ (০-৬ বছৰ ) পৰিসংখ্যা ক্ৰমে ৭৭০৯৬, ৭২৫৩০ যিতো সংখ্যা ৭৪২৭৪, ৭২৫৪৪জন পূৰ্বৰ দহকত (২০০১ লোক পিয়লত) আছিল। ২০১১ চনৰ লোক পিয়লত পুৰুষ আৰু মহিলা শিক্ষিত ক্ৰমে ২৭০০৩৬জন আৰু ২১৯৫২৩ জনী, (২৬৩৭৪৪ জন, ২০৬৫২১জনী ২০০১ চন মতে)। মুঠ শিক্ষিতৰ পৰিসংখ্যা ক্ৰমে ২০১১/২০০১ চন মতে ৪৮৯৫৫৯ আৰু ৪৭০২৬৬।<ref>All details regarding Darrang District have been processed from Govt. of India. We are not responsible for errors to population census details of Darrang District</ref> ==ভাষা== দৰং জিলাত সাধাৰণতে [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[বাংলা ভাষা|বাংলা]], [[বড়ো ভাষা|বড়ো]], [[নেপালী ভাষা|নেপালী]], [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]], ইংৰাজী আদি ভাষা প্ৰচলিত। ইয়াৰ উপৰি দৰং জিলাত দৰঙীয়া ভাষা নামেৰে স্থায়ী ভাষাৰ যথেষ্ট প্ৰচলন আছে। দৰং জিলাৰ স্থায়ী বাসিন্দাসকলে এই ভাষাতে অধিক কথা বতৰা পাতে। এই ভাষাৰ শব্দ হৈছে - ঝিয়া-লিকিৰা (ল'ৰা-ছোৱালী)। লগতে ঠাই লৈ যেনে - দেওমৰনৈ, দুনী,ঠেকেৰাবাৰী, মহলীয়াপাৰা, গড়গড়ী, বৈৰাগী পাৰা, ব্যাসপাৰা আদি অঞ্চলৰ লৰাসমূহৰ মাজত ''ঠাৰভাষা'' নামে একপ্ৰকাৰৰ ভাষা প্ৰচলিত আছে। ইয়াৰ বিভিন্ন অঞ্চল সমূহৰ ভাষা শৈলীৰ প্ৰতি দৃষ্টি প্ৰদান কৰিলে এই কথা ধৰা পৰে। ==সংস্কৃতি== অতীজৰে পৰা পৰম্পৰাগত ভাবে দৰং জিলা বিশেষকৈ মঙ্গলদৈ অঞ্চলৰ জনসাধাৰণৰ মাজত প্ৰৱৰ্তন হৈ অহা গীত আৰু কথাৰ ৰূপত মানুহৰ মুখে মুখে বাগৰি প্ৰকাশ লাভ কৰা ব্যাসৰ ওজাপালি, সুকন্নানী [[ওজাপালি]], দেওধনী নৃত্য, বৰঢুলীয়া, ঢেপাঢুলীয়া, কালীয়া, খুলীয়া ভাউৰীয়া, বিয়া গীত, নাঙেলী গীত, মহৌখুন্দা গীত, আইনাম, অপেশ্বৰীৰ নাম, চেওঁচাপৰি নাম,থিয়ানাম, আৰু চেৰাঢেক আদিয়ে হ’ল দৰঙী কলা-কৃষ্টি ৰুপে খ্যাত। দৰঙী কলা-কৃষ্টিত সাধাৰণতে ব্যক্তি মনৰ ভাব চিন্তা আৰু অনুভূতি আদি প্ৰকাশিত হোৱাৰ পৰিৱৰ্তে লোক জীৱনৰ আশা নিৰাশা, হৰ্ষ বিষাদ, ভয় ভক্তি, প্ৰেম প্ৰণয় আনন্দ উৎসৱ, লোক বিশ্বাস, চিন্তাধাৰা আৰু সহজ সৰল জীৱন পদ্ধতি আদি লোক জীৱনৰ সমগ্ৰতা প্ৰকাশ হৈ আছে। ==বিধানসভা আৰু লোকসভা সমষ্টি== দৰং জিলাত মুঠ চাৰিটা বিধানসভা সমষ্টি আৰু এটা লোকসভা সমষ্টি আছে। সেইসমূহ হৈছে - ১) ৬৫ নং কলাইগাঁও বিধানসভা সমষ্টি। ২) ৬৬ নং [[ছিপাঝাৰ]] বিধানসভা সমষ্টি। ৩) ৬৭ নং [[মঙ্গলদৈ]] বিধানসভা সমষ্টি। ৪) ৬৮ নং দলগাঁও বিধানসভা সমষ্টি। ১) মংগলদৈ লোকসভা সমষ্টি ==উল্লেখযোগ্য স্থান== [[File:mangaldaiSdsabha.jpg|thumb|180px|মঙলদৈ সনাতন ধৰ্ম সভা]] * '''[[মঙ্গলদৈ]]''': দৰং জিলাৰ এখন মুখ্য নগৰ। ইষ্ট-ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ বনিক চাহাবসকলে এই নগৰখনৰ আৰম্ভণি কৰিছিল। ইংৰাজ সকলে কোঁচ ৰজাৰ পৰা দৰং ৰাজ্য কাঢ়ি লৈ মঙলদৈতে দৰঙৰ শাসন কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰে। ১৯৮৩ চনৰ জুলাইত নৱগঠিত দৰং জিলাৰ সদৰ স্থাপন কৰা হয় মঙলদৈ নগৰত। ইয়াৰ আগলৈকে মঙলদৈ আছিল একে নামৰ মহকুমাটোৰ সদৰ ঠাই।<ref name="Mangaldai" /> * মংগলদৈ মহাবিদ্যালয় * মংগলদৈ বাণিজ্য মহাবিদ্যালয় * '''[[ছিপাঝাৰ]]''': দৰং জিলাৰ এখন অন্যতম চহৰ। পুৰণি ছিফা নদীৰ পাৰৰ ঝাৰণি অঞ্চলেই বৰ্তমানৰ ছিপাঝাৰ বুলি পণ্ডিতসকলে কয়। মঙ্গলদৈ নগৰৰ পৰা ১৫ কিলোমিটাৰ পশ্চিমত অৱস্থিত এই অঞ্চলটো এসময়ত এৰী, [[মুগা]] আৰু পাটপলু প্ৰতিপালনৰ বাবে বিখ্যাত আছিল। * '''ছিপাঝাৰ মহাবিদ্যালয়''': ছিপাঝাৰৰ মাজ মজিয়াতে অৱস্থিত এই মহাবিদ্য়ালয় খনে কলা বিষয়ক শিক্ষা প্ৰদান কৰি 1971 চনৰ পৰাই অঞ্চলটিক শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত গতিশীলতা প্ৰদান কৰি আহিছে। মঙ্গলদৈ, কলাইগাও, ডুমুনিচকী, কুৰুৱা, সোণাপুৰ আৰু টংলা আদি দূৰ দূৰণিৰ পৰা শিক্ষাৰ্থী আহি ইয়াত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰি আছে। * নাৰিকলি মন্দিৰ * '''পথৰুঘাট:''' ইংৰাজ শাসন কালত হোৱা কৃষক বিদ্ৰোহৰ সমূহৰ অন্যতম আৰু ঐতিহাসিক বিদ্ৰোহ হৈছে - পথৰুঘাটৰ কৃষক বিদ্ৰোহ। দৰং জিলাত ইংৰাজৰ অত্যধিক কৰ আৰু খাজনা বৃদ্ধিৰ প্ৰতিবাদ কৰি উক্ত স্থানত ইংৰাজ চিপাহীৰে সংঘাতত লিপ্ত হৈ বহু কৃষকে (প্ৰায় ১৪০জন) প্ৰাণ আহুতি দিলে। এই ঠাইখিনি বৰ্তমান পাথৰিঘাট নামেৰে জনাজাত। দৰং জিলাৰ ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থান - ইয়াত কৃষক শ্বহীদ স্মৃতি ক্ষেত্ৰ আছে। * '''দেওমৰনৈ:''' দৰং জিলাৰ এক অন্যতম ইতিহাস প্ৰসিদ্ধ ঠাই তথা মংগলদৈ,ছিপাঝাৰ আৰু কলাইগাঁও বিধান সভা সমষ্টিৰ সংযোগ স্থলী। পূৰ্বতে দ্বিগ্বাসা নদীৰ পাৰত এই স্থান অৱস্থিত আছিল আৰু এই স্থানৰ সমীপতে ঐতিহাসিক শিয়ালা বৈষ্ণৱ সত্ৰ অৱস্থিত। সত্ৰৰ মূল ব্যক্তি তথা ঈশ্বৰিক পুৰুষ শিয়ালা গোহাঁইৰ অভিশাপত দ্বিগ্বাসা নদী মৰানৈ লৈ ৰূপান্তৰ হয় আৰু ঠাইখন ক্ৰমে দেৱে মৰা নৈ-দেৱমৰনৈ আৰু শেষত দেওমৰনৈ হয়‌। দেওমৰনৈ দৰং জিলাৰ শিক্ষাৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰ স্বৰূপ কিয়নো ইয়াত আছে - বহু কেইখন প্ৰাথমিক বিদ্যালয়,জাতীয় বিদ্যালয়,শংকৰদেৱ শিশু নিকেতন,সাহিত্য সভাৰ বিদ্যালয়,দেওমৰনৈ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়(বিজ্ঞান),স্ত্ৰী শিক্ষাৰ বাবে দেওমৰনৈ ছোৱালী হাইস্কুল,দেওমৰনৈ মহাবিদ্যালয় (কনিষ্ঠ),দেওমৰনৈ স্নাতক মহাবিদ্যালয়, দেওমৰনৈ বি.এড মহাবিদ্যালয়,দেওমৰনৈ সংগীত মহাবিদ্যালয় আদি ইয়াৰ লগতে দেওমৰনৈ চিকিৎসালয়,,পশু চিকিৎসালয়,হস্ততাত শিল্পকেন্দ্ৰ,বেংক ব্যৱস্থা,সাপ্তাহিক বজাৰ,ঐতিহাসিক শ্ৰীশ্ৰীশিয়ালা বৈষ্ণৱ দেওমৰনৈ সত্ৰ,দুৰ্গা মন্দিৰ,ৰজাদিনীয়া পুখুৰী। দেওমৰনৈ অঞ্চলত আছে স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সংগ্ৰামী,অসম আন্দোলনৰ শ্বহীদ,অসম সাহিত্য সভাৰ প্ৰাক্তন সভাপতি ড° পৰমানন্দ ৰাজবংশী,প্ৰধান সম্পাদক যাদৱ শৰ্মা আদি দেওমৰনৈৰ সন্তান। * '''শ্ৰীশ্ৰীশিয়ালা বৈষ্ণৱ দেওমৰনৈ সত্ৰ''' : শিয়ালা বৈষ্ণৱ চৰিত পুথি আৰু জনশ্ৰুতি অনুসৰি আনুমানিক খ্ৰীষ্টীয় ৯-১০ শতিকাত দৰঙলৈ এগৰাকী বৈষ্ণৱ ব্ৰাহ্মণৰ আগমন ঘটিছিল। তেওঁৰ নাম আছিল ধৰ্মদেৱ বিপ্ৰ ভূঞা। তেওঁ প্ৰথমে বৰাবাৰী অঞ্চলত বাস কৰিছিল। কিন্তু তাত পোৱা অসুবিধাৰ বাবে ধৰ্মদেৱে উত্তৰ দিশত আহি বৰ্তমানৰ দেওমৰনৈ আৰু তেতিয়াৰ দ্বিগ্বাসা নৈৰ পাৰত সত্ৰ পাতি দুগৰাকী পত্নী কুণ্ডতৰা আৰু চান্দতৰা সহিতে ভকত বৈষ্ণৱৰ লগত ধৰ্মদেৱ স্থায়ীকৈ থাকিবলৈ লয়। তেনেদৰে সময় গৈ থাকিল এদিন তেওঁৰ দ্বিতীয়া পত্নী চান্দতৰা সন্তান সম্ভৱা হয় আৰু পত্নীক চোৱা চিতাৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছিল ধৰ্মদেৱৰ প্ৰথমা পত্নী কুণ্ডতৰাৰ হাতত। তেওঁ পত্নীক দায়িত্ব দি তীৰ্থ ভ্ৰমণৰ লৈ গুছি যায়। যথা সময়ত চান্দতৰাই এটি পুত্ৰ সন্তান জন্ম দিয়ে যদিও কুণ্ডতৰাই এটি মাংস পিণ্ড প্ৰসৱ হোৱা বুলি কৈ সন্তানটোক এটিত চৰুত ভৰাই কাষৰ হাবিখনত থৈ আহে। তেনে সময়তেই এজনী শিয়ালীয়ে খাদ্যৰ সন্ধানত আহি সন্তানটো দেখি নিজৰ গাতলৈ নি প্ৰতি - পালনৰ কৰিবলৈ লয়। তীৰ্থ ভ্ৰমণৰ পৰা ঘূৰি আহি ধৰ্মদেৱে সমগ্ৰ ঘটনা গম পায় সন্তানটোৰ সন্ধান কৰে আৰু সেইদৰে অৰণ্যত শিয়ালৰ মাজত সন্তান‌টোৱে খেলি থকা দেখা পায় সন্তানটো উদ্ধাৰ কৰিলে। তেওঁ পুত্ৰৰ নাম ৰাখিলে "সম্বৎসৰ ভূঞা" কিন্তু শিয়ালে কিছুদিন পতিপালন কৰাৰ বাবে পিছলৈ তেওঁ "শিয়ালা বৈষ্ণৱ বা শিয়ালা গোসাঁই" নামেৰে জনাজাত হয়। সম্বৎসৰদেৱে "ৰম্ভাৱতী" নামৰ এগৰাকী নাৰীৰ লগত বিবাহপাশত আবদ্ধ হয় আৰু সত্ৰৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰে। এদিনাখন ৰম্ভাৱতীয়ে দ্বিগ্বাসা ঘাটলৈ পানী আনিবলৈ গৈছিল কিন্তু নাওঁৰীয়া সকলে ঘাটটোত নাওঁ বান্ধি ঘাটটো বন্ধ কৰি ৰাখে ফলত তেওঁ পানী আনিব নোৱাৰি সত্ৰলৈ উভতি আহে। সমগ্ৰ কথা গম পায় শিয়ালা গোসাইৰ খং উঠে আৰু নৈ ঘাটত গৈ নাঁৱৰীয়াসকলক অভিপাশ দিয়ে। শিয়ালা বৈষ্ণৱ চৰিত পুথিত উল্লেখিত - " মোৰ ঘাটে নৌকা ৰাখে সিটো বৰ দুষ্টবৰ। নৌকা সমে তল যাউক দুষ্ট সদাগৰ।। ৩৮৩ চিঙ্গোক নদী যাতে নাও আনিতে নাপাৰে। এহি বুলি শাপ দিলা ক্ৰোধে বিপ্ৰবৰে।। যদি শাপ দিলা বিপ্ৰে নাৱ তল গৈলা। নদীয়ো তেখনে জানা মাজতে চিঙ্গিলা।। ৩৮৪ অৰ্থাৎ  "মোৰ ঘাটতত নৌকা ৰখা দুষ্ট। নৌকা সহতি তল যাওঁক দুষ্ট সদাগৰ। নদীটোও চিঙক যাতে নদীৰে নাও আনিব নোৱাৰে। এই বুলি খঙত অভিশাপ দিলে বিপ্ৰদেৱে। বিপ্ৰ‌ই যেতিয়া অভিশাপ দিলে নাওঁ তল গল। নদীয়ো মাজত চিঙি গ'ল।" তাৰ পিছত দ্বিগ্বাসা নদী মৰানৈত পৰিণত হ'ল। বৰ্তমান নদীৰ ভগ্ন অংশক মৰনৈ বোলে। এইদৰে বৈষ্ণৱ বংশৰ কেইবাটাও প্ৰজন্ম‌ই ইয়াত বাস কৰি থাকিল কিন্তু হঠাৎ মহামাৰীৰ প্ৰভাৱত পৰি মানুহৰ মৃত্যু হোৱা পৰিৱেশ সৃষ্টি হোৱাত মানুহবোৰ অন্য ঠাইলৈ গুচি যায় আৰু অঞ্চলটো জনশূন্য হৈ পৰিল। সময়ৰ গতিত উক্ত স্থানে অৰণ্য ৰূপ লয়। বহু বছৰ পিছত সম্ভৱতঃ স্বাধীনতাৰ আগে - পাছে মৰানৈ পাৰৰ ঝাৰণি (মন্নেইঝাৰ বা মন্নেইপাৰ) লৈ লাহে লাহে মানুহ আহি স্থায়ীভাৱে থাকিবলৈ ল'লে। দেৱৰ অভিশাপত নৈ খন মৰি গৈ হ'ল আৰু তাৰ পৰাই কালক্ৰমে উৎপত্তি হ'ল ঠাইখনৰ নাম - 'দেৱে - মৰা - নৈ ' তাৰ পিছত 'দেৱ-মৰনৈ' আৰু বৰ্তমান দেওমৰনৈ। দেশৰ স্বাধীনতাৰ পিছত শিয়ালা বৈষ্ণৱ চৰিত পুথি আৰু জনশ্ৰুতিৰ আধাৰত ৰাইজৰ প্ৰচেষ্টাত জলজলীৰ বৈৰাগী সত্ৰৰ সত্ৰাধিকাৰ নৰেন্দ্ৰ দেৱ গোস্বামীক আমন্ত্ৰণ কৰি আনি গছা স্থাপনৰে পূৰ্বৰ শিয়াল মন্দিৰটোক সত্ৰৰূপে পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। কিন্তু সত্ৰৰ মাংগলিক কাৰ্য পৰিচালনা কৰিবলৈ ওচৰত বৈষ্ণৱ নথকা হেতুকে কুমাৰপাৰাৰ ভাৰত চন্দ্ৰ কুমাৰক নীতি নিয়ম অনুসৰি দায়িত্ব দিয়া হৈছিল। বৰ্তমান এই দায়িত্ব শশীন্দ্ৰ ভট্টাচাৰ্য্য‌ই পালন কৰি আছে। লোক বিশ্বাস অনুসৰি এই সত্ৰত শৰাই এভাগ আগবঢ়ালে প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগৰ পৰা হাত সাৰিব পাৰি , দুখ-কষ্ট নিবাৰণ হয় আৰু মনৰ ইচ্ছা পুৰণ হয়। সত্ৰখনৰ ভৌগোলিক পৰিচয় চকুত লগা- বহুল পৰিসৰৰ সত্ৰখন এক নিৰিবিলি ঠাইত প্ৰতিষ্ঠিত তাৰ চাৰিওফাল প্ৰকৃতিকৰ সেউজীয়া ৰঙেৰে আৱৰা। সত্ৰখনৰ আগভাগত এটি পুখুৰী আৰু সত্ৰখনৰ কাষতে আছে তেতিয়াৰ দ্বিগ্বাসা নদী আৰু বৰ্তমানৰ মৰনৈ। সত্ৰত মূলত শ্ৰীকৃষ্ণক উপাসনা কৰা হয় সেয়ে কৃষ্ণ জনাষ্টমী আৰু দেউল উৎসৱত অগণন ভক্ত‌ই আহি সত্ৰত আশীৰ্বাদ গ্ৰহণ কৰে। সত্ৰখন পুৰাতন কথাৰে সমৃদ্ধিশালী যদিও সত্ৰৰ আন্তঃগাঠনি আৰু প্ৰচাৰ বৰ্তমানো সীমিত। চুমকৈ ক'ব গ'লে দেওমৰনৈ নামৰটো লগত শিয়াল বৈষ্ণৱ আৰু মৰনৈ নদীৰ এক নিবিড় সম্পৰ্ক আছে। * পাতিদৰং অৰ্দ্ধনাৰীশ্বৰ শিৱ মন্দিৰ * লখিমপুৰ পুখুৰী * বুঢ়ীনগৰ পুখুৰী * মহলীয়াপাৰা * হাজৰিকাপাৰা * কাপোৰপুৰি মন্দিৰ * '''দুনী''' * '''ভেৰুৱা''' * '''দিপীলা''' * ৰত্নাৱলী সত্ৰ * '''বেছিমাৰী''' * '''খটৰা:''' খটৰাত ঐতিহাসিক খটৰা সত্ৰ অৱস্থিত। ৫০০ বছৰীয়া এই সত্ৰখন দৰং জিলাৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰ। * '''দেৱানন্দ সত্ৰ''' * নামখলা * কলাইগাঁও * খাৰুপেটীয়া * দলগাও * ডুমুনীচকী * বেছিমাৰী শাক পাচলিৰ বাবে অসমৰ এখন বিখ্যাত ঠাই আৰু এই ঠাইৰ পৰা শাক পাচলি অসমৰ সকলো ঠাইত বিয়পে। * ইয়াৰোপৰি বহুতো সৰু ডাঙৰ ৰজাদিনীয়া পুখুৰী আছে বাবে দৰঙক পুষ্কৰিণীৰ দেশ বুলিও কোৱা হয়। বিশেষকৈ ৰজা আৰিমত্তৰ দিনত খন্দোৱা এক কাউন পুখুৰী এইক্ষেত্ৰত উল্লেখযোগ্য। মাৰৈ স্বৰ্ণ শাখা সাহিত্য সভা ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [http://darrang.gov.in/ দৰং জিলা প্ৰশাসনৰ চৰকাৰী ৱেবছাইট] {{Geographic location |Centre = দৰং জিলা |North = [[ওদালগুৰি জিলা]] |Northeast = |East = [[শোণিতপুৰ জিলা]] |Southeast = |South = [[মৰিগাঁও জিলা]] |Southwest = |West = [[কামৰূপ জিলা]] |Northwest = }} {{অসমৰ জিলা}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জিলা]] [[শ্ৰেণী:দৰং জিলা]] 5gutleujieaawlgqomc7kf9pv8xkdwj 646564 646562 2026-10-22T16:33:45Z Ananya Taye 28065 /* কোচ শাসন আৰু চুতীয়া–ভূঞা সম্পৰ্ক */ 646564 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = দৰং জিলা | native_name = দৰং | native_name_lang = as | settlement_type = [[অসমৰ জিলা|জিলা]] | image_skyline = Patharughat.JPG | image_alt = | image_caption = পথৰুঘাটৰ শ্বহীদ স্তমভ | image_flag = | flag_alt = | image_seal = | seal_alt = | image_shield = | shield_alt = | nickname = | motto = | mottoeng = | image_map = Darrang in Assam (India).svg | map_alt = | map_caption = দৰং জিলা | pushpin_map = | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = |latd= |latm= |lats= |latNS=N |longd= |longm= |longs= |longEW=E | coor_pinpoint = | coordinates_type = | coordinates_display = inline,title | coordinates_footnotes = | subdivision_type = [[States of India|ৰাজ্য]] | subdivision_name = [[অসম]] | subdivision_type1 = দেশ | subdivision_name1 = [[ভাৰত]] | subdivision_type2 = সদৰ | subdivision_name2 = [[মঙ্গলদৈ]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = | established_title = | established_date = | founder = | seat_type = | seat = [[মঙ্গলদৈ]] | government_footnotes = | leader_party = | leader_title = | leader_name = | unit_pref = Metric<!-- or US or UK --> | area_footnotes = | area_total_km2 = | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_water_percent = | area_note = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_footnotes = | population_total = 908090 | population_as_of = ২০১১ | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +05:30 | timezone1_DST = | utc_offset1_DST = | postal_code_type = | postal_code = | area_code_type = | area_code = | iso_code = IN-AS-DA | website = http://darrang.gov.in/ | footnotes = }} '''দৰং জিলা:''' ({{lang-en|Darrang District}}) হৈছে [[ভাৰত]]বৰ্ষৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ৩১খন [[অসমৰ জিলা|জিলা]]ৰ ভিতৰত এখন জিলা। প্ৰশাসনিক জিলাখনৰ সদৰ স্থান আৰু একমাত্ৰ মহকুমাৰ হৈছে [[মঙ্গলদৈ]]। দৰং জিলাৰ দুখন পৌৰ নগৰ হৈছে মংগলদৈ আৰু ছিপাঝাৰ। ১৯৮৩ চনত অবিভক্ত দৰং জিলাৰ বিভাজন হয় আৰু তেজপুৰ মহকুমাক লৈ [[শোণিতপুৰ জিলা]] গঠন হয়। পূৰ্বৰ মঙ্গলদৈ মহকুমাক দৰং জিলা নাম দিয়া হয়। ২০০৪ চনত পুনৰ দৰং জিলাৰ এটা অংশৰ পৰা [[ওদালগুৰি জিলা]] গঠন কৰা হয়। দৰং জিলাই বৰ্তমান ৩৪৮১ বৰ্গ কিলোমিটাৰ ঠাই অধিকাৰ কৰি আছে। ==নামৰ ইতিবৃত্ত== প্ৰাচীনকালত ভাৰতৰ [[উত্তৰ-পূব ভাৰত|উত্তৰ পূব প্ৰান্তৰ]] লৌহিত্যৰ উত্তৰ ফালে থকা প্ৰাকৃতিক সীমাৰ ভিতৰৰ ভূ-ভাগক '''দৌৰঙ্গ''' বা '''দ্যোৰঙ্গ''' বুলিছিল।<ref name="Mangaldai">{{cite web | url=http://darrang.nic.in/darrang_files/dist.htm | title=DISTRICT AT A GLANCE | publisher=NIC, Darrang District Unit | work=NIC, Darrang District Unit | accessdate=24 আগষ্ট 2013}}</ref> স্বগীয় দীন কৰুণাময় হৰিপদ দেৱগোস্বামীদেৱে আগবঢ়োৱা ব্যাখ্যা অনুসৰি ''''দ্যোৰ'''' শব্দৰ অৰ্থ দেৱতাৰ আৰু ''''ৰঙ্গ''''ৰ অৰ্থ আনন্দ বা সুখৰ ঠাই। কালক্ৰমত এই ভূ-খণ্ডই দৰঙ্গ বা '''দৰং''' নামেৰে জনাজাত হল। আনহাতে স্বৰ্গীয় দিনেশ্বৰ শৰ্মা ৰ দৰে পণ্ডিত সকলে দৰং শব্দটো সংস্কৃত শব্দ দ্বাৰম অৰ্থাত পদূলি বা দ্বাৰ'ৰ পৰা আহিছিল এনে মত পোষণ কৰে। প্ৰাচীন কালত এই ভূ-খণ্ডৰ উত্তৰ আৰু পশ্চিম দিশত গিৰিপথৰ মাজেৰে গমনা-গমনৰ বাবে ওঁঠৰখন এনে দুৱাৰ আছিল। তাৰ পৰা [[নেপাল]], চীন আদিলৈ যাতায়াত আছিল। [[বাণীকান্ত কাকতি| ড॰ বাণীকান্ত কাকতি]]ৰ মতে দৰং শব্দতো অষ্ট্ৰিক ভাষাৰ পৰা অহা।<ref>Assamese its Formation and Developement, Dr. Banikanta Kakati</ref> আন এজন ভাষাতাত্ত্বিক গ্ৰিয়াৰ্ছন চাহাবে তেওঁৰ গ্ৰন্থ 'ডি লেংগুইষ্টিক চাৰ্ভে অৱ ইণ্ডিয়া'ত দৰং শব্দটো বড়োমূলীয় বুলি মত পোষণ কৰিছে।<ref>মংগলদৈ নগৰৰ ইতিহাস, শ্ৰী ধনপতি কলিতা</ref> আন একাংশৰ মতে প্ৰাচীন কালত দৰঙত বেহা বেপাৰৰ বাবে চীন, নেপাল, ভুটান আদি ঠাইৰ সৈতে সম্পৰ্ক আছিল। সেই বাবে নামটো দ্বাৰ শব্দৰ পৰা অপ্ৰভংশ হোৱা বুলি বহুতে বিশ্বাস কৰে।<ref>দুনী সাহিত্য সভাৰ মুখপত্ৰ, শ্ৰীমিশ্ৰ কুমাৰ শৰ্মা</ref> ==ইতিহাস== [[File:Southern border of Bhutan1985.jpg|thumb|280px|১৮৬৫ চনত ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ অন্তৰ্ভুক্ত হোৱাৰ পূৰ্বে ভূটানৰ দক্ষিণ সীমান্তত অৱস্থিত দৰঙৰ দুৱাৰ অঞ্চলসমূহ।]] ===প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় ইতিহাস=== দৰং অঞ্চলৰ প্ৰাক্‌-মধ্যযুগীয় ইতিহাস সম্পৰ্কে নিশ্চিত তথ্যৰ অভাৱ আছে। পৰম্পৰাগত বিৱৰণ অনুসৰি, বৰ্তমানৰ দৰং অঞ্চল প্ৰাচীন [[কামৰূপ ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই বৃহত্তৰ ভূখণ্ডৰ সৈতে [[মহাভাৰত]]ৰ কাহিনীসমূহো সম্পৰ্কিত কৰা হয়। অৱশ্যে ইতিহাসবিদ [[মহেশ্বৰ নেওগ]]ৰ মতে, ''দৰং'' নামৰ এটা নিৰ্দিষ্ট অঞ্চলৰ উল্লেখ [[কোচ ৰাজ্য|কোচ ৰজা]] [[নৰনাৰায়ণ]]ৰ উত্থানৰ পিছৰ পৰাহে স্পষ্টভাৱে পোৱা যায়। মধ্যযুগীয় বুৰঞ্জীসমূহত ঐতিহাসিক দৰঙৰ ৰৌতা অঞ্চলক [[বাৰভূঞা]]সকলৰ অন্যতম প্ৰধান অধিকাৰক্ষেত্ৰ হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। এই অঞ্চল বৰ্তমানৰ দৰং আৰু [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ বিভিন্ন অংশত বিস্তৃত আছিল। ''পুৰণি অসম বুৰঞ্জী''ত ৰৌতা–তেমনি অঞ্চলৰ বাৰজন প্ৰধান ভূঞাৰ উল্লেখ আছে, যিসকলৰ প্ৰত্যেকৰে অধীনত আন আন সৰু মুখীয়াল আছিল। ''সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী''তো ৰৌতাৰ ভূঞাসকলৰ উল্লেখ পোৱা যায়। ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে মধ্য অসমৰ বিভিন্ন অঞ্চলত তেওঁলোকৰ ৰাজনৈতিক অধিকাৰ আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ভূঞাসকলৰ সংঘবদ্ধ শাসন ভাঙি পৰে আৰু তেওঁলোকৰ বহু মুখীয়াল তথা অনুগামীক অন্য অঞ্চললৈ, বিশেষকৈ বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ–বিশ্বনাথ অঞ্চললৈ, স্থানান্তৰিত কৰি পুনৰ্বসতি স্থাপন কৰোৱা হয়।<ref>{{cite book |editor-last=Goswami |editor-first=Hemchandra |title=Purani Asam Buranji |edition=2nd |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies, Assam |year=1977 |page=27 |language=as}}</ref><ref>{{cite book |editor-last=Bhuyan |editor-first=Suryya Kumar |title=Satsari Asam Buranji |publisher=Publication Department, Gauhati University |year=1960 |page=16 |language=as}}</ref> আনহাতে, ইতিহাসবিদ মহেশ্বৰ নেওগে এখন তাম্ৰশাসনৰ ভিত্তিত অনুমান কৰিছে যে চতুৰ্দশ শতিকাৰ শেষভাগত [[শদিয়া|সাধয়াপুৰ]]ৰ [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰজাসকলৰ]] ৰাজনৈতিক অধিকাৰ পশ্চিমে [[কমতাপুৰ]]লৈকে বিস্তৃত হৈছিল। এই ব্যাখ্যা অনুসৰি বৰ্তমানৰ দৰং অঞ্চলটোও সেই সময়ত চুতীয়া ৰজাসকলৰ অধিকাৰক্ষেত্ৰৰ ভিতৰত পৰিছিল বুলি অনুমান কৰিব পাৰি।<ref>{{cite journal |last=Neog |first=Maheswar |title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries |year=1977 |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=58/59 |page=820 |jstor=41691751 |issn=0378-1143}}</ref> ===কোচ শাসন আৰু চুতীয়া–ভূঞা সম্পৰ্ক=== ষোড়শ শতিকাৰ মধ্যভাগলৈ দৰং অঞ্চল [[নৰনাৰায়ণ]]ৰ কোচ ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত কোচ ৰাজ্য বিভাজিত হোৱাৰ পিছত দৰং ৰঘুদেৱৰ অধীনস্থ [[কোচ হাজো]] ৰাজ্যৰ অংশ হয়। ৰৌতা আৰু শিঙৰি অঞ্চলসমূহ প্ৰথমতে ভূঞাসকলৰ অধিকাৰক্ষেত্ৰ হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। [[চুহুংমুং]]ৰ ৰাজত্বকালত এই ভূঞাসকলৰ ওপৰত কিছু পৰিমাণে আহোম প্ৰভাৱ বিস্তাৰ হৈছিল যদিও ১৫৬৩ খ্ৰীষ্টাব্দত নৰনাৰায়ণৰ অসম আক্ৰমণৰ সময়ত তেওঁলোকে অৱশেষত কোচ ৰজাৰ অধীনতা স্বীকাৰ কৰে। ইয়াৰ পিছত অঞ্চলটো পূব কোচ ৰাজ্যৰ ৰাজনৈতিক পৰিসৰৰ অন্তৰ্ভুক্ত হয়। ৰঘুদেৱক প্ৰদান কৰা পূব কোচ ৰাজ্যৰ ভূখণ্ড পশ্চিমে সংকোশ নদীৰ পৰা পূবে [[ভৰলু নদী|ভৰালী নদী]]লৈকে বিস্তৃত আছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |last=Gogoi |first=Nityananda |title=Historical Geography of Medieval Assam |publisher=EBH Publishers (India) |location=Guwahati |year=2016}}</ref> ''দৰং ৰাজবংশাৱলী''ত সংৰক্ষিত পৰম্পৰা অনুসৰি, চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতনৰ পিছত চুতীয়া ৰাজবংশৰ একাংশ সদস্যই নিজ ৰাজ্য এৰি পলাই আহি কোচ ৰজা নৰনাৰায়ণৰ আশ্ৰয় বিচাৰিছিল। নৰনাৰায়ণে তেওঁলোকক দৰঙৰ বাহবাৰী নামৰ ঠাইত বসতি স্থাপন কৰিবলৈ দিছিল। এই স্থানক বৰ্তমানৰ দৰঙৰ বাঁহবাৰীৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা হৈছে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁলোক কোচ ৰজাৰ মিত্ৰ হৈ পৰিছিল।<ref>{{cite book |author=Baladev Suryakhari Daivajna |editor-last=Sarma |editor-first=Nabin Chandra |title=Darrang Raj Vamsavali |publisher=Bani Prakash |year=1973 |at=পদ ৩৭২–৩৭৩ |language=as}}</ref><ref>{{cite thesis |last=Bapari |first=Parimal |title=King Naranarayan and His Times |degree=PhD |publisher=University of North Bengal |year=2010 |page=88}}</ref> ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আন এটা পৰম্পৰাত ''চুতীয়া কোঁৱৰ'' নামৰ এটা ভূ-সম্পত্তি বা আঞ্চলিক অধিকাৰক্ষেত্ৰৰ উল্লেখ পোৱা যায়। এই অধিকাৰক্ষেত্ৰক চুতীয়া ৰাজকোঁৱৰ সাধকনাৰায়ণৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰা হৈছে। পৰম্পৰা অনুসৰি, চুতীয়া ৰাজ্য জয়ৰ পিছত সাধকনাৰায়ণক দৰঙৰ ৰৌতা–পকাৰিগুৰি অঞ্চলত বসতি স্থাপন কৰিবলৈ দিয়া হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত এই অধিকাৰক্ষেত্ৰৰ মুখীয়ালে নৰনাৰায়ণৰ অধীনতা স্বীকাৰ কৰিছিল। ইতিহাসবিদ নিত্যানন্দ গগৈয়ে ''চুতীয়া কোঁৱৰ'' অধিকাৰক্ষেত্ৰটোক প্ৰায় বৰ্তমানৰ দলগাঁও ৰাজহ চক্ৰৰ অঞ্চলৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছে।<ref>{{cite thesis |last=Gogoi |first=Nityananda |title=Historical Geography of Medieval Assam |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=1994 |pages=234–235}}</ref>{{efn|১৮০০ খ্ৰীষ্টাব্দত প্ৰস্তুত কৰা জন পিটাৰ ৱেডৰ ভৌগোলিক বিৱৰণত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰত কছাৰীগাঁও আৰু পকাৰিগুৰিৰ ওচৰত ''Soontia'' বা ''Soontiagown'' নামৰ এটা প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ উল্লেখ আছে। নিত্যানন্দ গগৈয়ে এই অঞ্চলটোক পূৰ্বৰ ''চুতীয়া কোঁৱৰ'' অধিকাৰক্ষেত্ৰৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Wade |first=John Peter |editor-last=Sharma |editor-first=Benudhar |title=An Account of Assam |publisher=R. Sarmah |location=Assam |year=1927 |at=A Geographical Sketch of Assam, pp. 11–12}}</ref><ref>{{cite thesis |last=Gogoi |first=Nityananda |title=Historical Geography of Medieval Assam |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=1994 |pages=234–235}}</ref>}} ===মোগল আক্ৰমণ আৰু দৰঙীয়া ৰাজবংশ=== কোচ ৰাজ্য বিভাজিত হোৱাৰ পিছতো [[বৰনদী]] আৰু ভৰালী নদীৰ মাজৰ অঞ্চলত স্থানীয় ভূঞা মুখীয়ালসকলৰ শাসন অব্যাহত আছিল। ১৬১২ খ্ৰীষ্টাব্দত মোগলসকলে কোচ হাজো অধিকাৰ কৰাৰ পিছত তেওঁলোকৰ ৰাজনৈতিক অধিকাৰ পূবে বৰনদীলৈকে বিস্তৃত হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত মোগল সৈন্যই অধিক পূবলৈ আগবাঢ়ি বৰনদী–ভৰালী অঞ্চলৰ পৰা বাৰভূঞাসকলক বিতাড়িত কৰে।<ref name="Singh2023">{{cite web |last=Singh |first=Richa |title=Polities of North-Eastern India |year=2023 |publisher=Indira Gandhi National Open University |url=https://egyankosh.ac.in/handle/123456789/102536}}</ref> সপ্তদশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে মোগল আক্ৰমণৰ ফলত কোচ হাজোৰ শাসকবংশৰ সদস্য বলি নাৰায়ণে আহোম ৰজা [[প্ৰতাপ সিংহ]]ৰ আশ্ৰয় আৰু সামৰিক সহায় লাভ কৰে। ১৬১৫–১৬ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোম ৰজাই তেওঁক ''ধৰ্মনাৰায়ণ'' নাম দি পূব কোচ ৰাজ্যৰ পুনৰুদ্ধাৰ কৰা অঞ্চলৰ শাসক হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰে। বৰনদী আৰু ভৰালীৰ মাজৰ এই ভূখণ্ড আহোম ৰজাৰ অধীনস্থ কৰতলীয়া দৰং ৰাজ্যত পৰিণত হয়।<ref name="Singh2023"/> আহোম শাসনৰ অধীনস্থ এই কোচ ৰাজবংশৰ প্ৰাৰম্ভিক শাসনকেন্দ্ৰ মনমোহনপুৰ বা হাউলি আছিল বুলি স্থানীয় ঐতিহাসিক বিৱৰণত উল্লেখ আছে।<ref>{{cite book |last=Devi |first=Lakshmi |title=অসম দেশৰ বুৰঞ্জী}}</ref> বলি নাৰায়ণে মোগলসকলৰ অধিক আগ্ৰাসনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিৰোধ সংগঠিত কৰিছিল আৰু ১৬৩৭ খ্ৰীষ্টাব্দত তেওঁৰ মৃত্যু হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ বংশধৰসকলে দৰঙীয়া ৰজাসকলৰ এক বংশানুক্ৰমিক ৰাজবংশ গঠন কৰে।<ref>{{cite book |last=Gait |first=Edward Albert |title=A History of Assam |edition=2nd |publisher=Thacker, Spink & Co. |location=Calcutta and Simla |year=1926 |pages=65–66}}</ref> বলি নাৰায়ণক ধৰ্মনাৰায়ণ নামেৰে দৰঙৰ কৰতলীয়া শাসক হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ পিছত আহোম ৰাজ্যৰ [[উজনি অসম]]ৰ পৰা ৩,০০০ চুতীয়া লোকক স্থানান্তৰ কৰি [[মঙ্গলদৈ]] অঞ্চলত ''পাইক'' হিচাপে বসতি স্থাপন কৰোৱা হয়।<ref>{{cite book |last=Gait |first=Edward Albert |title=A History of Assam |edition=2nd |publisher=Thacker, Spink & Co. |location=Calcutta and Simla |year=1926 |page=68 |url=https://archive.org/details/dli.csl.4050}}</ref>{{efn|জন পিটাৰ ৱেডৰ বিৱৰণ অনুসৰি, ধৰ্মনাৰায়ণক চুতীয়া দেশৰ পৰা ৩,০০০ লোক প্ৰদান কৰা হৈছিল। সুন্দৰনাৰায়ণৰ ৰাজত্বকালত এই ''চুতীয়া'' বা ''Soontia'' লোকসকল মঙ্গলদৈ অঞ্চলত বাস কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰজাৰ সৈতে হোৱা বিবাদৰ ফলত তেওঁলোকক তিনিজন হাজৰিকাৰ অধীনত ৰখা হয়।<ref>{{cite book |last=Wade |first=John Peter |editor-last=Sharma |editor-first=Benudhar |title=An Account of Assam |publisher=R. Sarmah |location=Assam |year=1927 |pages=224–225}}</ref>}} ধৰ্মনাৰায়ণৰ পিছত তেওঁৰ নাবালক পুত্ৰ মহেন্দ্ৰনাৰায়ণ দৰঙৰ ৰজা হয়। জন পিটাৰ ৱেডৰ বিৱৰণত তেওঁক ''সুন্দৰনাৰায়ণ'' নামেৰে উল্লেখ কৰা হৈছে। তেওঁ মঙ্গলদৈত নিজৰ বাসস্থান স্থাপন কৰিছিল। পৰৱৰ্তী দৰঙীয়া ৰজাসকলৰ ভিতৰত সূৰ্যনাৰায়ণ, ইন্দ্ৰনাৰায়ণ আৰু তেওঁলোকৰ উত্তৰাধিকাৰীসকল উল্লেখযোগ্য। অৱশ্যে সপ্তদশ আৰু অষ্টাদশ শতিকাত তেওঁলোকৰ ৰাজনৈতিক অধিকাৰ ক্ৰমে সংকুচিত হৈ আহে।<ref>{{cite book |last=Wade |first=John Peter |editor-last=Sharma |editor-first=Benudhar |title=An Account of Assam |publisher=R. Sarmah |location=Assam |year=1927 |pages=224–225}}</ref><ref>{{cite book |last=Gait |first=Edward Albert |title=A History of Assam |edition=2nd |publisher=Thacker, Spink & Co. |location=Calcutta and Simla |year=1926 |page=359}}</ref> দৰঙীয়া ৰাজসভাখন সাহিত্য আৰু শিল্পকলাৰ পৃষ্ঠপোষকতাৰো এটা কেন্দ্ৰলৈ পৰিণত হৈছিল। অষ্টাদশ শতিকাৰ শেষভাগত দৰঙৰ ৰজা সমুদ্ৰনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত সূৰ্যখৰি দৈৱজ্ঞই কোচ ৰাজবংশসমূহৰ পদ্যবদ্ধ ইতিহাস ''দৰং ৰাজবংশাৱলী'' ৰচনা কৰিছিল। এই গ্ৰন্থখনত চিত্ৰাংকিত পুথিৰ পৰম্পৰাও সংৰক্ষিত হৈছে।<ref>{{cite book |last=Bhuyan |first=Suryya Kumar |title=Studies in the Literature of Assam |publisher=Lawyer's Book Stall |location=Gauhati |year=1962 |page=114}}</ref> ===ভূটানৰ অধীনস্থ দুৱাৰ অঞ্চল=== সপ্তদশ শতিকাৰ মধ্যভাগৰ পৰা [[ভূটান]] ৰাজ্যই উত্তৰ দৰঙৰ দুৱাৰ অঞ্চল সমূহৰ ওপৰত নিজৰ অধিকাৰ বিস্তাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। কোচ হাজোৰ পতন আৰু আহোম–মোগল সংঘাতৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ সুযোগ লৈ ভূটানীসকলে পাহাৰৰ দক্ষিণৰ উৰ্বৰ সমতলভূমিৰ বিভিন্ন অংশ অধিকাৰ কৰে। কিছুমান ঠাইত তেওঁলোকৰ অধিকাৰ দক্ষিণে [[গোহাঁই কমল আলি]]লৈকে বিস্তৃত হৈছিল।<ref>{{cite thesis |last=Das |first=Smriti |title=Assam Bhutan Relations with Special Reference to Duars from 1681 to 1949 |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=1998 |pages=13, 59 |hdl=10603/67909}}</ref> ভূটানী শাসনব্যৱস্থাত ''পনলপ'' (''Ponlop'') নামেৰে পৰিচিত প্ৰাদেশিক শাসকসকলৰ দ্বাৰা নিযুক্ত বা তত্ত্বাৱধান কৰা স্থানীয় বিষয়াসকলৰ মাধ্যমেৰে দুৱাৰ অঞ্চলসমূহ পৰিচালনা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Phuntsho |first=Karma |title=The History of Bhutan |publisher=Penguin Books |year=2013 |page=394 |isbn=9781908323583}}</ref> দৰঙৰ এই দুৱাৰ অঞ্চলসমূহ ১৮৬৫ খ্ৰীষ্টাব্দলৈ বিভিন্ন পৰিমাণে ভূটানী নিয়ন্ত্ৰণৰ অধীনত আছিল। দুৱাৰ যুদ্ধ আৰু পৰৱৰ্তী সিনচুলা সন্ধিৰ পিছত সেই বছৰতে ব্ৰিটিছ ভাৰতে অঞ্চলসমূহ নিজৰ অধীনলৈ আনে। ===অষ্টাদশ শতিকাৰ ৰাজনৈতিক অস্থিৰতা=== অষ্টাদশ শতিকাৰ শেষভাগত উজনি অসমত হোৱা ৰাজনৈতিক সংঘাত আৰু [[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ সময়ত বহু লোক আশ্ৰয়ৰ সন্ধানত দৰং অঞ্চললৈ আহিছিল। এইসকলৰ কিছুমানৰ লুণ্ঠনকাৰ্য আৰু অঞ্চলটোত সৃষ্টি হোৱা অস্থিৰতাৰ ফলত স্থানীয় জনসাধাৰণৰ মাজত অসন্তোষ বৃদ্ধি পাইছিল। এই অসন্তোষৰ সৈতে দৰঙীয়া ৰাজকোঁৱৰ কৃষ্ণনাৰায়ণৰ বিদ্ৰোহৰ সম্পৰ্ক আছিল। [[কামৰূপ]]ৰ একাংশ বাসিন্দাইও তেওঁক সমৰ্থন কৰিছিল। বিশেষকৈ কামৰূপীয়া ব্যৱসায়ী আৰু বিষয়াসকলৰ [[গুৱাহাটী]]ত যাতায়াত আৰু অৱস্থানৰ ওপৰত আৰোপ কৰা বাধা-নিষেধে তেওঁলোকৰ মাজত ক্ষোভৰ সৃষ্টি কৰিছিল। বৰফুকনৰ প্ৰশাসনিক কেন্দ্ৰ গুৱাহাটীত কামৰূপীয়া ব্যৱসায়ী বা বিষয়াসকলক নিশা কটাবলৈ অনুমতি দিয়া নহৈছিল বুলি বিৱৰণ পোৱা যায়।<ref>{{cite book |last=Baruah |first=S. L. |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal |year=1985 |page=323}}</ref> আহোম ৰাজতন্ত্ৰৰ কেন্দ্ৰীয় ক্ষমতা দুৰ্বল হৈ অহাৰ সুযোগ লৈ দৰঙীয়া ৰজাসকলে প্ৰায় ১৭৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দত পুনৰ স্বাধীনতা প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। অৱশ্যে ১৭৯২ খ্ৰীষ্টাব্দত কেপ্তেইন টমাছ ৱেলছৰ নেতৃত্বত অহা ব্ৰিটিছ অভিযানকাৰী বাহিনীৰ হাতত তেওঁলোক পৰাস্ত হয়। স্থানীয় ঐতিহাসিক বিৱৰণত এই অভিযানৰ সৈতে লেফটেনেণ্ট উইলিয়ামছৰ নামো জড়িত কৰা হৈছে আৰু ১৭৯২ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত কৃষ্ণনাৰায়ণ পৰাজিত হোৱাৰ কথা উল্লেখ আছে। ইয়াৰ পিছত তেওঁ কোম্পানীৰ ব্যৱসায়িক প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰিবলৈ বাধ্য হোৱা বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite encyclopedia |title=Darrang |encyclopedia=Encyclopaedia Britannica |edition=11th |volume=7 |year=1911 |page=837}}</ref> তথাপিও দৰঙীয়া ৰজাসকলৰ নিজস্ব সৈন্যবাহিনী পৰৱৰ্তী সময়তো বৰ্তি আছিল। পৰৱৰ্তী কছাৰী–মোৱামৰীয়া সংঘাতৰ সময়ত দৰঙৰ দুজন ৰজাই ২,০০০ সৈন্যসহ জাগীচকীত উপস্থিত হোৱাৰ উল্লেখ ''তুংখুঙীয়া বুৰঞ্জী''ত পোৱা যায়। বুৰঞ্জীখনত এই সৈন্যসকলক ''চুতীয়া-কোঁৱৰ'' গোটৰ সৈন্য বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। এই সামৰিক গোটটো সম্ভৱতঃ দৰঙত থকা ঐতিহাসিক ''চুতীয়া কোঁৱৰ'' অধিকাৰক্ষেত্ৰ আৰু তাৰ অধীনস্থ জনসমষ্টিৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আছিল।<ref>{{cite book |title=Tungkhungia Buranji: Or, A History of Assam, 1681–1826 A.D. |translator-last=Bhuyan |translator-first=Suryya Kumar |publisher=Oxford University Press |location=London |year=1933 |page=289 |url=https://archive.org/details/dli.csl.3954 |quote=The two Rajas of Darang with their two thousand soldiers of the Chutia-kowanr unit ... came up to Jagi-choki.}}</ref> ===ব্ৰিটিছ শাসন=== ১৮২৬ খ্ৰীষ্টাব্দত [[ইয়াণ্ডাবু সন্ধি]]ৰ পিছত দৰং অঞ্চল [[ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ শাসনৰ অধীনলৈ যায়। ব্ৰিটিছে অসমৰ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থা পুনৰ্গঠন কৰাৰ সময়ত ১৮৩৩ খ্ৰীষ্টাব্দত দৰং জিলা স্থাপন কৰি মঙ্গলদৈক জিলাখনৰ প্ৰশাসনিক সদৰ কৰে। ১৮৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দত জিলাখনৰ সদৰ [[মঙ্গলদৈ]]ৰ পৰা [[তেজপুৰ]]লৈ স্থানান্তৰিত কৰা হয়। সেই সময়ৰ অবিভক্ত দৰং জিলাত তেজপুৰ আৰু মঙ্গলদৈ মহকুমা অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref>{{cite web |title=History |url=https://sonitpur.assam.gov.in/about-us/history |publisher=Sonitpur District Administration, Government of Assam}}</ref> ১৮৯৪ চনৰ ২৮ জানুৱাৰীত দৰং জিলাৰ [[পথৰুঘাট]]ত ব্ৰিটিছ চৰকাৰে ভূমিৰ খাজনা বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰতিবাদত কৃষকসকল সমবেত হৈছিল। ব্ৰিটিছ সেনাই প্ৰতিবাদকাৰী কৃষকসকলৰ ওপৰত গুলীচালনা কৰে। কিছুমান প্ৰকাশিত বিৱৰণ অনুসৰি, এই ঘটনাত প্ৰায় ১৪০ গৰাকী কৃষকৰ মৃত্যু হৈছিল আৰু প্ৰায় ১৫০ গৰাকী আহত হৈছিল। এই ঘটনাটো অসমৰ ঔপনিৱেশিক শাসনবিৰোধী কৃষক আন্দোলনৰ ইতিহাসত ''পথৰুঘাটৰ কৃষক বিদ্ৰোহ'' নামেৰে পৰিচিত।<ref>{{cite web |title=Patharughat martyrs yet to get recognition |url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jan2816/state053 |website=The Assam Tribune |access-date=22 October 2020}}</ref><ref>{{cite book |last=Barua |first=Deepali |title=Urban History of India: A Case Study |publisher=Mittal Publications |location=New Delhi |year=1994 |page=149 |isbn=81-7099-538-8}}</ref> ===আধুনিক জিলা গঠন=== ঐতিহাসিক অবিভক্ত দৰং জিলাৰ পৰিসৰ বৰ্তমানৰ দৰং জিলাতকৈ যথেষ্ট বৃহৎ আছিল। ইয়াৰ ভিতৰত বৰ্তমানৰ [[শোণিতপুৰ জিলা]] আৰু [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ অঞ্চলসমূহো অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। ১৯৮৩ চনৰ ১ জুলাইত অবিভক্ত দৰং জিলা বিভক্ত কৰি তেজপুৰ মহকুমাক লৈ পৃথক শোণিতপুৰ জিলা আৰু মঙ্গলদৈ মহকুমাক লৈ বৰ্তমানৰ দৰং জিলা গঠন কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত তেজপুৰ শোণিতপুৰ জিলাৰ সদৰ আৰু মঙ্গলদৈ পুনৰ্গঠিত দৰং জিলাৰ সদৰ হয়।<ref>{{cite web |title=About the District |url=https://kvkdarrang.aau.ac.in/index.php/about-the-district/ |publisher=Krishi Vigyan Kendra, Darrang, Assam Agricultural University}}</ref><ref>{{cite web |title=History |url=https://sonitpur.assam.gov.in/about-us/history |publisher=Sonitpur District Administration, Government of Assam}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত ২০০৪ চনৰ ১৪ জুনত দৰং জিলাৰ উত্তৰ অংশৰ পৰা [[ওদালগুৰি জিলা]] গঠন কৰা হয়। এই নতুন জিলাখন "বড়োলেণ্ড স্বায়ত্তশাসিত পৰিষদ"ৰ অধীনৰ জিলাসমূহৰ অন্যতম হিচাপে সৃষ্টি কৰা হৈছিল।<ref name="Statoids">{{cite web |last=Law |first=Gwillim |title=Districts of India |url=http://www.statoids.com/yin.html |work=Statoids |date=25 September 2011 |access-date=11 October 2011}}</ref><ref>{{cite web |title=District at a glance |url=https://udalguri.assam.gov.in/about-district/district-glance |publisher=Udalguri District Administration, Government of Assam}}</ref> ==ভৌগোলিক তথ্য== ; চাৰিসীমা: দৰং জিলাৰ ভূ অৱয়বৰ পৰা ইয়াক সমভূমি অঞ্চল বুলিব পাৰি। এই জিলাৰ উত্তৰে [[ওদালগুৰি জিলা ]]আৰু দক্ষিণ সীমাত মহাবাহু ব্ৰহ্মপুত্ৰ বৈ গৈছেl পূবে [[শোণিতপুৰ জিলা]] আৰু পশ্চিমে [[কামৰূপ জিলা]]l জিলাখনৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ মুখ্য উপনৈ সমূহ হ’ল- বৰনদী, নোৱানৈ, কুলশীক নৈ,মঙ্গলদৈ নৈ আৰু ধনশিৰি নৈ। ; জলবায়ু: দৰং জিলাৰ জলবায়ু বেছ আনন্দদায়ক। শীতকালত জিলাখনৰ উত্তৰ ভাগত অন্য অংশতকৈ বেছি শীতল হয় কিয়নো এই অংশত ওডালগুৰি জিলাৰ হাবি-বননি আৰু পাহাৰ-পৰ্বতে আগুৰা। গড় উষ্ণতা ১০ ৰ পৰা ৩০ ডিগ্ৰী চেণ্টিগ্ৰেড। ২১২০ মিলি হ’ল বাৰ্ষিক বৰষুণৰ পৰিমাণ। ; অৱস্থিতি: দৰং জিলা ২০ ডিগ্ৰী 9 মিনিট উত্তৰৰ পৰা ২৬ ডিগ্ৰী ৯৫ মিনিট উত্তৰ অক্ষাংশলৈ আৰু ৯১ ডিগ্ৰী ৪৫ মিনিট পূৱৰ পৰা ৯২ ডিগ্ৰী ২২ মিনিট পূৱ দ্ৰাঘিমাৰ মাজত অৱস্থিত মধ্য অসমৰ এখন জিলা। জিলা সদৰ [[মঙ্গলদৈ]]। ৬টা ৰাজহ চক্ৰত খণ্ডিত জিলাখনৰ মাটিকালি ১৪২০.৫১ বৰ্গ কি.মি.<ref name='Reference Annual'>{{cite book | last1 = Srivastava, Dayawanti et al. (ed.) | title = India 2010: A Reference Annual | chapter = States and Union Territories: Assam: Government | edition = 54th | publisher = Additional Director General, Publications Division, [[Ministry of Information and Broadcasting (India)]], [[Government of India]] | year = 2010 | location = New Delhi, India | pages = 1116 | accessdate = 2011-10-11 | isbn = 978-81-230-1617-7}}</ref>। ২০০১ চনৰ পৰিসংখ্যা মতে জিলাখনৰ মুঠ জনসংখ্যা ৭,৫৯,৭১২জন আৰু শিক্ষিতৰ হাৰ ৫৫ শতাংশ। ; ভূ-অবয়ৱ জিলাখন সমভূমি আৰু ওখ চাপৰ মাটিভাগেৰে আগুৰা। দক্ষিণ দিশত হাবি বননিৰে বেষ্টিত। ভূ ভাগ ক্ৰমে উত্তৰৰ পৰা দক্ষিণলৈ হেলনীয়া। সমুদ্ৰ পৃষ্টৰ পৰা ৫০ মিটাৰৰ - ২৫০মিটাৰলৈ ঠাই ভেদে উন্নতি আছে। [[ওৰাং ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ কিছু অংশ দৰং জিলাত অৱস্থিত। ==জনগাঁথনি== ২০১১ চনৰ লোক পিয়ল তথ্য মতে প্ৰকৃত জনসংখ্যা ৯০৮,০৯০ জনৰ বিপৰীতে ২০০১ চনৰ লোক পিয়ল মতে ৭৫৯৮৫৮ জন।<ref name=districtcensus>{{cite web | url = http://www.census2011.co.in/district.php | title = District Census 2011 | accessdate = 2011-09-30 | year = 2011 | publisher = Census2011.co.in}}</ref> ইয়াৰে পুৰুষ আৰু মহিলাৰ সংখ্যা ক্ৰমে ৪৭২১৩৮ আৰু ৪৩৫৯৫৬ যদিও ২০০১ চনৰ পিয়ল মতে ৩৯২৩৬২ আৰু ৩৬৭৪৯৬ গৰাকী জনা যায়। জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ হাৰ ২০১১ চনত ১৯.৫১ % বিপৰীতে ২০০১ চনত ২২.১৮ % হৈছিল। ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কি.মি ৪৯১ জনৰ এতিয়াৰ সলনি ২০০১ চনৰ লোক পিয়ল মতে ৪১১জন আছিল। [[অসম]] ৰাজ্যৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ [[দৰং জিলা]]ৰ অংশ ২০১১ চনৰ পিয়লত ২.৯১ শতাংশ যি ২০০১ চনত ২.৮৫ শতাংশ আছিল। লিংগ অনুপাত (প্ৰতি ১০০০ জন) ২০১১ চনত ৯২৩জন আৰু ২০০১ চনত ৯৩৭জন পিয়ল মতে জনা যায়। ০-৬ বছৰৰ শিশুৰ লিংগ অনুপাত ২০১১ চনত ৯৪১ জন, সেই সংখ্যা ২০০১ চনত ৯৭৭জন আছিল। ২০১১ চনত গড় শিক্ষিতৰ হাৰ ৬৪.৫৫ % আৰু ইয়াৰে পুৰুষ আৰু মহিলাৰ হাৰ ক্ৰমে ৬৮.৩৬ আৰু ৬০.৪০ যি আগৰ দহকত গড় শিক্ষিতৰ হাৰ ৫৪.৩১, পুৰুষ আৰু মহিলাৰ হাৰ যথাক্ৰমে ৬১.৭০ আৰু ৪৬.৩৪ আছিল। মুঠ শিশু জনসংখ্যা(০-৬ বছৰ) ২০১১ চনৰ লোক পিয়ল মতে ১৪৯৬২৬জন যি ২০০১ চনৰ মতে ১৪৬৮১৮জন আছিল। লৰা- ছোৱালীৰ (০-৬ বছৰ ) পৰিসংখ্যা ক্ৰমে ৭৭০৯৬, ৭২৫৩০ যিতো সংখ্যা ৭৪২৭৪, ৭২৫৪৪জন পূৰ্বৰ দহকত (২০০১ লোক পিয়লত) আছিল। ২০১১ চনৰ লোক পিয়লত পুৰুষ আৰু মহিলা শিক্ষিত ক্ৰমে ২৭০০৩৬জন আৰু ২১৯৫২৩ জনী, (২৬৩৭৪৪ জন, ২০৬৫২১জনী ২০০১ চন মতে)। মুঠ শিক্ষিতৰ পৰিসংখ্যা ক্ৰমে ২০১১/২০০১ চন মতে ৪৮৯৫৫৯ আৰু ৪৭০২৬৬।<ref>All details regarding Darrang District have been processed from Govt. of India. We are not responsible for errors to population census details of Darrang District</ref> ==ভাষা== দৰং জিলাত সাধাৰণতে [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[বাংলা ভাষা|বাংলা]], [[বড়ো ভাষা|বড়ো]], [[নেপালী ভাষা|নেপালী]], [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]], ইংৰাজী আদি ভাষা প্ৰচলিত। ইয়াৰ উপৰি দৰং জিলাত দৰঙীয়া ভাষা নামেৰে স্থায়ী ভাষাৰ যথেষ্ট প্ৰচলন আছে। দৰং জিলাৰ স্থায়ী বাসিন্দাসকলে এই ভাষাতে অধিক কথা বতৰা পাতে। এই ভাষাৰ শব্দ হৈছে - ঝিয়া-লিকিৰা (ল'ৰা-ছোৱালী)। লগতে ঠাই লৈ যেনে - দেওমৰনৈ, দুনী,ঠেকেৰাবাৰী, মহলীয়াপাৰা, গড়গড়ী, বৈৰাগী পাৰা, ব্যাসপাৰা আদি অঞ্চলৰ লৰাসমূহৰ মাজত ''ঠাৰভাষা'' নামে একপ্ৰকাৰৰ ভাষা প্ৰচলিত আছে। ইয়াৰ বিভিন্ন অঞ্চল সমূহৰ ভাষা শৈলীৰ প্ৰতি দৃষ্টি প্ৰদান কৰিলে এই কথা ধৰা পৰে। ==সংস্কৃতি== অতীজৰে পৰা পৰম্পৰাগত ভাবে দৰং জিলা বিশেষকৈ মঙ্গলদৈ অঞ্চলৰ জনসাধাৰণৰ মাজত প্ৰৱৰ্তন হৈ অহা গীত আৰু কথাৰ ৰূপত মানুহৰ মুখে মুখে বাগৰি প্ৰকাশ লাভ কৰা ব্যাসৰ ওজাপালি, সুকন্নানী [[ওজাপালি]], দেওধনী নৃত্য, বৰঢুলীয়া, ঢেপাঢুলীয়া, কালীয়া, খুলীয়া ভাউৰীয়া, বিয়া গীত, নাঙেলী গীত, মহৌখুন্দা গীত, আইনাম, অপেশ্বৰীৰ নাম, চেওঁচাপৰি নাম,থিয়ানাম, আৰু চেৰাঢেক আদিয়ে হ’ল দৰঙী কলা-কৃষ্টি ৰুপে খ্যাত। দৰঙী কলা-কৃষ্টিত সাধাৰণতে ব্যক্তি মনৰ ভাব চিন্তা আৰু অনুভূতি আদি প্ৰকাশিত হোৱাৰ পৰিৱৰ্তে লোক জীৱনৰ আশা নিৰাশা, হৰ্ষ বিষাদ, ভয় ভক্তি, প্ৰেম প্ৰণয় আনন্দ উৎসৱ, লোক বিশ্বাস, চিন্তাধাৰা আৰু সহজ সৰল জীৱন পদ্ধতি আদি লোক জীৱনৰ সমগ্ৰতা প্ৰকাশ হৈ আছে। ==বিধানসভা আৰু লোকসভা সমষ্টি== দৰং জিলাত মুঠ চাৰিটা বিধানসভা সমষ্টি আৰু এটা লোকসভা সমষ্টি আছে। সেইসমূহ হৈছে - ১) ৬৫ নং কলাইগাঁও বিধানসভা সমষ্টি। ২) ৬৬ নং [[ছিপাঝাৰ]] বিধানসভা সমষ্টি। ৩) ৬৭ নং [[মঙ্গলদৈ]] বিধানসভা সমষ্টি। ৪) ৬৮ নং দলগাঁও বিধানসভা সমষ্টি। ১) মংগলদৈ লোকসভা সমষ্টি ==উল্লেখযোগ্য স্থান== [[File:mangaldaiSdsabha.jpg|thumb|180px|মঙলদৈ সনাতন ধৰ্ম সভা]] * '''[[মঙ্গলদৈ]]''': দৰং জিলাৰ এখন মুখ্য নগৰ। ইষ্ট-ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ বনিক চাহাবসকলে এই নগৰখনৰ আৰম্ভণি কৰিছিল। ইংৰাজ সকলে কোঁচ ৰজাৰ পৰা দৰং ৰাজ্য কাঢ়ি লৈ মঙলদৈতে দৰঙৰ শাসন কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰে। ১৯৮৩ চনৰ জুলাইত নৱগঠিত দৰং জিলাৰ সদৰ স্থাপন কৰা হয় মঙলদৈ নগৰত। ইয়াৰ আগলৈকে মঙলদৈ আছিল একে নামৰ মহকুমাটোৰ সদৰ ঠাই।<ref name="Mangaldai" /> * মংগলদৈ মহাবিদ্যালয় * মংগলদৈ বাণিজ্য মহাবিদ্যালয় * '''[[ছিপাঝাৰ]]''': দৰং জিলাৰ এখন অন্যতম চহৰ। পুৰণি ছিফা নদীৰ পাৰৰ ঝাৰণি অঞ্চলেই বৰ্তমানৰ ছিপাঝাৰ বুলি পণ্ডিতসকলে কয়। মঙ্গলদৈ নগৰৰ পৰা ১৫ কিলোমিটাৰ পশ্চিমত অৱস্থিত এই অঞ্চলটো এসময়ত এৰী, [[মুগা]] আৰু পাটপলু প্ৰতিপালনৰ বাবে বিখ্যাত আছিল। * '''ছিপাঝাৰ মহাবিদ্যালয়''': ছিপাঝাৰৰ মাজ মজিয়াতে অৱস্থিত এই মহাবিদ্য়ালয় খনে কলা বিষয়ক শিক্ষা প্ৰদান কৰি 1971 চনৰ পৰাই অঞ্চলটিক শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত গতিশীলতা প্ৰদান কৰি আহিছে। মঙ্গলদৈ, কলাইগাও, ডুমুনিচকী, কুৰুৱা, সোণাপুৰ আৰু টংলা আদি দূৰ দূৰণিৰ পৰা শিক্ষাৰ্থী আহি ইয়াত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰি আছে। * নাৰিকলি মন্দিৰ * '''পথৰুঘাট:''' ইংৰাজ শাসন কালত হোৱা কৃষক বিদ্ৰোহৰ সমূহৰ অন্যতম আৰু ঐতিহাসিক বিদ্ৰোহ হৈছে - পথৰুঘাটৰ কৃষক বিদ্ৰোহ। দৰং জিলাত ইংৰাজৰ অত্যধিক কৰ আৰু খাজনা বৃদ্ধিৰ প্ৰতিবাদ কৰি উক্ত স্থানত ইংৰাজ চিপাহীৰে সংঘাতত লিপ্ত হৈ বহু কৃষকে (প্ৰায় ১৪০জন) প্ৰাণ আহুতি দিলে। এই ঠাইখিনি বৰ্তমান পাথৰিঘাট নামেৰে জনাজাত। দৰং জিলাৰ ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থান - ইয়াত কৃষক শ্বহীদ স্মৃতি ক্ষেত্ৰ আছে। * '''দেওমৰনৈ:''' দৰং জিলাৰ এক অন্যতম ইতিহাস প্ৰসিদ্ধ ঠাই তথা মংগলদৈ,ছিপাঝাৰ আৰু কলাইগাঁও বিধান সভা সমষ্টিৰ সংযোগ স্থলী। পূৰ্বতে দ্বিগ্বাসা নদীৰ পাৰত এই স্থান অৱস্থিত আছিল আৰু এই স্থানৰ সমীপতে ঐতিহাসিক শিয়ালা বৈষ্ণৱ সত্ৰ অৱস্থিত। সত্ৰৰ মূল ব্যক্তি তথা ঈশ্বৰিক পুৰুষ শিয়ালা গোহাঁইৰ অভিশাপত দ্বিগ্বাসা নদী মৰানৈ লৈ ৰূপান্তৰ হয় আৰু ঠাইখন ক্ৰমে দেৱে মৰা নৈ-দেৱমৰনৈ আৰু শেষত দেওমৰনৈ হয়‌। দেওমৰনৈ দৰং জিলাৰ শিক্ষাৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰ স্বৰূপ কিয়নো ইয়াত আছে - বহু কেইখন প্ৰাথমিক বিদ্যালয়,জাতীয় বিদ্যালয়,শংকৰদেৱ শিশু নিকেতন,সাহিত্য সভাৰ বিদ্যালয়,দেওমৰনৈ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়(বিজ্ঞান),স্ত্ৰী শিক্ষাৰ বাবে দেওমৰনৈ ছোৱালী হাইস্কুল,দেওমৰনৈ মহাবিদ্যালয় (কনিষ্ঠ),দেওমৰনৈ স্নাতক মহাবিদ্যালয়, দেওমৰনৈ বি.এড মহাবিদ্যালয়,দেওমৰনৈ সংগীত মহাবিদ্যালয় আদি ইয়াৰ লগতে দেওমৰনৈ চিকিৎসালয়,,পশু চিকিৎসালয়,হস্ততাত শিল্পকেন্দ্ৰ,বেংক ব্যৱস্থা,সাপ্তাহিক বজাৰ,ঐতিহাসিক শ্ৰীশ্ৰীশিয়ালা বৈষ্ণৱ দেওমৰনৈ সত্ৰ,দুৰ্গা মন্দিৰ,ৰজাদিনীয়া পুখুৰী। দেওমৰনৈ অঞ্চলত আছে স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সংগ্ৰামী,অসম আন্দোলনৰ শ্বহীদ,অসম সাহিত্য সভাৰ প্ৰাক্তন সভাপতি ড° পৰমানন্দ ৰাজবংশী,প্ৰধান সম্পাদক যাদৱ শৰ্মা আদি দেওমৰনৈৰ সন্তান। * '''শ্ৰীশ্ৰীশিয়ালা বৈষ্ণৱ দেওমৰনৈ সত্ৰ''' : শিয়ালা বৈষ্ণৱ চৰিত পুথি আৰু জনশ্ৰুতি অনুসৰি আনুমানিক খ্ৰীষ্টীয় ৯-১০ শতিকাত দৰঙলৈ এগৰাকী বৈষ্ণৱ ব্ৰাহ্মণৰ আগমন ঘটিছিল। তেওঁৰ নাম আছিল ধৰ্মদেৱ বিপ্ৰ ভূঞা। তেওঁ প্ৰথমে বৰাবাৰী অঞ্চলত বাস কৰিছিল। কিন্তু তাত পোৱা অসুবিধাৰ বাবে ধৰ্মদেৱে উত্তৰ দিশত আহি বৰ্তমানৰ দেওমৰনৈ আৰু তেতিয়াৰ দ্বিগ্বাসা নৈৰ পাৰত সত্ৰ পাতি দুগৰাকী পত্নী কুণ্ডতৰা আৰু চান্দতৰা সহিতে ভকত বৈষ্ণৱৰ লগত ধৰ্মদেৱ স্থায়ীকৈ থাকিবলৈ লয়। তেনেদৰে সময় গৈ থাকিল এদিন তেওঁৰ দ্বিতীয়া পত্নী চান্দতৰা সন্তান সম্ভৱা হয় আৰু পত্নীক চোৱা চিতাৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছিল ধৰ্মদেৱৰ প্ৰথমা পত্নী কুণ্ডতৰাৰ হাতত। তেওঁ পত্নীক দায়িত্ব দি তীৰ্থ ভ্ৰমণৰ লৈ গুছি যায়। যথা সময়ত চান্দতৰাই এটি পুত্ৰ সন্তান জন্ম দিয়ে যদিও কুণ্ডতৰাই এটি মাংস পিণ্ড প্ৰসৱ হোৱা বুলি কৈ সন্তানটোক এটিত চৰুত ভৰাই কাষৰ হাবিখনত থৈ আহে। তেনে সময়তেই এজনী শিয়ালীয়ে খাদ্যৰ সন্ধানত আহি সন্তানটো দেখি নিজৰ গাতলৈ নি প্ৰতি - পালনৰ কৰিবলৈ লয়। তীৰ্থ ভ্ৰমণৰ পৰা ঘূৰি আহি ধৰ্মদেৱে সমগ্ৰ ঘটনা গম পায় সন্তানটোৰ সন্ধান কৰে আৰু সেইদৰে অৰণ্যত শিয়ালৰ মাজত সন্তান‌টোৱে খেলি থকা দেখা পায় সন্তানটো উদ্ধাৰ কৰিলে। তেওঁ পুত্ৰৰ নাম ৰাখিলে "সম্বৎসৰ ভূঞা" কিন্তু শিয়ালে কিছুদিন পতিপালন কৰাৰ বাবে পিছলৈ তেওঁ "শিয়ালা বৈষ্ণৱ বা শিয়ালা গোসাঁই" নামেৰে জনাজাত হয়। সম্বৎসৰদেৱে "ৰম্ভাৱতী" নামৰ এগৰাকী নাৰীৰ লগত বিবাহপাশত আবদ্ধ হয় আৰু সত্ৰৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰে। এদিনাখন ৰম্ভাৱতীয়ে দ্বিগ্বাসা ঘাটলৈ পানী আনিবলৈ গৈছিল কিন্তু নাওঁৰীয়া সকলে ঘাটটোত নাওঁ বান্ধি ঘাটটো বন্ধ কৰি ৰাখে ফলত তেওঁ পানী আনিব নোৱাৰি সত্ৰলৈ উভতি আহে। সমগ্ৰ কথা গম পায় শিয়ালা গোসাইৰ খং উঠে আৰু নৈ ঘাটত গৈ নাঁৱৰীয়াসকলক অভিপাশ দিয়ে। শিয়ালা বৈষ্ণৱ চৰিত পুথিত উল্লেখিত - " মোৰ ঘাটে নৌকা ৰাখে সিটো বৰ দুষ্টবৰ। নৌকা সমে তল যাউক দুষ্ট সদাগৰ।। ৩৮৩ চিঙ্গোক নদী যাতে নাও আনিতে নাপাৰে। এহি বুলি শাপ দিলা ক্ৰোধে বিপ্ৰবৰে।। যদি শাপ দিলা বিপ্ৰে নাৱ তল গৈলা। নদীয়ো তেখনে জানা মাজতে চিঙ্গিলা।। ৩৮৪ অৰ্থাৎ  "মোৰ ঘাটতত নৌকা ৰখা দুষ্ট। নৌকা সহতি তল যাওঁক দুষ্ট সদাগৰ। নদীটোও চিঙক যাতে নদীৰে নাও আনিব নোৱাৰে। এই বুলি খঙত অভিশাপ দিলে বিপ্ৰদেৱে। বিপ্ৰ‌ই যেতিয়া অভিশাপ দিলে নাওঁ তল গল। নদীয়ো মাজত চিঙি গ'ল।" তাৰ পিছত দ্বিগ্বাসা নদী মৰানৈত পৰিণত হ'ল। বৰ্তমান নদীৰ ভগ্ন অংশক মৰনৈ বোলে। এইদৰে বৈষ্ণৱ বংশৰ কেইবাটাও প্ৰজন্ম‌ই ইয়াত বাস কৰি থাকিল কিন্তু হঠাৎ মহামাৰীৰ প্ৰভাৱত পৰি মানুহৰ মৃত্যু হোৱা পৰিৱেশ সৃষ্টি হোৱাত মানুহবোৰ অন্য ঠাইলৈ গুচি যায় আৰু অঞ্চলটো জনশূন্য হৈ পৰিল। সময়ৰ গতিত উক্ত স্থানে অৰণ্য ৰূপ লয়। বহু বছৰ পিছত সম্ভৱতঃ স্বাধীনতাৰ আগে - পাছে মৰানৈ পাৰৰ ঝাৰণি (মন্নেইঝাৰ বা মন্নেইপাৰ) লৈ লাহে লাহে মানুহ আহি স্থায়ীভাৱে থাকিবলৈ ল'লে। দেৱৰ অভিশাপত নৈ খন মৰি গৈ হ'ল আৰু তাৰ পৰাই কালক্ৰমে উৎপত্তি হ'ল ঠাইখনৰ নাম - 'দেৱে - মৰা - নৈ ' তাৰ পিছত 'দেৱ-মৰনৈ' আৰু বৰ্তমান দেওমৰনৈ। দেশৰ স্বাধীনতাৰ পিছত শিয়ালা বৈষ্ণৱ চৰিত পুথি আৰু জনশ্ৰুতিৰ আধাৰত ৰাইজৰ প্ৰচেষ্টাত জলজলীৰ বৈৰাগী সত্ৰৰ সত্ৰাধিকাৰ নৰেন্দ্ৰ দেৱ গোস্বামীক আমন্ত্ৰণ কৰি আনি গছা স্থাপনৰে পূৰ্বৰ শিয়াল মন্দিৰটোক সত্ৰৰূপে পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। কিন্তু সত্ৰৰ মাংগলিক কাৰ্য পৰিচালনা কৰিবলৈ ওচৰত বৈষ্ণৱ নথকা হেতুকে কুমাৰপাৰাৰ ভাৰত চন্দ্ৰ কুমাৰক নীতি নিয়ম অনুসৰি দায়িত্ব দিয়া হৈছিল। বৰ্তমান এই দায়িত্ব শশীন্দ্ৰ ভট্টাচাৰ্য্য‌ই পালন কৰি আছে। লোক বিশ্বাস অনুসৰি এই সত্ৰত শৰাই এভাগ আগবঢ়ালে প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগৰ পৰা হাত সাৰিব পাৰি , দুখ-কষ্ট নিবাৰণ হয় আৰু মনৰ ইচ্ছা পুৰণ হয়। সত্ৰখনৰ ভৌগোলিক পৰিচয় চকুত লগা- বহুল পৰিসৰৰ সত্ৰখন এক নিৰিবিলি ঠাইত প্ৰতিষ্ঠিত তাৰ চাৰিওফাল প্ৰকৃতিকৰ সেউজীয়া ৰঙেৰে আৱৰা। সত্ৰখনৰ আগভাগত এটি পুখুৰী আৰু সত্ৰখনৰ কাষতে আছে তেতিয়াৰ দ্বিগ্বাসা নদী আৰু বৰ্তমানৰ মৰনৈ। সত্ৰত মূলত শ্ৰীকৃষ্ণক উপাসনা কৰা হয় সেয়ে কৃষ্ণ জনাষ্টমী আৰু দেউল উৎসৱত অগণন ভক্ত‌ই আহি সত্ৰত আশীৰ্বাদ গ্ৰহণ কৰে। সত্ৰখন পুৰাতন কথাৰে সমৃদ্ধিশালী যদিও সত্ৰৰ আন্তঃগাঠনি আৰু প্ৰচাৰ বৰ্তমানো সীমিত। চুমকৈ ক'ব গ'লে দেওমৰনৈ নামৰটো লগত শিয়াল বৈষ্ণৱ আৰু মৰনৈ নদীৰ এক নিবিড় সম্পৰ্ক আছে। * পাতিদৰং অৰ্দ্ধনাৰীশ্বৰ শিৱ মন্দিৰ * লখিমপুৰ পুখুৰী * বুঢ়ীনগৰ পুখুৰী * মহলীয়াপাৰা * হাজৰিকাপাৰা * কাপোৰপুৰি মন্দিৰ * '''দুনী''' * '''ভেৰুৱা''' * '''দিপীলা''' * ৰত্নাৱলী সত্ৰ * '''বেছিমাৰী''' * '''খটৰা:''' খটৰাত ঐতিহাসিক খটৰা সত্ৰ অৱস্থিত। ৫০০ বছৰীয়া এই সত্ৰখন দৰং জিলাৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰ। * '''দেৱানন্দ সত্ৰ''' * নামখলা * কলাইগাঁও * খাৰুপেটীয়া * দলগাও * ডুমুনীচকী * বেছিমাৰী শাক পাচলিৰ বাবে অসমৰ এখন বিখ্যাত ঠাই আৰু এই ঠাইৰ পৰা শাক পাচলি অসমৰ সকলো ঠাইত বিয়পে। * ইয়াৰোপৰি বহুতো সৰু ডাঙৰ ৰজাদিনীয়া পুখুৰী আছে বাবে দৰঙক পুষ্কৰিণীৰ দেশ বুলিও কোৱা হয়। বিশেষকৈ ৰজা আৰিমত্তৰ দিনত খন্দোৱা এক কাউন পুখুৰী এইক্ষেত্ৰত উল্লেখযোগ্য। মাৰৈ স্বৰ্ণ শাখা সাহিত্য সভা ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [http://darrang.gov.in/ দৰং জিলা প্ৰশাসনৰ চৰকাৰী ৱেবছাইট] {{Geographic location |Centre = দৰং জিলা |North = [[ওদালগুৰি জিলা]] |Northeast = |East = [[শোণিতপুৰ জিলা]] |Southeast = |South = [[মৰিগাঁও জিলা]] |Southwest = |West = [[কামৰূপ জিলা]] |Northwest = }} {{অসমৰ জিলা}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জিলা]] [[শ্ৰেণী:দৰং জিলা]] 49yq7qgbsupbqj31t3eibv9z42ibvts 646577 646564 2026-10-22T17:57:27Z Ananya Taye 28065 646577 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = দৰং জিলা | native_name = দৰং | native_name_lang = as | settlement_type = [[অসমৰ জিলা|জিলা]] | image_skyline = Patharughat.JPG | image_alt = | image_caption = পথৰুঘাটৰ শ্বহীদ স্তমভ | image_flag = | flag_alt = | image_seal = | seal_alt = | image_shield = | shield_alt = | nickname = | motto = | mottoeng = | image_map = Darrang in Assam (India).svg | map_alt = | map_caption = দৰং জিলা | pushpin_map = | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = |latd= |latm= |lats= |latNS=N |longd= |longm= |longs= |longEW=E | coor_pinpoint = | coordinates_type = | coordinates_display = inline,title | coordinates_footnotes = | subdivision_type = [[States of India|ৰাজ্য]] | subdivision_name = [[অসম]] | subdivision_type1 = দেশ | subdivision_name1 = [[ভাৰত]] | subdivision_type2 = সদৰ | subdivision_name2 = [[মঙ্গলদৈ]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = | established_title = | established_date = | founder = | seat_type = | seat = [[মঙ্গলদৈ]] | government_footnotes = | leader_party = | leader_title = | leader_name = | unit_pref = Metric<!-- or US or UK --> | area_footnotes = | area_total_km2 = | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_water_percent = | area_note = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_footnotes = | population_total = 908090 | population_as_of = ২০১১ | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +05:30 | timezone1_DST = | utc_offset1_DST = | postal_code_type = | postal_code = | area_code_type = | area_code = | iso_code = IN-AS-DA | website = http://darrang.gov.in/ | footnotes = }} '''দৰং জিলা:''' ({{lang-en|Darrang District}}) হৈছে [[ভাৰত]]বৰ্ষৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ৩১খন [[অসমৰ জিলা|জিলা]]ৰ ভিতৰত এখন জিলা। প্ৰশাসনিক জিলাখনৰ সদৰ স্থান আৰু একমাত্ৰ মহকুমাৰ হৈছে [[মঙ্গলদৈ]]। দৰং জিলাৰ দুখন পৌৰ নগৰ হৈছে মংগলদৈ আৰু ছিপাঝাৰ। ১৯৮৩ চনত অবিভক্ত দৰং জিলাৰ বিভাজন হয় আৰু তেজপুৰ মহকুমাক লৈ [[শোণিতপুৰ জিলা]] গঠন হয়। পূৰ্বৰ মঙ্গলদৈ মহকুমাক দৰং জিলা নাম দিয়া হয়। ২০০৪ চনত পুনৰ দৰং জিলাৰ এটা অংশৰ পৰা [[ওদালগুৰি জিলা]] গঠন কৰা হয়। দৰং জিলাই বৰ্তমান ৩৪৮১ বৰ্গ কিলোমিটাৰ ঠাই অধিকাৰ কৰি আছে। ==নামৰ ইতিবৃত্ত== প্ৰাচীনকালত ভাৰতৰ [[উত্তৰ-পূব ভাৰত|উত্তৰ পূব প্ৰান্তৰ]] লৌহিত্যৰ উত্তৰ ফালে থকা প্ৰাকৃতিক সীমাৰ ভিতৰৰ ভূ-ভাগক '''দৌৰঙ্গ''' বা '''দ্যোৰঙ্গ''' বুলিছিল।<ref name="Mangaldai">{{cite web | url=http://darrang.nic.in/darrang_files/dist.htm | title=DISTRICT AT A GLANCE | publisher=NIC, Darrang District Unit | work=NIC, Darrang District Unit | accessdate=24 আগষ্ট 2013}}</ref> স্বগীয় দীন কৰুণাময় হৰিপদ দেৱগোস্বামীদেৱে আগবঢ়োৱা ব্যাখ্যা অনুসৰি ''''দ্যোৰ'''' শব্দৰ অৰ্থ দেৱতাৰ আৰু ''''ৰঙ্গ''''ৰ অৰ্থ আনন্দ বা সুখৰ ঠাই। কালক্ৰমত এই ভূ-খণ্ডই দৰঙ্গ বা '''দৰং''' নামেৰে জনাজাত হল। আনহাতে স্বৰ্গীয় দিনেশ্বৰ শৰ্মা ৰ দৰে পণ্ডিত সকলে দৰং শব্দটো সংস্কৃত শব্দ দ্বাৰম অৰ্থাত পদূলি বা দ্বাৰ'ৰ পৰা আহিছিল এনে মত পোষণ কৰে। প্ৰাচীন কালত এই ভূ-খণ্ডৰ উত্তৰ আৰু পশ্চিম দিশত গিৰিপথৰ মাজেৰে গমনা-গমনৰ বাবে ওঁঠৰখন এনে দুৱাৰ আছিল। তাৰ পৰা [[নেপাল]], চীন আদিলৈ যাতায়াত আছিল। [[বাণীকান্ত কাকতি| ড॰ বাণীকান্ত কাকতি]]ৰ মতে দৰং শব্দতো অষ্ট্ৰিক ভাষাৰ পৰা অহা।<ref>Assamese its Formation and Developement, Dr. Banikanta Kakati</ref> আন এজন ভাষাতাত্ত্বিক গ্ৰিয়াৰ্ছন চাহাবে তেওঁৰ গ্ৰন্থ 'ডি লেংগুইষ্টিক চাৰ্ভে অৱ ইণ্ডিয়া'ত দৰং শব্দটো বড়োমূলীয় বুলি মত পোষণ কৰিছে।<ref>মংগলদৈ নগৰৰ ইতিহাস, শ্ৰী ধনপতি কলিতা</ref> আন একাংশৰ মতে প্ৰাচীন কালত দৰঙত বেহা বেপাৰৰ বাবে চীন, নেপাল, ভুটান আদি ঠাইৰ সৈতে সম্পৰ্ক আছিল। সেই বাবে নামটো দ্বাৰ শব্দৰ পৰা অপ্ৰভংশ হোৱা বুলি বহুতে বিশ্বাস কৰে।<ref>দুনী সাহিত্য সভাৰ মুখপত্ৰ, শ্ৰীমিশ্ৰ কুমাৰ শৰ্মা</ref> ==ইতিহাস== [[File:Southern border of Bhutan1985.jpg|thumb|280px|১৮৬৫ চনত ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ অন্তৰ্ভুক্ত হোৱাৰ পূৰ্বে ভূটানৰ দক্ষিণ সীমান্তত অৱস্থিত দৰঙৰ দুৱাৰ অঞ্চলসমূহ।]] ===প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় ইতিহাস=== দৰং অঞ্চলৰ প্ৰাক্‌-মধ্যযুগীয় ইতিহাস সম্পৰ্কে নিশ্চিত তথ্যৰ অভাৱ আছে। পৰম্পৰাগত বিৱৰণ অনুসৰি, বৰ্তমানৰ দৰং অঞ্চল প্ৰাচীন [[কামৰূপ ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই বৃহত্তৰ ভূখণ্ডৰ সৈতে [[মহাভাৰত]]ৰ কাহিনীসমূহো সম্পৰ্কিত কৰা হয়। অৱশ্যে ইতিহাসবিদ [[মহেশ্বৰ নেওগ]]ৰ মতে, ''দৰং'' নামৰ এটা নিৰ্দিষ্ট অঞ্চলৰ উল্লেখ [[কোচ ৰাজ্য|কোচ ৰজা]] [[নৰনাৰায়ণ]]ৰ উত্থানৰ পিছৰ পৰাহে স্পষ্টভাৱে পোৱা যায়। মধ্যযুগীয় বুৰঞ্জীসমূহত ঐতিহাসিক দৰঙৰ ৰৌতা অঞ্চলক [[বাৰভূঞা]]সকলৰ অন্যতম প্ৰধান অধিকাৰক্ষেত্ৰ হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। এই অঞ্চল বৰ্তমানৰ দৰং আৰু [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ বিভিন্ন অংশত বিস্তৃত আছিল। ''পুৰণি অসম বুৰঞ্জী''ত ৰৌতা–তেমনি অঞ্চলৰ বাৰজন প্ৰধান ভূঞাৰ উল্লেখ আছে, যিসকলৰ প্ৰত্যেকৰে অধীনত আন আন সৰু মুখীয়াল আছিল। ''সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী''তো ৰৌতাৰ ভূঞাসকলৰ উল্লেখ পোৱা যায়। ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে মধ্য অসমৰ বিভিন্ন অঞ্চলত তেওঁলোকৰ ৰাজনৈতিক অধিকাৰ আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ভূঞাসকলৰ সংঘবদ্ধ শাসন ভাঙি পৰে আৰু তেওঁলোকৰ বহু মুখীয়াল তথা অনুগামীক অন্য অঞ্চললৈ, বিশেষকৈ বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ–বিশ্বনাথ অঞ্চললৈ, স্থানান্তৰিত কৰি পুনৰ্বসতি স্থাপন কৰোৱা হয়।<ref>{{cite book |editor-last=Goswami |editor-first=Hemchandra |title=Purani Asam Buranji |edition=2nd |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies, Assam |year=1977 |page=27 |language=as}}</ref><ref>{{cite book |editor-last=Bhuyan |editor-first=Suryya Kumar |title=Satsari Asam Buranji |publisher=Publication Department, Gauhati University |year=1960 |page=16 |language=as}}</ref> আনহাতে, ইতিহাসবিদ মহেশ্বৰ নেওগে এখন তাম্ৰশাসনৰ ভিত্তিত অনুমান কৰিছে যে চতুৰ্দশ শতিকাৰ শেষভাগত [[শদিয়া|সাধয়াপুৰ]]ৰ [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰজাসকলৰ]] ৰাজনৈতিক অধিকাৰ পশ্চিমে [[কমতাপুৰ]]লৈকে বিস্তৃত হৈছিল। এই ব্যাখ্যা অনুসৰি বৰ্তমানৰ দৰং অঞ্চলটোও সেই সময়ত চুতীয়া ৰজাসকলৰ অধিকাৰক্ষেত্ৰৰ ভিতৰত পৰিছিল বুলি অনুমান কৰিব পাৰি।<ref>{{cite journal |last=Neog |first=Maheswar |title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries |year=1977 |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=58/59 |page=820 |jstor=41691751 |issn=0378-1143}}</ref> ===কোচ শাসন আৰু চুতীয়া–ভূঞা সম্পৰ্ক=== ষোড়শ শতিকাৰ মধ্যভাগলৈ দৰং অঞ্চল [[নৰনাৰায়ণ]]ৰ কোচ ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত কোচ ৰাজ্য বিভাজিত হোৱাৰ পিছত দৰং ৰঘুদেৱৰ অধীনস্থ [[কোচ হাজো]] ৰাজ্যৰ অংশ হয়। ৰৌতা আৰু শিঙৰি অঞ্চলসমূহ প্ৰথমতে ভূঞাসকলৰ অধিকাৰক্ষেত্ৰ হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। [[চুহুংমুং]]ৰ ৰাজত্বকালত এই ভূঞাসকলৰ ওপৰত কিছু পৰিমাণে আহোম প্ৰভাৱ বিস্তাৰ হৈছিল যদিও ১৫৬৩ খ্ৰীষ্টাব্দত নৰনাৰায়ণৰ অসম আক্ৰমণৰ সময়ত তেওঁলোকে অৱশেষত কোচ ৰজাৰ অধীনতা স্বীকাৰ কৰে। ইয়াৰ পিছত অঞ্চলটো পূব কোচ ৰাজ্যৰ ৰাজনৈতিক পৰিসৰৰ অন্তৰ্ভুক্ত হয়। ৰঘুদেৱক প্ৰদান কৰা পূব কোচ ৰাজ্যৰ ভূখণ্ড পশ্চিমে সংকোশ নদীৰ পৰা পূবে [[ভৰলু নদী|ভৰালী নদী]]লৈকে বিস্তৃত আছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |last=Gogoi |first=Nityananda |title=Historical Geography of Medieval Assam |publisher=EBH Publishers (India) |location=Guwahati |year=2016}}</ref> ''দৰং ৰাজবংশাৱলী''ত সংৰক্ষিত পৰম্পৰা অনুসৰি, চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতনৰ পিছত চুতীয়া ৰাজবংশৰ একাংশ সদস্যই নিজ ৰাজ্য এৰি পলাই আহি কোচ ৰজা নৰনাৰায়ণৰ আশ্ৰয় বিচাৰিছিল। নৰনাৰায়ণে তেওঁলোকক দৰঙৰ বাহবাৰী নামৰ ঠাইত বসতি স্থাপন কৰিবলৈ দিছিল। এই স্থানক বৰ্তমানৰ দৰঙৰ বাঁহবাৰীৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা হৈছে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁলোক কোচ ৰজাৰ মিত্ৰ হৈ পৰিছিল।<ref>{{cite book |author=Baladev Suryakhari Daivajna |editor-last=Sarma |editor-first=Nabin Chandra |title=Darrang Raj Vamsavali |publisher=Bani Prakash |year=1973 |at=পদ ৩৭২–৩৭৩ |language=as}}</ref><ref>{{cite thesis |last=Bapari |first=Parimal |title=King Naranarayan and His Times |degree=PhD |publisher=University of North Bengal |year=2010 |page=88}}</ref> ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আন এটা পৰম্পৰাত ''চুতীয়া কোঁৱৰ'' নামৰ এটা ভূ-সম্পত্তি বা আঞ্চলিক অধিকাৰক্ষেত্ৰৰ উল্লেখ পোৱা যায়। এই অধিকাৰক্ষেত্ৰক চুতীয়া ৰাজকোঁৱৰ সাধকনাৰায়ণৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰা হৈছে। পৰম্পৰা অনুসৰি, চুতীয়া ৰাজ্য জয়ৰ পিছত সাধকনাৰায়ণক দৰঙৰ ৰৌতা–পকাৰিগুৰি অঞ্চলত বসতি স্থাপন কৰিবলৈ দিয়া হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত এই অধিকাৰক্ষেত্ৰৰ মুখীয়ালে নৰনাৰায়ণৰ অধীনতা স্বীকাৰ কৰিছিল। ইতিহাসবিদ নিত্যানন্দ গগৈয়ে ''চুতীয়া কোঁৱৰ'' অধিকাৰক্ষেত্ৰটোক প্ৰায় বৰ্তমানৰ দলগাঁও ৰাজহ চক্ৰৰ অঞ্চলৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছে।<ref>{{cite thesis |last=Gogoi |first=Nityananda |title=Historical Geography of Medieval Assam |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=1994 |pages=234–235}}</ref>{{efn|১৮০০ খ্ৰীষ্টাব্দত প্ৰস্তুত কৰা জন পিটাৰ ৱেডৰ ভৌগোলিক বিৱৰণত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰত কছাৰীগাঁও আৰু পকাৰিগুৰিৰ ওচৰত ''Soontia'' বা ''Soontiagown'' নামৰ এটা প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ উল্লেখ আছে। নিত্যানন্দ গগৈয়ে এই অঞ্চলটোক পূৰ্বৰ ''চুতীয়া কোঁৱৰ'' অধিকাৰক্ষেত্ৰৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Wade |first=John Peter |editor-last=Sharma |editor-first=Benudhar |title=An Account of Assam |publisher=R. Sarmah |location=Assam |year=1927 |at=A Geographical Sketch of Assam, pp. 11–12}}</ref><ref>{{cite thesis |last=Gogoi |first=Nityananda |title=Historical Geography of Medieval Assam |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=1994 |pages=234–235}}</ref>}} ===মোগল আক্ৰমণ আৰু দৰঙীয়া ৰাজবংশ=== কোচ ৰাজ্য বিভাজিত হোৱাৰ পিছতো [[বৰনদী]] আৰু ভৰালী নদীৰ মাজৰ অঞ্চলত স্থানীয় ভূঞা মুখীয়ালসকলৰ শাসন অব্যাহত আছিল। ১৬১২ খ্ৰীষ্টাব্দত মোগলসকলে কোচ হাজো অধিকাৰ কৰাৰ পিছত তেওঁলোকৰ ৰাজনৈতিক অধিকাৰ পূবে বৰনদীলৈকে বিস্তৃত হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত মোগল সৈন্যই অধিক পূবলৈ আগবাঢ়ি বৰনদী–ভৰালী অঞ্চলৰ পৰা বাৰভূঞাসকলক বিতাড়িত কৰে।<ref name="Singh2023">{{cite web |last=Singh |first=Richa |title=Polities of North-Eastern India |year=2023 |publisher=Indira Gandhi National Open University |url=https://egyankosh.ac.in/handle/123456789/102536}}</ref> সপ্তদশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে মোগল আক্ৰমণৰ ফলত কোচ হাজোৰ শাসকবংশৰ সদস্য বলি নাৰায়ণে আহোম ৰজা [[প্ৰতাপ সিংহ]]ৰ আশ্ৰয় আৰু সামৰিক সহায় লাভ কৰে। ১৬১৫–১৬ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোম ৰজাই তেওঁক ''ধৰ্মনাৰায়ণ'' নাম দি পূব কোচ ৰাজ্যৰ পুনৰুদ্ধাৰ কৰা অঞ্চলৰ শাসক হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰে। বৰনদী আৰু ভৰালীৰ মাজৰ এই ভূখণ্ড আহোম ৰজাৰ অধীনস্থ কৰতলীয়া দৰং ৰাজ্যত পৰিণত হয়।<ref name="Singh2023"/> আহোম শাসনৰ অধীনস্থ এই কোচ ৰাজবংশৰ প্ৰাৰম্ভিক শাসনকেন্দ্ৰ মনমোহনপুৰ বা হাউলি আছিল বুলি স্থানীয় ঐতিহাসিক বিৱৰণত উল্লেখ আছে।<ref>{{cite book |last=Devi |first=Lakshmi |title=অসম দেশৰ বুৰঞ্জী}}</ref> বলি নাৰায়ণে মোগলসকলৰ অধিক আগ্ৰাসনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিৰোধ সংগঠিত কৰিছিল আৰু ১৬৩৭ খ্ৰীষ্টাব্দত তেওঁৰ মৃত্যু হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ বংশধৰসকলে দৰঙীয়া ৰজাসকলৰ এক বংশানুক্ৰমিক ৰাজবংশ গঠন কৰে।<ref>{{cite book |last=Gait |first=Edward Albert |title=A History of Assam |edition=2nd |publisher=Thacker, Spink & Co. |location=Calcutta and Simla |year=1926 |pages=65–66}}</ref> বলি নাৰায়ণক ধৰ্মনাৰায়ণ নামেৰে দৰঙৰ কৰতলীয়া শাসক হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ পিছত আহোম ৰাজ্যৰ [[উজনি অসম]]ৰ পৰা ৩,০০০ চুতীয়া লোকক স্থানান্তৰ কৰি [[মঙ্গলদৈ]] অঞ্চলত ''পাইক'' হিচাপে বসতি স্থাপন কৰোৱা হয়।<ref>{{cite book |last=Gait |first=Edward Albert |title=A History of Assam |edition=2nd |publisher=Thacker, Spink & Co. |location=Calcutta and Simla |year=1926 |page=68 |url=https://archive.org/details/dli.csl.4050}}</ref>{{efn|জন পিটাৰ ৱেডৰ বিৱৰণ অনুসৰি, ধৰ্মনাৰায়ণক চুতীয়া দেশৰ পৰা ৩,০০০ লোক প্ৰদান কৰা হৈছিল। সুন্দৰনাৰায়ণৰ ৰাজত্বকালত এই ''চুতীয়া'' বা ''Soontia'' লোকসকল মঙ্গলদৈ অঞ্চলত বাস কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰজাৰ সৈতে হোৱা বিবাদৰ ফলত তেওঁলোকক তিনিজন হাজৰিকাৰ অধীনত ৰখা হয়।<ref>{{cite book |last=Wade |first=John Peter |editor-last=Sharma |editor-first=Benudhar |title=An Account of Assam |publisher=R. Sarmah |location=Assam |year=1927 |pages=224–225}}</ref>}} ধৰ্মনাৰায়ণৰ পিছত তেওঁৰ নাবালক পুত্ৰ মহেন্দ্ৰনাৰায়ণ দৰঙৰ ৰজা হয়। জন পিটাৰ ৱেডৰ বিৱৰণত তেওঁক ''সুন্দৰনাৰায়ণ'' নামেৰে উল্লেখ কৰা হৈছে। তেওঁ মঙ্গলদৈত নিজৰ বাসস্থান স্থাপন কৰিছিল। পৰৱৰ্তী দৰঙীয়া ৰজাসকলৰ ভিতৰত সূৰ্যনাৰায়ণ, ইন্দ্ৰনাৰায়ণ আৰু তেওঁলোকৰ উত্তৰাধিকাৰীসকল উল্লেখযোগ্য। অৱশ্যে সপ্তদশ আৰু অষ্টাদশ শতিকাত তেওঁলোকৰ ৰাজনৈতিক অধিকাৰ ক্ৰমে সংকুচিত হৈ আহে।<ref>{{cite book |last=Wade |first=John Peter |editor-last=Sharma |editor-first=Benudhar |title=An Account of Assam |publisher=R. Sarmah |location=Assam |year=1927 |pages=224–225}}</ref><ref>{{cite book |last=Gait |first=Edward Albert |title=A History of Assam |edition=2nd |publisher=Thacker, Spink & Co. |location=Calcutta and Simla |year=1926 |page=359}}</ref> দৰঙীয়া ৰাজসভাখন সাহিত্য আৰু শিল্পকলাৰ পৃষ্ঠপোষকতাৰো এটা কেন্দ্ৰলৈ পৰিণত হৈছিল। অষ্টাদশ শতিকাৰ শেষভাগত দৰঙৰ ৰজা সমুদ্ৰনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত সূৰ্যখৰি দৈৱজ্ঞই কোচ ৰাজবংশসমূহৰ পদ্যবদ্ধ ইতিহাস ''দৰং ৰাজবংশাৱলী'' ৰচনা কৰিছিল। এই গ্ৰন্থখনত চিত্ৰাংকিত পুথিৰ পৰম্পৰাও সংৰক্ষিত হৈছে।<ref>{{cite book |last=Bhuyan |first=Suryya Kumar |title=Studies in the Literature of Assam |publisher=Lawyer's Book Stall |location=Gauhati |year=1962 |page=114}}</ref> ===ভূটানৰ অধীনস্থ দুৱাৰ অঞ্চল=== সপ্তদশ শতিকাৰ মধ্যভাগৰ পৰা [[ভূটান]] ৰাজ্যই উত্তৰ দৰঙৰ দুৱাৰ অঞ্চল সমূহৰ ওপৰত নিজৰ অধিকাৰ বিস্তাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। কোচ হাজোৰ পতন আৰু আহোম–মোগল সংঘাতৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ সুযোগ লৈ ভূটানীসকলে পাহাৰৰ দক্ষিণৰ উৰ্বৰ সমতলভূমিৰ বিভিন্ন অংশ অধিকাৰ কৰে। কিছুমান ঠাইত তেওঁলোকৰ অধিকাৰ দক্ষিণে [[গোহাঁই কমল আলি]]লৈকে বিস্তৃত হৈছিল।<ref>{{cite thesis |last=Das |first=Smriti |title=Assam Bhutan Relations with Special Reference to Duars from 1681 to 1949 |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=1998 |pages=13, 59 |hdl=10603/67909}}</ref> ভূটানী শাসনব্যৱস্থাত ''পনলপ'' (''Ponlop'') নামেৰে পৰিচিত প্ৰাদেশিক শাসকসকলৰ দ্বাৰা নিযুক্ত বা তত্ত্বাৱধান কৰা স্থানীয় বিষয়াসকলৰ মাধ্যমেৰে দুৱাৰ অঞ্চলসমূহ পৰিচালনা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Phuntsho |first=Karma |title=The History of Bhutan |publisher=Penguin Books |year=2013 |page=394 |isbn=9781908323583}}</ref> দৰঙৰ এই দুৱাৰ অঞ্চলসমূহ ১৮৬৫ খ্ৰীষ্টাব্দলৈ বিভিন্ন পৰিমাণে ভূটানী নিয়ন্ত্ৰণৰ অধীনত আছিল। দুৱাৰ যুদ্ধ আৰু পৰৱৰ্তী সিনচুলা সন্ধিৰ পিছত সেই বছৰতে ব্ৰিটিছ ভাৰতে অঞ্চলসমূহ নিজৰ অধীনলৈ আনে। ===অষ্টাদশ শতিকাৰ ৰাজনৈতিক অস্থিৰতা=== অষ্টাদশ শতিকাৰ শেষভাগত উজনি অসমত হোৱা ৰাজনৈতিক সংঘাত আৰু [[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ সময়ত বহু লোক আশ্ৰয়ৰ সন্ধানত দৰং অঞ্চললৈ আহিছিল। এইসকলৰ কিছুমানৰ লুণ্ঠনকাৰ্য আৰু অঞ্চলটোত সৃষ্টি হোৱা অস্থিৰতাৰ ফলত স্থানীয় জনসাধাৰণৰ মাজত অসন্তোষ বৃদ্ধি পাইছিল। এই অসন্তোষৰ সৈতে দৰঙীয়া ৰাজকোঁৱৰ কৃষ্ণনাৰায়ণৰ বিদ্ৰোহৰ সম্পৰ্ক আছিল। [[কামৰূপ]]ৰ একাংশ বাসিন্দাইও তেওঁক সমৰ্থন কৰিছিল। বিশেষকৈ কামৰূপীয়া ব্যৱসায়ী আৰু বিষয়াসকলৰ [[গুৱাহাটী]]ত যাতায়াত আৰু অৱস্থানৰ ওপৰত আৰোপ কৰা বাধা-নিষেধে তেওঁলোকৰ মাজত ক্ষোভৰ সৃষ্টি কৰিছিল। বৰফুকনৰ প্ৰশাসনিক কেন্দ্ৰ গুৱাহাটীত কামৰূপীয়া ব্যৱসায়ী বা বিষয়াসকলক নিশা কটাবলৈ অনুমতি দিয়া নহৈছিল বুলি বিৱৰণ পোৱা যায়।<ref>{{cite book |last=Baruah |first=S. L. |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal |year=1985 |page=323}}</ref> আহোম ৰাজতন্ত্ৰৰ কেন্দ্ৰীয় ক্ষমতা দুৰ্বল হৈ অহাৰ সুযোগ লৈ দৰঙীয়া ৰজাসকলে প্ৰায় ১৭৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দত পুনৰ স্বাধীনতা প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। অৱশ্যে ১৭৯২ খ্ৰীষ্টাব্দত কেপ্তেইন টমাছ ৱেলছৰ নেতৃত্বত অহা ব্ৰিটিছ অভিযানকাৰী বাহিনীৰ হাতত তেওঁলোক পৰাস্ত হয়। স্থানীয় ঐতিহাসিক বিৱৰণত এই অভিযানৰ সৈতে লেফটেনেণ্ট উইলিয়ামছৰ নামো জড়িত কৰা হৈছে আৰু ১৭৯২ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত কৃষ্ণনাৰায়ণ পৰাজিত হোৱাৰ কথা উল্লেখ আছে। ইয়াৰ পিছত তেওঁ কোম্পানীৰ ব্যৱসায়িক প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰিবলৈ বাধ্য হোৱা বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite encyclopedia |title=Darrang |encyclopedia=Encyclopaedia Britannica |edition=11th |volume=7 |year=1911 |page=837}}</ref> তথাপিও দৰঙীয়া ৰজাসকলৰ নিজস্ব সৈন্যবাহিনী পৰৱৰ্তী সময়তো বৰ্তি আছিল। পৰৱৰ্তী কছাৰী–মোৱামৰীয়া সংঘাতৰ সময়ত দৰঙৰ দুজন ৰজাই ২,০০০ সৈন্যসহ জাগীচকীত উপস্থিত হোৱাৰ উল্লেখ ''তুংখুঙীয়া বুৰঞ্জী''ত পোৱা যায়। বুৰঞ্জীখনত এই সৈন্যসকলক ''চুতীয়া-কোঁৱৰ'' গোটৰ সৈন্য বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। এই সামৰিক গোটটো সম্ভৱতঃ দৰঙত থকা ঐতিহাসিক ''চুতীয়া কোঁৱৰ'' অধিকাৰক্ষেত্ৰ আৰু তাৰ অধীনস্থ জনসমষ্টিৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আছিল।<ref>{{cite book |title=Tungkhungia Buranji: Or, A History of Assam, 1681–1826 A.D. |translator-last=Bhuyan |translator-first=Suryya Kumar |publisher=Oxford University Press |location=London |year=1933 |page=289 |url=https://archive.org/details/dli.csl.3954 |quote=The two Rajas of Darang with their two thousand soldiers of the Chutia-kowanr unit ... came up to Jagi-choki.}}</ref> ===ব্ৰিটিছ শাসন=== ১৮২৬ খ্ৰীষ্টাব্দত [[ইয়াণ্ডাবু সন্ধি]]ৰ পিছত দৰং অঞ্চল [[ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ শাসনৰ অধীনলৈ যায়। ব্ৰিটিছে অসমৰ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থা পুনৰ্গঠন কৰাৰ সময়ত ১৮৩৩ খ্ৰীষ্টাব্দত দৰং জিলা স্থাপন কৰি মঙ্গলদৈক জিলাখনৰ প্ৰশাসনিক সদৰ কৰে। ১৮৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দত জিলাখনৰ সদৰ [[মঙ্গলদৈ]]ৰ পৰা [[তেজপুৰ]]লৈ স্থানান্তৰিত কৰা হয়। সেই সময়ৰ অবিভক্ত দৰং জিলাত তেজপুৰ আৰু মঙ্গলদৈ মহকুমা অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref>{{cite web |title=History |url=https://sonitpur.assam.gov.in/about-us/history |publisher=Sonitpur District Administration, Government of Assam}}</ref> ১৮৯৪ চনৰ ২৮ জানুৱাৰীত দৰং জিলাৰ [[পথৰুঘাট]]ত ব্ৰিটিছ চৰকাৰে ভূমিৰ খাজনা বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰতিবাদত কৃষকসকল সমবেত হৈছিল। ব্ৰিটিছ সেনাই প্ৰতিবাদকাৰী কৃষকসকলৰ ওপৰত গুলীচালনা কৰে। কিছুমান প্ৰকাশিত বিৱৰণ অনুসৰি, এই ঘটনাত প্ৰায় ১৪০ গৰাকী কৃষকৰ মৃত্যু হৈছিল আৰু প্ৰায় ১৫০ গৰাকী আহত হৈছিল। এই ঘটনাটো অসমৰ ঔপনিৱেশিক শাসনবিৰোধী কৃষক আন্দোলনৰ ইতিহাসত ''পথৰুঘাটৰ কৃষক বিদ্ৰোহ'' নামেৰে পৰিচিত।<ref>{{cite web |title=Patharughat martyrs yet to get recognition |url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jan2816/state053 |website=The Assam Tribune |access-date=22 October 2020}}</ref><ref>{{cite book |last=Barua |first=Deepali |title=Urban History of India: A Case Study |publisher=Mittal Publications |location=New Delhi |year=1994 |page=149 |isbn=81-7099-538-8}}</ref> ===আধুনিক জিলা গঠন=== ঐতিহাসিক অবিভক্ত দৰং জিলাৰ পৰিসৰ বৰ্তমানৰ দৰং জিলাতকৈ যথেষ্ট বৃহৎ আছিল। ইয়াৰ ভিতৰত বৰ্তমানৰ [[শোণিতপুৰ জিলা]] আৰু [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ অঞ্চলসমূহো অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। ১৯৮৩ চনৰ ১ জুলাইত অবিভক্ত দৰং জিলা বিভক্ত কৰি তেজপুৰ মহকুমাক লৈ পৃথক শোণিতপুৰ জিলা আৰু মঙ্গলদৈ মহকুমাক লৈ বৰ্তমানৰ দৰং জিলা গঠন কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত তেজপুৰ শোণিতপুৰ জিলাৰ সদৰ আৰু মঙ্গলদৈ পুনৰ্গঠিত দৰং জিলাৰ সদৰ হয়।<ref>{{cite web |title=About the District |url=https://kvkdarrang.aau.ac.in/index.php/about-the-district/ |publisher=Krishi Vigyan Kendra, Darrang, Assam Agricultural University}}</ref><ref>{{cite web |title=History |url=https://sonitpur.assam.gov.in/about-us/history |publisher=Sonitpur District Administration, Government of Assam}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত ২০০৪ চনৰ ১৪ জুনত দৰং জিলাৰ উত্তৰ অংশৰ পৰা [[ওদালগুৰি জিলা]] গঠন কৰা হয়। এই নতুন জিলাখন "বড়োলেণ্ড স্বায়ত্তশাসিত পৰিষদ"ৰ অধীনৰ জিলাসমূহৰ অন্যতম হিচাপে সৃষ্টি কৰা হৈছিল।<ref name="Statoids">{{cite web |last=Law |first=Gwillim |title=Districts of India |url=http://www.statoids.com/yin.html |work=Statoids |date=25 September 2011 |access-date=11 October 2011}}</ref><ref>{{cite web |title=District at a glance |url=https://udalguri.assam.gov.in/about-district/district-glance |publisher=Udalguri District Administration, Government of Assam}}</ref> ==ভৌগোলিক তথ্য== ; চাৰিসীমা: দৰং জিলাৰ ভূ অৱয়বৰ পৰা ইয়াক সমভূমি অঞ্চল বুলিব পাৰি। এই জিলাৰ উত্তৰে [[ওদালগুৰি জিলা ]]আৰু দক্ষিণ সীমাত মহাবাহু ব্ৰহ্মপুত্ৰ বৈ গৈছেl পূবে [[শোণিতপুৰ জিলা]] আৰু পশ্চিমে [[কামৰূপ জিলা]]l জিলাখনৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ মুখ্য উপনৈ সমূহ হ’ল- বৰনদী, নোৱানৈ, কুলশীক নৈ,মঙ্গলদৈ নৈ আৰু ধনশিৰি নৈ। ; জলবায়ু: দৰং জিলাৰ জলবায়ু বেছ আনন্দদায়ক। শীতকালত জিলাখনৰ উত্তৰ ভাগত অন্য অংশতকৈ বেছি শীতল হয় কিয়নো এই অংশত ওডালগুৰি জিলাৰ হাবি-বননি আৰু পাহাৰ-পৰ্বতে আগুৰা। গড় উষ্ণতা ১০ ৰ পৰা ৩০ ডিগ্ৰী চেণ্টিগ্ৰেড। ২১২০ মিলি হ’ল বাৰ্ষিক বৰষুণৰ পৰিমাণ। ; অৱস্থিতি: দৰং জিলা ২০ ডিগ্ৰী 9 মিনিট উত্তৰৰ পৰা ২৬ ডিগ্ৰী ৯৫ মিনিট উত্তৰ অক্ষাংশলৈ আৰু ৯১ ডিগ্ৰী ৪৫ মিনিট পূৱৰ পৰা ৯২ ডিগ্ৰী ২২ মিনিট পূৱ দ্ৰাঘিমাৰ মাজত অৱস্থিত মধ্য অসমৰ এখন জিলা। জিলা সদৰ [[মঙ্গলদৈ]]। ৬টা ৰাজহ চক্ৰত খণ্ডিত জিলাখনৰ মাটিকালি ১৪২০.৫১ বৰ্গ কি.মি.<ref name='Reference Annual'>{{cite book | last1 = Srivastava, Dayawanti et al. (ed.) | title = India 2010: A Reference Annual | chapter = States and Union Territories: Assam: Government | edition = 54th | publisher = Additional Director General, Publications Division, [[Ministry of Information and Broadcasting (India)]], [[Government of India]] | year = 2010 | location = New Delhi, India | pages = 1116 | accessdate = 2011-10-11 | isbn = 978-81-230-1617-7}}</ref>। ২০০১ চনৰ পৰিসংখ্যা মতে জিলাখনৰ মুঠ জনসংখ্যা ৭,৫৯,৭১২জন আৰু শিক্ষিতৰ হাৰ ৫৫ শতাংশ। ; ভূ-অবয়ৱ জিলাখন সমভূমি আৰু ওখ চাপৰ মাটিভাগেৰে আগুৰা। দক্ষিণ দিশত হাবি বননিৰে বেষ্টিত। ভূ ভাগ ক্ৰমে উত্তৰৰ পৰা দক্ষিণলৈ হেলনীয়া। সমুদ্ৰ পৃষ্টৰ পৰা ৫০ মিটাৰৰ - ২৫০মিটাৰলৈ ঠাই ভেদে উন্নতি আছে। [[ওৰাং ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ কিছু অংশ দৰং জিলাত অৱস্থিত। ==জনগাঁথনি== ২০১১ চনৰ লোক পিয়ল তথ্য মতে প্ৰকৃত জনসংখ্যা ৯০৮,০৯০ জনৰ বিপৰীতে ২০০১ চনৰ লোক পিয়ল মতে ৭৫৯৮৫৮ জন।<ref name=districtcensus>{{cite web | url = http://www.census2011.co.in/district.php | title = District Census 2011 | accessdate = 2011-09-30 | year = 2011 | publisher = Census2011.co.in}}</ref> ইয়াৰে পুৰুষ আৰু মহিলাৰ সংখ্যা ক্ৰমে ৪৭২১৩৮ আৰু ৪৩৫৯৫৬ যদিও ২০০১ চনৰ পিয়ল মতে ৩৯২৩৬২ আৰু ৩৬৭৪৯৬ গৰাকী জনা যায়। জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ হাৰ ২০১১ চনত ১৯.৫১ % বিপৰীতে ২০০১ চনত ২২.১৮ % হৈছিল। ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কি.মি ৪৯১ জনৰ এতিয়াৰ সলনি ২০০১ চনৰ লোক পিয়ল মতে ৪১১জন আছিল। [[অসম]] ৰাজ্যৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ [[দৰং জিলা]]ৰ অংশ ২০১১ চনৰ পিয়লত ২.৯১ শতাংশ যি ২০০১ চনত ২.৮৫ শতাংশ আছিল। লিংগ অনুপাত (প্ৰতি ১০০০ জন) ২০১১ চনত ৯২৩জন আৰু ২০০১ চনত ৯৩৭জন পিয়ল মতে জনা যায়। ০-৬ বছৰৰ শিশুৰ লিংগ অনুপাত ২০১১ চনত ৯৪১ জন, সেই সংখ্যা ২০০১ চনত ৯৭৭জন আছিল। ২০১১ চনত গড় শিক্ষিতৰ হাৰ ৬৪.৫৫ % আৰু ইয়াৰে পুৰুষ আৰু মহিলাৰ হাৰ ক্ৰমে ৬৮.৩৬ আৰু ৬০.৪০ যি আগৰ দহকত গড় শিক্ষিতৰ হাৰ ৫৪.৩১, পুৰুষ আৰু মহিলাৰ হাৰ যথাক্ৰমে ৬১.৭০ আৰু ৪৬.৩৪ আছিল। মুঠ শিশু জনসংখ্যা(০-৬ বছৰ) ২০১১ চনৰ লোক পিয়ল মতে ১৪৯৬২৬জন যি ২০০১ চনৰ মতে ১৪৬৮১৮জন আছিল। লৰা- ছোৱালীৰ (০-৬ বছৰ ) পৰিসংখ্যা ক্ৰমে ৭৭০৯৬, ৭২৫৩০ যিতো সংখ্যা ৭৪২৭৪, ৭২৫৪৪জন পূৰ্বৰ দহকত (২০০১ লোক পিয়লত) আছিল। ২০১১ চনৰ লোক পিয়লত পুৰুষ আৰু মহিলা শিক্ষিত ক্ৰমে ২৭০০৩৬জন আৰু ২১৯৫২৩ জনী, (২৬৩৭৪৪ জন, ২০৬৫২১জনী ২০০১ চন মতে)। মুঠ শিক্ষিতৰ পৰিসংখ্যা ক্ৰমে ২০১১/২০০১ চন মতে ৪৮৯৫৫৯ আৰু ৪৭০২৬৬।<ref>All details regarding Darrang District have been processed from Govt. of India. We are not responsible for errors to population census details of Darrang District</ref> ==ভাষা== দৰং জিলাত সাধাৰণতে [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[বাংলা ভাষা|বাংলা]], [[বড়ো ভাষা|বড়ো]], [[নেপালী ভাষা|নেপালী]], [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]], ইংৰাজী আদি ভাষা প্ৰচলিত। ইয়াৰ উপৰি দৰং জিলাত দৰঙীয়া ভাষা নামেৰে স্থায়ী ভাষাৰ যথেষ্ট প্ৰচলন আছে। দৰং জিলাৰ স্থায়ী বাসিন্দাসকলে এই ভাষাতে অধিক কথা বতৰা পাতে। এই ভাষাৰ শব্দ হৈছে - ঝিয়া-লিকিৰা (ল'ৰা-ছোৱালী)। লগতে ঠাই লৈ যেনে - দেওমৰনৈ, দুনী,ঠেকেৰাবাৰী, মহলীয়াপাৰা, গড়গড়ী, বৈৰাগী পাৰা, ব্যাসপাৰা আদি অঞ্চলৰ লৰাসমূহৰ মাজত ''ঠাৰভাষা'' নামে একপ্ৰকাৰৰ ভাষা প্ৰচলিত আছে। ইয়াৰ বিভিন্ন অঞ্চল সমূহৰ ভাষা শৈলীৰ প্ৰতি দৃষ্টি প্ৰদান কৰিলে এই কথা ধৰা পৰে। ==সংস্কৃতি== অতীজৰে পৰা পৰম্পৰাগত ভাবে দৰং জিলা বিশেষকৈ মঙ্গলদৈ অঞ্চলৰ জনসাধাৰণৰ মাজত প্ৰৱৰ্তন হৈ অহা গীত আৰু কথাৰ ৰূপত মানুহৰ মুখে মুখে বাগৰি প্ৰকাশ লাভ কৰা ব্যাসৰ ওজাপালি, সুকন্নানী [[ওজাপালি]], দেওধনী নৃত্য, বৰঢুলীয়া, ঢেপাঢুলীয়া, কালীয়া, খুলীয়া ভাউৰীয়া, বিয়া গীত, নাঙেলী গীত, মহৌখুন্দা গীত, আইনাম, অপেশ্বৰীৰ নাম, চেওঁচাপৰি নাম,থিয়ানাম, আৰু চেৰাঢেক আদিয়ে হ’ল দৰঙী কলা-কৃষ্টি ৰুপে খ্যাত। দৰঙী কলা-কৃষ্টিত সাধাৰণতে ব্যক্তি মনৰ ভাব চিন্তা আৰু অনুভূতি আদি প্ৰকাশিত হোৱাৰ পৰিৱৰ্তে লোক জীৱনৰ আশা নিৰাশা, হৰ্ষ বিষাদ, ভয় ভক্তি, প্ৰেম প্ৰণয় আনন্দ উৎসৱ, লোক বিশ্বাস, চিন্তাধাৰা আৰু সহজ সৰল জীৱন পদ্ধতি আদি লোক জীৱনৰ সমগ্ৰতা প্ৰকাশ হৈ আছে। ==বিধানসভা আৰু লোকসভা সমষ্টি== দৰং জিলাত মুঠ চাৰিটা বিধানসভা সমষ্টি আৰু এটা লোকসভা সমষ্টি আছে। সেইসমূহ হৈছে - ১) ৬৫ নং কলাইগাঁও বিধানসভা সমষ্টি। ২) ৬৬ নং [[ছিপাঝাৰ]] বিধানসভা সমষ্টি। ৩) ৬৭ নং [[মঙ্গলদৈ]] বিধানসভা সমষ্টি। ৪) ৬৮ নং দলগাঁও বিধানসভা সমষ্টি। ৫) মংগলদৈ লোকসভা সমষ্টি ==উল্লেখযোগ্য স্থান== [[File:mangaldaiSdsabha.jpg|thumb|180px|মঙলদৈ সনাতন ধৰ্ম সভা]] * '''[[মঙ্গলদৈ]]''': দৰং জিলাৰ এখন মুখ্য নগৰ। ইষ্ট-ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ বনিক চাহাবসকলে এই নগৰখনৰ আৰম্ভণি কৰিছিল। ইংৰাজ সকলে কোঁচ ৰজাৰ পৰা দৰং ৰাজ্য কাঢ়ি লৈ মঙলদৈতে দৰঙৰ শাসন কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰে। ১৯৮৩ চনৰ জুলাইত নৱগঠিত দৰং জিলাৰ সদৰ স্থাপন কৰা হয় মঙলদৈ নগৰত। ইয়াৰ আগলৈকে মঙলদৈ আছিল একে নামৰ মহকুমাটোৰ সদৰ ঠাই।<ref name="Mangaldai" /> * '''[[ছিপাঝাৰ]]''': দৰং জিলাৰ এখন অন্যতম চহৰ। পুৰণি ছিফা নদীৰ পাৰৰ ঝাৰণি অঞ্চলেই বৰ্তমানৰ ছিপাঝাৰ বুলি পণ্ডিতসকলে কয়। মঙ্গলদৈ নগৰৰ পৰা ১৫ কিলোমিটাৰ পশ্চিমত অৱস্থিত এই অঞ্চলটো এসময়ত এৰী, [[মুগা]] আৰু পাটপলু প্ৰতিপালনৰ বাবে বিখ্যাত আছিল। * '''ছিপাঝাৰ মহাবিদ্যালয়''': ছিপাঝাৰৰ মাজ মজিয়াতে অৱস্থিত এই মহাবিদ্য়ালয় খনে কলা বিষয়ক শিক্ষা প্ৰদান কৰি 1971 চনৰ পৰাই অঞ্চলটিক শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত গতিশীলতা প্ৰদান কৰি আহিছে। মঙ্গলদৈ, কলাইগাও, ডুমুনিচকী, কুৰুৱা, সোণাপুৰ আৰু টংলা আদি দূৰ দূৰণিৰ পৰা শিক্ষাৰ্থী আহি ইয়াত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰি আছে। * '''পথৰুঘাট:''' ইংৰাজ শাসন কালত হোৱা কৃষক বিদ্ৰোহৰ সমূহৰ অন্যতম আৰু ঐতিহাসিক বিদ্ৰোহ হৈছে - পথৰুঘাটৰ কৃষক বিদ্ৰোহ। দৰং জিলাত ইংৰাজৰ অত্যধিক কৰ আৰু খাজনা বৃদ্ধিৰ প্ৰতিবাদ কৰি উক্ত স্থানত ইংৰাজ চিপাহীৰে সংঘাতত লিপ্ত হৈ বহু কৃষকে (প্ৰায় ১৪০জন) প্ৰাণ আহুতি দিলে। এই ঠাইখিনি বৰ্তমান পাথৰিঘাট নামেৰে জনাজাত। দৰং জিলাৰ ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থান - ইয়াত কৃষক শ্বহীদ স্মৃতি ক্ষেত্ৰ আছে। * '''দেওমৰনৈ:''' দৰং জিলাৰ এক অন্যতম ইতিহাস প্ৰসিদ্ধ ঠাই তথা মংগলদৈ,ছিপাঝাৰ আৰু কলাইগাঁও বিধান সভা সমষ্টিৰ সংযোগ স্থলী। পূৰ্বতে দ্বিগ্বাসা নদীৰ পাৰত এই স্থান অৱস্থিত আছিল আৰু এই স্থানৰ সমীপতে ঐতিহাসিক শিয়ালা বৈষ্ণৱ সত্ৰ অৱস্থিত। সত্ৰৰ মূল ব্যক্তি তথা ঈশ্বৰিক পুৰুষ শিয়ালা গোহাঁইৰ অভিশাপত দ্বিগ্বাসা নদী মৰানৈ লৈ ৰূপান্তৰ হয় আৰু ঠাইখন ক্ৰমে দেৱে মৰা নৈ-দেৱমৰনৈ আৰু শেষত দেওমৰনৈ হয়‌। দেওমৰনৈ দৰং জিলাৰ শিক্ষাৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰ স্বৰূপ কিয়নো ইয়াত আছে - বহু কেইখন প্ৰাথমিক বিদ্যালয়,জাতীয় বিদ্যালয়,শংকৰদেৱ শিশু নিকেতন,সাহিত্য সভাৰ বিদ্যালয়,দেওমৰনৈ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়(বিজ্ঞান),স্ত্ৰী শিক্ষাৰ বাবে দেওমৰনৈ ছোৱালী হাইস্কুল,দেওমৰনৈ মহাবিদ্যালয় (কনিষ্ঠ),দেওমৰনৈ স্নাতক মহাবিদ্যালয়, দেওমৰনৈ বি.এড মহাবিদ্যালয়,দেওমৰনৈ সংগীত মহাবিদ্যালয় আদি ইয়াৰ লগতে দেওমৰনৈ চিকিৎসালয়,,পশু চিকিৎসালয়,হস্ততাত শিল্পকেন্দ্ৰ,বেংক ব্যৱস্থা,সাপ্তাহিক বজাৰ,ঐতিহাসিক শ্ৰীশ্ৰীশিয়ালা বৈষ্ণৱ দেওমৰনৈ সত্ৰ,দুৰ্গা মন্দিৰ,ৰজাদিনীয়া পুখুৰী। দেওমৰনৈ অঞ্চলত আছে স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সংগ্ৰামী,অসম আন্দোলনৰ শ্বহীদ,অসম সাহিত্য সভাৰ প্ৰাক্তন সভাপতি ড° পৰমানন্দ ৰাজবংশী,প্ৰধান সম্পাদক যাদৱ শৰ্মা আদি দেওমৰনৈৰ সন্তান। * '''শ্ৰীশ্ৰীশিয়ালা বৈষ্ণৱ দেওমৰনৈ সত্ৰ''' : ''শিয়ালা বৈষ্ণৱ চৰিত'' পুথি আৰু জনশ্ৰুতি অনুসৰি, খ্ৰীষ্টীয় নৱম–দশম শতিকাত ধৰ্মদেৱ বিপ্ৰ ভূঞা নামৰ এজন বৈষ্ণৱ ব্ৰাহ্মণ দৰঙলৈ আহি প্ৰথমে বৰাবাৰীত আৰু পিছলৈ দ্বিগ্বাসা নদীৰ পাৰত সত্ৰ স্থাপন কৰি দুই পত্নী কুণ্ডতৰা আৰু চান্দতৰাৰ সৈতে বসবাস কৰিছিল। জনশ্ৰুতি অনুসৰি, ধৰ্মদেৱ তীৰ্থভ্ৰমণলৈ যোৱাৰ সময়ত চান্দতৰাই এটি পুত্ৰসন্তান জন্ম দিয়ে। কিন্তু কুণ্ডতৰাই শিশুটিক অৰণ্যত এৰি অহাত এজনী শিয়ালীয়ে তাক প্ৰতিপালন কৰে। ধৰ্মদেৱে উভতি আহি শিশুটিক উদ্ধাৰ কৰি সম্বৎসৰ ভূঞা নাম দিয়ে। শিয়ালীৰ দ্বাৰা প্ৰতিপালিত হোৱা বাবে তেওঁ পিছলৈ শিয়ালা বৈষ্ণৱ বা শিয়ালা গোসাঁই নামেৰে পৰিচিত হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত সম্বৎসৰে ৰম্ভাৱতীক বিবাহ কৰি সত্ৰৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰে। কথিত আছে যে এদিন নাঁৱৰীয়াসকলে দ্বিগ্বাসা নদীৰ ঘাট বন্ধ কৰি ৰখাত ৰম্ভাৱতীয়ে পানী আনিব নোৱাৰিলে। ইয়াত ক্ষুব্ধ হৈ শিয়ালা গোসাঁয়ে অভিশাপ দিয়াৰ ফলত নাওসমূহ ডুব যায় আৰু নদীখনৰ গতিপথ বিচ্ছিন্ন হৈ মৰানৈত পৰিণত হয়। এই লোককথাৰ পৰাই ঠাইখনৰ নাম ''দেৱে-মৰা-নৈ''ৰ পৰা কালক্ৰমত ''দেওমৰনৈ'' হোৱা বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত মহামাৰীৰ ফলত অঞ্চলটো জনশূন্য হৈ পৰে যদিও বহু বছৰৰ পিছত পুনৰ জনবসতি গঢ় লৈ উঠে। স্বাধীনতাৰ পিছত স্থানীয় ৰাইজৰ উদ্যোগত জলজলীৰ বৈৰাগী সত্ৰৰ সত্ৰাধিকাৰ নৰেন্দ্ৰ দেৱ গোস্বামীৰ সহযোগত পুৰণি শিয়ালা মন্দিৰটো সত্ৰৰূপে পুনঃপ্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। প্ৰথমে ভাৰত চন্দ্ৰ কুমাৰে আৰু পিছলৈ শশীন্দ্ৰ ভট্টাচাৰ্যই ইয়াৰ ধৰ্মীয় কাৰ্য পৰিচালনাৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰে। সত্ৰখনত মূলত শ্ৰীকৃষ্ণৰ উপাসনা কৰা হয় আৰু জন্মাষ্টমী তথা দৌল উৎসৱ পালন কৰা হয়। * নাৰিকলি মন্দিৰ * পাতিদৰং অৰ্দ্ধনাৰীশ্বৰ শিৱ মন্দিৰ * লখিমপুৰ পুখুৰী * বুঢ়ীনগৰ পুখুৰী * মহলীয়াপাৰা * হাজৰিকাপাৰা * কাপোৰপুৰি মন্দিৰ * '''দুনী''' * '''ভেৰুৱা''' * '''দিপীলা''' * ৰত্নাৱলী সত্ৰ * '''বেছিমাৰী''' * '''খটৰা:''' খটৰাত ঐতিহাসিক খটৰা সত্ৰ অৱস্থিত। ৫০০ বছৰীয়া এই সত্ৰখন দৰং জিলাৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰ। * '''দেৱানন্দ সত্ৰ''' * নামখলা * কলাইগাঁও * খাৰুপেটীয়া * দলগাও * ডুমুনীচকী * বেছিমাৰী শাক পাচলিৰ বাবে অসমৰ এখন বিখ্যাত ঠাই আৰু এই ঠাইৰ পৰা শাক পাচলি অসমৰ সকলো ঠাইত বিয়পে। * ইয়াৰোপৰি বহুতো সৰু ডাঙৰ ৰজাদিনীয়া পুখুৰী আছে বাবে দৰঙক পুষ্কৰিণীৰ দেশ বুলিও কোৱা হয়। বিশেষকৈ ৰজা আৰিমত্তৰ দিনত খন্দোৱা এক কাউন পুখুৰী এইক্ষেত্ৰত উল্লেখযোগ্য। মাৰৈ স্বৰ্ণ শাখা সাহিত্য সভা ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist}} ==টোকা== {{notelist}} ==গ্ৰন্থপঞ্জী== {{refbegin}} * {{cite book |last=Baruah |first=S. L. |title=A Comprehensive History of Assam |year=1985 |publisher=Munshiram Manoharlal}} * {{cite thesis |last=Das |first=Smriti |year=1998 |title=Assam Bhutan Relations with Special Reference to Duars from 1681 to 1949 |type=PhD thesis |publisher=Gauhati University |hdl=10603/67909 |url=https://ir.nbu.ac.in/handle/123456789/195}} * {{cite book |last=Phuntsho |first=Karma |title=The History of Bhutan |year=2013 |publisher=Penguin Books |isbn=9781908323583}} {{refend}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [http://darrang.gov.in/ দৰং জিলা প্ৰশাসনৰ চৰকাৰী ৱেবছাইট] {{Geographic location |Centre = দৰং জিলা |North = [[ওদালগুৰি জিলা]] |Northeast = |East = [[শোণিতপুৰ জিলা]] |Southeast = |South = [[মৰিগাঁও জিলা]] |Southwest = |West = [[কামৰূপ জিলা]] |Northwest = }} {{অসমৰ জিলা}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জিলা]] [[শ্ৰেণী:দৰং জিলা]] 1f3admrkep5dubjrbkp56h4iaqxjksp 0 2309 646566 638587 2026-10-22T16:46:18Z KhiLanTzi 23530 646566 wikitext text/x-wiki {{Infobox Holiday |image =Bihu Dance-This photo crosses 28000 Views.jpg |caption = বিহু নৃত্য শিল্পী |holiday_name = বিহু |observedby = [[অসম|অসমীয়া]] |date = |observances = |type = cultural |longtype = কৃষিভিত্তিক উৎসৱ<br />ভাৰতীয় উৎসৱ |significance = |date2010 = |date2011 = }} {{বিহু}} '''বিহু''' [[অসম]]ৰ জাতীয় উৎসৱ। অসমৰ লগতে দাঁতি-কাষৰীয়া কিছুমান ৰাজ্যৰ কোনো কোনো জাতি-জনজাতিৰ মাজতো বিহু বা ইয়াৰ সমধৰ্মী উৎসৱ পালন কৰা দেখা যায়। বিহুৰ এটা বিশেষ বৈশিষ্ট্য হ’ল—ই জাতি-বৰ্ণ নিৰ্বিশেষে সকলো লোকে একেলগে উদযাপন কৰিব পৰা উৎসৱ।<ref name="festival">{{cite web | url=http://www.festivalsofindia.in/bihu/ | title=Bihu Festival | publisher=Pan India Internet Private Limited (PIIPL) | work=www.festivalsofindia.in | accessdate=2013-04-13}}</ref> বিহু মূলতঃ কৃষিভিত্তিক উৎসৱ। "কৃষি উৎসৱ ঘাইকৈ তিনিটা: খেতিৰ আৰম্ভণিৰ বেলিকা, খেতিৰ বাঢ়নী বতৰত আৰু খেতি চপোৱাৰ ‍শেষত।"<ref>অসমৰ সংস্কৃতি: ড॰ লীলা গগৈ</ref> অসমত পালন কৰা বিহু তিনিটা হ’ল: [[ব'হাগ বিহু]] বা ৰঙালী বিহু, [[কাতি বিহু]] বা কঙালী বিহু, আৰু [[মাঘ বিহু]] বা ভোগালী বিহু। == বিহু শব্দৰ উৎপত্তি == ''বিহু'' শব্দৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কে নানা মত আছে, কিন্তু কোনো মতেই সৰ্বসন্মত নহয়। কিছুমান পণ্ডিতৰ মতে [[সংস্কৃত ভাষা|সংস্কৃত]] 'বিষুবত' শব্দৰ পৰা বিহু শব্দৰ উদ্ভৱ হৈছে।<ref>[https://tholgiri.com/%e0%a6%ac%e0%a6%bf%e0%a6%b9%e0%a7%81%e0%a7%b0-%e0%a6%89%e0%a7%8e%e0%a6%aa%e0%a6%a4%e0%a7%8d%e0%a6%a4%e0%a6%bf-%e0%a6%86%e0%a7%b0%e0%a7%81-%e0%a6%ac%e0%a6%bf%e0%a6%b9%e0%a7%81%e0%a6%a8%e0%a7%83/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230331070705/https://tholgiri.com/%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B9%E0%A7%81%E0%A7%B0-%E0%A6%89%E0%A7%8E%E0%A6%AA%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%BF-%E0%A6%86%E0%A7%B0%E0%A7%81-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B9%E0%A7%81%E0%A6%A8%E0%A7%83/ |date=2023-03-31 }}বিহুৰ উৎপত্তি আৰু বিহু নৃত্য।</ref><ref name="festivalsofindia.in">{{cite web | url=http://www.festivalsofindia.in/bihu/ | title=Origin of the Word Bihu | publisher=Pan India Internet Private Limited (PIIPL | work=festivalsofindia.in | accessdate=2013-04-13}}</ref> বৈদিক 'বিষুবন' পদে এবছৰজুৰি অনুষ্ঠিত হোৱা 'সত্ৰ' বা 'যজ্ঞ'ৰ মধ্যৱৰ্তী দিনটোক বুজায়; অৰ্থাৎ [[দিন]] আৰু ৰাতিৰ সমান হোৱা দিনটোৱেই 'বিষুবত' ৰূপে পৰিচিত। এই ব্যাখ্যা অনুসৰি ব’হাগ বিহুৰ দিনটো "বসন্ত বিষুবত",‌ মাঘ বিহুৰ দিনটো "উত্তৰায়ণ" আৰু কাতি বিহুৰ দিনা "হেমন্ত বিষুবত" ধৰা হয়। <ref>[https://www.boloji.com/articlephotos/a8002.png Dr. Rajen Barua, ''Reinventing the Indian (Hindu) Calendar'']</ref> লীলা গগৈয়ে এই ব্যুৎপত্তিৰ বিষয়ে সন্দেহ প্ৰকাশ কৰি উল্লেখ কৰিছে যে জ্যোতিষশাস্ত্ৰই সহজ-সৰল গাঁৱলীয়া সমাজক স্পৰ্শ কৰাৰ আগতেও কৃষিভিত্তিক বিহু প্ৰচলিত আছিল; তেওঁৰ মতে আদিম মানুহৰ সমূহীয়া আনন্দ প্ৰকাশৰ উৎসৱৰ পৰাই বিহুৰ বিকাশ ঘটিছিল। <ref>বিহু আৰু বিহুৰ ক্ৰমবিকাশ, বিহু এটি সমীক্ষা, লীলা গগৈ, পৃ: নং ৩৫, প্ৰকাশক: মাখন হাজৰিকা, বনলতা, চতুৰ্থ সংস্কৰণ, ২০১০</ref> তেওঁ লগতে যুক্তি দিছে যে ‘বিষুৱন’ শব্দৰ পৰা ‘বিহু’ শব্দৰ সৃষ্টি হোৱা হ’লে বিহুৰ এটা সৰ্বভাৰতীয় ৰূপ থকাৰ কথা; কিন্তু স্বকীয় বৈশিষ্ট্যসহ বিহু মূলতঃ অসমতেই বৰ্তি আছে।<ref>বিহু আৰু বিহুৰ ক্ৰমবিকাশ, বিহু এটি সমীক্ষা, লীলা গগৈ, পৃ: নং ৩৬, প্ৰকাশক: মাখন হাজৰিকা, বনলতা, চতুৰ্থ সংস্কৰণ, ২০১০</ref> এই দৃষ্টিভংগী অনুসৰি বিহু আৰ্য-অনাৰ্য বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সমূহীয়া আনন্দ প্ৰকাশৰ উৎসৱ হিচাপে সময়ৰ পৰিৱৰ্তনৰ মাজেৰে অসমৰ জাতীয় উৎসৱৰ ৰূপ লাভ কৰিছে। আন এটা মত অনুসৰি, [[বড়ো জনগোষ্ঠী|বড়ো]]সকলৰ বৈচাগু, [[ডিমাছা জনগোষ্ঠী|ডিমাছা]]সকলৰ বুচু, কোচসকলৰ বিচুৱা, ত্ৰিপুৰিসকলৰ বিজু বা তিৱাসকলৰ পিচুৰ দৰে উজনি অসমৰ বিহুৰ উৎসও উজনি অসমৰ [[বড়ো-কছাৰী]] মূলীয় [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী|চুতীয়া]], [[দেউৰী জনগোষ্ঠী|দেউৰী]], [[মৰাণ জনগোষ্ঠী|মৰাণ]] আৰু সোণোৱালসকলৰ "বিচু" পৰম্পৰাৰ সৈতে জড়িত। এই মতৰ সমৰ্থকসকলে "বিচু" শব্দৰ অৰ্থ "আটাইতকৈ পবিত্ৰ দিন" আৰু "চুতীয়া" শব্দৰ অৰ্থ "পবিত্ৰ পানীৰ কাষত থকা লোক" বুলি ব্যাখ্যা কৰে। এই ব্যাখ্যা অনুসৰি পৰৱৰ্তীকালত [[অসমীয়া ভাষা]]ত "চ" ধ্বনি "হ"লৈ ৰূপান্তৰিত হয়; উদাহৰণস্বৰূপে, চিলৈ হিলৈ হ’ল, চাৰি শাড়ী হ’ল বা চাপ সাপ হ’ল। ড° পৱন চন্দ্ৰ শইকীয়াই ‘দেউৰী চুতীয়া’ত উল্লেখ কৰিছে: ''"চুতীয়া ভাষাত বিহুক "বিচু" বুলি কোৱা হয়। "বি" মানে অতি, "চু" মানে আনন্দময় বুজায়। গতিকে, "বিচু" শব্দটি অপ্ৰভ্ৰংশ হৈ ‘বিহু’ শব্দৰ উৎপত্তি হৈছে।"''<ref>পৱন চন্দ্ৰ শইকীয়া, ‘কাতি বিহুৰ ৰূপৰেখা’, দেউৰী চুতীয়া, পৃষ্ঠাঃ ১০৯</ref> আনহাতে, গৱেষক ডিম্বেশ্বৰ গগৈয়ে মত প্ৰকাশ কৰিছে: "টাই ভাষাৰ ‘পয়হু’ শব্দই গো-পূজা বা গো-উৎসৱ বুজায়। "পয়" মানে উৎসৱ আৰু "হু" মানে গৰু। ... বহাগ বিহুৰ আগদিনা গৰুক গা-ধুৱাই গো-পূজা কৰা,...আৰু পবিত্ৰ গৰুৰ ছালৰ বাদ্যক আগস্থান দি গো-পূজাৰ দৰে সন্মান জনোৱা হয় বাবে এই উৎসৱক "পয়হু" বোলা হয়। সেই "পয়হু" শব্দৰ অপভ্ৰংশই "বিহু" হোৱা বুলি কৰা ধাৰণা অমুলক নহয়।"<ref>ডিম্বেশ্বৰ গগৈ, ‘অসমৰ বিহু সংস্কৃতিৰ ৰূপৰেখা’, পৃষ্ঠাঃ ১৮-১৯</ref> ৰিদিপ কুমাৰে এই ব্যাখ্যাৰ বিপৰীতে যুক্তি দিছে যে ৰঙালী বিহু সম্পূৰ্ণৰূপে গৰুকেন্দ্ৰিক উৎসৱ নহয় আৰু কাতি বা মাঘ বিহুত গৰু-কেন্দ্ৰিক অনুৰূপ নিয়ম নাই; সেয়ে তেওঁ বিহুৰ ভাব আৰু অৰ্থৰ দিশৰ পৰা চুতীয়া ‘বিচু’ শব্দৰ সৈতে ইয়াৰ ব্যুৎপত্তিগত সম্পৰ্ক অধিক সম্ভাৱ্য বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>[https://www.sahapedia.org/%E0%A6%85%E0%A6%B8%E0%A6%AE%E0%A7%B0-%E0%A6%9C%E0%A6%BE%E0%A6%A4%E0%A7%80%E0%A7%9F-%E0%A6%89%E0%A7%8E%E0%A6%B8%E0%A7%B1-%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%9A%E0%A6%BE%E0%A6%AA%E0%A7%87-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B9%E0%A7%81%E0%A6%83-%E0%A6%8F%E0%A6%95-%E0%A6%90%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%95-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B6%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%B7%E0%A6%A8#_ftn1 ৰিদিপ কুমাৰ, ''অসমৰ জাতীয় উৎসৱ হিচাপে বিহুঃ এক ঐতিসাহিক বিশ্লেষণ'']</ref> এটা পৰম্পৰা অনুসৰি, বৈদিক প্ৰভাৱ পৰাৰ আগতে বিহু/বিচু ব’হাগ মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰৰ পৰা আৰম্ভ হৈছিল।{{cn}} [[শদিয়া]] অঞ্চলৰ লোকসকলৰ লগতে দেউৰী সম্প্ৰদায়ৰ লোকসকলেও আজিও সেই দিনটোতে বিহু আৰম্ভ কৰে। কিছুমান পুৰণি বিহু-হুঁচৰিৰ গীতত এই পৰম্পৰাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। ''{{Quote|text=“হাচতি ঐ চʼত বিচুতি ঐ চʼত<br />বুধে গৰু বিহু মঙ্গলে উৰুকাৰ,<br />বিহু গৈ আছিলি ক'ত?”}}''{{cn}} ==বিহুৰ ইতিহাস== ===উৎপত্তি=== <!-- [[File:বিহু নাচনীৰ চিত্ৰ.jpg|thumb|বিহু নাচনীৰ চিত্ৰ]] --> অসমৰ সামাজিক গাঁথনিৰ দৰেই বিহু উৎসৱত মংগোলীয় আৰু আৰ্য সংস্কৃতিৰ সংমিশ্ৰণ আছে। বিহুৰ বিৱৰ্তনৰ মাজতো অসমীয়া সংস্কৃতিৰ গঠন-প্ৰক্ৰিয়াৰ বিভিন্ন স্তৰ প্ৰতিফলিত হৈছে। মানুহে কৃষিক মূল জীৱিকা হিচাপে গ্ৰহণ কৰাৰ পাছৰে পৰা খেতি চপোৱাৰ সময়ৰ আনন্দোৎসৱে সমূহীয়া ৰূপ লাভ কৰি ক্ৰমে ৰীতি-নীতিত পৰিণত হয় আৰু কালক্ৰমত বিহুৰ দৰে কৃষিভিত্তিক উৎসৱৰ বিকাশ ঘটে। অসমত কৃষিৰ প্ৰাথমিক বিকাশ অষ্ট্ৰ-এছিয়াটিক আৰু তিব্বতীয়-বৰ্মীয় জনগোষ্ঠীৰ সৈতে জড়িত বুলি ধৰা হয়; সেই অনুসৰি বিহুৰ প্ৰাথমিক ৰূপকো এই গোষ্ঠীসমূহৰ কৃষি-সংস্কৃতিৰ সৈতে জড়িত কৰা হৈছে। উল্লেখযোগ্য যে অসমত বৰ্তমান পৃথক অষ্ট্ৰ-এছিয়াটিক ভাষাভাষী গোষ্ঠী দেখা নাযায়; ডি.এন.এ.-ভিত্তিক গৱেষণা অনুসৰি অষ্ট্ৰ-এছিয়াটিক জনগোষ্ঠীৰ বহু অংশ তিব্বতীয়-বৰ্মীয় জনগোষ্ঠীৰ মাজত বিলীন হৈ যায়।<ref>{{Cite web |title=Austroasiatics absorbed by Tibeto-burman groups |url=https://www.degruyter.com/downloadpdf/j/anre.2016.79.issue-3/anre-2016-0019/anre-2016-0019.pdf |access-date=2019-03-24 |archivedate=2019-04-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190405000120/https://www.degruyter.com/downloadpdf/j/anre.2016.79.issue-3/anre-2016-0019/anre-2016-0019.pdf |deadurl=yes }}</ref> প্ৰমোদচন্দ্ৰ ভট্টাচাৰ্যৰ মতে, পৰৱৰ্তী ইন্দো-আৰ্য সাংস্কৃতিক প্ৰভাৱৰ ফলত থলুৱা ''বিচু'' উৎসৱক ''বিষুৱ'' বা বিষুৱ-সংক্ৰান্তিৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি ব্যাখ্যা কৰা হয় আৰু ব’হাগৰ এই বসন্তোৎসৱে ভাৰতৰ আন অঞ্চলৰ সমসাময়িক বসন্তকালীন উৎসৱসমূহৰ সৈতে কেলেণ্ডাৰগত সম্পৰ্ক লাভ কৰে।<ref>{{cite book |last=Bhattacharya |first=Pramod Chandra |title=Asamar Loka Utsav |year=1969 |location=Guwahati }}</ref> আগৰ দিনত বিহুৰ সময়ত ডেকা-গাভৰুসকলে মিলি চ'ত মাহৰ ৰাতি নাচি গাই আনন্দ কৰিছিল। এই কালছোৱাত ব্যক্তিগত উচাহ আৰু প্ৰেমৰ প্ৰকাশেই বিহুত প্ৰাধান্য পাইছিল যদিও ধৰ্ম আৰু কৃষিও সমান্তৰালভাৱে জড়িত আছিল। দীনেশ গগৈৰ মতে, ''বিহু'' শব্দটো দেউৰী-চুতীয়া ভাষাৰ ''বিচু'' শব্দৰ পৰা উদ্ভূত, যাৰ অৰ্থ "অতি আনন্দ" বা "অত্যধিক আনন্দ"।<ref>Gogoi, Dinesh (2015), ''Baapoti Hahun Bihu'', pp. 17–18.</ref> লোকপৰম্পৰাত ''বিচু''ৰ উৎপত্তিক আহু ধানৰ খেতিৰ সৈতেও জড়িত কৰা হয়। মমণি মহন্তৰ মতে, প্ৰাচীন চুতীয়া কৃষিব্যৱস্থাত আহু ধানৰ বিশেষ গুৰুত্ব আছিল; খেতিয়কসকলে দিন-ৰাতি বনৰীয়া জীৱ-জন্তুৰ পৰা আহু খেতি ৰক্ষা কৰি থাকোঁতে গান, নাচ আৰু ৰং-ধেমালিৰে সময় কটাইছিল। আহু শস্যৰ সজীৱ বৃদ্ধিৰ সৈতে জড়িত এই বাৰ্ষিক আনন্দোৎসৱেই লোকপৰম্পৰাত ''বিচু'' নামেৰে পৰিচিত হৈছিল।<ref>{{cite thesis |last=Mahanta |first=Mamoni |title=Social Rites and Rituals of the Chutiyas in Assam: A Study |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=2018 |pages=156–157 }}</ref> বৰ্তমানৰ বিহুৰ বিকাশ উজনি অসমৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত বুলি কিছুমান লেখকে মত প্ৰকাশ কৰিছে। হলিৰাম ঢেকিয়াল ফুকনে লিখিছে, ''"বিহু কামৰূপে নাই, সৌমাৰে (উজনি অসম) অধিক"''<ref>হলিৰাম ঢেকিয়াল ফুকনৰ ৰচনাৱলী, p. 80</ref>। বড়োসকলৰ বৈচাগু, ডিমাছাসকলৰ বুচু, ত্ৰিপুৰিসকলৰ বিজু বা তিৱাসকলৰ পিচুৰ দৰে উজনি অসমৰ বড়ো-কছাৰী মূলীয় জনগোষ্ঠীসমূহ—চুতীয়া, দেউৰী, মৰাণ আৰু সোণোৱালসকলে বিহু/বিচু উদযাপন কৰি আহিছে। চুতীয়া ৰাজ্যৰ সময়ত এই উৎসৱ প্ৰধান উৎসৱ হিচাপে গঢ়ি উঠিছিল বুলি কোৱা হয়। সাঁচিপতীয়া দেওবুৰঞ্জী বা লিড-ফি বা অক্ষয় বুৰঞ্জীৰ মতে [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] ৰাজধানী [[শদিয়া|শদিয়াৰ]] কেঁচাইখাতী বা কলীমতী দেৱী বিহুৰ স্ৰষ্টা।<ref>শৰ্মা, নয়নমণি, "বিহু-সংস্কৃতি",p. 67,"সাঁচিপতীয়া দেওবুৰঞ্জী বা লিড ফি বা অক্ষয় বিহু বুৰঞ্জীৰ মতে শদিয়াত কেঁচাইখাতী বা কলীমতীহে বিহুৰ স্ৰষ্টা।"</ref> ইতিহাসবিদ স্বৰ্গীয় হেম বুঢ়াগোহাঞিৰ অন্বেষণ অনুসৰি, মানুহৰ তেজ খাবলৈ চঞ্চল হৈ ফুৰা শিৱৰ ভণিয়েক কলীমতিয়ে বিহু আৰম্ভ কৰিছিল বুলি এক পৰম্পৰা আছে; দেউৰীসকলে কেঁচাইখাতী আৰু বলিয়া বাবাক বুঢ়া-বুঢ়ীৰ সতি-সন্ততি বুলি বিশ্বাস কৰে।<ref>বুঢ়াগোহাঞি, দুৰ্লভ, "কলীমতি", p.23</ref> ===পৌৰাণিক বিহুৰ ৰীতি-নীতি=== আগৰ দিনত ব’হাগ বিহুৰ উৎসৱ চ’ত মাহৰ পৰাই আৰম্ভ হোৱা বুলি পৰম্পৰাত পোৱা যায়। মূল ব’হাগী উৎসৱৰ আগৰ এই সময়ছোৱাক ''ৰাতি বিহু'' বা ''চ’তৰ বিহু'' বুলি কোৱা হৈছিল। এই সময়ত ডেকা-গাভৰুসকলে ৰাতি চাকি জ্বলাই ডাঙৰ গছৰ তলত আৰু থান আদি পৱিত্ৰ স্থানৰ চোতালত বিহু নাচিছিল। এক পৰম্পৰা অনুসৰি তাম্ৰেশ্বৰীৰ পৰা ৰাতিৰ ভাগত বিহু নমাই আনি আম বা আঁহত আদি ডাঙৰ গছৰ তলত নৃত্য-গীত কৰা হৈছিল। ''তৰুৱা কদম'' ফুলাক কলীমতীৰ যৌৱনপ্ৰাপ্তিৰ প্ৰতীক আৰু চ’তৰ বিহু আৰম্ভ হোৱাৰ সংকেত বুলিও গণ্য কৰা হৈছিল।<ref name="Richa-Chot">{{cite thesis |last=Chutia |first=Richa |title=The Chutiyas of Assam: A Socio-Cultural Study |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=2026 |pages=146–152, 200–203 }}</ref> চ’তৰ ৰাতি বিহুৰ এনে স্থানীয় ৰূপ আজিও যোৰহাট-গোলাঘাট অঞ্চলৰ বৰহোলা আৰু বাসা দৈয়াং আদি ঠাইত লিপিবদ্ধ কৰা হৈছে। এইবোৰত ডেকা-গাভৰুসকলে ডাঙৰ আম বা আঁহত গছৰ তলত ৰাতি বিহু কৰে; ''জোৰা নাম'', প্ৰেম-বিৰহৰ গীত আৰু পেঁপা বজোৱাৰ প্ৰতিযোগিতাও এই পৰম্পৰাৰ অংগ।<ref name="Richa-Chot"/> দেউৰীসকলৰ মাজতো তুলনীয় ''ৰাতি বিচু'' পৰম্পৰা আছে; ফাগুন আৰু চ’ত মাহত ডেকা-গাভৰুসকলে সমূহীয়াকৈ বিচুৰ গীত-নাচৰ অনুশীলন কৰে আৰু ব’হাগীয়া বিচুৰ সময়ত ৰাতিও নৃত্য-গীত চলে।<ref>{{cite journal |last=Kashyap |first=Atrayee |title=Socio-Cultural Significance of Folk Musical Tradition: Weaving the Tapestry of Identity of the Deori Community of Assam |journal=Lokaratna |volume=XIX |year=2025 |page=40 }}</ref> ৰাতি বিহুৰ সামৰণি চ’তৰ শেষ দিন বা ব’হাগৰ প্ৰথম মঙলবাৰে কৰা হৈছিল। এই দিনটোক ''উৰুকা'' বোলা হৈছিল; ''উৰুকা'' শব্দটোক দেউৰী-চুতীয়া ''উৰুকুৱা'' ("শেষ কৰা") শব্দৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়। উৰুকাৰ ৰাতি দেওধনীসকলে গোটেই ৰাতি নৃত্য কৰিছিল আৰু তেওঁলোকৰ দেহত কেঁচাইখাতী বা কলীমতী অধিষ্ঠিত হোৱা বুলি বিশ্বাস কৰা হৈছিল। এই ঘটনাক দেৱী স্বৰ্গৰ পৰা পৃথিৱীলৈ নামি অহা বা ''বিহু নমাই অনা''ৰ সৈতে জড়িত কৰা হৈছিল। চ’তৰ বিহুৰ সামৰণিৰ পাছত ব’হাগৰ প্ৰথম বুধবাৰৰ দিনা থানঘৰত পূজা আৰম্ভ কৰা হৈছিল। পুৱাৰ ভাগত গৰু গা ধুৱাই গৰু বিহু পালন কৰা হৈছিল; এই প্ৰথা আজিও আগৰ দৰেই পালন কৰা হয়। এই প্ৰথা বড়োসকলৰ বৈচাগু উৎসৱতো কৰা হয়। [[কণী যুঁজ]], [[কুকুৰা যুঁজ]] আদি ৰং-ধেমালিৰো আয়োজন কৰা হৈছিল। এই দিনা আবেলি বিহু গাই গাই থানঘৰৰ চোতাললৈ বিহু লৈ যোৱা হৈছিল আৰু কেঁচাইখাতী (কলীমতী) দেৱীকে ধৰি চাৰি শাল গোসানীক স্বৰ্গৰ পৰা পৃথিৱীলৈ বিহুৰ আশীৰ্বাদ দিবলৈ নমাই অনা হৈছিল। ইয়াকেই "বিহু নমাই অনা" বোলা হৈছিল। কিছুমান প্ৰচলিত বিহুনামত আজিও কলীমতী (কেঁচাইখাতী)ৰ আগমনৰ কথা উল্লেখ কৰা হয়। তেনে এটা বিহুনাম হৈছে: ''{{Quote|text="কলীমতী এ বাই ঘূৰি ব’হাগলৈ<br />আহিবি নে নাই?<br />আমি থাকিম আমি থাকিম<br />বাটলৈ চাই। "}}'' বৃহস্পতিবাৰৰ পৰা বলি-বিধান আৰম্ভ কৰা হৈছিল। সেইদিনা, অৰ্থাৎ মানুহ বিহুৰ দিনা দুপৰীয়া, ‘দেওধনি’ আৰু ‘বাৰিক’সকলে গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুক থানঘৰৰ বিহুলৈ যাবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। দেওধনিসকলে আবেলি বলি-বিধান শেষ হোৱাৰ পাছত সাজ-পাৰ পিন্ধি, মণিকুটত ৰখা ৰূপৰ ফুল মূৰত আৰু কেৰু কাণত পিন্ধিছিল। বলি কটা স্থানত বহি গাঁৱৰ কুশল-মংগল অথবা বিপদ-আপদৰ বিষয়ে বাতৰি কোৱা হৈছিল। বাতৰি কোৱা শেষ কৰি দেওধনিয়ে নৃত্য কৰিছিল আৰু বিষয়ববীয়াসকলে সহযোগ কৰিছিল। ঢুলীয়াই ঢোলৰ চেৱত ঢোল বজাইছিল। থানঘৰৰ চোতালত পুৰুষ আৰু মহিলাৰ নাচৰ চেও বেলেগ বেলেগ আছিল। দেওধনি নৃত্য শেষ হোৱাৰ পাছত গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰু বিহুৱাসকলে ঘৰে ঘৰে গৈ বিহু কৰিছিল; ইয়াকেই হুঁচৰি বুলি কোৱা হয়। পিছৰ সপ্তাহৰ বুধবাৰে সকলোৱে পুনৰবাৰ থানঘৰৰ পৰা বিহু উলিয়াই গাঁৱৰ এমূৰত থকা নদী অথবা পুখুৰীৰ পাৰত থৈ আহিছিল। সেই সময়ত প্ৰতিবছৰে হুঁচৰি গোৱা নহৈছিল; কেৱল দেওধনিৰ নিৰ্দেশ পালেহে সেই বছৰত হুঁচৰি গোৱা হৈছিল। শেষৰ দিনা কলঢকুৱাৰে নাও সাজি, নাওখন জবা আৰু তগৰ ফুলেৰে সজোৱা হৈছিল; লগতে এটা সৰু কুকুৰা পোৱালি নাৱতে বান্ধি উটুৱাই দিয়া হৈছিল। তাৰ পাছত ঢোল-পেঁপা সামৰি বিহুৱা সমাজ গাঁৱলৈ ঘূৰি আহিছিল। ''{{quote|text="ল'হ ল'হৰি প্ৰাণৰ ভাই<br />ফুলত ভৰ দি নাও মেলি যায়<br />চহৰা লিপিৰি সোধে আঁঠু কাঢ়ি<br />ফুলত ভৰ দি নাও মেলি যায়<br />কি খায় বুলালি দাঁতে সৰিলৰে<br />ফুলত ভৰ দি নাও মেলি যায়<br />শদিয়াৰ ৰাজতে হোলেং হাতে পোৱা<br />ফুলত ভৰ দি নাও মেলি যায়...<br />ৰূপৰ নাও এখনি সোণৰ বঠাডালি<br />ফুলত ভৰ দি নাও মেলি যায়<br />ভাটিলৈ ভটিয়াই যায় সৰিলৰে<br />ফুলত ভৰ দি নাও মেলি যায়। "}}'' বিহুৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কে এটা লোককথা প্ৰচলিত আছে। লোককথা অনুসৰি বৰদৈচিলা এই ভূমিৰ দেৱতাৰ জীয়ৰী আছিল আৰু কোনোবা সুদূৰ দেশলৈ বিয়া হৈ গৈছিল। প্ৰতি বছৰে বসন্ত ঋতুত বৰদৈচিলা মাকৰ ঘৰলৈ আহে বুলি কোৱা হয়; ইয়াক ধুমুহাৰ আগমনৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়। সেই সময়তে বিহুৰ আৰম্ভণি হয় বুলি বিশ্বাস কৰা হয় আৰু বৰদৈচিলা ঘূৰি যোৱা দিনা বিহুৰ সামৰণি পৰে। ‘বৰদৈচিলা’ শব্দটোক বড়ো-কছাৰী মূলীয় ‘বৰদৈচিখলা’ শব্দৰ পৰা উদ্ভূত বুলি ব্যাখ্যা কৰা হয়, যাৰ অৰ্থ "বায়ু (বৰ)-পানীৰ (দৈ) ছোৱালী (চিখলা)"—অৰ্থাৎ এবিধ ধুমুহা। একেই লোককথা বড়োসকলৰ মাজতো প্ৰচলিত। [[বড়ো জনগোষ্ঠী]]ৰ লোকসকলে বিহু/বৈচাগুৰ সময়ত "বৰদৈচিখলা" নামৰ এটা নৃত্যও পৰিৱেশন কৰে। এই সাদৃশ্যৰ ভিত্তিত বিহুক বড়ো-কছাৰী মূলীয় উৎসৱ-পৰম্পৰাৰ সৈতে জড়িত কৰি ব্যাখ্যা কৰা হয়। ===হুৰাই ৰঙালী আৰু হুঁচৰিৰ পৰম্পৰা=== এটি ধৰ্মীয় পৰম্পৰাত ব’হাগ বিহুৰ আনুষ্ঠানিক আৰম্ভণিক শদিয়াৰ পৱিত্ৰ ''শাল''সমূহৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়। ইয়াত ব’হাগৰ প্ৰথম বুধবাৰে ''হুৰাই ৰঙালী'' নামৰ অনুষ্ঠান কৰা হয়। পৰম্পৰাগত ব্যাখ্যামতে ''হুৰাই'' হৈছে ধৰ্মীয় গীতৰ মাধ্যমেৰে বিহুক স্বৰ্গৰ পৰা পৃথিৱীলৈ নমাই অনাৰ অনুষ্ঠান। আৰম্ভণিতে কেঁচাইখাতী আৰু আন শালসমূহত প্ৰাৰ্থনা কৰা হয় আৰু বিহুৰ সৈতে জড়িত ''আই কলীমতী''য়ে বিহু পৃথিৱীলৈ নমাই আনে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। হুৰাইৰ আৰম্ভণিৰ গীতত বিহু ক’ত আছিল বুলি সোধা হয় আৰু উত্তৰত শদিয়াৰ আঁহত গছৰ তলত আছিল বুলি কোৱা হয়।<ref>{{cite thesis |last=Chutia |first=Richa |title=The Chutiyas of Assam: A Socio-Cultural Study |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=2026 |pages=203–207 }}</ref> {{Quote|text= হাচতি ঐ চ’ত<br /> বিচতি ঐ চ’ত<br /> বিহু গৈ আছিলি ক’ত?<br /> শদিয়াৰ আঁহতৰ তলত।<br /> ...<br /> হুৰাই ল’ আঁহতৰ পাত,<br /> আইয়ে-বাইয়ে দিয়া চেলেংখনি ঐ আমাৰ গাত।<br /> শদিয়া ৰাজ্যতে চাৰি শাল গোঁসানী,<br /> আইয়ে-বাইয়ে দিয়া চেলেং ঐ আমাৰ গাত।<br /> হুৰাই ল’... }} হুঁচৰিৰ বিকাশৰ সৈতেও এই মন্দিৰকেন্দ্ৰিক বিহু-পৰম্পৰাক জড়িত কৰা হৈছে। মমণি মহন্তৰ মতে, চুতীয়া ৰাজ্যৰ সময়ত ডেকা-গাভৰুসকলে প্ৰথমে [[তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ]]ৰ সন্মুখত বিহু পৰিৱেশন কৰি তাৰ পাছত গাঁৱলৈ লৈ গৈছিল। ৰাজ্যখনৰ পতনৰ পাছত প্ৰথম বিহু স্থানীয় থানত আৰম্ভ হ’বলৈ ধৰে আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত থানৰ ঠাইত [[নামঘৰ]]ে এই স্থান গ্ৰহণ কৰে; তাৰ পৰাই হুঁচৰি দল ঘৰে ঘৰে যোৱাৰ পৰম্পৰা বিকশিত হয়।<ref>{{cite thesis |last=Mahanta |first=Mamoni |title=Social Rites and Rituals of the Chutiyas in Assam: A Study |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=2018 |pages=158–159 }}</ref> ''দেওলৰা মণিকোঁৱৰ'' নামৰ লোককথাত চোতালৰ বিহু আৰু হুঁচৰিৰ উৎপত্তিৰ আন এটা পৰম্পৰাগত ব্যাখ্যা পোৱা যায়। কাহিনীটোত [[শদিয়া]]ৰ কুণ্ডিল অঞ্চলৰ এজন ৰজাই দৈৱিকভাৱে জন্ম লাভ কৰা মণিকোঁৱৰক লাভ কৰে। মণিকোঁৱৰে গীত-নৃত্য শিকি আৰু ৰচনা কৰি কৃষিজীৱী লোকসকলৰ চোতালত সেইবোৰ পৰিৱেশন কৰে আৰু গৃহস্থসকলক আশীৰ্বাদ দিয়ে। কাহিনীটোৱে এই পৰিৱেশনক চোতালৰ বিহু আৰু ৰাতি হুঁচৰি গোৱাৰ আৰম্ভণিৰ সৈতে স্পষ্টভাৱে জড়িত কৰে।<ref>{{cite thesis |last=Chutia |first=Richa |title=The Chutiyas of Assam: A Socio-Cultural Study |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=2026 |pages=58–59 }}</ref> ===ইতিহাস=== অসমীয়া সমাজত এটা জনপ্ৰবাদ প্ৰচলিত আছে। <blockquote> ''"ঢোল বাই কʼত? ৰতনপুৰত। ''<br> ''খোল বাই কʼত? ৰতনপুৰত। ''<br> ''পুৱাই কলকলাই বান্দৰী নচুৱাই ''<br> ''বাঁহবাৰী বাঁহবাৰী চুতীয়াৰ ঘৰত।" '' </blockquote> ৰতনপুৰ আছিল [[চুতীয়া]] ৰজা ৰত্নধ্বজপালে গঢ়া এখন নগৰ।<ref>[https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/170951/4/chapter%20iii.pdf Ratanpur was the capital of Chutia king Ratnadhwajpal]</ref> এসময়ত ই সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ় লৈছিল আৰু ঢোল, খোল আদি বিভিন্ন বাদ্যযন্ত্ৰ বজোৱা হৈছিল। উল্লেখযোগ্য যে ৰতনপুৰৰ খোল কাঠেৰে নিৰ্মিত আছিল, মণিপুৰ আৰু মায়ামৰাসকলৰ খোলৰ দৰে।<ref>{{Cite web |title=কাঠেৰে নিৰ্মিত পোঙ খোল |url=https://chandrakantha.com/articles/indian_music/pung.html |access-date=2020-04-23 |archivedate=2020-04-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200407130306/http://chandrakantha.com/articles/indian_music/pung.html |deadurl=yes }}</ref> পৰৱৰ্তীকালত শংকৰদেৱে উত্তৰ ভাৰতৰ আন অঞ্চলৰ দৰে মাটিৰে খোল নিৰ্মাণ কৰি নৃত্য, নাট আদিত ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ লয়। ইয়াৰ পৰা বিহু বা বিহুৰ ঢোলে উজনি অসমৰ ৰাইজৰ মাজত অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল বুলি প্ৰতীয়মান হয়। ‌‌ ১৯৩৫ চনত [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ ঘিলামৰা অঞ্চলত উদ্ধাৰ হোৱা ভূমিদানৰ তাম্ৰফলিৰ মতে, [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া]] ৰজা সত্যনাৰায়ণৰ পুত্ৰ উগ্ৰবীৰ্য লক্ষ্মীনাৰায়ণে ১৪০১ খ্ৰীষ্টাব্দত 'পবিত্ৰ বিহু'ৰ দিনা ব্ৰাহ্মণক ভূমি দান কৰিছিল।<ref>Neog, Maheswar, "Prachya Sasanavali", Introduction, p.189</ref><ref>Barua, Swarnalata, "Chutia Jatir Buranji",p.40-41, "ফলিখনত স্বধয়াপুৰীশ্বৰ নন্দিশ্বৰৰ পুত্ৰ সত্যনাৰায়ণ আৰু এই সত্যনাৰায়ণৰ পুত্ৰ লক্ষ্মীনাৰায়ণ ৰজাই ৰবিদেৱ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণক বখনা গ্ৰামত ১৩২৩ শক (১৪০১ খ্ৰীঃ)ৰ বিষুব সংক্ৰান্তিৰ দিনা (অৰ্থাৎ ১ বহাগৰ বিহুৰ দিনা) ২০০ পুটি‌(পুৰা) ভূমি দান কৰাৰ কথা খোদিত আছে।"</ref> <blockquote> ''"এতস্মৈ শাসনপ্ৰাদা লক্ষ্মীনাৰায়ণো নৃপঃ''<br> ''উৎসৃজ্য বিষুবে (বিহুৱে) পুণ্য ৰবিদেৱ দ্বিজন্মনে...। "'' </blockquote> অৰ্থাৎ, তাম্ৰপত্ৰখনৰ মতে ৰজা লক্ষ্মীনাৰায়ণে দ্বিজ ৰবিদেৱক পুণ্য বিহুৰ দিনা ভূমি দান কৰিছিল। এই তাম্ৰশাসনক চুতীয়া ৰজাসকলৰ দিনত বিহুৰ ৰাজকীয় স্বীকৃতিৰ নিদৰ্শন হিচাপে উল্লেখ কৰা হয়। উল্লেখযোগ্য যে ৰাজধানী শদিয়াতো ৰজাসকলৰ আদেশত ৰাজপুৰোহিত [[দেউৰী জনগোষ্ঠী|দেউৰী]]সকলে চাৰি শাল গোসাঁনীক স্মৰণ কৰি বিহু ৰাজ্যলৈ নমাই আনিছিল বুলি পৰম্পৰাত কোৱা হয়। এই বিষয়ে তেওঁলোকে বিচু-গীতত এনেদৰে গায়: <blockquote> ''"কুণ্ডিলৰ আগৰিত ওখৈক শিমলু''<br> ''তাতে লয় কুৰুৱাই বাহ।''<br> ''শদিয়া ৰাজত ঐ চাৰিশাল গোঁসাঁনী''<br> ''তালে নমস্কাৰ কৰো।''<br> ''সোণৰে জখলা, ৰূপৰ হেতামাৰি''<br> ''আহে চাৰিশালি নামি সৰিলৰে।"''<br> </blockquote> চুতীয়া ৰাজ্যৰ দৰে [[আহোম ৰাজ্য|আহোম]] ৰাজ্যতো ঢোল ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। চীন, থাইলেণ্ড আদি দেশৰ বিভিন্ন তাই জনগোষ্ঠীয়েও নিজৰ উৎসৱ বা ৰীতি-নীতি পালন কৰোঁতে ঢোল ব্যৱহাৰ কৰে। অৱশ্যে, সেই ঢোলৰ গঠন আৰু বজোৱাৰ শৈলী অসমৰ থলুৱা ঢোলতকৈ পৃথক। তাই [[আহোম]] সমাজৰ লোকবিশ্বাসমতে ঢোল মাংগলিক বাদ্য। ঢোলৰ শব্দই প্ৰজনন শক্তি বৃদ্ধি কৰে, পৃথিৱীৰ মাটি কোমল আৰু উৰ্বৰা কৰে আৰু উন্মাদনা বৃদ্ধি কৰে বুলি আহোম সমাজত জনবিশ্বাস আছে। বিয়া, ওমফা পূজা, চোমদেউ পূজা আদিত ঢোল-বাদন অপৰিহাৰ্য। ওজাসকলে ৰচনা কৰা বিহু-মালিতাৰ পৰা জানিব পৰা যায় যে আহোম ৰাজসভাত আন বাদ্যৰ লগতে ঢোলো বজোৱা হৈছিল। ঢুলীয়া ওজাসকলে মালিতা গাওঁতে এইদৰে গায়— ''{{Quote|text=“স্বৰ্গৰ পৰা নামি ছ্যুকাফা স্বৰ্গদেও<br />কৰিলা ৰাজত্ব যাৰ নাহি সম কেউ।<br />নানা বাদ্য বাজনা কৰা সভাত<br />ঢাক ঢোল কৰতাল বাদ্য অসংখ্যাত।” }}'' অৱশ্যে, এই বাদ্য কোন জনগোষ্ঠীৰ লোকে বজাইছিল বা এই মালিতা কেতিয়া ৰচনা কৰা হৈছিল, সেই কথা জনা নাযায়। আহোম ৰাজসভা বা আহোম সমাজত ১৭ শতিকাৰ পৰাহে তাই ভাষাৰ সলনি অসমীয়া ভাষা প্ৰচলিত হৈছিল বুলি উল্লেখ কৰা হয়; সেয়ে এই ৰচনাসমূহ সেই যুগৰ বুলি ধৰা হয়। [[চিত্ৰ:Deori Bihu dance.webm|thumb|দেউৰী জনগোষ্ঠীৰ বিহু]] সেই একেই মালিতাত সোধন ঢুলীয়া নামৰ এজন ওজাই আহোম ৰাজসভাত ঢোল বজাইছিল বুলি উল্লেখ আছে। ওজাৰ মালিতাত শুনা যায়— ''{{Quote|text=“কলি যুগে ইন্দ্ৰবংশী ৰজা নামি যায়,<br />সোধন ওজাই ঢোল বাই আনিলে নমাই।<br />আদিতে আছিল মাত্ৰ ঢোলৰ বাজনা,<br />সোধন ওজাই বাদ্য কৰিলে ৰচনা।” }}'' বুৰঞ্জীৰ পৰা জনা যায় যে চুকাফা ৰজাই পৰ্বতৰ পৰা নামি আহোঁতে বাটত পোৱা অসংখ্য স্থানীয় চুতীয়া, মৰাণ, বৰাহী, কছাৰী আদি লোকক নিজৰ লগত লৈ আহিছিল। <ref>"Along the way, a number of people were captured. They were either Chutias, Morans or Borahis...given names according to the tasks they performed.", Saikia, Yasmin,''Fragmented Memories'', p.115</ref>‌‌ সেয়ে এই ওজাজন তাই লোক আছিল নে বাটত লগ পোৱা থলুৱা মৰাণ, বৰাহী, চুতীয়া বা কছাৰী লোক আছিল, সেই কথা জনা নাযায়। তদুপৰি ইতিহাসৰ পৰা জনা যায় যে ব্ৰাহ্মণ পূজাৰীসকলে ১৭ শতিকাতহে আহোম ৰজাসকলক হিন্দু ৰীতি-নীতিৰ মাজলৈ আনি "ইন্দ্ৰবংশী" বুলি ঘোষণা কৰিছিল। গতিকে এই মালিতা সেই যুগতে ৰচিত হৈছিল বুলি অনুমান কৰিব পাৰি। দেওধাই অসম বুৰঞ্জী আৰু সুকুমাৰ মহন্তৰ ঘৰত পোৱা বুৰঞ্জী অনুসৰি, ১৫২৪ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ৭ ব’হাগৰ দিনা চুতীয়া সেনাপতি গজৰাজ বৰুৱাই আহোম সেনাপতি ফ্ৰাচেংমুঙ বৰগোহাঁইক চুতীয়া ৰজাই আশ্ৰয় লৈ থকা ঠাইডোখৰ দেখুৱাই দিছিল। ১৫২৪ চনত সেই দিনা আছিল ‘ওজা বিচু’। ইয়াৰ পাছত আন কিছুমান চুতীয়া লোকৰ পৰামৰ্শত ফ্ৰাচেংমুঙে আত্মসমৰ্পণকাৰী চুতীয়া সৈনিকসকলক পৰ্বত বগাই ঘিলাগছত উঠি ঢোল বজাবলৈ আদেশ দিয়ে। ইয়াৰ ফলত পাহাৰত আশ্ৰয় লৈ থকা চুতীয়া ৰজা আৰু সৈন্যসকলে যুদ্ধত জয়লাভ কৰা হৈছে বুলি ভাবি বিহু নাচিবলৈ ধৰে আৰু শেষত ঘাপ লৈ থকা আহোম সৈন্যৰ হাতত পৰাজিত হয়। ====ফাট বিহু আৰু আধুনিক বিহুনাচৰ বিকাশ==== শদিয়াৰ ''হুৰাই ৰঙালী'' পৰম্পৰাৰ এটা ৰূপ ঢকুৱাখনাৰ [[হাৰ্হি দেৱালয়]]তো বৰ্তি আছে, য’ত ব’হাগৰ সপ্তম দিনা এই অনুষ্ঠান পালন কৰা হয়। স্থানীয় পৰম্পৰাত হাৰ্হি দেৱালয়ক ১৫২৪ চনত চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতনৰ পাছত শদিয়াৰ পৰা [[কেঁচাইখাতী]]ৰ উপাসনা স্থানান্তৰ কৰাৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়।<ref>{{cite thesis |last=Chutia |first=Richa |title=The Chutiyas of Assam: A Socio-Cultural Study |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=2026 |pages=203–207 }}</ref> উপেন ৰাভা হাকাচামেও ঢকুৱাখনাৰ ফাট বিহুৰ পৰম্পৰাক শদিয়াৰ পৰা স্থানচ্যুত হৈ শেষত হাৰ্হি অঞ্চলত বসতি স্থাপন কৰা লোকসকলৰ সৈতে জড়িত কৰিছে।<ref name="Hakacham-Faat">{{cite book |last=Hakacham |first=Upen Rabha |title=Origin of Bihu |year=2010 |location=Guwahati }}</ref> ''ফাট'' নামটোৰ উৎপত্তিৰ বিষয়ে একাধিক লোকব্যাখ্যা আছে। এটা পৰম্পৰাত ''ফাট''ক "বিচ্ছেদ" বা জনগোষ্ঠীৰ ছিন্ন-বিচ্ছিন্ন হৈ স্থানান্তৰিত হোৱাৰ অৰ্থত ব্যাখ্যা কৰি শদিয়াৰ পৰা বিহু-পৰম্পৰা ঢকুৱাখনালৈ স্থানান্তৰৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়। আন এটা পৰম্পৰাত বিহু চাবলৈ হোৱা বৃহৎ জনসমাগমৰ ফলত খেলপথাৰত ''ফাট'' বা চিৰা পৰা বুলি কোৱা হয় আৰু তাৰ পৰাই ''ফাট বিহু'' নাম হোৱা বুলি ব্যাখ্যা কৰা হয়।<ref>{{cite thesis |last=Mahanta |first=Mamoni |title=Social Rites and Rituals of the Chutiyas in Assam: A Study |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=2018 |pages=161–162 }}</ref> কিছুমান লেখকে ফাট বিহুক আধুনিক বিহুনাচৰ ৰূপ-বিকাশৰ সৈতে জড়িত কৰিছে। পৰম্পৰাগত বিৱৰণত আহোম ৰজা [[ৰুদ্ৰ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত ফাট বিহুৰ শিল্পীসকলক ৰাজকীয় অনুষ্ঠানত নৃত্য প্ৰদৰ্শনৰ বাবে আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল বুলি কোৱা হয়। ঊনবিংশ শতিকাত এই বিহুৰ ৰূপ ঢকুৱাখনা অঞ্চলৰ আন জনগোষ্ঠীৰ মাজতো বিস্তৃত হৈ মহঘুলী চাপৰিত চুতীয়া, সোণোৱাল, দেউৰী, আহোম, মিচিং আদি বিভিন্ন জনগোষ্ঠীয়ে অংশগ্ৰহণ কৰা বুলি উল্লেখ আছে।<ref name="Hakacham-Faat"/> [[File:Faat Bihu dance at Harhi dewaloi.jpg|thumb|হাৰ্হি দেৱালয়ত প্ৰতিবছৰে আয়োজিত কৰি অহা পৌৰাণিক ফাট বিহু]] এটা বিহুগীতত মান দেশলৈকে বিহুৰ খ্যাতি বিয়পি পৰাৰ কাব্যিক উল্লেখ পোৱা যায়। ''{{Quote|text=“লাহে লাহে ঐ<br />বিহু কোনে ঢালে আহে। <br />পূৱে পশ্চিমে উত্তৰে দক্ষিণে<br />বিহু কোনে ঢালে আহে। <br />মান দেশত মানতৰা এযুৰি<br />আছিলে নৰিয়াত পৰি,<br />যেতিয়া শুনিলে বিহুৰে বতৰা<br />আহিলে লাখুটি ধৰি।”}}'' গীতটোৰ ভাবাৰ্থত বিহুৰ আকৰ্ষণ ইমানেই আছিল বুলি কাব্যিকভাৱে কোৱা হৈছে যে মান দেশৰ ([[ম্যানমাৰ]]) নৰিয়াত পৰি থকা মান (বাৰ্মিজ) বুঢ়া-বুঢ়ীসকলেও লাখুটি লৈ বিহু চাবলৈ আহিবলৈ মন কৰিছিল। সেইবাবে বুঢ়া-বুঢ়ীসকলে গম নোপোৱাকৈ লাহে লাহে বিহু নাচিবলৈ কোৱা হৈছিল। [[চিত্ৰ:Bihu dance performer.jpg|thumb|250px |পশ্চিম বংগৰ কলকাতাত অনুষ্ঠিত ভাৰত সাংস্কৃতিক উৎসৱ ২০২৩ত অসমৰ দুলীয়াজানৰ এগৰাকী বিহু নৃত্য পৰিবেশক।]] ১৬ শতিকাৰ শেষ ভাগত [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ|শংকৰদেৱে]] প্ৰচাৰ কৰা একশৰণ নামধৰ্মৰ বিস্তৃত প্ৰভাৱ অসমৰ জনসাধাৰণৰ মাজত পৰাৰ লগে লগে বিহুৰ ওপৰতো উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন আহিছিল। আনহাতে, বিহুৰ নৃত্য-গীতৰ প্ৰভাৱো গুৰুজনাৰ বৈষ্ণৱ সংস্কৃতিত পৰিছিল। এই সময়তে বিহুৱে এক পূৰ্ণাংগ সামাজিক উৎসৱৰ ৰূপ পায় আৰু [[উজনি অসম|উজনি অসমৰ]] বড়ো-কছাৰী মূলীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ মাজৰ পৰা অসমৰ বাকী জনগোষ্ঠীৰ মাজত প্ৰচলিত হয়। এই যুগৰ পৰা বিহুনামসমূহত পূৰ্বৰ "গোসাঁনী"ৰ স্থানত 'কৃষ্ণ/ৰাম'ৰ নাম লোৱা আৰম্ভ হয়। এই সম্পৰ্কে শঙ্কৰদেৱৰ 'কীৰ্ত্তন উৰেষা বৰ্ণন' আৰু ৰামচৰণ ঠাকুৰে লিখা 'গুৰু চৰিত'ত এনেদৰে লিখা হৈছে। {{Quote|text=উৰেষা বৰ্ণনাত লিখিছে-<br />''"বিষুদিনা বিধিমতে পঞ্চতীৰ্থ কৰি<br /> শুদ্ধ মনে দেখয়ে শুভদ্ৰা ৰাম হৰি <br />সিয়োজনে সমন্ত যজ্ঞৰ ফল পাইৰ<br /> পাতক নিস্তাৰি বিষ্ণুৰ ভুৱনক যাইব। ""}}{{Quote|text=গুৰু চৰিতত লিখিছে-<br />''"এহিবুলি তিনিজনে কৰন্ত কাতৰ<br />শুনি সৰ্বজয় বুলি মাতিলা শঙ্কৰ<br />চৈত্ৰ বিষু সংক্ৰমণে আসিয়া মিলিব<br />সেহিদিনা ৰুক্মিণীৰ মন্দিৰ উঠিব। "''}} [[চিত্ৰ:Bihubihu.jpg|thumb|right|300px|<center>বিহু নাচ<center>]] পৰৱৰ্তী পৰ্যায়ত আহোম স্বৰ্গদেউ [[ৰুদ্ৰ সিংহ|ৰুদ্ৰ সিংহই]] চহা ৰাইজৰ বিহুলৈ পোনপতীয়া ৰজাঘৰীয়া পৃষ্ঠপোষকতা আগবঢ়োৱা বুলি কোৱা হয়। এই বিৱৰণ অনুসৰি তেওঁ গছতলৰ বিহুক [[ৰংঘৰ|ৰংঘৰৰ]] বাকৰিলৈ আনে আৰু অংশগ্ৰহণকাৰী বিহুৱাসকলক পুৰস্কাৰ দিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰে। অৱশ্যে, বহু লেখক-গৱেষকে আহোম স্বৰ্গদেউসকলে বিহুৰ পৃষ্ঠপোষকতা কৰা নাছিল বুলিও মত প্ৰকাশ কৰিছে। এই সন্দৰ্ভত পদ্মেশ্বৰ গগৈৰ ভাষ্য এনেধৰণৰ: <blockquote>কোনো বুৰঞ্জীত আহোম ৰজাই ৰংঘৰৰ বাকৰিত বিহু চোৱা কথাৰ উল্লেখ নাই। সাতসৰী অসম বুৰঞ্জীৰ মতে, ৰংঘৰৰ ওপৰ মহলাত কোন ক’ত বহিব তাক নিৰ্দিষ্ট কৰা থাকে। সেইমতে ৰজা বহাৰ যিখন ঠাই, তাত যদি এজন মানুহ চকীটো বহে, তেওঁ ৰংঘৰৰ বাকৰিখন তাৰপৰা দেখা নেপায়। দ্বিতীয়তে, যদি ৰজাই তাত বিহু চাইছিল- এজন ৰজাই চাওক বা ধাৰাবাহিক কেইবাজনো ৰজাই চাওক- তেতিয়াহ’লে বিহুক কেন্দ্ৰ কৰি এটা বিষয়বাব সৃষ্টি হ’লহেতেন। কিন্তু তেনে কোনো শ্ৰেণী আমি নেপাওঁ। 'আহোম ৰজাসকলে বিহুক কেন্দ্ৰ কৰি বিষয়বাব বা ধাৰক–বাহক হিচাপে এটা শ্ৰেণীৰ সৃষ্টি নকৰিলেও তেওঁলোকৰ বিহু প্ৰীতি সৰ্বজন বিদিত।</blockquote> এইজন স্বৰ্গদেৱেই [[হুঁচৰি]] দলৰ আগত মূৰ দোৱাই আশীৰ্বাদ লোৱাৰ পৰম্পৰা আৰম্ভ কৰিছিল বুলিও কোৱা হয়। ইয়াৰ আগলৈকে বিহুৱা হুঁচৰি দলে থানৰ পৰা আৰম্ভ কৰি শেষত থানতে সামৰণি মাৰিছিল। কিন্তু স্বৰ্গদেৱৰ ইচ্ছামতে প্ৰথমে ৰজাঘৰলৈ আৰু ক্ৰমে ডা-ডাঙৰীয়াসকলৰ ঘৰলৈ গৈ হুঁচৰি গাই আশীৰ্বাদ দিয়া প্ৰথা প্ৰচলিত হয়। এই সকলোবোৰ পৰিঘটনাই বিহুৰ আচাৰ-নীতিত আমূল পৰিৱৰ্তন আনিলেও বিহুৰ মূল বৈশিষ্ট্যৰ ওপৰত বিশেষ প্ৰভাৱ নপৰিল বুলি কোৱা হয়।{{cn}} ১৮২৬ চনৰ [[ইয়াণ্ডাবু সন্ধি]] অনুসৰি [[অসম]] ব্ৰিটিছৰ অধীনলৈ যোৱাৰ লগে লগে অসমৰ সামাজিক, অৰ্থনৈতিক আৰু সাংস্কৃতিক সকলো দিশতে যুগান্তকাৰী পৰিৱৰ্তনৰ সূচনা হয়। পশ্চিমীয়া শিক্ষা আৰু ভিক্টোৰিয়ান-ইংৰাজ সভ্যতাৰ প্ৰভাৱে অসমৰ একাংশ ৰাইজক নিজৰ থলুৱা কৃষ্টিৰ প্ৰতি উদাসীন কৰি তোলে। সেই সময়ৰ ভালেসংখ্যক উচ্চশিক্ষিত সমাজ-সংস্কাৰকসকলে বিহুক "ইতৰ প্ৰাণীৰ নাচ-গান" বুলি আখ্যা দি অসমৰ জনজীৱনত বিহুৰ গুৰুত্বক অৱমাননা কৰাৰো চেষ্টা চলায়। আনহাতে, [[লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা]], [[ৰজনীকান্ত বৰদলৈ]] প্ৰমুখ অসমীয়া ভাষা-সাহিত্যৰ চৰ্চাকাৰীসকলে বিহুৰ সপক্ষে মাত মাতি ইয়াক বিলুপ্তিৰ গৰাহৰ পৰা ৰক্ষা কৰাৰ চেষ্টা কৰে। তথাপিও বিহুৰ ওপৰত এই সামাজিক পৰিৱৰ্তনৰ প্ৰভাৱ পৰে। গৰিষ্ঠসংখ্যক শিক্ষিত অসমীয়াই বিহুত হেঁপাহ পলুৱাই আনন্দ কৰাৰ পৰিৱৰ্তে ইয়াক সামাজিকভাৱে পালন কৰিবলগীয়া ৰীতি হিচাপে মানিবলৈ ধৰে। এনে সময়তে মঞ্চবিহুৰ সূচনা হয়।{{cn}} ইতিমধ্যে অসমৰ বিভিন্ন ঠাইত পশ্চিমীয়া আৰ্হিৰ মঞ্চ নিৰ্মাণ হৈছিল আৰু তাত আন আন সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান ৰাইজৰ আগত প্ৰদৰ্শনৰ ধাৰাও প্ৰচলিত হৈছিল। সেই সময়তে [[গোলাঘাট|গোলাঘাটৰ]] বেতিয়নীত ১৯২৯ চনত পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে মঞ্চত বিহু প্ৰদৰ্শন কৰা হয়।<ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/Scholar-throws-light-on-Bihus-origin/articleshow/8172141.cms?referral=PM First stage Bihu organised in Betioni, Golaghat]</ref> ১৯৪১ চনত [[মহেশ্বৰ নেওগ]] আদি ব্যক্তিৰ প্ৰচেষ্টাত শিৱসাগৰত মঞ্চত বিহু প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। ১৯৫১ চনত [[ৰাধাগোবিন্দ বৰুৱা]]ৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[গুৱাহাটী]]ত বিহু সন্মিলনৰ আয়োজন কৰা হয়। [[File:বিহু নাচনী.JPG|thumb|বিহু নাচনী]] তাৰ পাছতে মঞ্চবিহুৱে সমগ্ৰ অসমজুৰি জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰে। মঞ্চবিহুত বিহু প্ৰদৰ্শনৰ লগতে বিভিন্ন প্ৰতিযোগিতাৰ ওপৰতো গুৰুত্ব দিয়া হয় আৰু এই ৰূপ মূলতঃ দৰ্শকৰ মনোৰঞ্জনৰ উদ্দেশ্যে অনুষ্ঠিত হয়। ফলত মঞ্চবিহু নিৰ্দিষ্ট নীতি-নিৰ্দেশনা আৰু উপস্থাপনৰ ব্যাকৰণৰ মাজত পৰিৱেশিত হ’বলৈ ধৰে। ইয়াৰ ফলত বিহু নৃত্য-গীতে প্ৰদৰ্শনমূলক কলাৰ ৰূপ লাভ কৰে। মঞ্চবিহুৰ জনপ্ৰিয়তাৰ প্ৰভাৱত স্বতঃস্ফূৰ্ত গছতলৰ বিহু ক্ৰমে বিলুপ্তপ্ৰায় হৈ পৰে। বৰ্তমান মঞ্চবিহু আৰু ঘৰে ঘৰে হুঁচৰি গাই আশীৰ্বাদ দিয়াৰ পৰম্পৰা—এই দুয়ো ধৰণৰ বিহু অসমৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত উদযাপন কৰা দেখা যায়। বিহু সন্দৰ্ভত আন এটা উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন হৈছে দৃশ্য-শ্ৰব্য মাধ্যমেৰে প্ৰচাৰিত বিহু-সুৰীয়া গীত-মাতৰ জনপ্ৰিয়তা। নতুন প্ৰজন্মৰ মাজত এই গীতসমূহ বিশেষভাৱে জনপ্ৰিয়। অৱশ্যে, এইবোৰক পৰম্পৰাগত বিহুনাচ বা বিহুনামৰ সলনি বিহু আৰু আধুনিক গীতৰ সংমিশ্ৰণ হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হয়। এই গীতসমূহত বিহুৰ থলুৱা সুৰৰ ভিত্তিত নতুনকৈ সুৰাৰোপণ কৰাৰ লগতে আধুনিক বাদ্যযন্ত্ৰও ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বিহু গীতৰ উদাহৰণ: <blockquote> ''অতিকৈ চেনেহৰ মুগাৰে মহুৰা, তাতোকৈ চেনেহৰ মাকো'' <br> ''তাতোকৈ চেনেহৰ ব’হাগৰ বিহুটি নাপাতি কেনৈকৈ থাকোঁ। '' </blockquote> <blockquote> ১, আজি বিহু বিহু কালি বিহু বিহু চিৰে গৰখীয়াই তৰা; <br> সীতাই কুমাৰে বাদতি মাৰিলে চ'তৰ বাৰে খৰৰপৰা। </blockquote> <blockquote> ২,আজি বিহু বিহু কালি বিহু বিহু আমাৰ বিহু কাপোৰ নাই; <br> সমনীয়া সুধিলে কামে কি এবুলি সৰুতে একাজি আই। </blockquote> <ref>[[লীলা গগৈ]], বিহুগীত আৰু বনঘোষা। </ref> এইসমূহক যোজনা বুলি কোৱা হয়। বিহুনাচ আৰম্ভ কৰাৰ আগতে যোজনা গোৱা হয়। যোজনাবোৰে বহু ক্ষেত্ৰত সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক তথ্য প্ৰতিফলিত কৰে। <blockquote>১১, “আজি বিহু বিহু কালি বিহু বিহু <br /> নাহৰ ফুল ফুলিবৰ বতৰ <br /> ফুলপানী ছিগাতে ঢোলৰ মাত শুনিলো <br /> উজুটিত ভাঙি যাওঁ যঁতৰ।” </blockquote><ref>[https://essayinassamese.blogspot.com/2023/03/bihu-essay.html অসমৰ জাতীয় উৎসৱ - বিহুৰ বিষয়ে ৰচনা | Assamese Essay On Bihu]</ref> ==ব'হাগ বিহু বা ৰঙালী বিহু== [[File:Bihu dance হুঁচৰি.jpg|thumb|right|ব'হাগ বিহুত সৰু ল'ৰা-ছোৱালীয়ে হুঁচৰি গোৱা পৰম্পৰা]] {{মূল|ব'হাগ বিহু}} বসন্তৰ আগমনত উদযাপন কৰা ব'হাগ বিহু বা ৰঙালী বিহু অসমৰ মুখ্য বিহু উৎসৱ। বসন্তত প্ৰকৃতি নতুন ৰূপে জিলিকি উঠাৰ সময়ত চহা ৰাইজে উৎসৱমুখৰ হৈ জীৱন উপভোগ কৰে। ৰঙালী বিহুক যৌৱনৰ উৎসৱ বুলিও কোৱা হয়। ডেকা-গাভৰুৱে ৰাতি বিহু পাতে আৰু বিহুৰ মাজতে নিজৰ জীৱনসংগী বিচাৰি উলিওৱাৰ পৰম্পৰাও আছে। [[কৃষি]]-সংস্কৃতিৰ আৰম্ভণিৰে পৰা এনেধৰণৰ উৎসৱ চলি আহিছে বুলি কোৱা হয়। যৌৱনৰ সৈতে খেতিমাটিৰ উৰ্বৰতাৰ সম্পৰ্ক আছে বুলি লোকবিশ্বাস আছে; সেয়ে খেতি আৰম্ভ কৰাৰ আগতে পালন কৰা ৰঙালী বিহুৰ সৈতে কৃষিৰ ওতপ্ৰোত সম্পৰ্ক আছে। ব'হাগ বা ৰঙালী বিহু একেৰাহে সাত দিন ধৰি উদযাপন কৰা হয়। চ’তৰ সংক্ৰান্তিৰ দিনাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ব’হাগৰ ৬ তাৰিখলৈ এই সাত দিন ধৰি থাকে। প্ৰতিটো দিনৰ বিহুৰ সুকীয়া নাম আছে; ইয়াক ‘সাত বিহু’ বুলি জনা যায়। চ'তৰ দোমাহীৰ দিনা গৰু বিহুৰে আৰম্ভ হৈ ক্ৰমে মানুহ বিহু, হাত বিহু, চেনেহী বিহু, মাইকী বিহু, ৰঙালী বিহু আৰু শেষৰ দিনা চেৰা বিহুৰে ব'হাগ বিহুৰ সামৰণি পৰে। ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰপাৰত ইয়াৰে এটা দিনক ‘গোসাঁই বিহু’ বুলিও পালন কৰা হয়। ==কাতি বিহু বা কঙালী বিহু== {{মূল|কাতি বিহু}} আহিন আৰু কাতি মাহৰ সংক্ৰান্তিৰ দিনা [[কাতি বিহু]] পালন কৰা হয়। এই সময়ত আহু ধান শেষ হৈ যায়, আনহাতে শালি ধান চপোৱাৰ সময়ো নহয়। সেইবাবে বহু ঘৰত খাদ্যৰ নাটনি দেখা দিয়ে আৰু এই বিহুক [[কঙালী বিহু]] বোলা হয়। এই বিহুত ঘৰে ঘৰে তুলসীৰ পুলি ৰুই গধূলি তাৰ গুৰিত চাকি জ্বলাই নাম গোৱা হয়; ঘৰৰ চোতালৰ চাৰিওফালে আৰু খেতিপথাৰতো চাকি জ্বলোৱা হয়। ==মাঘ বিহু বা ভোগালী বিহু== {{মূল|মাঘ বিহু}} খেতি চপোৱাৰ ঠিক পাছতে পুহ-মাঘৰ দোমাহীত মাঘ বিহু বা ভোগালী বিহু পালন কৰা হয়। ই লগে-ভাগে খাই আনন্দ কৰাৰ উৎসৱ। পুহ-মাঘৰ সংক্ৰান্তিৰ সময়ত ভোগালী বিহু বা মাঘ বিহু সাধাৰণতে তিনিদিন ধৰি পালন কৰা হয়। পুহ মাহত শালি ধান, মাহ, তিল, মগু আদি শস্য চপাই মানুহে ভঁৰাল ভৰায়। এই সময়ত ধনী-দুখীয়া সকলোৰে ঘৰত ধান-চাউলৰ যোগান থাকে; সেইবাবে এই বিহুত খোৱা-বোৱাৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া হয়। সান্দহ, চিৰা, নানা তৰহৰ পিঠা-পনা, লাডু, [[আখৈ]] আদি খাদ্য ঘৰে ঘৰে প্ৰস্তুত কৰা হয়। মাঘ বিহুৰ মূল আকৰ্ষণ হ’ল [[মেজি]] জ্বলোৱা। গাঁৱৰ ডেকাসকলে পুহ মাহতে নৰা কাটি মেজি প্ৰস্তুত কৰে। উৰুকাৰ দিনা তেওঁলোকে লগ লাগি ভোজ-ভাত খাই, গীত গাই উজাগৰে থাকে। পুৱা হোৱাৰ লগে লগে গা-পা ধুই মেজিত জুই লগাই দিয়ে। জুই জ্বলি উঠিলে মন্ত্ৰ মাতি মাহ, মগু, পিঠা, চাউল, ঘিঁউ আদি দি অগ্নিক সেৱা জনায়। মেজি পোৰাৰ পাছত তাৰ ছাঁইৰে সকলোৱে ফোঁট লয়। অৱশ্যে, নৰাৰ সুবিধা নথকা ঠাইত কাঠ-বাঁহ আদিৰেই মেজি বনোৱা হয়। মেজি পোৰাৰ এই প্ৰথাক অগ্নিপূজাৰ এক ৰূপ বুলিও বিবেচনা কৰা হয়। জাতীয় উৎসৱ হিচাপে বিহুৱে অসমীয়া সমাজৰ ঐক্য আৰু মিলা-প্ৰীতিৰ ভাব অটুট ৰখাত ভূমিকা পালন কৰে বুলি কোৱা হয়। বিহুৰ বহু কাম সমূহীয়াভাৱে সম্পন্ন হয়, যিয়ে মানুহৰ মাজত ঐক্যবোধ বৃদ্ধি কৰে। ==পৰম্পৰা== বিহু অনুসৰি অসমৰ বিভিন্ন অঞ্চলত বিভিন্ন পৰম্পৰা প্ৰচলিত হৈ আহিছে: <gallery class="center" widths="200" perrow="10"> File:হুঁচৰি বিহু Husori bihu.jpg|<br />বিহু উপলক্ষে ঘৰে ঘৰে হুঁচৰি গাবলৈ যোৱা বিহুৰ দল। File:Magha Bihu megi 1.jpg|<br />মাঘ বিহুৰ [[মেজি]] জ্বলোৱা পৰম্পৰা। File:গৰু বিহুত বনোৱা চাত.jpg|<br />গৰু বিহুত বনোৱা চাত। File:Tradition of Bohag Bihu.jpg|<br />ব'হাগ বিহুত নাহৰৰ পাতত মন্ত্ৰ লিখাৰ পৰম্পৰা। File:Bhogali Bihu Delicacies.jpg|<br />বিহুৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰা পিঠা-জলপান। File:বিহুৰ এশ এবিধ শাক.jpg|<br />বিহুৰ দিনত এশ এবিধ শাক খোৱাৰ পৰম্পৰা। File:Woman performing kati bihu rituals.jpg|<br />কাতি বিহুত শস্যৰ পথাৰত চাকি জ্বলোৱা পৰম্পৰা। File:Kaati Bihu.jpg|<br />কাতি বিহুত তুলসীৰ তলত চাকি জ্বলোৱা পৰম্পৰা। File:Mukuli bihu dance performance at Guwahati Assam.JPG|<br />ব'হাগ বিহুৰ সময়ত অনুষ্ঠিত মুকলি বিহু। File:Group Fishing at the occasion of Magh Bihu.jpg|<br />মাঘ বিহুত সমজুৱাকৈ মাছধৰা পৰম্পৰা। File:Bathing cattle in Rongali Bihu.jpg|ব'হাগ বিহুৰ গৰু বিহুৰ দিনা নৈত গৰুক গা ধুৱাই দিয়াৰ নিয়ম। File:Koni-juj.jpg|<br />বিহুৰ দিনত খেলা পৰম্পৰাগত খেল কণী যুঁজ। File:Meji burning in Kamrup, Assam.jpg|<br />মাঘ বিহুত জ্বলোৱা মেজি। </gallery> ==লগতে চাওক== * [[বিহুগীত]] * [[বিহু নৃত্য]] * [[বিহুৰ বাদ্যযন্ত্ৰ]] * [[বিহুৰ খাদ্য]] * [[বিহুৰ সাজ-পোচাক আৰু অলংকাৰ]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons|Category:Bihu|বিহু}} {{Wikiquote}} * [[oldwikisource:বিহু গীত]] (ৱিকিউৎসত বিহুগীতসমূহৰ লিপি সন্নিবিষ্ট কৰা আছে।) * {{YouTube|id=IbupI6r5SxQ|title=মুকলি বিহু নৃত্য প্ৰতিযোগিতাৰ এটা দৃশ্য}} * {{YouTube|id=AqWF2MxvUow|title=দেউৰী বিহু নৃত্য প্ৰদৰ্শন}} * {{YouTube|id=1G1ebEXnOb8|title=মিচিং বিহু নৃত্য প্ৰদৰ্শন}} * অসমীয়া সংস্কৃতিৰ কণিকা — সম্পাদনা: ড॰ নাৰায়ণ দাস, ড॰ পৰমানন্দ ৰাজবংশী; পৃষ্ঠা ২৪০–২৪২ * [http://www.assamtribune.com/scripts/details.asp?id=apr1407\edit2 Rongali Bihu-the spring festival of Assam]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} An article by Sawpon Dowerah * [http://www.assamtribune.com/scripts/details.asp?id=apr1407\edit3 Rongali Bihu through the ages]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} An article by Debendra Prasad Das * [https://web.archive.org/web/20160307192221/http://www.indigenousherald.com/features/25-bihu-the-lifeline-of-assamese-culture.html/edit4 Bihu: The lifeline of Assamese culture] An article by Journalist Md. Sabir Nishat {{অসমৰ উৎসৱ আৰু মেলাসমূহ}} {{অসম}} [[শ্ৰেণী:বিহু|*]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ উৎসৱসমূহ]] [[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ উৎসৱসমূহ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজ্যিক প্ৰতীক]] r7ru89gtbvp2cg2ct7ny2xhec2opnf3 646567 646566 2026-10-22T17:11:42Z KhiLanTzi 23530 646567 wikitext text/x-wiki {{Infobox Holiday |image =Bihu Dance-This photo crosses 28000 Views.jpg |caption = বিহু নৃত্য শিল্পী |holiday_name = বিহু |observedby = [[অসম|অসমীয়া]] |date = |observances = |type = cultural |longtype = কৃষিভিত্তিক উৎসৱ<br />ভাৰতীয় উৎসৱ |significance = |date2010 = |date2011 = }} {{বিহু}} '''বিহু''' [[অসম]]ৰ জাতীয় উৎসৱ। অসমৰ লগতে দাঁতি-কাষৰীয়া কিছুমান ৰাজ্যৰ কোনো কোনো জাতি-জনজাতিৰ মাজতো বিহু বা ইয়াৰ সমধৰ্মী উৎসৱ পালন কৰা দেখা যায়। বিহুৰ এটা বিশেষ বৈশিষ্ট্য হ’ল—ই জাতি-বৰ্ণ নিৰ্বিশেষে সকলো লোকে একেলগে উদযাপন কৰিব পৰা উৎসৱ।<ref name="festival">{{cite web | url=http://www.festivalsofindia.in/bihu/ | title=Bihu Festival | publisher=Pan India Internet Private Limited (PIIPL) | work=www.festivalsofindia.in | accessdate=2013-04-13}}</ref> বিহু মূলতঃ কৃষিভিত্তিক উৎসৱ। "কৃষি উৎসৱ ঘাইকৈ তিনিটা: খেতিৰ আৰম্ভণিৰ বেলিকা, খেতিৰ বাঢ়নী বতৰত আৰু খেতি চপোৱাৰ ‍শেষত।"<ref>অসমৰ সংস্কৃতি: ড॰ লীলা গগৈ</ref> অসমত পালন কৰা বিহু তিনিটা হ’ল: [[ব'হাগ বিহু]] বা ৰঙালী বিহু, [[কাতি বিহু]] বা কঙালী বিহু, আৰু [[মাঘ বিহু]] বা ভোগালী বিহু। == বিহু শব্দৰ উৎপত্তি == ''বিহু'' শব্দৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কে নানা মত আছে, কিন্তু কোনো মতেই সৰ্বসন্মত নহয়। কিছুমান পণ্ডিতৰ মতে [[সংস্কৃত ভাষা|সংস্কৃত]] 'বিষুবত' শব্দৰ পৰা বিহু শব্দৰ উদ্ভৱ হৈছে।<ref>[https://tholgiri.com/%e0%a6%ac%e0%a6%bf%e0%a6%b9%e0%a7%81%e0%a7%b0-%e0%a6%89%e0%a7%8e%e0%a6%aa%e0%a6%a4%e0%a7%8d%e0%a6%a4%e0%a6%bf-%e0%a6%86%e0%a7%b0%e0%a7%81-%e0%a6%ac%e0%a6%bf%e0%a6%b9%e0%a7%81%e0%a6%a8%e0%a7%83/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230331070705/https://tholgiri.com/%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B9%E0%A7%81%E0%A7%B0-%E0%A6%89%E0%A7%8E%E0%A6%AA%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%BF-%E0%A6%86%E0%A7%B0%E0%A7%81-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B9%E0%A7%81%E0%A6%A8%E0%A7%83/ |date=2023-03-31 }}বিহুৰ উৎপত্তি আৰু বিহু নৃত্য।</ref><ref name="festivalsofindia.in">{{cite web | url=http://www.festivalsofindia.in/bihu/ | title=Origin of the Word Bihu | publisher=Pan India Internet Private Limited (PIIPL | work=festivalsofindia.in | accessdate=2013-04-13}}</ref> বৈদিক 'বিষুবন' পদে এবছৰজুৰি অনুষ্ঠিত হোৱা 'সত্ৰ' বা 'যজ্ঞ'ৰ মধ্যৱৰ্তী দিনটোক বুজায়; অৰ্থাৎ [[দিন]] আৰু ৰাতিৰ সমান হোৱা দিনটোৱেই 'বিষুবত' ৰূপে পৰিচিত। এই ব্যাখ্যা অনুসৰি ব’হাগ বিহুৰ দিনটো "বসন্ত বিষুবত",‌ মাঘ বিহুৰ দিনটো "উত্তৰায়ণ" আৰু কাতি বিহুৰ দিনা "হেমন্ত বিষুবত" ধৰা হয়। <ref>[https://www.boloji.com/articlephotos/a8002.png Dr. Rajen Barua, ''Reinventing the Indian (Hindu) Calendar'']</ref> লীলা গগৈয়ে এই ব্যুৎপত্তিৰ বিষয়ে সন্দেহ প্ৰকাশ কৰি উল্লেখ কৰিছে যে জ্যোতিষশাস্ত্ৰই সহজ-সৰল গাঁৱলীয়া সমাজক স্পৰ্শ কৰাৰ আগতেও কৃষিভিত্তিক বিহু প্ৰচলিত আছিল; তেওঁৰ মতে আদিম মানুহৰ সমূহীয়া আনন্দ প্ৰকাশৰ উৎসৱৰ পৰাই বিহুৰ বিকাশ ঘটিছিল। <ref>বিহু আৰু বিহুৰ ক্ৰমবিকাশ, বিহু এটি সমীক্ষা, লীলা গগৈ, পৃ: নং ৩৫, প্ৰকাশক: মাখন হাজৰিকা, বনলতা, চতুৰ্থ সংস্কৰণ, ২০১০</ref> তেওঁ লগতে যুক্তি দিছে যে ‘বিষুৱন’ শব্দৰ পৰা ‘বিহু’ শব্দৰ সৃষ্টি হোৱা হ’লে বিহুৰ এটা সৰ্বভাৰতীয় ৰূপ থকাৰ কথা; কিন্তু স্বকীয় বৈশিষ্ট্যসহ বিহু মূলতঃ অসমতেই বৰ্তি আছে।<ref>বিহু আৰু বিহুৰ ক্ৰমবিকাশ, বিহু এটি সমীক্ষা, লীলা গগৈ, পৃ: নং ৩৬, প্ৰকাশক: মাখন হাজৰিকা, বনলতা, চতুৰ্থ সংস্কৰণ, ২০১০</ref> এই দৃষ্টিভংগী অনুসৰি বিহু আৰ্য-অনাৰ্য বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সমূহীয়া আনন্দ প্ৰকাশৰ উৎসৱ হিচাপে সময়ৰ পৰিৱৰ্তনৰ মাজেৰে অসমৰ জাতীয় উৎসৱৰ ৰূপ লাভ কৰিছে। পিছে সংস্কৃতৰ বিষুৱ শব্দৰ পৰাই অন্য এপ্ৰিল মাহৰ ১৪ / ১৫ তাৰিখে উদযাপন কৰা বসন্ত উৎসৱ যেনে কেৰেলাৰ বিচু (വിഷു)<ref>{{Cite web |title=विषुव (viṣuva) |website=Spoken Sanskrit Dictionary |url=http://spokensanskrit.org/index.php?mode=3&script=hk&tran_input=%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A5%81%E0%A4%B5&direct=au&anz=100 |language=sa |access-date=2026-10-22}}</ref> উৎপত্তি হৈছে। আন এটা মত অনুসৰি, [[বড়ো জনগোষ্ঠী|বড়ো]]সকলৰ বৈচাগু, [[ডিমাছা জনগোষ্ঠী|ডিমাছা]]সকলৰ বুচু, কোচসকলৰ বিচুৱা, ত্ৰিপুৰিসকলৰ বিজু বা তিৱাসকলৰ পিচুৰ দৰে উজনি অসমৰ বিহুৰ উৎসও উজনি অসমৰ [[বড়ো-কছাৰী]] মূলীয় [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী|চুতীয়া]], [[দেউৰী জনগোষ্ঠী|দেউৰী]], [[মৰাণ জনগোষ্ঠী|মৰাণ]] আৰু সোণোৱালসকলৰ "বিচু" পৰম্পৰাৰ সৈতে জড়িত। এই মতৰ সমৰ্থকসকলে "বিচু" শব্দৰ অৰ্থ "আটাইতকৈ পবিত্ৰ দিন" আৰু "চুতীয়া" শব্দৰ অৰ্থ "পবিত্ৰ পানীৰ কাষত থকা লোক" বুলি ব্যাখ্যা কৰে। এই ব্যাখ্যা অনুসৰি পৰৱৰ্তীকালত [[অসমীয়া ভাষা]]ত "চ" ধ্বনি "হ"লৈ ৰূপান্তৰিত হয়; উদাহৰণস্বৰূপে, চিলৈ হিলৈ হ’ল, চাৰি শাড়ী হ’ল বা চাপ সাপ হ’ল। ড° পৱন চন্দ্ৰ শইকীয়াই ‘দেউৰী চুতীয়া’ত উল্লেখ কৰিছে: ''"চুতীয়া ভাষাত বিহুক "বিচু" বুলি কোৱা হয়। "বি" মানে অতি, "চু" মানে আনন্দময় বুজায়। গতিকে, "বিচু" শব্দটি অপ্ৰভ্ৰংশ হৈ ‘বিহু’ শব্দৰ উৎপত্তি হৈছে।"''<ref>পৱন চন্দ্ৰ শইকীয়া, ‘কাতি বিহুৰ ৰূপৰেখা’, দেউৰী চুতীয়া, পৃষ্ঠাঃ ১০৯</ref> আনহাতে, গৱেষক ডিম্বেশ্বৰ গগৈয়ে মত প্ৰকাশ কৰিছে: "টাই ভাষাৰ ‘পয়হু’ শব্দই গো-পূজা বা গো-উৎসৱ বুজায়। "পয়" মানে উৎসৱ আৰু "হু" মানে গৰু। ... বহাগ বিহুৰ আগদিনা গৰুক গা-ধুৱাই গো-পূজা কৰা,...আৰু পবিত্ৰ গৰুৰ ছালৰ বাদ্যক আগস্থান দি গো-পূজাৰ দৰে সন্মান জনোৱা হয় বাবে এই উৎসৱক "পয়হু" বোলা হয়। সেই "পয়হু" শব্দৰ অপভ্ৰংশই "বিহু" হোৱা বুলি কৰা ধাৰণা অমুলক নহয়।"<ref>ডিম্বেশ্বৰ গগৈ, ‘অসমৰ বিহু সংস্কৃতিৰ ৰূপৰেখা’, পৃষ্ঠাঃ ১৮-১৯</ref> ৰিদিপ কুমাৰে এই ব্যাখ্যাৰ বিপৰীতে যুক্তি দিছে যে ৰঙালী বিহু সম্পূৰ্ণৰূপে গৰুকেন্দ্ৰিক উৎসৱ নহয় আৰু কাতি বা মাঘ বিহুত গৰু-কেন্দ্ৰিক অনুৰূপ নিয়ম নাই; সেয়ে তেওঁ বিহুৰ ভাব আৰু অৰ্থৰ দিশৰ পৰা চুতীয়া ‘বিচু’ শব্দৰ সৈতে ইয়াৰ ব্যুৎপত্তিগত সম্পৰ্ক অধিক সম্ভাৱ্য বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>[https://www.sahapedia.org/%E0%A6%85%E0%A6%B8%E0%A6%AE%E0%A7%B0-%E0%A6%9C%E0%A6%BE%E0%A6%A4%E0%A7%80%E0%A7%9F-%E0%A6%89%E0%A7%8E%E0%A6%B8%E0%A7%B1-%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%9A%E0%A6%BE%E0%A6%AA%E0%A7%87-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B9%E0%A7%81%E0%A6%83-%E0%A6%8F%E0%A6%95-%E0%A6%90%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%95-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B6%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%B7%E0%A6%A8#_ftn1 ৰিদিপ কুমাৰ, ''অসমৰ জাতীয় উৎসৱ হিচাপে বিহুঃ এক ঐতিসাহিক বিশ্লেষণ'']</ref> এটা পৰম্পৰা অনুসৰি, বৈদিক প্ৰভাৱ পৰাৰ আগতে বিহু/বিচু ব’হাগ মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰৰ পৰা আৰম্ভ হৈছিল।{{cn}} [[শদিয়া]] অঞ্চলৰ লোকসকলৰ লগতে দেউৰী সম্প্ৰদায়ৰ লোকসকলেও আজিও সেই দিনটোতে বিহু আৰম্ভ কৰে। কিছুমান পুৰণি বিহু-হুঁচৰিৰ গীতত এই পৰম্পৰাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। ''{{Quote|text=“হাচতি ঐ চʼত বিচুতি ঐ চʼত<br />বুধে গৰু বিহু মঙ্গলে উৰুকাৰ,<br />বিহু গৈ আছিলি ক'ত?”}}''{{cn}} ==বিহুৰ ইতিহাস== ===উৎপত্তি=== <!-- [[File:বিহু নাচনীৰ চিত্ৰ.jpg|thumb|বিহু নাচনীৰ চিত্ৰ]] --> অসমৰ সামাজিক গাঁথনিৰ দৰেই বিহু উৎসৱত মংগোলীয় আৰু আৰ্য সংস্কৃতিৰ সংমিশ্ৰণ আছে। বিহুৰ বিৱৰ্তনৰ মাজতো অসমীয়া সংস্কৃতিৰ গঠন-প্ৰক্ৰিয়াৰ বিভিন্ন স্তৰ প্ৰতিফলিত হৈছে। মানুহে কৃষিক মূল জীৱিকা হিচাপে গ্ৰহণ কৰাৰ পাছৰে পৰা খেতি চপোৱাৰ সময়ৰ আনন্দোৎসৱে সমূহীয়া ৰূপ লাভ কৰি ক্ৰমে ৰীতি-নীতিত পৰিণত হয় আৰু কালক্ৰমত বিহুৰ দৰে কৃষিভিত্তিক উৎসৱৰ বিকাশ ঘটে। অসমত কৃষিৰ প্ৰাথমিক বিকাশ অষ্ট্ৰ-এছিয়াটিক আৰু তিব্বতীয়-বৰ্মীয় জনগোষ্ঠীৰ সৈতে জড়িত বুলি ধৰা হয়; সেই অনুসৰি বিহুৰ প্ৰাথমিক ৰূপকো এই গোষ্ঠীসমূহৰ কৃষি-সংস্কৃতিৰ সৈতে জড়িত কৰা হৈছে। উল্লেখযোগ্য যে অসমত বৰ্তমান পৃথক অষ্ট্ৰ-এছিয়াটিক ভাষাভাষী গোষ্ঠী দেখা নাযায়; ডি.এন.এ.-ভিত্তিক গৱেষণা অনুসৰি অষ্ট্ৰ-এছিয়াটিক জনগোষ্ঠীৰ বহু অংশ তিব্বতীয়-বৰ্মীয় জনগোষ্ঠীৰ মাজত বিলীন হৈ যায়।<ref>{{Cite web |title=Austroasiatics absorbed by Tibeto-burman groups |url=https://www.degruyter.com/downloadpdf/j/anre.2016.79.issue-3/anre-2016-0019/anre-2016-0019.pdf |access-date=2019-03-24 |archivedate=2019-04-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190405000120/https://www.degruyter.com/downloadpdf/j/anre.2016.79.issue-3/anre-2016-0019/anre-2016-0019.pdf |deadurl=yes }}</ref> প্ৰমোদচন্দ্ৰ ভট্টাচাৰ্যৰ মতে, পৰৱৰ্তী ইন্দো-আৰ্য সাংস্কৃতিক প্ৰভাৱৰ ফলত থলুৱা ''বিচু'' উৎসৱক ''বিষুৱ'' বা বিষুৱ-সংক্ৰান্তিৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি ব্যাখ্যা কৰা হয় আৰু ব’হাগৰ এই বসন্তোৎসৱে ভাৰতৰ আন অঞ্চলৰ সমসাময়িক বসন্তকালীন উৎসৱসমূহৰ সৈতে কেলেণ্ডাৰগত সম্পৰ্ক লাভ কৰে।<ref>{{cite book |last=Bhattacharya |first=Pramod Chandra |title=Asamar Loka Utsav |year=1969 |location=Guwahati }}</ref> আগৰ দিনত বিহুৰ সময়ত ডেকা-গাভৰুসকলে মিলি চ'ত মাহৰ ৰাতি নাচি গাই আনন্দ কৰিছিল। এই কালছোৱাত ব্যক্তিগত উচাহ আৰু প্ৰেমৰ প্ৰকাশেই বিহুত প্ৰাধান্য পাইছিল যদিও ধৰ্ম আৰু কৃষিও সমান্তৰালভাৱে জড়িত আছিল। দীনেশ গগৈৰ মতে, ''বিহু'' শব্দটো দেউৰী-চুতীয়া ভাষাৰ ''বিচু'' শব্দৰ পৰা উদ্ভূত, যাৰ অৰ্থ "অতি আনন্দ" বা "অত্যধিক আনন্দ"।<ref>Gogoi, Dinesh (2015), ''Baapoti Hahun Bihu'', pp. 17–18.</ref> লোকপৰম্পৰাত ''বিচু''ৰ উৎপত্তিক আহু ধানৰ খেতিৰ সৈতেও জড়িত কৰা হয়। মমণি মহন্তৰ মতে, প্ৰাচীন চুতীয়া কৃষিব্যৱস্থাত আহু ধানৰ বিশেষ গুৰুত্ব আছিল; খেতিয়কসকলে দিন-ৰাতি বনৰীয়া জীৱ-জন্তুৰ পৰা আহু খেতি ৰক্ষা কৰি থাকোঁতে গান, নাচ আৰু ৰং-ধেমালিৰে সময় কটাইছিল। আহু শস্যৰ সজীৱ বৃদ্ধিৰ সৈতে জড়িত এই বাৰ্ষিক আনন্দোৎসৱেই লোকপৰম্পৰাত ''বিচু'' নামেৰে পৰিচিত হৈছিল।<ref>{{cite thesis |last=Mahanta |first=Mamoni |title=Social Rites and Rituals of the Chutiyas in Assam: A Study |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=2018 |pages=156–157 }}</ref> বৰ্তমানৰ বিহুৰ বিকাশ উজনি অসমৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত বুলি কিছুমান লেখকে মত প্ৰকাশ কৰিছে। হলিৰাম ঢেকিয়াল ফুকনে লিখিছে, ''"বিহু কামৰূপে নাই, সৌমাৰে (উজনি অসম) অধিক"''<ref>হলিৰাম ঢেকিয়াল ফুকনৰ ৰচনাৱলী, p. 80</ref>। বড়োসকলৰ বৈচাগু, ডিমাছাসকলৰ বুচু, ত্ৰিপুৰিসকলৰ বিজু বা তিৱাসকলৰ পিচুৰ দৰে উজনি অসমৰ বড়ো-কছাৰী মূলীয় জনগোষ্ঠীসমূহ—চুতীয়া, দেউৰী, মৰাণ আৰু সোণোৱালসকলে বিহু/বিচু উদযাপন কৰি আহিছে। চুতীয়া ৰাজ্যৰ সময়ত এই উৎসৱ প্ৰধান উৎসৱ হিচাপে গঢ়ি উঠিছিল বুলি কোৱা হয়। সাঁচিপতীয়া দেওবুৰঞ্জী বা লিড-ফি বা অক্ষয় বুৰঞ্জীৰ মতে [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] ৰাজধানী [[শদিয়া|শদিয়াৰ]] কেঁচাইখাতী বা কলীমতী দেৱী বিহুৰ স্ৰষ্টা।<ref>শৰ্মা, নয়নমণি, "বিহু-সংস্কৃতি",p. 67,"সাঁচিপতীয়া দেওবুৰঞ্জী বা লিড ফি বা অক্ষয় বিহু বুৰঞ্জীৰ মতে শদিয়াত কেঁচাইখাতী বা কলীমতীহে বিহুৰ স্ৰষ্টা।"</ref> ইতিহাসবিদ স্বৰ্গীয় হেম বুঢ়াগোহাঞিৰ অন্বেষণ অনুসৰি, মানুহৰ তেজ খাবলৈ চঞ্চল হৈ ফুৰা শিৱৰ ভণিয়েক কলীমতিয়ে বিহু আৰম্ভ কৰিছিল বুলি এক পৰম্পৰা আছে; দেউৰীসকলে কেঁচাইখাতী আৰু বলিয়া বাবাক বুঢ়া-বুঢ়ীৰ সতি-সন্ততি বুলি বিশ্বাস কৰে।<ref>বুঢ়াগোহাঞি, দুৰ্লভ, "কলীমতি", p.23</ref> ===পৌৰাণিক বিহুৰ ৰীতি-নীতি=== আগৰ দিনত ব’হাগ বিহুৰ উৎসৱ চ’ত মাহৰ পৰাই আৰম্ভ হোৱা বুলি পৰম্পৰাত পোৱা যায়। মূল ব’হাগী উৎসৱৰ আগৰ এই সময়ছোৱাক ''ৰাতি বিহু'' বা ''চ’তৰ বিহু'' বুলি কোৱা হৈছিল। এই সময়ত ডেকা-গাভৰুসকলে ৰাতি চাকি জ্বলাই ডাঙৰ গছৰ তলত আৰু থান আদি পৱিত্ৰ স্থানৰ চোতালত বিহু নাচিছিল। এক পৰম্পৰা অনুসৰি তাম্ৰেশ্বৰীৰ পৰা ৰাতিৰ ভাগত বিহু নমাই আনি আম বা আঁহত আদি ডাঙৰ গছৰ তলত নৃত্য-গীত কৰা হৈছিল। ''তৰুৱা কদম'' ফুলাক কলীমতীৰ যৌৱনপ্ৰাপ্তিৰ প্ৰতীক আৰু চ’তৰ বিহু আৰম্ভ হোৱাৰ সংকেত বুলিও গণ্য কৰা হৈছিল।<ref name="Richa-Chot">{{cite thesis |last=Chutia |first=Richa |title=The Chutiyas of Assam: A Socio-Cultural Study |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=2026 |pages=146–152, 200–203 }}</ref> চ’তৰ ৰাতি বিহুৰ এনে স্থানীয় ৰূপ আজিও যোৰহাট-গোলাঘাট অঞ্চলৰ বৰহোলা আৰু বাসা দৈয়াং আদি ঠাইত লিপিবদ্ধ কৰা হৈছে। এইবোৰত ডেকা-গাভৰুসকলে ডাঙৰ আম বা আঁহত গছৰ তলত ৰাতি বিহু কৰে; ''জোৰা নাম'', প্ৰেম-বিৰহৰ গীত আৰু পেঁপা বজোৱাৰ প্ৰতিযোগিতাও এই পৰম্পৰাৰ অংগ।<ref name="Richa-Chot"/> দেউৰীসকলৰ মাজতো তুলনীয় ''ৰাতি বিচু'' পৰম্পৰা আছে; ফাগুন আৰু চ’ত মাহত ডেকা-গাভৰুসকলে সমূহীয়াকৈ বিচুৰ গীত-নাচৰ অনুশীলন কৰে আৰু ব’হাগীয়া বিচুৰ সময়ত ৰাতিও নৃত্য-গীত চলে।<ref>{{cite journal |last=Kashyap |first=Atrayee |title=Socio-Cultural Significance of Folk Musical Tradition: Weaving the Tapestry of Identity of the Deori Community of Assam |journal=Lokaratna |volume=XIX |year=2025 |page=40 }}</ref> ৰাতি বিহুৰ সামৰণি চ’তৰ শেষ দিন বা ব’হাগৰ প্ৰথম মঙলবাৰে কৰা হৈছিল। এই দিনটোক ''উৰুকা'' বোলা হৈছিল; ''উৰুকা'' শব্দটোক দেউৰী-চুতীয়া ''উৰুকুৱা'' ("শেষ কৰা") শব্দৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়। উৰুকাৰ ৰাতি দেওধনীসকলে গোটেই ৰাতি নৃত্য কৰিছিল আৰু তেওঁলোকৰ দেহত কেঁচাইখাতী বা কলীমতী অধিষ্ঠিত হোৱা বুলি বিশ্বাস কৰা হৈছিল। এই ঘটনাক দেৱী স্বৰ্গৰ পৰা পৃথিৱীলৈ নামি অহা বা ''বিহু নমাই অনা''ৰ সৈতে জড়িত কৰা হৈছিল। চ’তৰ বিহুৰ সামৰণিৰ পাছত ব’হাগৰ প্ৰথম বুধবাৰৰ দিনা থানঘৰত পূজা আৰম্ভ কৰা হৈছিল। পুৱাৰ ভাগত গৰু গা ধুৱাই গৰু বিহু পালন কৰা হৈছিল; এই প্ৰথা আজিও আগৰ দৰেই পালন কৰা হয়। এই প্ৰথা বড়োসকলৰ বৈচাগু উৎসৱতো কৰা হয়। [[কণী যুঁজ]], [[কুকুৰা যুঁজ]] আদি ৰং-ধেমালিৰো আয়োজন কৰা হৈছিল। এই দিনা আবেলি বিহু গাই গাই থানঘৰৰ চোতাললৈ বিহু লৈ যোৱা হৈছিল আৰু কেঁচাইখাতী (কলীমতী) দেৱীকে ধৰি চাৰি শাল গোসানীক স্বৰ্গৰ পৰা পৃথিৱীলৈ বিহুৰ আশীৰ্বাদ দিবলৈ নমাই অনা হৈছিল। ইয়াকেই "বিহু নমাই অনা" বোলা হৈছিল। কিছুমান প্ৰচলিত বিহুনামত আজিও কলীমতী (কেঁচাইখাতী)ৰ আগমনৰ কথা উল্লেখ কৰা হয়। তেনে এটা বিহুনাম হৈছে: ''{{Quote|text="কলীমতী এ বাই ঘূৰি ব’হাগলৈ<br />আহিবি নে নাই?<br />আমি থাকিম আমি থাকিম<br />বাটলৈ চাই। "}}'' বৃহস্পতিবাৰৰ পৰা বলি-বিধান আৰম্ভ কৰা হৈছিল। সেইদিনা, অৰ্থাৎ মানুহ বিহুৰ দিনা দুপৰীয়া, ‘দেওধনি’ আৰু ‘বাৰিক’সকলে গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুক থানঘৰৰ বিহুলৈ যাবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। দেওধনিসকলে আবেলি বলি-বিধান শেষ হোৱাৰ পাছত সাজ-পাৰ পিন্ধি, মণিকুটত ৰখা ৰূপৰ ফুল মূৰত আৰু কেৰু কাণত পিন্ধিছিল। বলি কটা স্থানত বহি গাঁৱৰ কুশল-মংগল অথবা বিপদ-আপদৰ বিষয়ে বাতৰি কোৱা হৈছিল। বাতৰি কোৱা শেষ কৰি দেওধনিয়ে নৃত্য কৰিছিল আৰু বিষয়ববীয়াসকলে সহযোগ কৰিছিল। ঢুলীয়াই ঢোলৰ চেৱত ঢোল বজাইছিল। থানঘৰৰ চোতালত পুৰুষ আৰু মহিলাৰ নাচৰ চেও বেলেগ বেলেগ আছিল। দেওধনি নৃত্য শেষ হোৱাৰ পাছত গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰু বিহুৱাসকলে ঘৰে ঘৰে গৈ বিহু কৰিছিল; ইয়াকেই হুঁচৰি বুলি কোৱা হয়। পিছৰ সপ্তাহৰ বুধবাৰে সকলোৱে পুনৰবাৰ থানঘৰৰ পৰা বিহু উলিয়াই গাঁৱৰ এমূৰত থকা নদী অথবা পুখুৰীৰ পাৰত থৈ আহিছিল। সেই সময়ত প্ৰতিবছৰে হুঁচৰি গোৱা নহৈছিল; কেৱল দেওধনিৰ নিৰ্দেশ পালেহে সেই বছৰত হুঁচৰি গোৱা হৈছিল। শেষৰ দিনা কলঢকুৱাৰে নাও সাজি, নাওখন জবা আৰু তগৰ ফুলেৰে সজোৱা হৈছিল; লগতে এটা সৰু কুকুৰা পোৱালি নাৱতে বান্ধি উটুৱাই দিয়া হৈছিল। তাৰ পাছত ঢোল-পেঁপা সামৰি বিহুৱা সমাজ গাঁৱলৈ ঘূৰি আহিছিল। ''{{quote|text="ল'হ ল'হৰি প্ৰাণৰ ভাই<br />ফুলত ভৰ দি নাও মেলি যায়<br />চহৰা লিপিৰি সোধে আঁঠু কাঢ়ি<br />ফুলত ভৰ দি নাও মেলি যায়<br />কি খায় বুলালি দাঁতে সৰিলৰে<br />ফুলত ভৰ দি নাও মেলি যায়<br />শদিয়াৰ ৰাজতে হোলেং হাতে পোৱা<br />ফুলত ভৰ দি নাও মেলি যায়...<br />ৰূপৰ নাও এখনি সোণৰ বঠাডালি<br />ফুলত ভৰ দি নাও মেলি যায়<br />ভাটিলৈ ভটিয়াই যায় সৰিলৰে<br />ফুলত ভৰ দি নাও মেলি যায়। "}}'' বিহুৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কে এটা লোককথা প্ৰচলিত আছে। লোককথা অনুসৰি বৰদৈচিলা এই ভূমিৰ দেৱতাৰ জীয়ৰী আছিল আৰু কোনোবা সুদূৰ দেশলৈ বিয়া হৈ গৈছিল। প্ৰতি বছৰে বসন্ত ঋতুত বৰদৈচিলা মাকৰ ঘৰলৈ আহে বুলি কোৱা হয়; ইয়াক ধুমুহাৰ আগমনৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়। সেই সময়তে বিহুৰ আৰম্ভণি হয় বুলি বিশ্বাস কৰা হয় আৰু বৰদৈচিলা ঘূৰি যোৱা দিনা বিহুৰ সামৰণি পৰে। ‘বৰদৈচিলা’ শব্দটোক বড়ো-কছাৰী মূলীয় ‘বৰদৈচিখলা’ শব্দৰ পৰা উদ্ভূত বুলি ব্যাখ্যা কৰা হয়, যাৰ অৰ্থ "বায়ু (বৰ)-পানীৰ (দৈ) ছোৱালী (চিখলা)"—অৰ্থাৎ এবিধ ধুমুহা। একেই লোককথা বড়োসকলৰ মাজতো প্ৰচলিত। [[বড়ো জনগোষ্ঠী]]ৰ লোকসকলে বিহু/বৈচাগুৰ সময়ত "বৰদৈচিখলা" নামৰ এটা নৃত্যও পৰিৱেশন কৰে। এই সাদৃশ্যৰ ভিত্তিত বিহুক বড়ো-কছাৰী মূলীয় উৎসৱ-পৰম্পৰাৰ সৈতে জড়িত কৰি ব্যাখ্যা কৰা হয়। ===হুৰাই ৰঙালী আৰু হুঁচৰিৰ পৰম্পৰা=== এটি ধৰ্মীয় পৰম্পৰাত ব’হাগ বিহুৰ আনুষ্ঠানিক আৰম্ভণিক শদিয়াৰ পৱিত্ৰ ''শাল''সমূহৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়। ইয়াত ব’হাগৰ প্ৰথম বুধবাৰে ''হুৰাই ৰঙালী'' নামৰ অনুষ্ঠান কৰা হয়। পৰম্পৰাগত ব্যাখ্যামতে ''হুৰাই'' হৈছে ধৰ্মীয় গীতৰ মাধ্যমেৰে বিহুক স্বৰ্গৰ পৰা পৃথিৱীলৈ নমাই অনাৰ অনুষ্ঠান। আৰম্ভণিতে কেঁচাইখাতী আৰু আন শালসমূহত প্ৰাৰ্থনা কৰা হয় আৰু বিহুৰ সৈতে জড়িত ''আই কলীমতী''য়ে বিহু পৃথিৱীলৈ নমাই আনে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। হুৰাইৰ আৰম্ভণিৰ গীতত বিহু ক’ত আছিল বুলি সোধা হয় আৰু উত্তৰত শদিয়াৰ আঁহত গছৰ তলত আছিল বুলি কোৱা হয়।<ref>{{cite thesis |last=Chutia |first=Richa |title=The Chutiyas of Assam: A Socio-Cultural Study |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=2026 |pages=203–207 }}</ref> {{Quote|text= হাচতি ঐ চ’ত<br /> বিচতি ঐ চ’ত<br /> বিহু গৈ আছিলি ক’ত?<br /> শদিয়াৰ আঁহতৰ তলত।<br /> ...<br /> হুৰাই ল’ আঁহতৰ পাত,<br /> আইয়ে-বাইয়ে দিয়া চেলেংখনি ঐ আমাৰ গাত।<br /> শদিয়া ৰাজ্যতে চাৰি শাল গোঁসানী,<br /> আইয়ে-বাইয়ে দিয়া চেলেং ঐ আমাৰ গাত।<br /> হুৰাই ল’... }} হুঁচৰিৰ বিকাশৰ সৈতেও এই মন্দিৰকেন্দ্ৰিক বিহু-পৰম্পৰাক জড়িত কৰা হৈছে। মমণি মহন্তৰ মতে, চুতীয়া ৰাজ্যৰ সময়ত ডেকা-গাভৰুসকলে প্ৰথমে [[তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ]]ৰ সন্মুখত বিহু পৰিৱেশন কৰি তাৰ পাছত গাঁৱলৈ লৈ গৈছিল। ৰাজ্যখনৰ পতনৰ পাছত প্ৰথম বিহু স্থানীয় থানত আৰম্ভ হ’বলৈ ধৰে আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত থানৰ ঠাইত [[নামঘৰ]]ে এই স্থান গ্ৰহণ কৰে; তাৰ পৰাই হুঁচৰি দল ঘৰে ঘৰে যোৱাৰ পৰম্পৰা বিকশিত হয়।<ref>{{cite thesis |last=Mahanta |first=Mamoni |title=Social Rites and Rituals of the Chutiyas in Assam: A Study |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=2018 |pages=158–159 }}</ref> ''দেওলৰা মণিকোঁৱৰ'' নামৰ লোককথাত চোতালৰ বিহু আৰু হুঁচৰিৰ উৎপত্তিৰ আন এটা পৰম্পৰাগত ব্যাখ্যা পোৱা যায়। কাহিনীটোত [[শদিয়া]]ৰ কুণ্ডিল অঞ্চলৰ এজন ৰজাই দৈৱিকভাৱে জন্ম লাভ কৰা মণিকোঁৱৰক লাভ কৰে। মণিকোঁৱৰে গীত-নৃত্য শিকি আৰু ৰচনা কৰি কৃষিজীৱী লোকসকলৰ চোতালত সেইবোৰ পৰিৱেশন কৰে আৰু গৃহস্থসকলক আশীৰ্বাদ দিয়ে। কাহিনীটোৱে এই পৰিৱেশনক চোতালৰ বিহু আৰু ৰাতি হুঁচৰি গোৱাৰ আৰম্ভণিৰ সৈতে স্পষ্টভাৱে জড়িত কৰে।<ref>{{cite thesis |last=Chutia |first=Richa |title=The Chutiyas of Assam: A Socio-Cultural Study |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=2026 |pages=58–59 }}</ref> ===ইতিহাস=== অসমীয়া সমাজত এটা জনপ্ৰবাদ প্ৰচলিত আছে। <blockquote> ''"ঢোল বাই কʼত? ৰতনপুৰত। ''<br> ''খোল বাই কʼত? ৰতনপুৰত। ''<br> ''পুৱাই কলকলাই বান্দৰী নচুৱাই ''<br> ''বাঁহবাৰী বাঁহবাৰী চুতীয়াৰ ঘৰত।" '' </blockquote> ৰতনপুৰ আছিল [[চুতীয়া]] ৰজা ৰত্নধ্বজপালে গঢ়া এখন নগৰ।<ref>[https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/170951/4/chapter%20iii.pdf Ratanpur was the capital of Chutia king Ratnadhwajpal]</ref> এসময়ত ই সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ় লৈছিল আৰু ঢোল, খোল আদি বিভিন্ন বাদ্যযন্ত্ৰ বজোৱা হৈছিল। উল্লেখযোগ্য যে ৰতনপুৰৰ খোল কাঠেৰে নিৰ্মিত আছিল, মণিপুৰ আৰু মায়ামৰাসকলৰ খোলৰ দৰে।<ref>{{Cite web |title=কাঠেৰে নিৰ্মিত পোঙ খোল |url=https://chandrakantha.com/articles/indian_music/pung.html |access-date=2020-04-23 |archivedate=2020-04-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200407130306/http://chandrakantha.com/articles/indian_music/pung.html |deadurl=yes }}</ref> পৰৱৰ্তীকালত শংকৰদেৱে উত্তৰ ভাৰতৰ আন অঞ্চলৰ দৰে মাটিৰে খোল নিৰ্মাণ কৰি নৃত্য, নাট আদিত ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ লয়। ইয়াৰ পৰা বিহু বা বিহুৰ ঢোলে উজনি অসমৰ ৰাইজৰ মাজত অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল বুলি প্ৰতীয়মান হয়। ‌‌ ১৯৩৫ চনত [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ ঘিলামৰা অঞ্চলত উদ্ধাৰ হোৱা ভূমিদানৰ তাম্ৰফলিৰ মতে, [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া]] ৰজা সত্যনাৰায়ণৰ পুত্ৰ উগ্ৰবীৰ্য লক্ষ্মীনাৰায়ণে ১৪০১ খ্ৰীষ্টাব্দত 'পবিত্ৰ বিহু'ৰ দিনা ব্ৰাহ্মণক ভূমি দান কৰিছিল।<ref>Neog, Maheswar, "Prachya Sasanavali", Introduction, p.189</ref><ref>Barua, Swarnalata, "Chutia Jatir Buranji",p.40-41, "ফলিখনত স্বধয়াপুৰীশ্বৰ নন্দিশ্বৰৰ পুত্ৰ সত্যনাৰায়ণ আৰু এই সত্যনাৰায়ণৰ পুত্ৰ লক্ষ্মীনাৰায়ণ ৰজাই ৰবিদেৱ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণক বখনা গ্ৰামত ১৩২৩ শক (১৪০১ খ্ৰীঃ)ৰ বিষুব সংক্ৰান্তিৰ দিনা (অৰ্থাৎ ১ বহাগৰ বিহুৰ দিনা) ২০০ পুটি‌(পুৰা) ভূমি দান কৰাৰ কথা খোদিত আছে।"</ref> <blockquote> ''"এতস্মৈ শাসনপ্ৰাদা লক্ষ্মীনাৰায়ণো নৃপঃ''<br> ''উৎসৃজ্য বিষুবে (বিহুৱে) পুণ্য ৰবিদেৱ দ্বিজন্মনে...। "'' </blockquote> অৰ্থাৎ, তাম্ৰপত্ৰখনৰ মতে ৰজা লক্ষ্মীনাৰায়ণে দ্বিজ ৰবিদেৱক পুণ্য বিহুৰ দিনা ভূমি দান কৰিছিল। এই তাম্ৰশাসনক চুতীয়া ৰজাসকলৰ দিনত বিহুৰ ৰাজকীয় স্বীকৃতিৰ নিদৰ্শন হিচাপে উল্লেখ কৰা হয়। উল্লেখযোগ্য যে ৰাজধানী শদিয়াতো ৰজাসকলৰ আদেশত ৰাজপুৰোহিত [[দেউৰী জনগোষ্ঠী|দেউৰী]]সকলে চাৰি শাল গোসাঁনীক স্মৰণ কৰি বিহু ৰাজ্যলৈ নমাই আনিছিল বুলি পৰম্পৰাত কোৱা হয়। এই বিষয়ে তেওঁলোকে বিচু-গীতত এনেদৰে গায়: <blockquote> ''"কুণ্ডিলৰ আগৰিত ওখৈক শিমলু''<br> ''তাতে লয় কুৰুৱাই বাহ।''<br> ''শদিয়া ৰাজত ঐ চাৰিশাল গোঁসাঁনী''<br> ''তালে নমস্কাৰ কৰো।''<br> ''সোণৰে জখলা, ৰূপৰ হেতামাৰি''<br> ''আহে চাৰিশালি নামি সৰিলৰে।"''<br> </blockquote> চুতীয়া ৰাজ্যৰ দৰে [[আহোম ৰাজ্য|আহোম]] ৰাজ্যতো ঢোল ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। চীন, থাইলেণ্ড আদি দেশৰ বিভিন্ন তাই জনগোষ্ঠীয়েও নিজৰ উৎসৱ বা ৰীতি-নীতি পালন কৰোঁতে ঢোল ব্যৱহাৰ কৰে। অৱশ্যে, সেই ঢোলৰ গঠন আৰু বজোৱাৰ শৈলী অসমৰ থলুৱা ঢোলতকৈ পৃথক। তাই [[আহোম]] সমাজৰ লোকবিশ্বাসমতে ঢোল মাংগলিক বাদ্য। ঢোলৰ শব্দই প্ৰজনন শক্তি বৃদ্ধি কৰে, পৃথিৱীৰ মাটি কোমল আৰু উৰ্বৰা কৰে আৰু উন্মাদনা বৃদ্ধি কৰে বুলি আহোম সমাজত জনবিশ্বাস আছে। বিয়া, ওমফা পূজা, চোমদেউ পূজা আদিত ঢোল-বাদন অপৰিহাৰ্য। ওজাসকলে ৰচনা কৰা বিহু-মালিতাৰ পৰা জানিব পৰা যায় যে আহোম ৰাজসভাত আন বাদ্যৰ লগতে ঢোলো বজোৱা হৈছিল। ঢুলীয়া ওজাসকলে মালিতা গাওঁতে এইদৰে গায়— ''{{Quote|text=“স্বৰ্গৰ পৰা নামি ছ্যুকাফা স্বৰ্গদেও<br />কৰিলা ৰাজত্ব যাৰ নাহি সম কেউ।<br />নানা বাদ্য বাজনা কৰা সভাত<br />ঢাক ঢোল কৰতাল বাদ্য অসংখ্যাত।” }}'' অৱশ্যে, এই বাদ্য কোন জনগোষ্ঠীৰ লোকে বজাইছিল বা এই মালিতা কেতিয়া ৰচনা কৰা হৈছিল, সেই কথা জনা নাযায়। আহোম ৰাজসভা বা আহোম সমাজত ১৭ শতিকাৰ পৰাহে তাই ভাষাৰ সলনি অসমীয়া ভাষা প্ৰচলিত হৈছিল বুলি উল্লেখ কৰা হয়; সেয়ে এই ৰচনাসমূহ সেই যুগৰ বুলি ধৰা হয়। [[চিত্ৰ:Deori Bihu dance.webm|thumb|দেউৰী জনগোষ্ঠীৰ বিহু]] সেই একেই মালিতাত সোধন ঢুলীয়া নামৰ এজন ওজাই আহোম ৰাজসভাত ঢোল বজাইছিল বুলি উল্লেখ আছে। ওজাৰ মালিতাত শুনা যায়— ''{{Quote|text=“কলি যুগে ইন্দ্ৰবংশী ৰজা নামি যায়,<br />সোধন ওজাই ঢোল বাই আনিলে নমাই।<br />আদিতে আছিল মাত্ৰ ঢোলৰ বাজনা,<br />সোধন ওজাই বাদ্য কৰিলে ৰচনা।” }}'' বুৰঞ্জীৰ পৰা জনা যায় যে চুকাফা ৰজাই পৰ্বতৰ পৰা নামি আহোঁতে বাটত পোৱা অসংখ্য স্থানীয় চুতীয়া, মৰাণ, বৰাহী, কছাৰী আদি লোকক নিজৰ লগত লৈ আহিছিল। <ref>"Along the way, a number of people were captured. They were either Chutias, Morans or Borahis...given names according to the tasks they performed.", Saikia, Yasmin,''Fragmented Memories'', p.115</ref>‌‌ সেয়ে এই ওজাজন তাই লোক আছিল নে বাটত লগ পোৱা থলুৱা মৰাণ, বৰাহী, চুতীয়া বা কছাৰী লোক আছিল, সেই কথা জনা নাযায়। তদুপৰি ইতিহাসৰ পৰা জনা যায় যে ব্ৰাহ্মণ পূজাৰীসকলে ১৭ শতিকাতহে আহোম ৰজাসকলক হিন্দু ৰীতি-নীতিৰ মাজলৈ আনি "ইন্দ্ৰবংশী" বুলি ঘোষণা কৰিছিল। গতিকে এই মালিতা সেই যুগতে ৰচিত হৈছিল বুলি অনুমান কৰিব পাৰি। দেওধাই অসম বুৰঞ্জী আৰু সুকুমাৰ মহন্তৰ ঘৰত পোৱা বুৰঞ্জী অনুসৰি, ১৫২৪ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ৭ ব’হাগৰ দিনা চুতীয়া সেনাপতি গজৰাজ বৰুৱাই আহোম সেনাপতি ফ্ৰাচেংমুঙ বৰগোহাঁইক চুতীয়া ৰজাই আশ্ৰয় লৈ থকা ঠাইডোখৰ দেখুৱাই দিছিল। ১৫২৪ চনত সেই দিনা আছিল ‘ওজা বিচু’। ইয়াৰ পাছত আন কিছুমান চুতীয়া লোকৰ পৰামৰ্শত ফ্ৰাচেংমুঙে আত্মসমৰ্পণকাৰী চুতীয়া সৈনিকসকলক পৰ্বত বগাই ঘিলাগছত উঠি ঢোল বজাবলৈ আদেশ দিয়ে। ইয়াৰ ফলত পাহাৰত আশ্ৰয় লৈ থকা চুতীয়া ৰজা আৰু সৈন্যসকলে যুদ্ধত জয়লাভ কৰা হৈছে বুলি ভাবি বিহু নাচিবলৈ ধৰে আৰু শেষত ঘাপ লৈ থকা আহোম সৈন্যৰ হাতত পৰাজিত হয়। ====ফাট বিহু আৰু আধুনিক বিহুনাচৰ বিকাশ==== শদিয়াৰ ''হুৰাই ৰঙালী'' পৰম্পৰাৰ এটা ৰূপ ঢকুৱাখনাৰ [[হাৰ্হি দেৱালয়]]তো বৰ্তি আছে, য’ত ব’হাগৰ সপ্তম দিনা এই অনুষ্ঠান পালন কৰা হয়। স্থানীয় পৰম্পৰাত হাৰ্হি দেৱালয়ক ১৫২৪ চনত চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতনৰ পাছত শদিয়াৰ পৰা [[কেঁচাইখাতী]]ৰ উপাসনা স্থানান্তৰ কৰাৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়।<ref>{{cite thesis |last=Chutia |first=Richa |title=The Chutiyas of Assam: A Socio-Cultural Study |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=2026 |pages=203–207 }}</ref> উপেন ৰাভা হাকাচামেও ঢকুৱাখনাৰ ফাট বিহুৰ পৰম্পৰাক শদিয়াৰ পৰা স্থানচ্যুত হৈ শেষত হাৰ্হি অঞ্চলত বসতি স্থাপন কৰা লোকসকলৰ সৈতে জড়িত কৰিছে।<ref name="Hakacham-Faat">{{cite book |last=Hakacham |first=Upen Rabha |title=Origin of Bihu |year=2010 |location=Guwahati }}</ref> ''ফাট'' নামটোৰ উৎপত্তিৰ বিষয়ে একাধিক লোকব্যাখ্যা আছে। এটা পৰম্পৰাত ''ফাট''ক "বিচ্ছেদ" বা জনগোষ্ঠীৰ ছিন্ন-বিচ্ছিন্ন হৈ স্থানান্তৰিত হোৱাৰ অৰ্থত ব্যাখ্যা কৰি শদিয়াৰ পৰা বিহু-পৰম্পৰা ঢকুৱাখনালৈ স্থানান্তৰৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়। আন এটা পৰম্পৰাত বিহু চাবলৈ হোৱা বৃহৎ জনসমাগমৰ ফলত খেলপথাৰত ''ফাট'' বা চিৰা পৰা বুলি কোৱা হয় আৰু তাৰ পৰাই ''ফাট বিহু'' নাম হোৱা বুলি ব্যাখ্যা কৰা হয়।<ref>{{cite thesis |last=Mahanta |first=Mamoni |title=Social Rites and Rituals of the Chutiyas in Assam: A Study |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=2018 |pages=161–162 }}</ref> কিছুমান লেখকে ফাট বিহুক আধুনিক বিহুনাচৰ ৰূপ-বিকাশৰ সৈতে জড়িত কৰিছে। পৰম্পৰাগত বিৱৰণত আহোম ৰজা [[ৰুদ্ৰ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত ফাট বিহুৰ শিল্পীসকলক ৰাজকীয় অনুষ্ঠানত নৃত্য প্ৰদৰ্শনৰ বাবে আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল বুলি কোৱা হয়। ঊনবিংশ শতিকাত এই বিহুৰ ৰূপ ঢকুৱাখনা অঞ্চলৰ আন জনগোষ্ঠীৰ মাজতো বিস্তৃত হৈ মহঘুলী চাপৰিত চুতীয়া, সোণোৱাল, দেউৰী, আহোম, মিচিং আদি বিভিন্ন জনগোষ্ঠীয়ে অংশগ্ৰহণ কৰা বুলি উল্লেখ আছে।<ref name="Hakacham-Faat"/> [[File:Faat Bihu dance at Harhi dewaloi.jpg|thumb|হাৰ্হি দেৱালয়ত প্ৰতিবছৰে আয়োজিত কৰি অহা পৌৰাণিক ফাট বিহু]] এটা বিহুগীতত মান দেশলৈকে বিহুৰ খ্যাতি বিয়পি পৰাৰ কাব্যিক উল্লেখ পোৱা যায়। ''{{Quote|text=“লাহে লাহে ঐ<br />বিহু কোনে ঢালে আহে। <br />পূৱে পশ্চিমে উত্তৰে দক্ষিণে<br />বিহু কোনে ঢালে আহে। <br />মান দেশত মানতৰা এযুৰি<br />আছিলে নৰিয়াত পৰি,<br />যেতিয়া শুনিলে বিহুৰে বতৰা<br />আহিলে লাখুটি ধৰি।”}}'' গীতটোৰ ভাবাৰ্থত বিহুৰ আকৰ্ষণ ইমানেই আছিল বুলি কাব্যিকভাৱে কোৱা হৈছে যে মান দেশৰ ([[ম্যানমাৰ]]) নৰিয়াত পৰি থকা মান (বাৰ্মিজ) বুঢ়া-বুঢ়ীসকলেও লাখুটি লৈ বিহু চাবলৈ আহিবলৈ মন কৰিছিল। সেইবাবে বুঢ়া-বুঢ়ীসকলে গম নোপোৱাকৈ লাহে লাহে বিহু নাচিবলৈ কোৱা হৈছিল। [[চিত্ৰ:Bihu dance performer.jpg|thumb|250px |পশ্চিম বংগৰ কলকাতাত অনুষ্ঠিত ভাৰত সাংস্কৃতিক উৎসৱ ২০২৩ত অসমৰ দুলীয়াজানৰ এগৰাকী বিহু নৃত্য পৰিবেশক।]] ১৬ শতিকাৰ শেষ ভাগত [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ|শংকৰদেৱে]] প্ৰচাৰ কৰা একশৰণ নামধৰ্মৰ বিস্তৃত প্ৰভাৱ অসমৰ জনসাধাৰণৰ মাজত পৰাৰ লগে লগে বিহুৰ ওপৰতো উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন আহিছিল। আনহাতে, বিহুৰ নৃত্য-গীতৰ প্ৰভাৱো গুৰুজনাৰ বৈষ্ণৱ সংস্কৃতিত পৰিছিল। এই সময়তে বিহুৱে এক পূৰ্ণাংগ সামাজিক উৎসৱৰ ৰূপ পায় আৰু [[উজনি অসম|উজনি অসমৰ]] বড়ো-কছাৰী মূলীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ মাজৰ পৰা অসমৰ বাকী জনগোষ্ঠীৰ মাজত প্ৰচলিত হয়। এই যুগৰ পৰা বিহুনামসমূহত পূৰ্বৰ "গোসাঁনী"ৰ স্থানত 'কৃষ্ণ/ৰাম'ৰ নাম লোৱা আৰম্ভ হয়। এই সম্পৰ্কে শঙ্কৰদেৱৰ 'কীৰ্ত্তন উৰেষা বৰ্ণন' আৰু ৰামচৰণ ঠাকুৰে লিখা 'গুৰু চৰিত'ত এনেদৰে লিখা হৈছে। {{Quote|text=উৰেষা বৰ্ণনাত লিখিছে-<br />''"বিষুদিনা বিধিমতে পঞ্চতীৰ্থ কৰি<br /> শুদ্ধ মনে দেখয়ে শুভদ্ৰা ৰাম হৰি <br />সিয়োজনে সমন্ত যজ্ঞৰ ফল পাইৰ<br /> পাতক নিস্তাৰি বিষ্ণুৰ ভুৱনক যাইব। ""}}{{Quote|text=গুৰু চৰিতত লিখিছে-<br />''"এহিবুলি তিনিজনে কৰন্ত কাতৰ<br />শুনি সৰ্বজয় বুলি মাতিলা শঙ্কৰ<br />চৈত্ৰ বিষু সংক্ৰমণে আসিয়া মিলিব<br />সেহিদিনা ৰুক্মিণীৰ মন্দিৰ উঠিব। "''}} [[চিত্ৰ:Bihubihu.jpg|thumb|right|300px|<center>বিহু নাচ<center>]] পৰৱৰ্তী পৰ্যায়ত আহোম স্বৰ্গদেউ [[ৰুদ্ৰ সিংহ|ৰুদ্ৰ সিংহই]] চহা ৰাইজৰ বিহুলৈ পোনপতীয়া ৰজাঘৰীয়া পৃষ্ঠপোষকতা আগবঢ়োৱা বুলি কোৱা হয়। এই বিৱৰণ অনুসৰি তেওঁ গছতলৰ বিহুক [[ৰংঘৰ|ৰংঘৰৰ]] বাকৰিলৈ আনে আৰু অংশগ্ৰহণকাৰী বিহুৱাসকলক পুৰস্কাৰ দিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰে। অৱশ্যে, বহু লেখক-গৱেষকে আহোম স্বৰ্গদেউসকলে বিহুৰ পৃষ্ঠপোষকতা কৰা নাছিল বুলিও মত প্ৰকাশ কৰিছে। এই সন্দৰ্ভত পদ্মেশ্বৰ গগৈৰ ভাষ্য এনেধৰণৰ: <blockquote>কোনো বুৰঞ্জীত আহোম ৰজাই ৰংঘৰৰ বাকৰিত বিহু চোৱা কথাৰ উল্লেখ নাই। সাতসৰী অসম বুৰঞ্জীৰ মতে, ৰংঘৰৰ ওপৰ মহলাত কোন ক’ত বহিব তাক নিৰ্দিষ্ট কৰা থাকে। সেইমতে ৰজা বহাৰ যিখন ঠাই, তাত যদি এজন মানুহ চকীটো বহে, তেওঁ ৰংঘৰৰ বাকৰিখন তাৰপৰা দেখা নেপায়। দ্বিতীয়তে, যদি ৰজাই তাত বিহু চাইছিল- এজন ৰজাই চাওক বা ধাৰাবাহিক কেইবাজনো ৰজাই চাওক- তেতিয়াহ’লে বিহুক কেন্দ্ৰ কৰি এটা বিষয়বাব সৃষ্টি হ’লহেতেন। কিন্তু তেনে কোনো শ্ৰেণী আমি নেপাওঁ। 'আহোম ৰজাসকলে বিহুক কেন্দ্ৰ কৰি বিষয়বাব বা ধাৰক–বাহক হিচাপে এটা শ্ৰেণীৰ সৃষ্টি নকৰিলেও তেওঁলোকৰ বিহু প্ৰীতি সৰ্বজন বিদিত।</blockquote> এইজন স্বৰ্গদেৱেই [[হুঁচৰি]] দলৰ আগত মূৰ দোৱাই আশীৰ্বাদ লোৱাৰ পৰম্পৰা আৰম্ভ কৰিছিল বুলিও কোৱা হয়। ইয়াৰ আগলৈকে বিহুৱা হুঁচৰি দলে থানৰ পৰা আৰম্ভ কৰি শেষত থানতে সামৰণি মাৰিছিল। কিন্তু স্বৰ্গদেৱৰ ইচ্ছামতে প্ৰথমে ৰজাঘৰলৈ আৰু ক্ৰমে ডা-ডাঙৰীয়াসকলৰ ঘৰলৈ গৈ হুঁচৰি গাই আশীৰ্বাদ দিয়া প্ৰথা প্ৰচলিত হয়। এই সকলোবোৰ পৰিঘটনাই বিহুৰ আচাৰ-নীতিত আমূল পৰিৱৰ্তন আনিলেও বিহুৰ মূল বৈশিষ্ট্যৰ ওপৰত বিশেষ প্ৰভাৱ নপৰিল বুলি কোৱা হয়।{{cn}} ১৮২৬ চনৰ [[ইয়াণ্ডাবু সন্ধি]] অনুসৰি [[অসম]] ব্ৰিটিছৰ অধীনলৈ যোৱাৰ লগে লগে অসমৰ সামাজিক, অৰ্থনৈতিক আৰু সাংস্কৃতিক সকলো দিশতে যুগান্তকাৰী পৰিৱৰ্তনৰ সূচনা হয়। পশ্চিমীয়া শিক্ষা আৰু ভিক্টোৰিয়ান-ইংৰাজ সভ্যতাৰ প্ৰভাৱে অসমৰ একাংশ ৰাইজক নিজৰ থলুৱা কৃষ্টিৰ প্ৰতি উদাসীন কৰি তোলে। সেই সময়ৰ ভালেসংখ্যক উচ্চশিক্ষিত সমাজ-সংস্কাৰকসকলে বিহুক "ইতৰ প্ৰাণীৰ নাচ-গান" বুলি আখ্যা দি অসমৰ জনজীৱনত বিহুৰ গুৰুত্বক অৱমাননা কৰাৰো চেষ্টা চলায়। আনহাতে, [[লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা]], [[ৰজনীকান্ত বৰদলৈ]] প্ৰমুখ অসমীয়া ভাষা-সাহিত্যৰ চৰ্চাকাৰীসকলে বিহুৰ সপক্ষে মাত মাতি ইয়াক বিলুপ্তিৰ গৰাহৰ পৰা ৰক্ষা কৰাৰ চেষ্টা কৰে। তথাপিও বিহুৰ ওপৰত এই সামাজিক পৰিৱৰ্তনৰ প্ৰভাৱ পৰে। গৰিষ্ঠসংখ্যক শিক্ষিত অসমীয়াই বিহুত হেঁপাহ পলুৱাই আনন্দ কৰাৰ পৰিৱৰ্তে ইয়াক সামাজিকভাৱে পালন কৰিবলগীয়া ৰীতি হিচাপে মানিবলৈ ধৰে। এনে সময়তে মঞ্চবিহুৰ সূচনা হয়।{{cn}} ইতিমধ্যে অসমৰ বিভিন্ন ঠাইত পশ্চিমীয়া আৰ্হিৰ মঞ্চ নিৰ্মাণ হৈছিল আৰু তাত আন আন সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান ৰাইজৰ আগত প্ৰদৰ্শনৰ ধাৰাও প্ৰচলিত হৈছিল। সেই সময়তে [[গোলাঘাট|গোলাঘাটৰ]] বেতিয়নীত ১৯২৯ চনত পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে মঞ্চত বিহু প্ৰদৰ্শন কৰা হয়।<ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/Scholar-throws-light-on-Bihus-origin/articleshow/8172141.cms?referral=PM First stage Bihu organised in Betioni, Golaghat]</ref> ১৯৪১ চনত [[মহেশ্বৰ নেওগ]] আদি ব্যক্তিৰ প্ৰচেষ্টাত শিৱসাগৰত মঞ্চত বিহু প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। ১৯৫১ চনত [[ৰাধাগোবিন্দ বৰুৱা]]ৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[গুৱাহাটী]]ত বিহু সন্মিলনৰ আয়োজন কৰা হয়। [[File:বিহু নাচনী.JPG|thumb|বিহু নাচনী]] তাৰ পাছতে মঞ্চবিহুৱে সমগ্ৰ অসমজুৰি জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰে। মঞ্চবিহুত বিহু প্ৰদৰ্শনৰ লগতে বিভিন্ন প্ৰতিযোগিতাৰ ওপৰতো গুৰুত্ব দিয়া হয় আৰু এই ৰূপ মূলতঃ দৰ্শকৰ মনোৰঞ্জনৰ উদ্দেশ্যে অনুষ্ঠিত হয়। ফলত মঞ্চবিহু নিৰ্দিষ্ট নীতি-নিৰ্দেশনা আৰু উপস্থাপনৰ ব্যাকৰণৰ মাজত পৰিৱেশিত হ’বলৈ ধৰে। ইয়াৰ ফলত বিহু নৃত্য-গীতে প্ৰদৰ্শনমূলক কলাৰ ৰূপ লাভ কৰে। মঞ্চবিহুৰ জনপ্ৰিয়তাৰ প্ৰভাৱত স্বতঃস্ফূৰ্ত গছতলৰ বিহু ক্ৰমে বিলুপ্তপ্ৰায় হৈ পৰে। বৰ্তমান মঞ্চবিহু আৰু ঘৰে ঘৰে হুঁচৰি গাই আশীৰ্বাদ দিয়াৰ পৰম্পৰা—এই দুয়ো ধৰণৰ বিহু অসমৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত উদযাপন কৰা দেখা যায়। বিহু সন্দৰ্ভত আন এটা উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন হৈছে দৃশ্য-শ্ৰব্য মাধ্যমেৰে প্ৰচাৰিত বিহু-সুৰীয়া গীত-মাতৰ জনপ্ৰিয়তা। নতুন প্ৰজন্মৰ মাজত এই গীতসমূহ বিশেষভাৱে জনপ্ৰিয়। অৱশ্যে, এইবোৰক পৰম্পৰাগত বিহুনাচ বা বিহুনামৰ সলনি বিহু আৰু আধুনিক গীতৰ সংমিশ্ৰণ হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হয়। এই গীতসমূহত বিহুৰ থলুৱা সুৰৰ ভিত্তিত নতুনকৈ সুৰাৰোপণ কৰাৰ লগতে আধুনিক বাদ্যযন্ত্ৰও ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বিহু গীতৰ উদাহৰণ: <blockquote> ''অতিকৈ চেনেহৰ মুগাৰে মহুৰা, তাতোকৈ চেনেহৰ মাকো'' <br> ''তাতোকৈ চেনেহৰ ব’হাগৰ বিহুটি নাপাতি কেনৈকৈ থাকোঁ। '' </blockquote> <blockquote> ১, আজি বিহু বিহু কালি বিহু বিহু চিৰে গৰখীয়াই তৰা; <br> সীতাই কুমাৰে বাদতি মাৰিলে চ'তৰ বাৰে খৰৰপৰা। </blockquote> <blockquote> ২,আজি বিহু বিহু কালি বিহু বিহু আমাৰ বিহু কাপোৰ নাই; <br> সমনীয়া সুধিলে কামে কি এবুলি সৰুতে একাজি আই। </blockquote> <ref>[[লীলা গগৈ]], বিহুগীত আৰু বনঘোষা। </ref> এইসমূহক যোজনা বুলি কোৱা হয়। বিহুনাচ আৰম্ভ কৰাৰ আগতে যোজনা গোৱা হয়। যোজনাবোৰে বহু ক্ষেত্ৰত সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক তথ্য প্ৰতিফলিত কৰে। <blockquote>১১, “আজি বিহু বিহু কালি বিহু বিহু <br /> নাহৰ ফুল ফুলিবৰ বতৰ <br /> ফুলপানী ছিগাতে ঢোলৰ মাত শুনিলো <br /> উজুটিত ভাঙি যাওঁ যঁতৰ।” </blockquote><ref>[https://essayinassamese.blogspot.com/2023/03/bihu-essay.html অসমৰ জাতীয় উৎসৱ - বিহুৰ বিষয়ে ৰচনা | Assamese Essay On Bihu]</ref> ==ব'হাগ বিহু বা ৰঙালী বিহু== [[File:Bihu dance হুঁচৰি.jpg|thumb|right|ব'হাগ বিহুত সৰু ল'ৰা-ছোৱালীয়ে হুঁচৰি গোৱা পৰম্পৰা]] {{মূল|ব'হাগ বিহু}} বসন্তৰ আগমনত উদযাপন কৰা ব'হাগ বিহু বা ৰঙালী বিহু অসমৰ মুখ্য বিহু উৎসৱ। বসন্তত প্ৰকৃতি নতুন ৰূপে জিলিকি উঠাৰ সময়ত চহা ৰাইজে উৎসৱমুখৰ হৈ জীৱন উপভোগ কৰে। ৰঙালী বিহুক যৌৱনৰ উৎসৱ বুলিও কোৱা হয়। ডেকা-গাভৰুৱে ৰাতি বিহু পাতে আৰু বিহুৰ মাজতে নিজৰ জীৱনসংগী বিচাৰি উলিওৱাৰ পৰম্পৰাও আছে। [[কৃষি]]-সংস্কৃতিৰ আৰম্ভণিৰে পৰা এনেধৰণৰ উৎসৱ চলি আহিছে বুলি কোৱা হয়। যৌৱনৰ সৈতে খেতিমাটিৰ উৰ্বৰতাৰ সম্পৰ্ক আছে বুলি লোকবিশ্বাস আছে; সেয়ে খেতি আৰম্ভ কৰাৰ আগতে পালন কৰা ৰঙালী বিহুৰ সৈতে কৃষিৰ ওতপ্ৰোত সম্পৰ্ক আছে। ব'হাগ বা ৰঙালী বিহু একেৰাহে সাত দিন ধৰি উদযাপন কৰা হয়। চ’তৰ সংক্ৰান্তিৰ দিনাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ব’হাগৰ ৬ তাৰিখলৈ এই সাত দিন ধৰি থাকে। প্ৰতিটো দিনৰ বিহুৰ সুকীয়া নাম আছে; ইয়াক ‘সাত বিহু’ বুলি জনা যায়। চ'তৰ দোমাহীৰ দিনা গৰু বিহুৰে আৰম্ভ হৈ ক্ৰমে মানুহ বিহু, হাত বিহু, চেনেহী বিহু, মাইকী বিহু, ৰঙালী বিহু আৰু শেষৰ দিনা চেৰা বিহুৰে ব'হাগ বিহুৰ সামৰণি পৰে। ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰপাৰত ইয়াৰে এটা দিনক ‘গোসাঁই বিহু’ বুলিও পালন কৰা হয়। ==কাতি বিহু বা কঙালী বিহু== {{মূল|কাতি বিহু}} আহিন আৰু কাতি মাহৰ সংক্ৰান্তিৰ দিনা [[কাতি বিহু]] পালন কৰা হয়। এই সময়ত আহু ধান শেষ হৈ যায়, আনহাতে শালি ধান চপোৱাৰ সময়ো নহয়। সেইবাবে বহু ঘৰত খাদ্যৰ নাটনি দেখা দিয়ে আৰু এই বিহুক [[কঙালী বিহু]] বোলা হয়। এই বিহুত ঘৰে ঘৰে তুলসীৰ পুলি ৰুই গধূলি তাৰ গুৰিত চাকি জ্বলাই নাম গোৱা হয়; ঘৰৰ চোতালৰ চাৰিওফালে আৰু খেতিপথাৰতো চাকি জ্বলোৱা হয়। ==মাঘ বিহু বা ভোগালী বিহু== {{মূল|মাঘ বিহু}} খেতি চপোৱাৰ ঠিক পাছতে পুহ-মাঘৰ দোমাহীত মাঘ বিহু বা ভোগালী বিহু পালন কৰা হয়। ই লগে-ভাগে খাই আনন্দ কৰাৰ উৎসৱ। পুহ-মাঘৰ সংক্ৰান্তিৰ সময়ত ভোগালী বিহু বা মাঘ বিহু সাধাৰণতে তিনিদিন ধৰি পালন কৰা হয়। পুহ মাহত শালি ধান, মাহ, তিল, মগু আদি শস্য চপাই মানুহে ভঁৰাল ভৰায়। এই সময়ত ধনী-দুখীয়া সকলোৰে ঘৰত ধান-চাউলৰ যোগান থাকে; সেইবাবে এই বিহুত খোৱা-বোৱাৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া হয়। সান্দহ, চিৰা, নানা তৰহৰ পিঠা-পনা, লাডু, [[আখৈ]] আদি খাদ্য ঘৰে ঘৰে প্ৰস্তুত কৰা হয়। মাঘ বিহুৰ মূল আকৰ্ষণ হ’ল [[মেজি]] জ্বলোৱা। গাঁৱৰ ডেকাসকলে পুহ মাহতে নৰা কাটি মেজি প্ৰস্তুত কৰে। উৰুকাৰ দিনা তেওঁলোকে লগ লাগি ভোজ-ভাত খাই, গীত গাই উজাগৰে থাকে। পুৱা হোৱাৰ লগে লগে গা-পা ধুই মেজিত জুই লগাই দিয়ে। জুই জ্বলি উঠিলে মন্ত্ৰ মাতি মাহ, মগু, পিঠা, চাউল, ঘিঁউ আদি দি অগ্নিক সেৱা জনায়। মেজি পোৰাৰ পাছত তাৰ ছাঁইৰে সকলোৱে ফোঁট লয়। অৱশ্যে, নৰাৰ সুবিধা নথকা ঠাইত কাঠ-বাঁহ আদিৰেই মেজি বনোৱা হয়। মেজি পোৰাৰ এই প্ৰথাক অগ্নিপূজাৰ এক ৰূপ বুলিও বিবেচনা কৰা হয়। জাতীয় উৎসৱ হিচাপে বিহুৱে অসমীয়া সমাজৰ ঐক্য আৰু মিলা-প্ৰীতিৰ ভাব অটুট ৰখাত ভূমিকা পালন কৰে বুলি কোৱা হয়। বিহুৰ বহু কাম সমূহীয়াভাৱে সম্পন্ন হয়, যিয়ে মানুহৰ মাজত ঐক্যবোধ বৃদ্ধি কৰে। ==পৰম্পৰা== বিহু অনুসৰি অসমৰ বিভিন্ন অঞ্চলত বিভিন্ন পৰম্পৰা প্ৰচলিত হৈ আহিছে: <gallery class="center" widths="200" perrow="10"> File:হুঁচৰি বিহু Husori bihu.jpg|<br />বিহু উপলক্ষে ঘৰে ঘৰে হুঁচৰি গাবলৈ যোৱা বিহুৰ দল। File:Magha Bihu megi 1.jpg|<br />মাঘ বিহুৰ [[মেজি]] জ্বলোৱা পৰম্পৰা। File:গৰু বিহুত বনোৱা চাত.jpg|<br />গৰু বিহুত বনোৱা চাত। File:Tradition of Bohag Bihu.jpg|<br />ব'হাগ বিহুত নাহৰৰ পাতত মন্ত্ৰ লিখাৰ পৰম্পৰা। File:Bhogali Bihu Delicacies.jpg|<br />বিহুৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰা পিঠা-জলপান। File:বিহুৰ এশ এবিধ শাক.jpg|<br />বিহুৰ দিনত এশ এবিধ শাক খোৱাৰ পৰম্পৰা। File:Woman performing kati bihu rituals.jpg|<br />কাতি বিহুত শস্যৰ পথাৰত চাকি জ্বলোৱা পৰম্পৰা। File:Kaati Bihu.jpg|<br />কাতি বিহুত তুলসীৰ তলত চাকি জ্বলোৱা পৰম্পৰা। File:Mukuli bihu dance performance at Guwahati Assam.JPG|<br />ব'হাগ বিহুৰ সময়ত অনুষ্ঠিত মুকলি বিহু। File:Group Fishing at the occasion of Magh Bihu.jpg|<br />মাঘ বিহুত সমজুৱাকৈ মাছধৰা পৰম্পৰা। File:Bathing cattle in Rongali Bihu.jpg|ব'হাগ বিহুৰ গৰু বিহুৰ দিনা নৈত গৰুক গা ধুৱাই দিয়াৰ নিয়ম। File:Koni-juj.jpg|<br />বিহুৰ দিনত খেলা পৰম্পৰাগত খেল কণী যুঁজ। File:Meji burning in Kamrup, Assam.jpg|<br />মাঘ বিহুত জ্বলোৱা মেজি। </gallery> ==লগতে চাওক== * [[বিহুগীত]] * [[বিহু নৃত্য]] * [[বিহুৰ বাদ্যযন্ত্ৰ]] * [[বিহুৰ খাদ্য]] * [[বিহুৰ সাজ-পোচাক আৰু অলংকাৰ]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons|Category:Bihu|বিহু}} {{Wikiquote}} * [[oldwikisource:বিহু গীত]] (ৱিকিউৎসত বিহুগীতসমূহৰ লিপি সন্নিবিষ্ট কৰা আছে।) * {{YouTube|id=IbupI6r5SxQ|title=মুকলি বিহু নৃত্য প্ৰতিযোগিতাৰ এটা দৃশ্য}} * {{YouTube|id=AqWF2MxvUow|title=দেউৰী বিহু নৃত্য প্ৰদৰ্শন}} * {{YouTube|id=1G1ebEXnOb8|title=মিচিং বিহু নৃত্য প্ৰদৰ্শন}} * অসমীয়া সংস্কৃতিৰ কণিকা — সম্পাদনা: ড॰ নাৰায়ণ দাস, ড॰ পৰমানন্দ ৰাজবংশী; পৃষ্ঠা ২৪০–২৪২ * [http://www.assamtribune.com/scripts/details.asp?id=apr1407\edit2 Rongali Bihu-the spring festival of Assam]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} An article by Sawpon Dowerah * [http://www.assamtribune.com/scripts/details.asp?id=apr1407\edit3 Rongali Bihu through the ages]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} An article by Debendra Prasad Das * [https://web.archive.org/web/20160307192221/http://www.indigenousherald.com/features/25-bihu-the-lifeline-of-assamese-culture.html/edit4 Bihu: The lifeline of Assamese culture] An article by Journalist Md. Sabir Nishat {{অসমৰ উৎসৱ আৰু মেলাসমূহ}} {{অসম}} [[শ্ৰেণী:বিহু|*]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ উৎসৱসমূহ]] [[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ উৎসৱসমূহ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজ্যিক প্ৰতীক]] oln3jxn0ku9gsea7nq87u9c8ugpo8fq 646600 646567 2026-10-22T18:42:04Z KhiLanTzi 23530 /* উৎপত্তি */ 646600 wikitext text/x-wiki {{Infobox Holiday |image =Bihu Dance-This photo crosses 28000 Views.jpg |caption = বিহু নৃত্য শিল্পী |holiday_name = বিহু |observedby = [[অসম|অসমীয়া]] |date = |observances = |type = cultural |longtype = কৃষিভিত্তিক উৎসৱ<br />ভাৰতীয় উৎসৱ |significance = |date2010 = |date2011 = }} {{বিহু}} '''বিহু''' [[অসম]]ৰ জাতীয় উৎসৱ। অসমৰ লগতে দাঁতি-কাষৰীয়া কিছুমান ৰাজ্যৰ কোনো কোনো জাতি-জনজাতিৰ মাজতো বিহু বা ইয়াৰ সমধৰ্মী উৎসৱ পালন কৰা দেখা যায়। বিহুৰ এটা বিশেষ বৈশিষ্ট্য হ’ল—ই জাতি-বৰ্ণ নিৰ্বিশেষে সকলো লোকে একেলগে উদযাপন কৰিব পৰা উৎসৱ।<ref name="festival">{{cite web | url=http://www.festivalsofindia.in/bihu/ | title=Bihu Festival | publisher=Pan India Internet Private Limited (PIIPL) | work=www.festivalsofindia.in | accessdate=2013-04-13}}</ref> বিহু মূলতঃ কৃষিভিত্তিক উৎসৱ। "কৃষি উৎসৱ ঘাইকৈ তিনিটা: খেতিৰ আৰম্ভণিৰ বেলিকা, খেতিৰ বাঢ়নী বতৰত আৰু খেতি চপোৱাৰ ‍শেষত।"<ref>অসমৰ সংস্কৃতি: ড॰ লীলা গগৈ</ref> অসমত পালন কৰা বিহু তিনিটা হ’ল: [[ব'হাগ বিহু]] বা ৰঙালী বিহু, [[কাতি বিহু]] বা কঙালী বিহু, আৰু [[মাঘ বিহু]] বা ভোগালী বিহু। == বিহু শব্দৰ উৎপত্তি == ''বিহু'' শব্দৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কে নানা মত আছে, কিন্তু কোনো মতেই সৰ্বসন্মত নহয়। কিছুমান পণ্ডিতৰ মতে [[সংস্কৃত ভাষা|সংস্কৃত]] 'বিষুবত' শব্দৰ পৰা বিহু শব্দৰ উদ্ভৱ হৈছে।<ref>[https://tholgiri.com/%e0%a6%ac%e0%a6%bf%e0%a6%b9%e0%a7%81%e0%a7%b0-%e0%a6%89%e0%a7%8e%e0%a6%aa%e0%a6%a4%e0%a7%8d%e0%a6%a4%e0%a6%bf-%e0%a6%86%e0%a7%b0%e0%a7%81-%e0%a6%ac%e0%a6%bf%e0%a6%b9%e0%a7%81%e0%a6%a8%e0%a7%83/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230331070705/https://tholgiri.com/%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B9%E0%A7%81%E0%A7%B0-%E0%A6%89%E0%A7%8E%E0%A6%AA%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%BF-%E0%A6%86%E0%A7%B0%E0%A7%81-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B9%E0%A7%81%E0%A6%A8%E0%A7%83/ |date=2023-03-31 }}বিহুৰ উৎপত্তি আৰু বিহু নৃত্য।</ref><ref name="festivalsofindia.in">{{cite web | url=http://www.festivalsofindia.in/bihu/ | title=Origin of the Word Bihu | publisher=Pan India Internet Private Limited (PIIPL | work=festivalsofindia.in | accessdate=2013-04-13}}</ref> বৈদিক 'বিষুবন' পদে এবছৰজুৰি অনুষ্ঠিত হোৱা 'সত্ৰ' বা 'যজ্ঞ'ৰ মধ্যৱৰ্তী দিনটোক বুজায়; অৰ্থাৎ [[দিন]] আৰু ৰাতিৰ সমান হোৱা দিনটোৱেই 'বিষুবত' ৰূপে পৰিচিত। এই ব্যাখ্যা অনুসৰি ব’হাগ বিহুৰ দিনটো "বসন্ত বিষুবত",‌ মাঘ বিহুৰ দিনটো "উত্তৰায়ণ" আৰু কাতি বিহুৰ দিনা "হেমন্ত বিষুবত" ধৰা হয়। <ref>[https://www.boloji.com/articlephotos/a8002.png Dr. Rajen Barua, ''Reinventing the Indian (Hindu) Calendar'']</ref> লীলা গগৈয়ে এই ব্যুৎপত্তিৰ বিষয়ে সন্দেহ প্ৰকাশ কৰি উল্লেখ কৰিছে যে জ্যোতিষশাস্ত্ৰই সহজ-সৰল গাঁৱলীয়া সমাজক স্পৰ্শ কৰাৰ আগতেও কৃষিভিত্তিক বিহু প্ৰচলিত আছিল; তেওঁৰ মতে আদিম মানুহৰ সমূহীয়া আনন্দ প্ৰকাশৰ উৎসৱৰ পৰাই বিহুৰ বিকাশ ঘটিছিল। <ref>বিহু আৰু বিহুৰ ক্ৰমবিকাশ, বিহু এটি সমীক্ষা, লীলা গগৈ, পৃ: নং ৩৫, প্ৰকাশক: মাখন হাজৰিকা, বনলতা, চতুৰ্থ সংস্কৰণ, ২০১০</ref> তেওঁ লগতে যুক্তি দিছে যে ‘বিষুৱন’ শব্দৰ পৰা ‘বিহু’ শব্দৰ সৃষ্টি হোৱা হ’লে বিহুৰ এটা সৰ্বভাৰতীয় ৰূপ থকাৰ কথা; কিন্তু স্বকীয় বৈশিষ্ট্যসহ বিহু মূলতঃ অসমতেই বৰ্তি আছে।<ref>বিহু আৰু বিহুৰ ক্ৰমবিকাশ, বিহু এটি সমীক্ষা, লীলা গগৈ, পৃ: নং ৩৬, প্ৰকাশক: মাখন হাজৰিকা, বনলতা, চতুৰ্থ সংস্কৰণ, ২০১০</ref> এই দৃষ্টিভংগী অনুসৰি বিহু আৰ্য-অনাৰ্য বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সমূহীয়া আনন্দ প্ৰকাশৰ উৎসৱ হিচাপে সময়ৰ পৰিৱৰ্তনৰ মাজেৰে অসমৰ জাতীয় উৎসৱৰ ৰূপ লাভ কৰিছে। পিছে সংস্কৃতৰ বিষুৱ শব্দৰ পৰাই অন্য এপ্ৰিল মাহৰ ১৪ / ১৫ তাৰিখে উদযাপন কৰা বসন্ত উৎসৱ যেনে কেৰেলাৰ বিচু (വിഷു)<ref>{{Cite web |title=विषुव (viṣuva) |website=Spoken Sanskrit Dictionary |url=http://spokensanskrit.org/index.php?mode=3&script=hk&tran_input=%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A5%81%E0%A4%B5&direct=au&anz=100 |language=sa |access-date=2026-10-22}}</ref> উৎপত্তি হৈছে। আন এটা মত অনুসৰি, [[বড়ো জনগোষ্ঠী|বড়ো]]সকলৰ বৈচাগু, [[ডিমাছা জনগোষ্ঠী|ডিমাছা]]সকলৰ বুচু, কোচসকলৰ বিচুৱা, ত্ৰিপুৰিসকলৰ বিজু বা তিৱাসকলৰ পিচুৰ দৰে উজনি অসমৰ বিহুৰ উৎসও উজনি অসমৰ [[বড়ো-কছাৰী]] মূলীয় [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী|চুতীয়া]], [[দেউৰী জনগোষ্ঠী|দেউৰী]], [[মৰাণ জনগোষ্ঠী|মৰাণ]] আৰু সোণোৱালসকলৰ "বিচু" পৰম্পৰাৰ সৈতে জড়িত। এই মতৰ সমৰ্থকসকলে "বিচু" শব্দৰ অৰ্থ "আটাইতকৈ পবিত্ৰ দিন" আৰু "চুতীয়া" শব্দৰ অৰ্থ "পবিত্ৰ পানীৰ কাষত থকা লোক" বুলি ব্যাখ্যা কৰে। এই ব্যাখ্যা অনুসৰি পৰৱৰ্তীকালত [[অসমীয়া ভাষা]]ত "চ" ধ্বনি "হ"লৈ ৰূপান্তৰিত হয়; উদাহৰণস্বৰূপে, চিলৈ হিলৈ হ’ল, চাৰি শাড়ী হ’ল বা চাপ সাপ হ’ল। ড° পৱন চন্দ্ৰ শইকীয়াই ‘দেউৰী চুতীয়া’ত উল্লেখ কৰিছে: ''"চুতীয়া ভাষাত বিহুক "বিচু" বুলি কোৱা হয়। "বি" মানে অতি, "চু" মানে আনন্দময় বুজায়। গতিকে, "বিচু" শব্দটি অপ্ৰভ্ৰংশ হৈ ‘বিহু’ শব্দৰ উৎপত্তি হৈছে।"''<ref>পৱন চন্দ্ৰ শইকীয়া, ‘কাতি বিহুৰ ৰূপৰেখা’, দেউৰী চুতীয়া, পৃষ্ঠাঃ ১০৯</ref> আনহাতে, গৱেষক ডিম্বেশ্বৰ গগৈয়ে মত প্ৰকাশ কৰিছে: "টাই ভাষাৰ ‘পয়হু’ শব্দই গো-পূজা বা গো-উৎসৱ বুজায়। "পয়" মানে উৎসৱ আৰু "হু" মানে গৰু। ... বহাগ বিহুৰ আগদিনা গৰুক গা-ধুৱাই গো-পূজা কৰা,...আৰু পবিত্ৰ গৰুৰ ছালৰ বাদ্যক আগস্থান দি গো-পূজাৰ দৰে সন্মান জনোৱা হয় বাবে এই উৎসৱক "পয়হু" বোলা হয়। সেই "পয়হু" শব্দৰ অপভ্ৰংশই "বিহু" হোৱা বুলি কৰা ধাৰণা অমুলক নহয়।"<ref>ডিম্বেশ্বৰ গগৈ, ‘অসমৰ বিহু সংস্কৃতিৰ ৰূপৰেখা’, পৃষ্ঠাঃ ১৮-১৯</ref> ৰিদিপ কুমাৰে এই ব্যাখ্যাৰ বিপৰীতে যুক্তি দিছে যে ৰঙালী বিহু সম্পূৰ্ণৰূপে গৰুকেন্দ্ৰিক উৎসৱ নহয় আৰু কাতি বা মাঘ বিহুত গৰু-কেন্দ্ৰিক অনুৰূপ নিয়ম নাই; সেয়ে তেওঁ বিহুৰ ভাব আৰু অৰ্থৰ দিশৰ পৰা চুতীয়া ‘বিচু’ শব্দৰ সৈতে ইয়াৰ ব্যুৎপত্তিগত সম্পৰ্ক অধিক সম্ভাৱ্য বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>[https://www.sahapedia.org/%E0%A6%85%E0%A6%B8%E0%A6%AE%E0%A7%B0-%E0%A6%9C%E0%A6%BE%E0%A6%A4%E0%A7%80%E0%A7%9F-%E0%A6%89%E0%A7%8E%E0%A6%B8%E0%A7%B1-%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%9A%E0%A6%BE%E0%A6%AA%E0%A7%87-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B9%E0%A7%81%E0%A6%83-%E0%A6%8F%E0%A6%95-%E0%A6%90%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%95-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B6%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%B7%E0%A6%A8#_ftn1 ৰিদিপ কুমাৰ, ''অসমৰ জাতীয় উৎসৱ হিচাপে বিহুঃ এক ঐতিসাহিক বিশ্লেষণ'']</ref> এটা পৰম্পৰা অনুসৰি, বৈদিক প্ৰভাৱ পৰাৰ আগতে বিহু/বিচু ব’হাগ মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰৰ পৰা আৰম্ভ হৈছিল।{{cn}} [[শদিয়া]] অঞ্চলৰ লোকসকলৰ লগতে দেউৰী সম্প্ৰদায়ৰ লোকসকলেও আজিও সেই দিনটোতে বিহু আৰম্ভ কৰে। কিছুমান পুৰণি বিহু-হুঁচৰিৰ গীতত এই পৰম্পৰাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। ''{{Quote|text=“হাচতি ঐ চʼত বিচুতি ঐ চʼত<br />বুধে গৰু বিহু মঙ্গলে উৰুকাৰ,<br />বিহু গৈ আছিলি ক'ত?”}}''{{cn}} ==বিহুৰ ইতিহাস== ===উৎপত্তি=== <!-- [[File:বিহু নাচনীৰ চিত্ৰ.jpg|thumb|বিহু নাচনীৰ চিত্ৰ]] --> অসমৰ সামাজিক গাঁথনিৰ দৰেই বিহু উৎসৱত মংগোলীয় আৰু আৰ্য সংস্কৃতিৰ সংমিশ্ৰণ আছে। বিহুৰ বিৱৰ্তনৰ মাজতো অসমীয়া সংস্কৃতিৰ গঠন-প্ৰক্ৰিয়াৰ বিভিন্ন স্তৰ প্ৰতিফলিত হৈছে। মানুহে কৃষিক মূল জীৱিকা হিচাপে গ্ৰহণ কৰাৰ পাছৰে পৰা খেতি চপোৱাৰ সময়ৰ আনন্দোৎসৱে সমূহীয়া ৰূপ লাভ কৰি ক্ৰমে ৰীতি-নীতিত পৰিণত হয় আৰু কালক্ৰমত বিহুৰ দৰে কৃষিভিত্তিক উৎসৱৰ বিকাশ ঘটে। অসমত কৃষিৰ প্ৰাথমিক বিকাশ অষ্ট্ৰ-এছিয়াটিক আৰু তিব্বতীয়-বৰ্মীয় জনগোষ্ঠীৰ সৈতে জড়িত বুলি ধৰা হয়; সেই অনুসৰি বিহুৰ প্ৰাথমিক ৰূপকো এই গোষ্ঠীসমূহৰ কৃষি-সংস্কৃতিৰ সৈতে জড়িত কৰা হৈছে। উল্লেখযোগ্য যে অসমত বৰ্তমান পৃথক অষ্ট্ৰ-এছিয়াটিক ভাষাভাষী গোষ্ঠী দেখা নাযায়; ডি.এন.এ.-ভিত্তিক গৱেষণা অনুসৰি অষ্ট্ৰ-এছিয়াটিক জনগোষ্ঠীৰ বহু অংশ তিব্বতীয়-বৰ্মীয় জনগোষ্ঠীৰ মাজত বিলীন হৈ যায়।<ref>{{Cite web |title=Austroasiatics absorbed by Tibeto-burman groups |url=https://www.degruyter.com/downloadpdf/j/anre.2016.79.issue-3/anre-2016-0019/anre-2016-0019.pdf |access-date=2019-03-24 |archivedate=2019-04-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190405000120/https://www.degruyter.com/downloadpdf/j/anre.2016.79.issue-3/anre-2016-0019/anre-2016-0019.pdf |deadurl=yes }}</ref> প্ৰমোদচন্দ্ৰ ভট্টাচাৰ্যৰ মতে, পৰৱৰ্তী ইন্দো-আৰ্য সাংস্কৃতিক প্ৰভাৱৰ ফলত থলুৱা ''বিচু'' উৎসৱক ''বিষুৱ'' বা বিষুৱ-সংক্ৰান্তিৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি ব্যাখ্যা কৰা হয় আৰু ব’হাগৰ এই বসন্তোৎসৱে ভাৰতৰ আন অঞ্চলৰ সমসাময়িক বসন্তকালীন উৎসৱসমূহৰ সৈতে কেলেণ্ডাৰগত সম্পৰ্ক লাভ কৰে।<ref>{{cite book |last=Bhattacharya |first=Pramod Chandra |title=Asamar Loka Utsav |year=1969 |location=Guwahati }}</ref> আগৰ দিনত বিহুৰ সময়ত ডেকা-গাভৰুসকলে মিলি চ'ত মাহৰ ৰাতি নাচি গাই আনন্দ কৰিছিল। এই কালছোৱাত ব্যক্তিগত উচাহ আৰু প্ৰেমৰ প্ৰকাশেই বিহুত প্ৰাধান্য পাইছিল যদিও ধৰ্ম আৰু কৃষিও সমান্তৰালভাৱে জড়িত আছিল। দীনেশ গগৈৰ মতে, ''বিহু'' শব্দটো দেউৰী-চুতীয়া ভাষাৰ ''বিচু'' শব্দৰ পৰা উদ্ভূত, যাৰ অৰ্থ "অতি আনন্দ" বা "অত্যধিক আনন্দ"।<ref>Gogoi, Dinesh (2015), ''Baapoti Hahun Bihu'', pp. 17–18.</ref> লোকপৰম্পৰাত ''বিচু''ৰ উৎপত্তিক আহু ধানৰ খেতিৰ সৈতেও জড়িত কৰা হয়। মমণি মহন্তৰ মতে, প্ৰাচীন চুতীয়া কৃষিব্যৱস্থাত আহু ধানৰ বিশেষ গুৰুত্ব আছিল; খেতিয়কসকলে দিন-ৰাতি বনৰীয়া জীৱ-জন্তুৰ পৰা আহু খেতি ৰক্ষা কৰি থাকোঁতে গান, নাচ আৰু ৰং-ধেমালিৰে সময় কটাইছিল। আহু শস্যৰ সজীৱ বৃদ্ধিৰ সৈতে জড়িত এই বাৰ্ষিক আনন্দোৎসৱেই লোকপৰম্পৰাত ''বিচু'' নামেৰে পৰিচিত হৈছিল।<ref>{{cite thesis |last=Mahanta |first=Mamoni |title=Social Rites and Rituals of the Chutiyas in Assam: A Study |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=2018 |pages=156–157 }}</ref> পি চি চৌধুৰীয়ে কালিকা আৰু অন্যান্য পুৰাণত এই অঞ্চলত সূৰ্য-উপাসনা আৰু অগ্নি-উপাসনাৰ প্ৰচলনৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। বিহুৰ প্ৰাচীন অসমৰ বিলুপ্ত হ’বলৈ ধৰা অষ্ট্ৰিক আৰু আল্পাইন-ইৰানীয় সংস্কৃতিৰ অৱশিষ্ট অগ্নি-উপাসনা আৰু উৰ্বৰতা-সম্পৰ্কীয় পৰম্পৰা বুলি তেওঁ মত প্ৰকাশ কৰিছে।{{Cite book |last=Choudhury |first=Pratap Chandra |title=The History of Civilisation of the People of Assam to the Twelfth Century A.D. |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies in Assam |location=Gauhati |date=1959 |url=https://archive.org/details/in.gov.ignca.29820/page/28/mode/1up|access-date=2026-10-23}} সেয়েহে, "প্ৰাগজ্যোতিষ" নামটো এই অঞ্চলত সূৰ্য-উপাসনাৰ প্ৰচলনৰেই এক অৱশিষ্ট হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে বুলি তেওঁ মন্তব্য প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>{{Cite book |last=Choudhury |first=Pratap Chandra |title=The History of Civilisation of the People of Assam to the Twelfth Century A.D. |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies in Assam |location=Gauhati |date=1959 |url=https://archive.org/details/in.gov.ignca.29820/page/28/mode/1up |page=29 |language=en |access-date=2026-10-23}}</ref> বৰ্তমানৰ বিহুৰ বিকাশ উজনি অসমৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত বুলি কিছুমান লেখকে মত প্ৰকাশ কৰিছে। হলিৰাম ঢেকিয়াল ফুকনে লিখিছে, ''"বিহু কামৰূপে নাই, সৌমাৰে (উজনি অসম) অধিক"''<ref>হলিৰাম ঢেকিয়াল ফুকনৰ ৰচনাৱলী, p. 80</ref>। বড়োসকলৰ বৈচাগু, ডিমাছাসকলৰ বুচু, ত্ৰিপুৰিসকলৰ বিজু বা তিৱাসকলৰ পিচুৰ দৰে উজনি অসমৰ বড়ো-কছাৰী মূলীয় জনগোষ্ঠীসমূহ—চুতীয়া, দেউৰী, মৰাণ আৰু সোণোৱালসকলে বিহু/বিচু উদযাপন কৰি আহিছে। চুতীয়া ৰাজ্যৰ সময়ত এই উৎসৱ প্ৰধান উৎসৱ হিচাপে গঢ়ি উঠিছিল বুলি কোৱা হয়। সাঁচিপতীয়া দেওবুৰঞ্জী বা লিড-ফি বা অক্ষয় বুৰঞ্জীৰ মতে [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] ৰাজধানী [[শদিয়া|শদিয়াৰ]] কেঁচাইখাতী বা কলীমতী দেৱী বিহুৰ স্ৰষ্টা।<ref>শৰ্মা, নয়নমণি, "বিহু-সংস্কৃতি",p. 67,"সাঁচিপতীয়া দেওবুৰঞ্জী বা লিড ফি বা অক্ষয় বিহু বুৰঞ্জীৰ মতে শদিয়াত কেঁচাইখাতী বা কলীমতীহে বিহুৰ স্ৰষ্টা।"</ref> ইতিহাসবিদ স্বৰ্গীয় হেম বুঢ়াগোহাঞিৰ অন্বেষণ অনুসৰি, মানুহৰ তেজ খাবলৈ চঞ্চল হৈ ফুৰা শিৱৰ ভণিয়েক কলীমতিয়ে বিহু আৰম্ভ কৰিছিল বুলি এক পৰম্পৰা আছে; দেউৰীসকলে কেঁচাইখাতী আৰু বলিয়া বাবাক বুঢ়া-বুঢ়ীৰ সতি-সন্ততি বুলি বিশ্বাস কৰে।<ref>বুঢ়াগোহাঞি, দুৰ্লভ, "কলীমতি", p.23</ref> ===পৌৰাণিক বিহুৰ ৰীতি-নীতি=== আগৰ দিনত ব’হাগ বিহুৰ উৎসৱ চ’ত মাহৰ পৰাই আৰম্ভ হোৱা বুলি পৰম্পৰাত পোৱা যায়। মূল ব’হাগী উৎসৱৰ আগৰ এই সময়ছোৱাক ''ৰাতি বিহু'' বা ''চ’তৰ বিহু'' বুলি কোৱা হৈছিল। এই সময়ত ডেকা-গাভৰুসকলে ৰাতি চাকি জ্বলাই ডাঙৰ গছৰ তলত আৰু থান আদি পৱিত্ৰ স্থানৰ চোতালত বিহু নাচিছিল। এক পৰম্পৰা অনুসৰি তাম্ৰেশ্বৰীৰ পৰা ৰাতিৰ ভাগত বিহু নমাই আনি আম বা আঁহত আদি ডাঙৰ গছৰ তলত নৃত্য-গীত কৰা হৈছিল। ''তৰুৱা কদম'' ফুলাক কলীমতীৰ যৌৱনপ্ৰাপ্তিৰ প্ৰতীক আৰু চ’তৰ বিহু আৰম্ভ হোৱাৰ সংকেত বুলিও গণ্য কৰা হৈছিল।<ref name="Richa-Chot">{{cite thesis |last=Chutia |first=Richa |title=The Chutiyas of Assam: A Socio-Cultural Study |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=2026 |pages=146–152, 200–203 }}</ref> চ’তৰ ৰাতি বিহুৰ এনে স্থানীয় ৰূপ আজিও যোৰহাট-গোলাঘাট অঞ্চলৰ বৰহোলা আৰু বাসা দৈয়াং আদি ঠাইত লিপিবদ্ধ কৰা হৈছে। এইবোৰত ডেকা-গাভৰুসকলে ডাঙৰ আম বা আঁহত গছৰ তলত ৰাতি বিহু কৰে; ''জোৰা নাম'', প্ৰেম-বিৰহৰ গীত আৰু পেঁপা বজোৱাৰ প্ৰতিযোগিতাও এই পৰম্পৰাৰ অংগ।<ref name="Richa-Chot"/> দেউৰীসকলৰ মাজতো তুলনীয় ''ৰাতি বিচু'' পৰম্পৰা আছে; ফাগুন আৰু চ’ত মাহত ডেকা-গাভৰুসকলে সমূহীয়াকৈ বিচুৰ গীত-নাচৰ অনুশীলন কৰে আৰু ব’হাগীয়া বিচুৰ সময়ত ৰাতিও নৃত্য-গীত চলে।<ref>{{cite journal |last=Kashyap |first=Atrayee |title=Socio-Cultural Significance of Folk Musical Tradition: Weaving the Tapestry of Identity of the Deori Community of Assam |journal=Lokaratna |volume=XIX |year=2025 |page=40 }}</ref> ৰাতি বিহুৰ সামৰণি চ’তৰ শেষ দিন বা ব’হাগৰ প্ৰথম মঙলবাৰে কৰা হৈছিল। এই দিনটোক ''উৰুকা'' বোলা হৈছিল; ''উৰুকা'' শব্দটোক দেউৰী-চুতীয়া ''উৰুকুৱা'' ("শেষ কৰা") শব্দৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়। উৰুকাৰ ৰাতি দেওধনীসকলে গোটেই ৰাতি নৃত্য কৰিছিল আৰু তেওঁলোকৰ দেহত কেঁচাইখাতী বা কলীমতী অধিষ্ঠিত হোৱা বুলি বিশ্বাস কৰা হৈছিল। এই ঘটনাক দেৱী স্বৰ্গৰ পৰা পৃথিৱীলৈ নামি অহা বা ''বিহু নমাই অনা''ৰ সৈতে জড়িত কৰা হৈছিল। চ’তৰ বিহুৰ সামৰণিৰ পাছত ব’হাগৰ প্ৰথম বুধবাৰৰ দিনা থানঘৰত পূজা আৰম্ভ কৰা হৈছিল। পুৱাৰ ভাগত গৰু গা ধুৱাই গৰু বিহু পালন কৰা হৈছিল; এই প্ৰথা আজিও আগৰ দৰেই পালন কৰা হয়। এই প্ৰথা বড়োসকলৰ বৈচাগু উৎসৱতো কৰা হয়। [[কণী যুঁজ]], [[কুকুৰা যুঁজ]] আদি ৰং-ধেমালিৰো আয়োজন কৰা হৈছিল। এই দিনা আবেলি বিহু গাই গাই থানঘৰৰ চোতাললৈ বিহু লৈ যোৱা হৈছিল আৰু কেঁচাইখাতী (কলীমতী) দেৱীকে ধৰি চাৰি শাল গোসানীক স্বৰ্গৰ পৰা পৃথিৱীলৈ বিহুৰ আশীৰ্বাদ দিবলৈ নমাই অনা হৈছিল। ইয়াকেই "বিহু নমাই অনা" বোলা হৈছিল। কিছুমান প্ৰচলিত বিহুনামত আজিও কলীমতী (কেঁচাইখাতী)ৰ আগমনৰ কথা উল্লেখ কৰা হয়। তেনে এটা বিহুনাম হৈছে: ''{{Quote|text="কলীমতী এ বাই ঘূৰি ব’হাগলৈ<br />আহিবি নে নাই?<br />আমি থাকিম আমি থাকিম<br />বাটলৈ চাই। "}}'' বৃহস্পতিবাৰৰ পৰা বলি-বিধান আৰম্ভ কৰা হৈছিল। সেইদিনা, অৰ্থাৎ মানুহ বিহুৰ দিনা দুপৰীয়া, ‘দেওধনি’ আৰু ‘বাৰিক’সকলে গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুক থানঘৰৰ বিহুলৈ যাবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। দেওধনিসকলে আবেলি বলি-বিধান শেষ হোৱাৰ পাছত সাজ-পাৰ পিন্ধি, মণিকুটত ৰখা ৰূপৰ ফুল মূৰত আৰু কেৰু কাণত পিন্ধিছিল। বলি কটা স্থানত বহি গাঁৱৰ কুশল-মংগল অথবা বিপদ-আপদৰ বিষয়ে বাতৰি কোৱা হৈছিল। বাতৰি কোৱা শেষ কৰি দেওধনিয়ে নৃত্য কৰিছিল আৰু বিষয়ববীয়াসকলে সহযোগ কৰিছিল। ঢুলীয়াই ঢোলৰ চেৱত ঢোল বজাইছিল। থানঘৰৰ চোতালত পুৰুষ আৰু মহিলাৰ নাচৰ চেও বেলেগ বেলেগ আছিল। দেওধনি নৃত্য শেষ হোৱাৰ পাছত গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰু বিহুৱাসকলে ঘৰে ঘৰে গৈ বিহু কৰিছিল; ইয়াকেই হুঁচৰি বুলি কোৱা হয়। পিছৰ সপ্তাহৰ বুধবাৰে সকলোৱে পুনৰবাৰ থানঘৰৰ পৰা বিহু উলিয়াই গাঁৱৰ এমূৰত থকা নদী অথবা পুখুৰীৰ পাৰত থৈ আহিছিল। সেই সময়ত প্ৰতিবছৰে হুঁচৰি গোৱা নহৈছিল; কেৱল দেওধনিৰ নিৰ্দেশ পালেহে সেই বছৰত হুঁচৰি গোৱা হৈছিল। শেষৰ দিনা কলঢকুৱাৰে নাও সাজি, নাওখন জবা আৰু তগৰ ফুলেৰে সজোৱা হৈছিল; লগতে এটা সৰু কুকুৰা পোৱালি নাৱতে বান্ধি উটুৱাই দিয়া হৈছিল। তাৰ পাছত ঢোল-পেঁপা সামৰি বিহুৱা সমাজ গাঁৱলৈ ঘূৰি আহিছিল। ''{{quote|text="ল'হ ল'হৰি প্ৰাণৰ ভাই<br />ফুলত ভৰ দি নাও মেলি যায়<br />চহৰা লিপিৰি সোধে আঁঠু কাঢ়ি<br />ফুলত ভৰ দি নাও মেলি যায়<br />কি খায় বুলালি দাঁতে সৰিলৰে<br />ফুলত ভৰ দি নাও মেলি যায়<br />শদিয়াৰ ৰাজতে হোলেং হাতে পোৱা<br />ফুলত ভৰ দি নাও মেলি যায়...<br />ৰূপৰ নাও এখনি সোণৰ বঠাডালি<br />ফুলত ভৰ দি নাও মেলি যায়<br />ভাটিলৈ ভটিয়াই যায় সৰিলৰে<br />ফুলত ভৰ দি নাও মেলি যায়। "}}'' বিহুৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কে এটা লোককথা প্ৰচলিত আছে। লোককথা অনুসৰি বৰদৈচিলা এই ভূমিৰ দেৱতাৰ জীয়ৰী আছিল আৰু কোনোবা সুদূৰ দেশলৈ বিয়া হৈ গৈছিল। প্ৰতি বছৰে বসন্ত ঋতুত বৰদৈচিলা মাকৰ ঘৰলৈ আহে বুলি কোৱা হয়; ইয়াক ধুমুহাৰ আগমনৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়। সেই সময়তে বিহুৰ আৰম্ভণি হয় বুলি বিশ্বাস কৰা হয় আৰু বৰদৈচিলা ঘূৰি যোৱা দিনা বিহুৰ সামৰণি পৰে। ‘বৰদৈচিলা’ শব্দটোক বড়ো-কছাৰী মূলীয় ‘বৰদৈচিখলা’ শব্দৰ পৰা উদ্ভূত বুলি ব্যাখ্যা কৰা হয়, যাৰ অৰ্থ "বায়ু (বৰ)-পানীৰ (দৈ) ছোৱালী (চিখলা)"—অৰ্থাৎ এবিধ ধুমুহা। একেই লোককথা বড়োসকলৰ মাজতো প্ৰচলিত। [[বড়ো জনগোষ্ঠী]]ৰ লোকসকলে বিহু/বৈচাগুৰ সময়ত "বৰদৈচিখলা" নামৰ এটা নৃত্যও পৰিৱেশন কৰে। এই সাদৃশ্যৰ ভিত্তিত বিহুক বড়ো-কছাৰী মূলীয় উৎসৱ-পৰম্পৰাৰ সৈতে জড়িত কৰি ব্যাখ্যা কৰা হয়। ===হুৰাই ৰঙালী আৰু হুঁচৰিৰ পৰম্পৰা=== এটি ধৰ্মীয় পৰম্পৰাত ব’হাগ বিহুৰ আনুষ্ঠানিক আৰম্ভণিক শদিয়াৰ পৱিত্ৰ ''শাল''সমূহৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়। ইয়াত ব’হাগৰ প্ৰথম বুধবাৰে ''হুৰাই ৰঙালী'' নামৰ অনুষ্ঠান কৰা হয়। পৰম্পৰাগত ব্যাখ্যামতে ''হুৰাই'' হৈছে ধৰ্মীয় গীতৰ মাধ্যমেৰে বিহুক স্বৰ্গৰ পৰা পৃথিৱীলৈ নমাই অনাৰ অনুষ্ঠান। আৰম্ভণিতে কেঁচাইখাতী আৰু আন শালসমূহত প্ৰাৰ্থনা কৰা হয় আৰু বিহুৰ সৈতে জড়িত ''আই কলীমতী''য়ে বিহু পৃথিৱীলৈ নমাই আনে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। হুৰাইৰ আৰম্ভণিৰ গীতত বিহু ক’ত আছিল বুলি সোধা হয় আৰু উত্তৰত শদিয়াৰ আঁহত গছৰ তলত আছিল বুলি কোৱা হয়।<ref>{{cite thesis |last=Chutia |first=Richa |title=The Chutiyas of Assam: A Socio-Cultural Study |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=2026 |pages=203–207 }}</ref> {{Quote|text= হাচতি ঐ চ’ত<br /> বিচতি ঐ চ’ত<br /> বিহু গৈ আছিলি ক’ত?<br /> শদিয়াৰ আঁহতৰ তলত।<br /> ...<br /> হুৰাই ল’ আঁহতৰ পাত,<br /> আইয়ে-বাইয়ে দিয়া চেলেংখনি ঐ আমাৰ গাত।<br /> শদিয়া ৰাজ্যতে চাৰি শাল গোঁসানী,<br /> আইয়ে-বাইয়ে দিয়া চেলেং ঐ আমাৰ গাত।<br /> হুৰাই ল’... }} হুঁচৰিৰ বিকাশৰ সৈতেও এই মন্দিৰকেন্দ্ৰিক বিহু-পৰম্পৰাক জড়িত কৰা হৈছে। মমণি মহন্তৰ মতে, চুতীয়া ৰাজ্যৰ সময়ত ডেকা-গাভৰুসকলে প্ৰথমে [[তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ]]ৰ সন্মুখত বিহু পৰিৱেশন কৰি তাৰ পাছত গাঁৱলৈ লৈ গৈছিল। ৰাজ্যখনৰ পতনৰ পাছত প্ৰথম বিহু স্থানীয় থানত আৰম্ভ হ’বলৈ ধৰে আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত থানৰ ঠাইত [[নামঘৰ]]ে এই স্থান গ্ৰহণ কৰে; তাৰ পৰাই হুঁচৰি দল ঘৰে ঘৰে যোৱাৰ পৰম্পৰা বিকশিত হয়।<ref>{{cite thesis |last=Mahanta |first=Mamoni |title=Social Rites and Rituals of the Chutiyas in Assam: A Study |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=2018 |pages=158–159 }}</ref> ''দেওলৰা মণিকোঁৱৰ'' নামৰ লোককথাত চোতালৰ বিহু আৰু হুঁচৰিৰ উৎপত্তিৰ আন এটা পৰম্পৰাগত ব্যাখ্যা পোৱা যায়। কাহিনীটোত [[শদিয়া]]ৰ কুণ্ডিল অঞ্চলৰ এজন ৰজাই দৈৱিকভাৱে জন্ম লাভ কৰা মণিকোঁৱৰক লাভ কৰে। মণিকোঁৱৰে গীত-নৃত্য শিকি আৰু ৰচনা কৰি কৃষিজীৱী লোকসকলৰ চোতালত সেইবোৰ পৰিৱেশন কৰে আৰু গৃহস্থসকলক আশীৰ্বাদ দিয়ে। কাহিনীটোৱে এই পৰিৱেশনক চোতালৰ বিহু আৰু ৰাতি হুঁচৰি গোৱাৰ আৰম্ভণিৰ সৈতে স্পষ্টভাৱে জড়িত কৰে।<ref>{{cite thesis |last=Chutia |first=Richa |title=The Chutiyas of Assam: A Socio-Cultural Study |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=2026 |pages=58–59 }}</ref> ===ইতিহাস=== অসমীয়া সমাজত এটা জনপ্ৰবাদ প্ৰচলিত আছে। <blockquote> ''"ঢোল বাই কʼত? ৰতনপুৰত। ''<br> ''খোল বাই কʼত? ৰতনপুৰত। ''<br> ''পুৱাই কলকলাই বান্দৰী নচুৱাই ''<br> ''বাঁহবাৰী বাঁহবাৰী চুতীয়াৰ ঘৰত।" '' </blockquote> ৰতনপুৰ আছিল [[চুতীয়া]] ৰজা ৰত্নধ্বজপালে গঢ়া এখন নগৰ।<ref>[https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/170951/4/chapter%20iii.pdf Ratanpur was the capital of Chutia king Ratnadhwajpal]</ref> এসময়ত ই সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ় লৈছিল আৰু ঢোল, খোল আদি বিভিন্ন বাদ্যযন্ত্ৰ বজোৱা হৈছিল। উল্লেখযোগ্য যে ৰতনপুৰৰ খোল কাঠেৰে নিৰ্মিত আছিল, মণিপুৰ আৰু মায়ামৰাসকলৰ খোলৰ দৰে।<ref>{{Cite web |title=কাঠেৰে নিৰ্মিত পোঙ খোল |url=https://chandrakantha.com/articles/indian_music/pung.html |access-date=2020-04-23 |archivedate=2020-04-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200407130306/http://chandrakantha.com/articles/indian_music/pung.html |deadurl=yes }}</ref> পৰৱৰ্তীকালত শংকৰদেৱে উত্তৰ ভাৰতৰ আন অঞ্চলৰ দৰে মাটিৰে খোল নিৰ্মাণ কৰি নৃত্য, নাট আদিত ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ লয়। ইয়াৰ পৰা বিহু বা বিহুৰ ঢোলে উজনি অসমৰ ৰাইজৰ মাজত অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল বুলি প্ৰতীয়মান হয়। ‌‌ ১৯৩৫ চনত [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ ঘিলামৰা অঞ্চলত উদ্ধাৰ হোৱা ভূমিদানৰ তাম্ৰফলিৰ মতে, [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া]] ৰজা সত্যনাৰায়ণৰ পুত্ৰ উগ্ৰবীৰ্য লক্ষ্মীনাৰায়ণে ১৪০১ খ্ৰীষ্টাব্দত 'পবিত্ৰ বিহু'ৰ দিনা ব্ৰাহ্মণক ভূমি দান কৰিছিল।<ref>Neog, Maheswar, "Prachya Sasanavali", Introduction, p.189</ref><ref>Barua, Swarnalata, "Chutia Jatir Buranji",p.40-41, "ফলিখনত স্বধয়াপুৰীশ্বৰ নন্দিশ্বৰৰ পুত্ৰ সত্যনাৰায়ণ আৰু এই সত্যনাৰায়ণৰ পুত্ৰ লক্ষ্মীনাৰায়ণ ৰজাই ৰবিদেৱ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণক বখনা গ্ৰামত ১৩২৩ শক (১৪০১ খ্ৰীঃ)ৰ বিষুব সংক্ৰান্তিৰ দিনা (অৰ্থাৎ ১ বহাগৰ বিহুৰ দিনা) ২০০ পুটি‌(পুৰা) ভূমি দান কৰাৰ কথা খোদিত আছে।"</ref> <blockquote> ''"এতস্মৈ শাসনপ্ৰাদা লক্ষ্মীনাৰায়ণো নৃপঃ''<br> ''উৎসৃজ্য বিষুবে (বিহুৱে) পুণ্য ৰবিদেৱ দ্বিজন্মনে...। "'' </blockquote> অৰ্থাৎ, তাম্ৰপত্ৰখনৰ মতে ৰজা লক্ষ্মীনাৰায়ণে দ্বিজ ৰবিদেৱক পুণ্য বিহুৰ দিনা ভূমি দান কৰিছিল। এই তাম্ৰশাসনক চুতীয়া ৰজাসকলৰ দিনত বিহুৰ ৰাজকীয় স্বীকৃতিৰ নিদৰ্শন হিচাপে উল্লেখ কৰা হয়। উল্লেখযোগ্য যে ৰাজধানী শদিয়াতো ৰজাসকলৰ আদেশত ৰাজপুৰোহিত [[দেউৰী জনগোষ্ঠী|দেউৰী]]সকলে চাৰি শাল গোসাঁনীক স্মৰণ কৰি বিহু ৰাজ্যলৈ নমাই আনিছিল বুলি পৰম্পৰাত কোৱা হয়। এই বিষয়ে তেওঁলোকে বিচু-গীতত এনেদৰে গায়: <blockquote> ''"কুণ্ডিলৰ আগৰিত ওখৈক শিমলু''<br> ''তাতে লয় কুৰুৱাই বাহ।''<br> ''শদিয়া ৰাজত ঐ চাৰিশাল গোঁসাঁনী''<br> ''তালে নমস্কাৰ কৰো।''<br> ''সোণৰে জখলা, ৰূপৰ হেতামাৰি''<br> ''আহে চাৰিশালি নামি সৰিলৰে।"''<br> </blockquote> চুতীয়া ৰাজ্যৰ দৰে [[আহোম ৰাজ্য|আহোম]] ৰাজ্যতো ঢোল ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। চীন, থাইলেণ্ড আদি দেশৰ বিভিন্ন তাই জনগোষ্ঠীয়েও নিজৰ উৎসৱ বা ৰীতি-নীতি পালন কৰোঁতে ঢোল ব্যৱহাৰ কৰে। অৱশ্যে, সেই ঢোলৰ গঠন আৰু বজোৱাৰ শৈলী অসমৰ থলুৱা ঢোলতকৈ পৃথক। তাই [[আহোম]] সমাজৰ লোকবিশ্বাসমতে ঢোল মাংগলিক বাদ্য। ঢোলৰ শব্দই প্ৰজনন শক্তি বৃদ্ধি কৰে, পৃথিৱীৰ মাটি কোমল আৰু উৰ্বৰা কৰে আৰু উন্মাদনা বৃদ্ধি কৰে বুলি আহোম সমাজত জনবিশ্বাস আছে। বিয়া, ওমফা পূজা, চোমদেউ পূজা আদিত ঢোল-বাদন অপৰিহাৰ্য। ওজাসকলে ৰচনা কৰা বিহু-মালিতাৰ পৰা জানিব পৰা যায় যে আহোম ৰাজসভাত আন বাদ্যৰ লগতে ঢোলো বজোৱা হৈছিল। ঢুলীয়া ওজাসকলে মালিতা গাওঁতে এইদৰে গায়— ''{{Quote|text=“স্বৰ্গৰ পৰা নামি ছ্যুকাফা স্বৰ্গদেও<br />কৰিলা ৰাজত্ব যাৰ নাহি সম কেউ।<br />নানা বাদ্য বাজনা কৰা সভাত<br />ঢাক ঢোল কৰতাল বাদ্য অসংখ্যাত।” }}'' অৱশ্যে, এই বাদ্য কোন জনগোষ্ঠীৰ লোকে বজাইছিল বা এই মালিতা কেতিয়া ৰচনা কৰা হৈছিল, সেই কথা জনা নাযায়। আহোম ৰাজসভা বা আহোম সমাজত ১৭ শতিকাৰ পৰাহে তাই ভাষাৰ সলনি অসমীয়া ভাষা প্ৰচলিত হৈছিল বুলি উল্লেখ কৰা হয়; সেয়ে এই ৰচনাসমূহ সেই যুগৰ বুলি ধৰা হয়। [[চিত্ৰ:Deori Bihu dance.webm|thumb|দেউৰী জনগোষ্ঠীৰ বিহু]] সেই একেই মালিতাত সোধন ঢুলীয়া নামৰ এজন ওজাই আহোম ৰাজসভাত ঢোল বজাইছিল বুলি উল্লেখ আছে। ওজাৰ মালিতাত শুনা যায়— ''{{Quote|text=“কলি যুগে ইন্দ্ৰবংশী ৰজা নামি যায়,<br />সোধন ওজাই ঢোল বাই আনিলে নমাই।<br />আদিতে আছিল মাত্ৰ ঢোলৰ বাজনা,<br />সোধন ওজাই বাদ্য কৰিলে ৰচনা।” }}'' বুৰঞ্জীৰ পৰা জনা যায় যে চুকাফা ৰজাই পৰ্বতৰ পৰা নামি আহোঁতে বাটত পোৱা অসংখ্য স্থানীয় চুতীয়া, মৰাণ, বৰাহী, কছাৰী আদি লোকক নিজৰ লগত লৈ আহিছিল। <ref>"Along the way, a number of people were captured. They were either Chutias, Morans or Borahis...given names according to the tasks they performed.", Saikia, Yasmin,''Fragmented Memories'', p.115</ref>‌‌ সেয়ে এই ওজাজন তাই লোক আছিল নে বাটত লগ পোৱা থলুৱা মৰাণ, বৰাহী, চুতীয়া বা কছাৰী লোক আছিল, সেই কথা জনা নাযায়। তদুপৰি ইতিহাসৰ পৰা জনা যায় যে ব্ৰাহ্মণ পূজাৰীসকলে ১৭ শতিকাতহে আহোম ৰজাসকলক হিন্দু ৰীতি-নীতিৰ মাজলৈ আনি "ইন্দ্ৰবংশী" বুলি ঘোষণা কৰিছিল। গতিকে এই মালিতা সেই যুগতে ৰচিত হৈছিল বুলি অনুমান কৰিব পাৰি। দেওধাই অসম বুৰঞ্জী আৰু সুকুমাৰ মহন্তৰ ঘৰত পোৱা বুৰঞ্জী অনুসৰি, ১৫২৪ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ৭ ব’হাগৰ দিনা চুতীয়া সেনাপতি গজৰাজ বৰুৱাই আহোম সেনাপতি ফ্ৰাচেংমুঙ বৰগোহাঁইক চুতীয়া ৰজাই আশ্ৰয় লৈ থকা ঠাইডোখৰ দেখুৱাই দিছিল। ১৫২৪ চনত সেই দিনা আছিল ‘ওজা বিচু’। ইয়াৰ পাছত আন কিছুমান চুতীয়া লোকৰ পৰামৰ্শত ফ্ৰাচেংমুঙে আত্মসমৰ্পণকাৰী চুতীয়া সৈনিকসকলক পৰ্বত বগাই ঘিলাগছত উঠি ঢোল বজাবলৈ আদেশ দিয়ে। ইয়াৰ ফলত পাহাৰত আশ্ৰয় লৈ থকা চুতীয়া ৰজা আৰু সৈন্যসকলে যুদ্ধত জয়লাভ কৰা হৈছে বুলি ভাবি বিহু নাচিবলৈ ধৰে আৰু শেষত ঘাপ লৈ থকা আহোম সৈন্যৰ হাতত পৰাজিত হয়। ====ফাট বিহু আৰু আধুনিক বিহুনাচৰ বিকাশ==== শদিয়াৰ ''হুৰাই ৰঙালী'' পৰম্পৰাৰ এটা ৰূপ ঢকুৱাখনাৰ [[হাৰ্হি দেৱালয়]]তো বৰ্তি আছে, য’ত ব’হাগৰ সপ্তম দিনা এই অনুষ্ঠান পালন কৰা হয়। স্থানীয় পৰম্পৰাত হাৰ্হি দেৱালয়ক ১৫২৪ চনত চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতনৰ পাছত শদিয়াৰ পৰা [[কেঁচাইখাতী]]ৰ উপাসনা স্থানান্তৰ কৰাৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়।<ref>{{cite thesis |last=Chutia |first=Richa |title=The Chutiyas of Assam: A Socio-Cultural Study |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=2026 |pages=203–207 }}</ref> উপেন ৰাভা হাকাচামেও ঢকুৱাখনাৰ ফাট বিহুৰ পৰম্পৰাক শদিয়াৰ পৰা স্থানচ্যুত হৈ শেষত হাৰ্হি অঞ্চলত বসতি স্থাপন কৰা লোকসকলৰ সৈতে জড়িত কৰিছে।<ref name="Hakacham-Faat">{{cite book |last=Hakacham |first=Upen Rabha |title=Origin of Bihu |year=2010 |location=Guwahati }}</ref> ''ফাট'' নামটোৰ উৎপত্তিৰ বিষয়ে একাধিক লোকব্যাখ্যা আছে। এটা পৰম্পৰাত ''ফাট''ক "বিচ্ছেদ" বা জনগোষ্ঠীৰ ছিন্ন-বিচ্ছিন্ন হৈ স্থানান্তৰিত হোৱাৰ অৰ্থত ব্যাখ্যা কৰি শদিয়াৰ পৰা বিহু-পৰম্পৰা ঢকুৱাখনালৈ স্থানান্তৰৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়। আন এটা পৰম্পৰাত বিহু চাবলৈ হোৱা বৃহৎ জনসমাগমৰ ফলত খেলপথাৰত ''ফাট'' বা চিৰা পৰা বুলি কোৱা হয় আৰু তাৰ পৰাই ''ফাট বিহু'' নাম হোৱা বুলি ব্যাখ্যা কৰা হয়।<ref>{{cite thesis |last=Mahanta |first=Mamoni |title=Social Rites and Rituals of the Chutiyas in Assam: A Study |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=2018 |pages=161–162 }}</ref> কিছুমান লেখকে ফাট বিহুক আধুনিক বিহুনাচৰ ৰূপ-বিকাশৰ সৈতে জড়িত কৰিছে। পৰম্পৰাগত বিৱৰণত আহোম ৰজা [[ৰুদ্ৰ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত ফাট বিহুৰ শিল্পীসকলক ৰাজকীয় অনুষ্ঠানত নৃত্য প্ৰদৰ্শনৰ বাবে আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল বুলি কোৱা হয়। ঊনবিংশ শতিকাত এই বিহুৰ ৰূপ ঢকুৱাখনা অঞ্চলৰ আন জনগোষ্ঠীৰ মাজতো বিস্তৃত হৈ মহঘুলী চাপৰিত চুতীয়া, সোণোৱাল, দেউৰী, আহোম, মিচিং আদি বিভিন্ন জনগোষ্ঠীয়ে অংশগ্ৰহণ কৰা বুলি উল্লেখ আছে।<ref name="Hakacham-Faat"/> [[File:Faat Bihu dance at Harhi dewaloi.jpg|thumb|হাৰ্হি দেৱালয়ত প্ৰতিবছৰে আয়োজিত কৰি অহা পৌৰাণিক ফাট বিহু]] এটা বিহুগীতত মান দেশলৈকে বিহুৰ খ্যাতি বিয়পি পৰাৰ কাব্যিক উল্লেখ পোৱা যায়। ''{{Quote|text=“লাহে লাহে ঐ<br />বিহু কোনে ঢালে আহে। <br />পূৱে পশ্চিমে উত্তৰে দক্ষিণে<br />বিহু কোনে ঢালে আহে। <br />মান দেশত মানতৰা এযুৰি<br />আছিলে নৰিয়াত পৰি,<br />যেতিয়া শুনিলে বিহুৰে বতৰা<br />আহিলে লাখুটি ধৰি।”}}'' গীতটোৰ ভাবাৰ্থত বিহুৰ আকৰ্ষণ ইমানেই আছিল বুলি কাব্যিকভাৱে কোৱা হৈছে যে মান দেশৰ ([[ম্যানমাৰ]]) নৰিয়াত পৰি থকা মান (বাৰ্মিজ) বুঢ়া-বুঢ়ীসকলেও লাখুটি লৈ বিহু চাবলৈ আহিবলৈ মন কৰিছিল। সেইবাবে বুঢ়া-বুঢ়ীসকলে গম নোপোৱাকৈ লাহে লাহে বিহু নাচিবলৈ কোৱা হৈছিল। [[চিত্ৰ:Bihu dance performer.jpg|thumb|250px |পশ্চিম বংগৰ কলকাতাত অনুষ্ঠিত ভাৰত সাংস্কৃতিক উৎসৱ ২০২৩ত অসমৰ দুলীয়াজানৰ এগৰাকী বিহু নৃত্য পৰিবেশক।]] ১৬ শতিকাৰ শেষ ভাগত [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ|শংকৰদেৱে]] প্ৰচাৰ কৰা একশৰণ নামধৰ্মৰ বিস্তৃত প্ৰভাৱ অসমৰ জনসাধাৰণৰ মাজত পৰাৰ লগে লগে বিহুৰ ওপৰতো উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন আহিছিল। আনহাতে, বিহুৰ নৃত্য-গীতৰ প্ৰভাৱো গুৰুজনাৰ বৈষ্ণৱ সংস্কৃতিত পৰিছিল। এই সময়তে বিহুৱে এক পূৰ্ণাংগ সামাজিক উৎসৱৰ ৰূপ পায় আৰু [[উজনি অসম|উজনি অসমৰ]] বড়ো-কছাৰী মূলীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ মাজৰ পৰা অসমৰ বাকী জনগোষ্ঠীৰ মাজত প্ৰচলিত হয়। এই যুগৰ পৰা বিহুনামসমূহত পূৰ্বৰ "গোসাঁনী"ৰ স্থানত 'কৃষ্ণ/ৰাম'ৰ নাম লোৱা আৰম্ভ হয়। এই সম্পৰ্কে শঙ্কৰদেৱৰ 'কীৰ্ত্তন উৰেষা বৰ্ণন' আৰু ৰামচৰণ ঠাকুৰে লিখা 'গুৰু চৰিত'ত এনেদৰে লিখা হৈছে। {{Quote|text=উৰেষা বৰ্ণনাত লিখিছে-<br />''"বিষুদিনা বিধিমতে পঞ্চতীৰ্থ কৰি<br /> শুদ্ধ মনে দেখয়ে শুভদ্ৰা ৰাম হৰি <br />সিয়োজনে সমন্ত যজ্ঞৰ ফল পাইৰ<br /> পাতক নিস্তাৰি বিষ্ণুৰ ভুৱনক যাইব। ""}}{{Quote|text=গুৰু চৰিতত লিখিছে-<br />''"এহিবুলি তিনিজনে কৰন্ত কাতৰ<br />শুনি সৰ্বজয় বুলি মাতিলা শঙ্কৰ<br />চৈত্ৰ বিষু সংক্ৰমণে আসিয়া মিলিব<br />সেহিদিনা ৰুক্মিণীৰ মন্দিৰ উঠিব। "''}} [[চিত্ৰ:Bihubihu.jpg|thumb|right|300px|<center>বিহু নাচ<center>]] পৰৱৰ্তী পৰ্যায়ত আহোম স্বৰ্গদেউ [[ৰুদ্ৰ সিংহ|ৰুদ্ৰ সিংহই]] চহা ৰাইজৰ বিহুলৈ পোনপতীয়া ৰজাঘৰীয়া পৃষ্ঠপোষকতা আগবঢ়োৱা বুলি কোৱা হয়। এই বিৱৰণ অনুসৰি তেওঁ গছতলৰ বিহুক [[ৰংঘৰ|ৰংঘৰৰ]] বাকৰিলৈ আনে আৰু অংশগ্ৰহণকাৰী বিহুৱাসকলক পুৰস্কাৰ দিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰে। অৱশ্যে, বহু লেখক-গৱেষকে আহোম স্বৰ্গদেউসকলে বিহুৰ পৃষ্ঠপোষকতা কৰা নাছিল বুলিও মত প্ৰকাশ কৰিছে। এই সন্দৰ্ভত পদ্মেশ্বৰ গগৈৰ ভাষ্য এনেধৰণৰ: <blockquote>কোনো বুৰঞ্জীত আহোম ৰজাই ৰংঘৰৰ বাকৰিত বিহু চোৱা কথাৰ উল্লেখ নাই। সাতসৰী অসম বুৰঞ্জীৰ মতে, ৰংঘৰৰ ওপৰ মহলাত কোন ক’ত বহিব তাক নিৰ্দিষ্ট কৰা থাকে। সেইমতে ৰজা বহাৰ যিখন ঠাই, তাত যদি এজন মানুহ চকীটো বহে, তেওঁ ৰংঘৰৰ বাকৰিখন তাৰপৰা দেখা নেপায়। দ্বিতীয়তে, যদি ৰজাই তাত বিহু চাইছিল- এজন ৰজাই চাওক বা ধাৰাবাহিক কেইবাজনো ৰজাই চাওক- তেতিয়াহ’লে বিহুক কেন্দ্ৰ কৰি এটা বিষয়বাব সৃষ্টি হ’লহেতেন। কিন্তু তেনে কোনো শ্ৰেণী আমি নেপাওঁ। 'আহোম ৰজাসকলে বিহুক কেন্দ্ৰ কৰি বিষয়বাব বা ধাৰক–বাহক হিচাপে এটা শ্ৰেণীৰ সৃষ্টি নকৰিলেও তেওঁলোকৰ বিহু প্ৰীতি সৰ্বজন বিদিত।</blockquote> এইজন স্বৰ্গদেৱেই [[হুঁচৰি]] দলৰ আগত মূৰ দোৱাই আশীৰ্বাদ লোৱাৰ পৰম্পৰা আৰম্ভ কৰিছিল বুলিও কোৱা হয়। ইয়াৰ আগলৈকে বিহুৱা হুঁচৰি দলে থানৰ পৰা আৰম্ভ কৰি শেষত থানতে সামৰণি মাৰিছিল। কিন্তু স্বৰ্গদেৱৰ ইচ্ছামতে প্ৰথমে ৰজাঘৰলৈ আৰু ক্ৰমে ডা-ডাঙৰীয়াসকলৰ ঘৰলৈ গৈ হুঁচৰি গাই আশীৰ্বাদ দিয়া প্ৰথা প্ৰচলিত হয়। এই সকলোবোৰ পৰিঘটনাই বিহুৰ আচাৰ-নীতিত আমূল পৰিৱৰ্তন আনিলেও বিহুৰ মূল বৈশিষ্ট্যৰ ওপৰত বিশেষ প্ৰভাৱ নপৰিল বুলি কোৱা হয়।{{cn}} ১৮২৬ চনৰ [[ইয়াণ্ডাবু সন্ধি]] অনুসৰি [[অসম]] ব্ৰিটিছৰ অধীনলৈ যোৱাৰ লগে লগে অসমৰ সামাজিক, অৰ্থনৈতিক আৰু সাংস্কৃতিক সকলো দিশতে যুগান্তকাৰী পৰিৱৰ্তনৰ সূচনা হয়। পশ্চিমীয়া শিক্ষা আৰু ভিক্টোৰিয়ান-ইংৰাজ সভ্যতাৰ প্ৰভাৱে অসমৰ একাংশ ৰাইজক নিজৰ থলুৱা কৃষ্টিৰ প্ৰতি উদাসীন কৰি তোলে। সেই সময়ৰ ভালেসংখ্যক উচ্চশিক্ষিত সমাজ-সংস্কাৰকসকলে বিহুক "ইতৰ প্ৰাণীৰ নাচ-গান" বুলি আখ্যা দি অসমৰ জনজীৱনত বিহুৰ গুৰুত্বক অৱমাননা কৰাৰো চেষ্টা চলায়। আনহাতে, [[লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা]], [[ৰজনীকান্ত বৰদলৈ]] প্ৰমুখ অসমীয়া ভাষা-সাহিত্যৰ চৰ্চাকাৰীসকলে বিহুৰ সপক্ষে মাত মাতি ইয়াক বিলুপ্তিৰ গৰাহৰ পৰা ৰক্ষা কৰাৰ চেষ্টা কৰে। তথাপিও বিহুৰ ওপৰত এই সামাজিক পৰিৱৰ্তনৰ প্ৰভাৱ পৰে। গৰিষ্ঠসংখ্যক শিক্ষিত অসমীয়াই বিহুত হেঁপাহ পলুৱাই আনন্দ কৰাৰ পৰিৱৰ্তে ইয়াক সামাজিকভাৱে পালন কৰিবলগীয়া ৰীতি হিচাপে মানিবলৈ ধৰে। এনে সময়তে মঞ্চবিহুৰ সূচনা হয়।{{cn}} ইতিমধ্যে অসমৰ বিভিন্ন ঠাইত পশ্চিমীয়া আৰ্হিৰ মঞ্চ নিৰ্মাণ হৈছিল আৰু তাত আন আন সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান ৰাইজৰ আগত প্ৰদৰ্শনৰ ধাৰাও প্ৰচলিত হৈছিল। সেই সময়তে [[গোলাঘাট|গোলাঘাটৰ]] বেতিয়নীত ১৯২৯ চনত পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে মঞ্চত বিহু প্ৰদৰ্শন কৰা হয়।<ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/Scholar-throws-light-on-Bihus-origin/articleshow/8172141.cms?referral=PM First stage Bihu organised in Betioni, Golaghat]</ref> ১৯৪১ চনত [[মহেশ্বৰ নেওগ]] আদি ব্যক্তিৰ প্ৰচেষ্টাত শিৱসাগৰত মঞ্চত বিহু প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। ১৯৫১ চনত [[ৰাধাগোবিন্দ বৰুৱা]]ৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[গুৱাহাটী]]ত বিহু সন্মিলনৰ আয়োজন কৰা হয়। [[File:বিহু নাচনী.JPG|thumb|বিহু নাচনী]] তাৰ পাছতে মঞ্চবিহুৱে সমগ্ৰ অসমজুৰি জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰে। মঞ্চবিহুত বিহু প্ৰদৰ্শনৰ লগতে বিভিন্ন প্ৰতিযোগিতাৰ ওপৰতো গুৰুত্ব দিয়া হয় আৰু এই ৰূপ মূলতঃ দৰ্শকৰ মনোৰঞ্জনৰ উদ্দেশ্যে অনুষ্ঠিত হয়। ফলত মঞ্চবিহু নিৰ্দিষ্ট নীতি-নিৰ্দেশনা আৰু উপস্থাপনৰ ব্যাকৰণৰ মাজত পৰিৱেশিত হ’বলৈ ধৰে। ইয়াৰ ফলত বিহু নৃত্য-গীতে প্ৰদৰ্শনমূলক কলাৰ ৰূপ লাভ কৰে। মঞ্চবিহুৰ জনপ্ৰিয়তাৰ প্ৰভাৱত স্বতঃস্ফূৰ্ত গছতলৰ বিহু ক্ৰমে বিলুপ্তপ্ৰায় হৈ পৰে। বৰ্তমান মঞ্চবিহু আৰু ঘৰে ঘৰে হুঁচৰি গাই আশীৰ্বাদ দিয়াৰ পৰম্পৰা—এই দুয়ো ধৰণৰ বিহু অসমৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত উদযাপন কৰা দেখা যায়। বিহু সন্দৰ্ভত আন এটা উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন হৈছে দৃশ্য-শ্ৰব্য মাধ্যমেৰে প্ৰচাৰিত বিহু-সুৰীয়া গীত-মাতৰ জনপ্ৰিয়তা। নতুন প্ৰজন্মৰ মাজত এই গীতসমূহ বিশেষভাৱে জনপ্ৰিয়। অৱশ্যে, এইবোৰক পৰম্পৰাগত বিহুনাচ বা বিহুনামৰ সলনি বিহু আৰু আধুনিক গীতৰ সংমিশ্ৰণ হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হয়। এই গীতসমূহত বিহুৰ থলুৱা সুৰৰ ভিত্তিত নতুনকৈ সুৰাৰোপণ কৰাৰ লগতে আধুনিক বাদ্যযন্ত্ৰও ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বিহু গীতৰ উদাহৰণ: <blockquote> ''অতিকৈ চেনেহৰ মুগাৰে মহুৰা, তাতোকৈ চেনেহৰ মাকো'' <br> ''তাতোকৈ চেনেহৰ ব’হাগৰ বিহুটি নাপাতি কেনৈকৈ থাকোঁ। '' </blockquote> <blockquote> ১, আজি বিহু বিহু কালি বিহু বিহু চিৰে গৰখীয়াই তৰা; <br> সীতাই কুমাৰে বাদতি মাৰিলে চ'তৰ বাৰে খৰৰপৰা। </blockquote> <blockquote> ২,আজি বিহু বিহু কালি বিহু বিহু আমাৰ বিহু কাপোৰ নাই; <br> সমনীয়া সুধিলে কামে কি এবুলি সৰুতে একাজি আই। </blockquote> <ref>[[লীলা গগৈ]], বিহুগীত আৰু বনঘোষা। </ref> এইসমূহক যোজনা বুলি কোৱা হয়। বিহুনাচ আৰম্ভ কৰাৰ আগতে যোজনা গোৱা হয়। যোজনাবোৰে বহু ক্ষেত্ৰত সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক তথ্য প্ৰতিফলিত কৰে। <blockquote>১১, “আজি বিহু বিহু কালি বিহু বিহু <br /> নাহৰ ফুল ফুলিবৰ বতৰ <br /> ফুলপানী ছিগাতে ঢোলৰ মাত শুনিলো <br /> উজুটিত ভাঙি যাওঁ যঁতৰ।” </blockquote><ref>[https://essayinassamese.blogspot.com/2023/03/bihu-essay.html অসমৰ জাতীয় উৎসৱ - বিহুৰ বিষয়ে ৰচনা | Assamese Essay On Bihu]</ref> ==ব'হাগ বিহু বা ৰঙালী বিহু== [[File:Bihu dance হুঁচৰি.jpg|thumb|right|ব'হাগ বিহুত সৰু ল'ৰা-ছোৱালীয়ে হুঁচৰি গোৱা পৰম্পৰা]] {{মূল|ব'হাগ বিহু}} বসন্তৰ আগমনত উদযাপন কৰা ব'হাগ বিহু বা ৰঙালী বিহু অসমৰ মুখ্য বিহু উৎসৱ। বসন্তত প্ৰকৃতি নতুন ৰূপে জিলিকি উঠাৰ সময়ত চহা ৰাইজে উৎসৱমুখৰ হৈ জীৱন উপভোগ কৰে। ৰঙালী বিহুক যৌৱনৰ উৎসৱ বুলিও কোৱা হয়। ডেকা-গাভৰুৱে ৰাতি বিহু পাতে আৰু বিহুৰ মাজতে নিজৰ জীৱনসংগী বিচাৰি উলিওৱাৰ পৰম্পৰাও আছে। [[কৃষি]]-সংস্কৃতিৰ আৰম্ভণিৰে পৰা এনেধৰণৰ উৎসৱ চলি আহিছে বুলি কোৱা হয়। যৌৱনৰ সৈতে খেতিমাটিৰ উৰ্বৰতাৰ সম্পৰ্ক আছে বুলি লোকবিশ্বাস আছে; সেয়ে খেতি আৰম্ভ কৰাৰ আগতে পালন কৰা ৰঙালী বিহুৰ সৈতে কৃষিৰ ওতপ্ৰোত সম্পৰ্ক আছে। ব'হাগ বা ৰঙালী বিহু একেৰাহে সাত দিন ধৰি উদযাপন কৰা হয়। চ’তৰ সংক্ৰান্তিৰ দিনাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ব’হাগৰ ৬ তাৰিখলৈ এই সাত দিন ধৰি থাকে। প্ৰতিটো দিনৰ বিহুৰ সুকীয়া নাম আছে; ইয়াক ‘সাত বিহু’ বুলি জনা যায়। চ'তৰ দোমাহীৰ দিনা গৰু বিহুৰে আৰম্ভ হৈ ক্ৰমে মানুহ বিহু, হাত বিহু, চেনেহী বিহু, মাইকী বিহু, ৰঙালী বিহু আৰু শেষৰ দিনা চেৰা বিহুৰে ব'হাগ বিহুৰ সামৰণি পৰে। ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰপাৰত ইয়াৰে এটা দিনক ‘গোসাঁই বিহু’ বুলিও পালন কৰা হয়। ==কাতি বিহু বা কঙালী বিহু== {{মূল|কাতি বিহু}} আহিন আৰু কাতি মাহৰ সংক্ৰান্তিৰ দিনা [[কাতি বিহু]] পালন কৰা হয়। এই সময়ত আহু ধান শেষ হৈ যায়, আনহাতে শালি ধান চপোৱাৰ সময়ো নহয়। সেইবাবে বহু ঘৰত খাদ্যৰ নাটনি দেখা দিয়ে আৰু এই বিহুক [[কঙালী বিহু]] বোলা হয়। এই বিহুত ঘৰে ঘৰে তুলসীৰ পুলি ৰুই গধূলি তাৰ গুৰিত চাকি জ্বলাই নাম গোৱা হয়; ঘৰৰ চোতালৰ চাৰিওফালে আৰু খেতিপথাৰতো চাকি জ্বলোৱা হয়। ==মাঘ বিহু বা ভোগালী বিহু== {{মূল|মাঘ বিহু}} খেতি চপোৱাৰ ঠিক পাছতে পুহ-মাঘৰ দোমাহীত মাঘ বিহু বা ভোগালী বিহু পালন কৰা হয়। ই লগে-ভাগে খাই আনন্দ কৰাৰ উৎসৱ। পুহ-মাঘৰ সংক্ৰান্তিৰ সময়ত ভোগালী বিহু বা মাঘ বিহু সাধাৰণতে তিনিদিন ধৰি পালন কৰা হয়। পুহ মাহত শালি ধান, মাহ, তিল, মগু আদি শস্য চপাই মানুহে ভঁৰাল ভৰায়। এই সময়ত ধনী-দুখীয়া সকলোৰে ঘৰত ধান-চাউলৰ যোগান থাকে; সেইবাবে এই বিহুত খোৱা-বোৱাৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া হয়। সান্দহ, চিৰা, নানা তৰহৰ পিঠা-পনা, লাডু, [[আখৈ]] আদি খাদ্য ঘৰে ঘৰে প্ৰস্তুত কৰা হয়। মাঘ বিহুৰ মূল আকৰ্ষণ হ’ল [[মেজি]] জ্বলোৱা। গাঁৱৰ ডেকাসকলে পুহ মাহতে নৰা কাটি মেজি প্ৰস্তুত কৰে। উৰুকাৰ দিনা তেওঁলোকে লগ লাগি ভোজ-ভাত খাই, গীত গাই উজাগৰে থাকে। পুৱা হোৱাৰ লগে লগে গা-পা ধুই মেজিত জুই লগাই দিয়ে। জুই জ্বলি উঠিলে মন্ত্ৰ মাতি মাহ, মগু, পিঠা, চাউল, ঘিঁউ আদি দি অগ্নিক সেৱা জনায়। মেজি পোৰাৰ পাছত তাৰ ছাঁইৰে সকলোৱে ফোঁট লয়। অৱশ্যে, নৰাৰ সুবিধা নথকা ঠাইত কাঠ-বাঁহ আদিৰেই মেজি বনোৱা হয়। মেজি পোৰাৰ এই প্ৰথাক অগ্নিপূজাৰ এক ৰূপ বুলিও বিবেচনা কৰা হয়। জাতীয় উৎসৱ হিচাপে বিহুৱে অসমীয়া সমাজৰ ঐক্য আৰু মিলা-প্ৰীতিৰ ভাব অটুট ৰখাত ভূমিকা পালন কৰে বুলি কোৱা হয়। বিহুৰ বহু কাম সমূহীয়াভাৱে সম্পন্ন হয়, যিয়ে মানুহৰ মাজত ঐক্যবোধ বৃদ্ধি কৰে। ==পৰম্পৰা== বিহু অনুসৰি অসমৰ বিভিন্ন অঞ্চলত বিভিন্ন পৰম্পৰা প্ৰচলিত হৈ আহিছে: <gallery class="center" widths="200" perrow="10"> File:হুঁচৰি বিহু Husori bihu.jpg|<br />বিহু উপলক্ষে ঘৰে ঘৰে হুঁচৰি গাবলৈ যোৱা বিহুৰ দল। File:Magha Bihu megi 1.jpg|<br />মাঘ বিহুৰ [[মেজি]] জ্বলোৱা পৰম্পৰা। File:গৰু বিহুত বনোৱা চাত.jpg|<br />গৰু বিহুত বনোৱা চাত। File:Tradition of Bohag Bihu.jpg|<br />ব'হাগ বিহুত নাহৰৰ পাতত মন্ত্ৰ লিখাৰ পৰম্পৰা। File:Bhogali Bihu Delicacies.jpg|<br />বিহুৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰা পিঠা-জলপান। File:বিহুৰ এশ এবিধ শাক.jpg|<br />বিহুৰ দিনত এশ এবিধ শাক খোৱাৰ পৰম্পৰা। File:Woman performing kati bihu rituals.jpg|<br />কাতি বিহুত শস্যৰ পথাৰত চাকি জ্বলোৱা পৰম্পৰা। File:Kaati Bihu.jpg|<br />কাতি বিহুত তুলসীৰ তলত চাকি জ্বলোৱা পৰম্পৰা। File:Mukuli bihu dance performance at Guwahati Assam.JPG|<br />ব'হাগ বিহুৰ সময়ত অনুষ্ঠিত মুকলি বিহু। File:Group Fishing at the occasion of Magh Bihu.jpg|<br />মাঘ বিহুত সমজুৱাকৈ মাছধৰা পৰম্পৰা। File:Bathing cattle in Rongali Bihu.jpg|ব'হাগ বিহুৰ গৰু বিহুৰ দিনা নৈত গৰুক গা ধুৱাই দিয়াৰ নিয়ম। File:Koni-juj.jpg|<br />বিহুৰ দিনত খেলা পৰম্পৰাগত খেল কণী যুঁজ। File:Meji burning in Kamrup, Assam.jpg|<br />মাঘ বিহুত জ্বলোৱা মেজি। </gallery> ==লগতে চাওক== * [[বিহুগীত]] * [[বিহু নৃত্য]] * [[বিহুৰ বাদ্যযন্ত্ৰ]] * [[বিহুৰ খাদ্য]] * [[বিহুৰ সাজ-পোচাক আৰু অলংকাৰ]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons|Category:Bihu|বিহু}} {{Wikiquote}} * [[oldwikisource:বিহু গীত]] (ৱিকিউৎসত বিহুগীতসমূহৰ লিপি সন্নিবিষ্ট কৰা আছে।) * {{YouTube|id=IbupI6r5SxQ|title=মুকলি বিহু নৃত্য প্ৰতিযোগিতাৰ এটা দৃশ্য}} * {{YouTube|id=AqWF2MxvUow|title=দেউৰী বিহু নৃত্য প্ৰদৰ্শন}} * {{YouTube|id=1G1ebEXnOb8|title=মিচিং বিহু নৃত্য প্ৰদৰ্শন}} * অসমীয়া সংস্কৃতিৰ কণিকা — সম্পাদনা: ড॰ নাৰায়ণ দাস, ড॰ পৰমানন্দ ৰাজবংশী; পৃষ্ঠা ২৪০–২৪২ * [http://www.assamtribune.com/scripts/details.asp?id=apr1407\edit2 Rongali Bihu-the spring festival of Assam]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} An article by Sawpon Dowerah * [http://www.assamtribune.com/scripts/details.asp?id=apr1407\edit3 Rongali Bihu through the ages]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} An article by Debendra Prasad Das * [https://web.archive.org/web/20160307192221/http://www.indigenousherald.com/features/25-bihu-the-lifeline-of-assamese-culture.html/edit4 Bihu: The lifeline of Assamese culture] An article by Journalist Md. Sabir Nishat {{অসমৰ উৎসৱ আৰু মেলাসমূহ}} {{অসম}} [[শ্ৰেণী:বিহু|*]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ উৎসৱসমূহ]] [[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ উৎসৱসমূহ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজ্যিক প্ৰতীক]] 71qfep5i0ic4wlnu0h325pm8z2fbbt2 646601 646600 2026-10-22T18:43:25Z KhiLanTzi 23530 /* উৎপত্তি */ 646601 wikitext text/x-wiki {{Infobox Holiday |image =Bihu Dance-This photo crosses 28000 Views.jpg |caption = বিহু নৃত্য শিল্পী |holiday_name = বিহু |observedby = [[অসম|অসমীয়া]] |date = |observances = |type = cultural |longtype = কৃষিভিত্তিক উৎসৱ<br />ভাৰতীয় উৎসৱ |significance = |date2010 = |date2011 = }} {{বিহু}} '''বিহু''' [[অসম]]ৰ জাতীয় উৎসৱ। অসমৰ লগতে দাঁতি-কাষৰীয়া কিছুমান ৰাজ্যৰ কোনো কোনো জাতি-জনজাতিৰ মাজতো বিহু বা ইয়াৰ সমধৰ্মী উৎসৱ পালন কৰা দেখা যায়। বিহুৰ এটা বিশেষ বৈশিষ্ট্য হ’ল—ই জাতি-বৰ্ণ নিৰ্বিশেষে সকলো লোকে একেলগে উদযাপন কৰিব পৰা উৎসৱ।<ref name="festival">{{cite web | url=http://www.festivalsofindia.in/bihu/ | title=Bihu Festival | publisher=Pan India Internet Private Limited (PIIPL) | work=www.festivalsofindia.in | accessdate=2013-04-13}}</ref> বিহু মূলতঃ কৃষিভিত্তিক উৎসৱ। "কৃষি উৎসৱ ঘাইকৈ তিনিটা: খেতিৰ আৰম্ভণিৰ বেলিকা, খেতিৰ বাঢ়নী বতৰত আৰু খেতি চপোৱাৰ ‍শেষত।"<ref>অসমৰ সংস্কৃতি: ড॰ লীলা গগৈ</ref> অসমত পালন কৰা বিহু তিনিটা হ’ল: [[ব'হাগ বিহু]] বা ৰঙালী বিহু, [[কাতি বিহু]] বা কঙালী বিহু, আৰু [[মাঘ বিহু]] বা ভোগালী বিহু। == বিহু শব্দৰ উৎপত্তি == ''বিহু'' শব্দৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কে নানা মত আছে, কিন্তু কোনো মতেই সৰ্বসন্মত নহয়। কিছুমান পণ্ডিতৰ মতে [[সংস্কৃত ভাষা|সংস্কৃত]] 'বিষুবত' শব্দৰ পৰা বিহু শব্দৰ উদ্ভৱ হৈছে।<ref>[https://tholgiri.com/%e0%a6%ac%e0%a6%bf%e0%a6%b9%e0%a7%81%e0%a7%b0-%e0%a6%89%e0%a7%8e%e0%a6%aa%e0%a6%a4%e0%a7%8d%e0%a6%a4%e0%a6%bf-%e0%a6%86%e0%a7%b0%e0%a7%81-%e0%a6%ac%e0%a6%bf%e0%a6%b9%e0%a7%81%e0%a6%a8%e0%a7%83/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230331070705/https://tholgiri.com/%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B9%E0%A7%81%E0%A7%B0-%E0%A6%89%E0%A7%8E%E0%A6%AA%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%BF-%E0%A6%86%E0%A7%B0%E0%A7%81-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B9%E0%A7%81%E0%A6%A8%E0%A7%83/ |date=2023-03-31 }}বিহুৰ উৎপত্তি আৰু বিহু নৃত্য।</ref><ref name="festivalsofindia.in">{{cite web | url=http://www.festivalsofindia.in/bihu/ | title=Origin of the Word Bihu | publisher=Pan India Internet Private Limited (PIIPL | work=festivalsofindia.in | accessdate=2013-04-13}}</ref> বৈদিক 'বিষুবন' পদে এবছৰজুৰি অনুষ্ঠিত হোৱা 'সত্ৰ' বা 'যজ্ঞ'ৰ মধ্যৱৰ্তী দিনটোক বুজায়; অৰ্থাৎ [[দিন]] আৰু ৰাতিৰ সমান হোৱা দিনটোৱেই 'বিষুবত' ৰূপে পৰিচিত। এই ব্যাখ্যা অনুসৰি ব’হাগ বিহুৰ দিনটো "বসন্ত বিষুবত",‌ মাঘ বিহুৰ দিনটো "উত্তৰায়ণ" আৰু কাতি বিহুৰ দিনা "হেমন্ত বিষুবত" ধৰা হয়। <ref>[https://www.boloji.com/articlephotos/a8002.png Dr. Rajen Barua, ''Reinventing the Indian (Hindu) Calendar'']</ref> লীলা গগৈয়ে এই ব্যুৎপত্তিৰ বিষয়ে সন্দেহ প্ৰকাশ কৰি উল্লেখ কৰিছে যে জ্যোতিষশাস্ত্ৰই সহজ-সৰল গাঁৱলীয়া সমাজক স্পৰ্শ কৰাৰ আগতেও কৃষিভিত্তিক বিহু প্ৰচলিত আছিল; তেওঁৰ মতে আদিম মানুহৰ সমূহীয়া আনন্দ প্ৰকাশৰ উৎসৱৰ পৰাই বিহুৰ বিকাশ ঘটিছিল। <ref>বিহু আৰু বিহুৰ ক্ৰমবিকাশ, বিহু এটি সমীক্ষা, লীলা গগৈ, পৃ: নং ৩৫, প্ৰকাশক: মাখন হাজৰিকা, বনলতা, চতুৰ্থ সংস্কৰণ, ২০১০</ref> তেওঁ লগতে যুক্তি দিছে যে ‘বিষুৱন’ শব্দৰ পৰা ‘বিহু’ শব্দৰ সৃষ্টি হোৱা হ’লে বিহুৰ এটা সৰ্বভাৰতীয় ৰূপ থকাৰ কথা; কিন্তু স্বকীয় বৈশিষ্ট্যসহ বিহু মূলতঃ অসমতেই বৰ্তি আছে।<ref>বিহু আৰু বিহুৰ ক্ৰমবিকাশ, বিহু এটি সমীক্ষা, লীলা গগৈ, পৃ: নং ৩৬, প্ৰকাশক: মাখন হাজৰিকা, বনলতা, চতুৰ্থ সংস্কৰণ, ২০১০</ref> এই দৃষ্টিভংগী অনুসৰি বিহু আৰ্য-অনাৰ্য বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সমূহীয়া আনন্দ প্ৰকাশৰ উৎসৱ হিচাপে সময়ৰ পৰিৱৰ্তনৰ মাজেৰে অসমৰ জাতীয় উৎসৱৰ ৰূপ লাভ কৰিছে। পিছে সংস্কৃতৰ বিষুৱ শব্দৰ পৰাই অন্য এপ্ৰিল মাহৰ ১৪ / ১৫ তাৰিখে উদযাপন কৰা বসন্ত উৎসৱ যেনে কেৰেলাৰ বিচু (വിഷു)<ref>{{Cite web |title=विषुव (viṣuva) |website=Spoken Sanskrit Dictionary |url=http://spokensanskrit.org/index.php?mode=3&script=hk&tran_input=%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A5%81%E0%A4%B5&direct=au&anz=100 |language=sa |access-date=2026-10-22}}</ref> উৎপত্তি হৈছে। আন এটা মত অনুসৰি, [[বড়ো জনগোষ্ঠী|বড়ো]]সকলৰ বৈচাগু, [[ডিমাছা জনগোষ্ঠী|ডিমাছা]]সকলৰ বুচু, কোচসকলৰ বিচুৱা, ত্ৰিপুৰিসকলৰ বিজু বা তিৱাসকলৰ পিচুৰ দৰে উজনি অসমৰ বিহুৰ উৎসও উজনি অসমৰ [[বড়ো-কছাৰী]] মূলীয় [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী|চুতীয়া]], [[দেউৰী জনগোষ্ঠী|দেউৰী]], [[মৰাণ জনগোষ্ঠী|মৰাণ]] আৰু সোণোৱালসকলৰ "বিচু" পৰম্পৰাৰ সৈতে জড়িত। এই মতৰ সমৰ্থকসকলে "বিচু" শব্দৰ অৰ্থ "আটাইতকৈ পবিত্ৰ দিন" আৰু "চুতীয়া" শব্দৰ অৰ্থ "পবিত্ৰ পানীৰ কাষত থকা লোক" বুলি ব্যাখ্যা কৰে। এই ব্যাখ্যা অনুসৰি পৰৱৰ্তীকালত [[অসমীয়া ভাষা]]ত "চ" ধ্বনি "হ"লৈ ৰূপান্তৰিত হয়; উদাহৰণস্বৰূপে, চিলৈ হিলৈ হ’ল, চাৰি শাড়ী হ’ল বা চাপ সাপ হ’ল। ড° পৱন চন্দ্ৰ শইকীয়াই ‘দেউৰী চুতীয়া’ত উল্লেখ কৰিছে: ''"চুতীয়া ভাষাত বিহুক "বিচু" বুলি কোৱা হয়। "বি" মানে অতি, "চু" মানে আনন্দময় বুজায়। গতিকে, "বিচু" শব্দটি অপ্ৰভ্ৰংশ হৈ ‘বিহু’ শব্দৰ উৎপত্তি হৈছে।"''<ref>পৱন চন্দ্ৰ শইকীয়া, ‘কাতি বিহুৰ ৰূপৰেখা’, দেউৰী চুতীয়া, পৃষ্ঠাঃ ১০৯</ref> আনহাতে, গৱেষক ডিম্বেশ্বৰ গগৈয়ে মত প্ৰকাশ কৰিছে: "টাই ভাষাৰ ‘পয়হু’ শব্দই গো-পূজা বা গো-উৎসৱ বুজায়। "পয়" মানে উৎসৱ আৰু "হু" মানে গৰু। ... বহাগ বিহুৰ আগদিনা গৰুক গা-ধুৱাই গো-পূজা কৰা,...আৰু পবিত্ৰ গৰুৰ ছালৰ বাদ্যক আগস্থান দি গো-পূজাৰ দৰে সন্মান জনোৱা হয় বাবে এই উৎসৱক "পয়হু" বোলা হয়। সেই "পয়হু" শব্দৰ অপভ্ৰংশই "বিহু" হোৱা বুলি কৰা ধাৰণা অমুলক নহয়।"<ref>ডিম্বেশ্বৰ গগৈ, ‘অসমৰ বিহু সংস্কৃতিৰ ৰূপৰেখা’, পৃষ্ঠাঃ ১৮-১৯</ref> ৰিদিপ কুমাৰে এই ব্যাখ্যাৰ বিপৰীতে যুক্তি দিছে যে ৰঙালী বিহু সম্পূৰ্ণৰূপে গৰুকেন্দ্ৰিক উৎসৱ নহয় আৰু কাতি বা মাঘ বিহুত গৰু-কেন্দ্ৰিক অনুৰূপ নিয়ম নাই; সেয়ে তেওঁ বিহুৰ ভাব আৰু অৰ্থৰ দিশৰ পৰা চুতীয়া ‘বিচু’ শব্দৰ সৈতে ইয়াৰ ব্যুৎপত্তিগত সম্পৰ্ক অধিক সম্ভাৱ্য বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>[https://www.sahapedia.org/%E0%A6%85%E0%A6%B8%E0%A6%AE%E0%A7%B0-%E0%A6%9C%E0%A6%BE%E0%A6%A4%E0%A7%80%E0%A7%9F-%E0%A6%89%E0%A7%8E%E0%A6%B8%E0%A7%B1-%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%9A%E0%A6%BE%E0%A6%AA%E0%A7%87-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B9%E0%A7%81%E0%A6%83-%E0%A6%8F%E0%A6%95-%E0%A6%90%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%95-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B6%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%B7%E0%A6%A8#_ftn1 ৰিদিপ কুমাৰ, ''অসমৰ জাতীয় উৎসৱ হিচাপে বিহুঃ এক ঐতিসাহিক বিশ্লেষণ'']</ref> এটা পৰম্পৰা অনুসৰি, বৈদিক প্ৰভাৱ পৰাৰ আগতে বিহু/বিচু ব’হাগ মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰৰ পৰা আৰম্ভ হৈছিল।{{cn}} [[শদিয়া]] অঞ্চলৰ লোকসকলৰ লগতে দেউৰী সম্প্ৰদায়ৰ লোকসকলেও আজিও সেই দিনটোতে বিহু আৰম্ভ কৰে। কিছুমান পুৰণি বিহু-হুঁচৰিৰ গীতত এই পৰম্পৰাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। ''{{Quote|text=“হাচতি ঐ চʼত বিচুতি ঐ চʼত<br />বুধে গৰু বিহু মঙ্গলে উৰুকাৰ,<br />বিহু গৈ আছিলি ক'ত?”}}''{{cn}} ==বিহুৰ ইতিহাস== ===উৎপত্তি=== <!-- [[File:বিহু নাচনীৰ চিত্ৰ.jpg|thumb|বিহু নাচনীৰ চিত্ৰ]] --> অসমৰ সামাজিক গাঁথনিৰ দৰেই বিহু উৎসৱত মংগোলীয় আৰু আৰ্য সংস্কৃতিৰ সংমিশ্ৰণ আছে। বিহুৰ বিৱৰ্তনৰ মাজতো অসমীয়া সংস্কৃতিৰ গঠন-প্ৰক্ৰিয়াৰ বিভিন্ন স্তৰ প্ৰতিফলিত হৈছে। মানুহে কৃষিক মূল জীৱিকা হিচাপে গ্ৰহণ কৰাৰ পাছৰে পৰা খেতি চপোৱাৰ সময়ৰ আনন্দোৎসৱে সমূহীয়া ৰূপ লাভ কৰি ক্ৰমে ৰীতি-নীতিত পৰিণত হয় আৰু কালক্ৰমত বিহুৰ দৰে কৃষিভিত্তিক উৎসৱৰ বিকাশ ঘটে। অসমত কৃষিৰ প্ৰাথমিক বিকাশ অষ্ট্ৰ-এছিয়াটিক আৰু তিব্বতীয়-বৰ্মীয় জনগোষ্ঠীৰ সৈতে জড়িত বুলি ধৰা হয়; সেই অনুসৰি বিহুৰ প্ৰাথমিক ৰূপকো এই গোষ্ঠীসমূহৰ কৃষি-সংস্কৃতিৰ সৈতে জড়িত কৰা হৈছে। উল্লেখযোগ্য যে অসমত বৰ্তমান পৃথক অষ্ট্ৰ-এছিয়াটিক ভাষাভাষী গোষ্ঠী দেখা নাযায়; ডি.এন.এ.-ভিত্তিক গৱেষণা অনুসৰি অষ্ট্ৰ-এছিয়াটিক জনগোষ্ঠীৰ বহু অংশ তিব্বতীয়-বৰ্মীয় জনগোষ্ঠীৰ মাজত বিলীন হৈ যায়।<ref>{{Cite web |title=Austroasiatics absorbed by Tibeto-burman groups |url=https://www.degruyter.com/downloadpdf/j/anre.2016.79.issue-3/anre-2016-0019/anre-2016-0019.pdf |access-date=2019-03-24 |archivedate=2019-04-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190405000120/https://www.degruyter.com/downloadpdf/j/anre.2016.79.issue-3/anre-2016-0019/anre-2016-0019.pdf |deadurl=yes }}</ref> প্ৰমোদচন্দ্ৰ ভট্টাচাৰ্যৰ মতে, পৰৱৰ্তী ইন্দো-আৰ্য সাংস্কৃতিক প্ৰভাৱৰ ফলত থলুৱা ''বিচু'' উৎসৱক ''বিষুৱ'' বা বিষুৱ-সংক্ৰান্তিৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি ব্যাখ্যা কৰা হয় আৰু ব’হাগৰ এই বসন্তোৎসৱে ভাৰতৰ আন অঞ্চলৰ সমসাময়িক বসন্তকালীন উৎসৱসমূহৰ সৈতে কেলেণ্ডাৰগত সম্পৰ্ক লাভ কৰে।<ref>{{cite book |last=Bhattacharya |first=Pramod Chandra |title=Asamar Loka Utsav |year=1969 |location=Guwahati }}</ref> আগৰ দিনত বিহুৰ সময়ত ডেকা-গাভৰুসকলে মিলি চ'ত মাহৰ ৰাতি নাচি গাই আনন্দ কৰিছিল। এই কালছোৱাত ব্যক্তিগত উচাহ আৰু প্ৰেমৰ প্ৰকাশেই বিহুত প্ৰাধান্য পাইছিল যদিও ধৰ্ম আৰু কৃষিও সমান্তৰালভাৱে জড়িত আছিল। দীনেশ গগৈৰ মতে, ''বিহু'' শব্দটো দেউৰী-চুতীয়া ভাষাৰ ''বিচু'' শব্দৰ পৰা উদ্ভূত, যাৰ অৰ্থ "অতি আনন্দ" বা "অত্যধিক আনন্দ"।<ref>Gogoi, Dinesh (2015), ''Baapoti Hahun Bihu'', pp. 17–18.</ref> লোকপৰম্পৰাত ''বিচু''ৰ উৎপত্তিক আহু ধানৰ খেতিৰ সৈতেও জড়িত কৰা হয়। মমণি মহন্তৰ মতে, প্ৰাচীন চুতীয়া কৃষিব্যৱস্থাত আহু ধানৰ বিশেষ গুৰুত্ব আছিল; খেতিয়কসকলে দিন-ৰাতি বনৰীয়া জীৱ-জন্তুৰ পৰা আহু খেতি ৰক্ষা কৰি থাকোঁতে গান, নাচ আৰু ৰং-ধেমালিৰে সময় কটাইছিল। আহু শস্যৰ সজীৱ বৃদ্ধিৰ সৈতে জড়িত এই বাৰ্ষিক আনন্দোৎসৱেই লোকপৰম্পৰাত ''বিচু'' নামেৰে পৰিচিত হৈছিল।<ref>{{cite thesis |last=Mahanta |first=Mamoni |title=Social Rites and Rituals of the Chutiyas in Assam: A Study |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=2018 |pages=156–157 }}</ref> পি চি চৌধুৰীয়ে কালিকা আৰু অন্যান্য পুৰাণত এই অঞ্চলত সূৰ্য-উপাসনা আৰু অগ্নি-উপাসনাৰ প্ৰচলনৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। বিহুৰ প্ৰাচীন অসমৰ বিলুপ্ত হ’বলৈ ধৰা অষ্ট্ৰিক আৰু আল্পাইন-ইৰানীয় সংস্কৃতিৰ অৱশিষ্ট অগ্নি-উপাসনা আৰু উৰ্বৰতা-সম্পৰ্কীয় পৰম্পৰা বুলি তেওঁ মত প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>{{Cite book |last=Choudhury |first=Pratap Chandra |title=The History of Civilisation of the People of Assam to the Twelfth Century A.D. |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies in Assam |location=Gauhati |date=1959 |url=https://archive.org/details/in.gov.ignca.29820/page/28/mode/1up |access-date=2026-10-23}}</ref> সেয়েহে, "প্ৰাগজ্যোতিষ" নামটো এই অঞ্চলত সূৰ্য-উপাসনাৰ প্ৰচলনৰেই এক অৱশিষ্ট হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে বুলি তেওঁ মন্তব্য প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>{{Cite book |last=Choudhury |first=Pratap Chandra |title=The History of Civilisation of the People of Assam to the Twelfth Century A.D. |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies in Assam |location=Gauhati |date=1959 |url=https://archive.org/details/in.gov.ignca.29820/page/28/mode/1up |page=29 |language=en |access-date=2026-10-23}}</ref> বৰ্তমানৰ বিহুৰ বিকাশ উজনি অসমৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত বুলি কিছুমান লেখকে মত প্ৰকাশ কৰিছে। হলিৰাম ঢেকিয়াল ফুকনে লিখিছে, ''"বিহু কামৰূপে নাই, সৌমাৰে (উজনি অসম) অধিক"''<ref>হলিৰাম ঢেকিয়াল ফুকনৰ ৰচনাৱলী, p. 80</ref>। বড়োসকলৰ বৈচাগু, ডিমাছাসকলৰ বুচু, ত্ৰিপুৰিসকলৰ বিজু বা তিৱাসকলৰ পিচুৰ দৰে উজনি অসমৰ বড়ো-কছাৰী মূলীয় জনগোষ্ঠীসমূহ—চুতীয়া, দেউৰী, মৰাণ আৰু সোণোৱালসকলে বিহু/বিচু উদযাপন কৰি আহিছে। চুতীয়া ৰাজ্যৰ সময়ত এই উৎসৱ প্ৰধান উৎসৱ হিচাপে গঢ়ি উঠিছিল বুলি কোৱা হয়। সাঁচিপতীয়া দেওবুৰঞ্জী বা লিড-ফি বা অক্ষয় বুৰঞ্জীৰ মতে [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] ৰাজধানী [[শদিয়া|শদিয়াৰ]] কেঁচাইখাতী বা কলীমতী দেৱী বিহুৰ স্ৰষ্টা।<ref>শৰ্মা, নয়নমণি, "বিহু-সংস্কৃতি",p. 67,"সাঁচিপতীয়া দেওবুৰঞ্জী বা লিড ফি বা অক্ষয় বিহু বুৰঞ্জীৰ মতে শদিয়াত কেঁচাইখাতী বা কলীমতীহে বিহুৰ স্ৰষ্টা।"</ref> ইতিহাসবিদ স্বৰ্গীয় হেম বুঢ়াগোহাঞিৰ অন্বেষণ অনুসৰি, মানুহৰ তেজ খাবলৈ চঞ্চল হৈ ফুৰা শিৱৰ ভণিয়েক কলীমতিয়ে বিহু আৰম্ভ কৰিছিল বুলি এক পৰম্পৰা আছে; দেউৰীসকলে কেঁচাইখাতী আৰু বলিয়া বাবাক বুঢ়া-বুঢ়ীৰ সতি-সন্ততি বুলি বিশ্বাস কৰে।<ref>বুঢ়াগোহাঞি, দুৰ্লভ, "কলীমতি", p.23</ref> ===পৌৰাণিক বিহুৰ ৰীতি-নীতি=== আগৰ দিনত ব’হাগ বিহুৰ উৎসৱ চ’ত মাহৰ পৰাই আৰম্ভ হোৱা বুলি পৰম্পৰাত পোৱা যায়। মূল ব’হাগী উৎসৱৰ আগৰ এই সময়ছোৱাক ''ৰাতি বিহু'' বা ''চ’তৰ বিহু'' বুলি কোৱা হৈছিল। এই সময়ত ডেকা-গাভৰুসকলে ৰাতি চাকি জ্বলাই ডাঙৰ গছৰ তলত আৰু থান আদি পৱিত্ৰ স্থানৰ চোতালত বিহু নাচিছিল। এক পৰম্পৰা অনুসৰি তাম্ৰেশ্বৰীৰ পৰা ৰাতিৰ ভাগত বিহু নমাই আনি আম বা আঁহত আদি ডাঙৰ গছৰ তলত নৃত্য-গীত কৰা হৈছিল। ''তৰুৱা কদম'' ফুলাক কলীমতীৰ যৌৱনপ্ৰাপ্তিৰ প্ৰতীক আৰু চ’তৰ বিহু আৰম্ভ হোৱাৰ সংকেত বুলিও গণ্য কৰা হৈছিল।<ref name="Richa-Chot">{{cite thesis |last=Chutia |first=Richa |title=The Chutiyas of Assam: A Socio-Cultural Study |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=2026 |pages=146–152, 200–203 }}</ref> চ’তৰ ৰাতি বিহুৰ এনে স্থানীয় ৰূপ আজিও যোৰহাট-গোলাঘাট অঞ্চলৰ বৰহোলা আৰু বাসা দৈয়াং আদি ঠাইত লিপিবদ্ধ কৰা হৈছে। এইবোৰত ডেকা-গাভৰুসকলে ডাঙৰ আম বা আঁহত গছৰ তলত ৰাতি বিহু কৰে; ''জোৰা নাম'', প্ৰেম-বিৰহৰ গীত আৰু পেঁপা বজোৱাৰ প্ৰতিযোগিতাও এই পৰম্পৰাৰ অংগ।<ref name="Richa-Chot"/> দেউৰীসকলৰ মাজতো তুলনীয় ''ৰাতি বিচু'' পৰম্পৰা আছে; ফাগুন আৰু চ’ত মাহত ডেকা-গাভৰুসকলে সমূহীয়াকৈ বিচুৰ গীত-নাচৰ অনুশীলন কৰে আৰু ব’হাগীয়া বিচুৰ সময়ত ৰাতিও নৃত্য-গীত চলে।<ref>{{cite journal |last=Kashyap |first=Atrayee |title=Socio-Cultural Significance of Folk Musical Tradition: Weaving the Tapestry of Identity of the Deori Community of Assam |journal=Lokaratna |volume=XIX |year=2025 |page=40 }}</ref> ৰাতি বিহুৰ সামৰণি চ’তৰ শেষ দিন বা ব’হাগৰ প্ৰথম মঙলবাৰে কৰা হৈছিল। এই দিনটোক ''উৰুকা'' বোলা হৈছিল; ''উৰুকা'' শব্দটোক দেউৰী-চুতীয়া ''উৰুকুৱা'' ("শেষ কৰা") শব্দৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়। উৰুকাৰ ৰাতি দেওধনীসকলে গোটেই ৰাতি নৃত্য কৰিছিল আৰু তেওঁলোকৰ দেহত কেঁচাইখাতী বা কলীমতী অধিষ্ঠিত হোৱা বুলি বিশ্বাস কৰা হৈছিল। এই ঘটনাক দেৱী স্বৰ্গৰ পৰা পৃথিৱীলৈ নামি অহা বা ''বিহু নমাই অনা''ৰ সৈতে জড়িত কৰা হৈছিল। চ’তৰ বিহুৰ সামৰণিৰ পাছত ব’হাগৰ প্ৰথম বুধবাৰৰ দিনা থানঘৰত পূজা আৰম্ভ কৰা হৈছিল। পুৱাৰ ভাগত গৰু গা ধুৱাই গৰু বিহু পালন কৰা হৈছিল; এই প্ৰথা আজিও আগৰ দৰেই পালন কৰা হয়। এই প্ৰথা বড়োসকলৰ বৈচাগু উৎসৱতো কৰা হয়। [[কণী যুঁজ]], [[কুকুৰা যুঁজ]] আদি ৰং-ধেমালিৰো আয়োজন কৰা হৈছিল। এই দিনা আবেলি বিহু গাই গাই থানঘৰৰ চোতাললৈ বিহু লৈ যোৱা হৈছিল আৰু কেঁচাইখাতী (কলীমতী) দেৱীকে ধৰি চাৰি শাল গোসানীক স্বৰ্গৰ পৰা পৃথিৱীলৈ বিহুৰ আশীৰ্বাদ দিবলৈ নমাই অনা হৈছিল। ইয়াকেই "বিহু নমাই অনা" বোলা হৈছিল। কিছুমান প্ৰচলিত বিহুনামত আজিও কলীমতী (কেঁচাইখাতী)ৰ আগমনৰ কথা উল্লেখ কৰা হয়। তেনে এটা বিহুনাম হৈছে: ''{{Quote|text="কলীমতী এ বাই ঘূৰি ব’হাগলৈ<br />আহিবি নে নাই?<br />আমি থাকিম আমি থাকিম<br />বাটলৈ চাই। "}}'' বৃহস্পতিবাৰৰ পৰা বলি-বিধান আৰম্ভ কৰা হৈছিল। সেইদিনা, অৰ্থাৎ মানুহ বিহুৰ দিনা দুপৰীয়া, ‘দেওধনি’ আৰু ‘বাৰিক’সকলে গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুক থানঘৰৰ বিহুলৈ যাবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। দেওধনিসকলে আবেলি বলি-বিধান শেষ হোৱাৰ পাছত সাজ-পাৰ পিন্ধি, মণিকুটত ৰখা ৰূপৰ ফুল মূৰত আৰু কেৰু কাণত পিন্ধিছিল। বলি কটা স্থানত বহি গাঁৱৰ কুশল-মংগল অথবা বিপদ-আপদৰ বিষয়ে বাতৰি কোৱা হৈছিল। বাতৰি কোৱা শেষ কৰি দেওধনিয়ে নৃত্য কৰিছিল আৰু বিষয়ববীয়াসকলে সহযোগ কৰিছিল। ঢুলীয়াই ঢোলৰ চেৱত ঢোল বজাইছিল। থানঘৰৰ চোতালত পুৰুষ আৰু মহিলাৰ নাচৰ চেও বেলেগ বেলেগ আছিল। দেওধনি নৃত্য শেষ হোৱাৰ পাছত গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰু বিহুৱাসকলে ঘৰে ঘৰে গৈ বিহু কৰিছিল; ইয়াকেই হুঁচৰি বুলি কোৱা হয়। পিছৰ সপ্তাহৰ বুধবাৰে সকলোৱে পুনৰবাৰ থানঘৰৰ পৰা বিহু উলিয়াই গাঁৱৰ এমূৰত থকা নদী অথবা পুখুৰীৰ পাৰত থৈ আহিছিল। সেই সময়ত প্ৰতিবছৰে হুঁচৰি গোৱা নহৈছিল; কেৱল দেওধনিৰ নিৰ্দেশ পালেহে সেই বছৰত হুঁচৰি গোৱা হৈছিল। শেষৰ দিনা কলঢকুৱাৰে নাও সাজি, নাওখন জবা আৰু তগৰ ফুলেৰে সজোৱা হৈছিল; লগতে এটা সৰু কুকুৰা পোৱালি নাৱতে বান্ধি উটুৱাই দিয়া হৈছিল। তাৰ পাছত ঢোল-পেঁপা সামৰি বিহুৱা সমাজ গাঁৱলৈ ঘূৰি আহিছিল। ''{{quote|text="ল'হ ল'হৰি প্ৰাণৰ ভাই<br />ফুলত ভৰ দি নাও মেলি যায়<br />চহৰা লিপিৰি সোধে আঁঠু কাঢ়ি<br />ফুলত ভৰ দি নাও মেলি যায়<br />কি খায় বুলালি দাঁতে সৰিলৰে<br />ফুলত ভৰ দি নাও মেলি যায়<br />শদিয়াৰ ৰাজতে হোলেং হাতে পোৱা<br />ফুলত ভৰ দি নাও মেলি যায়...<br />ৰূপৰ নাও এখনি সোণৰ বঠাডালি<br />ফুলত ভৰ দি নাও মেলি যায়<br />ভাটিলৈ ভটিয়াই যায় সৰিলৰে<br />ফুলত ভৰ দি নাও মেলি যায়। "}}'' বিহুৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কে এটা লোককথা প্ৰচলিত আছে। লোককথা অনুসৰি বৰদৈচিলা এই ভূমিৰ দেৱতাৰ জীয়ৰী আছিল আৰু কোনোবা সুদূৰ দেশলৈ বিয়া হৈ গৈছিল। প্ৰতি বছৰে বসন্ত ঋতুত বৰদৈচিলা মাকৰ ঘৰলৈ আহে বুলি কোৱা হয়; ইয়াক ধুমুহাৰ আগমনৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়। সেই সময়তে বিহুৰ আৰম্ভণি হয় বুলি বিশ্বাস কৰা হয় আৰু বৰদৈচিলা ঘূৰি যোৱা দিনা বিহুৰ সামৰণি পৰে। ‘বৰদৈচিলা’ শব্দটোক বড়ো-কছাৰী মূলীয় ‘বৰদৈচিখলা’ শব্দৰ পৰা উদ্ভূত বুলি ব্যাখ্যা কৰা হয়, যাৰ অৰ্থ "বায়ু (বৰ)-পানীৰ (দৈ) ছোৱালী (চিখলা)"—অৰ্থাৎ এবিধ ধুমুহা। একেই লোককথা বড়োসকলৰ মাজতো প্ৰচলিত। [[বড়ো জনগোষ্ঠী]]ৰ লোকসকলে বিহু/বৈচাগুৰ সময়ত "বৰদৈচিখলা" নামৰ এটা নৃত্যও পৰিৱেশন কৰে। এই সাদৃশ্যৰ ভিত্তিত বিহুক বড়ো-কছাৰী মূলীয় উৎসৱ-পৰম্পৰাৰ সৈতে জড়িত কৰি ব্যাখ্যা কৰা হয়। ===হুৰাই ৰঙালী আৰু হুঁচৰিৰ পৰম্পৰা=== এটি ধৰ্মীয় পৰম্পৰাত ব’হাগ বিহুৰ আনুষ্ঠানিক আৰম্ভণিক শদিয়াৰ পৱিত্ৰ ''শাল''সমূহৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়। ইয়াত ব’হাগৰ প্ৰথম বুধবাৰে ''হুৰাই ৰঙালী'' নামৰ অনুষ্ঠান কৰা হয়। পৰম্পৰাগত ব্যাখ্যামতে ''হুৰাই'' হৈছে ধৰ্মীয় গীতৰ মাধ্যমেৰে বিহুক স্বৰ্গৰ পৰা পৃথিৱীলৈ নমাই অনাৰ অনুষ্ঠান। আৰম্ভণিতে কেঁচাইখাতী আৰু আন শালসমূহত প্ৰাৰ্থনা কৰা হয় আৰু বিহুৰ সৈতে জড়িত ''আই কলীমতী''য়ে বিহু পৃথিৱীলৈ নমাই আনে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। হুৰাইৰ আৰম্ভণিৰ গীতত বিহু ক’ত আছিল বুলি সোধা হয় আৰু উত্তৰত শদিয়াৰ আঁহত গছৰ তলত আছিল বুলি কোৱা হয়।<ref>{{cite thesis |last=Chutia |first=Richa |title=The Chutiyas of Assam: A Socio-Cultural Study |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=2026 |pages=203–207 }}</ref> {{Quote|text= হাচতি ঐ চ’ত<br /> বিচতি ঐ চ’ত<br /> বিহু গৈ আছিলি ক’ত?<br /> শদিয়াৰ আঁহতৰ তলত।<br /> ...<br /> হুৰাই ল’ আঁহতৰ পাত,<br /> আইয়ে-বাইয়ে দিয়া চেলেংখনি ঐ আমাৰ গাত।<br /> শদিয়া ৰাজ্যতে চাৰি শাল গোঁসানী,<br /> আইয়ে-বাইয়ে দিয়া চেলেং ঐ আমাৰ গাত।<br /> হুৰাই ল’... }} হুঁচৰিৰ বিকাশৰ সৈতেও এই মন্দিৰকেন্দ্ৰিক বিহু-পৰম্পৰাক জড়িত কৰা হৈছে। মমণি মহন্তৰ মতে, চুতীয়া ৰাজ্যৰ সময়ত ডেকা-গাভৰুসকলে প্ৰথমে [[তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ]]ৰ সন্মুখত বিহু পৰিৱেশন কৰি তাৰ পাছত গাঁৱলৈ লৈ গৈছিল। ৰাজ্যখনৰ পতনৰ পাছত প্ৰথম বিহু স্থানীয় থানত আৰম্ভ হ’বলৈ ধৰে আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত থানৰ ঠাইত [[নামঘৰ]]ে এই স্থান গ্ৰহণ কৰে; তাৰ পৰাই হুঁচৰি দল ঘৰে ঘৰে যোৱাৰ পৰম্পৰা বিকশিত হয়।<ref>{{cite thesis |last=Mahanta |first=Mamoni |title=Social Rites and Rituals of the Chutiyas in Assam: A Study |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=2018 |pages=158–159 }}</ref> ''দেওলৰা মণিকোঁৱৰ'' নামৰ লোককথাত চোতালৰ বিহু আৰু হুঁচৰিৰ উৎপত্তিৰ আন এটা পৰম্পৰাগত ব্যাখ্যা পোৱা যায়। কাহিনীটোত [[শদিয়া]]ৰ কুণ্ডিল অঞ্চলৰ এজন ৰজাই দৈৱিকভাৱে জন্ম লাভ কৰা মণিকোঁৱৰক লাভ কৰে। মণিকোঁৱৰে গীত-নৃত্য শিকি আৰু ৰচনা কৰি কৃষিজীৱী লোকসকলৰ চোতালত সেইবোৰ পৰিৱেশন কৰে আৰু গৃহস্থসকলক আশীৰ্বাদ দিয়ে। কাহিনীটোৱে এই পৰিৱেশনক চোতালৰ বিহু আৰু ৰাতি হুঁচৰি গোৱাৰ আৰম্ভণিৰ সৈতে স্পষ্টভাৱে জড়িত কৰে।<ref>{{cite thesis |last=Chutia |first=Richa |title=The Chutiyas of Assam: A Socio-Cultural Study |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=2026 |pages=58–59 }}</ref> ===ইতিহাস=== অসমীয়া সমাজত এটা জনপ্ৰবাদ প্ৰচলিত আছে। <blockquote> ''"ঢোল বাই কʼত? ৰতনপুৰত। ''<br> ''খোল বাই কʼত? ৰতনপুৰত। ''<br> ''পুৱাই কলকলাই বান্দৰী নচুৱাই ''<br> ''বাঁহবাৰী বাঁহবাৰী চুতীয়াৰ ঘৰত।" '' </blockquote> ৰতনপুৰ আছিল [[চুতীয়া]] ৰজা ৰত্নধ্বজপালে গঢ়া এখন নগৰ।<ref>[https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/170951/4/chapter%20iii.pdf Ratanpur was the capital of Chutia king Ratnadhwajpal]</ref> এসময়ত ই সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ় লৈছিল আৰু ঢোল, খোল আদি বিভিন্ন বাদ্যযন্ত্ৰ বজোৱা হৈছিল। উল্লেখযোগ্য যে ৰতনপুৰৰ খোল কাঠেৰে নিৰ্মিত আছিল, মণিপুৰ আৰু মায়ামৰাসকলৰ খোলৰ দৰে।<ref>{{Cite web |title=কাঠেৰে নিৰ্মিত পোঙ খোল |url=https://chandrakantha.com/articles/indian_music/pung.html |access-date=2020-04-23 |archivedate=2020-04-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200407130306/http://chandrakantha.com/articles/indian_music/pung.html |deadurl=yes }}</ref> পৰৱৰ্তীকালত শংকৰদেৱে উত্তৰ ভাৰতৰ আন অঞ্চলৰ দৰে মাটিৰে খোল নিৰ্মাণ কৰি নৃত্য, নাট আদিত ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ লয়। ইয়াৰ পৰা বিহু বা বিহুৰ ঢোলে উজনি অসমৰ ৰাইজৰ মাজত অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল বুলি প্ৰতীয়মান হয়। ‌‌ ১৯৩৫ চনত [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ ঘিলামৰা অঞ্চলত উদ্ধাৰ হোৱা ভূমিদানৰ তাম্ৰফলিৰ মতে, [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া]] ৰজা সত্যনাৰায়ণৰ পুত্ৰ উগ্ৰবীৰ্য লক্ষ্মীনাৰায়ণে ১৪০১ খ্ৰীষ্টাব্দত 'পবিত্ৰ বিহু'ৰ দিনা ব্ৰাহ্মণক ভূমি দান কৰিছিল।<ref>Neog, Maheswar, "Prachya Sasanavali", Introduction, p.189</ref><ref>Barua, Swarnalata, "Chutia Jatir Buranji",p.40-41, "ফলিখনত স্বধয়াপুৰীশ্বৰ নন্দিশ্বৰৰ পুত্ৰ সত্যনাৰায়ণ আৰু এই সত্যনাৰায়ণৰ পুত্ৰ লক্ষ্মীনাৰায়ণ ৰজাই ৰবিদেৱ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণক বখনা গ্ৰামত ১৩২৩ শক (১৪০১ খ্ৰীঃ)ৰ বিষুব সংক্ৰান্তিৰ দিনা (অৰ্থাৎ ১ বহাগৰ বিহুৰ দিনা) ২০০ পুটি‌(পুৰা) ভূমি দান কৰাৰ কথা খোদিত আছে।"</ref> <blockquote> ''"এতস্মৈ শাসনপ্ৰাদা লক্ষ্মীনাৰায়ণো নৃপঃ''<br> ''উৎসৃজ্য বিষুবে (বিহুৱে) পুণ্য ৰবিদেৱ দ্বিজন্মনে...। "'' </blockquote> অৰ্থাৎ, তাম্ৰপত্ৰখনৰ মতে ৰজা লক্ষ্মীনাৰায়ণে দ্বিজ ৰবিদেৱক পুণ্য বিহুৰ দিনা ভূমি দান কৰিছিল। এই তাম্ৰশাসনক চুতীয়া ৰজাসকলৰ দিনত বিহুৰ ৰাজকীয় স্বীকৃতিৰ নিদৰ্শন হিচাপে উল্লেখ কৰা হয়। উল্লেখযোগ্য যে ৰাজধানী শদিয়াতো ৰজাসকলৰ আদেশত ৰাজপুৰোহিত [[দেউৰী জনগোষ্ঠী|দেউৰী]]সকলে চাৰি শাল গোসাঁনীক স্মৰণ কৰি বিহু ৰাজ্যলৈ নমাই আনিছিল বুলি পৰম্পৰাত কোৱা হয়। এই বিষয়ে তেওঁলোকে বিচু-গীতত এনেদৰে গায়: <blockquote> ''"কুণ্ডিলৰ আগৰিত ওখৈক শিমলু''<br> ''তাতে লয় কুৰুৱাই বাহ।''<br> ''শদিয়া ৰাজত ঐ চাৰিশাল গোঁসাঁনী''<br> ''তালে নমস্কাৰ কৰো।''<br> ''সোণৰে জখলা, ৰূপৰ হেতামাৰি''<br> ''আহে চাৰিশালি নামি সৰিলৰে।"''<br> </blockquote> চুতীয়া ৰাজ্যৰ দৰে [[আহোম ৰাজ্য|আহোম]] ৰাজ্যতো ঢোল ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। চীন, থাইলেণ্ড আদি দেশৰ বিভিন্ন তাই জনগোষ্ঠীয়েও নিজৰ উৎসৱ বা ৰীতি-নীতি পালন কৰোঁতে ঢোল ব্যৱহাৰ কৰে। অৱশ্যে, সেই ঢোলৰ গঠন আৰু বজোৱাৰ শৈলী অসমৰ থলুৱা ঢোলতকৈ পৃথক। তাই [[আহোম]] সমাজৰ লোকবিশ্বাসমতে ঢোল মাংগলিক বাদ্য। ঢোলৰ শব্দই প্ৰজনন শক্তি বৃদ্ধি কৰে, পৃথিৱীৰ মাটি কোমল আৰু উৰ্বৰা কৰে আৰু উন্মাদনা বৃদ্ধি কৰে বুলি আহোম সমাজত জনবিশ্বাস আছে। বিয়া, ওমফা পূজা, চোমদেউ পূজা আদিত ঢোল-বাদন অপৰিহাৰ্য। ওজাসকলে ৰচনা কৰা বিহু-মালিতাৰ পৰা জানিব পৰা যায় যে আহোম ৰাজসভাত আন বাদ্যৰ লগতে ঢোলো বজোৱা হৈছিল। ঢুলীয়া ওজাসকলে মালিতা গাওঁতে এইদৰে গায়— ''{{Quote|text=“স্বৰ্গৰ পৰা নামি ছ্যুকাফা স্বৰ্গদেও<br />কৰিলা ৰাজত্ব যাৰ নাহি সম কেউ।<br />নানা বাদ্য বাজনা কৰা সভাত<br />ঢাক ঢোল কৰতাল বাদ্য অসংখ্যাত।” }}'' অৱশ্যে, এই বাদ্য কোন জনগোষ্ঠীৰ লোকে বজাইছিল বা এই মালিতা কেতিয়া ৰচনা কৰা হৈছিল, সেই কথা জনা নাযায়। আহোম ৰাজসভা বা আহোম সমাজত ১৭ শতিকাৰ পৰাহে তাই ভাষাৰ সলনি অসমীয়া ভাষা প্ৰচলিত হৈছিল বুলি উল্লেখ কৰা হয়; সেয়ে এই ৰচনাসমূহ সেই যুগৰ বুলি ধৰা হয়। [[চিত্ৰ:Deori Bihu dance.webm|thumb|দেউৰী জনগোষ্ঠীৰ বিহু]] সেই একেই মালিতাত সোধন ঢুলীয়া নামৰ এজন ওজাই আহোম ৰাজসভাত ঢোল বজাইছিল বুলি উল্লেখ আছে। ওজাৰ মালিতাত শুনা যায়— ''{{Quote|text=“কলি যুগে ইন্দ্ৰবংশী ৰজা নামি যায়,<br />সোধন ওজাই ঢোল বাই আনিলে নমাই।<br />আদিতে আছিল মাত্ৰ ঢোলৰ বাজনা,<br />সোধন ওজাই বাদ্য কৰিলে ৰচনা।” }}'' বুৰঞ্জীৰ পৰা জনা যায় যে চুকাফা ৰজাই পৰ্বতৰ পৰা নামি আহোঁতে বাটত পোৱা অসংখ্য স্থানীয় চুতীয়া, মৰাণ, বৰাহী, কছাৰী আদি লোকক নিজৰ লগত লৈ আহিছিল। <ref>"Along the way, a number of people were captured. They were either Chutias, Morans or Borahis...given names according to the tasks they performed.", Saikia, Yasmin,''Fragmented Memories'', p.115</ref>‌‌ সেয়ে এই ওজাজন তাই লোক আছিল নে বাটত লগ পোৱা থলুৱা মৰাণ, বৰাহী, চুতীয়া বা কছাৰী লোক আছিল, সেই কথা জনা নাযায়। তদুপৰি ইতিহাসৰ পৰা জনা যায় যে ব্ৰাহ্মণ পূজাৰীসকলে ১৭ শতিকাতহে আহোম ৰজাসকলক হিন্দু ৰীতি-নীতিৰ মাজলৈ আনি "ইন্দ্ৰবংশী" বুলি ঘোষণা কৰিছিল। গতিকে এই মালিতা সেই যুগতে ৰচিত হৈছিল বুলি অনুমান কৰিব পাৰি। দেওধাই অসম বুৰঞ্জী আৰু সুকুমাৰ মহন্তৰ ঘৰত পোৱা বুৰঞ্জী অনুসৰি, ১৫২৪ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ৭ ব’হাগৰ দিনা চুতীয়া সেনাপতি গজৰাজ বৰুৱাই আহোম সেনাপতি ফ্ৰাচেংমুঙ বৰগোহাঁইক চুতীয়া ৰজাই আশ্ৰয় লৈ থকা ঠাইডোখৰ দেখুৱাই দিছিল। ১৫২৪ চনত সেই দিনা আছিল ‘ওজা বিচু’। ইয়াৰ পাছত আন কিছুমান চুতীয়া লোকৰ পৰামৰ্শত ফ্ৰাচেংমুঙে আত্মসমৰ্পণকাৰী চুতীয়া সৈনিকসকলক পৰ্বত বগাই ঘিলাগছত উঠি ঢোল বজাবলৈ আদেশ দিয়ে। ইয়াৰ ফলত পাহাৰত আশ্ৰয় লৈ থকা চুতীয়া ৰজা আৰু সৈন্যসকলে যুদ্ধত জয়লাভ কৰা হৈছে বুলি ভাবি বিহু নাচিবলৈ ধৰে আৰু শেষত ঘাপ লৈ থকা আহোম সৈন্যৰ হাতত পৰাজিত হয়। ====ফাট বিহু আৰু আধুনিক বিহুনাচৰ বিকাশ==== শদিয়াৰ ''হুৰাই ৰঙালী'' পৰম্পৰাৰ এটা ৰূপ ঢকুৱাখনাৰ [[হাৰ্হি দেৱালয়]]তো বৰ্তি আছে, য’ত ব’হাগৰ সপ্তম দিনা এই অনুষ্ঠান পালন কৰা হয়। স্থানীয় পৰম্পৰাত হাৰ্হি দেৱালয়ক ১৫২৪ চনত চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতনৰ পাছত শদিয়াৰ পৰা [[কেঁচাইখাতী]]ৰ উপাসনা স্থানান্তৰ কৰাৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়।<ref>{{cite thesis |last=Chutia |first=Richa |title=The Chutiyas of Assam: A Socio-Cultural Study |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=2026 |pages=203–207 }}</ref> উপেন ৰাভা হাকাচামেও ঢকুৱাখনাৰ ফাট বিহুৰ পৰম্পৰাক শদিয়াৰ পৰা স্থানচ্যুত হৈ শেষত হাৰ্হি অঞ্চলত বসতি স্থাপন কৰা লোকসকলৰ সৈতে জড়িত কৰিছে।<ref name="Hakacham-Faat">{{cite book |last=Hakacham |first=Upen Rabha |title=Origin of Bihu |year=2010 |location=Guwahati }}</ref> ''ফাট'' নামটোৰ উৎপত্তিৰ বিষয়ে একাধিক লোকব্যাখ্যা আছে। এটা পৰম্পৰাত ''ফাট''ক "বিচ্ছেদ" বা জনগোষ্ঠীৰ ছিন্ন-বিচ্ছিন্ন হৈ স্থানান্তৰিত হোৱাৰ অৰ্থত ব্যাখ্যা কৰি শদিয়াৰ পৰা বিহু-পৰম্পৰা ঢকুৱাখনালৈ স্থানান্তৰৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়। আন এটা পৰম্পৰাত বিহু চাবলৈ হোৱা বৃহৎ জনসমাগমৰ ফলত খেলপথাৰত ''ফাট'' বা চিৰা পৰা বুলি কোৱা হয় আৰু তাৰ পৰাই ''ফাট বিহু'' নাম হোৱা বুলি ব্যাখ্যা কৰা হয়।<ref>{{cite thesis |last=Mahanta |first=Mamoni |title=Social Rites and Rituals of the Chutiyas in Assam: A Study |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=2018 |pages=161–162 }}</ref> কিছুমান লেখকে ফাট বিহুক আধুনিক বিহুনাচৰ ৰূপ-বিকাশৰ সৈতে জড়িত কৰিছে। পৰম্পৰাগত বিৱৰণত আহোম ৰজা [[ৰুদ্ৰ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত ফাট বিহুৰ শিল্পীসকলক ৰাজকীয় অনুষ্ঠানত নৃত্য প্ৰদৰ্শনৰ বাবে আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল বুলি কোৱা হয়। ঊনবিংশ শতিকাত এই বিহুৰ ৰূপ ঢকুৱাখনা অঞ্চলৰ আন জনগোষ্ঠীৰ মাজতো বিস্তৃত হৈ মহঘুলী চাপৰিত চুতীয়া, সোণোৱাল, দেউৰী, আহোম, মিচিং আদি বিভিন্ন জনগোষ্ঠীয়ে অংশগ্ৰহণ কৰা বুলি উল্লেখ আছে।<ref name="Hakacham-Faat"/> [[File:Faat Bihu dance at Harhi dewaloi.jpg|thumb|হাৰ্হি দেৱালয়ত প্ৰতিবছৰে আয়োজিত কৰি অহা পৌৰাণিক ফাট বিহু]] এটা বিহুগীতত মান দেশলৈকে বিহুৰ খ্যাতি বিয়পি পৰাৰ কাব্যিক উল্লেখ পোৱা যায়। ''{{Quote|text=“লাহে লাহে ঐ<br />বিহু কোনে ঢালে আহে। <br />পূৱে পশ্চিমে উত্তৰে দক্ষিণে<br />বিহু কোনে ঢালে আহে। <br />মান দেশত মানতৰা এযুৰি<br />আছিলে নৰিয়াত পৰি,<br />যেতিয়া শুনিলে বিহুৰে বতৰা<br />আহিলে লাখুটি ধৰি।”}}'' গীতটোৰ ভাবাৰ্থত বিহুৰ আকৰ্ষণ ইমানেই আছিল বুলি কাব্যিকভাৱে কোৱা হৈছে যে মান দেশৰ ([[ম্যানমাৰ]]) নৰিয়াত পৰি থকা মান (বাৰ্মিজ) বুঢ়া-বুঢ়ীসকলেও লাখুটি লৈ বিহু চাবলৈ আহিবলৈ মন কৰিছিল। সেইবাবে বুঢ়া-বুঢ়ীসকলে গম নোপোৱাকৈ লাহে লাহে বিহু নাচিবলৈ কোৱা হৈছিল। [[চিত্ৰ:Bihu dance performer.jpg|thumb|250px |পশ্চিম বংগৰ কলকাতাত অনুষ্ঠিত ভাৰত সাংস্কৃতিক উৎসৱ ২০২৩ত অসমৰ দুলীয়াজানৰ এগৰাকী বিহু নৃত্য পৰিবেশক।]] ১৬ শতিকাৰ শেষ ভাগত [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ|শংকৰদেৱে]] প্ৰচাৰ কৰা একশৰণ নামধৰ্মৰ বিস্তৃত প্ৰভাৱ অসমৰ জনসাধাৰণৰ মাজত পৰাৰ লগে লগে বিহুৰ ওপৰতো উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন আহিছিল। আনহাতে, বিহুৰ নৃত্য-গীতৰ প্ৰভাৱো গুৰুজনাৰ বৈষ্ণৱ সংস্কৃতিত পৰিছিল। এই সময়তে বিহুৱে এক পূৰ্ণাংগ সামাজিক উৎসৱৰ ৰূপ পায় আৰু [[উজনি অসম|উজনি অসমৰ]] বড়ো-কছাৰী মূলীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ মাজৰ পৰা অসমৰ বাকী জনগোষ্ঠীৰ মাজত প্ৰচলিত হয়। এই যুগৰ পৰা বিহুনামসমূহত পূৰ্বৰ "গোসাঁনী"ৰ স্থানত 'কৃষ্ণ/ৰাম'ৰ নাম লোৱা আৰম্ভ হয়। এই সম্পৰ্কে শঙ্কৰদেৱৰ 'কীৰ্ত্তন উৰেষা বৰ্ণন' আৰু ৰামচৰণ ঠাকুৰে লিখা 'গুৰু চৰিত'ত এনেদৰে লিখা হৈছে। {{Quote|text=উৰেষা বৰ্ণনাত লিখিছে-<br />''"বিষুদিনা বিধিমতে পঞ্চতীৰ্থ কৰি<br /> শুদ্ধ মনে দেখয়ে শুভদ্ৰা ৰাম হৰি <br />সিয়োজনে সমন্ত যজ্ঞৰ ফল পাইৰ<br /> পাতক নিস্তাৰি বিষ্ণুৰ ভুৱনক যাইব। ""}}{{Quote|text=গুৰু চৰিতত লিখিছে-<br />''"এহিবুলি তিনিজনে কৰন্ত কাতৰ<br />শুনি সৰ্বজয় বুলি মাতিলা শঙ্কৰ<br />চৈত্ৰ বিষু সংক্ৰমণে আসিয়া মিলিব<br />সেহিদিনা ৰুক্মিণীৰ মন্দিৰ উঠিব। "''}} [[চিত্ৰ:Bihubihu.jpg|thumb|right|300px|<center>বিহু নাচ<center>]] পৰৱৰ্তী পৰ্যায়ত আহোম স্বৰ্গদেউ [[ৰুদ্ৰ সিংহ|ৰুদ্ৰ সিংহই]] চহা ৰাইজৰ বিহুলৈ পোনপতীয়া ৰজাঘৰীয়া পৃষ্ঠপোষকতা আগবঢ়োৱা বুলি কোৱা হয়। এই বিৱৰণ অনুসৰি তেওঁ গছতলৰ বিহুক [[ৰংঘৰ|ৰংঘৰৰ]] বাকৰিলৈ আনে আৰু অংশগ্ৰহণকাৰী বিহুৱাসকলক পুৰস্কাৰ দিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰে। অৱশ্যে, বহু লেখক-গৱেষকে আহোম স্বৰ্গদেউসকলে বিহুৰ পৃষ্ঠপোষকতা কৰা নাছিল বুলিও মত প্ৰকাশ কৰিছে। এই সন্দৰ্ভত পদ্মেশ্বৰ গগৈৰ ভাষ্য এনেধৰণৰ: <blockquote>কোনো বুৰঞ্জীত আহোম ৰজাই ৰংঘৰৰ বাকৰিত বিহু চোৱা কথাৰ উল্লেখ নাই। সাতসৰী অসম বুৰঞ্জীৰ মতে, ৰংঘৰৰ ওপৰ মহলাত কোন ক’ত বহিব তাক নিৰ্দিষ্ট কৰা থাকে। সেইমতে ৰজা বহাৰ যিখন ঠাই, তাত যদি এজন মানুহ চকীটো বহে, তেওঁ ৰংঘৰৰ বাকৰিখন তাৰপৰা দেখা নেপায়। দ্বিতীয়তে, যদি ৰজাই তাত বিহু চাইছিল- এজন ৰজাই চাওক বা ধাৰাবাহিক কেইবাজনো ৰজাই চাওক- তেতিয়াহ’লে বিহুক কেন্দ্ৰ কৰি এটা বিষয়বাব সৃষ্টি হ’লহেতেন। কিন্তু তেনে কোনো শ্ৰেণী আমি নেপাওঁ। 'আহোম ৰজাসকলে বিহুক কেন্দ্ৰ কৰি বিষয়বাব বা ধাৰক–বাহক হিচাপে এটা শ্ৰেণীৰ সৃষ্টি নকৰিলেও তেওঁলোকৰ বিহু প্ৰীতি সৰ্বজন বিদিত।</blockquote> এইজন স্বৰ্গদেৱেই [[হুঁচৰি]] দলৰ আগত মূৰ দোৱাই আশীৰ্বাদ লোৱাৰ পৰম্পৰা আৰম্ভ কৰিছিল বুলিও কোৱা হয়। ইয়াৰ আগলৈকে বিহুৱা হুঁচৰি দলে থানৰ পৰা আৰম্ভ কৰি শেষত থানতে সামৰণি মাৰিছিল। কিন্তু স্বৰ্গদেৱৰ ইচ্ছামতে প্ৰথমে ৰজাঘৰলৈ আৰু ক্ৰমে ডা-ডাঙৰীয়াসকলৰ ঘৰলৈ গৈ হুঁচৰি গাই আশীৰ্বাদ দিয়া প্ৰথা প্ৰচলিত হয়। এই সকলোবোৰ পৰিঘটনাই বিহুৰ আচাৰ-নীতিত আমূল পৰিৱৰ্তন আনিলেও বিহুৰ মূল বৈশিষ্ট্যৰ ওপৰত বিশেষ প্ৰভাৱ নপৰিল বুলি কোৱা হয়।{{cn}} ১৮২৬ চনৰ [[ইয়াণ্ডাবু সন্ধি]] অনুসৰি [[অসম]] ব্ৰিটিছৰ অধীনলৈ যোৱাৰ লগে লগে অসমৰ সামাজিক, অৰ্থনৈতিক আৰু সাংস্কৃতিক সকলো দিশতে যুগান্তকাৰী পৰিৱৰ্তনৰ সূচনা হয়। পশ্চিমীয়া শিক্ষা আৰু ভিক্টোৰিয়ান-ইংৰাজ সভ্যতাৰ প্ৰভাৱে অসমৰ একাংশ ৰাইজক নিজৰ থলুৱা কৃষ্টিৰ প্ৰতি উদাসীন কৰি তোলে। সেই সময়ৰ ভালেসংখ্যক উচ্চশিক্ষিত সমাজ-সংস্কাৰকসকলে বিহুক "ইতৰ প্ৰাণীৰ নাচ-গান" বুলি আখ্যা দি অসমৰ জনজীৱনত বিহুৰ গুৰুত্বক অৱমাননা কৰাৰো চেষ্টা চলায়। আনহাতে, [[লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা]], [[ৰজনীকান্ত বৰদলৈ]] প্ৰমুখ অসমীয়া ভাষা-সাহিত্যৰ চৰ্চাকাৰীসকলে বিহুৰ সপক্ষে মাত মাতি ইয়াক বিলুপ্তিৰ গৰাহৰ পৰা ৰক্ষা কৰাৰ চেষ্টা কৰে। তথাপিও বিহুৰ ওপৰত এই সামাজিক পৰিৱৰ্তনৰ প্ৰভাৱ পৰে। গৰিষ্ঠসংখ্যক শিক্ষিত অসমীয়াই বিহুত হেঁপাহ পলুৱাই আনন্দ কৰাৰ পৰিৱৰ্তে ইয়াক সামাজিকভাৱে পালন কৰিবলগীয়া ৰীতি হিচাপে মানিবলৈ ধৰে। এনে সময়তে মঞ্চবিহুৰ সূচনা হয়।{{cn}} ইতিমধ্যে অসমৰ বিভিন্ন ঠাইত পশ্চিমীয়া আৰ্হিৰ মঞ্চ নিৰ্মাণ হৈছিল আৰু তাত আন আন সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান ৰাইজৰ আগত প্ৰদৰ্শনৰ ধাৰাও প্ৰচলিত হৈছিল। সেই সময়তে [[গোলাঘাট|গোলাঘাটৰ]] বেতিয়নীত ১৯২৯ চনত পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে মঞ্চত বিহু প্ৰদৰ্শন কৰা হয়।<ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/Scholar-throws-light-on-Bihus-origin/articleshow/8172141.cms?referral=PM First stage Bihu organised in Betioni, Golaghat]</ref> ১৯৪১ চনত [[মহেশ্বৰ নেওগ]] আদি ব্যক্তিৰ প্ৰচেষ্টাত শিৱসাগৰত মঞ্চত বিহু প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। ১৯৫১ চনত [[ৰাধাগোবিন্দ বৰুৱা]]ৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[গুৱাহাটী]]ত বিহু সন্মিলনৰ আয়োজন কৰা হয়। [[File:বিহু নাচনী.JPG|thumb|বিহু নাচনী]] তাৰ পাছতে মঞ্চবিহুৱে সমগ্ৰ অসমজুৰি জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰে। মঞ্চবিহুত বিহু প্ৰদৰ্শনৰ লগতে বিভিন্ন প্ৰতিযোগিতাৰ ওপৰতো গুৰুত্ব দিয়া হয় আৰু এই ৰূপ মূলতঃ দৰ্শকৰ মনোৰঞ্জনৰ উদ্দেশ্যে অনুষ্ঠিত হয়। ফলত মঞ্চবিহু নিৰ্দিষ্ট নীতি-নিৰ্দেশনা আৰু উপস্থাপনৰ ব্যাকৰণৰ মাজত পৰিৱেশিত হ’বলৈ ধৰে। ইয়াৰ ফলত বিহু নৃত্য-গীতে প্ৰদৰ্শনমূলক কলাৰ ৰূপ লাভ কৰে। মঞ্চবিহুৰ জনপ্ৰিয়তাৰ প্ৰভাৱত স্বতঃস্ফূৰ্ত গছতলৰ বিহু ক্ৰমে বিলুপ্তপ্ৰায় হৈ পৰে। বৰ্তমান মঞ্চবিহু আৰু ঘৰে ঘৰে হুঁচৰি গাই আশীৰ্বাদ দিয়াৰ পৰম্পৰা—এই দুয়ো ধৰণৰ বিহু অসমৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত উদযাপন কৰা দেখা যায়। বিহু সন্দৰ্ভত আন এটা উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন হৈছে দৃশ্য-শ্ৰব্য মাধ্যমেৰে প্ৰচাৰিত বিহু-সুৰীয়া গীত-মাতৰ জনপ্ৰিয়তা। নতুন প্ৰজন্মৰ মাজত এই গীতসমূহ বিশেষভাৱে জনপ্ৰিয়। অৱশ্যে, এইবোৰক পৰম্পৰাগত বিহুনাচ বা বিহুনামৰ সলনি বিহু আৰু আধুনিক গীতৰ সংমিশ্ৰণ হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হয়। এই গীতসমূহত বিহুৰ থলুৱা সুৰৰ ভিত্তিত নতুনকৈ সুৰাৰোপণ কৰাৰ লগতে আধুনিক বাদ্যযন্ত্ৰও ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বিহু গীতৰ উদাহৰণ: <blockquote> ''অতিকৈ চেনেহৰ মুগাৰে মহুৰা, তাতোকৈ চেনেহৰ মাকো'' <br> ''তাতোকৈ চেনেহৰ ব’হাগৰ বিহুটি নাপাতি কেনৈকৈ থাকোঁ। '' </blockquote> <blockquote> ১, আজি বিহু বিহু কালি বিহু বিহু চিৰে গৰখীয়াই তৰা; <br> সীতাই কুমাৰে বাদতি মাৰিলে চ'তৰ বাৰে খৰৰপৰা। </blockquote> <blockquote> ২,আজি বিহু বিহু কালি বিহু বিহু আমাৰ বিহু কাপোৰ নাই; <br> সমনীয়া সুধিলে কামে কি এবুলি সৰুতে একাজি আই। </blockquote> <ref>[[লীলা গগৈ]], বিহুগীত আৰু বনঘোষা। </ref> এইসমূহক যোজনা বুলি কোৱা হয়। বিহুনাচ আৰম্ভ কৰাৰ আগতে যোজনা গোৱা হয়। যোজনাবোৰে বহু ক্ষেত্ৰত সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক তথ্য প্ৰতিফলিত কৰে। <blockquote>১১, “আজি বিহু বিহু কালি বিহু বিহু <br /> নাহৰ ফুল ফুলিবৰ বতৰ <br /> ফুলপানী ছিগাতে ঢোলৰ মাত শুনিলো <br /> উজুটিত ভাঙি যাওঁ যঁতৰ।” </blockquote><ref>[https://essayinassamese.blogspot.com/2023/03/bihu-essay.html অসমৰ জাতীয় উৎসৱ - বিহুৰ বিষয়ে ৰচনা | Assamese Essay On Bihu]</ref> ==ব'হাগ বিহু বা ৰঙালী বিহু== [[File:Bihu dance হুঁচৰি.jpg|thumb|right|ব'হাগ বিহুত সৰু ল'ৰা-ছোৱালীয়ে হুঁচৰি গোৱা পৰম্পৰা]] {{মূল|ব'হাগ বিহু}} বসন্তৰ আগমনত উদযাপন কৰা ব'হাগ বিহু বা ৰঙালী বিহু অসমৰ মুখ্য বিহু উৎসৱ। বসন্তত প্ৰকৃতি নতুন ৰূপে জিলিকি উঠাৰ সময়ত চহা ৰাইজে উৎসৱমুখৰ হৈ জীৱন উপভোগ কৰে। ৰঙালী বিহুক যৌৱনৰ উৎসৱ বুলিও কোৱা হয়। ডেকা-গাভৰুৱে ৰাতি বিহু পাতে আৰু বিহুৰ মাজতে নিজৰ জীৱনসংগী বিচাৰি উলিওৱাৰ পৰম্পৰাও আছে। [[কৃষি]]-সংস্কৃতিৰ আৰম্ভণিৰে পৰা এনেধৰণৰ উৎসৱ চলি আহিছে বুলি কোৱা হয়। যৌৱনৰ সৈতে খেতিমাটিৰ উৰ্বৰতাৰ সম্পৰ্ক আছে বুলি লোকবিশ্বাস আছে; সেয়ে খেতি আৰম্ভ কৰাৰ আগতে পালন কৰা ৰঙালী বিহুৰ সৈতে কৃষিৰ ওতপ্ৰোত সম্পৰ্ক আছে। ব'হাগ বা ৰঙালী বিহু একেৰাহে সাত দিন ধৰি উদযাপন কৰা হয়। চ’তৰ সংক্ৰান্তিৰ দিনাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ব’হাগৰ ৬ তাৰিখলৈ এই সাত দিন ধৰি থাকে। প্ৰতিটো দিনৰ বিহুৰ সুকীয়া নাম আছে; ইয়াক ‘সাত বিহু’ বুলি জনা যায়। চ'তৰ দোমাহীৰ দিনা গৰু বিহুৰে আৰম্ভ হৈ ক্ৰমে মানুহ বিহু, হাত বিহু, চেনেহী বিহু, মাইকী বিহু, ৰঙালী বিহু আৰু শেষৰ দিনা চেৰা বিহুৰে ব'হাগ বিহুৰ সামৰণি পৰে। ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰপাৰত ইয়াৰে এটা দিনক ‘গোসাঁই বিহু’ বুলিও পালন কৰা হয়। ==কাতি বিহু বা কঙালী বিহু== {{মূল|কাতি বিহু}} আহিন আৰু কাতি মাহৰ সংক্ৰান্তিৰ দিনা [[কাতি বিহু]] পালন কৰা হয়। এই সময়ত আহু ধান শেষ হৈ যায়, আনহাতে শালি ধান চপোৱাৰ সময়ো নহয়। সেইবাবে বহু ঘৰত খাদ্যৰ নাটনি দেখা দিয়ে আৰু এই বিহুক [[কঙালী বিহু]] বোলা হয়। এই বিহুত ঘৰে ঘৰে তুলসীৰ পুলি ৰুই গধূলি তাৰ গুৰিত চাকি জ্বলাই নাম গোৱা হয়; ঘৰৰ চোতালৰ চাৰিওফালে আৰু খেতিপথাৰতো চাকি জ্বলোৱা হয়। ==মাঘ বিহু বা ভোগালী বিহু== {{মূল|মাঘ বিহু}} খেতি চপোৱাৰ ঠিক পাছতে পুহ-মাঘৰ দোমাহীত মাঘ বিহু বা ভোগালী বিহু পালন কৰা হয়। ই লগে-ভাগে খাই আনন্দ কৰাৰ উৎসৱ। পুহ-মাঘৰ সংক্ৰান্তিৰ সময়ত ভোগালী বিহু বা মাঘ বিহু সাধাৰণতে তিনিদিন ধৰি পালন কৰা হয়। পুহ মাহত শালি ধান, মাহ, তিল, মগু আদি শস্য চপাই মানুহে ভঁৰাল ভৰায়। এই সময়ত ধনী-দুখীয়া সকলোৰে ঘৰত ধান-চাউলৰ যোগান থাকে; সেইবাবে এই বিহুত খোৱা-বোৱাৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া হয়। সান্দহ, চিৰা, নানা তৰহৰ পিঠা-পনা, লাডু, [[আখৈ]] আদি খাদ্য ঘৰে ঘৰে প্ৰস্তুত কৰা হয়। মাঘ বিহুৰ মূল আকৰ্ষণ হ’ল [[মেজি]] জ্বলোৱা। গাঁৱৰ ডেকাসকলে পুহ মাহতে নৰা কাটি মেজি প্ৰস্তুত কৰে। উৰুকাৰ দিনা তেওঁলোকে লগ লাগি ভোজ-ভাত খাই, গীত গাই উজাগৰে থাকে। পুৱা হোৱাৰ লগে লগে গা-পা ধুই মেজিত জুই লগাই দিয়ে। জুই জ্বলি উঠিলে মন্ত্ৰ মাতি মাহ, মগু, পিঠা, চাউল, ঘিঁউ আদি দি অগ্নিক সেৱা জনায়। মেজি পোৰাৰ পাছত তাৰ ছাঁইৰে সকলোৱে ফোঁট লয়। অৱশ্যে, নৰাৰ সুবিধা নথকা ঠাইত কাঠ-বাঁহ আদিৰেই মেজি বনোৱা হয়। মেজি পোৰাৰ এই প্ৰথাক অগ্নিপূজাৰ এক ৰূপ বুলিও বিবেচনা কৰা হয়। জাতীয় উৎসৱ হিচাপে বিহুৱে অসমীয়া সমাজৰ ঐক্য আৰু মিলা-প্ৰীতিৰ ভাব অটুট ৰখাত ভূমিকা পালন কৰে বুলি কোৱা হয়। বিহুৰ বহু কাম সমূহীয়াভাৱে সম্পন্ন হয়, যিয়ে মানুহৰ মাজত ঐক্যবোধ বৃদ্ধি কৰে। ==পৰম্পৰা== বিহু অনুসৰি অসমৰ বিভিন্ন অঞ্চলত বিভিন্ন পৰম্পৰা প্ৰচলিত হৈ আহিছে: <gallery class="center" widths="200" perrow="10"> File:হুঁচৰি বিহু Husori bihu.jpg|<br />বিহু উপলক্ষে ঘৰে ঘৰে হুঁচৰি গাবলৈ যোৱা বিহুৰ দল। File:Magha Bihu megi 1.jpg|<br />মাঘ বিহুৰ [[মেজি]] জ্বলোৱা পৰম্পৰা। File:গৰু বিহুত বনোৱা চাত.jpg|<br />গৰু বিহুত বনোৱা চাত। File:Tradition of Bohag Bihu.jpg|<br />ব'হাগ বিহুত নাহৰৰ পাতত মন্ত্ৰ লিখাৰ পৰম্পৰা। File:Bhogali Bihu Delicacies.jpg|<br />বিহুৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰা পিঠা-জলপান। File:বিহুৰ এশ এবিধ শাক.jpg|<br />বিহুৰ দিনত এশ এবিধ শাক খোৱাৰ পৰম্পৰা। File:Woman performing kati bihu rituals.jpg|<br />কাতি বিহুত শস্যৰ পথাৰত চাকি জ্বলোৱা পৰম্পৰা। File:Kaati Bihu.jpg|<br />কাতি বিহুত তুলসীৰ তলত চাকি জ্বলোৱা পৰম্পৰা। File:Mukuli bihu dance performance at Guwahati Assam.JPG|<br />ব'হাগ বিহুৰ সময়ত অনুষ্ঠিত মুকলি বিহু। File:Group Fishing at the occasion of Magh Bihu.jpg|<br />মাঘ বিহুত সমজুৱাকৈ মাছধৰা পৰম্পৰা। File:Bathing cattle in Rongali Bihu.jpg|ব'হাগ বিহুৰ গৰু বিহুৰ দিনা নৈত গৰুক গা ধুৱাই দিয়াৰ নিয়ম। File:Koni-juj.jpg|<br />বিহুৰ দিনত খেলা পৰম্পৰাগত খেল কণী যুঁজ। File:Meji burning in Kamrup, Assam.jpg|<br />মাঘ বিহুত জ্বলোৱা মেজি। </gallery> ==লগতে চাওক== * [[বিহুগীত]] * [[বিহু নৃত্য]] * [[বিহুৰ বাদ্যযন্ত্ৰ]] * [[বিহুৰ খাদ্য]] * [[বিহুৰ সাজ-পোচাক আৰু অলংকাৰ]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons|Category:Bihu|বিহু}} {{Wikiquote}} * [[oldwikisource:বিহু গীত]] (ৱিকিউৎসত বিহুগীতসমূহৰ লিপি সন্নিবিষ্ট কৰা আছে।) * {{YouTube|id=IbupI6r5SxQ|title=মুকলি বিহু নৃত্য প্ৰতিযোগিতাৰ এটা দৃশ্য}} * {{YouTube|id=AqWF2MxvUow|title=দেউৰী বিহু নৃত্য প্ৰদৰ্শন}} * {{YouTube|id=1G1ebEXnOb8|title=মিচিং বিহু নৃত্য প্ৰদৰ্শন}} * অসমীয়া সংস্কৃতিৰ কণিকা — সম্পাদনা: ড॰ নাৰায়ণ দাস, ড॰ পৰমানন্দ ৰাজবংশী; পৃষ্ঠা ২৪০–২৪২ * [http://www.assamtribune.com/scripts/details.asp?id=apr1407\edit2 Rongali Bihu-the spring festival of Assam]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} An article by Sawpon Dowerah * [http://www.assamtribune.com/scripts/details.asp?id=apr1407\edit3 Rongali Bihu through the ages]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} An article by Debendra Prasad Das * [https://web.archive.org/web/20160307192221/http://www.indigenousherald.com/features/25-bihu-the-lifeline-of-assamese-culture.html/edit4 Bihu: The lifeline of Assamese culture] An article by Journalist Md. Sabir Nishat {{অসমৰ উৎসৱ আৰু মেলাসমূহ}} {{অসম}} [[শ্ৰেণী:বিহু|*]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ উৎসৱসমূহ]] [[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ উৎসৱসমূহ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজ্যিক প্ৰতীক]] 0bx71rkk73wauj4pzjet8ttpocu3nsl 646609 646601 2026-10-22T19:04:44Z KhiLanTzi 23530 /* উৎপত্তি */ 646609 wikitext text/x-wiki {{Infobox Holiday |image =Bihu Dance-This photo crosses 28000 Views.jpg |caption = বিহু নৃত্য শিল্পী |holiday_name = বিহু |observedby = [[অসম|অসমীয়া]] |date = |observances = |type = cultural |longtype = কৃষিভিত্তিক উৎসৱ<br />ভাৰতীয় উৎসৱ |significance = |date2010 = |date2011 = }} {{বিহু}} '''বিহু''' [[অসম]]ৰ জাতীয় উৎসৱ। অসমৰ লগতে দাঁতি-কাষৰীয়া কিছুমান ৰাজ্যৰ কোনো কোনো জাতি-জনজাতিৰ মাজতো বিহু বা ইয়াৰ সমধৰ্মী উৎসৱ পালন কৰা দেখা যায়। বিহুৰ এটা বিশেষ বৈশিষ্ট্য হ’ল—ই জাতি-বৰ্ণ নিৰ্বিশেষে সকলো লোকে একেলগে উদযাপন কৰিব পৰা উৎসৱ।<ref name="festival">{{cite web | url=http://www.festivalsofindia.in/bihu/ | title=Bihu Festival | publisher=Pan India Internet Private Limited (PIIPL) | work=www.festivalsofindia.in | accessdate=2013-04-13}}</ref> বিহু মূলতঃ কৃষিভিত্তিক উৎসৱ। "কৃষি উৎসৱ ঘাইকৈ তিনিটা: খেতিৰ আৰম্ভণিৰ বেলিকা, খেতিৰ বাঢ়নী বতৰত আৰু খেতি চপোৱাৰ ‍শেষত।"<ref>অসমৰ সংস্কৃতি: ড॰ লীলা গগৈ</ref> অসমত পালন কৰা বিহু তিনিটা হ’ল: [[ব'হাগ বিহু]] বা ৰঙালী বিহু, [[কাতি বিহু]] বা কঙালী বিহু, আৰু [[মাঘ বিহু]] বা ভোগালী বিহু। == বিহু শব্দৰ উৎপত্তি == ''বিহু'' শব্দৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কে নানা মত আছে, কিন্তু কোনো মতেই সৰ্বসন্মত নহয়। কিছুমান পণ্ডিতৰ মতে [[সংস্কৃত ভাষা|সংস্কৃত]] 'বিষুবত' শব্দৰ পৰা বিহু শব্দৰ উদ্ভৱ হৈছে।<ref>[https://tholgiri.com/%e0%a6%ac%e0%a6%bf%e0%a6%b9%e0%a7%81%e0%a7%b0-%e0%a6%89%e0%a7%8e%e0%a6%aa%e0%a6%a4%e0%a7%8d%e0%a6%a4%e0%a6%bf-%e0%a6%86%e0%a7%b0%e0%a7%81-%e0%a6%ac%e0%a6%bf%e0%a6%b9%e0%a7%81%e0%a6%a8%e0%a7%83/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230331070705/https://tholgiri.com/%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B9%E0%A7%81%E0%A7%B0-%E0%A6%89%E0%A7%8E%E0%A6%AA%E0%A6%A4%E0%A7%8D%E0%A6%A4%E0%A6%BF-%E0%A6%86%E0%A7%B0%E0%A7%81-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B9%E0%A7%81%E0%A6%A8%E0%A7%83/ |date=2023-03-31 }}বিহুৰ উৎপত্তি আৰু বিহু নৃত্য।</ref><ref name="festivalsofindia.in">{{cite web | url=http://www.festivalsofindia.in/bihu/ | title=Origin of the Word Bihu | publisher=Pan India Internet Private Limited (PIIPL | work=festivalsofindia.in | accessdate=2013-04-13}}</ref> বৈদিক 'বিষুবন' পদে এবছৰজুৰি অনুষ্ঠিত হোৱা 'সত্ৰ' বা 'যজ্ঞ'ৰ মধ্যৱৰ্তী দিনটোক বুজায়; অৰ্থাৎ [[দিন]] আৰু ৰাতিৰ সমান হোৱা দিনটোৱেই 'বিষুবত' ৰূপে পৰিচিত। এই ব্যাখ্যা অনুসৰি ব’হাগ বিহুৰ দিনটো "বসন্ত বিষুবত",‌ মাঘ বিহুৰ দিনটো "উত্তৰায়ণ" আৰু কাতি বিহুৰ দিনা "হেমন্ত বিষুবত" ধৰা হয়। <ref>[https://www.boloji.com/articlephotos/a8002.png Dr. Rajen Barua, ''Reinventing the Indian (Hindu) Calendar'']</ref> লীলা গগৈয়ে এই ব্যুৎপত্তিৰ বিষয়ে সন্দেহ প্ৰকাশ কৰি উল্লেখ কৰিছে যে জ্যোতিষশাস্ত্ৰই সহজ-সৰল গাঁৱলীয়া সমাজক স্পৰ্শ কৰাৰ আগতেও কৃষিভিত্তিক বিহু প্ৰচলিত আছিল; তেওঁৰ মতে আদিম মানুহৰ সমূহীয়া আনন্দ প্ৰকাশৰ উৎসৱৰ পৰাই বিহুৰ বিকাশ ঘটিছিল। <ref>বিহু আৰু বিহুৰ ক্ৰমবিকাশ, বিহু এটি সমীক্ষা, লীলা গগৈ, পৃ: নং ৩৫, প্ৰকাশক: মাখন হাজৰিকা, বনলতা, চতুৰ্থ সংস্কৰণ, ২০১০</ref> তেওঁ লগতে যুক্তি দিছে যে ‘বিষুৱন’ শব্দৰ পৰা ‘বিহু’ শব্দৰ সৃষ্টি হোৱা হ’লে বিহুৰ এটা সৰ্বভাৰতীয় ৰূপ থকাৰ কথা; কিন্তু স্বকীয় বৈশিষ্ট্যসহ বিহু মূলতঃ অসমতেই বৰ্তি আছে।<ref>বিহু আৰু বিহুৰ ক্ৰমবিকাশ, বিহু এটি সমীক্ষা, লীলা গগৈ, পৃ: নং ৩৬, প্ৰকাশক: মাখন হাজৰিকা, বনলতা, চতুৰ্থ সংস্কৰণ, ২০১০</ref> এই দৃষ্টিভংগী অনুসৰি বিহু আৰ্য-অনাৰ্য বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সমূহীয়া আনন্দ প্ৰকাশৰ উৎসৱ হিচাপে সময়ৰ পৰিৱৰ্তনৰ মাজেৰে অসমৰ জাতীয় উৎসৱৰ ৰূপ লাভ কৰিছে। পিছে সংস্কৃতৰ বিষুৱ শব্দৰ পৰাই অন্য এপ্ৰিল মাহৰ ১৪ / ১৫ তাৰিখে উদযাপন কৰা বসন্ত উৎসৱ যেনে কেৰেলাৰ বিচু (വിഷു)<ref>{{Cite web |title=विषुव (viṣuva) |website=Spoken Sanskrit Dictionary |url=http://spokensanskrit.org/index.php?mode=3&script=hk&tran_input=%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%B7%E0%A5%81%E0%A4%B5&direct=au&anz=100 |language=sa |access-date=2026-10-22}}</ref> উৎপত্তি হৈছে। আন এটা মত অনুসৰি, [[বড়ো জনগোষ্ঠী|বড়ো]]সকলৰ বৈচাগু, [[ডিমাছা জনগোষ্ঠী|ডিমাছা]]সকলৰ বুচু, কোচসকলৰ বিচুৱা, ত্ৰিপুৰিসকলৰ বিজু বা তিৱাসকলৰ পিচুৰ দৰে উজনি অসমৰ বিহুৰ উৎসও উজনি অসমৰ [[বড়ো-কছাৰী]] মূলীয় [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী|চুতীয়া]], [[দেউৰী জনগোষ্ঠী|দেউৰী]], [[মৰাণ জনগোষ্ঠী|মৰাণ]] আৰু সোণোৱালসকলৰ "বিচু" পৰম্পৰাৰ সৈতে জড়িত। এই মতৰ সমৰ্থকসকলে "বিচু" শব্দৰ অৰ্থ "আটাইতকৈ পবিত্ৰ দিন" আৰু "চুতীয়া" শব্দৰ অৰ্থ "পবিত্ৰ পানীৰ কাষত থকা লোক" বুলি ব্যাখ্যা কৰে। এই ব্যাখ্যা অনুসৰি পৰৱৰ্তীকালত [[অসমীয়া ভাষা]]ত "চ" ধ্বনি "হ"লৈ ৰূপান্তৰিত হয়; উদাহৰণস্বৰূপে, চিলৈ হিলৈ হ’ল, চাৰি শাড়ী হ’ল বা চাপ সাপ হ’ল। ড° পৱন চন্দ্ৰ শইকীয়াই ‘দেউৰী চুতীয়া’ত উল্লেখ কৰিছে: ''"চুতীয়া ভাষাত বিহুক "বিচু" বুলি কোৱা হয়। "বি" মানে অতি, "চু" মানে আনন্দময় বুজায়। গতিকে, "বিচু" শব্দটি অপ্ৰভ্ৰংশ হৈ ‘বিহু’ শব্দৰ উৎপত্তি হৈছে।"''<ref>পৱন চন্দ্ৰ শইকীয়া, ‘কাতি বিহুৰ ৰূপৰেখা’, দেউৰী চুতীয়া, পৃষ্ঠাঃ ১০৯</ref> আনহাতে, গৱেষক ডিম্বেশ্বৰ গগৈয়ে মত প্ৰকাশ কৰিছে: "টাই ভাষাৰ ‘পয়হু’ শব্দই গো-পূজা বা গো-উৎসৱ বুজায়। "পয়" মানে উৎসৱ আৰু "হু" মানে গৰু। ... বহাগ বিহুৰ আগদিনা গৰুক গা-ধুৱাই গো-পূজা কৰা,...আৰু পবিত্ৰ গৰুৰ ছালৰ বাদ্যক আগস্থান দি গো-পূজাৰ দৰে সন্মান জনোৱা হয় বাবে এই উৎসৱক "পয়হু" বোলা হয়। সেই "পয়হু" শব্দৰ অপভ্ৰংশই "বিহু" হোৱা বুলি কৰা ধাৰণা অমুলক নহয়।"<ref>ডিম্বেশ্বৰ গগৈ, ‘অসমৰ বিহু সংস্কৃতিৰ ৰূপৰেখা’, পৃষ্ঠাঃ ১৮-১৯</ref> ৰিদিপ কুমাৰে এই ব্যাখ্যাৰ বিপৰীতে যুক্তি দিছে যে ৰঙালী বিহু সম্পূৰ্ণৰূপে গৰুকেন্দ্ৰিক উৎসৱ নহয় আৰু কাতি বা মাঘ বিহুত গৰু-কেন্দ্ৰিক অনুৰূপ নিয়ম নাই; সেয়ে তেওঁ বিহুৰ ভাব আৰু অৰ্থৰ দিশৰ পৰা চুতীয়া ‘বিচু’ শব্দৰ সৈতে ইয়াৰ ব্যুৎপত্তিগত সম্পৰ্ক অধিক সম্ভাৱ্য বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>[https://www.sahapedia.org/%E0%A6%85%E0%A6%B8%E0%A6%AE%E0%A7%B0-%E0%A6%9C%E0%A6%BE%E0%A6%A4%E0%A7%80%E0%A7%9F-%E0%A6%89%E0%A7%8E%E0%A6%B8%E0%A7%B1-%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%9A%E0%A6%BE%E0%A6%AA%E0%A7%87-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B9%E0%A7%81%E0%A6%83-%E0%A6%8F%E0%A6%95-%E0%A6%90%E0%A6%A4%E0%A6%BF%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%95-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%B6%E0%A7%8D%E0%A6%B2%E0%A7%87%E0%A6%B7%E0%A6%A8#_ftn1 ৰিদিপ কুমাৰ, ''অসমৰ জাতীয় উৎসৱ হিচাপে বিহুঃ এক ঐতিসাহিক বিশ্লেষণ'']</ref> এটা পৰম্পৰা অনুসৰি, বৈদিক প্ৰভাৱ পৰাৰ আগতে বিহু/বিচু ব’হাগ মাহৰ প্ৰথম বুধবাৰৰ পৰা আৰম্ভ হৈছিল।{{cn}} [[শদিয়া]] অঞ্চলৰ লোকসকলৰ লগতে দেউৰী সম্প্ৰদায়ৰ লোকসকলেও আজিও সেই দিনটোতে বিহু আৰম্ভ কৰে। কিছুমান পুৰণি বিহু-হুঁচৰিৰ গীতত এই পৰম্পৰাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। ''{{Quote|text=“হাচতি ঐ চʼত বিচুতি ঐ চʼত<br />বুধে গৰু বিহু মঙ্গলে উৰুকাৰ,<br />বিহু গৈ আছিলি ক'ত?”}}''{{cn}} ==বিহুৰ ইতিহাস== ===উৎপত্তি=== <!-- [[File:বিহু নাচনীৰ চিত্ৰ.jpg|thumb|বিহু নাচনীৰ চিত্ৰ]] --> অসমৰ সামাজিক গাঁথনিৰ দৰেই বিহু উৎসৱত মংগোলীয় আৰু আৰ্য সংস্কৃতিৰ সংমিশ্ৰণ আছে। বিহুৰ বিৱৰ্তনৰ মাজতো অসমীয়া সংস্কৃতিৰ গঠন-প্ৰক্ৰিয়াৰ বিভিন্ন স্তৰ প্ৰতিফলিত হৈছে। মানুহে কৃষিক মূল জীৱিকা হিচাপে গ্ৰহণ কৰাৰ পাছৰে পৰা খেতি চপোৱাৰ সময়ৰ আনন্দোৎসৱে সমূহীয়া ৰূপ লাভ কৰি ক্ৰমে ৰীতি-নীতিত পৰিণত হয় আৰু কালক্ৰমত বিহুৰ দৰে কৃষিভিত্তিক উৎসৱৰ বিকাশ ঘটে। অসমত কৃষিৰ প্ৰাথমিক বিকাশ অষ্ট্ৰ-এছিয়াটিক আৰু তিব্বতীয়-বৰ্মীয় জনগোষ্ঠীৰ সৈতে জড়িত বুলি ধৰা হয়; সেই অনুসৰি বিহুৰ প্ৰাথমিক ৰূপকো এই গোষ্ঠীসমূহৰ কৃষি-সংস্কৃতিৰ সৈতে জড়িত কৰা হৈছে। উল্লেখযোগ্য যে অসমত বৰ্তমান পৃথক অষ্ট্ৰ-এছিয়াটিক ভাষাভাষী গোষ্ঠী দেখা নাযায়; ডি.এন.এ.-ভিত্তিক গৱেষণা অনুসৰি অষ্ট্ৰ-এছিয়াটিক জনগোষ্ঠীৰ বহু অংশ তিব্বতীয়-বৰ্মীয় জনগোষ্ঠীৰ মাজত বিলীন হৈ যায়।<ref>{{Cite web |title=Austroasiatics absorbed by Tibeto-burman groups |url=https://www.degruyter.com/downloadpdf/j/anre.2016.79.issue-3/anre-2016-0019/anre-2016-0019.pdf |access-date=2019-03-24 |archivedate=2019-04-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190405000120/https://www.degruyter.com/downloadpdf/j/anre.2016.79.issue-3/anre-2016-0019/anre-2016-0019.pdf |deadurl=yes }}</ref> প্ৰমোদচন্দ্ৰ ভট্টাচাৰ্যৰ মতে, পৰৱৰ্তী ইন্দো-আৰ্য সাংস্কৃতিক প্ৰভাৱৰ ফলত থলুৱা ''বিচু'' উৎসৱক ''বিষুৱ'' বা বিষুৱ-সংক্ৰান্তিৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি ব্যাখ্যা কৰা হয় আৰু ব’হাগৰ এই বসন্তোৎসৱে ভাৰতৰ আন অঞ্চলৰ সমসাময়িক বসন্তকালীন উৎসৱসমূহৰ সৈতে কেলেণ্ডাৰগত সম্পৰ্ক লাভ কৰে।<ref>{{cite book |last=Bhattacharya |first=Pramod Chandra |title=Asamar Loka Utsav |year=1969 |location=Guwahati }}</ref> আগৰ দিনত বিহুৰ সময়ত ডেকা-গাভৰুসকলে মিলি চ'ত মাহৰ ৰাতি নাচি গাই আনন্দ কৰিছিল। এই কালছোৱাত ব্যক্তিগত উচাহ আৰু প্ৰেমৰ প্ৰকাশেই বিহুত প্ৰাধান্য পাইছিল যদিও ধৰ্ম আৰু কৃষিও সমান্তৰালভাৱে জড়িত আছিল। দীনেশ গগৈৰ মতে, ''বিহু'' শব্দটো দেউৰী-চুতীয়া ভাষাৰ ''বিচু'' শব্দৰ পৰা উদ্ভূত, যাৰ অৰ্থ "অতি আনন্দ" বা "অত্যধিক আনন্দ"।<ref>Gogoi, Dinesh (2015), ''Baapoti Hahun Bihu'', pp. 17–18.</ref> লোকপৰম্পৰাত ''বিচু''ৰ উৎপত্তিক আহু ধানৰ খেতিৰ সৈতেও জড়িত কৰা হয়। মমণি মহন্তৰ মতে, প্ৰাচীন চুতীয়া কৃষিব্যৱস্থাত আহু ধানৰ বিশেষ গুৰুত্ব আছিল; খেতিয়কসকলে দিন-ৰাতি বনৰীয়া জীৱ-জন্তুৰ পৰা আহু খেতি ৰক্ষা কৰি থাকোঁতে গান, নাচ আৰু ৰং-ধেমালিৰে সময় কটাইছিল। আহু শস্যৰ সজীৱ বৃদ্ধিৰ সৈতে জড়িত এই বাৰ্ষিক আনন্দোৎসৱেই লোকপৰম্পৰাত ''বিচু'' নামেৰে পৰিচিত হৈছিল।<ref>{{cite thesis |last=Mahanta |first=Mamoni |title=Social Rites and Rituals of the Chutiyas in Assam: A Study |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=2018 |pages=156–157 }}</ref> পি চি চৌধুৰীয়ে কালিকা আৰু অন্যান্য পুৰাণত এই অঞ্চলত সূৰ্য-উপাসনা আৰু অগ্নি-উপাসনাৰ প্ৰচলনৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। বিহুৰ প্ৰাচীন অসমৰ বিলুপ্ত হ’বলৈ ধৰা অষ্ট্ৰিক আৰু আল্পাইন-ইৰানীয় সংস্কৃতিৰ অৱশিষ্ট অগ্নি-উপাসনা আৰু উৰ্বৰতা-সম্পৰ্কীয় পৰম্পৰা বুলি তেওঁ মত প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>{{Cite book |last=Choudhury |first=Pratap Chandra |title=The History of Civilisation of the People of Assam to the Twelfth Century A.D. |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies in Assam |location=Gauhati |date=1959 |url=https://archive.org/details/in.gov.ignca.29820/page/28/mode/1up |access-date=2026-10-23}}</ref> সেয়েহে, "প্ৰাগজ্যোতিষ" নামটো এই অঞ্চলত সূৰ্য-উপাসনাৰ প্ৰচলনৰেই এক অৱশিষ্ট হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে বুলি তেওঁ মন্তব্য প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>{{Cite book |last=Choudhury |first=Pratap Chandra |title=The History of Civilisation of the People of Assam to the Twelfth Century A.D. |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies in Assam |location=Gauhati |date=1959 |url=https://archive.org/details/in.gov.ignca.29820/page/28/mode/1up |page=29 |language=en |access-date=2026-10-23}}</ref> বৰ্তমানৰ বিহুৰ বিকাশ উজনি অসমৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত বুলি কিছুমান লেখকে মত প্ৰকাশ কৰিছে। হলিৰাম ঢেকিয়াল ফুকনে লিখিছে, ''"বিহু কামৰূপে নাই, সৌমাৰে (উজনি অসম) অধিক"''<ref>হলিৰাম ঢেকিয়াল ফুকনৰ ৰচনাৱলী, p. 80</ref>। বড়োসকলৰ বৈচাগু, ডিমাছাসকলৰ বুচু, ত্ৰিপুৰিসকলৰ বিজু বা তিৱাসকলৰ পিচুৰ দৰে উজনি অসমৰ বড়ো-কছাৰী মূলীয় জনগোষ্ঠীসমূহ—চুতীয়া, দেউৰী, মৰাণ আৰু সোণোৱালসকলে বিহু/বিচু উদযাপন কৰি আহিছে। চুতীয়া ৰাজ্যৰ সময়ত এই উৎসৱ প্ৰধান উৎসৱ হিচাপে গঢ়ি উঠিছিল বুলি কোৱা হয়। সাঁচিপতীয়া দেওবুৰঞ্জী বা লিড-ফি বা অক্ষয় বুৰঞ্জীৰ মতে [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] ৰাজধানী [[শদিয়া|শদিয়াৰ]] কেঁচাইখাতী বা কলীমতী দেৱী বিহুৰ স্ৰষ্টা।<ref>শৰ্মা, নয়নমণি, "বিহু-সংস্কৃতি",p. 67,"সাঁচিপতীয়া দেওবুৰঞ্জী বা লিট ফি বা অক্ষয় বিহু বুৰঞ্জীৰ মতে শদিয়াত কেঁচাইখাতী বা কলীমতীহে বিহুৰ স্ৰষ্টা।"</ref> ইতিহাসবিদ স্বৰ্গীয় হেম বুঢ়াগোহাঞিৰ অন্বেষণ অনুসৰি, মানুহৰ তেজ খাবলৈ চঞ্চল হৈ ফুৰা শিৱৰ ভণিয়েক কলীমতিয়ে বিহু আৰম্ভ কৰিছিল বুলি এক পৰম্পৰা আছে; দেউৰীসকলে কেঁচাইখাতী আৰু বলিয়া বাবাক বুঢ়া-বুঢ়ীৰ সতি-সন্ততি বুলি বিশ্বাস কৰে।<ref>বুঢ়াগোহাঞি, দুৰ্লভ, "কলীমতি", p.23</ref> পিছে কামৰূপৰ ক্ষেত্ৰত কিছু তথ্য পোৱা যায়। যেনে বলবৰ্মনৰ নগাঁও তাম্ৰশাসনখন বিষুৱত্ তিথিত জাৰি কৰা হৈছিল, যিটো সম্ভৱতঃ চ’ত সংক্ৰান্তিৰ সৈতে মিলে।<ref>{{Cite book |last=Barua |first=B. K. |title=A Cultural History of Assam: Early Period |volume=1 |publisher=|location=Nowgong, Assam |date=1951 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.107434/page/n1/mode/1up |page=160 |language=en |access-date=2026-10-23}}</ref> ৰত্নপালৰ গুৱাহাটী তাম্ৰশাসনখন বিষ্ণুপদী সংক্ৰান্তিৰ দিনা জাৰি কৰা হৈছিল। বি কে বৰুৱাই অসমত এই দিনকেইটা এতিয়াও উৎসৱ হিচাপে পালন কৰা হয় আৰু সাধাৰণতে বিহু নামেৰে জনা যায় বুলি উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{Cite book |last=Barua |first=B. K. |title=A Cultural History of Assam: Early Period |volume=1 |publisher=|location=Nowgong, Assam |date=1951 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.107434/page/n1/mode/1up |page=160 |language=en |access-date=2026-10-23}}</ref> বৈদ্যদেৱৰ কামৌলি তাম্ৰশাসনখনো বৈশাখ মাহৰ বিষ্ণুৱতী একাদশী তিথিত জাৰি কৰা হৈছিল। ===পৌৰাণিক বিহুৰ ৰীতি-নীতি=== আগৰ দিনত ব’হাগ বিহুৰ উৎসৱ চ’ত মাহৰ পৰাই আৰম্ভ হোৱা বুলি পৰম্পৰাত পোৱা যায়। মূল ব’হাগী উৎসৱৰ আগৰ এই সময়ছোৱাক ''ৰাতি বিহু'' বা ''চ’তৰ বিহু'' বুলি কোৱা হৈছিল। এই সময়ত ডেকা-গাভৰুসকলে ৰাতি চাকি জ্বলাই ডাঙৰ গছৰ তলত আৰু থান আদি পৱিত্ৰ স্থানৰ চোতালত বিহু নাচিছিল। এক পৰম্পৰা অনুসৰি তাম্ৰেশ্বৰীৰ পৰা ৰাতিৰ ভাগত বিহু নমাই আনি আম বা আঁহত আদি ডাঙৰ গছৰ তলত নৃত্য-গীত কৰা হৈছিল। ''তৰুৱা কদম'' ফুলাক কলীমতীৰ যৌৱনপ্ৰাপ্তিৰ প্ৰতীক আৰু চ’তৰ বিহু আৰম্ভ হোৱাৰ সংকেত বুলিও গণ্য কৰা হৈছিল।<ref name="Richa-Chot">{{cite thesis |last=Chutia |first=Richa |title=The Chutiyas of Assam: A Socio-Cultural Study |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=2026 |pages=146–152, 200–203 }}</ref> চ’তৰ ৰাতি বিহুৰ এনে স্থানীয় ৰূপ আজিও যোৰহাট-গোলাঘাট অঞ্চলৰ বৰহোলা আৰু বাসা দৈয়াং আদি ঠাইত লিপিবদ্ধ কৰা হৈছে। এইবোৰত ডেকা-গাভৰুসকলে ডাঙৰ আম বা আঁহত গছৰ তলত ৰাতি বিহু কৰে; ''জোৰা নাম'', প্ৰেম-বিৰহৰ গীত আৰু পেঁপা বজোৱাৰ প্ৰতিযোগিতাও এই পৰম্পৰাৰ অংগ।<ref name="Richa-Chot"/> দেউৰীসকলৰ মাজতো তুলনীয় ''ৰাতি বিচু'' পৰম্পৰা আছে; ফাগুন আৰু চ’ত মাহত ডেকা-গাভৰুসকলে সমূহীয়াকৈ বিচুৰ গীত-নাচৰ অনুশীলন কৰে আৰু ব’হাগীয়া বিচুৰ সময়ত ৰাতিও নৃত্য-গীত চলে।<ref>{{cite journal |last=Kashyap |first=Atrayee |title=Socio-Cultural Significance of Folk Musical Tradition: Weaving the Tapestry of Identity of the Deori Community of Assam |journal=Lokaratna |volume=XIX |year=2025 |page=40 }}</ref> ৰাতি বিহুৰ সামৰণি চ’তৰ শেষ দিন বা ব’হাগৰ প্ৰথম মঙলবাৰে কৰা হৈছিল। এই দিনটোক ''উৰুকা'' বোলা হৈছিল; ''উৰুকা'' শব্দটোক দেউৰী-চুতীয়া ''উৰুকুৱা'' ("শেষ কৰা") শব্দৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়। উৰুকাৰ ৰাতি দেওধনীসকলে গোটেই ৰাতি নৃত্য কৰিছিল আৰু তেওঁলোকৰ দেহত কেঁচাইখাতী বা কলীমতী অধিষ্ঠিত হোৱা বুলি বিশ্বাস কৰা হৈছিল। এই ঘটনাক দেৱী স্বৰ্গৰ পৰা পৃথিৱীলৈ নামি অহা বা ''বিহু নমাই অনা''ৰ সৈতে জড়িত কৰা হৈছিল। চ’তৰ বিহুৰ সামৰণিৰ পাছত ব’হাগৰ প্ৰথম বুধবাৰৰ দিনা থানঘৰত পূজা আৰম্ভ কৰা হৈছিল। পুৱাৰ ভাগত গৰু গা ধুৱাই গৰু বিহু পালন কৰা হৈছিল; এই প্ৰথা আজিও আগৰ দৰেই পালন কৰা হয়। এই প্ৰথা বড়োসকলৰ বৈচাগু উৎসৱতো কৰা হয়। [[কণী যুঁজ]], [[কুকুৰা যুঁজ]] আদি ৰং-ধেমালিৰো আয়োজন কৰা হৈছিল। এই দিনা আবেলি বিহু গাই গাই থানঘৰৰ চোতাললৈ বিহু লৈ যোৱা হৈছিল আৰু কেঁচাইখাতী (কলীমতী) দেৱীকে ধৰি চাৰি শাল গোসানীক স্বৰ্গৰ পৰা পৃথিৱীলৈ বিহুৰ আশীৰ্বাদ দিবলৈ নমাই অনা হৈছিল। ইয়াকেই "বিহু নমাই অনা" বোলা হৈছিল। কিছুমান প্ৰচলিত বিহুনামত আজিও কলীমতী (কেঁচাইখাতী)ৰ আগমনৰ কথা উল্লেখ কৰা হয়। তেনে এটা বিহুনাম হৈছে: ''{{Quote|text="কলীমতী এ বাই ঘূৰি ব’হাগলৈ<br />আহিবি নে নাই?<br />আমি থাকিম আমি থাকিম<br />বাটলৈ চাই। "}}'' বৃহস্পতিবাৰৰ পৰা বলি-বিধান আৰম্ভ কৰা হৈছিল। সেইদিনা, অৰ্থাৎ মানুহ বিহুৰ দিনা দুপৰীয়া, ‘দেওধনি’ আৰু ‘বাৰিক’সকলে গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুক থানঘৰৰ বিহুলৈ যাবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। দেওধনিসকলে আবেলি বলি-বিধান শেষ হোৱাৰ পাছত সাজ-পাৰ পিন্ধি, মণিকুটত ৰখা ৰূপৰ ফুল মূৰত আৰু কেৰু কাণত পিন্ধিছিল। বলি কটা স্থানত বহি গাঁৱৰ কুশল-মংগল অথবা বিপদ-আপদৰ বিষয়ে বাতৰি কোৱা হৈছিল। বাতৰি কোৱা শেষ কৰি দেওধনিয়ে নৃত্য কৰিছিল আৰু বিষয়ববীয়াসকলে সহযোগ কৰিছিল। ঢুলীয়াই ঢোলৰ চেৱত ঢোল বজাইছিল। থানঘৰৰ চোতালত পুৰুষ আৰু মহিলাৰ নাচৰ চেও বেলেগ বেলেগ আছিল। দেওধনি নৃত্য শেষ হোৱাৰ পাছত গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰু বিহুৱাসকলে ঘৰে ঘৰে গৈ বিহু কৰিছিল; ইয়াকেই হুঁচৰি বুলি কোৱা হয়। পিছৰ সপ্তাহৰ বুধবাৰে সকলোৱে পুনৰবাৰ থানঘৰৰ পৰা বিহু উলিয়াই গাঁৱৰ এমূৰত থকা নদী অথবা পুখুৰীৰ পাৰত থৈ আহিছিল। সেই সময়ত প্ৰতিবছৰে হুঁচৰি গোৱা নহৈছিল; কেৱল দেওধনিৰ নিৰ্দেশ পালেহে সেই বছৰত হুঁচৰি গোৱা হৈছিল। শেষৰ দিনা কলঢকুৱাৰে নাও সাজি, নাওখন জবা আৰু তগৰ ফুলেৰে সজোৱা হৈছিল; লগতে এটা সৰু কুকুৰা পোৱালি নাৱতে বান্ধি উটুৱাই দিয়া হৈছিল। তাৰ পাছত ঢোল-পেঁপা সামৰি বিহুৱা সমাজ গাঁৱলৈ ঘূৰি আহিছিল। ''{{quote|text="ল'হ ল'হৰি প্ৰাণৰ ভাই<br />ফুলত ভৰ দি নাও মেলি যায়<br />চহৰা লিপিৰি সোধে আঁঠু কাঢ়ি<br />ফুলত ভৰ দি নাও মেলি যায়<br />কি খায় বুলালি দাঁতে সৰিলৰে<br />ফুলত ভৰ দি নাও মেলি যায়<br />শদিয়াৰ ৰাজতে হোলেং হাতে পোৱা<br />ফুলত ভৰ দি নাও মেলি যায়...<br />ৰূপৰ নাও এখনি সোণৰ বঠাডালি<br />ফুলত ভৰ দি নাও মেলি যায়<br />ভাটিলৈ ভটিয়াই যায় সৰিলৰে<br />ফুলত ভৰ দি নাও মেলি যায়। "}}'' বিহুৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কে এটা লোককথা প্ৰচলিত আছে। লোককথা অনুসৰি বৰদৈচিলা এই ভূমিৰ দেৱতাৰ জীয়ৰী আছিল আৰু কোনোবা সুদূৰ দেশলৈ বিয়া হৈ গৈছিল। প্ৰতি বছৰে বসন্ত ঋতুত বৰদৈচিলা মাকৰ ঘৰলৈ আহে বুলি কোৱা হয়; ইয়াক ধুমুহাৰ আগমনৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়। সেই সময়তে বিহুৰ আৰম্ভণি হয় বুলি বিশ্বাস কৰা হয় আৰু বৰদৈচিলা ঘূৰি যোৱা দিনা বিহুৰ সামৰণি পৰে। ‘বৰদৈচিলা’ শব্দটোক বড়ো-কছাৰী মূলীয় ‘বৰদৈচিখলা’ শব্দৰ পৰা উদ্ভূত বুলি ব্যাখ্যা কৰা হয়, যাৰ অৰ্থ "বায়ু (বৰ)-পানীৰ (দৈ) ছোৱালী (চিখলা)"—অৰ্থাৎ এবিধ ধুমুহা। একেই লোককথা বড়োসকলৰ মাজতো প্ৰচলিত। [[বড়ো জনগোষ্ঠী]]ৰ লোকসকলে বিহু/বৈচাগুৰ সময়ত "বৰদৈচিখলা" নামৰ এটা নৃত্যও পৰিৱেশন কৰে। এই সাদৃশ্যৰ ভিত্তিত বিহুক বড়ো-কছাৰী মূলীয় উৎসৱ-পৰম্পৰাৰ সৈতে জড়িত কৰি ব্যাখ্যা কৰা হয়। ===হুৰাই ৰঙালী আৰু হুঁচৰিৰ পৰম্পৰা=== এটি ধৰ্মীয় পৰম্পৰাত ব’হাগ বিহুৰ আনুষ্ঠানিক আৰম্ভণিক শদিয়াৰ পৱিত্ৰ ''শাল''সমূহৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়। ইয়াত ব’হাগৰ প্ৰথম বুধবাৰে ''হুৰাই ৰঙালী'' নামৰ অনুষ্ঠান কৰা হয়। পৰম্পৰাগত ব্যাখ্যামতে ''হুৰাই'' হৈছে ধৰ্মীয় গীতৰ মাধ্যমেৰে বিহুক স্বৰ্গৰ পৰা পৃথিৱীলৈ নমাই অনাৰ অনুষ্ঠান। আৰম্ভণিতে কেঁচাইখাতী আৰু আন শালসমূহত প্ৰাৰ্থনা কৰা হয় আৰু বিহুৰ সৈতে জড়িত ''আই কলীমতী''য়ে বিহু পৃথিৱীলৈ নমাই আনে বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। হুৰাইৰ আৰম্ভণিৰ গীতত বিহু ক’ত আছিল বুলি সোধা হয় আৰু উত্তৰত শদিয়াৰ আঁহত গছৰ তলত আছিল বুলি কোৱা হয়।<ref>{{cite thesis |last=Chutia |first=Richa |title=The Chutiyas of Assam: A Socio-Cultural Study |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=2026 |pages=203–207 }}</ref> {{Quote|text= হাচতি ঐ চ’ত<br /> বিচতি ঐ চ’ত<br /> বিহু গৈ আছিলি ক’ত?<br /> শদিয়াৰ আঁহতৰ তলত।<br /> ...<br /> হুৰাই ল’ আঁহতৰ পাত,<br /> আইয়ে-বাইয়ে দিয়া চেলেংখনি ঐ আমাৰ গাত।<br /> শদিয়া ৰাজ্যতে চাৰি শাল গোঁসানী,<br /> আইয়ে-বাইয়ে দিয়া চেলেং ঐ আমাৰ গাত।<br /> হুৰাই ল’... }} হুঁচৰিৰ বিকাশৰ সৈতেও এই মন্দিৰকেন্দ্ৰিক বিহু-পৰম্পৰাক জড়িত কৰা হৈছে। মমণি মহন্তৰ মতে, চুতীয়া ৰাজ্যৰ সময়ত ডেকা-গাভৰুসকলে প্ৰথমে [[তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ]]ৰ সন্মুখত বিহু পৰিৱেশন কৰি তাৰ পাছত গাঁৱলৈ লৈ গৈছিল। ৰাজ্যখনৰ পতনৰ পাছত প্ৰথম বিহু স্থানীয় থানত আৰম্ভ হ’বলৈ ধৰে আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত থানৰ ঠাইত [[নামঘৰ]]ে এই স্থান গ্ৰহণ কৰে; তাৰ পৰাই হুঁচৰি দল ঘৰে ঘৰে যোৱাৰ পৰম্পৰা বিকশিত হয়।<ref>{{cite thesis |last=Mahanta |first=Mamoni |title=Social Rites and Rituals of the Chutiyas in Assam: A Study |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=2018 |pages=158–159 }}</ref> ''দেওলৰা মণিকোঁৱৰ'' নামৰ লোককথাত চোতালৰ বিহু আৰু হুঁচৰিৰ উৎপত্তিৰ আন এটা পৰম্পৰাগত ব্যাখ্যা পোৱা যায়। কাহিনীটোত [[শদিয়া]]ৰ কুণ্ডিল অঞ্চলৰ এজন ৰজাই দৈৱিকভাৱে জন্ম লাভ কৰা মণিকোঁৱৰক লাভ কৰে। মণিকোঁৱৰে গীত-নৃত্য শিকি আৰু ৰচনা কৰি কৃষিজীৱী লোকসকলৰ চোতালত সেইবোৰ পৰিৱেশন কৰে আৰু গৃহস্থসকলক আশীৰ্বাদ দিয়ে। কাহিনীটোৱে এই পৰিৱেশনক চোতালৰ বিহু আৰু ৰাতি হুঁচৰি গোৱাৰ আৰম্ভণিৰ সৈতে স্পষ্টভাৱে জড়িত কৰে।<ref>{{cite thesis |last=Chutia |first=Richa |title=The Chutiyas of Assam: A Socio-Cultural Study |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=2026 |pages=58–59 }}</ref> ===ইতিহাস=== অসমীয়া সমাজত এটা জনপ্ৰবাদ প্ৰচলিত আছে। <blockquote> ''"ঢোল বাই কʼত? ৰতনপুৰত। ''<br> ''খোল বাই কʼত? ৰতনপুৰত। ''<br> ''পুৱাই কলকলাই বান্দৰী নচুৱাই ''<br> ''বাঁহবাৰী বাঁহবাৰী চুতীয়াৰ ঘৰত।" '' </blockquote> ৰতনপুৰ আছিল [[চুতীয়া]] ৰজা ৰত্নধ্বজপালে গঢ়া এখন নগৰ।<ref>[https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/170951/4/chapter%20iii.pdf Ratanpur was the capital of Chutia king Ratnadhwajpal]</ref> এসময়ত ই সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ় লৈছিল আৰু ঢোল, খোল আদি বিভিন্ন বাদ্যযন্ত্ৰ বজোৱা হৈছিল। উল্লেখযোগ্য যে ৰতনপুৰৰ খোল কাঠেৰে নিৰ্মিত আছিল, মণিপুৰ আৰু মায়ামৰাসকলৰ খোলৰ দৰে।<ref>{{Cite web |title=কাঠেৰে নিৰ্মিত পোঙ খোল |url=https://chandrakantha.com/articles/indian_music/pung.html |access-date=2020-04-23 |archivedate=2020-04-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200407130306/http://chandrakantha.com/articles/indian_music/pung.html |deadurl=yes }}</ref> পৰৱৰ্তীকালত শংকৰদেৱে উত্তৰ ভাৰতৰ আন অঞ্চলৰ দৰে মাটিৰে খোল নিৰ্মাণ কৰি নৃত্য, নাট আদিত ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ লয়। ইয়াৰ পৰা বিহু বা বিহুৰ ঢোলে উজনি অসমৰ ৰাইজৰ মাজত অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল বুলি প্ৰতীয়মান হয়। ‌‌ ১৯৩৫ চনত [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ ঘিলামৰা অঞ্চলত উদ্ধাৰ হোৱা ভূমিদানৰ তাম্ৰফলিৰ মতে, [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া]] ৰজা সত্যনাৰায়ণৰ পুত্ৰ উগ্ৰবীৰ্য লক্ষ্মীনাৰায়ণে ১৪০১ খ্ৰীষ্টাব্দত 'পবিত্ৰ বিহু'ৰ দিনা ব্ৰাহ্মণক ভূমি দান কৰিছিল।<ref>Neog, Maheswar, "Prachya Sasanavali", Introduction, p.189</ref><ref>Barua, Swarnalata, "Chutia Jatir Buranji",p.40-41, "ফলিখনত স্বধয়াপুৰীশ্বৰ নন্দিশ্বৰৰ পুত্ৰ সত্যনাৰায়ণ আৰু এই সত্যনাৰায়ণৰ পুত্ৰ লক্ষ্মীনাৰায়ণ ৰজাই ৰবিদেৱ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণক বখনা গ্ৰামত ১৩২৩ শক (১৪০১ খ্ৰীঃ)ৰ বিষুব সংক্ৰান্তিৰ দিনা (অৰ্থাৎ ১ বহাগৰ বিহুৰ দিনা) ২০০ পুটি‌(পুৰা) ভূমি দান কৰাৰ কথা খোদিত আছে।"</ref> <blockquote> ''"এতস্মৈ শাসনপ্ৰাদা লক্ষ্মীনাৰায়ণো নৃপঃ''<br> ''উৎসৃজ্য বিষুবে (বিহুৱে) পুণ্য ৰবিদেৱ দ্বিজন্মনে...। "'' </blockquote> অৰ্থাৎ, তাম্ৰপত্ৰখনৰ মতে ৰজা লক্ষ্মীনাৰায়ণে দ্বিজ ৰবিদেৱক পুণ্য বিহুৰ দিনা ভূমি দান কৰিছিল। এই তাম্ৰশাসনক চুতীয়া ৰজাসকলৰ দিনত বিহুৰ ৰাজকীয় স্বীকৃতিৰ নিদৰ্শন হিচাপে উল্লেখ কৰা হয়। উল্লেখযোগ্য যে ৰাজধানী শদিয়াতো ৰজাসকলৰ আদেশত ৰাজপুৰোহিত [[দেউৰী জনগোষ্ঠী|দেউৰী]]সকলে চাৰি শাল গোসাঁনীক স্মৰণ কৰি বিহু ৰাজ্যলৈ নমাই আনিছিল বুলি পৰম্পৰাত কোৱা হয়। এই বিষয়ে তেওঁলোকে বিচু-গীতত এনেদৰে গায়: <blockquote> ''"কুণ্ডিলৰ আগৰিত ওখৈক শিমলু''<br> ''তাতে লয় কুৰুৱাই বাহ।''<br> ''শদিয়া ৰাজত ঐ চাৰিশাল গোঁসাঁনী''<br> ''তালে নমস্কাৰ কৰো।''<br> ''সোণৰে জখলা, ৰূপৰ হেতামাৰি''<br> ''আহে চাৰিশালি নামি সৰিলৰে।"''<br> </blockquote> চুতীয়া ৰাজ্যৰ দৰে [[আহোম ৰাজ্য|আহোম]] ৰাজ্যতো ঢোল ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। চীন, থাইলেণ্ড আদি দেশৰ বিভিন্ন তাই জনগোষ্ঠীয়েও নিজৰ উৎসৱ বা ৰীতি-নীতি পালন কৰোঁতে ঢোল ব্যৱহাৰ কৰে। অৱশ্যে, সেই ঢোলৰ গঠন আৰু বজোৱাৰ শৈলী অসমৰ থলুৱা ঢোলতকৈ পৃথক। তাই [[আহোম]] সমাজৰ লোকবিশ্বাসমতে ঢোল মাংগলিক বাদ্য। ঢোলৰ শব্দই প্ৰজনন শক্তি বৃদ্ধি কৰে, পৃথিৱীৰ মাটি কোমল আৰু উৰ্বৰা কৰে আৰু উন্মাদনা বৃদ্ধি কৰে বুলি আহোম সমাজত জনবিশ্বাস আছে। বিয়া, ওমফা পূজা, চোমদেউ পূজা আদিত ঢোল-বাদন অপৰিহাৰ্য। ওজাসকলে ৰচনা কৰা বিহু-মালিতাৰ পৰা জানিব পৰা যায় যে আহোম ৰাজসভাত আন বাদ্যৰ লগতে ঢোলো বজোৱা হৈছিল। ঢুলীয়া ওজাসকলে মালিতা গাওঁতে এইদৰে গায়— ''{{Quote|text=“স্বৰ্গৰ পৰা নামি ছ্যুকাফা স্বৰ্গদেও<br />কৰিলা ৰাজত্ব যাৰ নাহি সম কেউ।<br />নানা বাদ্য বাজনা কৰা সভাত<br />ঢাক ঢোল কৰতাল বাদ্য অসংখ্যাত।” }}'' অৱশ্যে, এই বাদ্য কোন জনগোষ্ঠীৰ লোকে বজাইছিল বা এই মালিতা কেতিয়া ৰচনা কৰা হৈছিল, সেই কথা জনা নাযায়। আহোম ৰাজসভা বা আহোম সমাজত ১৭ শতিকাৰ পৰাহে তাই ভাষাৰ সলনি অসমীয়া ভাষা প্ৰচলিত হৈছিল বুলি উল্লেখ কৰা হয়; সেয়ে এই ৰচনাসমূহ সেই যুগৰ বুলি ধৰা হয়। [[চিত্ৰ:Deori Bihu dance.webm|thumb|দেউৰী জনগোষ্ঠীৰ বিহু]] সেই একেই মালিতাত সোধন ঢুলীয়া নামৰ এজন ওজাই আহোম ৰাজসভাত ঢোল বজাইছিল বুলি উল্লেখ আছে। ওজাৰ মালিতাত শুনা যায়— ''{{Quote|text=“কলি যুগে ইন্দ্ৰবংশী ৰজা নামি যায়,<br />সোধন ওজাই ঢোল বাই আনিলে নমাই।<br />আদিতে আছিল মাত্ৰ ঢোলৰ বাজনা,<br />সোধন ওজাই বাদ্য কৰিলে ৰচনা।” }}'' বুৰঞ্জীৰ পৰা জনা যায় যে চুকাফা ৰজাই পৰ্বতৰ পৰা নামি আহোঁতে বাটত পোৱা অসংখ্য স্থানীয় চুতীয়া, মৰাণ, বৰাহী, কছাৰী আদি লোকক নিজৰ লগত লৈ আহিছিল। <ref>"Along the way, a number of people were captured. They were either Chutias, Morans or Borahis...given names according to the tasks they performed.", Saikia, Yasmin,''Fragmented Memories'', p.115</ref>‌‌ সেয়ে এই ওজাজন তাই লোক আছিল নে বাটত লগ পোৱা থলুৱা মৰাণ, বৰাহী, চুতীয়া বা কছাৰী লোক আছিল, সেই কথা জনা নাযায়। তদুপৰি ইতিহাসৰ পৰা জনা যায় যে ব্ৰাহ্মণ পূজাৰীসকলে ১৭ শতিকাতহে আহোম ৰজাসকলক হিন্দু ৰীতি-নীতিৰ মাজলৈ আনি "ইন্দ্ৰবংশী" বুলি ঘোষণা কৰিছিল। গতিকে এই মালিতা সেই যুগতে ৰচিত হৈছিল বুলি অনুমান কৰিব পাৰি। দেওধাই অসম বুৰঞ্জী আৰু সুকুমাৰ মহন্তৰ ঘৰত পোৱা বুৰঞ্জী অনুসৰি, ১৫২৪ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ৭ ব’হাগৰ দিনা চুতীয়া সেনাপতি গজৰাজ বৰুৱাই আহোম সেনাপতি ফ্ৰাচেংমুঙ বৰগোহাঁইক চুতীয়া ৰজাই আশ্ৰয় লৈ থকা ঠাইডোখৰ দেখুৱাই দিছিল। ১৫২৪ চনত সেই দিনা আছিল ‘ওজা বিচু’। ইয়াৰ পাছত আন কিছুমান চুতীয়া লোকৰ পৰামৰ্শত ফ্ৰাচেংমুঙে আত্মসমৰ্পণকাৰী চুতীয়া সৈনিকসকলক পৰ্বত বগাই ঘিলাগছত উঠি ঢোল বজাবলৈ আদেশ দিয়ে। ইয়াৰ ফলত পাহাৰত আশ্ৰয় লৈ থকা চুতীয়া ৰজা আৰু সৈন্যসকলে যুদ্ধত জয়লাভ কৰা হৈছে বুলি ভাবি বিহু নাচিবলৈ ধৰে আৰু শেষত ঘাপ লৈ থকা আহোম সৈন্যৰ হাতত পৰাজিত হয়। ====ফাট বিহু আৰু আধুনিক বিহুনাচৰ বিকাশ==== শদিয়াৰ ''হুৰাই ৰঙালী'' পৰম্পৰাৰ এটা ৰূপ ঢকুৱাখনাৰ [[হাৰ্হি দেৱালয়]]তো বৰ্তি আছে, য’ত ব’হাগৰ সপ্তম দিনা এই অনুষ্ঠান পালন কৰা হয়। স্থানীয় পৰম্পৰাত হাৰ্হি দেৱালয়ক ১৫২৪ চনত চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতনৰ পাছত শদিয়াৰ পৰা [[কেঁচাইখাতী]]ৰ উপাসনা স্থানান্তৰ কৰাৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়।<ref>{{cite thesis |last=Chutia |first=Richa |title=The Chutiyas of Assam: A Socio-Cultural Study |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=2026 |pages=203–207 }}</ref> উপেন ৰাভা হাকাচামেও ঢকুৱাখনাৰ ফাট বিহুৰ পৰম্পৰাক শদিয়াৰ পৰা স্থানচ্যুত হৈ শেষত হাৰ্হি অঞ্চলত বসতি স্থাপন কৰা লোকসকলৰ সৈতে জড়িত কৰিছে।<ref name="Hakacham-Faat">{{cite book |last=Hakacham |first=Upen Rabha |title=Origin of Bihu |year=2010 |location=Guwahati }}</ref> ''ফাট'' নামটোৰ উৎপত্তিৰ বিষয়ে একাধিক লোকব্যাখ্যা আছে। এটা পৰম্পৰাত ''ফাট''ক "বিচ্ছেদ" বা জনগোষ্ঠীৰ ছিন্ন-বিচ্ছিন্ন হৈ স্থানান্তৰিত হোৱাৰ অৰ্থত ব্যাখ্যা কৰি শদিয়াৰ পৰা বিহু-পৰম্পৰা ঢকুৱাখনালৈ স্থানান্তৰৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়। আন এটা পৰম্পৰাত বিহু চাবলৈ হোৱা বৃহৎ জনসমাগমৰ ফলত খেলপথাৰত ''ফাট'' বা চিৰা পৰা বুলি কোৱা হয় আৰু তাৰ পৰাই ''ফাট বিহু'' নাম হোৱা বুলি ব্যাখ্যা কৰা হয়।<ref>{{cite thesis |last=Mahanta |first=Mamoni |title=Social Rites and Rituals of the Chutiyas in Assam: A Study |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=2018 |pages=161–162 }}</ref> কিছুমান লেখকে ফাট বিহুক আধুনিক বিহুনাচৰ ৰূপ-বিকাশৰ সৈতে জড়িত কৰিছে। পৰম্পৰাগত বিৱৰণত আহোম ৰজা [[ৰুদ্ৰ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত ফাট বিহুৰ শিল্পীসকলক ৰাজকীয় অনুষ্ঠানত নৃত্য প্ৰদৰ্শনৰ বাবে আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছিল বুলি কোৱা হয়। ঊনবিংশ শতিকাত এই বিহুৰ ৰূপ ঢকুৱাখনা অঞ্চলৰ আন জনগোষ্ঠীৰ মাজতো বিস্তৃত হৈ মহঘুলী চাপৰিত চুতীয়া, সোণোৱাল, দেউৰী, আহোম, মিচিং আদি বিভিন্ন জনগোষ্ঠীয়ে অংশগ্ৰহণ কৰা বুলি উল্লেখ আছে।<ref name="Hakacham-Faat"/> [[File:Faat Bihu dance at Harhi dewaloi.jpg|thumb|হাৰ্হি দেৱালয়ত প্ৰতিবছৰে আয়োজিত কৰি অহা পৌৰাণিক ফাট বিহু]] এটা বিহুগীতত মান দেশলৈকে বিহুৰ খ্যাতি বিয়পি পৰাৰ কাব্যিক উল্লেখ পোৱা যায়। ''{{Quote|text=“লাহে লাহে ঐ<br />বিহু কোনে ঢালে আহে। <br />পূৱে পশ্চিমে উত্তৰে দক্ষিণে<br />বিহু কোনে ঢালে আহে। <br />মান দেশত মানতৰা এযুৰি<br />আছিলে নৰিয়াত পৰি,<br />যেতিয়া শুনিলে বিহুৰে বতৰা<br />আহিলে লাখুটি ধৰি।”}}'' গীতটোৰ ভাবাৰ্থত বিহুৰ আকৰ্ষণ ইমানেই আছিল বুলি কাব্যিকভাৱে কোৱা হৈছে যে মান দেশৰ ([[ম্যানমাৰ]]) নৰিয়াত পৰি থকা মান (বাৰ্মিজ) বুঢ়া-বুঢ়ীসকলেও লাখুটি লৈ বিহু চাবলৈ আহিবলৈ মন কৰিছিল। সেইবাবে বুঢ়া-বুঢ়ীসকলে গম নোপোৱাকৈ লাহে লাহে বিহু নাচিবলৈ কোৱা হৈছিল। [[চিত্ৰ:Bihu dance performer.jpg|thumb|250px |পশ্চিম বংগৰ কলকাতাত অনুষ্ঠিত ভাৰত সাংস্কৃতিক উৎসৱ ২০২৩ত অসমৰ দুলীয়াজানৰ এগৰাকী বিহু নৃত্য পৰিবেশক।]] ১৬ শতিকাৰ শেষ ভাগত [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ|শংকৰদেৱে]] প্ৰচাৰ কৰা একশৰণ নামধৰ্মৰ বিস্তৃত প্ৰভাৱ অসমৰ জনসাধাৰণৰ মাজত পৰাৰ লগে লগে বিহুৰ ওপৰতো উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন আহিছিল। আনহাতে, বিহুৰ নৃত্য-গীতৰ প্ৰভাৱো গুৰুজনাৰ বৈষ্ণৱ সংস্কৃতিত পৰিছিল। এই সময়তে বিহুৱে এক পূৰ্ণাংগ সামাজিক উৎসৱৰ ৰূপ পায় আৰু [[উজনি অসম|উজনি অসমৰ]] বড়ো-কছাৰী মূলীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ মাজৰ পৰা অসমৰ বাকী জনগোষ্ঠীৰ মাজত প্ৰচলিত হয়। এই যুগৰ পৰা বিহুনামসমূহত পূৰ্বৰ "গোসাঁনী"ৰ স্থানত 'কৃষ্ণ/ৰাম'ৰ নাম লোৱা আৰম্ভ হয়। এই সম্পৰ্কে শঙ্কৰদেৱৰ 'কীৰ্ত্তন উৰেষা বৰ্ণন' আৰু ৰামচৰণ ঠাকুৰে লিখা 'গুৰু চৰিত'ত এনেদৰে লিখা হৈছে। {{Quote|text=উৰেষা বৰ্ণনাত লিখিছে-<br />''"বিষুদিনা বিধিমতে পঞ্চতীৰ্থ কৰি<br /> শুদ্ধ মনে দেখয়ে শুভদ্ৰা ৰাম হৰি <br />সিয়োজনে সমন্ত যজ্ঞৰ ফল পাইৰ<br /> পাতক নিস্তাৰি বিষ্ণুৰ ভুৱনক যাইব। ""}}{{Quote|text=গুৰু চৰিতত লিখিছে-<br />''"এহিবুলি তিনিজনে কৰন্ত কাতৰ<br />শুনি সৰ্বজয় বুলি মাতিলা শঙ্কৰ<br />চৈত্ৰ বিষু সংক্ৰমণে আসিয়া মিলিব<br />সেহিদিনা ৰুক্মিণীৰ মন্দিৰ উঠিব। "''}} [[চিত্ৰ:Bihubihu.jpg|thumb|right|300px|<center>বিহু নাচ<center>]] পৰৱৰ্তী পৰ্যায়ত আহোম স্বৰ্গদেউ [[ৰুদ্ৰ সিংহ|ৰুদ্ৰ সিংহই]] চহা ৰাইজৰ বিহুলৈ পোনপতীয়া ৰজাঘৰীয়া পৃষ্ঠপোষকতা আগবঢ়োৱা বুলি কোৱা হয়। এই বিৱৰণ অনুসৰি তেওঁ গছতলৰ বিহুক [[ৰংঘৰ|ৰংঘৰৰ]] বাকৰিলৈ আনে আৰু অংশগ্ৰহণকাৰী বিহুৱাসকলক পুৰস্কাৰ দিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰে। অৱশ্যে, বহু লেখক-গৱেষকে আহোম স্বৰ্গদেউসকলে বিহুৰ পৃষ্ঠপোষকতা কৰা নাছিল বুলিও মত প্ৰকাশ কৰিছে। এই সন্দৰ্ভত পদ্মেশ্বৰ গগৈৰ ভাষ্য এনেধৰণৰ: <blockquote>কোনো বুৰঞ্জীত আহোম ৰজাই ৰংঘৰৰ বাকৰিত বিহু চোৱা কথাৰ উল্লেখ নাই। সাতসৰী অসম বুৰঞ্জীৰ মতে, ৰংঘৰৰ ওপৰ মহলাত কোন ক’ত বহিব তাক নিৰ্দিষ্ট কৰা থাকে। সেইমতে ৰজা বহাৰ যিখন ঠাই, তাত যদি এজন মানুহ চকীটো বহে, তেওঁ ৰংঘৰৰ বাকৰিখন তাৰপৰা দেখা নেপায়। দ্বিতীয়তে, যদি ৰজাই তাত বিহু চাইছিল- এজন ৰজাই চাওক বা ধাৰাবাহিক কেইবাজনো ৰজাই চাওক- তেতিয়াহ’লে বিহুক কেন্দ্ৰ কৰি এটা বিষয়বাব সৃষ্টি হ’লহেতেন। কিন্তু তেনে কোনো শ্ৰেণী আমি নেপাওঁ। 'আহোম ৰজাসকলে বিহুক কেন্দ্ৰ কৰি বিষয়বাব বা ধাৰক–বাহক হিচাপে এটা শ্ৰেণীৰ সৃষ্টি নকৰিলেও তেওঁলোকৰ বিহু প্ৰীতি সৰ্বজন বিদিত।</blockquote> এইজন স্বৰ্গদেৱেই [[হুঁচৰি]] দলৰ আগত মূৰ দোৱাই আশীৰ্বাদ লোৱাৰ পৰম্পৰা আৰম্ভ কৰিছিল বুলিও কোৱা হয়। ইয়াৰ আগলৈকে বিহুৱা হুঁচৰি দলে থানৰ পৰা আৰম্ভ কৰি শেষত থানতে সামৰণি মাৰিছিল। কিন্তু স্বৰ্গদেৱৰ ইচ্ছামতে প্ৰথমে ৰজাঘৰলৈ আৰু ক্ৰমে ডা-ডাঙৰীয়াসকলৰ ঘৰলৈ গৈ হুঁচৰি গাই আশীৰ্বাদ দিয়া প্ৰথা প্ৰচলিত হয়। এই সকলোবোৰ পৰিঘটনাই বিহুৰ আচাৰ-নীতিত আমূল পৰিৱৰ্তন আনিলেও বিহুৰ মূল বৈশিষ্ট্যৰ ওপৰত বিশেষ প্ৰভাৱ নপৰিল বুলি কোৱা হয়।{{cn}} ১৮২৬ চনৰ [[ইয়াণ্ডাবু সন্ধি]] অনুসৰি [[অসম]] ব্ৰিটিছৰ অধীনলৈ যোৱাৰ লগে লগে অসমৰ সামাজিক, অৰ্থনৈতিক আৰু সাংস্কৃতিক সকলো দিশতে যুগান্তকাৰী পৰিৱৰ্তনৰ সূচনা হয়। পশ্চিমীয়া শিক্ষা আৰু ভিক্টোৰিয়ান-ইংৰাজ সভ্যতাৰ প্ৰভাৱে অসমৰ একাংশ ৰাইজক নিজৰ থলুৱা কৃষ্টিৰ প্ৰতি উদাসীন কৰি তোলে। সেই সময়ৰ ভালেসংখ্যক উচ্চশিক্ষিত সমাজ-সংস্কাৰকসকলে বিহুক "ইতৰ প্ৰাণীৰ নাচ-গান" বুলি আখ্যা দি অসমৰ জনজীৱনত বিহুৰ গুৰুত্বক অৱমাননা কৰাৰো চেষ্টা চলায়। আনহাতে, [[লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা]], [[ৰজনীকান্ত বৰদলৈ]] প্ৰমুখ অসমীয়া ভাষা-সাহিত্যৰ চৰ্চাকাৰীসকলে বিহুৰ সপক্ষে মাত মাতি ইয়াক বিলুপ্তিৰ গৰাহৰ পৰা ৰক্ষা কৰাৰ চেষ্টা কৰে। তথাপিও বিহুৰ ওপৰত এই সামাজিক পৰিৱৰ্তনৰ প্ৰভাৱ পৰে। গৰিষ্ঠসংখ্যক শিক্ষিত অসমীয়াই বিহুত হেঁপাহ পলুৱাই আনন্দ কৰাৰ পৰিৱৰ্তে ইয়াক সামাজিকভাৱে পালন কৰিবলগীয়া ৰীতি হিচাপে মানিবলৈ ধৰে। এনে সময়তে মঞ্চবিহুৰ সূচনা হয়।{{cn}} ইতিমধ্যে অসমৰ বিভিন্ন ঠাইত পশ্চিমীয়া আৰ্হিৰ মঞ্চ নিৰ্মাণ হৈছিল আৰু তাত আন আন সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান ৰাইজৰ আগত প্ৰদৰ্শনৰ ধাৰাও প্ৰচলিত হৈছিল। সেই সময়তে [[গোলাঘাট|গোলাঘাটৰ]] বেতিয়নীত ১৯২৯ চনত পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে মঞ্চত বিহু প্ৰদৰ্শন কৰা হয়।<ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/Scholar-throws-light-on-Bihus-origin/articleshow/8172141.cms?referral=PM First stage Bihu organised in Betioni, Golaghat]</ref> ১৯৪১ চনত [[মহেশ্বৰ নেওগ]] আদি ব্যক্তিৰ প্ৰচেষ্টাত শিৱসাগৰত মঞ্চত বিহু প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। ১৯৫১ চনত [[ৰাধাগোবিন্দ বৰুৱা]]ৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[গুৱাহাটী]]ত বিহু সন্মিলনৰ আয়োজন কৰা হয়। [[File:বিহু নাচনী.JPG|thumb|বিহু নাচনী]] তাৰ পাছতে মঞ্চবিহুৱে সমগ্ৰ অসমজুৰি জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰে। মঞ্চবিহুত বিহু প্ৰদৰ্শনৰ লগতে বিভিন্ন প্ৰতিযোগিতাৰ ওপৰতো গুৰুত্ব দিয়া হয় আৰু এই ৰূপ মূলতঃ দৰ্শকৰ মনোৰঞ্জনৰ উদ্দেশ্যে অনুষ্ঠিত হয়। ফলত মঞ্চবিহু নিৰ্দিষ্ট নীতি-নিৰ্দেশনা আৰু উপস্থাপনৰ ব্যাকৰণৰ মাজত পৰিৱেশিত হ’বলৈ ধৰে। ইয়াৰ ফলত বিহু নৃত্য-গীতে প্ৰদৰ্শনমূলক কলাৰ ৰূপ লাভ কৰে। মঞ্চবিহুৰ জনপ্ৰিয়তাৰ প্ৰভাৱত স্বতঃস্ফূৰ্ত গছতলৰ বিহু ক্ৰমে বিলুপ্তপ্ৰায় হৈ পৰে। বৰ্তমান মঞ্চবিহু আৰু ঘৰে ঘৰে হুঁচৰি গাই আশীৰ্বাদ দিয়াৰ পৰম্পৰা—এই দুয়ো ধৰণৰ বিহু অসমৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত উদযাপন কৰা দেখা যায়। বিহু সন্দৰ্ভত আন এটা উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন হৈছে দৃশ্য-শ্ৰব্য মাধ্যমেৰে প্ৰচাৰিত বিহু-সুৰীয়া গীত-মাতৰ জনপ্ৰিয়তা। নতুন প্ৰজন্মৰ মাজত এই গীতসমূহ বিশেষভাৱে জনপ্ৰিয়। অৱশ্যে, এইবোৰক পৰম্পৰাগত বিহুনাচ বা বিহুনামৰ সলনি বিহু আৰু আধুনিক গীতৰ সংমিশ্ৰণ হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হয়। এই গীতসমূহত বিহুৰ থলুৱা সুৰৰ ভিত্তিত নতুনকৈ সুৰাৰোপণ কৰাৰ লগতে আধুনিক বাদ্যযন্ত্ৰও ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বিহু গীতৰ উদাহৰণ: <blockquote> ''অতিকৈ চেনেহৰ মুগাৰে মহুৰা, তাতোকৈ চেনেহৰ মাকো'' <br> ''তাতোকৈ চেনেহৰ ব’হাগৰ বিহুটি নাপাতি কেনৈকৈ থাকোঁ। '' </blockquote> <blockquote> ১, আজি বিহু বিহু কালি বিহু বিহু চিৰে গৰখীয়াই তৰা; <br> সীতাই কুমাৰে বাদতি মাৰিলে চ'তৰ বাৰে খৰৰপৰা। </blockquote> <blockquote> ২,আজি বিহু বিহু কালি বিহু বিহু আমাৰ বিহু কাপোৰ নাই; <br> সমনীয়া সুধিলে কামে কি এবুলি সৰুতে একাজি আই। </blockquote> <ref>[[লীলা গগৈ]], বিহুগীত আৰু বনঘোষা। </ref> এইসমূহক যোজনা বুলি কোৱা হয়। বিহুনাচ আৰম্ভ কৰাৰ আগতে যোজনা গোৱা হয়। যোজনাবোৰে বহু ক্ষেত্ৰত সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক তথ্য প্ৰতিফলিত কৰে। <blockquote>১১, “আজি বিহু বিহু কালি বিহু বিহু <br /> নাহৰ ফুল ফুলিবৰ বতৰ <br /> ফুলপানী ছিগাতে ঢোলৰ মাত শুনিলো <br /> উজুটিত ভাঙি যাওঁ যঁতৰ।” </blockquote><ref>[https://essayinassamese.blogspot.com/2023/03/bihu-essay.html অসমৰ জাতীয় উৎসৱ - বিহুৰ বিষয়ে ৰচনা | Assamese Essay On Bihu]</ref> ==ব'হাগ বিহু বা ৰঙালী বিহু== [[File:Bihu dance হুঁচৰি.jpg|thumb|right|ব'হাগ বিহুত সৰু ল'ৰা-ছোৱালীয়ে হুঁচৰি গোৱা পৰম্পৰা]] {{মূল|ব'হাগ বিহু}} বসন্তৰ আগমনত উদযাপন কৰা ব'হাগ বিহু বা ৰঙালী বিহু অসমৰ মুখ্য বিহু উৎসৱ। বসন্তত প্ৰকৃতি নতুন ৰূপে জিলিকি উঠাৰ সময়ত চহা ৰাইজে উৎসৱমুখৰ হৈ জীৱন উপভোগ কৰে। ৰঙালী বিহুক যৌৱনৰ উৎসৱ বুলিও কোৱা হয়। ডেকা-গাভৰুৱে ৰাতি বিহু পাতে আৰু বিহুৰ মাজতে নিজৰ জীৱনসংগী বিচাৰি উলিওৱাৰ পৰম্পৰাও আছে। [[কৃষি]]-সংস্কৃতিৰ আৰম্ভণিৰে পৰা এনেধৰণৰ উৎসৱ চলি আহিছে বুলি কোৱা হয়। যৌৱনৰ সৈতে খেতিমাটিৰ উৰ্বৰতাৰ সম্পৰ্ক আছে বুলি লোকবিশ্বাস আছে; সেয়ে খেতি আৰম্ভ কৰাৰ আগতে পালন কৰা ৰঙালী বিহুৰ সৈতে কৃষিৰ ওতপ্ৰোত সম্পৰ্ক আছে। ব'হাগ বা ৰঙালী বিহু একেৰাহে সাত দিন ধৰি উদযাপন কৰা হয়। চ’তৰ সংক্ৰান্তিৰ দিনাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ব’হাগৰ ৬ তাৰিখলৈ এই সাত দিন ধৰি থাকে। প্ৰতিটো দিনৰ বিহুৰ সুকীয়া নাম আছে; ইয়াক ‘সাত বিহু’ বুলি জনা যায়। চ'তৰ দোমাহীৰ দিনা গৰু বিহুৰে আৰম্ভ হৈ ক্ৰমে মানুহ বিহু, হাত বিহু, চেনেহী বিহু, মাইকী বিহু, ৰঙালী বিহু আৰু শেষৰ দিনা চেৰা বিহুৰে ব'হাগ বিহুৰ সামৰণি পৰে। ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰপাৰত ইয়াৰে এটা দিনক ‘গোসাঁই বিহু’ বুলিও পালন কৰা হয়। ==কাতি বিহু বা কঙালী বিহু== {{মূল|কাতি বিহু}} আহিন আৰু কাতি মাহৰ সংক্ৰান্তিৰ দিনা [[কাতি বিহু]] পালন কৰা হয়। এই সময়ত আহু ধান শেষ হৈ যায়, আনহাতে শালি ধান চপোৱাৰ সময়ো নহয়। সেইবাবে বহু ঘৰত খাদ্যৰ নাটনি দেখা দিয়ে আৰু এই বিহুক [[কঙালী বিহু]] বোলা হয়। এই বিহুত ঘৰে ঘৰে তুলসীৰ পুলি ৰুই গধূলি তাৰ গুৰিত চাকি জ্বলাই নাম গোৱা হয়; ঘৰৰ চোতালৰ চাৰিওফালে আৰু খেতিপথাৰতো চাকি জ্বলোৱা হয়। ==মাঘ বিহু বা ভোগালী বিহু== {{মূল|মাঘ বিহু}} খেতি চপোৱাৰ ঠিক পাছতে পুহ-মাঘৰ দোমাহীত মাঘ বিহু বা ভোগালী বিহু পালন কৰা হয়। ই লগে-ভাগে খাই আনন্দ কৰাৰ উৎসৱ। পুহ-মাঘৰ সংক্ৰান্তিৰ সময়ত ভোগালী বিহু বা মাঘ বিহু সাধাৰণতে তিনিদিন ধৰি পালন কৰা হয়। পুহ মাহত শালি ধান, মাহ, তিল, মগু আদি শস্য চপাই মানুহে ভঁৰাল ভৰায়। এই সময়ত ধনী-দুখীয়া সকলোৰে ঘৰত ধান-চাউলৰ যোগান থাকে; সেইবাবে এই বিহুত খোৱা-বোৱাৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া হয়। সান্দহ, চিৰা, নানা তৰহৰ পিঠা-পনা, লাডু, [[আখৈ]] আদি খাদ্য ঘৰে ঘৰে প্ৰস্তুত কৰা হয়। মাঘ বিহুৰ মূল আকৰ্ষণ হ’ল [[মেজি]] জ্বলোৱা। গাঁৱৰ ডেকাসকলে পুহ মাহতে নৰা কাটি মেজি প্ৰস্তুত কৰে। উৰুকাৰ দিনা তেওঁলোকে লগ লাগি ভোজ-ভাত খাই, গীত গাই উজাগৰে থাকে। পুৱা হোৱাৰ লগে লগে গা-পা ধুই মেজিত জুই লগাই দিয়ে। জুই জ্বলি উঠিলে মন্ত্ৰ মাতি মাহ, মগু, পিঠা, চাউল, ঘিঁউ আদি দি অগ্নিক সেৱা জনায়। মেজি পোৰাৰ পাছত তাৰ ছাঁইৰে সকলোৱে ফোঁট লয়। অৱশ্যে, নৰাৰ সুবিধা নথকা ঠাইত কাঠ-বাঁহ আদিৰেই মেজি বনোৱা হয়। মেজি পোৰাৰ এই প্ৰথাক অগ্নিপূজাৰ এক ৰূপ বুলিও বিবেচনা কৰা হয়। জাতীয় উৎসৱ হিচাপে বিহুৱে অসমীয়া সমাজৰ ঐক্য আৰু মিলা-প্ৰীতিৰ ভাব অটুট ৰখাত ভূমিকা পালন কৰে বুলি কোৱা হয়। বিহুৰ বহু কাম সমূহীয়াভাৱে সম্পন্ন হয়, যিয়ে মানুহৰ মাজত ঐক্যবোধ বৃদ্ধি কৰে। ==পৰম্পৰা== বিহু অনুসৰি অসমৰ বিভিন্ন অঞ্চলত বিভিন্ন পৰম্পৰা প্ৰচলিত হৈ আহিছে: <gallery class="center" widths="200" perrow="10"> File:হুঁচৰি বিহু Husori bihu.jpg|<br />বিহু উপলক্ষে ঘৰে ঘৰে হুঁচৰি গাবলৈ যোৱা বিহুৰ দল। File:Magha Bihu megi 1.jpg|<br />মাঘ বিহুৰ [[মেজি]] জ্বলোৱা পৰম্পৰা। File:গৰু বিহুত বনোৱা চাত.jpg|<br />গৰু বিহুত বনোৱা চাত। File:Tradition of Bohag Bihu.jpg|<br />ব'হাগ বিহুত নাহৰৰ পাতত মন্ত্ৰ লিখাৰ পৰম্পৰা। File:Bhogali Bihu Delicacies.jpg|<br />বিহুৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰা পিঠা-জলপান। File:বিহুৰ এশ এবিধ শাক.jpg|<br />বিহুৰ দিনত এশ এবিধ শাক খোৱাৰ পৰম্পৰা। File:Woman performing kati bihu rituals.jpg|<br />কাতি বিহুত শস্যৰ পথাৰত চাকি জ্বলোৱা পৰম্পৰা। File:Kaati Bihu.jpg|<br />কাতি বিহুত তুলসীৰ তলত চাকি জ্বলোৱা পৰম্পৰা। File:Mukuli bihu dance performance at Guwahati Assam.JPG|<br />ব'হাগ বিহুৰ সময়ত অনুষ্ঠিত মুকলি বিহু। File:Group Fishing at the occasion of Magh Bihu.jpg|<br />মাঘ বিহুত সমজুৱাকৈ মাছধৰা পৰম্পৰা। File:Bathing cattle in Rongali Bihu.jpg|ব'হাগ বিহুৰ গৰু বিহুৰ দিনা নৈত গৰুক গা ধুৱাই দিয়াৰ নিয়ম। File:Koni-juj.jpg|<br />বিহুৰ দিনত খেলা পৰম্পৰাগত খেল কণী যুঁজ। File:Meji burning in Kamrup, Assam.jpg|<br />মাঘ বিহুত জ্বলোৱা মেজি। </gallery> ==লগতে চাওক== * [[বিহুগীত]] * [[বিহু নৃত্য]] * [[বিহুৰ বাদ্যযন্ত্ৰ]] * [[বিহুৰ খাদ্য]] * [[বিহুৰ সাজ-পোচাক আৰু অলংকাৰ]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons|Category:Bihu|বিহু}} {{Wikiquote}} * [[oldwikisource:বিহু গীত]] (ৱিকিউৎসত বিহুগীতসমূহৰ লিপি সন্নিবিষ্ট কৰা আছে।) * {{YouTube|id=IbupI6r5SxQ|title=মুকলি বিহু নৃত্য প্ৰতিযোগিতাৰ এটা দৃশ্য}} * {{YouTube|id=AqWF2MxvUow|title=দেউৰী বিহু নৃত্য প্ৰদৰ্শন}} * {{YouTube|id=1G1ebEXnOb8|title=মিচিং বিহু নৃত্য প্ৰদৰ্শন}} * অসমীয়া সংস্কৃতিৰ কণিকা — সম্পাদনা: ড॰ নাৰায়ণ দাস, ড॰ পৰমানন্দ ৰাজবংশী; পৃষ্ঠা ২৪০–২৪২ * [http://www.assamtribune.com/scripts/details.asp?id=apr1407\edit2 Rongali Bihu-the spring festival of Assam]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} An article by Sawpon Dowerah * [http://www.assamtribune.com/scripts/details.asp?id=apr1407\edit3 Rongali Bihu through the ages]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} An article by Debendra Prasad Das * [https://web.archive.org/web/20160307192221/http://www.indigenousherald.com/features/25-bihu-the-lifeline-of-assamese-culture.html/edit4 Bihu: The lifeline of Assamese culture] An article by Journalist Md. Sabir Nishat {{অসমৰ উৎসৱ আৰু মেলাসমূহ}} {{অসম}} [[শ্ৰেণী:বিহু|*]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ উৎসৱসমূহ]] [[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ উৎসৱসমূহ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজ্যিক প্ৰতীক]] bhlfut3hfwomg8tcmhtbhwd5e9jzmpk 0 2898 646506 619475 2026-10-22T13:42:55Z Ananya Taye 28065 646506 wikitext text/x-wiki {{Assam-geo-stub}} {{Infobox Indian jurisdiction |native_name = উত্তৰ লখিমপুৰ |type = নগৰ/মহকুমা |latd = 27.13 | longd = 94.7 |state_name = অসম |district = [[লখিমপুৰ জিলা|লখিমপুৰ]] | locator_position = left |leader_title = |leader_name = |altitude = 101 |population_as_of = 2011 |population_total = 1040644 |population_density = |area_magnitude= sq. km |area_total = 15 |area_telephone = 91-3752<ref>{{cite web|author=Bharat Sanchar Nigam Ltd|language=en| url=http://www.bsnl.co.in/searchcode.php?state=Assam&pgno=1|title=STD Codes for cities in Assam|accessdate=28-07-2008}}</ref> |postal_code = 787001<ref>{{cite web|author=India Post|language=en|url=http://www.indiapost.gov.in/pin/Pinsearch.aspx?Pin_On=North%20Lakhimpur|title=Pincode search - North Lakhimpur|accessdate=28-07-2008|archivedate=2011-07-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110716093124/http://www.indiapost.gov.in/pin/Pinsearch.aspx?Pin_On=North%20Lakhimpur|deadurl=yes}}</ref> |vehicle_code_range = AS-07 |footnotes = }} '''উত্তৰ লখিমপুৰ''' ({{Lang-en|North Lakhimpur}}) হৈছে [[অসম]]ৰ পূব প্ৰান্তত অৱস্থিত [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ সদৰ ঠাই। ঠাইখন [[অসম]]ৰ ৰাজধানী চহৰ [[গুৱাহাটী]]ৰ পৰা প্ৰায় ৩৯৪ কি.মি. দূৰত্বত অৱস্থিত। [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ সদৰ ঠাই এই চহৰখনৰ নামেৰেই জিলাখনৰ এটা মহকুমাৰ নাম দিয়া হৈছে। ==নামৰ উৎপত্তি== ''লখিমপুৰ'' নামটো বৰ্তমানৰ [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] নগৰৰ পূৰ্বৰ নাম ''লক্ষ্মীপুৰ'' বা ''লক্ষীমপুৰ''ৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা বুলি ধৰা হয়। ১৯৭৬ চনৰ ''Assam District Gazetteers: Lakhimpur District'' অনুসৰি, নগৰখনৰ নাম পঞ্চদশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে এই অঞ্চলত শাসন কৰা [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰজা]] লক্ষ্মীনাৰায়ণৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। শক ১৩২৩ বা ১৪০১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ এখন তাম্ৰশাসনত লক্ষ্মীনাৰায়ণে বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ অঞ্চলৰ [[সোৱণশিৰি নদী]]ৰ পশ্চিম পাৰত অৱস্থিত বাখনা গাঁৱত ব্ৰাহ্মণসকলক ভূমিদান কৰাৰ উল্লেখ আছে। তেওঁৰ ৰাজধানী আছিল সাধয়াপুৰী, যাক চুতীয়া ৰাজ্যৰ ৰাজধানী [[শদিয়া]]ৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা হৈছে। গেজেটিয়াৰখনত লক্ষ্মীনাৰায়ণে নিজৰ ৰাজ্যৰ ভিতৰত এখন নগৰ স্থাপন কৰি নিজৰ নাম অনুসৰি ইয়াৰ নামকৰণ কৰিছিল বুলি সম্ভাৱনা প্ৰকাশ কৰা হৈছে।<ref name="LakhimpurGazetteer">{{cite book |title=Assam District Gazetteers: Lakhimpur District |author=Government of Assam |year=1976 |publisher=Government of Assam |location=Shillong |page=2 |language=English |quote=There are other historical accounts which show that a king named Laksminarayan ruled over the area, now included in the eastern part of Lakhimpur district, who during the 14th–15th century A.D. made a land grant dated Saka 1323 (A.D. 1401). The land was donated in the village of Bakhana on the western bank of the Subansiri. His capital was at Sadhayapuri, to be identified with Sadiya, the capital of Chutiya kings. This king Laksminarayan is likely to have built a town in his kingdom and named it after him. Sri Sarbeswar Barua of North Lakhimpur strongly believes that the district took its name from the town of Lakhimpur (later known as North Lakhimpur), originally selected as its headquarters, when Lakhimpur district was first formed in 1838 by the East India Company. He points out that this is known from the original seal of the district, as found in a sanad (manuscript) dated 1839 granted to the late Maheswar Sarma Bapu Barua and the note written by the Principal Assistant Commissioner in English at the top of the sanad just below the seal, where the name of Lakhimpur district is found written. The sanad was issued from North Lakhimpur. From this, Sri Barua concludes that the name of the district was derived from its first headquarters, viz., Lakhimpur. }}</ref> ১৮৩৮ খ্ৰীষ্টাব্দত ব্ৰিটিছ [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]য়ে লখিমপুৰ জিলা গঠন কৰোঁতে লখিমপুৰ নগৰক ইয়াৰ প্ৰথম প্ৰশাসনিক সদৰ হিচাপে নিৰ্বাচন কৰিছিল। ইতিহাসবিদ সৰ্বেশ্বৰ বৰুৱাৰ মতে, এই নগৰখনৰ নামৰ পৰাই পৰৱৰ্তী সময়ত জিলাখনৰ নামকৰণ হয়। তেওঁ এই মতৰ সমৰ্থনত ১৮৩৯ খ্ৰীষ্টাব্দত মহেশ্বৰ শৰ্মা বাপু বৰুৱাক প্ৰদান কৰা এখন চনদৰ উল্লেখ কৰিছে। উত্তৰ লখিমপুৰৰ পৰা প্ৰদান কৰা চনদখনত জিলাখনৰ মূল মোহৰ আৰু তাৰ তলত প্ৰধান সহকাৰী আয়ুক্তই ইংৰাজীত লিখা টোকাত ''Lakhimpur district'' নামটো পোৱা যায়। বৰুৱাৰ মতে, এই তথ্যই লখিমপুৰ জিলাৰ নাম প্ৰথম সদৰ নগৰখনৰ পৰাই উদ্ভৱ হোৱা বুলি সূচায়।<ref name="LakhimpurGazetteer"/> ==ভৌগোলিক অৱস্থান== ভৌগোলিকভাৱে উত্তৰ লখিমপুৰ ২৭° ১৩' ৬০ উ আৰু ৯৪° ৭' ০ পূ ত অৱস্থিত।<ref>{{cite web|author=Falling Rain Genomics, Inc|url=http://www.fallingrain.com/world/IN/3/North_Lakhimpur.html|title=North Lakhimpur, India Page|accessdate=11-07-2008|archivedate=2008-02-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080205075035/http://www.fallingrain.com/world/IN/3/North_Lakhimpur.html|deadurl=yes}}</ref> ==শিক্ষা== ===মহাবিদ্যালয়=== * [[লখিমপুৰ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়]] * [[লখিমপুৰ ছোৱালী মহাবিদ্যালয়]] * [[লখিমপুৰ তেলাহি কমলাবাৰী মহাবিদ্যালয়]] * [[উত্তৰ লখিমপুৰ মহাবিদ্যালয়]] ===বিদ্যালয়সমূহ=== * [[ঘিলামৰা টাউন উচ্চতৰ মাধ্যমিক স্কুল]] * [[লক্ষীমপুৰ কেন্দ্ৰীয় মহাবিদ্যালয়]] * [[চেইণ্ট মেৰী হাইস্কুল, উত্তৰ লখিমপুৰ|চেইণ্ট মেৰী হাইস্কুল]] == জনসংখ্যা == ২০০১ চনৰ ভাৰতীয় লোকপিয়ল অনুসৰি,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=16 June 2004|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=1 November 2008|publisher= Census Commission of India}}</ref> উত্তৰ লখিমপুৰৰ মুঠ জনসংখ্যা আছিল ৫৪,২৬২ জন। জনসংখ্যাৰ আধাৰত ইয়াক দ্বিতীয় শ্ৰেণীৰ চহৰ হিচাপে শ্ৰেণীবদ্ধ কৰা হৈছে (৫০,০০০ৰ পৰা ৯৯,৯৯৯ জন)। ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি, ইয়াৰ জনসংখ্যা ১,০৫,৩৭৬ জন{{Citation needed|date=March 2023}}। ইয়াত পুৰুষৰ সংখ্যা আছিল ৫৩% আৰু মহিলাৰ সংখ্যা ৪৭%। উত্তৰ লখিমপুৰৰ গড় সাক্ষৰতা হাৰ ৮৯% — যি ৰাষ্ট্ৰীয় গড় ৬৫%তকৈ অধিক; পুৰুষ সাক্ষৰতা হাৰ ৯০% আৰু মহিলা সাক্ষৰতা হাৰ ৮৭%। ইয়াত ৬ বছৰৰ তলৰ শিশুজনসংখ্যা ১৩%। === ভাষা === {{Pie chart |thumb = right |caption = উত্তৰ লখিমপুৰত কোৱা ভাষাসমূহ (২০১১)<ref name="censuslang">{{cite web|url=https://censusindia.gov.in/2011census/C-16T/DDW-C16-TOWN-STMT-MDDS-1800.XLSX|format=XLSX|archive-url=https://web.archive.org/web/20180724114008/https://censusindia.gov.in/2011census/C-16T/DDW-C16-TOWN-STMT-MDDS-1800.XLSX|archive-date=24 Jul 2018|title=Population By Mother Tongue}}</ref> |label1 = [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |value1 = 68.50 |color1 = Yellow |label2 = [[বাংলা ভাষা|বাংলা]] |value2 = 16.62 |color2 = Red |label3 = [[হিন্দী]] |value3 = 10.67 |color3 = orange |label4 = [[মিচিং ভাষা|মিচিং]] |value4 = 2.00 |color4 = green |label5 = [[ভোজপুৰী ভাষা|ভোজপুৰী]] |value5 = 1 |color5 = purple|value6=1.72|color6=Pink|label6=অন্যান্য}} সৰ্বাধিক কোৱা ভাষা হৈছে অসমীয়া (৪০,৯৭২ জন), তাৰ পাছতে বাংলা (৯,৯৪২ জন), হিন্দী (৬,৩৮৩ জন) আৰু মিচিং (১,১৯৫ জন)। == প্ৰশাসন == লখিমপুৰ বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক ২০২১ চনৰ পৰা শ্ৰী মানৱ ডেকা।<ref>{{cite news |title=Lakhimpur LAC unit of Asom Chatra Parishad constituted at Gana Bhavan - Sentinelassam |url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/lakhimpur-lac-unit-of-asom-chatra-parishad-constituted-at-gana-bhavan-496233 |access-date=30 August 2020 |work=www.sentinelassam.com |date=20 August 2020 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Lakhimpur Assembly Election 2016 Latest News & Results |url=https://www.india.com/assembly-election-2016/assam/lakhimpur/ |access-date=30 August 2020 |work=India.com |language=en-EN}}</ref> উত্তৰ লখিমপুৰক ''অৰুণাচলৰ দুৱাৰ'' বুলি কোৱা হয়। ই বায়ু, ৰাজপথ আৰু ৰেলপথেৰে সু-সংযোগিত। === পথ === উত্তৰ লখিমপুৰ ৰাজপথেৰে ভালদৰে সংযোগিত। ১৫ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ১৫ চহৰখনৰ জৰিয়তে গৈছে। [[অসম ৰাজ্যিক পৰিবহণ নিগম]]ৰ লগতে ব্যক্তিগত বাহনৰ দ্বাৰা গুৱাহাটী আৰু অন্য দূৰৱৰ্তী স্থানলৈ এচি আৰু নন-এচি বাছ উপলব্ধ। === ৰে'ল === উত্তৰ লখিমপুৰ ৰে'ল ষ্টেচন নকাৰীত অৱস্থিত। ই ৰঙিয়া–মুৰ্কঙচেলেক শাখা আৰু ৰঙিয়া ৰে'ল বিভাগৰ অন্তৰ্গত। ইণ্টাৰচিটি এক্সপ্ৰেছ (মুৰ্কঙচেলেক–কমাখ্যা) ৰঙিয়া, ৰঙাপাৰা, বিশ্বনাথ চাৰিআলি আদিৰে গুৱাহাটীৰ সৈতে সংযোগ কৰে। আন এটা ইণ্টাৰচিটি এক্সপ্ৰেছ ([[নাহাৰলগুন]]–গুৱাহাটী) হৰমুটিৰ পৰা গুৱাহাটীলৈ চলাচল কৰে। হৰমুটি ৰে'লৱে ষ্টেচন উত্তৰ লখিমপুৰৰ পৰা প্ৰায় ৩০ কিমি দূৰত অৱস্থিত। === বায়ুপথ === লীলাবাৰী বিমানবন্দৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় {{convert|8|km}} দূৰত অৱস্থিত। ইয়াৰ পৰা [[কলকাতা]] আৰু [[গুৱাহাটী]]লৈ এলাইয়েন্স এয়াৰৰ বিমান সপ্তাহৰ ৪ দিন পৰ্যন্ত চলাচল কৰে। === জলপথ === উত্তৰ লখিমপুৰৰ পৰা [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদ]] পাৰ হৈ [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিৱসাগৰ]] আৰু [[যোৰহাট]] (মাজুলীৰ জৰিয়তে) জলপথেৰে ভ্ৰমণ কৰিব পাৰি। [[বগীবিল দলং]]ৰ বাবে ডিব্ৰুগড়লৈ সৰল আৰু দ্ৰুত যাতায়াতৰ সুবিধা হৈছে। == মিডিয়া == লখিমপুৰত ''আকাশবাণী লখিমপুৰ'' নামেৰে [[আকাশবাণী]]ৰ এটা সম্প্ৰচাৰ কেন্দ্ৰ আছে। এই কেন্দ্ৰৰ পৰা এফ.এম. বেণ্ডত অনুষ্ঠান প্ৰচাৰ কৰা হয়। === মুদ্ৰিত সংবাদ মাধ্যম === উত্তৰ লখিমপুৰৰ পৰা প্ৰকাশিত [[অসমীয়া ভাষা]]ৰ কিতাপৰ ভিতৰত আছে ''[[অসমীয়া প্ৰতিদিন]]'' আৰু ''[[আমাৰ অসম]]''। == প্ৰসিদ্ধ ব্যক্তি == * [[পদ্মনাথ গোহাঞি বৰুৱা]] * [[তীৰ্থেশ্বৰ হাজৰিকা]] * [[ঈশ্বৰ প্ৰসন্ন হাজৰিকা]] * [[উদ্ধৱ ভৰালী]], উদ্ভাৱক * [[লাবণ্য দত্ত গোস্বামী]] (১৯৫২–২০০৯) * [[ৰাজ জে কনৱৰ]], বলিউড গায়ক ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} {{অসমৰ জিলা}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ নগৰ-মহানগৰ]] [[শ্ৰেণী:উত্তৰ লখিমপুৰ|*]] 3ibgqs3isr6axfsbew7k0tuc4f1jewa 646507 646506 2026-10-22T13:50:18Z Ananya Taye 28065 646507 wikitext text/x-wiki {{Assam-geo-stub}} {{Infobox Indian jurisdiction |native_name = উত্তৰ লখিমপুৰ |type = নগৰ/মহকুমা |latd = 27.13 | longd = 94.7 |state_name = অসম |district = [[লখিমপুৰ জিলা|লখিমপুৰ]] | locator_position = left |leader_title = |leader_name = |altitude = 101 |population_as_of = 2011 |population_total = 1040644 |population_density = |area_magnitude= sq. km |area_total = 15 |area_telephone = 91-3752<ref>{{cite web|author=Bharat Sanchar Nigam Ltd|language=en| url=http://www.bsnl.co.in/searchcode.php?state=Assam&pgno=1|title=STD Codes for cities in Assam|accessdate=28-07-2008}}</ref> |postal_code = 787001<ref>{{cite web|author=India Post|language=en|url=http://www.indiapost.gov.in/pin/Pinsearch.aspx?Pin_On=North%20Lakhimpur|title=Pincode search - North Lakhimpur|accessdate=28-07-2008|archivedate=2011-07-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110716093124/http://www.indiapost.gov.in/pin/Pinsearch.aspx?Pin_On=North%20Lakhimpur|deadurl=yes}}</ref> |vehicle_code_range = AS-07 |footnotes = }} '''উত্তৰ লখিমপুৰ''' ({{Lang-en|North Lakhimpur}}) হৈছে [[অসম]]ৰ পূব প্ৰান্তত অৱস্থিত [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ সদৰ ঠাই। ঠাইখন [[অসম]]ৰ ৰাজধানী চহৰ [[গুৱাহাটী]]ৰ পৰা প্ৰায় ৩৯৪ কি.মি. দূৰত্বত অৱস্থিত। [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ সদৰ ঠাই এই চহৰখনৰ নামেৰেই জিলাখনৰ এটা মহকুমাৰ নাম দিয়া হৈছে। ==নামৰ উৎপত্তি== ''লখিমপুৰ'' নামটো বৰ্তমানৰ [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] নগৰৰ পূৰ্বৰ নাম ''লক্ষ্মীপুৰ'' বা ''লক্ষীমপুৰ''ৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা বুলি ধৰা হয়। ১৯৭৬ চনৰ ''Assam District Gazetteers: Lakhimpur District'' অনুসৰি, নগৰখনৰ নাম পঞ্চদশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে এই অঞ্চলত শাসন কৰা [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰজা]] লক্ষ্মীনাৰায়ণৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। শক ১৩২৩ বা ১৪০১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ এখন তাম্ৰশাসনত লক্ষ্মীনাৰায়ণে বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ অঞ্চলৰ [[সোৱণশিৰি নদী]]ৰ পশ্চিম পাৰত অৱস্থিত বাখনা গাঁৱত ব্ৰাহ্মণসকলক ভূমিদান কৰাৰ উল্লেখ আছে। তেওঁৰ ৰাজধানী আছিল সাধয়াপুৰী, যাক চুতীয়া ৰাজ্যৰ ৰাজধানী [[শদিয়া]]ৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা হৈছে। গেজেটিয়াৰখনত লক্ষ্মীনাৰায়ণে নিজৰ ৰাজ্যৰ ভিতৰত এখন নগৰ স্থাপন কৰি নিজৰ নাম অনুসৰি ইয়াৰ নামকৰণ কৰিছিল বুলি সম্ভাৱনা প্ৰকাশ কৰা হৈছে।<ref name="LakhimpurGazetteer">{{cite book |title=Assam District Gazetteers: Lakhimpur District |author=Government of Assam |year=1976 |publisher=Government of Assam |location=Shillong |page=2 |language=English |quote=There are other historical accounts which show that a king named Laksminarayan ruled over the area, now included in the eastern part of Lakhimpur district, who during the 14th–15th century A.D. made a land grant dated Saka 1323 (A.D. 1401). The land was donated in the village of Bakhana on the western bank of the Subansiri. His capital was at Sadhayapuri, to be identified with Sadiya, the capital of Chutiya kings. This king Laksminarayan is likely to have built a town in his kingdom and named it after him. Sri Sarbeswar Barua of North Lakhimpur strongly believes that the district took its name from the town of Lakhimpur (later known as North Lakhimpur), originally selected as its headquarters, when Lakhimpur district was first formed in 1838 by the East India Company. He points out that this is known from the original seal of the district, as found in a sanad (manuscript) dated 1839 granted to the late Maheswar Sarma Bapu Barua and the note written by the Principal Assistant Commissioner in English at the top of the sanad just below the seal, where the name of Lakhimpur district is found written. The sanad was issued from North Lakhimpur. From this, Sri Barua concludes that the name of the district was derived from its first headquarters, viz., Lakhimpur. }}</ref> ১৮৩৮ খ্ৰীষ্টাব্দত ব্ৰিটিছ [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]য়ে লখিমপুৰ জিলা গঠন কৰোঁতে লখিমপুৰ নগৰক ইয়াৰ প্ৰথম প্ৰশাসনিক সদৰ হিচাপে নিৰ্বাচন কৰিছিল। ইতিহাসবিদ সৰ্বেশ্বৰ বৰুৱাৰ মতে, এই নগৰখনৰ নামৰ পৰাই পৰৱৰ্তী সময়ত জিলাখনৰ নামকৰণ হয়। তেওঁ এই মতৰ সমৰ্থনত ১৮৩৯ খ্ৰীষ্টাব্দত মহেশ্বৰ শৰ্মা বাপু বৰুৱাক প্ৰদান কৰা এখন চনদৰ উল্লেখ কৰিছে। উত্তৰ লখিমপুৰৰ পৰা প্ৰদান কৰা চনদখনত জিলাখনৰ মূল মোহৰ আৰু তাৰ তলত প্ৰধান সহকাৰী আয়ুক্তই ইংৰাজীত লিখা টোকাত ''Lakhimpur district'' নামটো পোৱা যায়। বৰুৱাৰ মতে, এই তথ্যই লখিমপুৰ জিলাৰ নাম প্ৰথম সদৰ নগৰখনৰ পৰাই উদ্ভৱ হোৱা বুলি সূচায়।<ref name="LakhimpurGazetteer"/> ==ভৌগোলিক অৱস্থান== ভৌগোলিকভাৱে উত্তৰ লখিমপুৰ ২৭° ১৩' ৬০ উ আৰু ৯৪° ৭' ০ পূ ত অৱস্থিত।<ref>{{cite web|author=Falling Rain Genomics, Inc|url=http://www.fallingrain.com/world/IN/3/North_Lakhimpur.html|title=North Lakhimpur, India Page|accessdate=11-07-2008|archivedate=2008-02-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080205075035/http://www.fallingrain.com/world/IN/3/North_Lakhimpur.html|deadurl=yes}}</ref> ==শিক্ষা== ===মহাবিদ্যালয়=== * লখিমপুৰ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয় * লখিমপুৰ ছোৱালী মহাবিদ্যালয় * লখিমপুৰ তেলাহি কমলাবাৰী মহাবিদ্যালয় * [[উত্তৰ লখিমপুৰ মহাবিদ্যালয়]] ===বিদ্যালয়সমূহ=== * ঘিলামৰা টাউন উচ্চতৰ মাধ্যমিক স্কুল * [[লক্ষীমপুৰ কেন্দ্ৰীয় মহাবিদ্যালয়]] * চেইণ্ট মেৰী হাইস্কুল == জনসংখ্যা == ২০০১ চনৰ ভাৰতীয় লোকপিয়ল অনুসৰি,<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=16 June 2004|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=1 November 2008|publisher= Census Commission of India}}</ref> উত্তৰ লখিমপুৰৰ মুঠ জনসংখ্যা আছিল ৫৪,২৬২ জন। জনসংখ্যাৰ আধাৰত ইয়াক দ্বিতীয় শ্ৰেণীৰ চহৰ হিচাপে শ্ৰেণীবদ্ধ কৰা হৈছে (৫০,০০০ৰ পৰা ৯৯,৯৯৯ জন)। ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি, ইয়াৰ জনসংখ্যা ১,০৫,৩৭৬ জন{{Citation needed|date=March 2023}}। ইয়াত পুৰুষৰ সংখ্যা আছিল ৫৩% আৰু মহিলাৰ সংখ্যা ৪৭%। উত্তৰ লখিমপুৰৰ গড় সাক্ষৰতা হাৰ ৮৯% — যি ৰাষ্ট্ৰীয় গড় ৬৫%তকৈ অধিক; পুৰুষ সাক্ষৰতা হাৰ ৯০% আৰু মহিলা সাক্ষৰতা হাৰ ৮৭%। ইয়াত ৬ বছৰৰ তলৰ শিশুজনসংখ্যা ১৩%। === ভাষা === {{Pie chart |thumb = right |caption = উত্তৰ লখিমপুৰত কোৱা ভাষাসমূহ (২০১১)<ref name="censuslang">{{cite web|url=https://censusindia.gov.in/2011census/C-16T/DDW-C16-TOWN-STMT-MDDS-1800.XLSX|format=XLSX|archive-url=https://web.archive.org/web/20180724114008/https://censusindia.gov.in/2011census/C-16T/DDW-C16-TOWN-STMT-MDDS-1800.XLSX|archive-date=24 Jul 2018|title=Population By Mother Tongue}}</ref> |label1 = [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |value1 = 68.50 |color1 = Yellow |label2 = [[বাংলা ভাষা|বাংলা]] |value2 = 16.62 |color2 = Red |label3 = [[হিন্দী]] |value3 = 10.67 |color3 = orange |label4 = [[মিচিং ভাষা|মিচিং]] |value4 = 2.00 |color4 = green |label5 = [[ভোজপুৰী ভাষা|ভোজপুৰী]] |value5 = 1 |color5 = purple|value6=1.72|color6=Pink|label6=অন্যান্য}} সৰ্বাধিক কোৱা ভাষা হৈছে অসমীয়া (৪০,৯৭২ জন), তাৰ পাছতে বাংলা (৯,৯৪২ জন), হিন্দী (৬,৩৮৩ জন) আৰু মিচিং (১,১৯৫ জন)। == প্ৰশাসন == লখিমপুৰ বিধানসভা সমষ্টিৰ বিধায়ক ২০২১ চনৰ পৰা শ্ৰী মানৱ ডেকা।<ref>{{cite news |title=Lakhimpur LAC unit of Asom Chatra Parishad constituted at Gana Bhavan - Sentinelassam |url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/lakhimpur-lac-unit-of-asom-chatra-parishad-constituted-at-gana-bhavan-496233 |access-date=30 August 2020 |work=www.sentinelassam.com |date=20 August 2020 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Lakhimpur Assembly Election 2016 Latest News & Results |url=https://www.india.com/assembly-election-2016/assam/lakhimpur/ |access-date=30 August 2020 |work=India.com |language=en-EN}}</ref> উত্তৰ লখিমপুৰক ''অৰুণাচলৰ দুৱাৰ'' বুলি কোৱা হয়। ই বায়ু, ৰাজপথ আৰু ৰেলপথেৰে সু-সংযোগিত। === পথ === উত্তৰ লখিমপুৰ ৰাজপথেৰে ভালদৰে সংযোগিত। ১৫ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ ১৫ চহৰখনৰ জৰিয়তে গৈছে। [[অসম ৰাজ্যিক পৰিবহণ নিগম]]ৰ লগতে ব্যক্তিগত বাহনৰ দ্বাৰা গুৱাহাটী আৰু অন্য দূৰৱৰ্তী স্থানলৈ এচি আৰু নন-এচি বাছ উপলব্ধ। === ৰে'ল === উত্তৰ লখিমপুৰ ৰে'ল ষ্টেচন নকাৰীত অৱস্থিত। ই ৰঙিয়া–মুৰ্কঙচেলেক শাখা আৰু ৰঙিয়া ৰে'ল বিভাগৰ অন্তৰ্গত। ইণ্টাৰচিটি এক্সপ্ৰেছ (মুৰ্কঙচেলেক–কমাখ্যা) ৰঙিয়া, ৰঙাপাৰা, বিশ্বনাথ চাৰিআলি আদিৰে গুৱাহাটীৰ সৈতে সংযোগ কৰে। আন এটা ইণ্টাৰচিটি এক্সপ্ৰেছ ([[নাহাৰলগুন]]–গুৱাহাটী) হৰমুটিৰ পৰা গুৱাহাটীলৈ চলাচল কৰে। হৰমুটি ৰে'লৱে ষ্টেচন উত্তৰ লখিমপুৰৰ পৰা প্ৰায় ৩০ কিমি দূৰত অৱস্থিত। === বায়ুপথ === লীলাবাৰী বিমানবন্দৰ চহৰৰ পৰা প্ৰায় {{convert|8|km}} দূৰত অৱস্থিত। ইয়াৰ পৰা [[কলকাতা]] আৰু [[গুৱাহাটী]]লৈ এলাইয়েন্স এয়াৰৰ বিমান সপ্তাহৰ ৪ দিন পৰ্যন্ত চলাচল কৰে। === জলপথ === উত্তৰ লখিমপুৰৰ পৰা [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদ]] পাৰ হৈ [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিৱসাগৰ]] আৰু [[যোৰহাট]] (মাজুলীৰ জৰিয়তে) জলপথেৰে ভ্ৰমণ কৰিব পাৰি। [[বগীবিল দলং]]ৰ বাবে ডিব্ৰুগড়লৈ সৰল আৰু দ্ৰুত যাতায়াতৰ সুবিধা হৈছে। == মিডিয়া == লখিমপুৰত ''আকাশবাণী লখিমপুৰ'' নামেৰে [[আকাশবাণী]]ৰ এটা সম্প্ৰচাৰ কেন্দ্ৰ আছে। এই কেন্দ্ৰৰ পৰা এফ.এম. বেণ্ডত অনুষ্ঠান প্ৰচাৰ কৰা হয়। === মুদ্ৰিত সংবাদ মাধ্যম === উত্তৰ লখিমপুৰৰ পৰা প্ৰকাশিত [[অসমীয়া ভাষা]]ৰ কিতাপৰ ভিতৰত আছে ''[[অসমীয়া প্ৰতিদিন]]'' আৰু ''[[আমাৰ অসম]]''। == প্ৰসিদ্ধ ব্যক্তি == * [[পদ্মনাথ গোহাঞি বৰুৱা]] * [[তীৰ্থেশ্বৰ হাজৰিকা]] * [[ঈশ্বৰ প্ৰসন্ন হাজৰিকা]] * [[উদ্ধৱ ভৰালী]], উদ্ভাৱক * লাবণ্য দত্ত গোস্বামী (১৯৫২–২০০৯) * ৰাজ জে কনৱৰ, বলিউড গায়ক ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} {{অসমৰ জিলা}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ নগৰ-মহানগৰ]] [[শ্ৰেণী:উত্তৰ লখিমপুৰ|*]] rlzx8hvon9qrp4ypv4jtclvaxpyskwe 0 2967 646503 639013 2026-10-22T13:35:03Z Ananya Taye 28065 expanded section 646503 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = লখিমপুৰ জিলা |settlement_type = [[অসমৰ জিলা|জিলা]] |native_name = |nickname = |image_skyline = |image_size = |image_caption = |image_flag = |image_seal = |image_map = Lakhimpur in Assam (India).svg |map_caption = [[অসম]]ত জিলাখনৰ অবস্থান |subdivision_type = দেশ |subdivision_name = [[ভাৰত]] {{flagicon|IND}} |subdivision_type1 = [[ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চলসমূহ|ৰাজ্য]] |subdivision_name1 = [[অসম]] |subdivision_type2 = সদৰ |subdivision_name2 = [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] |leader_title = |leader_name = |established_title = |established_date = |area_magnitude = |area_total_km2 = 2277<!--২২৭৭--> |area_land_km2 = |area_water_km2 = |population_as_of = ২০১১ |population_note = |population_total = 1040644<!--১০৪০৬৪৪--> |population_metro = |population_density_km2 = |timezone =[[গ্ৰী.মা.স. +৫.৩০|ভাৰতীয় মান সময়]] |utc_offset = +৫:৩০ |timezone_DST = |utc_offset_DST = |latd=|latm=|lats=|latNS=N |longd=|longm= |longs=|longEW=W |elevation_m = |blank_name = |blank_info = |website = [http://www.lakhimpur.nic.in www.lakhimpur.nic.in] |footnotes = }} '''লখিমপুৰ''' (পূৰ্বৰ নাম '''লক্ষীমপুৰ''') [[ভাৰত]]ৰ উত্তৰ-পূবত অৱস্থিত [[অসম]] ৰাজ্যৰ উত্তৰ-পূৱ কোণত অৱস্থিত এখন জিলা। উল্লেখ্য যে, [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ সময়ত লক্ষীমপুৰ আৰু ডিব্ৰুগড় মহকুমা দুটাৰে তেতিয়াৰ লক্ষীমপুৰ জিলা গঠন হৈছিল। সেইসময়ত ইয়াৰ চাৰিসীমা আছিল: পূবে ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী, পশ্চিমে হাৱাজান নৈ, উত্তৰে ''[[নেফা]]'' আৰু দক্ষিণে লোহিত সুঁতি। <ref name="ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা">{{cite book | title=ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা | publisher=লক্ষীমপুৰ জিলা মুক্তি যুঁজাৰু সন্মিলন, উত্তৰ লক্ষীমপুৰ, অসম | author=শ্ৰী হৰিচন্দ্ৰ বৰুৱা, সম্পাদক | year=২০০১-২০০২ | location=উত্তৰ লক্ষীমপুৰ | pages=১}}</ref> ১৯৭১ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে এই জিলাখনক লক্ষীমপুৰ আৰু ডিব্ৰুগড় জিলা হিচাপে দ্বিবিভক্ত কৰা হয়। পৰৱৰ্তী কালত লক্ষীমপুৰ জিলাৰ পৰা তেতিয়াৰ ধেমাজি মহকুমাকো আতঁৰাই সুকীয়া জিলাৰ স্বীকৃতি দিয়া হয়। বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ জিলাৰ চাৰিসীমা হ'ল উত্তৰে [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]], দক্ষিণে [[মাজুলী জিলা|মাজুলী]], গোলাঘাট আৰু [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]], পূবে [[ধেমাজি জিলা]] আৰু [[ডিব্ৰুগড় জিলা]] আৰু পশ্চিমে [[বিশ্বনাথ জিলা]]। জিলাখনৰ সদৰ হৈছে [[উত্তৰ লখিমপুৰ]]। মহকুমা ৩টা- [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] [[নাৰায়ণপুৰ]] আৰু [[ঢকুৱাখনা]]। ==লখিমপুৰ (লক্ষীমপুৰ) নামৰ উৎপত্তি== ''লখিমপুৰ'' নামটো বৰ্তমানৰ [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] নগৰৰ পূৰ্বৰ নাম ''লক্ষীমপুৰ'' বা ''লক্ষ্মীপুৰ''ৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা বুলি এটা ঐতিহাসিক ব্যাখ্যা প্ৰচলিত আছে। জিলাখনৰ নামকৰণৰ বিষয়ে বিভিন্ন মত পোৱা যায়। ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ পৰ্বতমালাৰ পাদদেশলৈকে বিস্তৃত এই উৰ্বৰ সমতল অঞ্চল অতীজৰে পৰা কৃষি আৰু প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ বাবে সমৃদ্ধিশালী আছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ১৯৭৬ চনৰ ''Assam District Gazetteers: Lakhimpur District'' অনুসৰি, চুতীয়া ৰজা [[লক্ষ্মীনাৰায়ণ (চুতীয়া ৰজা)|লক্ষ্মীনাৰায়ণ]]ৰ নামৰ সৈতে লক্ষীমপুৰ নামৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কিত কৰা হয়। চতুৰ্দশ শতিকাৰ শেষভাগ আৰু পঞ্চদশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে এই ৰজাই বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ জিলাৰ পূব অংশত শাসন কৰিছিল। শক ১৩২৩ বা ১৪০১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ এখন তাম্ৰশাসনত তেওঁ [[সোৱণশিৰি নদী]]ৰ পশ্চিম পাৰত অৱস্থিত বাখনা গাঁৱত ব্ৰাহ্মণসকলক ভূমিদান কৰাৰ কথা উল্লেখ আছে। তেওঁৰ ৰাজধানী আছিল ''সাধয়াপুৰী'', যাক [[শদিয়া]]ৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা হৈছে। গেজেটিয়াৰখনত লক্ষ্মীনাৰায়ণে নিজৰ ৰাজ্যৰ ভিতৰত এখন নগৰ স্থাপন কৰি নিজৰ নাম অনুসৰি তাৰ নামকৰণ কৰিছিল বুলি এটা সম্ভাৱনা উত্থাপন কৰা হৈছে।<ref name="LakhimpurGazetteer">{{cite book |title=Assam District Gazetteers: Lakhimpur District |author=Government of Assam |year=1976 |publisher=Government of Assam |location=Shillong |page=2 |language=English |quote=There are other historical accounts which show that a king named Laksminarayan ruled over the area, now included in the eastern part of Lakhimpur district, who during the 14th–15th century A.D. made a land grant dated Saka 1323 (A.D. 1401). The land was donated in the village of Bakhana on the western bank of the Subansiri. His capital was at Sadhayapuri, to be identified with Sadiya, the capital of Chutiya kings. This king Laksminarayan is likely to have built a town in his kingdom and named it after him. Sri Sarbeswar Barua of North Lakhimpur strongly believes that the district took its name from the town of Lakhimpur (later known as North Lakhimpur), originally selected as its headquarters, when Lakhimpur district was first formed in 1838 by the East India Company. He points out that this is known from the original seal of the district, as found in a sanad (manuscript) dated 1839 granted to the late Maheswar Sarma Bapu Barua and the note written by the Principal Assistant Commissioner in English at the top of the sanad just below the seal, where the name of Lakhimpur district is found written. The sanad was issued from North Lakhimpur. From this, Sri Barua concludes that the name of the district was derived from its first headquarters, viz., Lakhimpur.}}</ref> ইতিহাসবিদ সৰ্বেশ্বৰ বৰুৱাই এই ব্যাখ্যাৰ সমৰ্থনত যুক্তি আগবঢ়াইছিল যে ১৮৩৮ খ্ৰীষ্টাব্দত ব্ৰিটিছ [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]য়ে লখিমপুৰ জিলা গঠন কৰোঁতে লক্ষীমপুৰ নগৰক প্ৰথম সদৰ হিচাপে নিৰ্বাচন কৰিছিল আৰু নগৰখনৰ নামৰ পৰাই জিলাখনৰ নামকৰণ হৈছিল। তেওঁ ১৮৩৯ খ্ৰীষ্টাব্দত মহেশ্বৰ শৰ্মা বাপু বৰুৱাক প্ৰদান কৰা এখন চনদক এই মতৰ সমৰ্থনত উল্লেখ কৰিছে। উত্তৰ লখিমপুৰৰ পৰা প্ৰদান কৰা এই চনদখনত জিলাখনৰ মূল মোহৰ আৰু তাৰ তলত প্ৰধান সহকাৰী আয়ুক্তই ইংৰাজীত লিখা টোকাত ''Lakhimpur district'' নামটো পোৱা যায়। বৰুৱাৰ মতে, এই তথ্যই জিলাখনৰ নাম প্ৰথম প্ৰশাসনিক সদৰ নগৰখনৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা বুলি সূচায়।<ref name="LakhimpurGazetteer"/> এই অঞ্চলত চুতীয়া ৰজাসকলৰ শাসনৰ প্ৰমাণ হিচাপে কেইবাখনো তাম্ৰশাসন উদ্ধাৰ হৈছে। ১৯১০ চনত ঘিলামৰাৰ ওচৰৰ ধেনুখনা বিলত আৰু ১৯৩২ চনত ঘিলামৰাৰ ওচৰৰ ন-ভাঙনী অঞ্চলত খেতিৰ মাটি খান্দোঁতে তামৰ ফলি উদ্ধাৰ হৈছিল। ইয়াৰ উপৰি তৃতীয় এখন তাম্ৰফলিও পোৱা গৈছিল। এই শাসনলিপিসমূহৰ ভিতৰত চুতীয়া ৰজা সত্যনাৰায়ণ আৰু লক্ষ্মীনাৰায়ণৰ ভূমিদানৰ বিৱৰণ আছে। সৰ্বেশ্বৰ বৰুৱাই শাসনলিপিসমূহৰ পাঠোদ্ধাৰ কৰি অঞ্চলটোৰ ইতিহাস আৰু নামকৰণৰ সৈতে এই ৰজাসকলৰ সম্পৰ্ক ব্যাখ্যা কৰিছিল।<ref name="Harendra2009">{{cite book |title=এয়া লখিমপুৰ |work=লক্ষীমপুৰ দৰ্পণ |author=হৰেন্দ্ৰ দেৱ গোস্বামী |author-link=হৰেন্দ্ৰ দেৱ গোস্বামী |year=২০০৯ |publisher=অৰিয়েণ্ট |location=উত্তৰ লক্ষীমপুৰ |pages=৬–২৩}}</ref> আনহাতে, লখিমপুৰ জিলা প্ৰশাসনৰ চৰকাৰী ৱেবছাইটত নামটোৰ আন কেইটামান ব্যাখ্যাও উল্লেখ আছে। এটা মত অনুসৰি, ধন-সম্পদৰ অধিষ্ঠাত্ৰী দেৱী লক্ষ্মীৰ নামৰ পৰা জিলাখনৰ নাম উদ্ভৱ হৈছে। কৃষিপ্ৰধান অঞ্চলটোত ধানক ''লখিমী'' বুলি কোৱা হয় আৰু এই ব্যাখ্যাত লখিমপুৰ নামটোক ধানেৰে সমৃদ্ধ অঞ্চলৰ অৰ্থত ব্যৱহৃত বুলি ধৰা হৈছে। আন এটা পৰম্পৰা অনুসৰি, অৰিমত্তৰ বংশধৰ এজন ভূঞা ৰজাৰ মাতৃ লক্ষ্মীদেৱীৰ নামৰ সৈতে এই ঠাইৰ নামকৰণ সম্পৰ্কিত। এই ব্যাখ্যাসমূহ স্থানীয় পৰম্পৰাৰ ওপৰত আধাৰিত।<ref>{{cite web |title=History |url=https://lakhimpur.assam.gov.in/about-us/history |publisher=Lakhimpur District Administration, Government of Assam |access-date=22 October 2026}}</ref> ==ইতিহাস== ===প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় ইতিহাস=== অসমৰ ইতিহাসত লখিমপুৰ অঞ্চলৰ বিশেষ গুৰুত্ব আছে। ১৯১১ চনৰ ''Encyclopaedia Britannica''ত লখিমপুৰক পূব দিশৰ পৰা অহা বিভিন্ন জনগোষ্ঠীয়ে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]ত প্ৰৱেশ কৰা অঞ্চলসমূহৰ অন্যতম হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name="EB1911">{{cite encyclopedia |title=Lakhimpur |encyclopedia=Encyclopaedia Britannica |edition=11th |volume=16 |year=1911 |page=94}}</ref> মধ্যযুগত বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ জিলাৰ অধিকাংশ অঞ্চল [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত আছিল। ইতিহাসবিদ জাহ্নৱী গগৈৰ মতে, শদিয়াক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লৈ উঠা চুতীয়া ৰাজ্যই বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ, ধেমাজি, তিনিচুকীয়া আৰু ডিব্ৰুগড় জিলাৰ কিছুমান অংশ সামৰি লৈছিল। তেওঁৰ বৰ্ণনা অনুসৰি, চুতীয়া ৰাজ্যৰ ভূখণ্ড পশ্চিমে চিচি অঞ্চলৰ পৰা পূবে ব্ৰহ্মপুত্ৰলৈ বিস্তৃত আছিল আৰু ইয়াৰ উত্তৰ আৰু দক্ষিণ সীমা ক্ৰমে পাহাৰীয়া অঞ্চল আৰু বুঢ়ীদিহিং নদীৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আছিল। ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে [[চুতীয়া–আহোম সংঘাত]]ৰ ফলত এই অঞ্চল আহোম ৰাজ্যৰ অধীনলৈ যায়।<ref name="gogoi-main">{{cite book |last=Gogoi |first=Jahnavi |title=Agrarian System of Medieval Assam |publisher=Concept Publishing Company |location=New Delhi |year=2002 |pages=20–21 |quote=Their kingdom called Sadiya extended in the north over the entire region from the Sisi in the west to the Brahmaputra in the east. The hills and the river Buri Dihing formed its northern and southern boundaries respectively. Thus, the Chutiya territory extended over almost the entire region of the present districts of Lakhimpur, Dhemaji, Tinsukia, and parts of Dibrugarh.}}</ref> পঞ্চদশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে চুতীয়া ৰজা লক্ষ্মীনাৰায়ণৰ অধীনত এই অঞ্চলত এটা আঞ্চলিক শাসনকেন্দ্ৰ বা ক্ষুদ্ৰ ৰাজনৈতিক অধিকাৰক্ষেত্ৰ গঢ় লৈ উঠা বুলি বৰ্ণনা পোৱা যায়। ১৪০১ খ্ৰীষ্টাব্দত লক্ষ্মীনাৰায়ণে সোৱণশিৰি নদীৰ পশ্চিম পাৰত প্ৰদান কৰা ভূমিদানৰ তাম্ৰশাসন আৰু বৰ্তমানৰ উত্তৰ লখিমপুৰ নগৰৰ ওচৰৰ ধল আৰু ঘাগৰ নদীৰ মাজত পোৱা প্ৰাচীন নগৰৰ ধ্বংসাৱশেষক এই অঞ্চলত মধ্যযুগীয় বসতিৰ প্ৰমাণ হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>{{cite journal |last=Neog |first=Maheswar |title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=58/59 |year=1977 |pages=818–820 |jstor=41691751 |url=https://www.jstor.org/stable/41691751}}</ref> পুৰণি স্থানীয় বিৱৰণ অনুসৰি, উত্তৰ লখিমপুৰ নগৰৰ পৰা প্ৰায় পাঁচ মাইল নিলগত ধল আৰু ঘাগৰ নদীৰ মাজত চুতীয়া ৰাজবংশৰ এটা শাখাই এখন নগৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰি ৰাজত্ব কৰিছিল। এই অঞ্চলত প্ৰাচীন পৰিত্যক্ত নগৰৰ চিন পোৱা যায় বুলি উল্লেখ আছে। সত্যনাৰায়ণ আৰু লক্ষ্মীনাৰায়ণৰ দেৱোত্তৰ আৰু ব্ৰহ্মোত্তৰ ভূমিদানৰ তাম্ৰফলি উদ্ধাৰ হোৱাৰ পিছত এই নগৰ আৰু চুতীয়া ৰাজবংশৰ মাজৰ ঐতিহাসিক সম্পৰ্কৰ সম্ভাৱনা অধিক গুৰুত্ব লাভ কৰে।<ref name="Harendra2009"/> লখিমপুৰ জিলাৰ [[হাবুং]] অঞ্চলটোও চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনত আছিল। ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চলক বৰ্তমানৰ [[ঢকুৱাখনা]] আৰু সোৱণশিৰি–ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ সংগমস্থলীৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰা হয়। স্থানীয় ঐতিহাসিক বিৱৰণত হাবুঙাধিপতি বৃহৎপাত্ৰ নামৰ এজন চুতীয়া বিষয়াই অঞ্চলটো শাসন কৰাৰ লগতে ডিব্ৰুগড়ৰ যুদ্ধত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ উল্লেখ আছে।{{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} চুতীয়া ৰজা লক্ষ্মীনাৰায়ণে সোৱণশিৰিৰ পশ্চিমৰ পাকিমুৰি অঞ্চলত ভূমিদান কৰাৰ কথাও স্থানীয় বিৱৰণত উল্লেখ কৰা হৈছে। ১৪০১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ঘিলামৰা তাম্ৰশাসনত দান কৰা ভূমিৰ পূব সীমা হিচাপে সোৱণশিৰি নদীৰ নাম উল্লেখ আছে। সেই সময়ত লক্ষ্মীনাৰায়ণৰ ৰাজধানী সাধয়াপুৰী বা শদিয়া আছিল বুলি ১৯৭৬ চনৰ লখিমপুৰ জিলা গেজেটিয়াৰত উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref name="LakhimpurGazetteer"/><ref name="Harendra2009"/> [[File:Baghar Sukar Doul.jpg|thumb|লখিমপুৰ জিলাৰ বাঘৰচুকৰ দৌল, যাক চুতীয়া যুগৰ স্থাপত্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Scheme for Development of Archaeological Sites and Monuments of Assam, Annual Plan 2016–17 |publisher=Directorate of Archaeology, Government of Assam |url=https://archaeology.assam.gov.in/sites/default/files/4/menu/schemes/Scheme-Development%2520of%2520%2520Archaeological%2520sites%2520and%2520monuments%2520of%2520assam%2520annual%2520plan%25202016-17-1.pdf}}</ref>]] ===আহোম শাসন=== ১৫২৩–২৪ খ্ৰীষ্টাব্দত চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতনৰ পিছত বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ অঞ্চল [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ অধীনলৈ যায়। আহোমসকলে নতুনকৈ অধিকাৰ কৰা এই অঞ্চলৰ প্ৰশাসনৰ বাবে ''ভটিয়লীয়া গোহাঁই'' নামৰ এটা নতুন পদ সৃষ্টি কৰে। এই পদৰ অধীনত উত্তৰ পাৰৰ নতুন অধিকৃত অঞ্চলসমূহৰ শাসন পৰিচালনা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Barua |editor-first=Golap Chandra |title=Ahom-Buranji: From the Earliest Time to the End of Ahom Rule, with Parallel English Translation |year=1930 |pages=59, 61 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n63/mode/1up}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত আহোম ৰজাই অঞ্চলটোত বাৰখন আঞ্চলিক সামন্তীয় শাসনকেন্দ্ৰ গঠন কৰি মধ্য অসমৰ [[বাৰভূঞা]]সকলক তাত সংস্থাপন কৰোৱা বুলি এটা ঐতিহাসিক বিৱৰণত উল্লেখ আছে। সেই বিৱৰণ অনুসৰি, [[কছাৰী ৰাজ্য]]ৰ বিৰুদ্ধে আহোমসকলক সহায় কৰাৰ পুৰস্কাৰস্বৰূপে ভূঞাসকলক এই অঞ্চলসমূহৰ সামন্তীয় শাসনভাৰ দিয়া হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Neog |first=Maheswar |title=Early History of the Vaiṣṇava Faith and Movement in Assam: Śaṅkaradeva and His Times |publisher=Motilal Banarsidass |location=Delhi |year=1980 |page=53}}</ref> ===ব্ৰিটিছ শাসন আৰু জিলা গঠন=== ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে ব্ৰহ্মদেশীয় সেনাই অসমৰ বিভিন্ন ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰিছিল। প্ৰথম ইংৰাজ–ব্ৰহ্মদেশ যুদ্ধৰ অন্তত ১৮২৬ খ্ৰীষ্টাব্দত স্বাক্ষৰিত [[ইয়াণ্ডাবু সন্ধি]] অনুসৰি ব্ৰিটিছে অসমত নিজৰ অধিকাৰ বিস্তাৰ কৰে আৰু ব্ৰহ্মদেশীয় সেনাক বিতাড়িত কৰে। ইয়াৰ পিছত শিৱসাগৰকে ধৰি উজনি অসমৰ দক্ষিণ পাৰৰ কিছু অঞ্চল [[পুৰন্দৰ সিংহ]]ৰ অধীনত ৰখা হৈছিল। অৱশ্যে ১৮৩৮ খ্ৰীষ্টাব্দতহে ব্ৰিটিছে এই সমগ্ৰ অঞ্চল নিজৰ প্ৰত্যক্ষ শাসনৰ অধীনলৈ আনে।<ref name="EB1911"/> ১৮৩৮ খ্ৰীষ্টাব্দত ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীয়ে শেষৰজন কৰতলীয়া আহোম ৰজা পুৰন্দৰ সিংহৰ পৰা উজনি অসমৰ শাসনভাৰ পুনৰ গ্ৰহণ কৰে। তাৰ পিছত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণ পাৰে [[শিৱসাগৰ]] আৰু উত্তৰ পাৰে পশ্চিমে বিশ্বনাথৰ পৰা পূবে চিচি–ধেমাজি অঞ্চললৈ বিস্তৃত ভূখণ্ড সামৰি লক্ষীমপুৰ জিলাৰ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলে। প্ৰথমতে [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] নগৰক জিলাখনৰ সদৰ হিচাপে নিৰ্বাচন কৰা হৈছিল।<ref name="LakhimpurGazetteer"/> লখিমপুৰ জিলা প্ৰশাসনৰ চৰকাৰী তথ্য অনুসৰি, ১৮৩৯ চনৰ জুলাই মাহত তৎকালীন গৱৰ্ণৰ জেনেৰেলে জাৰি কৰা এখন ঘোষণাপত্ৰৰ জৰিয়তে লক্ষীমপুৰক আনুষ্ঠানিকভাৱে জিলা হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=About |url=https://lakhimpur.assam.gov.in/about-us/about |publisher=Lakhimpur District Administration, Government of Assam |access-date=22 October 2026}}</ref> ১৮৪২ খ্ৰীষ্টাব্দত ব্ৰিটিছে শদিয়া আৰু মটক ৰাজ্যৰ অঞ্চলসমূহ নিজৰ শাসনৰ অধীনলৈ অনাৰ পিছত লখিমপুৰ জিলাৰ পৰিসৰ অধিক বৃদ্ধি পায়। উত্তৰ লখিমপুৰৰ অপেক্ষাকৃত আওহতীয়া অৱস্থান আৰু যাতায়াতৰ অসুবিধাৰ বাবে জিলাখনৰ প্ৰশাসনিক সদৰ দক্ষিণ পাৰৰ [[ডিব্ৰুগড়]]লৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত উত্তৰ পাৰৰ অঞ্চলটোক ''উত্তৰ লখিমপুৰ'' মহকুমা হিচাপে পৰিচালনা কৰা হয়। ব্ৰিটিছ শাসনকালত ঐতিহাসিক লখিমপুৰ জিলাৰ পৰিসৰৰ ভিতৰত বৰ্তমানৰ [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ কেইবাটাও অঞ্চল অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই বৃহত্তৰ সীমান্তৱৰ্তী প্ৰশাসনিক অঞ্চলক ''লখিমপুৰ ফ্ৰণ্টিয়াৰ ট্ৰেক্ট'' (''Lakhimpur Frontier Tract'') বুলিও জনা গৈছিল।<ref name="EB1911"/> ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছতো অবিভক্ত লখিমপুৰ জিলাত বৰ্তমানৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা|ডিব্ৰুগড়]], [[তিনিচুকীয়া জিলা|তিনিচুকীয়া]] আৰু [[ধেমাজি জিলা|ধেমাজি]] জিলাৰ অঞ্চলসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই বৃহত্তৰ জিলাখনৰ প্ৰশাসনিক সদৰ ডিব্ৰুগড়ত অৱস্থিত আছিল। ১৯৭১ চনৰ ২ অক্টোবৰত, [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ জন্মদিনত, তৎকালীন অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[মহেন্দ্ৰ মোহন চৌধুৰী]]ৰ শাসনকালত অবিভক্ত লক্ষীমপুৰ জিলাক বিভক্ত কৰি পৃথক [[ডিব্ৰুগড় জিলা]] আৰু লক্ষীমপুৰ জিলা গঠন কৰা হয়। নতুন লখিমপুৰ জিলাৰ সদৰ হিচাপে উত্তৰ লখিমপুৰক নিৰ্বাচন কৰা হয়। এই পুনৰ্গঠনৰ পিছত জিলাখনত উত্তৰ লখিমপুৰ আৰু ধেমাজি মহকুমা আছিল।<ref name="Statoids">{{cite web |url=http://www.statoids.com/yin.html |title=Districts of India |last=Law |first=Gwillim |date=2011-09-25 |work=Statoids |access-date=2011-10-11}}</ref><ref>{{cite book |title=লক্ষীমপুৰ |work=লক্ষীমপুৰ কেন্দ্ৰীয় ৰঙালী বিহু সন্মিলনৰ স্বৰ্ণজয়ন্তী স্মাৰক গ্ৰন্থ |editor1=হিৰণ্য সভাপণ্ডিত |editor2=অৰবিন্দ ৰাজখোৱা}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত ১৯৮৯ চনত লক্ষীমপুৰ জিলাৰ ধেমাজি অঞ্চল পৃথক কৰি [[ধেমাজি জিলা]] গঠন কৰা হয়। ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াত উল্লেখিত তাৰিখ অনুসৰি, ১৪ অক্টোবৰ ১৯৮৯-ত এই পুনৰ্গঠন সম্পন্ন হৈছিল।<ref name="Statoids"/> এই বিভাজনৰ পিছত লখিমপুৰ জিলাত উত্তৰ লখিমপুৰ আৰু ঢকুৱাখনা মহকুমা আছিল বুলি ঐতিহাসিক প্ৰশাসনিক বিৱৰণত উল্লেখ আছে।<ref>{{cite web |title=History |url=https://lakhimpur.assam.gov.in/about-us/history |publisher=Lakhimpur District Administration, Government of Assam |access-date=22 October 2026}}</ref> ==ভৌগোলিক তথ্য== অসমৰ উত্তৰ-পূব অংশত লখিমপুৰ জিলাৰ অৱস্থান। অক্ষাংশ ২৬° ৪৮' উত্তৰৰপৰা ২৭° ৫৩' উত্তৰলৈ; আৰু দ্ৰাঘিমাংশ ৯৩° ৪২' পূবৰপৰা ৯৪° ২০' পূবলৈ বিস্তৃত। হিমালয় পৰ্বতৰ কাষ চুই ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰে বিয়পি আৰু মাজুলী নদী দ্বীপৰ পদ স্পৰ্শ কৰি থকা লখিমপুৰ জিলা,যি নদ-নদী,খাল-বিল, জলাশয় আৰু অলেখ জলজ সম্পদেৰে আছিল অতীত মহীয়ান। এইখন জিলাৰ উত্তৰে অৰুনাচল প্ৰদেশ,পূবে ধেমাজি জিলা,দক্ষিণে খেৰকটীয়া-লোহিত (সোৱণশিৰি) সুঁতি,যাক মাজুলীক সাৱটি থকা ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰাংশ বোলা হয় আৰু পশ্চিমে শোণিতপুৰ জিলাৰে পৰিৱেষ্টিত। ২২৭৭ বৰ্গ কিলোমিটাৰ মাটিকালিৰ লখিমপুৰ জিলাখন দক্ষিণ পশ্চিমৰ পৰা উত্তৰ-পূবলৈ ৮৫ কিলোমিটাৰ আৰু [[সোৱণশিৰি নদী]]ৰ বুকুৱেদি উত্তৰা-দক্ষিণাকৈ প্ৰায় ৪৫ কি: মি: বহল। ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ শীৰ্ষভাগলৈ বিয়পি থকা এইখন জিলা গঢ় লয় ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু ইয়াৰ উপনৈ যেনে সোৱণশিৰি, ৰঙানৈ, ডিক্ৰং আৰু ইহঁতৰ অলেখ উপনৈয়ৈ পেলাই যোৱা পলসেৰে, যি হিমালয়ৰ পৰা বাগৰি অহা মূল্যবান গেদেৰে চহকী। ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ উপ-তৰপামটো আছিল এখন শিলৰ বিছনা,যি ভাৰতীয় সমতলৰ আগছোৱাৰ প্ৰতিনিধি আৰু উত্তৰ-পূব মুখী প্ৰব্ৰজনত সংকুচিত হৈ আহিছে। যোৱা এক নিযুত বছৰ-জুৰি এই অঞ্চলৰ ওপৰত তৰপে তৰপে জমা হোৱা গেদ আৰু মাটিৰ সম্পদে গঢ়ি তুলিছে বৰ্তমানৰ সমতলভাগ। নৈ, উপনৈৰ সম্পদে এইভাগ মাটিক কৰি তুলিছে আৰু বেছি উৰ্বৰা। লখিমপুৰ জিলাৰ সমতলভাগক তিনিটা স্থলভাগত ভাগ কৰিব পাৰি,যাৰ প্ৰতিটোৰে স্বকীয় বৈশিষ্ট্য আছে। পাহাৰীয়া এলেকাটো বালি,পলসুৱা মাটি,চকমকী পাথৰ(শিলগুটি) আৰু নদীৰ শিলেৰে গঠিত হৈছে। সাগৰীয় পৃষ্ঠভাগৰ পৰা প্ৰায় ১২০ মিটাৰ উচ্চতাত এই অঞ্চল অৱস্থিত। এই উচ্চতা জিলাখনৰ মধ্যভাগত ৮৫-১০০মিটাৰলৈ আৰু দক্ষিণৰ ঢকুৱাখনা এলেকাত ৮৫ মিটাৰ,বদতিঘাটত ৮৩ মিটাৰ আৰু একেবাৰে দক্ষিণ-পূবত ৭৯ মিটাৰ নমা। যিহেতু জিলাখনৰ সাধাৰণ সমতলভাগ স্বাভাৱিকতে বহুত নিম্ন,সেয়েহে বৰ্ষাকালৰ বাহিৰে বছৰৰ অন্য সময়ত নদ-নদীৰ সোঁতৰ তীব্ৰতা সিমান প্ৰচণ্ড নহয়। লখিমপুৰৰ মুঠ মাটিকালি ২২৭৭ বৰ্গ কিলোমিটাৰ<ref>..http://lakhimpur.nic.in/..</ref> ===জলবায়ু=== [[হিমালয়]] পৰ্বতৰাশিৰ গাতে লাগি থকা এই জিলাৰ জলবায়ু তুলনামুলক ভাৱে চেঁচা আৰু সেমেকা। গড় উষ্ণতা শীতকালত ৫º ৰ পৰা ২০º ছেলছিয়াছ আৰু গ্ৰীষ্মকালত ১৮º ৰ পৰা ৩৬º ছেলছিয়াছলৈকে পৰিৱৰ্তিত হয়। আগষ্ট আৰু জানুৱাৰী মাহেই এইখন জিলাৰ ক্ৰমে আটাইতকৈ গৰম আৰু চেঁচা মাহ। বাৰ্ষিক গড় বৰষুণৰ পৰিমাণ ২০০ ছে.মি.ৰ পৰা ২৫০ ছে.মি.। ৬০% ৰ পৰা কেতিয়াও তললৈ ননমা এই অঞ্চলৰ জলবায়ুৰ আৰ্দ্ৰতা সদায়ে উচ্চ। অসমৰ অন্যান্য এলেকাত দেখা দিয়া বালি –ধুমুহা এই জিলাত নাই। ==জনগাঁথনি== ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি জিলাখনৰ মুঠ জনসংখ্যা হৈছে ১০,৪০,৬৪৪<ref>..http://lakhimpur.nic.in/profile.htm..</ref>। ২০০১-২০১১ চনৰ ভিতৰত জনসংখ্যাৰ হাৰ হৈছে ১৭.০৫%<ref>..http://lakhimpur.nic.in/profile.htm..</ref>। অতীততে লখিমপুৰ ঘন জনবসতিৰ অঞ্চল নাছিল। হয়তো ডাঠ হাবি-জংঘল, বাৰিষা সঘনাই হোৱা বানপানী আৰু যাতায়াত ব্যৱস্থাৰ অসুবিধাৰ বাবে মানুহে এই অঞ্চলত বাস কৰিবলৈ আগ্ৰহী নাছিল। চীনা আক্ৰমণৰ ঠিক পিছতে ১৯৬৩-৬৪ চনৰ ভিতৰত জিলাখনে মিটাৰগজ ৰেললাইনৰ মুখ দেখে। ৰেল চলাচল হোৱাৰ পিছৰ পৰাই লাহে লাহে জনসংখ্যা বৃদ্ধি পাবলৈ ধৰে। লগতে ইংৰাজৰ ঔপনিৱেশিক ব্যৱস্থাই জনসংখ্যা বৃদ্ধিত অৰিহণা যোগালে। {{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} ঊনৈশ শতিকাৰ পৰা জিলাখনত একেলগে বাইশটা জনগোষ্ঠীয়ে বাস কৰিছিল। ১৮৪৭-৪৮ চনত মুঠ জনসংখ্যা আছিল ৩৬,৭৪২ জন। ১৮৫২-৫৩ চনত কৰা জৰীপত জনসংখ্যা হয়গৈ ৪১,৭২৬ জন। তেওঁলোকৰ ভিতৰত হিন্দুলোকৰ সংখ্যা আছিল ৩৪,৬৬৫ জন। মুছলিম ২৫১ জন, জনগোষ্ঠীয় লোক আছিল ৫,৫৪৭ জন। ১৮৭২ চনত প্ৰথম চৰকাৰী লোকপিয়ল অনুসৰি জিলাখনৰ মুঠ জনসংখ্যা হয়গৈ ৩৯,১৫৪ জন। ১৯০১ চনত ৮৮.৩ শতাংশ বৃদ্ধিৰে এই জনসংখ্যা হয়গৈ ৭৩,৭৩৬ জন। হয়তো জিলাখনৰ ঠাই বিশেষে চাহ বাগিছা স্থাপনেই আছিল জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ মূল কাৰণ। বিশ-শতিকাৰ প্ৰথম দশকবোৰত পূব-বঙ্গৰ পৰা অবৈধভাৱে আহি বৰ্তমানৰ বঙালমৰা, ইছলামপুৰ, দৌলতপুৰৰ নিম্নপৃষ্ঠত থিতাপি লোৱা ভূমিহীন মুছলিম পৰিয়ালবোৰে জনসংখ্যা বৃদ্ধিত বিশেষ ভূমিকা বহন কৰিছিল। {{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} সেই সময়তে আকৌ কিছু সংখ্যক নেপালীলোক ম’হসহ খেতি-বাতি হোৱা ঠাইত থিতাপি লৈছিল। এনেকৈ ১৯২১ চনত জিলাখনৰ জনসংখ্যা এক লাখৰো অধিক হয়গৈ। অবৈধ প্ৰবেশ চলি থাকি ১৯০১ চনৰ জনসংখ্যা তিনিগুণ হৈ ১৯৫১ চনত হ’লগৈ ২,২২,৯৬৯ জন। আচৰিতজনকভাৱে এক অৰ্ধশতিকাতে (২০০১-২০০৩) চাৰিগুণ বাঢ়ি গৈ জনসংখ্যা হয় ৮,৮৯,০১০ জন। ২০০১ চনত জিলাখনত জনজাতিলোকৰ সংখ্যা মুঠ জনসংখ্যাৰ ২৩.৪৯% হৈ এক বিশেষ স্থান লাভ কৰে, যি সময়ত ৰাজ্যখনত জনজাতিলোকৰ পৰিমাণ ১৯.৪১%। ৰাজ্যৰ অনুসূচীত জাতিৰ লোকৰ পৰিমাণ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৬.৫৫ % হোৱাৰ বিপৰীতে লখিমপুৰত এই পৰিমাণ ৭.২৮ %। ২০০১ চনত মুঠ জনসংখ্যা ৮,৮৯,০১০ জনৰ ভিতৰত বিভিন্ন ধৰ্মাৱলম্বী লোকৰ সংখ্যা আছিল এনে ধৰণৰ: * হিন্দু- ৭,০২,৪৪১জন -৭৯.০৬ %, * মুছলিম ১,৪৩,৫০৫জন -১৬.১৪ %, * খ্ৰীষ্টিয়ান ৩৬,৬৬৭জন -৪.৪২ %। * বৌদ্ধ ধৰ্মাৱলম্বী -১,৩৬২ জন * জৈন ধৰ্মাৱলম্বী -১৪৮জন আৰু * অন্যান্য ধৰ্মৰ লোক -৩,৩৭১ জন। জনবসতিৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৪৫৭জন<ref>..http://lakhimpur.nic.in/profile.htm..</ref>। ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি জিলাখনৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৭৮.৩৯%। পুৰুষ আৰু মহিলাৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ক্ৰমে ৮৪.৬৬% আৰু ৭১.৯১%<ref>..http://lakhimpur.nic.in/profile.htm..</ref> ==ভাষা== লখিমপুৰ জিলা অঞ্চল সুবৃহৎ অসমীয়া জাতিৰ অন্তৰ্ভুক্ত প্ৰায়বিলাক ধৰ্মীয়লোকৰ উপৰিও অজনজাতি আৰু জনজাতি লোকৰ বাসস্থান। ইয়াৰ বাহিৰেও কৰ্মেসূত্ৰে নেপাল, ৰাজস্থান, মৰোৱাড়, বিহাৰ, বঙ্গ,বাংলাদেশ, মধ্যপ্ৰদেশ, উৰিষ্যা,তামিলনাডু আদি ভাৰতৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰৰ পৰা অহা ভিন্ন ভাষীলোকো এই অঞ্চলত বহুকাল থাকি লখিমপুৰত স্থায়ীভাৱে বাসকৰা অসমীয়া লোকৰ লগত মিলি ভাষা সংস্কৃতি সমন্বয়ৰ পৰম্পৰাৰে এক স্বকীয় বৈশিষ্ট্য বহন কৰি আহিছে। লখিমপুৰ জিলাত স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰি থকা বিভিন্ন ভাষা গোষ্ঠীৰ ভিতৰত * আৰ্য গোষ্ঠীৰ অন্তৰ্গত অসমীয়া, বঙালী, নেপালী, মাৰোৱাৰী, হিন্দী, উড়িয়া, পঞ্জাবী আদি ভাষা-ভাষীসকল অন্যতম। * চীন-তিব্বতীয় শাখাৰ অন্তৰ্গত বড়ো ভাষা গোষ্ঠীৰ উপশাখাৰ বড়ো, সোণোৱাল কছাৰী, মিচিং, দেউৰী,ৰাভা, খামতি সকলেই প্ৰধান। * অষ্ট্ৰীক গোষ্ঠীৰ অন্তৰ্গত-কোল বা মুণ্ডা শাখা। এই শাখাৰ উপশাখা হ’ল চাওঁতালী, মুণ্ডাৰী, শৱৰ আদি। ইয়াৰ অন্তৰ্গত বিভিন্ন ভাষা সমূহ চাহ বাগিচাৰ মজদুৰ বা বনুৱা সকলৰ মাজত প্ৰচলিত। উল্লিখিত ভাষা সমূহৰ ভিতৰত অসমীয়া ভাষীৰ বাদে আন ভাষা-ভাষী সকল হ’ল দ্বি-ভাষী। তেওঁলোক নিজ নিজ অঞ্চলত নিজৰ ভাষাভাষীৰ মাজত নিজৰ ভাষাতে কথা পাতে যদিও আনৰ লগত কথা বতৰা হওঁতে অসমীয়া ভাষাতে কথা পাতে। শিক্ষা-দীক্ষা, ব্যৱসায়িক লেনদেন, সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান আদিত এওঁলোকে অসমীয়া ভাষাক সংযোগী বা সহযোগী ভাষা হিচাপে প্ৰয়োগ কৰে। লখিমপুৰৰ প্ৰধান ভাষা [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]]। ইয়াৰ ৰূপ ঘাইকৈ দুটা: মান্য ৰূপ (লিখিত) আৰু কথ্য ৰূপ (মুখে মুখে প্ৰচলিত) * মান্য ৰূপ : মান্যভাষাটো সাধাৰণতে ৰুচিমাৰ্জিত আৰু পৰিশীলিত। লিখোঁতেহে এই মান্যৰূপৰ অসমীয়াৰ প্ৰচলন হয়। অৱশ্যে বিশেষ পৰিস্থিতিত নাটক, উপন্যাসৰ কথোপকথন তথা সংলাপ আদিত কেতিয়াবা সাহিত্যিক প্ৰয়োজনত কথ্য অসমীয়া প্ৰয়োগ কৰা হয় যদিও সেয়া কৃত্ৰিম ব্যৱহাৰ। * কথ্য ৰূপ : দৈনন্দিন জীৱনত প্ৰচলিত ভাষাৰ মাজত মানুহৰ ৰুচি অনুযায়ী মাতকথাই এটা নিৰ্দিষ্ট ৰূপ লয়। এনে কথ্যৰূপৰ প্ৰতিফলন লখিমপুৰৰ কথ্য অসমীয়াতো পোৱা যায়। ==লখিমপুৰৰ উল্লেখযোগ্য== ===লখিমপুৰ জিলাৰ বৈশিষ্ট্যমূলক স্থানসমূহ=== লখিমপুৰ জিলাৰ প্ৰশাসনিক পৰিসীমাৰ ভিতৰত বহুতো বৈশিষ্ট্যমূলক উল্লেখনীয় স্থান আছে। <ref name="ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা"/> ইয়াৰ ভিতৰত অন্যতম হৈছে নাৰায়ণপুৰত অৱস্থিত মহাপুৰুষ [[মাধৱদেৱ|শ্ৰী শ্ৰী মাধৱদেৱ]]ৰ জন্মস্থান। খেৰাজখাত মৌজাৰ কাচিকটা আৰু ৰঙাজান নৈৰ মাজত অৱস্থিত [[লেতেকুপুখুৰী]]ত মাধৱদেৱৰ জন্ম হৈছিল। [[মায়ামৰা সম্প্ৰদায়|মায়ামৰা সত্ৰ সম্প্ৰদায়]]ৰ প্ৰৱৰ্তক [[অনিৰুদ্ধদেৱ]]ৰ ধলপুৰৰ দকুৱা গাৱঁৰ বিষ্ণু বালিকুঞ্চিত জন্ম হৈছিল, আৰু সেই স্থানতে তেওঁৰ থান অৱস্থিত। আনহাতে, অনিৰুদ্ধদেৱৰ সমাধিস্থান [[নাহৰআটী থান]] [[বিহপুৰীয়া]] নগৰৰ সমীপৰ নাহৰআটীত অৱস্থিত। নাৰায়ণপুৰ নগৰৰে সমীপৰ শক্ৰাহিত বদলা পদ্ম আতা আৰু হৰিদেৱৰ জন্মস্থান। মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ আৰু শ্ৰী মাধৱদেৱৰ মণিকাঞ্চন সংযোগৰ স্থান হিচাপে পৰিচিত মাজুলীৰ ধুৱাহাট বেলগুৰি সত্ৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ গৰাখহনীয়াৰ বাবে স্থানান্তৰিত হৈ নাৰায়ণপুৰতে পুনৰ প্ৰতিষ্ঠাপিত হয়। বেলগুৰি সত্ৰৰ নাতিদূৰতে বদুলা সত্ৰ আছে। আনহাতে, পদ্ম আতাৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠাপিত [[ফুলনি থান]] নাৰায়ণপুৰ নগৰতেই অৱস্থিত। <ref name="ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা"/> বিহপুৰীয়াৰ বদতিঘাটৰ সমীপত মহাপুৰুষ শংকৰদেৱে এবাৰ পদাৰ্পণ কৰা চাঙিনীথান, ধলপুৰৰ গণকদলনীত পেতুৱা গোসাঁনীৰ থান, ধলপুৰৰ ভাটোকুছিত কেশৱ চৰণ আতা থান, নাৰায়ণপুৰৰ ফুলবাৰীত [[মাঘনোৱা দ'ল]], খেৰাজখাতৰ গোসাঁইবাৰী আৰু নাৰায়ণপুৰৰ বৰখামতি গাৱঁত বাপুচাং আৰু বুদ্ধদেৱৰ মূৰ্ত্তি থকা বৌদ্ধ মন্দিৰ, বিহপুৰীয়া হমৰা কাচিকটা গাৱঁত বদলা পদ্ম আতাৰ জিৰণিস্থান হিচাপে চিহ্নিত ৰঘূগুৰি আৰু হমৰা থান, আৰু খেৰাজখাতত ফুলবাৰী দেৱালয় হৈছে লখিমপুৰৰ পশ্চিম প্ৰান্তৰ আন উল্লেখযোগ্য স্থানসমূহৰ অন্যতম। উল্লেখনীয় যে, কালিকাপুৰাণত ''গৌতমস্য মহাফলা তীৰ্থ'' হিচাপে লখিমপুৰ জিলাৰ দক্ষিণ-পশ্চিমৰ এই অঞ্চলৰ মাজেৰে পাৰ হোৱা ''পিচ্ছিলা'' (বৰ্তমানৰ পিছলা) নদীৰ উল্লেখ আছে। নাৰায়ণপুৰৰ অনতিদূৰত [[হাৰমতী]]ত একে নামৰ এগৰাকী কুৱঁৰীৰ নামেৰে হাৰমতী গড় আছে। যোগিনীতন্ত্ৰত উল্লেখ থকা সৌমাৰপীঠৰ হাৰমতীৰ ওচৰেদি অধিষ্ঠাত্ৰী দেৱী ''দিক্কৰ বাসিনী''য়ে ডিক্ৰং নামেৰে অৰুণাচলৰ পাহাৰৰ পৰা বৈ আহি দ্বিতীয় বাসুদেৱ থানৰ কাষেদি গৈ বদতিঘাটৰ ওচৰত সোৱণশিৰি নদীত মিলিছে। উত্তৰ লক্ষীমপুৰ নগৰৰ সমীপত ঘাৰমৰা সত্ৰ আৰু বৰমাহৰা সত্ৰ অৱস্থিত। খ্ৰীষ্টীয় চতুৰ্দ্দশ শতিকাত চুতীয়া ৰাজ্যৰ ৰজা সত্যনাৰায়ণে প্ৰতিষ্ঠা কৰা শ্ৰী শ্ৰী বাসুদেৱ থান নৰোৱা সত্ৰ জিলাখনৰ [[ঢকুৱাখনা]] মহকুমাত থকা এক ঐতিহ্যমণ্ডিত ক্ষেত্ৰ। উক্ত সত্ৰখিনিলৈ নেপাল, ভূটান আদি ঠাইৰ পৰাও বহুলোকৰ আগমন ঘটে। ঢকুৱাখনাতে হাৰ্হি দেৱালয় আৰু বৰদলনিৰ কুমতীয়া নৈৰ পাৰত মণিপুৰীয়া গোসাঁনীৰ থান আছে। উত্তৰ লক্ষীমপুৰ নগৰত থকা পঞ্চানন দেৱালয়ত কৰ্ছন গাঁৱৰ পৰা ষোড়শী মহাবিদ্যাৰ বিগ্ৰহ আনি প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। <ref name="ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা"/> এই ঐতিহাসিক লক্ষীমপুৰৰ কমলাবৰিয়া মৌজাৰ ধেনুধৰিয়া গাঁৱতেই অৱস্থিত ঐতিহাসিক গৰকা "শ্ৰীশ্ৰী বঁটাৰ গঞা সত্ৰ।" যি খনি সত্ৰ শ্ৰীশ্ৰী বলোদেৱে শ্ৰীশ্ৰী দামোদৰ দেৱৰ আজ্ঞা অনুসৰি মাজুলীৰ বত্ৰগ্ৰামৰ বঁটাৰ চাপৰিত স্থাপিত কৰিছিল যি স্থান হয়টো বৰ্তমান ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ বুকুত জাহ গৈছে। মান ভগনৰ সময়ত এই সত্ৰ খনি ফাটি আহি লখিমপুৰ অৱস্থিত হল। মাত্ৰ অসমৰ এই সত্ৰখনিতেই একমাহজুৰি হোৱা পাল নামৰ পৰম্পৰা ৰক্ষা কৰি অহা হৈছে। ===লখিমপুৰ জিলাৰ নগৰ/চহৰ=== * [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] * [[ফুলবাৰী]] * [[বিহপুৰীয়া]] * [[নাৰায়ণপুৰ]] * [[ঢকুৱাখনা]] * [[লালুক]] * [[বান্দৰদেৱা]] * [[ঘিলামৰা]] * [[নাওবৈচা]] * [[হাৰমতি]] * [[ধলপুৰ]] * [[বগীনদী]] * [[ঢেকীয়াজুলি]] ===ঐতিহাসিক স্থানসমূহ=== {{multicol}}• শ্ৰী শ্ৰী বঁটাৰ গঞা সত্ৰ। * বাসুদেৱ থান নৰুৱা সত্ৰ। * ৰজাবাৰী। * হাৰ্হি দেৱালয়। * গৰখীয়া দৌল। * নীল দেৱালয়। * পঞ্চানন দেৱালয়। * লোণপানী দৌল। * মাঘনোৱা দ’ল|মাঘনোৱা দৌল আৰু দোতোলা। * ফুলবাৰী দেৱালয়। * বুটীকুৰ। * চাউলধোৱা। {{col-break}} * বাধাকৰা * শতজান * দুলুংমুখ * কদম * খগা * হাতীলুং * পকা দ’ল পিঠাগুৰি * হাৰমতী * ৰাজগড় আলি * বৈঠাৱতী দেৱালয় * মুঢ়া ভগা দ’ল {{col-break}} * বুঢ়ী গোসাঁনীৰ থান * দেওঘৰ * [[ঘাৰমৰা সত্ৰ]] * নাহৰ আটি সত্ৰ * বিষ্ণু বালিকুচি * লেতেকু পুখুৰী * বেলগুৰি থান বা সত্ৰ * পুণীয়া সত্ৰ * চাঙিনী থান * বাহজেঙনী সত্ৰ * কেঁচাই খাইতি আই থান,উজনি মিৰি গাঁও {{col-end}} ===শিক্ষানুষ্ঠান=== {{multicol}} * [[উত্তৰ লখিমপুৰ মহাবিদ্যালয়]] * [[লখিমপুৰ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] * [[লালুক উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়]] * লখিমপুৰ বালিকা মহাবিদ্যালয় * লখিমপুৰ বাণিজ্য মহাবিদ্যালয় * লখিমপুৰ কেন্দ্ৰীয় মহাবিদ্যালয় * লখিমপুৰ আইন মহাবিদ্যালয় * স্নাতকোত্তৰ প্ৰশিক্ষণ মহাবিদ্যালয় * লখিমপুৰ তেলাহী কমলাবৰীয়া মহাবিদ্যালয় * ঘিলামৰা নৰ্থ বেংক মহাবিদ্যালয় * ঢকুৱাখনা মহাবিদ্যালয় * ঢকুৱাখনা বাণিজ্য মহাবিদ্যালয় * [[শংকৰদেৱ মহাবিদ্যালয়]] * ওম প্ৰকাশ দিনোদিয়া মহাবিদ্যালয় (পানীগাঁও) * [[মাধৱদেৱ বিশ্ববিদ্যালয়]] * বিহপুৰীয়া মহাবিদ্যালয় * বিহপুৰীয়া বাণিজ্য মহাবিদ্যালয় * পূব ডিক্ৰং মহাবিদ্যালয় * লালুক মহাবিদ্যালয় * নাওবৈচা মহাবিদ্যালয় * তেলহী তুৱাৰাম নাথ মহাবিদ্যালয় {{col-break}} * ভিবিৰাম হাজৰিকা মহাবিদ্যালয় * খেৰাজখাত মহাবিদ্যালয় * ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী একাডেমী * জিনিয়াছ একাডেমী * [[উত্তৰ লখিমপুৰ চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়]] * উত্তৰ লখিমপুৰ বালিকা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * পানীগাঁও উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱা বালিকা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * ধলপুৰ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * [[নাৰায়ণপুৰ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়]] * লোহিত-ডিক্ৰং উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * শংকৰদেৱ কলেজিয়েট * খ'ৰা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * বঙালমৰা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * খেৰাজখাত উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * নামনি সোৱণশিৰি উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * কমলপুৰ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * গোঁহাই কমল উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * টাউন হাইস্কুল {{col-break}} * জ্ঞানজ্যোতি একাডেমী, নাৰায়ণপুৰ *জন ফাৰ্থ হাইস্কুল * বসন্তলতা বিশ্বেশ্বৰ চাংকাকতি সোঁৱৰণী শংকৰদেৱ শিশু নিকেতন, লখিমপুৰ * পিছলা নেশ্যনেল একাডেমি, নাৰায়ণপুৰ * সংগম একাডেমী * এচিয়ান পাব্লিক স্কুল * টাউন হাই মাদ্ৰাছা স্কুল * ৰে’লৱে স্কুল * লীলাৱতী বৰদলৈ হিন্দী স্কুল * টোল আদৰ্শ প্ৰাথমিক বিদ্যালয় * বৰবালি উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * গড়েহগা বাঁগপাতি উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * লখিমপুৰ কলেজিয়েট আদৰ্শ হাইস্কুল * পহুমৰা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * ফুলবাৰী বোকানদী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * চেণ্ট মেৰিছ স্কুল চাবতি * শংকৰদেৱৰ শিশু নিকেতন নাওবৈচা * লখিমপুৰ পশু চিকিৎসা বিজ্ঞান মহাবিদ্যালয় * এছিয়ান একাডেমী খেলমাটী * বাধাকৰা উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * আমতলা হাই স্কুল, অমতলা * এ দি কে হাইস্কুল * মধ্য তেলাহী উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয় {{col-end}} [[চিত্ৰ:Nlc1.jpg|thumb|right|[[উত্তৰ লখিমপুৰ মহাবিদ্যালয়]]]] ===সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান=== * পঞ্চানন নাট্য মন্দিৰ (উত্তৰ লখিমপুৰ) * নট সৈনিক (উত্তৰ লখিমপুৰ) * নাবিক (উত্তৰ লখিমপুৰ) * সন্মিলিত নাট্য সমাজ (বিহপুৰীয়া) * নাটকম (বিহপুৰীয়া) ===লখিমপুৰ জিলাৰ উল্লেখযোগ্য ব্যক্তিসকল=== {{multicol}} * [[বিশ্বনাৰায়ণ শাস্ত্ৰী]] * [[পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱা|পদ্মনাথ গোহাঞি বৰুৱা]] * [[হোমেন বৰগোহাঞি]] * [[সৰ্বেশ্বৰ জালভাৰী ফুকন]] * ধৰ্মেশ্বৰ কটকী * লীলাৰাম ভূঞা (মুক্তিযোদ্ধা) * [[পূৰ্ণানন্দ দত্ত]] * প্ৰফুল্ল কুমাৰ বৰুৱা * [[গণেশ পেগু]] * বিশ্ব বৰুৱা * [[চন্দ্ৰধৰ চমুৱা|ড॰ চন্দ্ৰধৰ চমুৱা]] * জীৱন বৰা * [[তোষেশ্বৰ চেতিয়া]] * হৰেন্দ্ৰ দেৱগোস্বামী {{Multicol-break}} * [[শিৱ শৰ্মা]] * বোধেন হাজৰিকা * অনু বৰুৱা * দেবেন বৰগোঁহাই * চন্দ্ৰকমল গগৈ * [[আলি হাইদৰ]] * [[মুনীন ভূঞা]] * [[ঘন হাজৰিকা]] * [[পাণীন্দ্ৰ নাথ গগৈ]] * [[উদ্ধৱ ভৰালী]] (বিশিষ্ট উদ্ধাৱক) * [[ইন্দ্ৰ বণিয়া]] (বিশিষ্ট অভিনেতা) * শূল বৰা * যদু কলিতা * [[সেৱাব্ৰত বৰুৱা]] * [[নন্দ কিশোৰ মহেশ্বৰী]] * [[কালিনাথ পাংগিং]] {{Multicol-end}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{অসমৰ জিলা}} {{Geographic location |Centre = লখিমপুৰ জিলা |North = [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] |Northeast = |East = [[ধেমাজি জিলা]]<br>[[ডিব্ৰুগড় জিলা]] |Southeast = |South = [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]<br>[[মাজুলী জিলা]] |Southwest = |West = [[শোণিতপুৰ জিলা]] |Northwest = }} <!--শ্ৰেণী--> [[শ্ৰেণী:অসমৰ জিলা]] [[শ্ৰেণী:লখিমপুৰ জিলা|*]] mnw4qnkssk3b57x49f2o1urdqvnt2nl 646504 646503 2026-10-22T13:36:00Z Ananya Taye 28065 /* লখিমপুৰ (লক্ষীমপুৰ) নামৰ উৎপত্তি */ 646504 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = লখিমপুৰ জিলা |settlement_type = [[অসমৰ জিলা|জিলা]] |native_name = |nickname = |image_skyline = |image_size = |image_caption = |image_flag = |image_seal = |image_map = Lakhimpur in Assam (India).svg |map_caption = [[অসম]]ত জিলাখনৰ অবস্থান |subdivision_type = দেশ |subdivision_name = [[ভাৰত]] {{flagicon|IND}} |subdivision_type1 = [[ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চলসমূহ|ৰাজ্য]] |subdivision_name1 = [[অসম]] |subdivision_type2 = সদৰ |subdivision_name2 = [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] |leader_title = |leader_name = |established_title = |established_date = |area_magnitude = |area_total_km2 = 2277<!--২২৭৭--> |area_land_km2 = |area_water_km2 = |population_as_of = ২০১১ |population_note = |population_total = 1040644<!--১০৪০৬৪৪--> |population_metro = |population_density_km2 = |timezone =[[গ্ৰী.মা.স. +৫.৩০|ভাৰতীয় মান সময়]] |utc_offset = +৫:৩০ |timezone_DST = |utc_offset_DST = |latd=|latm=|lats=|latNS=N |longd=|longm= |longs=|longEW=W |elevation_m = |blank_name = |blank_info = |website = [http://www.lakhimpur.nic.in www.lakhimpur.nic.in] |footnotes = }} '''লখিমপুৰ''' (পূৰ্বৰ নাম '''লক্ষীমপুৰ''') [[ভাৰত]]ৰ উত্তৰ-পূবত অৱস্থিত [[অসম]] ৰাজ্যৰ উত্তৰ-পূৱ কোণত অৱস্থিত এখন জিলা। উল্লেখ্য যে, [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ সময়ত লক্ষীমপুৰ আৰু ডিব্ৰুগড় মহকুমা দুটাৰে তেতিয়াৰ লক্ষীমপুৰ জিলা গঠন হৈছিল। সেইসময়ত ইয়াৰ চাৰিসীমা আছিল: পূবে ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী, পশ্চিমে হাৱাজান নৈ, উত্তৰে ''[[নেফা]]'' আৰু দক্ষিণে লোহিত সুঁতি। <ref name="ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা">{{cite book | title=ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা | publisher=লক্ষীমপুৰ জিলা মুক্তি যুঁজাৰু সন্মিলন, উত্তৰ লক্ষীমপুৰ, অসম | author=শ্ৰী হৰিচন্দ্ৰ বৰুৱা, সম্পাদক | year=২০০১-২০০২ | location=উত্তৰ লক্ষীমপুৰ | pages=১}}</ref> ১৯৭১ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে এই জিলাখনক লক্ষীমপুৰ আৰু ডিব্ৰুগড় জিলা হিচাপে দ্বিবিভক্ত কৰা হয়। পৰৱৰ্তী কালত লক্ষীমপুৰ জিলাৰ পৰা তেতিয়াৰ ধেমাজি মহকুমাকো আতঁৰাই সুকীয়া জিলাৰ স্বীকৃতি দিয়া হয়। বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ জিলাৰ চাৰিসীমা হ'ল উত্তৰে [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]], দক্ষিণে [[মাজুলী জিলা|মাজুলী]], গোলাঘাট আৰু [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]], পূবে [[ধেমাজি জিলা]] আৰু [[ডিব্ৰুগড় জিলা]] আৰু পশ্চিমে [[বিশ্বনাথ জিলা]]। জিলাখনৰ সদৰ হৈছে [[উত্তৰ লখিমপুৰ]]। মহকুমা ৩টা- [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] [[নাৰায়ণপুৰ]] আৰু [[ঢকুৱাখনা]]। ==লখিমপুৰ (লক্ষীমপুৰ) নামৰ উৎপত্তি== ''লখিমপুৰ'' নামটো বৰ্তমানৰ [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] নগৰৰ পূৰ্বৰ নাম ''লক্ষীমপুৰ'' বা ''লক্ষ্মীপুৰ''ৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা বুলি এটা ঐতিহাসিক ব্যাখ্যা প্ৰচলিত আছে। জিলাখনৰ নামকৰণৰ বিষয়ে বিভিন্ন মত পোৱা যায়। ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ পৰ্বতমালাৰ পাদদেশলৈকে বিস্তৃত এই উৰ্বৰ সমতল অঞ্চল অতীজৰে পৰা কৃষি আৰু প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ বাবে সমৃদ্ধিশালী আছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ১৯৭৬ চনৰ ''Assam District Gazetteers: Lakhimpur District'' অনুসৰি, চুতীয়া ৰজা লক্ষ্মীনাৰায়ণৰ নামৰ সৈতে লক্ষীমপুৰ নামৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কিত কৰা হয়। চতুৰ্দশ শতিকাৰ শেষভাগ আৰু পঞ্চদশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে এই ৰজাই বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ জিলাৰ পূব অংশত শাসন কৰিছিল। শক ১৩২৩ বা ১৪০১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ এখন তাম্ৰশাসনত তেওঁ [[সোৱণশিৰি নদী]]ৰ পশ্চিম পাৰত অৱস্থিত বাখনা গাঁৱত ব্ৰাহ্মণসকলক ভূমিদান কৰাৰ কথা উল্লেখ আছে। তেওঁৰ ৰাজধানী আছিল ''সাধয়াপুৰী'', যাক [[শদিয়া]]ৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা হৈছে। গেজেটিয়াৰখনত লক্ষ্মীনাৰায়ণে নিজৰ ৰাজ্যৰ ভিতৰত এখন নগৰ স্থাপন কৰি নিজৰ নাম অনুসৰি তাৰ নামকৰণ কৰিছিল বুলি এটা সম্ভাৱনা উত্থাপন কৰা হৈছে।<ref name="LakhimpurGazetteer">{{cite book |title=Assam District Gazetteers: Lakhimpur District |author=Government of Assam |year=1976 |publisher=Government of Assam |location=Shillong |page=2 |language=English |quote=There are other historical accounts which show that a king named Laksminarayan ruled over the area, now included in the eastern part of Lakhimpur district, who during the 14th–15th century A.D. made a land grant dated Saka 1323 (A.D. 1401). The land was donated in the village of Bakhana on the western bank of the Subansiri. His capital was at Sadhayapuri, to be identified with Sadiya, the capital of Chutiya kings. This king Laksminarayan is likely to have built a town in his kingdom and named it after him. Sri Sarbeswar Barua of North Lakhimpur strongly believes that the district took its name from the town of Lakhimpur (later known as North Lakhimpur), originally selected as its headquarters, when Lakhimpur district was first formed in 1838 by the East India Company. He points out that this is known from the original seal of the district, as found in a sanad (manuscript) dated 1839 granted to the late Maheswar Sarma Bapu Barua and the note written by the Principal Assistant Commissioner in English at the top of the sanad just below the seal, where the name of Lakhimpur district is found written. The sanad was issued from North Lakhimpur. From this, Sri Barua concludes that the name of the district was derived from its first headquarters, viz., Lakhimpur.}}</ref> ইতিহাসবিদ সৰ্বেশ্বৰ বৰুৱাই এই ব্যাখ্যাৰ সমৰ্থনত যুক্তি আগবঢ়াইছিল যে ১৮৩৮ খ্ৰীষ্টাব্দত ব্ৰিটিছ [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]য়ে লখিমপুৰ জিলা গঠন কৰোঁতে লক্ষীমপুৰ নগৰক প্ৰথম সদৰ হিচাপে নিৰ্বাচন কৰিছিল আৰু নগৰখনৰ নামৰ পৰাই জিলাখনৰ নামকৰণ হৈছিল। তেওঁ ১৮৩৯ খ্ৰীষ্টাব্দত মহেশ্বৰ শৰ্মা বাপু বৰুৱাক প্ৰদান কৰা এখন চনদক এই মতৰ সমৰ্থনত উল্লেখ কৰিছে। উত্তৰ লখিমপুৰৰ পৰা প্ৰদান কৰা এই চনদখনত জিলাখনৰ মূল মোহৰ আৰু তাৰ তলত প্ৰধান সহকাৰী আয়ুক্তই ইংৰাজীত লিখা টোকাত ''Lakhimpur district'' নামটো পোৱা যায়। বৰুৱাৰ মতে, এই তথ্যই জিলাখনৰ নাম প্ৰথম প্ৰশাসনিক সদৰ নগৰখনৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা বুলি সূচায়।<ref name="LakhimpurGazetteer"/> এই অঞ্চলত চুতীয়া ৰজাসকলৰ শাসনৰ প্ৰমাণ হিচাপে কেইবাখনো তাম্ৰশাসন উদ্ধাৰ হৈছে। ১৯১০ চনত ঘিলামৰাৰ ওচৰৰ ধেনুখনা বিলত আৰু ১৯৩২ চনত ঘিলামৰাৰ ওচৰৰ ন-ভাঙনী অঞ্চলত খেতিৰ মাটি খান্দোঁতে তামৰ ফলি উদ্ধাৰ হৈছিল। ইয়াৰ উপৰি তৃতীয় এখন তাম্ৰফলিও পোৱা গৈছিল। এই শাসনলিপিসমূহৰ ভিতৰত চুতীয়া ৰজা সত্যনাৰায়ণ আৰু লক্ষ্মীনাৰায়ণৰ ভূমিদানৰ বিৱৰণ আছে। সৰ্বেশ্বৰ বৰুৱাই শাসনলিপিসমূহৰ পাঠোদ্ধাৰ কৰি অঞ্চলটোৰ ইতিহাস আৰু নামকৰণৰ সৈতে এই ৰজাসকলৰ সম্পৰ্ক ব্যাখ্যা কৰিছিল।<ref name="Harendra2009">{{cite book |title=এয়া লখিমপুৰ |work=লক্ষীমপুৰ দৰ্পণ |author=হৰেন্দ্ৰ দেৱ গোস্বামী |author-link=হৰেন্দ্ৰ দেৱ গোস্বামী |year=২০০৯ |publisher=অৰিয়েণ্ট |location=উত্তৰ লক্ষীমপুৰ |pages=৬–২৩}}</ref> আনহাতে, লখিমপুৰ জিলা প্ৰশাসনৰ চৰকাৰী ৱেবছাইটত নামটোৰ আন কেইটামান ব্যাখ্যাও উল্লেখ আছে। এটা মত অনুসৰি, ধন-সম্পদৰ অধিষ্ঠাত্ৰী দেৱী লক্ষ্মীৰ নামৰ পৰা জিলাখনৰ নাম উদ্ভৱ হৈছে। কৃষিপ্ৰধান অঞ্চলটোত ধানক ''লখিমী'' বুলি কোৱা হয় আৰু এই ব্যাখ্যাত লখিমপুৰ নামটোক ধানেৰে সমৃদ্ধ অঞ্চলৰ অৰ্থত ব্যৱহৃত বুলি ধৰা হৈছে। আন এটা পৰম্পৰা অনুসৰি, অৰিমত্তৰ বংশধৰ এজন ভূঞা ৰজাৰ মাতৃ লক্ষ্মীদেৱীৰ নামৰ সৈতে এই ঠাইৰ নামকৰণ সম্পৰ্কিত। এই ব্যাখ্যাসমূহ স্থানীয় পৰম্পৰাৰ ওপৰত আধাৰিত।<ref>{{cite web |title=History |url=https://lakhimpur.assam.gov.in/about-us/history |publisher=Lakhimpur District Administration, Government of Assam |access-date=22 October 2026}}</ref> ==ইতিহাস== ===প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় ইতিহাস=== অসমৰ ইতিহাসত লখিমপুৰ অঞ্চলৰ বিশেষ গুৰুত্ব আছে। ১৯১১ চনৰ ''Encyclopaedia Britannica''ত লখিমপুৰক পূব দিশৰ পৰা অহা বিভিন্ন জনগোষ্ঠীয়ে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]ত প্ৰৱেশ কৰা অঞ্চলসমূহৰ অন্যতম হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name="EB1911">{{cite encyclopedia |title=Lakhimpur |encyclopedia=Encyclopaedia Britannica |edition=11th |volume=16 |year=1911 |page=94}}</ref> মধ্যযুগত বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ জিলাৰ অধিকাংশ অঞ্চল [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত আছিল। ইতিহাসবিদ জাহ্নৱী গগৈৰ মতে, শদিয়াক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লৈ উঠা চুতীয়া ৰাজ্যই বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ, ধেমাজি, তিনিচুকীয়া আৰু ডিব্ৰুগড় জিলাৰ কিছুমান অংশ সামৰি লৈছিল। তেওঁৰ বৰ্ণনা অনুসৰি, চুতীয়া ৰাজ্যৰ ভূখণ্ড পশ্চিমে চিচি অঞ্চলৰ পৰা পূবে ব্ৰহ্মপুত্ৰলৈ বিস্তৃত আছিল আৰু ইয়াৰ উত্তৰ আৰু দক্ষিণ সীমা ক্ৰমে পাহাৰীয়া অঞ্চল আৰু বুঢ়ীদিহিং নদীৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আছিল। ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে [[চুতীয়া–আহোম সংঘাত]]ৰ ফলত এই অঞ্চল আহোম ৰাজ্যৰ অধীনলৈ যায়।<ref name="gogoi-main">{{cite book |last=Gogoi |first=Jahnavi |title=Agrarian System of Medieval Assam |publisher=Concept Publishing Company |location=New Delhi |year=2002 |pages=20–21 |quote=Their kingdom called Sadiya extended in the north over the entire region from the Sisi in the west to the Brahmaputra in the east. The hills and the river Buri Dihing formed its northern and southern boundaries respectively. Thus, the Chutiya territory extended over almost the entire region of the present districts of Lakhimpur, Dhemaji, Tinsukia, and parts of Dibrugarh.}}</ref> পঞ্চদশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে চুতীয়া ৰজা লক্ষ্মীনাৰায়ণৰ অধীনত এই অঞ্চলত এটা আঞ্চলিক শাসনকেন্দ্ৰ বা ক্ষুদ্ৰ ৰাজনৈতিক অধিকাৰক্ষেত্ৰ গঢ় লৈ উঠা বুলি বৰ্ণনা পোৱা যায়। ১৪০১ খ্ৰীষ্টাব্দত লক্ষ্মীনাৰায়ণে সোৱণশিৰি নদীৰ পশ্চিম পাৰত প্ৰদান কৰা ভূমিদানৰ তাম্ৰশাসন আৰু বৰ্তমানৰ উত্তৰ লখিমপুৰ নগৰৰ ওচৰৰ ধল আৰু ঘাগৰ নদীৰ মাজত পোৱা প্ৰাচীন নগৰৰ ধ্বংসাৱশেষক এই অঞ্চলত মধ্যযুগীয় বসতিৰ প্ৰমাণ হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>{{cite journal |last=Neog |first=Maheswar |title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=58/59 |year=1977 |pages=818–820 |jstor=41691751 |url=https://www.jstor.org/stable/41691751}}</ref> পুৰণি স্থানীয় বিৱৰণ অনুসৰি, উত্তৰ লখিমপুৰ নগৰৰ পৰা প্ৰায় পাঁচ মাইল নিলগত ধল আৰু ঘাগৰ নদীৰ মাজত চুতীয়া ৰাজবংশৰ এটা শাখাই এখন নগৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰি ৰাজত্ব কৰিছিল। এই অঞ্চলত প্ৰাচীন পৰিত্যক্ত নগৰৰ চিন পোৱা যায় বুলি উল্লেখ আছে। সত্যনাৰায়ণ আৰু লক্ষ্মীনাৰায়ণৰ দেৱোত্তৰ আৰু ব্ৰহ্মোত্তৰ ভূমিদানৰ তাম্ৰফলি উদ্ধাৰ হোৱাৰ পিছত এই নগৰ আৰু চুতীয়া ৰাজবংশৰ মাজৰ ঐতিহাসিক সম্পৰ্কৰ সম্ভাৱনা অধিক গুৰুত্ব লাভ কৰে।<ref name="Harendra2009"/> লখিমপুৰ জিলাৰ [[হাবুং]] অঞ্চলটোও চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনত আছিল। ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চলক বৰ্তমানৰ [[ঢকুৱাখনা]] আৰু সোৱণশিৰি–ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ সংগমস্থলীৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰা হয়। স্থানীয় ঐতিহাসিক বিৱৰণত হাবুঙাধিপতি বৃহৎপাত্ৰ নামৰ এজন চুতীয়া বিষয়াই অঞ্চলটো শাসন কৰাৰ লগতে ডিব্ৰুগড়ৰ যুদ্ধত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ উল্লেখ আছে।{{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} চুতীয়া ৰজা লক্ষ্মীনাৰায়ণে সোৱণশিৰিৰ পশ্চিমৰ পাকিমুৰি অঞ্চলত ভূমিদান কৰাৰ কথাও স্থানীয় বিৱৰণত উল্লেখ কৰা হৈছে। ১৪০১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ঘিলামৰা তাম্ৰশাসনত দান কৰা ভূমিৰ পূব সীমা হিচাপে সোৱণশিৰি নদীৰ নাম উল্লেখ আছে। সেই সময়ত লক্ষ্মীনাৰায়ণৰ ৰাজধানী সাধয়াপুৰী বা শদিয়া আছিল বুলি ১৯৭৬ চনৰ লখিমপুৰ জিলা গেজেটিয়াৰত উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref name="LakhimpurGazetteer"/><ref name="Harendra2009"/> [[File:Baghar Sukar Doul.jpg|thumb|লখিমপুৰ জিলাৰ বাঘৰচুকৰ দৌল, যাক চুতীয়া যুগৰ স্থাপত্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Scheme for Development of Archaeological Sites and Monuments of Assam, Annual Plan 2016–17 |publisher=Directorate of Archaeology, Government of Assam |url=https://archaeology.assam.gov.in/sites/default/files/4/menu/schemes/Scheme-Development%2520of%2520%2520Archaeological%2520sites%2520and%2520monuments%2520of%2520assam%2520annual%2520plan%25202016-17-1.pdf}}</ref>]] ===আহোম শাসন=== ১৫২৩–২৪ খ্ৰীষ্টাব্দত চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতনৰ পিছত বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ অঞ্চল [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ অধীনলৈ যায়। আহোমসকলে নতুনকৈ অধিকাৰ কৰা এই অঞ্চলৰ প্ৰশাসনৰ বাবে ''ভটিয়লীয়া গোহাঁই'' নামৰ এটা নতুন পদ সৃষ্টি কৰে। এই পদৰ অধীনত উত্তৰ পাৰৰ নতুন অধিকৃত অঞ্চলসমূহৰ শাসন পৰিচালনা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Barua |editor-first=Golap Chandra |title=Ahom-Buranji: From the Earliest Time to the End of Ahom Rule, with Parallel English Translation |year=1930 |pages=59, 61 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n63/mode/1up}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত আহোম ৰজাই অঞ্চলটোত বাৰখন আঞ্চলিক সামন্তীয় শাসনকেন্দ্ৰ গঠন কৰি মধ্য অসমৰ [[বাৰভূঞা]]সকলক তাত সংস্থাপন কৰোৱা বুলি এটা ঐতিহাসিক বিৱৰণত উল্লেখ আছে। সেই বিৱৰণ অনুসৰি, [[কছাৰী ৰাজ্য]]ৰ বিৰুদ্ধে আহোমসকলক সহায় কৰাৰ পুৰস্কাৰস্বৰূপে ভূঞাসকলক এই অঞ্চলসমূহৰ সামন্তীয় শাসনভাৰ দিয়া হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Neog |first=Maheswar |title=Early History of the Vaiṣṇava Faith and Movement in Assam: Śaṅkaradeva and His Times |publisher=Motilal Banarsidass |location=Delhi |year=1980 |page=53}}</ref> ===ব্ৰিটিছ শাসন আৰু জিলা গঠন=== ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে ব্ৰহ্মদেশীয় সেনাই অসমৰ বিভিন্ন ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰিছিল। প্ৰথম ইংৰাজ–ব্ৰহ্মদেশ যুদ্ধৰ অন্তত ১৮২৬ খ্ৰীষ্টাব্দত স্বাক্ষৰিত [[ইয়াণ্ডাবু সন্ধি]] অনুসৰি ব্ৰিটিছে অসমত নিজৰ অধিকাৰ বিস্তাৰ কৰে আৰু ব্ৰহ্মদেশীয় সেনাক বিতাড়িত কৰে। ইয়াৰ পিছত শিৱসাগৰকে ধৰি উজনি অসমৰ দক্ষিণ পাৰৰ কিছু অঞ্চল [[পুৰন্দৰ সিংহ]]ৰ অধীনত ৰখা হৈছিল। অৱশ্যে ১৮৩৮ খ্ৰীষ্টাব্দতহে ব্ৰিটিছে এই সমগ্ৰ অঞ্চল নিজৰ প্ৰত্যক্ষ শাসনৰ অধীনলৈ আনে।<ref name="EB1911"/> ১৮৩৮ খ্ৰীষ্টাব্দত ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীয়ে শেষৰজন কৰতলীয়া আহোম ৰজা পুৰন্দৰ সিংহৰ পৰা উজনি অসমৰ শাসনভাৰ পুনৰ গ্ৰহণ কৰে। তাৰ পিছত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণ পাৰে [[শিৱসাগৰ]] আৰু উত্তৰ পাৰে পশ্চিমে বিশ্বনাথৰ পৰা পূবে চিচি–ধেমাজি অঞ্চললৈ বিস্তৃত ভূখণ্ড সামৰি লক্ষীমপুৰ জিলাৰ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলে। প্ৰথমতে [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] নগৰক জিলাখনৰ সদৰ হিচাপে নিৰ্বাচন কৰা হৈছিল।<ref name="LakhimpurGazetteer"/> লখিমপুৰ জিলা প্ৰশাসনৰ চৰকাৰী তথ্য অনুসৰি, ১৮৩৯ চনৰ জুলাই মাহত তৎকালীন গৱৰ্ণৰ জেনেৰেলে জাৰি কৰা এখন ঘোষণাপত্ৰৰ জৰিয়তে লক্ষীমপুৰক আনুষ্ঠানিকভাৱে জিলা হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=About |url=https://lakhimpur.assam.gov.in/about-us/about |publisher=Lakhimpur District Administration, Government of Assam |access-date=22 October 2026}}</ref> ১৮৪২ খ্ৰীষ্টাব্দত ব্ৰিটিছে শদিয়া আৰু মটক ৰাজ্যৰ অঞ্চলসমূহ নিজৰ শাসনৰ অধীনলৈ অনাৰ পিছত লখিমপুৰ জিলাৰ পৰিসৰ অধিক বৃদ্ধি পায়। উত্তৰ লখিমপুৰৰ অপেক্ষাকৃত আওহতীয়া অৱস্থান আৰু যাতায়াতৰ অসুবিধাৰ বাবে জিলাখনৰ প্ৰশাসনিক সদৰ দক্ষিণ পাৰৰ [[ডিব্ৰুগড়]]লৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত উত্তৰ পাৰৰ অঞ্চলটোক ''উত্তৰ লখিমপুৰ'' মহকুমা হিচাপে পৰিচালনা কৰা হয়। ব্ৰিটিছ শাসনকালত ঐতিহাসিক লখিমপুৰ জিলাৰ পৰিসৰৰ ভিতৰত বৰ্তমানৰ [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ কেইবাটাও অঞ্চল অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই বৃহত্তৰ সীমান্তৱৰ্তী প্ৰশাসনিক অঞ্চলক ''লখিমপুৰ ফ্ৰণ্টিয়াৰ ট্ৰেক্ট'' (''Lakhimpur Frontier Tract'') বুলিও জনা গৈছিল।<ref name="EB1911"/> ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছতো অবিভক্ত লখিমপুৰ জিলাত বৰ্তমানৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা|ডিব্ৰুগড়]], [[তিনিচুকীয়া জিলা|তিনিচুকীয়া]] আৰু [[ধেমাজি জিলা|ধেমাজি]] জিলাৰ অঞ্চলসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই বৃহত্তৰ জিলাখনৰ প্ৰশাসনিক সদৰ ডিব্ৰুগড়ত অৱস্থিত আছিল। ১৯৭১ চনৰ ২ অক্টোবৰত, [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ জন্মদিনত, তৎকালীন অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[মহেন্দ্ৰ মোহন চৌধুৰী]]ৰ শাসনকালত অবিভক্ত লক্ষীমপুৰ জিলাক বিভক্ত কৰি পৃথক [[ডিব্ৰুগড় জিলা]] আৰু লক্ষীমপুৰ জিলা গঠন কৰা হয়। নতুন লখিমপুৰ জিলাৰ সদৰ হিচাপে উত্তৰ লখিমপুৰক নিৰ্বাচন কৰা হয়। এই পুনৰ্গঠনৰ পিছত জিলাখনত উত্তৰ লখিমপুৰ আৰু ধেমাজি মহকুমা আছিল।<ref name="Statoids">{{cite web |url=http://www.statoids.com/yin.html |title=Districts of India |last=Law |first=Gwillim |date=2011-09-25 |work=Statoids |access-date=2011-10-11}}</ref><ref>{{cite book |title=লক্ষীমপুৰ |work=লক্ষীমপুৰ কেন্দ্ৰীয় ৰঙালী বিহু সন্মিলনৰ স্বৰ্ণজয়ন্তী স্মাৰক গ্ৰন্থ |editor1=হিৰণ্য সভাপণ্ডিত |editor2=অৰবিন্দ ৰাজখোৱা}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত ১৯৮৯ চনত লক্ষীমপুৰ জিলাৰ ধেমাজি অঞ্চল পৃথক কৰি [[ধেমাজি জিলা]] গঠন কৰা হয়। ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াত উল্লেখিত তাৰিখ অনুসৰি, ১৪ অক্টোবৰ ১৯৮৯-ত এই পুনৰ্গঠন সম্পন্ন হৈছিল।<ref name="Statoids"/> এই বিভাজনৰ পিছত লখিমপুৰ জিলাত উত্তৰ লখিমপুৰ আৰু ঢকুৱাখনা মহকুমা আছিল বুলি ঐতিহাসিক প্ৰশাসনিক বিৱৰণত উল্লেখ আছে।<ref>{{cite web |title=History |url=https://lakhimpur.assam.gov.in/about-us/history |publisher=Lakhimpur District Administration, Government of Assam |access-date=22 October 2026}}</ref> ==ভৌগোলিক তথ্য== অসমৰ উত্তৰ-পূব অংশত লখিমপুৰ জিলাৰ অৱস্থান। অক্ষাংশ ২৬° ৪৮' উত্তৰৰপৰা ২৭° ৫৩' উত্তৰলৈ; আৰু দ্ৰাঘিমাংশ ৯৩° ৪২' পূবৰপৰা ৯৪° ২০' পূবলৈ বিস্তৃত। হিমালয় পৰ্বতৰ কাষ চুই ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰে বিয়পি আৰু মাজুলী নদী দ্বীপৰ পদ স্পৰ্শ কৰি থকা লখিমপুৰ জিলা,যি নদ-নদী,খাল-বিল, জলাশয় আৰু অলেখ জলজ সম্পদেৰে আছিল অতীত মহীয়ান। এইখন জিলাৰ উত্তৰে অৰুনাচল প্ৰদেশ,পূবে ধেমাজি জিলা,দক্ষিণে খেৰকটীয়া-লোহিত (সোৱণশিৰি) সুঁতি,যাক মাজুলীক সাৱটি থকা ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰাংশ বোলা হয় আৰু পশ্চিমে শোণিতপুৰ জিলাৰে পৰিৱেষ্টিত। ২২৭৭ বৰ্গ কিলোমিটাৰ মাটিকালিৰ লখিমপুৰ জিলাখন দক্ষিণ পশ্চিমৰ পৰা উত্তৰ-পূবলৈ ৮৫ কিলোমিটাৰ আৰু [[সোৱণশিৰি নদী]]ৰ বুকুৱেদি উত্তৰা-দক্ষিণাকৈ প্ৰায় ৪৫ কি: মি: বহল। ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ শীৰ্ষভাগলৈ বিয়পি থকা এইখন জিলা গঢ় লয় ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু ইয়াৰ উপনৈ যেনে সোৱণশিৰি, ৰঙানৈ, ডিক্ৰং আৰু ইহঁতৰ অলেখ উপনৈয়ৈ পেলাই যোৱা পলসেৰে, যি হিমালয়ৰ পৰা বাগৰি অহা মূল্যবান গেদেৰে চহকী। ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ উপ-তৰপামটো আছিল এখন শিলৰ বিছনা,যি ভাৰতীয় সমতলৰ আগছোৱাৰ প্ৰতিনিধি আৰু উত্তৰ-পূব মুখী প্ৰব্ৰজনত সংকুচিত হৈ আহিছে। যোৱা এক নিযুত বছৰ-জুৰি এই অঞ্চলৰ ওপৰত তৰপে তৰপে জমা হোৱা গেদ আৰু মাটিৰ সম্পদে গঢ়ি তুলিছে বৰ্তমানৰ সমতলভাগ। নৈ, উপনৈৰ সম্পদে এইভাগ মাটিক কৰি তুলিছে আৰু বেছি উৰ্বৰা। লখিমপুৰ জিলাৰ সমতলভাগক তিনিটা স্থলভাগত ভাগ কৰিব পাৰি,যাৰ প্ৰতিটোৰে স্বকীয় বৈশিষ্ট্য আছে। পাহাৰীয়া এলেকাটো বালি,পলসুৱা মাটি,চকমকী পাথৰ(শিলগুটি) আৰু নদীৰ শিলেৰে গঠিত হৈছে। সাগৰীয় পৃষ্ঠভাগৰ পৰা প্ৰায় ১২০ মিটাৰ উচ্চতাত এই অঞ্চল অৱস্থিত। এই উচ্চতা জিলাখনৰ মধ্যভাগত ৮৫-১০০মিটাৰলৈ আৰু দক্ষিণৰ ঢকুৱাখনা এলেকাত ৮৫ মিটাৰ,বদতিঘাটত ৮৩ মিটাৰ আৰু একেবাৰে দক্ষিণ-পূবত ৭৯ মিটাৰ নমা। যিহেতু জিলাখনৰ সাধাৰণ সমতলভাগ স্বাভাৱিকতে বহুত নিম্ন,সেয়েহে বৰ্ষাকালৰ বাহিৰে বছৰৰ অন্য সময়ত নদ-নদীৰ সোঁতৰ তীব্ৰতা সিমান প্ৰচণ্ড নহয়। লখিমপুৰৰ মুঠ মাটিকালি ২২৭৭ বৰ্গ কিলোমিটাৰ<ref>..http://lakhimpur.nic.in/..</ref> ===জলবায়ু=== [[হিমালয়]] পৰ্বতৰাশিৰ গাতে লাগি থকা এই জিলাৰ জলবায়ু তুলনামুলক ভাৱে চেঁচা আৰু সেমেকা। গড় উষ্ণতা শীতকালত ৫º ৰ পৰা ২০º ছেলছিয়াছ আৰু গ্ৰীষ্মকালত ১৮º ৰ পৰা ৩৬º ছেলছিয়াছলৈকে পৰিৱৰ্তিত হয়। আগষ্ট আৰু জানুৱাৰী মাহেই এইখন জিলাৰ ক্ৰমে আটাইতকৈ গৰম আৰু চেঁচা মাহ। বাৰ্ষিক গড় বৰষুণৰ পৰিমাণ ২০০ ছে.মি.ৰ পৰা ২৫০ ছে.মি.। ৬০% ৰ পৰা কেতিয়াও তললৈ ননমা এই অঞ্চলৰ জলবায়ুৰ আৰ্দ্ৰতা সদায়ে উচ্চ। অসমৰ অন্যান্য এলেকাত দেখা দিয়া বালি –ধুমুহা এই জিলাত নাই। ==জনগাঁথনি== ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি জিলাখনৰ মুঠ জনসংখ্যা হৈছে ১০,৪০,৬৪৪<ref>..http://lakhimpur.nic.in/profile.htm..</ref>। ২০০১-২০১১ চনৰ ভিতৰত জনসংখ্যাৰ হাৰ হৈছে ১৭.০৫%<ref>..http://lakhimpur.nic.in/profile.htm..</ref>। অতীততে লখিমপুৰ ঘন জনবসতিৰ অঞ্চল নাছিল। হয়তো ডাঠ হাবি-জংঘল, বাৰিষা সঘনাই হোৱা বানপানী আৰু যাতায়াত ব্যৱস্থাৰ অসুবিধাৰ বাবে মানুহে এই অঞ্চলত বাস কৰিবলৈ আগ্ৰহী নাছিল। চীনা আক্ৰমণৰ ঠিক পিছতে ১৯৬৩-৬৪ চনৰ ভিতৰত জিলাখনে মিটাৰগজ ৰেললাইনৰ মুখ দেখে। ৰেল চলাচল হোৱাৰ পিছৰ পৰাই লাহে লাহে জনসংখ্যা বৃদ্ধি পাবলৈ ধৰে। লগতে ইংৰাজৰ ঔপনিৱেশিক ব্যৱস্থাই জনসংখ্যা বৃদ্ধিত অৰিহণা যোগালে। {{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} ঊনৈশ শতিকাৰ পৰা জিলাখনত একেলগে বাইশটা জনগোষ্ঠীয়ে বাস কৰিছিল। ১৮৪৭-৪৮ চনত মুঠ জনসংখ্যা আছিল ৩৬,৭৪২ জন। ১৮৫২-৫৩ চনত কৰা জৰীপত জনসংখ্যা হয়গৈ ৪১,৭২৬ জন। তেওঁলোকৰ ভিতৰত হিন্দুলোকৰ সংখ্যা আছিল ৩৪,৬৬৫ জন। মুছলিম ২৫১ জন, জনগোষ্ঠীয় লোক আছিল ৫,৫৪৭ জন। ১৮৭২ চনত প্ৰথম চৰকাৰী লোকপিয়ল অনুসৰি জিলাখনৰ মুঠ জনসংখ্যা হয়গৈ ৩৯,১৫৪ জন। ১৯০১ চনত ৮৮.৩ শতাংশ বৃদ্ধিৰে এই জনসংখ্যা হয়গৈ ৭৩,৭৩৬ জন। হয়তো জিলাখনৰ ঠাই বিশেষে চাহ বাগিছা স্থাপনেই আছিল জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ মূল কাৰণ। বিশ-শতিকাৰ প্ৰথম দশকবোৰত পূব-বঙ্গৰ পৰা অবৈধভাৱে আহি বৰ্তমানৰ বঙালমৰা, ইছলামপুৰ, দৌলতপুৰৰ নিম্নপৃষ্ঠত থিতাপি লোৱা ভূমিহীন মুছলিম পৰিয়ালবোৰে জনসংখ্যা বৃদ্ধিত বিশেষ ভূমিকা বহন কৰিছিল। {{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} সেই সময়তে আকৌ কিছু সংখ্যক নেপালীলোক ম’হসহ খেতি-বাতি হোৱা ঠাইত থিতাপি লৈছিল। এনেকৈ ১৯২১ চনত জিলাখনৰ জনসংখ্যা এক লাখৰো অধিক হয়গৈ। অবৈধ প্ৰবেশ চলি থাকি ১৯০১ চনৰ জনসংখ্যা তিনিগুণ হৈ ১৯৫১ চনত হ’লগৈ ২,২২,৯৬৯ জন। আচৰিতজনকভাৱে এক অৰ্ধশতিকাতে (২০০১-২০০৩) চাৰিগুণ বাঢ়ি গৈ জনসংখ্যা হয় ৮,৮৯,০১০ জন। ২০০১ চনত জিলাখনত জনজাতিলোকৰ সংখ্যা মুঠ জনসংখ্যাৰ ২৩.৪৯% হৈ এক বিশেষ স্থান লাভ কৰে, যি সময়ত ৰাজ্যখনত জনজাতিলোকৰ পৰিমাণ ১৯.৪১%। ৰাজ্যৰ অনুসূচীত জাতিৰ লোকৰ পৰিমাণ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৬.৫৫ % হোৱাৰ বিপৰীতে লখিমপুৰত এই পৰিমাণ ৭.২৮ %। ২০০১ চনত মুঠ জনসংখ্যা ৮,৮৯,০১০ জনৰ ভিতৰত বিভিন্ন ধৰ্মাৱলম্বী লোকৰ সংখ্যা আছিল এনে ধৰণৰ: * হিন্দু- ৭,০২,৪৪১জন -৭৯.০৬ %, * মুছলিম ১,৪৩,৫০৫জন -১৬.১৪ %, * খ্ৰীষ্টিয়ান ৩৬,৬৬৭জন -৪.৪২ %। * বৌদ্ধ ধৰ্মাৱলম্বী -১,৩৬২ জন * জৈন ধৰ্মাৱলম্বী -১৪৮জন আৰু * অন্যান্য ধৰ্মৰ লোক -৩,৩৭১ জন। জনবসতিৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৪৫৭জন<ref>..http://lakhimpur.nic.in/profile.htm..</ref>। ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি জিলাখনৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৭৮.৩৯%। পুৰুষ আৰু মহিলাৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ক্ৰমে ৮৪.৬৬% আৰু ৭১.৯১%<ref>..http://lakhimpur.nic.in/profile.htm..</ref> ==ভাষা== লখিমপুৰ জিলা অঞ্চল সুবৃহৎ অসমীয়া জাতিৰ অন্তৰ্ভুক্ত প্ৰায়বিলাক ধৰ্মীয়লোকৰ উপৰিও অজনজাতি আৰু জনজাতি লোকৰ বাসস্থান। ইয়াৰ বাহিৰেও কৰ্মেসূত্ৰে নেপাল, ৰাজস্থান, মৰোৱাড়, বিহাৰ, বঙ্গ,বাংলাদেশ, মধ্যপ্ৰদেশ, উৰিষ্যা,তামিলনাডু আদি ভাৰতৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰৰ পৰা অহা ভিন্ন ভাষীলোকো এই অঞ্চলত বহুকাল থাকি লখিমপুৰত স্থায়ীভাৱে বাসকৰা অসমীয়া লোকৰ লগত মিলি ভাষা সংস্কৃতি সমন্বয়ৰ পৰম্পৰাৰে এক স্বকীয় বৈশিষ্ট্য বহন কৰি আহিছে। লখিমপুৰ জিলাত স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰি থকা বিভিন্ন ভাষা গোষ্ঠীৰ ভিতৰত * আৰ্য গোষ্ঠীৰ অন্তৰ্গত অসমীয়া, বঙালী, নেপালী, মাৰোৱাৰী, হিন্দী, উড়িয়া, পঞ্জাবী আদি ভাষা-ভাষীসকল অন্যতম। * চীন-তিব্বতীয় শাখাৰ অন্তৰ্গত বড়ো ভাষা গোষ্ঠীৰ উপশাখাৰ বড়ো, সোণোৱাল কছাৰী, মিচিং, দেউৰী,ৰাভা, খামতি সকলেই প্ৰধান। * অষ্ট্ৰীক গোষ্ঠীৰ অন্তৰ্গত-কোল বা মুণ্ডা শাখা। এই শাখাৰ উপশাখা হ’ল চাওঁতালী, মুণ্ডাৰী, শৱৰ আদি। ইয়াৰ অন্তৰ্গত বিভিন্ন ভাষা সমূহ চাহ বাগিচাৰ মজদুৰ বা বনুৱা সকলৰ মাজত প্ৰচলিত। উল্লিখিত ভাষা সমূহৰ ভিতৰত অসমীয়া ভাষীৰ বাদে আন ভাষা-ভাষী সকল হ’ল দ্বি-ভাষী। তেওঁলোক নিজ নিজ অঞ্চলত নিজৰ ভাষাভাষীৰ মাজত নিজৰ ভাষাতে কথা পাতে যদিও আনৰ লগত কথা বতৰা হওঁতে অসমীয়া ভাষাতে কথা পাতে। শিক্ষা-দীক্ষা, ব্যৱসায়িক লেনদেন, সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান আদিত এওঁলোকে অসমীয়া ভাষাক সংযোগী বা সহযোগী ভাষা হিচাপে প্ৰয়োগ কৰে। লখিমপুৰৰ প্ৰধান ভাষা [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]]। ইয়াৰ ৰূপ ঘাইকৈ দুটা: মান্য ৰূপ (লিখিত) আৰু কথ্য ৰূপ (মুখে মুখে প্ৰচলিত) * মান্য ৰূপ : মান্যভাষাটো সাধাৰণতে ৰুচিমাৰ্জিত আৰু পৰিশীলিত। লিখোঁতেহে এই মান্যৰূপৰ অসমীয়াৰ প্ৰচলন হয়। অৱশ্যে বিশেষ পৰিস্থিতিত নাটক, উপন্যাসৰ কথোপকথন তথা সংলাপ আদিত কেতিয়াবা সাহিত্যিক প্ৰয়োজনত কথ্য অসমীয়া প্ৰয়োগ কৰা হয় যদিও সেয়া কৃত্ৰিম ব্যৱহাৰ। * কথ্য ৰূপ : দৈনন্দিন জীৱনত প্ৰচলিত ভাষাৰ মাজত মানুহৰ ৰুচি অনুযায়ী মাতকথাই এটা নিৰ্দিষ্ট ৰূপ লয়। এনে কথ্যৰূপৰ প্ৰতিফলন লখিমপুৰৰ কথ্য অসমীয়াতো পোৱা যায়। ==লখিমপুৰৰ উল্লেখযোগ্য== ===লখিমপুৰ জিলাৰ বৈশিষ্ট্যমূলক স্থানসমূহ=== লখিমপুৰ জিলাৰ প্ৰশাসনিক পৰিসীমাৰ ভিতৰত বহুতো বৈশিষ্ট্যমূলক উল্লেখনীয় স্থান আছে। <ref name="ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা"/> ইয়াৰ ভিতৰত অন্যতম হৈছে নাৰায়ণপুৰত অৱস্থিত মহাপুৰুষ [[মাধৱদেৱ|শ্ৰী শ্ৰী মাধৱদেৱ]]ৰ জন্মস্থান। খেৰাজখাত মৌজাৰ কাচিকটা আৰু ৰঙাজান নৈৰ মাজত অৱস্থিত [[লেতেকুপুখুৰী]]ত মাধৱদেৱৰ জন্ম হৈছিল। [[মায়ামৰা সম্প্ৰদায়|মায়ামৰা সত্ৰ সম্প্ৰদায়]]ৰ প্ৰৱৰ্তক [[অনিৰুদ্ধদেৱ]]ৰ ধলপুৰৰ দকুৱা গাৱঁৰ বিষ্ণু বালিকুঞ্চিত জন্ম হৈছিল, আৰু সেই স্থানতে তেওঁৰ থান অৱস্থিত। আনহাতে, অনিৰুদ্ধদেৱৰ সমাধিস্থান [[নাহৰআটী থান]] [[বিহপুৰীয়া]] নগৰৰ সমীপৰ নাহৰআটীত অৱস্থিত। নাৰায়ণপুৰ নগৰৰে সমীপৰ শক্ৰাহিত বদলা পদ্ম আতা আৰু হৰিদেৱৰ জন্মস্থান। মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ আৰু শ্ৰী মাধৱদেৱৰ মণিকাঞ্চন সংযোগৰ স্থান হিচাপে পৰিচিত মাজুলীৰ ধুৱাহাট বেলগুৰি সত্ৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ গৰাখহনীয়াৰ বাবে স্থানান্তৰিত হৈ নাৰায়ণপুৰতে পুনৰ প্ৰতিষ্ঠাপিত হয়। বেলগুৰি সত্ৰৰ নাতিদূৰতে বদুলা সত্ৰ আছে। আনহাতে, পদ্ম আতাৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠাপিত [[ফুলনি থান]] নাৰায়ণপুৰ নগৰতেই অৱস্থিত। <ref name="ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা"/> বিহপুৰীয়াৰ বদতিঘাটৰ সমীপত মহাপুৰুষ শংকৰদেৱে এবাৰ পদাৰ্পণ কৰা চাঙিনীথান, ধলপুৰৰ গণকদলনীত পেতুৱা গোসাঁনীৰ থান, ধলপুৰৰ ভাটোকুছিত কেশৱ চৰণ আতা থান, নাৰায়ণপুৰৰ ফুলবাৰীত [[মাঘনোৱা দ'ল]], খেৰাজখাতৰ গোসাঁইবাৰী আৰু নাৰায়ণপুৰৰ বৰখামতি গাৱঁত বাপুচাং আৰু বুদ্ধদেৱৰ মূৰ্ত্তি থকা বৌদ্ধ মন্দিৰ, বিহপুৰীয়া হমৰা কাচিকটা গাৱঁত বদলা পদ্ম আতাৰ জিৰণিস্থান হিচাপে চিহ্নিত ৰঘূগুৰি আৰু হমৰা থান, আৰু খেৰাজখাতত ফুলবাৰী দেৱালয় হৈছে লখিমপুৰৰ পশ্চিম প্ৰান্তৰ আন উল্লেখযোগ্য স্থানসমূহৰ অন্যতম। উল্লেখনীয় যে, কালিকাপুৰাণত ''গৌতমস্য মহাফলা তীৰ্থ'' হিচাপে লখিমপুৰ জিলাৰ দক্ষিণ-পশ্চিমৰ এই অঞ্চলৰ মাজেৰে পাৰ হোৱা ''পিচ্ছিলা'' (বৰ্তমানৰ পিছলা) নদীৰ উল্লেখ আছে। নাৰায়ণপুৰৰ অনতিদূৰত [[হাৰমতী]]ত একে নামৰ এগৰাকী কুৱঁৰীৰ নামেৰে হাৰমতী গড় আছে। যোগিনীতন্ত্ৰত উল্লেখ থকা সৌমাৰপীঠৰ হাৰমতীৰ ওচৰেদি অধিষ্ঠাত্ৰী দেৱী ''দিক্কৰ বাসিনী''য়ে ডিক্ৰং নামেৰে অৰুণাচলৰ পাহাৰৰ পৰা বৈ আহি দ্বিতীয় বাসুদেৱ থানৰ কাষেদি গৈ বদতিঘাটৰ ওচৰত সোৱণশিৰি নদীত মিলিছে। উত্তৰ লক্ষীমপুৰ নগৰৰ সমীপত ঘাৰমৰা সত্ৰ আৰু বৰমাহৰা সত্ৰ অৱস্থিত। খ্ৰীষ্টীয় চতুৰ্দ্দশ শতিকাত চুতীয়া ৰাজ্যৰ ৰজা সত্যনাৰায়ণে প্ৰতিষ্ঠা কৰা শ্ৰী শ্ৰী বাসুদেৱ থান নৰোৱা সত্ৰ জিলাখনৰ [[ঢকুৱাখনা]] মহকুমাত থকা এক ঐতিহ্যমণ্ডিত ক্ষেত্ৰ। উক্ত সত্ৰখিনিলৈ নেপাল, ভূটান আদি ঠাইৰ পৰাও বহুলোকৰ আগমন ঘটে। ঢকুৱাখনাতে হাৰ্হি দেৱালয় আৰু বৰদলনিৰ কুমতীয়া নৈৰ পাৰত মণিপুৰীয়া গোসাঁনীৰ থান আছে। উত্তৰ লক্ষীমপুৰ নগৰত থকা পঞ্চানন দেৱালয়ত কৰ্ছন গাঁৱৰ পৰা ষোড়শী মহাবিদ্যাৰ বিগ্ৰহ আনি প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। <ref name="ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা"/> এই ঐতিহাসিক লক্ষীমপুৰৰ কমলাবৰিয়া মৌজাৰ ধেনুধৰিয়া গাঁৱতেই অৱস্থিত ঐতিহাসিক গৰকা "শ্ৰীশ্ৰী বঁটাৰ গঞা সত্ৰ।" যি খনি সত্ৰ শ্ৰীশ্ৰী বলোদেৱে শ্ৰীশ্ৰী দামোদৰ দেৱৰ আজ্ঞা অনুসৰি মাজুলীৰ বত্ৰগ্ৰামৰ বঁটাৰ চাপৰিত স্থাপিত কৰিছিল যি স্থান হয়টো বৰ্তমান ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ বুকুত জাহ গৈছে। মান ভগনৰ সময়ত এই সত্ৰ খনি ফাটি আহি লখিমপুৰ অৱস্থিত হল। মাত্ৰ অসমৰ এই সত্ৰখনিতেই একমাহজুৰি হোৱা পাল নামৰ পৰম্পৰা ৰক্ষা কৰি অহা হৈছে। ===লখিমপুৰ জিলাৰ নগৰ/চহৰ=== * [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] * [[ফুলবাৰী]] * [[বিহপুৰীয়া]] * [[নাৰায়ণপুৰ]] * [[ঢকুৱাখনা]] * [[লালুক]] * [[বান্দৰদেৱা]] * [[ঘিলামৰা]] * [[নাওবৈচা]] * [[হাৰমতি]] * [[ধলপুৰ]] * [[বগীনদী]] * [[ঢেকীয়াজুলি]] ===ঐতিহাসিক স্থানসমূহ=== {{multicol}}• শ্ৰী শ্ৰী বঁটাৰ গঞা সত্ৰ। * বাসুদেৱ থান নৰুৱা সত্ৰ। * ৰজাবাৰী। * হাৰ্হি দেৱালয়। * গৰখীয়া দৌল। * নীল দেৱালয়। * পঞ্চানন দেৱালয়। * লোণপানী দৌল। * মাঘনোৱা দ’ল|মাঘনোৱা দৌল আৰু দোতোলা। * ফুলবাৰী দেৱালয়। * বুটীকুৰ। * চাউলধোৱা। {{col-break}} * বাধাকৰা * শতজান * দুলুংমুখ * কদম * খগা * হাতীলুং * পকা দ’ল পিঠাগুৰি * হাৰমতী * ৰাজগড় আলি * বৈঠাৱতী দেৱালয় * মুঢ়া ভগা দ’ল {{col-break}} * বুঢ়ী গোসাঁনীৰ থান * দেওঘৰ * [[ঘাৰমৰা সত্ৰ]] * নাহৰ আটি সত্ৰ * বিষ্ণু বালিকুচি * লেতেকু পুখুৰী * বেলগুৰি থান বা সত্ৰ * পুণীয়া সত্ৰ * চাঙিনী থান * বাহজেঙনী সত্ৰ * কেঁচাই খাইতি আই থান,উজনি মিৰি গাঁও {{col-end}} ===শিক্ষানুষ্ঠান=== {{multicol}} * [[উত্তৰ লখিমপুৰ মহাবিদ্যালয়]] * [[লখিমপুৰ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] * [[লালুক উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়]] * লখিমপুৰ বালিকা মহাবিদ্যালয় * লখিমপুৰ বাণিজ্য মহাবিদ্যালয় * লখিমপুৰ কেন্দ্ৰীয় মহাবিদ্যালয় * লখিমপুৰ আইন মহাবিদ্যালয় * স্নাতকোত্তৰ প্ৰশিক্ষণ মহাবিদ্যালয় * লখিমপুৰ তেলাহী কমলাবৰীয়া মহাবিদ্যালয় * ঘিলামৰা নৰ্থ বেংক মহাবিদ্যালয় * ঢকুৱাখনা মহাবিদ্যালয় * ঢকুৱাখনা বাণিজ্য মহাবিদ্যালয় * [[শংকৰদেৱ মহাবিদ্যালয়]] * ওম প্ৰকাশ দিনোদিয়া মহাবিদ্যালয় (পানীগাঁও) * [[মাধৱদেৱ বিশ্ববিদ্যালয়]] * বিহপুৰীয়া মহাবিদ্যালয় * বিহপুৰীয়া বাণিজ্য মহাবিদ্যালয় * পূব ডিক্ৰং মহাবিদ্যালয় * লালুক মহাবিদ্যালয় * নাওবৈচা মহাবিদ্যালয় * তেলহী তুৱাৰাম নাথ মহাবিদ্যালয় {{col-break}} * ভিবিৰাম হাজৰিকা মহাবিদ্যালয় * খেৰাজখাত মহাবিদ্যালয় * ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী একাডেমী * জিনিয়াছ একাডেমী * [[উত্তৰ লখিমপুৰ চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়]] * উত্তৰ লখিমপুৰ বালিকা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * পানীগাঁও উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱা বালিকা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * ধলপুৰ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * [[নাৰায়ণপুৰ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়]] * লোহিত-ডিক্ৰং উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * শংকৰদেৱ কলেজিয়েট * খ'ৰা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * বঙালমৰা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * খেৰাজখাত উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * নামনি সোৱণশিৰি উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * কমলপুৰ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * গোঁহাই কমল উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * টাউন হাইস্কুল {{col-break}} * জ্ঞানজ্যোতি একাডেমী, নাৰায়ণপুৰ *জন ফাৰ্থ হাইস্কুল * বসন্তলতা বিশ্বেশ্বৰ চাংকাকতি সোঁৱৰণী শংকৰদেৱ শিশু নিকেতন, লখিমপুৰ * পিছলা নেশ্যনেল একাডেমি, নাৰায়ণপুৰ * সংগম একাডেমী * এচিয়ান পাব্লিক স্কুল * টাউন হাই মাদ্ৰাছা স্কুল * ৰে’লৱে স্কুল * লীলাৱতী বৰদলৈ হিন্দী স্কুল * টোল আদৰ্শ প্ৰাথমিক বিদ্যালয় * বৰবালি উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * গড়েহগা বাঁগপাতি উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * লখিমপুৰ কলেজিয়েট আদৰ্শ হাইস্কুল * পহুমৰা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * ফুলবাৰী বোকানদী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * চেণ্ট মেৰিছ স্কুল চাবতি * শংকৰদেৱৰ শিশু নিকেতন নাওবৈচা * লখিমপুৰ পশু চিকিৎসা বিজ্ঞান মহাবিদ্যালয় * এছিয়ান একাডেমী খেলমাটী * বাধাকৰা উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * আমতলা হাই স্কুল, অমতলা * এ দি কে হাইস্কুল * মধ্য তেলাহী উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয় {{col-end}} [[চিত্ৰ:Nlc1.jpg|thumb|right|[[উত্তৰ লখিমপুৰ মহাবিদ্যালয়]]]] ===সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান=== * পঞ্চানন নাট্য মন্দিৰ (উত্তৰ লখিমপুৰ) * নট সৈনিক (উত্তৰ লখিমপুৰ) * নাবিক (উত্তৰ লখিমপুৰ) * সন্মিলিত নাট্য সমাজ (বিহপুৰীয়া) * নাটকম (বিহপুৰীয়া) ===লখিমপুৰ জিলাৰ উল্লেখযোগ্য ব্যক্তিসকল=== {{multicol}} * [[বিশ্বনাৰায়ণ শাস্ত্ৰী]] * [[পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱা|পদ্মনাথ গোহাঞি বৰুৱা]] * [[হোমেন বৰগোহাঞি]] * [[সৰ্বেশ্বৰ জালভাৰী ফুকন]] * ধৰ্মেশ্বৰ কটকী * লীলাৰাম ভূঞা (মুক্তিযোদ্ধা) * [[পূৰ্ণানন্দ দত্ত]] * প্ৰফুল্ল কুমাৰ বৰুৱা * [[গণেশ পেগু]] * বিশ্ব বৰুৱা * [[চন্দ্ৰধৰ চমুৱা|ড॰ চন্দ্ৰধৰ চমুৱা]] * জীৱন বৰা * [[তোষেশ্বৰ চেতিয়া]] * হৰেন্দ্ৰ দেৱগোস্বামী {{Multicol-break}} * [[শিৱ শৰ্মা]] * বোধেন হাজৰিকা * অনু বৰুৱা * দেবেন বৰগোঁহাই * চন্দ্ৰকমল গগৈ * [[আলি হাইদৰ]] * [[মুনীন ভূঞা]] * [[ঘন হাজৰিকা]] * [[পাণীন্দ্ৰ নাথ গগৈ]] * [[উদ্ধৱ ভৰালী]] (বিশিষ্ট উদ্ধাৱক) * [[ইন্দ্ৰ বণিয়া]] (বিশিষ্ট অভিনেতা) * শূল বৰা * যদু কলিতা * [[সেৱাব্ৰত বৰুৱা]] * [[নন্দ কিশোৰ মহেশ্বৰী]] * [[কালিনাথ পাংগিং]] {{Multicol-end}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{অসমৰ জিলা}} {{Geographic location |Centre = লখিমপুৰ জিলা |North = [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] |Northeast = |East = [[ধেমাজি জিলা]]<br>[[ডিব্ৰুগড় জিলা]] |Southeast = |South = [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]<br>[[মাজুলী জিলা]] |Southwest = |West = [[শোণিতপুৰ জিলা]] |Northwest = }} <!--শ্ৰেণী--> [[শ্ৰেণী:অসমৰ জিলা]] [[শ্ৰেণী:লখিমপুৰ জিলা|*]] kfde35ng3hj6gtjc43uqxg509pjm9vi 646505 646504 2026-10-22T13:37:23Z Ananya Taye 28065 /* ইতিহাস */ 646505 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = লখিমপুৰ জিলা |settlement_type = [[অসমৰ জিলা|জিলা]] |native_name = |nickname = |image_skyline = |image_size = |image_caption = |image_flag = |image_seal = |image_map = Lakhimpur in Assam (India).svg |map_caption = [[অসম]]ত জিলাখনৰ অবস্থান |subdivision_type = দেশ |subdivision_name = [[ভাৰত]] {{flagicon|IND}} |subdivision_type1 = [[ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চলসমূহ|ৰাজ্য]] |subdivision_name1 = [[অসম]] |subdivision_type2 = সদৰ |subdivision_name2 = [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] |leader_title = |leader_name = |established_title = |established_date = |area_magnitude = |area_total_km2 = 2277<!--২২৭৭--> |area_land_km2 = |area_water_km2 = |population_as_of = ২০১১ |population_note = |population_total = 1040644<!--১০৪০৬৪৪--> |population_metro = |population_density_km2 = |timezone =[[গ্ৰী.মা.স. +৫.৩০|ভাৰতীয় মান সময়]] |utc_offset = +৫:৩০ |timezone_DST = |utc_offset_DST = |latd=|latm=|lats=|latNS=N |longd=|longm= |longs=|longEW=W |elevation_m = |blank_name = |blank_info = |website = [http://www.lakhimpur.nic.in www.lakhimpur.nic.in] |footnotes = }} '''লখিমপুৰ''' (পূৰ্বৰ নাম '''লক্ষীমপুৰ''') [[ভাৰত]]ৰ উত্তৰ-পূবত অৱস্থিত [[অসম]] ৰাজ্যৰ উত্তৰ-পূৱ কোণত অৱস্থিত এখন জিলা। উল্লেখ্য যে, [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ সময়ত লক্ষীমপুৰ আৰু ডিব্ৰুগড় মহকুমা দুটাৰে তেতিয়াৰ লক্ষীমপুৰ জিলা গঠন হৈছিল। সেইসময়ত ইয়াৰ চাৰিসীমা আছিল: পূবে ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী, পশ্চিমে হাৱাজান নৈ, উত্তৰে ''[[নেফা]]'' আৰু দক্ষিণে লোহিত সুঁতি। <ref name="ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা">{{cite book | title=ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা | publisher=লক্ষীমপুৰ জিলা মুক্তি যুঁজাৰু সন্মিলন, উত্তৰ লক্ষীমপুৰ, অসম | author=শ্ৰী হৰিচন্দ্ৰ বৰুৱা, সম্পাদক | year=২০০১-২০০২ | location=উত্তৰ লক্ষীমপুৰ | pages=১}}</ref> ১৯৭১ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে এই জিলাখনক লক্ষীমপুৰ আৰু ডিব্ৰুগড় জিলা হিচাপে দ্বিবিভক্ত কৰা হয়। পৰৱৰ্তী কালত লক্ষীমপুৰ জিলাৰ পৰা তেতিয়াৰ ধেমাজি মহকুমাকো আতঁৰাই সুকীয়া জিলাৰ স্বীকৃতি দিয়া হয়। বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ জিলাৰ চাৰিসীমা হ'ল উত্তৰে [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]], দক্ষিণে [[মাজুলী জিলা|মাজুলী]], গোলাঘাট আৰু [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]], পূবে [[ধেমাজি জিলা]] আৰু [[ডিব্ৰুগড় জিলা]] আৰু পশ্চিমে [[বিশ্বনাথ জিলা]]। জিলাখনৰ সদৰ হৈছে [[উত্তৰ লখিমপুৰ]]। মহকুমা ৩টা- [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] [[নাৰায়ণপুৰ]] আৰু [[ঢকুৱাখনা]]। ==লখিমপুৰ (লক্ষীমপুৰ) নামৰ উৎপত্তি== ''লখিমপুৰ'' নামটো বৰ্তমানৰ [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] নগৰৰ পূৰ্বৰ নাম ''লক্ষীমপুৰ'' বা ''লক্ষ্মীপুৰ''ৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা বুলি এটা ঐতিহাসিক ব্যাখ্যা প্ৰচলিত আছে। জিলাখনৰ নামকৰণৰ বিষয়ে বিভিন্ন মত পোৱা যায়। ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ পৰ্বতমালাৰ পাদদেশলৈকে বিস্তৃত এই উৰ্বৰ সমতল অঞ্চল অতীজৰে পৰা কৃষি আৰু প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ বাবে সমৃদ্ধিশালী আছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ১৯৭৬ চনৰ ''Assam District Gazetteers: Lakhimpur District'' অনুসৰি, চুতীয়া ৰজা লক্ষ্মীনাৰায়ণৰ নামৰ সৈতে লক্ষীমপুৰ নামৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কিত কৰা হয়। চতুৰ্দশ শতিকাৰ শেষভাগ আৰু পঞ্চদশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে এই ৰজাই বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ জিলাৰ পূব অংশত শাসন কৰিছিল। শক ১৩২৩ বা ১৪০১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ এখন তাম্ৰশাসনত তেওঁ [[সোৱণশিৰি নদী]]ৰ পশ্চিম পাৰত অৱস্থিত বাখনা গাঁৱত ব্ৰাহ্মণসকলক ভূমিদান কৰাৰ কথা উল্লেখ আছে। তেওঁৰ ৰাজধানী আছিল ''সাধয়াপুৰী'', যাক [[শদিয়া]]ৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা হৈছে। গেজেটিয়াৰখনত লক্ষ্মীনাৰায়ণে নিজৰ ৰাজ্যৰ ভিতৰত এখন নগৰ স্থাপন কৰি নিজৰ নাম অনুসৰি তাৰ নামকৰণ কৰিছিল বুলি এটা সম্ভাৱনা উত্থাপন কৰা হৈছে।<ref name="LakhimpurGazetteer">{{cite book |title=Assam District Gazetteers: Lakhimpur District |author=Government of Assam |year=1976 |publisher=Government of Assam |location=Shillong |page=2 |language=English |quote=There are other historical accounts which show that a king named Laksminarayan ruled over the area, now included in the eastern part of Lakhimpur district, who during the 14th–15th century A.D. made a land grant dated Saka 1323 (A.D. 1401). The land was donated in the village of Bakhana on the western bank of the Subansiri. His capital was at Sadhayapuri, to be identified with Sadiya, the capital of Chutiya kings. This king Laksminarayan is likely to have built a town in his kingdom and named it after him. Sri Sarbeswar Barua of North Lakhimpur strongly believes that the district took its name from the town of Lakhimpur (later known as North Lakhimpur), originally selected as its headquarters, when Lakhimpur district was first formed in 1838 by the East India Company. He points out that this is known from the original seal of the district, as found in a sanad (manuscript) dated 1839 granted to the late Maheswar Sarma Bapu Barua and the note written by the Principal Assistant Commissioner in English at the top of the sanad just below the seal, where the name of Lakhimpur district is found written. The sanad was issued from North Lakhimpur. From this, Sri Barua concludes that the name of the district was derived from its first headquarters, viz., Lakhimpur.}}</ref> ইতিহাসবিদ সৰ্বেশ্বৰ বৰুৱাই এই ব্যাখ্যাৰ সমৰ্থনত যুক্তি আগবঢ়াইছিল যে ১৮৩৮ খ্ৰীষ্টাব্দত ব্ৰিটিছ [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]য়ে লখিমপুৰ জিলা গঠন কৰোঁতে লক্ষীমপুৰ নগৰক প্ৰথম সদৰ হিচাপে নিৰ্বাচন কৰিছিল আৰু নগৰখনৰ নামৰ পৰাই জিলাখনৰ নামকৰণ হৈছিল। তেওঁ ১৮৩৯ খ্ৰীষ্টাব্দত মহেশ্বৰ শৰ্মা বাপু বৰুৱাক প্ৰদান কৰা এখন চনদক এই মতৰ সমৰ্থনত উল্লেখ কৰিছে। উত্তৰ লখিমপুৰৰ পৰা প্ৰদান কৰা এই চনদখনত জিলাখনৰ মূল মোহৰ আৰু তাৰ তলত প্ৰধান সহকাৰী আয়ুক্তই ইংৰাজীত লিখা টোকাত ''Lakhimpur district'' নামটো পোৱা যায়। বৰুৱাৰ মতে, এই তথ্যই জিলাখনৰ নাম প্ৰথম প্ৰশাসনিক সদৰ নগৰখনৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা বুলি সূচায়।<ref name="LakhimpurGazetteer"/> এই অঞ্চলত চুতীয়া ৰজাসকলৰ শাসনৰ প্ৰমাণ হিচাপে কেইবাখনো তাম্ৰশাসন উদ্ধাৰ হৈছে। ১৯১০ চনত ঘিলামৰাৰ ওচৰৰ ধেনুখনা বিলত আৰু ১৯৩২ চনত ঘিলামৰাৰ ওচৰৰ ন-ভাঙনী অঞ্চলত খেতিৰ মাটি খান্দোঁতে তামৰ ফলি উদ্ধাৰ হৈছিল। ইয়াৰ উপৰি তৃতীয় এখন তাম্ৰফলিও পোৱা গৈছিল। এই শাসনলিপিসমূহৰ ভিতৰত চুতীয়া ৰজা সত্যনাৰায়ণ আৰু লক্ষ্মীনাৰায়ণৰ ভূমিদানৰ বিৱৰণ আছে। সৰ্বেশ্বৰ বৰুৱাই শাসনলিপিসমূহৰ পাঠোদ্ধাৰ কৰি অঞ্চলটোৰ ইতিহাস আৰু নামকৰণৰ সৈতে এই ৰজাসকলৰ সম্পৰ্ক ব্যাখ্যা কৰিছিল।<ref name="Harendra2009">{{cite book |title=এয়া লখিমপুৰ |work=লক্ষীমপুৰ দৰ্পণ |author=হৰেন্দ্ৰ দেৱ গোস্বামী |author-link=হৰেন্দ্ৰ দেৱ গোস্বামী |year=২০০৯ |publisher=অৰিয়েণ্ট |location=উত্তৰ লক্ষীমপুৰ |pages=৬–২৩}}</ref> আনহাতে, লখিমপুৰ জিলা প্ৰশাসনৰ চৰকাৰী ৱেবছাইটত নামটোৰ আন কেইটামান ব্যাখ্যাও উল্লেখ আছে। এটা মত অনুসৰি, ধন-সম্পদৰ অধিষ্ঠাত্ৰী দেৱী লক্ষ্মীৰ নামৰ পৰা জিলাখনৰ নাম উদ্ভৱ হৈছে। কৃষিপ্ৰধান অঞ্চলটোত ধানক ''লখিমী'' বুলি কোৱা হয় আৰু এই ব্যাখ্যাত লখিমপুৰ নামটোক ধানেৰে সমৃদ্ধ অঞ্চলৰ অৰ্থত ব্যৱহৃত বুলি ধৰা হৈছে। আন এটা পৰম্পৰা অনুসৰি, অৰিমত্তৰ বংশধৰ এজন ভূঞা ৰজাৰ মাতৃ লক্ষ্মীদেৱীৰ নামৰ সৈতে এই ঠাইৰ নামকৰণ সম্পৰ্কিত। এই ব্যাখ্যাসমূহ স্থানীয় পৰম্পৰাৰ ওপৰত আধাৰিত।<ref>{{cite web |title=History |url=https://lakhimpur.assam.gov.in/about-us/history |publisher=Lakhimpur District Administration, Government of Assam |access-date=22 October 2026}}</ref> ==ইতিহাস== ===প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় ইতিহাস=== অসমৰ ইতিহাসত লখিমপুৰ অঞ্চলৰ বিশেষ গুৰুত্ব আছে। ১৯১১ চনৰ ''Encyclopaedia Britannica''ত লখিমপুৰক পূব দিশৰ পৰা অহা বিভিন্ন জনগোষ্ঠীয়ে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]ত প্ৰৱেশ কৰা অঞ্চলসমূহৰ অন্যতম হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name="EB1911">{{cite encyclopedia |title=Lakhimpur |encyclopedia=Encyclopaedia Britannica |edition=11th |volume=16 |year=1911 |page=94}}</ref> মধ্যযুগত বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ জিলাৰ অধিকাংশ অঞ্চল [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত আছিল। ইতিহাসবিদ জাহ্নৱী গগৈৰ মতে, শদিয়াক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লৈ উঠা চুতীয়া ৰাজ্যই বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ, ধেমাজি, তিনিচুকীয়া আৰু ডিব্ৰুগড় জিলাৰ কিছুমান অংশ সামৰি লৈছিল। তেওঁৰ বৰ্ণনা অনুসৰি, চুতীয়া ৰাজ্যৰ ভূখণ্ড পশ্চিমে চিচি অঞ্চলৰ পৰা পূবে ব্ৰহ্মপুত্ৰলৈ বিস্তৃত আছিল আৰু ইয়াৰ উত্তৰ আৰু দক্ষিণ সীমা ক্ৰমে পাহাৰীয়া অঞ্চল আৰু বুঢ়ীদিহিং নদীৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আছিল। ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে [[চুতীয়া–আহোম ৰাজ্যৰ যুদ্ধ]]ৰ ফলত এই অঞ্চল আহোম ৰাজ্যৰ অধীনলৈ যায়।<ref name="gogoi-main">{{cite book |last=Gogoi |first=Jahnavi |title=Agrarian System of Medieval Assam |publisher=Concept Publishing Company |location=New Delhi |year=2002 |pages=20–21 |quote=Their kingdom called Sadiya extended in the north over the entire region from the Sisi in the west to the Brahmaputra in the east. The hills and the river Buri Dihing formed its northern and southern boundaries respectively. Thus, the Chutiya territory extended over almost the entire region of the present districts of Lakhimpur, Dhemaji, Tinsukia, and parts of Dibrugarh.}}</ref> পঞ্চদশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে চুতীয়া ৰজা লক্ষ্মীনাৰায়ণৰ অধীনত এই অঞ্চলত এটা আঞ্চলিক শাসনকেন্দ্ৰ বা ক্ষুদ্ৰ ৰাজনৈতিক অধিকাৰক্ষেত্ৰ গঢ় লৈ উঠা বুলি বৰ্ণনা পোৱা যায়। ১৪০১ খ্ৰীষ্টাব্দত লক্ষ্মীনাৰায়ণে সোৱণশিৰি নদীৰ পশ্চিম পাৰত প্ৰদান কৰা ভূমিদানৰ তাম্ৰশাসন আৰু বৰ্তমানৰ উত্তৰ লখিমপুৰ নগৰৰ ওচৰৰ ধল আৰু ঘাগৰ নদীৰ মাজত পোৱা প্ৰাচীন নগৰৰ ধ্বংসাৱশেষক এই অঞ্চলত মধ্যযুগীয় বসতিৰ প্ৰমাণ হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>{{cite journal |last=Neog |first=Maheswar |title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=58/59 |year=1977 |pages=818–820 |jstor=41691751 |url=https://www.jstor.org/stable/41691751}}</ref> পুৰণি স্থানীয় বিৱৰণ অনুসৰি, উত্তৰ লখিমপুৰ নগৰৰ পৰা প্ৰায় পাঁচ মাইল নিলগত ধল আৰু ঘাগৰ নদীৰ মাজত চুতীয়া ৰাজবংশৰ এটা শাখাই এখন নগৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰি ৰাজত্ব কৰিছিল। এই অঞ্চলত প্ৰাচীন পৰিত্যক্ত নগৰৰ চিন পোৱা যায় বুলি উল্লেখ আছে। সত্যনাৰায়ণ আৰু লক্ষ্মীনাৰায়ণৰ দেৱোত্তৰ আৰু ব্ৰহ্মোত্তৰ ভূমিদানৰ তাম্ৰফলি উদ্ধাৰ হোৱাৰ পিছত এই নগৰ আৰু চুতীয়া ৰাজবংশৰ মাজৰ ঐতিহাসিক সম্পৰ্কৰ সম্ভাৱনা অধিক গুৰুত্ব লাভ কৰে।<ref name="Harendra2009"/> লখিমপুৰ জিলাৰ [[হাবুং]] অঞ্চলটোও চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনত আছিল। ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চলক বৰ্তমানৰ [[ঢকুৱাখনা]] আৰু সোৱণশিৰি–ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ সংগমস্থলীৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰা হয়। স্থানীয় ঐতিহাসিক বিৱৰণত হাবুঙাধিপতি বৃহৎপাত্ৰ নামৰ এজন চুতীয়া বিষয়াই অঞ্চলটো শাসন কৰাৰ লগতে ডিব্ৰুগড়ৰ যুদ্ধত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ উল্লেখ আছে।{{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} চুতীয়া ৰজা লক্ষ্মীনাৰায়ণে সোৱণশিৰিৰ পশ্চিমৰ পাকিমুৰি অঞ্চলত ভূমিদান কৰাৰ কথাও স্থানীয় বিৱৰণত উল্লেখ কৰা হৈছে। ১৪০১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ঘিলামৰা তাম্ৰশাসনত দান কৰা ভূমিৰ পূব সীমা হিচাপে সোৱণশিৰি নদীৰ নাম উল্লেখ আছে। সেই সময়ত লক্ষ্মীনাৰায়ণৰ ৰাজধানী সাধয়াপুৰী বা শদিয়া আছিল বুলি ১৯৭৬ চনৰ লখিমপুৰ জিলা গেজেটিয়াৰত উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref name="LakhimpurGazetteer"/><ref name="Harendra2009"/> [[File:Baghar Sukar Doul.jpg|thumb|লখিমপুৰ জিলাৰ বাঘৰচুকৰ দৌল, যাক চুতীয়া যুগৰ স্থাপত্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Scheme for Development of Archaeological Sites and Monuments of Assam, Annual Plan 2016–17 |publisher=Directorate of Archaeology, Government of Assam |url=https://archaeology.assam.gov.in/sites/default/files/4/menu/schemes/Scheme-Development%2520of%2520%2520Archaeological%2520sites%2520and%2520monuments%2520of%2520assam%2520annual%2520plan%25202016-17-1.pdf}}</ref>]] ===আহোম শাসন=== ১৫২৩–২৪ খ্ৰীষ্টাব্দত চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতনৰ পিছত বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ অঞ্চল [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ অধীনলৈ যায়। আহোমসকলে নতুনকৈ অধিকাৰ কৰা এই অঞ্চলৰ প্ৰশাসনৰ বাবে ''ভটিয়লীয়া গোহাঁই'' নামৰ এটা নতুন পদ সৃষ্টি কৰে। এই পদৰ অধীনত উত্তৰ পাৰৰ নতুন অধিকৃত অঞ্চলসমূহৰ শাসন পৰিচালনা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Barua |editor-first=Golap Chandra |title=Ahom-Buranji: From the Earliest Time to the End of Ahom Rule, with Parallel English Translation |year=1930 |pages=59, 61 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n63/mode/1up}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত আহোম ৰজাই অঞ্চলটোত বাৰখন আঞ্চলিক সামন্তীয় শাসনকেন্দ্ৰ গঠন কৰি মধ্য অসমৰ [[বাৰভূঞা]]সকলক তাত সংস্থাপন কৰোৱা বুলি এটা ঐতিহাসিক বিৱৰণত উল্লেখ আছে। সেই বিৱৰণ অনুসৰি, [[কছাৰী ৰাজ্য]]ৰ বিৰুদ্ধে আহোমসকলক সহায় কৰাৰ পুৰস্কাৰস্বৰূপে ভূঞাসকলক এই অঞ্চলসমূহৰ সামন্তীয় শাসনভাৰ দিয়া হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Neog |first=Maheswar |title=Early History of the Vaiṣṇava Faith and Movement in Assam: Śaṅkaradeva and His Times |publisher=Motilal Banarsidass |location=Delhi |year=1980 |page=53}}</ref> ===ব্ৰিটিছ শাসন আৰু জিলা গঠন=== ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে ব্ৰহ্মদেশীয় সেনাই অসমৰ বিভিন্ন ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰিছিল। প্ৰথম ইংৰাজ–ব্ৰহ্মদেশ যুদ্ধৰ অন্তত ১৮২৬ খ্ৰীষ্টাব্দত স্বাক্ষৰিত [[ইয়াণ্ডাবু সন্ধি]] অনুসৰি ব্ৰিটিছে অসমত নিজৰ অধিকাৰ বিস্তাৰ কৰে আৰু ব্ৰহ্মদেশীয় সেনাক বিতাড়িত কৰে। ইয়াৰ পিছত শিৱসাগৰকে ধৰি উজনি অসমৰ দক্ষিণ পাৰৰ কিছু অঞ্চল [[পুৰন্দৰ সিংহ]]ৰ অধীনত ৰখা হৈছিল। অৱশ্যে ১৮৩৮ খ্ৰীষ্টাব্দতহে ব্ৰিটিছে এই সমগ্ৰ অঞ্চল নিজৰ প্ৰত্যক্ষ শাসনৰ অধীনলৈ আনে।<ref name="EB1911"/> ১৮৩৮ খ্ৰীষ্টাব্দত ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীয়ে শেষৰজন কৰতলীয়া আহোম ৰজা পুৰন্দৰ সিংহৰ পৰা উজনি অসমৰ শাসনভাৰ পুনৰ গ্ৰহণ কৰে। তাৰ পিছত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণ পাৰে [[শিৱসাগৰ]] আৰু উত্তৰ পাৰে পশ্চিমে বিশ্বনাথৰ পৰা পূবে চিচি–ধেমাজি অঞ্চললৈ বিস্তৃত ভূখণ্ড সামৰি লক্ষীমপুৰ জিলাৰ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলে। প্ৰথমতে [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] নগৰক জিলাখনৰ সদৰ হিচাপে নিৰ্বাচন কৰা হৈছিল।<ref name="LakhimpurGazetteer"/> লখিমপুৰ জিলা প্ৰশাসনৰ চৰকাৰী তথ্য অনুসৰি, ১৮৩৯ চনৰ জুলাই মাহত তৎকালীন গৱৰ্ণৰ জেনেৰেলে জাৰি কৰা এখন ঘোষণাপত্ৰৰ জৰিয়তে লক্ষীমপুৰক আনুষ্ঠানিকভাৱে জিলা হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=About |url=https://lakhimpur.assam.gov.in/about-us/about |publisher=Lakhimpur District Administration, Government of Assam |access-date=22 October 2026}}</ref> ১৮৪২ খ্ৰীষ্টাব্দত ব্ৰিটিছে শদিয়া আৰু মটক ৰাজ্যৰ অঞ্চলসমূহ নিজৰ শাসনৰ অধীনলৈ অনাৰ পিছত লখিমপুৰ জিলাৰ পৰিসৰ অধিক বৃদ্ধি পায়। উত্তৰ লখিমপুৰৰ অপেক্ষাকৃত আওহতীয়া অৱস্থান আৰু যাতায়াতৰ অসুবিধাৰ বাবে জিলাখনৰ প্ৰশাসনিক সদৰ দক্ষিণ পাৰৰ [[ডিব্ৰুগড়]]লৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত উত্তৰ পাৰৰ অঞ্চলটোক ''উত্তৰ লখিমপুৰ'' মহকুমা হিচাপে পৰিচালনা কৰা হয়। ব্ৰিটিছ শাসনকালত ঐতিহাসিক লখিমপুৰ জিলাৰ পৰিসৰৰ ভিতৰত বৰ্তমানৰ [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ কেইবাটাও অঞ্চল অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই বৃহত্তৰ সীমান্তৱৰ্তী প্ৰশাসনিক অঞ্চলক ''লখিমপুৰ ফ্ৰণ্টিয়াৰ ট্ৰেক্ট'' (''Lakhimpur Frontier Tract'') বুলিও জনা গৈছিল।<ref name="EB1911"/> ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছতো অবিভক্ত লখিমপুৰ জিলাত বৰ্তমানৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা|ডিব্ৰুগড়]], [[তিনিচুকীয়া জিলা|তিনিচুকীয়া]] আৰু [[ধেমাজি জিলা|ধেমাজি]] জিলাৰ অঞ্চলসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই বৃহত্তৰ জিলাখনৰ প্ৰশাসনিক সদৰ ডিব্ৰুগড়ত অৱস্থিত আছিল। ১৯৭১ চনৰ ২ অক্টোবৰত, [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ জন্মদিনত, তৎকালীন অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[মহেন্দ্ৰ মোহন চৌধুৰী]]ৰ শাসনকালত অবিভক্ত লক্ষীমপুৰ জিলাক বিভক্ত কৰি পৃথক [[ডিব্ৰুগড় জিলা]] আৰু লক্ষীমপুৰ জিলা গঠন কৰা হয়। নতুন লখিমপুৰ জিলাৰ সদৰ হিচাপে উত্তৰ লখিমপুৰক নিৰ্বাচন কৰা হয়। এই পুনৰ্গঠনৰ পিছত জিলাখনত উত্তৰ লখিমপুৰ আৰু ধেমাজি মহকুমা আছিল।<ref name="Statoids">{{cite web |url=http://www.statoids.com/yin.html |title=Districts of India |last=Law |first=Gwillim |date=2011-09-25 |work=Statoids |access-date=2011-10-11}}</ref><ref>{{cite book |title=লক্ষীমপুৰ |work=লক্ষীমপুৰ কেন্দ্ৰীয় ৰঙালী বিহু সন্মিলনৰ স্বৰ্ণজয়ন্তী স্মাৰক গ্ৰন্থ |editor1=হিৰণ্য সভাপণ্ডিত |editor2=অৰবিন্দ ৰাজখোৱা}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত ১৯৮৯ চনত লক্ষীমপুৰ জিলাৰ ধেমাজি অঞ্চল পৃথক কৰি [[ধেমাজি জিলা]] গঠন কৰা হয়। ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াত উল্লেখিত তাৰিখ অনুসৰি, ১৪ অক্টোবৰ ১৯৮৯-ত এই পুনৰ্গঠন সম্পন্ন হৈছিল।<ref name="Statoids"/> এই বিভাজনৰ পিছত লখিমপুৰ জিলাত উত্তৰ লখিমপুৰ আৰু ঢকুৱাখনা মহকুমা আছিল বুলি ঐতিহাসিক প্ৰশাসনিক বিৱৰণত উল্লেখ আছে।<ref>{{cite web |title=History |url=https://lakhimpur.assam.gov.in/about-us/history |publisher=Lakhimpur District Administration, Government of Assam |access-date=22 October 2026}}</ref> ==ভৌগোলিক তথ্য== অসমৰ উত্তৰ-পূব অংশত লখিমপুৰ জিলাৰ অৱস্থান। অক্ষাংশ ২৬° ৪৮' উত্তৰৰপৰা ২৭° ৫৩' উত্তৰলৈ; আৰু দ্ৰাঘিমাংশ ৯৩° ৪২' পূবৰপৰা ৯৪° ২০' পূবলৈ বিস্তৃত। হিমালয় পৰ্বতৰ কাষ চুই ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰে বিয়পি আৰু মাজুলী নদী দ্বীপৰ পদ স্পৰ্শ কৰি থকা লখিমপুৰ জিলা,যি নদ-নদী,খাল-বিল, জলাশয় আৰু অলেখ জলজ সম্পদেৰে আছিল অতীত মহীয়ান। এইখন জিলাৰ উত্তৰে অৰুনাচল প্ৰদেশ,পূবে ধেমাজি জিলা,দক্ষিণে খেৰকটীয়া-লোহিত (সোৱণশিৰি) সুঁতি,যাক মাজুলীক সাৱটি থকা ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰাংশ বোলা হয় আৰু পশ্চিমে শোণিতপুৰ জিলাৰে পৰিৱেষ্টিত। ২২৭৭ বৰ্গ কিলোমিটাৰ মাটিকালিৰ লখিমপুৰ জিলাখন দক্ষিণ পশ্চিমৰ পৰা উত্তৰ-পূবলৈ ৮৫ কিলোমিটাৰ আৰু [[সোৱণশিৰি নদী]]ৰ বুকুৱেদি উত্তৰা-দক্ষিণাকৈ প্ৰায় ৪৫ কি: মি: বহল। ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ শীৰ্ষভাগলৈ বিয়পি থকা এইখন জিলা গঢ় লয় ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু ইয়াৰ উপনৈ যেনে সোৱণশিৰি, ৰঙানৈ, ডিক্ৰং আৰু ইহঁতৰ অলেখ উপনৈয়ৈ পেলাই যোৱা পলসেৰে, যি হিমালয়ৰ পৰা বাগৰি অহা মূল্যবান গেদেৰে চহকী। ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ উপ-তৰপামটো আছিল এখন শিলৰ বিছনা,যি ভাৰতীয় সমতলৰ আগছোৱাৰ প্ৰতিনিধি আৰু উত্তৰ-পূব মুখী প্ৰব্ৰজনত সংকুচিত হৈ আহিছে। যোৱা এক নিযুত বছৰ-জুৰি এই অঞ্চলৰ ওপৰত তৰপে তৰপে জমা হোৱা গেদ আৰু মাটিৰ সম্পদে গঢ়ি তুলিছে বৰ্তমানৰ সমতলভাগ। নৈ, উপনৈৰ সম্পদে এইভাগ মাটিক কৰি তুলিছে আৰু বেছি উৰ্বৰা। লখিমপুৰ জিলাৰ সমতলভাগক তিনিটা স্থলভাগত ভাগ কৰিব পাৰি,যাৰ প্ৰতিটোৰে স্বকীয় বৈশিষ্ট্য আছে। পাহাৰীয়া এলেকাটো বালি,পলসুৱা মাটি,চকমকী পাথৰ(শিলগুটি) আৰু নদীৰ শিলেৰে গঠিত হৈছে। সাগৰীয় পৃষ্ঠভাগৰ পৰা প্ৰায় ১২০ মিটাৰ উচ্চতাত এই অঞ্চল অৱস্থিত। এই উচ্চতা জিলাখনৰ মধ্যভাগত ৮৫-১০০মিটাৰলৈ আৰু দক্ষিণৰ ঢকুৱাখনা এলেকাত ৮৫ মিটাৰ,বদতিঘাটত ৮৩ মিটাৰ আৰু একেবাৰে দক্ষিণ-পূবত ৭৯ মিটাৰ নমা। যিহেতু জিলাখনৰ সাধাৰণ সমতলভাগ স্বাভাৱিকতে বহুত নিম্ন,সেয়েহে বৰ্ষাকালৰ বাহিৰে বছৰৰ অন্য সময়ত নদ-নদীৰ সোঁতৰ তীব্ৰতা সিমান প্ৰচণ্ড নহয়। লখিমপুৰৰ মুঠ মাটিকালি ২২৭৭ বৰ্গ কিলোমিটাৰ<ref>..http://lakhimpur.nic.in/..</ref> ===জলবায়ু=== [[হিমালয়]] পৰ্বতৰাশিৰ গাতে লাগি থকা এই জিলাৰ জলবায়ু তুলনামুলক ভাৱে চেঁচা আৰু সেমেকা। গড় উষ্ণতা শীতকালত ৫º ৰ পৰা ২০º ছেলছিয়াছ আৰু গ্ৰীষ্মকালত ১৮º ৰ পৰা ৩৬º ছেলছিয়াছলৈকে পৰিৱৰ্তিত হয়। আগষ্ট আৰু জানুৱাৰী মাহেই এইখন জিলাৰ ক্ৰমে আটাইতকৈ গৰম আৰু চেঁচা মাহ। বাৰ্ষিক গড় বৰষুণৰ পৰিমাণ ২০০ ছে.মি.ৰ পৰা ২৫০ ছে.মি.। ৬০% ৰ পৰা কেতিয়াও তললৈ ননমা এই অঞ্চলৰ জলবায়ুৰ আৰ্দ্ৰতা সদায়ে উচ্চ। অসমৰ অন্যান্য এলেকাত দেখা দিয়া বালি –ধুমুহা এই জিলাত নাই। ==জনগাঁথনি== ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি জিলাখনৰ মুঠ জনসংখ্যা হৈছে ১০,৪০,৬৪৪<ref>..http://lakhimpur.nic.in/profile.htm..</ref>। ২০০১-২০১১ চনৰ ভিতৰত জনসংখ্যাৰ হাৰ হৈছে ১৭.০৫%<ref>..http://lakhimpur.nic.in/profile.htm..</ref>। অতীততে লখিমপুৰ ঘন জনবসতিৰ অঞ্চল নাছিল। হয়তো ডাঠ হাবি-জংঘল, বাৰিষা সঘনাই হোৱা বানপানী আৰু যাতায়াত ব্যৱস্থাৰ অসুবিধাৰ বাবে মানুহে এই অঞ্চলত বাস কৰিবলৈ আগ্ৰহী নাছিল। চীনা আক্ৰমণৰ ঠিক পিছতে ১৯৬৩-৬৪ চনৰ ভিতৰত জিলাখনে মিটাৰগজ ৰেললাইনৰ মুখ দেখে। ৰেল চলাচল হোৱাৰ পিছৰ পৰাই লাহে লাহে জনসংখ্যা বৃদ্ধি পাবলৈ ধৰে। লগতে ইংৰাজৰ ঔপনিৱেশিক ব্যৱস্থাই জনসংখ্যা বৃদ্ধিত অৰিহণা যোগালে। {{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} ঊনৈশ শতিকাৰ পৰা জিলাখনত একেলগে বাইশটা জনগোষ্ঠীয়ে বাস কৰিছিল। ১৮৪৭-৪৮ চনত মুঠ জনসংখ্যা আছিল ৩৬,৭৪২ জন। ১৮৫২-৫৩ চনত কৰা জৰীপত জনসংখ্যা হয়গৈ ৪১,৭২৬ জন। তেওঁলোকৰ ভিতৰত হিন্দুলোকৰ সংখ্যা আছিল ৩৪,৬৬৫ জন। মুছলিম ২৫১ জন, জনগোষ্ঠীয় লোক আছিল ৫,৫৪৭ জন। ১৮৭২ চনত প্ৰথম চৰকাৰী লোকপিয়ল অনুসৰি জিলাখনৰ মুঠ জনসংখ্যা হয়গৈ ৩৯,১৫৪ জন। ১৯০১ চনত ৮৮.৩ শতাংশ বৃদ্ধিৰে এই জনসংখ্যা হয়গৈ ৭৩,৭৩৬ জন। হয়তো জিলাখনৰ ঠাই বিশেষে চাহ বাগিছা স্থাপনেই আছিল জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ মূল কাৰণ। বিশ-শতিকাৰ প্ৰথম দশকবোৰত পূব-বঙ্গৰ পৰা অবৈধভাৱে আহি বৰ্তমানৰ বঙালমৰা, ইছলামপুৰ, দৌলতপুৰৰ নিম্নপৃষ্ঠত থিতাপি লোৱা ভূমিহীন মুছলিম পৰিয়ালবোৰে জনসংখ্যা বৃদ্ধিত বিশেষ ভূমিকা বহন কৰিছিল। {{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} সেই সময়তে আকৌ কিছু সংখ্যক নেপালীলোক ম’হসহ খেতি-বাতি হোৱা ঠাইত থিতাপি লৈছিল। এনেকৈ ১৯২১ চনত জিলাখনৰ জনসংখ্যা এক লাখৰো অধিক হয়গৈ। অবৈধ প্ৰবেশ চলি থাকি ১৯০১ চনৰ জনসংখ্যা তিনিগুণ হৈ ১৯৫১ চনত হ’লগৈ ২,২২,৯৬৯ জন। আচৰিতজনকভাৱে এক অৰ্ধশতিকাতে (২০০১-২০০৩) চাৰিগুণ বাঢ়ি গৈ জনসংখ্যা হয় ৮,৮৯,০১০ জন। ২০০১ চনত জিলাখনত জনজাতিলোকৰ সংখ্যা মুঠ জনসংখ্যাৰ ২৩.৪৯% হৈ এক বিশেষ স্থান লাভ কৰে, যি সময়ত ৰাজ্যখনত জনজাতিলোকৰ পৰিমাণ ১৯.৪১%। ৰাজ্যৰ অনুসূচীত জাতিৰ লোকৰ পৰিমাণ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৬.৫৫ % হোৱাৰ বিপৰীতে লখিমপুৰত এই পৰিমাণ ৭.২৮ %। ২০০১ চনত মুঠ জনসংখ্যা ৮,৮৯,০১০ জনৰ ভিতৰত বিভিন্ন ধৰ্মাৱলম্বী লোকৰ সংখ্যা আছিল এনে ধৰণৰ: * হিন্দু- ৭,০২,৪৪১জন -৭৯.০৬ %, * মুছলিম ১,৪৩,৫০৫জন -১৬.১৪ %, * খ্ৰীষ্টিয়ান ৩৬,৬৬৭জন -৪.৪২ %। * বৌদ্ধ ধৰ্মাৱলম্বী -১,৩৬২ জন * জৈন ধৰ্মাৱলম্বী -১৪৮জন আৰু * অন্যান্য ধৰ্মৰ লোক -৩,৩৭১ জন। জনবসতিৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৪৫৭জন<ref>..http://lakhimpur.nic.in/profile.htm..</ref>। ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি জিলাখনৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৭৮.৩৯%। পুৰুষ আৰু মহিলাৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ক্ৰমে ৮৪.৬৬% আৰু ৭১.৯১%<ref>..http://lakhimpur.nic.in/profile.htm..</ref> ==ভাষা== লখিমপুৰ জিলা অঞ্চল সুবৃহৎ অসমীয়া জাতিৰ অন্তৰ্ভুক্ত প্ৰায়বিলাক ধৰ্মীয়লোকৰ উপৰিও অজনজাতি আৰু জনজাতি লোকৰ বাসস্থান। ইয়াৰ বাহিৰেও কৰ্মেসূত্ৰে নেপাল, ৰাজস্থান, মৰোৱাড়, বিহাৰ, বঙ্গ,বাংলাদেশ, মধ্যপ্ৰদেশ, উৰিষ্যা,তামিলনাডু আদি ভাৰতৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰৰ পৰা অহা ভিন্ন ভাষীলোকো এই অঞ্চলত বহুকাল থাকি লখিমপুৰত স্থায়ীভাৱে বাসকৰা অসমীয়া লোকৰ লগত মিলি ভাষা সংস্কৃতি সমন্বয়ৰ পৰম্পৰাৰে এক স্বকীয় বৈশিষ্ট্য বহন কৰি আহিছে। লখিমপুৰ জিলাত স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰি থকা বিভিন্ন ভাষা গোষ্ঠীৰ ভিতৰত * আৰ্য গোষ্ঠীৰ অন্তৰ্গত অসমীয়া, বঙালী, নেপালী, মাৰোৱাৰী, হিন্দী, উড়িয়া, পঞ্জাবী আদি ভাষা-ভাষীসকল অন্যতম। * চীন-তিব্বতীয় শাখাৰ অন্তৰ্গত বড়ো ভাষা গোষ্ঠীৰ উপশাখাৰ বড়ো, সোণোৱাল কছাৰী, মিচিং, দেউৰী,ৰাভা, খামতি সকলেই প্ৰধান। * অষ্ট্ৰীক গোষ্ঠীৰ অন্তৰ্গত-কোল বা মুণ্ডা শাখা। এই শাখাৰ উপশাখা হ’ল চাওঁতালী, মুণ্ডাৰী, শৱৰ আদি। ইয়াৰ অন্তৰ্গত বিভিন্ন ভাষা সমূহ চাহ বাগিচাৰ মজদুৰ বা বনুৱা সকলৰ মাজত প্ৰচলিত। উল্লিখিত ভাষা সমূহৰ ভিতৰত অসমীয়া ভাষীৰ বাদে আন ভাষা-ভাষী সকল হ’ল দ্বি-ভাষী। তেওঁলোক নিজ নিজ অঞ্চলত নিজৰ ভাষাভাষীৰ মাজত নিজৰ ভাষাতে কথা পাতে যদিও আনৰ লগত কথা বতৰা হওঁতে অসমীয়া ভাষাতে কথা পাতে। শিক্ষা-দীক্ষা, ব্যৱসায়িক লেনদেন, সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান আদিত এওঁলোকে অসমীয়া ভাষাক সংযোগী বা সহযোগী ভাষা হিচাপে প্ৰয়োগ কৰে। লখিমপুৰৰ প্ৰধান ভাষা [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]]। ইয়াৰ ৰূপ ঘাইকৈ দুটা: মান্য ৰূপ (লিখিত) আৰু কথ্য ৰূপ (মুখে মুখে প্ৰচলিত) * মান্য ৰূপ : মান্যভাষাটো সাধাৰণতে ৰুচিমাৰ্জিত আৰু পৰিশীলিত। লিখোঁতেহে এই মান্যৰূপৰ অসমীয়াৰ প্ৰচলন হয়। অৱশ্যে বিশেষ পৰিস্থিতিত নাটক, উপন্যাসৰ কথোপকথন তথা সংলাপ আদিত কেতিয়াবা সাহিত্যিক প্ৰয়োজনত কথ্য অসমীয়া প্ৰয়োগ কৰা হয় যদিও সেয়া কৃত্ৰিম ব্যৱহাৰ। * কথ্য ৰূপ : দৈনন্দিন জীৱনত প্ৰচলিত ভাষাৰ মাজত মানুহৰ ৰুচি অনুযায়ী মাতকথাই এটা নিৰ্দিষ্ট ৰূপ লয়। এনে কথ্যৰূপৰ প্ৰতিফলন লখিমপুৰৰ কথ্য অসমীয়াতো পোৱা যায়। ==লখিমপুৰৰ উল্লেখযোগ্য== ===লখিমপুৰ জিলাৰ বৈশিষ্ট্যমূলক স্থানসমূহ=== লখিমপুৰ জিলাৰ প্ৰশাসনিক পৰিসীমাৰ ভিতৰত বহুতো বৈশিষ্ট্যমূলক উল্লেখনীয় স্থান আছে। <ref name="ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা"/> ইয়াৰ ভিতৰত অন্যতম হৈছে নাৰায়ণপুৰত অৱস্থিত মহাপুৰুষ [[মাধৱদেৱ|শ্ৰী শ্ৰী মাধৱদেৱ]]ৰ জন্মস্থান। খেৰাজখাত মৌজাৰ কাচিকটা আৰু ৰঙাজান নৈৰ মাজত অৱস্থিত [[লেতেকুপুখুৰী]]ত মাধৱদেৱৰ জন্ম হৈছিল। [[মায়ামৰা সম্প্ৰদায়|মায়ামৰা সত্ৰ সম্প্ৰদায়]]ৰ প্ৰৱৰ্তক [[অনিৰুদ্ধদেৱ]]ৰ ধলপুৰৰ দকুৱা গাৱঁৰ বিষ্ণু বালিকুঞ্চিত জন্ম হৈছিল, আৰু সেই স্থানতে তেওঁৰ থান অৱস্থিত। আনহাতে, অনিৰুদ্ধদেৱৰ সমাধিস্থান [[নাহৰআটী থান]] [[বিহপুৰীয়া]] নগৰৰ সমীপৰ নাহৰআটীত অৱস্থিত। নাৰায়ণপুৰ নগৰৰে সমীপৰ শক্ৰাহিত বদলা পদ্ম আতা আৰু হৰিদেৱৰ জন্মস্থান। মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ আৰু শ্ৰী মাধৱদেৱৰ মণিকাঞ্চন সংযোগৰ স্থান হিচাপে পৰিচিত মাজুলীৰ ধুৱাহাট বেলগুৰি সত্ৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ গৰাখহনীয়াৰ বাবে স্থানান্তৰিত হৈ নাৰায়ণপুৰতে পুনৰ প্ৰতিষ্ঠাপিত হয়। বেলগুৰি সত্ৰৰ নাতিদূৰতে বদুলা সত্ৰ আছে। আনহাতে, পদ্ম আতাৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠাপিত [[ফুলনি থান]] নাৰায়ণপুৰ নগৰতেই অৱস্থিত। <ref name="ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা"/> বিহপুৰীয়াৰ বদতিঘাটৰ সমীপত মহাপুৰুষ শংকৰদেৱে এবাৰ পদাৰ্পণ কৰা চাঙিনীথান, ধলপুৰৰ গণকদলনীত পেতুৱা গোসাঁনীৰ থান, ধলপুৰৰ ভাটোকুছিত কেশৱ চৰণ আতা থান, নাৰায়ণপুৰৰ ফুলবাৰীত [[মাঘনোৱা দ'ল]], খেৰাজখাতৰ গোসাঁইবাৰী আৰু নাৰায়ণপুৰৰ বৰখামতি গাৱঁত বাপুচাং আৰু বুদ্ধদেৱৰ মূৰ্ত্তি থকা বৌদ্ধ মন্দিৰ, বিহপুৰীয়া হমৰা কাচিকটা গাৱঁত বদলা পদ্ম আতাৰ জিৰণিস্থান হিচাপে চিহ্নিত ৰঘূগুৰি আৰু হমৰা থান, আৰু খেৰাজখাতত ফুলবাৰী দেৱালয় হৈছে লখিমপুৰৰ পশ্চিম প্ৰান্তৰ আন উল্লেখযোগ্য স্থানসমূহৰ অন্যতম। উল্লেখনীয় যে, কালিকাপুৰাণত ''গৌতমস্য মহাফলা তীৰ্থ'' হিচাপে লখিমপুৰ জিলাৰ দক্ষিণ-পশ্চিমৰ এই অঞ্চলৰ মাজেৰে পাৰ হোৱা ''পিচ্ছিলা'' (বৰ্তমানৰ পিছলা) নদীৰ উল্লেখ আছে। নাৰায়ণপুৰৰ অনতিদূৰত [[হাৰমতী]]ত একে নামৰ এগৰাকী কুৱঁৰীৰ নামেৰে হাৰমতী গড় আছে। যোগিনীতন্ত্ৰত উল্লেখ থকা সৌমাৰপীঠৰ হাৰমতীৰ ওচৰেদি অধিষ্ঠাত্ৰী দেৱী ''দিক্কৰ বাসিনী''য়ে ডিক্ৰং নামেৰে অৰুণাচলৰ পাহাৰৰ পৰা বৈ আহি দ্বিতীয় বাসুদেৱ থানৰ কাষেদি গৈ বদতিঘাটৰ ওচৰত সোৱণশিৰি নদীত মিলিছে। উত্তৰ লক্ষীমপুৰ নগৰৰ সমীপত ঘাৰমৰা সত্ৰ আৰু বৰমাহৰা সত্ৰ অৱস্থিত। খ্ৰীষ্টীয় চতুৰ্দ্দশ শতিকাত চুতীয়া ৰাজ্যৰ ৰজা সত্যনাৰায়ণে প্ৰতিষ্ঠা কৰা শ্ৰী শ্ৰী বাসুদেৱ থান নৰোৱা সত্ৰ জিলাখনৰ [[ঢকুৱাখনা]] মহকুমাত থকা এক ঐতিহ্যমণ্ডিত ক্ষেত্ৰ। উক্ত সত্ৰখিনিলৈ নেপাল, ভূটান আদি ঠাইৰ পৰাও বহুলোকৰ আগমন ঘটে। ঢকুৱাখনাতে হাৰ্হি দেৱালয় আৰু বৰদলনিৰ কুমতীয়া নৈৰ পাৰত মণিপুৰীয়া গোসাঁনীৰ থান আছে। উত্তৰ লক্ষীমপুৰ নগৰত থকা পঞ্চানন দেৱালয়ত কৰ্ছন গাঁৱৰ পৰা ষোড়শী মহাবিদ্যাৰ বিগ্ৰহ আনি প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। <ref name="ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা"/> এই ঐতিহাসিক লক্ষীমপুৰৰ কমলাবৰিয়া মৌজাৰ ধেনুধৰিয়া গাঁৱতেই অৱস্থিত ঐতিহাসিক গৰকা "শ্ৰীশ্ৰী বঁটাৰ গঞা সত্ৰ।" যি খনি সত্ৰ শ্ৰীশ্ৰী বলোদেৱে শ্ৰীশ্ৰী দামোদৰ দেৱৰ আজ্ঞা অনুসৰি মাজুলীৰ বত্ৰগ্ৰামৰ বঁটাৰ চাপৰিত স্থাপিত কৰিছিল যি স্থান হয়টো বৰ্তমান ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ বুকুত জাহ গৈছে। মান ভগনৰ সময়ত এই সত্ৰ খনি ফাটি আহি লখিমপুৰ অৱস্থিত হল। মাত্ৰ অসমৰ এই সত্ৰখনিতেই একমাহজুৰি হোৱা পাল নামৰ পৰম্পৰা ৰক্ষা কৰি অহা হৈছে। ===লখিমপুৰ জিলাৰ নগৰ/চহৰ=== * [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] * [[ফুলবাৰী]] * [[বিহপুৰীয়া]] * [[নাৰায়ণপুৰ]] * [[ঢকুৱাখনা]] * [[লালুক]] * [[বান্দৰদেৱা]] * [[ঘিলামৰা]] * [[নাওবৈচা]] * [[হাৰমতি]] * [[ধলপুৰ]] * [[বগীনদী]] * [[ঢেকীয়াজুলি]] ===ঐতিহাসিক স্থানসমূহ=== {{multicol}}• শ্ৰী শ্ৰী বঁটাৰ গঞা সত্ৰ। * বাসুদেৱ থান নৰুৱা সত্ৰ। * ৰজাবাৰী। * হাৰ্হি দেৱালয়। * গৰখীয়া দৌল। * নীল দেৱালয়। * পঞ্চানন দেৱালয়। * লোণপানী দৌল। * মাঘনোৱা দ’ল|মাঘনোৱা দৌল আৰু দোতোলা। * ফুলবাৰী দেৱালয়। * বুটীকুৰ। * চাউলধোৱা। {{col-break}} * বাধাকৰা * শতজান * দুলুংমুখ * কদম * খগা * হাতীলুং * পকা দ’ল পিঠাগুৰি * হাৰমতী * ৰাজগড় আলি * বৈঠাৱতী দেৱালয় * মুঢ়া ভগা দ’ল {{col-break}} * বুঢ়ী গোসাঁনীৰ থান * দেওঘৰ * [[ঘাৰমৰা সত্ৰ]] * নাহৰ আটি সত্ৰ * বিষ্ণু বালিকুচি * লেতেকু পুখুৰী * বেলগুৰি থান বা সত্ৰ * পুণীয়া সত্ৰ * চাঙিনী থান * বাহজেঙনী সত্ৰ * কেঁচাই খাইতি আই থান,উজনি মিৰি গাঁও {{col-end}} ===শিক্ষানুষ্ঠান=== {{multicol}} * [[উত্তৰ লখিমপুৰ মহাবিদ্যালয়]] * [[লখিমপুৰ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] * [[লালুক উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়]] * লখিমপুৰ বালিকা মহাবিদ্যালয় * লখিমপুৰ বাণিজ্য মহাবিদ্যালয় * লখিমপুৰ কেন্দ্ৰীয় মহাবিদ্যালয় * লখিমপুৰ আইন মহাবিদ্যালয় * স্নাতকোত্তৰ প্ৰশিক্ষণ মহাবিদ্যালয় * লখিমপুৰ তেলাহী কমলাবৰীয়া মহাবিদ্যালয় * ঘিলামৰা নৰ্থ বেংক মহাবিদ্যালয় * ঢকুৱাখনা মহাবিদ্যালয় * ঢকুৱাখনা বাণিজ্য মহাবিদ্যালয় * [[শংকৰদেৱ মহাবিদ্যালয়]] * ওম প্ৰকাশ দিনোদিয়া মহাবিদ্যালয় (পানীগাঁও) * [[মাধৱদেৱ বিশ্ববিদ্যালয়]] * বিহপুৰীয়া মহাবিদ্যালয় * বিহপুৰীয়া বাণিজ্য মহাবিদ্যালয় * পূব ডিক্ৰং মহাবিদ্যালয় * লালুক মহাবিদ্যালয় * নাওবৈচা মহাবিদ্যালয় * তেলহী তুৱাৰাম নাথ মহাবিদ্যালয় {{col-break}} * ভিবিৰাম হাজৰিকা মহাবিদ্যালয় * খেৰাজখাত মহাবিদ্যালয় * ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী একাডেমী * জিনিয়াছ একাডেমী * [[উত্তৰ লখিমপুৰ চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়]] * উত্তৰ লখিমপুৰ বালিকা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * পানীগাঁও উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱা বালিকা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * ধলপুৰ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * [[নাৰায়ণপুৰ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়]] * লোহিত-ডিক্ৰং উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * শংকৰদেৱ কলেজিয়েট * খ'ৰা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * বঙালমৰা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * খেৰাজখাত উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * নামনি সোৱণশিৰি উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * কমলপুৰ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * গোঁহাই কমল উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * টাউন হাইস্কুল {{col-break}} * জ্ঞানজ্যোতি একাডেমী, নাৰায়ণপুৰ *জন ফাৰ্থ হাইস্কুল * বসন্তলতা বিশ্বেশ্বৰ চাংকাকতি সোঁৱৰণী শংকৰদেৱ শিশু নিকেতন, লখিমপুৰ * পিছলা নেশ্যনেল একাডেমি, নাৰায়ণপুৰ * সংগম একাডেমী * এচিয়ান পাব্লিক স্কুল * টাউন হাই মাদ্ৰাছা স্কুল * ৰে’লৱে স্কুল * লীলাৱতী বৰদলৈ হিন্দী স্কুল * টোল আদৰ্শ প্ৰাথমিক বিদ্যালয় * বৰবালি উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * গড়েহগা বাঁগপাতি উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * লখিমপুৰ কলেজিয়েট আদৰ্শ হাইস্কুল * পহুমৰা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * ফুলবাৰী বোকানদী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * চেণ্ট মেৰিছ স্কুল চাবতি * শংকৰদেৱৰ শিশু নিকেতন নাওবৈচা * লখিমপুৰ পশু চিকিৎসা বিজ্ঞান মহাবিদ্যালয় * এছিয়ান একাডেমী খেলমাটী * বাধাকৰা উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * আমতলা হাই স্কুল, অমতলা * এ দি কে হাইস্কুল * মধ্য তেলাহী উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয় {{col-end}} [[চিত্ৰ:Nlc1.jpg|thumb|right|[[উত্তৰ লখিমপুৰ মহাবিদ্যালয়]]]] ===সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান=== * পঞ্চানন নাট্য মন্দিৰ (উত্তৰ লখিমপুৰ) * নট সৈনিক (উত্তৰ লখিমপুৰ) * নাবিক (উত্তৰ লখিমপুৰ) * সন্মিলিত নাট্য সমাজ (বিহপুৰীয়া) * নাটকম (বিহপুৰীয়া) ===লখিমপুৰ জিলাৰ উল্লেখযোগ্য ব্যক্তিসকল=== {{multicol}} * [[বিশ্বনাৰায়ণ শাস্ত্ৰী]] * [[পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱা|পদ্মনাথ গোহাঞি বৰুৱা]] * [[হোমেন বৰগোহাঞি]] * [[সৰ্বেশ্বৰ জালভাৰী ফুকন]] * ধৰ্মেশ্বৰ কটকী * লীলাৰাম ভূঞা (মুক্তিযোদ্ধা) * [[পূৰ্ণানন্দ দত্ত]] * প্ৰফুল্ল কুমাৰ বৰুৱা * [[গণেশ পেগু]] * বিশ্ব বৰুৱা * [[চন্দ্ৰধৰ চমুৱা|ড॰ চন্দ্ৰধৰ চমুৱা]] * জীৱন বৰা * [[তোষেশ্বৰ চেতিয়া]] * হৰেন্দ্ৰ দেৱগোস্বামী {{Multicol-break}} * [[শিৱ শৰ্মা]] * বোধেন হাজৰিকা * অনু বৰুৱা * দেবেন বৰগোঁহাই * চন্দ্ৰকমল গগৈ * [[আলি হাইদৰ]] * [[মুনীন ভূঞা]] * [[ঘন হাজৰিকা]] * [[পাণীন্দ্ৰ নাথ গগৈ]] * [[উদ্ধৱ ভৰালী]] (বিশিষ্ট উদ্ধাৱক) * [[ইন্দ্ৰ বণিয়া]] (বিশিষ্ট অভিনেতা) * শূল বৰা * যদু কলিতা * [[সেৱাব্ৰত বৰুৱা]] * [[নন্দ কিশোৰ মহেশ্বৰী]] * [[কালিনাথ পাংগিং]] {{Multicol-end}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{অসমৰ জিলা}} {{Geographic location |Centre = লখিমপুৰ জিলা |North = [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] |Northeast = |East = [[ধেমাজি জিলা]]<br>[[ডিব্ৰুগড় জিলা]] |Southeast = |South = [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]<br>[[মাজুলী জিলা]] |Southwest = |West = [[শোণিতপুৰ জিলা]] |Northwest = }} <!--শ্ৰেণী--> [[শ্ৰেণী:অসমৰ জিলা]] [[শ্ৰেণী:লখিমপুৰ জিলা|*]] 82thnfgrcc7q33pxhade4q26ktme71p 646602 646505 2026-10-22T18:43:31Z Ananya Taye 28065 /* ইতিহাস */ 646602 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = লখিমপুৰ জিলা |settlement_type = [[অসমৰ জিলা|জিলা]] |native_name = |nickname = |image_skyline = |image_size = |image_caption = |image_flag = |image_seal = |image_map = Lakhimpur in Assam (India).svg |map_caption = [[অসম]]ত জিলাখনৰ অবস্থান |subdivision_type = দেশ |subdivision_name = [[ভাৰত]] {{flagicon|IND}} |subdivision_type1 = [[ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চলসমূহ|ৰাজ্য]] |subdivision_name1 = [[অসম]] |subdivision_type2 = সদৰ |subdivision_name2 = [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] |leader_title = |leader_name = |established_title = |established_date = |area_magnitude = |area_total_km2 = 2277<!--২২৭৭--> |area_land_km2 = |area_water_km2 = |population_as_of = ২০১১ |population_note = |population_total = 1040644<!--১০৪০৬৪৪--> |population_metro = |population_density_km2 = |timezone =[[গ্ৰী.মা.স. +৫.৩০|ভাৰতীয় মান সময়]] |utc_offset = +৫:৩০ |timezone_DST = |utc_offset_DST = |latd=|latm=|lats=|latNS=N |longd=|longm= |longs=|longEW=W |elevation_m = |blank_name = |blank_info = |website = [http://www.lakhimpur.nic.in www.lakhimpur.nic.in] |footnotes = }} '''লখিমপুৰ''' (পূৰ্বৰ নাম '''লক্ষীমপুৰ''') [[ভাৰত]]ৰ উত্তৰ-পূবত অৱস্থিত [[অসম]] ৰাজ্যৰ উত্তৰ-পূৱ কোণত অৱস্থিত এখন জিলা। উল্লেখ্য যে, [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ সময়ত লক্ষীমপুৰ আৰু ডিব্ৰুগড় মহকুমা দুটাৰে তেতিয়াৰ লক্ষীমপুৰ জিলা গঠন হৈছিল। সেইসময়ত ইয়াৰ চাৰিসীমা আছিল: পূবে ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী, পশ্চিমে হাৱাজান নৈ, উত্তৰে ''[[নেফা]]'' আৰু দক্ষিণে লোহিত সুঁতি। <ref name="ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা">{{cite book | title=ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা | publisher=লক্ষীমপুৰ জিলা মুক্তি যুঁজাৰু সন্মিলন, উত্তৰ লক্ষীমপুৰ, অসম | author=শ্ৰী হৰিচন্দ্ৰ বৰুৱা, সম্পাদক | year=২০০১-২০০২ | location=উত্তৰ লক্ষীমপুৰ | pages=১}}</ref> ১৯৭১ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে এই জিলাখনক লক্ষীমপুৰ আৰু ডিব্ৰুগড় জিলা হিচাপে দ্বিবিভক্ত কৰা হয়। পৰৱৰ্তী কালত লক্ষীমপুৰ জিলাৰ পৰা তেতিয়াৰ ধেমাজি মহকুমাকো আতঁৰাই সুকীয়া জিলাৰ স্বীকৃতি দিয়া হয়। বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ জিলাৰ চাৰিসীমা হ'ল উত্তৰে [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]], দক্ষিণে [[মাজুলী জিলা|মাজুলী]], গোলাঘাট আৰু [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]], পূবে [[ধেমাজি জিলা]] আৰু [[ডিব্ৰুগড় জিলা]] আৰু পশ্চিমে [[বিশ্বনাথ জিলা]]। জিলাখনৰ সদৰ হৈছে [[উত্তৰ লখিমপুৰ]]। মহকুমা ৩টা- [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] [[নাৰায়ণপুৰ]] আৰু [[ঢকুৱাখনা]]। ==লখিমপুৰ (লক্ষীমপুৰ) নামৰ উৎপত্তি== ''লখিমপুৰ'' নামটো বৰ্তমানৰ [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] নগৰৰ পূৰ্বৰ নাম ''লক্ষীমপুৰ'' বা ''লক্ষ্মীপুৰ''ৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা বুলি এটা ঐতিহাসিক ব্যাখ্যা প্ৰচলিত আছে। জিলাখনৰ নামকৰণৰ বিষয়ে বিভিন্ন মত পোৱা যায়। ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ পৰ্বতমালাৰ পাদদেশলৈকে বিস্তৃত এই উৰ্বৰ সমতল অঞ্চল অতীজৰে পৰা কৃষি আৰু প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ বাবে সমৃদ্ধিশালী আছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ১৯৭৬ চনৰ ''Assam District Gazetteers: Lakhimpur District'' অনুসৰি, চুতীয়া ৰজা লক্ষ্মীনাৰায়ণৰ নামৰ সৈতে লক্ষীমপুৰ নামৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কিত কৰা হয়। চতুৰ্দশ শতিকাৰ শেষভাগ আৰু পঞ্চদশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে এই ৰজাই বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ জিলাৰ পূব অংশত শাসন কৰিছিল। শক ১৩২৩ বা ১৪০১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ এখন তাম্ৰশাসনত তেওঁ [[সোৱণশিৰি নদী]]ৰ পশ্চিম পাৰত অৱস্থিত বাখনা গাঁৱত ব্ৰাহ্মণসকলক ভূমিদান কৰাৰ কথা উল্লেখ আছে। তেওঁৰ ৰাজধানী আছিল ''সাধয়াপুৰী'', যাক [[শদিয়া]]ৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা হৈছে। গেজেটিয়াৰখনত লক্ষ্মীনাৰায়ণে নিজৰ ৰাজ্যৰ ভিতৰত এখন নগৰ স্থাপন কৰি নিজৰ নাম অনুসৰি তাৰ নামকৰণ কৰিছিল বুলি এটা সম্ভাৱনা উত্থাপন কৰা হৈছে।<ref name="LakhimpurGazetteer">{{cite book |title=Assam District Gazetteers: Lakhimpur District |author=Government of Assam |year=1976 |publisher=Government of Assam |location=Shillong |page=2 |language=English |quote=There are other historical accounts which show that a king named Laksminarayan ruled over the area, now included in the eastern part of Lakhimpur district, who during the 14th–15th century A.D. made a land grant dated Saka 1323 (A.D. 1401). The land was donated in the village of Bakhana on the western bank of the Subansiri. His capital was at Sadhayapuri, to be identified with Sadiya, the capital of Chutiya kings. This king Laksminarayan is likely to have built a town in his kingdom and named it after him. Sri Sarbeswar Barua of North Lakhimpur strongly believes that the district took its name from the town of Lakhimpur (later known as North Lakhimpur), originally selected as its headquarters, when Lakhimpur district was first formed in 1838 by the East India Company. He points out that this is known from the original seal of the district, as found in a sanad (manuscript) dated 1839 granted to the late Maheswar Sarma Bapu Barua and the note written by the Principal Assistant Commissioner in English at the top of the sanad just below the seal, where the name of Lakhimpur district is found written. The sanad was issued from North Lakhimpur. From this, Sri Barua concludes that the name of the district was derived from its first headquarters, viz., Lakhimpur.}}</ref> ইতিহাসবিদ সৰ্বেশ্বৰ বৰুৱাই এই ব্যাখ্যাৰ সমৰ্থনত যুক্তি আগবঢ়াইছিল যে ১৮৩৮ খ্ৰীষ্টাব্দত ব্ৰিটিছ [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]য়ে লখিমপুৰ জিলা গঠন কৰোঁতে লক্ষীমপুৰ নগৰক প্ৰথম সদৰ হিচাপে নিৰ্বাচন কৰিছিল আৰু নগৰখনৰ নামৰ পৰাই জিলাখনৰ নামকৰণ হৈছিল। তেওঁ ১৮৩৯ খ্ৰীষ্টাব্দত মহেশ্বৰ শৰ্মা বাপু বৰুৱাক প্ৰদান কৰা এখন চনদক এই মতৰ সমৰ্থনত উল্লেখ কৰিছে। উত্তৰ লখিমপুৰৰ পৰা প্ৰদান কৰা এই চনদখনত জিলাখনৰ মূল মোহৰ আৰু তাৰ তলত প্ৰধান সহকাৰী আয়ুক্তই ইংৰাজীত লিখা টোকাত ''Lakhimpur district'' নামটো পোৱা যায়। বৰুৱাৰ মতে, এই তথ্যই জিলাখনৰ নাম প্ৰথম প্ৰশাসনিক সদৰ নগৰখনৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা বুলি সূচায়।<ref name="LakhimpurGazetteer"/> এই অঞ্চলত চুতীয়া ৰজাসকলৰ শাসনৰ প্ৰমাণ হিচাপে কেইবাখনো তাম্ৰশাসন উদ্ধাৰ হৈছে। ১৯১০ চনত ঘিলামৰাৰ ওচৰৰ ধেনুখনা বিলত আৰু ১৯৩২ চনত ঘিলামৰাৰ ওচৰৰ ন-ভাঙনী অঞ্চলত খেতিৰ মাটি খান্দোঁতে তামৰ ফলি উদ্ধাৰ হৈছিল। ইয়াৰ উপৰি তৃতীয় এখন তাম্ৰফলিও পোৱা গৈছিল। এই শাসনলিপিসমূহৰ ভিতৰত চুতীয়া ৰজা সত্যনাৰায়ণ আৰু লক্ষ্মীনাৰায়ণৰ ভূমিদানৰ বিৱৰণ আছে। সৰ্বেশ্বৰ বৰুৱাই শাসনলিপিসমূহৰ পাঠোদ্ধাৰ কৰি অঞ্চলটোৰ ইতিহাস আৰু নামকৰণৰ সৈতে এই ৰজাসকলৰ সম্পৰ্ক ব্যাখ্যা কৰিছিল।<ref name="Harendra2009">{{cite book |title=এয়া লখিমপুৰ |work=লক্ষীমপুৰ দৰ্পণ |author=হৰেন্দ্ৰ দেৱ গোস্বামী |author-link=হৰেন্দ্ৰ দেৱ গোস্বামী |year=২০০৯ |publisher=অৰিয়েণ্ট |location=উত্তৰ লক্ষীমপুৰ |pages=৬–২৩}}</ref> আনহাতে, লখিমপুৰ জিলা প্ৰশাসনৰ চৰকাৰী ৱেবছাইটত নামটোৰ আন কেইটামান ব্যাখ্যাও উল্লেখ আছে। এটা মত অনুসৰি, ধন-সম্পদৰ অধিষ্ঠাত্ৰী দেৱী লক্ষ্মীৰ নামৰ পৰা জিলাখনৰ নাম উদ্ভৱ হৈছে। কৃষিপ্ৰধান অঞ্চলটোত ধানক ''লখিমী'' বুলি কোৱা হয় আৰু এই ব্যাখ্যাত লখিমপুৰ নামটোক ধানেৰে সমৃদ্ধ অঞ্চলৰ অৰ্থত ব্যৱহৃত বুলি ধৰা হৈছে। আন এটা পৰম্পৰা অনুসৰি, অৰিমত্তৰ বংশধৰ এজন ভূঞা ৰজাৰ মাতৃ লক্ষ্মীদেৱীৰ নামৰ সৈতে এই ঠাইৰ নামকৰণ সম্পৰ্কিত। এই ব্যাখ্যাসমূহ স্থানীয় পৰম্পৰাৰ ওপৰত আধাৰিত।<ref>{{cite web |title=History |url=https://lakhimpur.assam.gov.in/about-us/history |publisher=Lakhimpur District Administration, Government of Assam |access-date=22 October 2026}}</ref> ==ইতিহাস== ===প্ৰাচীন ইতিহাস=== অসমৰ ইতিহাসত লখিমপুৰ অঞ্চলৰ বিশেষ গুৰুত্ব আছে। ১৯১১ চনৰ ''Encyclopaedia Britannica''ত লখিমপুৰক পূব দিশৰ পৰা অহা বিভিন্ন জনগোষ্ঠীয়ে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]ত প্ৰৱেশ কৰা অঞ্চলসমূহৰ অন্যতম হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name="EB1911">{{cite encyclopedia |title=Lakhimpur |encyclopedia=Encyclopaedia Britannica |edition=11th |volume=16 |year=1911 |page=94}}</ref> ===চুতীয়া শাসন=== মধ্যযুগত বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ জিলাৰ অধিকাংশ অঞ্চল [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত আছিল। ইতিহাসবিদ জাহ্নৱী গগৈৰ মতে, শদিয়াক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লৈ উঠা চুতীয়া ৰাজ্যই বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ, ধেমাজি, তিনিচুকীয়া আৰু ডিব্ৰুগড় জিলাৰ কিছুমান অংশ সামৰি লৈছিল। তেওঁৰ বৰ্ণনা অনুসৰি, চুতীয়া ৰাজ্যৰ ভূখণ্ড এই অঞ্চল অঞ্চলৰ পৰা পূবে ব্ৰহ্মপুত্ৰলৈ বিস্তৃত আছিল আৰু ইয়াৰ উত্তৰ আৰু দক্ষিণ সীমা ক্ৰমে পাহাৰীয়া অঞ্চল আৰু বুঢ়ীদিহিং নদীৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আছিল। ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে [[চুতীয়া–আহোম ৰাজ্যৰ যুদ্ধ]]ৰ ফলত এই অঞ্চল আহোম ৰাজ্যৰ অধীনলৈ যায়।<ref name="gogoi-main">{{cite book |last=Gogoi |first=Jahnavi |title=Agrarian System of Medieval Assam |publisher=Concept Publishing Company |location=New Delhi |year=2002 |pages=20–21 |quote=Their kingdom called Sadiya extended in the north over the entire region from the Sisi in the west to the Brahmaputra in the east. The hills and the river Buri Dihing formed its northern and southern boundaries respectively. Thus, the Chutiya territory extended over almost the entire region of the present districts of Lakhimpur, Dhemaji, Tinsukia, and parts of Dibrugarh.}}</ref> পঞ্চদশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে চুতীয়া ৰজা লক্ষ্মীনাৰায়ণৰ অধীনত এই অঞ্চলত এটা আঞ্চলিক শাসনকেন্দ্ৰ বা ক্ষুদ্ৰ ৰাজনৈতিক অধিকাৰক্ষেত্ৰ গঢ় লৈ উঠা বুলি বৰ্ণনা পোৱা যায়। ১৪০১ খ্ৰীষ্টাব্দত লক্ষ্মীনাৰায়ণে [[সোৱণশিৰি নদী]]ৰ পশ্চিম পাৰত প্ৰদান কৰা ভূমিদানৰ তাম্ৰশাসন আৰু বৰ্তমানৰ উত্তৰ লখিমপুৰ নগৰৰ ওচৰৰ ধল আৰু ঘাগৰ নদীৰ মাজত পোৱা প্ৰাচীন নগৰৰ ধ্বংসাৱশেষক এই অঞ্চলত মধ্যযুগীয় বসতিৰ প্ৰমাণ হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>{{cite journal |last=Neog |first=Maheswar |title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=58/59 |year=1977 |pages=818–820 |jstor=41691751 |url=https://www.jstor.org/stable/41691751}}</ref> পুৰণি স্থানীয় বিৱৰণ অনুসৰি, [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] নগৰৰ পৰা প্ৰায় পাঁচ মাইল নিলগত ধল আৰু ঘাগৰ নদীৰ মাজত চুতীয়া ৰাজবংশৰ এটা শাখাই এখন নগৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰি ৰাজত্ব কৰিছিল। এই অঞ্চলত প্ৰাচীন পৰিত্যক্ত নগৰৰ চিন পোৱা যায় বুলি উল্লেখ আছে। সত্যনাৰায়ণ আৰু লক্ষ্মীনাৰায়ণৰ দেৱোত্তৰ আৰু ব্ৰহ্মোত্তৰ ভূমিদানৰ তাম্ৰফলি উদ্ধাৰ হোৱাৰ পিছত এই নগৰ আৰু চুতীয়া ৰাজবংশৰ মাজৰ ঐতিহাসিক সম্পৰ্কৰ সম্ভাৱনা অধিক গুৰুত্ব লাভ কৰে।<ref name="Harendra2009"/> লখিমপুৰ জিলাৰ [[হাবুং]] অঞ্চলটোও চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনত আছিল। ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চলক বৰ্তমানৰ [[ঢকুৱাখনা]] আৰু সোৱণশিৰি–ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ সংগমস্থলীৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰা হয়। তাম্ৰশাসনৰ বিৱৰণ আৰু বুৰঞ্জীৰ অনুসৰি "হাবুঙাধিপতি" বৃহৎপাত্ৰ নামৰ এজন চুতীয়া বিষয়াই অঞ্চলটো শাসন কৰাৰ<ref name="Guha1983p20">{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |year=1983 |pages=3–34 |page=20 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963 |url=https://www.jstor.org/stable/3516963}}</ref> লগতে ডিব্ৰুগড়ৰ যুদ্ধত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Barua |editor-first=Gopal Chandra |title=Ahom-Buranji |year=1939 |page=55 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867}}</ref><ref>{{cite book |editor-last=Bhuyan |editor-first=Surya Kumar |title=Deodhai Asam Buranji: With Several Shorter Chronicles of Assam |year=1962 |at=অধ্যায় ৩১}} [[File:Baghar Sukar Doul.jpg|thumb|লখিমপুৰ জিলাৰ বাঘৰচুকৰ দৌল, যাক চুতীয়া যুগৰ স্থাপত্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Scheme for Development of Archaeological Sites and Monuments of Assam, Annual Plan 2016–17 |publisher=Directorate of Archaeology, Government of Assam |url=https://archaeology.assam.gov.in/sites/default/files/4/menu/schemes/Scheme-Development%2520of%2520%2520Archaeological%2520sites%2520and%2520monuments%2520of%2520assam%2520annual%2520plan%25202016-17-1.pdf}}</ref>]] ===আহোম শাসন=== ১৫২৩–২৪ খ্ৰীষ্টাব্দত চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতনৰ পিছত বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ অঞ্চল [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ অধীনলৈ যায়। আহোম ৰজা [[চুহুংমুং]]য়ে নতুনকৈ অধিকাৰ কৰা অঞ্চলসমূহৰ প্ৰশাসনিক পুনৰ্গঠন আৰম্ভ কৰে। ১৫২৬ খ্ৰীষ্টাব্দত তেওঁ কনচেং ধনুধৰীয়া গোহাঁইক অঞ্চলটোৰ শাসনৰ বাবে ''ভটিয়লীয়া গোহাঁই'' বা ''নামনিয়াল সন্দিকৈ'' হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে। পিছত চুতীয়া ৰাজ্যৰ পূৰ্বৰ ''বৰপাত্ৰ'' পদবীৰ অনুকৰণত তেওঁক ''বৰপাত্ৰ গোহাঁই'' (চাও-চেং-লুং) উপাধি প্ৰদান কৰা হয়। একেসময়তে চেংপেম ধনুধৰীয়া গোহাঁইক ''থাওমুং কটক'' হিচাপে নিযুক্তি দি লখিমপুৰৰ ফুলবাৰীত ৰখা হয়।<ref>{{cite book |editor-last=Barua |editor-first=Golap Chandra |title=Ahom-Buranji: From the Earliest Time to the End of Ahom Rule, with Parallel English Translation |year=1930 |pages=59, 61 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n63/mode/1up}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত আহোম ৰজাই অঞ্চলটোত বাৰখন আঞ্চলিক সামন্তীয় শাসনকেন্দ্ৰ গঠন কৰি মধ্য অসমৰ [[বাৰভূঞা]]সকলক তাত সংস্থাপন কৰোৱা বুলি এটা ঐতিহাসিক বিৱৰণত উল্লেখ আছে। সেই বিৱৰণ অনুসৰি, [[কছাৰী ৰাজ্য]]ৰ বিৰুদ্ধে আহোমসকলক সহায় কৰাৰ পুৰস্কাৰস্বৰূপে ভূঞাসকলক এই অঞ্চলসমূহৰ সামন্তীয় শাসনভাৰ দিয়া হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Neog |first=Maheswar |title=Early History of the Vaiṣṇava Faith and Movement in Assam: Śaṅkaradeva and His Times |publisher=Motilal Banarsidass |location=Delhi |year=1980 |page=53}}</ref> ===ব্ৰিটিছ শাসন আৰু জিলা গঠন=== ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে ব্ৰহ্মদেশীয় সেনাই অসমৰ বিভিন্ন ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰিছিল। প্ৰথম ইংৰাজ–ব্ৰহ্মদেশ যুদ্ধৰ অন্তত ১৮২৬ খ্ৰীষ্টাব্দত স্বাক্ষৰিত [[ইয়াণ্ডাবু সন্ধি]] অনুসৰি ব্ৰিটিছে অসমত নিজৰ অধিকাৰ বিস্তাৰ কৰে আৰু ব্ৰহ্মদেশীয় সেনাক বিতাড়িত কৰে। ইয়াৰ পিছত শিৱসাগৰকে ধৰি উজনি অসমৰ দক্ষিণ পাৰৰ কিছু অঞ্চল [[পুৰন্দৰ সিংহ]]ৰ অধীনত ৰখা হৈছিল। অৱশ্যে ১৮৩৮ খ্ৰীষ্টাব্দতহে ব্ৰিটিছে এই সমগ্ৰ অঞ্চল নিজৰ প্ৰত্যক্ষ শাসনৰ অধীনলৈ আনে।<ref name="EB1911"/> ১৮৩৮ খ্ৰীষ্টাব্দত ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীয়ে শেষৰজন কৰতলীয়া আহোম ৰজা পুৰন্দৰ সিংহৰ পৰা উজনি অসমৰ শাসনভাৰ পুনৰ গ্ৰহণ কৰে। তাৰ পিছত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণ পাৰে [[শিৱসাগৰ]] আৰু উত্তৰ পাৰে পশ্চিমে বিশ্বনাথৰ পৰা পূবে চিচি–ধেমাজি অঞ্চললৈ বিস্তৃত ভূখণ্ড সামৰি লক্ষীমপুৰ জিলাৰ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলে। প্ৰথমতে [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] নগৰক জিলাখনৰ সদৰ হিচাপে নিৰ্বাচন কৰা হৈছিল।<ref name="LakhimpurGazetteer"/> লখিমপুৰ জিলা প্ৰশাসনৰ চৰকাৰী তথ্য অনুসৰি, ১৮৩৯ চনৰ জুলাই মাহত তৎকালীন গৱৰ্ণৰ জেনেৰেলে জাৰি কৰা এখন ঘোষণাপত্ৰৰ জৰিয়তে লক্ষীমপুৰক আনুষ্ঠানিকভাৱে জিলা হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=About |url=https://lakhimpur.assam.gov.in/about-us/about |publisher=Lakhimpur District Administration, Government of Assam |access-date=22 October 2026}}</ref> ১৮৪২ খ্ৰীষ্টাব্দত ব্ৰিটিছে শদিয়া আৰু মটক ৰাজ্যৰ অঞ্চলসমূহ নিজৰ শাসনৰ অধীনলৈ অনাৰ পিছত লখিমপুৰ জিলাৰ পৰিসৰ অধিক বৃদ্ধি পায়। উত্তৰ লখিমপুৰৰ অপেক্ষাকৃত আওহতীয়া অৱস্থান আৰু যাতায়াতৰ অসুবিধাৰ বাবে জিলাখনৰ প্ৰশাসনিক সদৰ দক্ষিণ পাৰৰ [[ডিব্ৰুগড়]]লৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত উত্তৰ পাৰৰ অঞ্চলটোক ''উত্তৰ লখিমপুৰ'' মহকুমা হিচাপে পৰিচালনা কৰা হয়। ব্ৰিটিছ শাসনকালত ঐতিহাসিক লখিমপুৰ জিলাৰ পৰিসৰৰ ভিতৰত বৰ্তমানৰ [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ কেইবাটাও অঞ্চল অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই বৃহত্তৰ সীমান্তৱৰ্তী প্ৰশাসনিক অঞ্চলক ''লখিমপুৰ ফ্ৰণ্টিয়াৰ ট্ৰেক্ট'' (''Lakhimpur Frontier Tract'') বুলিও জনা গৈছিল।<ref name="EB1911"/> ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছতো অবিভক্ত লখিমপুৰ জিলাত বৰ্তমানৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা|ডিব্ৰুগড়]], [[তিনিচুকীয়া জিলা|তিনিচুকীয়া]] আৰু [[ধেমাজি জিলা|ধেমাজি]] জিলাৰ অঞ্চলসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই বৃহত্তৰ জিলাখনৰ প্ৰশাসনিক সদৰ ডিব্ৰুগড়ত অৱস্থিত আছিল। ১৯৭১ চনৰ ২ অক্টোবৰত, [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ জন্মদিনত, তৎকালীন অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[মহেন্দ্ৰ মোহন চৌধুৰী]]ৰ শাসনকালত অবিভক্ত লক্ষীমপুৰ জিলাক বিভক্ত কৰি পৃথক [[ডিব্ৰুগড় জিলা]] আৰু লক্ষীমপুৰ জিলা গঠন কৰা হয়। নতুন লখিমপুৰ জিলাৰ সদৰ হিচাপে উত্তৰ লখিমপুৰক নিৰ্বাচন কৰা হয়। এই পুনৰ্গঠনৰ পিছত জিলাখনত উত্তৰ লখিমপুৰ আৰু ধেমাজি মহকুমা আছিল।<ref name="Statoids">{{cite web |url=http://www.statoids.com/yin.html |title=Districts of India |last=Law |first=Gwillim |date=2011-09-25 |work=Statoids |access-date=2011-10-11}}</ref><ref>{{cite book |title=লক্ষীমপুৰ |work=লক্ষীমপুৰ কেন্দ্ৰীয় ৰঙালী বিহু সন্মিলনৰ স্বৰ্ণজয়ন্তী স্মাৰক গ্ৰন্থ |editor1=হিৰণ্য সভাপণ্ডিত |editor2=অৰবিন্দ ৰাজখোৱা}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত ১৯৮৯ চনত লক্ষীমপুৰ জিলাৰ ধেমাজি অঞ্চল পৃথক কৰি [[ধেমাজি জিলা]] গঠন কৰা হয়। ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াত উল্লেখিত তাৰিখ অনুসৰি, ১৪ অক্টোবৰ ১৯৮৯-ত এই পুনৰ্গঠন সম্পন্ন হৈছিল।<ref name="Statoids"/> এই বিভাজনৰ পিছত লখিমপুৰ জিলাত উত্তৰ লখিমপুৰ আৰু ঢকুৱাখনা মহকুমা আছিল বুলি ঐতিহাসিক প্ৰশাসনিক বিৱৰণত উল্লেখ আছে।<ref>{{cite web |title=History |url=https://lakhimpur.assam.gov.in/about-us/history |publisher=Lakhimpur District Administration, Government of Assam |access-date=22 October 2026}}</ref> ==ভৌগোলিক তথ্য== অসমৰ উত্তৰ-পূব অংশত লখিমপুৰ জিলাৰ অৱস্থান। অক্ষাংশ ২৬° ৪৮' উত্তৰৰপৰা ২৭° ৫৩' উত্তৰলৈ; আৰু দ্ৰাঘিমাংশ ৯৩° ৪২' পূবৰপৰা ৯৪° ২০' পূবলৈ বিস্তৃত। হিমালয় পৰ্বতৰ কাষ চুই ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰে বিয়পি আৰু মাজুলী নদী দ্বীপৰ পদ স্পৰ্শ কৰি থকা লখিমপুৰ জিলা,যি নদ-নদী,খাল-বিল, জলাশয় আৰু অলেখ জলজ সম্পদেৰে আছিল অতীত মহীয়ান। এইখন জিলাৰ উত্তৰে অৰুনাচল প্ৰদেশ,পূবে ধেমাজি জিলা,দক্ষিণে খেৰকটীয়া-লোহিত (সোৱণশিৰি) সুঁতি,যাক মাজুলীক সাৱটি থকা ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰাংশ বোলা হয় আৰু পশ্চিমে শোণিতপুৰ জিলাৰে পৰিৱেষ্টিত। ২২৭৭ বৰ্গ কিলোমিটাৰ মাটিকালিৰ লখিমপুৰ জিলাখন দক্ষিণ পশ্চিমৰ পৰা উত্তৰ-পূবলৈ ৮৫ কিলোমিটাৰ আৰু [[সোৱণশিৰি নদী]]ৰ বুকুৱেদি উত্তৰা-দক্ষিণাকৈ প্ৰায় ৪৫ কি: মি: বহল। ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ শীৰ্ষভাগলৈ বিয়পি থকা এইখন জিলা গঢ় লয় ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু ইয়াৰ উপনৈ যেনে সোৱণশিৰি, ৰঙানৈ, ডিক্ৰং আৰু ইহঁতৰ অলেখ উপনৈয়ৈ পেলাই যোৱা পলসেৰে, যি হিমালয়ৰ পৰা বাগৰি অহা মূল্যবান গেদেৰে চহকী। ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ উপ-তৰপামটো আছিল এখন শিলৰ বিছনা,যি ভাৰতীয় সমতলৰ আগছোৱাৰ প্ৰতিনিধি আৰু উত্তৰ-পূব মুখী প্ৰব্ৰজনত সংকুচিত হৈ আহিছে। যোৱা এক নিযুত বছৰ-জুৰি এই অঞ্চলৰ ওপৰত তৰপে তৰপে জমা হোৱা গেদ আৰু মাটিৰ সম্পদে গঢ়ি তুলিছে বৰ্তমানৰ সমতলভাগ। নৈ, উপনৈৰ সম্পদে এইভাগ মাটিক কৰি তুলিছে আৰু বেছি উৰ্বৰা। লখিমপুৰ জিলাৰ সমতলভাগক তিনিটা স্থলভাগত ভাগ কৰিব পাৰি,যাৰ প্ৰতিটোৰে স্বকীয় বৈশিষ্ট্য আছে। পাহাৰীয়া এলেকাটো বালি,পলসুৱা মাটি,চকমকী পাথৰ(শিলগুটি) আৰু নদীৰ শিলেৰে গঠিত হৈছে। সাগৰীয় পৃষ্ঠভাগৰ পৰা প্ৰায় ১২০ মিটাৰ উচ্চতাত এই অঞ্চল অৱস্থিত। এই উচ্চতা জিলাখনৰ মধ্যভাগত ৮৫-১০০মিটাৰলৈ আৰু দক্ষিণৰ ঢকুৱাখনা এলেকাত ৮৫ মিটাৰ,বদতিঘাটত ৮৩ মিটাৰ আৰু একেবাৰে দক্ষিণ-পূবত ৭৯ মিটাৰ নমা। যিহেতু জিলাখনৰ সাধাৰণ সমতলভাগ স্বাভাৱিকতে বহুত নিম্ন,সেয়েহে বৰ্ষাকালৰ বাহিৰে বছৰৰ অন্য সময়ত নদ-নদীৰ সোঁতৰ তীব্ৰতা সিমান প্ৰচণ্ড নহয়। লখিমপুৰৰ মুঠ মাটিকালি ২২৭৭ বৰ্গ কিলোমিটাৰ<ref>..http://lakhimpur.nic.in/..</ref> ===জলবায়ু=== [[হিমালয়]] পৰ্বতৰাশিৰ গাতে লাগি থকা এই জিলাৰ জলবায়ু তুলনামুলক ভাৱে চেঁচা আৰু সেমেকা। গড় উষ্ণতা শীতকালত ৫º ৰ পৰা ২০º ছেলছিয়াছ আৰু গ্ৰীষ্মকালত ১৮º ৰ পৰা ৩৬º ছেলছিয়াছলৈকে পৰিৱৰ্তিত হয়। আগষ্ট আৰু জানুৱাৰী মাহেই এইখন জিলাৰ ক্ৰমে আটাইতকৈ গৰম আৰু চেঁচা মাহ। বাৰ্ষিক গড় বৰষুণৰ পৰিমাণ ২০০ ছে.মি.ৰ পৰা ২৫০ ছে.মি.। ৬০% ৰ পৰা কেতিয়াও তললৈ ননমা এই অঞ্চলৰ জলবায়ুৰ আৰ্দ্ৰতা সদায়ে উচ্চ। অসমৰ অন্যান্য এলেকাত দেখা দিয়া বালি –ধুমুহা এই জিলাত নাই। ==জনগাঁথনি== ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি জিলাখনৰ মুঠ জনসংখ্যা হৈছে ১০,৪০,৬৪৪<ref>..http://lakhimpur.nic.in/profile.htm..</ref>। ২০০১-২০১১ চনৰ ভিতৰত জনসংখ্যাৰ হাৰ হৈছে ১৭.০৫%<ref>..http://lakhimpur.nic.in/profile.htm..</ref>। অতীততে লখিমপুৰ ঘন জনবসতিৰ অঞ্চল নাছিল। হয়তো ডাঠ হাবি-জংঘল, বাৰিষা সঘনাই হোৱা বানপানী আৰু যাতায়াত ব্যৱস্থাৰ অসুবিধাৰ বাবে মানুহে এই অঞ্চলত বাস কৰিবলৈ আগ্ৰহী নাছিল। চীনা আক্ৰমণৰ ঠিক পিছতে ১৯৬৩-৬৪ চনৰ ভিতৰত জিলাখনে মিটাৰগজ ৰেললাইনৰ মুখ দেখে। ৰেল চলাচল হোৱাৰ পিছৰ পৰাই লাহে লাহে জনসংখ্যা বৃদ্ধি পাবলৈ ধৰে। লগতে ইংৰাজৰ ঔপনিৱেশিক ব্যৱস্থাই জনসংখ্যা বৃদ্ধিত অৰিহণা যোগালে। {{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} ঊনৈশ শতিকাৰ পৰা জিলাখনত একেলগে বাইশটা জনগোষ্ঠীয়ে বাস কৰিছিল। ১৮৪৭-৪৮ চনত মুঠ জনসংখ্যা আছিল ৩৬,৭৪২ জন। ১৮৫২-৫৩ চনত কৰা জৰীপত জনসংখ্যা হয়গৈ ৪১,৭২৬ জন। তেওঁলোকৰ ভিতৰত হিন্দুলোকৰ সংখ্যা আছিল ৩৪,৬৬৫ জন। মুছলিম ২৫১ জন, জনগোষ্ঠীয় লোক আছিল ৫,৫৪৭ জন। ১৮৭২ চনত প্ৰথম চৰকাৰী লোকপিয়ল অনুসৰি জিলাখনৰ মুঠ জনসংখ্যা হয়গৈ ৩৯,১৫৪ জন। ১৯০১ চনত ৮৮.৩ শতাংশ বৃদ্ধিৰে এই জনসংখ্যা হয়গৈ ৭৩,৭৩৬ জন। হয়তো জিলাখনৰ ঠাই বিশেষে চাহ বাগিছা স্থাপনেই আছিল জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ মূল কাৰণ। বিশ-শতিকাৰ প্ৰথম দশকবোৰত পূব-বঙ্গৰ পৰা অবৈধভাৱে আহি বৰ্তমানৰ বঙালমৰা, ইছলামপুৰ, দৌলতপুৰৰ নিম্নপৃষ্ঠত থিতাপি লোৱা ভূমিহীন মুছলিম পৰিয়ালবোৰে জনসংখ্যা বৃদ্ধিত বিশেষ ভূমিকা বহন কৰিছিল। {{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} সেই সময়তে আকৌ কিছু সংখ্যক নেপালীলোক ম’হসহ খেতি-বাতি হোৱা ঠাইত থিতাপি লৈছিল। এনেকৈ ১৯২১ চনত জিলাখনৰ জনসংখ্যা এক লাখৰো অধিক হয়গৈ। অবৈধ প্ৰবেশ চলি থাকি ১৯০১ চনৰ জনসংখ্যা তিনিগুণ হৈ ১৯৫১ চনত হ’লগৈ ২,২২,৯৬৯ জন। আচৰিতজনকভাৱে এক অৰ্ধশতিকাতে (২০০১-২০০৩) চাৰিগুণ বাঢ়ি গৈ জনসংখ্যা হয় ৮,৮৯,০১০ জন। ২০০১ চনত জিলাখনত জনজাতিলোকৰ সংখ্যা মুঠ জনসংখ্যাৰ ২৩.৪৯% হৈ এক বিশেষ স্থান লাভ কৰে, যি সময়ত ৰাজ্যখনত জনজাতিলোকৰ পৰিমাণ ১৯.৪১%। ৰাজ্যৰ অনুসূচীত জাতিৰ লোকৰ পৰিমাণ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৬.৫৫ % হোৱাৰ বিপৰীতে লখিমপুৰত এই পৰিমাণ ৭.২৮ %। ২০০১ চনত মুঠ জনসংখ্যা ৮,৮৯,০১০ জনৰ ভিতৰত বিভিন্ন ধৰ্মাৱলম্বী লোকৰ সংখ্যা আছিল এনে ধৰণৰ: * হিন্দু- ৭,০২,৪৪১জন -৭৯.০৬ %, * মুছলিম ১,৪৩,৫০৫জন -১৬.১৪ %, * খ্ৰীষ্টিয়ান ৩৬,৬৬৭জন -৪.৪২ %। * বৌদ্ধ ধৰ্মাৱলম্বী -১,৩৬২ জন * জৈন ধৰ্মাৱলম্বী -১৪৮জন আৰু * অন্যান্য ধৰ্মৰ লোক -৩,৩৭১ জন। জনবসতিৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৪৫৭জন<ref>..http://lakhimpur.nic.in/profile.htm..</ref>। ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি জিলাখনৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৭৮.৩৯%। পুৰুষ আৰু মহিলাৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ক্ৰমে ৮৪.৬৬% আৰু ৭১.৯১%<ref>..http://lakhimpur.nic.in/profile.htm..</ref> ==ভাষা== লখিমপুৰ জিলা অঞ্চল সুবৃহৎ অসমীয়া জাতিৰ অন্তৰ্ভুক্ত প্ৰায়বিলাক ধৰ্মীয়লোকৰ উপৰিও অজনজাতি আৰু জনজাতি লোকৰ বাসস্থান। ইয়াৰ বাহিৰেও কৰ্মেসূত্ৰে নেপাল, ৰাজস্থান, মৰোৱাড়, বিহাৰ, বঙ্গ,বাংলাদেশ, মধ্যপ্ৰদেশ, উৰিষ্যা,তামিলনাডু আদি ভাৰতৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰৰ পৰা অহা ভিন্ন ভাষীলোকো এই অঞ্চলত বহুকাল থাকি লখিমপুৰত স্থায়ীভাৱে বাসকৰা অসমীয়া লোকৰ লগত মিলি ভাষা সংস্কৃতি সমন্বয়ৰ পৰম্পৰাৰে এক স্বকীয় বৈশিষ্ট্য বহন কৰি আহিছে। লখিমপুৰ জিলাত স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰি থকা বিভিন্ন ভাষা গোষ্ঠীৰ ভিতৰত * আৰ্য গোষ্ঠীৰ অন্তৰ্গত অসমীয়া, বঙালী, নেপালী, মাৰোৱাৰী, হিন্দী, উড়িয়া, পঞ্জাবী আদি ভাষা-ভাষীসকল অন্যতম। * চীন-তিব্বতীয় শাখাৰ অন্তৰ্গত বড়ো ভাষা গোষ্ঠীৰ উপশাখাৰ বড়ো, সোণোৱাল কছাৰী, মিচিং, দেউৰী,ৰাভা, খামতি সকলেই প্ৰধান। * অষ্ট্ৰীক গোষ্ঠীৰ অন্তৰ্গত-কোল বা মুণ্ডা শাখা। এই শাখাৰ উপশাখা হ’ল চাওঁতালী, মুণ্ডাৰী, শৱৰ আদি। ইয়াৰ অন্তৰ্গত বিভিন্ন ভাষা সমূহ চাহ বাগিচাৰ মজদুৰ বা বনুৱা সকলৰ মাজত প্ৰচলিত। উল্লিখিত ভাষা সমূহৰ ভিতৰত অসমীয়া ভাষীৰ বাদে আন ভাষা-ভাষী সকল হ’ল দ্বি-ভাষী। তেওঁলোক নিজ নিজ অঞ্চলত নিজৰ ভাষাভাষীৰ মাজত নিজৰ ভাষাতে কথা পাতে যদিও আনৰ লগত কথা বতৰা হওঁতে অসমীয়া ভাষাতে কথা পাতে। শিক্ষা-দীক্ষা, ব্যৱসায়িক লেনদেন, সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান আদিত এওঁলোকে অসমীয়া ভাষাক সংযোগী বা সহযোগী ভাষা হিচাপে প্ৰয়োগ কৰে। লখিমপুৰৰ প্ৰধান ভাষা [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]]। ইয়াৰ ৰূপ ঘাইকৈ দুটা: মান্য ৰূপ (লিখিত) আৰু কথ্য ৰূপ (মুখে মুখে প্ৰচলিত) * মান্য ৰূপ : মান্যভাষাটো সাধাৰণতে ৰুচিমাৰ্জিত আৰু পৰিশীলিত। লিখোঁতেহে এই মান্যৰূপৰ অসমীয়াৰ প্ৰচলন হয়। অৱশ্যে বিশেষ পৰিস্থিতিত নাটক, উপন্যাসৰ কথোপকথন তথা সংলাপ আদিত কেতিয়াবা সাহিত্যিক প্ৰয়োজনত কথ্য অসমীয়া প্ৰয়োগ কৰা হয় যদিও সেয়া কৃত্ৰিম ব্যৱহাৰ। * কথ্য ৰূপ : দৈনন্দিন জীৱনত প্ৰচলিত ভাষাৰ মাজত মানুহৰ ৰুচি অনুযায়ী মাতকথাই এটা নিৰ্দিষ্ট ৰূপ লয়। এনে কথ্যৰূপৰ প্ৰতিফলন লখিমপুৰৰ কথ্য অসমীয়াতো পোৱা যায়। ==লখিমপুৰৰ উল্লেখযোগ্য== ===লখিমপুৰ জিলাৰ বৈশিষ্ট্যমূলক স্থানসমূহ=== লখিমপুৰ জিলাৰ প্ৰশাসনিক পৰিসীমাৰ ভিতৰত বহুতো বৈশিষ্ট্যমূলক উল্লেখনীয় স্থান আছে। <ref name="ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা"/> ইয়াৰ ভিতৰত অন্যতম হৈছে নাৰায়ণপুৰত অৱস্থিত মহাপুৰুষ [[মাধৱদেৱ|শ্ৰী শ্ৰী মাধৱদেৱ]]ৰ জন্মস্থান। খেৰাজখাত মৌজাৰ কাচিকটা আৰু ৰঙাজান নৈৰ মাজত অৱস্থিত [[লেতেকুপুখুৰী]]ত মাধৱদেৱৰ জন্ম হৈছিল। [[মায়ামৰা সম্প্ৰদায়|মায়ামৰা সত্ৰ সম্প্ৰদায়]]ৰ প্ৰৱৰ্তক [[অনিৰুদ্ধদেৱ]]ৰ ধলপুৰৰ দকুৱা গাৱঁৰ বিষ্ণু বালিকুঞ্চিত জন্ম হৈছিল, আৰু সেই স্থানতে তেওঁৰ থান অৱস্থিত। আনহাতে, অনিৰুদ্ধদেৱৰ সমাধিস্থান [[নাহৰআটী থান]] [[বিহপুৰীয়া]] নগৰৰ সমীপৰ নাহৰআটীত অৱস্থিত। নাৰায়ণপুৰ নগৰৰে সমীপৰ শক্ৰাহিত বদলা পদ্ম আতা আৰু হৰিদেৱৰ জন্মস্থান। মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ আৰু শ্ৰী মাধৱদেৱৰ মণিকাঞ্চন সংযোগৰ স্থান হিচাপে পৰিচিত মাজুলীৰ ধুৱাহাট বেলগুৰি সত্ৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ গৰাখহনীয়াৰ বাবে স্থানান্তৰিত হৈ নাৰায়ণপুৰতে পুনৰ প্ৰতিষ্ঠাপিত হয়। বেলগুৰি সত্ৰৰ নাতিদূৰতে বদুলা সত্ৰ আছে। আনহাতে, পদ্ম আতাৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠাপিত [[ফুলনি থান]] নাৰায়ণপুৰ নগৰতেই অৱস্থিত। <ref name="ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা"/> বিহপুৰীয়াৰ বদতিঘাটৰ সমীপত মহাপুৰুষ শংকৰদেৱে এবাৰ পদাৰ্পণ কৰা চাঙিনীথান, ধলপুৰৰ গণকদলনীত পেতুৱা গোসাঁনীৰ থান, ধলপুৰৰ ভাটোকুছিত কেশৱ চৰণ আতা থান, নাৰায়ণপুৰৰ ফুলবাৰীত [[মাঘনোৱা দ'ল]], খেৰাজখাতৰ গোসাঁইবাৰী আৰু নাৰায়ণপুৰৰ বৰখামতি গাৱঁত বাপুচাং আৰু বুদ্ধদেৱৰ মূৰ্ত্তি থকা বৌদ্ধ মন্দিৰ, বিহপুৰীয়া হমৰা কাচিকটা গাৱঁত বদলা পদ্ম আতাৰ জিৰণিস্থান হিচাপে চিহ্নিত ৰঘূগুৰি আৰু হমৰা থান, আৰু খেৰাজখাতত ফুলবাৰী দেৱালয় হৈছে লখিমপুৰৰ পশ্চিম প্ৰান্তৰ আন উল্লেখযোগ্য স্থানসমূহৰ অন্যতম। উল্লেখনীয় যে, কালিকাপুৰাণত ''গৌতমস্য মহাফলা তীৰ্থ'' হিচাপে লখিমপুৰ জিলাৰ দক্ষিণ-পশ্চিমৰ এই অঞ্চলৰ মাজেৰে পাৰ হোৱা ''পিচ্ছিলা'' (বৰ্তমানৰ পিছলা) নদীৰ উল্লেখ আছে। নাৰায়ণপুৰৰ অনতিদূৰত [[হাৰমতী]]ত একে নামৰ এগৰাকী কুৱঁৰীৰ নামেৰে হাৰমতী গড় আছে। যোগিনীতন্ত্ৰত উল্লেখ থকা সৌমাৰপীঠৰ হাৰমতীৰ ওচৰেদি অধিষ্ঠাত্ৰী দেৱী ''দিক্কৰ বাসিনী''য়ে ডিক্ৰং নামেৰে অৰুণাচলৰ পাহাৰৰ পৰা বৈ আহি দ্বিতীয় বাসুদেৱ থানৰ কাষেদি গৈ বদতিঘাটৰ ওচৰত সোৱণশিৰি নদীত মিলিছে। উত্তৰ লক্ষীমপুৰ নগৰৰ সমীপত ঘাৰমৰা সত্ৰ আৰু বৰমাহৰা সত্ৰ অৱস্থিত। খ্ৰীষ্টীয় চতুৰ্দ্দশ শতিকাত চুতীয়া ৰাজ্যৰ ৰজা সত্যনাৰায়ণে প্ৰতিষ্ঠা কৰা শ্ৰী শ্ৰী বাসুদেৱ থান নৰোৱা সত্ৰ জিলাখনৰ [[ঢকুৱাখনা]] মহকুমাত থকা এক ঐতিহ্যমণ্ডিত ক্ষেত্ৰ। উক্ত সত্ৰখিনিলৈ নেপাল, ভূটান আদি ঠাইৰ পৰাও বহুলোকৰ আগমন ঘটে। ঢকুৱাখনাতে হাৰ্হি দেৱালয় আৰু বৰদলনিৰ কুমতীয়া নৈৰ পাৰত মণিপুৰীয়া গোসাঁনীৰ থান আছে। উত্তৰ লক্ষীমপুৰ নগৰত থকা পঞ্চানন দেৱালয়ত কৰ্ছন গাঁৱৰ পৰা ষোড়শী মহাবিদ্যাৰ বিগ্ৰহ আনি প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। <ref name="ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা"/> এই ঐতিহাসিক লক্ষীমপুৰৰ কমলাবৰিয়া মৌজাৰ ধেনুধৰিয়া গাঁৱতেই অৱস্থিত ঐতিহাসিক গৰকা "শ্ৰীশ্ৰী বঁটাৰ গঞা সত্ৰ।" যি খনি সত্ৰ শ্ৰীশ্ৰী বলোদেৱে শ্ৰীশ্ৰী দামোদৰ দেৱৰ আজ্ঞা অনুসৰি মাজুলীৰ বত্ৰগ্ৰামৰ বঁটাৰ চাপৰিত স্থাপিত কৰিছিল যি স্থান হয়টো বৰ্তমান ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ বুকুত জাহ গৈছে। মান ভগনৰ সময়ত এই সত্ৰ খনি ফাটি আহি লখিমপুৰ অৱস্থিত হল। মাত্ৰ অসমৰ এই সত্ৰখনিতেই একমাহজুৰি হোৱা পাল নামৰ পৰম্পৰা ৰক্ষা কৰি অহা হৈছে। ===লখিমপুৰ জিলাৰ নগৰ/চহৰ=== * [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] * [[ফুলবাৰী]] * [[বিহপুৰীয়া]] * [[নাৰায়ণপুৰ]] * [[ঢকুৱাখনা]] * [[লালুক]] * [[বান্দৰদেৱা]] * [[ঘিলামৰা]] * [[নাওবৈচা]] * [[হাৰমতি]] * [[ধলপুৰ]] * [[বগীনদী]] * [[ঢেকীয়াজুলি]] ===ঐতিহাসিক স্থানসমূহ=== {{multicol}}• শ্ৰী শ্ৰী বঁটাৰ গঞা সত্ৰ। * বাসুদেৱ থান নৰুৱা সত্ৰ। * ৰজাবাৰী। * হাৰ্হি দেৱালয়। * গৰখীয়া দৌল। * নীল দেৱালয়। * পঞ্চানন দেৱালয়। * লোণপানী দৌল। * মাঘনোৱা দ’ল|মাঘনোৱা দৌল আৰু দোতোলা। * ফুলবাৰী দেৱালয়। * বুটীকুৰ। * চাউলধোৱা। {{col-break}} * বাধাকৰা * শতজান * দুলুংমুখ * কদম * খগা * হাতীলুং * পকা দ’ল পিঠাগুৰি * হাৰমতী * ৰাজগড় আলি * বৈঠাৱতী দেৱালয় * মুঢ়া ভগা দ’ল {{col-break}} * বুঢ়ী গোসাঁনীৰ থান * দেওঘৰ * [[ঘাৰমৰা সত্ৰ]] * নাহৰ আটি সত্ৰ * বিষ্ণু বালিকুচি * লেতেকু পুখুৰী * বেলগুৰি থান বা সত্ৰ * পুণীয়া সত্ৰ * চাঙিনী থান * বাহজেঙনী সত্ৰ * কেঁচাই খাইতি আই থান,উজনি মিৰি গাঁও {{col-end}} ===শিক্ষানুষ্ঠান=== {{multicol}} * [[উত্তৰ লখিমপুৰ মহাবিদ্যালয়]] * [[লখিমপুৰ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] * [[লালুক উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়]] * লখিমপুৰ বালিকা মহাবিদ্যালয় * লখিমপুৰ বাণিজ্য মহাবিদ্যালয় * লখিমপুৰ কেন্দ্ৰীয় মহাবিদ্যালয় * লখিমপুৰ আইন মহাবিদ্যালয় * স্নাতকোত্তৰ প্ৰশিক্ষণ মহাবিদ্যালয় * লখিমপুৰ তেলাহী কমলাবৰীয়া মহাবিদ্যালয় * ঘিলামৰা নৰ্থ বেংক মহাবিদ্যালয় * ঢকুৱাখনা মহাবিদ্যালয় * ঢকুৱাখনা বাণিজ্য মহাবিদ্যালয় * [[শংকৰদেৱ মহাবিদ্যালয়]] * ওম প্ৰকাশ দিনোদিয়া মহাবিদ্যালয় (পানীগাঁও) * [[মাধৱদেৱ বিশ্ববিদ্যালয়]] * বিহপুৰীয়া মহাবিদ্যালয় * বিহপুৰীয়া বাণিজ্য মহাবিদ্যালয় * পূব ডিক্ৰং মহাবিদ্যালয় * লালুক মহাবিদ্যালয় * নাওবৈচা মহাবিদ্যালয় * তেলহী তুৱাৰাম নাথ মহাবিদ্যালয় {{col-break}} * ভিবিৰাম হাজৰিকা মহাবিদ্যালয় * খেৰাজখাত মহাবিদ্যালয় * ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী একাডেমী * জিনিয়াছ একাডেমী * [[উত্তৰ লখিমপুৰ চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়]] * উত্তৰ লখিমপুৰ বালিকা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * পানীগাঁও উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱা বালিকা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * ধলপুৰ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * [[নাৰায়ণপুৰ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়]] * লোহিত-ডিক্ৰং উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * শংকৰদেৱ কলেজিয়েট * খ'ৰা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * বঙালমৰা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * খেৰাজখাত উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * নামনি সোৱণশিৰি উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * কমলপুৰ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * গোঁহাই কমল উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * টাউন হাইস্কুল {{col-break}} * জ্ঞানজ্যোতি একাডেমী, নাৰায়ণপুৰ *জন ফাৰ্থ হাইস্কুল * বসন্তলতা বিশ্বেশ্বৰ চাংকাকতি সোঁৱৰণী শংকৰদেৱ শিশু নিকেতন, লখিমপুৰ * পিছলা নেশ্যনেল একাডেমি, নাৰায়ণপুৰ * সংগম একাডেমী * এচিয়ান পাব্লিক স্কুল * টাউন হাই মাদ্ৰাছা স্কুল * ৰে’লৱে স্কুল * লীলাৱতী বৰদলৈ হিন্দী স্কুল * টোল আদৰ্শ প্ৰাথমিক বিদ্যালয় * বৰবালি উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * গড়েহগা বাঁগপাতি উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * লখিমপুৰ কলেজিয়েট আদৰ্শ হাইস্কুল * পহুমৰা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * ফুলবাৰী বোকানদী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * চেণ্ট মেৰিছ স্কুল চাবতি * শংকৰদেৱৰ শিশু নিকেতন নাওবৈচা * লখিমপুৰ পশু চিকিৎসা বিজ্ঞান মহাবিদ্যালয় * এছিয়ান একাডেমী খেলমাটী * বাধাকৰা উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * আমতলা হাই স্কুল, অমতলা * এ দি কে হাইস্কুল * মধ্য তেলাহী উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয় {{col-end}} [[চিত্ৰ:Nlc1.jpg|thumb|right|[[উত্তৰ লখিমপুৰ মহাবিদ্যালয়]]]] ===সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান=== * পঞ্চানন নাট্য মন্দিৰ (উত্তৰ লখিমপুৰ) * নট সৈনিক (উত্তৰ লখিমপুৰ) * নাবিক (উত্তৰ লখিমপুৰ) * সন্মিলিত নাট্য সমাজ (বিহপুৰীয়া) * নাটকম (বিহপুৰীয়া) ===লখিমপুৰ জিলাৰ উল্লেখযোগ্য ব্যক্তিসকল=== {{multicol}} * [[বিশ্বনাৰায়ণ শাস্ত্ৰী]] * [[পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱা|পদ্মনাথ গোহাঞি বৰুৱা]] * [[হোমেন বৰগোহাঞি]] * [[সৰ্বেশ্বৰ জালভাৰী ফুকন]] * ধৰ্মেশ্বৰ কটকী * লীলাৰাম ভূঞা (মুক্তিযোদ্ধা) * [[পূৰ্ণানন্দ দত্ত]] * প্ৰফুল্ল কুমাৰ বৰুৱা * [[গণেশ পেগু]] * বিশ্ব বৰুৱা * [[চন্দ্ৰধৰ চমুৱা|ড॰ চন্দ্ৰধৰ চমুৱা]] * জীৱন বৰা * [[তোষেশ্বৰ চেতিয়া]] * হৰেন্দ্ৰ দেৱগোস্বামী {{Multicol-break}} * [[শিৱ শৰ্মা]] * বোধেন হাজৰিকা * অনু বৰুৱা * দেবেন বৰগোঁহাই * চন্দ্ৰকমল গগৈ * [[আলি হাইদৰ]] * [[মুনীন ভূঞা]] * [[ঘন হাজৰিকা]] * [[পাণীন্দ্ৰ নাথ গগৈ]] * [[উদ্ধৱ ভৰালী]] (বিশিষ্ট উদ্ধাৱক) * [[ইন্দ্ৰ বণিয়া]] (বিশিষ্ট অভিনেতা) * শূল বৰা * যদু কলিতা * [[সেৱাব্ৰত বৰুৱা]] * [[নন্দ কিশোৰ মহেশ্বৰী]] * [[কালিনাথ পাংগিং]] {{Multicol-end}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{অসমৰ জিলা}} {{Geographic location |Centre = লখিমপুৰ জিলা |North = [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] |Northeast = |East = [[ধেমাজি জিলা]]<br>[[ডিব্ৰুগড় জিলা]] |Southeast = |South = [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]<br>[[মাজুলী জিলা]] |Southwest = |West = [[শোণিতপুৰ জিলা]] |Northwest = }} <!--শ্ৰেণী--> [[শ্ৰেণী:অসমৰ জিলা]] [[শ্ৰেণী:লখিমপুৰ জিলা|*]] m4d8q0fmkuxszvxlzj75q61e9yokz56 646603 646602 2026-10-22T18:45:11Z Ananya Taye 28065 646603 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = লখিমপুৰ জিলা |settlement_type = [[অসমৰ জিলা|জিলা]] |native_name = |nickname = |image_skyline = |image_size = |image_caption = |image_flag = |image_seal = |image_map = Lakhimpur in Assam (India).svg |map_caption = [[অসম]]ত জিলাখনৰ অবস্থান |subdivision_type = দেশ |subdivision_name = [[ভাৰত]] {{flagicon|IND}} |subdivision_type1 = [[ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চলসমূহ|ৰাজ্য]] |subdivision_name1 = [[অসম]] |subdivision_type2 = সদৰ |subdivision_name2 = [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] |leader_title = |leader_name = |established_title = |established_date = |area_magnitude = |area_total_km2 = 2277<!--২২৭৭--> |area_land_km2 = |area_water_km2 = |population_as_of = ২০১১ |population_note = |population_total = 1040644<!--১০৪০৬৪৪--> |population_metro = |population_density_km2 = |timezone =[[গ্ৰী.মা.স. +৫.৩০|ভাৰতীয় মান সময়]] |utc_offset = +৫:৩০ |timezone_DST = |utc_offset_DST = |latd=|latm=|lats=|latNS=N |longd=|longm= |longs=|longEW=W |elevation_m = |blank_name = |blank_info = |website = [http://www.lakhimpur.nic.in www.lakhimpur.nic.in] |footnotes = }} '''লখিমপুৰ''' (পূৰ্বৰ নাম '''লক্ষীমপুৰ''') [[ভাৰত]]ৰ উত্তৰ-পূবত অৱস্থিত [[অসম]] ৰাজ্যৰ উত্তৰ-পূৱ কোণত অৱস্থিত এখন জিলা। উল্লেখ্য যে, [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ সময়ত লক্ষীমপুৰ আৰু ডিব্ৰুগড় মহকুমা দুটাৰে তেতিয়াৰ লক্ষীমপুৰ জিলা গঠন হৈছিল। সেইসময়ত ইয়াৰ চাৰিসীমা আছিল: পূবে ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী, পশ্চিমে হাৱাজান নৈ, উত্তৰে ''[[নেফা]]'' আৰু দক্ষিণে লোহিত সুঁতি। <ref name="ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা">{{cite book | title=ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা | publisher=লক্ষীমপুৰ জিলা মুক্তি যুঁজাৰু সন্মিলন, উত্তৰ লক্ষীমপুৰ, অসম | author=শ্ৰী হৰিচন্দ্ৰ বৰুৱা, সম্পাদক | year=২০০১-২০০২ | location=উত্তৰ লক্ষীমপুৰ | pages=১}}</ref> ১৯৭১ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে এই জিলাখনক লক্ষীমপুৰ আৰু ডিব্ৰুগড় জিলা হিচাপে দ্বিবিভক্ত কৰা হয়। পৰৱৰ্তী কালত লক্ষীমপুৰ জিলাৰ পৰা তেতিয়াৰ ধেমাজি মহকুমাকো আতঁৰাই সুকীয়া জিলাৰ স্বীকৃতি দিয়া হয়। বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ জিলাৰ চাৰিসীমা হ'ল উত্তৰে [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]], দক্ষিণে [[মাজুলী জিলা|মাজুলী]], গোলাঘাট আৰু [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]], পূবে [[ধেমাজি জিলা]] আৰু [[ডিব্ৰুগড় জিলা]] আৰু পশ্চিমে [[বিশ্বনাথ জিলা]]। জিলাখনৰ সদৰ হৈছে [[উত্তৰ লখিমপুৰ]]। মহকুমা ৩টা- [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] [[নাৰায়ণপুৰ]] আৰু [[ঢকুৱাখনা]]। ==লখিমপুৰ (লক্ষীমপুৰ) নামৰ উৎপত্তি== ''লখিমপুৰ'' নামটো বৰ্তমানৰ [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] নগৰৰ পূৰ্বৰ নাম ''লক্ষীমপুৰ'' বা ''লক্ষ্মীপুৰ''ৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা বুলি এটা ঐতিহাসিক ব্যাখ্যা প্ৰচলিত আছে। জিলাখনৰ নামকৰণৰ বিষয়ে বিভিন্ন মত পোৱা যায়। ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ পৰ্বতমালাৰ পাদদেশলৈকে বিস্তৃত এই উৰ্বৰ সমতল অঞ্চল অতীজৰে পৰা কৃষি আৰু প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ বাবে সমৃদ্ধিশালী আছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ১৯৭৬ চনৰ ''Assam District Gazetteers: Lakhimpur District'' অনুসৰি, চুতীয়া ৰজা লক্ষ্মীনাৰায়ণৰ নামৰ সৈতে লক্ষীমপুৰ নামৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কিত কৰা হয়। চতুৰ্দশ শতিকাৰ শেষভাগ আৰু পঞ্চদশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে এই ৰজাই বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ জিলাৰ পূব অংশত শাসন কৰিছিল। শক ১৩২৩ বা ১৪০১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ এখন তাম্ৰশাসনত তেওঁ [[সোৱণশিৰি নদী]]ৰ পশ্চিম পাৰত অৱস্থিত বাখনা গাঁৱত ব্ৰাহ্মণসকলক ভূমিদান কৰাৰ কথা উল্লেখ আছে। তেওঁৰ ৰাজধানী আছিল ''সাধয়াপুৰী'', যাক [[শদিয়া]]ৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা হৈছে। গেজেটিয়াৰখনত লক্ষ্মীনাৰায়ণে নিজৰ ৰাজ্যৰ ভিতৰত এখন নগৰ স্থাপন কৰি নিজৰ নাম অনুসৰি তাৰ নামকৰণ কৰিছিল বুলি এটা সম্ভাৱনা উত্থাপন কৰা হৈছে।<ref name="LakhimpurGazetteer">{{cite book |title=Assam District Gazetteers: Lakhimpur District |author=Government of Assam |year=1976 |publisher=Government of Assam |location=Shillong |page=2 |language=English |quote=There are other historical accounts which show that a king named Laksminarayan ruled over the area, now included in the eastern part of Lakhimpur district, who during the 14th–15th century A.D. made a land grant dated Saka 1323 (A.D. 1401). The land was donated in the village of Bakhana on the western bank of the Subansiri. His capital was at Sadhayapuri, to be identified with Sadiya, the capital of Chutiya kings. This king Laksminarayan is likely to have built a town in his kingdom and named it after him. Sri Sarbeswar Barua of North Lakhimpur strongly believes that the district took its name from the town of Lakhimpur (later known as North Lakhimpur), originally selected as its headquarters, when Lakhimpur district was first formed in 1838 by the East India Company. He points out that this is known from the original seal of the district, as found in a sanad (manuscript) dated 1839 granted to the late Maheswar Sarma Bapu Barua and the note written by the Principal Assistant Commissioner in English at the top of the sanad just below the seal, where the name of Lakhimpur district is found written. The sanad was issued from North Lakhimpur. From this, Sri Barua concludes that the name of the district was derived from its first headquarters, viz., Lakhimpur.}}</ref> ইতিহাসবিদ সৰ্বেশ্বৰ বৰুৱাই এই ব্যাখ্যাৰ সমৰ্থনত যুক্তি আগবঢ়াইছিল যে ১৮৩৮ খ্ৰীষ্টাব্দত ব্ৰিটিছ [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]য়ে লখিমপুৰ জিলা গঠন কৰোঁতে লক্ষীমপুৰ নগৰক প্ৰথম সদৰ হিচাপে নিৰ্বাচন কৰিছিল আৰু নগৰখনৰ নামৰ পৰাই জিলাখনৰ নামকৰণ হৈছিল। তেওঁ ১৮৩৯ খ্ৰীষ্টাব্দত মহেশ্বৰ শৰ্মা বাপু বৰুৱাক প্ৰদান কৰা এখন চনদক এই মতৰ সমৰ্থনত উল্লেখ কৰিছে। উত্তৰ লখিমপুৰৰ পৰা প্ৰদান কৰা এই চনদখনত জিলাখনৰ মূল মোহৰ আৰু তাৰ তলত প্ৰধান সহকাৰী আয়ুক্তই ইংৰাজীত লিখা টোকাত ''Lakhimpur district'' নামটো পোৱা যায়। বৰুৱাৰ মতে, এই তথ্যই জিলাখনৰ নাম প্ৰথম প্ৰশাসনিক সদৰ নগৰখনৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা বুলি সূচায়।<ref name="LakhimpurGazetteer"/> এই অঞ্চলত চুতীয়া ৰজাসকলৰ শাসনৰ প্ৰমাণ হিচাপে কেইবাখনো তাম্ৰশাসন উদ্ধাৰ হৈছে। ১৯১০ চনত ঘিলামৰাৰ ওচৰৰ ধেনুখনা বিলত আৰু ১৯৩২ চনত ঘিলামৰাৰ ওচৰৰ ন-ভাঙনী অঞ্চলত খেতিৰ মাটি খান্দোঁতে তামৰ ফলি উদ্ধাৰ হৈছিল। ইয়াৰ উপৰি তৃতীয় এখন তাম্ৰফলিও পোৱা গৈছিল। এই শাসনলিপিসমূহৰ ভিতৰত চুতীয়া ৰজা সত্যনাৰায়ণ আৰু লক্ষ্মীনাৰায়ণৰ ভূমিদানৰ বিৱৰণ আছে। সৰ্বেশ্বৰ বৰুৱাই শাসনলিপিসমূহৰ পাঠোদ্ধাৰ কৰি অঞ্চলটোৰ ইতিহাস আৰু নামকৰণৰ সৈতে এই ৰজাসকলৰ সম্পৰ্ক ব্যাখ্যা কৰিছিল।<ref name="Harendra2009">{{cite book |title=এয়া লখিমপুৰ |work=লক্ষীমপুৰ দৰ্পণ |author=হৰেন্দ্ৰ দেৱ গোস্বামী |year=২০০৯ |publisher=অৰিয়েণ্ট |location=উত্তৰ লক্ষীমপুৰ |pages=৬–২৩}}</ref> আনহাতে, লখিমপুৰ জিলা প্ৰশাসনৰ চৰকাৰী ৱেবছাইটত নামটোৰ আন কেইটামান ব্যাখ্যাও উল্লেখ আছে। এটা মত অনুসৰি, ধন-সম্পদৰ অধিষ্ঠাত্ৰী দেৱী লক্ষ্মীৰ নামৰ পৰা জিলাখনৰ নাম উদ্ভৱ হৈছে। কৃষিপ্ৰধান অঞ্চলটোত ধানক ''লখিমী'' বুলি কোৱা হয় আৰু এই ব্যাখ্যাত লখিমপুৰ নামটোক ধানেৰে সমৃদ্ধ অঞ্চলৰ অৰ্থত ব্যৱহৃত বুলি ধৰা হৈছে। আন এটা পৰম্পৰা অনুসৰি, অৰিমত্তৰ বংশধৰ এজন ভূঞা ৰজাৰ মাতৃ লক্ষ্মীদেৱীৰ নামৰ সৈতে এই ঠাইৰ নামকৰণ সম্পৰ্কিত। এই ব্যাখ্যাসমূহ স্থানীয় পৰম্পৰাৰ ওপৰত আধাৰিত।<ref>{{cite web |title=History |url=https://lakhimpur.assam.gov.in/about-us/history |publisher=Lakhimpur District Administration, Government of Assam |access-date=22 October 2026}}</ref> ==ইতিহাস== ===প্ৰাচীন ইতিহাস=== অসমৰ ইতিহাসত লখিমপুৰ অঞ্চলৰ বিশেষ গুৰুত্ব আছে। ১৯১১ চনৰ ''Encyclopaedia Britannica''ত লখিমপুৰক পূব দিশৰ পৰা অহা বিভিন্ন জনগোষ্ঠীয়ে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]ত প্ৰৱেশ কৰা অঞ্চলসমূহৰ অন্যতম হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name="EB1911">{{cite encyclopedia |title=Lakhimpur |encyclopedia=Encyclopaedia Britannica |edition=11th |volume=16 |year=1911 |page=94}}</ref> ===চুতীয়া শাসন=== মধ্যযুগত বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ জিলাৰ অধিকাংশ অঞ্চল [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত আছিল। ইতিহাসবিদ জাহ্নৱী গগৈৰ মতে, শদিয়াক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লৈ উঠা চুতীয়া ৰাজ্যই বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ, ধেমাজি, তিনিচুকীয়া আৰু ডিব্ৰুগড় জিলাৰ কিছুমান অংশ সামৰি লৈছিল। তেওঁৰ বৰ্ণনা অনুসৰি, চুতীয়া ৰাজ্যৰ ভূখণ্ড এই অঞ্চল অঞ্চলৰ পৰা পূবে ব্ৰহ্মপুত্ৰলৈ বিস্তৃত আছিল আৰু ইয়াৰ উত্তৰ আৰু দক্ষিণ সীমা ক্ৰমে পাহাৰীয়া অঞ্চল আৰু বুঢ়ীদিহিং নদীৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আছিল। ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে [[চুতীয়া–আহোম ৰাজ্যৰ যুদ্ধ]]ৰ ফলত এই অঞ্চল আহোম ৰাজ্যৰ অধীনলৈ যায়।<ref name="gogoi-main">{{cite book |last=Gogoi |first=Jahnavi |title=Agrarian System of Medieval Assam |publisher=Concept Publishing Company |location=New Delhi |year=2002 |pages=20–21 |quote=Their kingdom called Sadiya extended in the north over the entire region from the Sisi in the west to the Brahmaputra in the east. The hills and the river Buri Dihing formed its northern and southern boundaries respectively. Thus, the Chutiya territory extended over almost the entire region of the present districts of Lakhimpur, Dhemaji, Tinsukia, and parts of Dibrugarh.}}</ref> পঞ্চদশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে চুতীয়া ৰজা লক্ষ্মীনাৰায়ণৰ অধীনত এই অঞ্চলত এটা আঞ্চলিক শাসনকেন্দ্ৰ বা ক্ষুদ্ৰ ৰাজনৈতিক অধিকাৰক্ষেত্ৰ গঢ় লৈ উঠা বুলি বৰ্ণনা পোৱা যায়। ১৪০১ খ্ৰীষ্টাব্দত লক্ষ্মীনাৰায়ণে [[সোৱণশিৰি নদী]]ৰ পশ্চিম পাৰত প্ৰদান কৰা ভূমিদানৰ তাম্ৰশাসন আৰু বৰ্তমানৰ উত্তৰ লখিমপুৰ নগৰৰ ওচৰৰ ধল আৰু ঘাগৰ নদীৰ মাজত পোৱা প্ৰাচীন নগৰৰ ধ্বংসাৱশেষক এই অঞ্চলত মধ্যযুগীয় বসতিৰ প্ৰমাণ হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>{{cite journal |last=Neog |first=Maheswar |title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=58/59 |year=1977 |pages=818–820 |jstor=41691751 |url=https://www.jstor.org/stable/41691751}}</ref> পুৰণি স্থানীয় বিৱৰণ অনুসৰি, [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] নগৰৰ পৰা প্ৰায় পাঁচ মাইল নিলগত ধল আৰু ঘাগৰ নদীৰ মাজত চুতীয়া ৰাজবংশৰ এটা শাখাই এখন নগৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰি ৰাজত্ব কৰিছিল। এই অঞ্চলত প্ৰাচীন পৰিত্যক্ত নগৰৰ চিন পোৱা যায় বুলি উল্লেখ আছে। সত্যনাৰায়ণ আৰু লক্ষ্মীনাৰায়ণৰ দেৱোত্তৰ আৰু ব্ৰহ্মোত্তৰ ভূমিদানৰ তাম্ৰফলি উদ্ধাৰ হোৱাৰ পিছত এই নগৰ আৰু চুতীয়া ৰাজবংশৰ মাজৰ ঐতিহাসিক সম্পৰ্কৰ সম্ভাৱনা অধিক গুৰুত্ব লাভ কৰে।<ref name="Harendra2009"/> লখিমপুৰ জিলাৰ [[হাবুং]] অঞ্চলটোও চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনত আছিল। ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চলক বৰ্তমানৰ [[ঢকুৱাখনা]] আৰু সোৱণশিৰি–ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ সংগমস্থলীৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰা হয়। তাম্ৰশাসনৰ বিৱৰণ আৰু বুৰঞ্জীৰ অনুসৰি "হাবুঙাধিপতি" বৃহৎপাত্ৰ নামৰ এজন চুতীয়া বিষয়াই অঞ্চলটো শাসন কৰাৰ<ref name="Guha1983p20">{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |year=1983 |pages=3–34 |page=20 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963 |url=https://www.jstor.org/stable/3516963}}</ref> লগতে ডিব্ৰুগড়ৰ যুদ্ধত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Barua |editor-first=Gopal Chandra |title=Ahom-Buranji |year=1939 |page=55 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867}}</ref><ref>{{cite book |editor-last=Bhuyan |editor-first=Surya Kumar |title=Deodhai Asam Buranji: With Several Shorter Chronicles of Assam |year=1962 |at=অধ্যায় ৩১}} [[File:Baghar Sukar Doul.jpg|thumb|লখিমপুৰ জিলাৰ বাঘৰচুকৰ দৌল, যাক চুতীয়া যুগৰ স্থাপত্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Scheme for Development of Archaeological Sites and Monuments of Assam, Annual Plan 2016–17 |publisher=Directorate of Archaeology, Government of Assam |url=https://archaeology.assam.gov.in/sites/default/files/4/menu/schemes/Scheme-Development%2520of%2520%2520Archaeological%2520sites%2520and%2520monuments%2520of%2520assam%2520annual%2520plan%25202016-17-1.pdf}}</ref>]] ===আহোম শাসন=== ১৫২৩–২৪ খ্ৰীষ্টাব্দত চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতনৰ পিছত বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ অঞ্চল [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ অধীনলৈ যায়। আহোম ৰজা [[চুহুংমুং]]য়ে নতুনকৈ অধিকাৰ কৰা অঞ্চলসমূহৰ প্ৰশাসনিক পুনৰ্গঠন আৰম্ভ কৰে। ১৫২৬ খ্ৰীষ্টাব্দত তেওঁ কনচেং ধনুধৰীয়া গোহাঁইক অঞ্চলটোৰ শাসনৰ বাবে ''ভটিয়লীয়া গোহাঁই'' বা ''নামনিয়াল সন্দিকৈ'' হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে। পিছত চুতীয়া ৰাজ্যৰ পূৰ্বৰ ''বৰপাত্ৰ'' পদবীৰ অনুকৰণত তেওঁক ''বৰপাত্ৰ গোহাঁই'' (চাও-চেং-লুং) উপাধি প্ৰদান কৰা হয়। একেসময়তে চেংপেম ধনুধৰীয়া গোহাঁইক ''থাওমুং কটক'' হিচাপে নিযুক্তি দি লখিমপুৰৰ ফুলবাৰীত ৰখা হয়।<ref>{{cite book |editor-last=Barua |editor-first=Golap Chandra |title=Ahom-Buranji: From the Earliest Time to the End of Ahom Rule, with Parallel English Translation |year=1930 |pages=59, 61 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n63/mode/1up}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত আহোম ৰজাই অঞ্চলটোত বাৰখন আঞ্চলিক সামন্তীয় শাসনকেন্দ্ৰ গঠন কৰি মধ্য অসমৰ [[বাৰভূঞা]]সকলক তাত সংস্থাপন কৰোৱা বুলি এটা ঐতিহাসিক বিৱৰণত উল্লেখ আছে। সেই বিৱৰণ অনুসৰি, [[কছাৰী ৰাজ্য]]ৰ বিৰুদ্ধে আহোমসকলক সহায় কৰাৰ পুৰস্কাৰস্বৰূপে ভূঞাসকলক এই অঞ্চলসমূহৰ সামন্তীয় শাসনভাৰ দিয়া হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Neog |first=Maheswar |title=Early History of the Vaiṣṇava Faith and Movement in Assam: Śaṅkaradeva and His Times |publisher=Motilal Banarsidass |location=Delhi |year=1980 |page=53}}</ref> ===ব্ৰিটিছ শাসন আৰু জিলা গঠন=== ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে ব্ৰহ্মদেশীয় সেনাই অসমৰ বিভিন্ন ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰিছিল। প্ৰথম ইংৰাজ–ব্ৰহ্মদেশ যুদ্ধৰ অন্তত ১৮২৬ খ্ৰীষ্টাব্দত স্বাক্ষৰিত [[ইয়াণ্ডাবু সন্ধি]] অনুসৰি ব্ৰিটিছে অসমত নিজৰ অধিকাৰ বিস্তাৰ কৰে আৰু ব্ৰহ্মদেশীয় সেনাক বিতাড়িত কৰে। ইয়াৰ পিছত শিৱসাগৰকে ধৰি উজনি অসমৰ দক্ষিণ পাৰৰ কিছু অঞ্চল [[পুৰন্দৰ সিংহ]]ৰ অধীনত ৰখা হৈছিল। অৱশ্যে ১৮৩৮ খ্ৰীষ্টাব্দতহে ব্ৰিটিছে এই সমগ্ৰ অঞ্চল নিজৰ প্ৰত্যক্ষ শাসনৰ অধীনলৈ আনে।<ref name="EB1911"/> ১৮৩৮ খ্ৰীষ্টাব্দত ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীয়ে শেষৰজন কৰতলীয়া আহোম ৰজা পুৰন্দৰ সিংহৰ পৰা উজনি অসমৰ শাসনভাৰ পুনৰ গ্ৰহণ কৰে। তাৰ পিছত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণ পাৰে [[শিৱসাগৰ]] আৰু উত্তৰ পাৰে পশ্চিমে বিশ্বনাথৰ পৰা পূবে চিচি–ধেমাজি অঞ্চললৈ বিস্তৃত ভূখণ্ড সামৰি লক্ষীমপুৰ জিলাৰ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলে। প্ৰথমতে [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] নগৰক জিলাখনৰ সদৰ হিচাপে নিৰ্বাচন কৰা হৈছিল।<ref name="LakhimpurGazetteer"/> লখিমপুৰ জিলা প্ৰশাসনৰ চৰকাৰী তথ্য অনুসৰি, ১৮৩৯ চনৰ জুলাই মাহত তৎকালীন গৱৰ্ণৰ জেনেৰেলে জাৰি কৰা এখন ঘোষণাপত্ৰৰ জৰিয়তে লক্ষীমপুৰক আনুষ্ঠানিকভাৱে জিলা হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=About |url=https://lakhimpur.assam.gov.in/about-us/about |publisher=Lakhimpur District Administration, Government of Assam |access-date=22 October 2026}}</ref> ১৮৪২ খ্ৰীষ্টাব্দত ব্ৰিটিছে শদিয়া আৰু মটক ৰাজ্যৰ অঞ্চলসমূহ নিজৰ শাসনৰ অধীনলৈ অনাৰ পিছত লখিমপুৰ জিলাৰ পৰিসৰ অধিক বৃদ্ধি পায়। উত্তৰ লখিমপুৰৰ অপেক্ষাকৃত আওহতীয়া অৱস্থান আৰু যাতায়াতৰ অসুবিধাৰ বাবে জিলাখনৰ প্ৰশাসনিক সদৰ দক্ষিণ পাৰৰ [[ডিব্ৰুগড়]]লৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত উত্তৰ পাৰৰ অঞ্চলটোক ''উত্তৰ লখিমপুৰ'' মহকুমা হিচাপে পৰিচালনা কৰা হয়। ব্ৰিটিছ শাসনকালত ঐতিহাসিক লখিমপুৰ জিলাৰ পৰিসৰৰ ভিতৰত বৰ্তমানৰ [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ কেইবাটাও অঞ্চল অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই বৃহত্তৰ সীমান্তৱৰ্তী প্ৰশাসনিক অঞ্চলক ''লখিমপুৰ ফ্ৰণ্টিয়াৰ ট্ৰেক্ট'' (''Lakhimpur Frontier Tract'') বুলিও জনা গৈছিল।<ref name="EB1911"/> ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছতো অবিভক্ত লখিমপুৰ জিলাত বৰ্তমানৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা|ডিব্ৰুগড়]], [[তিনিচুকীয়া জিলা|তিনিচুকীয়া]] আৰু [[ধেমাজি জিলা|ধেমাজি]] জিলাৰ অঞ্চলসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই বৃহত্তৰ জিলাখনৰ প্ৰশাসনিক সদৰ ডিব্ৰুগড়ত অৱস্থিত আছিল। ১৯৭১ চনৰ ২ অক্টোবৰত, [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ জন্মদিনত, তৎকালীন অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[মহেন্দ্ৰ মোহন চৌধুৰী]]ৰ শাসনকালত অবিভক্ত লক্ষীমপুৰ জিলাক বিভক্ত কৰি পৃথক [[ডিব্ৰুগড় জিলা]] আৰু লক্ষীমপুৰ জিলা গঠন কৰা হয়। নতুন লখিমপুৰ জিলাৰ সদৰ হিচাপে উত্তৰ লখিমপুৰক নিৰ্বাচন কৰা হয়। এই পুনৰ্গঠনৰ পিছত জিলাখনত উত্তৰ লখিমপুৰ আৰু ধেমাজি মহকুমা আছিল।<ref name="Statoids">{{cite web |url=http://www.statoids.com/yin.html |title=Districts of India |last=Law |first=Gwillim |date=2011-09-25 |work=Statoids |access-date=2011-10-11}}</ref><ref>{{cite book |title=লক্ষীমপুৰ |work=লক্ষীমপুৰ কেন্দ্ৰীয় ৰঙালী বিহু সন্মিলনৰ স্বৰ্ণজয়ন্তী স্মাৰক গ্ৰন্থ |editor1=হিৰণ্য সভাপণ্ডিত |editor2=অৰবিন্দ ৰাজখোৱা}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত ১৯৮৯ চনত লক্ষীমপুৰ জিলাৰ ধেমাজি অঞ্চল পৃথক কৰি [[ধেমাজি জিলা]] গঠন কৰা হয়। ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াত উল্লেখিত তাৰিখ অনুসৰি, ১৪ অক্টোবৰ ১৯৮৯-ত এই পুনৰ্গঠন সম্পন্ন হৈছিল।<ref name="Statoids"/> এই বিভাজনৰ পিছত লখিমপুৰ জিলাত উত্তৰ লখিমপুৰ আৰু ঢকুৱাখনা মহকুমা আছিল বুলি ঐতিহাসিক প্ৰশাসনিক বিৱৰণত উল্লেখ আছে।<ref>{{cite web |title=History |url=https://lakhimpur.assam.gov.in/about-us/history |publisher=Lakhimpur District Administration, Government of Assam |access-date=22 October 2026}}</ref> ==ভৌগোলিক তথ্য== অসমৰ উত্তৰ-পূব অংশত লখিমপুৰ জিলাৰ অৱস্থান। অক্ষাংশ ২৬° ৪৮' উত্তৰৰপৰা ২৭° ৫৩' উত্তৰলৈ; আৰু দ্ৰাঘিমাংশ ৯৩° ৪২' পূবৰপৰা ৯৪° ২০' পূবলৈ বিস্তৃত। হিমালয় পৰ্বতৰ কাষ চুই ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰে বিয়পি আৰু মাজুলী নদী দ্বীপৰ পদ স্পৰ্শ কৰি থকা লখিমপুৰ জিলা,যি নদ-নদী,খাল-বিল, জলাশয় আৰু অলেখ জলজ সম্পদেৰে আছিল অতীত মহীয়ান। এইখন জিলাৰ উত্তৰে অৰুনাচল প্ৰদেশ,পূবে ধেমাজি জিলা,দক্ষিণে খেৰকটীয়া-লোহিত (সোৱণশিৰি) সুঁতি,যাক মাজুলীক সাৱটি থকা ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰাংশ বোলা হয় আৰু পশ্চিমে শোণিতপুৰ জিলাৰে পৰিৱেষ্টিত। ২২৭৭ বৰ্গ কিলোমিটাৰ মাটিকালিৰ লখিমপুৰ জিলাখন দক্ষিণ পশ্চিমৰ পৰা উত্তৰ-পূবলৈ ৮৫ কিলোমিটাৰ আৰু [[সোৱণশিৰি নদী]]ৰ বুকুৱেদি উত্তৰা-দক্ষিণাকৈ প্ৰায় ৪৫ কি: মি: বহল। ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ শীৰ্ষভাগলৈ বিয়পি থকা এইখন জিলা গঢ় লয় ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু ইয়াৰ উপনৈ যেনে সোৱণশিৰি, ৰঙানৈ, ডিক্ৰং আৰু ইহঁতৰ অলেখ উপনৈয়ৈ পেলাই যোৱা পলসেৰে, যি হিমালয়ৰ পৰা বাগৰি অহা মূল্যবান গেদেৰে চহকী। ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ উপ-তৰপামটো আছিল এখন শিলৰ বিছনা,যি ভাৰতীয় সমতলৰ আগছোৱাৰ প্ৰতিনিধি আৰু উত্তৰ-পূব মুখী প্ৰব্ৰজনত সংকুচিত হৈ আহিছে। যোৱা এক নিযুত বছৰ-জুৰি এই অঞ্চলৰ ওপৰত তৰপে তৰপে জমা হোৱা গেদ আৰু মাটিৰ সম্পদে গঢ়ি তুলিছে বৰ্তমানৰ সমতলভাগ। নৈ, উপনৈৰ সম্পদে এইভাগ মাটিক কৰি তুলিছে আৰু বেছি উৰ্বৰা। লখিমপুৰ জিলাৰ সমতলভাগক তিনিটা স্থলভাগত ভাগ কৰিব পাৰি,যাৰ প্ৰতিটোৰে স্বকীয় বৈশিষ্ট্য আছে। পাহাৰীয়া এলেকাটো বালি,পলসুৱা মাটি,চকমকী পাথৰ(শিলগুটি) আৰু নদীৰ শিলেৰে গঠিত হৈছে। সাগৰীয় পৃষ্ঠভাগৰ পৰা প্ৰায় ১২০ মিটাৰ উচ্চতাত এই অঞ্চল অৱস্থিত। এই উচ্চতা জিলাখনৰ মধ্যভাগত ৮৫-১০০মিটাৰলৈ আৰু দক্ষিণৰ ঢকুৱাখনা এলেকাত ৮৫ মিটাৰ,বদতিঘাটত ৮৩ মিটাৰ আৰু একেবাৰে দক্ষিণ-পূবত ৭৯ মিটাৰ নমা। যিহেতু জিলাখনৰ সাধাৰণ সমতলভাগ স্বাভাৱিকতে বহুত নিম্ন,সেয়েহে বৰ্ষাকালৰ বাহিৰে বছৰৰ অন্য সময়ত নদ-নদীৰ সোঁতৰ তীব্ৰতা সিমান প্ৰচণ্ড নহয়। লখিমপুৰৰ মুঠ মাটিকালি ২২৭৭ বৰ্গ কিলোমিটাৰ<ref>..http://lakhimpur.nic.in/..</ref> ===জলবায়ু=== [[হিমালয়]] পৰ্বতৰাশিৰ গাতে লাগি থকা এই জিলাৰ জলবায়ু তুলনামুলক ভাৱে চেঁচা আৰু সেমেকা। গড় উষ্ণতা শীতকালত ৫º ৰ পৰা ২০º ছেলছিয়াছ আৰু গ্ৰীষ্মকালত ১৮º ৰ পৰা ৩৬º ছেলছিয়াছলৈকে পৰিৱৰ্তিত হয়। আগষ্ট আৰু জানুৱাৰী মাহেই এইখন জিলাৰ ক্ৰমে আটাইতকৈ গৰম আৰু চেঁচা মাহ। বাৰ্ষিক গড় বৰষুণৰ পৰিমাণ ২০০ ছে.মি.ৰ পৰা ২৫০ ছে.মি.। ৬০% ৰ পৰা কেতিয়াও তললৈ ননমা এই অঞ্চলৰ জলবায়ুৰ আৰ্দ্ৰতা সদায়ে উচ্চ। অসমৰ অন্যান্য এলেকাত দেখা দিয়া বালি –ধুমুহা এই জিলাত নাই। ==জনগাঁথনি== ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি জিলাখনৰ মুঠ জনসংখ্যা হৈছে ১০,৪০,৬৪৪<ref>..http://lakhimpur.nic.in/profile.htm..</ref>। ২০০১-২০১১ চনৰ ভিতৰত জনসংখ্যাৰ হাৰ হৈছে ১৭.০৫%<ref>..http://lakhimpur.nic.in/profile.htm..</ref>। অতীততে লখিমপুৰ ঘন জনবসতিৰ অঞ্চল নাছিল। হয়তো ডাঠ হাবি-জংঘল, বাৰিষা সঘনাই হোৱা বানপানী আৰু যাতায়াত ব্যৱস্থাৰ অসুবিধাৰ বাবে মানুহে এই অঞ্চলত বাস কৰিবলৈ আগ্ৰহী নাছিল। চীনা আক্ৰমণৰ ঠিক পিছতে ১৯৬৩-৬৪ চনৰ ভিতৰত জিলাখনে মিটাৰগজ ৰেললাইনৰ মুখ দেখে। ৰেল চলাচল হোৱাৰ পিছৰ পৰাই লাহে লাহে জনসংখ্যা বৃদ্ধি পাবলৈ ধৰে। লগতে ইংৰাজৰ ঔপনিৱেশিক ব্যৱস্থাই জনসংখ্যা বৃদ্ধিত অৰিহণা যোগালে। {{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} ঊনৈশ শতিকাৰ পৰা জিলাখনত একেলগে বাইশটা জনগোষ্ঠীয়ে বাস কৰিছিল। ১৮৪৭-৪৮ চনত মুঠ জনসংখ্যা আছিল ৩৬,৭৪২ জন। ১৮৫২-৫৩ চনত কৰা জৰীপত জনসংখ্যা হয়গৈ ৪১,৭২৬ জন। তেওঁলোকৰ ভিতৰত হিন্দুলোকৰ সংখ্যা আছিল ৩৪,৬৬৫ জন। মুছলিম ২৫১ জন, জনগোষ্ঠীয় লোক আছিল ৫,৫৪৭ জন। ১৮৭২ চনত প্ৰথম চৰকাৰী লোকপিয়ল অনুসৰি জিলাখনৰ মুঠ জনসংখ্যা হয়গৈ ৩৯,১৫৪ জন। ১৯০১ চনত ৮৮.৩ শতাংশ বৃদ্ধিৰে এই জনসংখ্যা হয়গৈ ৭৩,৭৩৬ জন। হয়তো জিলাখনৰ ঠাই বিশেষে চাহ বাগিছা স্থাপনেই আছিল জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ মূল কাৰণ। বিশ-শতিকাৰ প্ৰথম দশকবোৰত পূব-বঙ্গৰ পৰা অবৈধভাৱে আহি বৰ্তমানৰ বঙালমৰা, ইছলামপুৰ, দৌলতপুৰৰ নিম্নপৃষ্ঠত থিতাপি লোৱা ভূমিহীন মুছলিম পৰিয়ালবোৰে জনসংখ্যা বৃদ্ধিত বিশেষ ভূমিকা বহন কৰিছিল। {{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} সেই সময়তে আকৌ কিছু সংখ্যক নেপালীলোক ম’হসহ খেতি-বাতি হোৱা ঠাইত থিতাপি লৈছিল। এনেকৈ ১৯২১ চনত জিলাখনৰ জনসংখ্যা এক লাখৰো অধিক হয়গৈ। অবৈধ প্ৰবেশ চলি থাকি ১৯০১ চনৰ জনসংখ্যা তিনিগুণ হৈ ১৯৫১ চনত হ’লগৈ ২,২২,৯৬৯ জন। আচৰিতজনকভাৱে এক অৰ্ধশতিকাতে (২০০১-২০০৩) চাৰিগুণ বাঢ়ি গৈ জনসংখ্যা হয় ৮,৮৯,০১০ জন। ২০০১ চনত জিলাখনত জনজাতিলোকৰ সংখ্যা মুঠ জনসংখ্যাৰ ২৩.৪৯% হৈ এক বিশেষ স্থান লাভ কৰে, যি সময়ত ৰাজ্যখনত জনজাতিলোকৰ পৰিমাণ ১৯.৪১%। ৰাজ্যৰ অনুসূচীত জাতিৰ লোকৰ পৰিমাণ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৬.৫৫ % হোৱাৰ বিপৰীতে লখিমপুৰত এই পৰিমাণ ৭.২৮ %। ২০০১ চনত মুঠ জনসংখ্যা ৮,৮৯,০১০ জনৰ ভিতৰত বিভিন্ন ধৰ্মাৱলম্বী লোকৰ সংখ্যা আছিল এনে ধৰণৰ: * হিন্দু- ৭,০২,৪৪১জন -৭৯.০৬ %, * মুছলিম ১,৪৩,৫০৫জন -১৬.১৪ %, * খ্ৰীষ্টিয়ান ৩৬,৬৬৭জন -৪.৪২ %। * বৌদ্ধ ধৰ্মাৱলম্বী -১,৩৬২ জন * জৈন ধৰ্মাৱলম্বী -১৪৮জন আৰু * অন্যান্য ধৰ্মৰ লোক -৩,৩৭১ জন। জনবসতিৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৪৫৭জন<ref>..http://lakhimpur.nic.in/profile.htm..</ref>। ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি জিলাখনৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৭৮.৩৯%। পুৰুষ আৰু মহিলাৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ক্ৰমে ৮৪.৬৬% আৰু ৭১.৯১%<ref>..http://lakhimpur.nic.in/profile.htm..</ref> ==ভাষা== লখিমপুৰ জিলা অঞ্চল সুবৃহৎ অসমীয়া জাতিৰ অন্তৰ্ভুক্ত প্ৰায়বিলাক ধৰ্মীয়লোকৰ উপৰিও অজনজাতি আৰু জনজাতি লোকৰ বাসস্থান। ইয়াৰ বাহিৰেও কৰ্মেসূত্ৰে নেপাল, ৰাজস্থান, মৰোৱাড়, বিহাৰ, বঙ্গ,বাংলাদেশ, মধ্যপ্ৰদেশ, উৰিষ্যা,তামিলনাডু আদি ভাৰতৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰৰ পৰা অহা ভিন্ন ভাষীলোকো এই অঞ্চলত বহুকাল থাকি লখিমপুৰত স্থায়ীভাৱে বাসকৰা অসমীয়া লোকৰ লগত মিলি ভাষা সংস্কৃতি সমন্বয়ৰ পৰম্পৰাৰে এক স্বকীয় বৈশিষ্ট্য বহন কৰি আহিছে। লখিমপুৰ জিলাত স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰি থকা বিভিন্ন ভাষা গোষ্ঠীৰ ভিতৰত * আৰ্য গোষ্ঠীৰ অন্তৰ্গত অসমীয়া, বঙালী, নেপালী, মাৰোৱাৰী, হিন্দী, উড়িয়া, পঞ্জাবী আদি ভাষা-ভাষীসকল অন্যতম। * চীন-তিব্বতীয় শাখাৰ অন্তৰ্গত বড়ো ভাষা গোষ্ঠীৰ উপশাখাৰ বড়ো, সোণোৱাল কছাৰী, মিচিং, দেউৰী,ৰাভা, খামতি সকলেই প্ৰধান। * অষ্ট্ৰীক গোষ্ঠীৰ অন্তৰ্গত-কোল বা মুণ্ডা শাখা। এই শাখাৰ উপশাখা হ’ল চাওঁতালী, মুণ্ডাৰী, শৱৰ আদি। ইয়াৰ অন্তৰ্গত বিভিন্ন ভাষা সমূহ চাহ বাগিচাৰ মজদুৰ বা বনুৱা সকলৰ মাজত প্ৰচলিত। উল্লিখিত ভাষা সমূহৰ ভিতৰত অসমীয়া ভাষীৰ বাদে আন ভাষা-ভাষী সকল হ’ল দ্বি-ভাষী। তেওঁলোক নিজ নিজ অঞ্চলত নিজৰ ভাষাভাষীৰ মাজত নিজৰ ভাষাতে কথা পাতে যদিও আনৰ লগত কথা বতৰা হওঁতে অসমীয়া ভাষাতে কথা পাতে। শিক্ষা-দীক্ষা, ব্যৱসায়িক লেনদেন, সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান আদিত এওঁলোকে অসমীয়া ভাষাক সংযোগী বা সহযোগী ভাষা হিচাপে প্ৰয়োগ কৰে। লখিমপুৰৰ প্ৰধান ভাষা [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]]। ইয়াৰ ৰূপ ঘাইকৈ দুটা: মান্য ৰূপ (লিখিত) আৰু কথ্য ৰূপ (মুখে মুখে প্ৰচলিত) * মান্য ৰূপ : মান্যভাষাটো সাধাৰণতে ৰুচিমাৰ্জিত আৰু পৰিশীলিত। লিখোঁতেহে এই মান্যৰূপৰ অসমীয়াৰ প্ৰচলন হয়। অৱশ্যে বিশেষ পৰিস্থিতিত নাটক, উপন্যাসৰ কথোপকথন তথা সংলাপ আদিত কেতিয়াবা সাহিত্যিক প্ৰয়োজনত কথ্য অসমীয়া প্ৰয়োগ কৰা হয় যদিও সেয়া কৃত্ৰিম ব্যৱহাৰ। * কথ্য ৰূপ : দৈনন্দিন জীৱনত প্ৰচলিত ভাষাৰ মাজত মানুহৰ ৰুচি অনুযায়ী মাতকথাই এটা নিৰ্দিষ্ট ৰূপ লয়। এনে কথ্যৰূপৰ প্ৰতিফলন লখিমপুৰৰ কথ্য অসমীয়াতো পোৱা যায়। ==লখিমপুৰৰ উল্লেখযোগ্য== ===লখিমপুৰ জিলাৰ বৈশিষ্ট্যমূলক স্থানসমূহ=== লখিমপুৰ জিলাৰ প্ৰশাসনিক পৰিসীমাৰ ভিতৰত বহুতো বৈশিষ্ট্যমূলক উল্লেখনীয় স্থান আছে। <ref name="ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা"/> ইয়াৰ ভিতৰত অন্যতম হৈছে নাৰায়ণপুৰত অৱস্থিত মহাপুৰুষ [[মাধৱদেৱ|শ্ৰী শ্ৰী মাধৱদেৱ]]ৰ জন্মস্থান। খেৰাজখাত মৌজাৰ কাচিকটা আৰু ৰঙাজান নৈৰ মাজত অৱস্থিত [[লেতেকুপুখুৰী]]ত মাধৱদেৱৰ জন্ম হৈছিল। [[মায়ামৰা সম্প্ৰদায়|মায়ামৰা সত্ৰ সম্প্ৰদায়]]ৰ প্ৰৱৰ্তক [[অনিৰুদ্ধদেৱ]]ৰ ধলপুৰৰ দকুৱা গাৱঁৰ বিষ্ণু বালিকুঞ্চিত জন্ম হৈছিল, আৰু সেই স্থানতে তেওঁৰ থান অৱস্থিত। আনহাতে, অনিৰুদ্ধদেৱৰ সমাধিস্থান [[নাহৰআটী থান]] [[বিহপুৰীয়া]] নগৰৰ সমীপৰ নাহৰআটীত অৱস্থিত। নাৰায়ণপুৰ নগৰৰে সমীপৰ শক্ৰাহিত বদলা পদ্ম আতা আৰু হৰিদেৱৰ জন্মস্থান। মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ আৰু শ্ৰী মাধৱদেৱৰ মণিকাঞ্চন সংযোগৰ স্থান হিচাপে পৰিচিত মাজুলীৰ ধুৱাহাট বেলগুৰি সত্ৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ গৰাখহনীয়াৰ বাবে স্থানান্তৰিত হৈ নাৰায়ণপুৰতে পুনৰ প্ৰতিষ্ঠাপিত হয়। বেলগুৰি সত্ৰৰ নাতিদূৰতে বদুলা সত্ৰ আছে। আনহাতে, পদ্ম আতাৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠাপিত [[ফুলনি থান]] নাৰায়ণপুৰ নগৰতেই অৱস্থিত। <ref name="ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা"/> বিহপুৰীয়াৰ বদতিঘাটৰ সমীপত মহাপুৰুষ শংকৰদেৱে এবাৰ পদাৰ্পণ কৰা চাঙিনীথান, ধলপুৰৰ গণকদলনীত পেতুৱা গোসাঁনীৰ থান, ধলপুৰৰ ভাটোকুছিত কেশৱ চৰণ আতা থান, নাৰায়ণপুৰৰ ফুলবাৰীত [[মাঘনোৱা দ'ল]], খেৰাজখাতৰ গোসাঁইবাৰী আৰু নাৰায়ণপুৰৰ বৰখামতি গাৱঁত বাপুচাং আৰু বুদ্ধদেৱৰ মূৰ্ত্তি থকা বৌদ্ধ মন্দিৰ, বিহপুৰীয়া হমৰা কাচিকটা গাৱঁত বদলা পদ্ম আতাৰ জিৰণিস্থান হিচাপে চিহ্নিত ৰঘূগুৰি আৰু হমৰা থান, আৰু খেৰাজখাতত ফুলবাৰী দেৱালয় হৈছে লখিমপুৰৰ পশ্চিম প্ৰান্তৰ আন উল্লেখযোগ্য স্থানসমূহৰ অন্যতম। উল্লেখনীয় যে, কালিকাপুৰাণত ''গৌতমস্য মহাফলা তীৰ্থ'' হিচাপে লখিমপুৰ জিলাৰ দক্ষিণ-পশ্চিমৰ এই অঞ্চলৰ মাজেৰে পাৰ হোৱা ''পিচ্ছিলা'' (বৰ্তমানৰ পিছলা) নদীৰ উল্লেখ আছে। নাৰায়ণপুৰৰ অনতিদূৰত [[হাৰমতী]]ত একে নামৰ এগৰাকী কুৱঁৰীৰ নামেৰে হাৰমতী গড় আছে। যোগিনীতন্ত্ৰত উল্লেখ থকা সৌমাৰপীঠৰ হাৰমতীৰ ওচৰেদি অধিষ্ঠাত্ৰী দেৱী ''দিক্কৰ বাসিনী''য়ে ডিক্ৰং নামেৰে অৰুণাচলৰ পাহাৰৰ পৰা বৈ আহি দ্বিতীয় বাসুদেৱ থানৰ কাষেদি গৈ বদতিঘাটৰ ওচৰত সোৱণশিৰি নদীত মিলিছে। উত্তৰ লক্ষীমপুৰ নগৰৰ সমীপত ঘাৰমৰা সত্ৰ আৰু বৰমাহৰা সত্ৰ অৱস্থিত। খ্ৰীষ্টীয় চতুৰ্দ্দশ শতিকাত চুতীয়া ৰাজ্যৰ ৰজা সত্যনাৰায়ণে প্ৰতিষ্ঠা কৰা শ্ৰী শ্ৰী বাসুদেৱ থান নৰোৱা সত্ৰ জিলাখনৰ [[ঢকুৱাখনা]] মহকুমাত থকা এক ঐতিহ্যমণ্ডিত ক্ষেত্ৰ। উক্ত সত্ৰখিনিলৈ নেপাল, ভূটান আদি ঠাইৰ পৰাও বহুলোকৰ আগমন ঘটে। ঢকুৱাখনাতে হাৰ্হি দেৱালয় আৰু বৰদলনিৰ কুমতীয়া নৈৰ পাৰত মণিপুৰীয়া গোসাঁনীৰ থান আছে। উত্তৰ লক্ষীমপুৰ নগৰত থকা পঞ্চানন দেৱালয়ত কৰ্ছন গাঁৱৰ পৰা ষোড়শী মহাবিদ্যাৰ বিগ্ৰহ আনি প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। <ref name="ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা"/> এই ঐতিহাসিক লক্ষীমপুৰৰ কমলাবৰিয়া মৌজাৰ ধেনুধৰিয়া গাঁৱতেই অৱস্থিত ঐতিহাসিক গৰকা "শ্ৰীশ্ৰী বঁটাৰ গঞা সত্ৰ।" যি খনি সত্ৰ শ্ৰীশ্ৰী বলোদেৱে শ্ৰীশ্ৰী দামোদৰ দেৱৰ আজ্ঞা অনুসৰি মাজুলীৰ বত্ৰগ্ৰামৰ বঁটাৰ চাপৰিত স্থাপিত কৰিছিল যি স্থান হয়টো বৰ্তমান ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ বুকুত জাহ গৈছে। মান ভগনৰ সময়ত এই সত্ৰ খনি ফাটি আহি লখিমপুৰ অৱস্থিত হল। মাত্ৰ অসমৰ এই সত্ৰখনিতেই একমাহজুৰি হোৱা পাল নামৰ পৰম্পৰা ৰক্ষা কৰি অহা হৈছে। ===লখিমপুৰ জিলাৰ নগৰ/চহৰ=== * [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] * [[ফুলবাৰী]] * [[বিহপুৰীয়া]] * [[নাৰায়ণপুৰ]] * [[ঢকুৱাখনা]] * [[লালুক]] * [[বান্দৰদেৱা]] * [[ঘিলামৰা]] * [[নাওবৈচা]] * [[হাৰমতি]] * [[ধলপুৰ]] * [[বগীনদী]] * [[ঢেকীয়াজুলি]] ===ঐতিহাসিক স্থানসমূহ=== {{multicol}}• শ্ৰী শ্ৰী বঁটাৰ গঞা সত্ৰ। * বাসুদেৱ থান নৰুৱা সত্ৰ। * ৰজাবাৰী। * হাৰ্হি দেৱালয়। * গৰখীয়া দৌল। * নীল দেৱালয়। * পঞ্চানন দেৱালয়। * লোণপানী দৌল। * মাঘনোৱা দ’ল|মাঘনোৱা দৌল আৰু দোতোলা। * ফুলবাৰী দেৱালয়। * বুটীকুৰ। * চাউলধোৱা। {{col-break}} * বাধাকৰা * শতজান * দুলুংমুখ * কদম * খগা * হাতীলুং * পকা দ’ল পিঠাগুৰি * হাৰমতী * ৰাজগড় আলি * বৈঠাৱতী দেৱালয় * মুঢ়া ভগা দ’ল {{col-break}} * বুঢ়ী গোসাঁনীৰ থান * দেওঘৰ * [[ঘাৰমৰা সত্ৰ]] * নাহৰ আটি সত্ৰ * বিষ্ণু বালিকুচি * লেতেকু পুখুৰী * বেলগুৰি থান বা সত্ৰ * পুণীয়া সত্ৰ * চাঙিনী থান * বাহজেঙনী সত্ৰ * কেঁচাই খাইতি আই থান,উজনি মিৰি গাঁও {{col-end}} ===শিক্ষানুষ্ঠান=== {{multicol}} * [[উত্তৰ লখিমপুৰ মহাবিদ্যালয়]] * [[লখিমপুৰ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] * [[লালুক উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়]] * লখিমপুৰ বালিকা মহাবিদ্যালয় * লখিমপুৰ বাণিজ্য মহাবিদ্যালয় * লখিমপুৰ কেন্দ্ৰীয় মহাবিদ্যালয় * লখিমপুৰ আইন মহাবিদ্যালয় * স্নাতকোত্তৰ প্ৰশিক্ষণ মহাবিদ্যালয় * লখিমপুৰ তেলাহী কমলাবৰীয়া মহাবিদ্যালয় * ঘিলামৰা নৰ্থ বেংক মহাবিদ্যালয় * ঢকুৱাখনা মহাবিদ্যালয় * ঢকুৱাখনা বাণিজ্য মহাবিদ্যালয় * [[শংকৰদেৱ মহাবিদ্যালয়]] * ওম প্ৰকাশ দিনোদিয়া মহাবিদ্যালয় (পানীগাঁও) * [[মাধৱদেৱ বিশ্ববিদ্যালয়]] * বিহপুৰীয়া মহাবিদ্যালয় * বিহপুৰীয়া বাণিজ্য মহাবিদ্যালয় * পূব ডিক্ৰং মহাবিদ্যালয় * লালুক মহাবিদ্যালয় * নাওবৈচা মহাবিদ্যালয় * তেলহী তুৱাৰাম নাথ মহাবিদ্যালয় {{col-break}} * ভিবিৰাম হাজৰিকা মহাবিদ্যালয় * খেৰাজখাত মহাবিদ্যালয় * ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী একাডেমী * জিনিয়াছ একাডেমী * [[উত্তৰ লখিমপুৰ চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়]] * উত্তৰ লখিমপুৰ বালিকা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * পানীগাঁও উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱা বালিকা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * ধলপুৰ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * [[নাৰায়ণপুৰ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়]] * লোহিত-ডিক্ৰং উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * শংকৰদেৱ কলেজিয়েট * খ'ৰা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * বঙালমৰা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * খেৰাজখাত উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * নামনি সোৱণশিৰি উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * কমলপুৰ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * গোঁহাই কমল উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * টাউন হাইস্কুল {{col-break}} * জ্ঞানজ্যোতি একাডেমী, নাৰায়ণপুৰ *জন ফাৰ্থ হাইস্কুল * বসন্তলতা বিশ্বেশ্বৰ চাংকাকতি সোঁৱৰণী শংকৰদেৱ শিশু নিকেতন, লখিমপুৰ * পিছলা নেশ্যনেল একাডেমি, নাৰায়ণপুৰ * সংগম একাডেমী * এচিয়ান পাব্লিক স্কুল * টাউন হাই মাদ্ৰাছা স্কুল * ৰে’লৱে স্কুল * লীলাৱতী বৰদলৈ হিন্দী স্কুল * টোল আদৰ্শ প্ৰাথমিক বিদ্যালয় * বৰবালি উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * গড়েহগা বাঁগপাতি উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * লখিমপুৰ কলেজিয়েট আদৰ্শ হাইস্কুল * পহুমৰা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * ফুলবাৰী বোকানদী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * চেণ্ট মেৰিছ স্কুল চাবতি * শংকৰদেৱৰ শিশু নিকেতন নাওবৈচা * লখিমপুৰ পশু চিকিৎসা বিজ্ঞান মহাবিদ্যালয় * এছিয়ান একাডেমী খেলমাটী * বাধাকৰা উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * আমতলা হাই স্কুল, অমতলা * এ দি কে হাইস্কুল * মধ্য তেলাহী উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয় {{col-end}} [[চিত্ৰ:Nlc1.jpg|thumb|right|[[উত্তৰ লখিমপুৰ মহাবিদ্যালয়]]]] ===সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান=== * পঞ্চানন নাট্য মন্দিৰ (উত্তৰ লখিমপুৰ) * নট সৈনিক (উত্তৰ লখিমপুৰ) * নাবিক (উত্তৰ লখিমপুৰ) * সন্মিলিত নাট্য সমাজ (বিহপুৰীয়া) * নাটকম (বিহপুৰীয়া) ===লখিমপুৰ জিলাৰ উল্লেখযোগ্য ব্যক্তিসকল=== {{multicol}} * [[বিশ্বনাৰায়ণ শাস্ত্ৰী]] * [[পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱা|পদ্মনাথ গোহাঞি বৰুৱা]] * [[হোমেন বৰগোহাঞি]] * [[সৰ্বেশ্বৰ জালভাৰী ফুকন]] * ধৰ্মেশ্বৰ কটকী * লীলাৰাম ভূঞা (মুক্তিযোদ্ধা) * [[পূৰ্ণানন্দ দত্ত]] * প্ৰফুল্ল কুমাৰ বৰুৱা * [[গণেশ পেগু]] * বিশ্ব বৰুৱা * [[চন্দ্ৰধৰ চমুৱা|ড॰ চন্দ্ৰধৰ চমুৱা]] * জীৱন বৰা * [[তোষেশ্বৰ চেতিয়া]] * হৰেন্দ্ৰ দেৱগোস্বামী {{Multicol-break}} * [[শিৱ শৰ্মা]] * বোধেন হাজৰিকা * অনু বৰুৱা * দেবেন বৰগোঁহাই * চন্দ্ৰকমল গগৈ * [[আলি হাইদৰ]] * [[মুনীন ভূঞা]] * [[ঘন হাজৰিকা]] * [[পাণীন্দ্ৰ নাথ গগৈ]] * [[উদ্ধৱ ভৰালী]] (বিশিষ্ট উদ্ধাৱক) * [[ইন্দ্ৰ বণিয়া]] (বিশিষ্ট অভিনেতা) * শূল বৰা * যদু কলিতা * [[সেৱাব্ৰত বৰুৱা]] * [[নন্দ কিশোৰ মহেশ্বৰী]] * [[কালিনাথ পাংগিং]] {{Multicol-end}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{অসমৰ জিলা}} {{Geographic location |Centre = লখিমপুৰ জিলা |North = [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] |Northeast = |East = [[ধেমাজি জিলা]]<br>[[ডিব্ৰুগড় জিলা]] |Southeast = |South = [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]<br>[[মাজুলী জিলা]] |Southwest = |West = [[শোণিতপুৰ জিলা]] |Northwest = }} <!--শ্ৰেণী--> [[শ্ৰেণী:অসমৰ জিলা]] [[শ্ৰেণী:লখিমপুৰ জিলা|*]] 2jv4wgp9ha5xg7cyyit2uofi8xd1l0b 646604 646603 2026-10-22T18:46:02Z Ananya Taye 28065 /* লখিমপুৰ (লক্ষীমপুৰ) নামৰ উৎপত্তি */ 646604 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = লখিমপুৰ জিলা |settlement_type = [[অসমৰ জিলা|জিলা]] |native_name = |nickname = |image_skyline = |image_size = |image_caption = |image_flag = |image_seal = |image_map = Lakhimpur in Assam (India).svg |map_caption = [[অসম]]ত জিলাখনৰ অবস্থান |subdivision_type = দেশ |subdivision_name = [[ভাৰত]] {{flagicon|IND}} |subdivision_type1 = [[ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চলসমূহ|ৰাজ্য]] |subdivision_name1 = [[অসম]] |subdivision_type2 = সদৰ |subdivision_name2 = [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] |leader_title = |leader_name = |established_title = |established_date = |area_magnitude = |area_total_km2 = 2277<!--২২৭৭--> |area_land_km2 = |area_water_km2 = |population_as_of = ২০১১ |population_note = |population_total = 1040644<!--১০৪০৬৪৪--> |population_metro = |population_density_km2 = |timezone =[[গ্ৰী.মা.স. +৫.৩০|ভাৰতীয় মান সময়]] |utc_offset = +৫:৩০ |timezone_DST = |utc_offset_DST = |latd=|latm=|lats=|latNS=N |longd=|longm= |longs=|longEW=W |elevation_m = |blank_name = |blank_info = |website = [http://www.lakhimpur.nic.in www.lakhimpur.nic.in] |footnotes = }} '''লখিমপুৰ''' (পূৰ্বৰ নাম '''লক্ষীমপুৰ''') [[ভাৰত]]ৰ উত্তৰ-পূবত অৱস্থিত [[অসম]] ৰাজ্যৰ উত্তৰ-পূৱ কোণত অৱস্থিত এখন জিলা। উল্লেখ্য যে, [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ সময়ত লক্ষীমপুৰ আৰু ডিব্ৰুগড় মহকুমা দুটাৰে তেতিয়াৰ লক্ষীমপুৰ জিলা গঠন হৈছিল। সেইসময়ত ইয়াৰ চাৰিসীমা আছিল: পূবে ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী, পশ্চিমে হাৱাজান নৈ, উত্তৰে ''[[নেফা]]'' আৰু দক্ষিণে লোহিত সুঁতি। <ref name="ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা">{{cite book | title=ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা | publisher=লক্ষীমপুৰ জিলা মুক্তি যুঁজাৰু সন্মিলন, উত্তৰ লক্ষীমপুৰ, অসম | author=শ্ৰী হৰিচন্দ্ৰ বৰুৱা, সম্পাদক | year=২০০১-২০০২ | location=উত্তৰ লক্ষীমপুৰ | pages=১}}</ref> ১৯৭১ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে এই জিলাখনক লক্ষীমপুৰ আৰু ডিব্ৰুগড় জিলা হিচাপে দ্বিবিভক্ত কৰা হয়। পৰৱৰ্তী কালত লক্ষীমপুৰ জিলাৰ পৰা তেতিয়াৰ ধেমাজি মহকুমাকো আতঁৰাই সুকীয়া জিলাৰ স্বীকৃতি দিয়া হয়। বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ জিলাৰ চাৰিসীমা হ'ল উত্তৰে [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]], দক্ষিণে [[মাজুলী জিলা|মাজুলী]], গোলাঘাট আৰু [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]], পূবে [[ধেমাজি জিলা]] আৰু [[ডিব্ৰুগড় জিলা]] আৰু পশ্চিমে [[বিশ্বনাথ জিলা]]। জিলাখনৰ সদৰ হৈছে [[উত্তৰ লখিমপুৰ]]। মহকুমা ৩টা- [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] [[নাৰায়ণপুৰ]] আৰু [[ঢকুৱাখনা]]। ==লখিমপুৰ (লক্ষীমপুৰ) নামৰ উৎপত্তি== ''লখিমপুৰ'' নামটো বৰ্তমানৰ [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] নগৰৰ পূৰ্বৰ নাম ''লক্ষীমপুৰ'' বা ''লক্ষ্মীপুৰ''ৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা বুলি এটা ঐতিহাসিক ব্যাখ্যা প্ৰচলিত আছে। জিলাখনৰ নামকৰণৰ বিষয়ে বিভিন্ন মত পোৱা যায়। ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ পৰ্বতমালাৰ পাদদেশলৈকে বিস্তৃত এই উৰ্বৰ সমতল অঞ্চল অতীজৰে পৰা কৃষি আৰু প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ বাবে সমৃদ্ধিশালী আছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ১৯৭৬ চনৰ ''Assam District Gazetteers: Lakhimpur District'' অনুসৰি, চুতীয়া ৰজা লক্ষ্মীনাৰায়ণৰ নামৰ সৈতে লক্ষীমপুৰ নামৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কিত কৰা হয়। চতুৰ্দশ শতিকাৰ শেষভাগ আৰু পঞ্চদশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে এই ৰজাই বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ জিলাৰ পূব অংশত শাসন কৰিছিল। শক ১৩২৩ বা ১৪০১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ এখন তাম্ৰশাসনত তেওঁ [[সোৱণশিৰি নদী]]ৰ পশ্চিম পাৰত অৱস্থিত বাখনা গাঁৱত ব্ৰাহ্মণসকলক ভূমিদান কৰাৰ কথা উল্লেখ আছে। তেওঁৰ ৰাজধানী আছিল ''সাধয়াপুৰী'', যাক [[শদিয়া]]ৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা হৈছে। গেজেটিয়াৰখনত লক্ষ্মীনাৰায়ণে নিজৰ ৰাজ্যৰ ভিতৰত এখন নগৰ স্থাপন কৰি নিজৰ নাম অনুসৰি তাৰ নামকৰণ কৰিছিল বুলি এটা সম্ভাৱনা উত্থাপন কৰা হৈছে।<ref name="LakhimpurGazetteer">{{cite book |title=Assam District Gazetteers: Lakhimpur District |author=Government of Assam |year=1976 |publisher=Government of Assam |location=Shillong |page=2 |language=English |quote=There are other historical accounts which show that a king named Laksminarayan ruled over the area, now included in the eastern part of Lakhimpur district, who during the 14th–15th century A.D. made a land grant dated Saka 1323 (A.D. 1401). The land was donated in the village of Bakhana on the western bank of the Subansiri. His capital was at Sadhayapuri, to be identified with Sadiya, the capital of Chutiya kings. This king Laksminarayan is likely to have built a town in his kingdom and named it after him. Sri Sarbeswar Barua of North Lakhimpur strongly believes that the district took its name from the town of Lakhimpur (later known as North Lakhimpur), originally selected as its headquarters, when Lakhimpur district was first formed in 1838 by the East India Company. He points out that this is known from the original seal of the district, as found in a sanad (manuscript) dated 1839 granted to the late Maheswar Sarma Bapu Barua and the note written by the Principal Assistant Commissioner in English at the top of the sanad just below the seal, where the name of Lakhimpur district is found written. The sanad was issued from North Lakhimpur. From this, Sri Barua concludes that the name of the district was derived from its first headquarters, viz., Lakhimpur.}}</ref> ইতিহাসবিদ সৰ্বেশ্বৰ বৰুৱাই এই ব্যাখ্যাৰ সমৰ্থনত যুক্তি আগবঢ়াইছিল যে ১৮৩৮ খ্ৰীষ্টাব্দত ব্ৰিটিছ [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]য়ে লখিমপুৰ জিলা গঠন কৰোঁতে লক্ষীমপুৰ নগৰক প্ৰথম সদৰ হিচাপে নিৰ্বাচন কৰিছিল আৰু নগৰখনৰ নামৰ পৰাই জিলাখনৰ নামকৰণ হৈছিল। তেওঁ ১৮৩৯ খ্ৰীষ্টাব্দত মহেশ্বৰ শৰ্মা বাপু বৰুৱাক প্ৰদান কৰা এখন চনদক এই মতৰ সমৰ্থনত উল্লেখ কৰিছে। উত্তৰ লখিমপুৰৰ পৰা প্ৰদান কৰা এই চনদখনত জিলাখনৰ মূল মোহৰ আৰু তাৰ তলত প্ৰধান সহকাৰী আয়ুক্তই ইংৰাজীত লিখা টোকাত ''Lakhimpur district'' নামটো পোৱা যায়। বৰুৱাৰ মতে, এই তথ্যই জিলাখনৰ নাম প্ৰথম প্ৰশাসনিক সদৰ নগৰখনৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা বুলি সূচায়।<ref name="LakhimpurGazetteer"/> ==ইতিহাস== ===প্ৰাচীন ইতিহাস=== অসমৰ ইতিহাসত লখিমপুৰ অঞ্চলৰ বিশেষ গুৰুত্ব আছে। ১৯১১ চনৰ ''Encyclopaedia Britannica''ত লখিমপুৰক পূব দিশৰ পৰা অহা বিভিন্ন জনগোষ্ঠীয়ে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]ত প্ৰৱেশ কৰা অঞ্চলসমূহৰ অন্যতম হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name="EB1911">{{cite encyclopedia |title=Lakhimpur |encyclopedia=Encyclopaedia Britannica |edition=11th |volume=16 |year=1911 |page=94}}</ref> ===চুতীয়া শাসন=== মধ্যযুগত বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ জিলাৰ অধিকাংশ অঞ্চল [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত আছিল। ইতিহাসবিদ জাহ্নৱী গগৈৰ মতে, শদিয়াক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লৈ উঠা চুতীয়া ৰাজ্যই বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ, ধেমাজি, তিনিচুকীয়া আৰু ডিব্ৰুগড় জিলাৰ কিছুমান অংশ সামৰি লৈছিল। তেওঁৰ বৰ্ণনা অনুসৰি, চুতীয়া ৰাজ্যৰ ভূখণ্ড এই অঞ্চল অঞ্চলৰ পৰা পূবে ব্ৰহ্মপুত্ৰলৈ বিস্তৃত আছিল আৰু ইয়াৰ উত্তৰ আৰু দক্ষিণ সীমা ক্ৰমে পাহাৰীয়া অঞ্চল আৰু বুঢ়ীদিহিং নদীৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আছিল। ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে [[চুতীয়া–আহোম ৰাজ্যৰ যুদ্ধ]]ৰ ফলত এই অঞ্চল আহোম ৰাজ্যৰ অধীনলৈ যায়।<ref name="gogoi-main">{{cite book |last=Gogoi |first=Jahnavi |title=Agrarian System of Medieval Assam |publisher=Concept Publishing Company |location=New Delhi |year=2002 |pages=20–21 |quote=Their kingdom called Sadiya extended in the north over the entire region from the Sisi in the west to the Brahmaputra in the east. The hills and the river Buri Dihing formed its northern and southern boundaries respectively. Thus, the Chutiya territory extended over almost the entire region of the present districts of Lakhimpur, Dhemaji, Tinsukia, and parts of Dibrugarh.}}</ref> পঞ্চদশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে চুতীয়া ৰজা লক্ষ্মীনাৰায়ণৰ অধীনত এই অঞ্চলত এটা আঞ্চলিক শাসনকেন্দ্ৰ বা ক্ষুদ্ৰ ৰাজনৈতিক অধিকাৰক্ষেত্ৰ গঢ় লৈ উঠা বুলি বৰ্ণনা পোৱা যায়। ১৪০১ খ্ৰীষ্টাব্দত লক্ষ্মীনাৰায়ণে [[সোৱণশিৰি নদী]]ৰ পশ্চিম পাৰত প্ৰদান কৰা ভূমিদানৰ তাম্ৰশাসন আৰু বৰ্তমানৰ উত্তৰ লখিমপুৰ নগৰৰ ওচৰৰ ধল আৰু ঘাগৰ নদীৰ মাজত পোৱা প্ৰাচীন নগৰৰ ধ্বংসাৱশেষক এই অঞ্চলত মধ্যযুগীয় বসতিৰ প্ৰমাণ হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>{{cite journal |last=Neog |first=Maheswar |title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=58/59 |year=1977 |pages=818–820 |jstor=41691751 |url=https://www.jstor.org/stable/41691751}}</ref> পুৰণি স্থানীয় বিৱৰণ অনুসৰি, [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] নগৰৰ পৰা প্ৰায় পাঁচ মাইল নিলগত ধল আৰু ঘাগৰ নদীৰ মাজত চুতীয়া ৰাজবংশৰ এটা শাখাই এখন নগৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰি ৰাজত্ব কৰিছিল। এই অঞ্চলত প্ৰাচীন পৰিত্যক্ত নগৰৰ চিন পোৱা যায় বুলি উল্লেখ আছে। সত্যনাৰায়ণ আৰু লক্ষ্মীনাৰায়ণৰ দেৱোত্তৰ আৰু ব্ৰহ্মোত্তৰ ভূমিদানৰ তাম্ৰফলি উদ্ধাৰ হোৱাৰ পিছত এই নগৰ আৰু চুতীয়া ৰাজবংশৰ মাজৰ ঐতিহাসিক সম্পৰ্কৰ সম্ভাৱনা অধিক গুৰুত্ব লাভ কৰে।<ref name="Harendra2009"/> লখিমপুৰ জিলাৰ [[হাবুং]] অঞ্চলটোও চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনত আছিল। ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চলক বৰ্তমানৰ [[ঢকুৱাখনা]] আৰু সোৱণশিৰি–ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ সংগমস্থলীৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰা হয়। তাম্ৰশাসনৰ বিৱৰণ আৰু বুৰঞ্জীৰ অনুসৰি "হাবুঙাধিপতি" বৃহৎপাত্ৰ নামৰ এজন চুতীয়া বিষয়াই অঞ্চলটো শাসন কৰাৰ<ref name="Guha1983p20">{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |year=1983 |pages=3–34 |page=20 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963 |url=https://www.jstor.org/stable/3516963}}</ref> লগতে ডিব্ৰুগড়ৰ যুদ্ধত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Barua |editor-first=Gopal Chandra |title=Ahom-Buranji |year=1939 |page=55 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867}}</ref><ref>{{cite book |editor-last=Bhuyan |editor-first=Surya Kumar |title=Deodhai Asam Buranji: With Several Shorter Chronicles of Assam |year=1962 |at=অধ্যায় ৩১}} [[File:Baghar Sukar Doul.jpg|thumb|লখিমপুৰ জিলাৰ বাঘৰচুকৰ দৌল, যাক চুতীয়া যুগৰ স্থাপত্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Scheme for Development of Archaeological Sites and Monuments of Assam, Annual Plan 2016–17 |publisher=Directorate of Archaeology, Government of Assam |url=https://archaeology.assam.gov.in/sites/default/files/4/menu/schemes/Scheme-Development%2520of%2520%2520Archaeological%2520sites%2520and%2520monuments%2520of%2520assam%2520annual%2520plan%25202016-17-1.pdf}}</ref>]] ===আহোম শাসন=== ১৫২৩–২৪ খ্ৰীষ্টাব্দত চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতনৰ পিছত বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ অঞ্চল [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ অধীনলৈ যায়। আহোম ৰজা [[চুহুংমুং]]য়ে নতুনকৈ অধিকাৰ কৰা অঞ্চলসমূহৰ প্ৰশাসনিক পুনৰ্গঠন আৰম্ভ কৰে। ১৫২৬ খ্ৰীষ্টাব্দত তেওঁ কনচেং ধনুধৰীয়া গোহাঁইক অঞ্চলটোৰ শাসনৰ বাবে ''ভটিয়লীয়া গোহাঁই'' বা ''নামনিয়াল সন্দিকৈ'' হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে। পিছত চুতীয়া ৰাজ্যৰ পূৰ্বৰ ''বৰপাত্ৰ'' পদবীৰ অনুকৰণত তেওঁক ''বৰপাত্ৰ গোহাঁই'' (চাও-চেং-লুং) উপাধি প্ৰদান কৰা হয়। একেসময়তে চেংপেম ধনুধৰীয়া গোহাঁইক ''থাওমুং কটক'' হিচাপে নিযুক্তি দি লখিমপুৰৰ ফুলবাৰীত ৰখা হয়।<ref>{{cite book |editor-last=Barua |editor-first=Golap Chandra |title=Ahom-Buranji: From the Earliest Time to the End of Ahom Rule, with Parallel English Translation |year=1930 |pages=59, 61 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n63/mode/1up}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত আহোম ৰজাই অঞ্চলটোত বাৰখন আঞ্চলিক সামন্তীয় শাসনকেন্দ্ৰ গঠন কৰি মধ্য অসমৰ [[বাৰভূঞা]]সকলক তাত সংস্থাপন কৰোৱা বুলি এটা ঐতিহাসিক বিৱৰণত উল্লেখ আছে। সেই বিৱৰণ অনুসৰি, [[কছাৰী ৰাজ্য]]ৰ বিৰুদ্ধে আহোমসকলক সহায় কৰাৰ পুৰস্কাৰস্বৰূপে ভূঞাসকলক এই অঞ্চলসমূহৰ সামন্তীয় শাসনভাৰ দিয়া হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Neog |first=Maheswar |title=Early History of the Vaiṣṇava Faith and Movement in Assam: Śaṅkaradeva and His Times |publisher=Motilal Banarsidass |location=Delhi |year=1980 |page=53}}</ref> ===ব্ৰিটিছ শাসন আৰু জিলা গঠন=== ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে ব্ৰহ্মদেশীয় সেনাই অসমৰ বিভিন্ন ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰিছিল। প্ৰথম ইংৰাজ–ব্ৰহ্মদেশ যুদ্ধৰ অন্তত ১৮২৬ খ্ৰীষ্টাব্দত স্বাক্ষৰিত [[ইয়াণ্ডাবু সন্ধি]] অনুসৰি ব্ৰিটিছে অসমত নিজৰ অধিকাৰ বিস্তাৰ কৰে আৰু ব্ৰহ্মদেশীয় সেনাক বিতাড়িত কৰে। ইয়াৰ পিছত শিৱসাগৰকে ধৰি উজনি অসমৰ দক্ষিণ পাৰৰ কিছু অঞ্চল [[পুৰন্দৰ সিংহ]]ৰ অধীনত ৰখা হৈছিল। অৱশ্যে ১৮৩৮ খ্ৰীষ্টাব্দতহে ব্ৰিটিছে এই সমগ্ৰ অঞ্চল নিজৰ প্ৰত্যক্ষ শাসনৰ অধীনলৈ আনে।<ref name="EB1911"/> ১৮৩৮ খ্ৰীষ্টাব্দত ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীয়ে শেষৰজন কৰতলীয়া আহোম ৰজা পুৰন্দৰ সিংহৰ পৰা উজনি অসমৰ শাসনভাৰ পুনৰ গ্ৰহণ কৰে। তাৰ পিছত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণ পাৰে [[শিৱসাগৰ]] আৰু উত্তৰ পাৰে পশ্চিমে বিশ্বনাথৰ পৰা পূবে চিচি–ধেমাজি অঞ্চললৈ বিস্তৃত ভূখণ্ড সামৰি লক্ষীমপুৰ জিলাৰ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলে। প্ৰথমতে [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] নগৰক জিলাখনৰ সদৰ হিচাপে নিৰ্বাচন কৰা হৈছিল।<ref name="LakhimpurGazetteer"/> লখিমপুৰ জিলা প্ৰশাসনৰ চৰকাৰী তথ্য অনুসৰি, ১৮৩৯ চনৰ জুলাই মাহত তৎকালীন গৱৰ্ণৰ জেনেৰেলে জাৰি কৰা এখন ঘোষণাপত্ৰৰ জৰিয়তে লক্ষীমপুৰক আনুষ্ঠানিকভাৱে জিলা হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=About |url=https://lakhimpur.assam.gov.in/about-us/about |publisher=Lakhimpur District Administration, Government of Assam |access-date=22 October 2026}}</ref> ১৮৪২ খ্ৰীষ্টাব্দত ব্ৰিটিছে শদিয়া আৰু মটক ৰাজ্যৰ অঞ্চলসমূহ নিজৰ শাসনৰ অধীনলৈ অনাৰ পিছত লখিমপুৰ জিলাৰ পৰিসৰ অধিক বৃদ্ধি পায়। উত্তৰ লখিমপুৰৰ অপেক্ষাকৃত আওহতীয়া অৱস্থান আৰু যাতায়াতৰ অসুবিধাৰ বাবে জিলাখনৰ প্ৰশাসনিক সদৰ দক্ষিণ পাৰৰ [[ডিব্ৰুগড়]]লৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত উত্তৰ পাৰৰ অঞ্চলটোক ''উত্তৰ লখিমপুৰ'' মহকুমা হিচাপে পৰিচালনা কৰা হয়। ব্ৰিটিছ শাসনকালত ঐতিহাসিক লখিমপুৰ জিলাৰ পৰিসৰৰ ভিতৰত বৰ্তমানৰ [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ কেইবাটাও অঞ্চল অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই বৃহত্তৰ সীমান্তৱৰ্তী প্ৰশাসনিক অঞ্চলক ''লখিমপুৰ ফ্ৰণ্টিয়াৰ ট্ৰেক্ট'' (''Lakhimpur Frontier Tract'') বুলিও জনা গৈছিল।<ref name="EB1911"/> ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছতো অবিভক্ত লখিমপুৰ জিলাত বৰ্তমানৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা|ডিব্ৰুগড়]], [[তিনিচুকীয়া জিলা|তিনিচুকীয়া]] আৰু [[ধেমাজি জিলা|ধেমাজি]] জিলাৰ অঞ্চলসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই বৃহত্তৰ জিলাখনৰ প্ৰশাসনিক সদৰ ডিব্ৰুগড়ত অৱস্থিত আছিল। ১৯৭১ চনৰ ২ অক্টোবৰত, [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ জন্মদিনত, তৎকালীন অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[মহেন্দ্ৰ মোহন চৌধুৰী]]ৰ শাসনকালত অবিভক্ত লক্ষীমপুৰ জিলাক বিভক্ত কৰি পৃথক [[ডিব্ৰুগড় জিলা]] আৰু লক্ষীমপুৰ জিলা গঠন কৰা হয়। নতুন লখিমপুৰ জিলাৰ সদৰ হিচাপে উত্তৰ লখিমপুৰক নিৰ্বাচন কৰা হয়। এই পুনৰ্গঠনৰ পিছত জিলাখনত উত্তৰ লখিমপুৰ আৰু ধেমাজি মহকুমা আছিল।<ref name="Statoids">{{cite web |url=http://www.statoids.com/yin.html |title=Districts of India |last=Law |first=Gwillim |date=2011-09-25 |work=Statoids |access-date=2011-10-11}}</ref><ref>{{cite book |title=লক্ষীমপুৰ |work=লক্ষীমপুৰ কেন্দ্ৰীয় ৰঙালী বিহু সন্মিলনৰ স্বৰ্ণজয়ন্তী স্মাৰক গ্ৰন্থ |editor1=হিৰণ্য সভাপণ্ডিত |editor2=অৰবিন্দ ৰাজখোৱা}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত ১৯৮৯ চনত লক্ষীমপুৰ জিলাৰ ধেমাজি অঞ্চল পৃথক কৰি [[ধেমাজি জিলা]] গঠন কৰা হয়। ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াত উল্লেখিত তাৰিখ অনুসৰি, ১৪ অক্টোবৰ ১৯৮৯-ত এই পুনৰ্গঠন সম্পন্ন হৈছিল।<ref name="Statoids"/> এই বিভাজনৰ পিছত লখিমপুৰ জিলাত উত্তৰ লখিমপুৰ আৰু ঢকুৱাখনা মহকুমা আছিল বুলি ঐতিহাসিক প্ৰশাসনিক বিৱৰণত উল্লেখ আছে।<ref>{{cite web |title=History |url=https://lakhimpur.assam.gov.in/about-us/history |publisher=Lakhimpur District Administration, Government of Assam |access-date=22 October 2026}}</ref> ==ভৌগোলিক তথ্য== অসমৰ উত্তৰ-পূব অংশত লখিমপুৰ জিলাৰ অৱস্থান। অক্ষাংশ ২৬° ৪৮' উত্তৰৰপৰা ২৭° ৫৩' উত্তৰলৈ; আৰু দ্ৰাঘিমাংশ ৯৩° ৪২' পূবৰপৰা ৯৪° ২০' পূবলৈ বিস্তৃত। হিমালয় পৰ্বতৰ কাষ চুই ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰে বিয়পি আৰু মাজুলী নদী দ্বীপৰ পদ স্পৰ্শ কৰি থকা লখিমপুৰ জিলা,যি নদ-নদী,খাল-বিল, জলাশয় আৰু অলেখ জলজ সম্পদেৰে আছিল অতীত মহীয়ান। এইখন জিলাৰ উত্তৰে অৰুনাচল প্ৰদেশ,পূবে ধেমাজি জিলা,দক্ষিণে খেৰকটীয়া-লোহিত (সোৱণশিৰি) সুঁতি,যাক মাজুলীক সাৱটি থকা ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰাংশ বোলা হয় আৰু পশ্চিমে শোণিতপুৰ জিলাৰে পৰিৱেষ্টিত। ২২৭৭ বৰ্গ কিলোমিটাৰ মাটিকালিৰ লখিমপুৰ জিলাখন দক্ষিণ পশ্চিমৰ পৰা উত্তৰ-পূবলৈ ৮৫ কিলোমিটাৰ আৰু [[সোৱণশিৰি নদী]]ৰ বুকুৱেদি উত্তৰা-দক্ষিণাকৈ প্ৰায় ৪৫ কি: মি: বহল। ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ শীৰ্ষভাগলৈ বিয়পি থকা এইখন জিলা গঢ় লয় ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু ইয়াৰ উপনৈ যেনে সোৱণশিৰি, ৰঙানৈ, ডিক্ৰং আৰু ইহঁতৰ অলেখ উপনৈয়ৈ পেলাই যোৱা পলসেৰে, যি হিমালয়ৰ পৰা বাগৰি অহা মূল্যবান গেদেৰে চহকী। ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ উপ-তৰপামটো আছিল এখন শিলৰ বিছনা,যি ভাৰতীয় সমতলৰ আগছোৱাৰ প্ৰতিনিধি আৰু উত্তৰ-পূব মুখী প্ৰব্ৰজনত সংকুচিত হৈ আহিছে। যোৱা এক নিযুত বছৰ-জুৰি এই অঞ্চলৰ ওপৰত তৰপে তৰপে জমা হোৱা গেদ আৰু মাটিৰ সম্পদে গঢ়ি তুলিছে বৰ্তমানৰ সমতলভাগ। নৈ, উপনৈৰ সম্পদে এইভাগ মাটিক কৰি তুলিছে আৰু বেছি উৰ্বৰা। লখিমপুৰ জিলাৰ সমতলভাগক তিনিটা স্থলভাগত ভাগ কৰিব পাৰি,যাৰ প্ৰতিটোৰে স্বকীয় বৈশিষ্ট্য আছে। পাহাৰীয়া এলেকাটো বালি,পলসুৱা মাটি,চকমকী পাথৰ(শিলগুটি) আৰু নদীৰ শিলেৰে গঠিত হৈছে। সাগৰীয় পৃষ্ঠভাগৰ পৰা প্ৰায় ১২০ মিটাৰ উচ্চতাত এই অঞ্চল অৱস্থিত। এই উচ্চতা জিলাখনৰ মধ্যভাগত ৮৫-১০০মিটাৰলৈ আৰু দক্ষিণৰ ঢকুৱাখনা এলেকাত ৮৫ মিটাৰ,বদতিঘাটত ৮৩ মিটাৰ আৰু একেবাৰে দক্ষিণ-পূবত ৭৯ মিটাৰ নমা। যিহেতু জিলাখনৰ সাধাৰণ সমতলভাগ স্বাভাৱিকতে বহুত নিম্ন,সেয়েহে বৰ্ষাকালৰ বাহিৰে বছৰৰ অন্য সময়ত নদ-নদীৰ সোঁতৰ তীব্ৰতা সিমান প্ৰচণ্ড নহয়। লখিমপুৰৰ মুঠ মাটিকালি ২২৭৭ বৰ্গ কিলোমিটাৰ<ref>..http://lakhimpur.nic.in/..</ref> ===জলবায়ু=== [[হিমালয়]] পৰ্বতৰাশিৰ গাতে লাগি থকা এই জিলাৰ জলবায়ু তুলনামুলক ভাৱে চেঁচা আৰু সেমেকা। গড় উষ্ণতা শীতকালত ৫º ৰ পৰা ২০º ছেলছিয়াছ আৰু গ্ৰীষ্মকালত ১৮º ৰ পৰা ৩৬º ছেলছিয়াছলৈকে পৰিৱৰ্তিত হয়। আগষ্ট আৰু জানুৱাৰী মাহেই এইখন জিলাৰ ক্ৰমে আটাইতকৈ গৰম আৰু চেঁচা মাহ। বাৰ্ষিক গড় বৰষুণৰ পৰিমাণ ২০০ ছে.মি.ৰ পৰা ২৫০ ছে.মি.। ৬০% ৰ পৰা কেতিয়াও তললৈ ননমা এই অঞ্চলৰ জলবায়ুৰ আৰ্দ্ৰতা সদায়ে উচ্চ। অসমৰ অন্যান্য এলেকাত দেখা দিয়া বালি –ধুমুহা এই জিলাত নাই। ==জনগাঁথনি== ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি জিলাখনৰ মুঠ জনসংখ্যা হৈছে ১০,৪০,৬৪৪<ref>..http://lakhimpur.nic.in/profile.htm..</ref>। ২০০১-২০১১ চনৰ ভিতৰত জনসংখ্যাৰ হাৰ হৈছে ১৭.০৫%<ref>..http://lakhimpur.nic.in/profile.htm..</ref>। অতীততে লখিমপুৰ ঘন জনবসতিৰ অঞ্চল নাছিল। হয়তো ডাঠ হাবি-জংঘল, বাৰিষা সঘনাই হোৱা বানপানী আৰু যাতায়াত ব্যৱস্থাৰ অসুবিধাৰ বাবে মানুহে এই অঞ্চলত বাস কৰিবলৈ আগ্ৰহী নাছিল। চীনা আক্ৰমণৰ ঠিক পিছতে ১৯৬৩-৬৪ চনৰ ভিতৰত জিলাখনে মিটাৰগজ ৰেললাইনৰ মুখ দেখে। ৰেল চলাচল হোৱাৰ পিছৰ পৰাই লাহে লাহে জনসংখ্যা বৃদ্ধি পাবলৈ ধৰে। লগতে ইংৰাজৰ ঔপনিৱেশিক ব্যৱস্থাই জনসংখ্যা বৃদ্ধিত অৰিহণা যোগালে। {{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} ঊনৈশ শতিকাৰ পৰা জিলাখনত একেলগে বাইশটা জনগোষ্ঠীয়ে বাস কৰিছিল। ১৮৪৭-৪৮ চনত মুঠ জনসংখ্যা আছিল ৩৬,৭৪২ জন। ১৮৫২-৫৩ চনত কৰা জৰীপত জনসংখ্যা হয়গৈ ৪১,৭২৬ জন। তেওঁলোকৰ ভিতৰত হিন্দুলোকৰ সংখ্যা আছিল ৩৪,৬৬৫ জন। মুছলিম ২৫১ জন, জনগোষ্ঠীয় লোক আছিল ৫,৫৪৭ জন। ১৮৭২ চনত প্ৰথম চৰকাৰী লোকপিয়ল অনুসৰি জিলাখনৰ মুঠ জনসংখ্যা হয়গৈ ৩৯,১৫৪ জন। ১৯০১ চনত ৮৮.৩ শতাংশ বৃদ্ধিৰে এই জনসংখ্যা হয়গৈ ৭৩,৭৩৬ জন। হয়তো জিলাখনৰ ঠাই বিশেষে চাহ বাগিছা স্থাপনেই আছিল জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ মূল কাৰণ। বিশ-শতিকাৰ প্ৰথম দশকবোৰত পূব-বঙ্গৰ পৰা অবৈধভাৱে আহি বৰ্তমানৰ বঙালমৰা, ইছলামপুৰ, দৌলতপুৰৰ নিম্নপৃষ্ঠত থিতাপি লোৱা ভূমিহীন মুছলিম পৰিয়ালবোৰে জনসংখ্যা বৃদ্ধিত বিশেষ ভূমিকা বহন কৰিছিল। {{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} সেই সময়তে আকৌ কিছু সংখ্যক নেপালীলোক ম’হসহ খেতি-বাতি হোৱা ঠাইত থিতাপি লৈছিল। এনেকৈ ১৯২১ চনত জিলাখনৰ জনসংখ্যা এক লাখৰো অধিক হয়গৈ। অবৈধ প্ৰবেশ চলি থাকি ১৯০১ চনৰ জনসংখ্যা তিনিগুণ হৈ ১৯৫১ চনত হ’লগৈ ২,২২,৯৬৯ জন। আচৰিতজনকভাৱে এক অৰ্ধশতিকাতে (২০০১-২০০৩) চাৰিগুণ বাঢ়ি গৈ জনসংখ্যা হয় ৮,৮৯,০১০ জন। ২০০১ চনত জিলাখনত জনজাতিলোকৰ সংখ্যা মুঠ জনসংখ্যাৰ ২৩.৪৯% হৈ এক বিশেষ স্থান লাভ কৰে, যি সময়ত ৰাজ্যখনত জনজাতিলোকৰ পৰিমাণ ১৯.৪১%। ৰাজ্যৰ অনুসূচীত জাতিৰ লোকৰ পৰিমাণ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৬.৫৫ % হোৱাৰ বিপৰীতে লখিমপুৰত এই পৰিমাণ ৭.২৮ %। ২০০১ চনত মুঠ জনসংখ্যা ৮,৮৯,০১০ জনৰ ভিতৰত বিভিন্ন ধৰ্মাৱলম্বী লোকৰ সংখ্যা আছিল এনে ধৰণৰ: * হিন্দু- ৭,০২,৪৪১জন -৭৯.০৬ %, * মুছলিম ১,৪৩,৫০৫জন -১৬.১৪ %, * খ্ৰীষ্টিয়ান ৩৬,৬৬৭জন -৪.৪২ %। * বৌদ্ধ ধৰ্মাৱলম্বী -১,৩৬২ জন * জৈন ধৰ্মাৱলম্বী -১৪৮জন আৰু * অন্যান্য ধৰ্মৰ লোক -৩,৩৭১ জন। জনবসতিৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৪৫৭জন<ref>..http://lakhimpur.nic.in/profile.htm..</ref>। ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি জিলাখনৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৭৮.৩৯%। পুৰুষ আৰু মহিলাৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ক্ৰমে ৮৪.৬৬% আৰু ৭১.৯১%<ref>..http://lakhimpur.nic.in/profile.htm..</ref> ==ভাষা== লখিমপুৰ জিলা অঞ্চল সুবৃহৎ অসমীয়া জাতিৰ অন্তৰ্ভুক্ত প্ৰায়বিলাক ধৰ্মীয়লোকৰ উপৰিও অজনজাতি আৰু জনজাতি লোকৰ বাসস্থান। ইয়াৰ বাহিৰেও কৰ্মেসূত্ৰে নেপাল, ৰাজস্থান, মৰোৱাড়, বিহাৰ, বঙ্গ,বাংলাদেশ, মধ্যপ্ৰদেশ, উৰিষ্যা,তামিলনাডু আদি ভাৰতৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰৰ পৰা অহা ভিন্ন ভাষীলোকো এই অঞ্চলত বহুকাল থাকি লখিমপুৰত স্থায়ীভাৱে বাসকৰা অসমীয়া লোকৰ লগত মিলি ভাষা সংস্কৃতি সমন্বয়ৰ পৰম্পৰাৰে এক স্বকীয় বৈশিষ্ট্য বহন কৰি আহিছে। লখিমপুৰ জিলাত স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰি থকা বিভিন্ন ভাষা গোষ্ঠীৰ ভিতৰত * আৰ্য গোষ্ঠীৰ অন্তৰ্গত অসমীয়া, বঙালী, নেপালী, মাৰোৱাৰী, হিন্দী, উড়িয়া, পঞ্জাবী আদি ভাষা-ভাষীসকল অন্যতম। * চীন-তিব্বতীয় শাখাৰ অন্তৰ্গত বড়ো ভাষা গোষ্ঠীৰ উপশাখাৰ বড়ো, সোণোৱাল কছাৰী, মিচিং, দেউৰী,ৰাভা, খামতি সকলেই প্ৰধান। * অষ্ট্ৰীক গোষ্ঠীৰ অন্তৰ্গত-কোল বা মুণ্ডা শাখা। এই শাখাৰ উপশাখা হ’ল চাওঁতালী, মুণ্ডাৰী, শৱৰ আদি। ইয়াৰ অন্তৰ্গত বিভিন্ন ভাষা সমূহ চাহ বাগিচাৰ মজদুৰ বা বনুৱা সকলৰ মাজত প্ৰচলিত। উল্লিখিত ভাষা সমূহৰ ভিতৰত অসমীয়া ভাষীৰ বাদে আন ভাষা-ভাষী সকল হ’ল দ্বি-ভাষী। তেওঁলোক নিজ নিজ অঞ্চলত নিজৰ ভাষাভাষীৰ মাজত নিজৰ ভাষাতে কথা পাতে যদিও আনৰ লগত কথা বতৰা হওঁতে অসমীয়া ভাষাতে কথা পাতে। শিক্ষা-দীক্ষা, ব্যৱসায়িক লেনদেন, সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান আদিত এওঁলোকে অসমীয়া ভাষাক সংযোগী বা সহযোগী ভাষা হিচাপে প্ৰয়োগ কৰে। লখিমপুৰৰ প্ৰধান ভাষা [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]]। ইয়াৰ ৰূপ ঘাইকৈ দুটা: মান্য ৰূপ (লিখিত) আৰু কথ্য ৰূপ (মুখে মুখে প্ৰচলিত) * মান্য ৰূপ : মান্যভাষাটো সাধাৰণতে ৰুচিমাৰ্জিত আৰু পৰিশীলিত। লিখোঁতেহে এই মান্যৰূপৰ অসমীয়াৰ প্ৰচলন হয়। অৱশ্যে বিশেষ পৰিস্থিতিত নাটক, উপন্যাসৰ কথোপকথন তথা সংলাপ আদিত কেতিয়াবা সাহিত্যিক প্ৰয়োজনত কথ্য অসমীয়া প্ৰয়োগ কৰা হয় যদিও সেয়া কৃত্ৰিম ব্যৱহাৰ। * কথ্য ৰূপ : দৈনন্দিন জীৱনত প্ৰচলিত ভাষাৰ মাজত মানুহৰ ৰুচি অনুযায়ী মাতকথাই এটা নিৰ্দিষ্ট ৰূপ লয়। এনে কথ্যৰূপৰ প্ৰতিফলন লখিমপুৰৰ কথ্য অসমীয়াতো পোৱা যায়। ==লখিমপুৰৰ উল্লেখযোগ্য== ===লখিমপুৰ জিলাৰ বৈশিষ্ট্যমূলক স্থানসমূহ=== লখিমপুৰ জিলাৰ প্ৰশাসনিক পৰিসীমাৰ ভিতৰত বহুতো বৈশিষ্ট্যমূলক উল্লেখনীয় স্থান আছে। <ref name="ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা"/> ইয়াৰ ভিতৰত অন্যতম হৈছে নাৰায়ণপুৰত অৱস্থিত মহাপুৰুষ [[মাধৱদেৱ|শ্ৰী শ্ৰী মাধৱদেৱ]]ৰ জন্মস্থান। খেৰাজখাত মৌজাৰ কাচিকটা আৰু ৰঙাজান নৈৰ মাজত অৱস্থিত [[লেতেকুপুখুৰী]]ত মাধৱদেৱৰ জন্ম হৈছিল। [[মায়ামৰা সম্প্ৰদায়|মায়ামৰা সত্ৰ সম্প্ৰদায়]]ৰ প্ৰৱৰ্তক [[অনিৰুদ্ধদেৱ]]ৰ ধলপুৰৰ দকুৱা গাৱঁৰ বিষ্ণু বালিকুঞ্চিত জন্ম হৈছিল, আৰু সেই স্থানতে তেওঁৰ থান অৱস্থিত। আনহাতে, অনিৰুদ্ধদেৱৰ সমাধিস্থান [[নাহৰআটী থান]] [[বিহপুৰীয়া]] নগৰৰ সমীপৰ নাহৰআটীত অৱস্থিত। নাৰায়ণপুৰ নগৰৰে সমীপৰ শক্ৰাহিত বদলা পদ্ম আতা আৰু হৰিদেৱৰ জন্মস্থান। মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ আৰু শ্ৰী মাধৱদেৱৰ মণিকাঞ্চন সংযোগৰ স্থান হিচাপে পৰিচিত মাজুলীৰ ধুৱাহাট বেলগুৰি সত্ৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ গৰাখহনীয়াৰ বাবে স্থানান্তৰিত হৈ নাৰায়ণপুৰতে পুনৰ প্ৰতিষ্ঠাপিত হয়। বেলগুৰি সত্ৰৰ নাতিদূৰতে বদুলা সত্ৰ আছে। আনহাতে, পদ্ম আতাৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠাপিত [[ফুলনি থান]] নাৰায়ণপুৰ নগৰতেই অৱস্থিত। <ref name="ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা"/> বিহপুৰীয়াৰ বদতিঘাটৰ সমীপত মহাপুৰুষ শংকৰদেৱে এবাৰ পদাৰ্পণ কৰা চাঙিনীথান, ধলপুৰৰ গণকদলনীত পেতুৱা গোসাঁনীৰ থান, ধলপুৰৰ ভাটোকুছিত কেশৱ চৰণ আতা থান, নাৰায়ণপুৰৰ ফুলবাৰীত [[মাঘনোৱা দ'ল]], খেৰাজখাতৰ গোসাঁইবাৰী আৰু নাৰায়ণপুৰৰ বৰখামতি গাৱঁত বাপুচাং আৰু বুদ্ধদেৱৰ মূৰ্ত্তি থকা বৌদ্ধ মন্দিৰ, বিহপুৰীয়া হমৰা কাচিকটা গাৱঁত বদলা পদ্ম আতাৰ জিৰণিস্থান হিচাপে চিহ্নিত ৰঘূগুৰি আৰু হমৰা থান, আৰু খেৰাজখাতত ফুলবাৰী দেৱালয় হৈছে লখিমপুৰৰ পশ্চিম প্ৰান্তৰ আন উল্লেখযোগ্য স্থানসমূহৰ অন্যতম। উল্লেখনীয় যে, কালিকাপুৰাণত ''গৌতমস্য মহাফলা তীৰ্থ'' হিচাপে লখিমপুৰ জিলাৰ দক্ষিণ-পশ্চিমৰ এই অঞ্চলৰ মাজেৰে পাৰ হোৱা ''পিচ্ছিলা'' (বৰ্তমানৰ পিছলা) নদীৰ উল্লেখ আছে। নাৰায়ণপুৰৰ অনতিদূৰত [[হাৰমতী]]ত একে নামৰ এগৰাকী কুৱঁৰীৰ নামেৰে হাৰমতী গড় আছে। যোগিনীতন্ত্ৰত উল্লেখ থকা সৌমাৰপীঠৰ হাৰমতীৰ ওচৰেদি অধিষ্ঠাত্ৰী দেৱী ''দিক্কৰ বাসিনী''য়ে ডিক্ৰং নামেৰে অৰুণাচলৰ পাহাৰৰ পৰা বৈ আহি দ্বিতীয় বাসুদেৱ থানৰ কাষেদি গৈ বদতিঘাটৰ ওচৰত সোৱণশিৰি নদীত মিলিছে। উত্তৰ লক্ষীমপুৰ নগৰৰ সমীপত ঘাৰমৰা সত্ৰ আৰু বৰমাহৰা সত্ৰ অৱস্থিত। খ্ৰীষ্টীয় চতুৰ্দ্দশ শতিকাত চুতীয়া ৰাজ্যৰ ৰজা সত্যনাৰায়ণে প্ৰতিষ্ঠা কৰা শ্ৰী শ্ৰী বাসুদেৱ থান নৰোৱা সত্ৰ জিলাখনৰ [[ঢকুৱাখনা]] মহকুমাত থকা এক ঐতিহ্যমণ্ডিত ক্ষেত্ৰ। উক্ত সত্ৰখিনিলৈ নেপাল, ভূটান আদি ঠাইৰ পৰাও বহুলোকৰ আগমন ঘটে। ঢকুৱাখনাতে হাৰ্হি দেৱালয় আৰু বৰদলনিৰ কুমতীয়া নৈৰ পাৰত মণিপুৰীয়া গোসাঁনীৰ থান আছে। উত্তৰ লক্ষীমপুৰ নগৰত থকা পঞ্চানন দেৱালয়ত কৰ্ছন গাঁৱৰ পৰা ষোড়শী মহাবিদ্যাৰ বিগ্ৰহ আনি প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। <ref name="ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা"/> এই ঐতিহাসিক লক্ষীমপুৰৰ কমলাবৰিয়া মৌজাৰ ধেনুধৰিয়া গাঁৱতেই অৱস্থিত ঐতিহাসিক গৰকা "শ্ৰীশ্ৰী বঁটাৰ গঞা সত্ৰ।" যি খনি সত্ৰ শ্ৰীশ্ৰী বলোদেৱে শ্ৰীশ্ৰী দামোদৰ দেৱৰ আজ্ঞা অনুসৰি মাজুলীৰ বত্ৰগ্ৰামৰ বঁটাৰ চাপৰিত স্থাপিত কৰিছিল যি স্থান হয়টো বৰ্তমান ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ বুকুত জাহ গৈছে। মান ভগনৰ সময়ত এই সত্ৰ খনি ফাটি আহি লখিমপুৰ অৱস্থিত হল। মাত্ৰ অসমৰ এই সত্ৰখনিতেই একমাহজুৰি হোৱা পাল নামৰ পৰম্পৰা ৰক্ষা কৰি অহা হৈছে। ===লখিমপুৰ জিলাৰ নগৰ/চহৰ=== * [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] * [[ফুলবাৰী]] * [[বিহপুৰীয়া]] * [[নাৰায়ণপুৰ]] * [[ঢকুৱাখনা]] * [[লালুক]] * [[বান্দৰদেৱা]] * [[ঘিলামৰা]] * [[নাওবৈচা]] * [[হাৰমতি]] * [[ধলপুৰ]] * [[বগীনদী]] * [[ঢেকীয়াজুলি]] ===ঐতিহাসিক স্থানসমূহ=== {{multicol}}• শ্ৰী শ্ৰী বঁটাৰ গঞা সত্ৰ। * বাসুদেৱ থান নৰুৱা সত্ৰ। * ৰজাবাৰী। * হাৰ্হি দেৱালয়। * গৰখীয়া দৌল। * নীল দেৱালয়। * পঞ্চানন দেৱালয়। * লোণপানী দৌল। * মাঘনোৱা দ’ল|মাঘনোৱা দৌল আৰু দোতোলা। * ফুলবাৰী দেৱালয়। * বুটীকুৰ। * চাউলধোৱা। {{col-break}} * বাধাকৰা * শতজান * দুলুংমুখ * কদম * খগা * হাতীলুং * পকা দ’ল পিঠাগুৰি * হাৰমতী * ৰাজগড় আলি * বৈঠাৱতী দেৱালয় * মুঢ়া ভগা দ’ল {{col-break}} * বুঢ়ী গোসাঁনীৰ থান * দেওঘৰ * [[ঘাৰমৰা সত্ৰ]] * নাহৰ আটি সত্ৰ * বিষ্ণু বালিকুচি * লেতেকু পুখুৰী * বেলগুৰি থান বা সত্ৰ * পুণীয়া সত্ৰ * চাঙিনী থান * বাহজেঙনী সত্ৰ * কেঁচাই খাইতি আই থান,উজনি মিৰি গাঁও {{col-end}} ===শিক্ষানুষ্ঠান=== {{multicol}} * [[উত্তৰ লখিমপুৰ মহাবিদ্যালয়]] * [[লখিমপুৰ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] * [[লালুক উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়]] * লখিমপুৰ বালিকা মহাবিদ্যালয় * লখিমপুৰ বাণিজ্য মহাবিদ্যালয় * লখিমপুৰ কেন্দ্ৰীয় মহাবিদ্যালয় * লখিমপুৰ আইন মহাবিদ্যালয় * স্নাতকোত্তৰ প্ৰশিক্ষণ মহাবিদ্যালয় * লখিমপুৰ তেলাহী কমলাবৰীয়া মহাবিদ্যালয় * ঘিলামৰা নৰ্থ বেংক মহাবিদ্যালয় * ঢকুৱাখনা মহাবিদ্যালয় * ঢকুৱাখনা বাণিজ্য মহাবিদ্যালয় * [[শংকৰদেৱ মহাবিদ্যালয়]] * ওম প্ৰকাশ দিনোদিয়া মহাবিদ্যালয় (পানীগাঁও) * [[মাধৱদেৱ বিশ্ববিদ্যালয়]] * বিহপুৰীয়া মহাবিদ্যালয় * বিহপুৰীয়া বাণিজ্য মহাবিদ্যালয় * পূব ডিক্ৰং মহাবিদ্যালয় * লালুক মহাবিদ্যালয় * নাওবৈচা মহাবিদ্যালয় * তেলহী তুৱাৰাম নাথ মহাবিদ্যালয় {{col-break}} * ভিবিৰাম হাজৰিকা মহাবিদ্যালয় * খেৰাজখাত মহাবিদ্যালয় * ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী একাডেমী * জিনিয়াছ একাডেমী * [[উত্তৰ লখিমপুৰ চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়]] * উত্তৰ লখিমপুৰ বালিকা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * পানীগাঁও উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱা বালিকা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * ধলপুৰ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * [[নাৰায়ণপুৰ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়]] * লোহিত-ডিক্ৰং উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * শংকৰদেৱ কলেজিয়েট * খ'ৰা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * বঙালমৰা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * খেৰাজখাত উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * নামনি সোৱণশিৰি উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * কমলপুৰ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * গোঁহাই কমল উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * টাউন হাইস্কুল {{col-break}} * জ্ঞানজ্যোতি একাডেমী, নাৰায়ণপুৰ *জন ফাৰ্থ হাইস্কুল * বসন্তলতা বিশ্বেশ্বৰ চাংকাকতি সোঁৱৰণী শংকৰদেৱ শিশু নিকেতন, লখিমপুৰ * পিছলা নেশ্যনেল একাডেমি, নাৰায়ণপুৰ * সংগম একাডেমী * এচিয়ান পাব্লিক স্কুল * টাউন হাই মাদ্ৰাছা স্কুল * ৰে’লৱে স্কুল * লীলাৱতী বৰদলৈ হিন্দী স্কুল * টোল আদৰ্শ প্ৰাথমিক বিদ্যালয় * বৰবালি উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * গড়েহগা বাঁগপাতি উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * লখিমপুৰ কলেজিয়েট আদৰ্শ হাইস্কুল * পহুমৰা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * ফুলবাৰী বোকানদী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * চেণ্ট মেৰিছ স্কুল চাবতি * শংকৰদেৱৰ শিশু নিকেতন নাওবৈচা * লখিমপুৰ পশু চিকিৎসা বিজ্ঞান মহাবিদ্যালয় * এছিয়ান একাডেমী খেলমাটী * বাধাকৰা উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * আমতলা হাই স্কুল, অমতলা * এ দি কে হাইস্কুল * মধ্য তেলাহী উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয় {{col-end}} [[চিত্ৰ:Nlc1.jpg|thumb|right|[[উত্তৰ লখিমপুৰ মহাবিদ্যালয়]]]] ===সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান=== * পঞ্চানন নাট্য মন্দিৰ (উত্তৰ লখিমপুৰ) * নট সৈনিক (উত্তৰ লখিমপুৰ) * নাবিক (উত্তৰ লখিমপুৰ) * সন্মিলিত নাট্য সমাজ (বিহপুৰীয়া) * নাটকম (বিহপুৰীয়া) ===লখিমপুৰ জিলাৰ উল্লেখযোগ্য ব্যক্তিসকল=== {{multicol}} * [[বিশ্বনাৰায়ণ শাস্ত্ৰী]] * [[পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱা|পদ্মনাথ গোহাঞি বৰুৱা]] * [[হোমেন বৰগোহাঞি]] * [[সৰ্বেশ্বৰ জালভাৰী ফুকন]] * ধৰ্মেশ্বৰ কটকী * লীলাৰাম ভূঞা (মুক্তিযোদ্ধা) * [[পূৰ্ণানন্দ দত্ত]] * প্ৰফুল্ল কুমাৰ বৰুৱা * [[গণেশ পেগু]] * বিশ্ব বৰুৱা * [[চন্দ্ৰধৰ চমুৱা|ড॰ চন্দ্ৰধৰ চমুৱা]] * জীৱন বৰা * [[তোষেশ্বৰ চেতিয়া]] * হৰেন্দ্ৰ দেৱগোস্বামী {{Multicol-break}} * [[শিৱ শৰ্মা]] * বোধেন হাজৰিকা * অনু বৰুৱা * দেবেন বৰগোঁহাই * চন্দ্ৰকমল গগৈ * [[আলি হাইদৰ]] * [[মুনীন ভূঞা]] * [[ঘন হাজৰিকা]] * [[পাণীন্দ্ৰ নাথ গগৈ]] * [[উদ্ধৱ ভৰালী]] (বিশিষ্ট উদ্ধাৱক) * [[ইন্দ্ৰ বণিয়া]] (বিশিষ্ট অভিনেতা) * শূল বৰা * যদু কলিতা * [[সেৱাব্ৰত বৰুৱা]] * [[নন্দ কিশোৰ মহেশ্বৰী]] * [[কালিনাথ পাংগিং]] {{Multicol-end}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{অসমৰ জিলা}} {{Geographic location |Centre = লখিমপুৰ জিলা |North = [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] |Northeast = |East = [[ধেমাজি জিলা]]<br>[[ডিব্ৰুগড় জিলা]] |Southeast = |South = [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]<br>[[মাজুলী জিলা]] |Southwest = |West = [[শোণিতপুৰ জিলা]] |Northwest = }} <!--শ্ৰেণী--> [[শ্ৰেণী:অসমৰ জিলা]] [[শ্ৰেণী:লখিমপুৰ জিলা|*]] dgk6v0g37gxzcj85gbp64wt6o42ieae 646605 646604 2026-10-22T18:46:43Z Ananya Taye 28065 /* চুতীয়া শাসন */ 646605 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = লখিমপুৰ জিলা |settlement_type = [[অসমৰ জিলা|জিলা]] |native_name = |nickname = |image_skyline = |image_size = |image_caption = |image_flag = |image_seal = |image_map = Lakhimpur in Assam (India).svg |map_caption = [[অসম]]ত জিলাখনৰ অবস্থান |subdivision_type = দেশ |subdivision_name = [[ভাৰত]] {{flagicon|IND}} |subdivision_type1 = [[ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চলসমূহ|ৰাজ্য]] |subdivision_name1 = [[অসম]] |subdivision_type2 = সদৰ |subdivision_name2 = [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] |leader_title = |leader_name = |established_title = |established_date = |area_magnitude = |area_total_km2 = 2277<!--২২৭৭--> |area_land_km2 = |area_water_km2 = |population_as_of = ২০১১ |population_note = |population_total = 1040644<!--১০৪০৬৪৪--> |population_metro = |population_density_km2 = |timezone =[[গ্ৰী.মা.স. +৫.৩০|ভাৰতীয় মান সময়]] |utc_offset = +৫:৩০ |timezone_DST = |utc_offset_DST = |latd=|latm=|lats=|latNS=N |longd=|longm= |longs=|longEW=W |elevation_m = |blank_name = |blank_info = |website = [http://www.lakhimpur.nic.in www.lakhimpur.nic.in] |footnotes = }} '''লখিমপুৰ''' (পূৰ্বৰ নাম '''লক্ষীমপুৰ''') [[ভাৰত]]ৰ উত্তৰ-পূবত অৱস্থিত [[অসম]] ৰাজ্যৰ উত্তৰ-পূৱ কোণত অৱস্থিত এখন জিলা। উল্লেখ্য যে, [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ সময়ত লক্ষীমপুৰ আৰু ডিব্ৰুগড় মহকুমা দুটাৰে তেতিয়াৰ লক্ষীমপুৰ জিলা গঠন হৈছিল। সেইসময়ত ইয়াৰ চাৰিসীমা আছিল: পূবে ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী, পশ্চিমে হাৱাজান নৈ, উত্তৰে ''[[নেফা]]'' আৰু দক্ষিণে লোহিত সুঁতি। <ref name="ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা">{{cite book | title=ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা | publisher=লক্ষীমপুৰ জিলা মুক্তি যুঁজাৰু সন্মিলন, উত্তৰ লক্ষীমপুৰ, অসম | author=শ্ৰী হৰিচন্দ্ৰ বৰুৱা, সম্পাদক | year=২০০১-২০০২ | location=উত্তৰ লক্ষীমপুৰ | pages=১}}</ref> ১৯৭১ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে এই জিলাখনক লক্ষীমপুৰ আৰু ডিব্ৰুগড় জিলা হিচাপে দ্বিবিভক্ত কৰা হয়। পৰৱৰ্তী কালত লক্ষীমপুৰ জিলাৰ পৰা তেতিয়াৰ ধেমাজি মহকুমাকো আতঁৰাই সুকীয়া জিলাৰ স্বীকৃতি দিয়া হয়। বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ জিলাৰ চাৰিসীমা হ'ল উত্তৰে [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]], দক্ষিণে [[মাজুলী জিলা|মাজুলী]], গোলাঘাট আৰু [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]], পূবে [[ধেমাজি জিলা]] আৰু [[ডিব্ৰুগড় জিলা]] আৰু পশ্চিমে [[বিশ্বনাথ জিলা]]। জিলাখনৰ সদৰ হৈছে [[উত্তৰ লখিমপুৰ]]। মহকুমা ৩টা- [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] [[নাৰায়ণপুৰ]] আৰু [[ঢকুৱাখনা]]। ==লখিমপুৰ (লক্ষীমপুৰ) নামৰ উৎপত্তি== ''লখিমপুৰ'' নামটো বৰ্তমানৰ [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] নগৰৰ পূৰ্বৰ নাম ''লক্ষীমপুৰ'' বা ''লক্ষ্মীপুৰ''ৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা বুলি এটা ঐতিহাসিক ব্যাখ্যা প্ৰচলিত আছে। জিলাখনৰ নামকৰণৰ বিষয়ে বিভিন্ন মত পোৱা যায়। ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ পৰ্বতমালাৰ পাদদেশলৈকে বিস্তৃত এই উৰ্বৰ সমতল অঞ্চল অতীজৰে পৰা কৃষি আৰু প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ বাবে সমৃদ্ধিশালী আছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ১৯৭৬ চনৰ ''Assam District Gazetteers: Lakhimpur District'' অনুসৰি, চুতীয়া ৰজা লক্ষ্মীনাৰায়ণৰ নামৰ সৈতে লক্ষীমপুৰ নামৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কিত কৰা হয়। চতুৰ্দশ শতিকাৰ শেষভাগ আৰু পঞ্চদশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে এই ৰজাই বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ জিলাৰ পূব অংশত শাসন কৰিছিল। শক ১৩২৩ বা ১৪০১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ এখন তাম্ৰশাসনত তেওঁ [[সোৱণশিৰি নদী]]ৰ পশ্চিম পাৰত অৱস্থিত বাখনা গাঁৱত ব্ৰাহ্মণসকলক ভূমিদান কৰাৰ কথা উল্লেখ আছে। তেওঁৰ ৰাজধানী আছিল ''সাধয়াপুৰী'', যাক [[শদিয়া]]ৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা হৈছে। গেজেটিয়াৰখনত লক্ষ্মীনাৰায়ণে নিজৰ ৰাজ্যৰ ভিতৰত এখন নগৰ স্থাপন কৰি নিজৰ নাম অনুসৰি তাৰ নামকৰণ কৰিছিল বুলি এটা সম্ভাৱনা উত্থাপন কৰা হৈছে।<ref name="LakhimpurGazetteer">{{cite book |title=Assam District Gazetteers: Lakhimpur District |author=Government of Assam |year=1976 |publisher=Government of Assam |location=Shillong |page=2 |language=English |quote=There are other historical accounts which show that a king named Laksminarayan ruled over the area, now included in the eastern part of Lakhimpur district, who during the 14th–15th century A.D. made a land grant dated Saka 1323 (A.D. 1401). The land was donated in the village of Bakhana on the western bank of the Subansiri. His capital was at Sadhayapuri, to be identified with Sadiya, the capital of Chutiya kings. This king Laksminarayan is likely to have built a town in his kingdom and named it after him. Sri Sarbeswar Barua of North Lakhimpur strongly believes that the district took its name from the town of Lakhimpur (later known as North Lakhimpur), originally selected as its headquarters, when Lakhimpur district was first formed in 1838 by the East India Company. He points out that this is known from the original seal of the district, as found in a sanad (manuscript) dated 1839 granted to the late Maheswar Sarma Bapu Barua and the note written by the Principal Assistant Commissioner in English at the top of the sanad just below the seal, where the name of Lakhimpur district is found written. The sanad was issued from North Lakhimpur. From this, Sri Barua concludes that the name of the district was derived from its first headquarters, viz., Lakhimpur.}}</ref> ইতিহাসবিদ সৰ্বেশ্বৰ বৰুৱাই এই ব্যাখ্যাৰ সমৰ্থনত যুক্তি আগবঢ়াইছিল যে ১৮৩৮ খ্ৰীষ্টাব্দত ব্ৰিটিছ [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]য়ে লখিমপুৰ জিলা গঠন কৰোঁতে লক্ষীমপুৰ নগৰক প্ৰথম সদৰ হিচাপে নিৰ্বাচন কৰিছিল আৰু নগৰখনৰ নামৰ পৰাই জিলাখনৰ নামকৰণ হৈছিল। তেওঁ ১৮৩৯ খ্ৰীষ্টাব্দত মহেশ্বৰ শৰ্মা বাপু বৰুৱাক প্ৰদান কৰা এখন চনদক এই মতৰ সমৰ্থনত উল্লেখ কৰিছে। উত্তৰ লখিমপুৰৰ পৰা প্ৰদান কৰা এই চনদখনত জিলাখনৰ মূল মোহৰ আৰু তাৰ তলত প্ৰধান সহকাৰী আয়ুক্তই ইংৰাজীত লিখা টোকাত ''Lakhimpur district'' নামটো পোৱা যায়। বৰুৱাৰ মতে, এই তথ্যই জিলাখনৰ নাম প্ৰথম প্ৰশাসনিক সদৰ নগৰখনৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা বুলি সূচায়।<ref name="LakhimpurGazetteer"/> ==ইতিহাস== ===প্ৰাচীন ইতিহাস=== অসমৰ ইতিহাসত লখিমপুৰ অঞ্চলৰ বিশেষ গুৰুত্ব আছে। ১৯১১ চনৰ ''Encyclopaedia Britannica''ত লখিমপুৰক পূব দিশৰ পৰা অহা বিভিন্ন জনগোষ্ঠীয়ে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]ত প্ৰৱেশ কৰা অঞ্চলসমূহৰ অন্যতম হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name="EB1911">{{cite encyclopedia |title=Lakhimpur |encyclopedia=Encyclopaedia Britannica |edition=11th |volume=16 |year=1911 |page=94}}</ref> ===চুতীয়া শাসন=== মধ্যযুগত বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ জিলাৰ অধিকাংশ অঞ্চল [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত আছিল। ইতিহাসবিদ জাহ্নৱী গগৈৰ মতে, শদিয়াক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লৈ উঠা চুতীয়া ৰাজ্যই বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ, ধেমাজি, তিনিচুকীয়া আৰু ডিব্ৰুগড় জিলাৰ কিছুমান অংশ সামৰি লৈছিল। তেওঁৰ বৰ্ণনা অনুসৰি, চুতীয়া ৰাজ্যৰ ভূখণ্ড এই অঞ্চল অঞ্চলৰ পৰা পূবে ব্ৰহ্মপুত্ৰলৈ বিস্তৃত আছিল আৰু ইয়াৰ উত্তৰ আৰু দক্ষিণ সীমা ক্ৰমে পাহাৰীয়া অঞ্চল আৰু বুঢ়ীদিহিং নদীৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আছিল। ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে [[চুতীয়া–আহোম ৰাজ্যৰ যুদ্ধ]]ৰ ফলত এই অঞ্চল আহোম ৰাজ্যৰ অধীনলৈ যায়।<ref name="gogoi-main">{{cite book |last=Gogoi |first=Jahnavi |title=Agrarian System of Medieval Assam |publisher=Concept Publishing Company |location=New Delhi |year=2002 |pages=20–21 |quote=Their kingdom called Sadiya extended in the north over the entire region from the Sisi in the west to the Brahmaputra in the east. The hills and the river Buri Dihing formed its northern and southern boundaries respectively. Thus, the Chutiya territory extended over almost the entire region of the present districts of Lakhimpur, Dhemaji, Tinsukia, and parts of Dibrugarh.}}</ref> পঞ্চদশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে চুতীয়া ৰজা লক্ষ্মীনাৰায়ণৰ অধীনত এই অঞ্চলত এটা আঞ্চলিক শাসনকেন্দ্ৰ বা ক্ষুদ্ৰ ৰাজনৈতিক অধিকাৰক্ষেত্ৰ গঢ় লৈ উঠা বুলি বৰ্ণনা পোৱা যায়। ১৪০১ খ্ৰীষ্টাব্দত লক্ষ্মীনাৰায়ণে [[সোৱণশিৰি নদী]]ৰ পশ্চিম পাৰত প্ৰদান কৰা ভূমিদানৰ তাম্ৰশাসন আৰু বৰ্তমানৰ উত্তৰ লখিমপুৰ নগৰৰ ওচৰৰ ধল আৰু ঘাগৰ নদীৰ মাজত পোৱা প্ৰাচীন নগৰৰ ধ্বংসাৱশেষক এই অঞ্চলত মধ্যযুগীয় বসতিৰ প্ৰমাণ হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>{{cite journal |last=Neog |first=Maheswar |title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=58/59 |year=1977 |pages=818–820 |jstor=41691751 |url=https://www.jstor.org/stable/41691751}}</ref> পুৰণি স্থানীয় বিৱৰণ অনুসৰি, [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] নগৰৰ পৰা প্ৰায় পাঁচ মাইল নিলগত ধল আৰু ঘাগৰ নদীৰ মাজত চুতীয়া ৰাজবংশৰ এটা শাখাই এখন নগৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰি ৰাজত্ব কৰিছিল। এই অঞ্চলত প্ৰাচীন পৰিত্যক্ত নগৰৰ চিন পোৱা যায় বুলি উল্লেখ আছে। সত্যনাৰায়ণ আৰু লক্ষ্মীনাৰায়ণৰ দেৱোত্তৰ আৰু ব্ৰহ্মোত্তৰ ভূমিদানৰ তাম্ৰফলি উদ্ধাৰ হোৱাৰ পিছত এই নগৰ আৰু চুতীয়া ৰাজবংশৰ মাজৰ ঐতিহাসিক সম্পৰ্কৰ সম্ভাৱনা অধিক গুৰুত্ব লাভ কৰে।<ref name="Harendra2009"/> লখিমপুৰ জিলাৰ [[হাবুং]] অঞ্চলটোও চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনত আছিল। ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চলক বৰ্তমানৰ [[ঢকুৱাখনা]] আৰু সোৱণশিৰি–ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ সংগমস্থলীৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰা হয়। তাম্ৰশাসনৰ বিৱৰণ আৰু বুৰঞ্জীৰ অনুসৰি "হাবুঙাধিপতি" বৃহৎপাত্ৰ নামৰ এজন চুতীয়া বিষয়াই অঞ্চলটো শাসন কৰাৰ<ref name="Guha1983p20">{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |year=1983 |pages=3–34 |page=20 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963 |url=https://www.jstor.org/stable/3516963}}</ref> লগতে ডিব্ৰুগড়ৰ যুদ্ধত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Barua |editor-first=Gopal Chandra |title=Ahom-Buranji |year=1939 |page=55 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867}}</ref><ref>{{cite book |editor-last=Bhuyan |editor-first=Surya Kumar |title=Deodhai Asam Buranji: With Several Shorter Chronicles of Assam |year=1962 |at=অধ্যায় ৩১}}</ref> [[File:Baghar Sukar Doul.jpg|thumb|লখিমপুৰ জিলাৰ বাঘৰচুকৰ দৌল, যাক চুতীয়া যুগৰ স্থাপত্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Scheme for Development of Archaeological Sites and Monuments of Assam, Annual Plan 2016–17 |publisher=Directorate of Archaeology, Government of Assam |url=https://archaeology.assam.gov.in/sites/default/files/4/menu/schemes/Scheme-Development%2520of%2520%2520Archaeological%2520sites%2520and%2520monuments%2520of%2520assam%2520annual%2520plan%25202016-17-1.pdf}}</ref>]] ===আহোম শাসন=== ১৫২৩–২৪ খ্ৰীষ্টাব্দত চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতনৰ পিছত বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ অঞ্চল [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ অধীনলৈ যায়। আহোম ৰজা [[চুহুংমুং]]য়ে নতুনকৈ অধিকাৰ কৰা অঞ্চলসমূহৰ প্ৰশাসনিক পুনৰ্গঠন আৰম্ভ কৰে। ১৫২৬ খ্ৰীষ্টাব্দত তেওঁ কনচেং ধনুধৰীয়া গোহাঁইক অঞ্চলটোৰ শাসনৰ বাবে ''ভটিয়লীয়া গোহাঁই'' বা ''নামনিয়াল সন্দিকৈ'' হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে। পিছত চুতীয়া ৰাজ্যৰ পূৰ্বৰ ''বৰপাত্ৰ'' পদবীৰ অনুকৰণত তেওঁক ''বৰপাত্ৰ গোহাঁই'' (চাও-চেং-লুং) উপাধি প্ৰদান কৰা হয়। একেসময়তে চেংপেম ধনুধৰীয়া গোহাঁইক ''থাওমুং কটক'' হিচাপে নিযুক্তি দি লখিমপুৰৰ ফুলবাৰীত ৰখা হয়।<ref>{{cite book |editor-last=Barua |editor-first=Golap Chandra |title=Ahom-Buranji: From the Earliest Time to the End of Ahom Rule, with Parallel English Translation |year=1930 |pages=59, 61 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n63/mode/1up}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত আহোম ৰজাই অঞ্চলটোত বাৰখন আঞ্চলিক সামন্তীয় শাসনকেন্দ্ৰ গঠন কৰি মধ্য অসমৰ [[বাৰভূঞা]]সকলক তাত সংস্থাপন কৰোৱা বুলি এটা ঐতিহাসিক বিৱৰণত উল্লেখ আছে। সেই বিৱৰণ অনুসৰি, [[কছাৰী ৰাজ্য]]ৰ বিৰুদ্ধে আহোমসকলক সহায় কৰাৰ পুৰস্কাৰস্বৰূপে ভূঞাসকলক এই অঞ্চলসমূহৰ সামন্তীয় শাসনভাৰ দিয়া হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Neog |first=Maheswar |title=Early History of the Vaiṣṇava Faith and Movement in Assam: Śaṅkaradeva and His Times |publisher=Motilal Banarsidass |location=Delhi |year=1980 |page=53}}</ref> ===ব্ৰিটিছ শাসন আৰু জিলা গঠন=== ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে ব্ৰহ্মদেশীয় সেনাই অসমৰ বিভিন্ন ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰিছিল। প্ৰথম ইংৰাজ–ব্ৰহ্মদেশ যুদ্ধৰ অন্তত ১৮২৬ খ্ৰীষ্টাব্দত স্বাক্ষৰিত [[ইয়াণ্ডাবু সন্ধি]] অনুসৰি ব্ৰিটিছে অসমত নিজৰ অধিকাৰ বিস্তাৰ কৰে আৰু ব্ৰহ্মদেশীয় সেনাক বিতাড়িত কৰে। ইয়াৰ পিছত শিৱসাগৰকে ধৰি উজনি অসমৰ দক্ষিণ পাৰৰ কিছু অঞ্চল [[পুৰন্দৰ সিংহ]]ৰ অধীনত ৰখা হৈছিল। অৱশ্যে ১৮৩৮ খ্ৰীষ্টাব্দতহে ব্ৰিটিছে এই সমগ্ৰ অঞ্চল নিজৰ প্ৰত্যক্ষ শাসনৰ অধীনলৈ আনে।<ref name="EB1911"/> ১৮৩৮ খ্ৰীষ্টাব্দত ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীয়ে শেষৰজন কৰতলীয়া আহোম ৰজা পুৰন্দৰ সিংহৰ পৰা উজনি অসমৰ শাসনভাৰ পুনৰ গ্ৰহণ কৰে। তাৰ পিছত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণ পাৰে [[শিৱসাগৰ]] আৰু উত্তৰ পাৰে পশ্চিমে বিশ্বনাথৰ পৰা পূবে চিচি–ধেমাজি অঞ্চললৈ বিস্তৃত ভূখণ্ড সামৰি লক্ষীমপুৰ জিলাৰ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলে। প্ৰথমতে [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] নগৰক জিলাখনৰ সদৰ হিচাপে নিৰ্বাচন কৰা হৈছিল।<ref name="LakhimpurGazetteer"/> লখিমপুৰ জিলা প্ৰশাসনৰ চৰকাৰী তথ্য অনুসৰি, ১৮৩৯ চনৰ জুলাই মাহত তৎকালীন গৱৰ্ণৰ জেনেৰেলে জাৰি কৰা এখন ঘোষণাপত্ৰৰ জৰিয়তে লক্ষীমপুৰক আনুষ্ঠানিকভাৱে জিলা হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=About |url=https://lakhimpur.assam.gov.in/about-us/about |publisher=Lakhimpur District Administration, Government of Assam |access-date=22 October 2026}}</ref> ১৮৪২ খ্ৰীষ্টাব্দত ব্ৰিটিছে শদিয়া আৰু মটক ৰাজ্যৰ অঞ্চলসমূহ নিজৰ শাসনৰ অধীনলৈ অনাৰ পিছত লখিমপুৰ জিলাৰ পৰিসৰ অধিক বৃদ্ধি পায়। উত্তৰ লখিমপুৰৰ অপেক্ষাকৃত আওহতীয়া অৱস্থান আৰু যাতায়াতৰ অসুবিধাৰ বাবে জিলাখনৰ প্ৰশাসনিক সদৰ দক্ষিণ পাৰৰ [[ডিব্ৰুগড়]]লৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত উত্তৰ পাৰৰ অঞ্চলটোক ''উত্তৰ লখিমপুৰ'' মহকুমা হিচাপে পৰিচালনা কৰা হয়। ব্ৰিটিছ শাসনকালত ঐতিহাসিক লখিমপুৰ জিলাৰ পৰিসৰৰ ভিতৰত বৰ্তমানৰ [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ কেইবাটাও অঞ্চল অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই বৃহত্তৰ সীমান্তৱৰ্তী প্ৰশাসনিক অঞ্চলক ''লখিমপুৰ ফ্ৰণ্টিয়াৰ ট্ৰেক্ট'' (''Lakhimpur Frontier Tract'') বুলিও জনা গৈছিল।<ref name="EB1911"/> ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছতো অবিভক্ত লখিমপুৰ জিলাত বৰ্তমানৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা|ডিব্ৰুগড়]], [[তিনিচুকীয়া জিলা|তিনিচুকীয়া]] আৰু [[ধেমাজি জিলা|ধেমাজি]] জিলাৰ অঞ্চলসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই বৃহত্তৰ জিলাখনৰ প্ৰশাসনিক সদৰ ডিব্ৰুগড়ত অৱস্থিত আছিল। ১৯৭১ চনৰ ২ অক্টোবৰত, [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ জন্মদিনত, তৎকালীন অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[মহেন্দ্ৰ মোহন চৌধুৰী]]ৰ শাসনকালত অবিভক্ত লক্ষীমপুৰ জিলাক বিভক্ত কৰি পৃথক [[ডিব্ৰুগড় জিলা]] আৰু লক্ষীমপুৰ জিলা গঠন কৰা হয়। নতুন লখিমপুৰ জিলাৰ সদৰ হিচাপে উত্তৰ লখিমপুৰক নিৰ্বাচন কৰা হয়। এই পুনৰ্গঠনৰ পিছত জিলাখনত উত্তৰ লখিমপুৰ আৰু ধেমাজি মহকুমা আছিল।<ref name="Statoids">{{cite web |url=http://www.statoids.com/yin.html |title=Districts of India |last=Law |first=Gwillim |date=2011-09-25 |work=Statoids |access-date=2011-10-11}}</ref><ref>{{cite book |title=লক্ষীমপুৰ |work=লক্ষীমপুৰ কেন্দ্ৰীয় ৰঙালী বিহু সন্মিলনৰ স্বৰ্ণজয়ন্তী স্মাৰক গ্ৰন্থ |editor1=হিৰণ্য সভাপণ্ডিত |editor2=অৰবিন্দ ৰাজখোৱা}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত ১৯৮৯ চনত লক্ষীমপুৰ জিলাৰ ধেমাজি অঞ্চল পৃথক কৰি [[ধেমাজি জিলা]] গঠন কৰা হয়। ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াত উল্লেখিত তাৰিখ অনুসৰি, ১৪ অক্টোবৰ ১৯৮৯-ত এই পুনৰ্গঠন সম্পন্ন হৈছিল।<ref name="Statoids"/> এই বিভাজনৰ পিছত লখিমপুৰ জিলাত উত্তৰ লখিমপুৰ আৰু ঢকুৱাখনা মহকুমা আছিল বুলি ঐতিহাসিক প্ৰশাসনিক বিৱৰণত উল্লেখ আছে।<ref>{{cite web |title=History |url=https://lakhimpur.assam.gov.in/about-us/history |publisher=Lakhimpur District Administration, Government of Assam |access-date=22 October 2026}}</ref> ==ভৌগোলিক তথ্য== অসমৰ উত্তৰ-পূব অংশত লখিমপুৰ জিলাৰ অৱস্থান। অক্ষাংশ ২৬° ৪৮' উত্তৰৰপৰা ২৭° ৫৩' উত্তৰলৈ; আৰু দ্ৰাঘিমাংশ ৯৩° ৪২' পূবৰপৰা ৯৪° ২০' পূবলৈ বিস্তৃত। হিমালয় পৰ্বতৰ কাষ চুই ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰে বিয়পি আৰু মাজুলী নদী দ্বীপৰ পদ স্পৰ্শ কৰি থকা লখিমপুৰ জিলা,যি নদ-নদী,খাল-বিল, জলাশয় আৰু অলেখ জলজ সম্পদেৰে আছিল অতীত মহীয়ান। এইখন জিলাৰ উত্তৰে অৰুনাচল প্ৰদেশ,পূবে ধেমাজি জিলা,দক্ষিণে খেৰকটীয়া-লোহিত (সোৱণশিৰি) সুঁতি,যাক মাজুলীক সাৱটি থকা ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰাংশ বোলা হয় আৰু পশ্চিমে শোণিতপুৰ জিলাৰে পৰিৱেষ্টিত। ২২৭৭ বৰ্গ কিলোমিটাৰ মাটিকালিৰ লখিমপুৰ জিলাখন দক্ষিণ পশ্চিমৰ পৰা উত্তৰ-পূবলৈ ৮৫ কিলোমিটাৰ আৰু [[সোৱণশিৰি নদী]]ৰ বুকুৱেদি উত্তৰা-দক্ষিণাকৈ প্ৰায় ৪৫ কি: মি: বহল। ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ শীৰ্ষভাগলৈ বিয়পি থকা এইখন জিলা গঢ় লয় ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু ইয়াৰ উপনৈ যেনে সোৱণশিৰি, ৰঙানৈ, ডিক্ৰং আৰু ইহঁতৰ অলেখ উপনৈয়ৈ পেলাই যোৱা পলসেৰে, যি হিমালয়ৰ পৰা বাগৰি অহা মূল্যবান গেদেৰে চহকী। ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ উপ-তৰপামটো আছিল এখন শিলৰ বিছনা,যি ভাৰতীয় সমতলৰ আগছোৱাৰ প্ৰতিনিধি আৰু উত্তৰ-পূব মুখী প্ৰব্ৰজনত সংকুচিত হৈ আহিছে। যোৱা এক নিযুত বছৰ-জুৰি এই অঞ্চলৰ ওপৰত তৰপে তৰপে জমা হোৱা গেদ আৰু মাটিৰ সম্পদে গঢ়ি তুলিছে বৰ্তমানৰ সমতলভাগ। নৈ, উপনৈৰ সম্পদে এইভাগ মাটিক কৰি তুলিছে আৰু বেছি উৰ্বৰা। লখিমপুৰ জিলাৰ সমতলভাগক তিনিটা স্থলভাগত ভাগ কৰিব পাৰি,যাৰ প্ৰতিটোৰে স্বকীয় বৈশিষ্ট্য আছে। পাহাৰীয়া এলেকাটো বালি,পলসুৱা মাটি,চকমকী পাথৰ(শিলগুটি) আৰু নদীৰ শিলেৰে গঠিত হৈছে। সাগৰীয় পৃষ্ঠভাগৰ পৰা প্ৰায় ১২০ মিটাৰ উচ্চতাত এই অঞ্চল অৱস্থিত। এই উচ্চতা জিলাখনৰ মধ্যভাগত ৮৫-১০০মিটাৰলৈ আৰু দক্ষিণৰ ঢকুৱাখনা এলেকাত ৮৫ মিটাৰ,বদতিঘাটত ৮৩ মিটাৰ আৰু একেবাৰে দক্ষিণ-পূবত ৭৯ মিটাৰ নমা। যিহেতু জিলাখনৰ সাধাৰণ সমতলভাগ স্বাভাৱিকতে বহুত নিম্ন,সেয়েহে বৰ্ষাকালৰ বাহিৰে বছৰৰ অন্য সময়ত নদ-নদীৰ সোঁতৰ তীব্ৰতা সিমান প্ৰচণ্ড নহয়। লখিমপুৰৰ মুঠ মাটিকালি ২২৭৭ বৰ্গ কিলোমিটাৰ<ref>..http://lakhimpur.nic.in/..</ref> ===জলবায়ু=== [[হিমালয়]] পৰ্বতৰাশিৰ গাতে লাগি থকা এই জিলাৰ জলবায়ু তুলনামুলক ভাৱে চেঁচা আৰু সেমেকা। গড় উষ্ণতা শীতকালত ৫º ৰ পৰা ২০º ছেলছিয়াছ আৰু গ্ৰীষ্মকালত ১৮º ৰ পৰা ৩৬º ছেলছিয়াছলৈকে পৰিৱৰ্তিত হয়। আগষ্ট আৰু জানুৱাৰী মাহেই এইখন জিলাৰ ক্ৰমে আটাইতকৈ গৰম আৰু চেঁচা মাহ। বাৰ্ষিক গড় বৰষুণৰ পৰিমাণ ২০০ ছে.মি.ৰ পৰা ২৫০ ছে.মি.। ৬০% ৰ পৰা কেতিয়াও তললৈ ননমা এই অঞ্চলৰ জলবায়ুৰ আৰ্দ্ৰতা সদায়ে উচ্চ। অসমৰ অন্যান্য এলেকাত দেখা দিয়া বালি –ধুমুহা এই জিলাত নাই। ==জনগাঁথনি== ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি জিলাখনৰ মুঠ জনসংখ্যা হৈছে ১০,৪০,৬৪৪<ref>..http://lakhimpur.nic.in/profile.htm..</ref>। ২০০১-২০১১ চনৰ ভিতৰত জনসংখ্যাৰ হাৰ হৈছে ১৭.০৫%<ref>..http://lakhimpur.nic.in/profile.htm..</ref>। অতীততে লখিমপুৰ ঘন জনবসতিৰ অঞ্চল নাছিল। হয়তো ডাঠ হাবি-জংঘল, বাৰিষা সঘনাই হোৱা বানপানী আৰু যাতায়াত ব্যৱস্থাৰ অসুবিধাৰ বাবে মানুহে এই অঞ্চলত বাস কৰিবলৈ আগ্ৰহী নাছিল। চীনা আক্ৰমণৰ ঠিক পিছতে ১৯৬৩-৬৪ চনৰ ভিতৰত জিলাখনে মিটাৰগজ ৰেললাইনৰ মুখ দেখে। ৰেল চলাচল হোৱাৰ পিছৰ পৰাই লাহে লাহে জনসংখ্যা বৃদ্ধি পাবলৈ ধৰে। লগতে ইংৰাজৰ ঔপনিৱেশিক ব্যৱস্থাই জনসংখ্যা বৃদ্ধিত অৰিহণা যোগালে। {{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} ঊনৈশ শতিকাৰ পৰা জিলাখনত একেলগে বাইশটা জনগোষ্ঠীয়ে বাস কৰিছিল। ১৮৪৭-৪৮ চনত মুঠ জনসংখ্যা আছিল ৩৬,৭৪২ জন। ১৮৫২-৫৩ চনত কৰা জৰীপত জনসংখ্যা হয়গৈ ৪১,৭২৬ জন। তেওঁলোকৰ ভিতৰত হিন্দুলোকৰ সংখ্যা আছিল ৩৪,৬৬৫ জন। মুছলিম ২৫১ জন, জনগোষ্ঠীয় লোক আছিল ৫,৫৪৭ জন। ১৮৭২ চনত প্ৰথম চৰকাৰী লোকপিয়ল অনুসৰি জিলাখনৰ মুঠ জনসংখ্যা হয়গৈ ৩৯,১৫৪ জন। ১৯০১ চনত ৮৮.৩ শতাংশ বৃদ্ধিৰে এই জনসংখ্যা হয়গৈ ৭৩,৭৩৬ জন। হয়তো জিলাখনৰ ঠাই বিশেষে চাহ বাগিছা স্থাপনেই আছিল জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ মূল কাৰণ। বিশ-শতিকাৰ প্ৰথম দশকবোৰত পূব-বঙ্গৰ পৰা অবৈধভাৱে আহি বৰ্তমানৰ বঙালমৰা, ইছলামপুৰ, দৌলতপুৰৰ নিম্নপৃষ্ঠত থিতাপি লোৱা ভূমিহীন মুছলিম পৰিয়ালবোৰে জনসংখ্যা বৃদ্ধিত বিশেষ ভূমিকা বহন কৰিছিল। {{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} সেই সময়তে আকৌ কিছু সংখ্যক নেপালীলোক ম’হসহ খেতি-বাতি হোৱা ঠাইত থিতাপি লৈছিল। এনেকৈ ১৯২১ চনত জিলাখনৰ জনসংখ্যা এক লাখৰো অধিক হয়গৈ। অবৈধ প্ৰবেশ চলি থাকি ১৯০১ চনৰ জনসংখ্যা তিনিগুণ হৈ ১৯৫১ চনত হ’লগৈ ২,২২,৯৬৯ জন। আচৰিতজনকভাৱে এক অৰ্ধশতিকাতে (২০০১-২০০৩) চাৰিগুণ বাঢ়ি গৈ জনসংখ্যা হয় ৮,৮৯,০১০ জন। ২০০১ চনত জিলাখনত জনজাতিলোকৰ সংখ্যা মুঠ জনসংখ্যাৰ ২৩.৪৯% হৈ এক বিশেষ স্থান লাভ কৰে, যি সময়ত ৰাজ্যখনত জনজাতিলোকৰ পৰিমাণ ১৯.৪১%। ৰাজ্যৰ অনুসূচীত জাতিৰ লোকৰ পৰিমাণ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৬.৫৫ % হোৱাৰ বিপৰীতে লখিমপুৰত এই পৰিমাণ ৭.২৮ %। ২০০১ চনত মুঠ জনসংখ্যা ৮,৮৯,০১০ জনৰ ভিতৰত বিভিন্ন ধৰ্মাৱলম্বী লোকৰ সংখ্যা আছিল এনে ধৰণৰ: * হিন্দু- ৭,০২,৪৪১জন -৭৯.০৬ %, * মুছলিম ১,৪৩,৫০৫জন -১৬.১৪ %, * খ্ৰীষ্টিয়ান ৩৬,৬৬৭জন -৪.৪২ %। * বৌদ্ধ ধৰ্মাৱলম্বী -১,৩৬২ জন * জৈন ধৰ্মাৱলম্বী -১৪৮জন আৰু * অন্যান্য ধৰ্মৰ লোক -৩,৩৭১ জন। জনবসতিৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৪৫৭জন<ref>..http://lakhimpur.nic.in/profile.htm..</ref>। ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি জিলাখনৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৭৮.৩৯%। পুৰুষ আৰু মহিলাৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ক্ৰমে ৮৪.৬৬% আৰু ৭১.৯১%<ref>..http://lakhimpur.nic.in/profile.htm..</ref> ==ভাষা== লখিমপুৰ জিলা অঞ্চল সুবৃহৎ অসমীয়া জাতিৰ অন্তৰ্ভুক্ত প্ৰায়বিলাক ধৰ্মীয়লোকৰ উপৰিও অজনজাতি আৰু জনজাতি লোকৰ বাসস্থান। ইয়াৰ বাহিৰেও কৰ্মেসূত্ৰে নেপাল, ৰাজস্থান, মৰোৱাড়, বিহাৰ, বঙ্গ,বাংলাদেশ, মধ্যপ্ৰদেশ, উৰিষ্যা,তামিলনাডু আদি ভাৰতৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰৰ পৰা অহা ভিন্ন ভাষীলোকো এই অঞ্চলত বহুকাল থাকি লখিমপুৰত স্থায়ীভাৱে বাসকৰা অসমীয়া লোকৰ লগত মিলি ভাষা সংস্কৃতি সমন্বয়ৰ পৰম্পৰাৰে এক স্বকীয় বৈশিষ্ট্য বহন কৰি আহিছে। লখিমপুৰ জিলাত স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰি থকা বিভিন্ন ভাষা গোষ্ঠীৰ ভিতৰত * আৰ্য গোষ্ঠীৰ অন্তৰ্গত অসমীয়া, বঙালী, নেপালী, মাৰোৱাৰী, হিন্দী, উড়িয়া, পঞ্জাবী আদি ভাষা-ভাষীসকল অন্যতম। * চীন-তিব্বতীয় শাখাৰ অন্তৰ্গত বড়ো ভাষা গোষ্ঠীৰ উপশাখাৰ বড়ো, সোণোৱাল কছাৰী, মিচিং, দেউৰী,ৰাভা, খামতি সকলেই প্ৰধান। * অষ্ট্ৰীক গোষ্ঠীৰ অন্তৰ্গত-কোল বা মুণ্ডা শাখা। এই শাখাৰ উপশাখা হ’ল চাওঁতালী, মুণ্ডাৰী, শৱৰ আদি। ইয়াৰ অন্তৰ্গত বিভিন্ন ভাষা সমূহ চাহ বাগিচাৰ মজদুৰ বা বনুৱা সকলৰ মাজত প্ৰচলিত। উল্লিখিত ভাষা সমূহৰ ভিতৰত অসমীয়া ভাষীৰ বাদে আন ভাষা-ভাষী সকল হ’ল দ্বি-ভাষী। তেওঁলোক নিজ নিজ অঞ্চলত নিজৰ ভাষাভাষীৰ মাজত নিজৰ ভাষাতে কথা পাতে যদিও আনৰ লগত কথা বতৰা হওঁতে অসমীয়া ভাষাতে কথা পাতে। শিক্ষা-দীক্ষা, ব্যৱসায়িক লেনদেন, সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান আদিত এওঁলোকে অসমীয়া ভাষাক সংযোগী বা সহযোগী ভাষা হিচাপে প্ৰয়োগ কৰে। লখিমপুৰৰ প্ৰধান ভাষা [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]]। ইয়াৰ ৰূপ ঘাইকৈ দুটা: মান্য ৰূপ (লিখিত) আৰু কথ্য ৰূপ (মুখে মুখে প্ৰচলিত) * মান্য ৰূপ : মান্যভাষাটো সাধাৰণতে ৰুচিমাৰ্জিত আৰু পৰিশীলিত। লিখোঁতেহে এই মান্যৰূপৰ অসমীয়াৰ প্ৰচলন হয়। অৱশ্যে বিশেষ পৰিস্থিতিত নাটক, উপন্যাসৰ কথোপকথন তথা সংলাপ আদিত কেতিয়াবা সাহিত্যিক প্ৰয়োজনত কথ্য অসমীয়া প্ৰয়োগ কৰা হয় যদিও সেয়া কৃত্ৰিম ব্যৱহাৰ। * কথ্য ৰূপ : দৈনন্দিন জীৱনত প্ৰচলিত ভাষাৰ মাজত মানুহৰ ৰুচি অনুযায়ী মাতকথাই এটা নিৰ্দিষ্ট ৰূপ লয়। এনে কথ্যৰূপৰ প্ৰতিফলন লখিমপুৰৰ কথ্য অসমীয়াতো পোৱা যায়। ==লখিমপুৰৰ উল্লেখযোগ্য== ===লখিমপুৰ জিলাৰ বৈশিষ্ট্যমূলক স্থানসমূহ=== লখিমপুৰ জিলাৰ প্ৰশাসনিক পৰিসীমাৰ ভিতৰত বহুতো বৈশিষ্ট্যমূলক উল্লেখনীয় স্থান আছে। <ref name="ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা"/> ইয়াৰ ভিতৰত অন্যতম হৈছে নাৰায়ণপুৰত অৱস্থিত মহাপুৰুষ [[মাধৱদেৱ|শ্ৰী শ্ৰী মাধৱদেৱ]]ৰ জন্মস্থান। খেৰাজখাত মৌজাৰ কাচিকটা আৰু ৰঙাজান নৈৰ মাজত অৱস্থিত [[লেতেকুপুখুৰী]]ত মাধৱদেৱৰ জন্ম হৈছিল। [[মায়ামৰা সম্প্ৰদায়|মায়ামৰা সত্ৰ সম্প্ৰদায়]]ৰ প্ৰৱৰ্তক [[অনিৰুদ্ধদেৱ]]ৰ ধলপুৰৰ দকুৱা গাৱঁৰ বিষ্ণু বালিকুঞ্চিত জন্ম হৈছিল, আৰু সেই স্থানতে তেওঁৰ থান অৱস্থিত। আনহাতে, অনিৰুদ্ধদেৱৰ সমাধিস্থান [[নাহৰআটী থান]] [[বিহপুৰীয়া]] নগৰৰ সমীপৰ নাহৰআটীত অৱস্থিত। নাৰায়ণপুৰ নগৰৰে সমীপৰ শক্ৰাহিত বদলা পদ্ম আতা আৰু হৰিদেৱৰ জন্মস্থান। মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ আৰু শ্ৰী মাধৱদেৱৰ মণিকাঞ্চন সংযোগৰ স্থান হিচাপে পৰিচিত মাজুলীৰ ধুৱাহাট বেলগুৰি সত্ৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ গৰাখহনীয়াৰ বাবে স্থানান্তৰিত হৈ নাৰায়ণপুৰতে পুনৰ প্ৰতিষ্ঠাপিত হয়। বেলগুৰি সত্ৰৰ নাতিদূৰতে বদুলা সত্ৰ আছে। আনহাতে, পদ্ম আতাৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠাপিত [[ফুলনি থান]] নাৰায়ণপুৰ নগৰতেই অৱস্থিত। <ref name="ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা"/> বিহপুৰীয়াৰ বদতিঘাটৰ সমীপত মহাপুৰুষ শংকৰদেৱে এবাৰ পদাৰ্পণ কৰা চাঙিনীথান, ধলপুৰৰ গণকদলনীত পেতুৱা গোসাঁনীৰ থান, ধলপুৰৰ ভাটোকুছিত কেশৱ চৰণ আতা থান, নাৰায়ণপুৰৰ ফুলবাৰীত [[মাঘনোৱা দ'ল]], খেৰাজখাতৰ গোসাঁইবাৰী আৰু নাৰায়ণপুৰৰ বৰখামতি গাৱঁত বাপুচাং আৰু বুদ্ধদেৱৰ মূৰ্ত্তি থকা বৌদ্ধ মন্দিৰ, বিহপুৰীয়া হমৰা কাচিকটা গাৱঁত বদলা পদ্ম আতাৰ জিৰণিস্থান হিচাপে চিহ্নিত ৰঘূগুৰি আৰু হমৰা থান, আৰু খেৰাজখাতত ফুলবাৰী দেৱালয় হৈছে লখিমপুৰৰ পশ্চিম প্ৰান্তৰ আন উল্লেখযোগ্য স্থানসমূহৰ অন্যতম। উল্লেখনীয় যে, কালিকাপুৰাণত ''গৌতমস্য মহাফলা তীৰ্থ'' হিচাপে লখিমপুৰ জিলাৰ দক্ষিণ-পশ্চিমৰ এই অঞ্চলৰ মাজেৰে পাৰ হোৱা ''পিচ্ছিলা'' (বৰ্তমানৰ পিছলা) নদীৰ উল্লেখ আছে। নাৰায়ণপুৰৰ অনতিদূৰত [[হাৰমতী]]ত একে নামৰ এগৰাকী কুৱঁৰীৰ নামেৰে হাৰমতী গড় আছে। যোগিনীতন্ত্ৰত উল্লেখ থকা সৌমাৰপীঠৰ হাৰমতীৰ ওচৰেদি অধিষ্ঠাত্ৰী দেৱী ''দিক্কৰ বাসিনী''য়ে ডিক্ৰং নামেৰে অৰুণাচলৰ পাহাৰৰ পৰা বৈ আহি দ্বিতীয় বাসুদেৱ থানৰ কাষেদি গৈ বদতিঘাটৰ ওচৰত সোৱণশিৰি নদীত মিলিছে। উত্তৰ লক্ষীমপুৰ নগৰৰ সমীপত ঘাৰমৰা সত্ৰ আৰু বৰমাহৰা সত্ৰ অৱস্থিত। খ্ৰীষ্টীয় চতুৰ্দ্দশ শতিকাত চুতীয়া ৰাজ্যৰ ৰজা সত্যনাৰায়ণে প্ৰতিষ্ঠা কৰা শ্ৰী শ্ৰী বাসুদেৱ থান নৰোৱা সত্ৰ জিলাখনৰ [[ঢকুৱাখনা]] মহকুমাত থকা এক ঐতিহ্যমণ্ডিত ক্ষেত্ৰ। উক্ত সত্ৰখিনিলৈ নেপাল, ভূটান আদি ঠাইৰ পৰাও বহুলোকৰ আগমন ঘটে। ঢকুৱাখনাতে হাৰ্হি দেৱালয় আৰু বৰদলনিৰ কুমতীয়া নৈৰ পাৰত মণিপুৰীয়া গোসাঁনীৰ থান আছে। উত্তৰ লক্ষীমপুৰ নগৰত থকা পঞ্চানন দেৱালয়ত কৰ্ছন গাঁৱৰ পৰা ষোড়শী মহাবিদ্যাৰ বিগ্ৰহ আনি প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। <ref name="ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা"/> এই ঐতিহাসিক লক্ষীমপুৰৰ কমলাবৰিয়া মৌজাৰ ধেনুধৰিয়া গাঁৱতেই অৱস্থিত ঐতিহাসিক গৰকা "শ্ৰীশ্ৰী বঁটাৰ গঞা সত্ৰ।" যি খনি সত্ৰ শ্ৰীশ্ৰী বলোদেৱে শ্ৰীশ্ৰী দামোদৰ দেৱৰ আজ্ঞা অনুসৰি মাজুলীৰ বত্ৰগ্ৰামৰ বঁটাৰ চাপৰিত স্থাপিত কৰিছিল যি স্থান হয়টো বৰ্তমান ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ বুকুত জাহ গৈছে। মান ভগনৰ সময়ত এই সত্ৰ খনি ফাটি আহি লখিমপুৰ অৱস্থিত হল। মাত্ৰ অসমৰ এই সত্ৰখনিতেই একমাহজুৰি হোৱা পাল নামৰ পৰম্পৰা ৰক্ষা কৰি অহা হৈছে। ===লখিমপুৰ জিলাৰ নগৰ/চহৰ=== * [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] * [[ফুলবাৰী]] * [[বিহপুৰীয়া]] * [[নাৰায়ণপুৰ]] * [[ঢকুৱাখনা]] * [[লালুক]] * [[বান্দৰদেৱা]] * [[ঘিলামৰা]] * [[নাওবৈচা]] * [[হাৰমতি]] * [[ধলপুৰ]] * [[বগীনদী]] * [[ঢেকীয়াজুলি]] ===ঐতিহাসিক স্থানসমূহ=== {{multicol}}• শ্ৰী শ্ৰী বঁটাৰ গঞা সত্ৰ। * বাসুদেৱ থান নৰুৱা সত্ৰ। * ৰজাবাৰী। * হাৰ্হি দেৱালয়। * গৰখীয়া দৌল। * নীল দেৱালয়। * পঞ্চানন দেৱালয়। * লোণপানী দৌল। * মাঘনোৱা দ’ল|মাঘনোৱা দৌল আৰু দোতোলা। * ফুলবাৰী দেৱালয়। * বুটীকুৰ। * চাউলধোৱা। {{col-break}} * বাধাকৰা * শতজান * দুলুংমুখ * কদম * খগা * হাতীলুং * পকা দ’ল পিঠাগুৰি * হাৰমতী * ৰাজগড় আলি * বৈঠাৱতী দেৱালয় * মুঢ়া ভগা দ’ল {{col-break}} * বুঢ়ী গোসাঁনীৰ থান * দেওঘৰ * [[ঘাৰমৰা সত্ৰ]] * নাহৰ আটি সত্ৰ * বিষ্ণু বালিকুচি * লেতেকু পুখুৰী * বেলগুৰি থান বা সত্ৰ * পুণীয়া সত্ৰ * চাঙিনী থান * বাহজেঙনী সত্ৰ * কেঁচাই খাইতি আই থান,উজনি মিৰি গাঁও {{col-end}} ===শিক্ষানুষ্ঠান=== {{multicol}} * [[উত্তৰ লখিমপুৰ মহাবিদ্যালয়]] * [[লখিমপুৰ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] * [[লালুক উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়]] * লখিমপুৰ বালিকা মহাবিদ্যালয় * লখিমপুৰ বাণিজ্য মহাবিদ্যালয় * লখিমপুৰ কেন্দ্ৰীয় মহাবিদ্যালয় * লখিমপুৰ আইন মহাবিদ্যালয় * স্নাতকোত্তৰ প্ৰশিক্ষণ মহাবিদ্যালয় * লখিমপুৰ তেলাহী কমলাবৰীয়া মহাবিদ্যালয় * ঘিলামৰা নৰ্থ বেংক মহাবিদ্যালয় * ঢকুৱাখনা মহাবিদ্যালয় * ঢকুৱাখনা বাণিজ্য মহাবিদ্যালয় * [[শংকৰদেৱ মহাবিদ্যালয়]] * ওম প্ৰকাশ দিনোদিয়া মহাবিদ্যালয় (পানীগাঁও) * [[মাধৱদেৱ বিশ্ববিদ্যালয়]] * বিহপুৰীয়া মহাবিদ্যালয় * বিহপুৰীয়া বাণিজ্য মহাবিদ্যালয় * পূব ডিক্ৰং মহাবিদ্যালয় * লালুক মহাবিদ্যালয় * নাওবৈচা মহাবিদ্যালয় * তেলহী তুৱাৰাম নাথ মহাবিদ্যালয় {{col-break}} * ভিবিৰাম হাজৰিকা মহাবিদ্যালয় * খেৰাজখাত মহাবিদ্যালয় * ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী একাডেমী * জিনিয়াছ একাডেমী * [[উত্তৰ লখিমপুৰ চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়]] * উত্তৰ লখিমপুৰ বালিকা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * পানীগাঁও উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱা বালিকা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * ধলপুৰ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * [[নাৰায়ণপুৰ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়]] * লোহিত-ডিক্ৰং উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * শংকৰদেৱ কলেজিয়েট * খ'ৰা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * বঙালমৰা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * খেৰাজখাত উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * নামনি সোৱণশিৰি উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * কমলপুৰ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * গোঁহাই কমল উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * টাউন হাইস্কুল {{col-break}} * জ্ঞানজ্যোতি একাডেমী, নাৰায়ণপুৰ *জন ফাৰ্থ হাইস্কুল * বসন্তলতা বিশ্বেশ্বৰ চাংকাকতি সোঁৱৰণী শংকৰদেৱ শিশু নিকেতন, লখিমপুৰ * পিছলা নেশ্যনেল একাডেমি, নাৰায়ণপুৰ * সংগম একাডেমী * এচিয়ান পাব্লিক স্কুল * টাউন হাই মাদ্ৰাছা স্কুল * ৰে’লৱে স্কুল * লীলাৱতী বৰদলৈ হিন্দী স্কুল * টোল আদৰ্শ প্ৰাথমিক বিদ্যালয় * বৰবালি উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * গড়েহগা বাঁগপাতি উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * লখিমপুৰ কলেজিয়েট আদৰ্শ হাইস্কুল * পহুমৰা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * ফুলবাৰী বোকানদী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * চেণ্ট মেৰিছ স্কুল চাবতি * শংকৰদেৱৰ শিশু নিকেতন নাওবৈচা * লখিমপুৰ পশু চিকিৎসা বিজ্ঞান মহাবিদ্যালয় * এছিয়ান একাডেমী খেলমাটী * বাধাকৰা উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * আমতলা হাই স্কুল, অমতলা * এ দি কে হাইস্কুল * মধ্য তেলাহী উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয় {{col-end}} [[চিত্ৰ:Nlc1.jpg|thumb|right|[[উত্তৰ লখিমপুৰ মহাবিদ্যালয়]]]] ===সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান=== * পঞ্চানন নাট্য মন্দিৰ (উত্তৰ লখিমপুৰ) * নট সৈনিক (উত্তৰ লখিমপুৰ) * নাবিক (উত্তৰ লখিমপুৰ) * সন্মিলিত নাট্য সমাজ (বিহপুৰীয়া) * নাটকম (বিহপুৰীয়া) ===লখিমপুৰ জিলাৰ উল্লেখযোগ্য ব্যক্তিসকল=== {{multicol}} * [[বিশ্বনাৰায়ণ শাস্ত্ৰী]] * [[পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱা|পদ্মনাথ গোহাঞি বৰুৱা]] * [[হোমেন বৰগোহাঞি]] * [[সৰ্বেশ্বৰ জালভাৰী ফুকন]] * ধৰ্মেশ্বৰ কটকী * লীলাৰাম ভূঞা (মুক্তিযোদ্ধা) * [[পূৰ্ণানন্দ দত্ত]] * প্ৰফুল্ল কুমাৰ বৰুৱা * [[গণেশ পেগু]] * বিশ্ব বৰুৱা * [[চন্দ্ৰধৰ চমুৱা|ড॰ চন্দ্ৰধৰ চমুৱা]] * জীৱন বৰা * [[তোষেশ্বৰ চেতিয়া]] * হৰেন্দ্ৰ দেৱগোস্বামী {{Multicol-break}} * [[শিৱ শৰ্মা]] * বোধেন হাজৰিকা * অনু বৰুৱা * দেবেন বৰগোঁহাই * চন্দ্ৰকমল গগৈ * [[আলি হাইদৰ]] * [[মুনীন ভূঞা]] * [[ঘন হাজৰিকা]] * [[পাণীন্দ্ৰ নাথ গগৈ]] * [[উদ্ধৱ ভৰালী]] (বিশিষ্ট উদ্ধাৱক) * [[ইন্দ্ৰ বণিয়া]] (বিশিষ্ট অভিনেতা) * শূল বৰা * যদু কলিতা * [[সেৱাব্ৰত বৰুৱা]] * [[নন্দ কিশোৰ মহেশ্বৰী]] * [[কালিনাথ পাংগিং]] {{Multicol-end}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{অসমৰ জিলা}} {{Geographic location |Centre = লখিমপুৰ জিলা |North = [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] |Northeast = |East = [[ধেমাজি জিলা]]<br>[[ডিব্ৰুগড় জিলা]] |Southeast = |South = [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]<br>[[মাজুলী জিলা]] |Southwest = |West = [[শোণিতপুৰ জিলা]] |Northwest = }} <!--শ্ৰেণী--> [[শ্ৰেণী:অসমৰ জিলা]] [[শ্ৰেণী:লখিমপুৰ জিলা|*]] 8eeszsqwc7f767v41qq2djcc8ewkl5w 646606 646605 2026-10-22T18:53:51Z Ananya Taye 28065 /* আহোম শাসন */ 646606 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = লখিমপুৰ জিলা |settlement_type = [[অসমৰ জিলা|জিলা]] |native_name = |nickname = |image_skyline = |image_size = |image_caption = |image_flag = |image_seal = |image_map = Lakhimpur in Assam (India).svg |map_caption = [[অসম]]ত জিলাখনৰ অবস্থান |subdivision_type = দেশ |subdivision_name = [[ভাৰত]] {{flagicon|IND}} |subdivision_type1 = [[ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চলসমূহ|ৰাজ্য]] |subdivision_name1 = [[অসম]] |subdivision_type2 = সদৰ |subdivision_name2 = [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] |leader_title = |leader_name = |established_title = |established_date = |area_magnitude = |area_total_km2 = 2277<!--২২৭৭--> |area_land_km2 = |area_water_km2 = |population_as_of = ২০১১ |population_note = |population_total = 1040644<!--১০৪০৬৪৪--> |population_metro = |population_density_km2 = |timezone =[[গ্ৰী.মা.স. +৫.৩০|ভাৰতীয় মান সময়]] |utc_offset = +৫:৩০ |timezone_DST = |utc_offset_DST = |latd=|latm=|lats=|latNS=N |longd=|longm= |longs=|longEW=W |elevation_m = |blank_name = |blank_info = |website = [http://www.lakhimpur.nic.in www.lakhimpur.nic.in] |footnotes = }} '''লখিমপুৰ''' (পূৰ্বৰ নাম '''লক্ষীমপুৰ''') [[ভাৰত]]ৰ উত্তৰ-পূবত অৱস্থিত [[অসম]] ৰাজ্যৰ উত্তৰ-পূৱ কোণত অৱস্থিত এখন জিলা। উল্লেখ্য যে, [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ সময়ত লক্ষীমপুৰ আৰু ডিব্ৰুগড় মহকুমা দুটাৰে তেতিয়াৰ লক্ষীমপুৰ জিলা গঠন হৈছিল। সেইসময়ত ইয়াৰ চাৰিসীমা আছিল: পূবে ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী, পশ্চিমে হাৱাজান নৈ, উত্তৰে ''[[নেফা]]'' আৰু দক্ষিণে লোহিত সুঁতি। <ref name="ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা">{{cite book | title=ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা | publisher=লক্ষীমপুৰ জিলা মুক্তি যুঁজাৰু সন্মিলন, উত্তৰ লক্ষীমপুৰ, অসম | author=শ্ৰী হৰিচন্দ্ৰ বৰুৱা, সম্পাদক | year=২০০১-২০০২ | location=উত্তৰ লক্ষীমপুৰ | pages=১}}</ref> ১৯৭১ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে এই জিলাখনক লক্ষীমপুৰ আৰু ডিব্ৰুগড় জিলা হিচাপে দ্বিবিভক্ত কৰা হয়। পৰৱৰ্তী কালত লক্ষীমপুৰ জিলাৰ পৰা তেতিয়াৰ ধেমাজি মহকুমাকো আতঁৰাই সুকীয়া জিলাৰ স্বীকৃতি দিয়া হয়। বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ জিলাৰ চাৰিসীমা হ'ল উত্তৰে [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]], দক্ষিণে [[মাজুলী জিলা|মাজুলী]], গোলাঘাট আৰু [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]], পূবে [[ধেমাজি জিলা]] আৰু [[ডিব্ৰুগড় জিলা]] আৰু পশ্চিমে [[বিশ্বনাথ জিলা]]। জিলাখনৰ সদৰ হৈছে [[উত্তৰ লখিমপুৰ]]। মহকুমা ৩টা- [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] [[নাৰায়ণপুৰ]] আৰু [[ঢকুৱাখনা]]। ==লখিমপুৰ (লক্ষীমপুৰ) নামৰ উৎপত্তি== ''লখিমপুৰ'' নামটো বৰ্তমানৰ [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] নগৰৰ পূৰ্বৰ নাম ''লক্ষীমপুৰ'' বা ''লক্ষ্মীপুৰ''ৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা বুলি এটা ঐতিহাসিক ব্যাখ্যা প্ৰচলিত আছে। জিলাখনৰ নামকৰণৰ বিষয়ে বিভিন্ন মত পোৱা যায়। ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ পৰ্বতমালাৰ পাদদেশলৈকে বিস্তৃত এই উৰ্বৰ সমতল অঞ্চল অতীজৰে পৰা কৃষি আৰু প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ বাবে সমৃদ্ধিশালী আছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ১৯৭৬ চনৰ ''Assam District Gazetteers: Lakhimpur District'' অনুসৰি, চুতীয়া ৰজা লক্ষ্মীনাৰায়ণৰ নামৰ সৈতে লক্ষীমপুৰ নামৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কিত কৰা হয়। চতুৰ্দশ শতিকাৰ শেষভাগ আৰু পঞ্চদশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে এই ৰজাই বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ জিলাৰ পূব অংশত শাসন কৰিছিল। শক ১৩২৩ বা ১৪০১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ এখন তাম্ৰশাসনত তেওঁ [[সোৱণশিৰি নদী]]ৰ পশ্চিম পাৰত অৱস্থিত বাখনা গাঁৱত ব্ৰাহ্মণসকলক ভূমিদান কৰাৰ কথা উল্লেখ আছে। তেওঁৰ ৰাজধানী আছিল ''সাধয়াপুৰী'', যাক [[শদিয়া]]ৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা হৈছে। গেজেটিয়াৰখনত লক্ষ্মীনাৰায়ণে নিজৰ ৰাজ্যৰ ভিতৰত এখন নগৰ স্থাপন কৰি নিজৰ নাম অনুসৰি তাৰ নামকৰণ কৰিছিল বুলি এটা সম্ভাৱনা উত্থাপন কৰা হৈছে।<ref name="LakhimpurGazetteer">{{cite book |title=Assam District Gazetteers: Lakhimpur District |author=Government of Assam |year=1976 |publisher=Government of Assam |location=Shillong |page=2 |language=English |quote=There are other historical accounts which show that a king named Laksminarayan ruled over the area, now included in the eastern part of Lakhimpur district, who during the 14th–15th century A.D. made a land grant dated Saka 1323 (A.D. 1401). The land was donated in the village of Bakhana on the western bank of the Subansiri. His capital was at Sadhayapuri, to be identified with Sadiya, the capital of Chutiya kings. This king Laksminarayan is likely to have built a town in his kingdom and named it after him. Sri Sarbeswar Barua of North Lakhimpur strongly believes that the district took its name from the town of Lakhimpur (later known as North Lakhimpur), originally selected as its headquarters, when Lakhimpur district was first formed in 1838 by the East India Company. He points out that this is known from the original seal of the district, as found in a sanad (manuscript) dated 1839 granted to the late Maheswar Sarma Bapu Barua and the note written by the Principal Assistant Commissioner in English at the top of the sanad just below the seal, where the name of Lakhimpur district is found written. The sanad was issued from North Lakhimpur. From this, Sri Barua concludes that the name of the district was derived from its first headquarters, viz., Lakhimpur.}}</ref> ইতিহাসবিদ সৰ্বেশ্বৰ বৰুৱাই এই ব্যাখ্যাৰ সমৰ্থনত যুক্তি আগবঢ়াইছিল যে ১৮৩৮ খ্ৰীষ্টাব্দত ব্ৰিটিছ [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]য়ে লখিমপুৰ জিলা গঠন কৰোঁতে লক্ষীমপুৰ নগৰক প্ৰথম সদৰ হিচাপে নিৰ্বাচন কৰিছিল আৰু নগৰখনৰ নামৰ পৰাই জিলাখনৰ নামকৰণ হৈছিল। তেওঁ ১৮৩৯ খ্ৰীষ্টাব্দত মহেশ্বৰ শৰ্মা বাপু বৰুৱাক প্ৰদান কৰা এখন চনদক এই মতৰ সমৰ্থনত উল্লেখ কৰিছে। উত্তৰ লখিমপুৰৰ পৰা প্ৰদান কৰা এই চনদখনত জিলাখনৰ মূল মোহৰ আৰু তাৰ তলত প্ৰধান সহকাৰী আয়ুক্তই ইংৰাজীত লিখা টোকাত ''Lakhimpur district'' নামটো পোৱা যায়। বৰুৱাৰ মতে, এই তথ্যই জিলাখনৰ নাম প্ৰথম প্ৰশাসনিক সদৰ নগৰখনৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা বুলি সূচায়।<ref name="LakhimpurGazetteer"/> ==ইতিহাস== ===প্ৰাচীন ইতিহাস=== অসমৰ ইতিহাসত লখিমপুৰ অঞ্চলৰ বিশেষ গুৰুত্ব আছে। ১৯১১ চনৰ ''Encyclopaedia Britannica''ত লখিমপুৰক পূব দিশৰ পৰা অহা বিভিন্ন জনগোষ্ঠীয়ে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]ত প্ৰৱেশ কৰা অঞ্চলসমূহৰ অন্যতম হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name="EB1911">{{cite encyclopedia |title=Lakhimpur |encyclopedia=Encyclopaedia Britannica |edition=11th |volume=16 |year=1911 |page=94}}</ref> ===চুতীয়া শাসন=== মধ্যযুগত বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ জিলাৰ অধিকাংশ অঞ্চল [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত আছিল। ইতিহাসবিদ জাহ্নৱী গগৈৰ মতে, শদিয়াক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লৈ উঠা চুতীয়া ৰাজ্যই বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ, ধেমাজি, তিনিচুকীয়া আৰু ডিব্ৰুগড় জিলাৰ কিছুমান অংশ সামৰি লৈছিল। তেওঁৰ বৰ্ণনা অনুসৰি, চুতীয়া ৰাজ্যৰ ভূখণ্ড এই অঞ্চল অঞ্চলৰ পৰা পূবে ব্ৰহ্মপুত্ৰলৈ বিস্তৃত আছিল আৰু ইয়াৰ উত্তৰ আৰু দক্ষিণ সীমা ক্ৰমে পাহাৰীয়া অঞ্চল আৰু বুঢ়ীদিহিং নদীৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আছিল। ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে [[চুতীয়া–আহোম ৰাজ্যৰ যুদ্ধ]]ৰ ফলত এই অঞ্চল আহোম ৰাজ্যৰ অধীনলৈ যায়।<ref name="gogoi-main">{{cite book |last=Gogoi |first=Jahnavi |title=Agrarian System of Medieval Assam |publisher=Concept Publishing Company |location=New Delhi |year=2002 |pages=20–21 |quote=Their kingdom called Sadiya extended in the north over the entire region from the Sisi in the west to the Brahmaputra in the east. The hills and the river Buri Dihing formed its northern and southern boundaries respectively. Thus, the Chutiya territory extended over almost the entire region of the present districts of Lakhimpur, Dhemaji, Tinsukia, and parts of Dibrugarh.}}</ref> পঞ্চদশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে চুতীয়া ৰজা লক্ষ্মীনাৰায়ণৰ অধীনত এই অঞ্চলত এটা আঞ্চলিক শাসনকেন্দ্ৰ বা ক্ষুদ্ৰ ৰাজনৈতিক অধিকাৰক্ষেত্ৰ গঢ় লৈ উঠা বুলি বৰ্ণনা পোৱা যায়। ১৪০১ খ্ৰীষ্টাব্দত লক্ষ্মীনাৰায়ণে [[সোৱণশিৰি নদী]]ৰ পশ্চিম পাৰত প্ৰদান কৰা ভূমিদানৰ তাম্ৰশাসন আৰু বৰ্তমানৰ উত্তৰ লখিমপুৰ নগৰৰ ওচৰৰ ধল আৰু ঘাগৰ নদীৰ মাজত পোৱা প্ৰাচীন নগৰৰ ধ্বংসাৱশেষক এই অঞ্চলত মধ্যযুগীয় বসতিৰ প্ৰমাণ হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>{{cite journal |last=Neog |first=Maheswar |title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=58/59 |year=1977 |pages=818–820 |jstor=41691751 |url=https://www.jstor.org/stable/41691751}}</ref> পুৰণি স্থানীয় বিৱৰণ অনুসৰি, [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] নগৰৰ পৰা প্ৰায় পাঁচ মাইল নিলগত ধল আৰু ঘাগৰ নদীৰ মাজত চুতীয়া ৰাজবংশৰ এটা শাখাই এখন নগৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰি ৰাজত্ব কৰিছিল। এই অঞ্চলত প্ৰাচীন পৰিত্যক্ত নগৰৰ চিন পোৱা যায় বুলি উল্লেখ আছে। সত্যনাৰায়ণ আৰু লক্ষ্মীনাৰায়ণৰ দেৱোত্তৰ আৰু ব্ৰহ্মোত্তৰ ভূমিদানৰ তাম্ৰফলি উদ্ধাৰ হোৱাৰ পিছত এই নগৰ আৰু চুতীয়া ৰাজবংশৰ মাজৰ ঐতিহাসিক সম্পৰ্কৰ সম্ভাৱনা অধিক গুৰুত্ব লাভ কৰে।<ref name="Harendra2009"/> লখিমপুৰ জিলাৰ [[হাবুং]] অঞ্চলটোও চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনত আছিল। ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চলক বৰ্তমানৰ [[ঢকুৱাখনা]] আৰু সোৱণশিৰি–ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ সংগমস্থলীৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰা হয়। তাম্ৰশাসনৰ বিৱৰণ আৰু বুৰঞ্জীৰ অনুসৰি "হাবুঙাধিপতি" বৃহৎপাত্ৰ নামৰ এজন চুতীয়া বিষয়াই অঞ্চলটো শাসন কৰাৰ<ref name="Guha1983p20">{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |year=1983 |pages=3–34 |page=20 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963 |url=https://www.jstor.org/stable/3516963}}</ref> লগতে ডিব্ৰুগড়ৰ যুদ্ধত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Barua |editor-first=Gopal Chandra |title=Ahom-Buranji |year=1939 |page=55 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867}}</ref><ref>{{cite book |editor-last=Bhuyan |editor-first=Surya Kumar |title=Deodhai Asam Buranji: With Several Shorter Chronicles of Assam |year=1962 |at=অধ্যায় ৩১}}</ref> [[File:Baghar Sukar Doul.jpg|thumb|লখিমপুৰ জিলাৰ বাঘৰচুকৰ দৌল, যাক চুতীয়া যুগৰ স্থাপত্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Scheme for Development of Archaeological Sites and Monuments of Assam, Annual Plan 2016–17 |publisher=Directorate of Archaeology, Government of Assam |url=https://archaeology.assam.gov.in/sites/default/files/4/menu/schemes/Scheme-Development%2520of%2520%2520Archaeological%2520sites%2520and%2520monuments%2520of%2520assam%2520annual%2520plan%25202016-17-1.pdf}}</ref>]] ===আহোম শাসন=== ১৫২৩–২৪ খ্ৰীষ্টাব্দত চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতনৰ পিছত বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ অঞ্চল [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ অধীনলৈ যায়। আহোম ৰজা [[চুহুংমুং]]য়ে নতুনকৈ অধিকাৰ কৰা অঞ্চলসমূহৰ প্ৰশাসনিক পুনৰ্গঠন আৰম্ভ কৰে। ১৫২৬ খ্ৰীষ্টাব্দত তেওঁ কনচেং ধনুধৰীয়া গোহাঁইক অঞ্চলটোৰ শাসনৰ বাবে ''ভটিয়লীয়া গোহাঁই'' বা ''নামনিয়াল সন্দিকৈ'' হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে। পিছত চুতীয়া ৰাজ্যৰ পূৰ্বৰ ''বৰপাত্ৰ'' পদবীৰ অনুকৰণত তেওঁক ''বৰপাত্ৰ গোহাঁই'' (চাও-চেং-লুং) উপাধি প্ৰদান কৰা হয়। একেসময়তে চেংপেম ধনুধৰীয়া গোহাঁইক ''থাওমুং কটক'' হিচাপে নিযুক্তি দি লখিমপুৰৰ ফুলবাৰীত ৰখা হয়।<ref>{{cite book |editor-last=Barua |editor-first=Golap Chandra |title=Ahom-Buranji: From the Earliest Time to the End of Ahom Rule, with Parallel English Translation |year=1930 |pages=59, 61 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n63/mode/1up}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত আহোম ৰজাই অঞ্চলটোত বাৰখন আঞ্চলিক সামন্তীয় শাসনকেন্দ্ৰ গঠন কৰি মধ্য অসমৰ [[বাৰভূঞা]]সকলক তাত সংস্থাপন কৰোৱা বুলি এটা ঐতিহাসিক বিৱৰণত উল্লেখ আছে। সেই বিৱৰণ অনুসৰি, [[কছাৰী ৰাজ্য]]ৰ বিৰুদ্ধে আহোমসকলক সহায় কৰাৰ পুৰস্কাৰস্বৰূপে ভূঞাসকলক এই অঞ্চলসমূহৰ সামন্তীয় শাসনভাৰ দিয়া হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Neog |first=Maheswar |title=Early History of the Vaiṣṇava Faith and Movement in Assam: Śaṅkaradeva and His Times |publisher=Motilal Banarsidass |location=Delhi |year=1980 |page=53}}</ref> বুৰঞ্জী খনত উল্লেখ থকাৰ মতে দিহিঙীয়া ৰজা চুহুংমুংয়ে ৰটা-টেমনি মাৰি বাৰভূঞাক উত্তৰ কোলত (বৰ্তমানৰ লক্ষিমপুৰ, বিশ্বনাথ জিলা) পাতিছিল। এই ভূঞা সকলৰ মাজত বাৰ মুখ্য ভূঞা আছিল উতৈ, তমাই, ৰাই, সঁকাই, কৌষিক, উজিৰ, লস্কৰ, চোমদাৰ, সনাতন, কেহো, ৰামভট আৰু ভকতভূঞা। এই সকলৰ তলত চাৰিজন কৈ সৰু মূৰীয়া ভূঞা আছিল।<ref>Goswami, Hemchandra, "Purani Assam Buranji, p. 27-28, "বাৰ ভুঞা:- আৰু পূৰ্বে দিহীঙ্গিয়া ৰজা দেৱে ৰটাটেমনি মাৰি বাৰভূঞাক উত্তৰ কোলত পাতিলেনি। ভূঞাৰ নাম উতৈ ১,তমাই ১, ৰাই ১, সঁকাই ১, কৌষিক ১, উজিৰ ১, লস্কৰ ১, চোমদাৰ ১, সনাতন ১, কেহো ১, ৰামভট ১, ভকতভূঞা ১। এই বাৰটা মুখ্য ভূঞা। তাৰে চাৰিটাকৈ সৰু মূৰিয়া ভূঞা দুকুড়ি আঠোটা। ৰটা ভাঙি আনি লাচাম কলিতা ভূঞাৰ ঘৰ নি স্বৰ্গদেৱে বাঁহবাড়িত পাতি এক ভায়েকক সোণাৰি নৈত পাতিলে, এক ভায়েকক পৰ্বতত পাতিলে, এক ভায়েকক খঙ্গিয়া বুলিছিল। এই ঘৰে তিনি ঘৰ হ'ল।"</ref><ref>Bhuyan, S.K., ''Satsari Buranji'',p. 16, "কছাৰী কৰতলীয়া:- দেৱৰগাঁৱত, মৰঙ্গিত কছাৰী আছিল।..পাছে চুহুমফা ৰজাদেৱে সেই কছাৰীক বহুবাৰ যুঁজিলে, আৰু চেং ৰজাক খুনখৰাক ধৰি আনিলে... আমালৈ ঘোঁৰা দিবি ২০, বুঢ়াগোহাঁইলৈ দিবি ৩টা, মৰঙ্গিখোৱালৈ দিবি ১টা, এই নিৱদ্ধ। ভূঞা:- আতপাচে ৰৈয়ত ভাঙ্গি আনিলে। বিস্তৰ ৰাজত মানুহ পাই থানে-থানে পাতি ভূঞাহতক নিৱন্ধ দি মেলি পঠায়। সলাত গড় বান্ধি থৈ উত্তৰে-দক্ষিণে যি ৰাজ পায়, তাক মাৰিবৰ মন কৰিছে।"</ref> ===ব্ৰিটিছ শাসন আৰু জিলা গঠন=== ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে ব্ৰহ্মদেশীয় সেনাই অসমৰ বিভিন্ন ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰিছিল। প্ৰথম ইংৰাজ–ব্ৰহ্মদেশ যুদ্ধৰ অন্তত ১৮২৬ খ্ৰীষ্টাব্দত স্বাক্ষৰিত [[ইয়াণ্ডাবু সন্ধি]] অনুসৰি ব্ৰিটিছে অসমত নিজৰ অধিকাৰ বিস্তাৰ কৰে আৰু ব্ৰহ্মদেশীয় সেনাক বিতাড়িত কৰে। ইয়াৰ পিছত শিৱসাগৰকে ধৰি উজনি অসমৰ দক্ষিণ পাৰৰ কিছু অঞ্চল [[পুৰন্দৰ সিংহ]]ৰ অধীনত ৰখা হৈছিল। অৱশ্যে ১৮৩৮ খ্ৰীষ্টাব্দতহে ব্ৰিটিছে এই সমগ্ৰ অঞ্চল নিজৰ প্ৰত্যক্ষ শাসনৰ অধীনলৈ আনে।<ref name="EB1911"/> ১৮৩৮ খ্ৰীষ্টাব্দত ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীয়ে শেষৰজন কৰতলীয়া আহোম ৰজা পুৰন্দৰ সিংহৰ পৰা উজনি অসমৰ শাসনভাৰ পুনৰ গ্ৰহণ কৰে। তাৰ পিছত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণ পাৰে [[শিৱসাগৰ]] আৰু উত্তৰ পাৰে পশ্চিমে বিশ্বনাথৰ পৰা পূবে চিচি–ধেমাজি অঞ্চললৈ বিস্তৃত ভূখণ্ড সামৰি লক্ষীমপুৰ জিলাৰ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলে। প্ৰথমতে [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] নগৰক জিলাখনৰ সদৰ হিচাপে নিৰ্বাচন কৰা হৈছিল।<ref name="LakhimpurGazetteer"/> লখিমপুৰ জিলা প্ৰশাসনৰ চৰকাৰী তথ্য অনুসৰি, ১৮৩৯ চনৰ জুলাই মাহত তৎকালীন গৱৰ্ণৰ জেনেৰেলে জাৰি কৰা এখন ঘোষণাপত্ৰৰ জৰিয়তে লক্ষীমপুৰক আনুষ্ঠানিকভাৱে জিলা হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=About |url=https://lakhimpur.assam.gov.in/about-us/about |publisher=Lakhimpur District Administration, Government of Assam |access-date=22 October 2026}}</ref> ১৮৪২ খ্ৰীষ্টাব্দত ব্ৰিটিছে শদিয়া আৰু মটক ৰাজ্যৰ অঞ্চলসমূহ নিজৰ শাসনৰ অধীনলৈ অনাৰ পিছত লখিমপুৰ জিলাৰ পৰিসৰ অধিক বৃদ্ধি পায়। উত্তৰ লখিমপুৰৰ অপেক্ষাকৃত আওহতীয়া অৱস্থান আৰু যাতায়াতৰ অসুবিধাৰ বাবে জিলাখনৰ প্ৰশাসনিক সদৰ দক্ষিণ পাৰৰ [[ডিব্ৰুগড়]]লৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত উত্তৰ পাৰৰ অঞ্চলটোক ''উত্তৰ লখিমপুৰ'' মহকুমা হিচাপে পৰিচালনা কৰা হয়। ব্ৰিটিছ শাসনকালত ঐতিহাসিক লখিমপুৰ জিলাৰ পৰিসৰৰ ভিতৰত বৰ্তমানৰ [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ কেইবাটাও অঞ্চল অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই বৃহত্তৰ সীমান্তৱৰ্তী প্ৰশাসনিক অঞ্চলক ''লখিমপুৰ ফ্ৰণ্টিয়াৰ ট্ৰেক্ট'' (''Lakhimpur Frontier Tract'') বুলিও জনা গৈছিল।<ref name="EB1911"/> ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছতো অবিভক্ত লখিমপুৰ জিলাত বৰ্তমানৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা|ডিব্ৰুগড়]], [[তিনিচুকীয়া জিলা|তিনিচুকীয়া]] আৰু [[ধেমাজি জিলা|ধেমাজি]] জিলাৰ অঞ্চলসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই বৃহত্তৰ জিলাখনৰ প্ৰশাসনিক সদৰ ডিব্ৰুগড়ত অৱস্থিত আছিল। ১৯৭১ চনৰ ২ অক্টোবৰত, [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ জন্মদিনত, তৎকালীন অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[মহেন্দ্ৰ মোহন চৌধুৰী]]ৰ শাসনকালত অবিভক্ত লক্ষীমপুৰ জিলাক বিভক্ত কৰি পৃথক [[ডিব্ৰুগড় জিলা]] আৰু লক্ষীমপুৰ জিলা গঠন কৰা হয়। নতুন লখিমপুৰ জিলাৰ সদৰ হিচাপে উত্তৰ লখিমপুৰক নিৰ্বাচন কৰা হয়। এই পুনৰ্গঠনৰ পিছত জিলাখনত উত্তৰ লখিমপুৰ আৰু ধেমাজি মহকুমা আছিল।<ref name="Statoids">{{cite web |url=http://www.statoids.com/yin.html |title=Districts of India |last=Law |first=Gwillim |date=2011-09-25 |work=Statoids |access-date=2011-10-11}}</ref><ref>{{cite book |title=লক্ষীমপুৰ |work=লক্ষীমপুৰ কেন্দ্ৰীয় ৰঙালী বিহু সন্মিলনৰ স্বৰ্ণজয়ন্তী স্মাৰক গ্ৰন্থ |editor1=হিৰণ্য সভাপণ্ডিত |editor2=অৰবিন্দ ৰাজখোৱা}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত ১৯৮৯ চনত লক্ষীমপুৰ জিলাৰ ধেমাজি অঞ্চল পৃথক কৰি [[ধেমাজি জিলা]] গঠন কৰা হয়। ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াত উল্লেখিত তাৰিখ অনুসৰি, ১৪ অক্টোবৰ ১৯৮৯-ত এই পুনৰ্গঠন সম্পন্ন হৈছিল।<ref name="Statoids"/> এই বিভাজনৰ পিছত লখিমপুৰ জিলাত উত্তৰ লখিমপুৰ আৰু ঢকুৱাখনা মহকুমা আছিল বুলি ঐতিহাসিক প্ৰশাসনিক বিৱৰণত উল্লেখ আছে।<ref>{{cite web |title=History |url=https://lakhimpur.assam.gov.in/about-us/history |publisher=Lakhimpur District Administration, Government of Assam |access-date=22 October 2026}}</ref> ==ভৌগোলিক তথ্য== অসমৰ উত্তৰ-পূব অংশত লখিমপুৰ জিলাৰ অৱস্থান। অক্ষাংশ ২৬° ৪৮' উত্তৰৰপৰা ২৭° ৫৩' উত্তৰলৈ; আৰু দ্ৰাঘিমাংশ ৯৩° ৪২' পূবৰপৰা ৯৪° ২০' পূবলৈ বিস্তৃত। হিমালয় পৰ্বতৰ কাষ চুই ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰে বিয়পি আৰু মাজুলী নদী দ্বীপৰ পদ স্পৰ্শ কৰি থকা লখিমপুৰ জিলা,যি নদ-নদী,খাল-বিল, জলাশয় আৰু অলেখ জলজ সম্পদেৰে আছিল অতীত মহীয়ান। এইখন জিলাৰ উত্তৰে অৰুনাচল প্ৰদেশ,পূবে ধেমাজি জিলা,দক্ষিণে খেৰকটীয়া-লোহিত (সোৱণশিৰি) সুঁতি,যাক মাজুলীক সাৱটি থকা ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰাংশ বোলা হয় আৰু পশ্চিমে শোণিতপুৰ জিলাৰে পৰিৱেষ্টিত। ২২৭৭ বৰ্গ কিলোমিটাৰ মাটিকালিৰ লখিমপুৰ জিলাখন দক্ষিণ পশ্চিমৰ পৰা উত্তৰ-পূবলৈ ৮৫ কিলোমিটাৰ আৰু [[সোৱণশিৰি নদী]]ৰ বুকুৱেদি উত্তৰা-দক্ষিণাকৈ প্ৰায় ৪৫ কি: মি: বহল। ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ শীৰ্ষভাগলৈ বিয়পি থকা এইখন জিলা গঢ় লয় ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু ইয়াৰ উপনৈ যেনে সোৱণশিৰি, ৰঙানৈ, ডিক্ৰং আৰু ইহঁতৰ অলেখ উপনৈয়ৈ পেলাই যোৱা পলসেৰে, যি হিমালয়ৰ পৰা বাগৰি অহা মূল্যবান গেদেৰে চহকী। ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ উপ-তৰপামটো আছিল এখন শিলৰ বিছনা,যি ভাৰতীয় সমতলৰ আগছোৱাৰ প্ৰতিনিধি আৰু উত্তৰ-পূব মুখী প্ৰব্ৰজনত সংকুচিত হৈ আহিছে। যোৱা এক নিযুত বছৰ-জুৰি এই অঞ্চলৰ ওপৰত তৰপে তৰপে জমা হোৱা গেদ আৰু মাটিৰ সম্পদে গঢ়ি তুলিছে বৰ্তমানৰ সমতলভাগ। নৈ, উপনৈৰ সম্পদে এইভাগ মাটিক কৰি তুলিছে আৰু বেছি উৰ্বৰা। লখিমপুৰ জিলাৰ সমতলভাগক তিনিটা স্থলভাগত ভাগ কৰিব পাৰি,যাৰ প্ৰতিটোৰে স্বকীয় বৈশিষ্ট্য আছে। পাহাৰীয়া এলেকাটো বালি,পলসুৱা মাটি,চকমকী পাথৰ(শিলগুটি) আৰু নদীৰ শিলেৰে গঠিত হৈছে। সাগৰীয় পৃষ্ঠভাগৰ পৰা প্ৰায় ১২০ মিটাৰ উচ্চতাত এই অঞ্চল অৱস্থিত। এই উচ্চতা জিলাখনৰ মধ্যভাগত ৮৫-১০০মিটাৰলৈ আৰু দক্ষিণৰ ঢকুৱাখনা এলেকাত ৮৫ মিটাৰ,বদতিঘাটত ৮৩ মিটাৰ আৰু একেবাৰে দক্ষিণ-পূবত ৭৯ মিটাৰ নমা। যিহেতু জিলাখনৰ সাধাৰণ সমতলভাগ স্বাভাৱিকতে বহুত নিম্ন,সেয়েহে বৰ্ষাকালৰ বাহিৰে বছৰৰ অন্য সময়ত নদ-নদীৰ সোঁতৰ তীব্ৰতা সিমান প্ৰচণ্ড নহয়। লখিমপুৰৰ মুঠ মাটিকালি ২২৭৭ বৰ্গ কিলোমিটাৰ<ref>..http://lakhimpur.nic.in/..</ref> ===জলবায়ু=== [[হিমালয়]] পৰ্বতৰাশিৰ গাতে লাগি থকা এই জিলাৰ জলবায়ু তুলনামুলক ভাৱে চেঁচা আৰু সেমেকা। গড় উষ্ণতা শীতকালত ৫º ৰ পৰা ২০º ছেলছিয়াছ আৰু গ্ৰীষ্মকালত ১৮º ৰ পৰা ৩৬º ছেলছিয়াছলৈকে পৰিৱৰ্তিত হয়। আগষ্ট আৰু জানুৱাৰী মাহেই এইখন জিলাৰ ক্ৰমে আটাইতকৈ গৰম আৰু চেঁচা মাহ। বাৰ্ষিক গড় বৰষুণৰ পৰিমাণ ২০০ ছে.মি.ৰ পৰা ২৫০ ছে.মি.। ৬০% ৰ পৰা কেতিয়াও তললৈ ননমা এই অঞ্চলৰ জলবায়ুৰ আৰ্দ্ৰতা সদায়ে উচ্চ। অসমৰ অন্যান্য এলেকাত দেখা দিয়া বালি –ধুমুহা এই জিলাত নাই। ==জনগাঁথনি== ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি জিলাখনৰ মুঠ জনসংখ্যা হৈছে ১০,৪০,৬৪৪<ref>..http://lakhimpur.nic.in/profile.htm..</ref>। ২০০১-২০১১ চনৰ ভিতৰত জনসংখ্যাৰ হাৰ হৈছে ১৭.০৫%<ref>..http://lakhimpur.nic.in/profile.htm..</ref>। অতীততে লখিমপুৰ ঘন জনবসতিৰ অঞ্চল নাছিল। হয়তো ডাঠ হাবি-জংঘল, বাৰিষা সঘনাই হোৱা বানপানী আৰু যাতায়াত ব্যৱস্থাৰ অসুবিধাৰ বাবে মানুহে এই অঞ্চলত বাস কৰিবলৈ আগ্ৰহী নাছিল। চীনা আক্ৰমণৰ ঠিক পিছতে ১৯৬৩-৬৪ চনৰ ভিতৰত জিলাখনে মিটাৰগজ ৰেললাইনৰ মুখ দেখে। ৰেল চলাচল হোৱাৰ পিছৰ পৰাই লাহে লাহে জনসংখ্যা বৃদ্ধি পাবলৈ ধৰে। লগতে ইংৰাজৰ ঔপনিৱেশিক ব্যৱস্থাই জনসংখ্যা বৃদ্ধিত অৰিহণা যোগালে। {{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} ঊনৈশ শতিকাৰ পৰা জিলাখনত একেলগে বাইশটা জনগোষ্ঠীয়ে বাস কৰিছিল। ১৮৪৭-৪৮ চনত মুঠ জনসংখ্যা আছিল ৩৬,৭৪২ জন। ১৮৫২-৫৩ চনত কৰা জৰীপত জনসংখ্যা হয়গৈ ৪১,৭২৬ জন। তেওঁলোকৰ ভিতৰত হিন্দুলোকৰ সংখ্যা আছিল ৩৪,৬৬৫ জন। মুছলিম ২৫১ জন, জনগোষ্ঠীয় লোক আছিল ৫,৫৪৭ জন। ১৮৭২ চনত প্ৰথম চৰকাৰী লোকপিয়ল অনুসৰি জিলাখনৰ মুঠ জনসংখ্যা হয়গৈ ৩৯,১৫৪ জন। ১৯০১ চনত ৮৮.৩ শতাংশ বৃদ্ধিৰে এই জনসংখ্যা হয়গৈ ৭৩,৭৩৬ জন। হয়তো জিলাখনৰ ঠাই বিশেষে চাহ বাগিছা স্থাপনেই আছিল জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ মূল কাৰণ। বিশ-শতিকাৰ প্ৰথম দশকবোৰত পূব-বঙ্গৰ পৰা অবৈধভাৱে আহি বৰ্তমানৰ বঙালমৰা, ইছলামপুৰ, দৌলতপুৰৰ নিম্নপৃষ্ঠত থিতাপি লোৱা ভূমিহীন মুছলিম পৰিয়ালবোৰে জনসংখ্যা বৃদ্ধিত বিশেষ ভূমিকা বহন কৰিছিল। {{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} সেই সময়তে আকৌ কিছু সংখ্যক নেপালীলোক ম’হসহ খেতি-বাতি হোৱা ঠাইত থিতাপি লৈছিল। এনেকৈ ১৯২১ চনত জিলাখনৰ জনসংখ্যা এক লাখৰো অধিক হয়গৈ। অবৈধ প্ৰবেশ চলি থাকি ১৯০১ চনৰ জনসংখ্যা তিনিগুণ হৈ ১৯৫১ চনত হ’লগৈ ২,২২,৯৬৯ জন। আচৰিতজনকভাৱে এক অৰ্ধশতিকাতে (২০০১-২০০৩) চাৰিগুণ বাঢ়ি গৈ জনসংখ্যা হয় ৮,৮৯,০১০ জন। ২০০১ চনত জিলাখনত জনজাতিলোকৰ সংখ্যা মুঠ জনসংখ্যাৰ ২৩.৪৯% হৈ এক বিশেষ স্থান লাভ কৰে, যি সময়ত ৰাজ্যখনত জনজাতিলোকৰ পৰিমাণ ১৯.৪১%। ৰাজ্যৰ অনুসূচীত জাতিৰ লোকৰ পৰিমাণ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৬.৫৫ % হোৱাৰ বিপৰীতে লখিমপুৰত এই পৰিমাণ ৭.২৮ %। ২০০১ চনত মুঠ জনসংখ্যা ৮,৮৯,০১০ জনৰ ভিতৰত বিভিন্ন ধৰ্মাৱলম্বী লোকৰ সংখ্যা আছিল এনে ধৰণৰ: * হিন্দু- ৭,০২,৪৪১জন -৭৯.০৬ %, * মুছলিম ১,৪৩,৫০৫জন -১৬.১৪ %, * খ্ৰীষ্টিয়ান ৩৬,৬৬৭জন -৪.৪২ %। * বৌদ্ধ ধৰ্মাৱলম্বী -১,৩৬২ জন * জৈন ধৰ্মাৱলম্বী -১৪৮জন আৰু * অন্যান্য ধৰ্মৰ লোক -৩,৩৭১ জন। জনবসতিৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৪৫৭জন<ref>..http://lakhimpur.nic.in/profile.htm..</ref>। ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি জিলাখনৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৭৮.৩৯%। পুৰুষ আৰু মহিলাৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ক্ৰমে ৮৪.৬৬% আৰু ৭১.৯১%<ref>..http://lakhimpur.nic.in/profile.htm..</ref> ==ভাষা== লখিমপুৰ জিলা অঞ্চল সুবৃহৎ অসমীয়া জাতিৰ অন্তৰ্ভুক্ত প্ৰায়বিলাক ধৰ্মীয়লোকৰ উপৰিও অজনজাতি আৰু জনজাতি লোকৰ বাসস্থান। ইয়াৰ বাহিৰেও কৰ্মেসূত্ৰে নেপাল, ৰাজস্থান, মৰোৱাড়, বিহাৰ, বঙ্গ,বাংলাদেশ, মধ্যপ্ৰদেশ, উৰিষ্যা,তামিলনাডু আদি ভাৰতৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰৰ পৰা অহা ভিন্ন ভাষীলোকো এই অঞ্চলত বহুকাল থাকি লখিমপুৰত স্থায়ীভাৱে বাসকৰা অসমীয়া লোকৰ লগত মিলি ভাষা সংস্কৃতি সমন্বয়ৰ পৰম্পৰাৰে এক স্বকীয় বৈশিষ্ট্য বহন কৰি আহিছে। লখিমপুৰ জিলাত স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰি থকা বিভিন্ন ভাষা গোষ্ঠীৰ ভিতৰত * আৰ্য গোষ্ঠীৰ অন্তৰ্গত অসমীয়া, বঙালী, নেপালী, মাৰোৱাৰী, হিন্দী, উড়িয়া, পঞ্জাবী আদি ভাষা-ভাষীসকল অন্যতম। * চীন-তিব্বতীয় শাখাৰ অন্তৰ্গত বড়ো ভাষা গোষ্ঠীৰ উপশাখাৰ বড়ো, সোণোৱাল কছাৰী, মিচিং, দেউৰী,ৰাভা, খামতি সকলেই প্ৰধান। * অষ্ট্ৰীক গোষ্ঠীৰ অন্তৰ্গত-কোল বা মুণ্ডা শাখা। এই শাখাৰ উপশাখা হ’ল চাওঁতালী, মুণ্ডাৰী, শৱৰ আদি। ইয়াৰ অন্তৰ্গত বিভিন্ন ভাষা সমূহ চাহ বাগিচাৰ মজদুৰ বা বনুৱা সকলৰ মাজত প্ৰচলিত। উল্লিখিত ভাষা সমূহৰ ভিতৰত অসমীয়া ভাষীৰ বাদে আন ভাষা-ভাষী সকল হ’ল দ্বি-ভাষী। তেওঁলোক নিজ নিজ অঞ্চলত নিজৰ ভাষাভাষীৰ মাজত নিজৰ ভাষাতে কথা পাতে যদিও আনৰ লগত কথা বতৰা হওঁতে অসমীয়া ভাষাতে কথা পাতে। শিক্ষা-দীক্ষা, ব্যৱসায়িক লেনদেন, সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান আদিত এওঁলোকে অসমীয়া ভাষাক সংযোগী বা সহযোগী ভাষা হিচাপে প্ৰয়োগ কৰে। লখিমপুৰৰ প্ৰধান ভাষা [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]]। ইয়াৰ ৰূপ ঘাইকৈ দুটা: মান্য ৰূপ (লিখিত) আৰু কথ্য ৰূপ (মুখে মুখে প্ৰচলিত) * মান্য ৰূপ : মান্যভাষাটো সাধাৰণতে ৰুচিমাৰ্জিত আৰু পৰিশীলিত। লিখোঁতেহে এই মান্যৰূপৰ অসমীয়াৰ প্ৰচলন হয়। অৱশ্যে বিশেষ পৰিস্থিতিত নাটক, উপন্যাসৰ কথোপকথন তথা সংলাপ আদিত কেতিয়াবা সাহিত্যিক প্ৰয়োজনত কথ্য অসমীয়া প্ৰয়োগ কৰা হয় যদিও সেয়া কৃত্ৰিম ব্যৱহাৰ। * কথ্য ৰূপ : দৈনন্দিন জীৱনত প্ৰচলিত ভাষাৰ মাজত মানুহৰ ৰুচি অনুযায়ী মাতকথাই এটা নিৰ্দিষ্ট ৰূপ লয়। এনে কথ্যৰূপৰ প্ৰতিফলন লখিমপুৰৰ কথ্য অসমীয়াতো পোৱা যায়। ==লখিমপুৰৰ উল্লেখযোগ্য== ===লখিমপুৰ জিলাৰ বৈশিষ্ট্যমূলক স্থানসমূহ=== লখিমপুৰ জিলাৰ প্ৰশাসনিক পৰিসীমাৰ ভিতৰত বহুতো বৈশিষ্ট্যমূলক উল্লেখনীয় স্থান আছে। <ref name="ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা"/> ইয়াৰ ভিতৰত অন্যতম হৈছে নাৰায়ণপুৰত অৱস্থিত মহাপুৰুষ [[মাধৱদেৱ|শ্ৰী শ্ৰী মাধৱদেৱ]]ৰ জন্মস্থান। খেৰাজখাত মৌজাৰ কাচিকটা আৰু ৰঙাজান নৈৰ মাজত অৱস্থিত [[লেতেকুপুখুৰী]]ত মাধৱদেৱৰ জন্ম হৈছিল। [[মায়ামৰা সম্প্ৰদায়|মায়ামৰা সত্ৰ সম্প্ৰদায়]]ৰ প্ৰৱৰ্তক [[অনিৰুদ্ধদেৱ]]ৰ ধলপুৰৰ দকুৱা গাৱঁৰ বিষ্ণু বালিকুঞ্চিত জন্ম হৈছিল, আৰু সেই স্থানতে তেওঁৰ থান অৱস্থিত। আনহাতে, অনিৰুদ্ধদেৱৰ সমাধিস্থান [[নাহৰআটী থান]] [[বিহপুৰীয়া]] নগৰৰ সমীপৰ নাহৰআটীত অৱস্থিত। নাৰায়ণপুৰ নগৰৰে সমীপৰ শক্ৰাহিত বদলা পদ্ম আতা আৰু হৰিদেৱৰ জন্মস্থান। মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ আৰু শ্ৰী মাধৱদেৱৰ মণিকাঞ্চন সংযোগৰ স্থান হিচাপে পৰিচিত মাজুলীৰ ধুৱাহাট বেলগুৰি সত্ৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ গৰাখহনীয়াৰ বাবে স্থানান্তৰিত হৈ নাৰায়ণপুৰতে পুনৰ প্ৰতিষ্ঠাপিত হয়। বেলগুৰি সত্ৰৰ নাতিদূৰতে বদুলা সত্ৰ আছে। আনহাতে, পদ্ম আতাৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠাপিত [[ফুলনি থান]] নাৰায়ণপুৰ নগৰতেই অৱস্থিত। <ref name="ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা"/> বিহপুৰীয়াৰ বদতিঘাটৰ সমীপত মহাপুৰুষ শংকৰদেৱে এবাৰ পদাৰ্পণ কৰা চাঙিনীথান, ধলপুৰৰ গণকদলনীত পেতুৱা গোসাঁনীৰ থান, ধলপুৰৰ ভাটোকুছিত কেশৱ চৰণ আতা থান, নাৰায়ণপুৰৰ ফুলবাৰীত [[মাঘনোৱা দ'ল]], খেৰাজখাতৰ গোসাঁইবাৰী আৰু নাৰায়ণপুৰৰ বৰখামতি গাৱঁত বাপুচাং আৰু বুদ্ধদেৱৰ মূৰ্ত্তি থকা বৌদ্ধ মন্দিৰ, বিহপুৰীয়া হমৰা কাচিকটা গাৱঁত বদলা পদ্ম আতাৰ জিৰণিস্থান হিচাপে চিহ্নিত ৰঘূগুৰি আৰু হমৰা থান, আৰু খেৰাজখাতত ফুলবাৰী দেৱালয় হৈছে লখিমপুৰৰ পশ্চিম প্ৰান্তৰ আন উল্লেখযোগ্য স্থানসমূহৰ অন্যতম। উল্লেখনীয় যে, কালিকাপুৰাণত ''গৌতমস্য মহাফলা তীৰ্থ'' হিচাপে লখিমপুৰ জিলাৰ দক্ষিণ-পশ্চিমৰ এই অঞ্চলৰ মাজেৰে পাৰ হোৱা ''পিচ্ছিলা'' (বৰ্তমানৰ পিছলা) নদীৰ উল্লেখ আছে। নাৰায়ণপুৰৰ অনতিদূৰত [[হাৰমতী]]ত একে নামৰ এগৰাকী কুৱঁৰীৰ নামেৰে হাৰমতী গড় আছে। যোগিনীতন্ত্ৰত উল্লেখ থকা সৌমাৰপীঠৰ হাৰমতীৰ ওচৰেদি অধিষ্ঠাত্ৰী দেৱী ''দিক্কৰ বাসিনী''য়ে ডিক্ৰং নামেৰে অৰুণাচলৰ পাহাৰৰ পৰা বৈ আহি দ্বিতীয় বাসুদেৱ থানৰ কাষেদি গৈ বদতিঘাটৰ ওচৰত সোৱণশিৰি নদীত মিলিছে। উত্তৰ লক্ষীমপুৰ নগৰৰ সমীপত ঘাৰমৰা সত্ৰ আৰু বৰমাহৰা সত্ৰ অৱস্থিত। খ্ৰীষ্টীয় চতুৰ্দ্দশ শতিকাত চুতীয়া ৰাজ্যৰ ৰজা সত্যনাৰায়ণে প্ৰতিষ্ঠা কৰা শ্ৰী শ্ৰী বাসুদেৱ থান নৰোৱা সত্ৰ জিলাখনৰ [[ঢকুৱাখনা]] মহকুমাত থকা এক ঐতিহ্যমণ্ডিত ক্ষেত্ৰ। উক্ত সত্ৰখিনিলৈ নেপাল, ভূটান আদি ঠাইৰ পৰাও বহুলোকৰ আগমন ঘটে। ঢকুৱাখনাতে হাৰ্হি দেৱালয় আৰু বৰদলনিৰ কুমতীয়া নৈৰ পাৰত মণিপুৰীয়া গোসাঁনীৰ থান আছে। উত্তৰ লক্ষীমপুৰ নগৰত থকা পঞ্চানন দেৱালয়ত কৰ্ছন গাঁৱৰ পৰা ষোড়শী মহাবিদ্যাৰ বিগ্ৰহ আনি প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। <ref name="ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা"/> এই ঐতিহাসিক লক্ষীমপুৰৰ কমলাবৰিয়া মৌজাৰ ধেনুধৰিয়া গাঁৱতেই অৱস্থিত ঐতিহাসিক গৰকা "শ্ৰীশ্ৰী বঁটাৰ গঞা সত্ৰ।" যি খনি সত্ৰ শ্ৰীশ্ৰী বলোদেৱে শ্ৰীশ্ৰী দামোদৰ দেৱৰ আজ্ঞা অনুসৰি মাজুলীৰ বত্ৰগ্ৰামৰ বঁটাৰ চাপৰিত স্থাপিত কৰিছিল যি স্থান হয়টো বৰ্তমান ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ বুকুত জাহ গৈছে। মান ভগনৰ সময়ত এই সত্ৰ খনি ফাটি আহি লখিমপুৰ অৱস্থিত হল। মাত্ৰ অসমৰ এই সত্ৰখনিতেই একমাহজুৰি হোৱা পাল নামৰ পৰম্পৰা ৰক্ষা কৰি অহা হৈছে। ===লখিমপুৰ জিলাৰ নগৰ/চহৰ=== * [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] * [[ফুলবাৰী]] * [[বিহপুৰীয়া]] * [[নাৰায়ণপুৰ]] * [[ঢকুৱাখনা]] * [[লালুক]] * [[বান্দৰদেৱা]] * [[ঘিলামৰা]] * [[নাওবৈচা]] * [[হাৰমতি]] * [[ধলপুৰ]] * [[বগীনদী]] * [[ঢেকীয়াজুলি]] ===ঐতিহাসিক স্থানসমূহ=== {{multicol}}• শ্ৰী শ্ৰী বঁটাৰ গঞা সত্ৰ। * বাসুদেৱ থান নৰুৱা সত্ৰ। * ৰজাবাৰী। * হাৰ্হি দেৱালয়। * গৰখীয়া দৌল। * নীল দেৱালয়। * পঞ্চানন দেৱালয়। * লোণপানী দৌল। * মাঘনোৱা দ’ল|মাঘনোৱা দৌল আৰু দোতোলা। * ফুলবাৰী দেৱালয়। * বুটীকুৰ। * চাউলধোৱা। {{col-break}} * বাধাকৰা * শতজান * দুলুংমুখ * কদম * খগা * হাতীলুং * পকা দ’ল পিঠাগুৰি * হাৰমতী * ৰাজগড় আলি * বৈঠাৱতী দেৱালয় * মুঢ়া ভগা দ’ল {{col-break}} * বুঢ়ী গোসাঁনীৰ থান * দেওঘৰ * [[ঘাৰমৰা সত্ৰ]] * নাহৰ আটি সত্ৰ * বিষ্ণু বালিকুচি * লেতেকু পুখুৰী * বেলগুৰি থান বা সত্ৰ * পুণীয়া সত্ৰ * চাঙিনী থান * বাহজেঙনী সত্ৰ * কেঁচাই খাইতি আই থান,উজনি মিৰি গাঁও {{col-end}} ===শিক্ষানুষ্ঠান=== {{multicol}} * [[উত্তৰ লখিমপুৰ মহাবিদ্যালয়]] * [[লখিমপুৰ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] * [[লালুক উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়]] * লখিমপুৰ বালিকা মহাবিদ্যালয় * লখিমপুৰ বাণিজ্য মহাবিদ্যালয় * লখিমপুৰ কেন্দ্ৰীয় মহাবিদ্যালয় * লখিমপুৰ আইন মহাবিদ্যালয় * স্নাতকোত্তৰ প্ৰশিক্ষণ মহাবিদ্যালয় * লখিমপুৰ তেলাহী কমলাবৰীয়া মহাবিদ্যালয় * ঘিলামৰা নৰ্থ বেংক মহাবিদ্যালয় * ঢকুৱাখনা মহাবিদ্যালয় * ঢকুৱাখনা বাণিজ্য মহাবিদ্যালয় * [[শংকৰদেৱ মহাবিদ্যালয়]] * ওম প্ৰকাশ দিনোদিয়া মহাবিদ্যালয় (পানীগাঁও) * [[মাধৱদেৱ বিশ্ববিদ্যালয়]] * বিহপুৰীয়া মহাবিদ্যালয় * বিহপুৰীয়া বাণিজ্য মহাবিদ্যালয় * পূব ডিক্ৰং মহাবিদ্যালয় * লালুক মহাবিদ্যালয় * নাওবৈচা মহাবিদ্যালয় * তেলহী তুৱাৰাম নাথ মহাবিদ্যালয় {{col-break}} * ভিবিৰাম হাজৰিকা মহাবিদ্যালয় * খেৰাজখাত মহাবিদ্যালয় * ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী একাডেমী * জিনিয়াছ একাডেমী * [[উত্তৰ লখিমপুৰ চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়]] * উত্তৰ লখিমপুৰ বালিকা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * পানীগাঁও উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱা বালিকা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * ধলপুৰ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * [[নাৰায়ণপুৰ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়]] * লোহিত-ডিক্ৰং উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * শংকৰদেৱ কলেজিয়েট * খ'ৰা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * বঙালমৰা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * খেৰাজখাত উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * নামনি সোৱণশিৰি উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * কমলপুৰ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * গোঁহাই কমল উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * টাউন হাইস্কুল {{col-break}} * জ্ঞানজ্যোতি একাডেমী, নাৰায়ণপুৰ *জন ফাৰ্থ হাইস্কুল * বসন্তলতা বিশ্বেশ্বৰ চাংকাকতি সোঁৱৰণী শংকৰদেৱ শিশু নিকেতন, লখিমপুৰ * পিছলা নেশ্যনেল একাডেমি, নাৰায়ণপুৰ * সংগম একাডেমী * এচিয়ান পাব্লিক স্কুল * টাউন হাই মাদ্ৰাছা স্কুল * ৰে’লৱে স্কুল * লীলাৱতী বৰদলৈ হিন্দী স্কুল * টোল আদৰ্শ প্ৰাথমিক বিদ্যালয় * বৰবালি উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * গড়েহগা বাঁগপাতি উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * লখিমপুৰ কলেজিয়েট আদৰ্শ হাইস্কুল * পহুমৰা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * ফুলবাৰী বোকানদী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * চেণ্ট মেৰিছ স্কুল চাবতি * শংকৰদেৱৰ শিশু নিকেতন নাওবৈচা * লখিমপুৰ পশু চিকিৎসা বিজ্ঞান মহাবিদ্যালয় * এছিয়ান একাডেমী খেলমাটী * বাধাকৰা উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * আমতলা হাই স্কুল, অমতলা * এ দি কে হাইস্কুল * মধ্য তেলাহী উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয় {{col-end}} [[চিত্ৰ:Nlc1.jpg|thumb|right|[[উত্তৰ লখিমপুৰ মহাবিদ্যালয়]]]] ===সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান=== * পঞ্চানন নাট্য মন্দিৰ (উত্তৰ লখিমপুৰ) * নট সৈনিক (উত্তৰ লখিমপুৰ) * নাবিক (উত্তৰ লখিমপুৰ) * সন্মিলিত নাট্য সমাজ (বিহপুৰীয়া) * নাটকম (বিহপুৰীয়া) ===লখিমপুৰ জিলাৰ উল্লেখযোগ্য ব্যক্তিসকল=== {{multicol}} * [[বিশ্বনাৰায়ণ শাস্ত্ৰী]] * [[পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱা|পদ্মনাথ গোহাঞি বৰুৱা]] * [[হোমেন বৰগোহাঞি]] * [[সৰ্বেশ্বৰ জালভাৰী ফুকন]] * ধৰ্মেশ্বৰ কটকী * লীলাৰাম ভূঞা (মুক্তিযোদ্ধা) * [[পূৰ্ণানন্দ দত্ত]] * প্ৰফুল্ল কুমাৰ বৰুৱা * [[গণেশ পেগু]] * বিশ্ব বৰুৱা * [[চন্দ্ৰধৰ চমুৱা|ড॰ চন্দ্ৰধৰ চমুৱা]] * জীৱন বৰা * [[তোষেশ্বৰ চেতিয়া]] * হৰেন্দ্ৰ দেৱগোস্বামী {{Multicol-break}} * [[শিৱ শৰ্মা]] * বোধেন হাজৰিকা * অনু বৰুৱা * দেবেন বৰগোঁহাই * চন্দ্ৰকমল গগৈ * [[আলি হাইদৰ]] * [[মুনীন ভূঞা]] * [[ঘন হাজৰিকা]] * [[পাণীন্দ্ৰ নাথ গগৈ]] * [[উদ্ধৱ ভৰালী]] (বিশিষ্ট উদ্ধাৱক) * [[ইন্দ্ৰ বণিয়া]] (বিশিষ্ট অভিনেতা) * শূল বৰা * যদু কলিতা * [[সেৱাব্ৰত বৰুৱা]] * [[নন্দ কিশোৰ মহেশ্বৰী]] * [[কালিনাথ পাংগিং]] {{Multicol-end}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{অসমৰ জিলা}} {{Geographic location |Centre = লখিমপুৰ জিলা |North = [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] |Northeast = |East = [[ধেমাজি জিলা]]<br>[[ডিব্ৰুগড় জিলা]] |Southeast = |South = [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]<br>[[মাজুলী জিলা]] |Southwest = |West = [[শোণিতপুৰ জিলা]] |Northwest = }} <!--শ্ৰেণী--> [[শ্ৰেণী:অসমৰ জিলা]] [[শ্ৰেণী:লখিমপুৰ জিলা|*]] hpicvg7hxs9919dp2s8i9e9k1mhtol7 646607 646606 2026-10-22T18:54:11Z Ananya Taye 28065 /* আহোম শাসন */ 646607 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = লখিমপুৰ জিলা |settlement_type = [[অসমৰ জিলা|জিলা]] |native_name = |nickname = |image_skyline = |image_size = |image_caption = |image_flag = |image_seal = |image_map = Lakhimpur in Assam (India).svg |map_caption = [[অসম]]ত জিলাখনৰ অবস্থান |subdivision_type = দেশ |subdivision_name = [[ভাৰত]] {{flagicon|IND}} |subdivision_type1 = [[ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চলসমূহ|ৰাজ্য]] |subdivision_name1 = [[অসম]] |subdivision_type2 = সদৰ |subdivision_name2 = [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] |leader_title = |leader_name = |established_title = |established_date = |area_magnitude = |area_total_km2 = 2277<!--২২৭৭--> |area_land_km2 = |area_water_km2 = |population_as_of = ২০১১ |population_note = |population_total = 1040644<!--১০৪০৬৪৪--> |population_metro = |population_density_km2 = |timezone =[[গ্ৰী.মা.স. +৫.৩০|ভাৰতীয় মান সময়]] |utc_offset = +৫:৩০ |timezone_DST = |utc_offset_DST = |latd=|latm=|lats=|latNS=N |longd=|longm= |longs=|longEW=W |elevation_m = |blank_name = |blank_info = |website = [http://www.lakhimpur.nic.in www.lakhimpur.nic.in] |footnotes = }} '''লখিমপুৰ''' (পূৰ্বৰ নাম '''লক্ষীমপুৰ''') [[ভাৰত]]ৰ উত্তৰ-পূবত অৱস্থিত [[অসম]] ৰাজ্যৰ উত্তৰ-পূৱ কোণত অৱস্থিত এখন জিলা। উল্লেখ্য যে, [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ সময়ত লক্ষীমপুৰ আৰু ডিব্ৰুগড় মহকুমা দুটাৰে তেতিয়াৰ লক্ষীমপুৰ জিলা গঠন হৈছিল। সেইসময়ত ইয়াৰ চাৰিসীমা আছিল: পূবে ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী, পশ্চিমে হাৱাজান নৈ, উত্তৰে ''[[নেফা]]'' আৰু দক্ষিণে লোহিত সুঁতি। <ref name="ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা">{{cite book | title=ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা | publisher=লক্ষীমপুৰ জিলা মুক্তি যুঁজাৰু সন্মিলন, উত্তৰ লক্ষীমপুৰ, অসম | author=শ্ৰী হৰিচন্দ্ৰ বৰুৱা, সম্পাদক | year=২০০১-২০০২ | location=উত্তৰ লক্ষীমপুৰ | pages=১}}</ref> ১৯৭১ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে এই জিলাখনক লক্ষীমপুৰ আৰু ডিব্ৰুগড় জিলা হিচাপে দ্বিবিভক্ত কৰা হয়। পৰৱৰ্তী কালত লক্ষীমপুৰ জিলাৰ পৰা তেতিয়াৰ ধেমাজি মহকুমাকো আতঁৰাই সুকীয়া জিলাৰ স্বীকৃতি দিয়া হয়। বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ জিলাৰ চাৰিসীমা হ'ল উত্তৰে [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]], দক্ষিণে [[মাজুলী জিলা|মাজুলী]], গোলাঘাট আৰু [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]], পূবে [[ধেমাজি জিলা]] আৰু [[ডিব্ৰুগড় জিলা]] আৰু পশ্চিমে [[বিশ্বনাথ জিলা]]। জিলাখনৰ সদৰ হৈছে [[উত্তৰ লখিমপুৰ]]। মহকুমা ৩টা- [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] [[নাৰায়ণপুৰ]] আৰু [[ঢকুৱাখনা]]। ==লখিমপুৰ (লক্ষীমপুৰ) নামৰ উৎপত্তি== ''লখিমপুৰ'' নামটো বৰ্তমানৰ [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] নগৰৰ পূৰ্বৰ নাম ''লক্ষীমপুৰ'' বা ''লক্ষ্মীপুৰ''ৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা বুলি এটা ঐতিহাসিক ব্যাখ্যা প্ৰচলিত আছে। জিলাখনৰ নামকৰণৰ বিষয়ে বিভিন্ন মত পোৱা যায়। ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ পৰ্বতমালাৰ পাদদেশলৈকে বিস্তৃত এই উৰ্বৰ সমতল অঞ্চল অতীজৰে পৰা কৃষি আৰু প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ বাবে সমৃদ্ধিশালী আছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ১৯৭৬ চনৰ ''Assam District Gazetteers: Lakhimpur District'' অনুসৰি, চুতীয়া ৰজা লক্ষ্মীনাৰায়ণৰ নামৰ সৈতে লক্ষীমপুৰ নামৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কিত কৰা হয়। চতুৰ্দশ শতিকাৰ শেষভাগ আৰু পঞ্চদশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে এই ৰজাই বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ জিলাৰ পূব অংশত শাসন কৰিছিল। শক ১৩২৩ বা ১৪০১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ এখন তাম্ৰশাসনত তেওঁ [[সোৱণশিৰি নদী]]ৰ পশ্চিম পাৰত অৱস্থিত বাখনা গাঁৱত ব্ৰাহ্মণসকলক ভূমিদান কৰাৰ কথা উল্লেখ আছে। তেওঁৰ ৰাজধানী আছিল ''সাধয়াপুৰী'', যাক [[শদিয়া]]ৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা হৈছে। গেজেটিয়াৰখনত লক্ষ্মীনাৰায়ণে নিজৰ ৰাজ্যৰ ভিতৰত এখন নগৰ স্থাপন কৰি নিজৰ নাম অনুসৰি তাৰ নামকৰণ কৰিছিল বুলি এটা সম্ভাৱনা উত্থাপন কৰা হৈছে।<ref name="LakhimpurGazetteer">{{cite book |title=Assam District Gazetteers: Lakhimpur District |author=Government of Assam |year=1976 |publisher=Government of Assam |location=Shillong |page=2 |language=English |quote=There are other historical accounts which show that a king named Laksminarayan ruled over the area, now included in the eastern part of Lakhimpur district, who during the 14th–15th century A.D. made a land grant dated Saka 1323 (A.D. 1401). The land was donated in the village of Bakhana on the western bank of the Subansiri. His capital was at Sadhayapuri, to be identified with Sadiya, the capital of Chutiya kings. This king Laksminarayan is likely to have built a town in his kingdom and named it after him. Sri Sarbeswar Barua of North Lakhimpur strongly believes that the district took its name from the town of Lakhimpur (later known as North Lakhimpur), originally selected as its headquarters, when Lakhimpur district was first formed in 1838 by the East India Company. He points out that this is known from the original seal of the district, as found in a sanad (manuscript) dated 1839 granted to the late Maheswar Sarma Bapu Barua and the note written by the Principal Assistant Commissioner in English at the top of the sanad just below the seal, where the name of Lakhimpur district is found written. The sanad was issued from North Lakhimpur. From this, Sri Barua concludes that the name of the district was derived from its first headquarters, viz., Lakhimpur.}}</ref> ইতিহাসবিদ সৰ্বেশ্বৰ বৰুৱাই এই ব্যাখ্যাৰ সমৰ্থনত যুক্তি আগবঢ়াইছিল যে ১৮৩৮ খ্ৰীষ্টাব্দত ব্ৰিটিছ [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]য়ে লখিমপুৰ জিলা গঠন কৰোঁতে লক্ষীমপুৰ নগৰক প্ৰথম সদৰ হিচাপে নিৰ্বাচন কৰিছিল আৰু নগৰখনৰ নামৰ পৰাই জিলাখনৰ নামকৰণ হৈছিল। তেওঁ ১৮৩৯ খ্ৰীষ্টাব্দত মহেশ্বৰ শৰ্মা বাপু বৰুৱাক প্ৰদান কৰা এখন চনদক এই মতৰ সমৰ্থনত উল্লেখ কৰিছে। উত্তৰ লখিমপুৰৰ পৰা প্ৰদান কৰা এই চনদখনত জিলাখনৰ মূল মোহৰ আৰু তাৰ তলত প্ৰধান সহকাৰী আয়ুক্তই ইংৰাজীত লিখা টোকাত ''Lakhimpur district'' নামটো পোৱা যায়। বৰুৱাৰ মতে, এই তথ্যই জিলাখনৰ নাম প্ৰথম প্ৰশাসনিক সদৰ নগৰখনৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা বুলি সূচায়।<ref name="LakhimpurGazetteer"/> ==ইতিহাস== ===প্ৰাচীন ইতিহাস=== অসমৰ ইতিহাসত লখিমপুৰ অঞ্চলৰ বিশেষ গুৰুত্ব আছে। ১৯১১ চনৰ ''Encyclopaedia Britannica''ত লখিমপুৰক পূব দিশৰ পৰা অহা বিভিন্ন জনগোষ্ঠীয়ে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]ত প্ৰৱেশ কৰা অঞ্চলসমূহৰ অন্যতম হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name="EB1911">{{cite encyclopedia |title=Lakhimpur |encyclopedia=Encyclopaedia Britannica |edition=11th |volume=16 |year=1911 |page=94}}</ref> ===চুতীয়া শাসন=== মধ্যযুগত বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ জিলাৰ অধিকাংশ অঞ্চল [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত আছিল। ইতিহাসবিদ জাহ্নৱী গগৈৰ মতে, শদিয়াক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লৈ উঠা চুতীয়া ৰাজ্যই বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ, ধেমাজি, তিনিচুকীয়া আৰু ডিব্ৰুগড় জিলাৰ কিছুমান অংশ সামৰি লৈছিল। তেওঁৰ বৰ্ণনা অনুসৰি, চুতীয়া ৰাজ্যৰ ভূখণ্ড এই অঞ্চল অঞ্চলৰ পৰা পূবে ব্ৰহ্মপুত্ৰলৈ বিস্তৃত আছিল আৰু ইয়াৰ উত্তৰ আৰু দক্ষিণ সীমা ক্ৰমে পাহাৰীয়া অঞ্চল আৰু বুঢ়ীদিহিং নদীৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আছিল। ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে [[চুতীয়া–আহোম ৰাজ্যৰ যুদ্ধ]]ৰ ফলত এই অঞ্চল আহোম ৰাজ্যৰ অধীনলৈ যায়।<ref name="gogoi-main">{{cite book |last=Gogoi |first=Jahnavi |title=Agrarian System of Medieval Assam |publisher=Concept Publishing Company |location=New Delhi |year=2002 |pages=20–21 |quote=Their kingdom called Sadiya extended in the north over the entire region from the Sisi in the west to the Brahmaputra in the east. The hills and the river Buri Dihing formed its northern and southern boundaries respectively. Thus, the Chutiya territory extended over almost the entire region of the present districts of Lakhimpur, Dhemaji, Tinsukia, and parts of Dibrugarh.}}</ref> পঞ্চদশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে চুতীয়া ৰজা লক্ষ্মীনাৰায়ণৰ অধীনত এই অঞ্চলত এটা আঞ্চলিক শাসনকেন্দ্ৰ বা ক্ষুদ্ৰ ৰাজনৈতিক অধিকাৰক্ষেত্ৰ গঢ় লৈ উঠা বুলি বৰ্ণনা পোৱা যায়। ১৪০১ খ্ৰীষ্টাব্দত লক্ষ্মীনাৰায়ণে [[সোৱণশিৰি নদী]]ৰ পশ্চিম পাৰত প্ৰদান কৰা ভূমিদানৰ তাম্ৰশাসন আৰু বৰ্তমানৰ উত্তৰ লখিমপুৰ নগৰৰ ওচৰৰ ধল আৰু ঘাগৰ নদীৰ মাজত পোৱা প্ৰাচীন নগৰৰ ধ্বংসাৱশেষক এই অঞ্চলত মধ্যযুগীয় বসতিৰ প্ৰমাণ হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>{{cite journal |last=Neog |first=Maheswar |title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=58/59 |year=1977 |pages=818–820 |jstor=41691751 |url=https://www.jstor.org/stable/41691751}}</ref> পুৰণি স্থানীয় বিৱৰণ অনুসৰি, [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] নগৰৰ পৰা প্ৰায় পাঁচ মাইল নিলগত ধল আৰু ঘাগৰ নদীৰ মাজত চুতীয়া ৰাজবংশৰ এটা শাখাই এখন নগৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰি ৰাজত্ব কৰিছিল। এই অঞ্চলত প্ৰাচীন পৰিত্যক্ত নগৰৰ চিন পোৱা যায় বুলি উল্লেখ আছে। সত্যনাৰায়ণ আৰু লক্ষ্মীনাৰায়ণৰ দেৱোত্তৰ আৰু ব্ৰহ্মোত্তৰ ভূমিদানৰ তাম্ৰফলি উদ্ধাৰ হোৱাৰ পিছত এই নগৰ আৰু চুতীয়া ৰাজবংশৰ মাজৰ ঐতিহাসিক সম্পৰ্কৰ সম্ভাৱনা অধিক গুৰুত্ব লাভ কৰে।<ref name="Harendra2009"/> লখিমপুৰ জিলাৰ [[হাবুং]] অঞ্চলটোও চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনত আছিল। ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চলক বৰ্তমানৰ [[ঢকুৱাখনা]] আৰু সোৱণশিৰি–ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ সংগমস্থলীৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰা হয়। তাম্ৰশাসনৰ বিৱৰণ আৰু বুৰঞ্জীৰ অনুসৰি "হাবুঙাধিপতি" বৃহৎপাত্ৰ নামৰ এজন চুতীয়া বিষয়াই অঞ্চলটো শাসন কৰাৰ<ref name="Guha1983p20">{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |year=1983 |pages=3–34 |page=20 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963 |url=https://www.jstor.org/stable/3516963}}</ref> লগতে ডিব্ৰুগড়ৰ যুদ্ধত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Barua |editor-first=Gopal Chandra |title=Ahom-Buranji |year=1939 |page=55 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867}}</ref><ref>{{cite book |editor-last=Bhuyan |editor-first=Surya Kumar |title=Deodhai Asam Buranji: With Several Shorter Chronicles of Assam |year=1962 |at=অধ্যায় ৩১}}</ref> [[File:Baghar Sukar Doul.jpg|thumb|লখিমপুৰ জিলাৰ বাঘৰচুকৰ দৌল, যাক চুতীয়া যুগৰ স্থাপত্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Scheme for Development of Archaeological Sites and Monuments of Assam, Annual Plan 2016–17 |publisher=Directorate of Archaeology, Government of Assam |url=https://archaeology.assam.gov.in/sites/default/files/4/menu/schemes/Scheme-Development%2520of%2520%2520Archaeological%2520sites%2520and%2520monuments%2520of%2520assam%2520annual%2520plan%25202016-17-1.pdf}}</ref>]] ===আহোম শাসন=== ১৫২৩–২৪ খ্ৰীষ্টাব্দত চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতনৰ পিছত বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ অঞ্চল [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ অধীনলৈ যায়। আহোম ৰজা [[চুহুংমুং]]য়ে নতুনকৈ অধিকাৰ কৰা অঞ্চলসমূহৰ প্ৰশাসনিক পুনৰ্গঠন আৰম্ভ কৰে। ১৫২৬ খ্ৰীষ্টাব্দত তেওঁ কনচেং ধনুধৰীয়া গোহাঁইক অঞ্চলটোৰ শাসনৰ বাবে ''ভটিয়লীয়া গোহাঁই'' বা ''নামনিয়াল সন্দিকৈ'' হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে। পিছত চুতীয়া ৰাজ্যৰ পূৰ্বৰ ''বৰপাত্ৰ'' পদবীৰ অনুকৰণত তেওঁক ''বৰপাত্ৰ গোহাঁই'' (চাও-চেং-লুং) উপাধি প্ৰদান কৰা হয়। একেসময়তে চেংপেম ধনুধৰীয়া গোহাঁইক ''থাওমুং কটক'' হিচাপে নিযুক্তি দি লখিমপুৰৰ ফুলবাৰীত ৰখা হয়।<ref>{{cite book |editor-last=Barua |editor-first=Golap Chandra |title=Ahom-Buranji: From the Earliest Time to the End of Ahom Rule, with Parallel English Translation |year=1930 |pages=59, 61 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n63/mode/1up}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত আহোম ৰজাই অঞ্চলটোত বাৰখন আঞ্চলিক সামন্তীয় শাসনকেন্দ্ৰ গঠন কৰি মধ্য অসমৰ [[বাৰভূঞা]]সকলক তাত সংস্থাপন কৰোৱা বুলি এটা ঐতিহাসিক বিৱৰণত উল্লেখ আছে। সেই বিৱৰণ অনুসৰি, [[কছাৰী ৰাজ্য]]ৰ বিৰুদ্ধে আহোমসকলক সহায় কৰাৰ পুৰস্কাৰস্বৰূপে ভূঞাসকলক এই অঞ্চলসমূহৰ সামন্তীয় শাসনভাৰ দিয়া হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Neog |first=Maheswar |title=Early History of the Vaiṣṇava Faith and Movement in Assam: Śaṅkaradeva and His Times |publisher=Motilal Banarsidass |location=Delhi |year=1980 |page=53}}</ref> বুৰঞ্জীত উল্লেখ থকাৰ মতে দিহিঙীয়া ৰজা চুহুংমুংয়ে ৰটা-টেমনি মাৰি বাৰভূঞাক উত্তৰ কোলত (বৰ্তমানৰ লক্ষিমপুৰ, বিশ্বনাথ জিলা) পাতিছিল। এই ভূঞা সকলৰ মাজত বাৰ মুখ্য ভূঞা আছিল উতৈ, তমাই, ৰাই, সঁকাই, কৌষিক, উজিৰ, লস্কৰ, চোমদাৰ, সনাতন, কেহো, ৰামভট আৰু ভকতভূঞা। এই সকলৰ তলত চাৰিজন কৈ সৰু মূৰীয়া ভূঞা আছিল।<ref>Goswami, Hemchandra, "Purani Assam Buranji, p. 27-28, "বাৰ ভুঞা:- আৰু পূৰ্বে দিহীঙ্গিয়া ৰজা দেৱে ৰটাটেমনি মাৰি বাৰভূঞাক উত্তৰ কোলত পাতিলেনি। ভূঞাৰ নাম উতৈ ১,তমাই ১, ৰাই ১, সঁকাই ১, কৌষিক ১, উজিৰ ১, লস্কৰ ১, চোমদাৰ ১, সনাতন ১, কেহো ১, ৰামভট ১, ভকতভূঞা ১। এই বাৰটা মুখ্য ভূঞা। তাৰে চাৰিটাকৈ সৰু মূৰিয়া ভূঞা দুকুড়ি আঠোটা। ৰটা ভাঙি আনি লাচাম কলিতা ভূঞাৰ ঘৰ নি স্বৰ্গদেৱে বাঁহবাড়িত পাতি এক ভায়েকক সোণাৰি নৈত পাতিলে, এক ভায়েকক পৰ্বতত পাতিলে, এক ভায়েকক খঙ্গিয়া বুলিছিল। এই ঘৰে তিনি ঘৰ হ'ল।"</ref><ref>Bhuyan, S.K., ''Satsari Buranji'',p. 16, "কছাৰী কৰতলীয়া:- দেৱৰগাঁৱত, মৰঙ্গিত কছাৰী আছিল।..পাছে চুহুমফা ৰজাদেৱে সেই কছাৰীক বহুবাৰ যুঁজিলে, আৰু চেং ৰজাক খুনখৰাক ধৰি আনিলে... আমালৈ ঘোঁৰা দিবি ২০, বুঢ়াগোহাঁইলৈ দিবি ৩টা, মৰঙ্গিখোৱালৈ দিবি ১টা, এই নিৱদ্ধ। ভূঞা:- আতপাচে ৰৈয়ত ভাঙ্গি আনিলে। বিস্তৰ ৰাজত মানুহ পাই থানে-থানে পাতি ভূঞাহতক নিৱন্ধ দি মেলি পঠায়। সলাত গড় বান্ধি থৈ উত্তৰে-দক্ষিণে যি ৰাজ পায়, তাক মাৰিবৰ মন কৰিছে।"</ref> ===ব্ৰিটিছ শাসন আৰু জিলা গঠন=== ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে ব্ৰহ্মদেশীয় সেনাই অসমৰ বিভিন্ন ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰিছিল। প্ৰথম ইংৰাজ–ব্ৰহ্মদেশ যুদ্ধৰ অন্তত ১৮২৬ খ্ৰীষ্টাব্দত স্বাক্ষৰিত [[ইয়াণ্ডাবু সন্ধি]] অনুসৰি ব্ৰিটিছে অসমত নিজৰ অধিকাৰ বিস্তাৰ কৰে আৰু ব্ৰহ্মদেশীয় সেনাক বিতাড়িত কৰে। ইয়াৰ পিছত শিৱসাগৰকে ধৰি উজনি অসমৰ দক্ষিণ পাৰৰ কিছু অঞ্চল [[পুৰন্দৰ সিংহ]]ৰ অধীনত ৰখা হৈছিল। অৱশ্যে ১৮৩৮ খ্ৰীষ্টাব্দতহে ব্ৰিটিছে এই সমগ্ৰ অঞ্চল নিজৰ প্ৰত্যক্ষ শাসনৰ অধীনলৈ আনে।<ref name="EB1911"/> ১৮৩৮ খ্ৰীষ্টাব্দত ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীয়ে শেষৰজন কৰতলীয়া আহোম ৰজা পুৰন্দৰ সিংহৰ পৰা উজনি অসমৰ শাসনভাৰ পুনৰ গ্ৰহণ কৰে। তাৰ পিছত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণ পাৰে [[শিৱসাগৰ]] আৰু উত্তৰ পাৰে পশ্চিমে বিশ্বনাথৰ পৰা পূবে চিচি–ধেমাজি অঞ্চললৈ বিস্তৃত ভূখণ্ড সামৰি লক্ষীমপুৰ জিলাৰ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলে। প্ৰথমতে [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] নগৰক জিলাখনৰ সদৰ হিচাপে নিৰ্বাচন কৰা হৈছিল।<ref name="LakhimpurGazetteer"/> লখিমপুৰ জিলা প্ৰশাসনৰ চৰকাৰী তথ্য অনুসৰি, ১৮৩৯ চনৰ জুলাই মাহত তৎকালীন গৱৰ্ণৰ জেনেৰেলে জাৰি কৰা এখন ঘোষণাপত্ৰৰ জৰিয়তে লক্ষীমপুৰক আনুষ্ঠানিকভাৱে জিলা হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=About |url=https://lakhimpur.assam.gov.in/about-us/about |publisher=Lakhimpur District Administration, Government of Assam |access-date=22 October 2026}}</ref> ১৮৪২ খ্ৰীষ্টাব্দত ব্ৰিটিছে শদিয়া আৰু মটক ৰাজ্যৰ অঞ্চলসমূহ নিজৰ শাসনৰ অধীনলৈ অনাৰ পিছত লখিমপুৰ জিলাৰ পৰিসৰ অধিক বৃদ্ধি পায়। উত্তৰ লখিমপুৰৰ অপেক্ষাকৃত আওহতীয়া অৱস্থান আৰু যাতায়াতৰ অসুবিধাৰ বাবে জিলাখনৰ প্ৰশাসনিক সদৰ দক্ষিণ পাৰৰ [[ডিব্ৰুগড়]]লৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত উত্তৰ পাৰৰ অঞ্চলটোক ''উত্তৰ লখিমপুৰ'' মহকুমা হিচাপে পৰিচালনা কৰা হয়। ব্ৰিটিছ শাসনকালত ঐতিহাসিক লখিমপুৰ জিলাৰ পৰিসৰৰ ভিতৰত বৰ্তমানৰ [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ কেইবাটাও অঞ্চল অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই বৃহত্তৰ সীমান্তৱৰ্তী প্ৰশাসনিক অঞ্চলক ''লখিমপুৰ ফ্ৰণ্টিয়াৰ ট্ৰেক্ট'' (''Lakhimpur Frontier Tract'') বুলিও জনা গৈছিল।<ref name="EB1911"/> ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছতো অবিভক্ত লখিমপুৰ জিলাত বৰ্তমানৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা|ডিব্ৰুগড়]], [[তিনিচুকীয়া জিলা|তিনিচুকীয়া]] আৰু [[ধেমাজি জিলা|ধেমাজি]] জিলাৰ অঞ্চলসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই বৃহত্তৰ জিলাখনৰ প্ৰশাসনিক সদৰ ডিব্ৰুগড়ত অৱস্থিত আছিল। ১৯৭১ চনৰ ২ অক্টোবৰত, [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ জন্মদিনত, তৎকালীন অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[মহেন্দ্ৰ মোহন চৌধুৰী]]ৰ শাসনকালত অবিভক্ত লক্ষীমপুৰ জিলাক বিভক্ত কৰি পৃথক [[ডিব্ৰুগড় জিলা]] আৰু লক্ষীমপুৰ জিলা গঠন কৰা হয়। নতুন লখিমপুৰ জিলাৰ সদৰ হিচাপে উত্তৰ লখিমপুৰক নিৰ্বাচন কৰা হয়। এই পুনৰ্গঠনৰ পিছত জিলাখনত উত্তৰ লখিমপুৰ আৰু ধেমাজি মহকুমা আছিল।<ref name="Statoids">{{cite web |url=http://www.statoids.com/yin.html |title=Districts of India |last=Law |first=Gwillim |date=2011-09-25 |work=Statoids |access-date=2011-10-11}}</ref><ref>{{cite book |title=লক্ষীমপুৰ |work=লক্ষীমপুৰ কেন্দ্ৰীয় ৰঙালী বিহু সন্মিলনৰ স্বৰ্ণজয়ন্তী স্মাৰক গ্ৰন্থ |editor1=হিৰণ্য সভাপণ্ডিত |editor2=অৰবিন্দ ৰাজখোৱা}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত ১৯৮৯ চনত লক্ষীমপুৰ জিলাৰ ধেমাজি অঞ্চল পৃথক কৰি [[ধেমাজি জিলা]] গঠন কৰা হয়। ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াত উল্লেখিত তাৰিখ অনুসৰি, ১৪ অক্টোবৰ ১৯৮৯-ত এই পুনৰ্গঠন সম্পন্ন হৈছিল।<ref name="Statoids"/> এই বিভাজনৰ পিছত লখিমপুৰ জিলাত উত্তৰ লখিমপুৰ আৰু ঢকুৱাখনা মহকুমা আছিল বুলি ঐতিহাসিক প্ৰশাসনিক বিৱৰণত উল্লেখ আছে।<ref>{{cite web |title=History |url=https://lakhimpur.assam.gov.in/about-us/history |publisher=Lakhimpur District Administration, Government of Assam |access-date=22 October 2026}}</ref> ==ভৌগোলিক তথ্য== অসমৰ উত্তৰ-পূব অংশত লখিমপুৰ জিলাৰ অৱস্থান। অক্ষাংশ ২৬° ৪৮' উত্তৰৰপৰা ২৭° ৫৩' উত্তৰলৈ; আৰু দ্ৰাঘিমাংশ ৯৩° ৪২' পূবৰপৰা ৯৪° ২০' পূবলৈ বিস্তৃত। হিমালয় পৰ্বতৰ কাষ চুই ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰে বিয়পি আৰু মাজুলী নদী দ্বীপৰ পদ স্পৰ্শ কৰি থকা লখিমপুৰ জিলা,যি নদ-নদী,খাল-বিল, জলাশয় আৰু অলেখ জলজ সম্পদেৰে আছিল অতীত মহীয়ান। এইখন জিলাৰ উত্তৰে অৰুনাচল প্ৰদেশ,পূবে ধেমাজি জিলা,দক্ষিণে খেৰকটীয়া-লোহিত (সোৱণশিৰি) সুঁতি,যাক মাজুলীক সাৱটি থকা ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰাংশ বোলা হয় আৰু পশ্চিমে শোণিতপুৰ জিলাৰে পৰিৱেষ্টিত। ২২৭৭ বৰ্গ কিলোমিটাৰ মাটিকালিৰ লখিমপুৰ জিলাখন দক্ষিণ পশ্চিমৰ পৰা উত্তৰ-পূবলৈ ৮৫ কিলোমিটাৰ আৰু [[সোৱণশিৰি নদী]]ৰ বুকুৱেদি উত্তৰা-দক্ষিণাকৈ প্ৰায় ৪৫ কি: মি: বহল। ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ শীৰ্ষভাগলৈ বিয়পি থকা এইখন জিলা গঢ় লয় ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু ইয়াৰ উপনৈ যেনে সোৱণশিৰি, ৰঙানৈ, ডিক্ৰং আৰু ইহঁতৰ অলেখ উপনৈয়ৈ পেলাই যোৱা পলসেৰে, যি হিমালয়ৰ পৰা বাগৰি অহা মূল্যবান গেদেৰে চহকী। ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ উপ-তৰপামটো আছিল এখন শিলৰ বিছনা,যি ভাৰতীয় সমতলৰ আগছোৱাৰ প্ৰতিনিধি আৰু উত্তৰ-পূব মুখী প্ৰব্ৰজনত সংকুচিত হৈ আহিছে। যোৱা এক নিযুত বছৰ-জুৰি এই অঞ্চলৰ ওপৰত তৰপে তৰপে জমা হোৱা গেদ আৰু মাটিৰ সম্পদে গঢ়ি তুলিছে বৰ্তমানৰ সমতলভাগ। নৈ, উপনৈৰ সম্পদে এইভাগ মাটিক কৰি তুলিছে আৰু বেছি উৰ্বৰা। লখিমপুৰ জিলাৰ সমতলভাগক তিনিটা স্থলভাগত ভাগ কৰিব পাৰি,যাৰ প্ৰতিটোৰে স্বকীয় বৈশিষ্ট্য আছে। পাহাৰীয়া এলেকাটো বালি,পলসুৱা মাটি,চকমকী পাথৰ(শিলগুটি) আৰু নদীৰ শিলেৰে গঠিত হৈছে। সাগৰীয় পৃষ্ঠভাগৰ পৰা প্ৰায় ১২০ মিটাৰ উচ্চতাত এই অঞ্চল অৱস্থিত। এই উচ্চতা জিলাখনৰ মধ্যভাগত ৮৫-১০০মিটাৰলৈ আৰু দক্ষিণৰ ঢকুৱাখনা এলেকাত ৮৫ মিটাৰ,বদতিঘাটত ৮৩ মিটাৰ আৰু একেবাৰে দক্ষিণ-পূবত ৭৯ মিটাৰ নমা। যিহেতু জিলাখনৰ সাধাৰণ সমতলভাগ স্বাভাৱিকতে বহুত নিম্ন,সেয়েহে বৰ্ষাকালৰ বাহিৰে বছৰৰ অন্য সময়ত নদ-নদীৰ সোঁতৰ তীব্ৰতা সিমান প্ৰচণ্ড নহয়। লখিমপুৰৰ মুঠ মাটিকালি ২২৭৭ বৰ্গ কিলোমিটাৰ<ref>..http://lakhimpur.nic.in/..</ref> ===জলবায়ু=== [[হিমালয়]] পৰ্বতৰাশিৰ গাতে লাগি থকা এই জিলাৰ জলবায়ু তুলনামুলক ভাৱে চেঁচা আৰু সেমেকা। গড় উষ্ণতা শীতকালত ৫º ৰ পৰা ২০º ছেলছিয়াছ আৰু গ্ৰীষ্মকালত ১৮º ৰ পৰা ৩৬º ছেলছিয়াছলৈকে পৰিৱৰ্তিত হয়। আগষ্ট আৰু জানুৱাৰী মাহেই এইখন জিলাৰ ক্ৰমে আটাইতকৈ গৰম আৰু চেঁচা মাহ। বাৰ্ষিক গড় বৰষুণৰ পৰিমাণ ২০০ ছে.মি.ৰ পৰা ২৫০ ছে.মি.। ৬০% ৰ পৰা কেতিয়াও তললৈ ননমা এই অঞ্চলৰ জলবায়ুৰ আৰ্দ্ৰতা সদায়ে উচ্চ। অসমৰ অন্যান্য এলেকাত দেখা দিয়া বালি –ধুমুহা এই জিলাত নাই। ==জনগাঁথনি== ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি জিলাখনৰ মুঠ জনসংখ্যা হৈছে ১০,৪০,৬৪৪<ref>..http://lakhimpur.nic.in/profile.htm..</ref>। ২০০১-২০১১ চনৰ ভিতৰত জনসংখ্যাৰ হাৰ হৈছে ১৭.০৫%<ref>..http://lakhimpur.nic.in/profile.htm..</ref>। অতীততে লখিমপুৰ ঘন জনবসতিৰ অঞ্চল নাছিল। হয়তো ডাঠ হাবি-জংঘল, বাৰিষা সঘনাই হোৱা বানপানী আৰু যাতায়াত ব্যৱস্থাৰ অসুবিধাৰ বাবে মানুহে এই অঞ্চলত বাস কৰিবলৈ আগ্ৰহী নাছিল। চীনা আক্ৰমণৰ ঠিক পিছতে ১৯৬৩-৬৪ চনৰ ভিতৰত জিলাখনে মিটাৰগজ ৰেললাইনৰ মুখ দেখে। ৰেল চলাচল হোৱাৰ পিছৰ পৰাই লাহে লাহে জনসংখ্যা বৃদ্ধি পাবলৈ ধৰে। লগতে ইংৰাজৰ ঔপনিৱেশিক ব্যৱস্থাই জনসংখ্যা বৃদ্ধিত অৰিহণা যোগালে। {{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} ঊনৈশ শতিকাৰ পৰা জিলাখনত একেলগে বাইশটা জনগোষ্ঠীয়ে বাস কৰিছিল। ১৮৪৭-৪৮ চনত মুঠ জনসংখ্যা আছিল ৩৬,৭৪২ জন। ১৮৫২-৫৩ চনত কৰা জৰীপত জনসংখ্যা হয়গৈ ৪১,৭২৬ জন। তেওঁলোকৰ ভিতৰত হিন্দুলোকৰ সংখ্যা আছিল ৩৪,৬৬৫ জন। মুছলিম ২৫১ জন, জনগোষ্ঠীয় লোক আছিল ৫,৫৪৭ জন। ১৮৭২ চনত প্ৰথম চৰকাৰী লোকপিয়ল অনুসৰি জিলাখনৰ মুঠ জনসংখ্যা হয়গৈ ৩৯,১৫৪ জন। ১৯০১ চনত ৮৮.৩ শতাংশ বৃদ্ধিৰে এই জনসংখ্যা হয়গৈ ৭৩,৭৩৬ জন। হয়তো জিলাখনৰ ঠাই বিশেষে চাহ বাগিছা স্থাপনেই আছিল জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ মূল কাৰণ। বিশ-শতিকাৰ প্ৰথম দশকবোৰত পূব-বঙ্গৰ পৰা অবৈধভাৱে আহি বৰ্তমানৰ বঙালমৰা, ইছলামপুৰ, দৌলতপুৰৰ নিম্নপৃষ্ঠত থিতাপি লোৱা ভূমিহীন মুছলিম পৰিয়ালবোৰে জনসংখ্যা বৃদ্ধিত বিশেষ ভূমিকা বহন কৰিছিল। {{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} সেই সময়তে আকৌ কিছু সংখ্যক নেপালীলোক ম’হসহ খেতি-বাতি হোৱা ঠাইত থিতাপি লৈছিল। এনেকৈ ১৯২১ চনত জিলাখনৰ জনসংখ্যা এক লাখৰো অধিক হয়গৈ। অবৈধ প্ৰবেশ চলি থাকি ১৯০১ চনৰ জনসংখ্যা তিনিগুণ হৈ ১৯৫১ চনত হ’লগৈ ২,২২,৯৬৯ জন। আচৰিতজনকভাৱে এক অৰ্ধশতিকাতে (২০০১-২০০৩) চাৰিগুণ বাঢ়ি গৈ জনসংখ্যা হয় ৮,৮৯,০১০ জন। ২০০১ চনত জিলাখনত জনজাতিলোকৰ সংখ্যা মুঠ জনসংখ্যাৰ ২৩.৪৯% হৈ এক বিশেষ স্থান লাভ কৰে, যি সময়ত ৰাজ্যখনত জনজাতিলোকৰ পৰিমাণ ১৯.৪১%। ৰাজ্যৰ অনুসূচীত জাতিৰ লোকৰ পৰিমাণ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৬.৫৫ % হোৱাৰ বিপৰীতে লখিমপুৰত এই পৰিমাণ ৭.২৮ %। ২০০১ চনত মুঠ জনসংখ্যা ৮,৮৯,০১০ জনৰ ভিতৰত বিভিন্ন ধৰ্মাৱলম্বী লোকৰ সংখ্যা আছিল এনে ধৰণৰ: * হিন্দু- ৭,০২,৪৪১জন -৭৯.০৬ %, * মুছলিম ১,৪৩,৫০৫জন -১৬.১৪ %, * খ্ৰীষ্টিয়ান ৩৬,৬৬৭জন -৪.৪২ %। * বৌদ্ধ ধৰ্মাৱলম্বী -১,৩৬২ জন * জৈন ধৰ্মাৱলম্বী -১৪৮জন আৰু * অন্যান্য ধৰ্মৰ লোক -৩,৩৭১ জন। জনবসতিৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ৪৫৭জন<ref>..http://lakhimpur.nic.in/profile.htm..</ref>। ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি জিলাখনৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৭৮.৩৯%। পুৰুষ আৰু মহিলাৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ক্ৰমে ৮৪.৬৬% আৰু ৭১.৯১%<ref>..http://lakhimpur.nic.in/profile.htm..</ref> ==ভাষা== লখিমপুৰ জিলা অঞ্চল সুবৃহৎ অসমীয়া জাতিৰ অন্তৰ্ভুক্ত প্ৰায়বিলাক ধৰ্মীয়লোকৰ উপৰিও অজনজাতি আৰু জনজাতি লোকৰ বাসস্থান। ইয়াৰ বাহিৰেও কৰ্মেসূত্ৰে নেপাল, ৰাজস্থান, মৰোৱাড়, বিহাৰ, বঙ্গ,বাংলাদেশ, মধ্যপ্ৰদেশ, উৰিষ্যা,তামিলনাডু আদি ভাৰতৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰৰ পৰা অহা ভিন্ন ভাষীলোকো এই অঞ্চলত বহুকাল থাকি লখিমপুৰত স্থায়ীভাৱে বাসকৰা অসমীয়া লোকৰ লগত মিলি ভাষা সংস্কৃতি সমন্বয়ৰ পৰম্পৰাৰে এক স্বকীয় বৈশিষ্ট্য বহন কৰি আহিছে। লখিমপুৰ জিলাত স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰি থকা বিভিন্ন ভাষা গোষ্ঠীৰ ভিতৰত * আৰ্য গোষ্ঠীৰ অন্তৰ্গত অসমীয়া, বঙালী, নেপালী, মাৰোৱাৰী, হিন্দী, উড়িয়া, পঞ্জাবী আদি ভাষা-ভাষীসকল অন্যতম। * চীন-তিব্বতীয় শাখাৰ অন্তৰ্গত বড়ো ভাষা গোষ্ঠীৰ উপশাখাৰ বড়ো, সোণোৱাল কছাৰী, মিচিং, দেউৰী,ৰাভা, খামতি সকলেই প্ৰধান। * অষ্ট্ৰীক গোষ্ঠীৰ অন্তৰ্গত-কোল বা মুণ্ডা শাখা। এই শাখাৰ উপশাখা হ’ল চাওঁতালী, মুণ্ডাৰী, শৱৰ আদি। ইয়াৰ অন্তৰ্গত বিভিন্ন ভাষা সমূহ চাহ বাগিচাৰ মজদুৰ বা বনুৱা সকলৰ মাজত প্ৰচলিত। উল্লিখিত ভাষা সমূহৰ ভিতৰত অসমীয়া ভাষীৰ বাদে আন ভাষা-ভাষী সকল হ’ল দ্বি-ভাষী। তেওঁলোক নিজ নিজ অঞ্চলত নিজৰ ভাষাভাষীৰ মাজত নিজৰ ভাষাতে কথা পাতে যদিও আনৰ লগত কথা বতৰা হওঁতে অসমীয়া ভাষাতে কথা পাতে। শিক্ষা-দীক্ষা, ব্যৱসায়িক লেনদেন, সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান আদিত এওঁলোকে অসমীয়া ভাষাক সংযোগী বা সহযোগী ভাষা হিচাপে প্ৰয়োগ কৰে। লখিমপুৰৰ প্ৰধান ভাষা [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]]। ইয়াৰ ৰূপ ঘাইকৈ দুটা: মান্য ৰূপ (লিখিত) আৰু কথ্য ৰূপ (মুখে মুখে প্ৰচলিত) * মান্য ৰূপ : মান্যভাষাটো সাধাৰণতে ৰুচিমাৰ্জিত আৰু পৰিশীলিত। লিখোঁতেহে এই মান্যৰূপৰ অসমীয়াৰ প্ৰচলন হয়। অৱশ্যে বিশেষ পৰিস্থিতিত নাটক, উপন্যাসৰ কথোপকথন তথা সংলাপ আদিত কেতিয়াবা সাহিত্যিক প্ৰয়োজনত কথ্য অসমীয়া প্ৰয়োগ কৰা হয় যদিও সেয়া কৃত্ৰিম ব্যৱহাৰ। * কথ্য ৰূপ : দৈনন্দিন জীৱনত প্ৰচলিত ভাষাৰ মাজত মানুহৰ ৰুচি অনুযায়ী মাতকথাই এটা নিৰ্দিষ্ট ৰূপ লয়। এনে কথ্যৰূপৰ প্ৰতিফলন লখিমপুৰৰ কথ্য অসমীয়াতো পোৱা যায়। ==লখিমপুৰৰ উল্লেখযোগ্য== ===লখিমপুৰ জিলাৰ বৈশিষ্ট্যমূলক স্থানসমূহ=== লখিমপুৰ জিলাৰ প্ৰশাসনিক পৰিসীমাৰ ভিতৰত বহুতো বৈশিষ্ট্যমূলক উল্লেখনীয় স্থান আছে। <ref name="ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা"/> ইয়াৰ ভিতৰত অন্যতম হৈছে নাৰায়ণপুৰত অৱস্থিত মহাপুৰুষ [[মাধৱদেৱ|শ্ৰী শ্ৰী মাধৱদেৱ]]ৰ জন্মস্থান। খেৰাজখাত মৌজাৰ কাচিকটা আৰু ৰঙাজান নৈৰ মাজত অৱস্থিত [[লেতেকুপুখুৰী]]ত মাধৱদেৱৰ জন্ম হৈছিল। [[মায়ামৰা সম্প্ৰদায়|মায়ামৰা সত্ৰ সম্প্ৰদায়]]ৰ প্ৰৱৰ্তক [[অনিৰুদ্ধদেৱ]]ৰ ধলপুৰৰ দকুৱা গাৱঁৰ বিষ্ণু বালিকুঞ্চিত জন্ম হৈছিল, আৰু সেই স্থানতে তেওঁৰ থান অৱস্থিত। আনহাতে, অনিৰুদ্ধদেৱৰ সমাধিস্থান [[নাহৰআটী থান]] [[বিহপুৰীয়া]] নগৰৰ সমীপৰ নাহৰআটীত অৱস্থিত। নাৰায়ণপুৰ নগৰৰে সমীপৰ শক্ৰাহিত বদলা পদ্ম আতা আৰু হৰিদেৱৰ জন্মস্থান। মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ আৰু শ্ৰী মাধৱদেৱৰ মণিকাঞ্চন সংযোগৰ স্থান হিচাপে পৰিচিত মাজুলীৰ ধুৱাহাট বেলগুৰি সত্ৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ গৰাখহনীয়াৰ বাবে স্থানান্তৰিত হৈ নাৰায়ণপুৰতে পুনৰ প্ৰতিষ্ঠাপিত হয়। বেলগুৰি সত্ৰৰ নাতিদূৰতে বদুলা সত্ৰ আছে। আনহাতে, পদ্ম আতাৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠাপিত [[ফুলনি থান]] নাৰায়ণপুৰ নগৰতেই অৱস্থিত। <ref name="ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা"/> বিহপুৰীয়াৰ বদতিঘাটৰ সমীপত মহাপুৰুষ শংকৰদেৱে এবাৰ পদাৰ্পণ কৰা চাঙিনীথান, ধলপুৰৰ গণকদলনীত পেতুৱা গোসাঁনীৰ থান, ধলপুৰৰ ভাটোকুছিত কেশৱ চৰণ আতা থান, নাৰায়ণপুৰৰ ফুলবাৰীত [[মাঘনোৱা দ'ল]], খেৰাজখাতৰ গোসাঁইবাৰী আৰু নাৰায়ণপুৰৰ বৰখামতি গাৱঁত বাপুচাং আৰু বুদ্ধদেৱৰ মূৰ্ত্তি থকা বৌদ্ধ মন্দিৰ, বিহপুৰীয়া হমৰা কাচিকটা গাৱঁত বদলা পদ্ম আতাৰ জিৰণিস্থান হিচাপে চিহ্নিত ৰঘূগুৰি আৰু হমৰা থান, আৰু খেৰাজখাতত ফুলবাৰী দেৱালয় হৈছে লখিমপুৰৰ পশ্চিম প্ৰান্তৰ আন উল্লেখযোগ্য স্থানসমূহৰ অন্যতম। উল্লেখনীয় যে, কালিকাপুৰাণত ''গৌতমস্য মহাফলা তীৰ্থ'' হিচাপে লখিমপুৰ জিলাৰ দক্ষিণ-পশ্চিমৰ এই অঞ্চলৰ মাজেৰে পাৰ হোৱা ''পিচ্ছিলা'' (বৰ্তমানৰ পিছলা) নদীৰ উল্লেখ আছে। নাৰায়ণপুৰৰ অনতিদূৰত [[হাৰমতী]]ত একে নামৰ এগৰাকী কুৱঁৰীৰ নামেৰে হাৰমতী গড় আছে। যোগিনীতন্ত্ৰত উল্লেখ থকা সৌমাৰপীঠৰ হাৰমতীৰ ওচৰেদি অধিষ্ঠাত্ৰী দেৱী ''দিক্কৰ বাসিনী''য়ে ডিক্ৰং নামেৰে অৰুণাচলৰ পাহাৰৰ পৰা বৈ আহি দ্বিতীয় বাসুদেৱ থানৰ কাষেদি গৈ বদতিঘাটৰ ওচৰত সোৱণশিৰি নদীত মিলিছে। উত্তৰ লক্ষীমপুৰ নগৰৰ সমীপত ঘাৰমৰা সত্ৰ আৰু বৰমাহৰা সত্ৰ অৱস্থিত। খ্ৰীষ্টীয় চতুৰ্দ্দশ শতিকাত চুতীয়া ৰাজ্যৰ ৰজা সত্যনাৰায়ণে প্ৰতিষ্ঠা কৰা শ্ৰী শ্ৰী বাসুদেৱ থান নৰোৱা সত্ৰ জিলাখনৰ [[ঢকুৱাখনা]] মহকুমাত থকা এক ঐতিহ্যমণ্ডিত ক্ষেত্ৰ। উক্ত সত্ৰখিনিলৈ নেপাল, ভূটান আদি ঠাইৰ পৰাও বহুলোকৰ আগমন ঘটে। ঢকুৱাখনাতে হাৰ্হি দেৱালয় আৰু বৰদলনিৰ কুমতীয়া নৈৰ পাৰত মণিপুৰীয়া গোসাঁনীৰ থান আছে। উত্তৰ লক্ষীমপুৰ নগৰত থকা পঞ্চানন দেৱালয়ত কৰ্ছন গাঁৱৰ পৰা ষোড়শী মহাবিদ্যাৰ বিগ্ৰহ আনি প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। <ref name="ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত উঃ লক্ষীমপুৰৰ ভূমিকা"/> এই ঐতিহাসিক লক্ষীমপুৰৰ কমলাবৰিয়া মৌজাৰ ধেনুধৰিয়া গাঁৱতেই অৱস্থিত ঐতিহাসিক গৰকা "শ্ৰীশ্ৰী বঁটাৰ গঞা সত্ৰ।" যি খনি সত্ৰ শ্ৰীশ্ৰী বলোদেৱে শ্ৰীশ্ৰী দামোদৰ দেৱৰ আজ্ঞা অনুসৰি মাজুলীৰ বত্ৰগ্ৰামৰ বঁটাৰ চাপৰিত স্থাপিত কৰিছিল যি স্থান হয়টো বৰ্তমান ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ বুকুত জাহ গৈছে। মান ভগনৰ সময়ত এই সত্ৰ খনি ফাটি আহি লখিমপুৰ অৱস্থিত হল। মাত্ৰ অসমৰ এই সত্ৰখনিতেই একমাহজুৰি হোৱা পাল নামৰ পৰম্পৰা ৰক্ষা কৰি অহা হৈছে। ===লখিমপুৰ জিলাৰ নগৰ/চহৰ=== * [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] * [[ফুলবাৰী]] * [[বিহপুৰীয়া]] * [[নাৰায়ণপুৰ]] * [[ঢকুৱাখনা]] * [[লালুক]] * [[বান্দৰদেৱা]] * [[ঘিলামৰা]] * [[নাওবৈচা]] * [[হাৰমতি]] * [[ধলপুৰ]] * [[বগীনদী]] * [[ঢেকীয়াজুলি]] ===ঐতিহাসিক স্থানসমূহ=== {{multicol}}• শ্ৰী শ্ৰী বঁটাৰ গঞা সত্ৰ। * বাসুদেৱ থান নৰুৱা সত্ৰ। * ৰজাবাৰী। * হাৰ্হি দেৱালয়। * গৰখীয়া দৌল। * নীল দেৱালয়। * পঞ্চানন দেৱালয়। * লোণপানী দৌল। * মাঘনোৱা দ’ল|মাঘনোৱা দৌল আৰু দোতোলা। * ফুলবাৰী দেৱালয়। * বুটীকুৰ। * চাউলধোৱা। {{col-break}} * বাধাকৰা * শতজান * দুলুংমুখ * কদম * খগা * হাতীলুং * পকা দ’ল পিঠাগুৰি * হাৰমতী * ৰাজগড় আলি * বৈঠাৱতী দেৱালয় * মুঢ়া ভগা দ’ল {{col-break}} * বুঢ়ী গোসাঁনীৰ থান * দেওঘৰ * [[ঘাৰমৰা সত্ৰ]] * নাহৰ আটি সত্ৰ * বিষ্ণু বালিকুচি * লেতেকু পুখুৰী * বেলগুৰি থান বা সত্ৰ * পুণীয়া সত্ৰ * চাঙিনী থান * বাহজেঙনী সত্ৰ * কেঁচাই খাইতি আই থান,উজনি মিৰি গাঁও {{col-end}} ===শিক্ষানুষ্ঠান=== {{multicol}} * [[উত্তৰ লখিমপুৰ মহাবিদ্যালয়]] * [[লখিমপুৰ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] * [[লালুক উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়]] * লখিমপুৰ বালিকা মহাবিদ্যালয় * লখিমপুৰ বাণিজ্য মহাবিদ্যালয় * লখিমপুৰ কেন্দ্ৰীয় মহাবিদ্যালয় * লখিমপুৰ আইন মহাবিদ্যালয় * স্নাতকোত্তৰ প্ৰশিক্ষণ মহাবিদ্যালয় * লখিমপুৰ তেলাহী কমলাবৰীয়া মহাবিদ্যালয় * ঘিলামৰা নৰ্থ বেংক মহাবিদ্যালয় * ঢকুৱাখনা মহাবিদ্যালয় * ঢকুৱাখনা বাণিজ্য মহাবিদ্যালয় * [[শংকৰদেৱ মহাবিদ্যালয়]] * ওম প্ৰকাশ দিনোদিয়া মহাবিদ্যালয় (পানীগাঁও) * [[মাধৱদেৱ বিশ্ববিদ্যালয়]] * বিহপুৰীয়া মহাবিদ্যালয় * বিহপুৰীয়া বাণিজ্য মহাবিদ্যালয় * পূব ডিক্ৰং মহাবিদ্যালয় * লালুক মহাবিদ্যালয় * নাওবৈচা মহাবিদ্যালয় * তেলহী তুৱাৰাম নাথ মহাবিদ্যালয় {{col-break}} * ভিবিৰাম হাজৰিকা মহাবিদ্যালয় * খেৰাজখাত মহাবিদ্যালয় * ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী একাডেমী * জিনিয়াছ একাডেমী * [[উত্তৰ লখিমপুৰ চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়]] * উত্তৰ লখিমপুৰ বালিকা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * পানীগাঁও উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱা বালিকা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * ধলপুৰ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * [[নাৰায়ণপুৰ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়]] * লোহিত-ডিক্ৰং উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * শংকৰদেৱ কলেজিয়েট * খ'ৰা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * বঙালমৰা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * খেৰাজখাত উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * নামনি সোৱণশিৰি উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * কমলপুৰ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * গোঁহাই কমল উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * টাউন হাইস্কুল {{col-break}} * জ্ঞানজ্যোতি একাডেমী, নাৰায়ণপুৰ *জন ফাৰ্থ হাইস্কুল * বসন্তলতা বিশ্বেশ্বৰ চাংকাকতি সোঁৱৰণী শংকৰদেৱ শিশু নিকেতন, লখিমপুৰ * পিছলা নেশ্যনেল একাডেমি, নাৰায়ণপুৰ * সংগম একাডেমী * এচিয়ান পাব্লিক স্কুল * টাউন হাই মাদ্ৰাছা স্কুল * ৰে’লৱে স্কুল * লীলাৱতী বৰদলৈ হিন্দী স্কুল * টোল আদৰ্শ প্ৰাথমিক বিদ্যালয় * বৰবালি উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * গড়েহগা বাঁগপাতি উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * লখিমপুৰ কলেজিয়েট আদৰ্শ হাইস্কুল * পহুমৰা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * ফুলবাৰী বোকানদী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * চেণ্ট মেৰিছ স্কুল চাবতি * শংকৰদেৱৰ শিশু নিকেতন নাওবৈচা * লখিমপুৰ পশু চিকিৎসা বিজ্ঞান মহাবিদ্যালয় * এছিয়ান একাডেমী খেলমাটী * বাধাকৰা উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয় * আমতলা হাই স্কুল, অমতলা * এ দি কে হাইস্কুল * মধ্য তেলাহী উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয় {{col-end}} [[চিত্ৰ:Nlc1.jpg|thumb|right|[[উত্তৰ লখিমপুৰ মহাবিদ্যালয়]]]] ===সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান=== * পঞ্চানন নাট্য মন্দিৰ (উত্তৰ লখিমপুৰ) * নট সৈনিক (উত্তৰ লখিমপুৰ) * নাবিক (উত্তৰ লখিমপুৰ) * সন্মিলিত নাট্য সমাজ (বিহপুৰীয়া) * নাটকম (বিহপুৰীয়া) ===লখিমপুৰ জিলাৰ উল্লেখযোগ্য ব্যক্তিসকল=== {{multicol}} * [[বিশ্বনাৰায়ণ শাস্ত্ৰী]] * [[পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱা|পদ্মনাথ গোহাঞি বৰুৱা]] * [[হোমেন বৰগোহাঞি]] * [[সৰ্বেশ্বৰ জালভাৰী ফুকন]] * ধৰ্মেশ্বৰ কটকী * লীলাৰাম ভূঞা (মুক্তিযোদ্ধা) * [[পূৰ্ণানন্দ দত্ত]] * প্ৰফুল্ল কুমাৰ বৰুৱা * [[গণেশ পেগু]] * বিশ্ব বৰুৱা * [[চন্দ্ৰধৰ চমুৱা|ড॰ চন্দ্ৰধৰ চমুৱা]] * জীৱন বৰা * [[তোষেশ্বৰ চেতিয়া]] * হৰেন্দ্ৰ দেৱগোস্বামী {{Multicol-break}} * [[শিৱ শৰ্মা]] * বোধেন হাজৰিকা * অনু বৰুৱা * দেবেন বৰগোঁহাই * চন্দ্ৰকমল গগৈ * [[আলি হাইদৰ]] * [[মুনীন ভূঞা]] * [[ঘন হাজৰিকা]] * [[পাণীন্দ্ৰ নাথ গগৈ]] * [[উদ্ধৱ ভৰালী]] (বিশিষ্ট উদ্ধাৱক) * [[ইন্দ্ৰ বণিয়া]] (বিশিষ্ট অভিনেতা) * শূল বৰা * যদু কলিতা * [[সেৱাব্ৰত বৰুৱা]] * [[নন্দ কিশোৰ মহেশ্বৰী]] * [[কালিনাথ পাংগিং]] {{Multicol-end}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{অসমৰ জিলা}} {{Geographic location |Centre = লখিমপুৰ জিলা |North = [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] |Northeast = |East = [[ধেমাজি জিলা]]<br>[[ডিব্ৰুগড় জিলা]] |Southeast = |South = [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]<br>[[মাজুলী জিলা]] |Southwest = |West = [[শোণিতপুৰ জিলা]] |Northwest = }} <!--শ্ৰেণী--> [[শ্ৰেণী:অসমৰ জিলা]] [[শ্ৰেণী:লখিমপুৰ জিলা|*]] dpyqy2churc6zcmphhuf1td9ymcdpg2 0 2968 646608 646310 2026-10-22T19:02:46Z Ananya Taye 28065 /* ডিব্ৰুগড় নামৰ উৎপত্তি */ 646608 wikitext text/x-wiki {{About|ডিব্ৰুগড় জিলা|জিলা খনৰ সদৰ|ডিব্ৰুগড়}} {{Stub-inline|অসমৰ ভৌগোলিক পোখালি}} {{India Districts |Name = ডিব্ৰুগড় |State = অসম |Division = উজনি অসম |HQ = ডিব্ৰুগড় |Map = Dibrugarh in Assam (India).svg |Coordinates = |Area = 3381 |Rain = |Population = 1,326,335 |Urban = 243730 |Year = 2011 |Population_footnotes =<ref name="districtinfo">{{cite web | url=http://www.census2011.co.in/census/district/149-dibrugarh.html | title=Dibrugarh District : Census 2011-2018 data | accessdate=31 December 2018 | author=census2011}}</ref> |Literacy = ৭৬.০৫% |SexRatio = ৯৬১ |Tehsils = ডিব্ৰুগড়, নাহৰকটীয়া |LokSabha = [[ডিব্ৰুগড় (লোকসভা সমষ্টি)|ডিব্ৰুগড়]], [[লক্ষীমপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|লখিমপুৰ]] |Assembly = মৰাণ (১১৫), ডিব্ৰুগড় (১১৬), লাহোৱাল (১১৭), দুলিয়াজান (১১৮), টিংখং (১১৯), নাহৰকটীয়া (১২০), [[চাবুৱা]] (১২১) |Highways = |Website = http://dibrugarh.gov.in/ }} '''ডিব্ৰুগড় জিলা''' ভাৰতৰ উত্তৰ-পূবত অৱস্থিত [[অসম]] ৰাজ্যৰ এখন জিলা। ইয়াৰ চাৰিসীমা হ'ল উত্তৰে [[ধেমাজি জিলা]], দক্ষিণে [[চৰাইদেউ জিলা]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ [[টিৰাপ জিলা]], পূবে [[তিনিচুকীয়া জিলা]], আৰু পশ্চিমে [[শিৱসাগৰ জিলা]]। ইয়াৰ সদৰ স্থানৰ নামো [[ডিব্ৰুগড়]]। জিলাখনৰ মাটিকালি প্ৰায় ৩,৩৮১ বৰ্গ কিলিমিটাৰ। ==ডিব্ৰুগড় নামৰ উৎপত্তি== 'ডিব্ৰুগড়' নামটোৰ উৎপত্তি 'ডিবাৰুমুখ' বা 'ডিব্ৰুমুখ'ৰ পৰা হোৱা বুলি উল্লেখ কৰা হয়। [[চুতীয়া–আহোম ৰাজ্যৰ যুদ্ধ|চুতীয়া-আহোম সংঘৰ্ষ]]ৰ সময়ত এই ঠাই আহোমসকলৰ এটা উল্লেখযোগ্য সামৰিক শিবিৰ আছিল। ১৫২২-২৩ চনত আহোম ৰজাই চুতীয়াক পৰাস্ত কৰি ডিব্ৰুগড় জিলাৰ ভূমি নিজৰ অধীনলৈ আনে।[[চুতীয়া ৰাজ্য]] দখল কৰাৰ অভিজানত আহোম সেনাই ব্ৰহ্মপুত্ৰ নৈয়েদি উজাই আহি ডিব্ৰু নৈৰ পাৰত গড় এটা নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু তাৰ পৰাই ডিব্ৰুগড় নাম পৰিল।<ref name="Dibrugarh">{{cite journal|last=Bhuyan|first=Rashmi Rekha|title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora|date=2023|journal=Heritage: Journal of Multidisciplinary Studies in Archaeology|volume=11|issue=2|url=https://www.heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf|page=534|quote=The Buranjis refer to the Ahom-Chutiya conflict from the fourteenth century which continued up to the sixteenth century. The Ahoms built a garh (fort) on the bank of the river Dibru to resist the attack of the Chutiyas from which the name ‘Dibrugarh’ was derived (Nath, 2001, p.81). Thus, the present name of the town Dibrugarh has its root in the contention over the territory between the Ahoms and the Chutiyas.}}</ref> "ডিব্ৰু" নামটো ডিবাৰু বা ডিব্ৰু নদীৰ পৰা বিকশিত হৈছে। "ডিব্ৰু" আৰু "ডিবাৰু" দুয়োটা [[বড়ো-কছাৰী]] ভাষা পৰিয়ালৰ শব্দ।<ref>{{cite book |last=Endle |first=Sidney |title=The Kacháris |url=https://archive.org/details/kachris00endl |year=1911 |publisher=Macmillan and Co. |location=London |page=[https://archive.org/details/kachris00endl/page/4 4] |quote=It is indeed not at all unlikely that the people known to us as Kacháris and to themselves as Baḍa (Bara), were in earlier days the dominant race in Assam; and as such they would seem to have left traces of this domination in the nomenclature of some of the physical features of the country, e.g., the Kachári word for water (di; dŏi) apparently forms the first syllable of the names of many of the chief rivers of the province, such as Diputá, Dihong, Dibong, Dibru, Dihing, Dimu, Desáng, Diku (cf. khu Tista), &c., and to these may be added Dikrang, Diphu, Digáru, &c., all near Sadiya, the earliest known centre of Chutiyá (Kachári) power and civilisation. }}</ref><ref>{{cite book | last = Endle | first = Sidney | author-link = | title = The Kacharis | publisher = Macmillan and Co. | date = 1911 | location = London | url = https://www.gutenberg.org/files/50008/50008-h/50008-h.htm | pages = xv–xvi | quote = In Assam proper the Hindus call them Kacháris; in Bengal they are known as Meches. Their own name for their race is Boṛo or Boḍo... closely allied to, and closely connected with, the Kacháris, are many other tribes in Assam, e.g., the Chutiyás, the Lálungs, the Moráns, the Gáros, the Rabhas, the Meces, and perhaps the Koches... all these tribes are members of one and the same great family of the human race. }}</ref> এই ভাষা সমূহত "ডি-" অৰ্থ "পানী"।<ref>{{cite book |last=Ramirez |first=Philippe |year=2014 |title=People of the Margins: Across Ethnic Boundaries in North-East India |publisher=Spectrum Publications |page=4 |quote=Ti- or di- ('water') is a common affix used by Tibeto-Burman languages to designate rivers. }}</ref>{{efn|উজনি অসমৰ বড়ো-কছাৰী ভাষাগোষ্ঠীৰ [[দেউৰী ভাষা]]ত পানীৰ বাবে "ড্জি"(ʤɪ)<ref name="water">{{cite journal |last1=Longmailai |first1=Monali |last2=Saikia |first2=Jonali |year=2019 |title=Patterns of sound change in Deori and Dimasa |journal=Nepalese Linguistics |volume=34 |pages=26–35 |page=27 |doi=10.3126/nl.v34i1.41162 |quote=For instance, the word for water in these languages are dɪ (Dimasa), dɯɪ (Bodo), tɪ (Tiwa) and tɪ (Kokborok) while in Deori, it is ʤɪ. }}</ref> ব্যৱহাৰ কৰা হয়; আনহাতে মৰাণ<ref>{{cite journal |last=Gurdon |first=P. R. T. |author-link= |year=1904 |title=The Morāns |journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal |volume=73 |issue=1 |pages=36–48 |page=36 |quote=The word for “Egg” in all four languages is Daodi ... dao meaning fowl and di water. }}</ref> আৰু [[ডিমাছা ভাষা]]ত "ডি" (dɪ) <ref name="water"/>ব্যৱহাৰ কৰা হয়।}} ==ইতিহাস== ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে আহোমসকলৰ পূব অসমত বিস্তাৰৰ পূৰ্বে বৰ্তমানৰ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ অধিকাংশ অঞ্চল [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত আছিল।<ref>{{cite journal |last=Bhuyan |first=Rashmi Rekha |title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora |date=2023 |journal=Heritage: Journal of Multidisciplinary Studies in Archaeology |volume=11 |issue=2 |page=532 |url=https://www.heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf |quote=About 250 years ago the Dihing (present Burhi-Dihing) flowed westerly through Sivsagar district to meet the Brahmaputra at the extreme western point of Majuli island (Sarma and Goswami, 2007). Over the centuries, the river Dihing has changed its courses many times...We find the earliest historical records of the valley after the coming of the Ahoms, as the Buranjis or the Ahom chronicles mention about the conflict between the Ahoms and the Chutiyas on the bank of the river Dihing. The Satsari Asom Buranji refers to the Ahom-Chutiya conflict over the matter of fishing rights in the river Dihing, which ultimately led to the annexation of the entire Chutiya territory upto Sadiya by the Ahoms during the reign of Suhungmung (p.56). However, it was only in the second decade of the sixteenth century that the area was brought under the control of the Ahoms, and before that, the whole territory of present-day Dibrugarh was under the Chutiyas. }}</ref> অৱশ্যে জিলাখনৰ পূব দিশত [[পাটকাই]] পৰ্বতমালাৰ কাষৰ [[টিপাম]] আৰু [[নামৰূপ]] অঞ্চল [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত আছিল। নামৰূপ আহোম ৰাজ্যৰ পূব দিশৰ অন্যতম প্ৰদেশ আছিল আৰু ইয়াক [[চুকাফা]]ৰ সময়ত স্থাপিত ৰাজকীয় ভূসম্পত্তি হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে; আনহাতে টিপাম আহোমসকলৰ অন্যতম প্ৰশাসনিক অঞ্চল আছিল আৰু ইয়াৰ ভূখণ্ড পৰৱৰ্তী ডিব্ৰুগড় জিলাৰ জয়পুৰ থানা অঞ্চলৰ সৈতে মিলিছিল।<ref>{{harvcol|Gogoi|2016|pp=280–281, 305}}</ref> তেতিয়াৰ [[দিহিং নদী|দিহিং]] নদীৰ গতিপথ বৰ্তমানৰ বুঢ়ী দিহিঙৰ গতিপথতকৈ যথেষ্ট পৃথক আছিল। নদীখন শিৱসাগৰ অঞ্চলৰ মাজেৰে পশ্চিমমুখী হৈ [[মাজুলী]]ৰ পশ্চিম প্ৰান্তৰ ওচৰত ব্ৰহ্মপুত্ৰত মিলিছিল আৰু সময়ে সময়ে ইয়াৰ গতিপথৰ উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন হৈছিল।<ref>{{cite conference |last=Sarma |first=Jogendra Nath |title=A study on palaeochannels from satellite imagery in a part of Upper Assam |book-title=Proceedings of the National Symposium on Remote Sensing Applications for Resource Management with Special Emphasis on the North-Eastern Region |location=Guwahati |year=1993 |pages=74–83 }}</ref> এই দিহিং উপত্যকাই চুতীয়া আৰু আহোম ৰাজ্যৰ মাজৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ সীমান্ত অঞ্চল গঠন কৰিছিল। চুতীয়া ৰাজ্যৰ দক্ষিণ সীমা বুঢ়ী দিহিংলৈকে বিস্তৃত আছিল বুলি শ্ৰীষ্টিধৰ দত্তই উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Dutta |first=Sristidhar |title=The Mataks and their Kingdom |publisher=Chugh Publications |location=Allahabad |year=1985 |page=28 |quote=the Chutiya kingdom was bound by the Himalayas on the north, river Burhi Dihing on the south, Patkai ranges on the east and Bharali river in the west }}</ref> [[চুহুংমুং]]ৰ ৰাজত্বকালত হোৱা [[চুতীয়া–আহোম ৰাজ্যৰ যুদ্ধ|চুতীয়া-আহোম সংঘৰ্ষ]]ৰ ফলত আহোমসকলে দিহিং উপত্যকাৰ চুতীয়া-নিয়ন্ত্ৰিত অঞ্চলসমূহলৈ আগবাঢ়ে। বুৰঞ্জীসমূহত ডিব্ৰুমুখৰ যুদ্ধৰ উল্লেখ পোৱা যায়, য'ত কাশিতৰা, আলঙি চেতিয়া আৰু বৰপাত্ৰ আদি চুতীয়া সেনাধ্যক্ষই আহোম বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ কৰিছিল।<ref>Bhuyan, S. K., ''Deodhai Assam Buranji'', chap. 31.</ref> আহোম বাহিনীৰ নেতৃত্বত আছিল ৰজা, কিংলুন বুঢ়াগোহাঁই আৰু ফ্ৰাচেনমুং বৰগোহাঁই। ১৫২৪ খ্ৰীষ্টাব্দত [[শদিয়া]] দখল আৰু চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতনৰ পিছত এই অঞ্চলসমূহ আহোম ৰাজ্যৰ অধীনলৈ আহে। তাৰ পিছত চুহুংমুঙে চাওলুং চুলুঙক নতুনকৈ দখল কৰা অঞ্চলৰ শাসনৰ দায়িত্ব দিয়ে।<ref>{{Cite web |url=http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867 |title=Ahom-buranji |date=12 November 1939 |via=Internet Archive }}</ref> ১৭৮৭ খ্ৰীষ্টাব্দত [[গৌৰীনাথ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত [[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ সময়ত ডিব্ৰু অঞ্চলৰ অমৰাতলীত আহোম ৰাজকীয় বাহিনী পৰাজিত হোৱাৰ পিছত অঞ্চলটো মটক বা মোৱামৰীয়াসকলৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ যায়। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁলোকে [[মটক ৰাজ্য]] গঠন কৰে আৰু অঞ্চলটোত এক প্ৰভাৱশালী ধৰ্মীয় সম্প্ৰদায় হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা লাভ কৰে।<ref>"Since the defeat of the royal troops at Amaratali of Dibru in 1787 A.D. this region came under the Mataks or the Moamarias, who formed there a dominant religious community." {{harvcol|Gogoi|2016|p=241}}</ref> ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে মটক ৰজা [[সৰ্বানন্দ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত [[সোণোৱাল কছাৰী|কছাৰী সোণোৱাল]] আৰু বিহিয়া{{efn|বিহিয়াসকল চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ এটা উপশাখা বুলি ঊনবিংশ শতিকাৰ কিছুমান নৃতাত্ত্বিক উৎসত উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite book |last=Dalton |first=Edward Tuite |url=https://books.google.com/books?id=9wxWAAAAcAAJ&dq=bihiya+ahom&pg=PA77 |title=Descriptive Ethnology of Bengal |date=1872 |publisher=Office of the superintendent of government printing |language=en |page=521 }}</ref><ref>{{cite journal |last=Hannay |first=S. F. |journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal |title=Journal of the Asiatic Society of Bengal |year=1848 |publisher=Asiatic Society of Bengal |location=Calcutta |language=en |page=468 |quote=In the present time the Sooteeahs are called Hindoo Sooteeahs, and Ahom Sooteeahs, the last named being those with whom the Ahoms or Saums intermarried at an early date. The class of the Assam population known as Beheeahs in upper Assam, also consider themselves belonging to the Hindu Sooteeah family. }}</ref>}} সোণোৱালসকলক ক্ৰমে [[শদিয়া]] আৰু [[ধেমাজি জিলা|চিচি-ধেমাজি]] অঞ্চলৰ পৰা আনি বৰ্তমানৰ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ [[দিহিং নদী|বুঢ়ী দিহিং]] আৰু [[ডিব্ৰু নদী|ডিব্ৰু]] নদীৰ মাজৰ বনাঞ্চলসমূহত বসতি স্থাপন কৰোৱা হৈছিল।<ref>{{cite journal |last=Prinsep |first=James |journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal |title=Journal of the Asiatic Society of Bengal |year=1838 |volume=7 |publisher=Asiatic Society of Bengal |url=https://books.google.com/books?id=gjczAQAAMAAJ |language=en |page=676 }}</ref> প্ৰশাসনিকভাৱে বৰ্তমানৰ ডিব্ৰুগড় জিলা পূৰ্বতে [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আছিল। ১৯৭১ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে লখিমপুৰ জিলাৰ পৰা পৃথক কৰি ডিব্ৰুগড়ক স্বতন্ত্ৰ জিলা হিচাপে গঠন কৰা হয়।<ref name="RKG Dibrugarh">{{cite web |url=https://drive.google.com/open?id=1CUN2_25eEhvyY1I0e3FKkPkE8zvGLS6E |title=Govt Order No. AAP 110/70/169 dtd 24th Sept/1971 |access-date=2019-11-28 |last=Government of Assam |first=Govt of Assam |date=2019-11-28 |work=RKG Dibrugarh }}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত ১৯৮৯ চনৰ ১ অক্টোবৰত ডিব্ৰুগড় জিলাৰ একাংশ পৃথক কৰি [[তিনিচুকীয়া জিলা]] গঠন কৰা হয়।<ref name="RKG Dibrugarh" /> ==ভৌগোলিক অৱস্থিতি== ডিব্ৰুগড় জিলা ২৭° ৫' ৩৮" উত্তৰৰ পৰা ২৭° ৪২' ৩০" উত্তৰ অক্ষাংশ আৰু ৯৪° ৩৩' ৪৬" পূবৰ পৰা ৯৫° ২৯' ৮" পূব দ্ৰাঘিমাংশ লৈকে বিস্তৃত। ইয়াৰ চাৰিসীমা হ'ল উত্তৰে [[ধেমাজি জিলা]], দক্ষিণে [[চৰাইদেউ জিলা]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ [[টিৰাপ জিলা]], পূবে [[তিনিচুকীয়া জিলা]], আৰু পশ্চিমে [[শিৱসাগৰ জিলা]] আৰু [[চৰাইদেউ জিলা]]। ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰে জিলাখনৰ উত্তৰ সীমা প্ৰায় ৯৫ কিলোমিটাৰলৈ বিস্তৃত হৈ আছে। [[ডিব্ৰু-ছৈখোৱা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]], [[দিহিং-পাটকাই অভয়াৰণ্য]]ৰ অংশবিশেষ ডিব্ৰুগড় জিলাত অৱস্থিত। ==প্ৰশাসনিক বিভাজন== ডিব্ৰুগড় জিলাৰ মহকুমা হ'ল [[ডিব্ৰুগড়]] আৰু [[নাহৰকটীয়া]]। নাহৰকটীয়াক নতুনকৈ জিলা খনৰ দ্বিতীয়টো মহকুমা হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছে। জিলা সদৰ [[ডিব্ৰুগড়]]। [[অসম বিধানসভা]]ৰ সাতটা সমষ্টি ডিব্ৰুগড় জিলাৰ অন্তৰ্গত। সেইকেইটা সমষ্টি হৈছে: [[মৰাণ (নগৰ)|মৰাণ]] (১১৫), ডিব্ৰুগড় (১১৬), লাহোৱাল (১১৭), [[দুলীয়াজান]] (১১৮), [[টিংখং]] (১১৯), [[নাহৰকটীয়া]] (১২০), চাবুৱা (১২১)। চাবুৱা সমষ্টি [[লক্ষীমপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|লখিমপুৰ লোকসভা]] আৰু আন ৬টা [[ডিব্ৰুগড় (লোকসভা সমষ্টি)|ডিব্ৰুগড় লোকসভা সমষ্টিৰ]] অন্তৰ্গত। ==জনগাঁথনি== ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি ডিব্ৰুগড়ৰ জনসংখ্যা ১৩,২৬,৩৩৫ জন। ইয়াৰে ৬,৭৬,৪৩৪জন পুৰুষ আৰু ৬,৪৯,৯০১ গৰাকী মহিলা। ২০০১- ২০১১ দশকটোত জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ হাৰ ১১.৯২%। ১০০০জন পুৰুষৰ বিপৰীতে মহিলাৰ সংখ্যা ৯৬১ গৰাকী। সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৭৬.০৫%।<ref name="districtinfo"/> জনসংখ্যাৰ ৭% [[বাংলা ভাষা|বাংলা ভাষা কোৱা]] আৰু ৫%[[হিন্দী ভাষা|হিন্দী ভাষা কোৱা]]। জিলাখনত ১৮% লোক চহৰ অঞ্চলত বসবাস কৰে আৰু ৮২% লোক গ্ৰাম্য অঞ্চলত বসবাস কৰে। জিলাখনৰ প্ৰায় ৯০% লোক [[হিন্দু ধৰ্ম‎|হিন্দু ধৰ্মী]], ৪.৫% [[ইছলাম ধৰ্ম‎|ইছলাম ধৰ্মী]] আৰু বাকী অন্যান্য ধৰ্মালম্বী লোক। ডিব্ৰুগড় জিলাৰ মূল অধিবাসীসমূহ হৈছে [[আহোম জনগোষ্ঠী|আহোম]], [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী|চুতীয়া]], [[কৈৱৰ্ত]], [[সোণোৱাল কছাৰী]], [[মটক জনগোষ্ঠী|মটক]], [[মৰাণ জনগোষ্ঠী|মৰাণ]] জনগোষ্ঠীৰ লোক। [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] হ'ল প্ৰধান ভাষা। ==শিক্ষা== ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল মতে ডিব্ৰুগড় জিলাৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ হ'ল ৭৬.০৫%, পুৰুষৰ ৮২.৮২% আৰু মহিলা ৬৮.৯৯%।<ref name="districtinfo"/> [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]] উজনি অসমৰ প্ৰথম বিশ্ববিদ্যালয়। ১৯৬৫ চনতে স্থাপিত বিশ্ববিদ্যালয়খন ৰাজাভেটাত অৱস্থিত আৰু ডিব্ৰুগড় সদৰৰ পৰা প্ৰায় পাঁচ কিলোমিটাৰ নিলগত অৱস্থিত অসমৰ এক উল্লেখযোগ্য শিক্ষাৰ কেন্দ্ৰ। অসমৰ এক অন্যতম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ৰ হৈছে ডিব্ৰুগড় জিলাস্থিত [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]]। ডিব্ৰুগড় সদৰৰ পৰা প্ৰায় ৬ কিলোমিটাৰ নিলগত অৱস্থিত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়খনে উজনি অসমৰ ৰাইজৰ স্বাস্থ্যসেৱাত উল্লেখযোগ্য বৰঙণি যোগাইছে। পোনপ্ৰথমে বেৰীহোৱাইট মেডিকেল কলেজ নামেৰ জনাজাত (১৯০০ চন) মহাবিদ্যালয়খন ১৯৪৭ চনৰ ৩ নৱেম্বৰত স্থাপিত হৈছিল। জিলাখনৰ আন উল্লেখযোগ্য শিক্ষানুষ্ঠানসমূহ হৈছে: [[ডিব্ৰুগড় পলিটেকনিক]], [[ছল্ট ব্ৰুক একাডেমী]], [[ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়|হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়]], [[মনোহৰী দেৱী কানৈ মহিলা মহাবিদ্যালয়]], [[ডিব্ৰু মহাবিদ্যালয়]], [[ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]], [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়]], [[চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়]], চন্দ্ৰকান্ত হাজৰিকা শিক্ষক প্ৰশিক্ষণ মহাবিদ্যালয় (মিলন নগৰ) আদি। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{Official website|http://dibrugarh.gov.in/}} * {{Commons category-inline|Dibrugarh District|ডিব্ৰুগড় জিলা}} {{Geographic location |Centre = ডিব্ৰুগড় জিলা |North = [[ধেমাজি জিলা]] |Northeast = |East = [[তিনিচুকীয়া জিলা]] |Southeast = [[টিৰাপ জিলা]], [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] |South = [[চৰাইদেউ জিলা]] |Southwest = |West = [[শিৱসাগৰ জিলা]] |Northwest = [[লখিমপুৰ জিলা]]<br/>[[মাজুলী জিলা]] }} {{অসম}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জিলা]] [[শ্ৰেণী:ডিব্ৰুগড় জিলা]] e87qyq1joy3um6ziu1ezwhiifv9r0hk 646610 646608 2026-10-22T19:06:04Z Ananya Taye 28065 /* ইতিহাস */ 646610 wikitext text/x-wiki {{About|ডিব্ৰুগড় জিলা|জিলা খনৰ সদৰ|ডিব্ৰুগড়}} {{Stub-inline|অসমৰ ভৌগোলিক পোখালি}} {{India Districts |Name = ডিব্ৰুগড় |State = অসম |Division = উজনি অসম |HQ = ডিব্ৰুগড় |Map = Dibrugarh in Assam (India).svg |Coordinates = |Area = 3381 |Rain = |Population = 1,326,335 |Urban = 243730 |Year = 2011 |Population_footnotes =<ref name="districtinfo">{{cite web | url=http://www.census2011.co.in/census/district/149-dibrugarh.html | title=Dibrugarh District : Census 2011-2018 data | accessdate=31 December 2018 | author=census2011}}</ref> |Literacy = ৭৬.০৫% |SexRatio = ৯৬১ |Tehsils = ডিব্ৰুগড়, নাহৰকটীয়া |LokSabha = [[ডিব্ৰুগড় (লোকসভা সমষ্টি)|ডিব্ৰুগড়]], [[লক্ষীমপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|লখিমপুৰ]] |Assembly = মৰাণ (১১৫), ডিব্ৰুগড় (১১৬), লাহোৱাল (১১৭), দুলিয়াজান (১১৮), টিংখং (১১৯), নাহৰকটীয়া (১২০), [[চাবুৱা]] (১২১) |Highways = |Website = http://dibrugarh.gov.in/ }} '''ডিব্ৰুগড় জিলা''' ভাৰতৰ উত্তৰ-পূবত অৱস্থিত [[অসম]] ৰাজ্যৰ এখন জিলা। ইয়াৰ চাৰিসীমা হ'ল উত্তৰে [[ধেমাজি জিলা]], দক্ষিণে [[চৰাইদেউ জিলা]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ [[টিৰাপ জিলা]], পূবে [[তিনিচুকীয়া জিলা]], আৰু পশ্চিমে [[শিৱসাগৰ জিলা]]। ইয়াৰ সদৰ স্থানৰ নামো [[ডিব্ৰুগড়]]। জিলাখনৰ মাটিকালি প্ৰায় ৩,৩৮১ বৰ্গ কিলিমিটাৰ। ==ডিব্ৰুগড় নামৰ উৎপত্তি== 'ডিব্ৰুগড়' নামটোৰ উৎপত্তি 'ডিবাৰুমুখ' বা 'ডিব্ৰুমুখ'ৰ পৰা হোৱা বুলি উল্লেখ কৰা হয়। [[চুতীয়া–আহোম ৰাজ্যৰ যুদ্ধ|চুতীয়া-আহোম সংঘৰ্ষ]]ৰ সময়ত এই ঠাই আহোমসকলৰ এটা উল্লেখযোগ্য সামৰিক শিবিৰ আছিল। ১৫২২-২৩ চনত আহোম ৰজাই চুতীয়াক পৰাস্ত কৰি ডিব্ৰুগড় জিলাৰ ভূমি নিজৰ অধীনলৈ আনে।[[চুতীয়া ৰাজ্য]] দখল কৰাৰ অভিজানত আহোম সেনাই ব্ৰহ্মপুত্ৰ নৈয়েদি উজাই আহি ডিব্ৰু নৈৰ পাৰত গড় এটা নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু তাৰ পৰাই ডিব্ৰুগড় নাম পৰিল।<ref name="Dibrugarh">{{cite journal|last=Bhuyan|first=Rashmi Rekha|title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora|date=2023|journal=Heritage: Journal of Multidisciplinary Studies in Archaeology|volume=11|issue=2|url=https://www.heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf|page=534|quote=The Buranjis refer to the Ahom-Chutiya conflict from the fourteenth century which continued up to the sixteenth century. The Ahoms built a garh (fort) on the bank of the river Dibru to resist the attack of the Chutiyas from which the name ‘Dibrugarh’ was derived (Nath, 2001, p.81). Thus, the present name of the town Dibrugarh has its root in the contention over the territory between the Ahoms and the Chutiyas.}}</ref> "ডিব্ৰু" নামটো ডিবাৰু বা ডিব্ৰু নদীৰ পৰা বিকশিত হৈছে। "ডিব্ৰু" আৰু "ডিবাৰু" দুয়োটা [[বড়ো-কছাৰী]] ভাষা পৰিয়ালৰ শব্দ।<ref>{{cite book |last=Endle |first=Sidney |title=The Kacháris |url=https://archive.org/details/kachris00endl |year=1911 |publisher=Macmillan and Co. |location=London |page=[https://archive.org/details/kachris00endl/page/4 4] |quote=It is indeed not at all unlikely that the people known to us as Kacháris and to themselves as Baḍa (Bara), were in earlier days the dominant race in Assam; and as such they would seem to have left traces of this domination in the nomenclature of some of the physical features of the country, e.g., the Kachári word for water (di; dŏi) apparently forms the first syllable of the names of many of the chief rivers of the province, such as Diputá, Dihong, Dibong, Dibru, Dihing, Dimu, Desáng, Diku (cf. khu Tista), &c., and to these may be added Dikrang, Diphu, Digáru, &c., all near Sadiya, the earliest known centre of Chutiyá (Kachári) power and civilisation. }}</ref><ref>{{cite book | last = Endle | first = Sidney | author-link = | title = The Kacharis | publisher = Macmillan and Co. | date = 1911 | location = London | url = https://www.gutenberg.org/files/50008/50008-h/50008-h.htm | pages = xv–xvi | quote = In Assam proper the Hindus call them Kacháris; in Bengal they are known as Meches. Their own name for their race is Boṛo or Boḍo... closely allied to, and closely connected with, the Kacháris, are many other tribes in Assam, e.g., the Chutiyás, the Lálungs, the Moráns, the Gáros, the Rabhas, the Meces, and perhaps the Koches... all these tribes are members of one and the same great family of the human race. }}</ref> এই ভাষা সমূহত "ডি-" অৰ্থ "পানী"।<ref>{{cite book |last=Ramirez |first=Philippe |year=2014 |title=People of the Margins: Across Ethnic Boundaries in North-East India |publisher=Spectrum Publications |page=4 |quote=Ti- or di- ('water') is a common affix used by Tibeto-Burman languages to designate rivers. }}</ref>{{efn|উজনি অসমৰ বড়ো-কছাৰী ভাষাগোষ্ঠীৰ [[দেউৰী ভাষা]]ত পানীৰ বাবে "ড্জি"(ʤɪ)<ref name="water">{{cite journal |last1=Longmailai |first1=Monali |last2=Saikia |first2=Jonali |year=2019 |title=Patterns of sound change in Deori and Dimasa |journal=Nepalese Linguistics |volume=34 |pages=26–35 |page=27 |doi=10.3126/nl.v34i1.41162 |quote=For instance, the word for water in these languages are dɪ (Dimasa), dɯɪ (Bodo), tɪ (Tiwa) and tɪ (Kokborok) while in Deori, it is ʤɪ. }}</ref> ব্যৱহাৰ কৰা হয়; আনহাতে মৰাণ<ref>{{cite journal |last=Gurdon |first=P. R. T. |author-link= |year=1904 |title=The Morāns |journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal |volume=73 |issue=1 |pages=36–48 |page=36 |quote=The word for “Egg” in all four languages is Daodi ... dao meaning fowl and di water. }}</ref> আৰু [[ডিমাছা ভাষা]]ত "ডি" (dɪ) <ref name="water"/>ব্যৱহাৰ কৰা হয়।}} ==ইতিহাস== ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে আহোমসকলৰ পূব অসমত বিস্তাৰৰ পূৰ্বে বৰ্তমানৰ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ অধিকাংশ অঞ্চল [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত আছিল।<ref>{{cite journal |last=Bhuyan |first=Rashmi Rekha |title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora |date=2023 |journal=Heritage: Journal of Multidisciplinary Studies in Archaeology |volume=11 |issue=2 |page=532 |url=https://www.heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf |quote=About 250 years ago the Dihing (present Burhi-Dihing) flowed westerly through Sivsagar district to meet the Brahmaputra at the extreme western point of Majuli island (Sarma and Goswami, 2007). Over the centuries, the river Dihing has changed its courses many times...We find the earliest historical records of the valley after the coming of the Ahoms, as the Buranjis or the Ahom chronicles mention about the conflict between the Ahoms and the Chutiyas on the bank of the river Dihing. The Satsari Asom Buranji refers to the Ahom-Chutiya conflict over the matter of fishing rights in the river Dihing, which ultimately led to the annexation of the entire Chutiya territory upto Sadiya by the Ahoms during the reign of Suhungmung (p.56). However, it was only in the second decade of the sixteenth century that the area was brought under the control of the Ahoms, and before that, the whole territory of present-day Dibrugarh was under the Chutiyas. }}</ref> নিত্যানন্দ গগৈৰ মতে, ১৫২৩ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোমসকলে চুতীয়াসকলৰ পৰা ডিব্ৰু নদীৰ অৱবাহিকা দখল কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Gogoi |first=Nityananda |title=Historical Geography of Medieval Assam |publisher=EBH Publishers |location=Guwahati |year=2016 |isbn=978-93-83252-70-1 |quote=The tract of country in the Dibru basin was occupied by the Ahoms from the Chutiyas in 1523 AD.}}</ref> অৱশ্যে জিলাখনৰ পূব দিশত [[পাটকাই]] পৰ্বতমালাৰ কাষৰ [[টিপাম]] আৰু [[নামৰূপ]] অঞ্চল [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত আছিল। নামৰূপ আহোম ৰাজ্যৰ পূব দিশৰ অন্যতম প্ৰদেশ আছিল আৰু ইয়াক [[চুকাফা]]ৰ সময়ত স্থাপিত ৰাজকীয় ভূসম্পত্তি হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে; আনহাতে টিপাম আহোমসকলৰ অন্যতম প্ৰশাসনিক অঞ্চল আছিল আৰু ইয়াৰ ভূখণ্ড পৰৱৰ্তী ডিব্ৰুগড় জিলাৰ জয়পুৰ থানা অঞ্চলৰ সৈতে মিলিছিল।<ref>{{harvcol|Gogoi|2016|pp=280–281, 305}}</ref> তেতিয়াৰ [[দিহিং নদী|দিহিং]] নদীৰ গতিপথ বৰ্তমানৰ বুঢ়ী দিহিঙৰ গতিপথতকৈ যথেষ্ট পৃথক আছিল আৰু ইয়াৰ প্ৰাচীন গতিপথ [[দিচাং নদী]]ৰ গতিপথৰ কাষেৰে গৈছিল। নদীখন শিৱসাগৰ অঞ্চলৰ মাজেৰে পশ্চিমমুখী হৈ [[মাজুলী]]ৰ পশ্চিম প্ৰান্তৰ ওচৰত ব্ৰহ্মপুত্ৰত মিলিছিল আৰু সময়ে সময়ে ইয়াৰ গতিপথৰ উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন হৈছিল।<ref>{{cite conference |last=Sarma |first=Jogendra Nath |title=A study on palaeochannels from satellite imagery in a part of Upper Assam |book-title=Proceedings of the National Symposium on Remote Sensing Applications for Resource Management with Special Emphasis on the North-Eastern Region |location=Guwahati |year=1993 |pages=74–83 }}</ref> এই দিহিং উপত্যকাই চুতীয়া আৰু আহোম ৰাজ্যৰ মাজৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ সীমান্ত অঞ্চল গঠন কৰিছিল। চুতীয়া ৰাজ্যৰ দক্ষিণ সীমা বুঢ়ী দিহিংলৈকে বিস্তৃত আছিল বুলি শ্ৰীষ্টিধৰ দত্তই উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Dutta |first=Sristidhar |title=The Mataks and their Kingdom |publisher=Chugh Publications |location=Allahabad |year=1985 |page=28 |quote=the Chutiya kingdom was bound by the Himalayas on the north, river Burhi Dihing on the south, Patkai ranges on the east and Bharali river in the west }}</ref> [[চুহুংমুং]]ৰ ৰাজত্বকালত হোৱা [[চুতীয়া–আহোম ৰাজ্যৰ যুদ্ধ|চুতীয়া-আহোম সংঘৰ্ষ]]ৰ ফলত আহোমসকলে দিহিং উপত্যকাৰ চুতীয়া-নিয়ন্ত্ৰিত অঞ্চলসমূহলৈ আগবাঢ়ে। বুৰঞ্জীসমূহত ডিব্ৰুমুখৰ যুদ্ধৰ উল্লেখ পোৱা যায়, য'ত কাশিতৰা, আলঙি চেতিয়া আৰু বৰপাত্ৰ আদি চুতীয়া সেনাধ্যক্ষই আহোম বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ কৰিছিল।<ref>Bhuyan, S. K., ''Deodhai Assam Buranji'', chap. 31.</ref> আহোম বাহিনীৰ নেতৃত্বত আছিল ৰজা, কিংলুন বুঢ়াগোহাঁই আৰু ফ্ৰাচেনমুং বৰগোহাঁই। ১৫২৪ খ্ৰীষ্টাব্দত [[শদিয়া]] দখল আৰু চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতনৰ পিছত এই অঞ্চলসমূহ আহোম ৰাজ্যৰ অধীনলৈ আহে। তাৰ পিছত চুহুংমুঙে চাওলুং চুলুঙক নতুনকৈ দখল কৰা অঞ্চলৰ শাসনৰ দায়িত্ব দিয়ে।<ref>{{Cite web |url=http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867 |title=Ahom-buranji |date=12 November 1939 |via=Internet Archive }}</ref> ১৭৮৭ খ্ৰীষ্টাব্দত [[গৌৰীনাথ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত [[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ সময়ত ডিব্ৰু অঞ্চলৰ অমৰাতলীত আহোম ৰাজকীয় বাহিনী পৰাজিত হোৱাৰ পিছত অঞ্চলটো মটক বা মোৱামৰীয়াসকলৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ যায়। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁলোকে [[মটক ৰাজ্য]] গঠন কৰে আৰু অঞ্চলটোত এক প্ৰভাৱশালী ধৰ্মীয় সম্প্ৰদায় হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা লাভ কৰে।<ref>"Since the defeat of the royal troops at Amaratali of Dibru in 1787 A.D. this region came under the Mataks or the Moamarias, who formed there a dominant religious community." {{harvcol|Gogoi|2016|p=241}}</ref> ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে মটক ৰজা [[সৰ্বানন্দ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত [[সোণোৱাল কছাৰী|কছাৰী সোণোৱাল]] আৰু বিহিয়া{{efn|বিহিয়াসকল চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ এটা উপশাখা বুলি ঊনবিংশ শতিকাৰ কিছুমান নৃতাত্ত্বিক উৎসত উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite book |last=Dalton |first=Edward Tuite |url=https://books.google.com/books?id=9wxWAAAAcAAJ&dq=bihiya+ahom&pg=PA77 |title=Descriptive Ethnology of Bengal |date=1872 |publisher=Office of the superintendent of government printing |language=en |page=521 }}</ref><ref>{{cite journal |last=Hannay |first=S. F. |journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal |title=Journal of the Asiatic Society of Bengal |year=1848 |publisher=Asiatic Society of Bengal |location=Calcutta |language=en |page=468 |quote=In the present time the Sooteeahs are called Hindoo Sooteeahs, and Ahom Sooteeahs, the last named being those with whom the Ahoms or Saums intermarried at an early date. The class of the Assam population known as Beheeahs in upper Assam, also consider themselves belonging to the Hindu Sooteeah family. }}</ref>}} সোণোৱালসকলক ক্ৰমে [[শদিয়া]] আৰু [[ধেমাজি জিলা|চিচি-ধেমাজি]] অঞ্চলৰ পৰা আনি বৰ্তমানৰ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ [[দিহিং নদী|বুঢ়ী দিহিং]] আৰু [[ডিব্ৰু নদী|ডিব্ৰু]] নদীৰ মাজৰ বনাঞ্চলসমূহত বসতি স্থাপন কৰোৱা হৈছিল।<ref>{{cite journal |last=Prinsep |first=James |journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal |title=Journal of the Asiatic Society of Bengal |year=1838 |volume=7 |publisher=Asiatic Society of Bengal |url=https://books.google.com/books?id=gjczAQAAMAAJ |language=en |page=676 }}</ref> প্ৰশাসনিকভাৱে বৰ্তমানৰ ডিব্ৰুগড় জিলা পূৰ্বতে [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আছিল। ১৯৭১ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে লখিমপুৰ জিলাৰ পৰা পৃথক কৰি ডিব্ৰুগড়ক স্বতন্ত্ৰ জিলা হিচাপে গঠন কৰা হয়।<ref name="RKG Dibrugarh">{{cite web |url=https://drive.google.com/open?id=1CUN2_25eEhvyY1I0e3FKkPkE8zvGLS6E |title=Govt Order No. AAP 110/70/169 dtd 24th Sept/1971 |access-date=2019-11-28 |last=Government of Assam |first=Govt of Assam |date=2019-11-28 |work=RKG Dibrugarh }}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত ১৯৮৯ চনৰ ১ অক্টোবৰত ডিব্ৰুগড় জিলাৰ একাংশ পৃথক কৰি [[তিনিচুকীয়া জিলা]] গঠন কৰা হয়।<ref name="RKG Dibrugarh" /> ==ভৌগোলিক অৱস্থিতি== ডিব্ৰুগড় জিলা ২৭° ৫' ৩৮" উত্তৰৰ পৰা ২৭° ৪২' ৩০" উত্তৰ অক্ষাংশ আৰু ৯৪° ৩৩' ৪৬" পূবৰ পৰা ৯৫° ২৯' ৮" পূব দ্ৰাঘিমাংশ লৈকে বিস্তৃত। ইয়াৰ চাৰিসীমা হ'ল উত্তৰে [[ধেমাজি জিলা]], দক্ষিণে [[চৰাইদেউ জিলা]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ [[টিৰাপ জিলা]], পূবে [[তিনিচুকীয়া জিলা]], আৰু পশ্চিমে [[শিৱসাগৰ জিলা]] আৰু [[চৰাইদেউ জিলা]]। ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰে জিলাখনৰ উত্তৰ সীমা প্ৰায় ৯৫ কিলোমিটাৰলৈ বিস্তৃত হৈ আছে। [[ডিব্ৰু-ছৈখোৱা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]], [[দিহিং-পাটকাই অভয়াৰণ্য]]ৰ অংশবিশেষ ডিব্ৰুগড় জিলাত অৱস্থিত। ==প্ৰশাসনিক বিভাজন== ডিব্ৰুগড় জিলাৰ মহকুমা হ'ল [[ডিব্ৰুগড়]] আৰু [[নাহৰকটীয়া]]। নাহৰকটীয়াক নতুনকৈ জিলা খনৰ দ্বিতীয়টো মহকুমা হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছে। জিলা সদৰ [[ডিব্ৰুগড়]]। [[অসম বিধানসভা]]ৰ সাতটা সমষ্টি ডিব্ৰুগড় জিলাৰ অন্তৰ্গত। সেইকেইটা সমষ্টি হৈছে: [[মৰাণ (নগৰ)|মৰাণ]] (১১৫), ডিব্ৰুগড় (১১৬), লাহোৱাল (১১৭), [[দুলীয়াজান]] (১১৮), [[টিংখং]] (১১৯), [[নাহৰকটীয়া]] (১২০), চাবুৱা (১২১)। চাবুৱা সমষ্টি [[লক্ষীমপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|লখিমপুৰ লোকসভা]] আৰু আন ৬টা [[ডিব্ৰুগড় (লোকসভা সমষ্টি)|ডিব্ৰুগড় লোকসভা সমষ্টিৰ]] অন্তৰ্গত। ==জনগাঁথনি== ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি ডিব্ৰুগড়ৰ জনসংখ্যা ১৩,২৬,৩৩৫ জন। ইয়াৰে ৬,৭৬,৪৩৪জন পুৰুষ আৰু ৬,৪৯,৯০১ গৰাকী মহিলা। ২০০১- ২০১১ দশকটোত জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ হাৰ ১১.৯২%। ১০০০জন পুৰুষৰ বিপৰীতে মহিলাৰ সংখ্যা ৯৬১ গৰাকী। সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৭৬.০৫%।<ref name="districtinfo"/> জনসংখ্যাৰ ৭% [[বাংলা ভাষা|বাংলা ভাষা কোৱা]] আৰু ৫%[[হিন্দী ভাষা|হিন্দী ভাষা কোৱা]]। জিলাখনত ১৮% লোক চহৰ অঞ্চলত বসবাস কৰে আৰু ৮২% লোক গ্ৰাম্য অঞ্চলত বসবাস কৰে। জিলাখনৰ প্ৰায় ৯০% লোক [[হিন্দু ধৰ্ম‎|হিন্দু ধৰ্মী]], ৪.৫% [[ইছলাম ধৰ্ম‎|ইছলাম ধৰ্মী]] আৰু বাকী অন্যান্য ধৰ্মালম্বী লোক। ডিব্ৰুগড় জিলাৰ মূল অধিবাসীসমূহ হৈছে [[আহোম জনগোষ্ঠী|আহোম]], [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী|চুতীয়া]], [[কৈৱৰ্ত]], [[সোণোৱাল কছাৰী]], [[মটক জনগোষ্ঠী|মটক]], [[মৰাণ জনগোষ্ঠী|মৰাণ]] জনগোষ্ঠীৰ লোক। [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] হ'ল প্ৰধান ভাষা। ==শিক্ষা== ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল মতে ডিব্ৰুগড় জিলাৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ হ'ল ৭৬.০৫%, পুৰুষৰ ৮২.৮২% আৰু মহিলা ৬৮.৯৯%।<ref name="districtinfo"/> [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]] উজনি অসমৰ প্ৰথম বিশ্ববিদ্যালয়। ১৯৬৫ চনতে স্থাপিত বিশ্ববিদ্যালয়খন ৰাজাভেটাত অৱস্থিত আৰু ডিব্ৰুগড় সদৰৰ পৰা প্ৰায় পাঁচ কিলোমিটাৰ নিলগত অৱস্থিত অসমৰ এক উল্লেখযোগ্য শিক্ষাৰ কেন্দ্ৰ। অসমৰ এক অন্যতম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ৰ হৈছে ডিব্ৰুগড় জিলাস্থিত [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]]। ডিব্ৰুগড় সদৰৰ পৰা প্ৰায় ৬ কিলোমিটাৰ নিলগত অৱস্থিত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়খনে উজনি অসমৰ ৰাইজৰ স্বাস্থ্যসেৱাত উল্লেখযোগ্য বৰঙণি যোগাইছে। পোনপ্ৰথমে বেৰীহোৱাইট মেডিকেল কলেজ নামেৰ জনাজাত (১৯০০ চন) মহাবিদ্যালয়খন ১৯৪৭ চনৰ ৩ নৱেম্বৰত স্থাপিত হৈছিল। জিলাখনৰ আন উল্লেখযোগ্য শিক্ষানুষ্ঠানসমূহ হৈছে: [[ডিব্ৰুগড় পলিটেকনিক]], [[ছল্ট ব্ৰুক একাডেমী]], [[ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়|হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়]], [[মনোহৰী দেৱী কানৈ মহিলা মহাবিদ্যালয়]], [[ডিব্ৰু মহাবিদ্যালয়]], [[ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]], [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়]], [[চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়]], চন্দ্ৰকান্ত হাজৰিকা শিক্ষক প্ৰশিক্ষণ মহাবিদ্যালয় (মিলন নগৰ) আদি। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{Official website|http://dibrugarh.gov.in/}} * {{Commons category-inline|Dibrugarh District|ডিব্ৰুগড় জিলা}} {{Geographic location |Centre = ডিব্ৰুগড় জিলা |North = [[ধেমাজি জিলা]] |Northeast = |East = [[তিনিচুকীয়া জিলা]] |Southeast = [[টিৰাপ জিলা]], [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] |South = [[চৰাইদেউ জিলা]] |Southwest = |West = [[শিৱসাগৰ জিলা]] |Northwest = [[লখিমপুৰ জিলা]]<br/>[[মাজুলী জিলা]] }} {{অসম}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জিলা]] [[শ্ৰেণী:ডিব্ৰুগড় জিলা]] 8nqeqiksheid44a1rgmlrvydc6i17xy 646611 646610 2026-10-22T19:07:15Z Ananya Taye 28065 646611 wikitext text/x-wiki {{About|ডিব্ৰুগড় জিলা|জিলা খনৰ সদৰ|ডিব্ৰুগড়}} {{Stub-inline|অসমৰ ভৌগোলিক পোখালি}} {{India Districts |Name = ডিব্ৰুগড় |State = অসম |Division = উজনি অসম |HQ = ডিব্ৰুগড় |Map = Dibrugarh in Assam (India).svg |Coordinates = |Area = 3381 |Rain = |Population = 1,326,335 |Urban = 243730 |Year = 2011 |Population_footnotes =<ref name="districtinfo">{{cite web | url=http://www.census2011.co.in/census/district/149-dibrugarh.html | title=Dibrugarh District : Census 2011-2018 data | accessdate=31 December 2018 | author=census2011}}</ref> |Literacy = ৭৬.০৫% |SexRatio = ৯৬১ |Tehsils = ডিব্ৰুগড়, নাহৰকটীয়া |LokSabha = [[ডিব্ৰুগড় (লোকসভা সমষ্টি)|ডিব্ৰুগড়]], [[লক্ষীমপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|লখিমপুৰ]] |Assembly = মৰাণ (১১৫), ডিব্ৰুগড় (১১৬), লাহোৱাল (১১৭), দুলিয়াজান (১১৮), টিংখং (১১৯), নাহৰকটীয়া (১২০), [[চাবুৱা]] (১২১) |Highways = |Website = http://dibrugarh.gov.in/ }} '''ডিব্ৰুগড় জিলা''' ভাৰতৰ উত্তৰ-পূবত অৱস্থিত [[অসম]] ৰাজ্যৰ এখন জিলা। ইয়াৰ চাৰিসীমা হ'ল উত্তৰে [[ধেমাজি জিলা]], দক্ষিণে [[চৰাইদেউ জিলা]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ [[টিৰাপ জিলা]], পূবে [[তিনিচুকীয়া জিলা]], আৰু পশ্চিমে [[শিৱসাগৰ জিলা]]। ইয়াৰ সদৰ স্থানৰ নামো [[ডিব্ৰুগড়]]। জিলাখনৰ মাটিকালি প্ৰায় ৩,৩৮১ বৰ্গ কিলিমিটাৰ। ==ডিব্ৰুগড় নামৰ উৎপত্তি== 'ডিব্ৰুগড়' নামটোৰ উৎপত্তি 'ডিবাৰুমুখ' বা 'ডিব্ৰুমুখ'ৰ পৰা হোৱা বুলি উল্লেখ কৰা হয়। [[চুতীয়া–আহোম ৰাজ্যৰ যুদ্ধ|চুতীয়া-আহোম সংঘৰ্ষ]]ৰ সময়ত এই ঠাই আহোমসকলৰ এটা উল্লেখযোগ্য সামৰিক শিবিৰ আছিল। ১৫২২-২৩ চনত আহোম ৰজাই চুতীয়াক পৰাস্ত কৰি ডিব্ৰুগড় জিলাৰ ভূমি নিজৰ অধীনলৈ আনে।[[চুতীয়া ৰাজ্য]] দখল কৰাৰ অভিজানত আহোম সেনাই ব্ৰহ্মপুত্ৰ নৈয়েদি উজাই আহি ডিব্ৰু নৈৰ পাৰত গড় এটা নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু তাৰ পৰাই ডিব্ৰুগড় নাম পৰিল।<ref name="Dibrugarh">{{cite journal|last=Bhuyan|first=Rashmi Rekha|title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora|date=2023|journal=Heritage: Journal of Multidisciplinary Studies in Archaeology|volume=11|issue=2|url=https://www.heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf|page=534|quote=The Buranjis refer to the Ahom-Chutiya conflict from the fourteenth century which continued up to the sixteenth century. The Ahoms built a garh (fort) on the bank of the river Dibru to resist the attack of the Chutiyas from which the name ‘Dibrugarh’ was derived (Nath, 2001, p.81). Thus, the present name of the town Dibrugarh has its root in the contention over the territory between the Ahoms and the Chutiyas.}}</ref> "ডিব্ৰু" নামটো ডিবাৰু বা ডিব্ৰু নদীৰ পৰা বিকশিত হৈছে। "ডিব্ৰু" আৰু "ডিবাৰু" দুয়োটা [[বড়ো-কছাৰী]] ভাষা পৰিয়ালৰ শব্দ।<ref>{{cite book |last=Endle |first=Sidney |title=The Kacháris |url=https://archive.org/details/kachris00endl |year=1911 |publisher=Macmillan and Co. |location=London |page=[https://archive.org/details/kachris00endl/page/4 4] |quote=It is indeed not at all unlikely that the people known to us as Kacháris and to themselves as Baḍa (Bara), were in earlier days the dominant race in Assam; and as such they would seem to have left traces of this domination in the nomenclature of some of the physical features of the country, e.g., the Kachári word for water (di; dŏi) apparently forms the first syllable of the names of many of the chief rivers of the province, such as Diputá, Dihong, Dibong, Dibru, Dihing, Dimu, Desáng, Diku (cf. khu Tista), &c., and to these may be added Dikrang, Diphu, Digáru, &c., all near Sadiya, the earliest known centre of Chutiyá (Kachári) power and civilisation. }}</ref><ref>{{cite book | last = Endle | first = Sidney | author-link = | title = The Kacharis | publisher = Macmillan and Co. | date = 1911 | location = London | url = https://www.gutenberg.org/files/50008/50008-h/50008-h.htm | pages = xv–xvi | quote = In Assam proper the Hindus call them Kacháris; in Bengal they are known as Meches. Their own name for their race is Boṛo or Boḍo... closely allied to, and closely connected with, the Kacháris, are many other tribes in Assam, e.g., the Chutiyás, the Lálungs, the Moráns, the Gáros, the Rabhas, the Meces, and perhaps the Koches... all these tribes are members of one and the same great family of the human race. }}</ref> এই ভাষা সমূহত "ডি-" অৰ্থ "পানী"।<ref>{{cite book |last=Ramirez |first=Philippe |year=2014 |title=People of the Margins: Across Ethnic Boundaries in North-East India |publisher=Spectrum Publications |page=4 |quote=Ti- or di- ('water') is a common affix used by Tibeto-Burman languages to designate rivers. }}</ref>{{efn|উজনি অসমৰ বড়ো-কছাৰী ভাষাগোষ্ঠীৰ [[দেউৰী ভাষা]]ত পানীৰ বাবে "ড্জি"(ʤɪ)<ref name="water">{{cite journal |last1=Longmailai |first1=Monali |last2=Saikia |first2=Jonali |year=2019 |title=Patterns of sound change in Deori and Dimasa |journal=Nepalese Linguistics |volume=34 |pages=26–35 |page=27 |doi=10.3126/nl.v34i1.41162 |quote=For instance, the word for water in these languages are dɪ (Dimasa), dɯɪ (Bodo), tɪ (Tiwa) and tɪ (Kokborok) while in Deori, it is ʤɪ. }}</ref> ব্যৱহাৰ কৰা হয়; আনহাতে মৰাণ<ref>{{cite journal |last=Gurdon |first=P. R. T. |author-link= |year=1904 |title=The Morāns |journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal |volume=73 |issue=1 |pages=36–48 |page=36 |quote=The word for “Egg” in all four languages is Daodi ... dao meaning fowl and di water. }}</ref> আৰু [[ডিমাছা ভাষা]]ত "ডি" (dɪ) <ref name="water"/>ব্যৱহাৰ কৰা হয়।}} ==ইতিহাস== ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে আহোমসকলৰ পূব অসমত বিস্তাৰৰ পূৰ্বে বৰ্তমানৰ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ অধিকাংশ অঞ্চল [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত আছিল।<ref>{{cite journal |last=Bhuyan |first=Rashmi Rekha |title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora |date=2023 |journal=Heritage: Journal of Multidisciplinary Studies in Archaeology |volume=11 |issue=2 |page=532 |url=https://www.heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf |quote=About 250 years ago the Dihing (present Burhi-Dihing) flowed westerly through Sivsagar district to meet the Brahmaputra at the extreme western point of Majuli island (Sarma and Goswami, 2007). Over the centuries, the river Dihing has changed its courses many times...We find the earliest historical records of the valley after the coming of the Ahoms, as the Buranjis or the Ahom chronicles mention about the conflict between the Ahoms and the Chutiyas on the bank of the river Dihing. The Satsari Asom Buranji refers to the Ahom-Chutiya conflict over the matter of fishing rights in the river Dihing, which ultimately led to the annexation of the entire Chutiya territory upto Sadiya by the Ahoms during the reign of Suhungmung (p.56). However, it was only in the second decade of the sixteenth century that the area was brought under the control of the Ahoms, and before that, the whole territory of present-day Dibrugarh was under the Chutiyas. }}</ref> নিত্যানন্দ গগৈৰ মতে, ১৫২৩ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোমসকলে চুতীয়াসকলৰ পৰা ডিব্ৰু নদীৰ অৱবাহিকা দখল কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Gogoi |first=Nityananda |title=Historical Geography of Medieval Assam |publisher=EBH Publishers |location=Guwahati |year=2016 |isbn=978-93-83252-70-1 |quote=The tract of country in the Dibru basin was occupied by the Ahoms from the Chutiyas in 1523 AD.}}</ref> অৱশ্যে জিলাখনৰ পূব দিশত [[পাটকাই]] পৰ্বতমালাৰ কাষৰ [[টিপাম]] আৰু [[নামৰূপ]] অঞ্চল [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত আছিল। নামৰূপ আহোম ৰাজ্যৰ পূব দিশৰ অন্যতম প্ৰদেশ আছিল আৰু ইয়াক [[চুকাফা]]ৰ সময়ত স্থাপিত ৰাজকীয় ভূসম্পত্তি হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে; আনহাতে টিপাম আহোমসকলৰ অন্যতম প্ৰশাসনিক অঞ্চল আছিল আৰু ইয়াৰ ভূখণ্ড পৰৱৰ্তী ডিব্ৰুগড় জিলাৰ জয়পুৰ থানা অঞ্চলৰ সৈতে মিলিছিল।<ref>{{harvcol|Gogoi|2016|pp=280–281, 305}}</ref> তেতিয়াৰ [[দিহিং নদী|দিহিং]] নদীৰ গতিপথ বৰ্তমানৰ বুঢ়ী দিহিঙৰ গতিপথতকৈ যথেষ্ট পৃথক আছিল আৰু ইয়াৰ প্ৰাচীন গতিপথ [[দিচাং নদী]]ৰ গতিপথৰ কাষেৰে গৈছিল। নদীখন শিৱসাগৰ অঞ্চলৰ মাজেৰে পশ্চিমমুখী হৈ [[মাজুলী]]ৰ পশ্চিম প্ৰান্তৰ ওচৰত ব্ৰহ্মপুত্ৰত মিলিছিল আৰু সময়ে সময়ে ইয়াৰ গতিপথৰ উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন হৈছিল।<ref>{{cite conference |last=Sarma |first=Jogendra Nath |title=A study on palaeochannels from satellite imagery in a part of Upper Assam |book-title=Proceedings of the National Symposium on Remote Sensing Applications for Resource Management with Special Emphasis on the North-Eastern Region |location=Guwahati |year=1993 |pages=74–83 }}</ref> এই দিহিং উপত্যকাই চুতীয়া আৰু আহোম ৰাজ্যৰ মাজৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ সীমান্ত অঞ্চল গঠন কৰিছিল। চুতীয়া ৰাজ্যৰ দক্ষিণ সীমা বুঢ়ী দিহিংলৈকে বিস্তৃত আছিল বুলি শ্ৰীষ্টিধৰ দত্তই উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Dutta |first=Sristidhar |title=The Mataks and their Kingdom |publisher=Chugh Publications |location=Allahabad |year=1985 |page=28 |quote=the Chutiya kingdom was bound by the Himalayas on the north, river Burhi Dihing on the south, Patkai ranges on the east and Bharali river in the west }}</ref> [[চুহুংমুং]]ৰ ৰাজত্বকালত হোৱা [[চুতীয়া–আহোম ৰাজ্যৰ যুদ্ধ|চুতীয়া-আহোম সংঘৰ্ষ]]ৰ ফলত আহোমসকলে দিহিং উপত্যকাৰ চুতীয়া-নিয়ন্ত্ৰিত অঞ্চলসমূহলৈ আগবাঢ়ে। বুৰঞ্জীসমূহত ডিব্ৰুমুখৰ যুদ্ধৰ উল্লেখ পোৱা যায়, য'ত কাশিতৰা, আলঙি চেতিয়া আৰু বৰপাত্ৰ আদি চুতীয়া সেনাধ্যক্ষই আহোম বাহিনীৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ কৰিছিল।<ref>Bhuyan, S. K., ''Deodhai Assam Buranji'', chap. 31.</ref> আহোম বাহিনীৰ নেতৃত্বত আছিল ৰজা, কিংলুন বুঢ়াগোহাঁই আৰু ফ্ৰাচেনমুং বৰগোহাঁই। ১৫২৪ খ্ৰীষ্টাব্দত [[শদিয়া]] দখল আৰু চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতনৰ পিছত এই অঞ্চলসমূহ আহোম ৰাজ্যৰ অধীনলৈ আহে। তাৰ পিছত চুহুংমুঙে চাওলুং চুলুঙক নতুনকৈ দখল কৰা অঞ্চলৰ শাসনৰ দায়িত্ব দিয়ে।<ref>{{Cite web |url=http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867 |title=Ahom-buranji |date=12 November 1939 |via=Internet Archive }}</ref> ১৭৮৭ খ্ৰীষ্টাব্দত [[গৌৰীনাথ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত [[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ সময়ত ডিব্ৰু অঞ্চলৰ অমৰাতলীত আহোম ৰাজকীয় বাহিনী পৰাজিত হোৱাৰ পিছত অঞ্চলটো মটক বা মোৱামৰীয়াসকলৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ যায়। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁলোকে [[মটক ৰাজ্য]] গঠন কৰে আৰু অঞ্চলটোত এক প্ৰভাৱশালী ধৰ্মীয় সম্প্ৰদায় হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা লাভ কৰে।<ref>"Since the defeat of the royal troops at Amaratali of Dibru in 1787 A.D. this region came under the Mataks or the Moamarias, who formed there a dominant religious community." {{harvcol|Gogoi|2016|p=241}}</ref> ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে মটক ৰজা [[সৰ্বানন্দ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত [[সোণোৱাল কছাৰী|কছাৰী সোণোৱাল]] আৰু বিহিয়া{{efn|বিহিয়াসকল চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ এটা উপশাখা বুলি ঊনবিংশ শতিকাৰ কিছুমান নৃতাত্ত্বিক উৎসত উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite book |last=Dalton |first=Edward Tuite |url=https://books.google.com/books?id=9wxWAAAAcAAJ&dq=bihiya+ahom&pg=PA77 |title=Descriptive Ethnology of Bengal |date=1872 |publisher=Office of the superintendent of government printing |language=en |page=521 }}</ref><ref>{{cite journal |last=Hannay |first=S. F. |journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal |title=Journal of the Asiatic Society of Bengal |year=1848 |publisher=Asiatic Society of Bengal |location=Calcutta |language=en |page=468 |quote=In the present time the Sooteeahs are called Hindoo Sooteeahs, and Ahom Sooteeahs, the last named being those with whom the Ahoms or Saums intermarried at an early date. The class of the Assam population known as Beheeahs in upper Assam, also consider themselves belonging to the Hindu Sooteeah family. }}</ref>}} সোণোৱালসকলক ক্ৰমে [[শদিয়া]] আৰু [[ধেমাজি জিলা|চিচি-ধেমাজি]] অঞ্চলৰ পৰা আনি বৰ্তমানৰ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ [[দিহিং নদী|বুঢ়ী দিহিং]] আৰু [[ডিব্ৰু নদী|ডিব্ৰু]] নদীৰ মাজৰ বনাঞ্চলসমূহত বসতি স্থাপন কৰোৱা হৈছিল।<ref>{{cite journal |last=Prinsep |first=James |journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal |title=Journal of the Asiatic Society of Bengal |year=1838 |volume=7 |publisher=Asiatic Society of Bengal |url=https://books.google.com/books?id=gjczAQAAMAAJ |language=en |page=676 }}</ref> প্ৰশাসনিকভাৱে বৰ্তমানৰ ডিব্ৰুগড় জিলা পূৰ্বতে [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত আছিল। ১৯৭১ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে লখিমপুৰ জিলাৰ পৰা পৃথক কৰি ডিব্ৰুগড়ক স্বতন্ত্ৰ জিলা হিচাপে গঠন কৰা হয়।<ref name="RKG Dibrugarh">{{cite web |url=https://drive.google.com/open?id=1CUN2_25eEhvyY1I0e3FKkPkE8zvGLS6E |title=Govt Order No. AAP 110/70/169 dtd 24th Sept/1971 |access-date=2019-11-28 |last=Government of Assam |first=Govt of Assam |date=2019-11-28 |work=RKG Dibrugarh }}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত ১৯৮৯ চনৰ ১ অক্টোবৰত ডিব্ৰুগড় জিলাৰ একাংশ পৃথক কৰি [[তিনিচুকীয়া জিলা]] গঠন কৰা হয়।<ref name="RKG Dibrugarh" /> ==ভৌগোলিক অৱস্থিতি== ডিব্ৰুগড় জিলা ২৭° ৫' ৩৮" উত্তৰৰ পৰা ২৭° ৪২' ৩০" উত্তৰ অক্ষাংশ আৰু ৯৪° ৩৩' ৪৬" পূবৰ পৰা ৯৫° ২৯' ৮" পূব দ্ৰাঘিমাংশ লৈকে বিস্তৃত। ইয়াৰ চাৰিসীমা হ'ল উত্তৰে [[ধেমাজি জিলা]], দক্ষিণে [[চৰাইদেউ জিলা]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ [[টিৰাপ জিলা]], পূবে [[তিনিচুকীয়া জিলা]], আৰু পশ্চিমে [[শিৱসাগৰ জিলা]] আৰু [[চৰাইদেউ জিলা]]। ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰে জিলাখনৰ উত্তৰ সীমা প্ৰায় ৯৫ কিলোমিটাৰলৈ বিস্তৃত হৈ আছে। [[ডিব্ৰু-ছৈখোৱা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]], [[দিহিং-পাটকাই অভয়াৰণ্য]]ৰ অংশবিশেষ ডিব্ৰুগড় জিলাত অৱস্থিত। ==প্ৰশাসনিক বিভাজন== ডিব্ৰুগড় জিলাৰ মহকুমা হ'ল [[ডিব্ৰুগড়]] আৰু [[নাহৰকটীয়া]]। নাহৰকটীয়াক নতুনকৈ জিলা খনৰ দ্বিতীয়টো মহকুমা হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছে। জিলা সদৰ [[ডিব্ৰুগড়]]। [[অসম বিধানসভা]]ৰ সাতটা সমষ্টি ডিব্ৰুগড় জিলাৰ অন্তৰ্গত। সেইকেইটা সমষ্টি হৈছে: [[মৰাণ (নগৰ)|মৰাণ]] (১১৫), ডিব্ৰুগড় (১১৬), লাহোৱাল (১১৭), [[দুলীয়াজান]] (১১৮), [[টিংখং]] (১১৯), [[নাহৰকটীয়া]] (১২০), চাবুৱা (১২১)। চাবুৱা সমষ্টি [[লক্ষীমপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)|লখিমপুৰ লোকসভা]] আৰু আন ৬টা [[ডিব্ৰুগড় (লোকসভা সমষ্টি)|ডিব্ৰুগড় লোকসভা সমষ্টিৰ]] অন্তৰ্গত। ==জনগাঁথনি== ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি ডিব্ৰুগড়ৰ জনসংখ্যা ১৩,২৬,৩৩৫ জন। ইয়াৰে ৬,৭৬,৪৩৪জন পুৰুষ আৰু ৬,৪৯,৯০১ গৰাকী মহিলা। ২০০১- ২০১১ দশকটোত জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ হাৰ ১১.৯২%। ১০০০জন পুৰুষৰ বিপৰীতে মহিলাৰ সংখ্যা ৯৬১ গৰাকী। সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৭৬.০৫%।<ref name="districtinfo"/> জনসংখ্যাৰ ৭% [[বাংলা ভাষা|বাংলা ভাষা কোৱা]] আৰু ৫%[[হিন্দী ভাষা|হিন্দী ভাষা কোৱা]]। জিলাখনত ১৮% লোক চহৰ অঞ্চলত বসবাস কৰে আৰু ৮২% লোক গ্ৰাম্য অঞ্চলত বসবাস কৰে। জিলাখনৰ প্ৰায় ৯০% লোক [[হিন্দু ধৰ্ম‎|হিন্দু ধৰ্মী]], ৪.৫% [[ইছলাম ধৰ্ম‎|ইছলাম ধৰ্মী]] আৰু বাকী অন্যান্য ধৰ্মালম্বী লোক। ডিব্ৰুগড় জিলাৰ মূল অধিবাসীসমূহ হৈছে [[আহোম জনগোষ্ঠী|আহোম]], [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী|চুতীয়া]], [[কৈৱৰ্ত]], [[সোণোৱাল কছাৰী]], [[মটক জনগোষ্ঠী|মটক]], [[মৰাণ জনগোষ্ঠী|মৰাণ]] জনগোষ্ঠীৰ লোক। [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] হ'ল প্ৰধান ভাষা। ==শিক্ষা== ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল মতে ডিব্ৰুগড় জিলাৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ হ'ল ৭৬.০৫%, পুৰুষৰ ৮২.৮২% আৰু মহিলা ৬৮.৯৯%।<ref name="districtinfo"/> [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]] উজনি অসমৰ প্ৰথম বিশ্ববিদ্যালয়। ১৯৬৫ চনতে স্থাপিত বিশ্ববিদ্যালয়খন ৰাজাভেটাত অৱস্থিত আৰু ডিব্ৰুগড় সদৰৰ পৰা প্ৰায় পাঁচ কিলোমিটাৰ নিলগত অৱস্থিত অসমৰ এক উল্লেখযোগ্য শিক্ষাৰ কেন্দ্ৰ। অসমৰ এক অন্যতম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ৰ হৈছে ডিব্ৰুগড় জিলাস্থিত [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]]। ডিব্ৰুগড় সদৰৰ পৰা প্ৰায় ৬ কিলোমিটাৰ নিলগত অৱস্থিত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়খনে উজনি অসমৰ ৰাইজৰ স্বাস্থ্যসেৱাত উল্লেখযোগ্য বৰঙণি যোগাইছে। পোনপ্ৰথমে বেৰীহোৱাইট মেডিকেল কলেজ নামেৰ জনাজাত (১৯০০ চন) মহাবিদ্যালয়খন ১৯৪৭ চনৰ ৩ নৱেম্বৰত স্থাপিত হৈছিল। জিলাখনৰ আন উল্লেখযোগ্য শিক্ষানুষ্ঠানসমূহ হৈছে: [[ডিব্ৰুগড় পলিটেকনিক]], [[ছল্ট ব্ৰুক একাডেমী]], [[ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়|হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়]], [[মনোহৰী দেৱী কানৈ মহিলা মহাবিদ্যালয়]], [[ডিব্ৰু মহাবিদ্যালয়]], [[ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]], [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়]], [[চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়]], চন্দ্ৰকান্ত হাজৰিকা শিক্ষক প্ৰশিক্ষণ মহাবিদ্যালয় (মিলন নগৰ) আদি। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==টোকা== {{notelist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{Official website|http://dibrugarh.gov.in/}} * {{Commons category-inline|Dibrugarh District|ডিব্ৰুগড় জিলা}} {{Geographic location |Centre = ডিব্ৰুগড় জিলা |North = [[ধেমাজি জিলা]] |Northeast = |East = [[তিনিচুকীয়া জিলা]] |Southeast = [[টিৰাপ জিলা]], [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] |South = [[চৰাইদেউ জিলা]] |Southwest = |West = [[শিৱসাগৰ জিলা]] |Northwest = [[লখিমপুৰ জিলা]]<br/>[[মাজুলী জিলা]] }} {{অসম}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জিলা]] [[শ্ৰেণী:ডিব্ৰুগড় জিলা]] k9fr1j6hjwk1apjwofy45c25xicsuvq 0 4252 646723 646414 2026-10-23T10:25:12Z BhuyanBhaskar 16362 /* চিত্ৰ বীথিকা */ 646723 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয় | native_name = | image_name = Gauhati University Logo.png | image_size = 200px | image_alt = | caption = | latin_name = | motto = বিদ্যয়া সাধয়েৎ (Vidyaya Sadhayeta - বিদ্যাৰ দ্বাৰা সিদ্ধি লাভ) | mottoeng = | established = {{start date|১৯৪৮}} | closed = | type = ৰাজহুৱা কলেজিয়েট বিশ্ববিদ্যালয় | affiliation = | endowment = | budget = | officer_in_charge = | chairman = | chancellor = [[অসমৰ ৰাজ্যপাল]] | president = | vice-president = | superintendent = | provost = | vice_chancellor = [[ননী গোপাল মহন্ত]] | rector = | principal = | dean = | director = | head_label = | head = | academic_staff =৩৪১ (২০১৮) | administrative_staff =১১৬৭ (২০১৮) | students =৫৪১১ (২০১৮) | undergrad =১২৯০ (২০১৮) | postgrad =৩৭২১ (২০১৮) | doctoral =৩৯৮ (২০১৮) | other = | city = [[গুৱাহাটী]] | state = [[অসম]] | province = | country = [[ভাৰত]] | coor = | campus =চহৰাঞ্চল (মুঠ 650 একৰ) | former_names = | free_label = | free = | colors = | colours = | athletics = | sports = | nickname = | mascot = | affiliations = | website = {{url|http://www.gauhati.ac.in/}} | logo = | footnotes = }} '''গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়''' ({{Lang-en|''Gauhati University'', চমুকৈ ''GU''}}; ''গৌহাটী বিশ্ববিদ্যালয়'') [[অসম|অসমৰ]] [[গুৱাহাটী|গুৱাহাটীত]] অৱস্থিত এখন কলেজিয়েট ৰাজ্যিক বিশ্ববিদ্যালয়। ১৯৪৮ চনৰ ২৬ জানুৱাৰীত স্থাপিত এই বিশ্ববিদ্যালয় [[উত্তৰ-পূব ভাৰত|উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ]] প্ৰথমখন বিশ্ববিদ্যালয়। ১৯৪৮ চনৰ ২৬ জানুৱাৰীত স্থাপন হোৱা এই বিশ্ববিদ্যালয়খনে অসমৰ লগতে সমগ্ৰ [[উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]]ৰ শৈক্ষিক আৰু সাংস্কৃতিক বিকাশত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰি আহিছে। গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়খন গুৱাহাটীৰ [[জালুকবাৰী]] অঞ্চলত অৱস্থিত।<ref>গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ৱেবচাইট, https://gauhati.ac.in/about/</ref> ==ইতিহাস== [[চিত্ৰ:Guwahati University.jpg|250px|thumb|right|গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মূল প্ৰৱেশদ্বাৰ]] গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰতিষ্ঠাৰ প্ৰথম ৰাজহুৱা দাবী ১৯১৭ চনত শিৱসাগৰত অনুষ্ঠিত অসম এছ’ছিয়েচনৰ বাৰ্ষিক অধিৱেশনত উত্থাপিত হৈছিল।<ref>{{cite web | url=http://gauhati.ac.in/admin/about/history.htm | title=History of Gauhati University | accessdate=22 September 2026 | archivedate=18 May 2011 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20110518111859/http://gauhati.ac.in/admin/about/history.htm | deadurl=unfit}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত ১৯৪০ চনত তদানীন্তন চৰকাৰে ড° [[সূৰ্য্য কুমাৰ ভূঞা]]ক স্থান নিৰ্বাচন আৰু অন্যান্য তথ্য সংগ্ৰহৰ বাবে বিশেষ বিষয়া হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে।<ref>{{cite web | url=http://gauhati.ac.in/admin/about/history.htm | title=History of Gauhati University | accessdate=22 September 2026 | archivedate=18 May 2011 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20110518111859/http://gauhati.ac.in/admin/about/history.htm | deadurl=unfit}}</ref> ইয়াৰ পাছত পৰ্যায় ক্ৰমে গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয় '''গৌহাটী বিশ্ববিদ্যালয় আইন ১৯৪৭''' (Assam Act, XVI of 1947) আৰু অসম বিধান সভাত প্ৰস্তাৱিত এক বিধেয়কৰদ্বাৰা ১৯৪৮ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়।<ref>[https://legislative.assam.gov.in/documents-detail/the-gauhati-university-act-1947 The Gauhati University Act, 1947]{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> বিশ্ববিদ্যালয়খন বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ আৰু [[অসম]] চৰকাৰৰ যুটীয়া প্ৰচেষ্টাত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। ২৬ জানুৱাৰী ১৯৪৮ চনত [[গুৱাহাটী]] স্থিত অসমৰ প্ৰথমখন মহাবিদ্যালয় [[কটন কলেজ]]ৰ চুডমাৰ্চন হলত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰথমখন সভা অনুষ্ঠিত হয়। [[কটন কলেজ]]ৰ ভিতৰতে প্ৰথমে বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ কাম-কাজ পৰিচালনা কৰা হৈছিল যদিও ১৯৫৫-৫৬ চনত ইয়াক জালুকবাৰীৰ [[গোপীনাথ বৰদলৈ]] নগৰলৈ স্থানান্তৰিত কৰা হয়। গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰথম উপাচাৰ্য আছিল [[কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ]]।<ref>{{cite web |url=http://www.gauhati.ac.in/home/library/index.htm |title=A b o u t t h e L i b r a r y |publisher=Gauhati.ac.in |date= |accessdate=2013-02-27 |archivedate=2012-11-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121130175839/http://gauhati.ac.in/home/library/index.htm |deadurl=yes }}</ref> ==বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰতীকচিহ্ন== আহমেদাবাদৰ বস্ত্ৰ ডিজাইনাৰ ত্ৰিপুৰেশ্বৰ মুখোপাধ্যায়ৰ দ্বাৰা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰতীকচিহ্ন (Emblem) প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল, য’ত সংস্কৃতত "বিদ্যয়া সাধয়েৎ" খোদিত কৰা হৈছে। বিশ্ববিদ্যালয়খন গঠন হোৱাৰ সময়ত বহুতো প্ৰতীক চিহ্নৰ আৰ্হি জমা পৰিছিল, যিদিও শেষত ত্ৰিপুৰেশ্বৰ মুখোপাধ্যায় (Tripureswar Mukhopadhyay)-এ অংকন কৰা আৰ্হিটো নিৰ্বাচিত কৰা হৈছিল। প্ৰতীক চিহ্নটোৰ সোঁমাজত জ্ঞানৰ প্ৰতীকস্বৰূপ এটি প্ৰজ্বলিত চাকি আৰু ইয়াৰ তলৰ অংশত ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতীকৰ দৰে এটা হস্তী বা গজৰ চিহ্ন অংকিত কৰা হৈছে, ই অসমৰ ঐতিহ্য আৰু শক্তিৰ প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছে। ইয়াৰ চাৰিওফালে ইংৰাজীত "UNIVERSITY OF GAUHATI" বুলি লিখা আছে। ===উপাচাৰ্যসকল=== [[চিত্ৰ:A view of the University of Guwahati.jpg|250px|thumb|right|গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]] * [[কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ]] ১৯৪৭ – ১৯৫৭ * [[সূৰ্য্য কুমাৰ ভূঞা]] ১৯৫৭ – ১৯৬০ * এইচ চি ভূঞা ১৯৬০ – ১৯৬২ চন * ফণীধৰ দত্ত ১৯৬২ – ১৯৬২ * হেৰল্ড জন টেইলৰ ১৯৬২ – ১৯৬৫ * এম এন গোস্বামী ১৯৬৫ – ১৯৭১ * এছ চি ৰাজখোৱা ১৯৭১ – ১৯৭৪ * এইচ কে বৰুৱা ১৯৭৪ – ১৯৭৯ * জে এম চৌধুৰী ১৯৭৯ – ১৯৮৬ * ডি পি বৰুৱা ১৯৮৬ – ১৯৯১ চন * এন কে চৌধুৰী ১৯৯১ – ১৯৯৬ চন * হিৰালাল দুৱাৰাহ ১৯৯৬ – ২০০১ * জি এন তালুকদাৰ ২০০১ – ২০০৬ * [[অমৰজ্যোতি চৌধুৰী]] ২০০৬ – ২০০৮ * অখিল কুমাৰ মেধি ২০০৮ – ২০১৩ * মৃদুল হাজৰিকা ২০১৩ – ২০১৯ * প্ৰতাপ জ্যোতি সন্দিকৈ ২০১৯ – ২০২৪ * [[ননী গোপাল মহন্ত]] ২০২৪ - বৰ্তমান ১৯১৭ চনত [[শিৱসাগৰ]] ত অনুষ্ঠিত অসম সন্থাৰ বাৰ্ষিক অধিৱেশনত প্ৰথম ৰাজহুৱা দাবী উত্থাপন কৰা হয়।১৯৪০ চনত চৰকাৰে এছ কে ভূঞাক বিশেষ বিষয়া হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে আৰু স্থান নিৰ্বাচন আৰু আনুষংগিক বিষয়সমূহৰ প্ৰাসংগিক তথ্য সংগ্ৰহৰ দায়িত্ব লয় .<ref name="gauhati2">{{cite web |url=http://www.gauhati.ac.in/admin/about/history.htm |title=শিক্ষাৰ বাবে |publisher=Gauhati.ac.in |প্ৰৱেশ -date=১৪ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110518111859/http://gauhati.ac.in/admin/about/history.htm |আৰ্কাইভ -date=18 May 2011 |access-date=3 April 2024 |archivedate=18 May 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110518111859/http://gauhati.ac.in/admin/about/history.htm |deadurl=yes }}</ref> ৰাজ্যিক বিধানসভাৰ এক আইন: ১৯৪৮ চনত অসম চৰকাৰৰ গৌহাটী বিশ্ববিদ্যালয় আইন ১৯৪৭ (১৯৪৭ চনৰ অসম আইন, ষোড়শ)ৰ দ্বাৰা বিশ্ববিদ্যালয়খন প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয় বিশ্ববিদ্যালয়খন ১৯৪৮ চনৰ ২৬ জানুৱাৰীত অনুষ্ঠিত হৈছিল, যিটো প্ৰতিষ্ঠা দিৱস বুলি গণ্য কৰা হয়, [[কটন বিশ্ববিদ্যালয়|কটন কলেজ, গুৱাহাটী]]ৰ পুৰণি ছাডমাৰ্চন হলত।<ref name="gauhati1">{{cite web |url=http:// www.gauhati.ac.in/admin/index.htm |title=অনুষ্ঠান |publisher=Gauhati.ac.in |access-date=১৪ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২ |archive-url=https://web.archive.org/web /২০১২০২১৫১১২৭৪৫/http://www.gauhati.ac.in/admin/index.htm |archive-date=১৫ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২ |url-status=dead}}</ref> গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ে গুৱাহাটীৰ কেইটামান অস্থায়ী অট্টালিকাত সংযুক্ত, শিক্ষকতা আৰু আৱাসিক বিশ্ববিদ্যালয় হিচাপে কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে, [[কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ]]ক প্ৰথম উপাচাৰ্য হিচাপে, ফণীধৰ দত্ত, সৈলন্ধৰ ৰাজখোৱা আৰু শৰৎ কুমাৰ দত্তক নিৰ্বাচিত কৰা হয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শ্ৰেণীৰ পঞ্জীয়ক, কোষাধ্যক্ষ আৰু সম্পাদক ক্ৰমে। দাখিল কৰা বহুকেইজনৰ মাজৰ পৰা নিৰ্বাচিত বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ প্ৰতীক চিহ্নটোৰ ডিজাইন কৰিছিল আহমেদাবাদৰ বস্ত্ৰ ডিজাইনাৰ টি মুখাৰ্জীয়ে। ইয়াত লিপিবদ্ধ দুটা [[সংস্কৃত]] শব্দ: বিদ্যা সাধয়েতা (অৰ্থাৎ শিক্ষণৰ জৰিয়তে কৃতিত্ব)-এ বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ মূলমন্ত্ৰৰ ইংগিত দিয়ে। ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠাত ১৭খন সংযুক্ত মহাবিদ্যালয় আৰু আঠটা স্নাতকোত্তৰ বিভাগ আছিল। <ref name="gauhati2" /> চহৰৰ মাজমজিয়াৰ পৰা কাম আৰম্ভ কৰা বিশ্ববিদ্যালয়খন ১৯৫৫–৫৬ চনত বৰ্তমানৰ চৌহদলৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। == কেম্পাছ == <!-- মচি পেলোৱা ছবিসমুহ আঁতৰোৱা হৈছে: [[ফাইল:BKB authorium Gauhati University.jpg|thumb|BKB Auditorium]][[চিত্ৰ:GUIST, Gauhati University.jpg|250px|thumb|right|গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয় বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান]] [[:en:File:GUIST, Gauhati University.jpg|thumb|গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয় বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান]] [[:en:File:Dr. H.K. Baruah Regional Botanical Resource Centre, Gauhati University.jpg|thumb|ড° এইচ কে বৰুৱা আঞ্চলিক উদ্ভিদ সম্পদ কেন্দ্ৰৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ]][[:en:File:KK Handique Library, Gauhati University 2.jpg|thumb|right|কৃষ্ণ কান্ত হেণ্ডিক লাইব্ৰেৰী]] --> বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মূল কেম্পাছটো প্ৰায় ৪৮৪ একৰ জোৰা এক বিশাল এলেকাত বিস্তৃত হৈ আছে। বিশ্ববিদ্যালয়খন [[জালুকবাৰী]] চহৰৰ [[গুৱাহাটী]] চহৰ অঞ্চলত। কেম্পাছৰ দক্ষিণ দিশত এটা পাহাৰ আৰু উত্তৰ দিশত [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী|ব্ৰহ্মপুত্ৰ]] নদী বৈছে। কেম্পাছ এলেকাটো এখন সৰু চহৰলৈ গঢ় লৈ উঠিছে, বৰ্তমান 'গোপীনাথ বৰদলৈ নগৰ' নামেৰে পৰিচিত হৈছে। ইয়াৰ হোষ্টেলসমূহত বাস কৰা ৩৭০০ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীকে ধৰি প্ৰায় ৬০০০ জনসংখ্যা আছে। শিক্ষক, বিষয়া-কৰ্মচাৰীৰ আৱাসিক কোৱাৰ্টাৰৰ বাহিৰেও ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে ২২টা আৱাসগৃহ আছে। প্ৰয়োজনীয় নাগৰিক সুবিধা যেনে স্বাস্থ্য সেৱা, পানী যোগান, ৰাস্তাৰ পোহৰ, আভ্যন্তৰীণ পথ, অতিথিশালা, ডাক আৰু টেলিগ্ৰাফ কাৰ্যালয়, ভাৰতীয় ষ্টে’ট বেংক, ইণ্ডিয়া ইউনাইটেড বেংক , কেণ্টীন, এখন বজাৰ, উদ্যান, খেলপথাৰ, প্ৰেক্ষাগৃহ, ইনড’ৰ ষ্টেডিয়াম আদি কেম্পাছত আছে। বিশ্ববিদ্যালয়খন ৩৭ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথত [[লোকপ্ৰিয় গোপীনাথ বৰদলৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ]]ৰ ১০&nbsp;কিলোমিটাৰ দূৰত; কামাখ্যা ৰে’লৱে’ ষ্টেশ্যনৰ পৰা ৫&nbsp;কিলোমিটাৰ; আৰু গুৱাহাটী ৰে’লৱে’ ষ্টেশ্যনৰ পৰা ১০&nbsp;কিলোমিটাৰ দূৰত্বত থকাৰ লগতে গুৱাহাটী চহৰৰ মাজমজিয়াত থকা কাছাৰী (ডি.চি. ক’ৰ্ট)ৰ ওচৰৰ বাছ ষ্টপৰ পৰাও। দিছপুৰত থকা অসমৰ ৰাজধানী কমপ্লেক্স বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ২২&nbsp;কি:মি: দূৰত; গুৱাহাটী চহৰৰ পৰা বিশ্ববিদ্যালয়খনলৈ সহজে যাব পাৰি; গুৱাহাটীত দেশৰ সকলো প্ৰান্তৰ পৰা পথ, ৰে’ল আৰু বিমান সংযোগ আছে। অসমৰ কিছু অংশৰ পৰা বৃহৎ সংখ্যক বাছ সেৱাৰ ষ্টেশ্যন কেম্পাছৰ পৰা ২&nbsp;কিলোমিটাৰ দূৰত্বত থকা আদাবাৰী বাছ ষ্টেণ্ডত আছে। তেওঁলোকৰ আভ্যন্তৰীণ প্ৰক্ৰিয়াসমূহ স্বয়ংক্ৰিয় কৰিবলৈ গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ে কালিংগাছফ্টৰ ফ্লেগশ্বিপ এডুকেশ্যন ই আৰ পি সমাধান গ্ৰে’চেল্‌ছ বাছি লৈছে। এই ৰূপায়ণৰ ফলত বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ শৈক্ষিক, প্ৰশাসনিক আৰু বিত্তীয় প্ৰক্ৰিয়াসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে স্বয়ংক্ৰিয় হৈ উঠিছে। কেম্পাছটোক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠা অঞ্চলটোক "কৃষ্ণচূড়া নগৰী" বুলিও জনা যায়। বিশ্ববিদ্যালয়খনত কৃষ্ণচূড়া গছৰ পৰিমান বেছি বাবেই এই গছজোপাৰ পয়োভৰৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি এই নামকৰণ কৰা হৈছে৷ ===পুথিভঁৰাল আৰু আঞ্চলিক কেন্দ্ৰ=== ভাৰতীয় ঐতিহাসিক গৱেষণা পৰিষদ (ICHR)ৰ উত্তৰ-পূব আঞ্চলিক কেন্দ্ৰ (NERC) গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কেন্দ্ৰীয় পুথিভঁৰাল সম্প্ৰসাৰণ ভৱনত আছে। বাংগালুৰু আইচিএইচআৰ আঞ্চলিক কেন্দ্ৰৰ লগতে এইটোৱেই হৈছে জিইউৰ এতিয়ালৈকে একমাত্ৰ আঞ্চলিক কেন্দ্ৰ। বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ [[কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ পুথিভঁৰাল]]টো ২০০৩ চনত স্থাপিত {{lang|en|National Mission for Manuscripts}}-ৰ অধীনত এটা নিৰ্দিষ্ট 'পাণ্ডুলিপি সংৰক্ষণ কেন্দ্ৰ' (MCC)।<ref>[http://www.namami.org/convervation.htm পাণ্ডুলিপি সংৰক্ষণ কেন্দ্ৰসমূহ] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120506234603/http://www.namami.org/convervation.htm|date=৬ মে' ২০১২}} ''[[ৰাষ্ট্ৰীয় মিছনৰ বাবে... পাণ্ডুলিপি]]''।</ref> অসমৰ ভিতৰতে সৰ্ববৃহৎ পুথিভঁৰালটোৰ সংগ্ৰহত প্ৰায় ৮ লাখ ৫০ হাজাৰ গ্ৰন্থ, আলোচনী, আলোচনী আদি ৰখা হৈছে। ইয়াৰ উপৰিও ইয়াত প্ৰায় ৫,০০০ মূল্যৱান অমূল্য পাণ্ডুলিপি আছে, কিছুমান ৩০০ বছৰতকৈও অধিক পুৰণি।<ref>{{cite news| url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/পুৰণি-পাণ্ডুলিপি-সংৰক্ষণৰ বাবে-ভাৰ্চিটি-প্ৰয়াস/articleshow/11772135.cms | work=ভাৰতৰ সময়ছোৱা | title=পুৰণি পাণ্ডুলিপি সংৰক্ষণৰ বাবে ভাৰ্চিটি প্ৰচেষ্টা | date=৬ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১২}}</ref> == সংগঠন আৰু প্ৰশাসন == === শাসন ব্যৱস্থা === [[File:Administrative Building, Gauhati University.jpg|thumb|right|Administrative Building]]জি.ইউ. আদালত, কাৰ্যবাহী পৰিষদ আৰু একাডেমিক পৰিষদ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কৰ্তৃপক্ষ।<ref>{{Cite web |url=http://www.gauhati.ac.in/administration.php |title=Administration |access-date= ২৮ অক্টোবৰ ২০১৩ |archive-date=১৯ জানুৱাৰী ২০১৮ |archive-url=https://web.archive.org/web/20180119193036/http://gauhati.ac.in/administration.php |url-status=dead } }</ref> ২০১৯ চনত অধ্যাপক প্ৰতাপ জ্যোতি সন্দিকৈক বিশ্ববিদ্যালয়ৰ উপাচাৰ্য হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়।<ref>{{Cite news|date=20 August 2019|last=PTI|title=প্ৰতাপ জ্যোতি হণ্ডিকক গৌহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ নতুন ভিচি নিযুক্তি|url=... https://www.indiatoday.in/education-today/news/story/pratap-jyoti-handique-নিযুক্ত-নতুন-vc-of-gauhati-university-1582595-2019-08-20|access-date=5 মাৰ্চ 2021|work=ভাৰত আজি|language=as}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত অধ্যাপক [[ননী গোপাল মহন্ত]]ই ২০২৪ চনৰ ২১ আগষ্ট তাৰিখে গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ উপাচাৰ্য (Vice-Chancellor) হিচাপে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে৷ ==পৰিসীমা== বিশ্ববিদ্যালয়খন [[গুৱাহাটী]] মহানগৰীৰ জালুকবাৰী অঞ্চলত অৱস্থিত। আনহাতে বিশ্ববিদ্যালয়খন [[লোকপ্ৰিয় গোপীনাথ বৰদলৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ]]ৰ পৰা ১০ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত, [[কামাখ্যা]] ৰে’ল ষ্টেশ্যনৰ পৰা ৫ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত ৩৭ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাই পথৰ কাষতে অৱস্থিত। বৰ্তমান সমগ্ৰ অঞ্চলটোক [[গোপীনাথ বৰদলৈ]] নগৰ নামেৰে জনা যায়। বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰিসীমাৰ ভিতৰত ৩০০০ হাজাৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰী থাকিব পৰা আৱাসসমূহৰ লগতে শিক্ষক-কৰ্মচাৰীৰ আৱাসসমূহো আছে।<ref name="gauhati1"/> ==স্বীকৃতি== বিশ্ববিদ্যালয়খন [[ৰাষ্ট্ৰীয় মূল্যাংকন আৰু প্ৰত্যাপন পৰিষদ]] ({{lang|en|National Assessment and Accreditation Council}} চমুকৈ NAAC), বাংগালুৰুৰ দ্বাৰা মূল্যাঙ্কিত আৰু 'A' গ্ৰে’ড-প্ৰাপ্ত।<ref name="gauhati2"/> আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত ''{{lang|en|QS World University Rankings}}'' এ গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ক ২০২৩ চনত এছিয়াৰ ৬০১–৬৫০ বেণ্ডত স্থান দিছিল।<ref>[https://www.topuniversities.com/university-rankings/asia-university-rankings/2023 "QS Asia University Rankings 2023"]. QS Quacquarelli Symonds Limited</ref> ভাৰতত ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিষ্ঠানিক ৰেংকিং ফ্ৰে’মৱৰ্ক (এন আই আৰ এফ)-এ ২০২২ চনত গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ক সামগ্ৰিকভাৱে ৬৪ নম্বৰ স্থান প্ৰদান কৰিছিল<ref name=":0">{{Cite web|title=MHRD, National Institute Ranking Framework (NIRF)|url=https://www.nirfindia.org/2022/OverallRanking.html|access-date=১৫ জুলাই ২০২২|website=www.nirfindia.org|archivedate=2022-08-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220820073138/https://www.nirfindia.org/2022/OverallRanking.html|deadurl=yes}}</ref> আৰু বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ভিতৰত ৩৬ টা।<ref name=":1" >{{Cite web|title=MHRD, নেচনেল ইনষ্টিটিউট ৰেংকিং ফ্ৰেমৱৰ্ক (NIRF)|url=https://www.nirfindia.org/2022/UniversityRanking.html|access-date=15 জুলাই 2022|website=www.nirfindia। org|archivedate=2022-11-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221112070520/https://www.nirfindia.org/2022/UniversityRanking.html|deadurl=yes}}</ref> ==বিশ্ববিদ্যালয় সংগীত== [[চিত্ৰ:GU_AD.jpg|250px|thumb|right|গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰশাসনিক ভৱন]] বিশ্ববিদ্যালয় সংগীতটোৰ ৰচক [[ভূপেন হাজৰিকা]]। এই গীতটো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সকলো অনুষ্ঠানৰ আৰম্ভণিতে পৰিৱেশন কৰা হয়। <blockquote> জিলিকাব লুইতৰে পাৰ<br /> এন্ধাৰৰ ভেটা ভাঙি প্ৰাগজ্যোতিষত বয়<br /> জেউতি নিজৰাৰে ধাৰ<br /> শত শত বন্তিৰে জ্ঞানৰে দীপালীয়ে<br /> জিলিকাব লুইতৰে পাৰ<br /> <br /> সাঁচিপাতে ভাষা দিব<br /> চিফুঙে আশা দিব<br /> ৰংঘৰে মেলিব দুৱাৰ<br /> সমাজে সাৱটিব মহান মানৱতা<br /> বিজ্ঞানে আনিব জোঁৱাৰ<br /> <br /> নতুনৰ গতি খেদি ডেকা-গাভৰু আমি<br /> নিৰ্ভীক এই শতিকাৰ<br /> অজ্ঞান চাকনৈয়া এফলীয়া কৰি থৈ<br /> মাৰি যাওঁ জীৱনৰ ডাৰ<br /> জিলিকাব লুইতৰে পাৰ। </blockquote> ==শৈক্ষিক বিষয়== ==বিভাগ আৰু অধ্যয়ন কেন্দ্ৰসমূহ== বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ বিভিন্ন বিভাগ আৰু অধ্যয়ন কেন্দ্ৰসমূহ হৈছে<ref name="gauhati1"/> : ===কলা=== # অসমীয়া বিভাগ # অৰ্থনীতি বিভাগ # শিক্ষাতত্ত্ব বিভাগ # ইংৰাজী বিভাগ # বুৰঞ্জী বিভাগ # ৰাজনীতি-বিজ্ঞান বিভাগ # সমাজতত্ত্ব বিভাগ # আৰৱিক বিভাগ # বাংলা বিভাগ # বড়ো বিভাগ # ইংৰাজী ভাষা শিক্ষণ বিভাগ # বিদেশী ভাষা বিভাগ # হিন্দী বিভাগ # ভাষাতত্ত্ব বিভাগ # গ্ৰন্থাগাৰ আৰু তথ্যবিজ্ঞান বিভাগ # আধুনিক ভাৰতীয় ভাষা আৰু সাহিত্য অধ্যয়ন বিভাগ # পাৰ্চি বিভাগ # দৰ্শন বিভাগ # মনোবিজ্ঞান বিভাগ # সংস্কৃত বিভাগ # সাংবাদিকতা আৰু গণ-সংযোগ অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ # লোকসংস্কৃতি বিভাগ ===বিজ্ঞান=== # ৰসায়ন-বিজ্ঞান বিভাগ # জীৱ-বিজ্ঞান বিভাগ # গণিত বিভাগ # উদ্ভিদ বিজ্ঞান বিভাগ # ভেষজ বিজ্ঞান বিভাগ # পদাৰ্থ-বিজ্ঞান বিভাগ # পৰিসংখ্যা বিভাগ # পৰিকলন অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ # ব্যৱস্থাপনা অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ # জৈৱ-প্ৰযুক্তি অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ # জৈৱ-তথ্যপ্ৰযুক্তি অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ # ভূগোল অধ্যয়ন কেন্দ্ৰ # নৃতত্ত্ব বিভাগ # কম্পিউটাৰ বিজ্ঞান বিভাগ # বিদ্যুৎ আৰু যোগাযোগ প্ৰযুক্তি বিভাগ ===বাণিজ্য=== * '''বাণিজ্য অনুষদ''' ** [[বাণিজ্য]] ===বাণিজ্যিক ব্যৱস্থাপনা=== * '''ব্যৱস্থাপনা অনুষদ''' ** বাণিজ্যিক ব্যৱস্থাপনা ===আইন বিভাগ=== * '''আইন অনুষদ''' ** [[আইন]] ===স্নাতকোত্তৰ ছাত্ৰ সন্থা=== স্নাতকোত্তৰ ছাত্ৰ সন্থা হৈছে গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শীৰ্ষ ছাত্ৰ প্ৰতিনিধি সংস্থা। ১৯৪৯ চনত পিজিএছইউ-ৰ প্ৰথমটো সংস্থা গঠন হয়। প্ৰথম সাধাৰণ সম্পাদক আছিল বীৰেন গোস্বামী। গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয় ছাত্ৰ ৰাজনীতিৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হোৱাৰ বাবে পিজিএছইউ-এ ৰাজ্যত উচ্চ স্বীকৃতি লাভ কৰে। পিজিএছইউ-ৰ বহু সাধাৰণ সম্পাদকৰ লগতে অন্যান্য বিষয়ববীয়াই সক্ৰিয় ৰাজনীতিত জড়িত হৈ পৰিছে। পিজিএছইউ-ৰ বৰ্তমানৰ সাধাৰণ সম্পাদক পৰশ্ব পাটগিৰি।<ref>{{Cite news|url=https://www.sentinelassam.com/guwahati-city/gauhati-university-declares-pg-students-union-election-results- 526237|title=গৌহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ে ঘোষণা কৰিলে পি জি ছাত্ৰ সন্থাৰ নিৰ্বাচনৰ ফলাফল|date=২৭ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২১|work=[[চেন্টিনেল (গুৱাহাটী)|চেন্টিনেল]]|access-date=২৬ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২২}}{{Dead link|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==সুবিধাসমূহ== ===গ্ৰন্থাগাৰ=== [[Image:KKH.jpg|thumb|right|250px|গ্ৰন্থাগাৰৰ ভিতৰ ভাগ]] গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ গ্ৰন্থাগাৰ প্ৰথম অৱস্থাত ১৯৪৮ চনত [[গুৱাহাটী]]ৰ চানমাৰীত (এতিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পুৰণি কলনি নামেৰে জনাজাত) প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। ১৯৬২ চনত সেই স্থানৰ পৰা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বৰ্তমান থকা স্থানলৈ স্থানান্তৰিত কৰা হয়। আনহাতে ১৯৮২ চনত গ্ৰন্থাগাৰটো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰথম উপাচাৰ্য [[কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ]]ৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হয়। বৰ্তমান গ্ৰন্থাগাৰটোত ২৫,৯৪৯০খন কিতাপ, ১,০২২১২খন {{lang|en|BOUND PERIODICALS}}, ২২৫০খন গৱেষণা গ্ৰন্থ আৰু পত্ৰ, ৬৯০৮খন প্ৰতিবেদন আৰু নিবন্ধ আৰু ৩০৬খন মানচিত্ৰ আছে। [[সাঁচিপাত]]ৰ পুথি আছে ৪৫০০খন। [[কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ]]ৰ নিজা সংগ্ৰহৰ গ্ৰন্থ আছে ৭৫৯৩খন। ইয়াত [[কম্পিউটাৰ]]ৰ দ্বাৰা কোনো গ্ৰন্থ অনুসন্ধান কৰাৰ ব্যৱস্থা ৰখা হৈছে। লগতে বিভিন্ন দৈনিক কাকত-আলোচনী অধ্যয়ন কৰাৰো ব্যৱস্থা আছে<ref name="gauhati2"/> এই কেন্দ্ৰীয় পুথিভঁৰালটো উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ভিতৰত আটাইতকৈ ডাঙৰ পুথিভঁৰালসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। ===সংযুক্ত মহাবিদ্যালয়সমূহ=== ইয়াৰ অধিকাৰক্ষেত্ৰ ১৫খন জিলাত বিস্তৃত: [[বজালী জিলা]], [[বৰপেটা]], [[বিশ্বনাথ জিলা|বিশ্বনাথ]], [[বঙাইগাঁও]], [[দৰং]], [[ধুবুৰী]], [[গোৱালপাৰা ]], [[হোজাই]], [[কামৰূপ মহানগৰ জিলা]], [[কামৰূপ জিলা]], [[মৰিগাঁও]], [[নগাঁও]], [[নলবাৰী]], [[শোণিতপুৰ]], আৰু [[দক্ষিণ শালমাৰা-মানকাচৰ জিলা]]। ===বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱা প্ৰেক্ষাগৃহ=== গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মুখ্য প্ৰেক্ষাগৃহটো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মুখ্য তোৰণ (পুৰণি)ৰ ওচৰত আৰু কলা ভৱনৰ কাষত অৱস্থিত। প্ৰায় ১৮০০ আসনযুক্ত [[বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱা]] প্ৰেক্ষাগৃহ (চমুকৈ বি.কে.বি.) অসমৰ বৃহৎ প্ৰেক্ষাগৃহসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। বিশিষ্ট অসমীয়া সাহিত্যিক, লোক সংস্কৃতিৰ গৱেষক তথা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অন্যতম প্ৰতিষ্ঠাতা [[বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱা]]ৰ নামেৰে প্ৰেক্ষাগৃহটিৰ নামকৰণ কৰা হয়।<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://web.gauhati.ac.in/convocation/venue/bkb |access-date=2020-05-23 |archivedate=2020-04-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200427173510/http://web.gauhati.ac.in/convocation/venue/bkb |deadurl=yes }}</ref> ===অন্যান্য সুবিধা সমুহ=== অন্যান্য সুবিধা সমুহ হৈছে *চিকিৎসালয় *বিশ্ববিদ্যালয় ডাকঘৰ *বিশ্ববিদ্যালয় বেঙ্ক *অতিথিশালা ==ছাত্ৰাবাস== বিশ্ববিদ্যালয়খনত মুঠ ১২টা ছাত্ৰাৱাস আছে।<ref name="gauhati1"/> # [[লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা]] অসম আৰ্হি ৪ নং ছাত্ৰাৱাস # [[অতুল চন্দ্ৰ হাজৰিকা]] অসম আৰ্হি ৫ নং ছাত্ৰাৱাস # [[পদ্মনাথ গোহাঞিবৰুৱা]] অসম আৰ্হি ৬ নং ছাত্ৰাৱাস # [[লাচিত বৰফুকন]] অসম আৰ্হি ৭ নং ছাত্ৰাৱাস # [[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]] অসম আৰ্হি ৮ নং ছাত্ৰাৱাস # [[জ্ঞানদাভিৰাম বৰুৱা]] অসম আৰ্হি ৯ নং আইন ছাত্ৰাৱাস # মাধৱ বেজবৰুৱা ১ নং দুমহলীয়া ছাত্ৰাৱাস # [[গোপীনাথ বৰদলৈ]] ২ নং তিনিমহলীয়া ছাত্ৰাৱাস # [[বাণীকান্ত কাকতি]] ৩ নং দুমহলীয়া ছাত্ৰাৱাস # [[ভুবনেশ্বৰ বৰুৱা]] ৪ নং দুমহলীয়া ছাত্ৰাৱাস # ভি. ভেঙ্কত. ৰাও ৫ নং দুমহলীয়া গৱেষক ছাত্ৰাৱাস # বাবু জগজীৱন ৰাম গৱেষক ছাত্ৰাৱাস ==ছাত্ৰীনিবাস== বিশ্ববিদ্যালয়ত মুঠ ৯টা ছাত্ৰীনিৱাস আছে।<ref name="gauhati1"/> # ৰাণী গাইডালু অসম আৰ্হি ২ নং আইন ছাত্ৰীনিৱাস # [[চন্দ্ৰপ্ৰভা শইকীয়ানী]] অসম আৰ্হি ৩ নং ছাত্ৰীনিৱাস # [[মূলা গাভৰু]] অসম আৰ্হি ১০ নং ছাত্ৰীনিৱাস # [[নলিনীবালা দেৱী]] ১ নং দুমহলীয়া ছাত্ৰীনিৱাস # [[ইন্দিৰা মিৰি]] ২ নং দুমহলীয়া ছাত্ৰীনিৱাস # [[পুষ্পলতা দাস]] ৩ নং তিনিমহলীয়া ছাত্ৰীনিৱাস # [[পদ্মাৱতী দেৱী ফুকননী]] ৪ নং দুমহলীয়া ছাত্ৰীনিৱাস # [[মামণি ৰয়ছম গোস্বামী]]৫ নং দুমহলীয়া ছাত্ৰীনিৱাস # গান্ধী ভৱন গৱেষক ছাত্ৰীনিৱাস # ৮ নং তিনিমহলীয়া ছাত্ৰীনিৱাস # ৯ নং তিনিমহলীয়া ছাত্ৰীনিৱাস ==চিত্ৰ বীথিকা== <gallery> File:The main gate of Gauhati University in Guwahati.jpg|thumb|গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মূল তোৰণ, ২০২৬ চন File:Gauhati University Main Gate, Jalukbari, 2026.jpg|thumb|গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মূল তোৰণ, ২০২৬ চন File:Gauhati University Main Gate Image.jpg|thumb|গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মূল তোৰণ, ২০২৬ চন File:Gauhati University Satmile Gate, Jalukbari, Assam.jpg|গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সাতমাইল গেট, ২০২৪ চন File:Gauhati-University.jpg|গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মূল তোৰণ File:গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ নৱ নিৰ্মিত বিভাগ.jpg|গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ নৱ নিৰ্মিত বিভাগ, ২০২৬ চন File:BkB auditorium , Gauhati University.jpg|গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বিৰিঞ্চি কুমাৰ বৰুৱা প্ৰেক্ষাগৃহ File:MIL&LS and Folklore Department Building, Gauhati University, Assam.jpg|গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যায়ৰ আধুনিক ভাৰতীয় ভাষা আৰু সাহিত্য অধ্যয়ন বিভাগ আৰু লোক-সংস্কৃতি বিভাগৰ বিল্ডিং, ২০২৬ File:গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যায়ৰ জংঘল কেণ্টিন.jpg|গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যায়ৰ জংঘল কেণ্টিন, ২০২৬ File:The Gauhati University conclave 2026.jpg|Gauhati University conclave 2026 File:Gauhati University Main Gate, Jalukbari, Assam.jpg|গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মূল তোৰণ, ২০২৬ চন File:PNB ATM at Gauhati University.jpg|গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ PNB ATM, ২০২৬ File:SBI ATM at Gauhati University.jpg|গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ SBI ATM, ২০২৬ File:Statue of Hemchandra Barua at Gauhati University.jpg|গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ত হেমচন্দ্ৰ বৰুৱাৰ প্ৰতিমূৰ্তি File:Main Gate in Front of the Vice-Chancellor’s Residence, Gauhati University.jpg|Main Gate in Front of the Vice-Chancellor’s Residence, </gallery> ==আৰু চাওক== * [[কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ পুথিভঁৰাল]] * [[কৃষ্ণকান্ত সন্দিকৈ]] * [[ননী গোপাল মহন্ত]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[http://www.gauhati.ac.in/ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ৱেবছাইট] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150810042834/http://www.gauhati.ac.in/ |date=2015-08-10 }} {{অসমৰ বিশ্ববিদ্যালয়}} {{অসমৰ শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহ}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজ্যিক বিশ্ববিদ্যালয়সমূহ]] [[শ্ৰেণী:গুৱাহাটী]] [[শ্ৰেণী:গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]] r0x4mt93wpifvag4q4px9528plajkj0 0 4847 646560 460968 2026-10-22T16:22:00Z ~2026-56560-55 52440 /* অভিনয় শিল্পী */ 646560 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = কদমতলে কৃষ্ণ নাচে | image = Kadamtole_Krishna_Nache.jpg‎ | image_size = 180px | alt = 'Kadamtole Krishna Nache' | caption = | director = [[সুমন হৰিপ্ৰিয়া]] | producer = সুমন হৰিপ্ৰিয়া<br />ৰঞ্জিত চক্ৰবৰ্তি | writer = | screenplay = সুমন হৰিপ্ৰিয়া | story = | based on = | narrator = | starring = সৌৰভ হাজৰিকা<br />[[তপন দাস]]<br />জয়ন্ত ভাগৱতী<br />ৰানু দেৱী<br />ৰূপশিখা | music = | cinematography = | editing = | studio = হৰিপ্ৰিয়া প্ৰডাকচ্‌ন প্ৰাইভেট লিমিটেড | distributor = | released = {{Film date|df=y|2005|9|2}} | runtime = ১২৩ মিনিট <ref name="riff">{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://www.riff.it/php/show.php?id=1071 |access-date=2011-08-26 |archivedate=2012-03-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120307111613/http://www.riff.it/php/show.php?id=1071 |deadurl=yes }}</ref> | country = [[ভাৰত]] {{flagicon|IND}} | language = [[অসমীয়া]] | budget = | gross = | website = }} '''কদমতলে কৃষ্ণ নাচে''' ({{lang-en|Kadamtole Krishna Nache}}) হৈছে, ২০০৫ চনৰ ২ ছেপ্টেম্বৰত মুক্তি লাভ কৰা এখন [[অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]]। [[সুমন হৰিপ্ৰিয়া]] পৰিচালিত এই ছবিখনে ৫৩তম [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]]ৰ '[[অসমীয়া ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা|শ্ৰেষ্ঠ অসমীয়া ছবি]]'ৰ সন্মান লাভ কৰে<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://www.assamtimes.org/social/entertainment/325.html |access-date=2011-08-26 |archivedate=2012-06-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120630202736/http://www.assamtimes.org/social/entertainment/325.html |deadurl=yes }}</ref>। ==কাহিনীৰ সাৰাংশ== ৰাধিকা মোহন অধিকাৰী বৈষ্ণৱী সংস্কৃতিৰ পণ্ডিত। তেওঁৰ এজন ল’ৰা, যাৰ নাম জয়কৃষ্ণ আৰু এজনী ছোৱালী, যাৰ নাম স্বৰ্ণ। জয়কৃষ্ণ যথেষ্ঠ পঢ়াশুনা কৰা ল’ৰা আৰু সি দেউতাকৰ ভাৱনাক বিশেষ গুৰুত্ব নিদি নিজৰ কেৰিয়াৰৰ কথাহে মূলতঃ চিন্তা কৰি ঘৰ এৰি গুছি যায়। কিন্তু কিছু বছৰ পাছত জয়কৃষ্ণৰ সন্তান শ্যামকানুয়ো যথেষ্ঠ পঢ়াশুনা কৰে যদিও তাৰ আছিল ককাকৰ সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাৰ প্ৰতি এক অন্তৰংগতা অনুভৱ। শ্যামকানুই নিজৰ পৰিয়ালটোক একলগ কৰাৰ উদ্দেশ্য আগত লৈ পৈতৃক গাঁওখনত উপস্থিত হয়। সি পেহীয়েক স্বৰ্ণ আৰু সম্বন্ধীয় ভায়েক বসন্তক তাৰ পৰিচয় গোপনে ৰাখিবলৈ অনুৰোধ জনায়, যাতে তাৰ গোপন লক্ষ্যত উপনীত হ’ব পাৰে। ছবিখনত চতুৰ্দশ শতাব্দীতে মহাপুৰুষ শংকৰদেৱে প্ৰতিষ্ঠা কৰি থৈ যোৱা জাতি বিহীন সমাজ এখনক চিত্ৰিত কৰিবলৈ ৰাধিকা মোহনৰ ভৃত্য গোৱিন্দৰ নাতিনীয়েক মণিমালা আৰু স্বৰ্ণৰ পুত্ৰ বসন্তক স্পৰস্পৰে পৰস্পৰৰ ওচৰ চপা ঘটনাক্ৰম দেখুওৱা হৈছে। শেষত ৰাধিকা মোহনৰ বোধোদয় হয় যে ক্ৰোধিত হোৱা আৰু ক্ষমা নকৰা, এই দুয়োটা মহাপুৰুষ [[শংকৰদেৱ]]ৰ আদৰ্শৰ পৰিপন্থী।<ref name="53dff">{{cite web | url=https://dff.gov.in/ | title=53rd National Films Festival Catalogue | publisher=Directorate of Film Festivals, India | accessdate=24 December 2024 | pages=151}}</ref> ==অভিনয় শিল্পী== *[[সৌৰভ হাজৰিকা]] *[[তপন দাস]] *[[জয়ন্ত ভাগৱতী]] *[[ৰুণু দেৱী]] *[[ৰূপশিখা]] ==কাৰীকৰি খুঁটি-নাটি== *ফিল্ম: ৩৫ মিমি ==বঁটা== “অসমৰ চহকী সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাক উজ্জীৱিত কৰা”ৰ বাবে ২০০৫ চনৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ শিতানত ‘কদমতলে কৃষ্ণ নাচে’ ছবিখনে ৫৩তম ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা- “ৰজত কমল” লাভ কৰে। এই বঁটাত প্ৰযোজক ৰঞ্জিত চক্ৰৱৰ্তী আৰু পৰিচালক সুমন হৰিপ্ৰিয়া, প্ৰত্যেকলৈ নগদ ২০,০০০ টকাকৈ আগবঢ়োৱা হয়।<ref name="53dff-1">{{cite web | url=https://dff.gov.in/ | title=53rd National Films Festival Catalogue | publisher=Directorate of Film Festivals, India | accessdate=24 December 2024 | pages=64-65}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * http://haripriyaa.com {{অসমীয়া ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা}} [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:২০০০ দশকৰ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:শ্ৰেষ্ঠ অসমীয়া পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা বিজয়ী]] sv59mg57u03l1pvxfizgpxho6hp5vm0 0 7218 646588 580022 2026-10-22T18:18:57Z Ananya Taye 28065 added cited content 646588 wikitext text/x-wiki {{About|জিলাখন|একে নামৰ সদৰ স্থান|ধেমাজি}} {{Infobox settlement | name = ধেমাজি জিলা | settlement_type = [[অসমৰ জিলা|জিলা]] | image_skyline = Dhemaji town at night.jpg | image_caption = নিশাৰ [[ধেমাজি]] চহৰ | image_map = Dhemaji in Assam (India).svg | map_alt = | map_caption = [[অসম]]ত ধেমাজি জিলাৰ অৱস্থান | pushpin_map = | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = |latd= |latm= |lats= |latNS=N |longd= |longm= |longs= |longEW=E | coor_pinpoint = | coordinates_type = | coordinates_display = inline,title | coordinates_footnotes = | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = [[ভাৰত]] | subdivision_type1 = ৰাজ্য | subdivision_name1 = [[অসম]] | subdivision_type2 = সদৰ | subdivision_name2 = [[ধেমাজি]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = | established_title = | established_date = | founder = | seat_type = | seat = | government_footnotes = | leader_party = | leader_title = | leader_name = | unit_pref = Metric<!-- or US or UK --> | area_footnotes = | area_total_km2 = 3237 | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_water_percent = | area_note = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_footnotes = | population_total = 688077 | population_as_of = 2011 | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | timezone1 = [[ভাৰতীয় মান সময়]] | utc_offset1 = +05:30 | timezone1_DST = | utc_offset1_DST = | postal_code_type = | postal_code = | area_code_type = | area_code = | iso_code = IN-AS-DM | website = [http://dhemaji.gov.in/ www.dhemaji.gov.in] | footnotes = }} '''ধেমাজি''' [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ উত্তৰ পাৰে অৱস্থিত [[অসম]] ৰাজ্যৰ এখন জিলা।<ref name="ataglance">{{cite web | url=http://dhemaji.gov.in/ataglance.htm | title=Dhemaji at a glance | publisher=District Administration, Dhemaji, Assam, India | work=NIC, Dhemaji District Unit. | accessdate=16 আগষ্ট 2013}}</ref> জিলাখনৰ উত্তৰে আৰু পূবে [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]], দক্ষিণে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]] আৰু পশ্চিমে [[লখিমপুৰ জিলা]]। ধেমাজি জিলাৰ মুঠ মাটিকালি হৈছে ৩২৩৭ বৰ্গ কিঃমিঃ। জিলাখন দুটা মহকুমাত ভাগ কৰা হৈছে: ধেমাজি আৰু জোনাই। ধেমাজি নগৰ ধেমাজি জিলাৰ সদৰ। ২০০১ চনৰ লোকপিয়ল মতে, জিলাখনৰ মুঠ জনসংখ্যা হৈছে ৫.৭১ লাখ। ইয়াৰে ২.৯৫ জন পুৰুষ আৰু ২.৭৬ গৰাকী মহিলা। সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৬৬%। সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰ পৰা গড় উচ্চতা ১০৪ মিটাৰ। জনবসতিৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলো মিটাৰত ১৭৬ জন।<ref name="ataglance" /> ==ধেমাজি নামৰ উৎপত্তি== ধেমাজি নামৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কে থকা এক মতবাদ অনুসৰি, এই অঞ্চলত থকা এখন নদীয়ে ইয়াৰ গতিপথ সঘনাই সলনি কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত অঞ্চলটোৰ বিভিন্ন অংশ আৱৰি অপ্ৰত্যাশিত বানপানী হৈছিল। সেয়েহে নদীখন এক প্ৰকাৰৰ অশুভ আত্মা বুলি বিশ্বাস কৰা হৈছিল। বানপানী আৰু খেল শব্দৰ অসমীয়া সংস্কৰণ হৈছে ক্ৰমে "ধল" আৰু "ধেমালি"। অঞ্চলটোত বানপানী এক চিৰস্থায়ী ঘটনা হৈ পৰাত ঠাইখন বানপানীৰ খেলপথাৰ বুলি কোৱা হৈছিল। এইদৰে "ধল-ধেমালি" শব্দটোৰ পৰা ''ধল'' শব্দটি বিলুপ্ত হয় আৰু পিছলৈ "ধেমালি" শব্দটো "ধেমাজি" হিচাপে উচ্চাৰণ কৰা আৰম্ভ হৈছিল।<ref name="ধেমাজি জিলা">{{cite web | url=https://dhemaji.gov.in/about-us/history | title=ধেমাজি জিলাৰ ইতিহাস | publisher=অসম চৰকাৰ | accessdate=8 মে' 2022}}</ref> ইয়াৰোপৰি চুতীয়া সকলে "ধেমাজি" শব্দটো চুতীয়ামূলৰ শব্দ বুলি কয়। [[দেউৰী ভাষা|দেউৰী-চুতীয়া]] ভাষাত "দেমা-জি"ৰ অৰ্থ হৈছে "অত্যধিক পানী"<ref name=":1">Brown, W.B. An Outline of the Deori-Chutia language. Assam secretariat printing office,1895, p. 70.</ref>‌ আৰু‌ এই‌ শব্দৰ পৰাই "ধেমাজি" নামটো সৃষ্টি হৈছিল বুলি ক'ব খোজে। প্ৰচলিত পৌৰাণিক জনবিশ্বাস মতে, "ধেমাজি" নামৰ উৎপত্তি এসময়ত সেই ঠাইত এখন নদীয়ে সঘনাই নিজৰ সূঁতি সলাইছিল তথা বানপানীৰ তাণ্ডৱলীলা চলোৱা বাবে, সেইসময়ৰ লোকসকলে ইয়াক কোনো অশুভ শক্তিৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত বুলি ভাবিছিল। এইদৰে সঘনাই হোৱা বানপানী আৰু নদীয়ে সূঁতি সলোৱা বাবে লোকসকলে বানপানী অৰ্থাৎ "দেমা-জি" নাম দিলে। ==ইতিহাস== ===চুতীয়া ৰাজ্যৰ যুগ=== [[File:Ruins of Rukmini Garh Dhemaji.jpg|thumb|ধেমাজি জিলাৰ ৰুক্মিণীগড়ৰ ধ্বংসাৱশেষ। স্থানটোত পুৰণি ইটাৰে নিৰ্মিত গাঁথনিৰ অৱশেষ পোৱা যায়।]] মধ্যযুগত বৰ্তমানৰ ধেমাজি জিলাৰ ভূখণ্ড [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত আছিল। চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধিকাৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]ৰ উত্তৰ পাৰৰ বিস্তীৰ্ণ অঞ্চলজুৰি পশ্চিমে বৰ্তমানৰ [[বিশ্বনাথ জিলা]]লৈকে বিস্তৃত আছিল। সৃষ্টিধৰ দত্তই উল্লেখ কৰা ঐতিহাসিক ব্যাখ্যা অনুসৰি, চুতীয়া ৰাজ্যৰ উত্তৰ সীমা হিমালয় পৰ্বতমালা, দক্ষিণ সীমা [[বুঢ়ীদিহিং নদী]], পূব সীমা পাটকাই পৰ্বতমালা আৰু পশ্চিম সীমা ভৰালী নদী আছিল। জাহ্নৱী গগৈৰ মতে, চুতীয়া ৰাজ্যৰ ভূখণ্ডই বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ, ধেমাজি, তিনিচুকীয়া আৰু ডিব্ৰুগড় জিলাৰ কিছু অংশ সামৰি লৈছিল।<ref>{{cite book |last=Dutta |first=Sristidhar |title=The Mataks and their Kingdom |publisher=Chugh Publications |location=Allahabad |year=1985 |page=28 |quote=The Chutiya kingdom was bound by the Himalayas on the north, river Burhi Dihing on the south, Patkai ranges on the east and Bharali river in the west. Robinson and following him, N. N. Acharya, are of the opinion that the Chutia kingdom extended up to Viswanath in the present Darrang district of Assam.}}</ref><ref name="gogoi-main">{{cite book |last=Gogoi |first=Jahnavi |title=Agrarian System of Medieval Assam |publisher=Concept Publishing Company |location=New Delhi |year=2002 |pages=20–21 |quote=Thus, the Chutiya territory extended over almost the entire region of the present districts of Lakhimpur, Dhemaji, Tinsukia, and parts of Dibrugarh.}}</ref> চুতীয়া ৰাজবংশৰ পৰম্পৰাগত বিৱৰণ অনুসৰি, বীৰপাল নামৰ এজন চুতীয়া মুখীয়ালে ধেমাজি জিলাৰ সোৱণশিৰি নদীৰ পাৰৰ সোনাগিৰিত নিজৰ ৰাজধানী স্থাপন কৰিছিল। বীৰপালৰ দদায়েক ভদ্ৰসেনৰ ৰাজ্য বৰ্তমানৰ দক্ষিণ ধেমাজি আৰু লখিমপুৰ জিলাৰ কিছু অংশত বিস্তৃত আছিল। পৰম্পৰা অনুসৰি, ত্ৰয়োদশ শতিকাত বীৰপালৰ পুত্ৰ ৰত্নধ্বজপালে ভদ্ৰসেনক পৰাস্ত কৰি বৰ্তমানৰ মাজুলী অঞ্চলত ''ৰতনপুৰ'' নামৰ এখন নগৰ স্থাপন কৰিছিল আৰু তাক নিজৰ ৰাজধানী কৰিছিল। এই ঘটনাসমূহৰ সঠিক কাল নিৰ্ধাৰণ আৰু ঐতিহাসিক সত্যতা পৃথকভাৱে পৰীক্ষা কৰাৰ প্ৰয়োজন আছে। ধেমাজি আৰু ইয়াৰ সংলগ্ন পাহাৰ-পাদদেশীয় অঞ্চলত চুতীয়া যুগৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কেইবাটাও প্ৰত্নতাত্ত্বিক আৰু ধৰ্মীয় স্থান আছে। এইবোৰৰ ভিতৰত [[মালিনী থান]], গৰখীয়া থান, বৰদলনি থান, ৰাজাখানা অঞ্চলৰ প্ৰাচীন ধ্বংসাৱশেষ আৰু পুখুৰী উল্লেখযোগ্য।<ref>{{cite thesis |last=Sarma |first=P. C. |title=A Study of the Temple Architecture of Assam from the Gupta Period to the End of the Ahom Rule |chapter=Chutiya Architecture |type=PhD thesis |publisher=Gauhati University |location=Guwahati |year=2020 |page=205 |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/jspui/bitstream/10603/67102/11/11_chapter%203.pdf |quote=Kings of the Chutiya Kingdom in the 13th-14th Century built the Malinithan temple.}}</ref><ref name="Garakhia">{{cite web |url=https://archaeology.assam.gov.in/sites/default/files/4/menu/schemes/Scheme-Development%20of%20%20Archaeological%20sites%20and%20monuments%20of%20assam%20annual%20plan%202016-17-1.pdf |title=Garakhia Than |publisher=Directorate of Archaeology, Government of Assam}}</ref><ref>{{cite book |last=Baruah |first=Swarnalata |title=Chutia Jatir Buranji |year=2007 |page=439}}</ref> ইয়াৰ উপৰি ধেমাজিৰ ৰুক্মিণীগড়ত পুৰণি ইটাৰে নিৰ্মিত গাঁথনিৰ ধ্বংসাৱশেষ পোৱা যায়, যাক চুতীয়া যুগৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰা হৈছে। ===আহোম শাসন=== ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে [[চুতীয়া–আহোম ৰাজ্যৰ যুদ্ধ|চুতীয়া–আহোম সংঘাত]]ৰ ফলত অঞ্চলটোৰ ৰাজনৈতিক অধিকাৰৰ পৰিৱৰ্তন ঘটে। ১৫২৩–২৪ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোম ৰজা [[চুহুংমুং]]ৰ চুতীয়া ৰাজ্য বিজয়ৰ পিছত ধেমাজি অঞ্চল আহোম শাসনৰ অন্তৰ্ভুক্ত হয়। ধেমাজি জিলা প্ৰশাসনৰ ঐতিহাসিক বিৱৰণ অনুসৰি, ১৫২৩ খ্ৰীষ্টাব্দত চুহুংমুঙৰ আক্ৰমণত চুতীয়া ৰজা নীতিপাল নিহত হৈছিল।<ref name="history">{{cite web |url=https://dhemaji.assam.gov.in/about-us/history |title=History |publisher=Dhemaji District Administration, Government of Assam}}</ref> চুতীয়া ৰাজ্য অধিকাৰ কৰাৰ পিছত আহোমসকলে নতুনকৈ অধিকৃত অঞ্চলসমূহৰ প্ৰশাসনৰ বাবে কেইবাটাও নতুন পদ সৃষ্টি কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত ধেমাজিৰ দক্ষিণফালৰ [[হাবুং]] অঞ্চলত ''ভটিয়লীয়া গোহাঁই'' আৰু উত্তৰ ধেমাজি তথা শদিয়া সীমান্ত অঞ্চলৰ বাবে ''শদিয়াখোৱা গোহাঁই'' পদ উল্লেখযোগ্য।<ref>{{cite book |editor-last=Bhuyan |editor-first=Suryya Kumar |title=Deodhai Asam Buranji: With Several Shorter Chronicles of Assam |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies, Assam |year=1932 |chapter=30}}</ref> ===মিৰি জনগোষ্ঠী আৰু আহোম শাসনৰ সৈতে সম্পৰ্ক=== ধেমাজি আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ সীমান্তৱৰ্তী অঞ্চলত ঐতিহাসিকভাৱে মিৰি বা [[মিচিং জনগোষ্ঠী]]ৰ এক বৃহৎ জনসমষ্টি বাস কৰিছিল। [[চুহুংমুং]] বা দিহিঙীয়া ৰজাৰ ৰাজত্বকালত পূৰ্বৰ চুতীয়া ৰাজ্যৰ অঞ্চলসমূহত বসবাস কৰা কিছুমান মিৰি গোটক আহোমসকলে ''চুতীয়া মিৰি'' নামেৰে অভিহিত কৰিছিল বুলি লক্ষ্মী দেৱীয়ে উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Devi |first=Lakshmi |title=Ahom-Tribal Relations: A Political Study |location=Gauhati |year=1968 |page=202}}</ref> আহোম ৰাজ্যই পাহাৰীয়া মিৰিসকলৰ সৈতে সম্পৰ্ক পৰিচালনা কৰাৰ বাবে ''পচা'' নামৰ এটা ব্যৱস্থা প্ৰচলন কৰিছিল। লক্ষ্মী দেৱীয়ে আলেকজেণ্ডাৰ মেকেঞ্জিৰ বিৱৰণৰ ভিত্তিত উল্লেখ কৰিছে যে বৰদলনি, চিচি আৰু ধেমাজিৰ খেতিপথাৰৰ ওপৰত প্ৰভাৱ থকা পাহাৰীয়া মিৰিসকলে ''পচা'' সংগ্ৰহ কৰাৰ এক স্বীকৃত অধিকাৰ লাভ কৰিছিল। এই অধিকাৰ আহোম চৰকাৰেও স্বীকাৰ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Devi |first=Lakshmi |title=Ahom-Tribal Relations: A Political Study |location=Gauhati |year=1968 |page=158}}</ref><ref>{{cite book |last=Mackenzie |first=Alexander |title=History of the Relations of the Government with the Hill Tribes of the North-East Frontier of Bengal |publisher=Government of India |location=Calcutta |year=1884 |page=34}}</ref> ===চুতীয়া–মিৰি সংঘাত=== আহোম ৰজা [[উদয়াদিত্য সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত ধেমাজি অঞ্চলৰ চুতীয়া আৰু মিৰিসকলৰ মাজত এক সংঘাতৰ সৃষ্টি হৈছিল। ''আহোম বুৰঞ্জী''ৰ বিৱৰণ অনুসৰি, চুতীয়াসকলৰ এটা দলে মিৰিসকলৰ ডিমৌ আৰু ৰূপীয়া নামৰ দুখন গাঁৱত আক্ৰমণ চলাই কেইবাজনো বাসিন্দাক হত্যা কৰিছিল। এই স্থানসমূহক সম্ভৱতঃ বৰ্তমানৰ ধেমাজি জিলাৰ [[ডিমৌ]] আৰু ইয়াৰ ওচৰৰ ৰূপহী অঞ্চলৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিব পাৰি। আক্ৰমণকাৰীসকলে আহোম ৰজালৈ কৰ হিচাপে দিবলগীয়া ''মাৰ'' নাওসমূহো কাঢ়ি লৈ গৈছিল।<ref name="Devi-Chutia-Miri">{{cite book |last=Devi |first=Lakshmi |title=Ahom-Tribal Relations: A Political Study |location=Gauhati |year=1968 |pages=70–72}}</ref><ref name="AB-Chutia-Miri">{{cite book |last=Barua |first=Golap Chandra |title=Ahom-Buranji (with Parallel English Translation): From the Earliest Time to the End of Ahom Rule |publisher=Assam Administration |location=Calcutta |year=1930 |pages=224–230}}</ref> উদয়াদিত্য সিংহৰ পিছত [[ৰামধ্বজ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালতো এই সংঘাত অব্যাহত আছিল। আহোম বিষয়াসকলে মিৰি মধ্যস্থতাকাৰীসকলৰ জৰিয়তে আৰু তিনিমুখীয়া অঞ্চলৰ পৰা অভিযান পৰিচালনা কৰিছিল। সেই সময়ত শদিয়াখোৱা গোহাঁই আৰু মৰঙিখোৱা গোহাঁইক চেঁচা নদীৰ মুখত প্ৰতিৰক্ষামূলক গড় নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আদেশ দিয়া হৈছিল। আনহাতে, তিনিমুখীয়াৰ পৰা আহোম বিষয়াসকলে নাৱেৰে দিহাং নদীৰ পথেৰে চুতীয়া বসতিসমূহৰ ফালে যাত্ৰা কৰিছিল। সেই অঞ্চলৰ কিছুমান চুতীয়া লোক মিৰি গাঁওসমূহত সমবেত হৈছিল অথবা আশ্ৰয় লৈছিল বুলি বুৰঞ্জীখনত উল্লেখ আছে।<ref name="AB-Chutia-Miri"/> ''আহোম বুৰঞ্জী''ৰ মতে, এই সংঘাতৰ পিছত অঞ্চলটোৰ চুতীয়াসকলক আহোম ৰজাৰ সাৰ্বভৌম অধিকাৰ স্বীকাৰ কৰিবলৈ আৰু হাতীৰ দাঁত, বনৰীয়া গৰু, ''শিকাৰদাও'', ''জিন'' কাপোৰ আৰু মহিলা দাসী কৰ হিচাপে যোগান ধৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছিল। বুৰঞ্জীৰ বিৱৰণ অনুসৰি, এই দাবী মানি লোৱাৰ পিছত সংশ্লিষ্ট চুতীয়া গোটসমূহৰ ওপৰত আহোম ৰজাৰ কৰ প্ৰদানৰ বাধ্যবাধকতা প্ৰথমবাৰৰ বাবে প্ৰতিষ্ঠিত হয়।<ref name="AB-Chutia-Miri"/><ref name="Devi-Chutia-Miri"/> ===ঔপনিৱেশিক যুগ=== ব্ৰিটিছ শাসনকালত বৰ্তমানৰ ধেমাজি জিলা বৃহত্তৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। ঊনবিংশ শতিকাৰ ব্ৰিটিছ বিৱৰণসমূহত চিচি আৰু ধেমাজি মৌজাৰ উত্তৰফালৰ পাহাৰীয়া অঞ্চলক ''হিল মিৰি'' বা পাহাৰীয়া মিৰিসকলৰ দেশ হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছিল। এই সময়তো পাহাৰীয়া মিৰিসকলৰ ''পচা'' সম্পৰ্কীয় অধিকাৰ বৰদলনি, চিচি আৰু ধেমাজিৰ খেতিপথাৰৰ সৈতে জড়িত আছিল।<ref>{{cite book |last=Mackenzie |first=Alexander |title=History of the Relations of the Government with the Hill Tribes of the North-East Frontier of Bengal |publisher=Government of India |location=Calcutta |year=1884 |pages=33–34}}</ref> ===ধেমাজি জিলা গঠন=== [[File:Statue of Dr. Bhupen Hazarika at Dhemaji ASTC.jpg|thumb|ধেমাজি চহৰৰ অসম ৰাজ্যিক পৰিবহন নিগমৰ বাছ-আস্থানত থকা ড০ ভূপেন হাজৰিকাৰ পূৰ্ণাংগ মূৰ্তি]] বৰ্তমানৰ ধেমাজি অঞ্চল প্ৰথমতে ডিব্ৰুগড়ত প্ৰশাসনিক সদৰ থকা অবিভক্ত লক্ষীমপুৰ জিলাৰ অন্তৰ্গত আছিল। ১৯৭১ চনত অবিভক্ত লক্ষীমপুৰ জিলাক পুনৰ্গঠন কৰি ডিব্ৰুগড় আৰু লক্ষীমপুৰ জিলা পৃথক কৰাৰ পিছত ধেমাজিক লক্ষীমপুৰ জিলাৰ এটা মহকুমা হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়। সেই সময়ৰ ধেমাজি মহকুমাত বৰ্তমানৰ জোনাই আৰু ঢকুৱাখনা অঞ্চলসমূহো অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref name="history"/> ১৯৮৯ চনত লক্ষীমপুৰ জিলাৰ পৰা ধেমাজি পৃথক কৰি নতুন জিলা গঠনৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰা হয়। ধেমাজি জিলা প্ৰশাসনৰ ঐতিহাসিক বিৱৰণত ১৪ আগষ্ট আৰু ১ অক্টোবৰ ১৯৮৯ তাৰিখ দুটাৰ উল্লেখ আছে।<ref name="history"/> অসম চৰকাৰৰ সাধাৰণ প্ৰশাসন বিভাগে ২৯ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৮৯ তাৰিখে জাৰি কৰা GAG(B)370/87/101 নম্বৰৰ অধিসূচনা অনুসৰি, লক্ষীমপুৰ জিলাৰ পৰা পৃথক কৰি ধেমাজি নামৰ নতুন প্ৰশাসনিক জিলা গঠনৰ অনুমোদন দিয়া হয়। অধিসূচনাখনত ধেমাজি নগৰক জিলাখনৰ অস্থায়ী সদৰ হিচাপে নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল আৰু জিলা গঠনৰ আদেশ ১ অক্টোবৰ ১৯৮৯ৰ পৰা কাৰ্যকৰী হ'ব বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref name="DhemajiGazette1989">{{cite web |title=The Assam Gazette, Extraordinary, 31 October 1989 |publisher=Government of Assam, General Administration Department |date=31 October 1989 |pages=1287–1288 |at=Notification No. GAG(B)370/87/101, dated 29 September 1989 |url=https://gad.assam.gov.in/sites/default/files/public_utility/PUC0116_0004_merged-compressed.pdf}}</ref>{{efn|ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াৰ পূৰ্বৰ বিৱৰণ আৰু কিছুমান পৰৱৰ্তী প্ৰকাশন অনুসৰি, ১৪ অক্টোবৰ ১৯৮৯ত ধেমাজি জিলা গঠন হোৱা বুলি উল্লেখ আছে। অৱশ্যে অসম চৰকাৰৰ মূল অধিসূচনাত ১ অক্টোবৰ ১৯৮৯ৰ পৰা নতুন জিলাখনৰ গঠন কাৰ্যকৰী হোৱাৰ কথা স্পষ্টকৈ উল্লেখ আছে।<ref name="DhemajiGazette1989"/><ref name="Statoids">{{cite web |url=http://www.statoids.com/yin.html |title=Districts of India |last=Law |first=Gwillim |date=25 September 2011 |work=Statoids |access-date=11 October 2011}}</ref>}} নতুন ধেমাজি জিলাত জোনাই মহকুমাৰ সমগ্ৰ অঞ্চল আৰু পূৰ্বৰ ধেমাজি মহকুমাৰ অধিকাংশ অঞ্চল অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ইয়াৰ পৰা ঢকুৱাখনা আৰক্ষী থানাৰ অধীনৰ ঢকুৱাখনা, পূব ঢকুৱাখনা আৰু খেৰকটা–দাংধৰা গাঁও পঞ্চায়তৰ অঞ্চল, ঘিলামৰা মৌজা, গোহাঁই মৌজাৰ দক্ষিণ গোহাঁই গাঁও পঞ্চায়ত আৰু মাছখোৱা মৌজাৰ কিছুমান নিৰ্দিষ্ট অঞ্চল বাদ দিয়া হৈছিল। এই বাদ পৰা অঞ্চলসমূহ পূৰ্বৰ লক্ষীমপুৰ জিলাতেই থাকি যায়।<ref name="DhemajiGazette1989"/> পূৰ্বৰ অসমীয়া বিৱৰণ অনুসৰি, এই পুনৰ্গঠনৰ সময়ত মাছখোৱা মৌজাৰ একাংশ, বৰদলনি মৌজা আৰু জোনাই মহকুমাৰ অন্তৰ্ভুক্তিৰে নতুন জিলাখনৰ সীমা নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল। জিলা সদৰৰ স্থানক লৈ চিলাপথাৰ আৰু ধেমাজি নগৰৰ মাজত মতভেদৰ সৃষ্টি হৈছিল যদিও অৱশেষত ধেমাজি নগৰক নতুন জিলাখনৰ সদৰ হিচাপে নিৰ্বাচন কৰা হয়। ১ অক্টোবৰ ১৯৮৯ৰ পৰা ধেমাজি নগৰক সদৰ হিচাপে লৈ নতুন জিলাখনৰ প্ৰশাসন কাৰ্যকৰী হয়।<ref name="DhemajiGazette1989"/><ref>{{cite web |url=https://dhemaji.assam.gov.in/about-us/history |title=History |publisher=Dhemaji District Administration, Government of Assam}}</ref> ==ভৌগোলিক অৱস্থিতি== ধেমাজি জিলাৰ ভৌগোলিক বিস্তৃতি <nowiki>৯৪° ১২' ১৮'' ডিগ্ৰী পূৱৰ পৰা ৯৫° ৪১' ৩২'' ডিগ্ৰী পূৱ আৰু ২৭° ০৫' ২৭'' ডিগ্ৰী উত্তৰৰ পৰা ২৭° ৫৭' ১৬'' ডিগ্ৰী</nowiki> উত্তৰলৈ। জিলা সদৰ ধেমাজি নগৰৰ ভৌগোলিক স্থানাংক ২৭.৪৮ উত্তৰ ৯৪.৫৮ পূৱ। সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰ পৰা গড় উচ্চতা ১০৪ মিটাৰ। মাটিকালি প্ৰায় ৩২৩৭ বৰ্গ কিঃমিঃ (১২৫০ বৰ্গ মাইল)।<ref name="geography">{{cite web | url=http://dhemaji.gov.in/geography.htm | title=Geography of Dhemaji District | publisher=District Administration, Dhemaji, Assam, India | work=NIC, Dhemaji District Unit. | accessdate=16 আগষ্ট 2013}}</ref> ==প্ৰশাসনিক বিভাজন== ধেমাজি জিলা জোনাই বিধানসভা সমষ্টি আৰু ধেমাজি বিধানসভা সমষ্টিৰ অন্তৰ্গত।<ref name="ceo1">{{cite web|title=List of Assembly Constituencies showing their Revenue & Election District wise break - up|url=http://ceoassam.nic.in/Gen_Informations/2.1%20-%20DEOs%20wise%20ACs%20breakup.pdf|publisher=Chief Electoral Officer, Assam website|accessdate=26 September 2011}}</ref> এই দুয়োটা সমষ্টি অনুসূচীত জনজাতিৰ প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত।<ref name="admin">{{cite web | url=http://dhemaji.gov.in/admin.htm | title=administration of Dhemaji District | publisher=District Administration, Dhemaji, Assam, India | work=NIC, Dhemaji District Unit. | accessdate=16 আগষ্ট 2013}}</ref><ref name="ceo1"/> এই দুয়োটা বিধানসভা সমষ্টি লক্ষিমপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)ৰ অংশ।<ref name="ceo2">{{cite web|title=List of Assembly Constituencies showing their Parliamentary Constituencies wise break - up|url=http://ceoassam.nic.in/Gen_Informations/2.2%20-%20PC-wise%20LAC%20breakup.pdf|publisher=Chief Electoral Officer, Assam website|accessdate=26 September 2011}}</ref> ;জিলা অসামৰিক প্ৰশাসন জিলা উপায়ুক্ত : পি বিজয় ভাস্কৰ ৰেডী, আই. এ. এছ ;মহকুমা প্ৰশাসনিক দিশৰ পৰা ধেমাজি জিলাক দুটা মহকুমাত ভাগ কৰা হৈছে : ধেমাজি আৰু জোনাই।<ref name="admin" /> ;আৰক্ষী প্ৰশাসন আৰক্ষী অধীক্ষক : ৰঞ্জন ভূঞা, এ.পি.এছ. ;আৰক্ষী থানা ধেমাজি সদৰ আৰক্ষী থানা, গোগামুখ আৰক্ষী থানা, গেৰুকামুখ আৰক্ষী থানা, চিলাপথাৰ আৰক্ষী থানা, চিমেন চাপৰি আৰক্ষী থানা, চেঙাজান আৰক্ষী থানা, জোনাই আৰক্ষী থানা ;আৰক্ষী চকী বৰদলনি আৰক্ষী চকী, মাছখোৱা আৰক্ষী চকী, লিকাবালি আৰক্ষী চকী, ডিমৌ তহলদাৰী আৰক্ষী চকী, চিচিবৰ গাঁও আৰক্ষী চকী, লাইমেকুৰী তহলদাৰী আৰক্ষী চকী ==অৰ্থনীতি== ধেমাজি জিলাৰ জনসাধাৰণৰ প্ৰধান জীৱিকা হৈছে কৃষি। জিলাখনৰ মুঠ কৰ্মৰত জনসংখ্যাৰ প্ৰায় ৫৯ শতাংশ কৃষিকাৰ্যৰ সৈতে জড়িত। ধান ইয়াৰ প্ৰধান কৃষিজাত শস্য। ২০০১–০২ চনৰ তথ্য অনুসৰি, জিলাখনত প্ৰায় ৬৯,২৯০ হেক্টৰ ভূমিত গ্ৰীষ্মকালীন, শৰৎকালীন আৰু শীতকালীন ধানৰ খেতি কৰা হৈছিল, যি মুঠ শস্য খেতি কৰা মাটিকালিৰ প্ৰায় ৫৫ শতাংশ। সৰিয়হ জিলাখনৰ প্ৰধান তৈলবীজ শস্য। ইয়াৰ উপৰি আলু আৰু বিভিন্ন মাহজাতীয় শস্যৰ খেতিও কৰা হয়। ফল-মূল আৰু শাক-পাচলিৰ খেতি মধ্যমীয়া পৰিসৰত প্ৰচলিত। গাহৰি পালন, দুগ্ধ উৎপাদন আৰু ছাগলী পালন জিলাখনৰ কৃষিৰ সৈতে জড়িত প্ৰধান আনুষংগিক বৃত্তিসমূহৰ অন্যতম। কৃষি আৰু আনুষংগিক বৃত্তিৰ উপৰি জিলাখনত ৰেচম শিল্প, বিশেষকৈ মুগা পলু পালনৰ প্ৰসাৰ ঘটিছে। অৱশ্যে জিলাখনত ঔদ্যোগিক কাৰ্যকলাপ বিশেষভাৱে বিকশিত হোৱা নাই আৰু কোনো বৃহৎ উদ্যোগ নাই। জিলা উদ্যোগ আৰু বাণিজ্য কেন্দ্ৰৰ (DICC) অধীনত প্ৰায় ২৪৮টা ক্ষুদ্ৰ উদ্যোগ (SSI) পঞ্জীয়নভুক্ত হৈ আছে।<ref name="ataglance"/><ref name="economy">{{cite web |url=http://dhemaji.gov.in/economy.htm |title=Economy of Dhemaji District |publisher=District Administration, Dhemaji, Assam, India |work=NIC, Dhemaji District Unit |access-date=16 August 2013}}</ref> ==জনগাঁথনি== ২০০১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি ধেমাজি জিলাৰ মুঠ জনসংখ্যা ৫,৭১,৯৪৪ জন (পুৰুষ ২,৯৪,৬৪৩ আৰু মহিলা ২,৭৭,৩০১)।<ref name="demography">{{cite web | url=http://dhemaji.gov.in/demography.htm | title=demography of Dhemaji District | publisher=District Administration, Dhemaji, Assam, India | work=NIC, Dhemaji District Unit. | accessdate=16 আগষ্ট 2013}}</ref> লিংগ অনুপাত প্ৰতি হাজাৰ পুৰুষৰ বিপৰীতে ৯৩৬ গৰাকী মহিলা। জনবসতিৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলো মিটাৰত ১৭৬ জন।<ref name="demography" /><ref name="population">{{cite web | url=http://dhemaji.gov.in/population.htm | title=Population (2001 Census) of Dhemaji District | publisher=District Administration, Dhemaji, Assam, India | work=NIC, Dhemaji District Unit. | accessdate=16 আগষ্ট 2013}}</ref> মুঠ জনসংখ্যাৰ ৪৭.২৭% আৰু ৫.৩৩% ক্ৰমে [[অনুসূচীত জনজাতি]] আৰু [[অনুসূচীত জাতি]] শ্ৰেণীৰ অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name="population" /> ধেমাজি এক গ্ৰাম্য প্ৰধান জিলা। জিলাখনৰ নগৰীয়া জনসংখ্যা মুঠ জনসংখ্যাৰ মুঠেই ১.৮৫%। সমগ্ৰ ধেমাজি জিলা অঞ্চল চুতীয়া, মিচিং, সোণোৱাল কছাৰী, দেউৰী, আদি জনগোষ্ঠীৰ থলুৱা বসতিস্থল আছিল। বিভিন্ন সময়ত আহোম, [[ৰাভা]], তাই-খামতি, কোঁচ, [[কেওঁট]] (কৈৱৰ্ত), [[ব্ৰাহ্মণ]], কায়স্থ, [[কলিতা]] আদি গোষ্ঠীৰ এই অঞ্চললৈ প্ৰব্ৰজন ঘটে।<ref name="history" /> ১৯৭১ চনৰ পৰা ১৯৯১ চনলৈকে এই দুই দশকৰ ভিতৰত ৰাজ্যৰ ভিতৰতে সৰ্বাধিক ১০৪.৪৮% হাৰত জিলাখনৰ অন্তৰ্ভুক্ত অঞ্চলৰ জনসংখ্যা বৃদ্ধি পায়। এই সময়চোৱাত ৰাজ্যখনৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ পৰা ইয়ালৈ নতুন কৃষিভূমি বিচাৰি পাম খাবলৈ অহা লোকৰ তীব্ৰ হাৰত প্ৰব্ৰজন ঘটিছিল। সামগ্ৰিকভাৱে জিলাখনৰ বছৰেকীয়া জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ হাৰ ৫.২২% (ৰাজ্যিক গড় ২.৬২%)।<ref name="demography" /> জিলাখনৰ জনসংখ্যাৰ এক বৃহৎ অংশ অন্যান্য পিছপৰা শ্ৰেণীৰ অন্তৰ্ভুক্ত। এই সকল হৈছে [[আহোম]], [[ চুতীয়া]], [[কোঁচ]], ইত্যাদি। অনুসূচীত জনজাতি বিলাকৰ ভিতৰত [[মিচিং]], [[সোণোৱাল কছাৰী]], [[বড়ো]], [[দেউৰী]], [[তিৱা]]/[[লালুং]] , [[হাজং]] আদিয়েই প্ৰধান। [[কৈৱৰ্ত]] সম্প্ৰদায় এই জিলাৰ মূল অনুসূচীত জাতি। নগণ্য সংখ্যক (প্ৰাক্তন) চাহ শ্ৰমিক সমুদায়ৰ লোকো এই জিলাত আছে।<ref name="demography" /> ;ধৰ্ম [[হিন্দু]] ধৰ্ম প্ৰধান ধৰ্ম। সীমিত পৰিমাণে [[খ্ৰীষ্টান]] আৰু [[ইছলাম]] ধৰ্মৰও প্ৰচলন আছে। এই জিলাত সাম্প্ৰদায়িক হিংসাৰ তথ্য প্ৰায় নাই বুলিব পাৰি।<ref name="demography" /> ;ভাষা [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] হ'ল প্ৰধান আৰু সাধাৰণ ভাৱে ব্যৱহৃত ভাষা। ইয়াৰ উপৰিও ধেমাজি জিলাত [[মিচিং ভাষা|মিচিং]], [[বড়ো ভাষা|বড়ো]] আৰু [[বাংলা ভাষা|বাংলা]] ভাষা ঘৰুৱাভাৱে ব্যৱহাৰ হয়। ==শিক্ষা== জিলাখনৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল মতে ৭২.৭০%। মহিলা সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৬৫.২১%। <br /> '''নিন্ম, উচ্চ প্ৰাথমিক, উচ্চতৰ মাধ্যমিক আৰু মহাবিদ্যালয় পৰ্যায়ৰ উল্লেখনীয় শিক্ষানু্ষ্ঠানঃ'''<br /> * চিচি চাৰিআলি উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, ১৯৫২, চিচিবৰগাঁও * ভৈৰৱপুৰ নেতাজী মধ্য ইংৰাজী বিদ্যালয়, মাধ্যমঃ অসমীয়া, ঠিকনাঃ ভৈৰৱপুৰ, চিলাপথাৰ, স্থাপিতঃ ১৯৭৫ * মাছখোৱা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, মাধ্যমঃ অসমীয়া, ঠিকনাঃ মাছখোৱা, ধেমাজী * ধেমাজি মহাবিদ্যালয়, ঠিকনাঃ ধেমাজি, স্থাপিতঃ ১৯৬৫ * ধেমাজি বাণিজ্য মহাবিদ্যালয়, ঠিকনাঃ ধেমাজি, স্থাপিতঃ ১৯৮২ * [[ধেমাজি অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়]], স্থাপিতঃ ২০২০ * ইউনাইটেড ট্ৰাইবেল হাইস্কুল, স্থাপিতঃ ১৯৮১ * চিচিবৰগাঁও জেষ্ঠ মাধ্যমিক বিদ্যালয়(পূৰ্বৰ নাম-চিচিবৰগাঁও জুনিয়ৰ কলেজ)চিচিবৰগাঁও,স্থাপিত-১৯৯২ * চিচিবৰ গাঁও মহাবিদ্যালয়,চিচিবৰগাঁও * মৰিধল মহাবিদ্যালয়, মৰিধল,ধেমাজি ,স্থাপিত - ১৯৮৮ * কাইটং জনজাতি উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, কাইটং,ধেমাজি, স্থাপিত - ১৯৭৩ ==পৰিবহণ== ধেমাজি জিলাত মুঠ ৪৩.৭৫ কিঃমিঃ ৰাজ্যিক PWD আৰু ১৪১ কিঃমিঃ পথ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ অধীনত। Boarder Roads Organisation-এ [[৫২ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ]]টো তদাৰক কৰে।<ref name="communication">{{cite web | url=http://dhemaji.gov.in/communication.htm | title=communication of Dhemaji District | publisher=District Administration, Dhemaji, Assam, India | work=NIC, Dhemaji District Unit. | accessdate=16 আগষ্ট 2013}}</ref> ;পথ [[৫২ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ]] ধেমাজি জিলাৰ দীঘে দীঘে ইমূৰৰ পৰা সিমূৰলৈ প্ৰায় সোঁমাজেৰে পাৰ হৈছে।<ref name="communication" /> ইয়াকে আলম কৰি ধেমাজি জিলাৰ নগৰ সমূহ (পশ্চিমৰ পৰা পূৱলৈ ক্ৰমে) [[গোগামুখ]], ধেমাজি, চিলাপথাৰ আৰু জোনাই গঢ়ি উঠিছে। ;ৰেলপথ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাই পথৰ প্ৰায় সমান্তৰাল ভাৱে [[উত্তৰ-পূব সীমান্ত ৰেলৱে]]ৰ [[ৰঙিয়া]] ডিভিজনৰ অন্তৰ্গত উত্তৰ ৰঙাপাৰা-মূৰ্কংচেলেক ব্ৰড গজ শাখাৰ এক একাকী ৰেলপথ আছে। জোনাইৰ সমীপৰ মূৰ্কংচেলেক এই শাখাৰ অন্তিম ৰেল আস্থান। ;জলপথ ধেমাজি জিলাৰ কাৰেং ঘাট, মাজৰ বাৰী ঘাট, উৰিয়াম ঘাটৰ পৰা [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]লৈ নিয়মীয়াকৈ ফেৰী চলাচল কৰে।<ref name="communication" /> ==ধেমাজিৰ উল্লেখযোগ্য ঠাই== * '''গেৰুকামুখ:''' ধেমাজি জিলা সদৰৰ পৰা প্ৰায় ৪৪ কিলোমিটাৰ উত্তৰ-পশ্চিম দিশত অৱস্থিত। ধেমাজি, লখিমপুৰ আৰু গুৱাহাটীৰ পৰা ইয়ালৈ নিয়মীয়া যাতায়াতৰ সুবিধা আছে। ইয়াত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ বৃহত্তম উপনৈ [[সোৱণশিৰি নদী]] পাহাৰৰ পৰা নামি সমতলভূমিত প্ৰৱেশ কৰিছে। অঞ্চলটোৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যই ইয়াক বনভোজ আৰু বৰশীৰে মাছ ধৰাৰ বাবে উপযোগী কৰি তুলিছে। ৰাষ্ট্ৰীয় জলবিদ্যুৎ শক্তি নিগমে (NHPC) ইয়াত এক বৃহৎ জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প ৰূপায়ণৰ কাম হাতত লৈছিল। * '''[[মালিনী থান]]:''' ধেমাজি নগৰৰ পৰা প্ৰায় ৪২ কিলোমিটাৰ উত্তৰ-পূব দিশত অৱস্থিত এক প্ৰাচীন ধৰ্মীয় আৰু প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান। ইয়াত অতীজৰে পৰা মালিনী দেৱীৰ পূজা-অৰ্চনা চলি আহিছে। স্থানটোত খননকাৰ্যৰ ফলত বহুতো ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন উদ্ধাৰ হৈছে। * '''[[ঘুগুহা দৌল]]:''' ধেমাজি নগৰৰ পৰা প্ৰায় ১৭ কিলোমিটাৰ দক্ষিণ-পশ্চিম দিশত অৱস্থিত। * '''মা মণিপুৰী থান:''' ধেমাজি নগৰৰ পৰা প্ৰায় ২৫ কিলোমিটাৰ দক্ষিণ-পশ্চিম দিশত অৱস্থিত এক ধৰ্মীয় স্থান। * '''ৰাজগড়:''' ধেমাজি জিলাৰ মাছখোৱা মৌজাৰ অন্তৰ্গত এক ঐতিহাসিক স্থান। * '''গৰখীয়া থান:''' ধেমাজি নগৰৰ পৰা প্ৰায় ১২ কিলোমিটাৰ দূৰত গোহাঁই মৌজাৰ অন্তৰ্গত অৱস্থিত এক ধৰ্মীয় স্থান। * '''ৰাজগড় আলি:''' ধেমাজি নগৰৰ পৰা প্ৰায় ২২ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত এক ঐতিহাসিক পথ। কোচ ৰাজত্বকালত ৰাজকোঁৱৰ [[গোহাঁই কমল]]ে এই পথটো নিৰ্মাণ কৰাইছিল বুলি উল্লেখ পোৱা যায়।<ref name="tourism">{{cite web |url=http://dhemaji.gov.in/tourism.htm |title=Places with Tourism Interest of Dhemaji District |publisher=District Administration, Dhemaji, Assam, India |work=NIC, Dhemaji District Unit |access-date=16 August 2013}}</ref> ==প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ== পূৱ-হিমালয়ৰ পাদদেশত অৱস্থিত এই জিলাখনক অতিশয় ভূকম্পনপ্ৰৱণ অঞ্চল হিচাপে গন্য কৰা হয়। দেশৰ ভিতৰতে অন্যতম বানপানী প্ৰৱণ জিলা হিচাপে দুৰ্নাম থকা জিলাখনৰ বহু অঞ্চল বছৰটোৰ বাৰিষাৰ মাহ কেইটাত প্ৰায়েই ৰাজ্যৰ অন্য অংশৰ পৰা বিচ্ছিন্ন হৈ থাকে। সকলৰ অকৰ্মণ্যতা তথা স্থানীয় স্তৰত বিৰাজ কৰা প্ৰশাসনিক দুৰ্নীতিৰ ফলশ্ৰুতিত জিলাখনত সঘনাই হোৱা বানপানী আৰু বাটপথৰ অৱস্থা তেনেই শোচনীয় হোৱাৰ মুল কাৰণ বুলি ক’ব পাৰি। <ref name="ataglance" /> ==চিত্ৰভঁৰাল== <gallery mode="packed" heights="134"> Dhemaji town12.jpg|দিনৰ ভাগৰ ধেমাজি চহৰ An e-rickshaw stand at Jamuguri Panchali, Dhemaji.jpg‎|ধেমাজিৰ এখন গাঁৱত থকা এটা ই-ৰিক্সা আস্থান A paddy field in Dhemaji, Assam.jpg ‎|ধেমাজিৰ খেতি-পথাৰ A Satra at Dhemaji Jamuguri Panchali.jpg‎|ধেমাজিৰ এখন গাঁৱত থকা এখন সত্ৰ </gallery> ==আৰু চাওক== *[[চিচিবৰগাওঁ]] ==টোকা== {{notelist}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist|2}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://dhemaji.gov.in/ Dhemaji district official website] {{Geographic location |Centre = ধেমাজি জিলা |North = [[পশ্চিম ছিয়াং জিলা]], [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] |Northeast = [[পূব ছিয়াং জিলা]], [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] |East = [[তিনিচুকীয়া জিলা]] |Southeast = |South = [[ডিব্ৰুগড় জিলা]] |Southwest = [[লখিমপুৰ জিলা]] |West = |Northwest = [[নামনি সোৱণশিৰি জিলা]], [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] }} {{অসমৰ জিলা}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জিলা]] [[শ্ৰেণী:ধেমাজি জিলা]] s0thqak4fb2bvuk2jsai1qcza33mskk 646590 646588 2026-10-22T18:19:14Z Ananya Taye 28065 646590 wikitext text/x-wiki {{About|জিলাখন|একে নামৰ সদৰ স্থান|ধেমাজি}} {{Infobox settlement | name = ধেমাজি জিলা | settlement_type = [[অসমৰ জিলা|জিলা]] | image_skyline = Dhemaji town at night.jpg | image_caption = নিশাৰ [[ধেমাজি]] চহৰ | image_map = Dhemaji in Assam (India).svg | map_alt = | map_caption = [[অসম]]ত ধেমাজি জিলাৰ অৱস্থান | pushpin_map = | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = |latd= |latm= |lats= |latNS=N |longd= |longm= |longs= |longEW=E | coor_pinpoint = | coordinates_type = | coordinates_display = inline,title | coordinates_footnotes = | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = [[ভাৰত]] | subdivision_type1 = ৰাজ্য | subdivision_name1 = [[অসম]] | subdivision_type2 = সদৰ | subdivision_name2 = [[ধেমাজি]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = | established_title = | established_date = | founder = | seat_type = | seat = | government_footnotes = | leader_party = | leader_title = | leader_name = | unit_pref = Metric<!-- or US or UK --> | area_footnotes = | area_total_km2 = 3237 | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_water_percent = | area_note = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_footnotes = | population_total = 688077 | population_as_of = 2011 | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | timezone1 = [[ভাৰতীয় মান সময়]] | utc_offset1 = +05:30 | timezone1_DST = | utc_offset1_DST = | postal_code_type = | postal_code = | area_code_type = | area_code = | iso_code = IN-AS-DM | website = [http://dhemaji.gov.in/ www.dhemaji.gov.in] | footnotes = }} '''ধেমাজি''' [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ উত্তৰ পাৰে অৱস্থিত [[অসম]] ৰাজ্যৰ এখন জিলা।<ref name="ataglance">{{cite web | url=http://dhemaji.gov.in/ataglance.htm | title=Dhemaji at a glance | publisher=District Administration, Dhemaji, Assam, India | work=NIC, Dhemaji District Unit. | accessdate=16 আগষ্ট 2013}}</ref> জিলাখনৰ উত্তৰে আৰু পূবে [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]], দক্ষিণে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]] আৰু পশ্চিমে [[লখিমপুৰ জিলা]]। ধেমাজি জিলাৰ মুঠ মাটিকালি হৈছে ৩২৩৭ বৰ্গ কিঃমিঃ। জিলাখন দুটা মহকুমাত ভাগ কৰা হৈছে: ধেমাজি আৰু জোনাই। ধেমাজি নগৰ ধেমাজি জিলাৰ সদৰ। ২০০১ চনৰ লোকপিয়ল মতে, জিলাখনৰ মুঠ জনসংখ্যা হৈছে ৫.৭১ লাখ। ইয়াৰে ২.৯৫ জন পুৰুষ আৰু ২.৭৬ গৰাকী মহিলা। সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৬৬%। সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰ পৰা গড় উচ্চতা ১০৪ মিটাৰ। জনবসতিৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলো মিটাৰত ১৭৬ জন।<ref name="ataglance" /> ==ধেমাজি নামৰ উৎপত্তি== ধেমাজি নামৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কে থকা এক মতবাদ অনুসৰি, এই অঞ্চলত থকা এখন নদীয়ে ইয়াৰ গতিপথ সঘনাই সলনি কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত অঞ্চলটোৰ বিভিন্ন অংশ আৱৰি অপ্ৰত্যাশিত বানপানী হৈছিল। সেয়েহে নদীখন এক প্ৰকাৰৰ অশুভ আত্মা বুলি বিশ্বাস কৰা হৈছিল। বানপানী আৰু খেল শব্দৰ অসমীয়া সংস্কৰণ হৈছে ক্ৰমে "ধল" আৰু "ধেমালি"। অঞ্চলটোত বানপানী এক চিৰস্থায়ী ঘটনা হৈ পৰাত ঠাইখন বানপানীৰ খেলপথাৰ বুলি কোৱা হৈছিল। এইদৰে "ধল-ধেমালি" শব্দটোৰ পৰা ''ধল'' শব্দটি বিলুপ্ত হয় আৰু পিছলৈ "ধেমালি" শব্দটো "ধেমাজি" হিচাপে উচ্চাৰণ কৰা আৰম্ভ হৈছিল।<ref name="ধেমাজি জিলা">{{cite web | url=https://dhemaji.gov.in/about-us/history | title=ধেমাজি জিলাৰ ইতিহাস | publisher=অসম চৰকাৰ | accessdate=8 মে' 2022}}</ref> ইয়াৰোপৰি চুতীয়া সকলে "ধেমাজি" শব্দটো চুতীয়ামূলৰ শব্দ বুলি কয়। [[দেউৰী ভাষা|দেউৰী-চুতীয়া]] ভাষাত "দেমা-জি"ৰ অৰ্থ হৈছে "অত্যধিক পানী"<ref name=":1">Brown, W.B. An Outline of the Deori-Chutia language. Assam secretariat printing office,1895, p. 70.</ref>‌ আৰু‌ এই‌ শব্দৰ পৰাই "ধেমাজি" নামটো সৃষ্টি হৈছিল বুলি ক'ব খোজে। প্ৰচলিত পৌৰাণিক জনবিশ্বাস মতে, "ধেমাজি" নামৰ উৎপত্তি এসময়ত সেই ঠাইত এখন নদীয়ে সঘনাই নিজৰ সূঁতি সলাইছিল তথা বানপানীৰ তাণ্ডৱলীলা চলোৱা বাবে, সেইসময়ৰ লোকসকলে ইয়াক কোনো অশুভ শক্তিৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত বুলি ভাবিছিল। এইদৰে সঘনাই হোৱা বানপানী আৰু নদীয়ে সূঁতি সলোৱা বাবে লোকসকলে বানপানী অৰ্থাৎ "দেমা-জি" নাম দিলে। ==ইতিহাস== ===চুতীয়া ৰাজ্যৰ যুগ=== [[File:Ruins of Rukmini Garh Dhemaji.jpg|thumb|ধেমাজি জিলাৰ ৰুক্মিণীগড়ৰ ধ্বংসাৱশেষ। স্থানটোত পুৰণি ইটাৰে নিৰ্মিত গাঁথনিৰ অৱশেষ পোৱা যায়।]] মধ্যযুগত বৰ্তমানৰ ধেমাজি জিলাৰ ভূখণ্ড [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত আছিল। চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধিকাৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]ৰ উত্তৰ পাৰৰ বিস্তীৰ্ণ অঞ্চলজুৰি পশ্চিমে বৰ্তমানৰ [[বিশ্বনাথ জিলা]]লৈকে বিস্তৃত আছিল। সৃষ্টিধৰ দত্তই উল্লেখ কৰা ঐতিহাসিক ব্যাখ্যা অনুসৰি, চুতীয়া ৰাজ্যৰ উত্তৰ সীমা হিমালয় পৰ্বতমালা, দক্ষিণ সীমা [[বুঢ়ীদিহিং নদী]], পূব সীমা পাটকাই পৰ্বতমালা আৰু পশ্চিম সীমা ভৰালী নদী আছিল। জাহ্নৱী গগৈৰ মতে, চুতীয়া ৰাজ্যৰ ভূখণ্ডই বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ, ধেমাজি, তিনিচুকীয়া আৰু ডিব্ৰুগড় জিলাৰ কিছু অংশ সামৰি লৈছিল।<ref>{{cite book |last=Dutta |first=Sristidhar |title=The Mataks and their Kingdom |publisher=Chugh Publications |location=Allahabad |year=1985 |page=28 |quote=The Chutiya kingdom was bound by the Himalayas on the north, river Burhi Dihing on the south, Patkai ranges on the east and Bharali river in the west. Robinson and following him, N. N. Acharya, are of the opinion that the Chutia kingdom extended up to Viswanath in the present Darrang district of Assam.}}</ref><ref name="gogoi-main">{{cite book |last=Gogoi |first=Jahnavi |title=Agrarian System of Medieval Assam |publisher=Concept Publishing Company |location=New Delhi |year=2002 |pages=20–21 |quote=Thus, the Chutiya territory extended over almost the entire region of the present districts of Lakhimpur, Dhemaji, Tinsukia, and parts of Dibrugarh.}}</ref> চুতীয়া ৰাজবংশৰ পৰম্পৰাগত বিৱৰণ অনুসৰি, বীৰপাল নামৰ এজন চুতীয়া মুখীয়ালে ধেমাজি জিলাৰ সোৱণশিৰি নদীৰ পাৰৰ সোনাগিৰিত নিজৰ ৰাজধানী স্থাপন কৰিছিল। বীৰপালৰ দদায়েক ভদ্ৰসেনৰ ৰাজ্য বৰ্তমানৰ দক্ষিণ ধেমাজি আৰু লখিমপুৰ জিলাৰ কিছু অংশত বিস্তৃত আছিল। পৰম্পৰা অনুসৰি, ত্ৰয়োদশ শতিকাত বীৰপালৰ পুত্ৰ ৰত্নধ্বজপালে ভদ্ৰসেনক পৰাস্ত কৰি বৰ্তমানৰ মাজুলী অঞ্চলত ''ৰতনপুৰ'' নামৰ এখন নগৰ স্থাপন কৰিছিল আৰু তাক নিজৰ ৰাজধানী কৰিছিল। এই ঘটনাসমূহৰ সঠিক কাল নিৰ্ধাৰণ আৰু ঐতিহাসিক সত্যতা পৃথকভাৱে পৰীক্ষা কৰাৰ প্ৰয়োজন আছে। ধেমাজি আৰু ইয়াৰ সংলগ্ন পাহাৰ-পাদদেশীয় অঞ্চলত চুতীয়া যুগৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কেইবাটাও প্ৰত্নতাত্ত্বিক আৰু ধৰ্মীয় স্থান আছে। এইবোৰৰ ভিতৰত [[মালিনী থান]], গৰখীয়া থান, বৰদলনি থান, ৰাজাখানা অঞ্চলৰ প্ৰাচীন ধ্বংসাৱশেষ আৰু পুখুৰী উল্লেখযোগ্য।<ref>{{cite thesis |last=Sarma |first=P. C. |title=A Study of the Temple Architecture of Assam from the Gupta Period to the End of the Ahom Rule |chapter=Chutiya Architecture |type=PhD thesis |publisher=Gauhati University |location=Guwahati |year=2020 |page=205 |url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/jspui/bitstream/10603/67102/11/11_chapter%203.pdf |quote=Kings of the Chutiya Kingdom in the 13th-14th Century built the Malinithan temple.}}</ref><ref name="Garakhia">{{cite web |url=https://archaeology.assam.gov.in/sites/default/files/4/menu/schemes/Scheme-Development%20of%20%20Archaeological%20sites%20and%20monuments%20of%20assam%20annual%20plan%202016-17-1.pdf |title=Garakhia Than |publisher=Directorate of Archaeology, Government of Assam}}</ref><ref>{{cite book |last=Baruah |first=Swarnalata |title=Chutia Jatir Buranji |year=2007 |page=439}}</ref> ইয়াৰ উপৰি ধেমাজিৰ ৰুক্মিণীগড়ত পুৰণি ইটাৰে নিৰ্মিত গাঁথনিৰ ধ্বংসাৱশেষ পোৱা যায়, যাক চুতীয়া যুগৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰা হৈছে। ===আহোম শাসন=== ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে [[চুতীয়া–আহোম ৰাজ্যৰ যুদ্ধ|চুতীয়া–আহোম সংঘাত]]ৰ ফলত অঞ্চলটোৰ ৰাজনৈতিক অধিকাৰৰ পৰিৱৰ্তন ঘটে। ১৫২৩–২৪ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোম ৰজা [[চুহুংমুং]]ৰ চুতীয়া ৰাজ্য বিজয়ৰ পিছত ধেমাজি অঞ্চল আহোম শাসনৰ অন্তৰ্ভুক্ত হয়। ধেমাজি জিলা প্ৰশাসনৰ ঐতিহাসিক বিৱৰণ অনুসৰি, ১৫২৩ খ্ৰীষ্টাব্দত চুহুংমুঙৰ আক্ৰমণত চুতীয়া ৰজা নীতিপাল নিহত হৈছিল।<ref name="history">{{cite web |url=https://dhemaji.assam.gov.in/about-us/history |title=History |publisher=Dhemaji District Administration, Government of Assam}}</ref> চুতীয়া ৰাজ্য অধিকাৰ কৰাৰ পিছত আহোমসকলে নতুনকৈ অধিকৃত অঞ্চলসমূহৰ প্ৰশাসনৰ বাবে কেইবাটাও নতুন পদ সৃষ্টি কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত ধেমাজিৰ দক্ষিণফালৰ [[হাবুং]] অঞ্চলত ''ভটিয়লীয়া গোহাঁই'' আৰু উত্তৰ ধেমাজি তথা শদিয়া সীমান্ত অঞ্চলৰ বাবে ''শদিয়াখোৱা গোহাঁই'' পদ উল্লেখযোগ্য।<ref>{{cite book |editor-last=Bhuyan |editor-first=Suryya Kumar |title=Deodhai Asam Buranji: With Several Shorter Chronicles of Assam |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies, Assam |year=1932 |chapter=30}}</ref> ===মিৰি জনগোষ্ঠী আৰু আহোম শাসনৰ সৈতে সম্পৰ্ক=== ধেমাজি আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ সীমান্তৱৰ্তী অঞ্চলত ঐতিহাসিকভাৱে মিৰি বা [[মিচিং জনগোষ্ঠী]]ৰ এক বৃহৎ জনসমষ্টি বাস কৰিছিল। [[চুহুংমুং]] বা দিহিঙীয়া ৰজাৰ ৰাজত্বকালত পূৰ্বৰ চুতীয়া ৰাজ্যৰ অঞ্চলসমূহত বসবাস কৰা কিছুমান মিৰি গোটক আহোমসকলে ''চুতীয়া মিৰি'' নামেৰে অভিহিত কৰিছিল বুলি লক্ষ্মী দেৱীয়ে উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Devi |first=Lakshmi |title=Ahom-Tribal Relations: A Political Study |location=Gauhati |year=1968 |page=202}}</ref> আহোম ৰাজ্যই পাহাৰীয়া মিৰিসকলৰ সৈতে সম্পৰ্ক পৰিচালনা কৰাৰ বাবে ''পচা'' নামৰ এটা ব্যৱস্থা প্ৰচলন কৰিছিল। লক্ষ্মী দেৱীয়ে আলেকজেণ্ডাৰ মেকেঞ্জিৰ বিৱৰণৰ ভিত্তিত উল্লেখ কৰিছে যে বৰদলনি, চিচি আৰু ধেমাজিৰ খেতিপথাৰৰ ওপৰত প্ৰভাৱ থকা পাহাৰীয়া মিৰিসকলে ''পচা'' সংগ্ৰহ কৰাৰ এক স্বীকৃত অধিকাৰ লাভ কৰিছিল। এই অধিকাৰ আহোম চৰকাৰেও স্বীকাৰ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Devi |first=Lakshmi |title=Ahom-Tribal Relations: A Political Study |location=Gauhati |year=1968 |page=158}}</ref><ref>{{cite book |last=Mackenzie |first=Alexander |title=History of the Relations of the Government with the Hill Tribes of the North-East Frontier of Bengal |publisher=Government of India |location=Calcutta |year=1884 |page=34}}</ref> ===চুতীয়া–মিৰি সংঘাত=== আহোম ৰজা [[উদয়াদিত্য সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত ধেমাজি অঞ্চলৰ চুতীয়া আৰু মিৰিসকলৰ মাজত এক সংঘাতৰ সৃষ্টি হৈছিল। ''আহোম বুৰঞ্জী''ৰ বিৱৰণ অনুসৰি, চুতীয়াসকলৰ এটা দলে মিৰিসকলৰ ডিমৌ আৰু ৰূপীয়া নামৰ দুখন গাঁৱত আক্ৰমণ চলাই কেইবাজনো বাসিন্দাক হত্যা কৰিছিল। এই স্থানসমূহক সম্ভৱতঃ বৰ্তমানৰ ধেমাজি জিলাৰ [[ডিমৌ]] আৰু ইয়াৰ ওচৰৰ ৰূপহী অঞ্চলৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিব পাৰি। আক্ৰমণকাৰীসকলে আহোম ৰজালৈ কৰ হিচাপে দিবলগীয়া ''মাৰ'' নাওসমূহো কাঢ়ি লৈ গৈছিল।<ref name="Devi-Chutia-Miri">{{cite book |last=Devi |first=Lakshmi |title=Ahom-Tribal Relations: A Political Study |location=Gauhati |year=1968 |pages=70–72}}</ref><ref name="AB-Chutia-Miri">{{cite book |last=Barua |first=Golap Chandra |title=Ahom-Buranji (with Parallel English Translation): From the Earliest Time to the End of Ahom Rule |publisher=Assam Administration |location=Calcutta |year=1930 |pages=224–230}}</ref> উদয়াদিত্য সিংহৰ পিছত [[ৰামধ্বজ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালতো এই সংঘাত অব্যাহত আছিল। আহোম বিষয়াসকলে মিৰি মধ্যস্থতাকাৰীসকলৰ জৰিয়তে আৰু তিনিমুখীয়া অঞ্চলৰ পৰা অভিযান পৰিচালনা কৰিছিল। সেই সময়ত শদিয়াখোৱা গোহাঁই আৰু মৰঙিখোৱা গোহাঁইক চেঁচা নদীৰ মুখত প্ৰতিৰক্ষামূলক গড় নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আদেশ দিয়া হৈছিল। আনহাতে, তিনিমুখীয়াৰ পৰা আহোম বিষয়াসকলে নাৱেৰে দিহাং নদীৰ পথেৰে চুতীয়া বসতিসমূহৰ ফালে যাত্ৰা কৰিছিল। সেই অঞ্চলৰ কিছুমান চুতীয়া লোক মিৰি গাঁওসমূহত সমবেত হৈছিল অথবা আশ্ৰয় লৈছিল বুলি বুৰঞ্জীখনত উল্লেখ আছে।<ref name="AB-Chutia-Miri"/> ''আহোম বুৰঞ্জী''ৰ মতে, এই সংঘাতৰ পিছত অঞ্চলটোৰ চুতীয়াসকলক আহোম ৰজাৰ সাৰ্বভৌম অধিকাৰ স্বীকাৰ কৰিবলৈ আৰু হাতীৰ দাঁত, বনৰীয়া গৰু, ''শিকাৰদাও'', ''জিন'' কাপোৰ আৰু মহিলা দাসী কৰ হিচাপে যোগান ধৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছিল। বুৰঞ্জীৰ বিৱৰণ অনুসৰি, এই দাবী মানি লোৱাৰ পিছত সংশ্লিষ্ট চুতীয়া গোটসমূহৰ ওপৰত আহোম ৰজাৰ কৰ প্ৰদানৰ বাধ্যবাধকতা প্ৰথমবাৰৰ বাবে প্ৰতিষ্ঠিত হয়।<ref name="AB-Chutia-Miri"/><ref name="Devi-Chutia-Miri"/> ===ঔপনিৱেশিক যুগ=== ব্ৰিটিছ শাসনকালত বৰ্তমানৰ ধেমাজি জিলা বৃহত্তৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। ঊনবিংশ শতিকাৰ ব্ৰিটিছ বিৱৰণসমূহত চিচি আৰু ধেমাজি মৌজাৰ উত্তৰফালৰ পাহাৰীয়া অঞ্চলক ''হিল মিৰি'' বা পাহাৰীয়া মিৰিসকলৰ দেশ হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছিল। এই সময়তো পাহাৰীয়া মিৰিসকলৰ ''পচা'' সম্পৰ্কীয় অধিকাৰ বৰদলনি, চিচি আৰু ধেমাজিৰ খেতিপথাৰৰ সৈতে জড়িত আছিল।<ref>{{cite book |last=Mackenzie |first=Alexander |title=History of the Relations of the Government with the Hill Tribes of the North-East Frontier of Bengal |publisher=Government of India |location=Calcutta |year=1884 |pages=33–34}}</ref> ===ধেমাজি জিলা গঠন=== [[File:Statue of Dr. Bhupen Hazarika at Dhemaji ASTC.jpg|thumb|ধেমাজি চহৰৰ অসম ৰাজ্যিক পৰিবহন নিগমৰ বাছ-আস্থানত থকা ড০ ভূপেন হাজৰিকাৰ পূৰ্ণাংগ মূৰ্তি]] বৰ্তমানৰ ধেমাজি অঞ্চল প্ৰথমতে ডিব্ৰুগড়ত প্ৰশাসনিক সদৰ থকা অবিভক্ত লক্ষীমপুৰ জিলাৰ অন্তৰ্গত আছিল। ১৯৭১ চনত অবিভক্ত লক্ষীমপুৰ জিলাক পুনৰ্গঠন কৰি ডিব্ৰুগড় আৰু লক্ষীমপুৰ জিলা পৃথক কৰাৰ পিছত ধেমাজিক লক্ষীমপুৰ জিলাৰ এটা মহকুমা হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়। সেই সময়ৰ ধেমাজি মহকুমাত বৰ্তমানৰ জোনাই আৰু ঢকুৱাখনা অঞ্চলসমূহো অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref name="history"/> ১৯৮৯ চনত লক্ষীমপুৰ জিলাৰ পৰা ধেমাজি পৃথক কৰি নতুন জিলা গঠনৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰা হয়। ধেমাজি জিলা প্ৰশাসনৰ ঐতিহাসিক বিৱৰণত ১৪ আগষ্ট আৰু ১ অক্টোবৰ ১৯৮৯ তাৰিখ দুটাৰ উল্লেখ আছে।<ref name="history"/> অসম চৰকাৰৰ সাধাৰণ প্ৰশাসন বিভাগে ২৯ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৮৯ তাৰিখে জাৰি কৰা GAG(B)370/87/101 নম্বৰৰ অধিসূচনা অনুসৰি, লক্ষীমপুৰ জিলাৰ পৰা পৃথক কৰি ধেমাজি নামৰ নতুন প্ৰশাসনিক জিলা গঠনৰ অনুমোদন দিয়া হয়। অধিসূচনাখনত ধেমাজি নগৰক জিলাখনৰ অস্থায়ী সদৰ হিচাপে নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল আৰু জিলা গঠনৰ আদেশ ১ অক্টোবৰ ১৯৮৯ৰ পৰা কাৰ্যকৰী হ'ব বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref name="DhemajiGazette1989">{{cite web |title=The Assam Gazette, Extraordinary, 31 October 1989 |publisher=Government of Assam, General Administration Department |date=31 October 1989 |pages=1287–1288 |at=Notification No. GAG(B)370/87/101, dated 29 September 1989 |url=https://gad.assam.gov.in/sites/default/files/public_utility/PUC0116_0004_merged-compressed.pdf}}</ref>{{efn|ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াৰ পূৰ্বৰ বিৱৰণ আৰু কিছুমান পৰৱৰ্তী প্ৰকাশন অনুসৰি, ১৪ অক্টোবৰ ১৯৮৯ত ধেমাজি জিলা গঠন হোৱা বুলি উল্লেখ আছে। অৱশ্যে অসম চৰকাৰৰ মূল অধিসূচনাত ১ অক্টোবৰ ১৯৮৯ৰ পৰা নতুন জিলাখনৰ গঠন কাৰ্যকৰী হোৱাৰ কথা স্পষ্টকৈ উল্লেখ আছে।<ref name="DhemajiGazette1989"/><ref name="Statoids">{{cite web |url=http://www.statoids.com/yin.html |title=Districts of India |last=Law |first=Gwillim |date=25 September 2011 |work=Statoids |access-date=11 October 2011}}</ref>}} নতুন ধেমাজি জিলাত জোনাই মহকুমাৰ সমগ্ৰ অঞ্চল আৰু পূৰ্বৰ ধেমাজি মহকুমাৰ অধিকাংশ অঞ্চল অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ইয়াৰ পৰা ঢকুৱাখনা আৰক্ষী থানাৰ অধীনৰ ঢকুৱাখনা, পূব ঢকুৱাখনা আৰু খেৰকটা–দাংধৰা গাঁও পঞ্চায়তৰ অঞ্চল, ঘিলামৰা মৌজা, গোহাঁই মৌজাৰ দক্ষিণ গোহাঁই গাঁও পঞ্চায়ত আৰু মাছখোৱা মৌজাৰ কিছুমান নিৰ্দিষ্ট অঞ্চল বাদ দিয়া হৈছিল। এই বাদ পৰা অঞ্চলসমূহ পূৰ্বৰ লক্ষীমপুৰ জিলাতেই থাকি যায়।<ref name="DhemajiGazette1989"/> পূৰ্বৰ অসমীয়া বিৱৰণ অনুসৰি, এই পুনৰ্গঠনৰ সময়ত মাছখোৱা মৌজাৰ একাংশ, বৰদলনি মৌজা আৰু জোনাই মহকুমাৰ অন্তৰ্ভুক্তিৰে নতুন জিলাখনৰ সীমা নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল। জিলা সদৰৰ স্থানক লৈ চিলাপথাৰ আৰু ধেমাজি নগৰৰ মাজত মতভেদৰ সৃষ্টি হৈছিল যদিও অৱশেষত ধেমাজি নগৰক নতুন জিলাখনৰ সদৰ হিচাপে নিৰ্বাচন কৰা হয়। ১ অক্টোবৰ ১৯৮৯ৰ পৰা ধেমাজি নগৰক সদৰ হিচাপে লৈ নতুন জিলাখনৰ প্ৰশাসন কাৰ্যকৰী হয়।<ref name="DhemajiGazette1989"/><ref>{{cite web |url=https://dhemaji.assam.gov.in/about-us/history |title=History |publisher=Dhemaji District Administration, Government of Assam}}</ref> ==ভৌগোলিক অৱস্থিতি== ধেমাজি জিলাৰ ভৌগোলিক বিস্তৃতি <nowiki>৯৪° ১২' ১৮'' ডিগ্ৰী পূৱৰ পৰা ৯৫° ৪১' ৩২'' ডিগ্ৰী পূৱ আৰু ২৭° ০৫' ২৭'' ডিগ্ৰী উত্তৰৰ পৰা ২৭° ৫৭' ১৬'' ডিগ্ৰী</nowiki> উত্তৰলৈ। জিলা সদৰ ধেমাজি নগৰৰ ভৌগোলিক স্থানাংক ২৭.৪৮ উত্তৰ ৯৪.৫৮ পূৱ। সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰ পৰা গড় উচ্চতা ১০৪ মিটাৰ। মাটিকালি প্ৰায় ৩২৩৭ বৰ্গ কিঃমিঃ (১২৫০ বৰ্গ মাইল)।<ref name="geography">{{cite web | url=http://dhemaji.gov.in/geography.htm | title=Geography of Dhemaji District | publisher=District Administration, Dhemaji, Assam, India | work=NIC, Dhemaji District Unit. | accessdate=16 আগষ্ট 2013}}</ref> ==প্ৰশাসনিক বিভাজন== ধেমাজি জিলা জোনাই বিধানসভা সমষ্টি আৰু ধেমাজি বিধানসভা সমষ্টিৰ অন্তৰ্গত।<ref name="ceo1">{{cite web|title=List of Assembly Constituencies showing their Revenue & Election District wise break - up|url=http://ceoassam.nic.in/Gen_Informations/2.1%20-%20DEOs%20wise%20ACs%20breakup.pdf|publisher=Chief Electoral Officer, Assam website|accessdate=26 September 2011}}</ref> এই দুয়োটা সমষ্টি অনুসূচীত জনজাতিৰ প্ৰাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত।<ref name="admin">{{cite web | url=http://dhemaji.gov.in/admin.htm | title=administration of Dhemaji District | publisher=District Administration, Dhemaji, Assam, India | work=NIC, Dhemaji District Unit. | accessdate=16 আগষ্ট 2013}}</ref><ref name="ceo1"/> এই দুয়োটা বিধানসভা সমষ্টি লক্ষিমপুৰ (লোকসভা সমষ্টি)ৰ অংশ।<ref name="ceo2">{{cite web|title=List of Assembly Constituencies showing their Parliamentary Constituencies wise break - up|url=http://ceoassam.nic.in/Gen_Informations/2.2%20-%20PC-wise%20LAC%20breakup.pdf|publisher=Chief Electoral Officer, Assam website|accessdate=26 September 2011}}</ref> ;জিলা অসামৰিক প্ৰশাসন জিলা উপায়ুক্ত : পি বিজয় ভাস্কৰ ৰেডী, আই. এ. এছ ;মহকুমা প্ৰশাসনিক দিশৰ পৰা ধেমাজি জিলাক দুটা মহকুমাত ভাগ কৰা হৈছে : ধেমাজি আৰু জোনাই।<ref name="admin" /> ;আৰক্ষী প্ৰশাসন আৰক্ষী অধীক্ষক : ৰঞ্জন ভূঞা, এ.পি.এছ. ;আৰক্ষী থানা ধেমাজি সদৰ আৰক্ষী থানা, গোগামুখ আৰক্ষী থানা, গেৰুকামুখ আৰক্ষী থানা, চিলাপথাৰ আৰক্ষী থানা, চিমেন চাপৰি আৰক্ষী থানা, চেঙাজান আৰক্ষী থানা, জোনাই আৰক্ষী থানা ;আৰক্ষী চকী বৰদলনি আৰক্ষী চকী, মাছখোৱা আৰক্ষী চকী, লিকাবালি আৰক্ষী চকী, ডিমৌ তহলদাৰী আৰক্ষী চকী, চিচিবৰ গাঁও আৰক্ষী চকী, লাইমেকুৰী তহলদাৰী আৰক্ষী চকী ==অৰ্থনীতি== ধেমাজি জিলাৰ জনসাধাৰণৰ প্ৰধান জীৱিকা হৈছে কৃষি। জিলাখনৰ মুঠ কৰ্মৰত জনসংখ্যাৰ প্ৰায় ৫৯ শতাংশ কৃষিকাৰ্যৰ সৈতে জড়িত। ধান ইয়াৰ প্ৰধান কৃষিজাত শস্য। ২০০১–০২ চনৰ তথ্য অনুসৰি, জিলাখনত প্ৰায় ৬৯,২৯০ হেক্টৰ ভূমিত গ্ৰীষ্মকালীন, শৰৎকালীন আৰু শীতকালীন ধানৰ খেতি কৰা হৈছিল, যি মুঠ শস্য খেতি কৰা মাটিকালিৰ প্ৰায় ৫৫ শতাংশ। সৰিয়হ জিলাখনৰ প্ৰধান তৈলবীজ শস্য। ইয়াৰ উপৰি আলু আৰু বিভিন্ন মাহজাতীয় শস্যৰ খেতিও কৰা হয়। ফল-মূল আৰু শাক-পাচলিৰ খেতি মধ্যমীয়া পৰিসৰত প্ৰচলিত। গাহৰি পালন, দুগ্ধ উৎপাদন আৰু ছাগলী পালন জিলাখনৰ কৃষিৰ সৈতে জড়িত প্ৰধান আনুষংগিক বৃত্তিসমূহৰ অন্যতম। কৃষি আৰু আনুষংগিক বৃত্তিৰ উপৰি জিলাখনত ৰেচম শিল্প, বিশেষকৈ মুগা পলু পালনৰ প্ৰসাৰ ঘটিছে। অৱশ্যে জিলাখনত ঔদ্যোগিক কাৰ্যকলাপ বিশেষভাৱে বিকশিত হোৱা নাই আৰু কোনো বৃহৎ উদ্যোগ নাই। জিলা উদ্যোগ আৰু বাণিজ্য কেন্দ্ৰৰ (DICC) অধীনত প্ৰায় ২৪৮টা ক্ষুদ্ৰ উদ্যোগ (SSI) পঞ্জীয়নভুক্ত হৈ আছে।<ref name="ataglance"/><ref name="economy">{{cite web |url=http://dhemaji.gov.in/economy.htm |title=Economy of Dhemaji District |publisher=District Administration, Dhemaji, Assam, India |work=NIC, Dhemaji District Unit |access-date=16 August 2013}}</ref> ==জনগাঁথনি== ২০০১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি ধেমাজি জিলাৰ মুঠ জনসংখ্যা ৫,৭১,৯৪৪ জন (পুৰুষ ২,৯৪,৬৪৩ আৰু মহিলা ২,৭৭,৩০১)।<ref name="demography">{{cite web | url=http://dhemaji.gov.in/demography.htm | title=demography of Dhemaji District | publisher=District Administration, Dhemaji, Assam, India | work=NIC, Dhemaji District Unit. | accessdate=16 আগষ্ট 2013}}</ref> লিংগ অনুপাত প্ৰতি হাজাৰ পুৰুষৰ বিপৰীতে ৯৩৬ গৰাকী মহিলা। জনবসতিৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলো মিটাৰত ১৭৬ জন।<ref name="demography" /><ref name="population">{{cite web | url=http://dhemaji.gov.in/population.htm | title=Population (2001 Census) of Dhemaji District | publisher=District Administration, Dhemaji, Assam, India | work=NIC, Dhemaji District Unit. | accessdate=16 আগষ্ট 2013}}</ref> মুঠ জনসংখ্যাৰ ৪৭.২৭% আৰু ৫.৩৩% ক্ৰমে [[অনুসূচীত জনজাতি]] আৰু [[অনুসূচীত জাতি]] শ্ৰেণীৰ অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name="population" /> ধেমাজি এক গ্ৰাম্য প্ৰধান জিলা। জিলাখনৰ নগৰীয়া জনসংখ্যা মুঠ জনসংখ্যাৰ মুঠেই ১.৮৫%। সমগ্ৰ ধেমাজি জিলা অঞ্চল চুতীয়া, মিচিং, সোণোৱাল কছাৰী, দেউৰী, আদি জনগোষ্ঠীৰ থলুৱা বসতিস্থল আছিল। বিভিন্ন সময়ত আহোম, [[ৰাভা]], তাই-খামতি, কোঁচ, [[কেওঁট]] (কৈৱৰ্ত), [[ব্ৰাহ্মণ]], কায়স্থ, [[কলিতা]] আদি গোষ্ঠীৰ এই অঞ্চললৈ প্ৰব্ৰজন ঘটে।<ref name="history" /> ১৯৭১ চনৰ পৰা ১৯৯১ চনলৈকে এই দুই দশকৰ ভিতৰত ৰাজ্যৰ ভিতৰতে সৰ্বাধিক ১০৪.৪৮% হাৰত জিলাখনৰ অন্তৰ্ভুক্ত অঞ্চলৰ জনসংখ্যা বৃদ্ধি পায়। এই সময়চোৱাত ৰাজ্যখনৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ পৰা ইয়ালৈ নতুন কৃষিভূমি বিচাৰি পাম খাবলৈ অহা লোকৰ তীব্ৰ হাৰত প্ৰব্ৰজন ঘটিছিল। সামগ্ৰিকভাৱে জিলাখনৰ বছৰেকীয়া জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ হাৰ ৫.২২% (ৰাজ্যিক গড় ২.৬২%)।<ref name="demography" /> জিলাখনৰ জনসংখ্যাৰ এক বৃহৎ অংশ অন্যান্য পিছপৰা শ্ৰেণীৰ অন্তৰ্ভুক্ত। এই সকল হৈছে [[আহোম]], [[ চুতীয়া]], [[কোঁচ]], ইত্যাদি। অনুসূচীত জনজাতি বিলাকৰ ভিতৰত [[মিচিং]], [[সোণোৱাল কছাৰী]], [[বড়ো]], [[দেউৰী]], [[তিৱা]]/[[লালুং]] , [[হাজং]] আদিয়েই প্ৰধান। [[কৈৱৰ্ত]] সম্প্ৰদায় এই জিলাৰ মূল অনুসূচীত জাতি। নগণ্য সংখ্যক (প্ৰাক্তন) চাহ শ্ৰমিক সমুদায়ৰ লোকো এই জিলাত আছে।<ref name="demography" /> ;ধৰ্ম [[হিন্দু]] ধৰ্ম প্ৰধান ধৰ্ম। সীমিত পৰিমাণে [[খ্ৰীষ্টান]] আৰু [[ইছলাম]] ধৰ্মৰও প্ৰচলন আছে। এই জিলাত সাম্প্ৰদায়িক হিংসাৰ তথ্য প্ৰায় নাই বুলিব পাৰি।<ref name="demography" /> ;ভাষা [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] হ'ল প্ৰধান আৰু সাধাৰণ ভাৱে ব্যৱহৃত ভাষা। ইয়াৰ উপৰিও ধেমাজি জিলাত [[মিচিং ভাষা|মিচিং]], [[বড়ো ভাষা|বড়ো]] আৰু [[বাংলা ভাষা|বাংলা]] ভাষা ঘৰুৱাভাৱে ব্যৱহাৰ হয়। ==শিক্ষা== জিলাখনৰ সাক্ষৰতাৰ হাৰ ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল মতে ৭২.৭০%। মহিলা সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৬৫.২১%। <br /> '''নিন্ম, উচ্চ প্ৰাথমিক, উচ্চতৰ মাধ্যমিক আৰু মহাবিদ্যালয় পৰ্যায়ৰ উল্লেখনীয় শিক্ষানু্ষ্ঠানঃ'''<br /> * চিচি চাৰিআলি উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, ১৯৫২, চিচিবৰগাঁও * ভৈৰৱপুৰ নেতাজী মধ্য ইংৰাজী বিদ্যালয়, মাধ্যমঃ অসমীয়া, ঠিকনাঃ ভৈৰৱপুৰ, চিলাপথাৰ, স্থাপিতঃ ১৯৭৫ * মাছখোৱা উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, মাধ্যমঃ অসমীয়া, ঠিকনাঃ মাছখোৱা, ধেমাজী * ধেমাজি মহাবিদ্যালয়, ঠিকনাঃ ধেমাজি, স্থাপিতঃ ১৯৬৫ * ধেমাজি বাণিজ্য মহাবিদ্যালয়, ঠিকনাঃ ধেমাজি, স্থাপিতঃ ১৯৮২ * [[ধেমাজি অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়]], স্থাপিতঃ ২০২০ * ইউনাইটেড ট্ৰাইবেল হাইস্কুল, স্থাপিতঃ ১৯৮১ * চিচিবৰগাঁও জেষ্ঠ মাধ্যমিক বিদ্যালয়(পূৰ্বৰ নাম-চিচিবৰগাঁও জুনিয়ৰ কলেজ)চিচিবৰগাঁও,স্থাপিত-১৯৯২ * চিচিবৰ গাঁও মহাবিদ্যালয়,চিচিবৰগাঁও * মৰিধল মহাবিদ্যালয়, মৰিধল,ধেমাজি ,স্থাপিত - ১৯৮৮ * কাইটং জনজাতি উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, কাইটং,ধেমাজি, স্থাপিত - ১৯৭৩ ==পৰিবহণ== ধেমাজি জিলাত মুঠ ৪৩.৭৫ কিঃমিঃ ৰাজ্যিক PWD আৰু ১৪১ কিঃমিঃ পথ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ অধীনত। Boarder Roads Organisation-এ [[৫২ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ]]টো তদাৰক কৰে।<ref name="communication">{{cite web | url=http://dhemaji.gov.in/communication.htm | title=communication of Dhemaji District | publisher=District Administration, Dhemaji, Assam, India | work=NIC, Dhemaji District Unit. | accessdate=16 আগষ্ট 2013}}</ref> ;পথ [[৫২ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ]] ধেমাজি জিলাৰ দীঘে দীঘে ইমূৰৰ পৰা সিমূৰলৈ প্ৰায় সোঁমাজেৰে পাৰ হৈছে।<ref name="communication" /> ইয়াকে আলম কৰি ধেমাজি জিলাৰ নগৰ সমূহ (পশ্চিমৰ পৰা পূৱলৈ ক্ৰমে) [[গোগামুখ]], ধেমাজি, চিলাপথাৰ আৰু জোনাই গঢ়ি উঠিছে। ;ৰেলপথ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাই পথৰ প্ৰায় সমান্তৰাল ভাৱে [[উত্তৰ-পূব সীমান্ত ৰেলৱে]]ৰ [[ৰঙিয়া]] ডিভিজনৰ অন্তৰ্গত উত্তৰ ৰঙাপাৰা-মূৰ্কংচেলেক ব্ৰড গজ শাখাৰ এক একাকী ৰেলপথ আছে। জোনাইৰ সমীপৰ মূৰ্কংচেলেক এই শাখাৰ অন্তিম ৰেল আস্থান। ;জলপথ ধেমাজি জিলাৰ কাৰেং ঘাট, মাজৰ বাৰী ঘাট, উৰিয়াম ঘাটৰ পৰা [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]লৈ নিয়মীয়াকৈ ফেৰী চলাচল কৰে।<ref name="communication" /> ==ধেমাজিৰ উল্লেখযোগ্য ঠাই== * '''গেৰুকামুখ:''' ধেমাজি জিলা সদৰৰ পৰা প্ৰায় ৪৪ কিলোমিটাৰ উত্তৰ-পশ্চিম দিশত অৱস্থিত। ধেমাজি, লখিমপুৰ আৰু গুৱাহাটীৰ পৰা ইয়ালৈ নিয়মীয়া যাতায়াতৰ সুবিধা আছে। ইয়াত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ বৃহত্তম উপনৈ [[সোৱণশিৰি নদী]] পাহাৰৰ পৰা নামি সমতলভূমিত প্ৰৱেশ কৰিছে। অঞ্চলটোৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যই ইয়াক বনভোজ আৰু বৰশীৰে মাছ ধৰাৰ বাবে উপযোগী কৰি তুলিছে। ৰাষ্ট্ৰীয় জলবিদ্যুৎ শক্তি নিগমে (NHPC) ইয়াত এক বৃহৎ জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প ৰূপায়ণৰ কাম হাতত লৈছিল। * '''[[মালিনী থান]]:''' ধেমাজি নগৰৰ পৰা প্ৰায় ৪২ কিলোমিটাৰ উত্তৰ-পূব দিশত অৱস্থিত এক প্ৰাচীন ধৰ্মীয় আৰু প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান। ইয়াত অতীজৰে পৰা মালিনী দেৱীৰ পূজা-অৰ্চনা চলি আহিছে। স্থানটোত খননকাৰ্যৰ ফলত বহুতো ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন উদ্ধাৰ হৈছে। * '''[[ঘুগুহা দৌল]]:''' ধেমাজি নগৰৰ পৰা প্ৰায় ১৭ কিলোমিটাৰ দক্ষিণ-পশ্চিম দিশত অৱস্থিত। * '''মা মণিপুৰী থান:''' ধেমাজি নগৰৰ পৰা প্ৰায় ২৫ কিলোমিটাৰ দক্ষিণ-পশ্চিম দিশত অৱস্থিত এক ধৰ্মীয় স্থান। * '''ৰাজগড়:''' ধেমাজি জিলাৰ মাছখোৱা মৌজাৰ অন্তৰ্গত এক ঐতিহাসিক স্থান। * '''গৰখীয়া থান:''' ধেমাজি নগৰৰ পৰা প্ৰায় ১২ কিলোমিটাৰ দূৰত গোহাঁই মৌজাৰ অন্তৰ্গত অৱস্থিত এক ধৰ্মীয় স্থান। * '''ৰাজগড় আলি:''' ধেমাজি নগৰৰ পৰা প্ৰায় ২২ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত এক ঐতিহাসিক পথ। কোচ ৰাজত্বকালত ৰাজকোঁৱৰ [[গোহাঁই কমল]]ে এই পথটো নিৰ্মাণ কৰাইছিল বুলি উল্লেখ পোৱা যায়।<ref name="tourism">{{cite web |url=http://dhemaji.gov.in/tourism.htm |title=Places with Tourism Interest of Dhemaji District |publisher=District Administration, Dhemaji, Assam, India |work=NIC, Dhemaji District Unit |access-date=16 August 2013}}</ref> ==প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ== পূৱ-হিমালয়ৰ পাদদেশত অৱস্থিত এই জিলাখনক অতিশয় ভূকম্পনপ্ৰৱণ অঞ্চল হিচাপে গন্য কৰা হয়। দেশৰ ভিতৰতে অন্যতম বানপানী প্ৰৱণ জিলা হিচাপে দুৰ্নাম থকা জিলাখনৰ বহু অঞ্চল বছৰটোৰ বাৰিষাৰ মাহ কেইটাত প্ৰায়েই ৰাজ্যৰ অন্য অংশৰ পৰা বিচ্ছিন্ন হৈ থাকে। সকলৰ অকৰ্মণ্যতা তথা স্থানীয় স্তৰত বিৰাজ কৰা প্ৰশাসনিক দুৰ্নীতিৰ ফলশ্ৰুতিত জিলাখনত সঘনাই হোৱা বানপানী আৰু বাটপথৰ অৱস্থা তেনেই শোচনীয় হোৱাৰ মুল কাৰণ বুলি ক’ব পাৰি। <ref name="ataglance" /> ==চিত্ৰভঁৰাল== <gallery mode="packed" heights="134"> Dhemaji town12.jpg|দিনৰ ভাগৰ ধেমাজি চহৰ An e-rickshaw stand at Jamuguri Panchali, Dhemaji.jpg‎|ধেমাজিৰ এখন গাঁৱত থকা এটা ই-ৰিক্সা আস্থান A paddy field in Dhemaji, Assam.jpg ‎|ধেমাজিৰ খেতি-পথাৰ A Satra at Dhemaji Jamuguri Panchali.jpg‎|ধেমাজিৰ এখন গাঁৱত থকা এখন সত্ৰ </gallery> ==আৰু চাওক== *[[চিচিবৰগাওঁ]] ==টোকা== {{notelist}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist|2}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://dhemaji.gov.in/ Dhemaji district official website] {{Geographic location |Centre = ধেমাজি জিলা |North = [[পশ্চিম ছিয়াং জিলা]], [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] |Northeast = [[পূব ছিয়াং জিলা]], [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] |East = [[তিনিচুকীয়া জিলা]] |Southeast = |South = [[ডিব্ৰুগড় জিলা]] |Southwest = [[লখিমপুৰ জিলা]] |West = |Northwest = [[নামনি সোৱণশিৰি জিলা]], [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] }} {{অসমৰ জিলা}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জিলা]] [[শ্ৰেণী:ধেমাজি জিলা]] 0obo292pzf0eziyyct8o2vb6wm626kl 0 31743 646613 466556 2026-10-22T19:36:45Z Ananya Taye 28065 added cited info 646613 wikitext text/x-wiki {{তথ্যছক লেখক | name = সৰ্বানন্দ সিংহ | image = Statue of Matak King Sarbananda Singha in the middle of Tinkunia Pukhuri, Tinsukia. 01.jpg | caption = তিনিচুকীয়াৰ তিনিকোণীয়া পুখুৰীত থকা সৰ্বানন্দ সিংহৰ প্ৰতিমূৰ্তি | birth_name = মেজেৰা | birth_date = | birth_place = উজনি অসমৰ ডিব্ৰু অঞ্চল | death_date = ২ জানুৱাৰী, ১৮৩৯ | nationality = | education = | religion = | known_for = মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ আৰু মটক ৰাজ্যৰ শাসন }} '''সৰ্বানন্দ সিংহ''' (আদি নাম '''মেজেৰা'''; মৃত্যু ২ জানুৱাৰী ১৮৩৯), মাটিবৰ নামৰেও পৰিচিত, [[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ এগৰাকী নেতা আৰু পূব অসমৰ স্বায়ত্তশাসিত [[মটক ৰাজ্য]]ৰ প্ৰথম শাসক আছিল। তেওঁ বুৰুক [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী|চুতীয়া]] বংশোদ্ভৱ আছিল।<ref name="Dutta190">"Mejera now assumed the name Sarbananda Singha and took the title 'Swargadeo'." {{harvcol|Dutta|1985|p=190}}</ref><ref name="Buruk"/> মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহৰ সময়ত তেওঁ আহোম শাসনৰ বিৰুদ্ধে নেতৃত্ব দিছিল আৰু বৰ্তমানৰ [[তিনিচুকীয়া জিলা]]ৰ বেংমৰাক কেন্দ্ৰ কৰি নিজৰ ৰাজনৈতিক ক্ষমতা প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। তেওঁৰ অধীনৰ মটক ৰাজ্য ১৮০৫ চনত আহোম চৰকাৰৰ সৈতে হোৱা বন্দোবস্তৰ পিছত স্বায়ত্তশাসিত অঞ্চল হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰে। ইংৰাজী প্ৰবন্ধৰ বিৱৰণ অনুসৰি তেওঁ ১৮০৫ চনৰ পৰা ১৮৩৯ চনলৈ মটক ৰাজ্য শাসন কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Dutta |first=Sristidhar |title=The Mataks, the Morans, and the Moamaria Rebellion |publisher=Omsons |year=1996 |isbn=978-8171171491 |page=90}}</ref><ref>{{cite journal |title=Coins of Swargadeo Sarbananda Singh |journal=Journal of Indian History |volume=61–63 |year=1983 |page=124 |url=https://books.google.com/books?id=AF5VGclvFvIC&q=matak+kingdom+Sarbananda+Singha}}</ref> [[File:Burial of Matak King Sarbananda Singh or Mejera(Rangagora road, Tinsukia).jpg|thumb|তিনিচুকীয়া জিলাৰ ৰঙাগড়া ৰোডত থকা মটক ৰজা সৰ্বানন্দ সিংহৰ মৈদামৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ।]] ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু বংশ পৰিচয়== সৰ্বানন্দ সিংহৰ পিতৃৰ নাম আছিল মৰুৎনন্দন। তেওঁৰ জন্মৰ নাম আছিল মেজেৰা। তেওঁ [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী|বুৰুক চুতীয়া]] বংশৰ লোক আছিল। শ্ৰীষ্টিধৰ দত্তই পি. শইকীয়াৰ মত উদ্ধৃত কৰি উল্লেখ কৰিছে যে বুৰুক চুতীয়াসকল চুতীয়া ৰাজবংশৰ প্ৰত্যক্ষ বংশধৰ আৰু মটকসকলৰ শাসক সৰ্বানন্দ সিংহ বুৰুক চুতীয়া আছিল।<ref name="Buruk">"The Buruk-Chutiyas, according to P. Saikia are the direct descendants of the Chutia royal family. Sarbananda Singha, the rulers of the Mataks is said to be a Buruk-Chutiya by caste." {{harvcol|Dutta|1985|p=31}}</ref> তেওঁৰ পিতৃ মৰুৎনন্দনৰ স্মৃতিত বৰ্তমানৰ তিনিচুকীয়াত থকা উদ্যানখনৰ নাম ''মৰুৎনন্দন কানন'' ৰখা হৈছে। ১৮৩৮ চনত প্ৰকাশিত ''Journal of the Asiatic Society of Bengal''-ৰ এটা বিৱৰণত বৰসেনাপতি মাটিবৰক বুৰুক চুতীয়া বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। বিৱৰণটো অনুসৰি তেওঁৰ পিতৃ আৰু পিতামহৰ আদি বাসস্থান শদিয়া অঞ্চলত আছিল, আনহাতে মাটিবৰৰ জন্ম হৈছিল উজনি ডিব্ৰু অঞ্চলত।<ref>{{cite journal |title=Journal of the Asiatic Society of Bengal |journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal |year=1838 |volume=7 |page=677 |url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/123637#page/119/mode/1up |quote=The Bor Senapati is a Boorook Sooteah; his ancestors were natives of the district of Sadiya; but he was born on the Upper Dibroo.}}</ref> এডৱাৰ্ড গেইটেও তেওঁৰ ''A History of Assam'' গ্ৰন্থত বৰসেনাপতিক চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ লোক বুলি উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Gait |first=Edward |title=A History of Assam |page=190 |quote=The Barsenapati was a Chutiya by tribe.}}</ref> ১৯৬১ চনৰ ''অসম সাহিত্য সভা পত্ৰিকা''ত প্ৰকাশিত ''চুতীয়া জাতি : সৰ্বানন্দ ৰাজকুমাৰ'' শীৰ্ষক ৰচনাত সৰ্বানন্দ সিংহৰ বংশ পৰিচয় সম্পৰ্কে আলোচনা কৰা হৈছে। লেখকসকলৰ বিৱৰণ অনুসৰি, তেতিয়াৰ ডিব্ৰুগড় মহকুমাৰ চাবুৱা-পোলোঙা মৌজাৰ পোলোঙা গাঁৱত বাস কৰা সৰ্বানন্দ সিংহৰ বংশধৰ লঙ্কেশ্বৰ গোহাঁয়ে সৰ্বানন্দ সিংহ মৰাণ নহয়, বুৰুক চুতীয়াহে আছিল বুলি জনাইছিল। তেওঁলোকৰ মতে, ডিব্ৰুগড় অঞ্চলত থকা সৰ্বানন্দ সিংহৰ বংশধৰসকলৰ সৈতে মৰাণসকলৰ সামাজিক সম্পৰ্ক নাছিল।<ref>{{cite journal |script-title=as:চুতীয়া জাতি : সৰ্বানন্দ ৰাজকুমাৰ |journal=অসম সাহিত্য সভা পত্ৰিকা |volume=2 |year=1961 |url=https://digi.ub.uni-heidelberg.de/csss/Asom%20Sahitya%20Sabha%20Patrika/Asom%20Sahitya%20Sabha%20Patrika%201961/1961%20VOL%20-2.pdf |quote=বৰ্তমান ডিব্ৰুগড় মহকুমাৰ চাবুৱা পোলোঙা মৌজাৰ পোলোঙা গাঁৱত বাস কৰা সৰ্বানন্দ সিংহৰ বংশধৰ লঙ্কেশ্বৰ গোহাঁয়ে আমাক জনাইছে যে সৰ্বানন্দসিংহ মৰাণ নহয় বুৰুক চুটিয়াহে। আমি জনাত ডিব্ৰুগড় মহকুমাত বাস কৰা সৰ্বানন্দ সিংহৰ বংশধৰ সকলৰ মৰাণসকলৰ লগত কোনো সামাজিক সম্বন্ধ নাই।}}</ref> ==মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ আৰু ক্ষমতালৈ উত্থান== [[File:Burial of Matak King Sarbananda Shing.jpg|thumb|মটক ৰজা সৰ্বানন্দ সিংহৰ সমাধিক্ষেত্ৰ বা মৈদাম।]] [[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ সময়ত আহোম ৰাজশক্তিৰ বিৰুদ্ধে বিভিন্ন অঞ্চলত বিদ্ৰোহ আৰম্ভ হয়। এই ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ মাজত মেজেৰা মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহীসকলৰ এগৰাকী উল্লেখযোগ্য নেতা হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। নিজৰ অঞ্চললৈ উভতি অহাৰ পিছত তেওঁৰ অনুগামীসকলে তেওঁক শাসক হিচাপে নিৰ্বাচন কৰে।<ref>"Mejera returned to his own area. His followers then selected him as their ruler." {{harvcol|Dutta|1985|p=190}}</ref> ইয়াৰ পিছত মেজেৰাই ''সৰ্বানন্দ সিংহ'' নাম গ্ৰহণ কৰি নিজকে ''স্বৰ্গদেউ'' উপাধিৰে অভিহিত কৰে।<ref name="Dutta190"/> ১৭৯১ চনত তেওঁ বেংমৰা, অৰ্থাৎ বৰ্তমানৰ [[তিনিচুকীয়া]] অঞ্চলত ৰাজধানী স্থাপন কৰি নিজকে স্বাধীন ৰজা ঘোষণা কৰে বুলি অসমীয়া জীৱনীমূলক উৎসত উল্লেখ আছে। ইয়াৰ পূৰ্বে ডিব্ৰু নদীৰ পাৰৰ ৰঙাগড়াত তেওঁৰ ৰাজধানী সাময়িকভাৱে স্থাপন কৰা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাজধানী বেংমৰালৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। সৰ্বানন্দ সিংহ [[শিৱসাগৰ|ৰংপুৰ]]ৰ সাময়িক বিদ্ৰোহী ৰজা ভৰত সিংহৰ পক্ষত আছিল। ভৰত সিংহক সহায় কৰিবলৈ তেওঁ নিজৰ বিষয়া গোধা বৰবৰুৱাক ৰংপুৰলৈ পঠিয়াইছিল। ==আহোম চৰকাৰৰ সৈতে সংঘৰ্ষ== সৰ্বানন্দ সিংহই আহোম চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে চলোৱা সংঘৰ্ষত [[চিংফৌ জনগোষ্ঠী|চিংফৌ]]সকলৰ এটা দলৰ পৰা সহায় লাভ কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Dutta|1985|p=191}}</ref> আহোম ৰাজমন্ত্ৰী পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁইয়ে ৰংপুৰ পুনৰ দখল কৰাৰ পিছত সৰ্বানন্দ সিংহৰ বিৰুদ্ধে সামৰিক অভিযান প্ৰেৰণ কৰে। এই অভিযানৰ ফলত সৰ্বানন্দ সিংহ নিজৰ অঞ্চল এৰি এখন চিংফৌ গাঁৱলৈ পিছুৱাই যাবলৈ বাধ্য হয়।<ref>{{harvcol|Dutta|1985|p=191}}</ref> চিংফৌ গাঁৱত আশ্ৰয় লৈ থকা অৱস্থাত সৰ্বানন্দ সিংহই আহোম চৰকাৰৰ বিৰুদ্ধে বাহ্যিক সহায় বিচাৰে। এই উদ্দেশ্যে তেওঁ [[ম্যানমাৰ|মান]] ৰাজদৰবাৰলৈ দূত প্ৰেৰণ কৰি সামৰিক সহায়ৰ আবেদন জনায়।<ref>{{harvcol|Dutta|1985|p=191}}</ref> এই ঘটনাসমূহ মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহৰ শেষৰ পৰ্যায়ত উজনি অসমৰ ৰাজনৈতিক ক্ষমতা দখলক কেন্দ্ৰ কৰি চলা দীৰ্ঘস্থায়ী সংঘৰ্ষৰ অংশ আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁয়ে বিদ্ৰোহ দমন আৰু অঞ্চলটোত শান্তি স্থাপনৰ উদ্দেশ্যে সৰ্বানন্দ সিংহৰ সৈতে বন্দোবস্ত কৰে। এই বন্দোবস্ত অনুসৰি তেওঁক ''বৰসেনাপতি'' উপাধি দিয়া হয় আৰু আহোম ৰাজ্যৰ অধীনত স্বায়ত্তশাসিত শাসকৰূপে স্বীকৃতি প্ৰদান কৰা হয়। তেওঁৰ অধীনলৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বুঢ়ী দিহিং নদীৰ মাজৰ অঞ্চলৰ শাসনৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছিল।<ref name="Srikumar">শ্ৰীকুমাৰ দহোটীয়া, ''মৰাণ মটক মায়ামৰা'', পৃষ্ঠা ৯৫।</ref> ==মটক ৰাজ্যৰ শাসন== [[File:Coin of rebel king Sarbananda Singha.jpg|thumb|সৰ্বানন্দ সিংহৰ নামত প্ৰচলিত মুদ্ৰা।]] সৰ্বানন্দ সিংহ পূব অসমৰ স্বায়ত্তশাসিত [[মটক ৰাজ্য]]ৰ প্ৰথম শাসক আছিল। ১৮০৫ চনত আহোম চৰকাৰৰ সৈতে হোৱা বন্দোবস্তৰ জৰিয়তে মটক ৰাজ্যই স্বায়ত্তশাসিত মৰ্যাদা লাভ কৰে। তেওঁৰ শাসনৰ অন্তৰ্গত ভূখণ্ড মূলতঃ বুঢ়ী দিহিং আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ মাজত অৱস্থিত আছিল। ৰাজ্যখনৰ ৰাজনৈতিক কেন্দ্ৰ আছিল বেংমৰা, যি বৰ্তমানৰ তিনিচুকীয়া জিলাৰ অন্তৰ্গত।<ref>{{cite book |last=Dutta |first=Sristidhar |title=The Mataks, the Morans, and the Moamaria Rebellion |publisher=Omsons |year=1996 |isbn=978-8171171491 |page=90}}</ref> প্ৰথম অৱস্থাত সৰ্বানন্দ সিংহই ডিব্ৰু নদীৰ পাৰৰ ৰঙাগড়াত অস্থায়ী ৰাজধানী স্থাপন কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাজধানী বেংমৰালৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। সৰ্বানন্দ সিংহই নিজৰ ৰাজধানীত ৰাজকাৰেং, চৰাঘৰ আৰু মেলাঘৰ আদি নিৰ্মাণ কৰাইছিল। ৰাজধানীৰ প্ৰতিৰক্ষাৰ বাবে গড় বন্ধোৱাৰ উপৰিও জনসাধাৰণৰ সুবিধাৰ্থে বহু পুখুৰী খন্দাইছিল। এই পুখুৰীসমূহৰ ভিতৰত তিনিচুকীয়াৰ তিনিকোণীয়া পুখুৰী, ন-পুখুৰী আৰু দেৱী পুখুৰী উল্লেখযোগ্য। ইতিহাসবিদ ডম্বৰুধৰ নাথৰ মতে, মটকসকলৰ বাবে স্বায়ত্তশাসিত ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠাৰ পিছত সৰ্বানন্দ সিংহই নিজকে [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী]]ৰ বুৰুক শাখাৰ লোক বুলি পৰিচয় দিছিল। নাথে এই চুতীয়া পৰিচয়ৰ প্ৰকাশক আহোমসকলৰ হাতত ৰাজ্য হেৰুৱাৰ পিছত চুতীয়াসকলে নিজৰ ৰাজ্য পুনৰুদ্ধাৰৰ উদ্দেশ্যে চলোৱা বিদ্ৰোহসমূহৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বুলি ব্যাখ্যা কৰিছে। তেওঁ লগতে উল্লেখ কৰিছে যে সৰ্বানন্দ সিংহই ক্ষমতা লাভ কৰি নিজৰ চুতীয়া পৰিচয় প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ পিছত [[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ সূচনা কৰা [[মৰাণ জনগোষ্ঠী|মৰাণসকল]] ৰাজনৈতিকভাৱে পিছপৰি যায় আৰু তিনিচুকীয়াৰ ৰাজধানীৰ পৰা দূৰৈৰ বনাঞ্চলসমূহত কেন্দ্ৰীভূত হয়। নাথে এই পৰিস্থিতিক পৰৱৰ্তী সময়ত পৃথক ভূখণ্ডীয় অধিকাৰ আৰু জনগোষ্ঠীয় পৰিচয়ৰ দাবীত মৰাণসকলৰ দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ বিদ্ৰোহৰ সৈতে সংযোগ কৰিছে।<ref name="Nath2008">{{cite book |last=Nath |first=Dambarudhar |chapter=The Mataks and their Revolt against the State in 18th Century Assam: Searching for Ethno-Religious Roots |editor1-last=Ray |editor1-first=Jayanta Kumar |editor2-last=Roy |editor2-first=Arpita Basu |title=Political Roles of Religious Communities in India |publisher=Institute for Security and Development Policy |location=Stockholm |year=2008 |page=120 |url=https://www.isdp.eu/wp-content/uploads/publications/2008_ray-roy_political-roles-of-religious-communities-in-india.pdf |quote=The assertion of the Chutiya identity on the part of Sarbananda Singha can thus be seen as having a link with the Chutiya revolt after they had lost their state to the Ahoms.}}</ref> সৰ্বানন্দ সিংহই গোধা গোপীনাথক প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্ত কৰি ৰাজ্য পৰিচালনা কৰিছিল। তেওঁৰ শাসনকালত মটক ৰাজ্যৰ প্ৰশাসন, সামৰিক ব্যৱস্থা আৰু ৰাজধানীৰ উন্নয়নৰ কাম চলোৱা হৈছিল। সৰ্বানন্দ সিংহই নিজৰ নামত আঠচুকীয়া মুদ্ৰা প্ৰচলন কৰিছিল। এই মুদ্ৰাত ''শ্ৰীশ্ৰীস্বৰ্গদেৱ সৰ্বানন্দ সিংহ নৰেন্দ্ৰস্য'' বুলি উৎকীৰ্ণ আছিল।<ref name="Srikumar"/> সৰ্বানন্দ সিংহৰ নামত প্ৰচলিত এই মুদ্ৰাসমূহ তেওঁৰ শাসনকালত দাবী কৰা আৰু প্ৰয়োগ কৰা ৰাজকীয় কৰ্তৃত্বৰ ঐতিহাসিক নিদৰ্শন হিচাপে বিবেচিত হয়। মটক ৰাজ্যৰ মুদ্ৰা সম্পৰ্কে ''Journal of Indian History''-ত ''Coins of Swargadeo Sarbananda Singh'' শীৰ্ষক এটা গৱেষণামূলক ৰচনা প্ৰকাশিত হৈছে।<ref>{{cite journal |title=Coins of Swargadeo Sarbananda Singh |journal=Journal of Indian History |volume=61–63 |year=1983 |page=124 |url=https://books.google.com/books?id=AF5VGclvFvIC&q=matak+kingdom+Sarbananda+Singha}}</ref> ==ব্ৰিটিছ শাসনৰ সৈতে সম্পৰ্ক== ১৮২৬ চনত [[ইয়াণ্ডাবু সন্ধি]]ৰ জৰিয়তে অসম [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ অধীনলৈ যোৱাৰ পিছতো মটক ৰাজ্যৰ স্বতন্ত্ৰ শাসনৰ মৰ্যাদা এক বন্দোবস্তৰ জৰিয়তে বাহাল থাকে বুলি অসমীয়া জীৱনীমূলক উৎসত উল্লেখ আছে। অৱশ্যে এই বন্দোবস্তৰ ফলত তেওঁৰ অধীনৰ পাইকসকলৰ প্ৰায় দুই-তৃতীয়াংশ কোম্পানীৰ অধীনলৈ যায় বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref name="Shiv">{{cite book |last=বৰ্মন |first=শিৱনাথ |year=2000 |title=অসমীয়া জীৱনী অভিধান |publisher=চ'ফিয়া প্ৰেছ এণ্ড পাব্লিচাৰ্ছ প্ৰা. লি. |location=গুৱাহাটী |page=288}}</ref> ==উত্তৰাধিকাৰ== সৰ্বানন্দ সিংহৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ '''মাটিবৰ বৰসেনাপতি''' মটক ৰাজ্যৰ দ্বিতীয় শাসক হয় বুলি ইংৰাজী প্ৰবন্ধত উল্লেখ আছে। মাটিবৰে পিতৃৰ অধীনত প্ৰতিষ্ঠিত মটক শাসক পৰিয়ালৰ ৰাজনৈতিক উত্তৰাধিকাৰ অব্যাহত ৰাখে। ==স্মৃতি আৰু ঐতিহাসিক গুৰুত্ব== সৰ্বানন্দ সিংহ মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহৰ এগৰাকী প্ৰধান নেতা আৰু মটক ৰাজ্যৰ প্ৰথম শাসক হিচাপে পৰিচিত। তেওঁৰ শাসনৰ কেন্দ্ৰ আছিল বেংমৰা, অৰ্থাৎ বৰ্তমানৰ তিনিচুকীয়া অঞ্চল। মোৱামৰীয়া আন্দোলনৰ সৈতে জড়িত ৰাজনৈতিক পৰিৱৰ্তন আৰু উজনি অসমত স্বায়ত্তশাসিত মটক ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ ইতিহাসত তেওঁৰ ভূমিকা উল্লেখযোগ্য। বৰ্তমান তিনিচুকীয়াৰ তিনিকোণীয়া পুখুৰীৰ মাজত তেওঁৰ এটা প্ৰতিমূৰ্তি স্থাপন কৰা হৈছে। তিনিচুকীয়া জিলাৰ ৰঙাগড়া ৰোডত তেওঁৰ মৈদাম বা সমাধিক্ষেত্ৰ অৱস্থিত। তেওঁৰ নামত প্ৰচলিত মুদ্ৰাসমূহো মটক ৰাজ্যৰ শাসন ব্যৱস্থাৰ ঐতিহাসিক নিদৰ্শন হিচাপে গৱেষণাৰ বিষয় হৈ আহিছে।<ref>{{cite journal |title=Coins of Swargadeo Sarbananda Singh |journal=Journal of Indian History |volume=61–63 |year=1983 |page=124 |url=https://books.google.com/books?id=AF5VGclvFvIC&q=matak+kingdom+Sarbananda+Singha}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==গ্ৰন্থপঞ্জী== * {{Citation |last=Dutta |first=Sristidhar |title=The Mataks and their Kingdom |publisher=Chugh Publications |place=Allahabad |year=1985}} [[শ্ৰেণী:সংক্ষিপ্ত জীৱনী]] [[শ্ৰেণী:তিনিচুকীয়া জিলা]] f3iue2bif81v4biw89bp6ka21od1r4h 0 31951 646499 646352 2026-10-22T13:13:45Z Ananya Taye 28065 /* সাধনীৰ মৃত্যু সম্পৰ্কীয় বিভিন্ন বিৱৰণ */ 646499 wikitext text/x-wiki {{চমু বিৱৰণ|চুতীয়া ৰাজবংশৰ শেষ ৰাণী}} {{Infobox royalty | name = (সতী) সাধনী নাৰায়ণ | title = চুতীয়া ৰাজ্যৰ ৰাণী | image = Sadhani statue.jpg | caption = [[ডিগবৈ]]ত স্থাপিত ৰাণী সাধনীৰ প্ৰতিমূৰ্তি | reign = ১৫২২–১৫২৪ | coronation = ১৫২২ | house = [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজবংশ]] | father = ধীৰনাৰায়ণ | spouse = নীতিপাল | birth_place = [[শদিয়া]], অসম | death_date = ২১ এপ্ৰিল ১৫২৪ | death_place = [[ৰুক্মিণীনগৰ দুৰ্গ|চন্দনগিৰি]] }} '''সতী সাধনী''' বা '''সাধনী নাৰায়ণ''' আছিল ষোড়শ শতিকাৰ [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজবংশ]]ৰ এগৰাকী ৰাণী আৰু চুতীয়া ৰজা [[ধীৰনাৰায়ণ]]ৰ কন্যা। ''চুতীয়াৰ ৰজাৰ বংশাৱলী'' অনুসৰি তেওঁ চুতীয়া ৰাজ্যৰ শেষ ৰজা [[নীতিপাল]]ৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল। ১৫২৪ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোমসকলে শদিয়া অধিকাৰ কৰাৰ সময়ত চুতীয়াসকলৰ প্ৰধান ৰাণীগৰাকীক আহোম বুৰঞ্জীসমূহত ''নাং লুং'' (''Nang Lung'') বা ''বৰকুঁৱৰী'' বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। সাধাৰণতে এই বৰকুঁৱৰীগৰাকীক সাধনীৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা হয়। ==ঐতিহাসিক উৎস== চুতীয়া ৰাজ্যৰ উত্থান আৰু পতনৰ লগতে সাধনীৰ কাহিনী ''দেওধাই অসম বুৰঞ্জী'', ''অসম বুৰঞ্জী (SM)'' আদি কেইবাখনো বুৰঞ্জীত সংৰক্ষিত হৈ আছে। এই বুৰঞ্জীসমূহৰ বিৱৰণৰ মাজত বহুখিনি সাদৃশ্য পোৱা যায়। ব্ৰিটিছ প্ৰশাসক আৰু নৃতত্ত্ববিদ ই. টি. ডাল্টন আৰু ডব্লিউ. বি. ব্ৰাউনে উল্লেখ কৰিছে যে চুতীয়া ৰাজ্য আৰু সাধনীৰ সৈতে জড়িত একেধৰণৰ পৰম্পৰা [[মিচিং জনগোষ্ঠী|মিচিং]] আৰু [[দেউৰী জনগোষ্ঠী|দেউৰী]] জনগোষ্ঠীৰ মাজতো প্ৰচলিত আছিল।ব্ৰাউনৰ মতে, বুৰঞ্জীসমূহত উল্লেখিত বহু ঘটনা তেওঁ দেউৰীসকলৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা মৌখিক পৰম্পৰাৰ সৈতে মিল খায়। দেউৰীসকল চুতীয়াসকলৰ পৰম্পৰাগত পুৰোহিত আছিল। তেওঁ দেউৰীসকলৰ লগতে হিন্দু চুতীয়াসকলৰ মাজতো এই পৰম্পৰাসমূহ প্ৰচলিত থকা বুলি উল্লেখ কৰিছিল। বিশেষকৈ যুৱ ধনুৰ্ধৰ নীতিপালে কেনেকৈ চুতীয়া ৰাজকুমাৰী সাধনীক বিবাহ কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰিছিল, সেই কাহিনী তেওঁ দেউৰীসকলৰ পৰা শুনিছিল। ব্ৰাউনে অনুমান কৰিছিল যে বুৰঞ্জীত উল্লেখিত আন ঘটনাসমূহো দেউৰীসকলৰ মাজত কিছু পৰিৱৰ্তিত ৰূপত মৌখিক পৰম্পৰা হিচাপে সংৰক্ষিত হৈ থাকিব পাৰে।<ref>{{cite book |last=Brown |first=W. B. |title=An Outline Grammar of the Deori Chutiya Language |publisher=Assam Secretariat Printing Office |location=Shillong |year=1895 |pages=75, 84 |quote=..as it agrees in all particulars with the traditions, I have elsewhere met with, it may merely be a compilation from them..These traditions are preserved among the Miris, the Deoris, who were the Chutiya priests (and amongst whom alone remnants of the ancient language and customs of the race are still preserved), and by some few of the Chutiyas who now call themselves Hindu Chutiyas... I have heard from them (Deoris) the story of how the Chutiya princess Sadhuni was won by the young archer (Niti Pal)... Probably enquiry would show that the other incidents of the chronicle are preserved as traditions among the Deoris in a similar modified form. }}</ref> ১৮৫০ চনত ''[[অৰুণোদই]]'' আলোচনীত প্ৰথম প্ৰকাশিত আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ''দেওধাই অসম বুৰঞ্জী''ত পুনৰ মুদ্ৰিত ''চুতীয়াৰ ৰজাৰ বংশাৱলী'' অনুসৰি, সাধনী আছিল ধৰ্মধ্বজপালৰ কন্যা। ধৰ্মধ্বজপাল ''ধীৰনাৰায়ণ'' নামেও পৰিচিত আছিল। সাধনীৰ জন্ম [[শদিয়া]]ত হৈছিল। তেওঁ ধীৰনাৰায়ণৰ উত্তৰাধিকাৰী নীতিপাল বা নিতাইৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল। ''দেওধাই অসম বুৰঞ্জী''ত নীতিপালক ''চন্দ্ৰনাৰায়ণ'' নামেৰেও উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>Bhuyan, S. K. (ed.), ''Deodhai Assam Buranji'', p. 18.</ref> ==বুৰঞ্জীসমূহত সাধনীৰ বিৱৰণ== {{See also|চুতীয়া–আহোম ৰাজ্যৰ যুদ্ধ}} ===শদিয়া আক্ৰমণ আৰু চন্দনগিৰি অৱৰোধ=== [[File:Chutia kingdom Map.png|thumb|ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনস্থ অঞ্চলসমূহ দেখুওৱা মানচিত্ৰ।]] বুৰঞ্জীসমূহৰ বিৱৰণ অনুসৰি ১৫২৪ খ্ৰীষ্টাব্দৰ এপ্ৰিল মাহত, [[ব'হাগ বিহু]]ৰ সময়ত, আহোম স্বৰ্গদেউ [[চুহুংমুং]]য়ে ব্ৰহ্মপুত্ৰ পাৰ হৈ চুতীয়া ৰাজ্যৰ ৰাজধানী শদিয়া বা ''সাধয়াপুৰ'' আক্ৰমণ কৰে।<ref>''Deodhai Assam Buranji'', p. 19.</ref> ৰাজধানী বৰনগৰত হোৱা আক্ৰমণ প্ৰতিৰোধ কৰিব নোৱাৰি চুতীয়া ৰজা নীতিপালে চন্দনগিৰিৰ পাহাৰীয়া দুৰ্গলৈ পিছুৱাই যায়। আনহাতে, তেওঁৰ মন্ত্ৰী কাশীতৰাই [[ভীষ্মকনগৰ|দৈথাং]] অভিমুখে আঁতৰি যায়।<ref>''Deodhai Assam Buranji'', p. 19.</ref> শদিয়াৰ বৰনগৰ অধিকাৰ কৰাৰ পিছত চুহুংমুংয়ে ফ্ৰাচেনমুং বৰগোহাঁই আৰু কিংলুং বুঢ়াগোহাঁইক চন্দনগিৰি আক্ৰমণ কৰিবলৈ পঠায়। আনহাতে, কাশীতৰাৰ বিৰুদ্ধে দৈথাংলৈ কনচেং ধনুধাৰী গোহাঁইক প্ৰেৰণ কৰে।<ref>''Deodhai Assam Buranji'', p. 19.</ref> আহোম বাহিনীয়ে চুতীয়া ৰজাৰ বিষয়া তামুলী গজৰাই বৰুৱাক বন্দী কৰি ৰাজপৰিয়ালৰ অৱস্থান প্ৰকাশ কৰিবলৈ বাধ্য কৰে। ''অসম বুৰঞ্জী (SM)'' অনুসৰি, চন্দনগিৰি পাহাৰৰ এটা জুৰিৰ ওচৰত ৰন্ধনকাৰ্যৰ জুইৰ ধোঁৱা দেখা পোৱাৰ পিছত অৱশেষত ৰজা আৰু ৰাণীৰ আত্মগোপনস্থল আৱিষ্কাৰ কৰা হয়।<ref>Bhuyan, S. K., ''Asam Buranji (SM)'', p. 10.</ref> ===চুতীয়া বাহিনীৰ প্ৰতিৰোধ=== বুৰঞ্জীসমূহত চন্দনগিৰি দুৰ্গত চুতীয়া বাহিনীয়ে প্ৰবল প্ৰতিৰোধ গঢ়ি তোলাৰ বিৱৰণ পোৱা যায়। প্ৰথম অৱস্থাত আহোম বাহিনীয়ে পাহাৰীয়া দুৰ্গটো অধিকাৰ কৰিবলৈ সক্ষম হোৱা নাছিল। চুতীয়া ৰক্ষকসকলে পাহাৰৰ ওপৰৰ পৰা ডাঙৰ ডাঙৰ শিল বগৰাই আক্ৰমণকাৰী আহোম সৈন্যৰ ব্যাপক ক্ষতিসাধন কৰিছিল। আহোম বুৰঞ্জীসমূহত চুতীয়াসকলৰ প্ৰধান ৰাণীগৰাকীক ''নাং লুং'' বা ''বৰকুঁৱৰী'' বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। এই ৰাণীগৰাকীক সাধনীৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা হয়। ''সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী'' আৰু ''অসম বুৰঞ্জী (SM)'' অনুসৰি, দুৰ্গটো অৱৰোধ কৰাৰ সময়ত তেওঁ গৰ্ভৱতী আছিল। ''দেওধাই অসম বুৰঞ্জী''ৰ বিৱৰণ অনুসৰি, নীতিপাল আৰু তেওঁৰ সৈন্যসকলে বৰছা, ধনু আৰু কাঁড় ব্যৱহাৰ কৰি পাহাৰীয়া দুৰ্গটো ৰক্ষা কৰিছিল। ইয়াৰ লগতে চুতীয়া ৰাজকুমাৰী আৰু মহিলাসকলে ১২০ গৰাকীকৈ একোটা দলত ভাগ হৈ পাহাৰৰ ওপৰৰ পৰা আহোম সৈন্যৰ ওপৰত শিল নিক্ষেপ কৰি প্ৰতিৰোধত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>Bhuyan, S. K., ''Deodhai Assam Buranji'', p. 169.</ref> এই ঘটনাৰ উল্লেখ গোলাপ চন্দ্ৰ বৰুৱাৰ সম্পাদিত ''আহোম বুৰঞ্জী''<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p. 56.</ref> আৰু ''সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী''তো পোৱা যায়।<ref>Bhuyan, S. K., ''Satsari Assam Buranji'', p. 59.</ref> দুৰ্গটো পোনপটীয়াকৈ অধিকাৰ কৰিব নোৱাৰি আহোম বাহিনীয়ে অৱশেষত পাহাৰটোৰ কেইবাটাও দিশৰ পৰা ঘেৰাও কৰে। চুতীয়া পৰম্পৰা অনুসৰি, ফ্ৰাচেনমুং বৰগোহাঁইৰ কেইজনমান সৈন্যই বগোৱা লতাৰ সহায়ত পাহাৰ বগাই ওপৰলৈ উঠিছিল। তাৰ পিছত ফ্ৰাচেনমুং বৰগোহাঁয়ে পাহাৰৰ ওপৰত ঢোল বজাবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে। পৰম্পৰাগতভাৱে বিজয়ৰ সংকেত হিচাপে ব্যৱহৃত ঢোলৰ শব্দ শুনি আত্মগোপন কৰি থকা চুতীয়া ৰক্ষকসকলে নিজৰ অৱস্থানৰ পৰা ওলাই আহে। সেই সুযোগতে আহোম বাহিনীয়ে বিভিন্ন দিশৰ পৰা তেওঁলোকক আক্ৰমণ কৰে। ===সাধনীৰ মৃত্যু সম্পৰ্কীয় বিভিন্ন বিৱৰণ=== [[File:Dhirnarayan copperplate inscription of 1522.png|thumb|ঢকুৱাখনা অঞ্চলত চুতীয়া ৰজা ধীৰনাৰায়ণৰ ১৫২২ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভূমিদানৰ তাম্ৰশাসন। ১৫২২–২৩ চনৰ আহোম আক্ৰমণৰ পূৰ্বৰ শেষৰ ফালৰ চুতীয়া ৰাজকীয় তাম্ৰশাসনসমূহৰ ভিতৰত ই অন্যতম হ'ব পাৰে।]] চন্দনগিৰিৰ অন্তিম যুদ্ধত চুতীয়া বাহিনী পৰাস্ত হয়। আহোম বিষয়া জানমুংখাম হাতীবৰুৱাই নিক্ষেপ কৰা এটা অস্ত্ৰৰ আঘাতত নীতিপালৰ মৃত্যু হয়। আহোম বুৰঞ্জীসমূহত ''নাং লুং'' বা সাধনীয়ে শেষলৈকে চুতীয়া ৰক্ষকসকলৰ সৈতে যুদ্ধত অংশগ্ৰহণ কৰা বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।চুতীয়া বংশাৱলী অনুসৰি, সাধনীয়ে বন্দী হোৱাতকৈ মৃত্যুক বাছি লৈ চন্দনগিৰি পাহাৰৰ পৰা জঁপিয়াই প্ৰাণ বিসৰ্জন দিয়ে। অৱশ্যে কিছুমান আহোম বুৰঞ্জীত তেওঁৰ মৃত্যুৰ ভিন্ন বিৱৰণ আছে। এডৱাৰ্ড গেইটে উল্লেখ কৰা বুৰঞ্জীৰ বিৱৰণ অনুসৰি, যুদ্ধৰ সময়ত ৰাণীগৰাকী বৰছাৰ আঘাতত নিহত হৈছিল।<ref>Gait, Edward, ''A History of Assam'', p. 85.</ref> আনহাতে, ''পুৰণি অসম বুৰঞ্জী''ৰ বিৱৰণত ৰজাৰ আন পত্নীসকলৰ কিছুমান নিহত আৰু কিছুমান বন্দী হোৱা বুলি উল্লেখ আছে।<ref>Goswami, Hemchandra, ''Purani Assam Buranji'', p. 42.</ref> ফ্ৰাঁছোৱা জেকেছনে আহোম–চুতীয়া যুদ্ধ সম্পৰ্কীয় টাই পাণ্ডুলিপিসমূহৰ অনুবাদ আলোচনা কৰি উল্লেখ কৰিছে যে গোলাপ চন্দ্ৰ বৰুৱাৰ সম্পাদিত ''আহোম বুৰঞ্জী''ত টাই ভাষাৰ ''নাং'' শব্দৰ দুটা উল্লেখৰ মাজত থকা সম্পূৰ্ণ এটা শাৰীৰ অনুবাদ বাদ পৰিছিল। সেই শাৰীটোত মূলতঃ ৰাণীগৰাকীৰ বিষয়ে তথ্য সন্নিৱিষ্ট আছিল।<ref>{{citation |last=Jacquesson |first=Francois |title=Ahom Buranji Translation: Chutia-Ahom Wars |url=https://archive.org/details/ahom-buranji-translations |page=21 |quote=Borua's edition jumped one full line between two nang. }}</ref> সাধনীৰ মৃত্যুৰ ধৰণৰ ক্ষেত্ৰত বুৰঞ্জীসমূহৰ মাজত পাৰ্থক্য থাকিলেও এই বিৱৰণসমূহত তেওঁ আত্মসমৰ্পণ নকৰি শেষলৈকে প্ৰতিৰোধত অংশগ্ৰহণ কৰা এগৰাকী ৰাণী হিচাপে প্ৰতিফলিত হৈছে।<ref>''Deodhai Assam Buranji'', p. 19.</ref> ''সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী'' অনুসৰি, জাংমুংখামে চুতীয়াসকলৰ বৰকুঁৱৰীৰ শিৰচ্ছেদ কৰি তেওঁৰ কটা মূৰটো আহোম ৰজাৰ সন্মুখত উপস্থিত কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=In the Meadows of Gold: Telling Tales of the Swargadeos at the Crossroads of Assam |year=1997 |publisher=Spectrum Publications |location=Guwahati |page=188 |quote=Jangmung beheaded the chief Chutia princess(Barkonwari) and brought her head to the assembly. }}</ref><ref>Bhuyan, S. K., ''Satsari Assam Buranji'', p. 14.</ref> আনহাতে, ''অসম বুৰঞ্জী (SM)'' অনুসৰি, ৰাণীগৰাকীৰ কঁকালত আঘাত কৰি তেওঁৰ সোণৰ কঁকালবন্ধ বা ''ককালি'' কাঢ়ি লোৱা হৈছিল। সেই ককালি শদিয়াৰ [[তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ|দেৱঘৰ]]ত অৰ্পণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Gogoi |first=Nityananda |title=Historical Geography of Medieval Assam |page=462 }}</ref> তাৰ পিছত তেওঁৰ কটা মূৰ আহোম ৰজাৰ ওচৰত উপস্থিত কৰা হয়।<ref>Bhuyan, S. K., ''Asam Buranji (SM)'', p. 11.</ref> ===ঐতিহাসিক ব্যাখ্যা=== আধুনিক অসমীয়া সামাজিক স্মৃতিত সাধনীক পতিব্ৰতা, সাহস আৰু আত্মত্যাগৰ আদৰ্শ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। অৱশ্যে সাধনী সম্পৰ্কীয় পৰম্পৰাসমূহ আধুনিক জনগোষ্ঠীয় আন্দোলনৰ বহু আগৰ পৰাই প্ৰচলিত আছিল। চুতীয়া বংশাৱলী আৰু বিভিন্ন বুৰঞ্জীত সাধনীৰ কাহিনী পোৱা যায়। ইয়াৰ উপৰি ঊনবিংশ শতিকাত দেউৰী আৰু মিচিং জনগোষ্ঠীৰ মাজত প্ৰচলিত মৌখিক পৰম্পৰাতো তেওঁৰ উল্লেখ লিপিবদ্ধ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Brown |first=W. B. |title=An Outline Grammar of the Deori Chutiya Language |publisher=Assam Secretariat Printing Office |location=Shillong |year=1895 |pages=75, 84 }}</ref> ইতিহাসবিদ জয়ীতা শৰ্মাই (২০১১) যুক্তি আগবঢ়াইছে যে আধুনিক জাতি আৰু জনগোষ্ঠীয় পৰিচয় গঠনৰ প্ৰেক্ষাপটত সতী সাধনীৰ চৰিত্ৰক পৰৱৰ্তী সময়ত ভাৰতীয় বা হিন্দু সাংস্কৃতিক আদৰ্শৰ সৈতে অধিক সংযুক্ত কৰি এগৰাকী আদৰ্শ গুণৱতী হিন্দু নাৰী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। শৰ্মাই ঔপনিৱেশিক যুগত অসমৰ বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ে নিজ নিজ ইতিহাসৰ পৰা নাৰী-আদৰ্শৰ প্ৰতীক বিচাৰি উলিওৱাৰ প্ৰৱণতাৰ আলোচনা কৰিছে। তেওঁৰ মতে, কৈৱৰ্ত সম্প্ৰদায়ৰ মাজত সতী ৰাধিকা, চুতীয়া সম্প্ৰদায়ৰ মাজত সতী সাধনী আৰু অসমীয়া মুছলমানসকলৰ মাজত সতী ৰহিমাৰ প্ৰতীকী গুৰুত্ব এই সামাজিক প্ৰক্ৰিয়াৰ সৈতে জড়িত আছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Jayeeta |title=Empire's Garden: Assam and the Making of India |publisher=Duke University Press |location=Durham |year=2011 |page=228 |url=https://library.oapen.org/bitstream/id/b11ba477-73c0-4a92-b158-043a50ef88e5/648153.pdf }}</ref> ==স্মৃতি আৰু স্মৰণোৎসৱ== ===সতী সাধনী দিৱস=== সাধনীৰ স্মৃতিত অসমত প্ৰতি বছৰে ব'হাগ মাহৰ সাত তাৰিখে, সাধাৰণতে ২০ বা ২১ এপ্ৰিলত, ''[[সতী সাধনী দিৱস]]'' পালন কৰা হয়। ২০২০ চনত [[অসম চৰকাৰ]]ে ৰাজ্য চৰকাৰৰ কাৰ্যালয়সমূহৰ বাবে ঘোষিত ৰাজহুৱা বন্ধৰ তালিকাত এই দিৱসটো অন্তৰ্ভুক্ত কৰে। পৰৱৰ্তী বছৰসমূহতো সতী সাধনী দিৱস ৰাজ্যিক বন্ধ হিচাপে পালন কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Notifications – Holiday List |url=https://gad.assam.gov.in/document-details/notifications-holiday-list |website=General Administration Department, Government of Assam |access-date=22 August 2026 }}</ref> ২০২৪ চনত সমগ্ৰ অসমত সাধনীৰ ৫০০ সংখ্যক স্মৃতি দিৱস পালন কৰা হয়।<ref>{{cite news |title=ৰাজ্যজুৰি সতি সাধিনীৰ ৫০০ সংখ্যক স্মৃতি দিৱস পালন |url=https://newsonair.gov.in/as/%E0%A7%B0%E0%A6%BE%E0%A6%9C%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%9C%E0%A7%81%E0%A7%B0%E0%A6%BF-%E0%A6%B8%E0%A6%A4%E0%A6%BF-%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%A7%E0%A6%BF%E0%A6%A8%E0%A7%80%E0%A7%B0-%E0%A7%AB%E0%A7%A6/ |work=আকাশবাণী বাতৰি |date=20 April 2024 |language=as |access-date=22 August 2026 }}</ref> ===বঁটা আৰু সন্মান=== সতী সাধনীৰ নামেৰে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীয় সংগঠন আৰু অসম চৰকাৰে কেইবাটাও বঁটা প্ৰৱৰ্তন কৰিছে। ২০১২ চনত সদৌ চুতীয়া জাতি সন্মিলনৰ সহযোগত চুতীয়া উন্নয়ন পৰিষদে ''বীৰাঙ্গনা সাধনী বঁটা'' প্ৰৱৰ্তন কৰে। কবি, শিক্ষাবিদ আৰু প্ৰাক্তন বিধায়ক কুশেশ্বৰ বৰুৱা এই বঁটাৰ প্ৰথমগৰাকী প্ৰাপক আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত অসম চৰকাৰে বঁটাটোৰ পৃষ্ঠপোষকতা কৰাৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news |title=Assam govt to sponsor Sadhani award |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/assam-govt-to-sponsor-sadhani-award/articleshow/17014051.cms |work=The Times of India |date=30 October 2012 |access-date=22 August 2026 }}</ref> [[অসম চৰকাৰ]]ে ৰাজ্যিক পৰ্যায়তো ''সতী সাধনী বঁটা'' প্ৰদান কৰে। অসম চৰকাৰৰ সাংস্কৃতিক পৰিক্ৰমা বিভাগৰ তথ্য অনুসৰি, এই বঁটাটো ২০১৫ চনত প্ৰৱৰ্তন কৰা হয় আৰু প্ৰতি তিনিবছৰৰ অন্তৰে প্ৰদান কৰাৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Awards |url=https://culturalaffairs.assam.gov.in/information-services/awards-0 |website=Department of Cultural Affairs, Government of Assam |access-date=22 August 2026 }}</ref> এই বঁটা লাভ কৰা উল্লেখযোগ্য ব্যক্তিসকলৰ ভিতৰত আছে— * ২০১৫ চনত স্নায়ুৰোগ বিশেষজ্ঞ আৰু সমাজসেৱী [[নোমল চন্দ্ৰ বৰা]]।<ref>{{cite web |title=Awards |url=https://directorculture.assam.gov.in/portlets/awards-0 |website=Directorate of Cultural Affairs, Government of Assam |access-date=22 August 2026 }}</ref> * ২০২০ চনত শিক্ষাবিদ আৰু সমাজকৰ্মী মিনতী বৰঠাকুৰ।<ref>{{cite web |title=Photo Release |url=https://dipr.assam.gov.in/portlets/photo-release |website=Directorate of Information and Public Relations, Government of Assam |access-date=22 August 2026 }}</ref> * ২০২৩ চনত বিজ্ঞানী [[জয়ন্তী চুতীয়া]]।<ref>{{cite news |title=CM Himanta Biswa Sarma attends grand celebration of Bishnu Rabha Diwas in Dhubri, honors eminent personalities |url=https://www.indiatodayne.in/assam/story/cm-himanta-biswa-sarma-attends-grand-celebration-of-bishnu-rabha-diwas-in-dhubri-honors-eminent-personalities-601586-2023-06-20 |work=India Today NE |date=20 June 2023 |access-date=22 August 2026 }}</ref> * ২০২৬ চনত সাহিত্যিক [[গীতা উপাধ্যায়]]।<ref>{{cite news |title=Assam marks Rabha Diwas, CM pays tribute |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/assam-marks-rabha-divas-cm-pays-tribute/articleshow/131879928.cms |work=The Times of India |date=20 June 2026 |access-date=22 August 2026 }}</ref> ইয়াৰ উপৰি ২০১৭ চনত গোলাঘাটত অনুষ্ঠিত ৰাজ্যিক সতী সাধনী দিৱসৰ অনুষ্ঠানত সমাজকৰ্মী [[বীৰুবালা ৰাভা]]ক ''সতী সাধনী স্মাৰক বঁটা'' প্ৰদান কৰা হৈছিল।<ref>{{cite news |title=Sati Sadhani Award conferred on Birubala Rabha in Golaghat |url=https://www.sentinelassam.com/more-news/national-news/sati-sadhani-award-conferred-on-birubala-rabha-in-golaghat |work=The Sentinel |date=21 April 2017 |access-date=22 August 2026 }}</ref> ===স্মাৰক আৰু প্ৰতিষ্ঠান=== ২০০৯ চনত অসম চৰকাৰে [[গোলাঘাট]]ৰ ওচৰৰ চেলেঙীত ''বীৰাঙ্গনা সাধনী কলাক্ষেত্ৰ'' নিৰ্মাণৰ কাম আৰম্ভ কৰে। ২০১৮ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীত এই সাংস্কৃতিক প্ৰকল্পটো উদ্বোধন কৰা হয়। ইয়াত এটা প্ৰেক্ষাগৃহ, মুক্তমঞ্চ, শিশুউদ্যান আৰু আন বিভিন্ন বিনোদনমূলক সুবিধা আছে।<ref>{{cite web |title=Birangana Sadhoni Kalakshetra |url=https://golaghat.assam.gov.in/tourist-place-detail/251 |website=Golaghat District, Government of Assam |access-date=22 August 2026 }}</ref><ref>{{cite news |last=Saikia |first=Ritupallab |title=Queen's complex |url=https://www.telegraphindia.com/north-east/queen-39-s-complex/cid/1441525 |work=The Telegraph |date=10 February 2018 |access-date=22 August 2026 }}</ref> ২০২১ চনত কলাক্ষেত্ৰখনত ভাস্কৰ ৰঞ্জিত কুমাৰ বৰুৱাই নিৰ্মাণ কৰা সাধনীৰ এটা পূৰ্ণাৱয়ৱ প্ৰতিমূৰ্তি উন্মোচন কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Photo Release |url=https://dipr.assam.gov.in/portlets/photo-release |website=Directorate of Information and Public Relations, Government of Assam |access-date=22 August 2026 }}</ref> উজনি অসমৰ কেইবাখনো নগৰত সাধনীৰ স্মৃতিত ৰাজহুৱা প্ৰতিমূৰ্তিও স্থাপন কৰা হৈছে। ২০২১ চনৰ জানুৱাৰীত [[হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা]]ই [[উত্তৰ লখিমপুৰ]]ত সাধনীৰ এটা প্ৰতিমূৰ্তি উন্মোচন কৰে। প্ৰতিমূৰ্তিটো সদৌ অসম চুতীয়া ছাত্ৰ সন্থাৰ লখিমপুৰ জিলা সমিতিয়ে স্থাপন কৰিছিল।<ref>{{cite news |last=Ahmed |first=Farhana |title=Assam government to appoint VC of Birangana Sati Sadhani University |url=https://nenow.in/north-east-news/assam/assam-government-to-appoint-vc-of-birangana-sati-sadhani-university.html |work=NorthEast Now |date=20 January 2021 |access-date=22 August 2026 }}</ref> ২০২২ চনত [[ঢকুৱাখনা]]ৰ সাধনী ভৱনত আঠ ফুট উচ্চতাৰ এটা প্ৰতিমূৰ্তি উদ্বোধন কৰা হয়।<ref>{{cite news |title=498th Sati Sadhani Smriti Divas observed in Lakhimpur district |url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/498th-sati-sadhani-smriti-divas-observed-in-lakhimpur-district-588564 |work=The Sentinel |date=21 April 2022 |access-date=22 August 2026 }}</ref> ২০২৩ চনত সতী সাধনী দিৱস উপলক্ষে গোলাঘাট জিলাৰ [[সৰুপথাৰ]]ত সাধনীৰ এটা বৃহৎ প্ৰতিমূৰ্তি উন্মোচন কৰা হয়।<ref>{{cite news |title=Assam: CM Himanta Biswa Sarma unveils grand statue of Birangana Sati Sadhani at Sarupathar |url=https://www.indiatodayne.in/assam/story/assam-cm-himanta-biswa-sarma-unveils-grand-statue-of-birangana-sati-sadhani-at-sarupathar-546547-2023-04-21 |work=India Today NE |date=21 April 2023 |access-date=22 August 2026 }}</ref> ২০২৫ চনৰ এপ্ৰিলত [[তিনিচুকীয়া]]ৰ অসম ৰাজ্যিক পৰিবহণ নিগমৰ চৌহদৰ ওচৰত [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]]ে সাধনীৰ আন এটা পূৰ্ণাৱয়ৱ প্ৰতিমূৰ্তি উন্মোচন কৰে।<ref>{{cite news |last=Dutta |first=Rajib |title=Sonowal unveils statue of Sati Sadhani |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/sonowal-unveils-statue-of-sati-sadhani/articleshow/120439421.cms |work=The Times of India |date=19 April 2025 |access-date=22 August 2026 }}</ref> ====বীৰাঙ্গনা সতী সাধনী ৰাজ্যিক বিশ্ববিদ্যালয়==== সাধনীৰ স্মৃতিত গোলাঘাট জিলাত [[বীৰাংগনা সতী সাধনী ৰাজ্যিক বিশ্ববিদ্যালয়]] স্থাপন কৰা হৈছে। ''বীৰাঙ্গনা সতী সাধনী ৰাজ্যিক বিশ্ববিদ্যালয় আইন, ২০২০''ৰ অধীনত প্ৰতিষ্ঠিত এই বিশ্ববিদ্যালয়খনে ২১ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২১ তাৰিখৰ পৰা কাৰ্যকলাপ আৰম্ভ কৰে। বিশ্ববিদ্যালয়খনে বৰ্তমান [[গোলাঘাট অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়]]ত অৱস্থিত অস্থায়ী চৌহদৰ পৰা কাম-কাজ চলাই আছে আৰু ৰঙাজানত স্থায়ী চৌহদ নিৰ্মাণৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Registrar |url=https://bssrv.ac.in/registrar/ |website=Birangana Sati Sadhani Rajyik Vishwavidyalaya |access-date=22 August 2026 }}</ref> ====বীৰাঙ্গনা সতী সাধনী সমন্বয় ক্ষেত্ৰ==== ২০২৬ চনৰ ৩ মাৰ্চত অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা]]ই গোলাঘাট জিলাৰ [[বোকাখাত]]–নুমলীগড় অঞ্চলৰ কমাৰগাঁৱত ''বীৰাঙ্গনা সতী সাধনী সমন্বয় ক্ষেত্ৰ''ৰ আধাৰশিলা স্থাপন কৰে। এই প্ৰকল্পটো সাধনী আৰু [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ ইতিহাস স্মৰণ কৰাৰ উদ্দেশ্যে পৰিকল্পনা কৰা এক বৃহৎ সাংস্কৃতিক আৰু ঐতিহ্য সংৰক্ষণ প্ৰকল্প। ইয়াৰ কেন্দ্ৰত সাধনীৰ ১০০ ফুট উচ্চতাৰ এটা প্ৰতিমূৰ্তি স্থাপনৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। প্ৰকল্পটোত চুতীয়া ৰাজ্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কেইবাটাও ঐতিহাসিক স্থানৰ আৰ্হি নিৰ্মাণৰো পৰিকল্পনা আছে। সেইবোৰৰ ভিতৰত [[ভীষ্মকনগৰ]], ৰুক্মিণীনগৰ, [[ইটা দুৰ্গ]], পদুম পুখুৰী আৰু প্ৰতিমাগড় উল্লেখযোগ্য।<ref name="SadhaniSamannay">{{cite news |title=Assam: Foundation Laid for Sati Sadhani Kshetra in Golaghat |url=https://www.pratidintime.com/latest-assam-news-breaking-news-assam/himanta-sati-sadhani-kshetra-golaghat-11173974 |work=Pratidin Time |date=4 March 2026 |access-date=22 August 2026 }}</ref> ইয়াৰ উপৰি প্ৰস্তাৱিত প্ৰকল্পটোত চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ ইতিহাস আৰু সংস্কৃতিৰ গৱেষণাৰ বাবে এটা সংগ্ৰহালয় আৰু পুথিভঁৰাল, শদিয়াৰ কেঁচাইখাতী গোসাঁনী আৰু চাৰিশাল গোসাঁনীৰ মন্দিৰৰ আৰ্হি, চুতীয়া ৰজাসকলৰ প্ৰতিমূৰ্তি, ২,০০০ আসনযুক্ত প্ৰেক্ষাগৃহ, মুক্তমঞ্চ, অতিথিশালা আৰু অন্যান্য ৰাজহুৱা সুবিধা নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।<ref name="SadhaniSamannay"/> ====বগীবিল দলঙৰ নামকৰণৰ প্ৰস্তাৱ==== ২০১৮ চনত চুতীয়া সংগঠনসমূহে [[বগীবিল দলং]]খন সাধনীৰ নামেৰে নামকৰণ কৰাৰ দাবী জনোৱাৰ পিছত অসম চৰকাৰে দলংখনৰ নাম ''বীৰাঙ্গনা সতী সাধনী সেতু'' ৰখাৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছিল।<ref>{{cite news |title=Row over naming of country's longest rail-cum-road bridge in Assam |url=https://www.newindianexpress.com/nation/2018/dec/18/tai-ahom-outfits-call-for-road-blockade-over-naming-of-bogibeel-bridge-in-assam-1913223.html |work=The New Indian Express |date=18 December 2018 |access-date=22 August 2026 }}</ref> অৱশ্যে ২৫ ডিচেম্বৰ ২০১৮ তাৰিখে দলংখন ''বগীবিল দলং'' নামেৰেই উদ্বোধন কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=PM dedicates Bogibeel bridge to the nation; flags off first passenger train |url=https://www.pmindia.gov.in/en/news_updates/pm-dedicates-bogibeel-bridge-to-the-nation-flags-off-first-passenger-train/ |website=Prime Minister of India |date=25 December 2018 |access-date=22 August 2026 }}</ref> ===সাহিত্য, নাটক আৰু চলচ্চিত্ৰ=== বিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ পৰাই অসমীয়া সাহিত্যত সাধনীৰ জীৱন আৰু কাহিনী বিভিন্ন ৰূপত উপস্থাপন কৰা হৈছে। মহাবিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰি থকা সময়ত চন্দ্ৰনাথ শৰ্মাই ''উষা'' নামৰ অসমীয়া আলোচনীত ''সাধনী'' শীৰ্ষক এটা প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰিছিল। এই প্ৰবন্ধটো [[পদ্মনাথ গোহাঞি বৰুৱা]]ই সাধনীৰ জীৱনৰ ওপৰত ৰচনা কৰিবলৈ পৰিকল্পনা কৰা এখন নাটকৰ হাতে লিখা খচৰাৰ ভিত্তিত প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল। সেই সময়ত গোহাঞি বৰুৱাই নাটকখন সম্পূৰ্ণ কৰা নাছিল। চন্দ্ৰনাথ শৰ্মাই নিজৰ প্ৰবন্ধৰ শেষত সংযোজন কৰা এটা টোকাত গোহাঞি বৰুৱাৰ পাণ্ডুলিপি ব্যৱহাৰ কৰাৰ কথা স্বীকাৰ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Kalita |first=Dandinath |title=Karmabir Chandranath |language=as |url=https://as.wikisource.org/wiki/%E0%A6%AA%E0%A7%83%E0%A6%B7%E0%A7%8D%E0%A6%A0%E0%A6%BE:%E0%A6%95%E0%A7%B0%E0%A7%8D%E0%A6%AE%E0%A6%AC%E0%A7%80%E0%A7%B0_%E0%A6%9A%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A7%B0%E0%A6%A8%E0%A6%BE%E0%A6%A5.pdf/%E0%A7%A9%E0%A7%AA |at=scan p. 34 }}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত পদ্মনাথ গোহাঞি বৰুৱাই সাধনীৰ চৰিত্ৰক কেন্দ্ৰ কৰি ''সাধনী'' নামৰ এখন ঐতিহাসিক নাটক ৰচনা কৰে। নাটকখন ১৯১১ চনত প্ৰকাশিত হয়।<ref>{{cite journal |title=Padmanath Gohain Borooah: A Multifaceted Literary Genius of Assam |journal=International Journal of Research and Innovation in Social Science |year=2026 |url=https://rsisinternational.org/journals/ijriss/uploads/vol10-iss7-pg3156-3168-202607_pdf.pdf |access-date=22 August 2026 }}</ref> [[File:Portrait of Queen Sadhani.jpg|thumb|ৰাণী সাধনীৰ চিত্ৰ।]] ====উপন্যাস==== তুলিকা শইকীয়াৰ ঐতিহাসিক উপন্যাস ''চাৰিশাল গোসাঁনীৰ তেজ'' প্ৰথমবাৰৰ বাবে ২০১৩ চনত প্ৰকাশিত হয়। উপন্যাসখনত সাধনী আৰু নীতিপালক কেন্দ্ৰ কৰি চুতীয়া ৰাজ্যৰ তৎকালীন সমাজ আৰু সংস্কৃতিৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |last=Barua |first=Dharmendra |title=তুলিকা শইকীয়াৰ উপন্যাসঃ চাৰিশাল গোসাঁনীৰ তেজ |url=https://xahitya.org/xahitya-org-202304-07/ |website=Xahitya.org |language=as |access-date=22 August 2026 }}</ref> এই উপন্যাসখনৰ বাবে তুলিকা শইকীয়াই ২০১৪ চনৰ মুনীন বৰকটকী সাহিত্য বঁটা লাভ কৰে।<ref>{{cite web |title=মুনীন বৰকটকী সাহিত্য বঁটা বিজয়ীসকল |url=https://www.muninbarkotoki.org/assamese/trust/awrdlist.html |publisher=Munin Barkotoki Memorial Trust |language=as |access-date=22 August 2026 }}</ref> ২০২৩ চনত উপন্যাসখনৰ ইংৰাজী অনুবাদ ''Wrath of Goddess'' নামেৰে প্ৰকাশিত হয়।<ref>{{cite web |last=Saikia |first=Binoy Mohan |title=শ্ৰেষ্ঠ গ্ৰন্থৰ তালিকা আৰু অনুবাদ প্ৰসংগ |url=https://www.anyayug.com/p/article-june-2023_27.html |website=Anyayug |language=as |access-date=22 August 2026 }}</ref> সাধনীক কেন্দ্ৰ কৰি ৰচিত আন এখন ঐতিহাসিক উপন্যাস হৈছে জুৰী শইকীয়াৰ ''সৌমাৰ নন্দিনী''। ২০১৫ চনত বনলতা প্ৰকাশনে প্ৰথম প্ৰকাশ কৰা এই উপন্যাসখনত চুতীয়া ৰাজ্যৰ ইতিহাস, সাধনীৰ জীৱন আৰু আত্মত্যাগৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite journal |last=Nath |first=Lakhyajit |title=Postcolonial Resistance in Regional Language: With Special Reference to Assamese Language |journal=MZU Journal of Literature and Cultural Studies |volume=4 |issue=2 |year=2017 |pages=215–225 |url=https://mzu.edu.in/wp-content/uploads/MZU%20Journals/Literature_CulturalStudies/Volume_IV_Issue_II_Dec2017.pdf |access-date=22 August 2026 }}</ref> ====নাটক==== মুনমী বৰদলৈৰ ৰচনা আৰু কৃষ্ণ ভূঞাৰ পৰিচালনাত প্ৰস্তুত অসমীয়া নাটক ''কামৰূপ''ৰ কেন্দ্ৰীয় চৰিত্ৰ হৈছে সাধনী। নাটকখনত তেওঁৰ জীৱন আৰু চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতনৰ ঘটনা উপস্থাপন কৰা হৈছে। নাটকখন [[ৰাষ্ট্ৰীয় নাট্য বিদ্যালয়]]ৰ ২৫ সংখ্যক "ভাৰত ৰং মহোৎসৱ"ৰ বাবে নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু ২ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬ তাৰিখে [[ইটানগৰ]]ত মঞ্চস্থ কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=KAMRUPA |url=https://www.brm.nsd.gov.in/event/kamrupa/ |website=Bharat Rang Mahotsav |publisher=National School of Drama |date=2 February 2026 |access-date=22 August 2026 }}</ref> ====চলচ্চিত্ৰ==== সাধনীৰ জীৱনৰ ওপৰত আধাৰিত ঐতিহাসিক পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্যৰ চলচ্চিত্ৰ ''বীৰাঙ্গনা সাধনী'' (''Birangana Xaadhani'')ৰ কাহিনী আৰু পৰিচালনা [[বিশ্বজিৎ বৰা]]ৰ। চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰযোজনা কৰিছে চুতীয়া উন্নয়ন পৰিষদে। ২০২৩ চনত [[গুৱাহাটী]]ৰ [[জ্যোতি চিত্ৰবন]] চলচ্চিত্ৰ ষ্টুডিঅ'ত আনুষ্ঠানিকভাৱে চলচ্চিত্ৰখনৰ শুভাৰম্ভ কৰা হয়।<ref>{{cite news |title=Assam CM Himanta Biswa Sarma inaugurates Sati Sadhani's Biopic 'Birangana Sadhani' |url=https://www.indiatodayne.in/entertainment/story/assam-cm-himanta-biswa-sarma-inaugurates-sati-sadhanis-biopic-birangana-sadhani-570383-2023-06-04 |work=India Today NE |date=4 June 2023 |access-date=22 August 2026 }}</ref> সংগীতশিল্পী [[অংগৰাগ মহন্ত|পাপন]]ে চলচ্চিত্ৰখনৰ সংগীত পৰিচালনা কৰিছে। সম্পূৰ্ণ এখন চলচ্চিত্ৰৰ বাবে সংগীত ৰচনা কৰাৰ ক্ষেত্ৰত এইখন তেওঁৰ প্ৰথম প্ৰকল্প।<ref>{{cite news |title=Papon to score music for upcoming Assamese Film "Sati Sadhani" |url=https://www.tribuneindia.com/news/entertainment/papon-to-score-music-for-upcoming-assamese-film-sati-sadhani-500720/ |work=The Tribune |date=25 April 2023 |access-date=22 August 2026 }}</ref> চলচ্চিত্ৰখনত লুকানন্দ ক্ষেত্ৰীমায়ুমে মহাৰাজ নীতিপালৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। অসমীয়া, হিন্দী আৰু তেলুগুকে ধৰি কেইবাটাও ভাষাত চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ২০২৫ চনৰ আগষ্ট মাহৰ প্ৰকাশিত বাতৰি অনুসৰি চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰায় ৯০ শতাংশ কাম সম্পূৰ্ণ হৈছিল।<ref>{{cite news |last=K S |first=Vangamla Salle |title=Lukanand Kshetrimayum to debut in historical film Birangana Xaadhani |url=https://eastmojo.com/news/2025/08/18/lukanand-kshetrimayum-to-debut-in-historical-film-birangana-xaadhani/ |work=EastMojo |date=18 August 2025 |access-date=22 August 2026 }}</ref> ==লগতে চাওক== * [[বীৰাংগনা সতী সাধনী ৰাজ্যিক বিশ্ববিদ্যালয়]] * [[চুতীয়া ৰাজ্য]] * [[চুতীয়া–আহোম ৰাজ্যৰ যুদ্ধ]] * [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী]] * ৰুক্মিণীনগৰ দুৰ্গ * [[ভীষ্মকনগৰ]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==গ্ৰন্থপঞ্জী== * {{cite book |last=Bhuyan |first=Surya Kumar |title=Asam Buranji (SM) |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies |location=Guwahati |year=1968 }} * {{cite book |last=Brown |first=W. B. |title=An Outline Grammar of the Deori Chutiya Language |publisher=Assam Secretariat Printing Office |location=Shillong |year=1895 }} * {{cite book |title=Deodhai Asam Buranji |editor-last=Baruah |editor-first=Gopal Chandra |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies |location=Guwahati |year=1932 }} * {{cite book |last=Dalton |first=E. T. |title=Descriptive Ethnology of Bengal |publisher=Office of the Superintendent of Government Printing |location=Calcutta |year=1872 }} * {{cite book |last=Prakash |first=Col. Ved |title=Encyclopedia of North East India |volume=2 |publisher=Atlantic Publishers & Distributors |year=2007 }} * {{cite book |last=Sharma |first=Jayeeta |title=Empire's Garden: Assam and the Making of India |publisher=Duke University Press |location=Durham |year=2011 |url=https://library.oapen.org/bitstream/id/b11ba477-73c0-4a92-b158-043a50ef88e5/648153.pdf }} * {{cite book |last=Barua |first=Gopal Chandra |title=Ahom Buranji |publisher=Sibsagar District Buranji Committee |location=Jorhat |year=1930 }} ks5a1y26plitqwo9ut5tptgp3b7t9l2 646500 646499 2026-10-22T13:17:41Z Ananya Taye 28065 /* বুৰঞ্জীসমূহত সাধনীৰ বিৱৰণ */ 646500 wikitext text/x-wiki {{চমু বিৱৰণ|চুতীয়া ৰাজবংশৰ শেষ ৰাণী}} {{Infobox royalty | name = (সতী) সাধনী নাৰায়ণ | title = চুতীয়া ৰাজ্যৰ ৰাণী | image = Sadhani statue.jpg | caption = [[ডিগবৈ]]ত স্থাপিত ৰাণী সাধনীৰ প্ৰতিমূৰ্তি | reign = ১৫২২–১৫২৪ | coronation = ১৫২২ | house = [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজবংশ]] | father = ধীৰনাৰায়ণ | spouse = নীতিপাল | birth_place = [[শদিয়া]], অসম | death_date = ২১ এপ্ৰিল ১৫২৪ | death_place = [[ৰুক্মিণীনগৰ দুৰ্গ|চন্দনগিৰি]] }} '''সতী সাধনী''' বা '''সাধনী নাৰায়ণ''' আছিল ষোড়শ শতিকাৰ [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজবংশ]]ৰ এগৰাকী ৰাণী আৰু চুতীয়া ৰজা [[ধীৰনাৰায়ণ]]ৰ কন্যা। ''চুতীয়াৰ ৰজাৰ বংশাৱলী'' অনুসৰি তেওঁ চুতীয়া ৰাজ্যৰ শেষ ৰজা [[নীতিপাল]]ৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল। ১৫২৪ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোমসকলে শদিয়া অধিকাৰ কৰাৰ সময়ত চুতীয়াসকলৰ প্ৰধান ৰাণীগৰাকীক আহোম বুৰঞ্জীসমূহত ''নাং লুং'' (''Nang Lung'') বা ''বৰকুঁৱৰী'' বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। সাধাৰণতে এই বৰকুঁৱৰীগৰাকীক সাধনীৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা হয়। ==ঐতিহাসিক উৎস== চুতীয়া ৰাজ্যৰ উত্থান আৰু পতনৰ লগতে সাধনীৰ কাহিনী ''দেওধাই অসম বুৰঞ্জী'', ''অসম বুৰঞ্জী (SM)'' আদি কেইবাখনো বুৰঞ্জীত সংৰক্ষিত হৈ আছে। এই বুৰঞ্জীসমূহৰ বিৱৰণৰ মাজত বহুখিনি সাদৃশ্য পোৱা যায়। ব্ৰিটিছ প্ৰশাসক আৰু নৃতত্ত্ববিদ ই. টি. ডাল্টন আৰু ডব্লিউ. বি. ব্ৰাউনে উল্লেখ কৰিছে যে চুতীয়া ৰাজ্য আৰু সাধনীৰ সৈতে জড়িত একেধৰণৰ পৰম্পৰা [[মিচিং জনগোষ্ঠী|মিচিং]] আৰু [[দেউৰী জনগোষ্ঠী|দেউৰী]] জনগোষ্ঠীৰ মাজতো প্ৰচলিত আছিল।ব্ৰাউনৰ মতে, বুৰঞ্জীসমূহত উল্লেখিত বহু ঘটনা তেওঁ দেউৰীসকলৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা মৌখিক পৰম্পৰাৰ সৈতে মিল খায়। দেউৰীসকল চুতীয়াসকলৰ পৰম্পৰাগত পুৰোহিত আছিল। তেওঁ দেউৰীসকলৰ লগতে হিন্দু চুতীয়াসকলৰ মাজতো এই পৰম্পৰাসমূহ প্ৰচলিত থকা বুলি উল্লেখ কৰিছিল। বিশেষকৈ যুৱ ধনুৰ্ধৰ নীতিপালে কেনেকৈ চুতীয়া ৰাজকুমাৰী সাধনীক বিবাহ কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰিছিল, সেই কাহিনী তেওঁ দেউৰীসকলৰ পৰা শুনিছিল। ব্ৰাউনে অনুমান কৰিছিল যে বুৰঞ্জীত উল্লেখিত আন ঘটনাসমূহো দেউৰীসকলৰ মাজত কিছু পৰিৱৰ্তিত ৰূপত মৌখিক পৰম্পৰা হিচাপে সংৰক্ষিত হৈ থাকিব পাৰে।<ref>{{cite book |last=Brown |first=W. B. |title=An Outline Grammar of the Deori Chutiya Language |publisher=Assam Secretariat Printing Office |location=Shillong |year=1895 |pages=75, 84 |quote=..as it agrees in all particulars with the traditions, I have elsewhere met with, it may merely be a compilation from them..These traditions are preserved among the Miris, the Deoris, who were the Chutiya priests (and amongst whom alone remnants of the ancient language and customs of the race are still preserved), and by some few of the Chutiyas who now call themselves Hindu Chutiyas... I have heard from them (Deoris) the story of how the Chutiya princess Sadhuni was won by the young archer (Niti Pal)... Probably enquiry would show that the other incidents of the chronicle are preserved as traditions among the Deoris in a similar modified form. }}</ref> ১৮৫০ চনত ''[[অৰুণোদই]]'' আলোচনীত প্ৰথম প্ৰকাশিত আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ''দেওধাই অসম বুৰঞ্জী''ত পুনৰ মুদ্ৰিত ''চুতীয়াৰ ৰজাৰ বংশাৱলী'' অনুসৰি, সাধনী আছিল ধৰ্মধ্বজপালৰ কন্যা। ধৰ্মধ্বজপাল ''ধীৰনাৰায়ণ'' নামেও পৰিচিত আছিল। সাধনীৰ জন্ম [[শদিয়া]]ত হৈছিল। তেওঁ ধীৰনাৰায়ণৰ উত্তৰাধিকাৰী নীতিপাল বা নিতাইৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল। ''দেওধাই অসম বুৰঞ্জী''ত নীতিপালক ''চন্দ্ৰনাৰায়ণ'' নামেৰেও উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>Bhuyan, S. K. (ed.), ''Deodhai Assam Buranji'', p. 18.</ref> ==বুৰঞ্জীসমূহত সাধনীৰ বিৱৰণ== {{See also|চুতীয়া–আহোম ৰাজ্যৰ যুদ্ধ}} ===শদিয়া আক্ৰমণ আৰু চন্দনগিৰি অৱৰোধ=== [[File:Chutia kingdom Map.png|thumb|400px|ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনস্থ অঞ্চলসমূহ দেখুওৱা মানচিত্ৰ।]] বুৰঞ্জীসমূহৰ বিৱৰণ অনুসৰি ১৫২৪ খ্ৰীষ্টাব্দৰ এপ্ৰিল মাহত, [[ব'হাগ বিহু]]ৰ সময়ত, আহোম স্বৰ্গদেউ [[চুহুংমুং]]য়ে ব্ৰহ্মপুত্ৰ পাৰ হৈ চুতীয়া ৰাজ্যৰ ৰাজধানী শদিয়া বা ''সাধয়াপুৰ'' আক্ৰমণ কৰে।<ref>''Deodhai Assam Buranji'', p. 19.</ref> ৰাজধানী বৰনগৰত হোৱা আক্ৰমণ প্ৰতিৰোধ কৰিব নোৱাৰি চুতীয়া ৰজা নীতিপালে চন্দনগিৰিৰ পাহাৰীয়া দুৰ্গলৈ পিছুৱাই যায়। আনহাতে, তেওঁৰ মন্ত্ৰী কাশীতৰাই [[ভীষ্মকনগৰ|দৈথাং]] অভিমুখে আঁতৰি যায়।<ref>''Deodhai Assam Buranji'', p. 19.</ref> শদিয়াৰ বৰনগৰ অধিকাৰ কৰাৰ পিছত চুহুংমুংয়ে ফ্ৰাচেনমুং বৰগোহাঁই আৰু কিংলুং বুঢ়াগোহাঁইক চন্দনগিৰি আক্ৰমণ কৰিবলৈ পঠায়। আনহাতে, কাশীতৰাৰ বিৰুদ্ধে দৈথাংলৈ কনচেং ধনুধাৰী গোহাঁইক প্ৰেৰণ কৰে।<ref>''Deodhai Assam Buranji'', p. 19.</ref> আহোম বাহিনীয়ে চুতীয়া ৰজাৰ বিষয়া তামুলী গজৰাই বৰুৱাক বন্দী কৰি ৰাজপৰিয়ালৰ অৱস্থান প্ৰকাশ কৰিবলৈ বাধ্য কৰে। ''অসম বুৰঞ্জী (SM)'' অনুসৰি, চন্দনগিৰি পাহাৰৰ এটা জুৰিৰ ওচৰত ৰন্ধনকাৰ্যৰ জুইৰ ধোঁৱা দেখা পোৱাৰ পিছত অৱশেষত ৰজা আৰু ৰাণীৰ আত্মগোপনস্থল আৱিষ্কাৰ কৰা হয়।<ref>Bhuyan, S. K., ''Asam Buranji (SM)'', p. 10.</ref> ===চুতীয়া বাহিনীৰ প্ৰতিৰোধ=== বুৰঞ্জীসমূহত চন্দনগিৰি দুৰ্গত চুতীয়া বাহিনীয়ে প্ৰবল প্ৰতিৰোধ গঢ়ি তোলাৰ বিৱৰণ পোৱা যায়। প্ৰথম অৱস্থাত আহোম বাহিনীয়ে পাহাৰীয়া দুৰ্গটো অধিকাৰ কৰিবলৈ সক্ষম হোৱা নাছিল। চুতীয়া ৰক্ষকসকলে পাহাৰৰ ওপৰৰ পৰা ডাঙৰ ডাঙৰ শিল বগৰাই আক্ৰমণকাৰী আহোম সৈন্যৰ ব্যাপক ক্ষতিসাধন কৰিছিল। আহোম বুৰঞ্জীসমূহত চুতীয়াসকলৰ প্ৰধান ৰাণীগৰাকীক ''নাং লুং'' বা ''বৰকুঁৱৰী'' বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। এই ৰাণীগৰাকীক সাধনীৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা হয়। ''সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী'' আৰু ''অসম বুৰঞ্জী (SM)'' অনুসৰি, দুৰ্গটো অৱৰোধ কৰাৰ সময়ত তেওঁ গৰ্ভৱতী আছিল। ''দেওধাই অসম বুৰঞ্জী''ৰ বিৱৰণ অনুসৰি, নীতিপাল আৰু তেওঁৰ সৈন্যসকলে বৰছা, ধনু আৰু কাঁড় ব্যৱহাৰ কৰি পাহাৰীয়া দুৰ্গটো ৰক্ষা কৰিছিল। ইয়াৰ লগতে চুতীয়া ৰাজকুমাৰী আৰু মহিলাসকলে ১২০ গৰাকীকৈ একোটা দলত ভাগ হৈ পাহাৰৰ ওপৰৰ পৰা আহোম সৈন্যৰ ওপৰত শিল নিক্ষেপ কৰি প্ৰতিৰোধত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>Bhuyan, S. K., ''Deodhai Assam Buranji'', p. 169.</ref> এই ঘটনাৰ উল্লেখ গোলাপ চন্দ্ৰ বৰুৱাৰ সম্পাদিত ''আহোম বুৰঞ্জী''<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p. 56.</ref> আৰু ''সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী''তো পোৱা যায়।<ref>Bhuyan, S. K., ''Satsari Assam Buranji'', p. 59.</ref> দুৰ্গটো পোনপটীয়াকৈ অধিকাৰ কৰিব নোৱাৰি আহোম বাহিনীয়ে অৱশেষত পাহাৰটোৰ কেইবাটাও দিশৰ পৰা ঘেৰাও কৰে। চুতীয়া পৰম্পৰা অনুসৰি, ফ্ৰাচেনমুং বৰগোহাঁইৰ কেইজনমান সৈন্যই বগোৱা লতাৰ সহায়ত পাহাৰ বগাই ওপৰলৈ উঠিছিল। তাৰ পিছত ফ্ৰাচেনমুং বৰগোহাঁয়ে পাহাৰৰ ওপৰত ঢোল বজাবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে। পৰম্পৰাগতভাৱে বিজয়ৰ সংকেত হিচাপে ব্যৱহৃত ঢোলৰ শব্দ শুনি আত্মগোপন কৰি থকা চুতীয়া ৰক্ষকসকলে নিজৰ অৱস্থানৰ পৰা ওলাই আহে। সেই সুযোগতে আহোম বাহিনীয়ে বিভিন্ন দিশৰ পৰা তেওঁলোকক আক্ৰমণ কৰে। ===সাধনীৰ মৃত্যু সম্পৰ্কীয় বিভিন্ন বিৱৰণ=== [[File:Dhirnarayan copperplate inscription of 1522.png|thumb|ঢকুৱাখনা অঞ্চলত চুতীয়া ৰজা ধীৰনাৰায়ণৰ ১৫২২ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভূমিদানৰ তাম্ৰশাসন। ১৫২২–২৩ চনৰ আহোম আক্ৰমণৰ পূৰ্বৰ শেষৰ ফালৰ চুতীয়া ৰাজকীয় তাম্ৰশাসনসমূহৰ ভিতৰত ই অন্যতম হ'ব পাৰে।]] চন্দনগিৰিৰ অন্তিম যুদ্ধত চুতীয়া বাহিনী পৰাস্ত হয়। আহোম বিষয়া জানমুংখাম হাতীবৰুৱাই নিক্ষেপ কৰা এটা অস্ত্ৰৰ আঘাতত নীতিপালৰ মৃত্যু হয়। আহোম বুৰঞ্জীসমূহত ''নাং লুং'' বা সাধনীয়ে শেষলৈকে চুতীয়া ৰক্ষকসকলৰ সৈতে যুদ্ধত অংশগ্ৰহণ কৰা বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।চুতীয়া বংশাৱলী অনুসৰি, সাধনীয়ে বন্দী হোৱাতকৈ মৃত্যুক বাছি লৈ চন্দনগিৰি পাহাৰৰ পৰা জঁপিয়াই প্ৰাণ বিসৰ্জন দিয়ে। অৱশ্যে কিছুমান আহোম বুৰঞ্জীত তেওঁৰ মৃত্যুৰ ভিন্ন বিৱৰণ আছে। এডৱাৰ্ড গেইটে উল্লেখ কৰা বুৰঞ্জীৰ বিৱৰণ অনুসৰি, যুদ্ধৰ সময়ত ৰাণীগৰাকী বৰছাৰ আঘাতত নিহত হৈছিল।<ref>Gait, Edward, ''A History of Assam'', p. 85.</ref> আনহাতে, ''পুৰণি অসম বুৰঞ্জী''ৰ বিৱৰণত ৰজাৰ আন পত্নীসকলৰ কিছুমান নিহত আৰু কিছুমান বন্দী হোৱা বুলি উল্লেখ আছে।<ref>Goswami, Hemchandra, ''Purani Assam Buranji'', p. 42.</ref> ফ্ৰাঁছোৱা জেকেছনে আহোম–চুতীয়া যুদ্ধ সম্পৰ্কীয় টাই পাণ্ডুলিপিসমূহৰ অনুবাদ আলোচনা কৰি উল্লেখ কৰিছে যে গোলাপ চন্দ্ৰ বৰুৱাৰ সম্পাদিত ''আহোম বুৰঞ্জী''ত টাই ভাষাৰ ''নাং'' শব্দৰ দুটা উল্লেখৰ মাজত থকা সম্পূৰ্ণ এটা শাৰীৰ অনুবাদ বাদ পৰিছিল। সেই শাৰীটোত মূলতঃ ৰাণীগৰাকীৰ বিষয়ে তথ্য সন্নিৱিষ্ট আছিল।<ref>{{citation |last=Jacquesson |first=Francois |title=Ahom Buranji Translation: Chutia-Ahom Wars |url=https://archive.org/details/ahom-buranji-translations |page=21 |quote=Borua's edition jumped one full line between two nang. }}</ref> সাধনীৰ মৃত্যুৰ ধৰণৰ ক্ষেত্ৰত বুৰঞ্জীসমূহৰ মাজত পাৰ্থক্য থাকিলেও এই বিৱৰণসমূহত তেওঁ আত্মসমৰ্পণ নকৰি শেষলৈকে প্ৰতিৰোধত অংশগ্ৰহণ কৰা এগৰাকী ৰাণী হিচাপে প্ৰতিফলিত হৈছে।<ref>''Deodhai Assam Buranji'', p. 19.</ref> ''সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী'' অনুসৰি, জাংমুংখামে চুতীয়াসকলৰ বৰকুঁৱৰীৰ শিৰচ্ছেদ কৰি তেওঁৰ কটা মূৰটো আহোম ৰজাৰ সন্মুখত উপস্থিত কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=In the Meadows of Gold: Telling Tales of the Swargadeos at the Crossroads of Assam |year=1997 |publisher=Spectrum Publications |location=Guwahati |page=188 |quote=Jangmung beheaded the chief Chutia princess(Barkonwari) and brought her head to the assembly. }}</ref><ref>Bhuyan, S. K., ''Satsari Assam Buranji'', p. 14.</ref> আনহাতে, ''অসম বুৰঞ্জী (SM)'' অনুসৰি, ৰাণীগৰাকীৰ কঁকালত আঘাত কৰি তেওঁৰ সোণৰ কঁকালবন্ধ বা ''ককালি'' কাঢ়ি লোৱা হৈছিল। সেই ককালি শদিয়াৰ [[তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ|দেৱঘৰ]]ত অৰ্পণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Gogoi |first=Nityananda |title=Historical Geography of Medieval Assam |page=462 }}</ref> তাৰ পিছত তেওঁৰ কটা মূৰ আহোম ৰজাৰ ওচৰত উপস্থিত কৰা হয়।<ref>Bhuyan, S. K., ''Asam Buranji (SM)'', p. 11.</ref> ===ঐতিহাসিক ব্যাখ্যা=== আধুনিক অসমীয়া সামাজিক স্মৃতিত সাধনীক পতিব্ৰতা, সাহস আৰু আত্মত্যাগৰ আদৰ্শ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। অৱশ্যে সাধনী সম্পৰ্কীয় পৰম্পৰাসমূহ আধুনিক জনগোষ্ঠীয় আন্দোলনৰ বহু আগৰ পৰাই প্ৰচলিত আছিল। চুতীয়া বংশাৱলী আৰু বিভিন্ন বুৰঞ্জীত সাধনীৰ কাহিনী পোৱা যায়। ইয়াৰ উপৰি ঊনবিংশ শতিকাত দেউৰী আৰু মিচিং জনগোষ্ঠীৰ মাজত প্ৰচলিত মৌখিক পৰম্পৰাতো তেওঁৰ উল্লেখ লিপিবদ্ধ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Brown |first=W. B. |title=An Outline Grammar of the Deori Chutiya Language |publisher=Assam Secretariat Printing Office |location=Shillong |year=1895 |pages=75, 84 }}</ref> ইতিহাসবিদ জয়ীতা শৰ্মাই (২০১১) যুক্তি আগবঢ়াইছে যে আধুনিক জাতি আৰু জনগোষ্ঠীয় পৰিচয় গঠনৰ প্ৰেক্ষাপটত সতী সাধনীৰ চৰিত্ৰক পৰৱৰ্তী সময়ত ভাৰতীয় বা হিন্দু সাংস্কৃতিক আদৰ্শৰ সৈতে অধিক সংযুক্ত কৰি এগৰাকী আদৰ্শ গুণৱতী হিন্দু নাৰী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। শৰ্মাই ঔপনিৱেশিক যুগত অসমৰ বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ে নিজ নিজ ইতিহাসৰ পৰা নাৰী-আদৰ্শৰ প্ৰতীক বিচাৰি উলিওৱাৰ প্ৰৱণতাৰ আলোচনা কৰিছে। তেওঁৰ মতে, কৈৱৰ্ত সম্প্ৰদায়ৰ মাজত সতী ৰাধিকা, চুতীয়া সম্প্ৰদায়ৰ মাজত সতী সাধনী আৰু অসমীয়া মুছলমানসকলৰ মাজত সতী ৰহিমাৰ প্ৰতীকী গুৰুত্ব এই সামাজিক প্ৰক্ৰিয়াৰ সৈতে জড়িত আছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Jayeeta |title=Empire's Garden: Assam and the Making of India |publisher=Duke University Press |location=Durham |year=2011 |page=228 |url=https://library.oapen.org/bitstream/id/b11ba477-73c0-4a92-b158-043a50ef88e5/648153.pdf }}</ref> ==স্মৃতি আৰু স্মৰণোৎসৱ== ===সতী সাধনী দিৱস=== সাধনীৰ স্মৃতিত অসমত প্ৰতি বছৰে ব'হাগ মাহৰ সাত তাৰিখে, সাধাৰণতে ২০ বা ২১ এপ্ৰিলত, ''[[সতী সাধনী দিৱস]]'' পালন কৰা হয়। ২০২০ চনত [[অসম চৰকাৰ]]ে ৰাজ্য চৰকাৰৰ কাৰ্যালয়সমূহৰ বাবে ঘোষিত ৰাজহুৱা বন্ধৰ তালিকাত এই দিৱসটো অন্তৰ্ভুক্ত কৰে। পৰৱৰ্তী বছৰসমূহতো সতী সাধনী দিৱস ৰাজ্যিক বন্ধ হিচাপে পালন কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Notifications – Holiday List |url=https://gad.assam.gov.in/document-details/notifications-holiday-list |website=General Administration Department, Government of Assam |access-date=22 August 2026 }}</ref> ২০২৪ চনত সমগ্ৰ অসমত সাধনীৰ ৫০০ সংখ্যক স্মৃতি দিৱস পালন কৰা হয়।<ref>{{cite news |title=ৰাজ্যজুৰি সতি সাধিনীৰ ৫০০ সংখ্যক স্মৃতি দিৱস পালন |url=https://newsonair.gov.in/as/%E0%A7%B0%E0%A6%BE%E0%A6%9C%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%9C%E0%A7%81%E0%A7%B0%E0%A6%BF-%E0%A6%B8%E0%A6%A4%E0%A6%BF-%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%A7%E0%A6%BF%E0%A6%A8%E0%A7%80%E0%A7%B0-%E0%A7%AB%E0%A7%A6/ |work=আকাশবাণী বাতৰি |date=20 April 2024 |language=as |access-date=22 August 2026 }}</ref> ===বঁটা আৰু সন্মান=== সতী সাধনীৰ নামেৰে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীয় সংগঠন আৰু অসম চৰকাৰে কেইবাটাও বঁটা প্ৰৱৰ্তন কৰিছে। ২০১২ চনত সদৌ চুতীয়া জাতি সন্মিলনৰ সহযোগত চুতীয়া উন্নয়ন পৰিষদে ''বীৰাঙ্গনা সাধনী বঁটা'' প্ৰৱৰ্তন কৰে। কবি, শিক্ষাবিদ আৰু প্ৰাক্তন বিধায়ক কুশেশ্বৰ বৰুৱা এই বঁটাৰ প্ৰথমগৰাকী প্ৰাপক আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত অসম চৰকাৰে বঁটাটোৰ পৃষ্ঠপোষকতা কৰাৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news |title=Assam govt to sponsor Sadhani award |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/assam-govt-to-sponsor-sadhani-award/articleshow/17014051.cms |work=The Times of India |date=30 October 2012 |access-date=22 August 2026 }}</ref> [[অসম চৰকাৰ]]ে ৰাজ্যিক পৰ্যায়তো ''সতী সাধনী বঁটা'' প্ৰদান কৰে। অসম চৰকাৰৰ সাংস্কৃতিক পৰিক্ৰমা বিভাগৰ তথ্য অনুসৰি, এই বঁটাটো ২০১৫ চনত প্ৰৱৰ্তন কৰা হয় আৰু প্ৰতি তিনিবছৰৰ অন্তৰে প্ৰদান কৰাৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Awards |url=https://culturalaffairs.assam.gov.in/information-services/awards-0 |website=Department of Cultural Affairs, Government of Assam |access-date=22 August 2026 }}</ref> এই বঁটা লাভ কৰা উল্লেখযোগ্য ব্যক্তিসকলৰ ভিতৰত আছে— * ২০১৫ চনত স্নায়ুৰোগ বিশেষজ্ঞ আৰু সমাজসেৱী [[নোমল চন্দ্ৰ বৰা]]।<ref>{{cite web |title=Awards |url=https://directorculture.assam.gov.in/portlets/awards-0 |website=Directorate of Cultural Affairs, Government of Assam |access-date=22 August 2026 }}</ref> * ২০২০ চনত শিক্ষাবিদ আৰু সমাজকৰ্মী মিনতী বৰঠাকুৰ।<ref>{{cite web |title=Photo Release |url=https://dipr.assam.gov.in/portlets/photo-release |website=Directorate of Information and Public Relations, Government of Assam |access-date=22 August 2026 }}</ref> * ২০২৩ চনত বিজ্ঞানী [[জয়ন্তী চুতীয়া]]।<ref>{{cite news |title=CM Himanta Biswa Sarma attends grand celebration of Bishnu Rabha Diwas in Dhubri, honors eminent personalities |url=https://www.indiatodayne.in/assam/story/cm-himanta-biswa-sarma-attends-grand-celebration-of-bishnu-rabha-diwas-in-dhubri-honors-eminent-personalities-601586-2023-06-20 |work=India Today NE |date=20 June 2023 |access-date=22 August 2026 }}</ref> * ২০২৬ চনত সাহিত্যিক [[গীতা উপাধ্যায়]]।<ref>{{cite news |title=Assam marks Rabha Diwas, CM pays tribute |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/assam-marks-rabha-divas-cm-pays-tribute/articleshow/131879928.cms |work=The Times of India |date=20 June 2026 |access-date=22 August 2026 }}</ref> ইয়াৰ উপৰি ২০১৭ চনত গোলাঘাটত অনুষ্ঠিত ৰাজ্যিক সতী সাধনী দিৱসৰ অনুষ্ঠানত সমাজকৰ্মী [[বীৰুবালা ৰাভা]]ক ''সতী সাধনী স্মাৰক বঁটা'' প্ৰদান কৰা হৈছিল।<ref>{{cite news |title=Sati Sadhani Award conferred on Birubala Rabha in Golaghat |url=https://www.sentinelassam.com/more-news/national-news/sati-sadhani-award-conferred-on-birubala-rabha-in-golaghat |work=The Sentinel |date=21 April 2017 |access-date=22 August 2026 }}</ref> ===স্মাৰক আৰু প্ৰতিষ্ঠান=== ২০০৯ চনত অসম চৰকাৰে [[গোলাঘাট]]ৰ ওচৰৰ চেলেঙীত ''বীৰাঙ্গনা সাধনী কলাক্ষেত্ৰ'' নিৰ্মাণৰ কাম আৰম্ভ কৰে। ২০১৮ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীত এই সাংস্কৃতিক প্ৰকল্পটো উদ্বোধন কৰা হয়। ইয়াত এটা প্ৰেক্ষাগৃহ, মুক্তমঞ্চ, শিশুউদ্যান আৰু আন বিভিন্ন বিনোদনমূলক সুবিধা আছে।<ref>{{cite web |title=Birangana Sadhoni Kalakshetra |url=https://golaghat.assam.gov.in/tourist-place-detail/251 |website=Golaghat District, Government of Assam |access-date=22 August 2026 }}</ref><ref>{{cite news |last=Saikia |first=Ritupallab |title=Queen's complex |url=https://www.telegraphindia.com/north-east/queen-39-s-complex/cid/1441525 |work=The Telegraph |date=10 February 2018 |access-date=22 August 2026 }}</ref> ২০২১ চনত কলাক্ষেত্ৰখনত ভাস্কৰ ৰঞ্জিত কুমাৰ বৰুৱাই নিৰ্মাণ কৰা সাধনীৰ এটা পূৰ্ণাৱয়ৱ প্ৰতিমূৰ্তি উন্মোচন কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Photo Release |url=https://dipr.assam.gov.in/portlets/photo-release |website=Directorate of Information and Public Relations, Government of Assam |access-date=22 August 2026 }}</ref> উজনি অসমৰ কেইবাখনো নগৰত সাধনীৰ স্মৃতিত ৰাজহুৱা প্ৰতিমূৰ্তিও স্থাপন কৰা হৈছে। ২০২১ চনৰ জানুৱাৰীত [[হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা]]ই [[উত্তৰ লখিমপুৰ]]ত সাধনীৰ এটা প্ৰতিমূৰ্তি উন্মোচন কৰে। প্ৰতিমূৰ্তিটো সদৌ অসম চুতীয়া ছাত্ৰ সন্থাৰ লখিমপুৰ জিলা সমিতিয়ে স্থাপন কৰিছিল।<ref>{{cite news |last=Ahmed |first=Farhana |title=Assam government to appoint VC of Birangana Sati Sadhani University |url=https://nenow.in/north-east-news/assam/assam-government-to-appoint-vc-of-birangana-sati-sadhani-university.html |work=NorthEast Now |date=20 January 2021 |access-date=22 August 2026 }}</ref> ২০২২ চনত [[ঢকুৱাখনা]]ৰ সাধনী ভৱনত আঠ ফুট উচ্চতাৰ এটা প্ৰতিমূৰ্তি উদ্বোধন কৰা হয়।<ref>{{cite news |title=498th Sati Sadhani Smriti Divas observed in Lakhimpur district |url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/498th-sati-sadhani-smriti-divas-observed-in-lakhimpur-district-588564 |work=The Sentinel |date=21 April 2022 |access-date=22 August 2026 }}</ref> ২০২৩ চনত সতী সাধনী দিৱস উপলক্ষে গোলাঘাট জিলাৰ [[সৰুপথাৰ]]ত সাধনীৰ এটা বৃহৎ প্ৰতিমূৰ্তি উন্মোচন কৰা হয়।<ref>{{cite news |title=Assam: CM Himanta Biswa Sarma unveils grand statue of Birangana Sati Sadhani at Sarupathar |url=https://www.indiatodayne.in/assam/story/assam-cm-himanta-biswa-sarma-unveils-grand-statue-of-birangana-sati-sadhani-at-sarupathar-546547-2023-04-21 |work=India Today NE |date=21 April 2023 |access-date=22 August 2026 }}</ref> ২০২৫ চনৰ এপ্ৰিলত [[তিনিচুকীয়া]]ৰ অসম ৰাজ্যিক পৰিবহণ নিগমৰ চৌহদৰ ওচৰত [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]]ে সাধনীৰ আন এটা পূৰ্ণাৱয়ৱ প্ৰতিমূৰ্তি উন্মোচন কৰে।<ref>{{cite news |last=Dutta |first=Rajib |title=Sonowal unveils statue of Sati Sadhani |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/sonowal-unveils-statue-of-sati-sadhani/articleshow/120439421.cms |work=The Times of India |date=19 April 2025 |access-date=22 August 2026 }}</ref> ====বীৰাঙ্গনা সতী সাধনী ৰাজ্যিক বিশ্ববিদ্যালয়==== সাধনীৰ স্মৃতিত গোলাঘাট জিলাত [[বীৰাংগনা সতী সাধনী ৰাজ্যিক বিশ্ববিদ্যালয়]] স্থাপন কৰা হৈছে। ''বীৰাঙ্গনা সতী সাধনী ৰাজ্যিক বিশ্ববিদ্যালয় আইন, ২০২০''ৰ অধীনত প্ৰতিষ্ঠিত এই বিশ্ববিদ্যালয়খনে ২১ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২১ তাৰিখৰ পৰা কাৰ্যকলাপ আৰম্ভ কৰে। বিশ্ববিদ্যালয়খনে বৰ্তমান [[গোলাঘাট অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়]]ত অৱস্থিত অস্থায়ী চৌহদৰ পৰা কাম-কাজ চলাই আছে আৰু ৰঙাজানত স্থায়ী চৌহদ নিৰ্মাণৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Registrar |url=https://bssrv.ac.in/registrar/ |website=Birangana Sati Sadhani Rajyik Vishwavidyalaya |access-date=22 August 2026 }}</ref> ====বীৰাঙ্গনা সতী সাধনী সমন্বয় ক্ষেত্ৰ==== ২০২৬ চনৰ ৩ মাৰ্চত অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা]]ই গোলাঘাট জিলাৰ [[বোকাখাত]]–নুমলীগড় অঞ্চলৰ কমাৰগাঁৱত ''বীৰাঙ্গনা সতী সাধনী সমন্বয় ক্ষেত্ৰ''ৰ আধাৰশিলা স্থাপন কৰে। এই প্ৰকল্পটো সাধনী আৰু [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ ইতিহাস স্মৰণ কৰাৰ উদ্দেশ্যে পৰিকল্পনা কৰা এক বৃহৎ সাংস্কৃতিক আৰু ঐতিহ্য সংৰক্ষণ প্ৰকল্প। ইয়াৰ কেন্দ্ৰত সাধনীৰ ১০০ ফুট উচ্চতাৰ এটা প্ৰতিমূৰ্তি স্থাপনৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। প্ৰকল্পটোত চুতীয়া ৰাজ্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কেইবাটাও ঐতিহাসিক স্থানৰ আৰ্হি নিৰ্মাণৰো পৰিকল্পনা আছে। সেইবোৰৰ ভিতৰত [[ভীষ্মকনগৰ]], ৰুক্মিণীনগৰ, [[ইটা দুৰ্গ]], পদুম পুখুৰী আৰু প্ৰতিমাগড় উল্লেখযোগ্য।<ref name="SadhaniSamannay">{{cite news |title=Assam: Foundation Laid for Sati Sadhani Kshetra in Golaghat |url=https://www.pratidintime.com/latest-assam-news-breaking-news-assam/himanta-sati-sadhani-kshetra-golaghat-11173974 |work=Pratidin Time |date=4 March 2026 |access-date=22 August 2026 }}</ref> ইয়াৰ উপৰি প্ৰস্তাৱিত প্ৰকল্পটোত চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ ইতিহাস আৰু সংস্কৃতিৰ গৱেষণাৰ বাবে এটা সংগ্ৰহালয় আৰু পুথিভঁৰাল, শদিয়াৰ কেঁচাইখাতী গোসাঁনী আৰু চাৰিশাল গোসাঁনীৰ মন্দিৰৰ আৰ্হি, চুতীয়া ৰজাসকলৰ প্ৰতিমূৰ্তি, ২,০০০ আসনযুক্ত প্ৰেক্ষাগৃহ, মুক্তমঞ্চ, অতিথিশালা আৰু অন্যান্য ৰাজহুৱা সুবিধা নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।<ref name="SadhaniSamannay"/> ====বগীবিল দলঙৰ নামকৰণৰ প্ৰস্তাৱ==== ২০১৮ চনত চুতীয়া সংগঠনসমূহে [[বগীবিল দলং]]খন সাধনীৰ নামেৰে নামকৰণ কৰাৰ দাবী জনোৱাৰ পিছত অসম চৰকাৰে দলংখনৰ নাম ''বীৰাঙ্গনা সতী সাধনী সেতু'' ৰখাৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছিল।<ref>{{cite news |title=Row over naming of country's longest rail-cum-road bridge in Assam |url=https://www.newindianexpress.com/nation/2018/dec/18/tai-ahom-outfits-call-for-road-blockade-over-naming-of-bogibeel-bridge-in-assam-1913223.html |work=The New Indian Express |date=18 December 2018 |access-date=22 August 2026 }}</ref> অৱশ্যে ২৫ ডিচেম্বৰ ২০১৮ তাৰিখে দলংখন ''বগীবিল দলং'' নামেৰেই উদ্বোধন কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=PM dedicates Bogibeel bridge to the nation; flags off first passenger train |url=https://www.pmindia.gov.in/en/news_updates/pm-dedicates-bogibeel-bridge-to-the-nation-flags-off-first-passenger-train/ |website=Prime Minister of India |date=25 December 2018 |access-date=22 August 2026 }}</ref> ===সাহিত্য, নাটক আৰু চলচ্চিত্ৰ=== বিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ পৰাই অসমীয়া সাহিত্যত সাধনীৰ জীৱন আৰু কাহিনী বিভিন্ন ৰূপত উপস্থাপন কৰা হৈছে। মহাবিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰি থকা সময়ত চন্দ্ৰনাথ শৰ্মাই ''উষা'' নামৰ অসমীয়া আলোচনীত ''সাধনী'' শীৰ্ষক এটা প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰিছিল। এই প্ৰবন্ধটো [[পদ্মনাথ গোহাঞি বৰুৱা]]ই সাধনীৰ জীৱনৰ ওপৰত ৰচনা কৰিবলৈ পৰিকল্পনা কৰা এখন নাটকৰ হাতে লিখা খচৰাৰ ভিত্তিত প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল। সেই সময়ত গোহাঞি বৰুৱাই নাটকখন সম্পূৰ্ণ কৰা নাছিল। চন্দ্ৰনাথ শৰ্মাই নিজৰ প্ৰবন্ধৰ শেষত সংযোজন কৰা এটা টোকাত গোহাঞি বৰুৱাৰ পাণ্ডুলিপি ব্যৱহাৰ কৰাৰ কথা স্বীকাৰ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Kalita |first=Dandinath |title=Karmabir Chandranath |language=as |url=https://as.wikisource.org/wiki/%E0%A6%AA%E0%A7%83%E0%A6%B7%E0%A7%8D%E0%A6%A0%E0%A6%BE:%E0%A6%95%E0%A7%B0%E0%A7%8D%E0%A6%AE%E0%A6%AC%E0%A7%80%E0%A7%B0_%E0%A6%9A%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A7%B0%E0%A6%A8%E0%A6%BE%E0%A6%A5.pdf/%E0%A7%A9%E0%A7%AA |at=scan p. 34 }}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত পদ্মনাথ গোহাঞি বৰুৱাই সাধনীৰ চৰিত্ৰক কেন্দ্ৰ কৰি ''সাধনী'' নামৰ এখন ঐতিহাসিক নাটক ৰচনা কৰে। নাটকখন ১৯১১ চনত প্ৰকাশিত হয়।<ref>{{cite journal |title=Padmanath Gohain Borooah: A Multifaceted Literary Genius of Assam |journal=International Journal of Research and Innovation in Social Science |year=2026 |url=https://rsisinternational.org/journals/ijriss/uploads/vol10-iss7-pg3156-3168-202607_pdf.pdf |access-date=22 August 2026 }}</ref> [[File:Portrait of Queen Sadhani.jpg|thumb|ৰাণী সাধনীৰ চিত্ৰ।]] ====উপন্যাস==== তুলিকা শইকীয়াৰ ঐতিহাসিক উপন্যাস ''চাৰিশাল গোসাঁনীৰ তেজ'' প্ৰথমবাৰৰ বাবে ২০১৩ চনত প্ৰকাশিত হয়। উপন্যাসখনত সাধনী আৰু নীতিপালক কেন্দ্ৰ কৰি চুতীয়া ৰাজ্যৰ তৎকালীন সমাজ আৰু সংস্কৃতিৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |last=Barua |first=Dharmendra |title=তুলিকা শইকীয়াৰ উপন্যাসঃ চাৰিশাল গোসাঁনীৰ তেজ |url=https://xahitya.org/xahitya-org-202304-07/ |website=Xahitya.org |language=as |access-date=22 August 2026 }}</ref> এই উপন্যাসখনৰ বাবে তুলিকা শইকীয়াই ২০১৪ চনৰ মুনীন বৰকটকী সাহিত্য বঁটা লাভ কৰে।<ref>{{cite web |title=মুনীন বৰকটকী সাহিত্য বঁটা বিজয়ীসকল |url=https://www.muninbarkotoki.org/assamese/trust/awrdlist.html |publisher=Munin Barkotoki Memorial Trust |language=as |access-date=22 August 2026 }}</ref> ২০২৩ চনত উপন্যাসখনৰ ইংৰাজী অনুবাদ ''Wrath of Goddess'' নামেৰে প্ৰকাশিত হয়।<ref>{{cite web |last=Saikia |first=Binoy Mohan |title=শ্ৰেষ্ঠ গ্ৰন্থৰ তালিকা আৰু অনুবাদ প্ৰসংগ |url=https://www.anyayug.com/p/article-june-2023_27.html |website=Anyayug |language=as |access-date=22 August 2026 }}</ref> সাধনীক কেন্দ্ৰ কৰি ৰচিত আন এখন ঐতিহাসিক উপন্যাস হৈছে জুৰী শইকীয়াৰ ''সৌমাৰ নন্দিনী''। ২০১৫ চনত বনলতা প্ৰকাশনে প্ৰথম প্ৰকাশ কৰা এই উপন্যাসখনত চুতীয়া ৰাজ্যৰ ইতিহাস, সাধনীৰ জীৱন আৰু আত্মত্যাগৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite journal |last=Nath |first=Lakhyajit |title=Postcolonial Resistance in Regional Language: With Special Reference to Assamese Language |journal=MZU Journal of Literature and Cultural Studies |volume=4 |issue=2 |year=2017 |pages=215–225 |url=https://mzu.edu.in/wp-content/uploads/MZU%20Journals/Literature_CulturalStudies/Volume_IV_Issue_II_Dec2017.pdf |access-date=22 August 2026 }}</ref> ====নাটক==== মুনমী বৰদলৈৰ ৰচনা আৰু কৃষ্ণ ভূঞাৰ পৰিচালনাত প্ৰস্তুত অসমীয়া নাটক ''কামৰূপ''ৰ কেন্দ্ৰীয় চৰিত্ৰ হৈছে সাধনী। নাটকখনত তেওঁৰ জীৱন আৰু চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতনৰ ঘটনা উপস্থাপন কৰা হৈছে। নাটকখন [[ৰাষ্ট্ৰীয় নাট্য বিদ্যালয়]]ৰ ২৫ সংখ্যক "ভাৰত ৰং মহোৎসৱ"ৰ বাবে নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু ২ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬ তাৰিখে [[ইটানগৰ]]ত মঞ্চস্থ কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=KAMRUPA |url=https://www.brm.nsd.gov.in/event/kamrupa/ |website=Bharat Rang Mahotsav |publisher=National School of Drama |date=2 February 2026 |access-date=22 August 2026 }}</ref> ====চলচ্চিত্ৰ==== সাধনীৰ জীৱনৰ ওপৰত আধাৰিত ঐতিহাসিক পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্যৰ চলচ্চিত্ৰ ''বীৰাঙ্গনা সাধনী'' (''Birangana Xaadhani'')ৰ কাহিনী আৰু পৰিচালনা [[বিশ্বজিৎ বৰা]]ৰ। চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰযোজনা কৰিছে চুতীয়া উন্নয়ন পৰিষদে। ২০২৩ চনত [[গুৱাহাটী]]ৰ [[জ্যোতি চিত্ৰবন]] চলচ্চিত্ৰ ষ্টুডিঅ'ত আনুষ্ঠানিকভাৱে চলচ্চিত্ৰখনৰ শুভাৰম্ভ কৰা হয়।<ref>{{cite news |title=Assam CM Himanta Biswa Sarma inaugurates Sati Sadhani's Biopic 'Birangana Sadhani' |url=https://www.indiatodayne.in/entertainment/story/assam-cm-himanta-biswa-sarma-inaugurates-sati-sadhanis-biopic-birangana-sadhani-570383-2023-06-04 |work=India Today NE |date=4 June 2023 |access-date=22 August 2026 }}</ref> সংগীতশিল্পী [[অংগৰাগ মহন্ত|পাপন]]ে চলচ্চিত্ৰখনৰ সংগীত পৰিচালনা কৰিছে। সম্পূৰ্ণ এখন চলচ্চিত্ৰৰ বাবে সংগীত ৰচনা কৰাৰ ক্ষেত্ৰত এইখন তেওঁৰ প্ৰথম প্ৰকল্প।<ref>{{cite news |title=Papon to score music for upcoming Assamese Film "Sati Sadhani" |url=https://www.tribuneindia.com/news/entertainment/papon-to-score-music-for-upcoming-assamese-film-sati-sadhani-500720/ |work=The Tribune |date=25 April 2023 |access-date=22 August 2026 }}</ref> চলচ্চিত্ৰখনত লুকানন্দ ক্ষেত্ৰীমায়ুমে মহাৰাজ নীতিপালৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। অসমীয়া, হিন্দী আৰু তেলুগুকে ধৰি কেইবাটাও ভাষাত চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ২০২৫ চনৰ আগষ্ট মাহৰ প্ৰকাশিত বাতৰি অনুসৰি চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰায় ৯০ শতাংশ কাম সম্পূৰ্ণ হৈছিল।<ref>{{cite news |last=K S |first=Vangamla Salle |title=Lukanand Kshetrimayum to debut in historical film Birangana Xaadhani |url=https://eastmojo.com/news/2025/08/18/lukanand-kshetrimayum-to-debut-in-historical-film-birangana-xaadhani/ |work=EastMojo |date=18 August 2025 |access-date=22 August 2026 }}</ref> ==লগতে চাওক== * [[বীৰাংগনা সতী সাধনী ৰাজ্যিক বিশ্ববিদ্যালয়]] * [[চুতীয়া ৰাজ্য]] * [[চুতীয়া–আহোম ৰাজ্যৰ যুদ্ধ]] * [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী]] * ৰুক্মিণীনগৰ দুৰ্গ * [[ভীষ্মকনগৰ]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==গ্ৰন্থপঞ্জী== * {{cite book |last=Bhuyan |first=Surya Kumar |title=Asam Buranji (SM) |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies |location=Guwahati |year=1968 }} * {{cite book |last=Brown |first=W. B. |title=An Outline Grammar of the Deori Chutiya Language |publisher=Assam Secretariat Printing Office |location=Shillong |year=1895 }} * {{cite book |title=Deodhai Asam Buranji |editor-last=Baruah |editor-first=Gopal Chandra |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies |location=Guwahati |year=1932 }} * {{cite book |last=Dalton |first=E. T. |title=Descriptive Ethnology of Bengal |publisher=Office of the Superintendent of Government Printing |location=Calcutta |year=1872 }} * {{cite book |last=Prakash |first=Col. Ved |title=Encyclopedia of North East India |volume=2 |publisher=Atlantic Publishers & Distributors |year=2007 }} * {{cite book |last=Sharma |first=Jayeeta |title=Empire's Garden: Assam and the Making of India |publisher=Duke University Press |location=Durham |year=2011 |url=https://library.oapen.org/bitstream/id/b11ba477-73c0-4a92-b158-043a50ef88e5/648153.pdf }} * {{cite book |last=Barua |first=Gopal Chandra |title=Ahom Buranji |publisher=Sibsagar District Buranji Committee |location=Jorhat |year=1930 }} lvcjruiea9qh3l6jwpfa5vrpmwk5dcm 0 32592 646565 605715 2026-10-22T16:34:50Z ~2026-56560-55 52440 /* চলচ্চিত্ৰপঞ্জী */ 646565 wikitext text/x-wiki {{Assam bio stub}} {{Infobox person | name = গীতাৱলী ৰাজকুমাৰী | image = | image_size = 200px | alt = | caption = | birth_date = ৮ অক্টোবৰ<ref name="rupaliparda" /> | birth_place = [[যোৰহাট জিলা]], [[অসম]] | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | death_cause = | residence = | nationality = [[ভাৰতীয়]] | ethnicity = <!-- Ethnicity should be supported with a citation from a reliable source --> | occupation = [[অভিনয়]] | years_active = | employer = | organization = [[অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ|অসমীয়া বোলছবি জগত]] | height = <!-- {{height|m=}} --> | weight = <!-- {{convert|weight in kg|kg|lb}} --> | religion = [[হিন্দু]] | spouse = | partner = | children = | parents = | callsign = | awards = | signature = | signature_alt = | signature_size = | website = <!-- {{URL|www.example.com}} --> | box_width = }} '''গীতাৱলী ৰাজকুমাৰী''' ({{lang-en|Gitawali Rajkumari}}) হৈছে অসমৰ এগৰাকী অভিনেত্ৰী। তেওঁৰ জন্ম হৈছিল অসমৰ [[যোৰহাট জিলা]]ত।<ref name="fotadhol">{{cite web | url=https://fotadhol.com/?p=11391 | title=সাক্ষাৎকাৰ – মোহময়ী অভিনেত্ৰী গীতাৱলী ৰাজকুমাৰীৰ সৈতে এখন্তেক | publisher=fotadhol.com | date=1 September 2019 | accessdate=18 June 2023 | archivedate=18 June 2023 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20230618104322/https://fotadhol.com/?p=11391 | deadurl=yes }}</ref> তেওঁ অভিনয় কৰা চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত “হিয়া দিয়া নিয়া”, “ককাদেউতাৰ ঘৰ জোঁৱাই” আদি অন্যতম।<ref name="rupaliparda">{{cite web | url=https://rupaliparda.com/archives/9595 | title=অভিনেত্ৰী গীতাৱলীৰ অতীত ৰোমন্থনঃ | publisher=rupaliparda.com | date=January 18, 2020 | accessdate=June 18, 2023}}</ref> ==কেৰিয়াৰ== গীতাৱলীয়ে মৃদুল গুপ্তাৰ দ্বাৰা পৰিচালিত ১৯৯৮ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ ''কৃষ্ণচূড়া''ৰ জৰিয়তে অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ জগতত প্ৰৱেশ কৰে। ২০০০ চনত মুক্তিপ্ৰাপ্ত [[মুনিন বৰুৱা]]ৰ চুপাৰহিট ছবি ''[[হিয়া দিয়া নিয়া]]'' তেখেতৰ অভিনয় জীৱনৰ উল্লেখযোগ্য ছবি। তেওঁ বহুকেইখন অসমীয়া ভিচিডি ছবি আৰু ধাৰাবাহিকতো অভিনয় কৰিছে। ==চলচ্চিত্ৰপঞ্জী== {| class="wikitable" |- ! চন!! ছবিৰ নাম!! অভিনীত চৰিত্ৰ!! অন্যান্য |- | ১৯৯৮ || কৃষ্ণচূড়া || || গীতাৱলীৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ |- | ২০০০ || [[হিয়া দিয়া নিয়া]] || সুনিতা || |- | ২০০১ || [[কইনা মোৰ ধুনীয়া]] || গায়ত্ৰী || |- | ২০০২ || [[ককাদেউতাৰ ঘৰ জোঁৱাই]] || গীতা || |- | ২০০২ || ত্যাগ || তৰামাই || |- |২০০২ ||প্ৰিয়া অ’ প্ৰিয়া|| |- | ২০০৩ || হিট লিষ্ট || || |- | ২০০৩ || হেঁপাহ || || |- | ২০০৩ || [[পত্নী (চলচ্চিত্ৰ)|পত্নী]] || ৰুমা || |- | ২০১২ || [[তুলা আৰু তেজা (চলচ্চিত্ৰ)|তুলা আৰু তেজা]] || || |- | ২০১২|| ঘৰ সংসাৰ || || ভিচিডি |- | ২০২২ || ৰাজনীতি || || |} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[https://www.asomlive.com/artists/gitabalee-rajkumari.html গীতাৱলী ৰাজকুমাৰী]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ}} {{অসমৰ প্ৰসিদ্ধ ব্যক্তি}} [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] 4s6faylvmt94v2pscr44m96o9tkkmbj 0 32597 646683 494754 2026-10-23T07:48:58Z BhuyanBhaskar 16362 646683 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = ঠেঙাল ভৱন <br> Thengal Bhawan | former_names = | image = Thengal Manor, Jorhat, Assam.jpg | image_alt =ঠেঙাল ভৱনৰ সন্মুখভাগ | image_size = 250px | caption = | map_type = | map_alt = | map_caption = | building_type = ভৱন | architectural_style = | governing_body = ব্যক্তিগত | location = জালুকনিবাৰী, [[তিতাবৰ]], [[যোৰহাট জিলা]] | iso_region = CA | coordinates_display = inline,title | coordinates_format = dms | latitude = | longitude = | start_date = ১৮৮০ দশক | completion_date = | demolition_date = | height = | top_floor = | floor_count = | floor_area = | room_count = | architect = | awards = | designations = | url = | references = }} '''ঠেঙাল ভৱন''' ({{lang-en|Thengal Bhawan}}) হৈছে অসমৰ [[যোৰহাট জিলা]]ত অৱস্থিত এটা পুৰণি ভৱন। ইয়াৰ পৰাই ১৯৩৫ চনৰ ১২ আগষ্টত প্ৰথম অসমীয়া দৈনিক বাতৰি কাকত ''দৈনিক বাতৰি'' প্ৰকাশ পাইছিল।<ref name="heritagetourismindia">{{cite web | url=http://www.heritagetourismindia.com/ | title=Heritage North-East | publisher=Heritage North East Pvt. Ltd. | work=Contadgreen | accessdate=January 06, 2013 | archivedate=June 2, 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130602065106/http://heritagetourismindia.com/ | deadurl=yes }}</ref> তেতিয়া কাকতখনৰ সম্পাদক আছিল [[নীলমণি ফুকন]]। 'বৰ্তমান এই ভৱনটো অতিথিশালালৈ পৰিৱৰ্তন কৰা হৈছে। ==ইতিহাস== ৰায়বাহাদুৰ শিৱপ্ৰসাদ বৰুৱাই ১৮৮০ দশকত ঠেঙাল ভৱনটো নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name="jorhat.nic.in">{{cite web | url=http://jorhat.nic.in/thengal-bhawan-in-jorhat.html | title=Thengal Bhawan | publisher=District Administration, Jorhat. | accessdate=13 ফেব্ৰুৱাৰী 2014}}</ref><ref name="holiday">{{cite web | url=http://www.holidayiq.com/Thengal-Bhavan-Jorhat-Sightseeing-808-15077.html | title=About Thengal Bhavan | publisher=holidayiq.com | accessdate=January 06, 2013 | archivedate=March 26, 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130326070625/http://www.holidayiq.com/Thengal-Bhavan-Jorhat-Sightseeing-808-15077.html | deadurl=yes }}</ref> ১৯২৯ চনত তেওঁ ইয়াতেই এটা ছপাশাল বহুৱায়। প্ৰথমতে, ইয়াৰ পৰা সাপ্তাহিক বাতৰি কাকত এখন প্ৰকাশ পাইছিল।<ref name="tourism">{{cite web | url=http://tourism.co.in/mainpage.php?action=place&id=855 | title=Thengal Bhawan | publisher=www.tourism.co.in | accessdate=January 06, 2013 | archivedate=March 5, 2016 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305010143/http://tourism.co.in/mainpage.php?action=place&id=855 | deadurl=yes }}</ref> এই ছপাশালটোৰ পৰাই ১৯৩৫ চনৰ ১২ আগষ্টত প্ৰথম অসমীয়া দৈনিক বাতৰি কাকত ''দৈনিক বাতৰি'' প্ৰকাশ হৈছিল।<ref name="heritagetourismindia" /><ref name="holiday" /> এই বাতৰি কাকতখনৰ সম্পাদক আছিল [[নীলমণি ফুকন]]। ==সাম্প্ৰতিক কালৰ ঠেঙাল ভৱন== বৰ্তমান ঠেঙাল ভৱনটো এটা অতিথিশালালৈ পৰিৱৰ্তন কৰা হৈছে।<ref name="heritagetourismindia" /> {{-}} ==চিত্ৰ ভঁৰাল== <center> <gallery widths="120" heights="120px" perrow="5" style="border: 5px solid #a86; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -moz-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -webkit-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); border-radius: 0.5em; -moz-border-radius: 0.5em; -webkit-border-radius: 0.5em;"> File:Thengal Manor item.jpg File:Thengal Manor Front.jpg|ঠেঙাল ভৱনৰ সন্মুখ File:Thengal Manor Cock.jpg|ঠেঙাল ভৱনৰ ভিতৰত থকা এটা পুৰণি ঘড়ী </gallery> </center> ==লগতে চাওক== *[[তিতাবৰ]] *[[যোৰহাট জিমখানা ক্লাব]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://indiatoday.intoday.in/story/explore-the-unexplored-thangal-manor-in-jorhat/1/465310.html Thangal Manor in Jorhat, Assam is worth a visit] {{-}} {{যোৰহাট জিলা}} [[শ্ৰেণী:তিতাবৰ]] [[শ্ৰেণী:যোৰহাট জিলাৰ পৰ্যটনস্থলী]] [[শ্ৰেণী:স্থাপত্য]] 564yuim5n0bgf3qt4shj46qp8whmwop 646685 646683 2026-10-23T07:49:14Z BhuyanBhaskar 16362 /* চিত্ৰ ভঁৰাল */ 646685 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = ঠেঙাল ভৱন <br> Thengal Bhawan | former_names = | image = Thengal Manor, Jorhat, Assam.jpg | image_alt =ঠেঙাল ভৱনৰ সন্মুখভাগ | image_size = 250px | caption = | map_type = | map_alt = | map_caption = | building_type = ভৱন | architectural_style = | governing_body = ব্যক্তিগত | location = জালুকনিবাৰী, [[তিতাবৰ]], [[যোৰহাট জিলা]] | iso_region = CA | coordinates_display = inline,title | coordinates_format = dms | latitude = | longitude = | start_date = ১৮৮০ দশক | completion_date = | demolition_date = | height = | top_floor = | floor_count = | floor_area = | room_count = | architect = | awards = | designations = | url = | references = }} '''ঠেঙাল ভৱন''' ({{lang-en|Thengal Bhawan}}) হৈছে অসমৰ [[যোৰহাট জিলা]]ত অৱস্থিত এটা পুৰণি ভৱন। ইয়াৰ পৰাই ১৯৩৫ চনৰ ১২ আগষ্টত প্ৰথম অসমীয়া দৈনিক বাতৰি কাকত ''দৈনিক বাতৰি'' প্ৰকাশ পাইছিল।<ref name="heritagetourismindia">{{cite web | url=http://www.heritagetourismindia.com/ | title=Heritage North-East | publisher=Heritage North East Pvt. Ltd. | work=Contadgreen | accessdate=January 06, 2013 | archivedate=June 2, 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130602065106/http://heritagetourismindia.com/ | deadurl=yes }}</ref> তেতিয়া কাকতখনৰ সম্পাদক আছিল [[নীলমণি ফুকন]]। 'বৰ্তমান এই ভৱনটো অতিথিশালালৈ পৰিৱৰ্তন কৰা হৈছে। ==ইতিহাস== ৰায়বাহাদুৰ শিৱপ্ৰসাদ বৰুৱাই ১৮৮০ দশকত ঠেঙাল ভৱনটো নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name="jorhat.nic.in">{{cite web | url=http://jorhat.nic.in/thengal-bhawan-in-jorhat.html | title=Thengal Bhawan | publisher=District Administration, Jorhat. | accessdate=13 ফেব্ৰুৱাৰী 2014}}</ref><ref name="holiday">{{cite web | url=http://www.holidayiq.com/Thengal-Bhavan-Jorhat-Sightseeing-808-15077.html | title=About Thengal Bhavan | publisher=holidayiq.com | accessdate=January 06, 2013 | archivedate=March 26, 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130326070625/http://www.holidayiq.com/Thengal-Bhavan-Jorhat-Sightseeing-808-15077.html | deadurl=yes }}</ref> ১৯২৯ চনত তেওঁ ইয়াতেই এটা ছপাশাল বহুৱায়। প্ৰথমতে, ইয়াৰ পৰা সাপ্তাহিক বাতৰি কাকত এখন প্ৰকাশ পাইছিল।<ref name="tourism">{{cite web | url=http://tourism.co.in/mainpage.php?action=place&id=855 | title=Thengal Bhawan | publisher=www.tourism.co.in | accessdate=January 06, 2013 | archivedate=March 5, 2016 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305010143/http://tourism.co.in/mainpage.php?action=place&id=855 | deadurl=yes }}</ref> এই ছপাশালটোৰ পৰাই ১৯৩৫ চনৰ ১২ আগষ্টত প্ৰথম অসমীয়া দৈনিক বাতৰি কাকত ''দৈনিক বাতৰি'' প্ৰকাশ হৈছিল।<ref name="heritagetourismindia" /><ref name="holiday" /> এই বাতৰি কাকতখনৰ সম্পাদক আছিল [[নীলমণি ফুকন]]। ==সাম্প্ৰতিক কালৰ ঠেঙাল ভৱন== বৰ্তমান ঠেঙাল ভৱনটো এটা অতিথিশালালৈ পৰিৱৰ্তন কৰা হৈছে।<ref name="heritagetourismindia" /> {{-}} ==চিত্ৰ ভঁৰাল== <center> <gallery widths="120" heights="120px" perrow="5" style="border: 5px solid #a86; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -moz-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -webkit-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); border-radius: 0.5em; -moz-border-radius: 0.5em; -webkit-border-radius: 0.5em;"> File:Thengal Manor item.jpg File:Thengal Manor (3).jpg File:Thengal Manor Front.jpg|ঠেঙাল ভৱনৰ সন্মুখ File:Thengal Manor Cock.jpg|ঠেঙাল ভৱনৰ ভিতৰত থকা এটা পুৰণি ঘড়ী </gallery> </center> ==লগতে চাওক== *[[তিতাবৰ]] *[[যোৰহাট জিমখানা ক্লাব]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://indiatoday.intoday.in/story/explore-the-unexplored-thangal-manor-in-jorhat/1/465310.html Thangal Manor in Jorhat, Assam is worth a visit] {{-}} {{যোৰহাট জিলা}} [[শ্ৰেণী:তিতাবৰ]] [[শ্ৰেণী:যোৰহাট জিলাৰ পৰ্যটনস্থলী]] [[শ্ৰেণী:স্থাপত্য]] dh7iqvn4j6bnedaj0p3usoy5xty84z4 646687 646685 2026-10-23T07:49:43Z BhuyanBhaskar 16362 /* চিত্ৰ ভঁৰাল */ 646687 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = ঠেঙাল ভৱন <br> Thengal Bhawan | former_names = | image = Thengal Manor, Jorhat, Assam.jpg | image_alt =ঠেঙাল ভৱনৰ সন্মুখভাগ | image_size = 250px | caption = | map_type = | map_alt = | map_caption = | building_type = ভৱন | architectural_style = | governing_body = ব্যক্তিগত | location = জালুকনিবাৰী, [[তিতাবৰ]], [[যোৰহাট জিলা]] | iso_region = CA | coordinates_display = inline,title | coordinates_format = dms | latitude = | longitude = | start_date = ১৮৮০ দশক | completion_date = | demolition_date = | height = | top_floor = | floor_count = | floor_area = | room_count = | architect = | awards = | designations = | url = | references = }} '''ঠেঙাল ভৱন''' ({{lang-en|Thengal Bhawan}}) হৈছে অসমৰ [[যোৰহাট জিলা]]ত অৱস্থিত এটা পুৰণি ভৱন। ইয়াৰ পৰাই ১৯৩৫ চনৰ ১২ আগষ্টত প্ৰথম অসমীয়া দৈনিক বাতৰি কাকত ''দৈনিক বাতৰি'' প্ৰকাশ পাইছিল।<ref name="heritagetourismindia">{{cite web | url=http://www.heritagetourismindia.com/ | title=Heritage North-East | publisher=Heritage North East Pvt. Ltd. | work=Contadgreen | accessdate=January 06, 2013 | archivedate=June 2, 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130602065106/http://heritagetourismindia.com/ | deadurl=yes }}</ref> তেতিয়া কাকতখনৰ সম্পাদক আছিল [[নীলমণি ফুকন]]। 'বৰ্তমান এই ভৱনটো অতিথিশালালৈ পৰিৱৰ্তন কৰা হৈছে। ==ইতিহাস== ৰায়বাহাদুৰ শিৱপ্ৰসাদ বৰুৱাই ১৮৮০ দশকত ঠেঙাল ভৱনটো নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name="jorhat.nic.in">{{cite web | url=http://jorhat.nic.in/thengal-bhawan-in-jorhat.html | title=Thengal Bhawan | publisher=District Administration, Jorhat. | accessdate=13 ফেব্ৰুৱাৰী 2014}}</ref><ref name="holiday">{{cite web | url=http://www.holidayiq.com/Thengal-Bhavan-Jorhat-Sightseeing-808-15077.html | title=About Thengal Bhavan | publisher=holidayiq.com | accessdate=January 06, 2013 | archivedate=March 26, 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130326070625/http://www.holidayiq.com/Thengal-Bhavan-Jorhat-Sightseeing-808-15077.html | deadurl=yes }}</ref> ১৯২৯ চনত তেওঁ ইয়াতেই এটা ছপাশাল বহুৱায়। প্ৰথমতে, ইয়াৰ পৰা সাপ্তাহিক বাতৰি কাকত এখন প্ৰকাশ পাইছিল।<ref name="tourism">{{cite web | url=http://tourism.co.in/mainpage.php?action=place&id=855 | title=Thengal Bhawan | publisher=www.tourism.co.in | accessdate=January 06, 2013 | archivedate=March 5, 2016 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305010143/http://tourism.co.in/mainpage.php?action=place&id=855 | deadurl=yes }}</ref> এই ছপাশালটোৰ পৰাই ১৯৩৫ চনৰ ১২ আগষ্টত প্ৰথম অসমীয়া দৈনিক বাতৰি কাকত ''দৈনিক বাতৰি'' প্ৰকাশ হৈছিল।<ref name="heritagetourismindia" /><ref name="holiday" /> এই বাতৰি কাকতখনৰ সম্পাদক আছিল [[নীলমণি ফুকন]]। ==সাম্প্ৰতিক কালৰ ঠেঙাল ভৱন== বৰ্তমান ঠেঙাল ভৱনটো এটা অতিথিশালালৈ পৰিৱৰ্তন কৰা হৈছে।<ref name="heritagetourismindia" /> {{-}} ==চিত্ৰ ভঁৰাল== <center> <gallery widths="120" heights="120px" perrow="5" style="border: 5px solid #a86; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -moz-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -webkit-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); border-radius: 0.5em; -moz-border-radius: 0.5em; -webkit-border-radius: 0.5em;"> File:Namghar at Thengal Manor, Jorhat.jpg File:Thengal Manor item.jpg File:Thengal Manor (3).jpg File:Thengal Manor Front.jpg|ঠেঙাল ভৱনৰ সন্মুখ File:Thengal Manor Cock.jpg|ঠেঙাল ভৱনৰ ভিতৰত থকা এটা পুৰণি ঘড়ী </gallery> </center> ==লগতে চাওক== *[[তিতাবৰ]] *[[যোৰহাট জিমখানা ক্লাব]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://indiatoday.intoday.in/story/explore-the-unexplored-thangal-manor-in-jorhat/1/465310.html Thangal Manor in Jorhat, Assam is worth a visit] {{-}} {{যোৰহাট জিলা}} [[শ্ৰেণী:তিতাবৰ]] [[শ্ৰেণী:যোৰহাট জিলাৰ পৰ্যটনস্থলী]] [[শ্ৰেণী:স্থাপত্য]] jtoqwulobklkxb0z7o7chm2r1o5sn7w 646688 646687 2026-10-23T07:50:02Z BhuyanBhaskar 16362 /* চিত্ৰ ভঁৰাল */ 646688 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = ঠেঙাল ভৱন <br> Thengal Bhawan | former_names = | image = Thengal Manor, Jorhat, Assam.jpg | image_alt =ঠেঙাল ভৱনৰ সন্মুখভাগ | image_size = 250px | caption = | map_type = | map_alt = | map_caption = | building_type = ভৱন | architectural_style = | governing_body = ব্যক্তিগত | location = জালুকনিবাৰী, [[তিতাবৰ]], [[যোৰহাট জিলা]] | iso_region = CA | coordinates_display = inline,title | coordinates_format = dms | latitude = | longitude = | start_date = ১৮৮০ দশক | completion_date = | demolition_date = | height = | top_floor = | floor_count = | floor_area = | room_count = | architect = | awards = | designations = | url = | references = }} '''ঠেঙাল ভৱন''' ({{lang-en|Thengal Bhawan}}) হৈছে অসমৰ [[যোৰহাট জিলা]]ত অৱস্থিত এটা পুৰণি ভৱন। ইয়াৰ পৰাই ১৯৩৫ চনৰ ১২ আগষ্টত প্ৰথম অসমীয়া দৈনিক বাতৰি কাকত ''দৈনিক বাতৰি'' প্ৰকাশ পাইছিল।<ref name="heritagetourismindia">{{cite web | url=http://www.heritagetourismindia.com/ | title=Heritage North-East | publisher=Heritage North East Pvt. Ltd. | work=Contadgreen | accessdate=January 06, 2013 | archivedate=June 2, 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130602065106/http://heritagetourismindia.com/ | deadurl=yes }}</ref> তেতিয়া কাকতখনৰ সম্পাদক আছিল [[নীলমণি ফুকন]]। 'বৰ্তমান এই ভৱনটো অতিথিশালালৈ পৰিৱৰ্তন কৰা হৈছে। ==ইতিহাস== ৰায়বাহাদুৰ শিৱপ্ৰসাদ বৰুৱাই ১৮৮০ দশকত ঠেঙাল ভৱনটো নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name="jorhat.nic.in">{{cite web | url=http://jorhat.nic.in/thengal-bhawan-in-jorhat.html | title=Thengal Bhawan | publisher=District Administration, Jorhat. | accessdate=13 ফেব্ৰুৱাৰী 2014}}</ref><ref name="holiday">{{cite web | url=http://www.holidayiq.com/Thengal-Bhavan-Jorhat-Sightseeing-808-15077.html | title=About Thengal Bhavan | publisher=holidayiq.com | accessdate=January 06, 2013 | archivedate=March 26, 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130326070625/http://www.holidayiq.com/Thengal-Bhavan-Jorhat-Sightseeing-808-15077.html | deadurl=yes }}</ref> ১৯২৯ চনত তেওঁ ইয়াতেই এটা ছপাশাল বহুৱায়। প্ৰথমতে, ইয়াৰ পৰা সাপ্তাহিক বাতৰি কাকত এখন প্ৰকাশ পাইছিল।<ref name="tourism">{{cite web | url=http://tourism.co.in/mainpage.php?action=place&id=855 | title=Thengal Bhawan | publisher=www.tourism.co.in | accessdate=January 06, 2013 | archivedate=March 5, 2016 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305010143/http://tourism.co.in/mainpage.php?action=place&id=855 | deadurl=yes }}</ref> এই ছপাশালটোৰ পৰাই ১৯৩৫ চনৰ ১২ আগষ্টত প্ৰথম অসমীয়া দৈনিক বাতৰি কাকত ''দৈনিক বাতৰি'' প্ৰকাশ হৈছিল।<ref name="heritagetourismindia" /><ref name="holiday" /> এই বাতৰি কাকতখনৰ সম্পাদক আছিল [[নীলমণি ফুকন]]। ==সাম্প্ৰতিক কালৰ ঠেঙাল ভৱন== বৰ্তমান ঠেঙাল ভৱনটো এটা অতিথিশালালৈ পৰিৱৰ্তন কৰা হৈছে।<ref name="heritagetourismindia" /> {{-}} ==চিত্ৰ ভঁৰাল== <center> <gallery widths="120" heights="120px" perrow="5" style="border: 5px solid #a86; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -moz-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -webkit-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); border-radius: 0.5em; -moz-border-radius: 0.5em; -webkit-border-radius: 0.5em;"> File:Thengal Manor (4).jpg File:Namghar at Thengal Manor, Jorhat.jpg File:Thengal Manor item.jpg File:Thengal Manor (3).jpg File:Thengal Manor Front.jpg|ঠেঙাল ভৱনৰ সন্মুখ File:Thengal Manor Cock.jpg|ঠেঙাল ভৱনৰ ভিতৰত থকা এটা পুৰণি ঘড়ী </gallery> </center> ==লগতে চাওক== *[[তিতাবৰ]] *[[যোৰহাট জিমখানা ক্লাব]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://indiatoday.intoday.in/story/explore-the-unexplored-thangal-manor-in-jorhat/1/465310.html Thangal Manor in Jorhat, Assam is worth a visit] {{-}} {{যোৰহাট জিলা}} [[শ্ৰেণী:তিতাবৰ]] [[শ্ৰেণী:যোৰহাট জিলাৰ পৰ্যটনস্থলী]] [[শ্ৰেণী:স্থাপত্য]] 8521gn30m450awilkalrvcrfnblr8ut 646689 646688 2026-10-23T07:50:26Z BhuyanBhaskar 16362 /* চিত্ৰ ভঁৰাল */ 646689 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = ঠেঙাল ভৱন <br> Thengal Bhawan | former_names = | image = Thengal Manor, Jorhat, Assam.jpg | image_alt =ঠেঙাল ভৱনৰ সন্মুখভাগ | image_size = 250px | caption = | map_type = | map_alt = | map_caption = | building_type = ভৱন | architectural_style = | governing_body = ব্যক্তিগত | location = জালুকনিবাৰী, [[তিতাবৰ]], [[যোৰহাট জিলা]] | iso_region = CA | coordinates_display = inline,title | coordinates_format = dms | latitude = | longitude = | start_date = ১৮৮০ দশক | completion_date = | demolition_date = | height = | top_floor = | floor_count = | floor_area = | room_count = | architect = | awards = | designations = | url = | references = }} '''ঠেঙাল ভৱন''' ({{lang-en|Thengal Bhawan}}) হৈছে অসমৰ [[যোৰহাট জিলা]]ত অৱস্থিত এটা পুৰণি ভৱন। ইয়াৰ পৰাই ১৯৩৫ চনৰ ১২ আগষ্টত প্ৰথম অসমীয়া দৈনিক বাতৰি কাকত ''দৈনিক বাতৰি'' প্ৰকাশ পাইছিল।<ref name="heritagetourismindia">{{cite web | url=http://www.heritagetourismindia.com/ | title=Heritage North-East | publisher=Heritage North East Pvt. Ltd. | work=Contadgreen | accessdate=January 06, 2013 | archivedate=June 2, 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130602065106/http://heritagetourismindia.com/ | deadurl=yes }}</ref> তেতিয়া কাকতখনৰ সম্পাদক আছিল [[নীলমণি ফুকন]]। 'বৰ্তমান এই ভৱনটো অতিথিশালালৈ পৰিৱৰ্তন কৰা হৈছে। ==ইতিহাস== ৰায়বাহাদুৰ শিৱপ্ৰসাদ বৰুৱাই ১৮৮০ দশকত ঠেঙাল ভৱনটো নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name="jorhat.nic.in">{{cite web | url=http://jorhat.nic.in/thengal-bhawan-in-jorhat.html | title=Thengal Bhawan | publisher=District Administration, Jorhat. | accessdate=13 ফেব্ৰুৱাৰী 2014}}</ref><ref name="holiday">{{cite web | url=http://www.holidayiq.com/Thengal-Bhavan-Jorhat-Sightseeing-808-15077.html | title=About Thengal Bhavan | publisher=holidayiq.com | accessdate=January 06, 2013 | archivedate=March 26, 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130326070625/http://www.holidayiq.com/Thengal-Bhavan-Jorhat-Sightseeing-808-15077.html | deadurl=yes }}</ref> ১৯২৯ চনত তেওঁ ইয়াতেই এটা ছপাশাল বহুৱায়। প্ৰথমতে, ইয়াৰ পৰা সাপ্তাহিক বাতৰি কাকত এখন প্ৰকাশ পাইছিল।<ref name="tourism">{{cite web | url=http://tourism.co.in/mainpage.php?action=place&id=855 | title=Thengal Bhawan | publisher=www.tourism.co.in | accessdate=January 06, 2013 | archivedate=March 5, 2016 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305010143/http://tourism.co.in/mainpage.php?action=place&id=855 | deadurl=yes }}</ref> এই ছপাশালটোৰ পৰাই ১৯৩৫ চনৰ ১২ আগষ্টত প্ৰথম অসমীয়া দৈনিক বাতৰি কাকত ''দৈনিক বাতৰি'' প্ৰকাশ হৈছিল।<ref name="heritagetourismindia" /><ref name="holiday" /> এই বাতৰি কাকতখনৰ সম্পাদক আছিল [[নীলমণি ফুকন]]। ==সাম্প্ৰতিক কালৰ ঠেঙাল ভৱন== বৰ্তমান ঠেঙাল ভৱনটো এটা অতিথিশালালৈ পৰিৱৰ্তন কৰা হৈছে।<ref name="heritagetourismindia" /> {{-}} ==চিত্ৰ ভঁৰাল== <center> <gallery widths="120" heights="120px" perrow="5" style="border: 5px solid #a86; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -moz-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -webkit-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); border-radius: 0.5em; -moz-border-radius: 0.5em; -webkit-border-radius: 0.5em;"> File:Thengal Manor (4).jpg File:Thengal Manor (5).jpg File:Namghar at Thengal Manor, Jorhat.jpg File:Thengal Manor item.jpg File:Thengal Manor (3).jpg File:Thengal Manor Front.jpg|ঠেঙাল ভৱনৰ সন্মুখ File:Thengal Manor Cock.jpg|ঠেঙাল ভৱনৰ ভিতৰত থকা এটা পুৰণি ঘড়ী </gallery> </center> ==লগতে চাওক== *[[তিতাবৰ]] *[[যোৰহাট জিমখানা ক্লাব]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://indiatoday.intoday.in/story/explore-the-unexplored-thangal-manor-in-jorhat/1/465310.html Thangal Manor in Jorhat, Assam is worth a visit] {{-}} {{যোৰহাট জিলা}} [[শ্ৰেণী:তিতাবৰ]] [[শ্ৰেণী:যোৰহাট জিলাৰ পৰ্যটনস্থলী]] [[শ্ৰেণী:স্থাপত্য]] 844vjq23znax5vk8sqa3q5oys2pbfsr 646690 646689 2026-10-23T07:50:48Z BhuyanBhaskar 16362 /* চিত্ৰ ভঁৰাল */ 646690 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = ঠেঙাল ভৱন <br> Thengal Bhawan | former_names = | image = Thengal Manor, Jorhat, Assam.jpg | image_alt =ঠেঙাল ভৱনৰ সন্মুখভাগ | image_size = 250px | caption = | map_type = | map_alt = | map_caption = | building_type = ভৱন | architectural_style = | governing_body = ব্যক্তিগত | location = জালুকনিবাৰী, [[তিতাবৰ]], [[যোৰহাট জিলা]] | iso_region = CA | coordinates_display = inline,title | coordinates_format = dms | latitude = | longitude = | start_date = ১৮৮০ দশক | completion_date = | demolition_date = | height = | top_floor = | floor_count = | floor_area = | room_count = | architect = | awards = | designations = | url = | references = }} '''ঠেঙাল ভৱন''' ({{lang-en|Thengal Bhawan}}) হৈছে অসমৰ [[যোৰহাট জিলা]]ত অৱস্থিত এটা পুৰণি ভৱন। ইয়াৰ পৰাই ১৯৩৫ চনৰ ১২ আগষ্টত প্ৰথম অসমীয়া দৈনিক বাতৰি কাকত ''দৈনিক বাতৰি'' প্ৰকাশ পাইছিল।<ref name="heritagetourismindia">{{cite web | url=http://www.heritagetourismindia.com/ | title=Heritage North-East | publisher=Heritage North East Pvt. Ltd. | work=Contadgreen | accessdate=January 06, 2013 | archivedate=June 2, 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130602065106/http://heritagetourismindia.com/ | deadurl=yes }}</ref> তেতিয়া কাকতখনৰ সম্পাদক আছিল [[নীলমণি ফুকন]]। 'বৰ্তমান এই ভৱনটো অতিথিশালালৈ পৰিৱৰ্তন কৰা হৈছে। ==ইতিহাস== ৰায়বাহাদুৰ শিৱপ্ৰসাদ বৰুৱাই ১৮৮০ দশকত ঠেঙাল ভৱনটো নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name="jorhat.nic.in">{{cite web | url=http://jorhat.nic.in/thengal-bhawan-in-jorhat.html | title=Thengal Bhawan | publisher=District Administration, Jorhat. | accessdate=13 ফেব্ৰুৱাৰী 2014}}</ref><ref name="holiday">{{cite web | url=http://www.holidayiq.com/Thengal-Bhavan-Jorhat-Sightseeing-808-15077.html | title=About Thengal Bhavan | publisher=holidayiq.com | accessdate=January 06, 2013 | archivedate=March 26, 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130326070625/http://www.holidayiq.com/Thengal-Bhavan-Jorhat-Sightseeing-808-15077.html | deadurl=yes }}</ref> ১৯২৯ চনত তেওঁ ইয়াতেই এটা ছপাশাল বহুৱায়। প্ৰথমতে, ইয়াৰ পৰা সাপ্তাহিক বাতৰি কাকত এখন প্ৰকাশ পাইছিল।<ref name="tourism">{{cite web | url=http://tourism.co.in/mainpage.php?action=place&id=855 | title=Thengal Bhawan | publisher=www.tourism.co.in | accessdate=January 06, 2013 | archivedate=March 5, 2016 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305010143/http://tourism.co.in/mainpage.php?action=place&id=855 | deadurl=yes }}</ref> এই ছপাশালটোৰ পৰাই ১৯৩৫ চনৰ ১২ আগষ্টত প্ৰথম অসমীয়া দৈনিক বাতৰি কাকত ''দৈনিক বাতৰি'' প্ৰকাশ হৈছিল।<ref name="heritagetourismindia" /><ref name="holiday" /> এই বাতৰি কাকতখনৰ সম্পাদক আছিল [[নীলমণি ফুকন]]। ==সাম্প্ৰতিক কালৰ ঠেঙাল ভৱন== বৰ্তমান ঠেঙাল ভৱনটো এটা অতিথিশালালৈ পৰিৱৰ্তন কৰা হৈছে।<ref name="heritagetourismindia" /> {{-}} ==চিত্ৰ ভঁৰাল== <center> <gallery widths="120" heights="120px" perrow="5" style="border: 5px solid #a86; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -moz-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -webkit-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); border-radius: 0.5em; -moz-border-radius: 0.5em; -webkit-border-radius: 0.5em;"> File:Thengal Manor (4).jpg File:Thengal Manor (5).jpg File:Thengal Manor (5).jpg File:Namghar at Thengal Manor, Jorhat.jpg File:Thengal Manor item.jpg File:Thengal Manor (3).jpg File:Thengal Manor Front.jpg|ঠেঙাল ভৱনৰ সন্মুখ File:Thengal Manor Cock.jpg|ঠেঙাল ভৱনৰ ভিতৰত থকা এটা পুৰণি ঘড়ী </gallery> </center> ==লগতে চাওক== *[[তিতাবৰ]] *[[যোৰহাট জিমখানা ক্লাব]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://indiatoday.intoday.in/story/explore-the-unexplored-thangal-manor-in-jorhat/1/465310.html Thangal Manor in Jorhat, Assam is worth a visit] {{-}} {{যোৰহাট জিলা}} [[শ্ৰেণী:তিতাবৰ]] [[শ্ৰেণী:যোৰহাট জিলাৰ পৰ্যটনস্থলী]] [[শ্ৰেণী:স্থাপত্য]] h6a2f4gft3i1fqdppbgrxy7mn716tna 646691 646690 2026-10-23T07:51:10Z BhuyanBhaskar 16362 /* চিত্ৰ ভঁৰাল */ 646691 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = ঠেঙাল ভৱন <br> Thengal Bhawan | former_names = | image = Thengal Manor, Jorhat, Assam.jpg | image_alt =ঠেঙাল ভৱনৰ সন্মুখভাগ | image_size = 250px | caption = | map_type = | map_alt = | map_caption = | building_type = ভৱন | architectural_style = | governing_body = ব্যক্তিগত | location = জালুকনিবাৰী, [[তিতাবৰ]], [[যোৰহাট জিলা]] | iso_region = CA | coordinates_display = inline,title | coordinates_format = dms | latitude = | longitude = | start_date = ১৮৮০ দশক | completion_date = | demolition_date = | height = | top_floor = | floor_count = | floor_area = | room_count = | architect = | awards = | designations = | url = | references = }} '''ঠেঙাল ভৱন''' ({{lang-en|Thengal Bhawan}}) হৈছে অসমৰ [[যোৰহাট জিলা]]ত অৱস্থিত এটা পুৰণি ভৱন। ইয়াৰ পৰাই ১৯৩৫ চনৰ ১২ আগষ্টত প্ৰথম অসমীয়া দৈনিক বাতৰি কাকত ''দৈনিক বাতৰি'' প্ৰকাশ পাইছিল।<ref name="heritagetourismindia">{{cite web | url=http://www.heritagetourismindia.com/ | title=Heritage North-East | publisher=Heritage North East Pvt. Ltd. | work=Contadgreen | accessdate=January 06, 2013 | archivedate=June 2, 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130602065106/http://heritagetourismindia.com/ | deadurl=yes }}</ref> তেতিয়া কাকতখনৰ সম্পাদক আছিল [[নীলমণি ফুকন]]। 'বৰ্তমান এই ভৱনটো অতিথিশালালৈ পৰিৱৰ্তন কৰা হৈছে। ==ইতিহাস== ৰায়বাহাদুৰ শিৱপ্ৰসাদ বৰুৱাই ১৮৮০ দশকত ঠেঙাল ভৱনটো নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name="jorhat.nic.in">{{cite web | url=http://jorhat.nic.in/thengal-bhawan-in-jorhat.html | title=Thengal Bhawan | publisher=District Administration, Jorhat. | accessdate=13 ফেব্ৰুৱাৰী 2014}}</ref><ref name="holiday">{{cite web | url=http://www.holidayiq.com/Thengal-Bhavan-Jorhat-Sightseeing-808-15077.html | title=About Thengal Bhavan | publisher=holidayiq.com | accessdate=January 06, 2013 | archivedate=March 26, 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130326070625/http://www.holidayiq.com/Thengal-Bhavan-Jorhat-Sightseeing-808-15077.html | deadurl=yes }}</ref> ১৯২৯ চনত তেওঁ ইয়াতেই এটা ছপাশাল বহুৱায়। প্ৰথমতে, ইয়াৰ পৰা সাপ্তাহিক বাতৰি কাকত এখন প্ৰকাশ পাইছিল।<ref name="tourism">{{cite web | url=http://tourism.co.in/mainpage.php?action=place&id=855 | title=Thengal Bhawan | publisher=www.tourism.co.in | accessdate=January 06, 2013 | archivedate=March 5, 2016 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305010143/http://tourism.co.in/mainpage.php?action=place&id=855 | deadurl=yes }}</ref> এই ছপাশালটোৰ পৰাই ১৯৩৫ চনৰ ১২ আগষ্টত প্ৰথম অসমীয়া দৈনিক বাতৰি কাকত ''দৈনিক বাতৰি'' প্ৰকাশ হৈছিল।<ref name="heritagetourismindia" /><ref name="holiday" /> এই বাতৰি কাকতখনৰ সম্পাদক আছিল [[নীলমণি ফুকন]]। ==সাম্প্ৰতিক কালৰ ঠেঙাল ভৱন== বৰ্তমান ঠেঙাল ভৱনটো এটা অতিথিশালালৈ পৰিৱৰ্তন কৰা হৈছে।<ref name="heritagetourismindia" /> {{-}} ==চিত্ৰ ভঁৰাল== <center> <gallery widths="120" heights="120px" perrow="5" style="border: 5px solid #a86; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -moz-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -webkit-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); border-radius: 0.5em; -moz-border-radius: 0.5em; -webkit-border-radius: 0.5em;"> File:Thengal Manor (4).jpg File:Thengal Manor (5).jpg File:Thengal Manor (5).jpg File:Namghar at Thengal Manor, Jorhat.jpg File:Thengal Manor item.jpg File:Thengal Manor (3).jpg File:Thengal Manor Front.jpg File:Thengal Manor Cock.jpg File:Thengal Manor (6).jpg </gallery> </center> ==লগতে চাওক== *[[তিতাবৰ]] *[[যোৰহাট জিমখানা ক্লাব]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://indiatoday.intoday.in/story/explore-the-unexplored-thangal-manor-in-jorhat/1/465310.html Thangal Manor in Jorhat, Assam is worth a visit] {{-}} {{যোৰহাট জিলা}} [[শ্ৰেণী:তিতাবৰ]] [[শ্ৰেণী:যোৰহাট জিলাৰ পৰ্যটনস্থলী]] [[শ্ৰেণী:স্থাপত্য]] pwxy2s5h0ia4pvzs9idtg4mcouowrxt 646692 646691 2026-10-23T07:51:39Z BhuyanBhaskar 16362 /* চিত্ৰ ভঁৰাল */ 646692 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = ঠেঙাল ভৱন <br> Thengal Bhawan | former_names = | image = Thengal Manor, Jorhat, Assam.jpg | image_alt =ঠেঙাল ভৱনৰ সন্মুখভাগ | image_size = 250px | caption = | map_type = | map_alt = | map_caption = | building_type = ভৱন | architectural_style = | governing_body = ব্যক্তিগত | location = জালুকনিবাৰী, [[তিতাবৰ]], [[যোৰহাট জিলা]] | iso_region = CA | coordinates_display = inline,title | coordinates_format = dms | latitude = | longitude = | start_date = ১৮৮০ দশক | completion_date = | demolition_date = | height = | top_floor = | floor_count = | floor_area = | room_count = | architect = | awards = | designations = | url = | references = }} '''ঠেঙাল ভৱন''' ({{lang-en|Thengal Bhawan}}) হৈছে অসমৰ [[যোৰহাট জিলা]]ত অৱস্থিত এটা পুৰণি ভৱন। ইয়াৰ পৰাই ১৯৩৫ চনৰ ১২ আগষ্টত প্ৰথম অসমীয়া দৈনিক বাতৰি কাকত ''দৈনিক বাতৰি'' প্ৰকাশ পাইছিল।<ref name="heritagetourismindia">{{cite web | url=http://www.heritagetourismindia.com/ | title=Heritage North-East | publisher=Heritage North East Pvt. Ltd. | work=Contadgreen | accessdate=January 06, 2013 | archivedate=June 2, 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130602065106/http://heritagetourismindia.com/ | deadurl=yes }}</ref> তেতিয়া কাকতখনৰ সম্পাদক আছিল [[নীলমণি ফুকন]]। 'বৰ্তমান এই ভৱনটো অতিথিশালালৈ পৰিৱৰ্তন কৰা হৈছে। ==ইতিহাস== ৰায়বাহাদুৰ শিৱপ্ৰসাদ বৰুৱাই ১৮৮০ দশকত ঠেঙাল ভৱনটো নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name="jorhat.nic.in">{{cite web | url=http://jorhat.nic.in/thengal-bhawan-in-jorhat.html | title=Thengal Bhawan | publisher=District Administration, Jorhat. | accessdate=13 ফেব্ৰুৱাৰী 2014}}</ref><ref name="holiday">{{cite web | url=http://www.holidayiq.com/Thengal-Bhavan-Jorhat-Sightseeing-808-15077.html | title=About Thengal Bhavan | publisher=holidayiq.com | accessdate=January 06, 2013 | archivedate=March 26, 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130326070625/http://www.holidayiq.com/Thengal-Bhavan-Jorhat-Sightseeing-808-15077.html | deadurl=yes }}</ref> ১৯২৯ চনত তেওঁ ইয়াতেই এটা ছপাশাল বহুৱায়। প্ৰথমতে, ইয়াৰ পৰা সাপ্তাহিক বাতৰি কাকত এখন প্ৰকাশ পাইছিল।<ref name="tourism">{{cite web | url=http://tourism.co.in/mainpage.php?action=place&id=855 | title=Thengal Bhawan | publisher=www.tourism.co.in | accessdate=January 06, 2013 | archivedate=March 5, 2016 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305010143/http://tourism.co.in/mainpage.php?action=place&id=855 | deadurl=yes }}</ref> এই ছপাশালটোৰ পৰাই ১৯৩৫ চনৰ ১২ আগষ্টত প্ৰথম অসমীয়া দৈনিক বাতৰি কাকত ''দৈনিক বাতৰি'' প্ৰকাশ হৈছিল।<ref name="heritagetourismindia" /><ref name="holiday" /> এই বাতৰি কাকতখনৰ সম্পাদক আছিল [[নীলমণি ফুকন]]। ==সাম্প্ৰতিক কালৰ ঠেঙাল ভৱন== বৰ্তমান ঠেঙাল ভৱনটো এটা অতিথিশালালৈ পৰিৱৰ্তন কৰা হৈছে।<ref name="heritagetourismindia" /> {{-}} ==চিত্ৰ ভঁৰাল== <center> <gallery widths="120" heights="120px" perrow="5" style="border: 5px solid #a86; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -moz-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -webkit-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); border-radius: 0.5em; -moz-border-radius: 0.5em; -webkit-border-radius: 0.5em;"> File:Thengal Manor (4).jpg File:Thengal Manor (5).jpg File:Thengal Manor, Jorhat.jpg File:Thengal Manor (5).jpg File:Namghar at Thengal Manor, Jorhat.jpg File:Thengal Manor item.jpg File:Thengal Manor (3).jpg File:Thengal Manor Front.jpg File:Thengal Manor Cock.jpg File:Thengal Manor (6).jpg </gallery> </center> ==লগতে চাওক== *[[তিতাবৰ]] *[[যোৰহাট জিমখানা ক্লাব]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://indiatoday.intoday.in/story/explore-the-unexplored-thangal-manor-in-jorhat/1/465310.html Thangal Manor in Jorhat, Assam is worth a visit] {{-}} {{যোৰহাট জিলা}} [[শ্ৰেণী:তিতাবৰ]] [[শ্ৰেণী:যোৰহাট জিলাৰ পৰ্যটনস্থলী]] [[শ্ৰেণী:স্থাপত্য]] 5qglfna17zrxqba42igzt5aqd1vt34y 646693 646692 2026-10-23T07:52:24Z BhuyanBhaskar 16362 /* চিত্ৰ ভঁৰাল */ 646693 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = ঠেঙাল ভৱন <br> Thengal Bhawan | former_names = | image = Thengal Manor, Jorhat, Assam.jpg | image_alt =ঠেঙাল ভৱনৰ সন্মুখভাগ | image_size = 250px | caption = | map_type = | map_alt = | map_caption = | building_type = ভৱন | architectural_style = | governing_body = ব্যক্তিগত | location = জালুকনিবাৰী, [[তিতাবৰ]], [[যোৰহাট জিলা]] | iso_region = CA | coordinates_display = inline,title | coordinates_format = dms | latitude = | longitude = | start_date = ১৮৮০ দশক | completion_date = | demolition_date = | height = | top_floor = | floor_count = | floor_area = | room_count = | architect = | awards = | designations = | url = | references = }} '''ঠেঙাল ভৱন''' ({{lang-en|Thengal Bhawan}}) হৈছে অসমৰ [[যোৰহাট জিলা]]ত অৱস্থিত এটা পুৰণি ভৱন। ইয়াৰ পৰাই ১৯৩৫ চনৰ ১২ আগষ্টত প্ৰথম অসমীয়া দৈনিক বাতৰি কাকত ''দৈনিক বাতৰি'' প্ৰকাশ পাইছিল।<ref name="heritagetourismindia">{{cite web | url=http://www.heritagetourismindia.com/ | title=Heritage North-East | publisher=Heritage North East Pvt. Ltd. | work=Contadgreen | accessdate=January 06, 2013 | archivedate=June 2, 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130602065106/http://heritagetourismindia.com/ | deadurl=yes }}</ref> তেতিয়া কাকতখনৰ সম্পাদক আছিল [[নীলমণি ফুকন]]। 'বৰ্তমান এই ভৱনটো অতিথিশালালৈ পৰিৱৰ্তন কৰা হৈছে। ==ইতিহাস== ৰায়বাহাদুৰ শিৱপ্ৰসাদ বৰুৱাই ১৮৮০ দশকত ঠেঙাল ভৱনটো নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name="jorhat.nic.in">{{cite web | url=http://jorhat.nic.in/thengal-bhawan-in-jorhat.html | title=Thengal Bhawan | publisher=District Administration, Jorhat. | accessdate=13 ফেব্ৰুৱাৰী 2014}}</ref><ref name="holiday">{{cite web | url=http://www.holidayiq.com/Thengal-Bhavan-Jorhat-Sightseeing-808-15077.html | title=About Thengal Bhavan | publisher=holidayiq.com | accessdate=January 06, 2013 | archivedate=March 26, 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130326070625/http://www.holidayiq.com/Thengal-Bhavan-Jorhat-Sightseeing-808-15077.html | deadurl=yes }}</ref> ১৯২৯ চনত তেওঁ ইয়াতেই এটা ছপাশাল বহুৱায়। প্ৰথমতে, ইয়াৰ পৰা সাপ্তাহিক বাতৰি কাকত এখন প্ৰকাশ পাইছিল।<ref name="tourism">{{cite web | url=http://tourism.co.in/mainpage.php?action=place&id=855 | title=Thengal Bhawan | publisher=www.tourism.co.in | accessdate=January 06, 2013 | archivedate=March 5, 2016 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305010143/http://tourism.co.in/mainpage.php?action=place&id=855 | deadurl=yes }}</ref> এই ছপাশালটোৰ পৰাই ১৯৩৫ চনৰ ১২ আগষ্টত প্ৰথম অসমীয়া দৈনিক বাতৰি কাকত ''দৈনিক বাতৰি'' প্ৰকাশ হৈছিল।<ref name="heritagetourismindia" /><ref name="holiday" /> এই বাতৰি কাকতখনৰ সম্পাদক আছিল [[নীলমণি ফুকন]]। ==সাম্প্ৰতিক কালৰ ঠেঙাল ভৱন== বৰ্তমান ঠেঙাল ভৱনটো এটা অতিথিশালালৈ পৰিৱৰ্তন কৰা হৈছে।<ref name="heritagetourismindia" /> {{-}} ==চিত্ৰ ভঁৰাল== <center> <gallery widths="120" heights="120px" perrow="5" style="border: 5px solid #a86; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -moz-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -webkit-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); border-radius: 0.5em; -moz-border-radius: 0.5em; -webkit-border-radius: 0.5em;"> File:Thengal Manor (4).jpg File:Thengal Manor (5).jpg File:Thengal Manor, Jorhat.jpg File:Thengal Manor (5).jpg File:Thengal Manor (6).jpg File:Namghar at Thengal Manor, Jorhat.jpg File:Thengal Manor item.jpg File:Thengal Manor (3).jpg File:Thengal Manor Front.jpg File:Thengal Manor Cock.jpg File:Thengal Manor (7).jpg </gallery> </center> ==লগতে চাওক== *[[তিতাবৰ]] *[[যোৰহাট জিমখানা ক্লাব]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://indiatoday.intoday.in/story/explore-the-unexplored-thangal-manor-in-jorhat/1/465310.html Thangal Manor in Jorhat, Assam is worth a visit] {{-}} {{যোৰহাট জিলা}} [[শ্ৰেণী:তিতাবৰ]] [[শ্ৰেণী:যোৰহাট জিলাৰ পৰ্যটনস্থলী]] [[শ্ৰেণী:স্থাপত্য]] jstkcix2tw9z32mpor3wm4xxbvls098 646694 646693 2026-10-23T07:52:49Z BhuyanBhaskar 16362 /* চিত্ৰ ভঁৰাল */ 646694 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = ঠেঙাল ভৱন <br> Thengal Bhawan | former_names = | image = Thengal Manor, Jorhat, Assam.jpg | image_alt =ঠেঙাল ভৱনৰ সন্মুখভাগ | image_size = 250px | caption = | map_type = | map_alt = | map_caption = | building_type = ভৱন | architectural_style = | governing_body = ব্যক্তিগত | location = জালুকনিবাৰী, [[তিতাবৰ]], [[যোৰহাট জিলা]] | iso_region = CA | coordinates_display = inline,title | coordinates_format = dms | latitude = | longitude = | start_date = ১৮৮০ দশক | completion_date = | demolition_date = | height = | top_floor = | floor_count = | floor_area = | room_count = | architect = | awards = | designations = | url = | references = }} '''ঠেঙাল ভৱন''' ({{lang-en|Thengal Bhawan}}) হৈছে অসমৰ [[যোৰহাট জিলা]]ত অৱস্থিত এটা পুৰণি ভৱন। ইয়াৰ পৰাই ১৯৩৫ চনৰ ১২ আগষ্টত প্ৰথম অসমীয়া দৈনিক বাতৰি কাকত ''দৈনিক বাতৰি'' প্ৰকাশ পাইছিল।<ref name="heritagetourismindia">{{cite web | url=http://www.heritagetourismindia.com/ | title=Heritage North-East | publisher=Heritage North East Pvt. Ltd. | work=Contadgreen | accessdate=January 06, 2013 | archivedate=June 2, 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130602065106/http://heritagetourismindia.com/ | deadurl=yes }}</ref> তেতিয়া কাকতখনৰ সম্পাদক আছিল [[নীলমণি ফুকন]]। 'বৰ্তমান এই ভৱনটো অতিথিশালালৈ পৰিৱৰ্তন কৰা হৈছে। ==ইতিহাস== ৰায়বাহাদুৰ শিৱপ্ৰসাদ বৰুৱাই ১৮৮০ দশকত ঠেঙাল ভৱনটো নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name="jorhat.nic.in">{{cite web | url=http://jorhat.nic.in/thengal-bhawan-in-jorhat.html | title=Thengal Bhawan | publisher=District Administration, Jorhat. | accessdate=13 ফেব্ৰুৱাৰী 2014}}</ref><ref name="holiday">{{cite web | url=http://www.holidayiq.com/Thengal-Bhavan-Jorhat-Sightseeing-808-15077.html | title=About Thengal Bhavan | publisher=holidayiq.com | accessdate=January 06, 2013 | archivedate=March 26, 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130326070625/http://www.holidayiq.com/Thengal-Bhavan-Jorhat-Sightseeing-808-15077.html | deadurl=yes }}</ref> ১৯২৯ চনত তেওঁ ইয়াতেই এটা ছপাশাল বহুৱায়। প্ৰথমতে, ইয়াৰ পৰা সাপ্তাহিক বাতৰি কাকত এখন প্ৰকাশ পাইছিল।<ref name="tourism">{{cite web | url=http://tourism.co.in/mainpage.php?action=place&id=855 | title=Thengal Bhawan | publisher=www.tourism.co.in | accessdate=January 06, 2013 | archivedate=March 5, 2016 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305010143/http://tourism.co.in/mainpage.php?action=place&id=855 | deadurl=yes }}</ref> এই ছপাশালটোৰ পৰাই ১৯৩৫ চনৰ ১২ আগষ্টত প্ৰথম অসমীয়া দৈনিক বাতৰি কাকত ''দৈনিক বাতৰি'' প্ৰকাশ হৈছিল।<ref name="heritagetourismindia" /><ref name="holiday" /> এই বাতৰি কাকতখনৰ সম্পাদক আছিল [[নীলমণি ফুকন]]। ==সাম্প্ৰতিক কালৰ ঠেঙাল ভৱন== বৰ্তমান ঠেঙাল ভৱনটো এটা অতিথিশালালৈ পৰিৱৰ্তন কৰা হৈছে।<ref name="heritagetourismindia" /> {{-}} ==চিত্ৰ ভঁৰাল== <center> <gallery widths="120" heights="120px" perrow="5" style="border: 5px solid #a86; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -moz-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -webkit-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); border-radius: 0.5em; -moz-border-radius: 0.5em; -webkit-border-radius: 0.5em;"> File:Thengal Manor (4).jpg File:Thengal Manor, Jorhat.jpg File:Thengal Manor (5).jpg File:Thengal Manor (6).jpg File:Namghar at Thengal Manor, Jorhat.jpg File:Thengal Manor item.jpg File:Thengal Manor (3).jpg File:Thengal Manor Front.jpg File:Thengal Manor Cock.jpg File:Thengal Manor (7).jpg </gallery> </center> ==লগতে চাওক== *[[তিতাবৰ]] *[[যোৰহাট জিমখানা ক্লাব]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://indiatoday.intoday.in/story/explore-the-unexplored-thangal-manor-in-jorhat/1/465310.html Thangal Manor in Jorhat, Assam is worth a visit] {{-}} {{যোৰহাট জিলা}} [[শ্ৰেণী:তিতাবৰ]] [[শ্ৰেণী:যোৰহাট জিলাৰ পৰ্যটনস্থলী]] [[শ্ৰেণী:স্থাপত্য]] n8sbfpxs3z6pghgoo7bcl5tgnhnviid 646695 646694 2026-10-23T07:53:07Z BhuyanBhaskar 16362 /* চিত্ৰ ভঁৰাল */ 646695 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = ঠেঙাল ভৱন <br> Thengal Bhawan | former_names = | image = Thengal Manor, Jorhat, Assam.jpg | image_alt =ঠেঙাল ভৱনৰ সন্মুখভাগ | image_size = 250px | caption = | map_type = | map_alt = | map_caption = | building_type = ভৱন | architectural_style = | governing_body = ব্যক্তিগত | location = জালুকনিবাৰী, [[তিতাবৰ]], [[যোৰহাট জিলা]] | iso_region = CA | coordinates_display = inline,title | coordinates_format = dms | latitude = | longitude = | start_date = ১৮৮০ দশক | completion_date = | demolition_date = | height = | top_floor = | floor_count = | floor_area = | room_count = | architect = | awards = | designations = | url = | references = }} '''ঠেঙাল ভৱন''' ({{lang-en|Thengal Bhawan}}) হৈছে অসমৰ [[যোৰহাট জিলা]]ত অৱস্থিত এটা পুৰণি ভৱন। ইয়াৰ পৰাই ১৯৩৫ চনৰ ১২ আগষ্টত প্ৰথম অসমীয়া দৈনিক বাতৰি কাকত ''দৈনিক বাতৰি'' প্ৰকাশ পাইছিল।<ref name="heritagetourismindia">{{cite web | url=http://www.heritagetourismindia.com/ | title=Heritage North-East | publisher=Heritage North East Pvt. Ltd. | work=Contadgreen | accessdate=January 06, 2013 | archivedate=June 2, 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130602065106/http://heritagetourismindia.com/ | deadurl=yes }}</ref> তেতিয়া কাকতখনৰ সম্পাদক আছিল [[নীলমণি ফুকন]]। 'বৰ্তমান এই ভৱনটো অতিথিশালালৈ পৰিৱৰ্তন কৰা হৈছে। ==ইতিহাস== ৰায়বাহাদুৰ শিৱপ্ৰসাদ বৰুৱাই ১৮৮০ দশকত ঠেঙাল ভৱনটো নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name="jorhat.nic.in">{{cite web | url=http://jorhat.nic.in/thengal-bhawan-in-jorhat.html | title=Thengal Bhawan | publisher=District Administration, Jorhat. | accessdate=13 ফেব্ৰুৱাৰী 2014}}</ref><ref name="holiday">{{cite web | url=http://www.holidayiq.com/Thengal-Bhavan-Jorhat-Sightseeing-808-15077.html | title=About Thengal Bhavan | publisher=holidayiq.com | accessdate=January 06, 2013 | archivedate=March 26, 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130326070625/http://www.holidayiq.com/Thengal-Bhavan-Jorhat-Sightseeing-808-15077.html | deadurl=yes }}</ref> ১৯২৯ চনত তেওঁ ইয়াতেই এটা ছপাশাল বহুৱায়। প্ৰথমতে, ইয়াৰ পৰা সাপ্তাহিক বাতৰি কাকত এখন প্ৰকাশ পাইছিল।<ref name="tourism">{{cite web | url=http://tourism.co.in/mainpage.php?action=place&id=855 | title=Thengal Bhawan | publisher=www.tourism.co.in | accessdate=January 06, 2013 | archivedate=March 5, 2016 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305010143/http://tourism.co.in/mainpage.php?action=place&id=855 | deadurl=yes }}</ref> এই ছপাশালটোৰ পৰাই ১৯৩৫ চনৰ ১২ আগষ্টত প্ৰথম অসমীয়া দৈনিক বাতৰি কাকত ''দৈনিক বাতৰি'' প্ৰকাশ হৈছিল।<ref name="heritagetourismindia" /><ref name="holiday" /> এই বাতৰি কাকতখনৰ সম্পাদক আছিল [[নীলমণি ফুকন]]। ==সাম্প্ৰতিক কালৰ ঠেঙাল ভৱন== বৰ্তমান ঠেঙাল ভৱনটো এটা অতিথিশালালৈ পৰিৱৰ্তন কৰা হৈছে।<ref name="heritagetourismindia" /> {{-}} ==চিত্ৰ ভঁৰাল== <center> <gallery widths="120" heights="120px" perrow="5" style="border: 5px solid #a86; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -moz-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -webkit-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); border-radius: 0.5em; -moz-border-radius: 0.5em; -webkit-border-radius: 0.5em;"> File:Thengal Manor emage.jpg File:Thengal Manor (4).jpg File:Thengal Manor, Jorhat.jpg File:Thengal Manor (5).jpg File:Thengal Manor (6).jpg File:Namghar at Thengal Manor, Jorhat.jpg File:Thengal Manor item.jpg File:Thengal Manor (3).jpg File:Thengal Manor Front.jpg File:Thengal Manor Cock.jpg File:Thengal Manor (7).jpg </gallery> </center> ==লগতে চাওক== *[[তিতাবৰ]] *[[যোৰহাট জিমখানা ক্লাব]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://indiatoday.intoday.in/story/explore-the-unexplored-thangal-manor-in-jorhat/1/465310.html Thangal Manor in Jorhat, Assam is worth a visit] {{-}} {{যোৰহাট জিলা}} [[শ্ৰেণী:তিতাবৰ]] [[শ্ৰেণী:যোৰহাট জিলাৰ পৰ্যটনস্থলী]] [[শ্ৰেণী:স্থাপত্য]] jtc5ot78w70g11ifd26mn6zhgw0s91d 646696 646695 2026-10-23T07:57:49Z BhuyanBhaskar 16362 /* চিত্ৰ ভঁৰাল */ 646696 wikitext text/x-wiki {{Infobox building | name = ঠেঙাল ভৱন <br> Thengal Bhawan | former_names = | image = Thengal Manor, Jorhat, Assam.jpg | image_alt =ঠেঙাল ভৱনৰ সন্মুখভাগ | image_size = 250px | caption = | map_type = | map_alt = | map_caption = | building_type = ভৱন | architectural_style = | governing_body = ব্যক্তিগত | location = জালুকনিবাৰী, [[তিতাবৰ]], [[যোৰহাট জিলা]] | iso_region = CA | coordinates_display = inline,title | coordinates_format = dms | latitude = | longitude = | start_date = ১৮৮০ দশক | completion_date = | demolition_date = | height = | top_floor = | floor_count = | floor_area = | room_count = | architect = | awards = | designations = | url = | references = }} '''ঠেঙাল ভৱন''' ({{lang-en|Thengal Bhawan}}) হৈছে অসমৰ [[যোৰহাট জিলা]]ত অৱস্থিত এটা পুৰণি ভৱন। ইয়াৰ পৰাই ১৯৩৫ চনৰ ১২ আগষ্টত প্ৰথম অসমীয়া দৈনিক বাতৰি কাকত ''দৈনিক বাতৰি'' প্ৰকাশ পাইছিল।<ref name="heritagetourismindia">{{cite web | url=http://www.heritagetourismindia.com/ | title=Heritage North-East | publisher=Heritage North East Pvt. Ltd. | work=Contadgreen | accessdate=January 06, 2013 | archivedate=June 2, 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130602065106/http://heritagetourismindia.com/ | deadurl=yes }}</ref> তেতিয়া কাকতখনৰ সম্পাদক আছিল [[নীলমণি ফুকন]]। 'বৰ্তমান এই ভৱনটো অতিথিশালালৈ পৰিৱৰ্তন কৰা হৈছে। ==ইতিহাস== ৰায়বাহাদুৰ শিৱপ্ৰসাদ বৰুৱাই ১৮৮০ দশকত ঠেঙাল ভৱনটো নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name="jorhat.nic.in">{{cite web | url=http://jorhat.nic.in/thengal-bhawan-in-jorhat.html | title=Thengal Bhawan | publisher=District Administration, Jorhat. | accessdate=13 ফেব্ৰুৱাৰী 2014}}</ref><ref name="holiday">{{cite web | url=http://www.holidayiq.com/Thengal-Bhavan-Jorhat-Sightseeing-808-15077.html | title=About Thengal Bhavan | publisher=holidayiq.com | accessdate=January 06, 2013 | archivedate=March 26, 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130326070625/http://www.holidayiq.com/Thengal-Bhavan-Jorhat-Sightseeing-808-15077.html | deadurl=yes }}</ref> ১৯২৯ চনত তেওঁ ইয়াতেই এটা ছপাশাল বহুৱায়। প্ৰথমতে, ইয়াৰ পৰা সাপ্তাহিক বাতৰি কাকত এখন প্ৰকাশ পাইছিল।<ref name="tourism">{{cite web | url=http://tourism.co.in/mainpage.php?action=place&id=855 | title=Thengal Bhawan | publisher=www.tourism.co.in | accessdate=January 06, 2013 | archivedate=March 5, 2016 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305010143/http://tourism.co.in/mainpage.php?action=place&id=855 | deadurl=yes }}</ref> এই ছপাশালটোৰ পৰাই ১৯৩৫ চনৰ ১২ আগষ্টত প্ৰথম অসমীয়া দৈনিক বাতৰি কাকত ''দৈনিক বাতৰি'' প্ৰকাশ হৈছিল।<ref name="heritagetourismindia" /><ref name="holiday" /> এই বাতৰি কাকতখনৰ সম্পাদক আছিল [[নীলমণি ফুকন]]। ==সাম্প্ৰতিক কালৰ ঠেঙাল ভৱন== বৰ্তমান ঠেঙাল ভৱনটো এটা অতিথিশালালৈ পৰিৱৰ্তন কৰা হৈছে।<ref name="heritagetourismindia" /> {{-}} ==চিত্ৰ ভঁৰাল== <center> <gallery widths="120" heights="120px" perrow="5" style="border: 5px solid #a86; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -moz-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); -webkit-box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); border-radius: 0.5em; -moz-border-radius: 0.5em; -webkit-border-radius: 0.5em;"> File:Thengal Manor emage.jpg File:Thengal Manor (4).jpg File:Thengal Manor, Jorhat.jpg File:Thengal Manor (5).jpg File:Thengal Manor (6).jpg File:Namghar at Thengal Manor, Jorhat.jpg File:Thengal Manor item.jpg File:Thengal Manor (3).jpg File:Thengal Manor Front.jpg File:Thengal Manor Cock.jpg File:Thengal Manor (7).jpg File:Thengal Manor (8).jpg </gallery> </center> ==লগতে চাওক== *[[তিতাবৰ]] *[[যোৰহাট জিমখানা ক্লাব]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://indiatoday.intoday.in/story/explore-the-unexplored-thangal-manor-in-jorhat/1/465310.html Thangal Manor in Jorhat, Assam is worth a visit] {{-}} {{যোৰহাট জিলা}} [[শ্ৰেণী:তিতাবৰ]] [[শ্ৰেণী:যোৰহাট জিলাৰ পৰ্যটনস্থলী]] [[শ্ৰেণী:স্থাপত্য]] k92ds4z5ez77hl18l9act9zct9ay5gh 0 36369 646498 646496 2026-10-22T12:08:13Z KhiLanTzi 23530 /* */ উৎস 646498 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group |group = অসমীয়া জাতি |native_name = অসমীয়া {{unicode|Assamese}} |population = ১৩,২৬৮,৪৮৪ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>{{cite web|url=http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |title=Archived copy |accessdate=2016-05-17 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160609213014/http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |archivedate=2016-06-09 |df= }}</ref> |region1 = {{flag|India}} |pop1 = ১৩,১৩৩,২৩৭ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160907221310/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece |date=2016-09-07 }} Less than 50 per cent Assamese speakers in Assam, The Hindu, January 9, 2008.</ref> |ref1 = |region2 = {{flag|Bangladesh}} |pop2 = ২২,৪৫৬ (২০০১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref2 = |region3 = {{flag|Bhutan}} |pop3 = ৫৪,২৬৮ (২০১১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref3 = |region4 = |pop4 = |ref4 = |region5 = |pop5 = |ref5 = |region6 = |pop6 = |ref6 = |region7 = |pop7 = |ref7 = |region8 = |pop8 = |ref8 = |region9 = |pop9 = |ref9 = |region10 = |pop10 = |ref10 = |languages = [[File:Assamese Bengali letter A (red).png|15px]] [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (''<small>[[কামৰূপী উপভাষা|কামৰূপী]], [[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]], [[দেৱান উপভাষা|দেৱান]], [[নলবৰীয়া উপভাষা|নলবৰীয়া]] আদি উপভাষা</small>'') |religions = ''সংখ্যাগুৰু:'' [[File:Om.svg|17px]] [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] (প্ৰধানকৈ''[[File:Sankaradeva.jpg|17px]][[একশৰণ নাম ধৰ্ম]]) [[অসমৰ জনজাতীয় ধৰ্ম]]: • [[ফুৰালুঙ ধৰ্ম]] •[[File:Flag of Donyi-Polo.svg|17px]] [[ডনি পল]] •[[File:Bathouism flag.svg|17px]] [[বাথৌ ধৰ্ম]] •তিৱা জনজাতীয় ধৰ্ম ''অন্যান্য:''[[File:Allah-green.svg|17px]] [[ইছলাম]] • [[File:Christianity Symbol.svg|17px]] [[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম|খ্ৰীষ্টান]] • [[File:Khanda.svg|17px]] [[শিখ ধৰ্ম|শিখ]]<ref>{{cite web |last1=Mar 14 |first1=Yudhvir Rana / TNN / |title=Mission roots brings Assamese Sikhs to Punjab {{!}} India News - Times of India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Mission-roots-brings-Assamese-Sikhs-to-Punjab/articleshow/4262528.cms |website=The Times of India |language=en}}</ref> |related = [[চীনা-তিব্বতীয়]] ([[বড়ো-কছাৰী]], [[টানি জাতি]], [[কাৰ্বি]]), [[টাই জাতি]], [[আৰ্য-ভাৰতীয়]], অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক |footnotes = }} '''অসমীয়া জাতি''' হৈছে প্ৰধানকৈ [[অসমীয়া ভাষা]]ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এক সামাজিক-জাতিগত আৰু ভাষিক সম্প্ৰদায়।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |page=190}}</ref> এই পৰিচয় ঐতিহাসিকভাৱে বিভিন্ন ভাষিক আৰু জাতিগত জনগোষ্ঠীৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক একীভূতকৰণৰ ফলত গঢ় লৈ উঠিছে। ইয়াৰ গঠনত অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক, চীনা-তিব্বতীয়, ভাৰত-আৰ্য আৰু টাই ভাষা-পৰিয়ালৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীসমূহে ভূমিকা পালন কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে এই ঐতিহাসিক একীভূতকৰণক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=354–366}}</ref> [[চ্যু-কা-ফা|চাওলুং চ্যু-কা-ফাক]] অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>[https://www.etvbharat.com/assamese/assam/state/kamrup-metropolitan/asom-divas-2022-celebrated-in-assam/assam20221202133253239239671 Asom Divas 2022 : অসমীয়া জাতিৰ পিতৃপুৰুষ চুকাফাক ৰাজ্যজুৰি স্মৰণ]</ref><ref>“laid the foundation for a great society named Assam” {{Cite paper |last=Boruah |first=Jayanta |title=Sukaphaa the Legend: An Essay on His Contributions in the Formation of Greater Assamese Community |date=2020-02-07 |ssrn=3534274 |doi=10.2139/ssrn.3534274 |url=https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3534274 |page=1 |access-date=2026-10-22}}</ref> ''অসমীয়া জাতি'' আৰু ''অসমৰ বাসিন্দাসকল'' সম্পূৰ্ণ সমাৰ্থক ধাৰণা নহয়। ''অসমৰ বাসিন্দা'' বুলিলে ৰাজ্যখনত বসবাস কৰা সকলো ভাষিক আৰু জাতিগত সম্প্ৰদায়ৰ লোকক বুজোৱা হয়; আনহাতে ''অসমীয়া জাতি'' বুলিলে ঐতিহাসিকভাৱে বিকশিত হোৱা এক উমৈহতীয়া ভাষিক, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ক বুজোৱা হয়। এই পৰিচয়ৰ সৈতে প্ৰধানকৈ অসমীয়া ভাষাৰ সম্পৰ্ক থাকিলেও ইয়াক কেৱল এটা বংশগত জনগোষ্ঠীৰ মাজত সীমাবদ্ধ কৰিব নোৱাৰি। অৱশ্যে অসমৰ বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় সমাজত ''অসমীয়া'' পৰিচয়ৰ পৰিসৰ আৰু সংজ্ঞাক লৈ ঐতিহাসিক আৰু ৰাজনৈতিক মতভেদ আছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয়ৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ হৈছে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]। ২০১১ চনৰ ভাৰতৰ ভাষাভিত্তিক লোকপিয়ল অনুসৰি, দেশখনত অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা আছিল ১,৫৩,১১,৩৫১ গৰাকী। ইয়াৰে ১,৫০,৯৭,২৫৭ গৰাকী অসমত বাস কৰিছিল, যি ৰাজ্যখনৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৪৮.৩৮ শতাংশ।<ref>{{cite web |title=Abstract of Speakers' Strength of Languages and the Mother Tongues – 2011 |publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India |url=https://censusindia.gov.in/2011Census/C-16_25062018_NEW.pdf}}</ref> এই পৰিসংখ্যা অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা; ইয়াক অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ধাৰী সকলো লোকৰ সুনিৰ্দিষ্ট জনসংখ্যা হিচাপে গণ্য কৰিব নোৱাৰি। ==নাম== ইংৰাজী ''Assamese'' শব্দটো ''Assam'' নামৰ পৰা গঠিত, য'ত ''-ese'' প্ৰত্যয়টোৱে কোনো অঞ্চলৰ ভাষা বা বাসিন্দাক বুজায়। ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাত ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক প্ৰশাসন আৰু ভাষাতাত্ত্বিক সাহিত্যত এই শব্দটো অসমীয়া ভাষা আৰু ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীক বুজাবলৈ ব্যৱহৃত হৈছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Grierson |editor-first=G. A. |title=Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family, Eastern Group |volume=V |year=1903 |page=393 |url=https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463}}</ref> প্ৰথম অৱস্থাত অসম বা আছাম শব্দটো [[আহোম ৰাজ্য]] আৰু ইয়াৰ বাসিন্দাসকলক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। পাছলৈ আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ এক বৃহৎ অংশ জয় কৰাৰ পাছত এই শব্দটো প্ৰচলন বৃদ্ধি পায়। অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰত্যয় - ীয়া লগ লাগি পাছলৈ অসম ৰাজ্যৰ বাসিন্দা সকলক অসমীয়া বুলি জনা যায়। ইংৰাজীৰ ''Assamese'' শব্দটো ১৯ আৰু ২০ শতিকাৰ ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক সময়ত আৰম্ভ হৈছিল।<ref>Grierson 1903:393</ref> ব্ৰিটিছ সকলৰ Assamese (এছেমিজৰ) বৰ্ণনা অনুযায়ী অসমীয়াসকলে বৰ্তমানৰ অসমীয়া ভাষা (উল্লেখ অনুসৰি বঙালী ভাষাৰ সৈতে মিল থকা এটা ভাষা) কৈছিল আৰু তেওঁলোকৰ মাজত ইণ্ড-চীনা জনগোষ্ঠীৰ মিশ্ৰণ আছে বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>"...speak a language very similar to Bengali, but have a large mixture of Indo-Chinese blood..." {{Cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |publisher=|location=London |date=1875 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/ |language=en |access-date=2026-07-04 |page=19}}</ref> ঔপনিৱেশিক বিৱৰণত ''Assamese'' শব্দটো ভাষাভাষীৰ লগতে অঞ্চলটোৰ জনসমষ্টিক বুজাবলৈও ব্যৱহৃত হৈছিল। হেনৰি ৱাটাৰফিল্ডে ১৮৭৫ চনৰ এখন লোকপিয়ল-সম্পৰ্কীয় স্মাৰকত অসমীয়া ভাষাৰ সৈতে বঙালীৰ সাদৃশ্য আৰু স্থানীয় জনসমষ্টিৰ মিশ্ৰিত উৎসৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |location=London |year=1875 |page=19 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/}}</ref> ==সংজ্ঞা আৰু পৰিচয়== অসমীয়া জাতিৰ সংজ্ঞা ঐতিহাসিকভাৱে পৰিৱৰ্তনশীল আৰু ৰাজনৈতিকভাৱে বিতৰ্কিত। অসম এখন বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় ৰাজ্য হোৱা বাবে সকলো বাসিন্দাকে একেটা জাতিগত বা ভাষিক পৰিচয়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব নোৱাৰি। বিশেষকৈ ১৯৮৫ চনৰ [[অসম চুক্তি]]ৰ ষষ্ঠ দফা ৰূপায়ণৰ ক্ষেত্ৰত ''অসমীয়া লোক''ৰ সংজ্ঞা নিৰ্ধাৰণ কৰাটো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় হৈ পৰিছে। এই দফাত অসমীয়া লোকসকলৰ সাংস্কৃতিক, সামাজিক আৰু ভাষিক পৰিচয় তথা ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ উদ্দেশ্যে সাংবিধানিক, আইনগত আৰু প্ৰশাসনিক সুৰক্ষা প্ৰদানৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news |title=Assamese People definition rocks Assembly |work=The Hindu |date=1 April 2015 |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/assamese-people-definition-rocks-assembly/article7055297.ece}}</ref> ২০০০ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত [[সদৌ অসম ছাত্ৰ সন্থা]]ই ১৯৫১ চনৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় নাগৰিকপঞ্জী]]ত নাম থকা ব্যক্তি আৰু তেওঁলোকৰ বংশধৰসকলক অসমীয়া হিচাপে গণ্য কৰাৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছিল। অৱশ্যে এইটো সংগঠনটোৰ প্ৰস্তাৱিত সংজ্ঞা আছিল, সৰ্বজনস্বীকৃত বা চূড়ান্ত আইনগত সংজ্ঞা নহয়।<ref>{{cite news |last=Hussain |first=Wasbir |title=Of Natives and Aliens |work=The Hindu |date=24 April 2000 |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-miscellaneous/tp-others/of-natives-and-aliens/article28013077.ece}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ক বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা ঐতিহাসিক একীভূতকৰণ আৰু ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা''ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=355}}</ref> ==অসমীয়া জাতি গঠনৰ ইতিহাস== অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয় কোনো এখন নিৰ্দিষ্ট ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা বা একক সামৰিক সংঘাতৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা নাছিল। ইয়াৰ বিকাশ ঘটিছিল [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]ৰ বিভিন্ন জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় জনগোষ্ঠীৰ মাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি চলা সামাজিক, ভাষিক, সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় আদান-প্ৰদানৰ মাজেৰে। আঞ্চলিক ৰাজ্যসমূহৰ প্ৰতিষ্ঠা, স্থায়ী কৃষিৰ সম্প্ৰসাৰণ, আন্তঃবিবাহ, হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ বিস্তাৰ আৰু উমৈহতীয়া কথিত ভাষাৰ বিকাশে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীক ক্ৰমে এক বৃহত্তৰ সমাজৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিছিল। সমাজবিজ্ঞানী চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'') হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছে, য'ত জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় উভয় গোটেই অসমীয়া সমাজ গঠনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–356}}</ref> অসমীয়া ভাষা আৰু সাহিত্যৰ বিকাশ ঔপনিৱেশিক যুগ আৰু আহোম ৰাজদৰবাৰত ভাষাটোৰ গ্ৰহণৰ বহু আগতেই আৰম্ভ হৈছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাত [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]] আৰু [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]]ই সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে, মধ্য অসমৰ কছাৰী শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, এই সাহিত্যই তেতিয়ালৈকে অসমীয়া ভাষা এক শক্তিশালী সাহিত্যিক মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |year=1976 |pages=45–50}}</ref> ঐতিহাসিকভাৱে [[আহোম ৰাজ্য]],[[কমতা ৰাজ্য|কমতা]], [[কোচ ৰাজ্য|কোচ]], [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] আৰু [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত অঞ্চলসমূহেও এই প্ৰক্ৰিয়াত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইয়াৰে কিছুমান অঞ্চল আহোম শাসনৰ স্থায়ী অধীনলৈ অহা নাছিল যদিও তাত অসমীয়া বা সম্পৰ্কিত আঞ্চলিক ভাষাৰূপৰ প্ৰচলন আছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত বহু জনগোষ্ঠীয়ে অসমীয়াক মাতৃভাষা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–359}}</ref> হৰেকৃষ্ণ ডেকাৰ মতে, বৰ্তমানৰ অসমীয়া নামটো প্ৰচলিত হোৱাৰ পূৰ্বেই ভাষা আৰু সাহিত্যই এক উমৈহতীয়া সাংস্কৃতিক পৰিচয় গঢ়াত ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |pages=189–202}}</ref> ===অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি=== অসমীয়া ভাষিক আৰু সাহিত্যিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি মধ্যযুগৰ প্ৰথমাৰ্ধতে গঢ় লৈ উঠিছিল। চতুৰ্দশ শতিকালৈকে [[অসমীয়া ভাষা]] বিভিন্ন আঞ্চলিক ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত সাহিত্য ৰচনাৰ এটা মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হৈছিল। [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]] আৰু আন কবিসকলে সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে মধ্য অসমৰ এজন [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সাহিত্যৰ ইতিহাসবিদ সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, চতুৰ্দশ শতিকাৰ পৰা সংৰক্ষিত এই সাহিত্যিক নিদৰ্শনসমূহে সেই সময়লৈকে অসমীয়া ভাষা সাহিত্যিক প্ৰকাশৰ এটা শক্তিশালী মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে। সেয়েহে আহোম ৰাজদৰবাৰত অসমীয়া ভাষা গ্ৰহণ কৰাৰ বহু আগৰ পৰাই কমতা আৰু কছাৰী ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত এক আঞ্চলিক সাহিত্যিক সংস্কৃতি গঢ় লৈ উঠিছিল।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |publisher=Harrassowitz |year=1976 |pages=45–50}}</ref> একেসময়তে পূব অসমতো সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় একীভূতকৰণৰ এটা সমান্তৰাল প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। উজনি অসমত আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক প্ৰাধান্য প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ পূৰ্বেই [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ প্ৰসাৰ ঘটিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰসমূহৰ পৰা দূৰত অৱস্থিত হ'লেও আহোমসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বেই চুতীয়া ৰাজ্যত হিন্দুকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=357}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে চুতীয়া সমাজত এটা স্তৰবিভক্ত হিন্দু সামাজিক ব্যৱস্থা গঢ় লৈ উঠিছিল। ঐতিহাসিক বিৱৰণসমূহ অনুসৰি, সেই সময়ত চুতীয়া ৰাজ্যত [[ব্ৰাহ্মণ]], কায়স্থ, [[কলিতা]] আৰু দৈৱজ্ঞ বা গণক আদি সামাজিক গোটৰ উপস্থিতি আছিল।<ref>{{cite book |last=Baruah |first=Swarnalata |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |location=New Delhi |year=1985 |page=230}}</ref><ref>{{cite book |last=Gogoi |first=Jahnabi |title=Agrarian System of Medieval Assam |publisher=Concept Publishing Company |year=2002 |page=21}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ [[একশৰণ নামধৰ্ম]] আন্দোলনৰ পূৰ্বেও পূব অসমত বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ উপস্থিতি আছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাৰ চুতীয়া তাম্ৰশাসনসমূহত বৈষ্ণৱ ব্ৰাহ্মণ আৰু বাসুদেৱৰ ভক্ত হিচাপে পৰিচিত ভূমিদান গ্ৰহীতাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজদৰবাৰ আৰু গ্ৰাম্য সমাজত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ উপস্থিতিৰ ইংগিত দিয়ে।<ref>{{cite journal |last=Shin |first=Jae-Eun |title=Descending from Demons, Ascending to Kshatriyas: Genealogical Claims and Political Process in Pre-modern Northeast India, the Chutiyas and the Dimasas |journal=The Indian Economic and Social History Review |volume=57 |issue=1 |year=2020 |pages=51–56 |doi=10.1177/0019464619894134}}</ref> পৰৱৰ্তী বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাসমূহতো [[শদিয়া]] আৰু কুণ্ডিলক বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ প্ৰাচীন কেন্দ্ৰ হিচাপে স্মৰণ কৰা হৈছে। ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰাত চুতীয়া ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত শদিয়াত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন আৰু স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ বিৱৰণ পোৱা যায়।{{efn|ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰা অনুসৰি, দুজন চুতীয়া ৰাজকুমাৰে নবদ্বীপত অধ্যয়ন কৰাৰ সময়ত কনৌজৰ শংকৰ্ষণ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণৰ সৈতে পৰিচিত হৈছিল। দেশলৈ উভতি অহাৰ পিছত জ্যেষ্ঠ ৰাজকুমাৰজনে শংকৰ্ষণ আৰু কেইবাটাও বৃত্তিজীৱী পৰিয়ালক শদিয়ালৈ আনি ঘাৰমৰা নদীৰ পাৰত এটা বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন কৰিছিল। প্ৰতিষ্ঠানটোক ভূমি, সেৱক আৰু বিষ্ণুৰ প্ৰতিমা দান কৰা হৈছিল। শংকৰ্ষণৰ উত্তৰাধিকাৰীসকলে পাঁচ পুৰুষলৈকে শদিয়াত থাকি চুতীয়া, দেউৰী, মিৰি আৰু আবৰসকলৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। আহোমসকলে চুতীয়া ৰাজ্য জয় কৰাৰ পিছত প্ৰতিষ্ঠানটো স্থানান্তৰিত হয় বুলি এই পৰম্পৰাত উল্লেখ আছে।<ref>{{cite journal |last1=Gogoi |first1=Himadri |last2=Dutta |first2=Tarun |title=Gharmora Satra and Its Archive |journal=Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry |volume=12 |issue=8 |year=2021 |pages=8018–8019}}</ref>}} কুণ্ডিলৰ সৈতে বদলা পদ্ম আতা আৰু বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষসকলৰ সম্পৰ্কৰ উল্লেখো বৈষ্ণৱ বংশাৱলীমূলক সাহিত্যত পোৱা যায়।{{efn|বদলা পদ্ম আতাৰ পূৰ্বপুৰুষসকল কুণ্ডিল বা কুণ্ডিলনগৰত বাস কৰিছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত পৰিয়ালটোৰ এটা শাখা নাৰায়ণপুৰ অঞ্চললৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor-last=Neog |editor-first=Maheswar |title=গুৰু চৰিত কথা |publisher=Lawyers Book Stall |year=1999 |page=373 |language=as}}</ref><ref>{{cite book |last=Dev Goswami |first=Narayan Chandra |title=Satriya Sanskritir Swarnarekha: Mahapurush Sri Sri Badula Padma Ata |publisher=Lawyers Book Stall |year=1984 |page=810}}</ref> ৰামানন্দ দ্বিজৰ ''শ্ৰীশ্ৰী বংশীগোপাল দেৱৰ চৰিত্ৰ''ত বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষ হৰিবৰক ''কুণ্ডিল গোষ্ঠী''ৰ লোক হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor1-last=Barua |editor1-first=Birinchi Kumar |editor2-last=Neog |editor2-first=Maheswar |title=Harivara Vipra's Babrubahnar Yuddha and Tamradhwajar Yuddha |publisher=Gauhati University |year=1960}}</ref>}} আনহাতে ''আদি চৰিত'' আৰু ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত''ত কুণ্ডিলৰ পৰা বাসুদেৱৰ প্ৰতিমা অনাৰ বিৱৰণ আছে।{{efn|''আদি চৰিত''ত [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]]ে কুণ্ডিলনগৰ ভ্ৰমণ কৰি তাৰ পৰা বাসুদেৱৰ এটা প্ৰতিমা লৈ অহাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite book |title=আদি চৰিত বা লক্ষ্মীপুৰৰ আদিম বুৰঞ্জী |author=মাধৱদেৱৰ নামত প্ৰচলিত |publisher=ভাৰতচন্দ্ৰ দাস |location=গুৱাহাটী |year=1928 |page=91 |url=https://as.wikisource.org/wiki/পৃষ্ঠা:আদিচৰিত.djvu/৯১ |language=as}}</ref> ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত'' অনুসৰি, [[জয়ধ্বজ সিংহ]]ই পৰৱৰ্তী সময়ত কুণ্ডিলৰ পৰা আন এটা বাসুদেৱ প্ৰতিমা আনি দামোদৰ ঠাকুৰৰ নৰুৱা সত্ৰত স্থাপন কৰাইছিল। এই সত্ৰখন বৰ্তমান ঢকুৱাখনাৰ [[বাসুদেৱ থান]] নামেৰে পৰিচিত।<ref>{{cite journal |last=Chutia |first=Manas |title=Vasudev Than Narowa Satra—in Historical Perspective |journal=Review of Research |volume=8 |issue=8 |date=May 2019 |pages=2–3 |url=https://oldror.lbp.world/UploadedData/11719.pdf}}</ref>}} এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজ্যত ব্ৰাহ্মণ্য, বৈষ্ণৱ আৰু স্থানীয় জনজাতীয় ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ সহাৱস্থানৰ কথা সূচায়। ইতিহাসবিদ ৰমেশ বুঢ়াগোহাঁয়েও পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া জাতি গঠনত [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদানৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। তেওঁৰ মতে, আহোম ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত চুতীয়াসকলৰ অন্তৰ্ভুক্তি আৰু তেওঁলোকৰ দক্ষ শিল্পী, কাৰিকৰ তথা প্ৰশাসনিক বিষয়াসকলৰ সংযোজনে পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজ্য গঠনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভিত্তি প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Buragohain |first=Ramesh |title=State Formation in Early Mediaeval Assam: A Case Study of the Chutiya State |url=http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20%28R%20Buragohain%29.pdf |date=2013 |page=122 |quote=They greatly contributed to the emerging political system of the time. With the pace of assimilations and acculturations under the hegemony of the Ahoms, they, in fact provided the much needed base for the birth of a greater broad-based Assamese state after the Ahoms in course of time. |archive-url=https://web.archive.org/web/20200916232253/http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20(R%20Buragohain).pdf |archive-date=16 September 2020 |url-status=live}}</ref> সেয়েহে আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক উত্থানৰ পূৰ্বেই চুতীয়া আৰু কমতা ৰাজ্যত অসমীয়া ভাষা, সাহিত্য আৰু ধৰ্মীয় বিকাশৰ বিভিন্ন প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল, যিসমূহে পৰৱৰ্তী অসমীয়া সমাজ গঠনত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ===বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ভূমিকা=== ষোড়শ শতিকাৰ পৰা [[একশৰণ নামধৰ্ম]]ই ইতিমধ্যে বিকশিত হৈ থকা অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিসৰক এক বৃহত্তৰ প্ৰতিষ্ঠানগত ভিত্তি প্ৰদান কৰে। [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]], [[মাধৱদেৱ]] আৰু তেওঁলোকৰ অনুগামীসকলৰ অসমীয়া আৰু [[ব্ৰজাৱলী ভাষা|ব্ৰজাৱলী]] ভাষাত ৰচিত সাহিত্যৰ লগতে [[সত্ৰ]] আৰু [[নামঘৰ]]সমূহে উমৈহতীয়া উপাসনা, সাহিত্যচৰ্চা, সংগীত, নাট্যপ্ৰদৰ্শন আৰু সামাজিক জীৱনৰ কেন্দ্ৰ গঢ়ি তুলিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, নৱবৈষ্ণৱ আন্দোলনে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয় গঠনৰ ইতিপূৰ্বে আৰম্ভ হোৱা প্ৰক্ৰিয়াক অধিক শক্তিশালী আৰু সুসংহত কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=357–359}}</ref> পৰৱৰ্তী আহোম ৰজাসকলে এই ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতা কৰিলেও সত্ৰ আৰু নামঘৰসমূহ মূলত আহোম ৰাজ্যই সৃষ্টি কৰা প্ৰতিষ্ঠান নাছিল। বৈষ্ণৱ ধৰ্মগুৰু আৰু তেওঁলোকৰ শিষ্যসকলৰ কাৰ্যকলাপৰ মাজেৰে এই প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সামাজিক ভিত্তি গঢ় লৈ উঠিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাজপৃষ্ঠপোষকতা বৃদ্ধি পায়। সপ্তদশ শতিকালৈকে আহোম আৰু কোচ উভয় ৰাজ্যই বৈষ্ণৱ আন্দোলনৰ বিস্তৃত জনসমৰ্থনক নিজৰ ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাৰ সৈতে সংযুক্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। সত্ৰসমূহে ৰাজন্যবৰ্গৰ পৰা ভূমি, জনশক্তি আৰু অন্যান্য সম্পদৰ অনুদান লাভ কৰিবলৈ ধৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> ===আহোম শাসনকালত সামূহিক পৰিচয়ৰ সুসংহতকৰণ=== অসমীয়া সামূহিক পৰিচয়ৰ ৰাজনৈতিক সুসংহতকৰণত [[আহোম ৰাজ্য]]ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইতিহাসবিদ উদয়ন মিশ্ৰৰ মতে, ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে বংগৰ মুছলমান শাসকসকলৰ সৈতে হোৱা সংঘাতৰ সময়ত বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোক আহোম শাসনৰ অধীনত উমৈহতীয়া শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে সংগঠিত হোৱাৰ ফলত এক বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজনৈতিক পৰিচয় গঢ় লোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল। তেওঁৰ বিৱৰণ অনুসৰি, [[চুহুংমুং]]ৰ (১৪৯৭–১৫৩৯) শাসনকালত আহোম ৰাজ্যই আক্ৰমণ প্ৰতিহত কৰাৰ লগতে পশ্চিমৰ কমতা আৰু কামৰূপ অঞ্চললৈ সামৰিক অভিযান চলাইছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> এই ৰাজনৈতিক একত্ৰীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া [[প্ৰতাপ সিংহ]]ৰ (১৬০৩–১৬৪১) শাসনকাল আৰু পৰৱৰ্তী আহোম–মোগল সংঘাতসমূহৰ সময়ত অধিক শক্তিশালী হয়। ১৬৭১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ [[শৰাইঘাটৰ যুদ্ধ]] এই সংঘাতসমূহৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য ঘটনা আছিল। মিশ্ৰৰ মতে, বংগ আৰু মোগল অধিকৃত অঞ্চলৰ পৰা অসমলৈ অহা মুছলমান সৈনিক, শিল্পী আৰু বৃত্তিজীৱীসকলৰ একাংশও আহোম ৰাজ্যৰ সমাজ আৰু প্ৰশাসনৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। তেওঁলোকে মোগল সম্প্ৰসাৰণ প্ৰতিহত কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> একেসময়তে আহোম ৰাজদৰবাৰ আৰু প্ৰশাসনত [[আহোম ভাষা]]ৰ সৈতে অসমীয়া ভাষাৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পায়। ইতিহাসবিদ অমলেন্দু গুহৰ মতে, আহোম–মোগল সংঘাতৰ সময়ছোৱাত অসমীয়া ভাষাই প্ৰথমে আহোম ভাষাৰ সৈতে সহাৱস্থান কৰিছিল আৰু ক্ৰমে ৰাজদৰবাৰ তথা প্ৰশাসনত আহোম ভাষাৰ স্থান অধিকাৰ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |year=1983 |page=9 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963}}</ref> এইদৰে আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বিভিন্ন ভাষিক, ধৰ্মীয় আৰু জাতিগত গোটক এক অধিক সংহত ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাৰ অধীনলৈ আনিছিল। একশৰণ নামধৰ্মৰ প্ৰসাৰ আৰু আহোম ৰজাসকলৰ হিন্দুধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতাৰ ফলত সপ্তদশ–অষ্টাদশ শতিকাত বড়ো-কছাৰী জনগোষ্ঠীসমূহৰ একাংশই হিন্দুধৰ্মৰ বিভিন্ন ধাৰা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে অসমীয়া সমাজত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী, বৰ্ণহিন্দু সম্প্ৰদায়, সমতলৰ জনজাতীয় গোট আৰু অসমীয়া মুছলমানসকল অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই প্ৰাক্-ঔপনিৱেশিক বিকাশৰ মাজেৰে এটা সামূহিক ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক সমাজ গঢ় লৈ উঠিছিল। অৱশ্যে আধুনিক ৰাজনৈতিক অৰ্থত অসমীয়া জাতীয়তাবাদৰ বিকাশ ঘটিছিল ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ ঔপনিৱেশিক পৰিস্থিতিত। এই জাতীয়তাবাদৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ আছিল ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |pages=1264–1265 |jstor=4407987}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> ===জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা=== অসমীয়া সমাজৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় পৰিৱৰ্তনক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ মাধ্যমেৰে ব্যাখ্যা কৰা হৈছে। এই প্ৰক্ৰিয়াৰ দুটা উল্লেখযোগ্য দিশ আছিল ৰাজ্য গঠনৰ সৈতে জড়িত সংস্কৃতায়ন আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত একশৰণ নামধৰ্মৰ জৰিয়তে হোৱা সামাজিক স্থানান্তৰ। ====সামাজিক পৰিৱৰ্তন==== ভাৰত-আৰ্য ভাষী আৰু ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ অসমলৈ বিস্তাৰৰ লগে লগে সংস্কৃতায়ন (''Sanskritisation'') আৰু স্থানীয়কৰণ বা দেশীয়কৰণ (''Deshification'')ৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। প্ৰথম প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় জনগোষ্ঠী আৰু ধৰ্মীয় পৰম্পৰাসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য সামাজিক ব্যৱস্থাৰ কিছু উপাদান গ্ৰহণ কৰিছিল। আনহাতে দ্বিতীয় প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় বিশ্বাস, দেৱ-দেৱী আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় সংস্কৃতিকো প্ৰভাৱিত কৰিছিল। হিউ বি. আৰ্বানে এই দুই প্ৰক্ৰিয়াক পৰস্পৰ সম্পৰ্কিত ৰূপত আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |pages=233–234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, এই পৰিৱৰ্তনসমূহ [[বৰ্মন ৰাজবংশ]]ৰ সময়ৰ পৰা, বিশেষকৈ পঞ্চম–অষ্টম শতিকাত, কামৰূপৰ সামাজিক ব্যৱস্থাত দেখা গৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=356}}</ref> আৰ্বানে কামৰূপৰ বৰ্মনসকলৰ পৰা অষ্টাদশ শতিকাৰ আহোমসকললৈকে অসমৰ বহু ৰাজবংশৰ স্থানীয় বা অনা-ভাৰত-আৰ্য পটভূমি আৰু তেওঁলোকৰ ক্ৰমাগত সংস্কৃতায়নৰ কথা উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |page=234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> ৰাজবংশসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰা গ্ৰহণ কৰাৰ লগে লগে তেওঁলোকৰ অধীনস্থ সমাজৰ বিভিন্ন গোটেও এই প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। অৱশ্যে ইয়াৰ ফলত স্থানীয় ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে বিলুপ্ত হোৱা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–357}}</ref> ====একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সামাজিক স্থানান্তৰ==== ষোড়শ শতিকাত একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ প্ৰসাৰে জনজাতীয় পৰিচয়ৰ পৰা বৰ্ণভিত্তিক সামাজিক পৰিচয়লৈ স্থানান্তৰৰ এটা নতুন পথ মুকলি কৰিছিল। বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোকে সত্ৰত গুৰুৰ পৰা শৰণ বা দীক্ষা গ্ৰহণ কৰি ক্ৰমে নিজৰ কিছুমান পুৰণি আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰিছিল আৰু নতুন ধৰ্মীয় তথা সামাজিক ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই বৰ্ণনা কৰা এটা সামাজিক স্থানান্তৰৰ আৰ্হিত দীক্ষা গ্ৰহণৰ পিছতো মদ্যপানৰ অভ্যাস বজাই ৰখা ব্যক্তিক ''মদাহী'' বুলি কোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ শৰণীয়া বা সৰু কোচ, কোচ, বৰকোচ, সৰুকেওট, বৰকেওট আৰু শেষত [[কলিতা]] পৰিচয় লাভ কৰিব পাৰিছিল। এই ধাৰাবাহিকতাত [[ব্ৰাহ্মণ]]সকলক অধিক উচ্চ সামাজিক স্থানত গণ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=358}}</ref> সত্ৰসমূহৰ বহু ধৰ্মগুৰু ব্ৰাহ্মণ গোস্বামী আছিল যদিও কিছুমান গোস্বামী পৰিয়াল পূৰ্বতে কায়স্থ আছিল। আনহাতে কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ জনজাতীয় বা সামাজিকভাৱে নিম্ন স্থানত গণ্য হোৱা গোটৰ সদস্য আছিল। শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজেৰে চুতীয়া, বৰাহী, মৰাণ, দেউৰী আৰু কছাৰীসকলৰ একাংশ ক্ৰমে সংস্কৃতায়িত অসমীয়া কৃষিজীৱী সমাজৰ সৈতে একীভূত হোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। বিশেষকৈ উজনি অসম আৰু কিছু পৰিমাণে মধ্য অসমত এই প্ৰক্ৰিয়া দৃশ্যমান আছিল। অৱশ্যে এই জনগোষ্ঠীসমূহে নিজৰ পূৰ্বৰ সকলো আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ মৰাণ, কৈৱৰ্ত, চণ্ডাল আৰু তাঁতী সম্প্ৰদায়ৰ লোক আছিল বুলিও উল্লেখ পোৱা যায়। নৃতত্ত্ববিদ অড্ৰে কেণ্টলীৰ মতে, শংকৰদেৱে মুছলমান, কৈৱৰ্ত, নগা আৰু গাৰো সম্প্ৰদায়ৰ লোককো ধৰ্মীয় গুৰুৰ দায়িত্ব প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Cantlie |first=Audrey |title=The Assamese: Religion, Caste and Sect in an Indian Village |publisher=Curzon Press |year=1984 |page=177}}</ref> ==স্বাধীনতা-উত্তৰ কালত অসমীয়া জাতি== ইংৰাজসকল অসমৰ পৰা যোৱাৰ পাচত অসমতো বহুতো পৰিৱৰ্তন ঘটিল। প্ৰতিটো প্ৰধান পাৰ্বত্য গোষ্ঠীয়ে অসমৰ পৰা আঁতৰি গৈ নিজৰ নিজৰ সুকীয়া ৰাজ্য স্থাপন কৰিলে। লগে লগে অসমীয়া জাতিৰ প্ৰসাৰতাটো ইয়াৰ স্পষ্ট প্ৰভাৱ পৰিল। অসম বুলি থাকিলগৈ পাতল জনবসতিৰে মিকিৰ পাহাৰ (বৰ্তমানৰ কাৰ্বি আংলং)আৰু উত্তৰ কাছাৰ অঞ্চল, কাছাৰ জিলা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক উপত্যকাকে বুজায়। অসমৰ কোনো এটা [[খিলঞ্জীয়া লোক|খিলঞ্জীয়া জনগোষ্ঠী]] মানুহে অসমীয়া জাতিৰ মানুহ। <ref> অসম অভিধান, শান্তনু কৌশিক বৰুৱা, বনলতা,২০০১,পৃষ্ঠা-২৬-২৯ (১)</ref> ==অসমীয়া জাতিত ভাঙোন== মূলতঃ ছবছৰীয়া অসম আন্দোলনৰ পাচৰ সময়ছোৱাৰ পৰাই অসমীয়া জাতিৰ ৰাজহাড়স্বৰূপ জনগোষ্ঠীসমূহৰৰ মাজত বিভিন্ন ধৰণৰ অসন্তুষ্টিয়ে গা কৰি উঠিছে। ফলস্বৰূপে তেওঁলোকে অসমীয়া জাতি ৰূপে নিজৰ পৰিচয় পৰিত্যাগ কৰি নিজস্ব স্বকীয় জনগোষ্ঠীয় পৰিচয় দিবলৈ আগ্ৰহী হৈ উঠিছে। তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক অনগ্ৰসৰতা আৰু কিছুমান সুবিধাবাদী ৰাজনীতিবিদৰ কাৰুকাৰ্যই এইক্ষেত্ৰত যথেষ্ট পৰিমাণে উদগণি জগাই আহিছে। অৱশ্যে অসমৰ কেইবাজনো ৰাজনৈতিক নেতাই কৰা অদূৰদৰ্শী আৰু অপৰিপক্ব সিদ্ধান্তসমূহেও এই ভাঙোনত অৰিহনা যোগাইছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==টোকা== {{notelist}} ==উৎস প্ৰসংগ== #Baruah, Sanjib (1994). "'Ethnic' Conflict as State—Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism". Modern Asian Studies. 28 (3): 649–671. doi:[[doi:10.1017/S0026749X00011896|10.1017/S0026749X00011896]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/313047 313047]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:144065698 144065698]. #Cantile, Audrey (1984). The Assamese. Curzon Press. #Deka, Harekrishna (2005). "The Assamese Mind: contours of a landscape". India International Centre Quarterly. 32 (2/3): 189–202. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/23006027 23006027]. #Grierson, G A, ed. (1903). [https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463#page/1/mode/1up Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family Eastern Group]. Vol. V. #Guha, Amalendu (December 1983), [https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/bitstream/123456789/3259/1/OP_64_The_ahom_political_system.pdf "The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)"] (PDF), Social Scientist, 11 (12): 3–34, doi:10.2307/3516963, JSTOR 3516963 #Guha, Amalendu (1984). "Nationalism: Pan-Indian and Regional in a Historical Perspective". Social Scientist. 12 (2): 42–65. doi:[[doi:10.2307/3517093|10.2307/3517093]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/3517093 3517093]. #Misra, Udayon (1999). "Immigration and Identity Transformation in Assam". Economic and Political Weekly. 34 (21): 1264–1271. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/4407987 4407987]. #Sharma, Chandan Kumar (2009). "Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity". In Medhi, B.K (ed.). Tribes of North-East India: Issues and Challenges. Delhi: Omsons Publications. pp. 354–366. #Urban, Hugh B. (2011). [https://www.researchgate.net/publication/270529066 "The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam"]. The Journal of Hindu Studies. 4 (3): 231–247. doi:[[doi:10.1093/jhs/hir034|10.1093/jhs/hir034]]. ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:অসম]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সামাজিক সম্প্ৰদায়সমূহ]] io7yvt4cbxpj8bdqsa8y38vcqwr2lte 646501 646498 2026-10-22T13:19:29Z KhiLanTzi 23530 /* */ Ref 646501 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group |group = অসমীয়া জাতি |native_name = অসমীয়া {{unicode|Assamese}} |population = ১৩,২৬৮,৪৮৪ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>{{cite web|url=http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |title=Archived copy |accessdate=2016-05-17 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160609213014/http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |archivedate=2016-06-09 |df= }}</ref> |region1 = {{flag|India}} |pop1 = ১৩,১৩৩,২৩৭ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160907221310/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece |date=2016-09-07 }} Less than 50 per cent Assamese speakers in Assam, The Hindu, January 9, 2008.</ref> |ref1 = |region2 = {{flag|Bangladesh}} |pop2 = ২২,৪৫৬ (২০০১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref2 = |region3 = {{flag|Bhutan}} |pop3 = ৫৪,২৬৮ (২০১১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref3 = |region4 = |pop4 = |ref4 = |region5 = |pop5 = |ref5 = |region6 = |pop6 = |ref6 = |region7 = |pop7 = |ref7 = |region8 = |pop8 = |ref8 = |region9 = |pop9 = |ref9 = |region10 = |pop10 = |ref10 = |languages = [[File:Assamese Bengali letter A (red).png|15px]] [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (''<small>[[কামৰূপী উপভাষা|কামৰূপী]], [[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]], [[দেৱান উপভাষা|দেৱান]], [[নলবৰীয়া উপভাষা|নলবৰীয়া]] আদি উপভাষা</small>'') |religions = ''সংখ্যাগুৰু:'' [[File:Om.svg|17px]] [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] (প্ৰধানকৈ''[[File:Sankaradeva.jpg|17px]][[একশৰণ নাম ধৰ্ম]]) [[অসমৰ জনজাতীয় ধৰ্ম]]: • [[ফুৰালুঙ ধৰ্ম]] •[[File:Flag of Donyi-Polo.svg|17px]] [[ডনি পল]] •[[File:Bathouism flag.svg|17px]] [[বাথৌ ধৰ্ম]] •তিৱা জনজাতীয় ধৰ্ম ''অন্যান্য:''[[File:Allah-green.svg|17px]] [[ইছলাম]] • [[File:Christianity Symbol.svg|17px]] [[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম|খ্ৰীষ্টান]] • [[File:Khanda.svg|17px]] [[শিখ ধৰ্ম|শিখ]]<ref>{{cite web |last1=Mar 14 |first1=Yudhvir Rana / TNN / |title=Mission roots brings Assamese Sikhs to Punjab {{!}} India News - Times of India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Mission-roots-brings-Assamese-Sikhs-to-Punjab/articleshow/4262528.cms |website=The Times of India |language=en}}</ref> |related = [[চীনা-তিব্বতীয়]] ([[বড়ো-কছাৰী]], [[টানি জাতি]], [[কাৰ্বি]]), [[টাই জাতি]], [[আৰ্য-ভাৰতীয়]], অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক |footnotes = }} '''অসমীয়া জাতি''' হৈছে প্ৰধানকৈ [[অসমীয়া ভাষা]]ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এক সামাজিক-জাতিগত আৰু ভাষিক সম্প্ৰদায়।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |page=190}}</ref> এই পৰিচয় ঐতিহাসিকভাৱে বিভিন্ন ভাষিক আৰু জাতিগত জনগোষ্ঠীৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক একীভূতকৰণৰ ফলত গঢ় লৈ উঠিছে। ইয়াৰ গঠনত অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক, চীনা-তিব্বতীয়, ভাৰত-আৰ্য আৰু টাই ভাষা-পৰিয়ালৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীসমূহে ভূমিকা পালন কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে এই ঐতিহাসিক একীভূতকৰণক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=354–366}}</ref> [[চ্যু-কা-ফা|চাওলুং চ্যু-কা-ফাক]] অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>[https://www.etvbharat.com/assamese/assam/state/kamrup-metropolitan/asom-divas-2022-celebrated-in-assam/assam20221202133253239239671 Asom Divas 2022 : অসমীয়া জাতিৰ পিতৃপুৰুষ চুকাফাক ৰাজ্যজুৰি স্মৰণ]</ref><ref>“laid the foundation for a great society named Assam” {{Cite paper |last=Boruah |first=Jayanta |title=Sukaphaa the Legend: An Essay on His Contributions in the Formation of Greater Assamese Community |date=2020-02-07 |ssrn=3534274 |doi=10.2139/ssrn.3534274 |url=https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3534274 |page=1 |access-date=2026-10-22}}</ref><ref>“...unified the people of Assam to be called as an Assamese race.” {{Cite journal |last=Doley |first=Piku |title=Role of Su-Ka-Pha in Founding Ahom Kingdom in Assam |journal=Pratidhwani the Echo |volume=3 |issue=1 |pages=55–58 |date=2014-07 |url=https://www.thecho.in/files/Piku-Doley-.pdf |page=57 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> ''অসমীয়া জাতি'' আৰু ''অসমৰ বাসিন্দাসকল'' সম্পূৰ্ণ সমাৰ্থক ধাৰণা নহয়। ''অসমৰ বাসিন্দা'' বুলিলে ৰাজ্যখনত বসবাস কৰা সকলো ভাষিক আৰু জাতিগত সম্প্ৰদায়ৰ লোকক বুজোৱা হয়; আনহাতে ''অসমীয়া জাতি'' বুলিলে ঐতিহাসিকভাৱে বিকশিত হোৱা এক উমৈহতীয়া ভাষিক, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ক বুজোৱা হয়। এই পৰিচয়ৰ সৈতে প্ৰধানকৈ অসমীয়া ভাষাৰ সম্পৰ্ক থাকিলেও ইয়াক কেৱল এটা বংশগত জনগোষ্ঠীৰ মাজত সীমাবদ্ধ কৰিব নোৱাৰি। অৱশ্যে অসমৰ বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় সমাজত ''অসমীয়া'' পৰিচয়ৰ পৰিসৰ আৰু সংজ্ঞাক লৈ ঐতিহাসিক আৰু ৰাজনৈতিক মতভেদ আছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয়ৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ হৈছে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]। ২০১১ চনৰ ভাৰতৰ ভাষাভিত্তিক লোকপিয়ল অনুসৰি, দেশখনত অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা আছিল ১,৫৩,১১,৩৫১ গৰাকী। ইয়াৰে ১,৫০,৯৭,২৫৭ গৰাকী অসমত বাস কৰিছিল, যি ৰাজ্যখনৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৪৮.৩৮ শতাংশ।<ref>{{cite web |title=Abstract of Speakers' Strength of Languages and the Mother Tongues – 2011 |publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India |url=https://censusindia.gov.in/2011Census/C-16_25062018_NEW.pdf}}</ref> এই পৰিসংখ্যা অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা; ইয়াক অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ধাৰী সকলো লোকৰ সুনিৰ্দিষ্ট জনসংখ্যা হিচাপে গণ্য কৰিব নোৱাৰি। ==নাম== ইংৰাজী ''Assamese'' শব্দটো ''Assam'' নামৰ পৰা গঠিত, য'ত ''-ese'' প্ৰত্যয়টোৱে কোনো অঞ্চলৰ ভাষা বা বাসিন্দাক বুজায়। ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাত ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক প্ৰশাসন আৰু ভাষাতাত্ত্বিক সাহিত্যত এই শব্দটো অসমীয়া ভাষা আৰু ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীক বুজাবলৈ ব্যৱহৃত হৈছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Grierson |editor-first=G. A. |title=Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family, Eastern Group |volume=V |year=1903 |page=393 |url=https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463}}</ref> প্ৰথম অৱস্থাত অসম বা আছাম শব্দটো [[আহোম ৰাজ্য]] আৰু ইয়াৰ বাসিন্দাসকলক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। পাছলৈ আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ এক বৃহৎ অংশ জয় কৰাৰ পাছত এই শব্দটো প্ৰচলন বৃদ্ধি পায়। অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰত্যয় - ীয়া লগ লাগি পাছলৈ অসম ৰাজ্যৰ বাসিন্দা সকলক অসমীয়া বুলি জনা যায়। ইংৰাজীৰ ''Assamese'' শব্দটো ১৯ আৰু ২০ শতিকাৰ ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক সময়ত আৰম্ভ হৈছিল।<ref>Grierson 1903:393</ref> ব্ৰিটিছ সকলৰ Assamese (এছেমিজৰ) বৰ্ণনা অনুযায়ী অসমীয়াসকলে বৰ্তমানৰ অসমীয়া ভাষা (উল্লেখ অনুসৰি বঙালী ভাষাৰ সৈতে মিল থকা এটা ভাষা) কৈছিল আৰু তেওঁলোকৰ মাজত ইণ্ড-চীনা জনগোষ্ঠীৰ মিশ্ৰণ আছে বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>"...speak a language very similar to Bengali, but have a large mixture of Indo-Chinese blood..." {{Cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |publisher=|location=London |date=1875 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/ |language=en |access-date=2026-07-04 |page=19}}</ref> ঔপনিৱেশিক বিৱৰণত ''Assamese'' শব্দটো ভাষাভাষীৰ লগতে অঞ্চলটোৰ জনসমষ্টিক বুজাবলৈও ব্যৱহৃত হৈছিল। হেনৰি ৱাটাৰফিল্ডে ১৮৭৫ চনৰ এখন লোকপিয়ল-সম্পৰ্কীয় স্মাৰকত অসমীয়া ভাষাৰ সৈতে বঙালীৰ সাদৃশ্য আৰু স্থানীয় জনসমষ্টিৰ মিশ্ৰিত উৎসৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |location=London |year=1875 |page=19 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/}}</ref> ==সংজ্ঞা আৰু পৰিচয়== অসমীয়া জাতিৰ সংজ্ঞা ঐতিহাসিকভাৱে পৰিৱৰ্তনশীল আৰু ৰাজনৈতিকভাৱে বিতৰ্কিত। অসম এখন বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় ৰাজ্য হোৱা বাবে সকলো বাসিন্দাকে একেটা জাতিগত বা ভাষিক পৰিচয়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব নোৱাৰি। বিশেষকৈ ১৯৮৫ চনৰ [[অসম চুক্তি]]ৰ ষষ্ঠ দফা ৰূপায়ণৰ ক্ষেত্ৰত ''অসমীয়া লোক''ৰ সংজ্ঞা নিৰ্ধাৰণ কৰাটো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় হৈ পৰিছে। এই দফাত অসমীয়া লোকসকলৰ সাংস্কৃতিক, সামাজিক আৰু ভাষিক পৰিচয় তথা ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ উদ্দেশ্যে সাংবিধানিক, আইনগত আৰু প্ৰশাসনিক সুৰক্ষা প্ৰদানৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news |title=Assamese People definition rocks Assembly |work=The Hindu |date=1 April 2015 |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/assamese-people-definition-rocks-assembly/article7055297.ece}}</ref> ২০০০ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত [[সদৌ অসম ছাত্ৰ সন্থা]]ই ১৯৫১ চনৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় নাগৰিকপঞ্জী]]ত নাম থকা ব্যক্তি আৰু তেওঁলোকৰ বংশধৰসকলক অসমীয়া হিচাপে গণ্য কৰাৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছিল। অৱশ্যে এইটো সংগঠনটোৰ প্ৰস্তাৱিত সংজ্ঞা আছিল, সৰ্বজনস্বীকৃত বা চূড়ান্ত আইনগত সংজ্ঞা নহয়।<ref>{{cite news |last=Hussain |first=Wasbir |title=Of Natives and Aliens |work=The Hindu |date=24 April 2000 |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-miscellaneous/tp-others/of-natives-and-aliens/article28013077.ece}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ক বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা ঐতিহাসিক একীভূতকৰণ আৰু ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা''ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=355}}</ref> ==অসমীয়া জাতি গঠনৰ ইতিহাস== অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয় কোনো এখন নিৰ্দিষ্ট ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা বা একক সামৰিক সংঘাতৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা নাছিল। ইয়াৰ বিকাশ ঘটিছিল [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]ৰ বিভিন্ন জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় জনগোষ্ঠীৰ মাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি চলা সামাজিক, ভাষিক, সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় আদান-প্ৰদানৰ মাজেৰে। আঞ্চলিক ৰাজ্যসমূহৰ প্ৰতিষ্ঠা, স্থায়ী কৃষিৰ সম্প্ৰসাৰণ, আন্তঃবিবাহ, হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ বিস্তাৰ আৰু উমৈহতীয়া কথিত ভাষাৰ বিকাশে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীক ক্ৰমে এক বৃহত্তৰ সমাজৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিছিল। সমাজবিজ্ঞানী চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'') হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছে, য'ত জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় উভয় গোটেই অসমীয়া সমাজ গঠনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–356}}</ref> অসমীয়া ভাষা আৰু সাহিত্যৰ বিকাশ ঔপনিৱেশিক যুগ আৰু আহোম ৰাজদৰবাৰত ভাষাটোৰ গ্ৰহণৰ বহু আগতেই আৰম্ভ হৈছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাত [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]] আৰু [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]]ই সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে, মধ্য অসমৰ কছাৰী শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, এই সাহিত্যই তেতিয়ালৈকে অসমীয়া ভাষা এক শক্তিশালী সাহিত্যিক মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |year=1976 |pages=45–50}}</ref> ঐতিহাসিকভাৱে [[আহোম ৰাজ্য]],[[কমতা ৰাজ্য|কমতা]], [[কোচ ৰাজ্য|কোচ]], [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] আৰু [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত অঞ্চলসমূহেও এই প্ৰক্ৰিয়াত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইয়াৰে কিছুমান অঞ্চল আহোম শাসনৰ স্থায়ী অধীনলৈ অহা নাছিল যদিও তাত অসমীয়া বা সম্পৰ্কিত আঞ্চলিক ভাষাৰূপৰ প্ৰচলন আছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত বহু জনগোষ্ঠীয়ে অসমীয়াক মাতৃভাষা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–359}}</ref> হৰেকৃষ্ণ ডেকাৰ মতে, বৰ্তমানৰ অসমীয়া নামটো প্ৰচলিত হোৱাৰ পূৰ্বেই ভাষা আৰু সাহিত্যই এক উমৈহতীয়া সাংস্কৃতিক পৰিচয় গঢ়াত ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |pages=189–202}}</ref> ===অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি=== অসমীয়া ভাষিক আৰু সাহিত্যিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি মধ্যযুগৰ প্ৰথমাৰ্ধতে গঢ় লৈ উঠিছিল। চতুৰ্দশ শতিকালৈকে [[অসমীয়া ভাষা]] বিভিন্ন আঞ্চলিক ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত সাহিত্য ৰচনাৰ এটা মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হৈছিল। [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]] আৰু আন কবিসকলে সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে মধ্য অসমৰ এজন [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সাহিত্যৰ ইতিহাসবিদ সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, চতুৰ্দশ শতিকাৰ পৰা সংৰক্ষিত এই সাহিত্যিক নিদৰ্শনসমূহে সেই সময়লৈকে অসমীয়া ভাষা সাহিত্যিক প্ৰকাশৰ এটা শক্তিশালী মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে। সেয়েহে আহোম ৰাজদৰবাৰত অসমীয়া ভাষা গ্ৰহণ কৰাৰ বহু আগৰ পৰাই কমতা আৰু কছাৰী ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত এক আঞ্চলিক সাহিত্যিক সংস্কৃতি গঢ় লৈ উঠিছিল।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |publisher=Harrassowitz |year=1976 |pages=45–50}}</ref> একেসময়তে পূব অসমতো সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় একীভূতকৰণৰ এটা সমান্তৰাল প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। উজনি অসমত আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক প্ৰাধান্য প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ পূৰ্বেই [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ প্ৰসাৰ ঘটিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰসমূহৰ পৰা দূৰত অৱস্থিত হ'লেও আহোমসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বেই চুতীয়া ৰাজ্যত হিন্দুকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=357}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে চুতীয়া সমাজত এটা স্তৰবিভক্ত হিন্দু সামাজিক ব্যৱস্থা গঢ় লৈ উঠিছিল। ঐতিহাসিক বিৱৰণসমূহ অনুসৰি, সেই সময়ত চুতীয়া ৰাজ্যত [[ব্ৰাহ্মণ]], কায়স্থ, [[কলিতা]] আৰু দৈৱজ্ঞ বা গণক আদি সামাজিক গোটৰ উপস্থিতি আছিল।<ref>{{cite book |last=Baruah |first=Swarnalata |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |location=New Delhi |year=1985 |page=230}}</ref><ref>{{cite book |last=Gogoi |first=Jahnabi |title=Agrarian System of Medieval Assam |publisher=Concept Publishing Company |year=2002 |page=21}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ [[একশৰণ নামধৰ্ম]] আন্দোলনৰ পূৰ্বেও পূব অসমত বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ উপস্থিতি আছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাৰ চুতীয়া তাম্ৰশাসনসমূহত বৈষ্ণৱ ব্ৰাহ্মণ আৰু বাসুদেৱৰ ভক্ত হিচাপে পৰিচিত ভূমিদান গ্ৰহীতাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজদৰবাৰ আৰু গ্ৰাম্য সমাজত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ উপস্থিতিৰ ইংগিত দিয়ে।<ref>{{cite journal |last=Shin |first=Jae-Eun |title=Descending from Demons, Ascending to Kshatriyas: Genealogical Claims and Political Process in Pre-modern Northeast India, the Chutiyas and the Dimasas |journal=The Indian Economic and Social History Review |volume=57 |issue=1 |year=2020 |pages=51–56 |doi=10.1177/0019464619894134}}</ref> পৰৱৰ্তী বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাসমূহতো [[শদিয়া]] আৰু কুণ্ডিলক বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ প্ৰাচীন কেন্দ্ৰ হিচাপে স্মৰণ কৰা হৈছে। ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰাত চুতীয়া ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত শদিয়াত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন আৰু স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ বিৱৰণ পোৱা যায়।{{efn|ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰা অনুসৰি, দুজন চুতীয়া ৰাজকুমাৰে নবদ্বীপত অধ্যয়ন কৰাৰ সময়ত কনৌজৰ শংকৰ্ষণ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণৰ সৈতে পৰিচিত হৈছিল। দেশলৈ উভতি অহাৰ পিছত জ্যেষ্ঠ ৰাজকুমাৰজনে শংকৰ্ষণ আৰু কেইবাটাও বৃত্তিজীৱী পৰিয়ালক শদিয়ালৈ আনি ঘাৰমৰা নদীৰ পাৰত এটা বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন কৰিছিল। প্ৰতিষ্ঠানটোক ভূমি, সেৱক আৰু বিষ্ণুৰ প্ৰতিমা দান কৰা হৈছিল। শংকৰ্ষণৰ উত্তৰাধিকাৰীসকলে পাঁচ পুৰুষলৈকে শদিয়াত থাকি চুতীয়া, দেউৰী, মিৰি আৰু আবৰসকলৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। আহোমসকলে চুতীয়া ৰাজ্য জয় কৰাৰ পিছত প্ৰতিষ্ঠানটো স্থানান্তৰিত হয় বুলি এই পৰম্পৰাত উল্লেখ আছে।<ref>{{cite journal |last1=Gogoi |first1=Himadri |last2=Dutta |first2=Tarun |title=Gharmora Satra and Its Archive |journal=Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry |volume=12 |issue=8 |year=2021 |pages=8018–8019}}</ref>}} কুণ্ডিলৰ সৈতে বদলা পদ্ম আতা আৰু বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষসকলৰ সম্পৰ্কৰ উল্লেখো বৈষ্ণৱ বংশাৱলীমূলক সাহিত্যত পোৱা যায়।{{efn|বদলা পদ্ম আতাৰ পূৰ্বপুৰুষসকল কুণ্ডিল বা কুণ্ডিলনগৰত বাস কৰিছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত পৰিয়ালটোৰ এটা শাখা নাৰায়ণপুৰ অঞ্চললৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor-last=Neog |editor-first=Maheswar |title=গুৰু চৰিত কথা |publisher=Lawyers Book Stall |year=1999 |page=373 |language=as}}</ref><ref>{{cite book |last=Dev Goswami |first=Narayan Chandra |title=Satriya Sanskritir Swarnarekha: Mahapurush Sri Sri Badula Padma Ata |publisher=Lawyers Book Stall |year=1984 |page=810}}</ref> ৰামানন্দ দ্বিজৰ ''শ্ৰীশ্ৰী বংশীগোপাল দেৱৰ চৰিত্ৰ''ত বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষ হৰিবৰক ''কুণ্ডিল গোষ্ঠী''ৰ লোক হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor1-last=Barua |editor1-first=Birinchi Kumar |editor2-last=Neog |editor2-first=Maheswar |title=Harivara Vipra's Babrubahnar Yuddha and Tamradhwajar Yuddha |publisher=Gauhati University |year=1960}}</ref>}} আনহাতে ''আদি চৰিত'' আৰু ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত''ত কুণ্ডিলৰ পৰা বাসুদেৱৰ প্ৰতিমা অনাৰ বিৱৰণ আছে।{{efn|''আদি চৰিত''ত [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]]ে কুণ্ডিলনগৰ ভ্ৰমণ কৰি তাৰ পৰা বাসুদেৱৰ এটা প্ৰতিমা লৈ অহাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite book |title=আদি চৰিত বা লক্ষ্মীপুৰৰ আদিম বুৰঞ্জী |author=মাধৱদেৱৰ নামত প্ৰচলিত |publisher=ভাৰতচন্দ্ৰ দাস |location=গুৱাহাটী |year=1928 |page=91 |url=https://as.wikisource.org/wiki/পৃষ্ঠা:আদিচৰিত.djvu/৯১ |language=as}}</ref> ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত'' অনুসৰি, [[জয়ধ্বজ সিংহ]]ই পৰৱৰ্তী সময়ত কুণ্ডিলৰ পৰা আন এটা বাসুদেৱ প্ৰতিমা আনি দামোদৰ ঠাকুৰৰ নৰুৱা সত্ৰত স্থাপন কৰাইছিল। এই সত্ৰখন বৰ্তমান ঢকুৱাখনাৰ [[বাসুদেৱ থান]] নামেৰে পৰিচিত।<ref>{{cite journal |last=Chutia |first=Manas |title=Vasudev Than Narowa Satra—in Historical Perspective |journal=Review of Research |volume=8 |issue=8 |date=May 2019 |pages=2–3 |url=https://oldror.lbp.world/UploadedData/11719.pdf}}</ref>}} এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজ্যত ব্ৰাহ্মণ্য, বৈষ্ণৱ আৰু স্থানীয় জনজাতীয় ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ সহাৱস্থানৰ কথা সূচায়। ইতিহাসবিদ ৰমেশ বুঢ়াগোহাঁয়েও পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া জাতি গঠনত [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদানৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। তেওঁৰ মতে, আহোম ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত চুতীয়াসকলৰ অন্তৰ্ভুক্তি আৰু তেওঁলোকৰ দক্ষ শিল্পী, কাৰিকৰ তথা প্ৰশাসনিক বিষয়াসকলৰ সংযোজনে পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজ্য গঠনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভিত্তি প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Buragohain |first=Ramesh |title=State Formation in Early Mediaeval Assam: A Case Study of the Chutiya State |url=http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20%28R%20Buragohain%29.pdf |date=2013 |page=122 |quote=They greatly contributed to the emerging political system of the time. With the pace of assimilations and acculturations under the hegemony of the Ahoms, they, in fact provided the much needed base for the birth of a greater broad-based Assamese state after the Ahoms in course of time. |archive-url=https://web.archive.org/web/20200916232253/http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20(R%20Buragohain).pdf |archive-date=16 September 2020 |url-status=live}}</ref> সেয়েহে আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক উত্থানৰ পূৰ্বেই চুতীয়া আৰু কমতা ৰাজ্যত অসমীয়া ভাষা, সাহিত্য আৰু ধৰ্মীয় বিকাশৰ বিভিন্ন প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল, যিসমূহে পৰৱৰ্তী অসমীয়া সমাজ গঠনত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ===বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ভূমিকা=== ষোড়শ শতিকাৰ পৰা [[একশৰণ নামধৰ্ম]]ই ইতিমধ্যে বিকশিত হৈ থকা অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিসৰক এক বৃহত্তৰ প্ৰতিষ্ঠানগত ভিত্তি প্ৰদান কৰে। [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]], [[মাধৱদেৱ]] আৰু তেওঁলোকৰ অনুগামীসকলৰ অসমীয়া আৰু [[ব্ৰজাৱলী ভাষা|ব্ৰজাৱলী]] ভাষাত ৰচিত সাহিত্যৰ লগতে [[সত্ৰ]] আৰু [[নামঘৰ]]সমূহে উমৈহতীয়া উপাসনা, সাহিত্যচৰ্চা, সংগীত, নাট্যপ্ৰদৰ্শন আৰু সামাজিক জীৱনৰ কেন্দ্ৰ গঢ়ি তুলিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, নৱবৈষ্ণৱ আন্দোলনে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয় গঠনৰ ইতিপূৰ্বে আৰম্ভ হোৱা প্ৰক্ৰিয়াক অধিক শক্তিশালী আৰু সুসংহত কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=357–359}}</ref> পৰৱৰ্তী আহোম ৰজাসকলে এই ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতা কৰিলেও সত্ৰ আৰু নামঘৰসমূহ মূলত আহোম ৰাজ্যই সৃষ্টি কৰা প্ৰতিষ্ঠান নাছিল। বৈষ্ণৱ ধৰ্মগুৰু আৰু তেওঁলোকৰ শিষ্যসকলৰ কাৰ্যকলাপৰ মাজেৰে এই প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সামাজিক ভিত্তি গঢ় লৈ উঠিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাজপৃষ্ঠপোষকতা বৃদ্ধি পায়। সপ্তদশ শতিকালৈকে আহোম আৰু কোচ উভয় ৰাজ্যই বৈষ্ণৱ আন্দোলনৰ বিস্তৃত জনসমৰ্থনক নিজৰ ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাৰ সৈতে সংযুক্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। সত্ৰসমূহে ৰাজন্যবৰ্গৰ পৰা ভূমি, জনশক্তি আৰু অন্যান্য সম্পদৰ অনুদান লাভ কৰিবলৈ ধৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> ===আহোম শাসনকালত সামূহিক পৰিচয়ৰ সুসংহতকৰণ=== অসমীয়া সামূহিক পৰিচয়ৰ ৰাজনৈতিক সুসংহতকৰণত [[আহোম ৰাজ্য]]ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইতিহাসবিদ উদয়ন মিশ্ৰৰ মতে, ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে বংগৰ মুছলমান শাসকসকলৰ সৈতে হোৱা সংঘাতৰ সময়ত বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোক আহোম শাসনৰ অধীনত উমৈহতীয়া শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে সংগঠিত হোৱাৰ ফলত এক বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজনৈতিক পৰিচয় গঢ় লোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল। তেওঁৰ বিৱৰণ অনুসৰি, [[চুহুংমুং]]ৰ (১৪৯৭–১৫৩৯) শাসনকালত আহোম ৰাজ্যই আক্ৰমণ প্ৰতিহত কৰাৰ লগতে পশ্চিমৰ কমতা আৰু কামৰূপ অঞ্চললৈ সামৰিক অভিযান চলাইছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> এই ৰাজনৈতিক একত্ৰীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া [[প্ৰতাপ সিংহ]]ৰ (১৬০৩–১৬৪১) শাসনকাল আৰু পৰৱৰ্তী আহোম–মোগল সংঘাতসমূহৰ সময়ত অধিক শক্তিশালী হয়। ১৬৭১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ [[শৰাইঘাটৰ যুদ্ধ]] এই সংঘাতসমূহৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য ঘটনা আছিল। মিশ্ৰৰ মতে, বংগ আৰু মোগল অধিকৃত অঞ্চলৰ পৰা অসমলৈ অহা মুছলমান সৈনিক, শিল্পী আৰু বৃত্তিজীৱীসকলৰ একাংশও আহোম ৰাজ্যৰ সমাজ আৰু প্ৰশাসনৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। তেওঁলোকে মোগল সম্প্ৰসাৰণ প্ৰতিহত কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> একেসময়তে আহোম ৰাজদৰবাৰ আৰু প্ৰশাসনত [[আহোম ভাষা]]ৰ সৈতে অসমীয়া ভাষাৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পায়। ইতিহাসবিদ অমলেন্দু গুহৰ মতে, আহোম–মোগল সংঘাতৰ সময়ছোৱাত অসমীয়া ভাষাই প্ৰথমে আহোম ভাষাৰ সৈতে সহাৱস্থান কৰিছিল আৰু ক্ৰমে ৰাজদৰবাৰ তথা প্ৰশাসনত আহোম ভাষাৰ স্থান অধিকাৰ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |year=1983 |page=9 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963}}</ref> এইদৰে আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বিভিন্ন ভাষিক, ধৰ্মীয় আৰু জাতিগত গোটক এক অধিক সংহত ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাৰ অধীনলৈ আনিছিল। একশৰণ নামধৰ্মৰ প্ৰসাৰ আৰু আহোম ৰজাসকলৰ হিন্দুধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতাৰ ফলত সপ্তদশ–অষ্টাদশ শতিকাত বড়ো-কছাৰী জনগোষ্ঠীসমূহৰ একাংশই হিন্দুধৰ্মৰ বিভিন্ন ধাৰা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে অসমীয়া সমাজত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী, বৰ্ণহিন্দু সম্প্ৰদায়, সমতলৰ জনজাতীয় গোট আৰু অসমীয়া মুছলমানসকল অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই প্ৰাক্-ঔপনিৱেশিক বিকাশৰ মাজেৰে এটা সামূহিক ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক সমাজ গঢ় লৈ উঠিছিল। অৱশ্যে আধুনিক ৰাজনৈতিক অৰ্থত অসমীয়া জাতীয়তাবাদৰ বিকাশ ঘটিছিল ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ ঔপনিৱেশিক পৰিস্থিতিত। এই জাতীয়তাবাদৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ আছিল ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |pages=1264–1265 |jstor=4407987}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> ===জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা=== অসমীয়া সমাজৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় পৰিৱৰ্তনক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ মাধ্যমেৰে ব্যাখ্যা কৰা হৈছে। এই প্ৰক্ৰিয়াৰ দুটা উল্লেখযোগ্য দিশ আছিল ৰাজ্য গঠনৰ সৈতে জড়িত সংস্কৃতায়ন আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত একশৰণ নামধৰ্মৰ জৰিয়তে হোৱা সামাজিক স্থানান্তৰ। ====সামাজিক পৰিৱৰ্তন==== ভাৰত-আৰ্য ভাষী আৰু ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ অসমলৈ বিস্তাৰৰ লগে লগে সংস্কৃতায়ন (''Sanskritisation'') আৰু স্থানীয়কৰণ বা দেশীয়কৰণ (''Deshification'')ৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। প্ৰথম প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় জনগোষ্ঠী আৰু ধৰ্মীয় পৰম্পৰাসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য সামাজিক ব্যৱস্থাৰ কিছু উপাদান গ্ৰহণ কৰিছিল। আনহাতে দ্বিতীয় প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় বিশ্বাস, দেৱ-দেৱী আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় সংস্কৃতিকো প্ৰভাৱিত কৰিছিল। হিউ বি. আৰ্বানে এই দুই প্ৰক্ৰিয়াক পৰস্পৰ সম্পৰ্কিত ৰূপত আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |pages=233–234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, এই পৰিৱৰ্তনসমূহ [[বৰ্মন ৰাজবংশ]]ৰ সময়ৰ পৰা, বিশেষকৈ পঞ্চম–অষ্টম শতিকাত, কামৰূপৰ সামাজিক ব্যৱস্থাত দেখা গৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=356}}</ref> আৰ্বানে কামৰূপৰ বৰ্মনসকলৰ পৰা অষ্টাদশ শতিকাৰ আহোমসকললৈকে অসমৰ বহু ৰাজবংশৰ স্থানীয় বা অনা-ভাৰত-আৰ্য পটভূমি আৰু তেওঁলোকৰ ক্ৰমাগত সংস্কৃতায়নৰ কথা উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |page=234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> ৰাজবংশসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰা গ্ৰহণ কৰাৰ লগে লগে তেওঁলোকৰ অধীনস্থ সমাজৰ বিভিন্ন গোটেও এই প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। অৱশ্যে ইয়াৰ ফলত স্থানীয় ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে বিলুপ্ত হোৱা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–357}}</ref> ====একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সামাজিক স্থানান্তৰ==== ষোড়শ শতিকাত একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ প্ৰসাৰে জনজাতীয় পৰিচয়ৰ পৰা বৰ্ণভিত্তিক সামাজিক পৰিচয়লৈ স্থানান্তৰৰ এটা নতুন পথ মুকলি কৰিছিল। বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোকে সত্ৰত গুৰুৰ পৰা শৰণ বা দীক্ষা গ্ৰহণ কৰি ক্ৰমে নিজৰ কিছুমান পুৰণি আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰিছিল আৰু নতুন ধৰ্মীয় তথা সামাজিক ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই বৰ্ণনা কৰা এটা সামাজিক স্থানান্তৰৰ আৰ্হিত দীক্ষা গ্ৰহণৰ পিছতো মদ্যপানৰ অভ্যাস বজাই ৰখা ব্যক্তিক ''মদাহী'' বুলি কোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ শৰণীয়া বা সৰু কোচ, কোচ, বৰকোচ, সৰুকেওট, বৰকেওট আৰু শেষত [[কলিতা]] পৰিচয় লাভ কৰিব পাৰিছিল। এই ধাৰাবাহিকতাত [[ব্ৰাহ্মণ]]সকলক অধিক উচ্চ সামাজিক স্থানত গণ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=358}}</ref> সত্ৰসমূহৰ বহু ধৰ্মগুৰু ব্ৰাহ্মণ গোস্বামী আছিল যদিও কিছুমান গোস্বামী পৰিয়াল পূৰ্বতে কায়স্থ আছিল। আনহাতে কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ জনজাতীয় বা সামাজিকভাৱে নিম্ন স্থানত গণ্য হোৱা গোটৰ সদস্য আছিল। শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজেৰে চুতীয়া, বৰাহী, মৰাণ, দেউৰী আৰু কছাৰীসকলৰ একাংশ ক্ৰমে সংস্কৃতায়িত অসমীয়া কৃষিজীৱী সমাজৰ সৈতে একীভূত হোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। বিশেষকৈ উজনি অসম আৰু কিছু পৰিমাণে মধ্য অসমত এই প্ৰক্ৰিয়া দৃশ্যমান আছিল। অৱশ্যে এই জনগোষ্ঠীসমূহে নিজৰ পূৰ্বৰ সকলো আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ মৰাণ, কৈৱৰ্ত, চণ্ডাল আৰু তাঁতী সম্প্ৰদায়ৰ লোক আছিল বুলিও উল্লেখ পোৱা যায়। নৃতত্ত্ববিদ অড্ৰে কেণ্টলীৰ মতে, শংকৰদেৱে মুছলমান, কৈৱৰ্ত, নগা আৰু গাৰো সম্প্ৰদায়ৰ লোককো ধৰ্মীয় গুৰুৰ দায়িত্ব প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Cantlie |first=Audrey |title=The Assamese: Religion, Caste and Sect in an Indian Village |publisher=Curzon Press |year=1984 |page=177}}</ref> ==স্বাধীনতা-উত্তৰ কালত অসমীয়া জাতি== ইংৰাজসকল অসমৰ পৰা যোৱাৰ পাচত অসমতো বহুতো পৰিৱৰ্তন ঘটিল। প্ৰতিটো প্ৰধান পাৰ্বত্য গোষ্ঠীয়ে অসমৰ পৰা আঁতৰি গৈ নিজৰ নিজৰ সুকীয়া ৰাজ্য স্থাপন কৰিলে। লগে লগে অসমীয়া জাতিৰ প্ৰসাৰতাটো ইয়াৰ স্পষ্ট প্ৰভাৱ পৰিল। অসম বুলি থাকিলগৈ পাতল জনবসতিৰে মিকিৰ পাহাৰ (বৰ্তমানৰ কাৰ্বি আংলং)আৰু উত্তৰ কাছাৰ অঞ্চল, কাছাৰ জিলা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক উপত্যকাকে বুজায়। অসমৰ কোনো এটা [[খিলঞ্জীয়া লোক|খিলঞ্জীয়া জনগোষ্ঠী]] মানুহে অসমীয়া জাতিৰ মানুহ। <ref> অসম অভিধান, শান্তনু কৌশিক বৰুৱা, বনলতা,২০০১,পৃষ্ঠা-২৬-২৯ (১)</ref> ==অসমীয়া জাতিত ভাঙোন== মূলতঃ ছবছৰীয়া অসম আন্দোলনৰ পাচৰ সময়ছোৱাৰ পৰাই অসমীয়া জাতিৰ ৰাজহাড়স্বৰূপ জনগোষ্ঠীসমূহৰৰ মাজত বিভিন্ন ধৰণৰ অসন্তুষ্টিয়ে গা কৰি উঠিছে। ফলস্বৰূপে তেওঁলোকে অসমীয়া জাতি ৰূপে নিজৰ পৰিচয় পৰিত্যাগ কৰি নিজস্ব স্বকীয় জনগোষ্ঠীয় পৰিচয় দিবলৈ আগ্ৰহী হৈ উঠিছে। তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক অনগ্ৰসৰতা আৰু কিছুমান সুবিধাবাদী ৰাজনীতিবিদৰ কাৰুকাৰ্যই এইক্ষেত্ৰত যথেষ্ট পৰিমাণে উদগণি জগাই আহিছে। অৱশ্যে অসমৰ কেইবাজনো ৰাজনৈতিক নেতাই কৰা অদূৰদৰ্শী আৰু অপৰিপক্ব সিদ্ধান্তসমূহেও এই ভাঙোনত অৰিহনা যোগাইছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==টোকা== {{notelist}} ==উৎস প্ৰসংগ== #Baruah, Sanjib (1994). "'Ethnic' Conflict as State—Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism". Modern Asian Studies. 28 (3): 649–671. doi:[[doi:10.1017/S0026749X00011896|10.1017/S0026749X00011896]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/313047 313047]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:144065698 144065698]. #Cantile, Audrey (1984). The Assamese. Curzon Press. #Deka, Harekrishna (2005). "The Assamese Mind: contours of a landscape". India International Centre Quarterly. 32 (2/3): 189–202. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/23006027 23006027]. #Grierson, G A, ed. (1903). [https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463#page/1/mode/1up Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family Eastern Group]. Vol. V. #Guha, Amalendu (December 1983), [https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/bitstream/123456789/3259/1/OP_64_The_ahom_political_system.pdf "The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)"] (PDF), Social Scientist, 11 (12): 3–34, doi:10.2307/3516963, JSTOR 3516963 #Guha, Amalendu (1984). "Nationalism: Pan-Indian and Regional in a Historical Perspective". Social Scientist. 12 (2): 42–65. doi:[[doi:10.2307/3517093|10.2307/3517093]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/3517093 3517093]. #Misra, Udayon (1999). "Immigration and Identity Transformation in Assam". Economic and Political Weekly. 34 (21): 1264–1271. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/4407987 4407987]. #Sharma, Chandan Kumar (2009). "Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity". In Medhi, B.K (ed.). Tribes of North-East India: Issues and Challenges. Delhi: Omsons Publications. pp. 354–366. #Urban, Hugh B. (2011). [https://www.researchgate.net/publication/270529066 "The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam"]. The Journal of Hindu Studies. 4 (3): 231–247. doi:[[doi:10.1093/jhs/hir034|10.1093/jhs/hir034]]. ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:অসম]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সামাজিক সম্প্ৰদায়সমূহ]] 9ybmialfqg8ihrlppcffoevgn5xhhze 646508 646501 2026-10-22T13:59:11Z KhiLanTzi 23530 /* */ Ref 646508 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group |group = অসমীয়া জাতি |native_name = অসমীয়া {{unicode|Assamese}} |population = ১৩,২৬৮,৪৮৪ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>{{cite web|url=http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |title=Archived copy |accessdate=2016-05-17 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160609213014/http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |archivedate=2016-06-09 |df= }}</ref> |region1 = {{flag|India}} |pop1 = ১৩,১৩৩,২৩৭ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160907221310/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece |date=2016-09-07 }} Less than 50 per cent Assamese speakers in Assam, The Hindu, January 9, 2008.</ref> |ref1 = |region2 = {{flag|Bangladesh}} |pop2 = ২২,৪৫৬ (২০০১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref2 = |region3 = {{flag|Bhutan}} |pop3 = ৫৪,২৬৮ (২০১১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref3 = |region4 = |pop4 = |ref4 = |region5 = |pop5 = |ref5 = |region6 = |pop6 = |ref6 = |region7 = |pop7 = |ref7 = |region8 = |pop8 = |ref8 = |region9 = |pop9 = |ref9 = |region10 = |pop10 = |ref10 = |languages = [[File:Assamese Bengali letter A (red).png|15px]] [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (''<small>[[কামৰূপী উপভাষা|কামৰূপী]], [[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]], [[দেৱান উপভাষা|দেৱান]], [[নলবৰীয়া উপভাষা|নলবৰীয়া]] আদি উপভাষা</small>'') |religions = ''সংখ্যাগুৰু:'' [[File:Om.svg|17px]] [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] (প্ৰধানকৈ''[[File:Sankaradeva.jpg|17px]][[একশৰণ নাম ধৰ্ম]]) [[অসমৰ জনজাতীয় ধৰ্ম]]: • [[ফুৰালুঙ ধৰ্ম]] •[[File:Flag of Donyi-Polo.svg|17px]] [[ডনি পল]] •[[File:Bathouism flag.svg|17px]] [[বাথৌ ধৰ্ম]] •তিৱা জনজাতীয় ধৰ্ম ''অন্যান্য:''[[File:Allah-green.svg|17px]] [[ইছলাম]] • [[File:Christianity Symbol.svg|17px]] [[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম|খ্ৰীষ্টান]] • [[File:Khanda.svg|17px]] [[শিখ ধৰ্ম|শিখ]]<ref>{{cite web |last1=Mar 14 |first1=Yudhvir Rana / TNN / |title=Mission roots brings Assamese Sikhs to Punjab {{!}} India News - Times of India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Mission-roots-brings-Assamese-Sikhs-to-Punjab/articleshow/4262528.cms |website=The Times of India |language=en}}</ref> |related = [[চীনা-তিব্বতীয়]] ([[বড়ো-কছাৰী]], [[টানি জাতি]], [[কাৰ্বি]]), [[টাই জাতি]], [[আৰ্য-ভাৰতীয়]], অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক |footnotes = }} '''অসমীয়া জাতি''' হৈছে প্ৰধানকৈ [[অসমীয়া ভাষা]]ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এক সামাজিক-জাতিগত আৰু ভাষিক সম্প্ৰদায়।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |page=190}}</ref> এই পৰিচয় ঐতিহাসিকভাৱে বিভিন্ন ভাষিক আৰু জাতিগত জনগোষ্ঠীৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক একীভূতকৰণৰ ফলত গঢ় লৈ উঠিছে। ইয়াৰ গঠনত অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক, চীনা-তিব্বতীয়, ভাৰত-আৰ্য আৰু টাই ভাষা-পৰিয়ালৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীসমূহে ভূমিকা পালন কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে এই ঐতিহাসিক একীভূতকৰণক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=354–366}}</ref> [[চ্যু-কা-ফা|চাওলুং চ্যু-কা-ফাক]] অসম তথা অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>“...Sukapha was the father of Assamese nation...” {{Cite web |last=Nirmolia |first=Lakhya Pratim |title=Sukapha and His Life: An Overview |website=Academia.edu |url=https://www.academia.edu/143089794/Sukapha_and_his_Life_An_Overview |page=3 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref><ref>“laid the foundation for a great society named Assam” {{Cite paper |last=Boruah |first=Jayanta |title=Sukaphaa the Legend: An Essay on His Contributions in the Formation of Greater Assamese Community |date=2020-02-07 |ssrn=3534274 |doi=10.2139/ssrn.3534274 |url=https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3534274 |page=1 |access-date=2026-10-22}}</ref><ref>“...unified the people of Assam to be called as an Assamese race.” {{Cite journal |last=Doley |first=Piku |title=Role of Su-Ka-Pha in Founding Ahom Kingdom in Assam |journal=Pratidhwani the Echo |volume=3 |issue=1 |pages=55–58 |date=2014-07 |url=https://www.thecho.in/files/Piku-Doley-.pdf |page=57 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> ''অসমীয়া জাতি'' আৰু ''অসমৰ বাসিন্দাসকল'' সম্পূৰ্ণ সমাৰ্থক ধাৰণা নহয়। ''অসমৰ বাসিন্দা'' বুলিলে ৰাজ্যখনত বসবাস কৰা সকলো ভাষিক আৰু জাতিগত সম্প্ৰদায়ৰ লোকক বুজোৱা হয়; আনহাতে ''অসমীয়া জাতি'' বুলিলে ঐতিহাসিকভাৱে বিকশিত হোৱা এক উমৈহতীয়া ভাষিক, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ক বুজোৱা হয়। এই পৰিচয়ৰ সৈতে প্ৰধানকৈ অসমীয়া ভাষাৰ সম্পৰ্ক থাকিলেও ইয়াক কেৱল এটা বংশগত জনগোষ্ঠীৰ মাজত সীমাবদ্ধ কৰিব নোৱাৰি। অৱশ্যে অসমৰ বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় সমাজত ''অসমীয়া'' পৰিচয়ৰ পৰিসৰ আৰু সংজ্ঞাক লৈ ঐতিহাসিক আৰু ৰাজনৈতিক মতভেদ আছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয়ৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ হৈছে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]। ২০১১ চনৰ ভাৰতৰ ভাষাভিত্তিক লোকপিয়ল অনুসৰি, দেশখনত অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা আছিল ১,৫৩,১১,৩৫১ গৰাকী। ইয়াৰে ১,৫০,৯৭,২৫৭ গৰাকী অসমত বাস কৰিছিল, যি ৰাজ্যখনৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৪৮.৩৮ শতাংশ।<ref>{{cite web |title=Abstract of Speakers' Strength of Languages and the Mother Tongues – 2011 |publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India |url=https://censusindia.gov.in/2011Census/C-16_25062018_NEW.pdf}}</ref> এই পৰিসংখ্যা অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা; ইয়াক অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ধাৰী সকলো লোকৰ সুনিৰ্দিষ্ট জনসংখ্যা হিচাপে গণ্য কৰিব নোৱাৰি। ==নাম== ইংৰাজী ''Assamese'' শব্দটো ''Assam'' নামৰ পৰা গঠিত, য'ত ''-ese'' প্ৰত্যয়টোৱে কোনো অঞ্চলৰ ভাষা বা বাসিন্দাক বুজায়। ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাত ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক প্ৰশাসন আৰু ভাষাতাত্ত্বিক সাহিত্যত এই শব্দটো অসমীয়া ভাষা আৰু ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীক বুজাবলৈ ব্যৱহৃত হৈছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Grierson |editor-first=G. A. |title=Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family, Eastern Group |volume=V |year=1903 |page=393 |url=https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463}}</ref> প্ৰথম অৱস্থাত অসম বা আছাম শব্দটো [[আহোম ৰাজ্য]] আৰু ইয়াৰ বাসিন্দাসকলক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। পাছলৈ আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ এক বৃহৎ অংশ জয় কৰাৰ পাছত এই শব্দটো প্ৰচলন বৃদ্ধি পায়। অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰত্যয় - ীয়া লগ লাগি পাছলৈ অসম ৰাজ্যৰ বাসিন্দা সকলক অসমীয়া বুলি জনা যায়। ইংৰাজীৰ ''Assamese'' শব্দটো ১৯ আৰু ২০ শতিকাৰ ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক সময়ত আৰম্ভ হৈছিল।<ref>Grierson 1903:393</ref> ব্ৰিটিছ সকলৰ Assamese (এছেমিজৰ) বৰ্ণনা অনুযায়ী অসমীয়াসকলে বৰ্তমানৰ অসমীয়া ভাষা (উল্লেখ অনুসৰি বঙালী ভাষাৰ সৈতে মিল থকা এটা ভাষা) কৈছিল আৰু তেওঁলোকৰ মাজত ইণ্ড-চীনা জনগোষ্ঠীৰ মিশ্ৰণ আছে বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>"...speak a language very similar to Bengali, but have a large mixture of Indo-Chinese blood..." {{Cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |publisher=|location=London |date=1875 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/ |language=en |access-date=2026-07-04 |page=19}}</ref> ঔপনিৱেশিক বিৱৰণত ''Assamese'' শব্দটো ভাষাভাষীৰ লগতে অঞ্চলটোৰ জনসমষ্টিক বুজাবলৈও ব্যৱহৃত হৈছিল। হেনৰি ৱাটাৰফিল্ডে ১৮৭৫ চনৰ এখন লোকপিয়ল-সম্পৰ্কীয় স্মাৰকত অসমীয়া ভাষাৰ সৈতে বঙালীৰ সাদৃশ্য আৰু স্থানীয় জনসমষ্টিৰ মিশ্ৰিত উৎসৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |location=London |year=1875 |page=19 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/}}</ref> ==সংজ্ঞা আৰু পৰিচয়== অসমীয়া জাতিৰ সংজ্ঞা ঐতিহাসিকভাৱে পৰিৱৰ্তনশীল আৰু ৰাজনৈতিকভাৱে বিতৰ্কিত। অসম এখন বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় ৰাজ্য হোৱা বাবে সকলো বাসিন্দাকে একেটা জাতিগত বা ভাষিক পৰিচয়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব নোৱাৰি। বিশেষকৈ ১৯৮৫ চনৰ [[অসম চুক্তি]]ৰ ষষ্ঠ দফা ৰূপায়ণৰ ক্ষেত্ৰত ''অসমীয়া লোক''ৰ সংজ্ঞা নিৰ্ধাৰণ কৰাটো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় হৈ পৰিছে। এই দফাত অসমীয়া লোকসকলৰ সাংস্কৃতিক, সামাজিক আৰু ভাষিক পৰিচয় তথা ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ উদ্দেশ্যে সাংবিধানিক, আইনগত আৰু প্ৰশাসনিক সুৰক্ষা প্ৰদানৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news |title=Assamese People definition rocks Assembly |work=The Hindu |date=1 April 2015 |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/assamese-people-definition-rocks-assembly/article7055297.ece}}</ref> ২০০০ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত [[সদৌ অসম ছাত্ৰ সন্থা]]ই ১৯৫১ চনৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় নাগৰিকপঞ্জী]]ত নাম থকা ব্যক্তি আৰু তেওঁলোকৰ বংশধৰসকলক অসমীয়া হিচাপে গণ্য কৰাৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছিল। অৱশ্যে এইটো সংগঠনটোৰ প্ৰস্তাৱিত সংজ্ঞা আছিল, সৰ্বজনস্বীকৃত বা চূড়ান্ত আইনগত সংজ্ঞা নহয়।<ref>{{cite news |last=Hussain |first=Wasbir |title=Of Natives and Aliens |work=The Hindu |date=24 April 2000 |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-miscellaneous/tp-others/of-natives-and-aliens/article28013077.ece}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ক বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা ঐতিহাসিক একীভূতকৰণ আৰু ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা''ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=355}}</ref> ==অসমীয়া জাতি গঠনৰ ইতিহাস== অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয় কোনো এখন নিৰ্দিষ্ট ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা বা একক সামৰিক সংঘাতৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা নাছিল। ইয়াৰ বিকাশ ঘটিছিল [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]ৰ বিভিন্ন জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় জনগোষ্ঠীৰ মাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি চলা সামাজিক, ভাষিক, সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় আদান-প্ৰদানৰ মাজেৰে। আঞ্চলিক ৰাজ্যসমূহৰ প্ৰতিষ্ঠা, স্থায়ী কৃষিৰ সম্প্ৰসাৰণ, আন্তঃবিবাহ, হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ বিস্তাৰ আৰু উমৈহতীয়া কথিত ভাষাৰ বিকাশে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীক ক্ৰমে এক বৃহত্তৰ সমাজৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিছিল। সমাজবিজ্ঞানী চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'') হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছে, য'ত জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় উভয় গোটেই অসমীয়া সমাজ গঠনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–356}}</ref> অসমীয়া ভাষা আৰু সাহিত্যৰ বিকাশ ঔপনিৱেশিক যুগ আৰু আহোম ৰাজদৰবাৰত ভাষাটোৰ গ্ৰহণৰ বহু আগতেই আৰম্ভ হৈছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাত [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]] আৰু [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]]ই সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে, মধ্য অসমৰ কছাৰী শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, এই সাহিত্যই তেতিয়ালৈকে অসমীয়া ভাষা এক শক্তিশালী সাহিত্যিক মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |year=1976 |pages=45–50}}</ref> ঐতিহাসিকভাৱে [[আহোম ৰাজ্য]],[[কমতা ৰাজ্য|কমতা]], [[কোচ ৰাজ্য|কোচ]], [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] আৰু [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত অঞ্চলসমূহেও এই প্ৰক্ৰিয়াত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইয়াৰে কিছুমান অঞ্চল আহোম শাসনৰ স্থায়ী অধীনলৈ অহা নাছিল যদিও তাত অসমীয়া বা সম্পৰ্কিত আঞ্চলিক ভাষাৰূপৰ প্ৰচলন আছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত বহু জনগোষ্ঠীয়ে অসমীয়াক মাতৃভাষা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–359}}</ref> হৰেকৃষ্ণ ডেকাৰ মতে, বৰ্তমানৰ অসমীয়া নামটো প্ৰচলিত হোৱাৰ পূৰ্বেই ভাষা আৰু সাহিত্যই এক উমৈহতীয়া সাংস্কৃতিক পৰিচয় গঢ়াত ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |pages=189–202}}</ref> ===অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি=== অসমীয়া ভাষিক আৰু সাহিত্যিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি মধ্যযুগৰ প্ৰথমাৰ্ধতে গঢ় লৈ উঠিছিল। চতুৰ্দশ শতিকালৈকে [[অসমীয়া ভাষা]] বিভিন্ন আঞ্চলিক ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত সাহিত্য ৰচনাৰ এটা মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হৈছিল। [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]] আৰু আন কবিসকলে সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে মধ্য অসমৰ এজন [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সাহিত্যৰ ইতিহাসবিদ সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, চতুৰ্দশ শতিকাৰ পৰা সংৰক্ষিত এই সাহিত্যিক নিদৰ্শনসমূহে সেই সময়লৈকে অসমীয়া ভাষা সাহিত্যিক প্ৰকাশৰ এটা শক্তিশালী মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে। সেয়েহে আহোম ৰাজদৰবাৰত অসমীয়া ভাষা গ্ৰহণ কৰাৰ বহু আগৰ পৰাই কমতা আৰু কছাৰী ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত এক আঞ্চলিক সাহিত্যিক সংস্কৃতি গঢ় লৈ উঠিছিল।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |publisher=Harrassowitz |year=1976 |pages=45–50}}</ref> একেসময়তে পূব অসমতো সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় একীভূতকৰণৰ এটা সমান্তৰাল প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। উজনি অসমত আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক প্ৰাধান্য প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ পূৰ্বেই [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ প্ৰসাৰ ঘটিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰসমূহৰ পৰা দূৰত অৱস্থিত হ'লেও আহোমসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বেই চুতীয়া ৰাজ্যত হিন্দুকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=357}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে চুতীয়া সমাজত এটা স্তৰবিভক্ত হিন্দু সামাজিক ব্যৱস্থা গঢ় লৈ উঠিছিল। ঐতিহাসিক বিৱৰণসমূহ অনুসৰি, সেই সময়ত চুতীয়া ৰাজ্যত [[ব্ৰাহ্মণ]], কায়স্থ, [[কলিতা]] আৰু দৈৱজ্ঞ বা গণক আদি সামাজিক গোটৰ উপস্থিতি আছিল।<ref>{{cite book |last=Baruah |first=Swarnalata |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |location=New Delhi |year=1985 |page=230}}</ref><ref>{{cite book |last=Gogoi |first=Jahnabi |title=Agrarian System of Medieval Assam |publisher=Concept Publishing Company |year=2002 |page=21}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ [[একশৰণ নামধৰ্ম]] আন্দোলনৰ পূৰ্বেও পূব অসমত বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ উপস্থিতি আছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাৰ চুতীয়া তাম্ৰশাসনসমূহত বৈষ্ণৱ ব্ৰাহ্মণ আৰু বাসুদেৱৰ ভক্ত হিচাপে পৰিচিত ভূমিদান গ্ৰহীতাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজদৰবাৰ আৰু গ্ৰাম্য সমাজত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ উপস্থিতিৰ ইংগিত দিয়ে।<ref>{{cite journal |last=Shin |first=Jae-Eun |title=Descending from Demons, Ascending to Kshatriyas: Genealogical Claims and Political Process in Pre-modern Northeast India, the Chutiyas and the Dimasas |journal=The Indian Economic and Social History Review |volume=57 |issue=1 |year=2020 |pages=51–56 |doi=10.1177/0019464619894134}}</ref> পৰৱৰ্তী বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাসমূহতো [[শদিয়া]] আৰু কুণ্ডিলক বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ প্ৰাচীন কেন্দ্ৰ হিচাপে স্মৰণ কৰা হৈছে। ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰাত চুতীয়া ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত শদিয়াত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন আৰু স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ বিৱৰণ পোৱা যায়।{{efn|ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰা অনুসৰি, দুজন চুতীয়া ৰাজকুমাৰে নবদ্বীপত অধ্যয়ন কৰাৰ সময়ত কনৌজৰ শংকৰ্ষণ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণৰ সৈতে পৰিচিত হৈছিল। দেশলৈ উভতি অহাৰ পিছত জ্যেষ্ঠ ৰাজকুমাৰজনে শংকৰ্ষণ আৰু কেইবাটাও বৃত্তিজীৱী পৰিয়ালক শদিয়ালৈ আনি ঘাৰমৰা নদীৰ পাৰত এটা বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন কৰিছিল। প্ৰতিষ্ঠানটোক ভূমি, সেৱক আৰু বিষ্ণুৰ প্ৰতিমা দান কৰা হৈছিল। শংকৰ্ষণৰ উত্তৰাধিকাৰীসকলে পাঁচ পুৰুষলৈকে শদিয়াত থাকি চুতীয়া, দেউৰী, মিৰি আৰু আবৰসকলৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। আহোমসকলে চুতীয়া ৰাজ্য জয় কৰাৰ পিছত প্ৰতিষ্ঠানটো স্থানান্তৰিত হয় বুলি এই পৰম্পৰাত উল্লেখ আছে।<ref>{{cite journal |last1=Gogoi |first1=Himadri |last2=Dutta |first2=Tarun |title=Gharmora Satra and Its Archive |journal=Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry |volume=12 |issue=8 |year=2021 |pages=8018–8019}}</ref>}} কুণ্ডিলৰ সৈতে বদলা পদ্ম আতা আৰু বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষসকলৰ সম্পৰ্কৰ উল্লেখো বৈষ্ণৱ বংশাৱলীমূলক সাহিত্যত পোৱা যায়।{{efn|বদলা পদ্ম আতাৰ পূৰ্বপুৰুষসকল কুণ্ডিল বা কুণ্ডিলনগৰত বাস কৰিছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত পৰিয়ালটোৰ এটা শাখা নাৰায়ণপুৰ অঞ্চললৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor-last=Neog |editor-first=Maheswar |title=গুৰু চৰিত কথা |publisher=Lawyers Book Stall |year=1999 |page=373 |language=as}}</ref><ref>{{cite book |last=Dev Goswami |first=Narayan Chandra |title=Satriya Sanskritir Swarnarekha: Mahapurush Sri Sri Badula Padma Ata |publisher=Lawyers Book Stall |year=1984 |page=810}}</ref> ৰামানন্দ দ্বিজৰ ''শ্ৰীশ্ৰী বংশীগোপাল দেৱৰ চৰিত্ৰ''ত বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষ হৰিবৰক ''কুণ্ডিল গোষ্ঠী''ৰ লোক হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor1-last=Barua |editor1-first=Birinchi Kumar |editor2-last=Neog |editor2-first=Maheswar |title=Harivara Vipra's Babrubahnar Yuddha and Tamradhwajar Yuddha |publisher=Gauhati University |year=1960}}</ref>}} আনহাতে ''আদি চৰিত'' আৰু ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত''ত কুণ্ডিলৰ পৰা বাসুদেৱৰ প্ৰতিমা অনাৰ বিৱৰণ আছে।{{efn|''আদি চৰিত''ত [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]]ে কুণ্ডিলনগৰ ভ্ৰমণ কৰি তাৰ পৰা বাসুদেৱৰ এটা প্ৰতিমা লৈ অহাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite book |title=আদি চৰিত বা লক্ষ্মীপুৰৰ আদিম বুৰঞ্জী |author=মাধৱদেৱৰ নামত প্ৰচলিত |publisher=ভাৰতচন্দ্ৰ দাস |location=গুৱাহাটী |year=1928 |page=91 |url=https://as.wikisource.org/wiki/পৃষ্ঠা:আদিচৰিত.djvu/৯১ |language=as}}</ref> ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত'' অনুসৰি, [[জয়ধ্বজ সিংহ]]ই পৰৱৰ্তী সময়ত কুণ্ডিলৰ পৰা আন এটা বাসুদেৱ প্ৰতিমা আনি দামোদৰ ঠাকুৰৰ নৰুৱা সত্ৰত স্থাপন কৰাইছিল। এই সত্ৰখন বৰ্তমান ঢকুৱাখনাৰ [[বাসুদেৱ থান]] নামেৰে পৰিচিত।<ref>{{cite journal |last=Chutia |first=Manas |title=Vasudev Than Narowa Satra—in Historical Perspective |journal=Review of Research |volume=8 |issue=8 |date=May 2019 |pages=2–3 |url=https://oldror.lbp.world/UploadedData/11719.pdf}}</ref>}} এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজ্যত ব্ৰাহ্মণ্য, বৈষ্ণৱ আৰু স্থানীয় জনজাতীয় ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ সহাৱস্থানৰ কথা সূচায়। ইতিহাসবিদ ৰমেশ বুঢ়াগোহাঁয়েও পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া জাতি গঠনত [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদানৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। তেওঁৰ মতে, আহোম ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত চুতীয়াসকলৰ অন্তৰ্ভুক্তি আৰু তেওঁলোকৰ দক্ষ শিল্পী, কাৰিকৰ তথা প্ৰশাসনিক বিষয়াসকলৰ সংযোজনে পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজ্য গঠনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভিত্তি প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Buragohain |first=Ramesh |title=State Formation in Early Mediaeval Assam: A Case Study of the Chutiya State |url=http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20%28R%20Buragohain%29.pdf |date=2013 |page=122 |quote=They greatly contributed to the emerging political system of the time. With the pace of assimilations and acculturations under the hegemony of the Ahoms, they, in fact provided the much needed base for the birth of a greater broad-based Assamese state after the Ahoms in course of time. |archive-url=https://web.archive.org/web/20200916232253/http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20(R%20Buragohain).pdf |archive-date=16 September 2020 |url-status=live}}</ref> সেয়েহে আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক উত্থানৰ পূৰ্বেই চুতীয়া আৰু কমতা ৰাজ্যত অসমীয়া ভাষা, সাহিত্য আৰু ধৰ্মীয় বিকাশৰ বিভিন্ন প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল, যিসমূহে পৰৱৰ্তী অসমীয়া সমাজ গঠনত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ===বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ভূমিকা=== ষোড়শ শতিকাৰ পৰা [[একশৰণ নামধৰ্ম]]ই ইতিমধ্যে বিকশিত হৈ থকা অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিসৰক এক বৃহত্তৰ প্ৰতিষ্ঠানগত ভিত্তি প্ৰদান কৰে। [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]], [[মাধৱদেৱ]] আৰু তেওঁলোকৰ অনুগামীসকলৰ অসমীয়া আৰু [[ব্ৰজাৱলী ভাষা|ব্ৰজাৱলী]] ভাষাত ৰচিত সাহিত্যৰ লগতে [[সত্ৰ]] আৰু [[নামঘৰ]]সমূহে উমৈহতীয়া উপাসনা, সাহিত্যচৰ্চা, সংগীত, নাট্যপ্ৰদৰ্শন আৰু সামাজিক জীৱনৰ কেন্দ্ৰ গঢ়ি তুলিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, নৱবৈষ্ণৱ আন্দোলনে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয় গঠনৰ ইতিপূৰ্বে আৰম্ভ হোৱা প্ৰক্ৰিয়াক অধিক শক্তিশালী আৰু সুসংহত কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=357–359}}</ref> পৰৱৰ্তী আহোম ৰজাসকলে এই ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতা কৰিলেও সত্ৰ আৰু নামঘৰসমূহ মূলত আহোম ৰাজ্যই সৃষ্টি কৰা প্ৰতিষ্ঠান নাছিল। বৈষ্ণৱ ধৰ্মগুৰু আৰু তেওঁলোকৰ শিষ্যসকলৰ কাৰ্যকলাপৰ মাজেৰে এই প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সামাজিক ভিত্তি গঢ় লৈ উঠিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাজপৃষ্ঠপোষকতা বৃদ্ধি পায়। সপ্তদশ শতিকালৈকে আহোম আৰু কোচ উভয় ৰাজ্যই বৈষ্ণৱ আন্দোলনৰ বিস্তৃত জনসমৰ্থনক নিজৰ ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাৰ সৈতে সংযুক্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। সত্ৰসমূহে ৰাজন্যবৰ্গৰ পৰা ভূমি, জনশক্তি আৰু অন্যান্য সম্পদৰ অনুদান লাভ কৰিবলৈ ধৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> ===আহোম শাসনকালত সামূহিক পৰিচয়ৰ সুসংহতকৰণ=== অসমীয়া সামূহিক পৰিচয়ৰ ৰাজনৈতিক সুসংহতকৰণত [[আহোম ৰাজ্য]]ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইতিহাসবিদ উদয়ন মিশ্ৰৰ মতে, ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে বংগৰ মুছলমান শাসকসকলৰ সৈতে হোৱা সংঘাতৰ সময়ত বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোক আহোম শাসনৰ অধীনত উমৈহতীয়া শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে সংগঠিত হোৱাৰ ফলত এক বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজনৈতিক পৰিচয় গঢ় লোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল। তেওঁৰ বিৱৰণ অনুসৰি, [[চুহুংমুং]]ৰ (১৪৯৭–১৫৩৯) শাসনকালত আহোম ৰাজ্যই আক্ৰমণ প্ৰতিহত কৰাৰ লগতে পশ্চিমৰ কমতা আৰু কামৰূপ অঞ্চললৈ সামৰিক অভিযান চলাইছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> এই ৰাজনৈতিক একত্ৰীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া [[প্ৰতাপ সিংহ]]ৰ (১৬০৩–১৬৪১) শাসনকাল আৰু পৰৱৰ্তী আহোম–মোগল সংঘাতসমূহৰ সময়ত অধিক শক্তিশালী হয়। ১৬৭১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ [[শৰাইঘাটৰ যুদ্ধ]] এই সংঘাতসমূহৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য ঘটনা আছিল। মিশ্ৰৰ মতে, বংগ আৰু মোগল অধিকৃত অঞ্চলৰ পৰা অসমলৈ অহা মুছলমান সৈনিক, শিল্পী আৰু বৃত্তিজীৱীসকলৰ একাংশও আহোম ৰাজ্যৰ সমাজ আৰু প্ৰশাসনৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। তেওঁলোকে মোগল সম্প্ৰসাৰণ প্ৰতিহত কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> একেসময়তে আহোম ৰাজদৰবাৰ আৰু প্ৰশাসনত [[আহোম ভাষা]]ৰ সৈতে অসমীয়া ভাষাৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পায়। ইতিহাসবিদ অমলেন্দু গুহৰ মতে, আহোম–মোগল সংঘাতৰ সময়ছোৱাত অসমীয়া ভাষাই প্ৰথমে আহোম ভাষাৰ সৈতে সহাৱস্থান কৰিছিল আৰু ক্ৰমে ৰাজদৰবাৰ তথা প্ৰশাসনত আহোম ভাষাৰ স্থান অধিকাৰ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |year=1983 |page=9 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963}}</ref> এইদৰে আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বিভিন্ন ভাষিক, ধৰ্মীয় আৰু জাতিগত গোটক এক অধিক সংহত ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাৰ অধীনলৈ আনিছিল। একশৰণ নামধৰ্মৰ প্ৰসাৰ আৰু আহোম ৰজাসকলৰ হিন্দুধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতাৰ ফলত সপ্তদশ–অষ্টাদশ শতিকাত বড়ো-কছাৰী জনগোষ্ঠীসমূহৰ একাংশই হিন্দুধৰ্মৰ বিভিন্ন ধাৰা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে অসমীয়া সমাজত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী, বৰ্ণহিন্দু সম্প্ৰদায়, সমতলৰ জনজাতীয় গোট আৰু অসমীয়া মুছলমানসকল অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই প্ৰাক্-ঔপনিৱেশিক বিকাশৰ মাজেৰে এটা সামূহিক ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক সমাজ গঢ় লৈ উঠিছিল। অৱশ্যে আধুনিক ৰাজনৈতিক অৰ্থত অসমীয়া জাতীয়তাবাদৰ বিকাশ ঘটিছিল ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ ঔপনিৱেশিক পৰিস্থিতিত। এই জাতীয়তাবাদৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ আছিল ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |pages=1264–1265 |jstor=4407987}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> ===জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা=== অসমীয়া সমাজৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় পৰিৱৰ্তনক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ মাধ্যমেৰে ব্যাখ্যা কৰা হৈছে। এই প্ৰক্ৰিয়াৰ দুটা উল্লেখযোগ্য দিশ আছিল ৰাজ্য গঠনৰ সৈতে জড়িত সংস্কৃতায়ন আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত একশৰণ নামধৰ্মৰ জৰিয়তে হোৱা সামাজিক স্থানান্তৰ। ====সামাজিক পৰিৱৰ্তন==== ভাৰত-আৰ্য ভাষী আৰু ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ অসমলৈ বিস্তাৰৰ লগে লগে সংস্কৃতায়ন (''Sanskritisation'') আৰু স্থানীয়কৰণ বা দেশীয়কৰণ (''Deshification'')ৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। প্ৰথম প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় জনগোষ্ঠী আৰু ধৰ্মীয় পৰম্পৰাসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য সামাজিক ব্যৱস্থাৰ কিছু উপাদান গ্ৰহণ কৰিছিল। আনহাতে দ্বিতীয় প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় বিশ্বাস, দেৱ-দেৱী আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় সংস্কৃতিকো প্ৰভাৱিত কৰিছিল। হিউ বি. আৰ্বানে এই দুই প্ৰক্ৰিয়াক পৰস্পৰ সম্পৰ্কিত ৰূপত আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |pages=233–234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, এই পৰিৱৰ্তনসমূহ [[বৰ্মন ৰাজবংশ]]ৰ সময়ৰ পৰা, বিশেষকৈ পঞ্চম–অষ্টম শতিকাত, কামৰূপৰ সামাজিক ব্যৱস্থাত দেখা গৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=356}}</ref> আৰ্বানে কামৰূপৰ বৰ্মনসকলৰ পৰা অষ্টাদশ শতিকাৰ আহোমসকললৈকে অসমৰ বহু ৰাজবংশৰ স্থানীয় বা অনা-ভাৰত-আৰ্য পটভূমি আৰু তেওঁলোকৰ ক্ৰমাগত সংস্কৃতায়নৰ কথা উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |page=234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> ৰাজবংশসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰা গ্ৰহণ কৰাৰ লগে লগে তেওঁলোকৰ অধীনস্থ সমাজৰ বিভিন্ন গোটেও এই প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। অৱশ্যে ইয়াৰ ফলত স্থানীয় ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে বিলুপ্ত হোৱা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–357}}</ref> ====একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সামাজিক স্থানান্তৰ==== ষোড়শ শতিকাত একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ প্ৰসাৰে জনজাতীয় পৰিচয়ৰ পৰা বৰ্ণভিত্তিক সামাজিক পৰিচয়লৈ স্থানান্তৰৰ এটা নতুন পথ মুকলি কৰিছিল। বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোকে সত্ৰত গুৰুৰ পৰা শৰণ বা দীক্ষা গ্ৰহণ কৰি ক্ৰমে নিজৰ কিছুমান পুৰণি আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰিছিল আৰু নতুন ধৰ্মীয় তথা সামাজিক ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই বৰ্ণনা কৰা এটা সামাজিক স্থানান্তৰৰ আৰ্হিত দীক্ষা গ্ৰহণৰ পিছতো মদ্যপানৰ অভ্যাস বজাই ৰখা ব্যক্তিক ''মদাহী'' বুলি কোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ শৰণীয়া বা সৰু কোচ, কোচ, বৰকোচ, সৰুকেওট, বৰকেওট আৰু শেষত [[কলিতা]] পৰিচয় লাভ কৰিব পাৰিছিল। এই ধাৰাবাহিকতাত [[ব্ৰাহ্মণ]]সকলক অধিক উচ্চ সামাজিক স্থানত গণ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=358}}</ref> সত্ৰসমূহৰ বহু ধৰ্মগুৰু ব্ৰাহ্মণ গোস্বামী আছিল যদিও কিছুমান গোস্বামী পৰিয়াল পূৰ্বতে কায়স্থ আছিল। আনহাতে কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ জনজাতীয় বা সামাজিকভাৱে নিম্ন স্থানত গণ্য হোৱা গোটৰ সদস্য আছিল। শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজেৰে চুতীয়া, বৰাহী, মৰাণ, দেউৰী আৰু কছাৰীসকলৰ একাংশ ক্ৰমে সংস্কৃতায়িত অসমীয়া কৃষিজীৱী সমাজৰ সৈতে একীভূত হোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। বিশেষকৈ উজনি অসম আৰু কিছু পৰিমাণে মধ্য অসমত এই প্ৰক্ৰিয়া দৃশ্যমান আছিল। অৱশ্যে এই জনগোষ্ঠীসমূহে নিজৰ পূৰ্বৰ সকলো আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ মৰাণ, কৈৱৰ্ত, চণ্ডাল আৰু তাঁতী সম্প্ৰদায়ৰ লোক আছিল বুলিও উল্লেখ পোৱা যায়। নৃতত্ত্ববিদ অড্ৰে কেণ্টলীৰ মতে, শংকৰদেৱে মুছলমান, কৈৱৰ্ত, নগা আৰু গাৰো সম্প্ৰদায়ৰ লোককো ধৰ্মীয় গুৰুৰ দায়িত্ব প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Cantlie |first=Audrey |title=The Assamese: Religion, Caste and Sect in an Indian Village |publisher=Curzon Press |year=1984 |page=177}}</ref> ==স্বাধীনতা-উত্তৰ কালত অসমীয়া জাতি== ইংৰাজসকল অসমৰ পৰা যোৱাৰ পাচত অসমতো বহুতো পৰিৱৰ্তন ঘটিল। প্ৰতিটো প্ৰধান পাৰ্বত্য গোষ্ঠীয়ে অসমৰ পৰা আঁতৰি গৈ নিজৰ নিজৰ সুকীয়া ৰাজ্য স্থাপন কৰিলে। লগে লগে অসমীয়া জাতিৰ প্ৰসাৰতাটো ইয়াৰ স্পষ্ট প্ৰভাৱ পৰিল। অসম বুলি থাকিলগৈ পাতল জনবসতিৰে মিকিৰ পাহাৰ (বৰ্তমানৰ কাৰ্বি আংলং)আৰু উত্তৰ কাছাৰ অঞ্চল, কাছাৰ জিলা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক উপত্যকাকে বুজায়। অসমৰ কোনো এটা [[খিলঞ্জীয়া লোক|খিলঞ্জীয়া জনগোষ্ঠী]] মানুহে অসমীয়া জাতিৰ মানুহ। <ref> অসম অভিধান, শান্তনু কৌশিক বৰুৱা, বনলতা,২০০১,পৃষ্ঠা-২৬-২৯ (১)</ref> ==অসমীয়া জাতিত ভাঙোন== মূলতঃ ছবছৰীয়া অসম আন্দোলনৰ পাচৰ সময়ছোৱাৰ পৰাই অসমীয়া জাতিৰ ৰাজহাড়স্বৰূপ জনগোষ্ঠীসমূহৰৰ মাজত বিভিন্ন ধৰণৰ অসন্তুষ্টিয়ে গা কৰি উঠিছে। ফলস্বৰূপে তেওঁলোকে অসমীয়া জাতি ৰূপে নিজৰ পৰিচয় পৰিত্যাগ কৰি নিজস্ব স্বকীয় জনগোষ্ঠীয় পৰিচয় দিবলৈ আগ্ৰহী হৈ উঠিছে। তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক অনগ্ৰসৰতা আৰু কিছুমান সুবিধাবাদী ৰাজনীতিবিদৰ কাৰুকাৰ্যই এইক্ষেত্ৰত যথেষ্ট পৰিমাণে উদগণি জগাই আহিছে। অৱশ্যে অসমৰ কেইবাজনো ৰাজনৈতিক নেতাই কৰা অদূৰদৰ্শী আৰু অপৰিপক্ব সিদ্ধান্তসমূহেও এই ভাঙোনত অৰিহনা যোগাইছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==টোকা== {{notelist}} ==উৎস প্ৰসংগ== #Baruah, Sanjib (1994). "'Ethnic' Conflict as State—Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism". Modern Asian Studies. 28 (3): 649–671. doi:[[doi:10.1017/S0026749X00011896|10.1017/S0026749X00011896]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/313047 313047]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:144065698 144065698]. #Cantile, Audrey (1984). The Assamese. Curzon Press. #Deka, Harekrishna (2005). "The Assamese Mind: contours of a landscape". India International Centre Quarterly. 32 (2/3): 189–202. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/23006027 23006027]. #Grierson, G A, ed. (1903). [https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463#page/1/mode/1up Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family Eastern Group]. Vol. V. #Guha, Amalendu (December 1983), [https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/bitstream/123456789/3259/1/OP_64_The_ahom_political_system.pdf "The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)"] (PDF), Social Scientist, 11 (12): 3–34, doi:10.2307/3516963, JSTOR 3516963 #Guha, Amalendu (1984). "Nationalism: Pan-Indian and Regional in a Historical Perspective". Social Scientist. 12 (2): 42–65. doi:[[doi:10.2307/3517093|10.2307/3517093]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/3517093 3517093]. #Misra, Udayon (1999). "Immigration and Identity Transformation in Assam". Economic and Political Weekly. 34 (21): 1264–1271. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/4407987 4407987]. #Sharma, Chandan Kumar (2009). "Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity". In Medhi, B.K (ed.). Tribes of North-East India: Issues and Challenges. Delhi: Omsons Publications. pp. 354–366. #Urban, Hugh B. (2011). [https://www.researchgate.net/publication/270529066 "The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam"]. The Journal of Hindu Studies. 4 (3): 231–247. doi:[[doi:10.1093/jhs/hir034|10.1093/jhs/hir034]]. ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:অসম]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সামাজিক সম্প্ৰদায়সমূহ]] 4gwpb58a8x2jc0sgusqi9i2yzzdottn 646509 646508 2026-10-22T14:08:27Z KhiLanTzi 23530 /* নাম */ 646509 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group |group = অসমীয়া জাতি |native_name = অসমীয়া {{unicode|Assamese}} |population = ১৩,২৬৮,৪৮৪ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>{{cite web|url=http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |title=Archived copy |accessdate=2016-05-17 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160609213014/http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |archivedate=2016-06-09 |df= }}</ref> |region1 = {{flag|India}} |pop1 = ১৩,১৩৩,২৩৭ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160907221310/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece |date=2016-09-07 }} Less than 50 per cent Assamese speakers in Assam, The Hindu, January 9, 2008.</ref> |ref1 = |region2 = {{flag|Bangladesh}} |pop2 = ২২,৪৫৬ (২০০১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref2 = |region3 = {{flag|Bhutan}} |pop3 = ৫৪,২৬৮ (২০১১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref3 = |region4 = |pop4 = |ref4 = |region5 = |pop5 = |ref5 = |region6 = |pop6 = |ref6 = |region7 = |pop7 = |ref7 = |region8 = |pop8 = |ref8 = |region9 = |pop9 = |ref9 = |region10 = |pop10 = |ref10 = |languages = [[File:Assamese Bengali letter A (red).png|15px]] [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (''<small>[[কামৰূপী উপভাষা|কামৰূপী]], [[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]], [[দেৱান উপভাষা|দেৱান]], [[নলবৰীয়া উপভাষা|নলবৰীয়া]] আদি উপভাষা</small>'') |religions = ''সংখ্যাগুৰু:'' [[File:Om.svg|17px]] [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] (প্ৰধানকৈ''[[File:Sankaradeva.jpg|17px]][[একশৰণ নাম ধৰ্ম]]) [[অসমৰ জনজাতীয় ধৰ্ম]]: • [[ফুৰালুঙ ধৰ্ম]] •[[File:Flag of Donyi-Polo.svg|17px]] [[ডনি পল]] •[[File:Bathouism flag.svg|17px]] [[বাথৌ ধৰ্ম]] •তিৱা জনজাতীয় ধৰ্ম ''অন্যান্য:''[[File:Allah-green.svg|17px]] [[ইছলাম]] • [[File:Christianity Symbol.svg|17px]] [[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম|খ্ৰীষ্টান]] • [[File:Khanda.svg|17px]] [[শিখ ধৰ্ম|শিখ]]<ref>{{cite web |last1=Mar 14 |first1=Yudhvir Rana / TNN / |title=Mission roots brings Assamese Sikhs to Punjab {{!}} India News - Times of India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Mission-roots-brings-Assamese-Sikhs-to-Punjab/articleshow/4262528.cms |website=The Times of India |language=en}}</ref> |related = [[চীনা-তিব্বতীয়]] ([[বড়ো-কছাৰী]], [[টানি জাতি]], [[কাৰ্বি]]), [[টাই জাতি]], [[আৰ্য-ভাৰতীয়]], অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক |footnotes = }} '''অসমীয়া জাতি''' হৈছে প্ৰধানকৈ [[অসমীয়া ভাষা]]ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এক সামাজিক-জাতিগত আৰু ভাষিক সম্প্ৰদায়।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |page=190}}</ref> এই পৰিচয় ঐতিহাসিকভাৱে বিভিন্ন ভাষিক আৰু জাতিগত জনগোষ্ঠীৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক একীভূতকৰণৰ ফলত গঢ় লৈ উঠিছে। ইয়াৰ গঠনত অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক, চীনা-তিব্বতীয়, ভাৰত-আৰ্য আৰু টাই ভাষা-পৰিয়ালৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীসমূহে ভূমিকা পালন কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে এই ঐতিহাসিক একীভূতকৰণক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=354–366}}</ref> [[চ্যু-কা-ফা|চাওলুং চ্যু-কা-ফাক]] অসম তথা অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>“...Sukapha was the father of Assamese nation...” {{Cite web |last=Nirmolia |first=Lakhya Pratim |title=Sukapha and His Life: An Overview |website=Academia.edu |url=https://www.academia.edu/143089794/Sukapha_and_his_Life_An_Overview |page=3 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref><ref>“laid the foundation for a great society named Assam” {{Cite paper |last=Boruah |first=Jayanta |title=Sukaphaa the Legend: An Essay on His Contributions in the Formation of Greater Assamese Community |date=2020-02-07 |ssrn=3534274 |doi=10.2139/ssrn.3534274 |url=https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3534274 |page=1 |access-date=2026-10-22}}</ref><ref>“...unified the people of Assam to be called as an Assamese race.” {{Cite journal |last=Doley |first=Piku |title=Role of Su-Ka-Pha in Founding Ahom Kingdom in Assam |journal=Pratidhwani the Echo |volume=3 |issue=1 |pages=55–58 |date=2014-07 |url=https://www.thecho.in/files/Piku-Doley-.pdf |page=57 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> ''অসমীয়া জাতি'' আৰু ''অসমৰ বাসিন্দাসকল'' সম্পূৰ্ণ সমাৰ্থক ধাৰণা নহয়। ''অসমৰ বাসিন্দা'' বুলিলে ৰাজ্যখনত বসবাস কৰা সকলো ভাষিক আৰু জাতিগত সম্প্ৰদায়ৰ লোকক বুজোৱা হয়; আনহাতে ''অসমীয়া জাতি'' বুলিলে ঐতিহাসিকভাৱে বিকশিত হোৱা এক উমৈহতীয়া ভাষিক, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ক বুজোৱা হয়। এই পৰিচয়ৰ সৈতে প্ৰধানকৈ অসমীয়া ভাষাৰ সম্পৰ্ক থাকিলেও ইয়াক কেৱল এটা বংশগত জনগোষ্ঠীৰ মাজত সীমাবদ্ধ কৰিব নোৱাৰি। অৱশ্যে অসমৰ বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় সমাজত ''অসমীয়া'' পৰিচয়ৰ পৰিসৰ আৰু সংজ্ঞাক লৈ ঐতিহাসিক আৰু ৰাজনৈতিক মতভেদ আছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয়ৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ হৈছে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]। ২০১১ চনৰ ভাৰতৰ ভাষাভিত্তিক লোকপিয়ল অনুসৰি, দেশখনত অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা আছিল ১,৫৩,১১,৩৫১ গৰাকী। ইয়াৰে ১,৫০,৯৭,২৫৭ গৰাকী অসমত বাস কৰিছিল, যি ৰাজ্যখনৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৪৮.৩৮ শতাংশ।<ref>{{cite web |title=Abstract of Speakers' Strength of Languages and the Mother Tongues – 2011 |publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India |url=https://censusindia.gov.in/2011Census/C-16_25062018_NEW.pdf}}</ref> এই পৰিসংখ্যা অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা; ইয়াক অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ধাৰী সকলো লোকৰ সুনিৰ্দিষ্ট জনসংখ্যা হিচাপে গণ্য কৰিব নোৱাৰি। ==নাম== '''অসমীয়া''': প্ৰথম অৱস্থাত অসম বা আছাম শব্দটো [[আহোম ৰাজ্য]] আৰু ইয়াৰ বাসিন্দাসকলক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। পাছলৈ আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ এক বৃহৎ অংশ জয় কৰাৰ পাছত এই শব্দটো প্ৰচলন বৃদ্ধি পায়। অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰত্যয় / ীয়া / লগ লাগি পাছলৈ অসম ৰাজ্যৰ বাসিন্দা সকলক অসমীয়া বুলি জনা যায়। '''আছামিজ (Assamese)''':: ইংৰাজী ''Assamese'' শব্দটো ''Assam'' নামৰ পৰা গঠিত, য'ত ''-ese'' প্ৰত্যয়টোৱে কোনো অঞ্চলৰ ভাষা বা বাসিন্দাক বুজায়। ইংৰাজীৰ ''Assamese'' শব্দটো ১৯ আৰু ২০ শতিকাৰ ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক সময়ত আৰম্ভ হৈছিল।<ref>Grierson 1903:393</ref> ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাত ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক প্ৰশাসন আৰু ভাষাতাত্ত্বিক সাহিত্যত এই শব্দটো অসমীয়া ভাষা আৰু ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীক বুজাবলৈ ব্যৱহৃত হৈছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Grierson |editor-first=G. A. |title=Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family, Eastern Group |volume=V |year=1903 |page=393 |url=https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463}}</ref> ব্ৰিটিছ সকলৰ Assamese (এছেমিজৰ) বৰ্ণনা অনুযায়ী অসমীয়াসকলে বৰ্তমানৰ অসমীয়া ভাষা (উল্লেখ অনুসৰি বঙালী ভাষাৰ সৈতে মিল থকা এটা ভাষা) কৈছিল আৰু তেওঁলোকৰ মাজত ইণ্ড-চীনা জনগোষ্ঠীৰ মিশ্ৰণ আছে বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>"...speak a language very similar to Bengali, but have a large mixture of Indo-Chinese blood..." {{Cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |publisher=|location=London |date=1875 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/ |language=en |access-date=2026-07-04 |page=19}}</ref> ঔপনিৱেশিক বিৱৰণত ''Assamese'' শব্দটো ভাষাভাষীৰ লগতে অঞ্চলটোৰ জনসমষ্টিক বুজাবলৈও ব্যৱহৃত হৈছিল। হেনৰি ৱাটাৰফিল্ডে ১৮৭৫ চনৰ এখন লোকপিয়ল-সম্পৰ্কীয় স্মাৰকত অসমীয়া ভাষাৰ সৈতে বঙালীৰ সাদৃশ্য আৰু স্থানীয় জনসমষ্টিৰ মিশ্ৰিত উৎসৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |location=London |year=1875 |page=19 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/}}</ref> ==সংজ্ঞা আৰু পৰিচয়== অসমীয়া জাতিৰ সংজ্ঞা ঐতিহাসিকভাৱে পৰিৱৰ্তনশীল আৰু ৰাজনৈতিকভাৱে বিতৰ্কিত। অসম এখন বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় ৰাজ্য হোৱা বাবে সকলো বাসিন্দাকে একেটা জাতিগত বা ভাষিক পৰিচয়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব নোৱাৰি। বিশেষকৈ ১৯৮৫ চনৰ [[অসম চুক্তি]]ৰ ষষ্ঠ দফা ৰূপায়ণৰ ক্ষেত্ৰত ''অসমীয়া লোক''ৰ সংজ্ঞা নিৰ্ধাৰণ কৰাটো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় হৈ পৰিছে। এই দফাত অসমীয়া লোকসকলৰ সাংস্কৃতিক, সামাজিক আৰু ভাষিক পৰিচয় তথা ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ উদ্দেশ্যে সাংবিধানিক, আইনগত আৰু প্ৰশাসনিক সুৰক্ষা প্ৰদানৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news |title=Assamese People definition rocks Assembly |work=The Hindu |date=1 April 2015 |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/assamese-people-definition-rocks-assembly/article7055297.ece}}</ref> ২০০০ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত [[সদৌ অসম ছাত্ৰ সন্থা]]ই ১৯৫১ চনৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় নাগৰিকপঞ্জী]]ত নাম থকা ব্যক্তি আৰু তেওঁলোকৰ বংশধৰসকলক অসমীয়া হিচাপে গণ্য কৰাৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছিল। অৱশ্যে এইটো সংগঠনটোৰ প্ৰস্তাৱিত সংজ্ঞা আছিল, সৰ্বজনস্বীকৃত বা চূড়ান্ত আইনগত সংজ্ঞা নহয়।<ref>{{cite news |last=Hussain |first=Wasbir |title=Of Natives and Aliens |work=The Hindu |date=24 April 2000 |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-miscellaneous/tp-others/of-natives-and-aliens/article28013077.ece}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ক বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা ঐতিহাসিক একীভূতকৰণ আৰু ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা''ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=355}}</ref> ==অসমীয়া জাতি গঠনৰ ইতিহাস== অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয় কোনো এখন নিৰ্দিষ্ট ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা বা একক সামৰিক সংঘাতৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা নাছিল। ইয়াৰ বিকাশ ঘটিছিল [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]ৰ বিভিন্ন জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় জনগোষ্ঠীৰ মাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি চলা সামাজিক, ভাষিক, সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় আদান-প্ৰদানৰ মাজেৰে। আঞ্চলিক ৰাজ্যসমূহৰ প্ৰতিষ্ঠা, স্থায়ী কৃষিৰ সম্প্ৰসাৰণ, আন্তঃবিবাহ, হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ বিস্তাৰ আৰু উমৈহতীয়া কথিত ভাষাৰ বিকাশে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীক ক্ৰমে এক বৃহত্তৰ সমাজৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিছিল। সমাজবিজ্ঞানী চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'') হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছে, য'ত জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় উভয় গোটেই অসমীয়া সমাজ গঠনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–356}}</ref> অসমীয়া ভাষা আৰু সাহিত্যৰ বিকাশ ঔপনিৱেশিক যুগ আৰু আহোম ৰাজদৰবাৰত ভাষাটোৰ গ্ৰহণৰ বহু আগতেই আৰম্ভ হৈছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাত [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]] আৰু [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]]ই সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে, মধ্য অসমৰ কছাৰী শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, এই সাহিত্যই তেতিয়ালৈকে অসমীয়া ভাষা এক শক্তিশালী সাহিত্যিক মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |year=1976 |pages=45–50}}</ref> ঐতিহাসিকভাৱে [[আহোম ৰাজ্য]],[[কমতা ৰাজ্য|কমতা]], [[কোচ ৰাজ্য|কোচ]], [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] আৰু [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত অঞ্চলসমূহেও এই প্ৰক্ৰিয়াত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইয়াৰে কিছুমান অঞ্চল আহোম শাসনৰ স্থায়ী অধীনলৈ অহা নাছিল যদিও তাত অসমীয়া বা সম্পৰ্কিত আঞ্চলিক ভাষাৰূপৰ প্ৰচলন আছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত বহু জনগোষ্ঠীয়ে অসমীয়াক মাতৃভাষা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–359}}</ref> হৰেকৃষ্ণ ডেকাৰ মতে, বৰ্তমানৰ অসমীয়া নামটো প্ৰচলিত হোৱাৰ পূৰ্বেই ভাষা আৰু সাহিত্যই এক উমৈহতীয়া সাংস্কৃতিক পৰিচয় গঢ়াত ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |pages=189–202}}</ref> ===অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি=== অসমীয়া ভাষিক আৰু সাহিত্যিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি মধ্যযুগৰ প্ৰথমাৰ্ধতে গঢ় লৈ উঠিছিল। চতুৰ্দশ শতিকালৈকে [[অসমীয়া ভাষা]] বিভিন্ন আঞ্চলিক ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত সাহিত্য ৰচনাৰ এটা মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হৈছিল। [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]] আৰু আন কবিসকলে সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে মধ্য অসমৰ এজন [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সাহিত্যৰ ইতিহাসবিদ সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, চতুৰ্দশ শতিকাৰ পৰা সংৰক্ষিত এই সাহিত্যিক নিদৰ্শনসমূহে সেই সময়লৈকে অসমীয়া ভাষা সাহিত্যিক প্ৰকাশৰ এটা শক্তিশালী মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে। সেয়েহে আহোম ৰাজদৰবাৰত অসমীয়া ভাষা গ্ৰহণ কৰাৰ বহু আগৰ পৰাই কমতা আৰু কছাৰী ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত এক আঞ্চলিক সাহিত্যিক সংস্কৃতি গঢ় লৈ উঠিছিল।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |publisher=Harrassowitz |year=1976 |pages=45–50}}</ref> একেসময়তে পূব অসমতো সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় একীভূতকৰণৰ এটা সমান্তৰাল প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। উজনি অসমত আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক প্ৰাধান্য প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ পূৰ্বেই [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ প্ৰসাৰ ঘটিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰসমূহৰ পৰা দূৰত অৱস্থিত হ'লেও আহোমসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বেই চুতীয়া ৰাজ্যত হিন্দুকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=357}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে চুতীয়া সমাজত এটা স্তৰবিভক্ত হিন্দু সামাজিক ব্যৱস্থা গঢ় লৈ উঠিছিল। ঐতিহাসিক বিৱৰণসমূহ অনুসৰি, সেই সময়ত চুতীয়া ৰাজ্যত [[ব্ৰাহ্মণ]], কায়স্থ, [[কলিতা]] আৰু দৈৱজ্ঞ বা গণক আদি সামাজিক গোটৰ উপস্থিতি আছিল।<ref>{{cite book |last=Baruah |first=Swarnalata |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |location=New Delhi |year=1985 |page=230}}</ref><ref>{{cite book |last=Gogoi |first=Jahnabi |title=Agrarian System of Medieval Assam |publisher=Concept Publishing Company |year=2002 |page=21}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ [[একশৰণ নামধৰ্ম]] আন্দোলনৰ পূৰ্বেও পূব অসমত বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ উপস্থিতি আছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাৰ চুতীয়া তাম্ৰশাসনসমূহত বৈষ্ণৱ ব্ৰাহ্মণ আৰু বাসুদেৱৰ ভক্ত হিচাপে পৰিচিত ভূমিদান গ্ৰহীতাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজদৰবাৰ আৰু গ্ৰাম্য সমাজত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ উপস্থিতিৰ ইংগিত দিয়ে।<ref>{{cite journal |last=Shin |first=Jae-Eun |title=Descending from Demons, Ascending to Kshatriyas: Genealogical Claims and Political Process in Pre-modern Northeast India, the Chutiyas and the Dimasas |journal=The Indian Economic and Social History Review |volume=57 |issue=1 |year=2020 |pages=51–56 |doi=10.1177/0019464619894134}}</ref> পৰৱৰ্তী বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাসমূহতো [[শদিয়া]] আৰু কুণ্ডিলক বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ প্ৰাচীন কেন্দ্ৰ হিচাপে স্মৰণ কৰা হৈছে। ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰাত চুতীয়া ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত শদিয়াত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন আৰু স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ বিৱৰণ পোৱা যায়।{{efn|ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰা অনুসৰি, দুজন চুতীয়া ৰাজকুমাৰে নবদ্বীপত অধ্যয়ন কৰাৰ সময়ত কনৌজৰ শংকৰ্ষণ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণৰ সৈতে পৰিচিত হৈছিল। দেশলৈ উভতি অহাৰ পিছত জ্যেষ্ঠ ৰাজকুমাৰজনে শংকৰ্ষণ আৰু কেইবাটাও বৃত্তিজীৱী পৰিয়ালক শদিয়ালৈ আনি ঘাৰমৰা নদীৰ পাৰত এটা বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন কৰিছিল। প্ৰতিষ্ঠানটোক ভূমি, সেৱক আৰু বিষ্ণুৰ প্ৰতিমা দান কৰা হৈছিল। শংকৰ্ষণৰ উত্তৰাধিকাৰীসকলে পাঁচ পুৰুষলৈকে শদিয়াত থাকি চুতীয়া, দেউৰী, মিৰি আৰু আবৰসকলৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। আহোমসকলে চুতীয়া ৰাজ্য জয় কৰাৰ পিছত প্ৰতিষ্ঠানটো স্থানান্তৰিত হয় বুলি এই পৰম্পৰাত উল্লেখ আছে।<ref>{{cite journal |last1=Gogoi |first1=Himadri |last2=Dutta |first2=Tarun |title=Gharmora Satra and Its Archive |journal=Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry |volume=12 |issue=8 |year=2021 |pages=8018–8019}}</ref>}} কুণ্ডিলৰ সৈতে বদলা পদ্ম আতা আৰু বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষসকলৰ সম্পৰ্কৰ উল্লেখো বৈষ্ণৱ বংশাৱলীমূলক সাহিত্যত পোৱা যায়।{{efn|বদলা পদ্ম আতাৰ পূৰ্বপুৰুষসকল কুণ্ডিল বা কুণ্ডিলনগৰত বাস কৰিছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত পৰিয়ালটোৰ এটা শাখা নাৰায়ণপুৰ অঞ্চললৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor-last=Neog |editor-first=Maheswar |title=গুৰু চৰিত কথা |publisher=Lawyers Book Stall |year=1999 |page=373 |language=as}}</ref><ref>{{cite book |last=Dev Goswami |first=Narayan Chandra |title=Satriya Sanskritir Swarnarekha: Mahapurush Sri Sri Badula Padma Ata |publisher=Lawyers Book Stall |year=1984 |page=810}}</ref> ৰামানন্দ দ্বিজৰ ''শ্ৰীশ্ৰী বংশীগোপাল দেৱৰ চৰিত্ৰ''ত বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষ হৰিবৰক ''কুণ্ডিল গোষ্ঠী''ৰ লোক হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor1-last=Barua |editor1-first=Birinchi Kumar |editor2-last=Neog |editor2-first=Maheswar |title=Harivara Vipra's Babrubahnar Yuddha and Tamradhwajar Yuddha |publisher=Gauhati University |year=1960}}</ref>}} আনহাতে ''আদি চৰিত'' আৰু ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত''ত কুণ্ডিলৰ পৰা বাসুদেৱৰ প্ৰতিমা অনাৰ বিৱৰণ আছে।{{efn|''আদি চৰিত''ত [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]]ে কুণ্ডিলনগৰ ভ্ৰমণ কৰি তাৰ পৰা বাসুদেৱৰ এটা প্ৰতিমা লৈ অহাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite book |title=আদি চৰিত বা লক্ষ্মীপুৰৰ আদিম বুৰঞ্জী |author=মাধৱদেৱৰ নামত প্ৰচলিত |publisher=ভাৰতচন্দ্ৰ দাস |location=গুৱাহাটী |year=1928 |page=91 |url=https://as.wikisource.org/wiki/পৃষ্ঠা:আদিচৰিত.djvu/৯১ |language=as}}</ref> ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত'' অনুসৰি, [[জয়ধ্বজ সিংহ]]ই পৰৱৰ্তী সময়ত কুণ্ডিলৰ পৰা আন এটা বাসুদেৱ প্ৰতিমা আনি দামোদৰ ঠাকুৰৰ নৰুৱা সত্ৰত স্থাপন কৰাইছিল। এই সত্ৰখন বৰ্তমান ঢকুৱাখনাৰ [[বাসুদেৱ থান]] নামেৰে পৰিচিত।<ref>{{cite journal |last=Chutia |first=Manas |title=Vasudev Than Narowa Satra—in Historical Perspective |journal=Review of Research |volume=8 |issue=8 |date=May 2019 |pages=2–3 |url=https://oldror.lbp.world/UploadedData/11719.pdf}}</ref>}} এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজ্যত ব্ৰাহ্মণ্য, বৈষ্ণৱ আৰু স্থানীয় জনজাতীয় ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ সহাৱস্থানৰ কথা সূচায়। ইতিহাসবিদ ৰমেশ বুঢ়াগোহাঁয়েও পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া জাতি গঠনত [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদানৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। তেওঁৰ মতে, আহোম ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত চুতীয়াসকলৰ অন্তৰ্ভুক্তি আৰু তেওঁলোকৰ দক্ষ শিল্পী, কাৰিকৰ তথা প্ৰশাসনিক বিষয়াসকলৰ সংযোজনে পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজ্য গঠনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভিত্তি প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Buragohain |first=Ramesh |title=State Formation in Early Mediaeval Assam: A Case Study of the Chutiya State |url=http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20%28R%20Buragohain%29.pdf |date=2013 |page=122 |quote=They greatly contributed to the emerging political system of the time. With the pace of assimilations and acculturations under the hegemony of the Ahoms, they, in fact provided the much needed base for the birth of a greater broad-based Assamese state after the Ahoms in course of time. |archive-url=https://web.archive.org/web/20200916232253/http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20(R%20Buragohain).pdf |archive-date=16 September 2020 |url-status=live}}</ref> সেয়েহে আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক উত্থানৰ পূৰ্বেই চুতীয়া আৰু কমতা ৰাজ্যত অসমীয়া ভাষা, সাহিত্য আৰু ধৰ্মীয় বিকাশৰ বিভিন্ন প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল, যিসমূহে পৰৱৰ্তী অসমীয়া সমাজ গঠনত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ===বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ভূমিকা=== ষোড়শ শতিকাৰ পৰা [[একশৰণ নামধৰ্ম]]ই ইতিমধ্যে বিকশিত হৈ থকা অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিসৰক এক বৃহত্তৰ প্ৰতিষ্ঠানগত ভিত্তি প্ৰদান কৰে। [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]], [[মাধৱদেৱ]] আৰু তেওঁলোকৰ অনুগামীসকলৰ অসমীয়া আৰু [[ব্ৰজাৱলী ভাষা|ব্ৰজাৱলী]] ভাষাত ৰচিত সাহিত্যৰ লগতে [[সত্ৰ]] আৰু [[নামঘৰ]]সমূহে উমৈহতীয়া উপাসনা, সাহিত্যচৰ্চা, সংগীত, নাট্যপ্ৰদৰ্শন আৰু সামাজিক জীৱনৰ কেন্দ্ৰ গঢ়ি তুলিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, নৱবৈষ্ণৱ আন্দোলনে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয় গঠনৰ ইতিপূৰ্বে আৰম্ভ হোৱা প্ৰক্ৰিয়াক অধিক শক্তিশালী আৰু সুসংহত কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=357–359}}</ref> পৰৱৰ্তী আহোম ৰজাসকলে এই ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতা কৰিলেও সত্ৰ আৰু নামঘৰসমূহ মূলত আহোম ৰাজ্যই সৃষ্টি কৰা প্ৰতিষ্ঠান নাছিল। বৈষ্ণৱ ধৰ্মগুৰু আৰু তেওঁলোকৰ শিষ্যসকলৰ কাৰ্যকলাপৰ মাজেৰে এই প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সামাজিক ভিত্তি গঢ় লৈ উঠিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাজপৃষ্ঠপোষকতা বৃদ্ধি পায়। সপ্তদশ শতিকালৈকে আহোম আৰু কোচ উভয় ৰাজ্যই বৈষ্ণৱ আন্দোলনৰ বিস্তৃত জনসমৰ্থনক নিজৰ ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাৰ সৈতে সংযুক্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। সত্ৰসমূহে ৰাজন্যবৰ্গৰ পৰা ভূমি, জনশক্তি আৰু অন্যান্য সম্পদৰ অনুদান লাভ কৰিবলৈ ধৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> ===আহোম শাসনকালত সামূহিক পৰিচয়ৰ সুসংহতকৰণ=== অসমীয়া সামূহিক পৰিচয়ৰ ৰাজনৈতিক সুসংহতকৰণত [[আহোম ৰাজ্য]]ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইতিহাসবিদ উদয়ন মিশ্ৰৰ মতে, ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে বংগৰ মুছলমান শাসকসকলৰ সৈতে হোৱা সংঘাতৰ সময়ত বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোক আহোম শাসনৰ অধীনত উমৈহতীয়া শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে সংগঠিত হোৱাৰ ফলত এক বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজনৈতিক পৰিচয় গঢ় লোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল। তেওঁৰ বিৱৰণ অনুসৰি, [[চুহুংমুং]]ৰ (১৪৯৭–১৫৩৯) শাসনকালত আহোম ৰাজ্যই আক্ৰমণ প্ৰতিহত কৰাৰ লগতে পশ্চিমৰ কমতা আৰু কামৰূপ অঞ্চললৈ সামৰিক অভিযান চলাইছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> এই ৰাজনৈতিক একত্ৰীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া [[প্ৰতাপ সিংহ]]ৰ (১৬০৩–১৬৪১) শাসনকাল আৰু পৰৱৰ্তী আহোম–মোগল সংঘাতসমূহৰ সময়ত অধিক শক্তিশালী হয়। ১৬৭১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ [[শৰাইঘাটৰ যুদ্ধ]] এই সংঘাতসমূহৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য ঘটনা আছিল। মিশ্ৰৰ মতে, বংগ আৰু মোগল অধিকৃত অঞ্চলৰ পৰা অসমলৈ অহা মুছলমান সৈনিক, শিল্পী আৰু বৃত্তিজীৱীসকলৰ একাংশও আহোম ৰাজ্যৰ সমাজ আৰু প্ৰশাসনৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। তেওঁলোকে মোগল সম্প্ৰসাৰণ প্ৰতিহত কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> একেসময়তে আহোম ৰাজদৰবাৰ আৰু প্ৰশাসনত [[আহোম ভাষা]]ৰ সৈতে অসমীয়া ভাষাৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পায়। ইতিহাসবিদ অমলেন্দু গুহৰ মতে, আহোম–মোগল সংঘাতৰ সময়ছোৱাত অসমীয়া ভাষাই প্ৰথমে আহোম ভাষাৰ সৈতে সহাৱস্থান কৰিছিল আৰু ক্ৰমে ৰাজদৰবাৰ তথা প্ৰশাসনত আহোম ভাষাৰ স্থান অধিকাৰ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |year=1983 |page=9 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963}}</ref> এইদৰে আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বিভিন্ন ভাষিক, ধৰ্মীয় আৰু জাতিগত গোটক এক অধিক সংহত ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাৰ অধীনলৈ আনিছিল। একশৰণ নামধৰ্মৰ প্ৰসাৰ আৰু আহোম ৰজাসকলৰ হিন্দুধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতাৰ ফলত সপ্তদশ–অষ্টাদশ শতিকাত বড়ো-কছাৰী জনগোষ্ঠীসমূহৰ একাংশই হিন্দুধৰ্মৰ বিভিন্ন ধাৰা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে অসমীয়া সমাজত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী, বৰ্ণহিন্দু সম্প্ৰদায়, সমতলৰ জনজাতীয় গোট আৰু অসমীয়া মুছলমানসকল অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই প্ৰাক্-ঔপনিৱেশিক বিকাশৰ মাজেৰে এটা সামূহিক ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক সমাজ গঢ় লৈ উঠিছিল। অৱশ্যে আধুনিক ৰাজনৈতিক অৰ্থত অসমীয়া জাতীয়তাবাদৰ বিকাশ ঘটিছিল ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ ঔপনিৱেশিক পৰিস্থিতিত। এই জাতীয়তাবাদৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ আছিল ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |pages=1264–1265 |jstor=4407987}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> ===জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা=== অসমীয়া সমাজৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় পৰিৱৰ্তনক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ মাধ্যমেৰে ব্যাখ্যা কৰা হৈছে। এই প্ৰক্ৰিয়াৰ দুটা উল্লেখযোগ্য দিশ আছিল ৰাজ্য গঠনৰ সৈতে জড়িত সংস্কৃতায়ন আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত একশৰণ নামধৰ্মৰ জৰিয়তে হোৱা সামাজিক স্থানান্তৰ। ====সামাজিক পৰিৱৰ্তন==== ভাৰত-আৰ্য ভাষী আৰু ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ অসমলৈ বিস্তাৰৰ লগে লগে সংস্কৃতায়ন (''Sanskritisation'') আৰু স্থানীয়কৰণ বা দেশীয়কৰণ (''Deshification'')ৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। প্ৰথম প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় জনগোষ্ঠী আৰু ধৰ্মীয় পৰম্পৰাসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য সামাজিক ব্যৱস্থাৰ কিছু উপাদান গ্ৰহণ কৰিছিল। আনহাতে দ্বিতীয় প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় বিশ্বাস, দেৱ-দেৱী আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় সংস্কৃতিকো প্ৰভাৱিত কৰিছিল। হিউ বি. আৰ্বানে এই দুই প্ৰক্ৰিয়াক পৰস্পৰ সম্পৰ্কিত ৰূপত আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |pages=233–234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, এই পৰিৱৰ্তনসমূহ [[বৰ্মন ৰাজবংশ]]ৰ সময়ৰ পৰা, বিশেষকৈ পঞ্চম–অষ্টম শতিকাত, কামৰূপৰ সামাজিক ব্যৱস্থাত দেখা গৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=356}}</ref> আৰ্বানে কামৰূপৰ বৰ্মনসকলৰ পৰা অষ্টাদশ শতিকাৰ আহোমসকললৈকে অসমৰ বহু ৰাজবংশৰ স্থানীয় বা অনা-ভাৰত-আৰ্য পটভূমি আৰু তেওঁলোকৰ ক্ৰমাগত সংস্কৃতায়নৰ কথা উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |page=234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> ৰাজবংশসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰা গ্ৰহণ কৰাৰ লগে লগে তেওঁলোকৰ অধীনস্থ সমাজৰ বিভিন্ন গোটেও এই প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। অৱশ্যে ইয়াৰ ফলত স্থানীয় ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে বিলুপ্ত হোৱা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–357}}</ref> ====একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সামাজিক স্থানান্তৰ==== ষোড়শ শতিকাত একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ প্ৰসাৰে জনজাতীয় পৰিচয়ৰ পৰা বৰ্ণভিত্তিক সামাজিক পৰিচয়লৈ স্থানান্তৰৰ এটা নতুন পথ মুকলি কৰিছিল। বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোকে সত্ৰত গুৰুৰ পৰা শৰণ বা দীক্ষা গ্ৰহণ কৰি ক্ৰমে নিজৰ কিছুমান পুৰণি আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰিছিল আৰু নতুন ধৰ্মীয় তথা সামাজিক ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই বৰ্ণনা কৰা এটা সামাজিক স্থানান্তৰৰ আৰ্হিত দীক্ষা গ্ৰহণৰ পিছতো মদ্যপানৰ অভ্যাস বজাই ৰখা ব্যক্তিক ''মদাহী'' বুলি কোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ শৰণীয়া বা সৰু কোচ, কোচ, বৰকোচ, সৰুকেওট, বৰকেওট আৰু শেষত [[কলিতা]] পৰিচয় লাভ কৰিব পাৰিছিল। এই ধাৰাবাহিকতাত [[ব্ৰাহ্মণ]]সকলক অধিক উচ্চ সামাজিক স্থানত গণ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=358}}</ref> সত্ৰসমূহৰ বহু ধৰ্মগুৰু ব্ৰাহ্মণ গোস্বামী আছিল যদিও কিছুমান গোস্বামী পৰিয়াল পূৰ্বতে কায়স্থ আছিল। আনহাতে কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ জনজাতীয় বা সামাজিকভাৱে নিম্ন স্থানত গণ্য হোৱা গোটৰ সদস্য আছিল। শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজেৰে চুতীয়া, বৰাহী, মৰাণ, দেউৰী আৰু কছাৰীসকলৰ একাংশ ক্ৰমে সংস্কৃতায়িত অসমীয়া কৃষিজীৱী সমাজৰ সৈতে একীভূত হোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। বিশেষকৈ উজনি অসম আৰু কিছু পৰিমাণে মধ্য অসমত এই প্ৰক্ৰিয়া দৃশ্যমান আছিল। অৱশ্যে এই জনগোষ্ঠীসমূহে নিজৰ পূৰ্বৰ সকলো আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ মৰাণ, কৈৱৰ্ত, চণ্ডাল আৰু তাঁতী সম্প্ৰদায়ৰ লোক আছিল বুলিও উল্লেখ পোৱা যায়। নৃতত্ত্ববিদ অড্ৰে কেণ্টলীৰ মতে, শংকৰদেৱে মুছলমান, কৈৱৰ্ত, নগা আৰু গাৰো সম্প্ৰদায়ৰ লোককো ধৰ্মীয় গুৰুৰ দায়িত্ব প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Cantlie |first=Audrey |title=The Assamese: Religion, Caste and Sect in an Indian Village |publisher=Curzon Press |year=1984 |page=177}}</ref> ==স্বাধীনতা-উত্তৰ কালত অসমীয়া জাতি== ইংৰাজসকল অসমৰ পৰা যোৱাৰ পাচত অসমতো বহুতো পৰিৱৰ্তন ঘটিল। প্ৰতিটো প্ৰধান পাৰ্বত্য গোষ্ঠীয়ে অসমৰ পৰা আঁতৰি গৈ নিজৰ নিজৰ সুকীয়া ৰাজ্য স্থাপন কৰিলে। লগে লগে অসমীয়া জাতিৰ প্ৰসাৰতাটো ইয়াৰ স্পষ্ট প্ৰভাৱ পৰিল। অসম বুলি থাকিলগৈ পাতল জনবসতিৰে মিকিৰ পাহাৰ (বৰ্তমানৰ কাৰ্বি আংলং)আৰু উত্তৰ কাছাৰ অঞ্চল, কাছাৰ জিলা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক উপত্যকাকে বুজায়। অসমৰ কোনো এটা [[খিলঞ্জীয়া লোক|খিলঞ্জীয়া জনগোষ্ঠী]] মানুহে অসমীয়া জাতিৰ মানুহ। <ref> অসম অভিধান, শান্তনু কৌশিক বৰুৱা, বনলতা,২০০১,পৃষ্ঠা-২৬-২৯ (১)</ref> ==অসমীয়া জাতিত ভাঙোন== মূলতঃ ছবছৰীয়া অসম আন্দোলনৰ পাচৰ সময়ছোৱাৰ পৰাই অসমীয়া জাতিৰ ৰাজহাড়স্বৰূপ জনগোষ্ঠীসমূহৰৰ মাজত বিভিন্ন ধৰণৰ অসন্তুষ্টিয়ে গা কৰি উঠিছে। ফলস্বৰূপে তেওঁলোকে অসমীয়া জাতি ৰূপে নিজৰ পৰিচয় পৰিত্যাগ কৰি নিজস্ব স্বকীয় জনগোষ্ঠীয় পৰিচয় দিবলৈ আগ্ৰহী হৈ উঠিছে। তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক অনগ্ৰসৰতা আৰু কিছুমান সুবিধাবাদী ৰাজনীতিবিদৰ কাৰুকাৰ্যই এইক্ষেত্ৰত যথেষ্ট পৰিমাণে উদগণি জগাই আহিছে। অৱশ্যে অসমৰ কেইবাজনো ৰাজনৈতিক নেতাই কৰা অদূৰদৰ্শী আৰু অপৰিপক্ব সিদ্ধান্তসমূহেও এই ভাঙোনত অৰিহনা যোগাইছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==টোকা== {{notelist}} ==উৎস প্ৰসংগ== #Baruah, Sanjib (1994). "'Ethnic' Conflict as State—Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism". Modern Asian Studies. 28 (3): 649–671. doi:[[doi:10.1017/S0026749X00011896|10.1017/S0026749X00011896]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/313047 313047]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:144065698 144065698]. #Cantile, Audrey (1984). The Assamese. Curzon Press. #Deka, Harekrishna (2005). "The Assamese Mind: contours of a landscape". India International Centre Quarterly. 32 (2/3): 189–202. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/23006027 23006027]. #Grierson, G A, ed. (1903). [https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463#page/1/mode/1up Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family Eastern Group]. Vol. V. #Guha, Amalendu (December 1983), [https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/bitstream/123456789/3259/1/OP_64_The_ahom_political_system.pdf "The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)"] (PDF), Social Scientist, 11 (12): 3–34, doi:10.2307/3516963, JSTOR 3516963 #Guha, Amalendu (1984). "Nationalism: Pan-Indian and Regional in a Historical Perspective". Social Scientist. 12 (2): 42–65. doi:[[doi:10.2307/3517093|10.2307/3517093]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/3517093 3517093]. #Misra, Udayon (1999). "Immigration and Identity Transformation in Assam". Economic and Political Weekly. 34 (21): 1264–1271. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/4407987 4407987]. #Sharma, Chandan Kumar (2009). "Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity". In Medhi, B.K (ed.). Tribes of North-East India: Issues and Challenges. Delhi: Omsons Publications. pp. 354–366. #Urban, Hugh B. (2011). [https://www.researchgate.net/publication/270529066 "The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam"]. The Journal of Hindu Studies. 4 (3): 231–247. doi:[[doi:10.1093/jhs/hir034|10.1093/jhs/hir034]]. ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:অসম]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সামাজিক সম্প্ৰদায়সমূহ]] thv4pr1zp2rrr85vj9c05yvni5i3r5u 646517 646509 2026-10-22T14:46:36Z KhiLanTzi 23530 /* নাম */ 646517 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group |group = অসমীয়া জাতি |native_name = অসমীয়া {{unicode|Assamese}} |population = ১৩,২৬৮,৪৮৪ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>{{cite web|url=http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |title=Archived copy |accessdate=2016-05-17 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160609213014/http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |archivedate=2016-06-09 |df= }}</ref> |region1 = {{flag|India}} |pop1 = ১৩,১৩৩,২৩৭ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160907221310/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece |date=2016-09-07 }} Less than 50 per cent Assamese speakers in Assam, The Hindu, January 9, 2008.</ref> |ref1 = |region2 = {{flag|Bangladesh}} |pop2 = ২২,৪৫৬ (২০০১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref2 = |region3 = {{flag|Bhutan}} |pop3 = ৫৪,২৬৮ (২০১১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref3 = |region4 = |pop4 = |ref4 = |region5 = |pop5 = |ref5 = |region6 = |pop6 = |ref6 = |region7 = |pop7 = |ref7 = |region8 = |pop8 = |ref8 = |region9 = |pop9 = |ref9 = |region10 = |pop10 = |ref10 = |languages = [[File:Assamese Bengali letter A (red).png|15px]] [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (''<small>[[কামৰূপী উপভাষা|কামৰূপী]], [[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]], [[দেৱান উপভাষা|দেৱান]], [[নলবৰীয়া উপভাষা|নলবৰীয়া]] আদি উপভাষা</small>'') |religions = ''সংখ্যাগুৰু:'' [[File:Om.svg|17px]] [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] (প্ৰধানকৈ''[[File:Sankaradeva.jpg|17px]][[একশৰণ নাম ধৰ্ম]]) [[অসমৰ জনজাতীয় ধৰ্ম]]: • [[ফুৰালুঙ ধৰ্ম]] •[[File:Flag of Donyi-Polo.svg|17px]] [[ডনি পল]] •[[File:Bathouism flag.svg|17px]] [[বাথৌ ধৰ্ম]] •তিৱা জনজাতীয় ধৰ্ম ''অন্যান্য:''[[File:Allah-green.svg|17px]] [[ইছলাম]] • [[File:Christianity Symbol.svg|17px]] [[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম|খ্ৰীষ্টান]] • [[File:Khanda.svg|17px]] [[শিখ ধৰ্ম|শিখ]]<ref>{{cite web |last1=Mar 14 |first1=Yudhvir Rana / TNN / |title=Mission roots brings Assamese Sikhs to Punjab {{!}} India News - Times of India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Mission-roots-brings-Assamese-Sikhs-to-Punjab/articleshow/4262528.cms |website=The Times of India |language=en}}</ref> |related = [[চীনা-তিব্বতীয়]] ([[বড়ো-কছাৰী]], [[টানি জাতি]], [[কাৰ্বি]]), [[টাই জাতি]], [[আৰ্য-ভাৰতীয়]], অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক |footnotes = }} '''অসমীয়া জাতি''' হৈছে প্ৰধানকৈ [[অসমীয়া ভাষা]]ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এক সামাজিক-জাতিগত আৰু ভাষিক সম্প্ৰদায়।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |page=190}}</ref> এই পৰিচয় ঐতিহাসিকভাৱে বিভিন্ন ভাষিক আৰু জাতিগত জনগোষ্ঠীৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক একীভূতকৰণৰ ফলত গঢ় লৈ উঠিছে। ইয়াৰ গঠনত অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক, চীনা-তিব্বতীয়, ভাৰত-আৰ্য আৰু টাই ভাষা-পৰিয়ালৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীসমূহে ভূমিকা পালন কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে এই ঐতিহাসিক একীভূতকৰণক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=354–366}}</ref> [[চ্যু-কা-ফা|চাওলুং চ্যু-কা-ফাক]] অসম তথা অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>“...Sukapha was the father of Assamese nation...” {{Cite web |last=Nirmolia |first=Lakhya Pratim |title=Sukapha and His Life: An Overview |website=Academia.edu |url=https://www.academia.edu/143089794/Sukapha_and_his_Life_An_Overview |page=3 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref><ref>“laid the foundation for a great society named Assam” {{Cite paper |last=Boruah |first=Jayanta |title=Sukaphaa the Legend: An Essay on His Contributions in the Formation of Greater Assamese Community |date=2020-02-07 |ssrn=3534274 |doi=10.2139/ssrn.3534274 |url=https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3534274 |page=1 |access-date=2026-10-22}}</ref><ref>“...unified the people of Assam to be called as an Assamese race.” {{Cite journal |last=Doley |first=Piku |title=Role of Su-Ka-Pha in Founding Ahom Kingdom in Assam |journal=Pratidhwani the Echo |volume=3 |issue=1 |pages=55–58 |date=2014-07 |url=https://www.thecho.in/files/Piku-Doley-.pdf |page=57 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> ''অসমীয়া জাতি'' আৰু ''অসমৰ বাসিন্দাসকল'' সম্পূৰ্ণ সমাৰ্থক ধাৰণা নহয়। ''অসমৰ বাসিন্দা'' বুলিলে ৰাজ্যখনত বসবাস কৰা সকলো ভাষিক আৰু জাতিগত সম্প্ৰদায়ৰ লোকক বুজোৱা হয়; আনহাতে ''অসমীয়া জাতি'' বুলিলে ঐতিহাসিকভাৱে বিকশিত হোৱা এক উমৈহতীয়া ভাষিক, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ক বুজোৱা হয়। এই পৰিচয়ৰ সৈতে প্ৰধানকৈ অসমীয়া ভাষাৰ সম্পৰ্ক থাকিলেও ইয়াক কেৱল এটা বংশগত জনগোষ্ঠীৰ মাজত সীমাবদ্ধ কৰিব নোৱাৰি। অৱশ্যে অসমৰ বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় সমাজত ''অসমীয়া'' পৰিচয়ৰ পৰিসৰ আৰু সংজ্ঞাক লৈ ঐতিহাসিক আৰু ৰাজনৈতিক মতভেদ আছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয়ৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ হৈছে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]। ২০১১ চনৰ ভাৰতৰ ভাষাভিত্তিক লোকপিয়ল অনুসৰি, দেশখনত অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা আছিল ১,৫৩,১১,৩৫১ গৰাকী। ইয়াৰে ১,৫০,৯৭,২৫৭ গৰাকী অসমত বাস কৰিছিল, যি ৰাজ্যখনৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৪৮.৩৮ শতাংশ।<ref>{{cite web |title=Abstract of Speakers' Strength of Languages and the Mother Tongues – 2011 |publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India |url=https://censusindia.gov.in/2011Census/C-16_25062018_NEW.pdf}}</ref> এই পৰিসংখ্যা অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা; ইয়াক অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ধাৰী সকলো লোকৰ সুনিৰ্দিষ্ট জনসংখ্যা হিচাপে গণ্য কৰিব নোৱাৰি। ==নাম== '''অসমীয়া''': প্ৰথম অৱস্থাত অসম বা আছাম শব্দটো [[আহোম ৰাজ্য]] আৰু [[আহোম জনগোষ্ঠী]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati, Assam |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> পাছলৈ আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ এক বৃহৎ অংশ জয় কৰাৰ পাছত এই শব্দটো প্ৰচলন বৃদ্ধি পায়।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati, Assam |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰত্যয় / ীয়া / লগ লাগি পাছলৈ অসম ৰাজ্যৰ বাসিন্দা সকলক অসমীয়া বুলি জনা যায়।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati, Assam |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> '''আছামিজ (Assamese)''':: ইংৰাজী ''Assamese'' শব্দটো ''Assam'' নামৰ পৰা গঠিত, য'ত ''-ese'' প্ৰত্যয়টোৱে কোনো অঞ্চলৰ ভাষা বা বাসিন্দাক বুজায়। ইংৰাজীৰ ''Assamese'' শব্দটো ১৯ আৰু ২০ শতিকাৰ ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক সময়ত আৰম্ভ হৈছিল।<ref>Grierson 1903:393</ref> ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাত ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক প্ৰশাসন আৰু ভাষাতাত্ত্বিক সাহিত্যত এই শব্দটো অসমীয়া ভাষা আৰু ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীক বুজাবলৈ ব্যৱহৃত হৈছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Grierson |editor-first=G. A. |title=Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family, Eastern Group |volume=V |year=1903 |page=393 |url=https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463}}</ref> ব্ৰিটিছ সকলৰ Assamese (এছেমিজৰ) বৰ্ণনা অনুযায়ী অসমীয়াসকলে বৰ্তমানৰ অসমীয়া ভাষা (উল্লেখ অনুসৰি বঙালী ভাষাৰ সৈতে মিল থকা এটা ভাষা) কৈছিল আৰু তেওঁলোকৰ মাজত ইণ্ড-চীনা জনগোষ্ঠীৰ মিশ্ৰণ আছে বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>"...speak a language very similar to Bengali, but have a large mixture of Indo-Chinese blood..." {{Cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |publisher=|location=London |date=1875 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/ |language=en |access-date=2026-07-04 |page=19}}</ref> ঔপনিৱেশিক বিৱৰণত ''Assamese'' শব্দটো ভাষাভাষীৰ লগতে অঞ্চলটোৰ জনসমষ্টিক বুজাবলৈও ব্যৱহৃত হৈছিল। হেনৰি ৱাটাৰফিল্ডে ১৮৭৫ চনৰ এখন লোকপিয়ল-সম্পৰ্কীয় স্মাৰকত অসমীয়া ভাষাৰ সৈতে বঙালীৰ সাদৃশ্য আৰু স্থানীয় জনসমষ্টিৰ মিশ্ৰিত উৎসৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |location=London |year=1875 |page=19 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/}}</ref> ==সংজ্ঞা আৰু পৰিচয়== অসমীয়া জাতিৰ সংজ্ঞা ঐতিহাসিকভাৱে পৰিৱৰ্তনশীল আৰু ৰাজনৈতিকভাৱে বিতৰ্কিত। অসম এখন বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় ৰাজ্য হোৱা বাবে সকলো বাসিন্দাকে একেটা জাতিগত বা ভাষিক পৰিচয়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব নোৱাৰি। বিশেষকৈ ১৯৮৫ চনৰ [[অসম চুক্তি]]ৰ ষষ্ঠ দফা ৰূপায়ণৰ ক্ষেত্ৰত ''অসমীয়া লোক''ৰ সংজ্ঞা নিৰ্ধাৰণ কৰাটো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় হৈ পৰিছে। এই দফাত অসমীয়া লোকসকলৰ সাংস্কৃতিক, সামাজিক আৰু ভাষিক পৰিচয় তথা ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ উদ্দেশ্যে সাংবিধানিক, আইনগত আৰু প্ৰশাসনিক সুৰক্ষা প্ৰদানৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news |title=Assamese People definition rocks Assembly |work=The Hindu |date=1 April 2015 |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/assamese-people-definition-rocks-assembly/article7055297.ece}}</ref> ২০০০ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত [[সদৌ অসম ছাত্ৰ সন্থা]]ই ১৯৫১ চনৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় নাগৰিকপঞ্জী]]ত নাম থকা ব্যক্তি আৰু তেওঁলোকৰ বংশধৰসকলক অসমীয়া হিচাপে গণ্য কৰাৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছিল। অৱশ্যে এইটো সংগঠনটোৰ প্ৰস্তাৱিত সংজ্ঞা আছিল, সৰ্বজনস্বীকৃত বা চূড়ান্ত আইনগত সংজ্ঞা নহয়।<ref>{{cite news |last=Hussain |first=Wasbir |title=Of Natives and Aliens |work=The Hindu |date=24 April 2000 |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-miscellaneous/tp-others/of-natives-and-aliens/article28013077.ece}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ক বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা ঐতিহাসিক একীভূতকৰণ আৰু ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা''ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=355}}</ref> ==অসমীয়া জাতি গঠনৰ ইতিহাস== অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয় কোনো এখন নিৰ্দিষ্ট ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা বা একক সামৰিক সংঘাতৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা নাছিল। ইয়াৰ বিকাশ ঘটিছিল [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]ৰ বিভিন্ন জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় জনগোষ্ঠীৰ মাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি চলা সামাজিক, ভাষিক, সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় আদান-প্ৰদানৰ মাজেৰে। আঞ্চলিক ৰাজ্যসমূহৰ প্ৰতিষ্ঠা, স্থায়ী কৃষিৰ সম্প্ৰসাৰণ, আন্তঃবিবাহ, হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ বিস্তাৰ আৰু উমৈহতীয়া কথিত ভাষাৰ বিকাশে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীক ক্ৰমে এক বৃহত্তৰ সমাজৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিছিল। সমাজবিজ্ঞানী চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'') হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছে, য'ত জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় উভয় গোটেই অসমীয়া সমাজ গঠনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–356}}</ref> অসমীয়া ভাষা আৰু সাহিত্যৰ বিকাশ ঔপনিৱেশিক যুগ আৰু আহোম ৰাজদৰবাৰত ভাষাটোৰ গ্ৰহণৰ বহু আগতেই আৰম্ভ হৈছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাত [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]] আৰু [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]]ই সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে, মধ্য অসমৰ কছাৰী শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, এই সাহিত্যই তেতিয়ালৈকে অসমীয়া ভাষা এক শক্তিশালী সাহিত্যিক মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |year=1976 |pages=45–50}}</ref> ঐতিহাসিকভাৱে [[আহোম ৰাজ্য]],[[কমতা ৰাজ্য|কমতা]], [[কোচ ৰাজ্য|কোচ]], [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] আৰু [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত অঞ্চলসমূহেও এই প্ৰক্ৰিয়াত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইয়াৰে কিছুমান অঞ্চল আহোম শাসনৰ স্থায়ী অধীনলৈ অহা নাছিল যদিও তাত অসমীয়া বা সম্পৰ্কিত আঞ্চলিক ভাষাৰূপৰ প্ৰচলন আছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত বহু জনগোষ্ঠীয়ে অসমীয়াক মাতৃভাষা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–359}}</ref> হৰেকৃষ্ণ ডেকাৰ মতে, বৰ্তমানৰ অসমীয়া নামটো প্ৰচলিত হোৱাৰ পূৰ্বেই ভাষা আৰু সাহিত্যই এক উমৈহতীয়া সাংস্কৃতিক পৰিচয় গঢ়াত ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |pages=189–202}}</ref> ===অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি=== অসমীয়া ভাষিক আৰু সাহিত্যিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি মধ্যযুগৰ প্ৰথমাৰ্ধতে গঢ় লৈ উঠিছিল। চতুৰ্দশ শতিকালৈকে [[অসমীয়া ভাষা]] বিভিন্ন আঞ্চলিক ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত সাহিত্য ৰচনাৰ এটা মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হৈছিল। [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]] আৰু আন কবিসকলে সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে মধ্য অসমৰ এজন [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সাহিত্যৰ ইতিহাসবিদ সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, চতুৰ্দশ শতিকাৰ পৰা সংৰক্ষিত এই সাহিত্যিক নিদৰ্শনসমূহে সেই সময়লৈকে অসমীয়া ভাষা সাহিত্যিক প্ৰকাশৰ এটা শক্তিশালী মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে। সেয়েহে আহোম ৰাজদৰবাৰত অসমীয়া ভাষা গ্ৰহণ কৰাৰ বহু আগৰ পৰাই কমতা আৰু কছাৰী ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত এক আঞ্চলিক সাহিত্যিক সংস্কৃতি গঢ় লৈ উঠিছিল।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |publisher=Harrassowitz |year=1976 |pages=45–50}}</ref> একেসময়তে পূব অসমতো সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় একীভূতকৰণৰ এটা সমান্তৰাল প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। উজনি অসমত আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক প্ৰাধান্য প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ পূৰ্বেই [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ প্ৰসাৰ ঘটিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰসমূহৰ পৰা দূৰত অৱস্থিত হ'লেও আহোমসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বেই চুতীয়া ৰাজ্যত হিন্দুকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=357}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে চুতীয়া সমাজত এটা স্তৰবিভক্ত হিন্দু সামাজিক ব্যৱস্থা গঢ় লৈ উঠিছিল। ঐতিহাসিক বিৱৰণসমূহ অনুসৰি, সেই সময়ত চুতীয়া ৰাজ্যত [[ব্ৰাহ্মণ]], কায়স্থ, [[কলিতা]] আৰু দৈৱজ্ঞ বা গণক আদি সামাজিক গোটৰ উপস্থিতি আছিল।<ref>{{cite book |last=Baruah |first=Swarnalata |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |location=New Delhi |year=1985 |page=230}}</ref><ref>{{cite book |last=Gogoi |first=Jahnabi |title=Agrarian System of Medieval Assam |publisher=Concept Publishing Company |year=2002 |page=21}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ [[একশৰণ নামধৰ্ম]] আন্দোলনৰ পূৰ্বেও পূব অসমত বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ উপস্থিতি আছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাৰ চুতীয়া তাম্ৰশাসনসমূহত বৈষ্ণৱ ব্ৰাহ্মণ আৰু বাসুদেৱৰ ভক্ত হিচাপে পৰিচিত ভূমিদান গ্ৰহীতাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজদৰবাৰ আৰু গ্ৰাম্য সমাজত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ উপস্থিতিৰ ইংগিত দিয়ে।<ref>{{cite journal |last=Shin |first=Jae-Eun |title=Descending from Demons, Ascending to Kshatriyas: Genealogical Claims and Political Process in Pre-modern Northeast India, the Chutiyas and the Dimasas |journal=The Indian Economic and Social History Review |volume=57 |issue=1 |year=2020 |pages=51–56 |doi=10.1177/0019464619894134}}</ref> পৰৱৰ্তী বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাসমূহতো [[শদিয়া]] আৰু কুণ্ডিলক বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ প্ৰাচীন কেন্দ্ৰ হিচাপে স্মৰণ কৰা হৈছে। ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰাত চুতীয়া ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত শদিয়াত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন আৰু স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ বিৱৰণ পোৱা যায়।{{efn|ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰা অনুসৰি, দুজন চুতীয়া ৰাজকুমাৰে নবদ্বীপত অধ্যয়ন কৰাৰ সময়ত কনৌজৰ শংকৰ্ষণ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণৰ সৈতে পৰিচিত হৈছিল। দেশলৈ উভতি অহাৰ পিছত জ্যেষ্ঠ ৰাজকুমাৰজনে শংকৰ্ষণ আৰু কেইবাটাও বৃত্তিজীৱী পৰিয়ালক শদিয়ালৈ আনি ঘাৰমৰা নদীৰ পাৰত এটা বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন কৰিছিল। প্ৰতিষ্ঠানটোক ভূমি, সেৱক আৰু বিষ্ণুৰ প্ৰতিমা দান কৰা হৈছিল। শংকৰ্ষণৰ উত্তৰাধিকাৰীসকলে পাঁচ পুৰুষলৈকে শদিয়াত থাকি চুতীয়া, দেউৰী, মিৰি আৰু আবৰসকলৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। আহোমসকলে চুতীয়া ৰাজ্য জয় কৰাৰ পিছত প্ৰতিষ্ঠানটো স্থানান্তৰিত হয় বুলি এই পৰম্পৰাত উল্লেখ আছে।<ref>{{cite journal |last1=Gogoi |first1=Himadri |last2=Dutta |first2=Tarun |title=Gharmora Satra and Its Archive |journal=Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry |volume=12 |issue=8 |year=2021 |pages=8018–8019}}</ref>}} কুণ্ডিলৰ সৈতে বদলা পদ্ম আতা আৰু বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষসকলৰ সম্পৰ্কৰ উল্লেখো বৈষ্ণৱ বংশাৱলীমূলক সাহিত্যত পোৱা যায়।{{efn|বদলা পদ্ম আতাৰ পূৰ্বপুৰুষসকল কুণ্ডিল বা কুণ্ডিলনগৰত বাস কৰিছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত পৰিয়ালটোৰ এটা শাখা নাৰায়ণপুৰ অঞ্চললৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor-last=Neog |editor-first=Maheswar |title=গুৰু চৰিত কথা |publisher=Lawyers Book Stall |year=1999 |page=373 |language=as}}</ref><ref>{{cite book |last=Dev Goswami |first=Narayan Chandra |title=Satriya Sanskritir Swarnarekha: Mahapurush Sri Sri Badula Padma Ata |publisher=Lawyers Book Stall |year=1984 |page=810}}</ref> ৰামানন্দ দ্বিজৰ ''শ্ৰীশ্ৰী বংশীগোপাল দেৱৰ চৰিত্ৰ''ত বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষ হৰিবৰক ''কুণ্ডিল গোষ্ঠী''ৰ লোক হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor1-last=Barua |editor1-first=Birinchi Kumar |editor2-last=Neog |editor2-first=Maheswar |title=Harivara Vipra's Babrubahnar Yuddha and Tamradhwajar Yuddha |publisher=Gauhati University |year=1960}}</ref>}} আনহাতে ''আদি চৰিত'' আৰু ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত''ত কুণ্ডিলৰ পৰা বাসুদেৱৰ প্ৰতিমা অনাৰ বিৱৰণ আছে।{{efn|''আদি চৰিত''ত [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]]ে কুণ্ডিলনগৰ ভ্ৰমণ কৰি তাৰ পৰা বাসুদেৱৰ এটা প্ৰতিমা লৈ অহাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite book |title=আদি চৰিত বা লক্ষ্মীপুৰৰ আদিম বুৰঞ্জী |author=মাধৱদেৱৰ নামত প্ৰচলিত |publisher=ভাৰতচন্দ্ৰ দাস |location=গুৱাহাটী |year=1928 |page=91 |url=https://as.wikisource.org/wiki/পৃষ্ঠা:আদিচৰিত.djvu/৯১ |language=as}}</ref> ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত'' অনুসৰি, [[জয়ধ্বজ সিংহ]]ই পৰৱৰ্তী সময়ত কুণ্ডিলৰ পৰা আন এটা বাসুদেৱ প্ৰতিমা আনি দামোদৰ ঠাকুৰৰ নৰুৱা সত্ৰত স্থাপন কৰাইছিল। এই সত্ৰখন বৰ্তমান ঢকুৱাখনাৰ [[বাসুদেৱ থান]] নামেৰে পৰিচিত।<ref>{{cite journal |last=Chutia |first=Manas |title=Vasudev Than Narowa Satra—in Historical Perspective |journal=Review of Research |volume=8 |issue=8 |date=May 2019 |pages=2–3 |url=https://oldror.lbp.world/UploadedData/11719.pdf}}</ref>}} এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজ্যত ব্ৰাহ্মণ্য, বৈষ্ণৱ আৰু স্থানীয় জনজাতীয় ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ সহাৱস্থানৰ কথা সূচায়। ইতিহাসবিদ ৰমেশ বুঢ়াগোহাঁয়েও পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া জাতি গঠনত [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদানৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। তেওঁৰ মতে, আহোম ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত চুতীয়াসকলৰ অন্তৰ্ভুক্তি আৰু তেওঁলোকৰ দক্ষ শিল্পী, কাৰিকৰ তথা প্ৰশাসনিক বিষয়াসকলৰ সংযোজনে পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজ্য গঠনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভিত্তি প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Buragohain |first=Ramesh |title=State Formation in Early Mediaeval Assam: A Case Study of the Chutiya State |url=http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20%28R%20Buragohain%29.pdf |date=2013 |page=122 |quote=They greatly contributed to the emerging political system of the time. With the pace of assimilations and acculturations under the hegemony of the Ahoms, they, in fact provided the much needed base for the birth of a greater broad-based Assamese state after the Ahoms in course of time. |archive-url=https://web.archive.org/web/20200916232253/http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20(R%20Buragohain).pdf |archive-date=16 September 2020 |url-status=live}}</ref> সেয়েহে আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক উত্থানৰ পূৰ্বেই চুতীয়া আৰু কমতা ৰাজ্যত অসমীয়া ভাষা, সাহিত্য আৰু ধৰ্মীয় বিকাশৰ বিভিন্ন প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল, যিসমূহে পৰৱৰ্তী অসমীয়া সমাজ গঠনত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ===বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ভূমিকা=== ষোড়শ শতিকাৰ পৰা [[একশৰণ নামধৰ্ম]]ই ইতিমধ্যে বিকশিত হৈ থকা অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিসৰক এক বৃহত্তৰ প্ৰতিষ্ঠানগত ভিত্তি প্ৰদান কৰে। [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]], [[মাধৱদেৱ]] আৰু তেওঁলোকৰ অনুগামীসকলৰ অসমীয়া আৰু [[ব্ৰজাৱলী ভাষা|ব্ৰজাৱলী]] ভাষাত ৰচিত সাহিত্যৰ লগতে [[সত্ৰ]] আৰু [[নামঘৰ]]সমূহে উমৈহতীয়া উপাসনা, সাহিত্যচৰ্চা, সংগীত, নাট্যপ্ৰদৰ্শন আৰু সামাজিক জীৱনৰ কেন্দ্ৰ গঢ়ি তুলিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, নৱবৈষ্ণৱ আন্দোলনে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয় গঠনৰ ইতিপূৰ্বে আৰম্ভ হোৱা প্ৰক্ৰিয়াক অধিক শক্তিশালী আৰু সুসংহত কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=357–359}}</ref> পৰৱৰ্তী আহোম ৰজাসকলে এই ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতা কৰিলেও সত্ৰ আৰু নামঘৰসমূহ মূলত আহোম ৰাজ্যই সৃষ্টি কৰা প্ৰতিষ্ঠান নাছিল। বৈষ্ণৱ ধৰ্মগুৰু আৰু তেওঁলোকৰ শিষ্যসকলৰ কাৰ্যকলাপৰ মাজেৰে এই প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সামাজিক ভিত্তি গঢ় লৈ উঠিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাজপৃষ্ঠপোষকতা বৃদ্ধি পায়। সপ্তদশ শতিকালৈকে আহোম আৰু কোচ উভয় ৰাজ্যই বৈষ্ণৱ আন্দোলনৰ বিস্তৃত জনসমৰ্থনক নিজৰ ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাৰ সৈতে সংযুক্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। সত্ৰসমূহে ৰাজন্যবৰ্গৰ পৰা ভূমি, জনশক্তি আৰু অন্যান্য সম্পদৰ অনুদান লাভ কৰিবলৈ ধৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> ===আহোম শাসনকালত সামূহিক পৰিচয়ৰ সুসংহতকৰণ=== অসমীয়া সামূহিক পৰিচয়ৰ ৰাজনৈতিক সুসংহতকৰণত [[আহোম ৰাজ্য]]ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইতিহাসবিদ উদয়ন মিশ্ৰৰ মতে, ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে বংগৰ মুছলমান শাসকসকলৰ সৈতে হোৱা সংঘাতৰ সময়ত বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোক আহোম শাসনৰ অধীনত উমৈহতীয়া শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে সংগঠিত হোৱাৰ ফলত এক বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজনৈতিক পৰিচয় গঢ় লোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল। তেওঁৰ বিৱৰণ অনুসৰি, [[চুহুংমুং]]ৰ (১৪৯৭–১৫৩৯) শাসনকালত আহোম ৰাজ্যই আক্ৰমণ প্ৰতিহত কৰাৰ লগতে পশ্চিমৰ কমতা আৰু কামৰূপ অঞ্চললৈ সামৰিক অভিযান চলাইছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> এই ৰাজনৈতিক একত্ৰীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া [[প্ৰতাপ সিংহ]]ৰ (১৬০৩–১৬৪১) শাসনকাল আৰু পৰৱৰ্তী আহোম–মোগল সংঘাতসমূহৰ সময়ত অধিক শক্তিশালী হয়। ১৬৭১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ [[শৰাইঘাটৰ যুদ্ধ]] এই সংঘাতসমূহৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য ঘটনা আছিল। মিশ্ৰৰ মতে, বংগ আৰু মোগল অধিকৃত অঞ্চলৰ পৰা অসমলৈ অহা মুছলমান সৈনিক, শিল্পী আৰু বৃত্তিজীৱীসকলৰ একাংশও আহোম ৰাজ্যৰ সমাজ আৰু প্ৰশাসনৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। তেওঁলোকে মোগল সম্প্ৰসাৰণ প্ৰতিহত কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> একেসময়তে আহোম ৰাজদৰবাৰ আৰু প্ৰশাসনত [[আহোম ভাষা]]ৰ সৈতে অসমীয়া ভাষাৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পায়। ইতিহাসবিদ অমলেন্দু গুহৰ মতে, আহোম–মোগল সংঘাতৰ সময়ছোৱাত অসমীয়া ভাষাই প্ৰথমে আহোম ভাষাৰ সৈতে সহাৱস্থান কৰিছিল আৰু ক্ৰমে ৰাজদৰবাৰ তথা প্ৰশাসনত আহোম ভাষাৰ স্থান অধিকাৰ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |year=1983 |page=9 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963}}</ref> এইদৰে আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বিভিন্ন ভাষিক, ধৰ্মীয় আৰু জাতিগত গোটক এক অধিক সংহত ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাৰ অধীনলৈ আনিছিল। একশৰণ নামধৰ্মৰ প্ৰসাৰ আৰু আহোম ৰজাসকলৰ হিন্দুধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতাৰ ফলত সপ্তদশ–অষ্টাদশ শতিকাত বড়ো-কছাৰী জনগোষ্ঠীসমূহৰ একাংশই হিন্দুধৰ্মৰ বিভিন্ন ধাৰা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে অসমীয়া সমাজত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী, বৰ্ণহিন্দু সম্প্ৰদায়, সমতলৰ জনজাতীয় গোট আৰু অসমীয়া মুছলমানসকল অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই প্ৰাক্-ঔপনিৱেশিক বিকাশৰ মাজেৰে এটা সামূহিক ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক সমাজ গঢ় লৈ উঠিছিল। অৱশ্যে আধুনিক ৰাজনৈতিক অৰ্থত অসমীয়া জাতীয়তাবাদৰ বিকাশ ঘটিছিল ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ ঔপনিৱেশিক পৰিস্থিতিত। এই জাতীয়তাবাদৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ আছিল ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |pages=1264–1265 |jstor=4407987}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> ===জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা=== অসমীয়া সমাজৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় পৰিৱৰ্তনক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ মাধ্যমেৰে ব্যাখ্যা কৰা হৈছে। এই প্ৰক্ৰিয়াৰ দুটা উল্লেখযোগ্য দিশ আছিল ৰাজ্য গঠনৰ সৈতে জড়িত সংস্কৃতায়ন আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত একশৰণ নামধৰ্মৰ জৰিয়তে হোৱা সামাজিক স্থানান্তৰ। ====সামাজিক পৰিৱৰ্তন==== ভাৰত-আৰ্য ভাষী আৰু ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ অসমলৈ বিস্তাৰৰ লগে লগে সংস্কৃতায়ন (''Sanskritisation'') আৰু স্থানীয়কৰণ বা দেশীয়কৰণ (''Deshification'')ৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। প্ৰথম প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় জনগোষ্ঠী আৰু ধৰ্মীয় পৰম্পৰাসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য সামাজিক ব্যৱস্থাৰ কিছু উপাদান গ্ৰহণ কৰিছিল। আনহাতে দ্বিতীয় প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় বিশ্বাস, দেৱ-দেৱী আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় সংস্কৃতিকো প্ৰভাৱিত কৰিছিল। হিউ বি. আৰ্বানে এই দুই প্ৰক্ৰিয়াক পৰস্পৰ সম্পৰ্কিত ৰূপত আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |pages=233–234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, এই পৰিৱৰ্তনসমূহ [[বৰ্মন ৰাজবংশ]]ৰ সময়ৰ পৰা, বিশেষকৈ পঞ্চম–অষ্টম শতিকাত, কামৰূপৰ সামাজিক ব্যৱস্থাত দেখা গৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=356}}</ref> আৰ্বানে কামৰূপৰ বৰ্মনসকলৰ পৰা অষ্টাদশ শতিকাৰ আহোমসকললৈকে অসমৰ বহু ৰাজবংশৰ স্থানীয় বা অনা-ভাৰত-আৰ্য পটভূমি আৰু তেওঁলোকৰ ক্ৰমাগত সংস্কৃতায়নৰ কথা উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |page=234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> ৰাজবংশসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰা গ্ৰহণ কৰাৰ লগে লগে তেওঁলোকৰ অধীনস্থ সমাজৰ বিভিন্ন গোটেও এই প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। অৱশ্যে ইয়াৰ ফলত স্থানীয় ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে বিলুপ্ত হোৱা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–357}}</ref> ====একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সামাজিক স্থানান্তৰ==== ষোড়শ শতিকাত একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ প্ৰসাৰে জনজাতীয় পৰিচয়ৰ পৰা বৰ্ণভিত্তিক সামাজিক পৰিচয়লৈ স্থানান্তৰৰ এটা নতুন পথ মুকলি কৰিছিল। বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোকে সত্ৰত গুৰুৰ পৰা শৰণ বা দীক্ষা গ্ৰহণ কৰি ক্ৰমে নিজৰ কিছুমান পুৰণি আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰিছিল আৰু নতুন ধৰ্মীয় তথা সামাজিক ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই বৰ্ণনা কৰা এটা সামাজিক স্থানান্তৰৰ আৰ্হিত দীক্ষা গ্ৰহণৰ পিছতো মদ্যপানৰ অভ্যাস বজাই ৰখা ব্যক্তিক ''মদাহী'' বুলি কোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ শৰণীয়া বা সৰু কোচ, কোচ, বৰকোচ, সৰুকেওট, বৰকেওট আৰু শেষত [[কলিতা]] পৰিচয় লাভ কৰিব পাৰিছিল। এই ধাৰাবাহিকতাত [[ব্ৰাহ্মণ]]সকলক অধিক উচ্চ সামাজিক স্থানত গণ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=358}}</ref> সত্ৰসমূহৰ বহু ধৰ্মগুৰু ব্ৰাহ্মণ গোস্বামী আছিল যদিও কিছুমান গোস্বামী পৰিয়াল পূৰ্বতে কায়স্থ আছিল। আনহাতে কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ জনজাতীয় বা সামাজিকভাৱে নিম্ন স্থানত গণ্য হোৱা গোটৰ সদস্য আছিল। শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজেৰে চুতীয়া, বৰাহী, মৰাণ, দেউৰী আৰু কছাৰীসকলৰ একাংশ ক্ৰমে সংস্কৃতায়িত অসমীয়া কৃষিজীৱী সমাজৰ সৈতে একীভূত হোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। বিশেষকৈ উজনি অসম আৰু কিছু পৰিমাণে মধ্য অসমত এই প্ৰক্ৰিয়া দৃশ্যমান আছিল। অৱশ্যে এই জনগোষ্ঠীসমূহে নিজৰ পূৰ্বৰ সকলো আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ মৰাণ, কৈৱৰ্ত, চণ্ডাল আৰু তাঁতী সম্প্ৰদায়ৰ লোক আছিল বুলিও উল্লেখ পোৱা যায়। নৃতত্ত্ববিদ অড্ৰে কেণ্টলীৰ মতে, শংকৰদেৱে মুছলমান, কৈৱৰ্ত, নগা আৰু গাৰো সম্প্ৰদায়ৰ লোককো ধৰ্মীয় গুৰুৰ দায়িত্ব প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Cantlie |first=Audrey |title=The Assamese: Religion, Caste and Sect in an Indian Village |publisher=Curzon Press |year=1984 |page=177}}</ref> ==স্বাধীনতা-উত্তৰ কালত অসমীয়া জাতি== ইংৰাজসকল অসমৰ পৰা যোৱাৰ পাচত অসমতো বহুতো পৰিৱৰ্তন ঘটিল। প্ৰতিটো প্ৰধান পাৰ্বত্য গোষ্ঠীয়ে অসমৰ পৰা আঁতৰি গৈ নিজৰ নিজৰ সুকীয়া ৰাজ্য স্থাপন কৰিলে। লগে লগে অসমীয়া জাতিৰ প্ৰসাৰতাটো ইয়াৰ স্পষ্ট প্ৰভাৱ পৰিল। অসম বুলি থাকিলগৈ পাতল জনবসতিৰে মিকিৰ পাহাৰ (বৰ্তমানৰ কাৰ্বি আংলং)আৰু উত্তৰ কাছাৰ অঞ্চল, কাছাৰ জিলা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক উপত্যকাকে বুজায়। অসমৰ কোনো এটা [[খিলঞ্জীয়া লোক|খিলঞ্জীয়া জনগোষ্ঠী]] মানুহে অসমীয়া জাতিৰ মানুহ। <ref> অসম অভিধান, শান্তনু কৌশিক বৰুৱা, বনলতা,২০০১,পৃষ্ঠা-২৬-২৯ (১)</ref> ==অসমীয়া জাতিত ভাঙোন== মূলতঃ ছবছৰীয়া অসম আন্দোলনৰ পাচৰ সময়ছোৱাৰ পৰাই অসমীয়া জাতিৰ ৰাজহাড়স্বৰূপ জনগোষ্ঠীসমূহৰৰ মাজত বিভিন্ন ধৰণৰ অসন্তুষ্টিয়ে গা কৰি উঠিছে। ফলস্বৰূপে তেওঁলোকে অসমীয়া জাতি ৰূপে নিজৰ পৰিচয় পৰিত্যাগ কৰি নিজস্ব স্বকীয় জনগোষ্ঠীয় পৰিচয় দিবলৈ আগ্ৰহী হৈ উঠিছে। তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক অনগ্ৰসৰতা আৰু কিছুমান সুবিধাবাদী ৰাজনীতিবিদৰ কাৰুকাৰ্যই এইক্ষেত্ৰত যথেষ্ট পৰিমাণে উদগণি জগাই আহিছে। অৱশ্যে অসমৰ কেইবাজনো ৰাজনৈতিক নেতাই কৰা অদূৰদৰ্শী আৰু অপৰিপক্ব সিদ্ধান্তসমূহেও এই ভাঙোনত অৰিহনা যোগাইছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==টোকা== {{notelist}} ==উৎস প্ৰসংগ== #Baruah, Sanjib (1994). "'Ethnic' Conflict as State—Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism". Modern Asian Studies. 28 (3): 649–671. doi:[[doi:10.1017/S0026749X00011896|10.1017/S0026749X00011896]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/313047 313047]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:144065698 144065698]. #Cantile, Audrey (1984). The Assamese. Curzon Press. #Deka, Harekrishna (2005). "The Assamese Mind: contours of a landscape". India International Centre Quarterly. 32 (2/3): 189–202. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/23006027 23006027]. #Grierson, G A, ed. (1903). [https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463#page/1/mode/1up Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family Eastern Group]. Vol. V. #Guha, Amalendu (December 1983), [https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/bitstream/123456789/3259/1/OP_64_The_ahom_political_system.pdf "The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)"] (PDF), Social Scientist, 11 (12): 3–34, doi:10.2307/3516963, JSTOR 3516963 #Guha, Amalendu (1984). "Nationalism: Pan-Indian and Regional in a Historical Perspective". Social Scientist. 12 (2): 42–65. doi:[[doi:10.2307/3517093|10.2307/3517093]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/3517093 3517093]. #Misra, Udayon (1999). "Immigration and Identity Transformation in Assam". Economic and Political Weekly. 34 (21): 1264–1271. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/4407987 4407987]. #Sharma, Chandan Kumar (2009). "Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity". In Medhi, B.K (ed.). Tribes of North-East India: Issues and Challenges. Delhi: Omsons Publications. pp. 354–366. #Urban, Hugh B. (2011). [https://www.researchgate.net/publication/270529066 "The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam"]. The Journal of Hindu Studies. 4 (3): 231–247. doi:[[doi:10.1093/jhs/hir034|10.1093/jhs/hir034]]. ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:অসম]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সামাজিক সম্প্ৰদায়সমূহ]] o7xne67wmr5285i31grre8fk5t6ilk9 646524 646517 2026-10-22T15:05:07Z KhiLanTzi 23530 /* নাম */ Etymology 646524 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group |group = অসমীয়া জাতি |native_name = অসমীয়া {{unicode|Assamese}} |population = ১৩,২৬৮,৪৮৪ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>{{cite web|url=http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |title=Archived copy |accessdate=2016-05-17 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160609213014/http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |archivedate=2016-06-09 |df= }}</ref> |region1 = {{flag|India}} |pop1 = ১৩,১৩৩,২৩৭ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160907221310/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece |date=2016-09-07 }} Less than 50 per cent Assamese speakers in Assam, The Hindu, January 9, 2008.</ref> |ref1 = |region2 = {{flag|Bangladesh}} |pop2 = ২২,৪৫৬ (২০০১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref2 = |region3 = {{flag|Bhutan}} |pop3 = ৫৪,২৬৮ (২০১১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref3 = |region4 = |pop4 = |ref4 = |region5 = |pop5 = |ref5 = |region6 = |pop6 = |ref6 = |region7 = |pop7 = |ref7 = |region8 = |pop8 = |ref8 = |region9 = |pop9 = |ref9 = |region10 = |pop10 = |ref10 = |languages = [[File:Assamese Bengali letter A (red).png|15px]] [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (''<small>[[কামৰূপী উপভাষা|কামৰূপী]], [[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]], [[দেৱান উপভাষা|দেৱান]], [[নলবৰীয়া উপভাষা|নলবৰীয়া]] আদি উপভাষা</small>'') |religions = ''সংখ্যাগুৰু:'' [[File:Om.svg|17px]] [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] (প্ৰধানকৈ''[[File:Sankaradeva.jpg|17px]][[একশৰণ নাম ধৰ্ম]]) [[অসমৰ জনজাতীয় ধৰ্ম]]: • [[ফুৰালুঙ ধৰ্ম]] •[[File:Flag of Donyi-Polo.svg|17px]] [[ডনি পল]] •[[File:Bathouism flag.svg|17px]] [[বাথৌ ধৰ্ম]] •তিৱা জনজাতীয় ধৰ্ম ''অন্যান্য:''[[File:Allah-green.svg|17px]] [[ইছলাম]] • [[File:Christianity Symbol.svg|17px]] [[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম|খ্ৰীষ্টান]] • [[File:Khanda.svg|17px]] [[শিখ ধৰ্ম|শিখ]]<ref>{{cite web |last1=Mar 14 |first1=Yudhvir Rana / TNN / |title=Mission roots brings Assamese Sikhs to Punjab {{!}} India News - Times of India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Mission-roots-brings-Assamese-Sikhs-to-Punjab/articleshow/4262528.cms |website=The Times of India |language=en}}</ref> |related = [[চীনা-তিব্বতীয়]] ([[বড়ো-কছাৰী]], [[টানি জাতি]], [[কাৰ্বি]]), [[টাই জাতি]], [[আৰ্য-ভাৰতীয়]], অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক |footnotes = }} '''অসমীয়া জাতি''' হৈছে প্ৰধানকৈ [[অসমীয়া ভাষা]]ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এক সামাজিক-জাতিগত আৰু ভাষিক সম্প্ৰদায়।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |page=190}}</ref> এই পৰিচয় ঐতিহাসিকভাৱে বিভিন্ন ভাষিক আৰু জাতিগত জনগোষ্ঠীৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক একীভূতকৰণৰ ফলত গঢ় লৈ উঠিছে। ইয়াৰ গঠনত অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক, চীনা-তিব্বতীয়, ভাৰত-আৰ্য আৰু টাই ভাষা-পৰিয়ালৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীসমূহে ভূমিকা পালন কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে এই ঐতিহাসিক একীভূতকৰণক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=354–366}}</ref> [[চ্যু-কা-ফা|চাওলুং চ্যু-কা-ফাক]] অসম তথা অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>“...Sukapha was the father of Assamese nation...” {{Cite web |last=Nirmolia |first=Lakhya Pratim |title=Sukapha and His Life: An Overview |website=Academia.edu |url=https://www.academia.edu/143089794/Sukapha_and_his_Life_An_Overview |page=3 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref><ref>“laid the foundation for a great society named Assam” {{Cite paper |last=Boruah |first=Jayanta |title=Sukaphaa the Legend: An Essay on His Contributions in the Formation of Greater Assamese Community |date=2020-02-07 |ssrn=3534274 |doi=10.2139/ssrn.3534274 |url=https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3534274 |page=1 |access-date=2026-10-22}}</ref><ref>“...unified the people of Assam to be called as an Assamese race.” {{Cite journal |last=Doley |first=Piku |title=Role of Su-Ka-Pha in Founding Ahom Kingdom in Assam |journal=Pratidhwani the Echo |volume=3 |issue=1 |pages=55–58 |date=2014-07 |url=https://www.thecho.in/files/Piku-Doley-.pdf |page=57 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> ''অসমীয়া জাতি'' আৰু ''অসমৰ বাসিন্দাসকল'' সম্পূৰ্ণ সমাৰ্থক ধাৰণা নহয়। ''অসমৰ বাসিন্দা'' বুলিলে ৰাজ্যখনত বসবাস কৰা সকলো ভাষিক আৰু জাতিগত সম্প্ৰদায়ৰ লোকক বুজোৱা হয়; আনহাতে ''অসমীয়া জাতি'' বুলিলে ঐতিহাসিকভাৱে বিকশিত হোৱা এক উমৈহতীয়া ভাষিক, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ক বুজোৱা হয়। এই পৰিচয়ৰ সৈতে প্ৰধানকৈ অসমীয়া ভাষাৰ সম্পৰ্ক থাকিলেও ইয়াক কেৱল এটা বংশগত জনগোষ্ঠীৰ মাজত সীমাবদ্ধ কৰিব নোৱাৰি। অৱশ্যে অসমৰ বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় সমাজত ''অসমীয়া'' পৰিচয়ৰ পৰিসৰ আৰু সংজ্ঞাক লৈ ঐতিহাসিক আৰু ৰাজনৈতিক মতভেদ আছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয়ৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ হৈছে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]। ২০১১ চনৰ ভাৰতৰ ভাষাভিত্তিক লোকপিয়ল অনুসৰি, দেশখনত অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা আছিল ১,৫৩,১১,৩৫১ গৰাকী। ইয়াৰে ১,৫০,৯৭,২৫৭ গৰাকী অসমত বাস কৰিছিল, যি ৰাজ্যখনৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৪৮.৩৮ শতাংশ।<ref>{{cite web |title=Abstract of Speakers' Strength of Languages and the Mother Tongues – 2011 |publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India |url=https://censusindia.gov.in/2011Census/C-16_25062018_NEW.pdf}}</ref> এই পৰিসংখ্যা অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা; ইয়াক অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ধাৰী সকলো লোকৰ সুনিৰ্দিষ্ট জনসংখ্যা হিচাপে গণ্য কৰিব নোৱাৰি। ==নাম== '''অসমীয়া''': প্ৰথম অৱস্থাত অসম বা আছাম শব্দটো [[আহোম ৰাজ্য]] আৰু [[আহোম জনগোষ্ঠী]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati, Assam |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> পাছলৈ আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ এক বৃহৎ অংশ জয় কৰাৰ পাছত এই শব্দটো প্ৰচলন বৃদ্ধি পায়।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati, Assam |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰত্যয় / ীয়া / লগ লাগি পাছলৈ অসম ৰাজ্যৰ বাসিন্দা সকলক অসমীয়া বুলি জনা যায়।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati, Assam |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> '''আছামিজ (Assamese)''':: ইংৰাজী ''Assamese'' শব্দটো ''Assam'' নামৰ পৰা গঠিত। সৰ্বপ্ৰথমে ইংৰাজীত "অৰিজিনেল আছামিজ (Original Assamese)" শব্দটো ফ্ৰান্সিছ হেমিল্টনে ১৮০৭ৰ পৰা ১৮১৪ চনলৈ কৰা অসম ভ্ৰমণত [[আহোম ভাষা]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Hamilton |first=Francis |title=An Account of Assam |location=Gauhati |date=1963 |url=https://ia801402.us.archive.org/28/items/in.ernet.dli.2015.461953/2015.461953.An-Account.pdf |page=7 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> আনহাতে ইংৰাজী আছাম Assam শব্দটো প্ৰথমে জন ভান লিনেনে [[আহোম ৰাজ্য]]ক বুজাবলৈ ১৬৬১ চনত ব্যৱহাৰ কৰিছিল যাক ১৬৬২ চনত এখন মানচিত্ৰত প্ৰকাশ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Map of Bengale |url=http://www.indiawijzer.nl/links/assam/map_of_bengale.jpg |website=Indiawijzer.nl |access-date=2026-10-22}}</ref> পাছলৈ আছাম (Assam)ৰ পাছত ''-ese'' প্ৰত্যয় যি কোনো অঞ্চলৰ ভাষা বা বাসিন্দাক বুজায় যোগ হৈ আছামিজ (Assamese) শব্দ অসমৰ বাসিন্দা সকলৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। ইংৰাজীৰ ''Assamese'' শব্দটো ১৯ আৰু ২০ শতিকাৰ ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক সময়ত আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{Cite book |last=Grierson |first=George Abraham |title=Linguistic Survey of India |publisher=Office of the Superintendent of Government Printing, India |location=Calcutta |date=1903–1928 |url=https://archive.org/details/rosettaproject_asm_detail-2/mode/1up |page=393 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাত ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক প্ৰশাসন আৰু ভাষাতাত্ত্বিক সাহিত্যত এই শব্দটো অসমীয়া ভাষা আৰু ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীক বুজাবলৈ ব্যৱহৃত হৈছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Grierson |editor-first=G. A. |title=Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family, Eastern Group |volume=V |year=1903 |page=393 |url=https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463}}</ref> ব্ৰিটিছ সকলৰ Assamese (এছেমিজৰ) বৰ্ণনা অনুযায়ী অসমীয়াসকলে বৰ্তমানৰ অসমীয়া ভাষা (উল্লেখ অনুসৰি বঙালী ভাষাৰ সৈতে মিল থকা এটা ভাষা) কৈছিল আৰু তেওঁলোকৰ মাজত ইণ্ড-চীনা জনগোষ্ঠীৰ মিশ্ৰণ আছে বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>"...speak a language very similar to Bengali, but have a large mixture of Indo-Chinese blood..." {{Cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |publisher=|location=London |date=1875 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/ |language=en |access-date=2026-07-04 |page=19}}</ref> ঔপনিৱেশিক বিৱৰণত ''Assamese'' শব্দটো ভাষাভাষীৰ লগতে অঞ্চলটোৰ জনসমষ্টিক বুজাবলৈও ব্যৱহৃত হৈছিল। হেনৰি ৱাটাৰফিল্ডে ১৮৭৫ চনৰ এখন লোকপিয়ল-সম্পৰ্কীয় স্মাৰকত অসমীয়া ভাষাৰ সৈতে বঙালীৰ সাদৃশ্য আৰু স্থানীয় জনসমষ্টিৰ মিশ্ৰিত উৎসৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |location=London |year=1875 |page=19 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/}}</ref> ==সংজ্ঞা আৰু পৰিচয়== অসমীয়া জাতিৰ সংজ্ঞা ঐতিহাসিকভাৱে পৰিৱৰ্তনশীল আৰু ৰাজনৈতিকভাৱে বিতৰ্কিত। অসম এখন বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় ৰাজ্য হোৱা বাবে সকলো বাসিন্দাকে একেটা জাতিগত বা ভাষিক পৰিচয়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব নোৱাৰি। বিশেষকৈ ১৯৮৫ চনৰ [[অসম চুক্তি]]ৰ ষষ্ঠ দফা ৰূপায়ণৰ ক্ষেত্ৰত ''অসমীয়া লোক''ৰ সংজ্ঞা নিৰ্ধাৰণ কৰাটো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় হৈ পৰিছে। এই দফাত অসমীয়া লোকসকলৰ সাংস্কৃতিক, সামাজিক আৰু ভাষিক পৰিচয় তথা ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ উদ্দেশ্যে সাংবিধানিক, আইনগত আৰু প্ৰশাসনিক সুৰক্ষা প্ৰদানৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news |title=Assamese People definition rocks Assembly |work=The Hindu |date=1 April 2015 |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/assamese-people-definition-rocks-assembly/article7055297.ece}}</ref> ২০০০ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত [[সদৌ অসম ছাত্ৰ সন্থা]]ই ১৯৫১ চনৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় নাগৰিকপঞ্জী]]ত নাম থকা ব্যক্তি আৰু তেওঁলোকৰ বংশধৰসকলক অসমীয়া হিচাপে গণ্য কৰাৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছিল। অৱশ্যে এইটো সংগঠনটোৰ প্ৰস্তাৱিত সংজ্ঞা আছিল, সৰ্বজনস্বীকৃত বা চূড়ান্ত আইনগত সংজ্ঞা নহয়।<ref>{{cite news |last=Hussain |first=Wasbir |title=Of Natives and Aliens |work=The Hindu |date=24 April 2000 |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-miscellaneous/tp-others/of-natives-and-aliens/article28013077.ece}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ক বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা ঐতিহাসিক একীভূতকৰণ আৰু ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা''ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=355}}</ref> ==অসমীয়া জাতি গঠনৰ ইতিহাস== অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয় কোনো এখন নিৰ্দিষ্ট ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা বা একক সামৰিক সংঘাতৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা নাছিল। ইয়াৰ বিকাশ ঘটিছিল [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]ৰ বিভিন্ন জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় জনগোষ্ঠীৰ মাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি চলা সামাজিক, ভাষিক, সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় আদান-প্ৰদানৰ মাজেৰে। আঞ্চলিক ৰাজ্যসমূহৰ প্ৰতিষ্ঠা, স্থায়ী কৃষিৰ সম্প্ৰসাৰণ, আন্তঃবিবাহ, হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ বিস্তাৰ আৰু উমৈহতীয়া কথিত ভাষাৰ বিকাশে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীক ক্ৰমে এক বৃহত্তৰ সমাজৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিছিল। সমাজবিজ্ঞানী চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'') হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছে, য'ত জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় উভয় গোটেই অসমীয়া সমাজ গঠনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–356}}</ref> অসমীয়া ভাষা আৰু সাহিত্যৰ বিকাশ ঔপনিৱেশিক যুগ আৰু আহোম ৰাজদৰবাৰত ভাষাটোৰ গ্ৰহণৰ বহু আগতেই আৰম্ভ হৈছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাত [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]] আৰু [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]]ই সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে, মধ্য অসমৰ কছাৰী শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, এই সাহিত্যই তেতিয়ালৈকে অসমীয়া ভাষা এক শক্তিশালী সাহিত্যিক মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |year=1976 |pages=45–50}}</ref> ঐতিহাসিকভাৱে [[আহোম ৰাজ্য]],[[কমতা ৰাজ্য|কমতা]], [[কোচ ৰাজ্য|কোচ]], [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] আৰু [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত অঞ্চলসমূহেও এই প্ৰক্ৰিয়াত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইয়াৰে কিছুমান অঞ্চল আহোম শাসনৰ স্থায়ী অধীনলৈ অহা নাছিল যদিও তাত অসমীয়া বা সম্পৰ্কিত আঞ্চলিক ভাষাৰূপৰ প্ৰচলন আছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত বহু জনগোষ্ঠীয়ে অসমীয়াক মাতৃভাষা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–359}}</ref> হৰেকৃষ্ণ ডেকাৰ মতে, বৰ্তমানৰ অসমীয়া নামটো প্ৰচলিত হোৱাৰ পূৰ্বেই ভাষা আৰু সাহিত্যই এক উমৈহতীয়া সাংস্কৃতিক পৰিচয় গঢ়াত ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |pages=189–202}}</ref> ===অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি=== অসমীয়া ভাষিক আৰু সাহিত্যিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি মধ্যযুগৰ প্ৰথমাৰ্ধতে গঢ় লৈ উঠিছিল। চতুৰ্দশ শতিকালৈকে [[অসমীয়া ভাষা]] বিভিন্ন আঞ্চলিক ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত সাহিত্য ৰচনাৰ এটা মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হৈছিল। [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]] আৰু আন কবিসকলে সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে মধ্য অসমৰ এজন [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সাহিত্যৰ ইতিহাসবিদ সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, চতুৰ্দশ শতিকাৰ পৰা সংৰক্ষিত এই সাহিত্যিক নিদৰ্শনসমূহে সেই সময়লৈকে অসমীয়া ভাষা সাহিত্যিক প্ৰকাশৰ এটা শক্তিশালী মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে। সেয়েহে আহোম ৰাজদৰবাৰত অসমীয়া ভাষা গ্ৰহণ কৰাৰ বহু আগৰ পৰাই কমতা আৰু কছাৰী ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত এক আঞ্চলিক সাহিত্যিক সংস্কৃতি গঢ় লৈ উঠিছিল।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |publisher=Harrassowitz |year=1976 |pages=45–50}}</ref> একেসময়তে পূব অসমতো সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় একীভূতকৰণৰ এটা সমান্তৰাল প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। উজনি অসমত আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক প্ৰাধান্য প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ পূৰ্বেই [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ প্ৰসাৰ ঘটিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰসমূহৰ পৰা দূৰত অৱস্থিত হ'লেও আহোমসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বেই চুতীয়া ৰাজ্যত হিন্দুকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=357}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে চুতীয়া সমাজত এটা স্তৰবিভক্ত হিন্দু সামাজিক ব্যৱস্থা গঢ় লৈ উঠিছিল। ঐতিহাসিক বিৱৰণসমূহ অনুসৰি, সেই সময়ত চুতীয়া ৰাজ্যত [[ব্ৰাহ্মণ]], কায়স্থ, [[কলিতা]] আৰু দৈৱজ্ঞ বা গণক আদি সামাজিক গোটৰ উপস্থিতি আছিল।<ref>{{cite book |last=Baruah |first=Swarnalata |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |location=New Delhi |year=1985 |page=230}}</ref><ref>{{cite book |last=Gogoi |first=Jahnabi |title=Agrarian System of Medieval Assam |publisher=Concept Publishing Company |year=2002 |page=21}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ [[একশৰণ নামধৰ্ম]] আন্দোলনৰ পূৰ্বেও পূব অসমত বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ উপস্থিতি আছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাৰ চুতীয়া তাম্ৰশাসনসমূহত বৈষ্ণৱ ব্ৰাহ্মণ আৰু বাসুদেৱৰ ভক্ত হিচাপে পৰিচিত ভূমিদান গ্ৰহীতাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজদৰবাৰ আৰু গ্ৰাম্য সমাজত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ উপস্থিতিৰ ইংগিত দিয়ে।<ref>{{cite journal |last=Shin |first=Jae-Eun |title=Descending from Demons, Ascending to Kshatriyas: Genealogical Claims and Political Process in Pre-modern Northeast India, the Chutiyas and the Dimasas |journal=The Indian Economic and Social History Review |volume=57 |issue=1 |year=2020 |pages=51–56 |doi=10.1177/0019464619894134}}</ref> পৰৱৰ্তী বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাসমূহতো [[শদিয়া]] আৰু কুণ্ডিলক বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ প্ৰাচীন কেন্দ্ৰ হিচাপে স্মৰণ কৰা হৈছে। ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰাত চুতীয়া ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত শদিয়াত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন আৰু স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ বিৱৰণ পোৱা যায়।{{efn|ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰা অনুসৰি, দুজন চুতীয়া ৰাজকুমাৰে নবদ্বীপত অধ্যয়ন কৰাৰ সময়ত কনৌজৰ শংকৰ্ষণ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণৰ সৈতে পৰিচিত হৈছিল। দেশলৈ উভতি অহাৰ পিছত জ্যেষ্ঠ ৰাজকুমাৰজনে শংকৰ্ষণ আৰু কেইবাটাও বৃত্তিজীৱী পৰিয়ালক শদিয়ালৈ আনি ঘাৰমৰা নদীৰ পাৰত এটা বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন কৰিছিল। প্ৰতিষ্ঠানটোক ভূমি, সেৱক আৰু বিষ্ণুৰ প্ৰতিমা দান কৰা হৈছিল। শংকৰ্ষণৰ উত্তৰাধিকাৰীসকলে পাঁচ পুৰুষলৈকে শদিয়াত থাকি চুতীয়া, দেউৰী, মিৰি আৰু আবৰসকলৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। আহোমসকলে চুতীয়া ৰাজ্য জয় কৰাৰ পিছত প্ৰতিষ্ঠানটো স্থানান্তৰিত হয় বুলি এই পৰম্পৰাত উল্লেখ আছে।<ref>{{cite journal |last1=Gogoi |first1=Himadri |last2=Dutta |first2=Tarun |title=Gharmora Satra and Its Archive |journal=Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry |volume=12 |issue=8 |year=2021 |pages=8018–8019}}</ref>}} কুণ্ডিলৰ সৈতে বদলা পদ্ম আতা আৰু বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষসকলৰ সম্পৰ্কৰ উল্লেখো বৈষ্ণৱ বংশাৱলীমূলক সাহিত্যত পোৱা যায়।{{efn|বদলা পদ্ম আতাৰ পূৰ্বপুৰুষসকল কুণ্ডিল বা কুণ্ডিলনগৰত বাস কৰিছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত পৰিয়ালটোৰ এটা শাখা নাৰায়ণপুৰ অঞ্চললৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor-last=Neog |editor-first=Maheswar |title=গুৰু চৰিত কথা |publisher=Lawyers Book Stall |year=1999 |page=373 |language=as}}</ref><ref>{{cite book |last=Dev Goswami |first=Narayan Chandra |title=Satriya Sanskritir Swarnarekha: Mahapurush Sri Sri Badula Padma Ata |publisher=Lawyers Book Stall |year=1984 |page=810}}</ref> ৰামানন্দ দ্বিজৰ ''শ্ৰীশ্ৰী বংশীগোপাল দেৱৰ চৰিত্ৰ''ত বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষ হৰিবৰক ''কুণ্ডিল গোষ্ঠী''ৰ লোক হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor1-last=Barua |editor1-first=Birinchi Kumar |editor2-last=Neog |editor2-first=Maheswar |title=Harivara Vipra's Babrubahnar Yuddha and Tamradhwajar Yuddha |publisher=Gauhati University |year=1960}}</ref>}} আনহাতে ''আদি চৰিত'' আৰু ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত''ত কুণ্ডিলৰ পৰা বাসুদেৱৰ প্ৰতিমা অনাৰ বিৱৰণ আছে।{{efn|''আদি চৰিত''ত [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]]ে কুণ্ডিলনগৰ ভ্ৰমণ কৰি তাৰ পৰা বাসুদেৱৰ এটা প্ৰতিমা লৈ অহাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite book |title=আদি চৰিত বা লক্ষ্মীপুৰৰ আদিম বুৰঞ্জী |author=মাধৱদেৱৰ নামত প্ৰচলিত |publisher=ভাৰতচন্দ্ৰ দাস |location=গুৱাহাটী |year=1928 |page=91 |url=https://as.wikisource.org/wiki/পৃষ্ঠা:আদিচৰিত.djvu/৯১ |language=as}}</ref> ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত'' অনুসৰি, [[জয়ধ্বজ সিংহ]]ই পৰৱৰ্তী সময়ত কুণ্ডিলৰ পৰা আন এটা বাসুদেৱ প্ৰতিমা আনি দামোদৰ ঠাকুৰৰ নৰুৱা সত্ৰত স্থাপন কৰাইছিল। এই সত্ৰখন বৰ্তমান ঢকুৱাখনাৰ [[বাসুদেৱ থান]] নামেৰে পৰিচিত।<ref>{{cite journal |last=Chutia |first=Manas |title=Vasudev Than Narowa Satra—in Historical Perspective |journal=Review of Research |volume=8 |issue=8 |date=May 2019 |pages=2–3 |url=https://oldror.lbp.world/UploadedData/11719.pdf}}</ref>}} এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজ্যত ব্ৰাহ্মণ্য, বৈষ্ণৱ আৰু স্থানীয় জনজাতীয় ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ সহাৱস্থানৰ কথা সূচায়। ইতিহাসবিদ ৰমেশ বুঢ়াগোহাঁয়েও পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া জাতি গঠনত [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদানৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। তেওঁৰ মতে, আহোম ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত চুতীয়াসকলৰ অন্তৰ্ভুক্তি আৰু তেওঁলোকৰ দক্ষ শিল্পী, কাৰিকৰ তথা প্ৰশাসনিক বিষয়াসকলৰ সংযোজনে পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজ্য গঠনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভিত্তি প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Buragohain |first=Ramesh |title=State Formation in Early Mediaeval Assam: A Case Study of the Chutiya State |url=http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20%28R%20Buragohain%29.pdf |date=2013 |page=122 |quote=They greatly contributed to the emerging political system of the time. With the pace of assimilations and acculturations under the hegemony of the Ahoms, they, in fact provided the much needed base for the birth of a greater broad-based Assamese state after the Ahoms in course of time. |archive-url=https://web.archive.org/web/20200916232253/http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20(R%20Buragohain).pdf |archive-date=16 September 2020 |url-status=live}}</ref> সেয়েহে আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক উত্থানৰ পূৰ্বেই চুতীয়া আৰু কমতা ৰাজ্যত অসমীয়া ভাষা, সাহিত্য আৰু ধৰ্মীয় বিকাশৰ বিভিন্ন প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল, যিসমূহে পৰৱৰ্তী অসমীয়া সমাজ গঠনত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ===বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ভূমিকা=== ষোড়শ শতিকাৰ পৰা [[একশৰণ নামধৰ্ম]]ই ইতিমধ্যে বিকশিত হৈ থকা অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিসৰক এক বৃহত্তৰ প্ৰতিষ্ঠানগত ভিত্তি প্ৰদান কৰে। [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]], [[মাধৱদেৱ]] আৰু তেওঁলোকৰ অনুগামীসকলৰ অসমীয়া আৰু [[ব্ৰজাৱলী ভাষা|ব্ৰজাৱলী]] ভাষাত ৰচিত সাহিত্যৰ লগতে [[সত্ৰ]] আৰু [[নামঘৰ]]সমূহে উমৈহতীয়া উপাসনা, সাহিত্যচৰ্চা, সংগীত, নাট্যপ্ৰদৰ্শন আৰু সামাজিক জীৱনৰ কেন্দ্ৰ গঢ়ি তুলিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, নৱবৈষ্ণৱ আন্দোলনে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয় গঠনৰ ইতিপূৰ্বে আৰম্ভ হোৱা প্ৰক্ৰিয়াক অধিক শক্তিশালী আৰু সুসংহত কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=357–359}}</ref> পৰৱৰ্তী আহোম ৰজাসকলে এই ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতা কৰিলেও সত্ৰ আৰু নামঘৰসমূহ মূলত আহোম ৰাজ্যই সৃষ্টি কৰা প্ৰতিষ্ঠান নাছিল। বৈষ্ণৱ ধৰ্মগুৰু আৰু তেওঁলোকৰ শিষ্যসকলৰ কাৰ্যকলাপৰ মাজেৰে এই প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সামাজিক ভিত্তি গঢ় লৈ উঠিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাজপৃষ্ঠপোষকতা বৃদ্ধি পায়। সপ্তদশ শতিকালৈকে আহোম আৰু কোচ উভয় ৰাজ্যই বৈষ্ণৱ আন্দোলনৰ বিস্তৃত জনসমৰ্থনক নিজৰ ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাৰ সৈতে সংযুক্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। সত্ৰসমূহে ৰাজন্যবৰ্গৰ পৰা ভূমি, জনশক্তি আৰু অন্যান্য সম্পদৰ অনুদান লাভ কৰিবলৈ ধৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> ===আহোম শাসনকালত সামূহিক পৰিচয়ৰ সুসংহতকৰণ=== অসমীয়া সামূহিক পৰিচয়ৰ ৰাজনৈতিক সুসংহতকৰণত [[আহোম ৰাজ্য]]ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইতিহাসবিদ উদয়ন মিশ্ৰৰ মতে, ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে বংগৰ মুছলমান শাসকসকলৰ সৈতে হোৱা সংঘাতৰ সময়ত বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোক আহোম শাসনৰ অধীনত উমৈহতীয়া শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে সংগঠিত হোৱাৰ ফলত এক বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজনৈতিক পৰিচয় গঢ় লোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল। তেওঁৰ বিৱৰণ অনুসৰি, [[চুহুংমুং]]ৰ (১৪৯৭–১৫৩৯) শাসনকালত আহোম ৰাজ্যই আক্ৰমণ প্ৰতিহত কৰাৰ লগতে পশ্চিমৰ কমতা আৰু কামৰূপ অঞ্চললৈ সামৰিক অভিযান চলাইছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> এই ৰাজনৈতিক একত্ৰীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া [[প্ৰতাপ সিংহ]]ৰ (১৬০৩–১৬৪১) শাসনকাল আৰু পৰৱৰ্তী আহোম–মোগল সংঘাতসমূহৰ সময়ত অধিক শক্তিশালী হয়। ১৬৭১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ [[শৰাইঘাটৰ যুদ্ধ]] এই সংঘাতসমূহৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য ঘটনা আছিল। মিশ্ৰৰ মতে, বংগ আৰু মোগল অধিকৃত অঞ্চলৰ পৰা অসমলৈ অহা মুছলমান সৈনিক, শিল্পী আৰু বৃত্তিজীৱীসকলৰ একাংশও আহোম ৰাজ্যৰ সমাজ আৰু প্ৰশাসনৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। তেওঁলোকে মোগল সম্প্ৰসাৰণ প্ৰতিহত কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> একেসময়তে আহোম ৰাজদৰবাৰ আৰু প্ৰশাসনত [[আহোম ভাষা]]ৰ সৈতে অসমীয়া ভাষাৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পায়। ইতিহাসবিদ অমলেন্দু গুহৰ মতে, আহোম–মোগল সংঘাতৰ সময়ছোৱাত অসমীয়া ভাষাই প্ৰথমে আহোম ভাষাৰ সৈতে সহাৱস্থান কৰিছিল আৰু ক্ৰমে ৰাজদৰবাৰ তথা প্ৰশাসনত আহোম ভাষাৰ স্থান অধিকাৰ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |year=1983 |page=9 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963}}</ref> এইদৰে আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বিভিন্ন ভাষিক, ধৰ্মীয় আৰু জাতিগত গোটক এক অধিক সংহত ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাৰ অধীনলৈ আনিছিল। একশৰণ নামধৰ্মৰ প্ৰসাৰ আৰু আহোম ৰজাসকলৰ হিন্দুধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতাৰ ফলত সপ্তদশ–অষ্টাদশ শতিকাত বড়ো-কছাৰী জনগোষ্ঠীসমূহৰ একাংশই হিন্দুধৰ্মৰ বিভিন্ন ধাৰা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে অসমীয়া সমাজত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী, বৰ্ণহিন্দু সম্প্ৰদায়, সমতলৰ জনজাতীয় গোট আৰু অসমীয়া মুছলমানসকল অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই প্ৰাক্-ঔপনিৱেশিক বিকাশৰ মাজেৰে এটা সামূহিক ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক সমাজ গঢ় লৈ উঠিছিল। অৱশ্যে আধুনিক ৰাজনৈতিক অৰ্থত অসমীয়া জাতীয়তাবাদৰ বিকাশ ঘটিছিল ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ ঔপনিৱেশিক পৰিস্থিতিত। এই জাতীয়তাবাদৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ আছিল ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |pages=1264–1265 |jstor=4407987}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> ===জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা=== অসমীয়া সমাজৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় পৰিৱৰ্তনক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ মাধ্যমেৰে ব্যাখ্যা কৰা হৈছে। এই প্ৰক্ৰিয়াৰ দুটা উল্লেখযোগ্য দিশ আছিল ৰাজ্য গঠনৰ সৈতে জড়িত সংস্কৃতায়ন আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত একশৰণ নামধৰ্মৰ জৰিয়তে হোৱা সামাজিক স্থানান্তৰ। ====সামাজিক পৰিৱৰ্তন==== ভাৰত-আৰ্য ভাষী আৰু ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ অসমলৈ বিস্তাৰৰ লগে লগে সংস্কৃতায়ন (''Sanskritisation'') আৰু স্থানীয়কৰণ বা দেশীয়কৰণ (''Deshification'')ৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। প্ৰথম প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় জনগোষ্ঠী আৰু ধৰ্মীয় পৰম্পৰাসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য সামাজিক ব্যৱস্থাৰ কিছু উপাদান গ্ৰহণ কৰিছিল। আনহাতে দ্বিতীয় প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় বিশ্বাস, দেৱ-দেৱী আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় সংস্কৃতিকো প্ৰভাৱিত কৰিছিল। হিউ বি. আৰ্বানে এই দুই প্ৰক্ৰিয়াক পৰস্পৰ সম্পৰ্কিত ৰূপত আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |pages=233–234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, এই পৰিৱৰ্তনসমূহ [[বৰ্মন ৰাজবংশ]]ৰ সময়ৰ পৰা, বিশেষকৈ পঞ্চম–অষ্টম শতিকাত, কামৰূপৰ সামাজিক ব্যৱস্থাত দেখা গৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=356}}</ref> আৰ্বানে কামৰূপৰ বৰ্মনসকলৰ পৰা অষ্টাদশ শতিকাৰ আহোমসকললৈকে অসমৰ বহু ৰাজবংশৰ স্থানীয় বা অনা-ভাৰত-আৰ্য পটভূমি আৰু তেওঁলোকৰ ক্ৰমাগত সংস্কৃতায়নৰ কথা উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |page=234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> ৰাজবংশসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰা গ্ৰহণ কৰাৰ লগে লগে তেওঁলোকৰ অধীনস্থ সমাজৰ বিভিন্ন গোটেও এই প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। অৱশ্যে ইয়াৰ ফলত স্থানীয় ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে বিলুপ্ত হোৱা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–357}}</ref> ====একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সামাজিক স্থানান্তৰ==== ষোড়শ শতিকাত একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ প্ৰসাৰে জনজাতীয় পৰিচয়ৰ পৰা বৰ্ণভিত্তিক সামাজিক পৰিচয়লৈ স্থানান্তৰৰ এটা নতুন পথ মুকলি কৰিছিল। বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোকে সত্ৰত গুৰুৰ পৰা শৰণ বা দীক্ষা গ্ৰহণ কৰি ক্ৰমে নিজৰ কিছুমান পুৰণি আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰিছিল আৰু নতুন ধৰ্মীয় তথা সামাজিক ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই বৰ্ণনা কৰা এটা সামাজিক স্থানান্তৰৰ আৰ্হিত দীক্ষা গ্ৰহণৰ পিছতো মদ্যপানৰ অভ্যাস বজাই ৰখা ব্যক্তিক ''মদাহী'' বুলি কোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ শৰণীয়া বা সৰু কোচ, কোচ, বৰকোচ, সৰুকেওট, বৰকেওট আৰু শেষত [[কলিতা]] পৰিচয় লাভ কৰিব পাৰিছিল। এই ধাৰাবাহিকতাত [[ব্ৰাহ্মণ]]সকলক অধিক উচ্চ সামাজিক স্থানত গণ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=358}}</ref> সত্ৰসমূহৰ বহু ধৰ্মগুৰু ব্ৰাহ্মণ গোস্বামী আছিল যদিও কিছুমান গোস্বামী পৰিয়াল পূৰ্বতে কায়স্থ আছিল। আনহাতে কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ জনজাতীয় বা সামাজিকভাৱে নিম্ন স্থানত গণ্য হোৱা গোটৰ সদস্য আছিল। শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজেৰে চুতীয়া, বৰাহী, মৰাণ, দেউৰী আৰু কছাৰীসকলৰ একাংশ ক্ৰমে সংস্কৃতায়িত অসমীয়া কৃষিজীৱী সমাজৰ সৈতে একীভূত হোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। বিশেষকৈ উজনি অসম আৰু কিছু পৰিমাণে মধ্য অসমত এই প্ৰক্ৰিয়া দৃশ্যমান আছিল। অৱশ্যে এই জনগোষ্ঠীসমূহে নিজৰ পূৰ্বৰ সকলো আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ মৰাণ, কৈৱৰ্ত, চণ্ডাল আৰু তাঁতী সম্প্ৰদায়ৰ লোক আছিল বুলিও উল্লেখ পোৱা যায়। নৃতত্ত্ববিদ অড্ৰে কেণ্টলীৰ মতে, শংকৰদেৱে মুছলমান, কৈৱৰ্ত, নগা আৰু গাৰো সম্প্ৰদায়ৰ লোককো ধৰ্মীয় গুৰুৰ দায়িত্ব প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Cantlie |first=Audrey |title=The Assamese: Religion, Caste and Sect in an Indian Village |publisher=Curzon Press |year=1984 |page=177}}</ref> ==স্বাধীনতা-উত্তৰ কালত অসমীয়া জাতি== ইংৰাজসকল অসমৰ পৰা যোৱাৰ পাচত অসমতো বহুতো পৰিৱৰ্তন ঘটিল। প্ৰতিটো প্ৰধান পাৰ্বত্য গোষ্ঠীয়ে অসমৰ পৰা আঁতৰি গৈ নিজৰ নিজৰ সুকীয়া ৰাজ্য স্থাপন কৰিলে। লগে লগে অসমীয়া জাতিৰ প্ৰসাৰতাটো ইয়াৰ স্পষ্ট প্ৰভাৱ পৰিল। অসম বুলি থাকিলগৈ পাতল জনবসতিৰে মিকিৰ পাহাৰ (বৰ্তমানৰ কাৰ্বি আংলং)আৰু উত্তৰ কাছাৰ অঞ্চল, কাছাৰ জিলা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক উপত্যকাকে বুজায়। অসমৰ কোনো এটা [[খিলঞ্জীয়া লোক|খিলঞ্জীয়া জনগোষ্ঠী]] মানুহে অসমীয়া জাতিৰ মানুহ। <ref> অসম অভিধান, শান্তনু কৌশিক বৰুৱা, বনলতা,২০০১,পৃষ্ঠা-২৬-২৯ (১)</ref> ==অসমীয়া জাতিত ভাঙোন== মূলতঃ ছবছৰীয়া অসম আন্দোলনৰ পাচৰ সময়ছোৱাৰ পৰাই অসমীয়া জাতিৰ ৰাজহাড়স্বৰূপ জনগোষ্ঠীসমূহৰৰ মাজত বিভিন্ন ধৰণৰ অসন্তুষ্টিয়ে গা কৰি উঠিছে। ফলস্বৰূপে তেওঁলোকে অসমীয়া জাতি ৰূপে নিজৰ পৰিচয় পৰিত্যাগ কৰি নিজস্ব স্বকীয় জনগোষ্ঠীয় পৰিচয় দিবলৈ আগ্ৰহী হৈ উঠিছে। তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক অনগ্ৰসৰতা আৰু কিছুমান সুবিধাবাদী ৰাজনীতিবিদৰ কাৰুকাৰ্যই এইক্ষেত্ৰত যথেষ্ট পৰিমাণে উদগণি জগাই আহিছে। অৱশ্যে অসমৰ কেইবাজনো ৰাজনৈতিক নেতাই কৰা অদূৰদৰ্শী আৰু অপৰিপক্ব সিদ্ধান্তসমূহেও এই ভাঙোনত অৰিহনা যোগাইছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==টোকা== {{notelist}} ==উৎস প্ৰসংগ== #Baruah, Sanjib (1994). "'Ethnic' Conflict as State—Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism". Modern Asian Studies. 28 (3): 649–671. doi:[[doi:10.1017/S0026749X00011896|10.1017/S0026749X00011896]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/313047 313047]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:144065698 144065698]. #Cantile, Audrey (1984). The Assamese. Curzon Press. #Deka, Harekrishna (2005). "The Assamese Mind: contours of a landscape". India International Centre Quarterly. 32 (2/3): 189–202. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/23006027 23006027]. #Grierson, G A, ed. (1903). [https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463#page/1/mode/1up Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family Eastern Group]. Vol. V. #Guha, Amalendu (December 1983), [https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/bitstream/123456789/3259/1/OP_64_The_ahom_political_system.pdf "The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)"] (PDF), Social Scientist, 11 (12): 3–34, doi:10.2307/3516963, JSTOR 3516963 #Guha, Amalendu (1984). "Nationalism: Pan-Indian and Regional in a Historical Perspective". Social Scientist. 12 (2): 42–65. doi:[[doi:10.2307/3517093|10.2307/3517093]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/3517093 3517093]. #Misra, Udayon (1999). "Immigration and Identity Transformation in Assam". Economic and Political Weekly. 34 (21): 1264–1271. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/4407987 4407987]. #Sharma, Chandan Kumar (2009). "Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity". In Medhi, B.K (ed.). Tribes of North-East India: Issues and Challenges. Delhi: Omsons Publications. pp. 354–366. #Urban, Hugh B. (2011). [https://www.researchgate.net/publication/270529066 "The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam"]. The Journal of Hindu Studies. 4 (3): 231–247. doi:[[doi:10.1093/jhs/hir034|10.1093/jhs/hir034]]. ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:অসম]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সামাজিক সম্প্ৰদায়সমূহ]] l3o2agioafwjqlujxculc8wyudd0boa 646525 646524 2026-10-22T15:08:50Z Ananya Taye 28065 removed vandalism 646525 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group |group = অসমীয়া জাতি |native_name = অসমীয়া {{unicode|Assamese}} |population = ১৩,২৬৮,৪৮৪ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>{{cite web|url=http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |title=Archived copy |accessdate=2016-05-17 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160609213014/http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |archivedate=2016-06-09 |df= }}</ref> |region1 = {{flag|India}} |pop1 = ১৩,১৩৩,২৩৭ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160907221310/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece |date=2016-09-07 }} Less than 50 per cent Assamese speakers in Assam, The Hindu, January 9, 2008.</ref> |ref1 = |region2 = {{flag|Bangladesh}} |pop2 = ২২,৪৫৬ (২০০১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref2 = |region3 = {{flag|Bhutan}} |pop3 = ৫৪,২৬৮ (২০১১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref3 = |region4 = |pop4 = |ref4 = |region5 = |pop5 = |ref5 = |region6 = |pop6 = |ref6 = |region7 = |pop7 = |ref7 = |region8 = |pop8 = |ref8 = |region9 = |pop9 = |ref9 = |region10 = |pop10 = |ref10 = |languages = [[File:Assamese Bengali letter A (red).png|15px]] [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (''<small>[[কামৰূপী উপভাষা|কামৰূপী]], [[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]], [[দেৱান উপভাষা|দেৱান]], [[নলবৰীয়া উপভাষা|নলবৰীয়া]] আদি উপভাষা</small>'') |religions = ''সংখ্যাগুৰু:'' [[File:Om.svg|17px]] [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] (প্ৰধানকৈ''[[File:Sankaradeva.jpg|17px]][[একশৰণ নাম ধৰ্ম]]) [[অসমৰ জনজাতীয় ধৰ্ম]]: • [[ফুৰালুঙ ধৰ্ম]] •[[File:Flag of Donyi-Polo.svg|17px]] [[ডনি পল]] •[[File:Bathouism flag.svg|17px]] [[বাথৌ ধৰ্ম]] •তিৱা জনজাতীয় ধৰ্ম ''অন্যান্য:''[[File:Allah-green.svg|17px]] [[ইছলাম]] • [[File:Christianity Symbol.svg|17px]] [[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম|খ্ৰীষ্টান]] • [[File:Khanda.svg|17px]] [[শিখ ধৰ্ম|শিখ]]<ref>{{cite web |last1=Mar 14 |first1=Yudhvir Rana / TNN / |title=Mission roots brings Assamese Sikhs to Punjab {{!}} India News - Times of India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Mission-roots-brings-Assamese-Sikhs-to-Punjab/articleshow/4262528.cms |website=The Times of India |language=en}}</ref> |related = [[চীনা-তিব্বতীয়]] ([[বড়ো-কছাৰী]], [[টানি জাতি]], [[কাৰ্বি]]), [[টাই জাতি]], [[আৰ্য-ভাৰতীয়]], অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক |footnotes = }} '''অসমীয়া জাতি''' হৈছে প্ৰধানকৈ [[অসমীয়া ভাষা]]ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এক সামাজিক-জাতিগত আৰু ভাষিক সম্প্ৰদায়।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |page=190}}</ref> এই পৰিচয় ঐতিহাসিকভাৱে বিভিন্ন ভাষিক আৰু জাতিগত জনগোষ্ঠীৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক একীভূতকৰণৰ ফলত গঢ় লৈ উঠিছে। ইয়াৰ গঠনত অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক, চীনা-তিব্বতীয়, ভাৰত-আৰ্য আৰু টাই ভাষা-পৰিয়ালৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীসমূহে ভূমিকা পালন কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে এই ঐতিহাসিক একীভূতকৰণক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=354–366}}</ref> ''অসমীয়া জাতি'' আৰু ''অসমৰ বাসিন্দাসকল'' সম্পূৰ্ণ সমাৰ্থক ধাৰণা নহয়। ''অসমৰ বাসিন্দা'' বুলিলে ৰাজ্যখনত বসবাস কৰা সকলো ভাষিক আৰু জাতিগত সম্প্ৰদায়ৰ লোকক বুজোৱা হয়; আনহাতে ''অসমীয়া জাতি'' বুলিলে ঐতিহাসিকভাৱে বিকশিত হোৱা এক উমৈহতীয়া ভাষিক, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ক বুজোৱা হয়। এই পৰিচয়ৰ সৈতে প্ৰধানকৈ অসমীয়া ভাষাৰ সম্পৰ্ক থাকিলেও ইয়াক কেৱল এটা বংশগত জনগোষ্ঠীৰ মাজত সীমাবদ্ধ কৰিব নোৱাৰি। অৱশ্যে অসমৰ বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় সমাজত ''অসমীয়া'' পৰিচয়ৰ পৰিসৰ আৰু সংজ্ঞাক লৈ ঐতিহাসিক আৰু ৰাজনৈতিক মতভেদ আছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয়ৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ হৈছে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]। ২০১১ চনৰ ভাৰতৰ ভাষাভিত্তিক লোকপিয়ল অনুসৰি, দেশখনত অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা আছিল ১,৫৩,১১,৩৫১ গৰাকী। ইয়াৰে ১,৫০,৯৭,২৫৭ গৰাকী অসমত বাস কৰিছিল, যি ৰাজ্যখনৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৪৮.৩৮ শতাংশ।<ref>{{cite web |title=Abstract of Speakers' Strength of Languages and the Mother Tongues – 2011 |publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India |url=https://censusindia.gov.in/2011Census/C-16_25062018_NEW.pdf}}</ref> এই পৰিসংখ্যা অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা; ইয়াক অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ধাৰী সকলো লোকৰ সুনিৰ্দিষ্ট জনসংখ্যা হিচাপে গণ্য কৰিব নোৱাৰি। ==নাম== ইংৰাজী ''Assamese'' শব্দটো ''Assam'' নামৰ পৰা গঠিত, য'ত ''-ese'' প্ৰত্যয়টোৱে কোনো অঞ্চলৰ ভাষা বা বাসিন্দাক বুজায়। ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাত ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক প্ৰশাসন আৰু ভাষাতাত্ত্বিক সাহিত্যত এই শব্দটো অসমীয়া ভাষা আৰু ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীক বুজাবলৈ ব্যৱহৃত হৈছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Grierson |editor-first=G. A. |title=Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family, Eastern Group |volume=V |year=1903 |page=393 |url=https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463}}</ref> অসমীয়া ভাষা আৰু সাহিত্যৰ বিকাশ ঔপনিৱেশিক যুগ আৰু আহোম ৰাজদৰবাৰত ভাষাটোৰ গ্ৰহণৰ বহু আগতেই আৰম্ভ হৈছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাত [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]] আৰু [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]]ই সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে, মধ্য অসমৰ কছাৰী শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, এই সাহিত্যই তেতিয়ালৈকে অসমীয়া ভাষা এক শক্তিশালী সাহিত্যিক মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |year=1976 |pages=45–50}}</ref> অসমীয়া ভাষা আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ বিকাশ কেৱল [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ সীমাত আবদ্ধ নাছিল। ঐতিহাসিকভাৱে [[কমতা ৰাজ্য|কমতা]], [[কোচ ৰাজ্য|কোচ]], [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] আৰু [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত অঞ্চলসমূহেও এই প্ৰক্ৰিয়াত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইয়াৰে কিছুমান অঞ্চল আহোম শাসনৰ স্থায়ী অধীনলৈ অহা নাছিল যদিও তাত অসমীয়া বা সম্পৰ্কিত আঞ্চলিক ভাষাৰূপৰ প্ৰচলন আছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত বহু জনগোষ্ঠীয়ে অসমীয়াক মাতৃভাষা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–359}}</ref> হৰেকৃষ্ণ ডেকাৰ মতে, বৰ্তমানৰ অসমীয়া নামটো প্ৰচলিত হোৱাৰ পূৰ্বেই ভাষা আৰু সাহিত্যই এক উমৈহতীয়া সাংস্কৃতিক পৰিচয় গঢ়াত ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |pages=189–202}}</ref> ঔপনিৱেশিক বিৱৰণত ''Assamese'' শব্দটো ভাষাভাষীৰ লগতে অঞ্চলটোৰ জনসমষ্টিক বুজাবলৈও ব্যৱহৃত হৈছিল। হেনৰি ৱাটাৰফিল্ডে ১৮৭৫ চনৰ এখন লোকপিয়ল-সম্পৰ্কীয় স্মাৰকত অসমীয়া ভাষাৰ সৈতে বঙালীৰ সাদৃশ্য আৰু স্থানীয় জনসমষ্টিৰ মিশ্ৰিত উৎসৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |location=London |year=1875 |page=19 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/}}</ref> ==সংজ্ঞা আৰু পৰিচয়== অসমীয়া জাতিৰ সংজ্ঞা ঐতিহাসিকভাৱে পৰিৱৰ্তনশীল আৰু ৰাজনৈতিকভাৱে বিতৰ্কিত। অসম এখন বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় ৰাজ্য হোৱা বাবে সকলো বাসিন্দাকে একেটা জাতিগত বা ভাষিক পৰিচয়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব নোৱাৰি। বিশেষকৈ ১৯৮৫ চনৰ [[অসম চুক্তি]]ৰ ষষ্ঠ দফা ৰূপায়ণৰ ক্ষেত্ৰত ''অসমীয়া লোক''ৰ সংজ্ঞা নিৰ্ধাৰণ কৰাটো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় হৈ পৰিছে। এই দফাত অসমীয়া লোকসকলৰ সাংস্কৃতিক, সামাজিক আৰু ভাষিক পৰিচয় তথা ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ উদ্দেশ্যে সাংবিধানিক, আইনগত আৰু প্ৰশাসনিক সুৰক্ষা প্ৰদানৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news |title=Assamese People definition rocks Assembly |work=The Hindu |date=1 April 2015 |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/assamese-people-definition-rocks-assembly/article7055297.ece}}</ref> ২০০০ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত [[সদৌ অসম ছাত্ৰ সন্থা]]ই ১৯৫১ চনৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় নাগৰিকপঞ্জী]]ত নাম থকা ব্যক্তি আৰু তেওঁলোকৰ বংশধৰসকলক অসমীয়া হিচাপে গণ্য কৰাৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছিল। অৱশ্যে এইটো সংগঠনটোৰ প্ৰস্তাৱিত সংজ্ঞা আছিল, সৰ্বজনস্বীকৃত বা চূড়ান্ত আইনগত সংজ্ঞা নহয়।<ref>{{cite news |last=Hussain |first=Wasbir |title=Of Natives and Aliens |work=The Hindu |date=24 April 2000 |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-miscellaneous/tp-others/of-natives-and-aliens/article28013077.ece}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ক বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা ঐতিহাসিক একীভূতকৰণ আৰু ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা''ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=355}}</ref> ==অসমীয়া জাতি গঠনৰ ইতিহাস== অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয় কোনো এখন নিৰ্দিষ্ট ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা বা একক সামৰিক সংঘাতৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা নাছিল। ইয়াৰ বিকাশ ঘটিছিল [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]ৰ বিভিন্ন জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় জনগোষ্ঠীৰ মাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি চলা সামাজিক, ভাষিক, সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় আদান-প্ৰদানৰ মাজেৰে। আঞ্চলিক ৰাজ্যসমূহৰ প্ৰতিষ্ঠা, স্থায়ী কৃষিৰ সম্প্ৰসাৰণ, আন্তঃবিবাহ, হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ বিস্তাৰ আৰু উমৈহতীয়া কথিত ভাষাৰ বিকাশে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীক ক্ৰমে এক বৃহত্তৰ সমাজৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিছিল। সমাজবিজ্ঞানী চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'') হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছে, য'ত জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় উভয় গোটেই অসমীয়া সমাজ গঠনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–356}}</ref> ===অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি=== অসমীয়া ভাষিক আৰু সাহিত্যিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি মধ্যযুগৰ প্ৰথমাৰ্ধতে গঢ় লৈ উঠিছিল। চতুৰ্দশ শতিকালৈকে [[অসমীয়া ভাষা]] বিভিন্ন আঞ্চলিক ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত সাহিত্য ৰচনাৰ এটা মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হৈছিল। [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]] আৰু আন কবিসকলে সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে মধ্য অসমৰ এজন [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সাহিত্যৰ ইতিহাসবিদ সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, চতুৰ্দশ শতিকাৰ পৰা সংৰক্ষিত এই সাহিত্যিক নিদৰ্শনসমূহে সেই সময়লৈকে অসমীয়া ভাষা সাহিত্যিক প্ৰকাশৰ এটা শক্তিশালী মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে। সেয়েহে আহোম ৰাজদৰবাৰত অসমীয়া ভাষা গ্ৰহণ কৰাৰ বহু আগৰ পৰাই কমতা আৰু কছাৰী ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত এক আঞ্চলিক সাহিত্যিক সংস্কৃতি গঢ় লৈ উঠিছিল।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |publisher=Harrassowitz |year=1976 |pages=45–50}}</ref> একেসময়তে পূব অসমতো সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় একীভূতকৰণৰ এটা সমান্তৰাল প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। উজনি অসমত আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক প্ৰাধান্য প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ পূৰ্বেই [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ প্ৰসাৰ ঘটিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰসমূহৰ পৰা দূৰত অৱস্থিত হ'লেও আহোমসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বেই চুতীয়া ৰাজ্যত হিন্দুকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=357}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে চুতীয়া সমাজত এটা স্তৰবিভক্ত হিন্দু সামাজিক ব্যৱস্থা গঢ় লৈ উঠিছিল। ঐতিহাসিক বিৱৰণসমূহ অনুসৰি, সেই সময়ত চুতীয়া ৰাজ্যত [[ব্ৰাহ্মণ]], কায়স্থ, [[কলিতা]] আৰু দৈৱজ্ঞ বা গণক আদি সামাজিক গোটৰ উপস্থিতি আছিল।<ref>{{cite book |last=Baruah |first=Swarnalata |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |location=New Delhi |year=1985 |page=230}}</ref><ref>{{cite book |last=Gogoi |first=Jahnabi |title=Agrarian System of Medieval Assam |publisher=Concept Publishing Company |year=2002 |page=21}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ [[একশৰণ নামধৰ্ম]] আন্দোলনৰ পূৰ্বেও পূব অসমত বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ উপস্থিতি আছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাৰ চুতীয়া তাম্ৰশাসনসমূহত বৈষ্ণৱ ব্ৰাহ্মণ আৰু বাসুদেৱৰ ভক্ত হিচাপে পৰিচিত ভূমিদান গ্ৰহীতাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজদৰবাৰ আৰু গ্ৰাম্য সমাজত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ উপস্থিতিৰ ইংগিত দিয়ে।<ref>{{cite journal |last=Shin |first=Jae-Eun |title=Descending from Demons, Ascending to Kshatriyas: Genealogical Claims and Political Process in Pre-modern Northeast India, the Chutiyas and the Dimasas |journal=The Indian Economic and Social History Review |volume=57 |issue=1 |year=2020 |pages=51–56 |doi=10.1177/0019464619894134}}</ref> পৰৱৰ্তী বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাসমূহতো [[শদিয়া]] আৰু কুণ্ডিলক বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ প্ৰাচীন কেন্দ্ৰ হিচাপে স্মৰণ কৰা হৈছে। ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰাত চুতীয়া ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত শদিয়াত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন আৰু স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ বিৱৰণ পোৱা যায়।{{efn|ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰা অনুসৰি, দুজন চুতীয়া ৰাজকুমাৰে নবদ্বীপত অধ্যয়ন কৰাৰ সময়ত কনৌজৰ শংকৰ্ষণ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণৰ সৈতে পৰিচিত হৈছিল। দেশলৈ উভতি অহাৰ পিছত জ্যেষ্ঠ ৰাজকুমাৰজনে শংকৰ্ষণ আৰু কেইবাটাও বৃত্তিজীৱী পৰিয়ালক শদিয়ালৈ আনি ঘাৰমৰা নদীৰ পাৰত এটা বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন কৰিছিল। প্ৰতিষ্ঠানটোক ভূমি, সেৱক আৰু বিষ্ণুৰ প্ৰতিমা দান কৰা হৈছিল। শংকৰ্ষণৰ উত্তৰাধিকাৰীসকলে পাঁচ পুৰুষলৈকে শদিয়াত থাকি চুতীয়া, দেউৰী, মিৰি আৰু আবৰসকলৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। আহোমসকলে চুতীয়া ৰাজ্য জয় কৰাৰ পিছত প্ৰতিষ্ঠানটো স্থানান্তৰিত হয় বুলি এই পৰম্পৰাত উল্লেখ আছে।<ref>{{cite journal |last1=Gogoi |first1=Himadri |last2=Dutta |first2=Tarun |title=Gharmora Satra and Its Archive |journal=Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry |volume=12 |issue=8 |year=2021 |pages=8018–8019}}</ref>}} কুণ্ডিলৰ সৈতে বদলা পদ্ম আতা আৰু বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষসকলৰ সম্পৰ্কৰ উল্লেখো বৈষ্ণৱ বংশাৱলীমূলক সাহিত্যত পোৱা যায়।{{efn|বদলা পদ্ম আতাৰ পূৰ্বপুৰুষসকল কুণ্ডিল বা কুণ্ডিলনগৰত বাস কৰিছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত পৰিয়ালটোৰ এটা শাখা নাৰায়ণপুৰ অঞ্চললৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor-last=Neog |editor-first=Maheswar |title=গুৰু চৰিত কথা |publisher=Lawyers Book Stall |year=1999 |page=373 |language=as}}</ref><ref>{{cite book |last=Dev Goswami |first=Narayan Chandra |title=Satriya Sanskritir Swarnarekha: Mahapurush Sri Sri Badula Padma Ata |publisher=Lawyers Book Stall |year=1984 |page=810}}</ref> ৰামানন্দ দ্বিজৰ ''শ্ৰীশ্ৰী বংশীগোপাল দেৱৰ চৰিত্ৰ''ত বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষ হৰিবৰক ''কুণ্ডিল গোষ্ঠী''ৰ লোক হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor1-last=Barua |editor1-first=Birinchi Kumar |editor2-last=Neog |editor2-first=Maheswar |title=Harivara Vipra's Babrubahnar Yuddha and Tamradhwajar Yuddha |publisher=Gauhati University |year=1960}}</ref>}} আনহাতে ''আদি চৰিত'' আৰু ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত''ত কুণ্ডিলৰ পৰা বাসুদেৱৰ প্ৰতিমা অনাৰ বিৱৰণ আছে।{{efn|''আদি চৰিত''ত [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]]ে কুণ্ডিলনগৰ ভ্ৰমণ কৰি তাৰ পৰা বাসুদেৱৰ এটা প্ৰতিমা লৈ অহাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite book |title=আদি চৰিত বা লক্ষ্মীপুৰৰ আদিম বুৰঞ্জী |author=মাধৱদেৱৰ নামত প্ৰচলিত |publisher=ভাৰতচন্দ্ৰ দাস |location=গুৱাহাটী |year=1928 |page=91 |url=https://as.wikisource.org/wiki/পৃষ্ঠা:আদিচৰিত.djvu/৯১ |language=as}}</ref> ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত'' অনুসৰি, [[জয়ধ্বজ সিংহ]]ই পৰৱৰ্তী সময়ত কুণ্ডিলৰ পৰা আন এটা বাসুদেৱ প্ৰতিমা আনি দামোদৰ ঠাকুৰৰ নৰুৱা সত্ৰত স্থাপন কৰাইছিল। এই সত্ৰখন বৰ্তমান ঢকুৱাখনাৰ [[বাসুদেৱ থান]] নামেৰে পৰিচিত।<ref>{{cite journal |last=Chutia |first=Manas |title=Vasudev Than Narowa Satra—in Historical Perspective |journal=Review of Research |volume=8 |issue=8 |date=May 2019 |pages=2–3 |url=https://oldror.lbp.world/UploadedData/11719.pdf}}</ref>}} এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজ্যত ব্ৰাহ্মণ্য, বৈষ্ণৱ আৰু স্থানীয় জনজাতীয় ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ সহাৱস্থানৰ কথা সূচায়। ইতিহাসবিদ ৰমেশ বুঢ়াগোহাঁয়েও পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া জাতি গঠনত [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদানৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। তেওঁৰ মতে, আহোম ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত চুতীয়াসকলৰ অন্তৰ্ভুক্তি আৰু তেওঁলোকৰ দক্ষ শিল্পী, কাৰিকৰ তথা প্ৰশাসনিক বিষয়াসকলৰ সংযোজনে পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজ্য গঠনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভিত্তি প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Buragohain |first=Ramesh |title=State Formation in Early Mediaeval Assam: A Case Study of the Chutiya State |url=http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20%28R%20Buragohain%29.pdf |date=2013 |page=122 |quote=They greatly contributed to the emerging political system of the time. With the pace of assimilations and acculturations under the hegemony of the Ahoms, they, in fact provided the much needed base for the birth of a greater broad-based Assamese state after the Ahoms in course of time. |archive-url=https://web.archive.org/web/20200916232253/http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20(R%20Buragohain).pdf |archive-date=16 September 2020 |url-status=live}}</ref> সেয়েহে আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক উত্থানৰ পূৰ্বেই চুতীয়া আৰু কমতা ৰাজ্যত অসমীয়া ভাষা, সাহিত্য আৰু ধৰ্মীয় বিকাশৰ বিভিন্ন প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল, যিসমূহে পৰৱৰ্তী অসমীয়া সমাজ গঠনত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ===বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ভূমিকা=== ষোড়শ শতিকাৰ পৰা [[একশৰণ নামধৰ্ম]]ই ইতিমধ্যে বিকশিত হৈ থকা অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিসৰক এক বৃহত্তৰ প্ৰতিষ্ঠানগত ভিত্তি প্ৰদান কৰে। [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]], [[মাধৱদেৱ]] আৰু তেওঁলোকৰ অনুগামীসকলৰ অসমীয়া আৰু [[ব্ৰজাৱলী ভাষা|ব্ৰজাৱলী]] ভাষাত ৰচিত সাহিত্যৰ লগতে [[সত্ৰ]] আৰু [[নামঘৰ]]সমূহে উমৈহতীয়া উপাসনা, সাহিত্যচৰ্চা, সংগীত, নাট্যপ্ৰদৰ্শন আৰু সামাজিক জীৱনৰ কেন্দ্ৰ গঢ়ি তুলিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, নৱবৈষ্ণৱ আন্দোলনে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয় গঠনৰ ইতিপূৰ্বে আৰম্ভ হোৱা প্ৰক্ৰিয়াক অধিক শক্তিশালী আৰু সুসংহত কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=357–359}}</ref> পৰৱৰ্তী আহোম ৰজাসকলে এই ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতা কৰিলেও সত্ৰ আৰু নামঘৰসমূহ মূলত আহোম ৰাজ্যই সৃষ্টি কৰা প্ৰতিষ্ঠান নাছিল। বৈষ্ণৱ ধৰ্মগুৰু আৰু তেওঁলোকৰ শিষ্যসকলৰ কাৰ্যকলাপৰ মাজেৰে এই প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সামাজিক ভিত্তি গঢ় লৈ উঠিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাজপৃষ্ঠপোষকতা বৃদ্ধি পায়। সপ্তদশ শতিকালৈকে আহোম আৰু কোচ উভয় ৰাজ্যই বৈষ্ণৱ আন্দোলনৰ বিস্তৃত জনসমৰ্থনক নিজৰ ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাৰ সৈতে সংযুক্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। সত্ৰসমূহে ৰাজন্যবৰ্গৰ পৰা ভূমি, জনশক্তি আৰু অন্যান্য সম্পদৰ অনুদান লাভ কৰিবলৈ ধৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> ===আহোম শাসনকালত সামূহিক পৰিচয়ৰ সুসংহতকৰণ=== অসমীয়া সামূহিক পৰিচয়ৰ ৰাজনৈতিক সুসংহতকৰণত [[আহোম ৰাজ্য]]ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইতিহাসবিদ উদয়ন মিশ্ৰৰ মতে, ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে বংগৰ মুছলমান শাসকসকলৰ সৈতে হোৱা সংঘাতৰ সময়ত বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোক আহোম শাসনৰ অধীনত উমৈহতীয়া শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে সংগঠিত হোৱাৰ ফলত এক বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজনৈতিক পৰিচয় গঢ় লোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল। তেওঁৰ বিৱৰণ অনুসৰি, [[চুহুংমুং]]ৰ (১৪৯৭–১৫৩৯) শাসনকালত আহোম ৰাজ্যই আক্ৰমণ প্ৰতিহত কৰাৰ লগতে পশ্চিমৰ কমতা আৰু কামৰূপ অঞ্চললৈ সামৰিক অভিযান চলাইছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> এই ৰাজনৈতিক একত্ৰীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া [[প্ৰতাপ সিংহ]]ৰ (১৬০৩–১৬৪১) শাসনকাল আৰু পৰৱৰ্তী আহোম–মোগল সংঘাতসমূহৰ সময়ত অধিক শক্তিশালী হয়। ১৬৭১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ [[শৰাইঘাটৰ যুদ্ধ]] এই সংঘাতসমূহৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য ঘটনা আছিল। মিশ্ৰৰ মতে, বংগ আৰু মোগল অধিকৃত অঞ্চলৰ পৰা অসমলৈ অহা মুছলমান সৈনিক, শিল্পী আৰু বৃত্তিজীৱীসকলৰ একাংশও আহোম ৰাজ্যৰ সমাজ আৰু প্ৰশাসনৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। তেওঁলোকে মোগল সম্প্ৰসাৰণ প্ৰতিহত কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> একেসময়তে আহোম ৰাজদৰবাৰ আৰু প্ৰশাসনত [[আহোম ভাষা]]ৰ সৈতে অসমীয়া ভাষাৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পায়। ইতিহাসবিদ অমলেন্দু গুহৰ মতে, আহোম–মোগল সংঘাতৰ সময়ছোৱাত অসমীয়া ভাষাই প্ৰথমে আহোম ভাষাৰ সৈতে সহাৱস্থান কৰিছিল আৰু ক্ৰমে ৰাজদৰবাৰ তথা প্ৰশাসনত আহোম ভাষাৰ স্থান অধিকাৰ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |year=1983 |page=9 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963}}</ref> এইদৰে আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বিভিন্ন ভাষিক, ধৰ্মীয় আৰু জাতিগত গোটক এক অধিক সংহত ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাৰ অধীনলৈ আনিছিল। একশৰণ নামধৰ্মৰ প্ৰসাৰ আৰু আহোম ৰজাসকলৰ হিন্দুধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতাৰ ফলত সপ্তদশ–অষ্টাদশ শতিকাত বড়ো-কছাৰী জনগোষ্ঠীসমূহৰ একাংশই হিন্দুধৰ্মৰ বিভিন্ন ধাৰা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে অসমীয়া সমাজত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী, বৰ্ণহিন্দু সম্প্ৰদায়, সমতলৰ জনজাতীয় গোট আৰু অসমীয়া মুছলমানসকল অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই প্ৰাক্-ঔপনিৱেশিক বিকাশৰ মাজেৰে এটা সামূহিক ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক সমাজ গঢ় লৈ উঠিছিল। অৱশ্যে আধুনিক ৰাজনৈতিক অৰ্থত অসমীয়া জাতীয়তাবাদৰ বিকাশ ঘটিছিল ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ ঔপনিৱেশিক পৰিস্থিতিত। এই জাতীয়তাবাদৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ আছিল ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |pages=1264–1265 |jstor=4407987}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> ===জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা=== অসমীয়া সমাজৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় পৰিৱৰ্তনক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ মাধ্যমেৰে ব্যাখ্যা কৰা হৈছে। এই প্ৰক্ৰিয়াৰ দুটা উল্লেখযোগ্য দিশ আছিল ৰাজ্য গঠনৰ সৈতে জড়িত সংস্কৃতায়ন আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত একশৰণ নামধৰ্মৰ জৰিয়তে হোৱা সামাজিক স্থানান্তৰ। ====সামাজিক পৰিৱৰ্তন==== ভাৰত-আৰ্য ভাষী আৰু ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ অসমলৈ বিস্তাৰৰ লগে লগে সংস্কৃতায়ন (''Sanskritisation'') আৰু স্থানীয়কৰণ বা দেশীয়কৰণ (''Deshification'')ৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। প্ৰথম প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় জনগোষ্ঠী আৰু ধৰ্মীয় পৰম্পৰাসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য সামাজিক ব্যৱস্থাৰ কিছু উপাদান গ্ৰহণ কৰিছিল। আনহাতে দ্বিতীয় প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় বিশ্বাস, দেৱ-দেৱী আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় সংস্কৃতিকো প্ৰভাৱিত কৰিছিল। হিউ বি. আৰ্বানে এই দুই প্ৰক্ৰিয়াক পৰস্পৰ সম্পৰ্কিত ৰূপত আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |pages=233–234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, এই পৰিৱৰ্তনসমূহ [[বৰ্মন ৰাজবংশ]]ৰ সময়ৰ পৰা, বিশেষকৈ পঞ্চম–অষ্টম শতিকাত, কামৰূপৰ সামাজিক ব্যৱস্থাত দেখা গৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=356}}</ref> আৰ্বানে কামৰূপৰ বৰ্মনসকলৰ পৰা অষ্টাদশ শতিকাৰ আহোমসকললৈকে অসমৰ বহু ৰাজবংশৰ স্থানীয় বা অনা-ভাৰত-আৰ্য পটভূমি আৰু তেওঁলোকৰ ক্ৰমাগত সংস্কৃতায়নৰ কথা উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |page=234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> ৰাজবংশসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰা গ্ৰহণ কৰাৰ লগে লগে তেওঁলোকৰ অধীনস্থ সমাজৰ বিভিন্ন গোটেও এই প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। অৱশ্যে ইয়াৰ ফলত স্থানীয় ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে বিলুপ্ত হোৱা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–357}}</ref> ====একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সামাজিক স্থানান্তৰ==== ষোড়শ শতিকাত একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ প্ৰসাৰে জনজাতীয় পৰিচয়ৰ পৰা বৰ্ণভিত্তিক সামাজিক পৰিচয়লৈ স্থানান্তৰৰ এটা নতুন পথ মুকলি কৰিছিল। বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোকে সত্ৰত গুৰুৰ পৰা শৰণ বা দীক্ষা গ্ৰহণ কৰি ক্ৰমে নিজৰ কিছুমান পুৰণি আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰিছিল আৰু নতুন ধৰ্মীয় তথা সামাজিক ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই বৰ্ণনা কৰা এটা সামাজিক স্থানান্তৰৰ আৰ্হিত দীক্ষা গ্ৰহণৰ পিছতো মদ্যপানৰ অভ্যাস বজাই ৰখা ব্যক্তিক ''মদাহী'' বুলি কোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ শৰণীয়া বা সৰু কোচ, কোচ, বৰকোচ, সৰুকেওট, বৰকেওট আৰু শেষত [[কলিতা]] পৰিচয় লাভ কৰিব পাৰিছিল। এই ধাৰাবাহিকতাত [[ব্ৰাহ্মণ]]সকলক অধিক উচ্চ সামাজিক স্থানত গণ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=358}}</ref> সত্ৰসমূহৰ বহু ধৰ্মগুৰু ব্ৰাহ্মণ গোস্বামী আছিল যদিও কিছুমান গোস্বামী পৰিয়াল পূৰ্বতে কায়স্থ আছিল। আনহাতে কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ জনজাতীয় বা সামাজিকভাৱে নিম্ন স্থানত গণ্য হোৱা গোটৰ সদস্য আছিল। শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজেৰে চুতীয়া, বৰাহী, মৰাণ, দেউৰী আৰু কছাৰীসকলৰ একাংশ ক্ৰমে সংস্কৃতায়িত অসমীয়া কৃষিজীৱী সমাজৰ সৈতে একীভূত হোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। বিশেষকৈ উজনি অসম আৰু কিছু পৰিমাণে মধ্য অসমত এই প্ৰক্ৰিয়া দৃশ্যমান আছিল। অৱশ্যে এই জনগোষ্ঠীসমূহে নিজৰ পূৰ্বৰ সকলো আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ মৰাণ, কৈৱৰ্ত, চণ্ডাল আৰু তাঁতী সম্প্ৰদায়ৰ লোক আছিল বুলিও উল্লেখ পোৱা যায়। নৃতত্ত্ববিদ অড্ৰে কেণ্টলীৰ মতে, শংকৰদেৱে মুছলমান, কৈৱৰ্ত, নগা আৰু গাৰো সম্প্ৰদায়ৰ লোককো ধৰ্মীয় গুৰুৰ দায়িত্ব প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Cantlie |first=Audrey |title=The Assamese: Religion, Caste and Sect in an Indian Village |publisher=Curzon Press |year=1984 |page=177}}</ref> ==স্বাধীনতা-উত্তৰ কালত অসমীয়া জাতি== ইংৰাজসকল অসমৰ পৰা যোৱাৰ পাচত অসমতো বহুতো পৰিৱৰ্তন ঘটিল। প্ৰতিটো প্ৰধান পাৰ্বত্য গোষ্ঠীয়ে অসমৰ পৰা আঁতৰি গৈ নিজৰ নিজৰ সুকীয়া ৰাজ্য স্থাপন কৰিলে। লগে লগে অসমীয়া জাতিৰ প্ৰসাৰতাটো ইয়াৰ স্পষ্ট প্ৰভাৱ পৰিল। অসম বুলি থাকিলগৈ পাতল জনবসতিৰে মিকিৰ পাহাৰ (বৰ্তমানৰ কাৰ্বি আংলং)আৰু উত্তৰ কাছাৰ অঞ্চল, কাছাৰ জিলা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক উপত্যকাকে বুজায়। অসমৰ কোনো এটা [[খিলঞ্জীয়া লোক|খিলঞ্জীয়া জনগোষ্ঠী]] মানুহে অসমীয়া জাতিৰ মানুহ। <ref> অসম অভিধান, শান্তনু কৌশিক বৰুৱা, বনলতা,২০০১,পৃষ্ঠা-২৬-২৯ (১)</ref> ==অসমীয়া জাতিত ভাঙোন== মূলতঃ ছবছৰীয়া অসম আন্দোলনৰ পাচৰ সময়ছোৱাৰ পৰাই অসমীয়া জাতিৰ ৰাজহাড়স্বৰূপ জনগোষ্ঠীসমূহৰৰ মাজত বিভিন্ন ধৰণৰ অসন্তুষ্টিয়ে গা কৰি উঠিছে। ফলস্বৰূপে তেওঁলোকে অসমীয়া জাতি ৰূপে নিজৰ পৰিচয় পৰিত্যাগ কৰি নিজস্ব স্বকীয় জনগোষ্ঠীয় পৰিচয় দিবলৈ আগ্ৰহী হৈ উঠিছে। তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক অনগ্ৰসৰতা আৰু কিছুমান সুবিধাবাদী ৰাজনীতিবিদৰ কাৰুকাৰ্যই এইক্ষেত্ৰত যথেষ্ট পৰিমাণে উদগণি জগাই আহিছে। অৱশ্যে অসমৰ কেইবাজনো ৰাজনৈতিক নেতাই কৰা অদূৰদৰ্শী আৰু অপৰিপক্ব সিদ্ধান্তসমূহেও এই ভাঙোনত অৰিহনা যোগাইছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==টোকা== {{notelist}} ==উৎস প্ৰসংগ== #Baruah, Sanjib (1994). "'Ethnic' Conflict as State—Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism". Modern Asian Studies. 28 (3): 649–671. doi:[[doi:10.1017/S0026749X00011896|10.1017/S0026749X00011896]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/313047 313047]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:144065698 144065698]. #Cantile, Audrey (1984). The Assamese. Curzon Press. #Deka, Harekrishna (2005). "The Assamese Mind: contours of a landscape". India International Centre Quarterly. 32 (2/3): 189–202. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/23006027 23006027]. #Grierson, G A, ed. (1903). [https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463#page/1/mode/1up Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family Eastern Group]. Vol. V. #Guha, Amalendu (December 1983), [https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/bitstream/123456789/3259/1/OP_64_The_ahom_political_system.pdf "The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)"] (PDF), Social Scientist, 11 (12): 3–34, doi:10.2307/3516963, JSTOR 3516963 #Guha, Amalendu (1984). "Nationalism: Pan-Indian and Regional in a Historical Perspective". Social Scientist. 12 (2): 42–65. doi:[[doi:10.2307/3517093|10.2307/3517093]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/3517093 3517093]. #Misra, Udayon (1999). "Immigration and Identity Transformation in Assam". Economic and Political Weekly. 34 (21): 1264–1271. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/4407987 4407987]. #Sharma, Chandan Kumar (2009). "Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity". In Medhi, B.K (ed.). Tribes of North-East India: Issues and Challenges. Delhi: Omsons Publications. pp. 354–366. #Urban, Hugh B. (2011). [https://www.researchgate.net/publication/270529066 "The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam"]. The Journal of Hindu Studies. 4 (3): 231–247. doi:[[doi:10.1093/jhs/hir034|10.1093/jhs/hir034]]. ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:অসম]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সামাজিক সম্প্ৰদায়সমূহ]] fomn43nog71mfj407kqrbgh2ux1rvhi 646526 646525 2026-10-22T15:12:22Z KhiLanTzi 23530 উৎস যুক্ত তথ্য আঁতৰোৱা অনুচিত। 646526 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group |group = অসমীয়া জাতি |native_name = অসমীয়া {{unicode|Assamese}} |population = ১৩,২৬৮,৪৮৪ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>{{cite web|url=http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |title=Archived copy |accessdate=2016-05-17 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160609213014/http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |archivedate=2016-06-09 |df= }}</ref> |region1 = {{flag|India}} |pop1 = ১৩,১৩৩,২৩৭ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160907221310/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece |date=2016-09-07 }} Less than 50 per cent Assamese speakers in Assam, The Hindu, January 9, 2008.</ref> |ref1 = |region2 = {{flag|Bangladesh}} |pop2 = ২২,৪৫৬ (২০০১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref2 = |region3 = {{flag|Bhutan}} |pop3 = ৫৪,২৬৮ (২০১১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref3 = |region4 = |pop4 = |ref4 = |region5 = |pop5 = |ref5 = |region6 = |pop6 = |ref6 = |region7 = |pop7 = |ref7 = |region8 = |pop8 = |ref8 = |region9 = |pop9 = |ref9 = |region10 = |pop10 = |ref10 = |languages = [[File:Assamese Bengali letter A (red).png|15px]] [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (''<small>[[কামৰূপী উপভাষা|কামৰূপী]], [[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]], [[দেৱান উপভাষা|দেৱান]], [[নলবৰীয়া উপভাষা|নলবৰীয়া]] আদি উপভাষা</small>'') |religions = ''সংখ্যাগুৰু:'' [[File:Om.svg|17px]] [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] (প্ৰধানকৈ''[[File:Sankaradeva.jpg|17px]][[একশৰণ নাম ধৰ্ম]]) [[অসমৰ জনজাতীয় ধৰ্ম]]: • [[ফুৰালুঙ ধৰ্ম]] •[[File:Flag of Donyi-Polo.svg|17px]] [[ডনি পল]] •[[File:Bathouism flag.svg|17px]] [[বাথৌ ধৰ্ম]] •তিৱা জনজাতীয় ধৰ্ম ''অন্যান্য:''[[File:Allah-green.svg|17px]] [[ইছলাম]] • [[File:Christianity Symbol.svg|17px]] [[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম|খ্ৰীষ্টান]] • [[File:Khanda.svg|17px]] [[শিখ ধৰ্ম|শিখ]]<ref>{{cite web |last1=Mar 14 |first1=Yudhvir Rana / TNN / |title=Mission roots brings Assamese Sikhs to Punjab {{!}} India News - Times of India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Mission-roots-brings-Assamese-Sikhs-to-Punjab/articleshow/4262528.cms |website=The Times of India |language=en}}</ref> |related = [[চীনা-তিব্বতীয়]] ([[বড়ো-কছাৰী]], [[টানি জাতি]], [[কাৰ্বি]]), [[টাই জাতি]], [[আৰ্য-ভাৰতীয়]], অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক |footnotes = }} '''অসমীয়া জাতি''' হৈছে প্ৰধানকৈ [[অসমীয়া ভাষা]]ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এক সামাজিক-জাতিগত আৰু ভাষিক সম্প্ৰদায়।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |page=190}}</ref> এই পৰিচয় ঐতিহাসিকভাৱে বিভিন্ন ভাষিক আৰু জাতিগত জনগোষ্ঠীৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক একীভূতকৰণৰ ফলত গঢ় লৈ উঠিছে। ইয়াৰ গঠনত অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক, চীনা-তিব্বতীয়, ভাৰত-আৰ্য আৰু টাই ভাষা-পৰিয়ালৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীসমূহে ভূমিকা পালন কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে এই ঐতিহাসিক একীভূতকৰণক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=354–366}}</ref> [[চ্যু-কা-ফা|চাওলুং চ্যু-কা-ফাক]] অসম তথা অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>“...Sukapha was the father of Assamese nation...” {{Cite web |last=Nirmolia |first=Lakhya Pratim |title=Sukapha and His Life: An Overview |website=Academia.edu |url=https://www.academia.edu/143089794/Sukapha_and_his_Life_An_Overview |page=3 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref><ref>“laid the foundation for a great society named Assam” {{Cite paper |last=Boruah |first=Jayanta |title=Sukaphaa the Legend: An Essay on His Contributions in the Formation of Greater Assamese Community |date=2020-02-07 |ssrn=3534274 |doi=10.2139/ssrn.3534274 |url=https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3534274 |page=1 |access-date=2026-10-22}}</ref><ref>“...unified the people of Assam to be called as an Assamese race.” {{Cite journal |last=Doley |first=Piku |title=Role of Su-Ka-Pha in Founding Ahom Kingdom in Assam |journal=Pratidhwani the Echo |volume=3 |issue=1 |pages=55–58 |date=2014-07 |url=https://www.thecho.in/files/Piku-Doley-.pdf |page=57 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> ''অসমীয়া জাতি'' আৰু ''অসমৰ বাসিন্দাসকল'' সম্পূৰ্ণ সমাৰ্থক ধাৰণা নহয়। ''অসমৰ বাসিন্দা'' বুলিলে ৰাজ্যখনত বসবাস কৰা সকলো ভাষিক আৰু জাতিগত সম্প্ৰদায়ৰ লোকক বুজোৱা হয়; আনহাতে ''অসমীয়া জাতি'' বুলিলে ঐতিহাসিকভাৱে বিকশিত হোৱা এক উমৈহতীয়া ভাষিক, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ক বুজোৱা হয়। এই পৰিচয়ৰ সৈতে প্ৰধানকৈ অসমীয়া ভাষাৰ সম্পৰ্ক থাকিলেও ইয়াক কেৱল এটা বংশগত জনগোষ্ঠীৰ মাজত সীমাবদ্ধ কৰিব নোৱাৰি। অৱশ্যে অসমৰ বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় সমাজত ''অসমীয়া'' পৰিচয়ৰ পৰিসৰ আৰু সংজ্ঞাক লৈ ঐতিহাসিক আৰু ৰাজনৈতিক মতভেদ আছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয়ৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ হৈছে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]। ২০১১ চনৰ ভাৰতৰ ভাষাভিত্তিক লোকপিয়ল অনুসৰি, দেশখনত অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা আছিল ১,৫৩,১১,৩৫১ গৰাকী। ইয়াৰে ১,৫০,৯৭,২৫৭ গৰাকী অসমত বাস কৰিছিল, যি ৰাজ্যখনৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৪৮.৩৮ শতাংশ।<ref>{{cite web |title=Abstract of Speakers' Strength of Languages and the Mother Tongues – 2011 |publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India |url=https://censusindia.gov.in/2011Census/C-16_25062018_NEW.pdf}}</ref> এই পৰিসংখ্যা অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা; ইয়াক অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ধাৰী সকলো লোকৰ সুনিৰ্দিষ্ট জনসংখ্যা হিচাপে গণ্য কৰিব নোৱাৰি। ==নাম== '''অসমীয়া''': প্ৰথম অৱস্থাত অসম বা আছাম শব্দটো [[আহোম ৰাজ্য]] আৰু [[আহোম জনগোষ্ঠী]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati, Assam |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> পাছলৈ আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ এক বৃহৎ অংশ জয় কৰাৰ পাছত এই শব্দটো প্ৰচলন বৃদ্ধি পায়।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati, Assam |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰত্যয় / ীয়া / লগ লাগি পাছলৈ অসম ৰাজ্যৰ বাসিন্দা সকলক অসমীয়া বুলি জনা যায়।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati, Assam |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> '''আছামিজ (Assamese)''':: ইংৰাজী ''Assamese'' শব্দটো ''Assam'' নামৰ পৰা গঠিত। সৰ্বপ্ৰথমে ইংৰাজীত "অৰিজিনেল আছামিজ (Original Assamese)" শব্দটো ফ্ৰান্সিছ হেমিল্টনে ১৮০৭ৰ পৰা ১৮১৪ চনলৈ কৰা অসম ভ্ৰমণত [[আহোম ভাষা]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Hamilton |first=Francis |title=An Account of Assam |location=Gauhati |date=1963 |url=https://ia801402.us.archive.org/28/items/in.ernet.dli.2015.461953/2015.461953.An-Account.pdf |page=7 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> আনহাতে ইংৰাজী আছাম Assam শব্দটো প্ৰথমে জন ভান লিনেনে [[আহোম ৰাজ্য]]ক বুজাবলৈ ১৬৬১ চনত ব্যৱহাৰ কৰিছিল যাক ১৬৬২ চনত এখন মানচিত্ৰত প্ৰকাশ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Map of Bengale |url=http://www.indiawijzer.nl/links/assam/map_of_bengale.jpg |website=Indiawijzer.nl |access-date=2026-10-22}}</ref> পাছলৈ আছাম (Assam)ৰ পাছত ''-ese'' প্ৰত্যয় যি কোনো অঞ্চলৰ ভাষা বা বাসিন্দাক বুজায় যোগ হৈ আছামিজ (Assamese) শব্দ অসমৰ বাসিন্দা সকলৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। ইংৰাজীৰ ''Assamese'' শব্দটো ১৯ আৰু ২০ শতিকাৰ ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক সময়ত আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{Cite book |last=Grierson |first=George Abraham |title=Linguistic Survey of India |publisher=Office of the Superintendent of Government Printing, India |location=Calcutta |date=1903–1928 |url=https://archive.org/details/rosettaproject_asm_detail-2/mode/1up |page=393 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাত ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক প্ৰশাসন আৰু ভাষাতাত্ত্বিক সাহিত্যত এই শব্দটো অসমীয়া ভাষা আৰু ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীক বুজাবলৈ ব্যৱহৃত হৈছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Grierson |editor-first=G. A. |title=Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family, Eastern Group |volume=V |year=1903 |page=393 |url=https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463}}</ref> ব্ৰিটিছ সকলৰ Assamese (এছেমিজৰ) বৰ্ণনা অনুযায়ী অসমীয়াসকলে বৰ্তমানৰ অসমীয়া ভাষা (উল্লেখ অনুসৰি বঙালী ভাষাৰ সৈতে মিল থকা এটা ভাষা) কৈছিল আৰু তেওঁলোকৰ মাজত ইণ্ড-চীনা জনগোষ্ঠীৰ মিশ্ৰণ আছে বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>"...speak a language very similar to Bengali, but have a large mixture of Indo-Chinese blood..." {{Cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |publisher=|location=London |date=1875 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/ |language=en |access-date=2026-07-04 |page=19}}</ref> ঔপনিৱেশিক বিৱৰণত ''Assamese'' শব্দটো ভাষাভাষীৰ লগতে অঞ্চলটোৰ জনসমষ্টিক বুজাবলৈও ব্যৱহৃত হৈছিল। হেনৰি ৱাটাৰফিল্ডে ১৮৭৫ চনৰ এখন লোকপিয়ল-সম্পৰ্কীয় স্মাৰকত অসমীয়া ভাষাৰ সৈতে বঙালীৰ সাদৃশ্য আৰু স্থানীয় জনসমষ্টিৰ মিশ্ৰিত উৎসৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |location=London |year=1875 |page=19 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/}}</ref> ==সংজ্ঞা আৰু পৰিচয়== অসমীয়া জাতিৰ সংজ্ঞা ঐতিহাসিকভাৱে পৰিৱৰ্তনশীল আৰু ৰাজনৈতিকভাৱে বিতৰ্কিত। অসম এখন বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় ৰাজ্য হোৱা বাবে সকলো বাসিন্দাকে একেটা জাতিগত বা ভাষিক পৰিচয়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব নোৱাৰি। বিশেষকৈ ১৯৮৫ চনৰ [[অসম চুক্তি]]ৰ ষষ্ঠ দফা ৰূপায়ণৰ ক্ষেত্ৰত ''অসমীয়া লোক''ৰ সংজ্ঞা নিৰ্ধাৰণ কৰাটো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় হৈ পৰিছে। এই দফাত অসমীয়া লোকসকলৰ সাংস্কৃতিক, সামাজিক আৰু ভাষিক পৰিচয় তথা ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ উদ্দেশ্যে সাংবিধানিক, আইনগত আৰু প্ৰশাসনিক সুৰক্ষা প্ৰদানৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news |title=Assamese People definition rocks Assembly |work=The Hindu |date=1 April 2015 |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/assamese-people-definition-rocks-assembly/article7055297.ece}}</ref> ২০০০ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত [[সদৌ অসম ছাত্ৰ সন্থা]]ই ১৯৫১ চনৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় নাগৰিকপঞ্জী]]ত নাম থকা ব্যক্তি আৰু তেওঁলোকৰ বংশধৰসকলক অসমীয়া হিচাপে গণ্য কৰাৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছিল। অৱশ্যে এইটো সংগঠনটোৰ প্ৰস্তাৱিত সংজ্ঞা আছিল, সৰ্বজনস্বীকৃত বা চূড়ান্ত আইনগত সংজ্ঞা নহয়।<ref>{{cite news |last=Hussain |first=Wasbir |title=Of Natives and Aliens |work=The Hindu |date=24 April 2000 |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-miscellaneous/tp-others/of-natives-and-aliens/article28013077.ece}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ক বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা ঐতিহাসিক একীভূতকৰণ আৰু ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা''ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=355}}</ref> ==অসমীয়া জাতি গঠনৰ ইতিহাস== অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয় কোনো এখন নিৰ্দিষ্ট ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা বা একক সামৰিক সংঘাতৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা নাছিল। ইয়াৰ বিকাশ ঘটিছিল [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]ৰ বিভিন্ন জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় জনগোষ্ঠীৰ মাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি চলা সামাজিক, ভাষিক, সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় আদান-প্ৰদানৰ মাজেৰে। আঞ্চলিক ৰাজ্যসমূহৰ প্ৰতিষ্ঠা, স্থায়ী কৃষিৰ সম্প্ৰসাৰণ, আন্তঃবিবাহ, হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ বিস্তাৰ আৰু উমৈহতীয়া কথিত ভাষাৰ বিকাশে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীক ক্ৰমে এক বৃহত্তৰ সমাজৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিছিল। সমাজবিজ্ঞানী চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'') হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছে, য'ত জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় উভয় গোটেই অসমীয়া সমাজ গঠনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–356}}</ref> অসমীয়া ভাষা আৰু সাহিত্যৰ বিকাশ ঔপনিৱেশিক যুগ আৰু আহোম ৰাজদৰবাৰত ভাষাটোৰ গ্ৰহণৰ বহু আগতেই আৰম্ভ হৈছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাত [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]] আৰু [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]]ই সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে, মধ্য অসমৰ কছাৰী শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, এই সাহিত্যই তেতিয়ালৈকে অসমীয়া ভাষা এক শক্তিশালী সাহিত্যিক মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |year=1976 |pages=45–50}}</ref> ঐতিহাসিকভাৱে [[আহোম ৰাজ্য]],[[কমতা ৰাজ্য|কমতা]], [[কোচ ৰাজ্য|কোচ]], [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] আৰু [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত অঞ্চলসমূহেও এই প্ৰক্ৰিয়াত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইয়াৰে কিছুমান অঞ্চল আহোম শাসনৰ স্থায়ী অধীনলৈ অহা নাছিল যদিও তাত অসমীয়া বা সম্পৰ্কিত আঞ্চলিক ভাষাৰূপৰ প্ৰচলন আছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত বহু জনগোষ্ঠীয়ে অসমীয়াক মাতৃভাষা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–359}}</ref> হৰেকৃষ্ণ ডেকাৰ মতে, বৰ্তমানৰ অসমীয়া নামটো প্ৰচলিত হোৱাৰ পূৰ্বেই ভাষা আৰু সাহিত্যই এক উমৈহতীয়া সাংস্কৃতিক পৰিচয় গঢ়াত ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |pages=189–202}}</ref> ===অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি=== অসমীয়া ভাষিক আৰু সাহিত্যিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি মধ্যযুগৰ প্ৰথমাৰ্ধতে গঢ় লৈ উঠিছিল। চতুৰ্দশ শতিকালৈকে [[অসমীয়া ভাষা]] বিভিন্ন আঞ্চলিক ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত সাহিত্য ৰচনাৰ এটা মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হৈছিল। [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]] আৰু আন কবিসকলে সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে মধ্য অসমৰ এজন [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সাহিত্যৰ ইতিহাসবিদ সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, চতুৰ্দশ শতিকাৰ পৰা সংৰক্ষিত এই সাহিত্যিক নিদৰ্শনসমূহে সেই সময়লৈকে অসমীয়া ভাষা সাহিত্যিক প্ৰকাশৰ এটা শক্তিশালী মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে। সেয়েহে আহোম ৰাজদৰবাৰত অসমীয়া ভাষা গ্ৰহণ কৰাৰ বহু আগৰ পৰাই কমতা আৰু কছাৰী ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত এক আঞ্চলিক সাহিত্যিক সংস্কৃতি গঢ় লৈ উঠিছিল।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |publisher=Harrassowitz |year=1976 |pages=45–50}}</ref> একেসময়তে পূব অসমতো সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় একীভূতকৰণৰ এটা সমান্তৰাল প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। উজনি অসমত আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক প্ৰাধান্য প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ পূৰ্বেই [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ প্ৰসাৰ ঘটিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰসমূহৰ পৰা দূৰত অৱস্থিত হ'লেও আহোমসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বেই চুতীয়া ৰাজ্যত হিন্দুকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=357}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে চুতীয়া সমাজত এটা স্তৰবিভক্ত হিন্দু সামাজিক ব্যৱস্থা গঢ় লৈ উঠিছিল। ঐতিহাসিক বিৱৰণসমূহ অনুসৰি, সেই সময়ত চুতীয়া ৰাজ্যত [[ব্ৰাহ্মণ]], কায়স্থ, [[কলিতা]] আৰু দৈৱজ্ঞ বা গণক আদি সামাজিক গোটৰ উপস্থিতি আছিল।<ref>{{cite book |last=Baruah |first=Swarnalata |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |location=New Delhi |year=1985 |page=230}}</ref><ref>{{cite book |last=Gogoi |first=Jahnabi |title=Agrarian System of Medieval Assam |publisher=Concept Publishing Company |year=2002 |page=21}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ [[একশৰণ নামধৰ্ম]] আন্দোলনৰ পূৰ্বেও পূব অসমত বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ উপস্থিতি আছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাৰ চুতীয়া তাম্ৰশাসনসমূহত বৈষ্ণৱ ব্ৰাহ্মণ আৰু বাসুদেৱৰ ভক্ত হিচাপে পৰিচিত ভূমিদান গ্ৰহীতাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজদৰবাৰ আৰু গ্ৰাম্য সমাজত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ উপস্থিতিৰ ইংগিত দিয়ে।<ref>{{cite journal |last=Shin |first=Jae-Eun |title=Descending from Demons, Ascending to Kshatriyas: Genealogical Claims and Political Process in Pre-modern Northeast India, the Chutiyas and the Dimasas |journal=The Indian Economic and Social History Review |volume=57 |issue=1 |year=2020 |pages=51–56 |doi=10.1177/0019464619894134}}</ref> পৰৱৰ্তী বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাসমূহতো [[শদিয়া]] আৰু কুণ্ডিলক বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ প্ৰাচীন কেন্দ্ৰ হিচাপে স্মৰণ কৰা হৈছে। ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰাত চুতীয়া ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত শদিয়াত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন আৰু স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ বিৱৰণ পোৱা যায়।{{efn|ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰা অনুসৰি, দুজন চুতীয়া ৰাজকুমাৰে নবদ্বীপত অধ্যয়ন কৰাৰ সময়ত কনৌজৰ শংকৰ্ষণ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণৰ সৈতে পৰিচিত হৈছিল। দেশলৈ উভতি অহাৰ পিছত জ্যেষ্ঠ ৰাজকুমাৰজনে শংকৰ্ষণ আৰু কেইবাটাও বৃত্তিজীৱী পৰিয়ালক শদিয়ালৈ আনি ঘাৰমৰা নদীৰ পাৰত এটা বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন কৰিছিল। প্ৰতিষ্ঠানটোক ভূমি, সেৱক আৰু বিষ্ণুৰ প্ৰতিমা দান কৰা হৈছিল। শংকৰ্ষণৰ উত্তৰাধিকাৰীসকলে পাঁচ পুৰুষলৈকে শদিয়াত থাকি চুতীয়া, দেউৰী, মিৰি আৰু আবৰসকলৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। আহোমসকলে চুতীয়া ৰাজ্য জয় কৰাৰ পিছত প্ৰতিষ্ঠানটো স্থানান্তৰিত হয় বুলি এই পৰম্পৰাত উল্লেখ আছে।<ref>{{cite journal |last1=Gogoi |first1=Himadri |last2=Dutta |first2=Tarun |title=Gharmora Satra and Its Archive |journal=Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry |volume=12 |issue=8 |year=2021 |pages=8018–8019}}</ref>}} কুণ্ডিলৰ সৈতে বদলা পদ্ম আতা আৰু বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষসকলৰ সম্পৰ্কৰ উল্লেখো বৈষ্ণৱ বংশাৱলীমূলক সাহিত্যত পোৱা যায়।{{efn|বদলা পদ্ম আতাৰ পূৰ্বপুৰুষসকল কুণ্ডিল বা কুণ্ডিলনগৰত বাস কৰিছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত পৰিয়ালটোৰ এটা শাখা নাৰায়ণপুৰ অঞ্চললৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor-last=Neog |editor-first=Maheswar |title=গুৰু চৰিত কথা |publisher=Lawyers Book Stall |year=1999 |page=373 |language=as}}</ref><ref>{{cite book |last=Dev Goswami |first=Narayan Chandra |title=Satriya Sanskritir Swarnarekha: Mahapurush Sri Sri Badula Padma Ata |publisher=Lawyers Book Stall |year=1984 |page=810}}</ref> ৰামানন্দ দ্বিজৰ ''শ্ৰীশ্ৰী বংশীগোপাল দেৱৰ চৰিত্ৰ''ত বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষ হৰিবৰক ''কুণ্ডিল গোষ্ঠী''ৰ লোক হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor1-last=Barua |editor1-first=Birinchi Kumar |editor2-last=Neog |editor2-first=Maheswar |title=Harivara Vipra's Babrubahnar Yuddha and Tamradhwajar Yuddha |publisher=Gauhati University |year=1960}}</ref>}} আনহাতে ''আদি চৰিত'' আৰু ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত''ত কুণ্ডিলৰ পৰা বাসুদেৱৰ প্ৰতিমা অনাৰ বিৱৰণ আছে।{{efn|''আদি চৰিত''ত [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]]ে কুণ্ডিলনগৰ ভ্ৰমণ কৰি তাৰ পৰা বাসুদেৱৰ এটা প্ৰতিমা লৈ অহাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite book |title=আদি চৰিত বা লক্ষ্মীপুৰৰ আদিম বুৰঞ্জী |author=মাধৱদেৱৰ নামত প্ৰচলিত |publisher=ভাৰতচন্দ্ৰ দাস |location=গুৱাহাটী |year=1928 |page=91 |url=https://as.wikisource.org/wiki/পৃষ্ঠা:আদিচৰিত.djvu/৯১ |language=as}}</ref> ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত'' অনুসৰি, [[জয়ধ্বজ সিংহ]]ই পৰৱৰ্তী সময়ত কুণ্ডিলৰ পৰা আন এটা বাসুদেৱ প্ৰতিমা আনি দামোদৰ ঠাকুৰৰ নৰুৱা সত্ৰত স্থাপন কৰাইছিল। এই সত্ৰখন বৰ্তমান ঢকুৱাখনাৰ [[বাসুদেৱ থান]] নামেৰে পৰিচিত।<ref>{{cite journal |last=Chutia |first=Manas |title=Vasudev Than Narowa Satra—in Historical Perspective |journal=Review of Research |volume=8 |issue=8 |date=May 2019 |pages=2–3 |url=https://oldror.lbp.world/UploadedData/11719.pdf}}</ref>}} এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজ্যত ব্ৰাহ্মণ্য, বৈষ্ণৱ আৰু স্থানীয় জনজাতীয় ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ সহাৱস্থানৰ কথা সূচায়। ইতিহাসবিদ ৰমেশ বুঢ়াগোহাঁয়েও পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া জাতি গঠনত [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদানৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। তেওঁৰ মতে, আহোম ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত চুতীয়াসকলৰ অন্তৰ্ভুক্তি আৰু তেওঁলোকৰ দক্ষ শিল্পী, কাৰিকৰ তথা প্ৰশাসনিক বিষয়াসকলৰ সংযোজনে পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজ্য গঠনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভিত্তি প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Buragohain |first=Ramesh |title=State Formation in Early Mediaeval Assam: A Case Study of the Chutiya State |url=http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20%28R%20Buragohain%29.pdf |date=2013 |page=122 |quote=They greatly contributed to the emerging political system of the time. With the pace of assimilations and acculturations under the hegemony of the Ahoms, they, in fact provided the much needed base for the birth of a greater broad-based Assamese state after the Ahoms in course of time. |archive-url=https://web.archive.org/web/20200916232253/http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20(R%20Buragohain).pdf |archive-date=16 September 2020 |url-status=live}}</ref> সেয়েহে আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক উত্থানৰ পূৰ্বেই চুতীয়া আৰু কমতা ৰাজ্যত অসমীয়া ভাষা, সাহিত্য আৰু ধৰ্মীয় বিকাশৰ বিভিন্ন প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল, যিসমূহে পৰৱৰ্তী অসমীয়া সমাজ গঠনত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ===বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ভূমিকা=== ষোড়শ শতিকাৰ পৰা [[একশৰণ নামধৰ্ম]]ই ইতিমধ্যে বিকশিত হৈ থকা অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিসৰক এক বৃহত্তৰ প্ৰতিষ্ঠানগত ভিত্তি প্ৰদান কৰে। [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]], [[মাধৱদেৱ]] আৰু তেওঁলোকৰ অনুগামীসকলৰ অসমীয়া আৰু [[ব্ৰজাৱলী ভাষা|ব্ৰজাৱলী]] ভাষাত ৰচিত সাহিত্যৰ লগতে [[সত্ৰ]] আৰু [[নামঘৰ]]সমূহে উমৈহতীয়া উপাসনা, সাহিত্যচৰ্চা, সংগীত, নাট্যপ্ৰদৰ্শন আৰু সামাজিক জীৱনৰ কেন্দ্ৰ গঢ়ি তুলিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, নৱবৈষ্ণৱ আন্দোলনে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয় গঠনৰ ইতিপূৰ্বে আৰম্ভ হোৱা প্ৰক্ৰিয়াক অধিক শক্তিশালী আৰু সুসংহত কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=357–359}}</ref> পৰৱৰ্তী আহোম ৰজাসকলে এই ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতা কৰিলেও সত্ৰ আৰু নামঘৰসমূহ মূলত আহোম ৰাজ্যই সৃষ্টি কৰা প্ৰতিষ্ঠান নাছিল। বৈষ্ণৱ ধৰ্মগুৰু আৰু তেওঁলোকৰ শিষ্যসকলৰ কাৰ্যকলাপৰ মাজেৰে এই প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সামাজিক ভিত্তি গঢ় লৈ উঠিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাজপৃষ্ঠপোষকতা বৃদ্ধি পায়। সপ্তদশ শতিকালৈকে আহোম আৰু কোচ উভয় ৰাজ্যই বৈষ্ণৱ আন্দোলনৰ বিস্তৃত জনসমৰ্থনক নিজৰ ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাৰ সৈতে সংযুক্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। সত্ৰসমূহে ৰাজন্যবৰ্গৰ পৰা ভূমি, জনশক্তি আৰু অন্যান্য সম্পদৰ অনুদান লাভ কৰিবলৈ ধৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> ===আহোম শাসনকালত সামূহিক পৰিচয়ৰ সুসংহতকৰণ=== অসমীয়া সামূহিক পৰিচয়ৰ ৰাজনৈতিক সুসংহতকৰণত [[আহোম ৰাজ্য]]ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইতিহাসবিদ উদয়ন মিশ্ৰৰ মতে, ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে বংগৰ মুছলমান শাসকসকলৰ সৈতে হোৱা সংঘাতৰ সময়ত বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোক আহোম শাসনৰ অধীনত উমৈহতীয়া শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে সংগঠিত হোৱাৰ ফলত এক বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজনৈতিক পৰিচয় গঢ় লোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল। তেওঁৰ বিৱৰণ অনুসৰি, [[চুহুংমুং]]ৰ (১৪৯৭–১৫৩৯) শাসনকালত আহোম ৰাজ্যই আক্ৰমণ প্ৰতিহত কৰাৰ লগতে পশ্চিমৰ কমতা আৰু কামৰূপ অঞ্চললৈ সামৰিক অভিযান চলাইছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> এই ৰাজনৈতিক একত্ৰীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া [[প্ৰতাপ সিংহ]]ৰ (১৬০৩–১৬৪১) শাসনকাল আৰু পৰৱৰ্তী আহোম–মোগল সংঘাতসমূহৰ সময়ত অধিক শক্তিশালী হয়। ১৬৭১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ [[শৰাইঘাটৰ যুদ্ধ]] এই সংঘাতসমূহৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য ঘটনা আছিল। মিশ্ৰৰ মতে, বংগ আৰু মোগল অধিকৃত অঞ্চলৰ পৰা অসমলৈ অহা মুছলমান সৈনিক, শিল্পী আৰু বৃত্তিজীৱীসকলৰ একাংশও আহোম ৰাজ্যৰ সমাজ আৰু প্ৰশাসনৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। তেওঁলোকে মোগল সম্প্ৰসাৰণ প্ৰতিহত কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> একেসময়তে আহোম ৰাজদৰবাৰ আৰু প্ৰশাসনত [[আহোম ভাষা]]ৰ সৈতে অসমীয়া ভাষাৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পায়। ইতিহাসবিদ অমলেন্দু গুহৰ মতে, আহোম–মোগল সংঘাতৰ সময়ছোৱাত অসমীয়া ভাষাই প্ৰথমে আহোম ভাষাৰ সৈতে সহাৱস্থান কৰিছিল আৰু ক্ৰমে ৰাজদৰবাৰ তথা প্ৰশাসনত আহোম ভাষাৰ স্থান অধিকাৰ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |year=1983 |page=9 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963}}</ref> এইদৰে আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বিভিন্ন ভাষিক, ধৰ্মীয় আৰু জাতিগত গোটক এক অধিক সংহত ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাৰ অধীনলৈ আনিছিল। একশৰণ নামধৰ্মৰ প্ৰসাৰ আৰু আহোম ৰজাসকলৰ হিন্দুধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতাৰ ফলত সপ্তদশ–অষ্টাদশ শতিকাত বড়ো-কছাৰী জনগোষ্ঠীসমূহৰ একাংশই হিন্দুধৰ্মৰ বিভিন্ন ধাৰা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে অসমীয়া সমাজত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী, বৰ্ণহিন্দু সম্প্ৰদায়, সমতলৰ জনজাতীয় গোট আৰু অসমীয়া মুছলমানসকল অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই প্ৰাক্-ঔপনিৱেশিক বিকাশৰ মাজেৰে এটা সামূহিক ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক সমাজ গঢ় লৈ উঠিছিল। অৱশ্যে আধুনিক ৰাজনৈতিক অৰ্থত অসমীয়া জাতীয়তাবাদৰ বিকাশ ঘটিছিল ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ ঔপনিৱেশিক পৰিস্থিতিত। এই জাতীয়তাবাদৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ আছিল ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |pages=1264–1265 |jstor=4407987}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> ===জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা=== অসমীয়া সমাজৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় পৰিৱৰ্তনক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ মাধ্যমেৰে ব্যাখ্যা কৰা হৈছে। এই প্ৰক্ৰিয়াৰ দুটা উল্লেখযোগ্য দিশ আছিল ৰাজ্য গঠনৰ সৈতে জড়িত সংস্কৃতায়ন আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত একশৰণ নামধৰ্মৰ জৰিয়তে হোৱা সামাজিক স্থানান্তৰ। ====সামাজিক পৰিৱৰ্তন==== ভাৰত-আৰ্য ভাষী আৰু ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ অসমলৈ বিস্তাৰৰ লগে লগে সংস্কৃতায়ন (''Sanskritisation'') আৰু স্থানীয়কৰণ বা দেশীয়কৰণ (''Deshification'')ৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। প্ৰথম প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় জনগোষ্ঠী আৰু ধৰ্মীয় পৰম্পৰাসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য সামাজিক ব্যৱস্থাৰ কিছু উপাদান গ্ৰহণ কৰিছিল। আনহাতে দ্বিতীয় প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় বিশ্বাস, দেৱ-দেৱী আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় সংস্কৃতিকো প্ৰভাৱিত কৰিছিল। হিউ বি. আৰ্বানে এই দুই প্ৰক্ৰিয়াক পৰস্পৰ সম্পৰ্কিত ৰূপত আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |pages=233–234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, এই পৰিৱৰ্তনসমূহ [[বৰ্মন ৰাজবংশ]]ৰ সময়ৰ পৰা, বিশেষকৈ পঞ্চম–অষ্টম শতিকাত, কামৰূপৰ সামাজিক ব্যৱস্থাত দেখা গৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=356}}</ref> আৰ্বানে কামৰূপৰ বৰ্মনসকলৰ পৰা অষ্টাদশ শতিকাৰ আহোমসকললৈকে অসমৰ বহু ৰাজবংশৰ স্থানীয় বা অনা-ভাৰত-আৰ্য পটভূমি আৰু তেওঁলোকৰ ক্ৰমাগত সংস্কৃতায়নৰ কথা উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |page=234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> ৰাজবংশসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰা গ্ৰহণ কৰাৰ লগে লগে তেওঁলোকৰ অধীনস্থ সমাজৰ বিভিন্ন গোটেও এই প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। অৱশ্যে ইয়াৰ ফলত স্থানীয় ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে বিলুপ্ত হোৱা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–357}}</ref> ====একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সামাজিক স্থানান্তৰ==== ষোড়শ শতিকাত একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ প্ৰসাৰে জনজাতীয় পৰিচয়ৰ পৰা বৰ্ণভিত্তিক সামাজিক পৰিচয়লৈ স্থানান্তৰৰ এটা নতুন পথ মুকলি কৰিছিল। বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোকে সত্ৰত গুৰুৰ পৰা শৰণ বা দীক্ষা গ্ৰহণ কৰি ক্ৰমে নিজৰ কিছুমান পুৰণি আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰিছিল আৰু নতুন ধৰ্মীয় তথা সামাজিক ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই বৰ্ণনা কৰা এটা সামাজিক স্থানান্তৰৰ আৰ্হিত দীক্ষা গ্ৰহণৰ পিছতো মদ্যপানৰ অভ্যাস বজাই ৰখা ব্যক্তিক ''মদাহী'' বুলি কোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ শৰণীয়া বা সৰু কোচ, কোচ, বৰকোচ, সৰুকেওট, বৰকেওট আৰু শেষত [[কলিতা]] পৰিচয় লাভ কৰিব পাৰিছিল। এই ধাৰাবাহিকতাত [[ব্ৰাহ্মণ]]সকলক অধিক উচ্চ সামাজিক স্থানত গণ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=358}}</ref> সত্ৰসমূহৰ বহু ধৰ্মগুৰু ব্ৰাহ্মণ গোস্বামী আছিল যদিও কিছুমান গোস্বামী পৰিয়াল পূৰ্বতে কায়স্থ আছিল। আনহাতে কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ জনজাতীয় বা সামাজিকভাৱে নিম্ন স্থানত গণ্য হোৱা গোটৰ সদস্য আছিল। শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজেৰে চুতীয়া, বৰাহী, মৰাণ, দেউৰী আৰু কছাৰীসকলৰ একাংশ ক্ৰমে সংস্কৃতায়িত অসমীয়া কৃষিজীৱী সমাজৰ সৈতে একীভূত হোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। বিশেষকৈ উজনি অসম আৰু কিছু পৰিমাণে মধ্য অসমত এই প্ৰক্ৰিয়া দৃশ্যমান আছিল। অৱশ্যে এই জনগোষ্ঠীসমূহে নিজৰ পূৰ্বৰ সকলো আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ মৰাণ, কৈৱৰ্ত, চণ্ডাল আৰু তাঁতী সম্প্ৰদায়ৰ লোক আছিল বুলিও উল্লেখ পোৱা যায়। নৃতত্ত্ববিদ অড্ৰে কেণ্টলীৰ মতে, শংকৰদেৱে মুছলমান, কৈৱৰ্ত, নগা আৰু গাৰো সম্প্ৰদায়ৰ লোককো ধৰ্মীয় গুৰুৰ দায়িত্ব প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Cantlie |first=Audrey |title=The Assamese: Religion, Caste and Sect in an Indian Village |publisher=Curzon Press |year=1984 |page=177}}</ref> ==স্বাধীনতা-উত্তৰ কালত অসমীয়া জাতি== ইংৰাজসকল অসমৰ পৰা যোৱাৰ পাচত অসমতো বহুতো পৰিৱৰ্তন ঘটিল। প্ৰতিটো প্ৰধান পাৰ্বত্য গোষ্ঠীয়ে অসমৰ পৰা আঁতৰি গৈ নিজৰ নিজৰ সুকীয়া ৰাজ্য স্থাপন কৰিলে। লগে লগে অসমীয়া জাতিৰ প্ৰসাৰতাটো ইয়াৰ স্পষ্ট প্ৰভাৱ পৰিল। অসম বুলি থাকিলগৈ পাতল জনবসতিৰে মিকিৰ পাহাৰ (বৰ্তমানৰ কাৰ্বি আংলং)আৰু উত্তৰ কাছাৰ অঞ্চল, কাছাৰ জিলা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক উপত্যকাকে বুজায়। অসমৰ কোনো এটা [[খিলঞ্জীয়া লোক|খিলঞ্জীয়া জনগোষ্ঠী]] মানুহে অসমীয়া জাতিৰ মানুহ। <ref> অসম অভিধান, শান্তনু কৌশিক বৰুৱা, বনলতা,২০০১,পৃষ্ঠা-২৬-২৯ (১)</ref> ==অসমীয়া জাতিত ভাঙোন== মূলতঃ ছবছৰীয়া অসম আন্দোলনৰ পাচৰ সময়ছোৱাৰ পৰাই অসমীয়া জাতিৰ ৰাজহাড়স্বৰূপ জনগোষ্ঠীসমূহৰৰ মাজত বিভিন্ন ধৰণৰ অসন্তুষ্টিয়ে গা কৰি উঠিছে। ফলস্বৰূপে তেওঁলোকে অসমীয়া জাতি ৰূপে নিজৰ পৰিচয় পৰিত্যাগ কৰি নিজস্ব স্বকীয় জনগোষ্ঠীয় পৰিচয় দিবলৈ আগ্ৰহী হৈ উঠিছে। তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক অনগ্ৰসৰতা আৰু কিছুমান সুবিধাবাদী ৰাজনীতিবিদৰ কাৰুকাৰ্যই এইক্ষেত্ৰত যথেষ্ট পৰিমাণে উদগণি জগাই আহিছে। অৱশ্যে অসমৰ কেইবাজনো ৰাজনৈতিক নেতাই কৰা অদূৰদৰ্শী আৰু অপৰিপক্ব সিদ্ধান্তসমূহেও এই ভাঙোনত অৰিহনা যোগাইছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==টোকা== {{notelist}} ==উৎস প্ৰসংগ== #Baruah, Sanjib (1994). "'Ethnic' Conflict as State—Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism". Modern Asian Studies. 28 (3): 649–671. doi:[[doi:10.1017/S0026749X00011896|10.1017/S0026749X00011896]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/313047 313047]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:144065698 144065698]. #Cantile, Audrey (1984). The Assamese. Curzon Press. #Deka, Harekrishna (2005). "The Assamese Mind: contours of a landscape". India International Centre Quarterly. 32 (2/3): 189–202. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/23006027 23006027]. #Grierson, G A, ed. (1903). [https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463#page/1/mode/1up Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family Eastern Group]. Vol. V. #Guha, Amalendu (December 1983), [https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/bitstream/123456789/3259/1/OP_64_The_ahom_political_system.pdf "The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)"] (PDF), Social Scientist, 11 (12): 3–34, doi:10.2307/3516963, JSTOR 3516963 #Guha, Amalendu (1984). "Nationalism: Pan-Indian and Regional in a Historical Perspective". Social Scientist. 12 (2): 42–65. doi:[[doi:10.2307/3517093|10.2307/3517093]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/3517093 3517093]. #Misra, Udayon (1999). "Immigration and Identity Transformation in Assam". Economic and Political Weekly. 34 (21): 1264–1271. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/4407987 4407987]. #Sharma, Chandan Kumar (2009). "Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity". In Medhi, B.K (ed.). Tribes of North-East India: Issues and Challenges. Delhi: Omsons Publications. pp. 354–366. #Urban, Hugh B. (2011). [https://www.researchgate.net/publication/270529066 "The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam"]. The Journal of Hindu Studies. 4 (3): 231–247. doi:[[doi:10.1093/jhs/hir034|10.1093/jhs/hir034]]. ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:অসম]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সামাজিক সম্প্ৰদায়সমূহ]] l3o2agioafwjqlujxculc8wyudd0boa 646528 646526 2026-10-22T15:16:44Z Ananya Taye 28065 Assamese language and culture was already present before the arrival of Tai migrants. Donot try to push a fringe POV using unreliable [[WP:PROMO]] promotional sources which are solely based on Sukapha. It is not a widely accepted fact with historical concensus. Sukapha is the father of Ahom community, not Assamese. 646528 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group |group = অসমীয়া জাতি |native_name = অসমীয়া {{unicode|Assamese}} |population = ১৩,২৬৮,৪৮৪ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>{{cite web|url=http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |title=Archived copy |accessdate=2016-05-17 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160609213014/http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |archivedate=2016-06-09 |df= }}</ref> |region1 = {{flag|India}} |pop1 = ১৩,১৩৩,২৩৭ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160907221310/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece |date=2016-09-07 }} Less than 50 per cent Assamese speakers in Assam, The Hindu, January 9, 2008.</ref> |ref1 = |region2 = {{flag|Bangladesh}} |pop2 = ২২,৪৫৬ (২০০১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref2 = |region3 = {{flag|Bhutan}} |pop3 = ৫৪,২৬৮ (২০১১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref3 = |region4 = |pop4 = |ref4 = |region5 = |pop5 = |ref5 = |region6 = |pop6 = |ref6 = |region7 = |pop7 = |ref7 = |region8 = |pop8 = |ref8 = |region9 = |pop9 = |ref9 = |region10 = |pop10 = |ref10 = |languages = [[File:Assamese Bengali letter A (red).png|15px]] [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (''<small>[[কামৰূপী উপভাষা|কামৰূপী]], [[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]], [[দেৱান উপভাষা|দেৱান]], [[নলবৰীয়া উপভাষা|নলবৰীয়া]] আদি উপভাষা</small>'') |religions = ''সংখ্যাগুৰু:'' [[File:Om.svg|17px]] [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] (প্ৰধানকৈ''[[File:Sankaradeva.jpg|17px]][[একশৰণ নাম ধৰ্ম]]) [[অসমৰ জনজাতীয় ধৰ্ম]]: • [[ফুৰালুঙ ধৰ্ম]] •[[File:Flag of Donyi-Polo.svg|17px]] [[ডনি পল]] •[[File:Bathouism flag.svg|17px]] [[বাথৌ ধৰ্ম]] •তিৱা জনজাতীয় ধৰ্ম ''অন্যান্য:''[[File:Allah-green.svg|17px]] [[ইছলাম]] • [[File:Christianity Symbol.svg|17px]] [[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম|খ্ৰীষ্টান]] • [[File:Khanda.svg|17px]] [[শিখ ধৰ্ম|শিখ]]<ref>{{cite web |last1=Mar 14 |first1=Yudhvir Rana / TNN / |title=Mission roots brings Assamese Sikhs to Punjab {{!}} India News - Times of India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Mission-roots-brings-Assamese-Sikhs-to-Punjab/articleshow/4262528.cms |website=The Times of India |language=en}}</ref> |related = [[চীনা-তিব্বতীয়]] ([[বড়ো-কছাৰী]], [[টানি জাতি]], [[কাৰ্বি]]), [[টাই জাতি]], [[আৰ্য-ভাৰতীয়]], অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক |footnotes = }} '''অসমীয়া জাতি''' হৈছে প্ৰধানকৈ [[অসমীয়া ভাষা]]ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এক সামাজিক-জাতিগত আৰু ভাষিক সম্প্ৰদায়।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |page=190}}</ref> এই পৰিচয় ঐতিহাসিকভাৱে বিভিন্ন ভাষিক আৰু জাতিগত জনগোষ্ঠীৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক একীভূতকৰণৰ ফলত গঢ় লৈ উঠিছে। ইয়াৰ গঠনত অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক, চীনা-তিব্বতীয়, ভাৰত-আৰ্য আৰু টাই ভাষা-পৰিয়ালৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীসমূহে ভূমিকা পালন কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে এই ঐতিহাসিক একীভূতকৰণক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=354–366}}</ref> ''অসমীয়া জাতি'' আৰু ''অসমৰ বাসিন্দাসকল'' সম্পূৰ্ণ সমাৰ্থক ধাৰণা নহয়। ''অসমৰ বাসিন্দা'' বুলিলে ৰাজ্যখনত বসবাস কৰা সকলো ভাষিক আৰু জাতিগত সম্প্ৰদায়ৰ লোকক বুজোৱা হয়; আনহাতে ''অসমীয়া জাতি'' বুলিলে ঐতিহাসিকভাৱে বিকশিত হোৱা এক উমৈহতীয়া ভাষিক, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ক বুজোৱা হয়। এই পৰিচয়ৰ সৈতে প্ৰধানকৈ অসমীয়া ভাষাৰ সম্পৰ্ক থাকিলেও ইয়াক কেৱল এটা বংশগত জনগোষ্ঠীৰ মাজত সীমাবদ্ধ কৰিব নোৱাৰি। অৱশ্যে অসমৰ বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় সমাজত ''অসমীয়া'' পৰিচয়ৰ পৰিসৰ আৰু সংজ্ঞাক লৈ ঐতিহাসিক আৰু ৰাজনৈতিক মতভেদ আছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয়ৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ হৈছে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]। ২০১১ চনৰ ভাৰতৰ ভাষাভিত্তিক লোকপিয়ল অনুসৰি, দেশখনত অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা আছিল ১,৫৩,১১,৩৫১ গৰাকী। ইয়াৰে ১,৫০,৯৭,২৫৭ গৰাকী অসমত বাস কৰিছিল, যি ৰাজ্যখনৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৪৮.৩৮ শতাংশ।<ref>{{cite web |title=Abstract of Speakers' Strength of Languages and the Mother Tongues – 2011 |publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India |url=https://censusindia.gov.in/2011Census/C-16_25062018_NEW.pdf}}</ref> এই পৰিসংখ্যা অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা; ইয়াক অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ধাৰী সকলো লোকৰ সুনিৰ্দিষ্ট জনসংখ্যা হিচাপে গণ্য কৰিব নোৱাৰি। ==নাম== ইংৰাজী ''Assamese'' শব্দটো ''Assam'' নামৰ পৰা গঠিত, য'ত ''-ese'' প্ৰত্যয়টোৱে কোনো অঞ্চলৰ ভাষা বা বাসিন্দাক বুজায়। ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাত ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক প্ৰশাসন আৰু ভাষাতাত্ত্বিক সাহিত্যত এই শব্দটো অসমীয়া ভাষা আৰু ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীক বুজাবলৈ ব্যৱহৃত হৈছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Grierson |editor-first=G. A. |title=Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family, Eastern Group |volume=V |year=1903 |page=393 |url=https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463}}</ref> অসমীয়া ভাষা আৰু সাহিত্যৰ বিকাশ ঔপনিৱেশিক যুগ আৰু আহোম ৰাজদৰবাৰত ভাষাটোৰ গ্ৰহণৰ বহু আগতেই আৰম্ভ হৈছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাত [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]] আৰু [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]]ই সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে, মধ্য অসমৰ কছাৰী শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, এই সাহিত্যই তেতিয়ালৈকে অসমীয়া ভাষা এক শক্তিশালী সাহিত্যিক মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |year=1976 |pages=45–50}}</ref> অসমীয়া ভাষা আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ বিকাশ কেৱল [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ সীমাত আবদ্ধ নাছিল। ঐতিহাসিকভাৱে [[কমতা ৰাজ্য|কমতা]], [[কোচ ৰাজ্য|কোচ]], [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] আৰু [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত অঞ্চলসমূহেও এই প্ৰক্ৰিয়াত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইয়াৰে কিছুমান অঞ্চল আহোম শাসনৰ স্থায়ী অধীনলৈ অহা নাছিল যদিও তাত অসমীয়া বা সম্পৰ্কিত আঞ্চলিক ভাষাৰূপৰ প্ৰচলন আছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত বহু জনগোষ্ঠীয়ে অসমীয়াক মাতৃভাষা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–359}}</ref> হৰেকৃষ্ণ ডেকাৰ মতে, বৰ্তমানৰ অসমীয়া নামটো প্ৰচলিত হোৱাৰ পূৰ্বেই ভাষা আৰু সাহিত্যই এক উমৈহতীয়া সাংস্কৃতিক পৰিচয় গঢ়াত ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |pages=189–202}}</ref> ঔপনিৱেশিক বিৱৰণত ''Assamese'' শব্দটো ভাষাভাষীৰ লগতে অঞ্চলটোৰ জনসমষ্টিক বুজাবলৈও ব্যৱহৃত হৈছিল। হেনৰি ৱাটাৰফিল্ডে ১৮৭৫ চনৰ এখন লোকপিয়ল-সম্পৰ্কীয় স্মাৰকত অসমীয়া ভাষাৰ সৈতে বঙালীৰ সাদৃশ্য আৰু স্থানীয় জনসমষ্টিৰ মিশ্ৰিত উৎসৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |location=London |year=1875 |page=19 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/}}</ref> ==সংজ্ঞা আৰু পৰিচয়== অসমীয়া জাতিৰ সংজ্ঞা ঐতিহাসিকভাৱে পৰিৱৰ্তনশীল আৰু ৰাজনৈতিকভাৱে বিতৰ্কিত। অসম এখন বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় ৰাজ্য হোৱা বাবে সকলো বাসিন্দাকে একেটা জাতিগত বা ভাষিক পৰিচয়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব নোৱাৰি। বিশেষকৈ ১৯৮৫ চনৰ [[অসম চুক্তি]]ৰ ষষ্ঠ দফা ৰূপায়ণৰ ক্ষেত্ৰত ''অসমীয়া লোক''ৰ সংজ্ঞা নিৰ্ধাৰণ কৰাটো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় হৈ পৰিছে। এই দফাত অসমীয়া লোকসকলৰ সাংস্কৃতিক, সামাজিক আৰু ভাষিক পৰিচয় তথা ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ উদ্দেশ্যে সাংবিধানিক, আইনগত আৰু প্ৰশাসনিক সুৰক্ষা প্ৰদানৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news |title=Assamese People definition rocks Assembly |work=The Hindu |date=1 April 2015 |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/assamese-people-definition-rocks-assembly/article7055297.ece}}</ref> ২০০০ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত [[সদৌ অসম ছাত্ৰ সন্থা]]ই ১৯৫১ চনৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় নাগৰিকপঞ্জী]]ত নাম থকা ব্যক্তি আৰু তেওঁলোকৰ বংশধৰসকলক অসমীয়া হিচাপে গণ্য কৰাৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছিল। অৱশ্যে এইটো সংগঠনটোৰ প্ৰস্তাৱিত সংজ্ঞা আছিল, সৰ্বজনস্বীকৃত বা চূড়ান্ত আইনগত সংজ্ঞা নহয়।<ref>{{cite news |last=Hussain |first=Wasbir |title=Of Natives and Aliens |work=The Hindu |date=24 April 2000 |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-miscellaneous/tp-others/of-natives-and-aliens/article28013077.ece}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ক বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা ঐতিহাসিক একীভূতকৰণ আৰু ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা''ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=355}}</ref> ==অসমীয়া জাতি গঠনৰ ইতিহাস== অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয় কোনো এখন নিৰ্দিষ্ট ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা বা একক সামৰিক সংঘাতৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা নাছিল। ইয়াৰ বিকাশ ঘটিছিল [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]ৰ বিভিন্ন জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় জনগোষ্ঠীৰ মাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি চলা সামাজিক, ভাষিক, সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় আদান-প্ৰদানৰ মাজেৰে। আঞ্চলিক ৰাজ্যসমূহৰ প্ৰতিষ্ঠা, স্থায়ী কৃষিৰ সম্প্ৰসাৰণ, আন্তঃবিবাহ, হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ বিস্তাৰ আৰু উমৈহতীয়া কথিত ভাষাৰ বিকাশে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীক ক্ৰমে এক বৃহত্তৰ সমাজৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিছিল। সমাজবিজ্ঞানী চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'') হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছে, য'ত জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় উভয় গোটেই অসমীয়া সমাজ গঠনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–356}}</ref> ===অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি=== অসমীয়া ভাষিক আৰু সাহিত্যিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি মধ্যযুগৰ প্ৰথমাৰ্ধতে গঢ় লৈ উঠিছিল। চতুৰ্দশ শতিকালৈকে [[অসমীয়া ভাষা]] বিভিন্ন আঞ্চলিক ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত সাহিত্য ৰচনাৰ এটা মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হৈছিল। [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]] আৰু আন কবিসকলে সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে মধ্য অসমৰ এজন [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সাহিত্যৰ ইতিহাসবিদ সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, চতুৰ্দশ শতিকাৰ পৰা সংৰক্ষিত এই সাহিত্যিক নিদৰ্শনসমূহে সেই সময়লৈকে অসমীয়া ভাষা সাহিত্যিক প্ৰকাশৰ এটা শক্তিশালী মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে। সেয়েহে আহোম ৰাজদৰবাৰত অসমীয়া ভাষা গ্ৰহণ কৰাৰ বহু আগৰ পৰাই কমতা আৰু কছাৰী ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত এক আঞ্চলিক সাহিত্যিক সংস্কৃতি গঢ় লৈ উঠিছিল।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |publisher=Harrassowitz |year=1976 |pages=45–50}}</ref> একেসময়তে পূব অসমতো সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় একীভূতকৰণৰ এটা সমান্তৰাল প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। উজনি অসমত আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক প্ৰাধান্য প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ পূৰ্বেই [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ প্ৰসাৰ ঘটিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰসমূহৰ পৰা দূৰত অৱস্থিত হ'লেও আহোমসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বেই চুতীয়া ৰাজ্যত হিন্দুকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=357}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে চুতীয়া সমাজত এটা স্তৰবিভক্ত হিন্দু সামাজিক ব্যৱস্থা গঢ় লৈ উঠিছিল। ঐতিহাসিক বিৱৰণসমূহ অনুসৰি, সেই সময়ত চুতীয়া ৰাজ্যত [[ব্ৰাহ্মণ]], কায়স্থ, [[কলিতা]] আৰু দৈৱজ্ঞ বা গণক আদি সামাজিক গোটৰ উপস্থিতি আছিল।<ref>{{cite book |last=Baruah |first=Swarnalata |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |location=New Delhi |year=1985 |page=230}}</ref><ref>{{cite book |last=Gogoi |first=Jahnabi |title=Agrarian System of Medieval Assam |publisher=Concept Publishing Company |year=2002 |page=21}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ [[একশৰণ নামধৰ্ম]] আন্দোলনৰ পূৰ্বেও পূব অসমত বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ উপস্থিতি আছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাৰ চুতীয়া তাম্ৰশাসনসমূহত বৈষ্ণৱ ব্ৰাহ্মণ আৰু বাসুদেৱৰ ভক্ত হিচাপে পৰিচিত ভূমিদান গ্ৰহীতাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজদৰবাৰ আৰু গ্ৰাম্য সমাজত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ উপস্থিতিৰ ইংগিত দিয়ে।<ref>{{cite journal |last=Shin |first=Jae-Eun |title=Descending from Demons, Ascending to Kshatriyas: Genealogical Claims and Political Process in Pre-modern Northeast India, the Chutiyas and the Dimasas |journal=The Indian Economic and Social History Review |volume=57 |issue=1 |year=2020 |pages=51–56 |doi=10.1177/0019464619894134}}</ref> পৰৱৰ্তী বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাসমূহতো [[শদিয়া]] আৰু কুণ্ডিলক বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ প্ৰাচীন কেন্দ্ৰ হিচাপে স্মৰণ কৰা হৈছে। ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰাত চুতীয়া ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত শদিয়াত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন আৰু স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ বিৱৰণ পোৱা যায়।{{efn|ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰা অনুসৰি, দুজন চুতীয়া ৰাজকুমাৰে নবদ্বীপত অধ্যয়ন কৰাৰ সময়ত কনৌজৰ শংকৰ্ষণ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণৰ সৈতে পৰিচিত হৈছিল। দেশলৈ উভতি অহাৰ পিছত জ্যেষ্ঠ ৰাজকুমাৰজনে শংকৰ্ষণ আৰু কেইবাটাও বৃত্তিজীৱী পৰিয়ালক শদিয়ালৈ আনি ঘাৰমৰা নদীৰ পাৰত এটা বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন কৰিছিল। প্ৰতিষ্ঠানটোক ভূমি, সেৱক আৰু বিষ্ণুৰ প্ৰতিমা দান কৰা হৈছিল। শংকৰ্ষণৰ উত্তৰাধিকাৰীসকলে পাঁচ পুৰুষলৈকে শদিয়াত থাকি চুতীয়া, দেউৰী, মিৰি আৰু আবৰসকলৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। আহোমসকলে চুতীয়া ৰাজ্য জয় কৰাৰ পিছত প্ৰতিষ্ঠানটো স্থানান্তৰিত হয় বুলি এই পৰম্পৰাত উল্লেখ আছে।<ref>{{cite journal |last1=Gogoi |first1=Himadri |last2=Dutta |first2=Tarun |title=Gharmora Satra and Its Archive |journal=Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry |volume=12 |issue=8 |year=2021 |pages=8018–8019}}</ref>}} কুণ্ডিলৰ সৈতে বদলা পদ্ম আতা আৰু বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষসকলৰ সম্পৰ্কৰ উল্লেখো বৈষ্ণৱ বংশাৱলীমূলক সাহিত্যত পোৱা যায়।{{efn|বদলা পদ্ম আতাৰ পূৰ্বপুৰুষসকল কুণ্ডিল বা কুণ্ডিলনগৰত বাস কৰিছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত পৰিয়ালটোৰ এটা শাখা নাৰায়ণপুৰ অঞ্চললৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor-last=Neog |editor-first=Maheswar |title=গুৰু চৰিত কথা |publisher=Lawyers Book Stall |year=1999 |page=373 |language=as}}</ref><ref>{{cite book |last=Dev Goswami |first=Narayan Chandra |title=Satriya Sanskritir Swarnarekha: Mahapurush Sri Sri Badula Padma Ata |publisher=Lawyers Book Stall |year=1984 |page=810}}</ref> ৰামানন্দ দ্বিজৰ ''শ্ৰীশ্ৰী বংশীগোপাল দেৱৰ চৰিত্ৰ''ত বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষ হৰিবৰক ''কুণ্ডিল গোষ্ঠী''ৰ লোক হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor1-last=Barua |editor1-first=Birinchi Kumar |editor2-last=Neog |editor2-first=Maheswar |title=Harivara Vipra's Babrubahnar Yuddha and Tamradhwajar Yuddha |publisher=Gauhati University |year=1960}}</ref>}} আনহাতে ''আদি চৰিত'' আৰু ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত''ত কুণ্ডিলৰ পৰা বাসুদেৱৰ প্ৰতিমা অনাৰ বিৱৰণ আছে।{{efn|''আদি চৰিত''ত [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]]ে কুণ্ডিলনগৰ ভ্ৰমণ কৰি তাৰ পৰা বাসুদেৱৰ এটা প্ৰতিমা লৈ অহাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite book |title=আদি চৰিত বা লক্ষ্মীপুৰৰ আদিম বুৰঞ্জী |author=মাধৱদেৱৰ নামত প্ৰচলিত |publisher=ভাৰতচন্দ্ৰ দাস |location=গুৱাহাটী |year=1928 |page=91 |url=https://as.wikisource.org/wiki/পৃষ্ঠা:আদিচৰিত.djvu/৯১ |language=as}}</ref> ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত'' অনুসৰি, [[জয়ধ্বজ সিংহ]]ই পৰৱৰ্তী সময়ত কুণ্ডিলৰ পৰা আন এটা বাসুদেৱ প্ৰতিমা আনি দামোদৰ ঠাকুৰৰ নৰুৱা সত্ৰত স্থাপন কৰাইছিল। এই সত্ৰখন বৰ্তমান ঢকুৱাখনাৰ [[বাসুদেৱ থান]] নামেৰে পৰিচিত।<ref>{{cite journal |last=Chutia |first=Manas |title=Vasudev Than Narowa Satra—in Historical Perspective |journal=Review of Research |volume=8 |issue=8 |date=May 2019 |pages=2–3 |url=https://oldror.lbp.world/UploadedData/11719.pdf}}</ref>}} এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজ্যত ব্ৰাহ্মণ্য, বৈষ্ণৱ আৰু স্থানীয় জনজাতীয় ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ সহাৱস্থানৰ কথা সূচায়। ইতিহাসবিদ ৰমেশ বুঢ়াগোহাঁয়েও পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া জাতি গঠনত [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদানৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। তেওঁৰ মতে, আহোম ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত চুতীয়াসকলৰ অন্তৰ্ভুক্তি আৰু তেওঁলোকৰ দক্ষ শিল্পী, কাৰিকৰ তথা প্ৰশাসনিক বিষয়াসকলৰ সংযোজনে পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজ্য গঠনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভিত্তি প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Buragohain |first=Ramesh |title=State Formation in Early Mediaeval Assam: A Case Study of the Chutiya State |url=http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20%28R%20Buragohain%29.pdf |date=2013 |page=122 |quote=They greatly contributed to the emerging political system of the time. With the pace of assimilations and acculturations under the hegemony of the Ahoms, they, in fact provided the much needed base for the birth of a greater broad-based Assamese state after the Ahoms in course of time. |archive-url=https://web.archive.org/web/20200916232253/http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20(R%20Buragohain).pdf |archive-date=16 September 2020 |url-status=live}}</ref> সেয়েহে আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক উত্থানৰ পূৰ্বেই চুতীয়া আৰু কমতা ৰাজ্যত অসমীয়া ভাষা, সাহিত্য আৰু ধৰ্মীয় বিকাশৰ বিভিন্ন প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল, যিসমূহে পৰৱৰ্তী অসমীয়া সমাজ গঠনত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ===বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ভূমিকা=== ষোড়শ শতিকাৰ পৰা [[একশৰণ নামধৰ্ম]]ই ইতিমধ্যে বিকশিত হৈ থকা অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিসৰক এক বৃহত্তৰ প্ৰতিষ্ঠানগত ভিত্তি প্ৰদান কৰে। [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]], [[মাধৱদেৱ]] আৰু তেওঁলোকৰ অনুগামীসকলৰ অসমীয়া আৰু [[ব্ৰজাৱলী ভাষা|ব্ৰজাৱলী]] ভাষাত ৰচিত সাহিত্যৰ লগতে [[সত্ৰ]] আৰু [[নামঘৰ]]সমূহে উমৈহতীয়া উপাসনা, সাহিত্যচৰ্চা, সংগীত, নাট্যপ্ৰদৰ্শন আৰু সামাজিক জীৱনৰ কেন্দ্ৰ গঢ়ি তুলিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, নৱবৈষ্ণৱ আন্দোলনে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয় গঠনৰ ইতিপূৰ্বে আৰম্ভ হোৱা প্ৰক্ৰিয়াক অধিক শক্তিশালী আৰু সুসংহত কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=357–359}}</ref> পৰৱৰ্তী আহোম ৰজাসকলে এই ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতা কৰিলেও সত্ৰ আৰু নামঘৰসমূহ মূলত আহোম ৰাজ্যই সৃষ্টি কৰা প্ৰতিষ্ঠান নাছিল। বৈষ্ণৱ ধৰ্মগুৰু আৰু তেওঁলোকৰ শিষ্যসকলৰ কাৰ্যকলাপৰ মাজেৰে এই প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সামাজিক ভিত্তি গঢ় লৈ উঠিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাজপৃষ্ঠপোষকতা বৃদ্ধি পায়। সপ্তদশ শতিকালৈকে আহোম আৰু কোচ উভয় ৰাজ্যই বৈষ্ণৱ আন্দোলনৰ বিস্তৃত জনসমৰ্থনক নিজৰ ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাৰ সৈতে সংযুক্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। সত্ৰসমূহে ৰাজন্যবৰ্গৰ পৰা ভূমি, জনশক্তি আৰু অন্যান্য সম্পদৰ অনুদান লাভ কৰিবলৈ ধৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> ===আহোম শাসনকালত সামূহিক পৰিচয়ৰ সুসংহতকৰণ=== অসমীয়া সামূহিক পৰিচয়ৰ ৰাজনৈতিক সুসংহতকৰণত [[আহোম ৰাজ্য]]ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইতিহাসবিদ উদয়ন মিশ্ৰৰ মতে, ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে বংগৰ মুছলমান শাসকসকলৰ সৈতে হোৱা সংঘাতৰ সময়ত বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোক আহোম শাসনৰ অধীনত উমৈহতীয়া শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে সংগঠিত হোৱাৰ ফলত এক বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজনৈতিক পৰিচয় গঢ় লোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল। তেওঁৰ বিৱৰণ অনুসৰি, [[চুহুংমুং]]ৰ (১৪৯৭–১৫৩৯) শাসনকালত আহোম ৰাজ্যই আক্ৰমণ প্ৰতিহত কৰাৰ লগতে পশ্চিমৰ কমতা আৰু কামৰূপ অঞ্চললৈ সামৰিক অভিযান চলাইছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> এই ৰাজনৈতিক একত্ৰীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া [[প্ৰতাপ সিংহ]]ৰ (১৬০৩–১৬৪১) শাসনকাল আৰু পৰৱৰ্তী আহোম–মোগল সংঘাতসমূহৰ সময়ত অধিক শক্তিশালী হয়। ১৬৭১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ [[শৰাইঘাটৰ যুদ্ধ]] এই সংঘাতসমূহৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য ঘটনা আছিল। মিশ্ৰৰ মতে, বংগ আৰু মোগল অধিকৃত অঞ্চলৰ পৰা অসমলৈ অহা মুছলমান সৈনিক, শিল্পী আৰু বৃত্তিজীৱীসকলৰ একাংশও আহোম ৰাজ্যৰ সমাজ আৰু প্ৰশাসনৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। তেওঁলোকে মোগল সম্প্ৰসাৰণ প্ৰতিহত কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> একেসময়তে আহোম ৰাজদৰবাৰ আৰু প্ৰশাসনত [[আহোম ভাষা]]ৰ সৈতে অসমীয়া ভাষাৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পায়। ইতিহাসবিদ অমলেন্দু গুহৰ মতে, আহোম–মোগল সংঘাতৰ সময়ছোৱাত অসমীয়া ভাষাই প্ৰথমে আহোম ভাষাৰ সৈতে সহাৱস্থান কৰিছিল আৰু ক্ৰমে ৰাজদৰবাৰ তথা প্ৰশাসনত আহোম ভাষাৰ স্থান অধিকাৰ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |year=1983 |page=9 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963}}</ref> এইদৰে আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বিভিন্ন ভাষিক, ধৰ্মীয় আৰু জাতিগত গোটক এক অধিক সংহত ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাৰ অধীনলৈ আনিছিল। একশৰণ নামধৰ্মৰ প্ৰসাৰ আৰু আহোম ৰজাসকলৰ হিন্দুধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতাৰ ফলত সপ্তদশ–অষ্টাদশ শতিকাত বড়ো-কছাৰী জনগোষ্ঠীসমূহৰ একাংশই হিন্দুধৰ্মৰ বিভিন্ন ধাৰা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে অসমীয়া সমাজত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী, বৰ্ণহিন্দু সম্প্ৰদায়, সমতলৰ জনজাতীয় গোট আৰু অসমীয়া মুছলমানসকল অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই প্ৰাক্-ঔপনিৱেশিক বিকাশৰ মাজেৰে এটা সামূহিক ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক সমাজ গঢ় লৈ উঠিছিল। অৱশ্যে আধুনিক ৰাজনৈতিক অৰ্থত অসমীয়া জাতীয়তাবাদৰ বিকাশ ঘটিছিল ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ ঔপনিৱেশিক পৰিস্থিতিত। এই জাতীয়তাবাদৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ আছিল ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |pages=1264–1265 |jstor=4407987}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> ===জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা=== অসমীয়া সমাজৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় পৰিৱৰ্তনক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ মাধ্যমেৰে ব্যাখ্যা কৰা হৈছে। এই প্ৰক্ৰিয়াৰ দুটা উল্লেখযোগ্য দিশ আছিল ৰাজ্য গঠনৰ সৈতে জড়িত সংস্কৃতায়ন আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত একশৰণ নামধৰ্মৰ জৰিয়তে হোৱা সামাজিক স্থানান্তৰ। ====সামাজিক পৰিৱৰ্তন==== ভাৰত-আৰ্য ভাষী আৰু ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ অসমলৈ বিস্তাৰৰ লগে লগে সংস্কৃতায়ন (''Sanskritisation'') আৰু স্থানীয়কৰণ বা দেশীয়কৰণ (''Deshification'')ৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। প্ৰথম প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় জনগোষ্ঠী আৰু ধৰ্মীয় পৰম্পৰাসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য সামাজিক ব্যৱস্থাৰ কিছু উপাদান গ্ৰহণ কৰিছিল। আনহাতে দ্বিতীয় প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় বিশ্বাস, দেৱ-দেৱী আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় সংস্কৃতিকো প্ৰভাৱিত কৰিছিল। হিউ বি. আৰ্বানে এই দুই প্ৰক্ৰিয়াক পৰস্পৰ সম্পৰ্কিত ৰূপত আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |pages=233–234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, এই পৰিৱৰ্তনসমূহ [[বৰ্মন ৰাজবংশ]]ৰ সময়ৰ পৰা, বিশেষকৈ পঞ্চম–অষ্টম শতিকাত, কামৰূপৰ সামাজিক ব্যৱস্থাত দেখা গৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=356}}</ref> আৰ্বানে কামৰূপৰ বৰ্মনসকলৰ পৰা অষ্টাদশ শতিকাৰ আহোমসকললৈকে অসমৰ বহু ৰাজবংশৰ স্থানীয় বা অনা-ভাৰত-আৰ্য পটভূমি আৰু তেওঁলোকৰ ক্ৰমাগত সংস্কৃতায়নৰ কথা উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |page=234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> ৰাজবংশসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰা গ্ৰহণ কৰাৰ লগে লগে তেওঁলোকৰ অধীনস্থ সমাজৰ বিভিন্ন গোটেও এই প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। অৱশ্যে ইয়াৰ ফলত স্থানীয় ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে বিলুপ্ত হোৱা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–357}}</ref> ====একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সামাজিক স্থানান্তৰ==== ষোড়শ শতিকাত একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ প্ৰসাৰে জনজাতীয় পৰিচয়ৰ পৰা বৰ্ণভিত্তিক সামাজিক পৰিচয়লৈ স্থানান্তৰৰ এটা নতুন পথ মুকলি কৰিছিল। বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোকে সত্ৰত গুৰুৰ পৰা শৰণ বা দীক্ষা গ্ৰহণ কৰি ক্ৰমে নিজৰ কিছুমান পুৰণি আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰিছিল আৰু নতুন ধৰ্মীয় তথা সামাজিক ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই বৰ্ণনা কৰা এটা সামাজিক স্থানান্তৰৰ আৰ্হিত দীক্ষা গ্ৰহণৰ পিছতো মদ্যপানৰ অভ্যাস বজাই ৰখা ব্যক্তিক ''মদাহী'' বুলি কোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ শৰণীয়া বা সৰু কোচ, কোচ, বৰকোচ, সৰুকেওট, বৰকেওট আৰু শেষত [[কলিতা]] পৰিচয় লাভ কৰিব পাৰিছিল। এই ধাৰাবাহিকতাত [[ব্ৰাহ্মণ]]সকলক অধিক উচ্চ সামাজিক স্থানত গণ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=358}}</ref> সত্ৰসমূহৰ বহু ধৰ্মগুৰু ব্ৰাহ্মণ গোস্বামী আছিল যদিও কিছুমান গোস্বামী পৰিয়াল পূৰ্বতে কায়স্থ আছিল। আনহাতে কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ জনজাতীয় বা সামাজিকভাৱে নিম্ন স্থানত গণ্য হোৱা গোটৰ সদস্য আছিল। শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজেৰে চুতীয়া, বৰাহী, মৰাণ, দেউৰী আৰু কছাৰীসকলৰ একাংশ ক্ৰমে সংস্কৃতায়িত অসমীয়া কৃষিজীৱী সমাজৰ সৈতে একীভূত হোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। বিশেষকৈ উজনি অসম আৰু কিছু পৰিমাণে মধ্য অসমত এই প্ৰক্ৰিয়া দৃশ্যমান আছিল। অৱশ্যে এই জনগোষ্ঠীসমূহে নিজৰ পূৰ্বৰ সকলো আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ মৰাণ, কৈৱৰ্ত, চণ্ডাল আৰু তাঁতী সম্প্ৰদায়ৰ লোক আছিল বুলিও উল্লেখ পোৱা যায়। নৃতত্ত্ববিদ অড্ৰে কেণ্টলীৰ মতে, শংকৰদেৱে মুছলমান, কৈৱৰ্ত, নগা আৰু গাৰো সম্প্ৰদায়ৰ লোককো ধৰ্মীয় গুৰুৰ দায়িত্ব প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Cantlie |first=Audrey |title=The Assamese: Religion, Caste and Sect in an Indian Village |publisher=Curzon Press |year=1984 |page=177}}</ref> ==স্বাধীনতা-উত্তৰ কালত অসমীয়া জাতি== ইংৰাজসকল অসমৰ পৰা যোৱাৰ পাচত অসমতো বহুতো পৰিৱৰ্তন ঘটিল। প্ৰতিটো প্ৰধান পাৰ্বত্য গোষ্ঠীয়ে অসমৰ পৰা আঁতৰি গৈ নিজৰ নিজৰ সুকীয়া ৰাজ্য স্থাপন কৰিলে। লগে লগে অসমীয়া জাতিৰ প্ৰসাৰতাটো ইয়াৰ স্পষ্ট প্ৰভাৱ পৰিল। অসম বুলি থাকিলগৈ পাতল জনবসতিৰে মিকিৰ পাহাৰ (বৰ্তমানৰ কাৰ্বি আংলং)আৰু উত্তৰ কাছাৰ অঞ্চল, কাছাৰ জিলা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক উপত্যকাকে বুজায়। অসমৰ কোনো এটা [[খিলঞ্জীয়া লোক|খিলঞ্জীয়া জনগোষ্ঠী]] মানুহে অসমীয়া জাতিৰ মানুহ। <ref> অসম অভিধান, শান্তনু কৌশিক বৰুৱা, বনলতা,২০০১,পৃষ্ঠা-২৬-২৯ (১)</ref> ==অসমীয়া জাতিত ভাঙোন== মূলতঃ ছবছৰীয়া অসম আন্দোলনৰ পাচৰ সময়ছোৱাৰ পৰাই অসমীয়া জাতিৰ ৰাজহাড়স্বৰূপ জনগোষ্ঠীসমূহৰৰ মাজত বিভিন্ন ধৰণৰ অসন্তুষ্টিয়ে গা কৰি উঠিছে। ফলস্বৰূপে তেওঁলোকে অসমীয়া জাতি ৰূপে নিজৰ পৰিচয় পৰিত্যাগ কৰি নিজস্ব স্বকীয় জনগোষ্ঠীয় পৰিচয় দিবলৈ আগ্ৰহী হৈ উঠিছে। তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক অনগ্ৰসৰতা আৰু কিছুমান সুবিধাবাদী ৰাজনীতিবিদৰ কাৰুকাৰ্যই এইক্ষেত্ৰত যথেষ্ট পৰিমাণে উদগণি জগাই আহিছে। অৱশ্যে অসমৰ কেইবাজনো ৰাজনৈতিক নেতাই কৰা অদূৰদৰ্শী আৰু অপৰিপক্ব সিদ্ধান্তসমূহেও এই ভাঙোনত অৰিহনা যোগাইছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==টোকা== {{notelist}} ==উৎস প্ৰসংগ== #Baruah, Sanjib (1994). "'Ethnic' Conflict as State—Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism". Modern Asian Studies. 28 (3): 649–671. doi:[[doi:10.1017/S0026749X00011896|10.1017/S0026749X00011896]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/313047 313047]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:144065698 144065698]. #Cantile, Audrey (1984). The Assamese. Curzon Press. #Deka, Harekrishna (2005). "The Assamese Mind: contours of a landscape". India International Centre Quarterly. 32 (2/3): 189–202. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/23006027 23006027]. #Grierson, G A, ed. (1903). [https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463#page/1/mode/1up Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family Eastern Group]. Vol. V. #Guha, Amalendu (December 1983), [https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/bitstream/123456789/3259/1/OP_64_The_ahom_political_system.pdf "The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)"] (PDF), Social Scientist, 11 (12): 3–34, doi:10.2307/3516963, JSTOR 3516963 #Guha, Amalendu (1984). "Nationalism: Pan-Indian and Regional in a Historical Perspective". Social Scientist. 12 (2): 42–65. doi:[[doi:10.2307/3517093|10.2307/3517093]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/3517093 3517093]. #Misra, Udayon (1999). "Immigration and Identity Transformation in Assam". Economic and Political Weekly. 34 (21): 1264–1271. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/4407987 4407987]. #Sharma, Chandan Kumar (2009). "Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity". In Medhi, B.K (ed.). Tribes of North-East India: Issues and Challenges. Delhi: Omsons Publications. pp. 354–366. #Urban, Hugh B. (2011). [https://www.researchgate.net/publication/270529066 "The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam"]. The Journal of Hindu Studies. 4 (3): 231–247. doi:[[doi:10.1093/jhs/hir034|10.1093/jhs/hir034]]. ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:অসম]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সামাজিক সম্প্ৰদায়সমূহ]] fomn43nog71mfj407kqrbgh2ux1rvhi 646529 646528 2026-10-22T15:18:17Z KhiLanTzi 23530 Nobody is denying Cultural origin, but don't revert etymology and titles in the name of cultural origin 646529 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group |group = অসমীয়া জাতি |native_name = অসমীয়া {{unicode|Assamese}} |population = ১৩,২৬৮,৪৮৪ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>{{cite web|url=http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |title=Archived copy |accessdate=2016-05-17 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160609213014/http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |archivedate=2016-06-09 |df= }}</ref> |region1 = {{flag|India}} |pop1 = ১৩,১৩৩,২৩৭ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160907221310/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece |date=2016-09-07 }} Less than 50 per cent Assamese speakers in Assam, The Hindu, January 9, 2008.</ref> |ref1 = |region2 = {{flag|Bangladesh}} |pop2 = ২২,৪৫৬ (২০০১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref2 = |region3 = {{flag|Bhutan}} |pop3 = ৫৪,২৬৮ (২০১১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref3 = |region4 = |pop4 = |ref4 = |region5 = |pop5 = |ref5 = |region6 = |pop6 = |ref6 = |region7 = |pop7 = |ref7 = |region8 = |pop8 = |ref8 = |region9 = |pop9 = |ref9 = |region10 = |pop10 = |ref10 = |languages = [[File:Assamese Bengali letter A (red).png|15px]] [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (''<small>[[কামৰূপী উপভাষা|কামৰূপী]], [[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]], [[দেৱান উপভাষা|দেৱান]], [[নলবৰীয়া উপভাষা|নলবৰীয়া]] আদি উপভাষা</small>'') |religions = ''সংখ্যাগুৰু:'' [[File:Om.svg|17px]] [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] (প্ৰধানকৈ''[[File:Sankaradeva.jpg|17px]][[একশৰণ নাম ধৰ্ম]]) [[অসমৰ জনজাতীয় ধৰ্ম]]: • [[ফুৰালুঙ ধৰ্ম]] •[[File:Flag of Donyi-Polo.svg|17px]] [[ডনি পল]] •[[File:Bathouism flag.svg|17px]] [[বাথৌ ধৰ্ম]] •তিৱা জনজাতীয় ধৰ্ম ''অন্যান্য:''[[File:Allah-green.svg|17px]] [[ইছলাম]] • [[File:Christianity Symbol.svg|17px]] [[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম|খ্ৰীষ্টান]] • [[File:Khanda.svg|17px]] [[শিখ ধৰ্ম|শিখ]]<ref>{{cite web |last1=Mar 14 |first1=Yudhvir Rana / TNN / |title=Mission roots brings Assamese Sikhs to Punjab {{!}} India News - Times of India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Mission-roots-brings-Assamese-Sikhs-to-Punjab/articleshow/4262528.cms |website=The Times of India |language=en}}</ref> |related = [[চীনা-তিব্বতীয়]] ([[বড়ো-কছাৰী]], [[টানি জাতি]], [[কাৰ্বি]]), [[টাই জাতি]], [[আৰ্য-ভাৰতীয়]], অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক |footnotes = }} '''অসমীয়া জাতি''' হৈছে প্ৰধানকৈ [[অসমীয়া ভাষা]]ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এক সামাজিক-জাতিগত আৰু ভাষিক সম্প্ৰদায়।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |page=190}}</ref> এই পৰিচয় ঐতিহাসিকভাৱে বিভিন্ন ভাষিক আৰু জাতিগত জনগোষ্ঠীৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক একীভূতকৰণৰ ফলত গঢ় লৈ উঠিছে। ইয়াৰ গঠনত অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক, চীনা-তিব্বতীয়, ভাৰত-আৰ্য আৰু টাই ভাষা-পৰিয়ালৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীসমূহে ভূমিকা পালন কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে এই ঐতিহাসিক একীভূতকৰণক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=354–366}}</ref> [[চ্যু-কা-ফা|চাওলুং চ্যু-কা-ফাক]] অসম তথা অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>“...Sukapha was the father of Assamese nation...” {{Cite web |last=Nirmolia |first=Lakhya Pratim |title=Sukapha and His Life: An Overview |website=Academia.edu |url=https://www.academia.edu/143089794/Sukapha_and_his_Life_An_Overview |page=3 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref><ref>“laid the foundation for a great society named Assam” {{Cite paper |last=Boruah |first=Jayanta |title=Sukaphaa the Legend: An Essay on His Contributions in the Formation of Greater Assamese Community |date=2020-02-07 |ssrn=3534274 |doi=10.2139/ssrn.3534274 |url=https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3534274 |page=1 |access-date=2026-10-22}}</ref><ref>“...unified the people of Assam to be called as an Assamese race.” {{Cite journal |last=Doley |first=Piku |title=Role of Su-Ka-Pha in Founding Ahom Kingdom in Assam |journal=Pratidhwani the Echo |volume=3 |issue=1 |pages=55–58 |date=2014-07 |url=https://www.thecho.in/files/Piku-Doley-.pdf |page=57 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> ''অসমীয়া জাতি'' আৰু ''অসমৰ বাসিন্দাসকল'' সম্পূৰ্ণ সমাৰ্থক ধাৰণা নহয়। ''অসমৰ বাসিন্দা'' বুলিলে ৰাজ্যখনত বসবাস কৰা সকলো ভাষিক আৰু জাতিগত সম্প্ৰদায়ৰ লোকক বুজোৱা হয়; আনহাতে ''অসমীয়া জাতি'' বুলিলে ঐতিহাসিকভাৱে বিকশিত হোৱা এক উমৈহতীয়া ভাষিক, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ক বুজোৱা হয়। এই পৰিচয়ৰ সৈতে প্ৰধানকৈ অসমীয়া ভাষাৰ সম্পৰ্ক থাকিলেও ইয়াক কেৱল এটা বংশগত জনগোষ্ঠীৰ মাজত সীমাবদ্ধ কৰিব নোৱাৰি। অৱশ্যে অসমৰ বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় সমাজত ''অসমীয়া'' পৰিচয়ৰ পৰিসৰ আৰু সংজ্ঞাক লৈ ঐতিহাসিক আৰু ৰাজনৈতিক মতভেদ আছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয়ৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ হৈছে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]। ২০১১ চনৰ ভাৰতৰ ভাষাভিত্তিক লোকপিয়ল অনুসৰি, দেশখনত অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা আছিল ১,৫৩,১১,৩৫১ গৰাকী। ইয়াৰে ১,৫০,৯৭,২৫৭ গৰাকী অসমত বাস কৰিছিল, যি ৰাজ্যখনৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৪৮.৩৮ শতাংশ।<ref>{{cite web |title=Abstract of Speakers' Strength of Languages and the Mother Tongues – 2011 |publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India |url=https://censusindia.gov.in/2011Census/C-16_25062018_NEW.pdf}}</ref> এই পৰিসংখ্যা অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা; ইয়াক অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ধাৰী সকলো লোকৰ সুনিৰ্দিষ্ট জনসংখ্যা হিচাপে গণ্য কৰিব নোৱাৰি। ==নাম== '''অসমীয়া''': প্ৰথম অৱস্থাত অসম বা আছাম শব্দটো [[আহোম ৰাজ্য]] আৰু [[আহোম জনগোষ্ঠী]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati, Assam |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> পাছলৈ আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ এক বৃহৎ অংশ জয় কৰাৰ পাছত এই শব্দটো প্ৰচলন বৃদ্ধি পায়।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati, Assam |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰত্যয় / ীয়া / লগ লাগি পাছলৈ অসম ৰাজ্যৰ বাসিন্দা সকলক অসমীয়া বুলি জনা যায়।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati, Assam |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> '''আছামিজ (Assamese)''':: ইংৰাজী ''Assamese'' শব্দটো ''Assam'' নামৰ পৰা গঠিত। সৰ্বপ্ৰথমে ইংৰাজীত "অৰিজিনেল আছামিজ (Original Assamese)" শব্দটো ফ্ৰান্সিছ হেমিল্টনে ১৮০৭ৰ পৰা ১৮১৪ চনলৈ কৰা অসম ভ্ৰমণত [[আহোম ভাষা]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Hamilton |first=Francis |title=An Account of Assam |location=Gauhati |date=1963 |url=https://ia801402.us.archive.org/28/items/in.ernet.dli.2015.461953/2015.461953.An-Account.pdf |page=7 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> আনহাতে ইংৰাজী আছাম Assam শব্দটো প্ৰথমে জন ভান লিনেনে [[আহোম ৰাজ্য]]ক বুজাবলৈ ১৬৬১ চনত ব্যৱহাৰ কৰিছিল যাক ১৬৬২ চনত এখন মানচিত্ৰত প্ৰকাশ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Map of Bengale |url=http://www.indiawijzer.nl/links/assam/map_of_bengale.jpg |website=Indiawijzer.nl |access-date=2026-10-22}}</ref> পাছলৈ আছাম (Assam)ৰ পাছত ''-ese'' প্ৰত্যয় যি কোনো অঞ্চলৰ ভাষা বা বাসিন্দাক বুজায় যোগ হৈ আছামিজ (Assamese) শব্দ অসমৰ বাসিন্দা সকলৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। ইংৰাজীৰ ''Assamese'' শব্দটো ১৯ আৰু ২০ শতিকাৰ ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক সময়ত আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{Cite book |last=Grierson |first=George Abraham |title=Linguistic Survey of India |publisher=Office of the Superintendent of Government Printing, India |location=Calcutta |date=1903–1928 |url=https://archive.org/details/rosettaproject_asm_detail-2/mode/1up |page=393 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাত ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক প্ৰশাসন আৰু ভাষাতাত্ত্বিক সাহিত্যত এই শব্দটো অসমীয়া ভাষা আৰু ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীক বুজাবলৈ ব্যৱহৃত হৈছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Grierson |editor-first=G. A. |title=Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family, Eastern Group |volume=V |year=1903 |page=393 |url=https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463}}</ref> ব্ৰিটিছ সকলৰ Assamese (এছেমিজৰ) বৰ্ণনা অনুযায়ী অসমীয়াসকলে বৰ্তমানৰ অসমীয়া ভাষা (উল্লেখ অনুসৰি বঙালী ভাষাৰ সৈতে মিল থকা এটা ভাষা) কৈছিল আৰু তেওঁলোকৰ মাজত ইণ্ড-চীনা জনগোষ্ঠীৰ মিশ্ৰণ আছে বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>"...speak a language very similar to Bengali, but have a large mixture of Indo-Chinese blood..." {{Cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |publisher=|location=London |date=1875 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/ |language=en |access-date=2026-07-04 |page=19}}</ref> ঔপনিৱেশিক বিৱৰণত ''Assamese'' শব্দটো ভাষাভাষীৰ লগতে অঞ্চলটোৰ জনসমষ্টিক বুজাবলৈও ব্যৱহৃত হৈছিল। হেনৰি ৱাটাৰফিল্ডে ১৮৭৫ চনৰ এখন লোকপিয়ল-সম্পৰ্কীয় স্মাৰকত অসমীয়া ভাষাৰ সৈতে বঙালীৰ সাদৃশ্য আৰু স্থানীয় জনসমষ্টিৰ মিশ্ৰিত উৎসৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |location=London |year=1875 |page=19 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/}}</ref> ==সংজ্ঞা আৰু পৰিচয়== অসমীয়া জাতিৰ সংজ্ঞা ঐতিহাসিকভাৱে পৰিৱৰ্তনশীল আৰু ৰাজনৈতিকভাৱে বিতৰ্কিত। অসম এখন বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় ৰাজ্য হোৱা বাবে সকলো বাসিন্দাকে একেটা জাতিগত বা ভাষিক পৰিচয়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব নোৱাৰি। বিশেষকৈ ১৯৮৫ চনৰ [[অসম চুক্তি]]ৰ ষষ্ঠ দফা ৰূপায়ণৰ ক্ষেত্ৰত ''অসমীয়া লোক''ৰ সংজ্ঞা নিৰ্ধাৰণ কৰাটো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় হৈ পৰিছে। এই দফাত অসমীয়া লোকসকলৰ সাংস্কৃতিক, সামাজিক আৰু ভাষিক পৰিচয় তথা ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ উদ্দেশ্যে সাংবিধানিক, আইনগত আৰু প্ৰশাসনিক সুৰক্ষা প্ৰদানৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news |title=Assamese People definition rocks Assembly |work=The Hindu |date=1 April 2015 |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/assamese-people-definition-rocks-assembly/article7055297.ece}}</ref> ২০০০ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত [[সদৌ অসম ছাত্ৰ সন্থা]]ই ১৯৫১ চনৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় নাগৰিকপঞ্জী]]ত নাম থকা ব্যক্তি আৰু তেওঁলোকৰ বংশধৰসকলক অসমীয়া হিচাপে গণ্য কৰাৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছিল। অৱশ্যে এইটো সংগঠনটোৰ প্ৰস্তাৱিত সংজ্ঞা আছিল, সৰ্বজনস্বীকৃত বা চূড়ান্ত আইনগত সংজ্ঞা নহয়।<ref>{{cite news |last=Hussain |first=Wasbir |title=Of Natives and Aliens |work=The Hindu |date=24 April 2000 |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-miscellaneous/tp-others/of-natives-and-aliens/article28013077.ece}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ক বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা ঐতিহাসিক একীভূতকৰণ আৰু ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা''ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=355}}</ref> ==অসমীয়া জাতি গঠনৰ ইতিহাস== অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয় কোনো এখন নিৰ্দিষ্ট ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা বা একক সামৰিক সংঘাতৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা নাছিল। ইয়াৰ বিকাশ ঘটিছিল [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]ৰ বিভিন্ন জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় জনগোষ্ঠীৰ মাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি চলা সামাজিক, ভাষিক, সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় আদান-প্ৰদানৰ মাজেৰে। আঞ্চলিক ৰাজ্যসমূহৰ প্ৰতিষ্ঠা, স্থায়ী কৃষিৰ সম্প্ৰসাৰণ, আন্তঃবিবাহ, হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ বিস্তাৰ আৰু উমৈহতীয়া কথিত ভাষাৰ বিকাশে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীক ক্ৰমে এক বৃহত্তৰ সমাজৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিছিল। সমাজবিজ্ঞানী চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'') হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছে, য'ত জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় উভয় গোটেই অসমীয়া সমাজ গঠনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–356}}</ref> অসমীয়া ভাষা আৰু সাহিত্যৰ বিকাশ ঔপনিৱেশিক যুগ আৰু আহোম ৰাজদৰবাৰত ভাষাটোৰ গ্ৰহণৰ বহু আগতেই আৰম্ভ হৈছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাত [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]] আৰু [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]]ই সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে, মধ্য অসমৰ কছাৰী শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, এই সাহিত্যই তেতিয়ালৈকে অসমীয়া ভাষা এক শক্তিশালী সাহিত্যিক মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |year=1976 |pages=45–50}}</ref> ঐতিহাসিকভাৱে [[আহোম ৰাজ্য]],[[কমতা ৰাজ্য|কমতা]], [[কোচ ৰাজ্য|কোচ]], [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] আৰু [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত অঞ্চলসমূহেও এই প্ৰক্ৰিয়াত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইয়াৰে কিছুমান অঞ্চল আহোম শাসনৰ স্থায়ী অধীনলৈ অহা নাছিল যদিও তাত অসমীয়া বা সম্পৰ্কিত আঞ্চলিক ভাষাৰূপৰ প্ৰচলন আছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত বহু জনগোষ্ঠীয়ে অসমীয়াক মাতৃভাষা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–359}}</ref> হৰেকৃষ্ণ ডেকাৰ মতে, বৰ্তমানৰ অসমীয়া নামটো প্ৰচলিত হোৱাৰ পূৰ্বেই ভাষা আৰু সাহিত্যই এক উমৈহতীয়া সাংস্কৃতিক পৰিচয় গঢ়াত ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |pages=189–202}}</ref> ===অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি=== অসমীয়া ভাষিক আৰু সাহিত্যিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি মধ্যযুগৰ প্ৰথমাৰ্ধতে গঢ় লৈ উঠিছিল। চতুৰ্দশ শতিকালৈকে [[অসমীয়া ভাষা]] বিভিন্ন আঞ্চলিক ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত সাহিত্য ৰচনাৰ এটা মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হৈছিল। [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]] আৰু আন কবিসকলে সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে মধ্য অসমৰ এজন [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সাহিত্যৰ ইতিহাসবিদ সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, চতুৰ্দশ শতিকাৰ পৰা সংৰক্ষিত এই সাহিত্যিক নিদৰ্শনসমূহে সেই সময়লৈকে অসমীয়া ভাষা সাহিত্যিক প্ৰকাশৰ এটা শক্তিশালী মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে। সেয়েহে আহোম ৰাজদৰবাৰত অসমীয়া ভাষা গ্ৰহণ কৰাৰ বহু আগৰ পৰাই কমতা আৰু কছাৰী ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত এক আঞ্চলিক সাহিত্যিক সংস্কৃতি গঢ় লৈ উঠিছিল।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |publisher=Harrassowitz |year=1976 |pages=45–50}}</ref> একেসময়তে পূব অসমতো সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় একীভূতকৰণৰ এটা সমান্তৰাল প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। উজনি অসমত আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক প্ৰাধান্য প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ পূৰ্বেই [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ প্ৰসাৰ ঘটিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰসমূহৰ পৰা দূৰত অৱস্থিত হ'লেও আহোমসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বেই চুতীয়া ৰাজ্যত হিন্দুকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=357}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে চুতীয়া সমাজত এটা স্তৰবিভক্ত হিন্দু সামাজিক ব্যৱস্থা গঢ় লৈ উঠিছিল। ঐতিহাসিক বিৱৰণসমূহ অনুসৰি, সেই সময়ত চুতীয়া ৰাজ্যত [[ব্ৰাহ্মণ]], কায়স্থ, [[কলিতা]] আৰু দৈৱজ্ঞ বা গণক আদি সামাজিক গোটৰ উপস্থিতি আছিল।<ref>{{cite book |last=Baruah |first=Swarnalata |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |location=New Delhi |year=1985 |page=230}}</ref><ref>{{cite book |last=Gogoi |first=Jahnabi |title=Agrarian System of Medieval Assam |publisher=Concept Publishing Company |year=2002 |page=21}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ [[একশৰণ নামধৰ্ম]] আন্দোলনৰ পূৰ্বেও পূব অসমত বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ উপস্থিতি আছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাৰ চুতীয়া তাম্ৰশাসনসমূহত বৈষ্ণৱ ব্ৰাহ্মণ আৰু বাসুদেৱৰ ভক্ত হিচাপে পৰিচিত ভূমিদান গ্ৰহীতাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজদৰবাৰ আৰু গ্ৰাম্য সমাজত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ উপস্থিতিৰ ইংগিত দিয়ে।<ref>{{cite journal |last=Shin |first=Jae-Eun |title=Descending from Demons, Ascending to Kshatriyas: Genealogical Claims and Political Process in Pre-modern Northeast India, the Chutiyas and the Dimasas |journal=The Indian Economic and Social History Review |volume=57 |issue=1 |year=2020 |pages=51–56 |doi=10.1177/0019464619894134}}</ref> পৰৱৰ্তী বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাসমূহতো [[শদিয়া]] আৰু কুণ্ডিলক বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ প্ৰাচীন কেন্দ্ৰ হিচাপে স্মৰণ কৰা হৈছে। ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰাত চুতীয়া ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত শদিয়াত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন আৰু স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ বিৱৰণ পোৱা যায়।{{efn|ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰা অনুসৰি, দুজন চুতীয়া ৰাজকুমাৰে নবদ্বীপত অধ্যয়ন কৰাৰ সময়ত কনৌজৰ শংকৰ্ষণ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণৰ সৈতে পৰিচিত হৈছিল। দেশলৈ উভতি অহাৰ পিছত জ্যেষ্ঠ ৰাজকুমাৰজনে শংকৰ্ষণ আৰু কেইবাটাও বৃত্তিজীৱী পৰিয়ালক শদিয়ালৈ আনি ঘাৰমৰা নদীৰ পাৰত এটা বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন কৰিছিল। প্ৰতিষ্ঠানটোক ভূমি, সেৱক আৰু বিষ্ণুৰ প্ৰতিমা দান কৰা হৈছিল। শংকৰ্ষণৰ উত্তৰাধিকাৰীসকলে পাঁচ পুৰুষলৈকে শদিয়াত থাকি চুতীয়া, দেউৰী, মিৰি আৰু আবৰসকলৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। আহোমসকলে চুতীয়া ৰাজ্য জয় কৰাৰ পিছত প্ৰতিষ্ঠানটো স্থানান্তৰিত হয় বুলি এই পৰম্পৰাত উল্লেখ আছে।<ref>{{cite journal |last1=Gogoi |first1=Himadri |last2=Dutta |first2=Tarun |title=Gharmora Satra and Its Archive |journal=Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry |volume=12 |issue=8 |year=2021 |pages=8018–8019}}</ref>}} কুণ্ডিলৰ সৈতে বদলা পদ্ম আতা আৰু বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষসকলৰ সম্পৰ্কৰ উল্লেখো বৈষ্ণৱ বংশাৱলীমূলক সাহিত্যত পোৱা যায়।{{efn|বদলা পদ্ম আতাৰ পূৰ্বপুৰুষসকল কুণ্ডিল বা কুণ্ডিলনগৰত বাস কৰিছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত পৰিয়ালটোৰ এটা শাখা নাৰায়ণপুৰ অঞ্চললৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor-last=Neog |editor-first=Maheswar |title=গুৰু চৰিত কথা |publisher=Lawyers Book Stall |year=1999 |page=373 |language=as}}</ref><ref>{{cite book |last=Dev Goswami |first=Narayan Chandra |title=Satriya Sanskritir Swarnarekha: Mahapurush Sri Sri Badula Padma Ata |publisher=Lawyers Book Stall |year=1984 |page=810}}</ref> ৰামানন্দ দ্বিজৰ ''শ্ৰীশ্ৰী বংশীগোপাল দেৱৰ চৰিত্ৰ''ত বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষ হৰিবৰক ''কুণ্ডিল গোষ্ঠী''ৰ লোক হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor1-last=Barua |editor1-first=Birinchi Kumar |editor2-last=Neog |editor2-first=Maheswar |title=Harivara Vipra's Babrubahnar Yuddha and Tamradhwajar Yuddha |publisher=Gauhati University |year=1960}}</ref>}} আনহাতে ''আদি চৰিত'' আৰু ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত''ত কুণ্ডিলৰ পৰা বাসুদেৱৰ প্ৰতিমা অনাৰ বিৱৰণ আছে।{{efn|''আদি চৰিত''ত [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]]ে কুণ্ডিলনগৰ ভ্ৰমণ কৰি তাৰ পৰা বাসুদেৱৰ এটা প্ৰতিমা লৈ অহাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite book |title=আদি চৰিত বা লক্ষ্মীপুৰৰ আদিম বুৰঞ্জী |author=মাধৱদেৱৰ নামত প্ৰচলিত |publisher=ভাৰতচন্দ্ৰ দাস |location=গুৱাহাটী |year=1928 |page=91 |url=https://as.wikisource.org/wiki/পৃষ্ঠা:আদিচৰিত.djvu/৯১ |language=as}}</ref> ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত'' অনুসৰি, [[জয়ধ্বজ সিংহ]]ই পৰৱৰ্তী সময়ত কুণ্ডিলৰ পৰা আন এটা বাসুদেৱ প্ৰতিমা আনি দামোদৰ ঠাকুৰৰ নৰুৱা সত্ৰত স্থাপন কৰাইছিল। এই সত্ৰখন বৰ্তমান ঢকুৱাখনাৰ [[বাসুদেৱ থান]] নামেৰে পৰিচিত।<ref>{{cite journal |last=Chutia |first=Manas |title=Vasudev Than Narowa Satra—in Historical Perspective |journal=Review of Research |volume=8 |issue=8 |date=May 2019 |pages=2–3 |url=https://oldror.lbp.world/UploadedData/11719.pdf}}</ref>}} এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজ্যত ব্ৰাহ্মণ্য, বৈষ্ণৱ আৰু স্থানীয় জনজাতীয় ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ সহাৱস্থানৰ কথা সূচায়। ইতিহাসবিদ ৰমেশ বুঢ়াগোহাঁয়েও পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া জাতি গঠনত [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদানৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। তেওঁৰ মতে, আহোম ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত চুতীয়াসকলৰ অন্তৰ্ভুক্তি আৰু তেওঁলোকৰ দক্ষ শিল্পী, কাৰিকৰ তথা প্ৰশাসনিক বিষয়াসকলৰ সংযোজনে পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজ্য গঠনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভিত্তি প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Buragohain |first=Ramesh |title=State Formation in Early Mediaeval Assam: A Case Study of the Chutiya State |url=http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20%28R%20Buragohain%29.pdf |date=2013 |page=122 |quote=They greatly contributed to the emerging political system of the time. With the pace of assimilations and acculturations under the hegemony of the Ahoms, they, in fact provided the much needed base for the birth of a greater broad-based Assamese state after the Ahoms in course of time. |archive-url=https://web.archive.org/web/20200916232253/http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20(R%20Buragohain).pdf |archive-date=16 September 2020 |url-status=live}}</ref> সেয়েহে আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক উত্থানৰ পূৰ্বেই চুতীয়া আৰু কমতা ৰাজ্যত অসমীয়া ভাষা, সাহিত্য আৰু ধৰ্মীয় বিকাশৰ বিভিন্ন প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল, যিসমূহে পৰৱৰ্তী অসমীয়া সমাজ গঠনত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ===বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ভূমিকা=== ষোড়শ শতিকাৰ পৰা [[একশৰণ নামধৰ্ম]]ই ইতিমধ্যে বিকশিত হৈ থকা অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিসৰক এক বৃহত্তৰ প্ৰতিষ্ঠানগত ভিত্তি প্ৰদান কৰে। [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]], [[মাধৱদেৱ]] আৰু তেওঁলোকৰ অনুগামীসকলৰ অসমীয়া আৰু [[ব্ৰজাৱলী ভাষা|ব্ৰজাৱলী]] ভাষাত ৰচিত সাহিত্যৰ লগতে [[সত্ৰ]] আৰু [[নামঘৰ]]সমূহে উমৈহতীয়া উপাসনা, সাহিত্যচৰ্চা, সংগীত, নাট্যপ্ৰদৰ্শন আৰু সামাজিক জীৱনৰ কেন্দ্ৰ গঢ়ি তুলিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, নৱবৈষ্ণৱ আন্দোলনে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয় গঠনৰ ইতিপূৰ্বে আৰম্ভ হোৱা প্ৰক্ৰিয়াক অধিক শক্তিশালী আৰু সুসংহত কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=357–359}}</ref> পৰৱৰ্তী আহোম ৰজাসকলে এই ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতা কৰিলেও সত্ৰ আৰু নামঘৰসমূহ মূলত আহোম ৰাজ্যই সৃষ্টি কৰা প্ৰতিষ্ঠান নাছিল। বৈষ্ণৱ ধৰ্মগুৰু আৰু তেওঁলোকৰ শিষ্যসকলৰ কাৰ্যকলাপৰ মাজেৰে এই প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সামাজিক ভিত্তি গঢ় লৈ উঠিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাজপৃষ্ঠপোষকতা বৃদ্ধি পায়। সপ্তদশ শতিকালৈকে আহোম আৰু কোচ উভয় ৰাজ্যই বৈষ্ণৱ আন্দোলনৰ বিস্তৃত জনসমৰ্থনক নিজৰ ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাৰ সৈতে সংযুক্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। সত্ৰসমূহে ৰাজন্যবৰ্গৰ পৰা ভূমি, জনশক্তি আৰু অন্যান্য সম্পদৰ অনুদান লাভ কৰিবলৈ ধৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> ===আহোম শাসনকালত সামূহিক পৰিচয়ৰ সুসংহতকৰণ=== অসমীয়া সামূহিক পৰিচয়ৰ ৰাজনৈতিক সুসংহতকৰণত [[আহোম ৰাজ্য]]ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইতিহাসবিদ উদয়ন মিশ্ৰৰ মতে, ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে বংগৰ মুছলমান শাসকসকলৰ সৈতে হোৱা সংঘাতৰ সময়ত বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোক আহোম শাসনৰ অধীনত উমৈহতীয়া শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে সংগঠিত হোৱাৰ ফলত এক বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজনৈতিক পৰিচয় গঢ় লোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল। তেওঁৰ বিৱৰণ অনুসৰি, [[চুহুংমুং]]ৰ (১৪৯৭–১৫৩৯) শাসনকালত আহোম ৰাজ্যই আক্ৰমণ প্ৰতিহত কৰাৰ লগতে পশ্চিমৰ কমতা আৰু কামৰূপ অঞ্চললৈ সামৰিক অভিযান চলাইছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> এই ৰাজনৈতিক একত্ৰীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া [[প্ৰতাপ সিংহ]]ৰ (১৬০৩–১৬৪১) শাসনকাল আৰু পৰৱৰ্তী আহোম–মোগল সংঘাতসমূহৰ সময়ত অধিক শক্তিশালী হয়। ১৬৭১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ [[শৰাইঘাটৰ যুদ্ধ]] এই সংঘাতসমূহৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য ঘটনা আছিল। মিশ্ৰৰ মতে, বংগ আৰু মোগল অধিকৃত অঞ্চলৰ পৰা অসমলৈ অহা মুছলমান সৈনিক, শিল্পী আৰু বৃত্তিজীৱীসকলৰ একাংশও আহোম ৰাজ্যৰ সমাজ আৰু প্ৰশাসনৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। তেওঁলোকে মোগল সম্প্ৰসাৰণ প্ৰতিহত কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> একেসময়তে আহোম ৰাজদৰবাৰ আৰু প্ৰশাসনত [[আহোম ভাষা]]ৰ সৈতে অসমীয়া ভাষাৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পায়। ইতিহাসবিদ অমলেন্দু গুহৰ মতে, আহোম–মোগল সংঘাতৰ সময়ছোৱাত অসমীয়া ভাষাই প্ৰথমে আহোম ভাষাৰ সৈতে সহাৱস্থান কৰিছিল আৰু ক্ৰমে ৰাজদৰবাৰ তথা প্ৰশাসনত আহোম ভাষাৰ স্থান অধিকাৰ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |year=1983 |page=9 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963}}</ref> এইদৰে আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বিভিন্ন ভাষিক, ধৰ্মীয় আৰু জাতিগত গোটক এক অধিক সংহত ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাৰ অধীনলৈ আনিছিল। একশৰণ নামধৰ্মৰ প্ৰসাৰ আৰু আহোম ৰজাসকলৰ হিন্দুধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতাৰ ফলত সপ্তদশ–অষ্টাদশ শতিকাত বড়ো-কছাৰী জনগোষ্ঠীসমূহৰ একাংশই হিন্দুধৰ্মৰ বিভিন্ন ধাৰা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে অসমীয়া সমাজত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী, বৰ্ণহিন্দু সম্প্ৰদায়, সমতলৰ জনজাতীয় গোট আৰু অসমীয়া মুছলমানসকল অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই প্ৰাক্-ঔপনিৱেশিক বিকাশৰ মাজেৰে এটা সামূহিক ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক সমাজ গঢ় লৈ উঠিছিল। অৱশ্যে আধুনিক ৰাজনৈতিক অৰ্থত অসমীয়া জাতীয়তাবাদৰ বিকাশ ঘটিছিল ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ ঔপনিৱেশিক পৰিস্থিতিত। এই জাতীয়তাবাদৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ আছিল ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |pages=1264–1265 |jstor=4407987}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> ===জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা=== অসমীয়া সমাজৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় পৰিৱৰ্তনক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ মাধ্যমেৰে ব্যাখ্যা কৰা হৈছে। এই প্ৰক্ৰিয়াৰ দুটা উল্লেখযোগ্য দিশ আছিল ৰাজ্য গঠনৰ সৈতে জড়িত সংস্কৃতায়ন আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত একশৰণ নামধৰ্মৰ জৰিয়তে হোৱা সামাজিক স্থানান্তৰ। ====সামাজিক পৰিৱৰ্তন==== ভাৰত-আৰ্য ভাষী আৰু ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ অসমলৈ বিস্তাৰৰ লগে লগে সংস্কৃতায়ন (''Sanskritisation'') আৰু স্থানীয়কৰণ বা দেশীয়কৰণ (''Deshification'')ৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। প্ৰথম প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় জনগোষ্ঠী আৰু ধৰ্মীয় পৰম্পৰাসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য সামাজিক ব্যৱস্থাৰ কিছু উপাদান গ্ৰহণ কৰিছিল। আনহাতে দ্বিতীয় প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় বিশ্বাস, দেৱ-দেৱী আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় সংস্কৃতিকো প্ৰভাৱিত কৰিছিল। হিউ বি. আৰ্বানে এই দুই প্ৰক্ৰিয়াক পৰস্পৰ সম্পৰ্কিত ৰূপত আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |pages=233–234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, এই পৰিৱৰ্তনসমূহ [[বৰ্মন ৰাজবংশ]]ৰ সময়ৰ পৰা, বিশেষকৈ পঞ্চম–অষ্টম শতিকাত, কামৰূপৰ সামাজিক ব্যৱস্থাত দেখা গৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=356}}</ref> আৰ্বানে কামৰূপৰ বৰ্মনসকলৰ পৰা অষ্টাদশ শতিকাৰ আহোমসকললৈকে অসমৰ বহু ৰাজবংশৰ স্থানীয় বা অনা-ভাৰত-আৰ্য পটভূমি আৰু তেওঁলোকৰ ক্ৰমাগত সংস্কৃতায়নৰ কথা উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |page=234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> ৰাজবংশসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰা গ্ৰহণ কৰাৰ লগে লগে তেওঁলোকৰ অধীনস্থ সমাজৰ বিভিন্ন গোটেও এই প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। অৱশ্যে ইয়াৰ ফলত স্থানীয় ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে বিলুপ্ত হোৱা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–357}}</ref> ====একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সামাজিক স্থানান্তৰ==== ষোড়শ শতিকাত একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ প্ৰসাৰে জনজাতীয় পৰিচয়ৰ পৰা বৰ্ণভিত্তিক সামাজিক পৰিচয়লৈ স্থানান্তৰৰ এটা নতুন পথ মুকলি কৰিছিল। বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোকে সত্ৰত গুৰুৰ পৰা শৰণ বা দীক্ষা গ্ৰহণ কৰি ক্ৰমে নিজৰ কিছুমান পুৰণি আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰিছিল আৰু নতুন ধৰ্মীয় তথা সামাজিক ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই বৰ্ণনা কৰা এটা সামাজিক স্থানান্তৰৰ আৰ্হিত দীক্ষা গ্ৰহণৰ পিছতো মদ্যপানৰ অভ্যাস বজাই ৰখা ব্যক্তিক ''মদাহী'' বুলি কোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ শৰণীয়া বা সৰু কোচ, কোচ, বৰকোচ, সৰুকেওট, বৰকেওট আৰু শেষত [[কলিতা]] পৰিচয় লাভ কৰিব পাৰিছিল। এই ধাৰাবাহিকতাত [[ব্ৰাহ্মণ]]সকলক অধিক উচ্চ সামাজিক স্থানত গণ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=358}}</ref> সত্ৰসমূহৰ বহু ধৰ্মগুৰু ব্ৰাহ্মণ গোস্বামী আছিল যদিও কিছুমান গোস্বামী পৰিয়াল পূৰ্বতে কায়স্থ আছিল। আনহাতে কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ জনজাতীয় বা সামাজিকভাৱে নিম্ন স্থানত গণ্য হোৱা গোটৰ সদস্য আছিল। শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজেৰে চুতীয়া, বৰাহী, মৰাণ, দেউৰী আৰু কছাৰীসকলৰ একাংশ ক্ৰমে সংস্কৃতায়িত অসমীয়া কৃষিজীৱী সমাজৰ সৈতে একীভূত হোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। বিশেষকৈ উজনি অসম আৰু কিছু পৰিমাণে মধ্য অসমত এই প্ৰক্ৰিয়া দৃশ্যমান আছিল। অৱশ্যে এই জনগোষ্ঠীসমূহে নিজৰ পূৰ্বৰ সকলো আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ মৰাণ, কৈৱৰ্ত, চণ্ডাল আৰু তাঁতী সম্প্ৰদায়ৰ লোক আছিল বুলিও উল্লেখ পোৱা যায়। নৃতত্ত্ববিদ অড্ৰে কেণ্টলীৰ মতে, শংকৰদেৱে মুছলমান, কৈৱৰ্ত, নগা আৰু গাৰো সম্প্ৰদায়ৰ লোককো ধৰ্মীয় গুৰুৰ দায়িত্ব প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Cantlie |first=Audrey |title=The Assamese: Religion, Caste and Sect in an Indian Village |publisher=Curzon Press |year=1984 |page=177}}</ref> ==স্বাধীনতা-উত্তৰ কালত অসমীয়া জাতি== ইংৰাজসকল অসমৰ পৰা যোৱাৰ পাচত অসমতো বহুতো পৰিৱৰ্তন ঘটিল। প্ৰতিটো প্ৰধান পাৰ্বত্য গোষ্ঠীয়ে অসমৰ পৰা আঁতৰি গৈ নিজৰ নিজৰ সুকীয়া ৰাজ্য স্থাপন কৰিলে। লগে লগে অসমীয়া জাতিৰ প্ৰসাৰতাটো ইয়াৰ স্পষ্ট প্ৰভাৱ পৰিল। অসম বুলি থাকিলগৈ পাতল জনবসতিৰে মিকিৰ পাহাৰ (বৰ্তমানৰ কাৰ্বি আংলং)আৰু উত্তৰ কাছাৰ অঞ্চল, কাছাৰ জিলা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক উপত্যকাকে বুজায়। অসমৰ কোনো এটা [[খিলঞ্জীয়া লোক|খিলঞ্জীয়া জনগোষ্ঠী]] মানুহে অসমীয়া জাতিৰ মানুহ। <ref> অসম অভিধান, শান্তনু কৌশিক বৰুৱা, বনলতা,২০০১,পৃষ্ঠা-২৬-২৯ (১)</ref> ==অসমীয়া জাতিত ভাঙোন== মূলতঃ ছবছৰীয়া অসম আন্দোলনৰ পাচৰ সময়ছোৱাৰ পৰাই অসমীয়া জাতিৰ ৰাজহাড়স্বৰূপ জনগোষ্ঠীসমূহৰৰ মাজত বিভিন্ন ধৰণৰ অসন্তুষ্টিয়ে গা কৰি উঠিছে। ফলস্বৰূপে তেওঁলোকে অসমীয়া জাতি ৰূপে নিজৰ পৰিচয় পৰিত্যাগ কৰি নিজস্ব স্বকীয় জনগোষ্ঠীয় পৰিচয় দিবলৈ আগ্ৰহী হৈ উঠিছে। তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক অনগ্ৰসৰতা আৰু কিছুমান সুবিধাবাদী ৰাজনীতিবিদৰ কাৰুকাৰ্যই এইক্ষেত্ৰত যথেষ্ট পৰিমাণে উদগণি জগাই আহিছে। অৱশ্যে অসমৰ কেইবাজনো ৰাজনৈতিক নেতাই কৰা অদূৰদৰ্শী আৰু অপৰিপক্ব সিদ্ধান্তসমূহেও এই ভাঙোনত অৰিহনা যোগাইছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==টোকা== {{notelist}} ==উৎস প্ৰসংগ== #Baruah, Sanjib (1994). "'Ethnic' Conflict as State—Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism". Modern Asian Studies. 28 (3): 649–671. doi:[[doi:10.1017/S0026749X00011896|10.1017/S0026749X00011896]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/313047 313047]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:144065698 144065698]. #Cantile, Audrey (1984). The Assamese. Curzon Press. #Deka, Harekrishna (2005). "The Assamese Mind: contours of a landscape". India International Centre Quarterly. 32 (2/3): 189–202. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/23006027 23006027]. #Grierson, G A, ed. (1903). [https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463#page/1/mode/1up Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family Eastern Group]. Vol. V. #Guha, Amalendu (December 1983), [https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/bitstream/123456789/3259/1/OP_64_The_ahom_political_system.pdf "The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)"] (PDF), Social Scientist, 11 (12): 3–34, doi:10.2307/3516963, JSTOR 3516963 #Guha, Amalendu (1984). "Nationalism: Pan-Indian and Regional in a Historical Perspective". Social Scientist. 12 (2): 42–65. doi:[[doi:10.2307/3517093|10.2307/3517093]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/3517093 3517093]. #Misra, Udayon (1999). "Immigration and Identity Transformation in Assam". Economic and Political Weekly. 34 (21): 1264–1271. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/4407987 4407987]. #Sharma, Chandan Kumar (2009). "Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity". In Medhi, B.K (ed.). Tribes of North-East India: Issues and Challenges. Delhi: Omsons Publications. pp. 354–366. #Urban, Hugh B. (2011). [https://www.researchgate.net/publication/270529066 "The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam"]. The Journal of Hindu Studies. 4 (3): 231–247. doi:[[doi:10.1093/jhs/hir034|10.1093/jhs/hir034]]. ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:অসম]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সামাজিক সম্প্ৰদায়সমূহ]] l3o2agioafwjqlujxculc8wyudd0boa 646530 646529 2026-10-22T15:21:43Z Ananya Taye 28065 This is a political claim by recent political Ahom activism, not a historical fact. It doesnot have historian concensus. This page is not about etymology, but about the community. Assam is named after Ahoms, doesnt meant Assam history/culture=Ahom history/culture. Don't try to push promotional content on Wikipedia. Donot try to push a fringe POV using unreliable WP:PROMO promotional sources which are solely based on Sukapha. Sukapha is the father of Ahom community, not Assamese. 646530 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group |group = অসমীয়া জাতি |native_name = অসমীয়া {{unicode|Assamese}} |population = ১৩,২৬৮,৪৮৪ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>{{cite web|url=http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |title=Archived copy |accessdate=2016-05-17 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160609213014/http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |archivedate=2016-06-09 |df= }}</ref> |region1 = {{flag|India}} |pop1 = ১৩,১৩৩,২৩৭ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160907221310/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece |date=2016-09-07 }} Less than 50 per cent Assamese speakers in Assam, The Hindu, January 9, 2008.</ref> |ref1 = |region2 = {{flag|Bangladesh}} |pop2 = ২২,৪৫৬ (২০০১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref2 = |region3 = {{flag|Bhutan}} |pop3 = ৫৪,২৬৮ (২০১১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref3 = |region4 = |pop4 = |ref4 = |region5 = |pop5 = |ref5 = |region6 = |pop6 = |ref6 = |region7 = |pop7 = |ref7 = |region8 = |pop8 = |ref8 = |region9 = |pop9 = |ref9 = |region10 = |pop10 = |ref10 = |languages = [[File:Assamese Bengali letter A (red).png|15px]] [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (''<small>[[কামৰূপী উপভাষা|কামৰূপী]], [[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]], [[দেৱান উপভাষা|দেৱান]], [[নলবৰীয়া উপভাষা|নলবৰীয়া]] আদি উপভাষা</small>'') |religions = ''সংখ্যাগুৰু:'' [[File:Om.svg|17px]] [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] (প্ৰধানকৈ''[[File:Sankaradeva.jpg|17px]][[একশৰণ নাম ধৰ্ম]]) [[অসমৰ জনজাতীয় ধৰ্ম]]: • [[ফুৰালুঙ ধৰ্ম]] •[[File:Flag of Donyi-Polo.svg|17px]] [[ডনি পল]] •[[File:Bathouism flag.svg|17px]] [[বাথৌ ধৰ্ম]] •তিৱা জনজাতীয় ধৰ্ম ''অন্যান্য:''[[File:Allah-green.svg|17px]] [[ইছলাম]] • [[File:Christianity Symbol.svg|17px]] [[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম|খ্ৰীষ্টান]] • [[File:Khanda.svg|17px]] [[শিখ ধৰ্ম|শিখ]]<ref>{{cite web |last1=Mar 14 |first1=Yudhvir Rana / TNN / |title=Mission roots brings Assamese Sikhs to Punjab {{!}} India News - Times of India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Mission-roots-brings-Assamese-Sikhs-to-Punjab/articleshow/4262528.cms |website=The Times of India |language=en}}</ref> |related = [[চীনা-তিব্বতীয়]] ([[বড়ো-কছাৰী]], [[টানি জাতি]], [[কাৰ্বি]]), [[টাই জাতি]], [[আৰ্য-ভাৰতীয়]], অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক |footnotes = }} '''অসমীয়া জাতি''' হৈছে প্ৰধানকৈ [[অসমীয়া ভাষা]]ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এক সামাজিক-জাতিগত আৰু ভাষিক সম্প্ৰদায়।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |page=190}}</ref> এই পৰিচয় ঐতিহাসিকভাৱে বিভিন্ন ভাষিক আৰু জাতিগত জনগোষ্ঠীৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক একীভূতকৰণৰ ফলত গঢ় লৈ উঠিছে। ইয়াৰ গঠনত অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক, চীনা-তিব্বতীয়, ভাৰত-আৰ্য আৰু টাই ভাষা-পৰিয়ালৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীসমূহে ভূমিকা পালন কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে এই ঐতিহাসিক একীভূতকৰণক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=354–366}}</ref> ''অসমীয়া জাতি'' আৰু ''অসমৰ বাসিন্দাসকল'' সম্পূৰ্ণ সমাৰ্থক ধাৰণা নহয়। ''অসমৰ বাসিন্দা'' বুলিলে ৰাজ্যখনত বসবাস কৰা সকলো ভাষিক আৰু জাতিগত সম্প্ৰদায়ৰ লোকক বুজোৱা হয়; আনহাতে ''অসমীয়া জাতি'' বুলিলে ঐতিহাসিকভাৱে বিকশিত হোৱা এক উমৈহতীয়া ভাষিক, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ক বুজোৱা হয়। এই পৰিচয়ৰ সৈতে প্ৰধানকৈ অসমীয়া ভাষাৰ সম্পৰ্ক থাকিলেও ইয়াক কেৱল এটা বংশগত জনগোষ্ঠীৰ মাজত সীমাবদ্ধ কৰিব নোৱাৰি। অৱশ্যে অসমৰ বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় সমাজত ''অসমীয়া'' পৰিচয়ৰ পৰিসৰ আৰু সংজ্ঞাক লৈ ঐতিহাসিক আৰু ৰাজনৈতিক মতভেদ আছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয়ৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ হৈছে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]। ২০১১ চনৰ ভাৰতৰ ভাষাভিত্তিক লোকপিয়ল অনুসৰি, দেশখনত অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা আছিল ১,৫৩,১১,৩৫১ গৰাকী। ইয়াৰে ১,৫০,৯৭,২৫৭ গৰাকী অসমত বাস কৰিছিল, যি ৰাজ্যখনৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৪৮.৩৮ শতাংশ।<ref>{{cite web |title=Abstract of Speakers' Strength of Languages and the Mother Tongues – 2011 |publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India |url=https://censusindia.gov.in/2011Census/C-16_25062018_NEW.pdf}}</ref> এই পৰিসংখ্যা অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা; ইয়াক অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ধাৰী সকলো লোকৰ সুনিৰ্দিষ্ট জনসংখ্যা হিচাপে গণ্য কৰিব নোৱাৰি। ==নাম== ইংৰাজী ''Assamese'' শব্দটো ''Assam'' নামৰ পৰা গঠিত, য'ত ''-ese'' প্ৰত্যয়টোৱে কোনো অঞ্চলৰ ভাষা বা বাসিন্দাক বুজায়। ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাত ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক প্ৰশাসন আৰু ভাষাতাত্ত্বিক সাহিত্যত এই শব্দটো অসমীয়া ভাষা আৰু ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীক বুজাবলৈ ব্যৱহৃত হৈছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Grierson |editor-first=G. A. |title=Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family, Eastern Group |volume=V |year=1903 |page=393 |url=https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463}}</ref> অসমীয়া ভাষা আৰু সাহিত্যৰ বিকাশ ঔপনিৱেশিক যুগ আৰু আহোম ৰাজদৰবাৰত ভাষাটোৰ গ্ৰহণৰ বহু আগতেই আৰম্ভ হৈছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাত [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]] আৰু [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]]ই সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে, মধ্য অসমৰ কছাৰী শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, এই সাহিত্যই তেতিয়ালৈকে অসমীয়া ভাষা এক শক্তিশালী সাহিত্যিক মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |year=1976 |pages=45–50}}</ref> অসমীয়া ভাষা আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ বিকাশ কেৱল [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ সীমাত আবদ্ধ নাছিল। ঐতিহাসিকভাৱে [[কমতা ৰাজ্য|কমতা]], [[কোচ ৰাজ্য|কোচ]], [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] আৰু [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত অঞ্চলসমূহেও এই প্ৰক্ৰিয়াত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইয়াৰে কিছুমান অঞ্চল আহোম শাসনৰ স্থায়ী অধীনলৈ অহা নাছিল যদিও তাত অসমীয়া বা সম্পৰ্কিত আঞ্চলিক ভাষাৰূপৰ প্ৰচলন আছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত বহু জনগোষ্ঠীয়ে অসমীয়াক মাতৃভাষা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–359}}</ref> হৰেকৃষ্ণ ডেকাৰ মতে, বৰ্তমানৰ অসমীয়া নামটো প্ৰচলিত হোৱাৰ পূৰ্বেই ভাষা আৰু সাহিত্যই এক উমৈহতীয়া সাংস্কৃতিক পৰিচয় গঢ়াত ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |pages=189–202}}</ref> ঔপনিৱেশিক বিৱৰণত ''Assamese'' শব্দটো ভাষাভাষীৰ লগতে অঞ্চলটোৰ জনসমষ্টিক বুজাবলৈও ব্যৱহৃত হৈছিল। হেনৰি ৱাটাৰফিল্ডে ১৮৭৫ চনৰ এখন লোকপিয়ল-সম্পৰ্কীয় স্মাৰকত অসমীয়া ভাষাৰ সৈতে বঙালীৰ সাদৃশ্য আৰু স্থানীয় জনসমষ্টিৰ মিশ্ৰিত উৎসৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |location=London |year=1875 |page=19 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/}}</ref> ==সংজ্ঞা আৰু পৰিচয়== অসমীয়া জাতিৰ সংজ্ঞা ঐতিহাসিকভাৱে পৰিৱৰ্তনশীল আৰু ৰাজনৈতিকভাৱে বিতৰ্কিত। অসম এখন বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় ৰাজ্য হোৱা বাবে সকলো বাসিন্দাকে একেটা জাতিগত বা ভাষিক পৰিচয়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব নোৱাৰি। বিশেষকৈ ১৯৮৫ চনৰ [[অসম চুক্তি]]ৰ ষষ্ঠ দফা ৰূপায়ণৰ ক্ষেত্ৰত ''অসমীয়া লোক''ৰ সংজ্ঞা নিৰ্ধাৰণ কৰাটো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় হৈ পৰিছে। এই দফাত অসমীয়া লোকসকলৰ সাংস্কৃতিক, সামাজিক আৰু ভাষিক পৰিচয় তথা ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ উদ্দেশ্যে সাংবিধানিক, আইনগত আৰু প্ৰশাসনিক সুৰক্ষা প্ৰদানৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news |title=Assamese People definition rocks Assembly |work=The Hindu |date=1 April 2015 |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/assamese-people-definition-rocks-assembly/article7055297.ece}}</ref> ২০০০ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত [[সদৌ অসম ছাত্ৰ সন্থা]]ই ১৯৫১ চনৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় নাগৰিকপঞ্জী]]ত নাম থকা ব্যক্তি আৰু তেওঁলোকৰ বংশধৰসকলক অসমীয়া হিচাপে গণ্য কৰাৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছিল। অৱশ্যে এইটো সংগঠনটোৰ প্ৰস্তাৱিত সংজ্ঞা আছিল, সৰ্বজনস্বীকৃত বা চূড়ান্ত আইনগত সংজ্ঞা নহয়।<ref>{{cite news |last=Hussain |first=Wasbir |title=Of Natives and Aliens |work=The Hindu |date=24 April 2000 |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-miscellaneous/tp-others/of-natives-and-aliens/article28013077.ece}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ক বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা ঐতিহাসিক একীভূতকৰণ আৰু ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা''ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=355}}</ref> ==অসমীয়া জাতি গঠনৰ ইতিহাস== অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয় কোনো এখন নিৰ্দিষ্ট ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা বা একক সামৰিক সংঘাতৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা নাছিল। ইয়াৰ বিকাশ ঘটিছিল [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]ৰ বিভিন্ন জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় জনগোষ্ঠীৰ মাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি চলা সামাজিক, ভাষিক, সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় আদান-প্ৰদানৰ মাজেৰে। আঞ্চলিক ৰাজ্যসমূহৰ প্ৰতিষ্ঠা, স্থায়ী কৃষিৰ সম্প্ৰসাৰণ, আন্তঃবিবাহ, হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ বিস্তাৰ আৰু উমৈহতীয়া কথিত ভাষাৰ বিকাশে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীক ক্ৰমে এক বৃহত্তৰ সমাজৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিছিল। সমাজবিজ্ঞানী চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'') হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছে, য'ত জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় উভয় গোটেই অসমীয়া সমাজ গঠনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–356}}</ref> ===অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি=== অসমীয়া ভাষিক আৰু সাহিত্যিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি মধ্যযুগৰ প্ৰথমাৰ্ধতে গঢ় লৈ উঠিছিল। চতুৰ্দশ শতিকালৈকে [[অসমীয়া ভাষা]] বিভিন্ন আঞ্চলিক ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত সাহিত্য ৰচনাৰ এটা মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হৈছিল। [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]] আৰু আন কবিসকলে সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে মধ্য অসমৰ এজন [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সাহিত্যৰ ইতিহাসবিদ সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, চতুৰ্দশ শতিকাৰ পৰা সংৰক্ষিত এই সাহিত্যিক নিদৰ্শনসমূহে সেই সময়লৈকে অসমীয়া ভাষা সাহিত্যিক প্ৰকাশৰ এটা শক্তিশালী মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে। সেয়েহে আহোম ৰাজদৰবাৰত অসমীয়া ভাষা গ্ৰহণ কৰাৰ বহু আগৰ পৰাই কমতা আৰু কছাৰী ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত এক আঞ্চলিক সাহিত্যিক সংস্কৃতি গঢ় লৈ উঠিছিল।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |publisher=Harrassowitz |year=1976 |pages=45–50}}</ref> একেসময়তে পূব অসমতো সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় একীভূতকৰণৰ এটা সমান্তৰাল প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। উজনি অসমত আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক প্ৰাধান্য প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ পূৰ্বেই [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ প্ৰসাৰ ঘটিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰসমূহৰ পৰা দূৰত অৱস্থিত হ'লেও আহোমসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বেই চুতীয়া ৰাজ্যত হিন্দুকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=357}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে চুতীয়া সমাজত এটা স্তৰবিভক্ত হিন্দু সামাজিক ব্যৱস্থা গঢ় লৈ উঠিছিল। ঐতিহাসিক বিৱৰণসমূহ অনুসৰি, সেই সময়ত চুতীয়া ৰাজ্যত [[ব্ৰাহ্মণ]], কায়স্থ, [[কলিতা]] আৰু দৈৱজ্ঞ বা গণক আদি সামাজিক গোটৰ উপস্থিতি আছিল।<ref>{{cite book |last=Baruah |first=Swarnalata |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |location=New Delhi |year=1985 |page=230}}</ref><ref>{{cite book |last=Gogoi |first=Jahnabi |title=Agrarian System of Medieval Assam |publisher=Concept Publishing Company |year=2002 |page=21}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ [[একশৰণ নামধৰ্ম]] আন্দোলনৰ পূৰ্বেও পূব অসমত বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ উপস্থিতি আছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাৰ চুতীয়া তাম্ৰশাসনসমূহত বৈষ্ণৱ ব্ৰাহ্মণ আৰু বাসুদেৱৰ ভক্ত হিচাপে পৰিচিত ভূমিদান গ্ৰহীতাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজদৰবাৰ আৰু গ্ৰাম্য সমাজত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ উপস্থিতিৰ ইংগিত দিয়ে।<ref>{{cite journal |last=Shin |first=Jae-Eun |title=Descending from Demons, Ascending to Kshatriyas: Genealogical Claims and Political Process in Pre-modern Northeast India, the Chutiyas and the Dimasas |journal=The Indian Economic and Social History Review |volume=57 |issue=1 |year=2020 |pages=51–56 |doi=10.1177/0019464619894134}}</ref> পৰৱৰ্তী বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাসমূহতো [[শদিয়া]] আৰু কুণ্ডিলক বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ প্ৰাচীন কেন্দ্ৰ হিচাপে স্মৰণ কৰা হৈছে। ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰাত চুতীয়া ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত শদিয়াত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন আৰু স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ বিৱৰণ পোৱা যায়।{{efn|ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰা অনুসৰি, দুজন চুতীয়া ৰাজকুমাৰে নবদ্বীপত অধ্যয়ন কৰাৰ সময়ত কনৌজৰ শংকৰ্ষণ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণৰ সৈতে পৰিচিত হৈছিল। দেশলৈ উভতি অহাৰ পিছত জ্যেষ্ঠ ৰাজকুমাৰজনে শংকৰ্ষণ আৰু কেইবাটাও বৃত্তিজীৱী পৰিয়ালক শদিয়ালৈ আনি ঘাৰমৰা নদীৰ পাৰত এটা বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন কৰিছিল। প্ৰতিষ্ঠানটোক ভূমি, সেৱক আৰু বিষ্ণুৰ প্ৰতিমা দান কৰা হৈছিল। শংকৰ্ষণৰ উত্তৰাধিকাৰীসকলে পাঁচ পুৰুষলৈকে শদিয়াত থাকি চুতীয়া, দেউৰী, মিৰি আৰু আবৰসকলৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। আহোমসকলে চুতীয়া ৰাজ্য জয় কৰাৰ পিছত প্ৰতিষ্ঠানটো স্থানান্তৰিত হয় বুলি এই পৰম্পৰাত উল্লেখ আছে।<ref>{{cite journal |last1=Gogoi |first1=Himadri |last2=Dutta |first2=Tarun |title=Gharmora Satra and Its Archive |journal=Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry |volume=12 |issue=8 |year=2021 |pages=8018–8019}}</ref>}} কুণ্ডিলৰ সৈতে বদলা পদ্ম আতা আৰু বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষসকলৰ সম্পৰ্কৰ উল্লেখো বৈষ্ণৱ বংশাৱলীমূলক সাহিত্যত পোৱা যায়।{{efn|বদলা পদ্ম আতাৰ পূৰ্বপুৰুষসকল কুণ্ডিল বা কুণ্ডিলনগৰত বাস কৰিছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত পৰিয়ালটোৰ এটা শাখা নাৰায়ণপুৰ অঞ্চললৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor-last=Neog |editor-first=Maheswar |title=গুৰু চৰিত কথা |publisher=Lawyers Book Stall |year=1999 |page=373 |language=as}}</ref><ref>{{cite book |last=Dev Goswami |first=Narayan Chandra |title=Satriya Sanskritir Swarnarekha: Mahapurush Sri Sri Badula Padma Ata |publisher=Lawyers Book Stall |year=1984 |page=810}}</ref> ৰামানন্দ দ্বিজৰ ''শ্ৰীশ্ৰী বংশীগোপাল দেৱৰ চৰিত্ৰ''ত বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষ হৰিবৰক ''কুণ্ডিল গোষ্ঠী''ৰ লোক হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor1-last=Barua |editor1-first=Birinchi Kumar |editor2-last=Neog |editor2-first=Maheswar |title=Harivara Vipra's Babrubahnar Yuddha and Tamradhwajar Yuddha |publisher=Gauhati University |year=1960}}</ref>}} আনহাতে ''আদি চৰিত'' আৰু ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত''ত কুণ্ডিলৰ পৰা বাসুদেৱৰ প্ৰতিমা অনাৰ বিৱৰণ আছে।{{efn|''আদি চৰিত''ত [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]]ে কুণ্ডিলনগৰ ভ্ৰমণ কৰি তাৰ পৰা বাসুদেৱৰ এটা প্ৰতিমা লৈ অহাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite book |title=আদি চৰিত বা লক্ষ্মীপুৰৰ আদিম বুৰঞ্জী |author=মাধৱদেৱৰ নামত প্ৰচলিত |publisher=ভাৰতচন্দ্ৰ দাস |location=গুৱাহাটী |year=1928 |page=91 |url=https://as.wikisource.org/wiki/পৃষ্ঠা:আদিচৰিত.djvu/৯১ |language=as}}</ref> ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত'' অনুসৰি, [[জয়ধ্বজ সিংহ]]ই পৰৱৰ্তী সময়ত কুণ্ডিলৰ পৰা আন এটা বাসুদেৱ প্ৰতিমা আনি দামোদৰ ঠাকুৰৰ নৰুৱা সত্ৰত স্থাপন কৰাইছিল। এই সত্ৰখন বৰ্তমান ঢকুৱাখনাৰ [[বাসুদেৱ থান]] নামেৰে পৰিচিত।<ref>{{cite journal |last=Chutia |first=Manas |title=Vasudev Than Narowa Satra—in Historical Perspective |journal=Review of Research |volume=8 |issue=8 |date=May 2019 |pages=2–3 |url=https://oldror.lbp.world/UploadedData/11719.pdf}}</ref>}} এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজ্যত ব্ৰাহ্মণ্য, বৈষ্ণৱ আৰু স্থানীয় জনজাতীয় ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ সহাৱস্থানৰ কথা সূচায়। ইতিহাসবিদ ৰমেশ বুঢ়াগোহাঁয়েও পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া জাতি গঠনত [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদানৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। তেওঁৰ মতে, আহোম ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত চুতীয়াসকলৰ অন্তৰ্ভুক্তি আৰু তেওঁলোকৰ দক্ষ শিল্পী, কাৰিকৰ তথা প্ৰশাসনিক বিষয়াসকলৰ সংযোজনে পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজ্য গঠনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভিত্তি প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Buragohain |first=Ramesh |title=State Formation in Early Mediaeval Assam: A Case Study of the Chutiya State |url=http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20%28R%20Buragohain%29.pdf |date=2013 |page=122 |quote=They greatly contributed to the emerging political system of the time. With the pace of assimilations and acculturations under the hegemony of the Ahoms, they, in fact provided the much needed base for the birth of a greater broad-based Assamese state after the Ahoms in course of time. |archive-url=https://web.archive.org/web/20200916232253/http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20(R%20Buragohain).pdf |archive-date=16 September 2020 |url-status=live}}</ref> সেয়েহে আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক উত্থানৰ পূৰ্বেই চুতীয়া আৰু কমতা ৰাজ্যত অসমীয়া ভাষা, সাহিত্য আৰু ধৰ্মীয় বিকাশৰ বিভিন্ন প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল, যিসমূহে পৰৱৰ্তী অসমীয়া সমাজ গঠনত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ===বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ভূমিকা=== ষোড়শ শতিকাৰ পৰা [[একশৰণ নামধৰ্ম]]ই ইতিমধ্যে বিকশিত হৈ থকা অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিসৰক এক বৃহত্তৰ প্ৰতিষ্ঠানগত ভিত্তি প্ৰদান কৰে। [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]], [[মাধৱদেৱ]] আৰু তেওঁলোকৰ অনুগামীসকলৰ অসমীয়া আৰু [[ব্ৰজাৱলী ভাষা|ব্ৰজাৱলী]] ভাষাত ৰচিত সাহিত্যৰ লগতে [[সত্ৰ]] আৰু [[নামঘৰ]]সমূহে উমৈহতীয়া উপাসনা, সাহিত্যচৰ্চা, সংগীত, নাট্যপ্ৰদৰ্শন আৰু সামাজিক জীৱনৰ কেন্দ্ৰ গঢ়ি তুলিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, নৱবৈষ্ণৱ আন্দোলনে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয় গঠনৰ ইতিপূৰ্বে আৰম্ভ হোৱা প্ৰক্ৰিয়াক অধিক শক্তিশালী আৰু সুসংহত কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=357–359}}</ref> পৰৱৰ্তী আহোম ৰজাসকলে এই ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতা কৰিলেও সত্ৰ আৰু নামঘৰসমূহ মূলত আহোম ৰাজ্যই সৃষ্টি কৰা প্ৰতিষ্ঠান নাছিল। বৈষ্ণৱ ধৰ্মগুৰু আৰু তেওঁলোকৰ শিষ্যসকলৰ কাৰ্যকলাপৰ মাজেৰে এই প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সামাজিক ভিত্তি গঢ় লৈ উঠিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাজপৃষ্ঠপোষকতা বৃদ্ধি পায়। সপ্তদশ শতিকালৈকে আহোম আৰু কোচ উভয় ৰাজ্যই বৈষ্ণৱ আন্দোলনৰ বিস্তৃত জনসমৰ্থনক নিজৰ ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাৰ সৈতে সংযুক্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। সত্ৰসমূহে ৰাজন্যবৰ্গৰ পৰা ভূমি, জনশক্তি আৰু অন্যান্য সম্পদৰ অনুদান লাভ কৰিবলৈ ধৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> ===আহোম শাসনকালত সামূহিক পৰিচয়ৰ সুসংহতকৰণ=== অসমীয়া সামূহিক পৰিচয়ৰ ৰাজনৈতিক সুসংহতকৰণত [[আহোম ৰাজ্য]]ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইতিহাসবিদ উদয়ন মিশ্ৰৰ মতে, ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে বংগৰ মুছলমান শাসকসকলৰ সৈতে হোৱা সংঘাতৰ সময়ত বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোক আহোম শাসনৰ অধীনত উমৈহতীয়া শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে সংগঠিত হোৱাৰ ফলত এক বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজনৈতিক পৰিচয় গঢ় লোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল। তেওঁৰ বিৱৰণ অনুসৰি, [[চুহুংমুং]]ৰ (১৪৯৭–১৫৩৯) শাসনকালত আহোম ৰাজ্যই আক্ৰমণ প্ৰতিহত কৰাৰ লগতে পশ্চিমৰ কমতা আৰু কামৰূপ অঞ্চললৈ সামৰিক অভিযান চলাইছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> এই ৰাজনৈতিক একত্ৰীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া [[প্ৰতাপ সিংহ]]ৰ (১৬০৩–১৬৪১) শাসনকাল আৰু পৰৱৰ্তী আহোম–মোগল সংঘাতসমূহৰ সময়ত অধিক শক্তিশালী হয়। ১৬৭১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ [[শৰাইঘাটৰ যুদ্ধ]] এই সংঘাতসমূহৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য ঘটনা আছিল। মিশ্ৰৰ মতে, বংগ আৰু মোগল অধিকৃত অঞ্চলৰ পৰা অসমলৈ অহা মুছলমান সৈনিক, শিল্পী আৰু বৃত্তিজীৱীসকলৰ একাংশও আহোম ৰাজ্যৰ সমাজ আৰু প্ৰশাসনৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। তেওঁলোকে মোগল সম্প্ৰসাৰণ প্ৰতিহত কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> একেসময়তে আহোম ৰাজদৰবাৰ আৰু প্ৰশাসনত [[আহোম ভাষা]]ৰ সৈতে অসমীয়া ভাষাৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পায়। ইতিহাসবিদ অমলেন্দু গুহৰ মতে, আহোম–মোগল সংঘাতৰ সময়ছোৱাত অসমীয়া ভাষাই প্ৰথমে আহোম ভাষাৰ সৈতে সহাৱস্থান কৰিছিল আৰু ক্ৰমে ৰাজদৰবাৰ তথা প্ৰশাসনত আহোম ভাষাৰ স্থান অধিকাৰ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |year=1983 |page=9 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963}}</ref> এইদৰে আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বিভিন্ন ভাষিক, ধৰ্মীয় আৰু জাতিগত গোটক এক অধিক সংহত ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাৰ অধীনলৈ আনিছিল। একশৰণ নামধৰ্মৰ প্ৰসাৰ আৰু আহোম ৰজাসকলৰ হিন্দুধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতাৰ ফলত সপ্তদশ–অষ্টাদশ শতিকাত বড়ো-কছাৰী জনগোষ্ঠীসমূহৰ একাংশই হিন্দুধৰ্মৰ বিভিন্ন ধাৰা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে অসমীয়া সমাজত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী, বৰ্ণহিন্দু সম্প্ৰদায়, সমতলৰ জনজাতীয় গোট আৰু অসমীয়া মুছলমানসকল অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই প্ৰাক্-ঔপনিৱেশিক বিকাশৰ মাজেৰে এটা সামূহিক ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক সমাজ গঢ় লৈ উঠিছিল। অৱশ্যে আধুনিক ৰাজনৈতিক অৰ্থত অসমীয়া জাতীয়তাবাদৰ বিকাশ ঘটিছিল ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ ঔপনিৱেশিক পৰিস্থিতিত। এই জাতীয়তাবাদৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ আছিল ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |pages=1264–1265 |jstor=4407987}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> ===জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা=== অসমীয়া সমাজৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় পৰিৱৰ্তনক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ মাধ্যমেৰে ব্যাখ্যা কৰা হৈছে। এই প্ৰক্ৰিয়াৰ দুটা উল্লেখযোগ্য দিশ আছিল ৰাজ্য গঠনৰ সৈতে জড়িত সংস্কৃতায়ন আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত একশৰণ নামধৰ্মৰ জৰিয়তে হোৱা সামাজিক স্থানান্তৰ। ====সামাজিক পৰিৱৰ্তন==== ভাৰত-আৰ্য ভাষী আৰু ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ অসমলৈ বিস্তাৰৰ লগে লগে সংস্কৃতায়ন (''Sanskritisation'') আৰু স্থানীয়কৰণ বা দেশীয়কৰণ (''Deshification'')ৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। প্ৰথম প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় জনগোষ্ঠী আৰু ধৰ্মীয় পৰম্পৰাসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য সামাজিক ব্যৱস্থাৰ কিছু উপাদান গ্ৰহণ কৰিছিল। আনহাতে দ্বিতীয় প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় বিশ্বাস, দেৱ-দেৱী আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় সংস্কৃতিকো প্ৰভাৱিত কৰিছিল। হিউ বি. আৰ্বানে এই দুই প্ৰক্ৰিয়াক পৰস্পৰ সম্পৰ্কিত ৰূপত আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |pages=233–234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, এই পৰিৱৰ্তনসমূহ [[বৰ্মন ৰাজবংশ]]ৰ সময়ৰ পৰা, বিশেষকৈ পঞ্চম–অষ্টম শতিকাত, কামৰূপৰ সামাজিক ব্যৱস্থাত দেখা গৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=356}}</ref> আৰ্বানে কামৰূপৰ বৰ্মনসকলৰ পৰা অষ্টাদশ শতিকাৰ আহোমসকললৈকে অসমৰ বহু ৰাজবংশৰ স্থানীয় বা অনা-ভাৰত-আৰ্য পটভূমি আৰু তেওঁলোকৰ ক্ৰমাগত সংস্কৃতায়নৰ কথা উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |page=234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> ৰাজবংশসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰা গ্ৰহণ কৰাৰ লগে লগে তেওঁলোকৰ অধীনস্থ সমাজৰ বিভিন্ন গোটেও এই প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। অৱশ্যে ইয়াৰ ফলত স্থানীয় ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে বিলুপ্ত হোৱা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–357}}</ref> ====একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সামাজিক স্থানান্তৰ==== ষোড়শ শতিকাত একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ প্ৰসাৰে জনজাতীয় পৰিচয়ৰ পৰা বৰ্ণভিত্তিক সামাজিক পৰিচয়লৈ স্থানান্তৰৰ এটা নতুন পথ মুকলি কৰিছিল। বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোকে সত্ৰত গুৰুৰ পৰা শৰণ বা দীক্ষা গ্ৰহণ কৰি ক্ৰমে নিজৰ কিছুমান পুৰণি আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰিছিল আৰু নতুন ধৰ্মীয় তথা সামাজিক ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই বৰ্ণনা কৰা এটা সামাজিক স্থানান্তৰৰ আৰ্হিত দীক্ষা গ্ৰহণৰ পিছতো মদ্যপানৰ অভ্যাস বজাই ৰখা ব্যক্তিক ''মদাহী'' বুলি কোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ শৰণীয়া বা সৰু কোচ, কোচ, বৰকোচ, সৰুকেওট, বৰকেওট আৰু শেষত [[কলিতা]] পৰিচয় লাভ কৰিব পাৰিছিল। এই ধাৰাবাহিকতাত [[ব্ৰাহ্মণ]]সকলক অধিক উচ্চ সামাজিক স্থানত গণ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=358}}</ref> সত্ৰসমূহৰ বহু ধৰ্মগুৰু ব্ৰাহ্মণ গোস্বামী আছিল যদিও কিছুমান গোস্বামী পৰিয়াল পূৰ্বতে কায়স্থ আছিল। আনহাতে কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ জনজাতীয় বা সামাজিকভাৱে নিম্ন স্থানত গণ্য হোৱা গোটৰ সদস্য আছিল। শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজেৰে চুতীয়া, বৰাহী, মৰাণ, দেউৰী আৰু কছাৰীসকলৰ একাংশ ক্ৰমে সংস্কৃতায়িত অসমীয়া কৃষিজীৱী সমাজৰ সৈতে একীভূত হোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। বিশেষকৈ উজনি অসম আৰু কিছু পৰিমাণে মধ্য অসমত এই প্ৰক্ৰিয়া দৃশ্যমান আছিল। অৱশ্যে এই জনগোষ্ঠীসমূহে নিজৰ পূৰ্বৰ সকলো আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ মৰাণ, কৈৱৰ্ত, চণ্ডাল আৰু তাঁতী সম্প্ৰদায়ৰ লোক আছিল বুলিও উল্লেখ পোৱা যায়। নৃতত্ত্ববিদ অড্ৰে কেণ্টলীৰ মতে, শংকৰদেৱে মুছলমান, কৈৱৰ্ত, নগা আৰু গাৰো সম্প্ৰদায়ৰ লোককো ধৰ্মীয় গুৰুৰ দায়িত্ব প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Cantlie |first=Audrey |title=The Assamese: Religion, Caste and Sect in an Indian Village |publisher=Curzon Press |year=1984 |page=177}}</ref> ==স্বাধীনতা-উত্তৰ কালত অসমীয়া জাতি== ইংৰাজসকল অসমৰ পৰা যোৱাৰ পাচত অসমতো বহুতো পৰিৱৰ্তন ঘটিল। প্ৰতিটো প্ৰধান পাৰ্বত্য গোষ্ঠীয়ে অসমৰ পৰা আঁতৰি গৈ নিজৰ নিজৰ সুকীয়া ৰাজ্য স্থাপন কৰিলে। লগে লগে অসমীয়া জাতিৰ প্ৰসাৰতাটো ইয়াৰ স্পষ্ট প্ৰভাৱ পৰিল। অসম বুলি থাকিলগৈ পাতল জনবসতিৰে মিকিৰ পাহাৰ (বৰ্তমানৰ কাৰ্বি আংলং)আৰু উত্তৰ কাছাৰ অঞ্চল, কাছাৰ জিলা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক উপত্যকাকে বুজায়। অসমৰ কোনো এটা [[খিলঞ্জীয়া লোক|খিলঞ্জীয়া জনগোষ্ঠী]] মানুহে অসমীয়া জাতিৰ মানুহ। <ref> অসম অভিধান, শান্তনু কৌশিক বৰুৱা, বনলতা,২০০১,পৃষ্ঠা-২৬-২৯ (১)</ref> ==অসমীয়া জাতিত ভাঙোন== মূলতঃ ছবছৰীয়া অসম আন্দোলনৰ পাচৰ সময়ছোৱাৰ পৰাই অসমীয়া জাতিৰ ৰাজহাড়স্বৰূপ জনগোষ্ঠীসমূহৰৰ মাজত বিভিন্ন ধৰণৰ অসন্তুষ্টিয়ে গা কৰি উঠিছে। ফলস্বৰূপে তেওঁলোকে অসমীয়া জাতি ৰূপে নিজৰ পৰিচয় পৰিত্যাগ কৰি নিজস্ব স্বকীয় জনগোষ্ঠীয় পৰিচয় দিবলৈ আগ্ৰহী হৈ উঠিছে। তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক অনগ্ৰসৰতা আৰু কিছুমান সুবিধাবাদী ৰাজনীতিবিদৰ কাৰুকাৰ্যই এইক্ষেত্ৰত যথেষ্ট পৰিমাণে উদগণি জগাই আহিছে। অৱশ্যে অসমৰ কেইবাজনো ৰাজনৈতিক নেতাই কৰা অদূৰদৰ্শী আৰু অপৰিপক্ব সিদ্ধান্তসমূহেও এই ভাঙোনত অৰিহনা যোগাইছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==টোকা== {{notelist}} ==উৎস প্ৰসংগ== #Baruah, Sanjib (1994). "'Ethnic' Conflict as State—Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism". Modern Asian Studies. 28 (3): 649–671. doi:[[doi:10.1017/S0026749X00011896|10.1017/S0026749X00011896]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/313047 313047]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:144065698 144065698]. #Cantile, Audrey (1984). The Assamese. Curzon Press. #Deka, Harekrishna (2005). "The Assamese Mind: contours of a landscape". India International Centre Quarterly. 32 (2/3): 189–202. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/23006027 23006027]. #Grierson, G A, ed. (1903). [https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463#page/1/mode/1up Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family Eastern Group]. Vol. V. #Guha, Amalendu (December 1983), [https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/bitstream/123456789/3259/1/OP_64_The_ahom_political_system.pdf "The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)"] (PDF), Social Scientist, 11 (12): 3–34, doi:10.2307/3516963, JSTOR 3516963 #Guha, Amalendu (1984). "Nationalism: Pan-Indian and Regional in a Historical Perspective". Social Scientist. 12 (2): 42–65. doi:[[doi:10.2307/3517093|10.2307/3517093]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/3517093 3517093]. #Misra, Udayon (1999). "Immigration and Identity Transformation in Assam". Economic and Political Weekly. 34 (21): 1264–1271. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/4407987 4407987]. #Sharma, Chandan Kumar (2009). "Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity". In Medhi, B.K (ed.). Tribes of North-East India: Issues and Challenges. Delhi: Omsons Publications. pp. 354–366. #Urban, Hugh B. (2011). [https://www.researchgate.net/publication/270529066 "The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam"]. The Journal of Hindu Studies. 4 (3): 231–247. doi:[[doi:10.1093/jhs/hir034|10.1093/jhs/hir034]]. ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:অসম]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সামাজিক সম্প্ৰদায়সমূহ]] fomn43nog71mfj407kqrbgh2ux1rvhi 646531 646530 2026-10-22T15:24:07Z KhiLanTzi 23530 /* নাম */ I can understand your frustration but sorry it's a historically accurate fact that can't be removed just because of your biased POV 646531 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group |group = অসমীয়া জাতি |native_name = অসমীয়া {{unicode|Assamese}} |population = ১৩,২৬৮,৪৮৪ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>{{cite web|url=http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |title=Archived copy |accessdate=2016-05-17 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160609213014/http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |archivedate=2016-06-09 |df= }}</ref> |region1 = {{flag|India}} |pop1 = ১৩,১৩৩,২৩৭ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160907221310/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece |date=2016-09-07 }} Less than 50 per cent Assamese speakers in Assam, The Hindu, January 9, 2008.</ref> |ref1 = |region2 = {{flag|Bangladesh}} |pop2 = ২২,৪৫৬ (২০০১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref2 = |region3 = {{flag|Bhutan}} |pop3 = ৫৪,২৬৮ (২০১১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref3 = |region4 = |pop4 = |ref4 = |region5 = |pop5 = |ref5 = |region6 = |pop6 = |ref6 = |region7 = |pop7 = |ref7 = |region8 = |pop8 = |ref8 = |region9 = |pop9 = |ref9 = |region10 = |pop10 = |ref10 = |languages = [[File:Assamese Bengali letter A (red).png|15px]] [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (''<small>[[কামৰূপী উপভাষা|কামৰূপী]], [[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]], [[দেৱান উপভাষা|দেৱান]], [[নলবৰীয়া উপভাষা|নলবৰীয়া]] আদি উপভাষা</small>'') |religions = ''সংখ্যাগুৰু:'' [[File:Om.svg|17px]] [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] (প্ৰধানকৈ''[[File:Sankaradeva.jpg|17px]][[একশৰণ নাম ধৰ্ম]]) [[অসমৰ জনজাতীয় ধৰ্ম]]: • [[ফুৰালুঙ ধৰ্ম]] •[[File:Flag of Donyi-Polo.svg|17px]] [[ডনি পল]] •[[File:Bathouism flag.svg|17px]] [[বাথৌ ধৰ্ম]] •তিৱা জনজাতীয় ধৰ্ম ''অন্যান্য:''[[File:Allah-green.svg|17px]] [[ইছলাম]] • [[File:Christianity Symbol.svg|17px]] [[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম|খ্ৰীষ্টান]] • [[File:Khanda.svg|17px]] [[শিখ ধৰ্ম|শিখ]]<ref>{{cite web |last1=Mar 14 |first1=Yudhvir Rana / TNN / |title=Mission roots brings Assamese Sikhs to Punjab {{!}} India News - Times of India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Mission-roots-brings-Assamese-Sikhs-to-Punjab/articleshow/4262528.cms |website=The Times of India |language=en}}</ref> |related = [[চীনা-তিব্বতীয়]] ([[বড়ো-কছাৰী]], [[টানি জাতি]], [[কাৰ্বি]]), [[টাই জাতি]], [[আৰ্য-ভাৰতীয়]], অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক |footnotes = }} '''অসমীয়া জাতি''' হৈছে প্ৰধানকৈ [[অসমীয়া ভাষা]]ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এক সামাজিক-জাতিগত আৰু ভাষিক সম্প্ৰদায়।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |page=190}}</ref> এই পৰিচয় ঐতিহাসিকভাৱে বিভিন্ন ভাষিক আৰু জাতিগত জনগোষ্ঠীৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক একীভূতকৰণৰ ফলত গঢ় লৈ উঠিছে। ইয়াৰ গঠনত অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক, চীনা-তিব্বতীয়, ভাৰত-আৰ্য আৰু টাই ভাষা-পৰিয়ালৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীসমূহে ভূমিকা পালন কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে এই ঐতিহাসিক একীভূতকৰণক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=354–366}}</ref> ''অসমীয়া জাতি'' আৰু ''অসমৰ বাসিন্দাসকল'' সম্পূৰ্ণ সমাৰ্থক ধাৰণা নহয়। ''অসমৰ বাসিন্দা'' বুলিলে ৰাজ্যখনত বসবাস কৰা সকলো ভাষিক আৰু জাতিগত সম্প্ৰদায়ৰ লোকক বুজোৱা হয়; আনহাতে ''অসমীয়া জাতি'' বুলিলে ঐতিহাসিকভাৱে বিকশিত হোৱা এক উমৈহতীয়া ভাষিক, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ক বুজোৱা হয়। এই পৰিচয়ৰ সৈতে প্ৰধানকৈ অসমীয়া ভাষাৰ সম্পৰ্ক থাকিলেও ইয়াক কেৱল এটা বংশগত জনগোষ্ঠীৰ মাজত সীমাবদ্ধ কৰিব নোৱাৰি। অৱশ্যে অসমৰ বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় সমাজত ''অসমীয়া'' পৰিচয়ৰ পৰিসৰ আৰু সংজ্ঞাক লৈ ঐতিহাসিক আৰু ৰাজনৈতিক মতভেদ আছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয়ৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ হৈছে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]। ২০১১ চনৰ ভাৰতৰ ভাষাভিত্তিক লোকপিয়ল অনুসৰি, দেশখনত অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা আছিল ১,৫৩,১১,৩৫১ গৰাকী। ইয়াৰে ১,৫০,৯৭,২৫৭ গৰাকী অসমত বাস কৰিছিল, যি ৰাজ্যখনৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৪৮.৩৮ শতাংশ।<ref>{{cite web |title=Abstract of Speakers' Strength of Languages and the Mother Tongues – 2011 |publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India |url=https://censusindia.gov.in/2011Census/C-16_25062018_NEW.pdf}}</ref> এই পৰিসংখ্যা অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা; ইয়াক অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ধাৰী সকলো লোকৰ সুনিৰ্দিষ্ট জনসংখ্যা হিচাপে গণ্য কৰিব নোৱাৰি। ==নাম== '''অসমীয়া''': প্ৰথম অৱস্থাত অসম বা আছাম শব্দটো [[আহোম ৰাজ্য]] আৰু [[আহোম জনগোষ্ঠী]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati, Assam |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> পাছলৈ আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ এক বৃহৎ অংশ জয় কৰাৰ পাছত এই শব্দটো প্ৰচলন বৃদ্ধি পায়।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati, Assam |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰত্যয় / ীয়া / লগ লাগি পাছলৈ অসম ৰাজ্যৰ বাসিন্দা সকলক অসমীয়া বুলি জনা যায়।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati, Assam |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> '''আছামিজ (Assamese)''':: ইংৰাজী ''Assamese'' শব্দটো ''Assam'' নামৰ পৰা গঠিত। সৰ্বপ্ৰথমে ইংৰাজীত "অৰিজিনেল আছামিজ (Original Assamese)" শব্দটো ফ্ৰান্সিছ হেমিল্টনে ১৮০৭ৰ পৰা ১৮১৪ চনলৈ কৰা অসম ভ্ৰমণত [[আহোম ভাষা]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Hamilton |first=Francis |title=An Account of Assam |location=Gauhati |date=1963 |url=https://ia801402.us.archive.org/28/items/in.ernet.dli.2015.461953/2015.461953.An-Account.pdf |page=7 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> আনহাতে ইংৰাজী আছাম Assam শব্দটো প্ৰথমে জন ভান লিনেনে [[আহোম ৰাজ্য]]ক বুজাবলৈ ১৬৬১ চনত ব্যৱহাৰ কৰিছিল যাক ১৬৬২ চনত এখন মানচিত্ৰত প্ৰকাশ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Map of Bengale |url=http://www.indiawijzer.nl/links/assam/map_of_bengale.jpg |website=Indiawijzer.nl |access-date=2026-10-22}}</ref> পাছলৈ আছাম (Assam)ৰ পাছত ''-ese'' প্ৰত্যয় যি কোনো অঞ্চলৰ ভাষা বা বাসিন্দাক বুজায় যোগ হৈ আছামিজ (Assamese) শব্দ অসমৰ বাসিন্দা সকলৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। ইংৰাজীৰ ''Assamese'' শব্দটো ১৯ আৰু ২০ শতিকাৰ ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক সময়ত আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{Cite book |last=Grierson |first=George Abraham |title=Linguistic Survey of India |publisher=Office of the Superintendent of Government Printing, India |location=Calcutta |date=1903–1928 |url=https://archive.org/details/rosettaproject_asm_detail-2/mode/1up |page=393 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাত ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক প্ৰশাসন আৰু ভাষাতাত্ত্বিক সাহিত্যত এই শব্দটো অসমীয়া ভাষা আৰু ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীক বুজাবলৈ ব্যৱহৃত হৈছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Grierson |editor-first=G. A. |title=Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family, Eastern Group |volume=V |year=1903 |page=393 |url=https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463}}</ref> ব্ৰিটিছ সকলৰ Assamese (এছেমিজৰ) বৰ্ণনা অনুযায়ী অসমীয়াসকলে বৰ্তমানৰ অসমীয়া ভাষা (উল্লেখ অনুসৰি বঙালী ভাষাৰ সৈতে মিল থকা এটা ভাষা) কৈছিল আৰু তেওঁলোকৰ মাজত ইণ্ড-চীনা জনগোষ্ঠীৰ মিশ্ৰণ আছে বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>"...speak a language very similar to Bengali, but have a large mixture of Indo-Chinese blood..." {{Cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |publisher=|location=London |date=1875 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/ |language=en |access-date=2026-07-04 |page=19}}</ref> ঔপনিৱেশিক বিৱৰণত ''Assamese'' শব্দটো ভাষাভাষীৰ লগতে অঞ্চলটোৰ জনসমষ্টিক বুজাবলৈও ব্যৱহৃত হৈছিল। হেনৰি ৱাটাৰফিল্ডে ১৮৭৫ চনৰ এখন লোকপিয়ল-সম্পৰ্কীয় স্মাৰকত অসমীয়া ভাষাৰ সৈতে বঙালীৰ সাদৃশ্য আৰু স্থানীয় জনসমষ্টিৰ মিশ্ৰিত উৎসৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |location=London |year=1875 |page=19 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/}}</ref> ==সংজ্ঞা আৰু পৰিচয়== অসমীয়া জাতিৰ সংজ্ঞা ঐতিহাসিকভাৱে পৰিৱৰ্তনশীল আৰু ৰাজনৈতিকভাৱে বিতৰ্কিত। অসম এখন বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় ৰাজ্য হোৱা বাবে সকলো বাসিন্দাকে একেটা জাতিগত বা ভাষিক পৰিচয়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব নোৱাৰি। বিশেষকৈ ১৯৮৫ চনৰ [[অসম চুক্তি]]ৰ ষষ্ঠ দফা ৰূপায়ণৰ ক্ষেত্ৰত ''অসমীয়া লোক''ৰ সংজ্ঞা নিৰ্ধাৰণ কৰাটো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় হৈ পৰিছে। এই দফাত অসমীয়া লোকসকলৰ সাংস্কৃতিক, সামাজিক আৰু ভাষিক পৰিচয় তথা ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ উদ্দেশ্যে সাংবিধানিক, আইনগত আৰু প্ৰশাসনিক সুৰক্ষা প্ৰদানৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news |title=Assamese People definition rocks Assembly |work=The Hindu |date=1 April 2015 |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/assamese-people-definition-rocks-assembly/article7055297.ece}}</ref> ২০০০ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত [[সদৌ অসম ছাত্ৰ সন্থা]]ই ১৯৫১ চনৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় নাগৰিকপঞ্জী]]ত নাম থকা ব্যক্তি আৰু তেওঁলোকৰ বংশধৰসকলক অসমীয়া হিচাপে গণ্য কৰাৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছিল। অৱশ্যে এইটো সংগঠনটোৰ প্ৰস্তাৱিত সংজ্ঞা আছিল, সৰ্বজনস্বীকৃত বা চূড়ান্ত আইনগত সংজ্ঞা নহয়।<ref>{{cite news |last=Hussain |first=Wasbir |title=Of Natives and Aliens |work=The Hindu |date=24 April 2000 |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-miscellaneous/tp-others/of-natives-and-aliens/article28013077.ece}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ক বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা ঐতিহাসিক একীভূতকৰণ আৰু ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা''ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=355}}</ref> ==অসমীয়া জাতি গঠনৰ ইতিহাস== অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয় কোনো এখন নিৰ্দিষ্ট ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা বা একক সামৰিক সংঘাতৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা নাছিল। ইয়াৰ বিকাশ ঘটিছিল [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]ৰ বিভিন্ন জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় জনগোষ্ঠীৰ মাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি চলা সামাজিক, ভাষিক, সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় আদান-প্ৰদানৰ মাজেৰে। আঞ্চলিক ৰাজ্যসমূহৰ প্ৰতিষ্ঠা, স্থায়ী কৃষিৰ সম্প্ৰসাৰণ, আন্তঃবিবাহ, হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ বিস্তাৰ আৰু উমৈহতীয়া কথিত ভাষাৰ বিকাশে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীক ক্ৰমে এক বৃহত্তৰ সমাজৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিছিল। সমাজবিজ্ঞানী চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'') হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছে, য'ত জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় উভয় গোটেই অসমীয়া সমাজ গঠনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–356}}</ref> ===অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি=== অসমীয়া ভাষিক আৰু সাহিত্যিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি মধ্যযুগৰ প্ৰথমাৰ্ধতে গঢ় লৈ উঠিছিল। চতুৰ্দশ শতিকালৈকে [[অসমীয়া ভাষা]] বিভিন্ন আঞ্চলিক ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত সাহিত্য ৰচনাৰ এটা মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হৈছিল। [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]] আৰু আন কবিসকলে সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে মধ্য অসমৰ এজন [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সাহিত্যৰ ইতিহাসবিদ সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, চতুৰ্দশ শতিকাৰ পৰা সংৰক্ষিত এই সাহিত্যিক নিদৰ্শনসমূহে সেই সময়লৈকে অসমীয়া ভাষা সাহিত্যিক প্ৰকাশৰ এটা শক্তিশালী মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে। সেয়েহে আহোম ৰাজদৰবাৰত অসমীয়া ভাষা গ্ৰহণ কৰাৰ বহু আগৰ পৰাই কমতা আৰু কছাৰী ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত এক আঞ্চলিক সাহিত্যিক সংস্কৃতি গঢ় লৈ উঠিছিল।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |publisher=Harrassowitz |year=1976 |pages=45–50}}</ref> একেসময়তে পূব অসমতো সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় একীভূতকৰণৰ এটা সমান্তৰাল প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। উজনি অসমত আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক প্ৰাধান্য প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ পূৰ্বেই [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ প্ৰসাৰ ঘটিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰসমূহৰ পৰা দূৰত অৱস্থিত হ'লেও আহোমসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বেই চুতীয়া ৰাজ্যত হিন্দুকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=357}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে চুতীয়া সমাজত এটা স্তৰবিভক্ত হিন্দু সামাজিক ব্যৱস্থা গঢ় লৈ উঠিছিল। ঐতিহাসিক বিৱৰণসমূহ অনুসৰি, সেই সময়ত চুতীয়া ৰাজ্যত [[ব্ৰাহ্মণ]], কায়স্থ, [[কলিতা]] আৰু দৈৱজ্ঞ বা গণক আদি সামাজিক গোটৰ উপস্থিতি আছিল।<ref>{{cite book |last=Baruah |first=Swarnalata |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |location=New Delhi |year=1985 |page=230}}</ref><ref>{{cite book |last=Gogoi |first=Jahnabi |title=Agrarian System of Medieval Assam |publisher=Concept Publishing Company |year=2002 |page=21}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ [[একশৰণ নামধৰ্ম]] আন্দোলনৰ পূৰ্বেও পূব অসমত বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ উপস্থিতি আছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাৰ চুতীয়া তাম্ৰশাসনসমূহত বৈষ্ণৱ ব্ৰাহ্মণ আৰু বাসুদেৱৰ ভক্ত হিচাপে পৰিচিত ভূমিদান গ্ৰহীতাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজদৰবাৰ আৰু গ্ৰাম্য সমাজত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ উপস্থিতিৰ ইংগিত দিয়ে।<ref>{{cite journal |last=Shin |first=Jae-Eun |title=Descending from Demons, Ascending to Kshatriyas: Genealogical Claims and Political Process in Pre-modern Northeast India, the Chutiyas and the Dimasas |journal=The Indian Economic and Social History Review |volume=57 |issue=1 |year=2020 |pages=51–56 |doi=10.1177/0019464619894134}}</ref> পৰৱৰ্তী বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাসমূহতো [[শদিয়া]] আৰু কুণ্ডিলক বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ প্ৰাচীন কেন্দ্ৰ হিচাপে স্মৰণ কৰা হৈছে। ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰাত চুতীয়া ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত শদিয়াত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন আৰু স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ বিৱৰণ পোৱা যায়।{{efn|ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰা অনুসৰি, দুজন চুতীয়া ৰাজকুমাৰে নবদ্বীপত অধ্যয়ন কৰাৰ সময়ত কনৌজৰ শংকৰ্ষণ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণৰ সৈতে পৰিচিত হৈছিল। দেশলৈ উভতি অহাৰ পিছত জ্যেষ্ঠ ৰাজকুমাৰজনে শংকৰ্ষণ আৰু কেইবাটাও বৃত্তিজীৱী পৰিয়ালক শদিয়ালৈ আনি ঘাৰমৰা নদীৰ পাৰত এটা বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন কৰিছিল। প্ৰতিষ্ঠানটোক ভূমি, সেৱক আৰু বিষ্ণুৰ প্ৰতিমা দান কৰা হৈছিল। শংকৰ্ষণৰ উত্তৰাধিকাৰীসকলে পাঁচ পুৰুষলৈকে শদিয়াত থাকি চুতীয়া, দেউৰী, মিৰি আৰু আবৰসকলৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। আহোমসকলে চুতীয়া ৰাজ্য জয় কৰাৰ পিছত প্ৰতিষ্ঠানটো স্থানান্তৰিত হয় বুলি এই পৰম্পৰাত উল্লেখ আছে।<ref>{{cite journal |last1=Gogoi |first1=Himadri |last2=Dutta |first2=Tarun |title=Gharmora Satra and Its Archive |journal=Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry |volume=12 |issue=8 |year=2021 |pages=8018–8019}}</ref>}} কুণ্ডিলৰ সৈতে বদলা পদ্ম আতা আৰু বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষসকলৰ সম্পৰ্কৰ উল্লেখো বৈষ্ণৱ বংশাৱলীমূলক সাহিত্যত পোৱা যায়।{{efn|বদলা পদ্ম আতাৰ পূৰ্বপুৰুষসকল কুণ্ডিল বা কুণ্ডিলনগৰত বাস কৰিছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত পৰিয়ালটোৰ এটা শাখা নাৰায়ণপুৰ অঞ্চললৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor-last=Neog |editor-first=Maheswar |title=গুৰু চৰিত কথা |publisher=Lawyers Book Stall |year=1999 |page=373 |language=as}}</ref><ref>{{cite book |last=Dev Goswami |first=Narayan Chandra |title=Satriya Sanskritir Swarnarekha: Mahapurush Sri Sri Badula Padma Ata |publisher=Lawyers Book Stall |year=1984 |page=810}}</ref> ৰামানন্দ দ্বিজৰ ''শ্ৰীশ্ৰী বংশীগোপাল দেৱৰ চৰিত্ৰ''ত বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষ হৰিবৰক ''কুণ্ডিল গোষ্ঠী''ৰ লোক হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor1-last=Barua |editor1-first=Birinchi Kumar |editor2-last=Neog |editor2-first=Maheswar |title=Harivara Vipra's Babrubahnar Yuddha and Tamradhwajar Yuddha |publisher=Gauhati University |year=1960}}</ref>}} আনহাতে ''আদি চৰিত'' আৰু ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত''ত কুণ্ডিলৰ পৰা বাসুদেৱৰ প্ৰতিমা অনাৰ বিৱৰণ আছে।{{efn|''আদি চৰিত''ত [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]]ে কুণ্ডিলনগৰ ভ্ৰমণ কৰি তাৰ পৰা বাসুদেৱৰ এটা প্ৰতিমা লৈ অহাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite book |title=আদি চৰিত বা লক্ষ্মীপুৰৰ আদিম বুৰঞ্জী |author=মাধৱদেৱৰ নামত প্ৰচলিত |publisher=ভাৰতচন্দ্ৰ দাস |location=গুৱাহাটী |year=1928 |page=91 |url=https://as.wikisource.org/wiki/পৃষ্ঠা:আদিচৰিত.djvu/৯১ |language=as}}</ref> ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত'' অনুসৰি, [[জয়ধ্বজ সিংহ]]ই পৰৱৰ্তী সময়ত কুণ্ডিলৰ পৰা আন এটা বাসুদেৱ প্ৰতিমা আনি দামোদৰ ঠাকুৰৰ নৰুৱা সত্ৰত স্থাপন কৰাইছিল। এই সত্ৰখন বৰ্তমান ঢকুৱাখনাৰ [[বাসুদেৱ থান]] নামেৰে পৰিচিত।<ref>{{cite journal |last=Chutia |first=Manas |title=Vasudev Than Narowa Satra—in Historical Perspective |journal=Review of Research |volume=8 |issue=8 |date=May 2019 |pages=2–3 |url=https://oldror.lbp.world/UploadedData/11719.pdf}}</ref>}} এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজ্যত ব্ৰাহ্মণ্য, বৈষ্ণৱ আৰু স্থানীয় জনজাতীয় ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ সহাৱস্থানৰ কথা সূচায়। ইতিহাসবিদ ৰমেশ বুঢ়াগোহাঁয়েও পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া জাতি গঠনত [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদানৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। তেওঁৰ মতে, আহোম ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত চুতীয়াসকলৰ অন্তৰ্ভুক্তি আৰু তেওঁলোকৰ দক্ষ শিল্পী, কাৰিকৰ তথা প্ৰশাসনিক বিষয়াসকলৰ সংযোজনে পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজ্য গঠনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভিত্তি প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Buragohain |first=Ramesh |title=State Formation in Early Mediaeval Assam: A Case Study of the Chutiya State |url=http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20%28R%20Buragohain%29.pdf |date=2013 |page=122 |quote=They greatly contributed to the emerging political system of the time. With the pace of assimilations and acculturations under the hegemony of the Ahoms, they, in fact provided the much needed base for the birth of a greater broad-based Assamese state after the Ahoms in course of time. |archive-url=https://web.archive.org/web/20200916232253/http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20(R%20Buragohain).pdf |archive-date=16 September 2020 |url-status=live}}</ref> সেয়েহে আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক উত্থানৰ পূৰ্বেই চুতীয়া আৰু কমতা ৰাজ্যত অসমীয়া ভাষা, সাহিত্য আৰু ধৰ্মীয় বিকাশৰ বিভিন্ন প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল, যিসমূহে পৰৱৰ্তী অসমীয়া সমাজ গঠনত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ===বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ভূমিকা=== ষোড়শ শতিকাৰ পৰা [[একশৰণ নামধৰ্ম]]ই ইতিমধ্যে বিকশিত হৈ থকা অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিসৰক এক বৃহত্তৰ প্ৰতিষ্ঠানগত ভিত্তি প্ৰদান কৰে। [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]], [[মাধৱদেৱ]] আৰু তেওঁলোকৰ অনুগামীসকলৰ অসমীয়া আৰু [[ব্ৰজাৱলী ভাষা|ব্ৰজাৱলী]] ভাষাত ৰচিত সাহিত্যৰ লগতে [[সত্ৰ]] আৰু [[নামঘৰ]]সমূহে উমৈহতীয়া উপাসনা, সাহিত্যচৰ্চা, সংগীত, নাট্যপ্ৰদৰ্শন আৰু সামাজিক জীৱনৰ কেন্দ্ৰ গঢ়ি তুলিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, নৱবৈষ্ণৱ আন্দোলনে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয় গঠনৰ ইতিপূৰ্বে আৰম্ভ হোৱা প্ৰক্ৰিয়াক অধিক শক্তিশালী আৰু সুসংহত কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=357–359}}</ref> পৰৱৰ্তী আহোম ৰজাসকলে এই ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতা কৰিলেও সত্ৰ আৰু নামঘৰসমূহ মূলত আহোম ৰাজ্যই সৃষ্টি কৰা প্ৰতিষ্ঠান নাছিল। বৈষ্ণৱ ধৰ্মগুৰু আৰু তেওঁলোকৰ শিষ্যসকলৰ কাৰ্যকলাপৰ মাজেৰে এই প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সামাজিক ভিত্তি গঢ় লৈ উঠিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাজপৃষ্ঠপোষকতা বৃদ্ধি পায়। সপ্তদশ শতিকালৈকে আহোম আৰু কোচ উভয় ৰাজ্যই বৈষ্ণৱ আন্দোলনৰ বিস্তৃত জনসমৰ্থনক নিজৰ ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাৰ সৈতে সংযুক্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। সত্ৰসমূহে ৰাজন্যবৰ্গৰ পৰা ভূমি, জনশক্তি আৰু অন্যান্য সম্পদৰ অনুদান লাভ কৰিবলৈ ধৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> ===আহোম শাসনকালত সামূহিক পৰিচয়ৰ সুসংহতকৰণ=== অসমীয়া সামূহিক পৰিচয়ৰ ৰাজনৈতিক সুসংহতকৰণত [[আহোম ৰাজ্য]]ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইতিহাসবিদ উদয়ন মিশ্ৰৰ মতে, ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে বংগৰ মুছলমান শাসকসকলৰ সৈতে হোৱা সংঘাতৰ সময়ত বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোক আহোম শাসনৰ অধীনত উমৈহতীয়া শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে সংগঠিত হোৱাৰ ফলত এক বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজনৈতিক পৰিচয় গঢ় লোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল। তেওঁৰ বিৱৰণ অনুসৰি, [[চুহুংমুং]]ৰ (১৪৯৭–১৫৩৯) শাসনকালত আহোম ৰাজ্যই আক্ৰমণ প্ৰতিহত কৰাৰ লগতে পশ্চিমৰ কমতা আৰু কামৰূপ অঞ্চললৈ সামৰিক অভিযান চলাইছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> এই ৰাজনৈতিক একত্ৰীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া [[প্ৰতাপ সিংহ]]ৰ (১৬০৩–১৬৪১) শাসনকাল আৰু পৰৱৰ্তী আহোম–মোগল সংঘাতসমূহৰ সময়ত অধিক শক্তিশালী হয়। ১৬৭১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ [[শৰাইঘাটৰ যুদ্ধ]] এই সংঘাতসমূহৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য ঘটনা আছিল। মিশ্ৰৰ মতে, বংগ আৰু মোগল অধিকৃত অঞ্চলৰ পৰা অসমলৈ অহা মুছলমান সৈনিক, শিল্পী আৰু বৃত্তিজীৱীসকলৰ একাংশও আহোম ৰাজ্যৰ সমাজ আৰু প্ৰশাসনৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। তেওঁলোকে মোগল সম্প্ৰসাৰণ প্ৰতিহত কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> একেসময়তে আহোম ৰাজদৰবাৰ আৰু প্ৰশাসনত [[আহোম ভাষা]]ৰ সৈতে অসমীয়া ভাষাৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পায়। ইতিহাসবিদ অমলেন্দু গুহৰ মতে, আহোম–মোগল সংঘাতৰ সময়ছোৱাত অসমীয়া ভাষাই প্ৰথমে আহোম ভাষাৰ সৈতে সহাৱস্থান কৰিছিল আৰু ক্ৰমে ৰাজদৰবাৰ তথা প্ৰশাসনত আহোম ভাষাৰ স্থান অধিকাৰ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |year=1983 |page=9 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963}}</ref> এইদৰে আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বিভিন্ন ভাষিক, ধৰ্মীয় আৰু জাতিগত গোটক এক অধিক সংহত ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাৰ অধীনলৈ আনিছিল। একশৰণ নামধৰ্মৰ প্ৰসাৰ আৰু আহোম ৰজাসকলৰ হিন্দুধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতাৰ ফলত সপ্তদশ–অষ্টাদশ শতিকাত বড়ো-কছাৰী জনগোষ্ঠীসমূহৰ একাংশই হিন্দুধৰ্মৰ বিভিন্ন ধাৰা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে অসমীয়া সমাজত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী, বৰ্ণহিন্দু সম্প্ৰদায়, সমতলৰ জনজাতীয় গোট আৰু অসমীয়া মুছলমানসকল অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই প্ৰাক্-ঔপনিৱেশিক বিকাশৰ মাজেৰে এটা সামূহিক ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক সমাজ গঢ় লৈ উঠিছিল। অৱশ্যে আধুনিক ৰাজনৈতিক অৰ্থত অসমীয়া জাতীয়তাবাদৰ বিকাশ ঘটিছিল ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ ঔপনিৱেশিক পৰিস্থিতিত। এই জাতীয়তাবাদৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ আছিল ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |pages=1264–1265 |jstor=4407987}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> ===জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা=== অসমীয়া সমাজৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় পৰিৱৰ্তনক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ মাধ্যমেৰে ব্যাখ্যা কৰা হৈছে। এই প্ৰক্ৰিয়াৰ দুটা উল্লেখযোগ্য দিশ আছিল ৰাজ্য গঠনৰ সৈতে জড়িত সংস্কৃতায়ন আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত একশৰণ নামধৰ্মৰ জৰিয়তে হোৱা সামাজিক স্থানান্তৰ। ====সামাজিক পৰিৱৰ্তন==== ভাৰত-আৰ্য ভাষী আৰু ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ অসমলৈ বিস্তাৰৰ লগে লগে সংস্কৃতায়ন (''Sanskritisation'') আৰু স্থানীয়কৰণ বা দেশীয়কৰণ (''Deshification'')ৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। প্ৰথম প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় জনগোষ্ঠী আৰু ধৰ্মীয় পৰম্পৰাসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য সামাজিক ব্যৱস্থাৰ কিছু উপাদান গ্ৰহণ কৰিছিল। আনহাতে দ্বিতীয় প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় বিশ্বাস, দেৱ-দেৱী আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় সংস্কৃতিকো প্ৰভাৱিত কৰিছিল। হিউ বি. আৰ্বানে এই দুই প্ৰক্ৰিয়াক পৰস্পৰ সম্পৰ্কিত ৰূপত আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |pages=233–234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, এই পৰিৱৰ্তনসমূহ [[বৰ্মন ৰাজবংশ]]ৰ সময়ৰ পৰা, বিশেষকৈ পঞ্চম–অষ্টম শতিকাত, কামৰূপৰ সামাজিক ব্যৱস্থাত দেখা গৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=356}}</ref> আৰ্বানে কামৰূপৰ বৰ্মনসকলৰ পৰা অষ্টাদশ শতিকাৰ আহোমসকললৈকে অসমৰ বহু ৰাজবংশৰ স্থানীয় বা অনা-ভাৰত-আৰ্য পটভূমি আৰু তেওঁলোকৰ ক্ৰমাগত সংস্কৃতায়নৰ কথা উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |page=234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> ৰাজবংশসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰা গ্ৰহণ কৰাৰ লগে লগে তেওঁলোকৰ অধীনস্থ সমাজৰ বিভিন্ন গোটেও এই প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। অৱশ্যে ইয়াৰ ফলত স্থানীয় ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে বিলুপ্ত হোৱা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–357}}</ref> ====একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সামাজিক স্থানান্তৰ==== ষোড়শ শতিকাত একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ প্ৰসাৰে জনজাতীয় পৰিচয়ৰ পৰা বৰ্ণভিত্তিক সামাজিক পৰিচয়লৈ স্থানান্তৰৰ এটা নতুন পথ মুকলি কৰিছিল। বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোকে সত্ৰত গুৰুৰ পৰা শৰণ বা দীক্ষা গ্ৰহণ কৰি ক্ৰমে নিজৰ কিছুমান পুৰণি আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰিছিল আৰু নতুন ধৰ্মীয় তথা সামাজিক ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই বৰ্ণনা কৰা এটা সামাজিক স্থানান্তৰৰ আৰ্হিত দীক্ষা গ্ৰহণৰ পিছতো মদ্যপানৰ অভ্যাস বজাই ৰখা ব্যক্তিক ''মদাহী'' বুলি কোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ শৰণীয়া বা সৰু কোচ, কোচ, বৰকোচ, সৰুকেওট, বৰকেওট আৰু শেষত [[কলিতা]] পৰিচয় লাভ কৰিব পাৰিছিল। এই ধাৰাবাহিকতাত [[ব্ৰাহ্মণ]]সকলক অধিক উচ্চ সামাজিক স্থানত গণ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=358}}</ref> সত্ৰসমূহৰ বহু ধৰ্মগুৰু ব্ৰাহ্মণ গোস্বামী আছিল যদিও কিছুমান গোস্বামী পৰিয়াল পূৰ্বতে কায়স্থ আছিল। আনহাতে কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ জনজাতীয় বা সামাজিকভাৱে নিম্ন স্থানত গণ্য হোৱা গোটৰ সদস্য আছিল। শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজেৰে চুতীয়া, বৰাহী, মৰাণ, দেউৰী আৰু কছাৰীসকলৰ একাংশ ক্ৰমে সংস্কৃতায়িত অসমীয়া কৃষিজীৱী সমাজৰ সৈতে একীভূত হোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। বিশেষকৈ উজনি অসম আৰু কিছু পৰিমাণে মধ্য অসমত এই প্ৰক্ৰিয়া দৃশ্যমান আছিল। অৱশ্যে এই জনগোষ্ঠীসমূহে নিজৰ পূৰ্বৰ সকলো আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ মৰাণ, কৈৱৰ্ত, চণ্ডাল আৰু তাঁতী সম্প্ৰদায়ৰ লোক আছিল বুলিও উল্লেখ পোৱা যায়। নৃতত্ত্ববিদ অড্ৰে কেণ্টলীৰ মতে, শংকৰদেৱে মুছলমান, কৈৱৰ্ত, নগা আৰু গাৰো সম্প্ৰদায়ৰ লোককো ধৰ্মীয় গুৰুৰ দায়িত্ব প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Cantlie |first=Audrey |title=The Assamese: Religion, Caste and Sect in an Indian Village |publisher=Curzon Press |year=1984 |page=177}}</ref> ==স্বাধীনতা-উত্তৰ কালত অসমীয়া জাতি== ইংৰাজসকল অসমৰ পৰা যোৱাৰ পাচত অসমতো বহুতো পৰিৱৰ্তন ঘটিল। প্ৰতিটো প্ৰধান পাৰ্বত্য গোষ্ঠীয়ে অসমৰ পৰা আঁতৰি গৈ নিজৰ নিজৰ সুকীয়া ৰাজ্য স্থাপন কৰিলে। লগে লগে অসমীয়া জাতিৰ প্ৰসাৰতাটো ইয়াৰ স্পষ্ট প্ৰভাৱ পৰিল। অসম বুলি থাকিলগৈ পাতল জনবসতিৰে মিকিৰ পাহাৰ (বৰ্তমানৰ কাৰ্বি আংলং)আৰু উত্তৰ কাছাৰ অঞ্চল, কাছাৰ জিলা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক উপত্যকাকে বুজায়। অসমৰ কোনো এটা [[খিলঞ্জীয়া লোক|খিলঞ্জীয়া জনগোষ্ঠী]] মানুহে অসমীয়া জাতিৰ মানুহ। <ref> অসম অভিধান, শান্তনু কৌশিক বৰুৱা, বনলতা,২০০১,পৃষ্ঠা-২৬-২৯ (১)</ref> ==অসমীয়া জাতিত ভাঙোন== মূলতঃ ছবছৰীয়া অসম আন্দোলনৰ পাচৰ সময়ছোৱাৰ পৰাই অসমীয়া জাতিৰ ৰাজহাড়স্বৰূপ জনগোষ্ঠীসমূহৰৰ মাজত বিভিন্ন ধৰণৰ অসন্তুষ্টিয়ে গা কৰি উঠিছে। ফলস্বৰূপে তেওঁলোকে অসমীয়া জাতি ৰূপে নিজৰ পৰিচয় পৰিত্যাগ কৰি নিজস্ব স্বকীয় জনগোষ্ঠীয় পৰিচয় দিবলৈ আগ্ৰহী হৈ উঠিছে। তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক অনগ্ৰসৰতা আৰু কিছুমান সুবিধাবাদী ৰাজনীতিবিদৰ কাৰুকাৰ্যই এইক্ষেত্ৰত যথেষ্ট পৰিমাণে উদগণি জগাই আহিছে। অৱশ্যে অসমৰ কেইবাজনো ৰাজনৈতিক নেতাই কৰা অদূৰদৰ্শী আৰু অপৰিপক্ব সিদ্ধান্তসমূহেও এই ভাঙোনত অৰিহনা যোগাইছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==টোকা== {{notelist}} ==উৎস প্ৰসংগ== #Baruah, Sanjib (1994). "'Ethnic' Conflict as State—Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism". Modern Asian Studies. 28 (3): 649–671. doi:[[doi:10.1017/S0026749X00011896|10.1017/S0026749X00011896]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/313047 313047]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:144065698 144065698]. #Cantile, Audrey (1984). The Assamese. Curzon Press. #Deka, Harekrishna (2005). "The Assamese Mind: contours of a landscape". India International Centre Quarterly. 32 (2/3): 189–202. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/23006027 23006027]. #Grierson, G A, ed. (1903). [https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463#page/1/mode/1up Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family Eastern Group]. Vol. V. #Guha, Amalendu (December 1983), [https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/bitstream/123456789/3259/1/OP_64_The_ahom_political_system.pdf "The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)"] (PDF), Social Scientist, 11 (12): 3–34, doi:10.2307/3516963, JSTOR 3516963 #Guha, Amalendu (1984). "Nationalism: Pan-Indian and Regional in a Historical Perspective". Social Scientist. 12 (2): 42–65. doi:[[doi:10.2307/3517093|10.2307/3517093]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/3517093 3517093]. #Misra, Udayon (1999). "Immigration and Identity Transformation in Assam". Economic and Political Weekly. 34 (21): 1264–1271. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/4407987 4407987]. #Sharma, Chandan Kumar (2009). "Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity". In Medhi, B.K (ed.). Tribes of North-East India: Issues and Challenges. Delhi: Omsons Publications. pp. 354–366. #Urban, Hugh B. (2011). [https://www.researchgate.net/publication/270529066 "The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam"]. The Journal of Hindu Studies. 4 (3): 231–247. doi:[[doi:10.1093/jhs/hir034|10.1093/jhs/hir034]]. ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:অসম]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সামাজিক সম্প্ৰদায়সমূহ]] axrrub9pf1coeuz7ievzj2jjandgaln 646532 646531 2026-10-22T15:29:09Z KhiLanTzi 23530 /* */ Still no logical reason to prove that the sources are unreliable they are published in good journals and some of them are Non Ahom so the claim is superficial 646532 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group |group = অসমীয়া জাতি |native_name = অসমীয়া {{unicode|Assamese}} |population = ১৩,২৬৮,৪৮৪ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>{{cite web|url=http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |title=Archived copy |accessdate=2016-05-17 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160609213014/http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |archivedate=2016-06-09 |df= }}</ref> |region1 = {{flag|India}} |pop1 = ১৩,১৩৩,২৩৭ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160907221310/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece |date=2016-09-07 }} Less than 50 per cent Assamese speakers in Assam, The Hindu, January 9, 2008.</ref> |ref1 = |region2 = {{flag|Bangladesh}} |pop2 = ২২,৪৫৬ (২০০১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref2 = |region3 = {{flag|Bhutan}} |pop3 = ৫৪,২৬৮ (২০১১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref3 = |region4 = |pop4 = |ref4 = |region5 = |pop5 = |ref5 = |region6 = |pop6 = |ref6 = |region7 = |pop7 = |ref7 = |region8 = |pop8 = |ref8 = |region9 = |pop9 = |ref9 = |region10 = |pop10 = |ref10 = |languages = [[File:Assamese Bengali letter A (red).png|15px]] [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (''<small>[[কামৰূপী উপভাষা|কামৰূপী]], [[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]], [[দেৱান উপভাষা|দেৱান]], [[নলবৰীয়া উপভাষা|নলবৰীয়া]] আদি উপভাষা</small>'') |religions = ''সংখ্যাগুৰু:'' [[File:Om.svg|17px]] [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] (প্ৰধানকৈ''[[File:Sankaradeva.jpg|17px]][[একশৰণ নাম ধৰ্ম]]) [[অসমৰ জনজাতীয় ধৰ্ম]]: • [[ফুৰালুঙ ধৰ্ম]] •[[File:Flag of Donyi-Polo.svg|17px]] [[ডনি পল]] •[[File:Bathouism flag.svg|17px]] [[বাথৌ ধৰ্ম]] •তিৱা জনজাতীয় ধৰ্ম ''অন্যান্য:''[[File:Allah-green.svg|17px]] [[ইছলাম]] • [[File:Christianity Symbol.svg|17px]] [[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম|খ্ৰীষ্টান]] • [[File:Khanda.svg|17px]] [[শিখ ধৰ্ম|শিখ]]<ref>{{cite web |last1=Mar 14 |first1=Yudhvir Rana / TNN / |title=Mission roots brings Assamese Sikhs to Punjab {{!}} India News - Times of India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Mission-roots-brings-Assamese-Sikhs-to-Punjab/articleshow/4262528.cms |website=The Times of India |language=en}}</ref> |related = [[চীনা-তিব্বতীয়]] ([[বড়ো-কছাৰী]], [[টানি জাতি]], [[কাৰ্বি]]), [[টাই জাতি]], [[আৰ্য-ভাৰতীয়]], অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক |footnotes = }} '''অসমীয়া জাতি''' হৈছে প্ৰধানকৈ [[অসমীয়া ভাষা]]ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এক সামাজিক-জাতিগত আৰু ভাষিক সম্প্ৰদায়।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |page=190}}</ref> এই পৰিচয় ঐতিহাসিকভাৱে বিভিন্ন ভাষিক আৰু জাতিগত জনগোষ্ঠীৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক একীভূতকৰণৰ ফলত গঢ় লৈ উঠিছে। ইয়াৰ গঠনত অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক, চীনা-তিব্বতীয়, ভাৰত-আৰ্য আৰু টাই ভাষা-পৰিয়ালৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীসমূহে ভূমিকা পালন কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে এই ঐতিহাসিক একীভূতকৰণক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=354–366}}</ref> [[চ্যু-কা-ফা|চাওলুং চ্যু-কা-ফাক]] অসম তথা অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>“...Sukapha was the father of Assamese nation...” {{Cite web |last=Nirmolia |first=Lakhya Pratim |title=Sukapha and His Life: An Overview |website=Academia.edu |url=https://www.academia.edu/143089794/Sukapha_and_his_Life_An_Overview |page=3 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref><ref>“laid the foundation for a great society named Assam” {{Cite paper |last=Boruah |first=Jayanta |title=Sukaphaa the Legend: An Essay on His Contributions in the Formation of Greater Assamese Community |date=2020-02-07 |ssrn=3534274 |doi=10.2139/ssrn.3534274 |url=https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3534274 |page=1 |access-date=2026-10-22}}</ref><ref>“...unified the people of Assam to be called as an Assamese race.” {{Cite journal |last=Doley |first=Piku |title=Role of Su-Ka-Pha in Founding Ahom Kingdom in Assam |journal=Pratidhwani the Echo |volume=3 |issue=1 |pages=55–58 |date=2014-07 |url=https://www.thecho.in/files/Piku-Doley-.pdf |page=57 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> ''অসমীয়া জাতি'' আৰু ''অসমৰ বাসিন্দাসকল'' সম্পূৰ্ণ সমাৰ্থক ধাৰণা নহয়। ''অসমৰ বাসিন্দা'' বুলিলে ৰাজ্যখনত বসবাস কৰা সকলো ভাষিক আৰু জাতিগত সম্প্ৰদায়ৰ লোকক বুজোৱা হয়; আনহাতে ''অসমীয়া জাতি'' বুলিলে ঐতিহাসিকভাৱে বিকশিত হোৱা এক উমৈহতীয়া ভাষিক, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ক বুজোৱা হয়। এই পৰিচয়ৰ সৈতে প্ৰধানকৈ অসমীয়া ভাষাৰ সম্পৰ্ক থাকিলেও ইয়াক কেৱল এটা বংশগত জনগোষ্ঠীৰ মাজত সীমাবদ্ধ কৰিব নোৱাৰি। অৱশ্যে অসমৰ বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় সমাজত ''অসমীয়া'' পৰিচয়ৰ পৰিসৰ আৰু সংজ্ঞাক লৈ ঐতিহাসিক আৰু ৰাজনৈতিক মতভেদ আছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয়ৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ হৈছে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]। ২০১১ চনৰ ভাৰতৰ ভাষাভিত্তিক লোকপিয়ল অনুসৰি, দেশখনত অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা আছিল ১,৫৩,১১,৩৫১ গৰাকী। ইয়াৰে ১,৫০,৯৭,২৫৭ গৰাকী অসমত বাস কৰিছিল, যি ৰাজ্যখনৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৪৮.৩৮ শতাংশ।<ref>{{cite web |title=Abstract of Speakers' Strength of Languages and the Mother Tongues – 2011 |publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India |url=https://censusindia.gov.in/2011Census/C-16_25062018_NEW.pdf}}</ref> এই পৰিসংখ্যা অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা; ইয়াক অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ধাৰী সকলো লোকৰ সুনিৰ্দিষ্ট জনসংখ্যা হিচাপে গণ্য কৰিব নোৱাৰি। ==নাম== '''অসমীয়া''': প্ৰথম অৱস্থাত অসম বা আছাম শব্দটো [[আহোম ৰাজ্য]] আৰু [[আহোম জনগোষ্ঠী]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati, Assam |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> পাছলৈ আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ এক বৃহৎ অংশ জয় কৰাৰ পাছত এই শব্দটো প্ৰচলন বৃদ্ধি পায়।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati, Assam |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰত্যয় / ীয়া / লগ লাগি পাছলৈ অসম ৰাজ্যৰ বাসিন্দা সকলক অসমীয়া বুলি জনা যায়।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati, Assam |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> '''আছামিজ (Assamese)''':: ইংৰাজী ''Assamese'' শব্দটো ''Assam'' নামৰ পৰা গঠিত। সৰ্বপ্ৰথমে ইংৰাজীত "অৰিজিনেল আছামিজ (Original Assamese)" শব্দটো ফ্ৰান্সিছ হেমিল্টনে ১৮০৭ৰ পৰা ১৮১৪ চনলৈ কৰা অসম ভ্ৰমণত [[আহোম ভাষা]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Hamilton |first=Francis |title=An Account of Assam |location=Gauhati |date=1963 |url=https://ia801402.us.archive.org/28/items/in.ernet.dli.2015.461953/2015.461953.An-Account.pdf |page=7 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> আনহাতে ইংৰাজী আছাম Assam শব্দটো প্ৰথমে জন ভান লিনেনে [[আহোম ৰাজ্য]]ক বুজাবলৈ ১৬৬১ চনত ব্যৱহাৰ কৰিছিল যাক ১৬৬২ চনত এখন মানচিত্ৰত প্ৰকাশ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Map of Bengale |url=http://www.indiawijzer.nl/links/assam/map_of_bengale.jpg |website=Indiawijzer.nl |access-date=2026-10-22}}</ref> পাছলৈ আছাম (Assam)ৰ পাছত ''-ese'' প্ৰত্যয় যি কোনো অঞ্চলৰ ভাষা বা বাসিন্দাক বুজায় যোগ হৈ আছামিজ (Assamese) শব্দ অসমৰ বাসিন্দা সকলৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। ইংৰাজীৰ ''Assamese'' শব্দটো ১৯ আৰু ২০ শতিকাৰ ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক সময়ত আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{Cite book |last=Grierson |first=George Abraham |title=Linguistic Survey of India |publisher=Office of the Superintendent of Government Printing, India |location=Calcutta |date=1903–1928 |url=https://archive.org/details/rosettaproject_asm_detail-2/mode/1up |page=393 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাত ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক প্ৰশাসন আৰু ভাষাতাত্ত্বিক সাহিত্যত এই শব্দটো অসমীয়া ভাষা আৰু ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীক বুজাবলৈ ব্যৱহৃত হৈছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Grierson |editor-first=G. A. |title=Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family, Eastern Group |volume=V |year=1903 |page=393 |url=https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463}}</ref> ব্ৰিটিছ সকলৰ Assamese (এছেমিজৰ) বৰ্ণনা অনুযায়ী অসমীয়াসকলে বৰ্তমানৰ অসমীয়া ভাষা (উল্লেখ অনুসৰি বঙালী ভাষাৰ সৈতে মিল থকা এটা ভাষা) কৈছিল আৰু তেওঁলোকৰ মাজত ইণ্ড-চীনা জনগোষ্ঠীৰ মিশ্ৰণ আছে বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>"...speak a language very similar to Bengali, but have a large mixture of Indo-Chinese blood..." {{Cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |publisher=|location=London |date=1875 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/ |language=en |access-date=2026-07-04 |page=19}}</ref> ঔপনিৱেশিক বিৱৰণত ''Assamese'' শব্দটো ভাষাভাষীৰ লগতে অঞ্চলটোৰ জনসমষ্টিক বুজাবলৈও ব্যৱহৃত হৈছিল। হেনৰি ৱাটাৰফিল্ডে ১৮৭৫ চনৰ এখন লোকপিয়ল-সম্পৰ্কীয় স্মাৰকত অসমীয়া ভাষাৰ সৈতে বঙালীৰ সাদৃশ্য আৰু স্থানীয় জনসমষ্টিৰ মিশ্ৰিত উৎসৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |location=London |year=1875 |page=19 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/}}</ref> ==সংজ্ঞা আৰু পৰিচয়== অসমীয়া জাতিৰ সংজ্ঞা ঐতিহাসিকভাৱে পৰিৱৰ্তনশীল আৰু ৰাজনৈতিকভাৱে বিতৰ্কিত। অসম এখন বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় ৰাজ্য হোৱা বাবে সকলো বাসিন্দাকে একেটা জাতিগত বা ভাষিক পৰিচয়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব নোৱাৰি। বিশেষকৈ ১৯৮৫ চনৰ [[অসম চুক্তি]]ৰ ষষ্ঠ দফা ৰূপায়ণৰ ক্ষেত্ৰত ''অসমীয়া লোক''ৰ সংজ্ঞা নিৰ্ধাৰণ কৰাটো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় হৈ পৰিছে। এই দফাত অসমীয়া লোকসকলৰ সাংস্কৃতিক, সামাজিক আৰু ভাষিক পৰিচয় তথা ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ উদ্দেশ্যে সাংবিধানিক, আইনগত আৰু প্ৰশাসনিক সুৰক্ষা প্ৰদানৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news |title=Assamese People definition rocks Assembly |work=The Hindu |date=1 April 2015 |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/assamese-people-definition-rocks-assembly/article7055297.ece}}</ref> ২০০০ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত [[সদৌ অসম ছাত্ৰ সন্থা]]ই ১৯৫১ চনৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় নাগৰিকপঞ্জী]]ত নাম থকা ব্যক্তি আৰু তেওঁলোকৰ বংশধৰসকলক অসমীয়া হিচাপে গণ্য কৰাৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছিল। অৱশ্যে এইটো সংগঠনটোৰ প্ৰস্তাৱিত সংজ্ঞা আছিল, সৰ্বজনস্বীকৃত বা চূড়ান্ত আইনগত সংজ্ঞা নহয়।<ref>{{cite news |last=Hussain |first=Wasbir |title=Of Natives and Aliens |work=The Hindu |date=24 April 2000 |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-miscellaneous/tp-others/of-natives-and-aliens/article28013077.ece}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ক বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা ঐতিহাসিক একীভূতকৰণ আৰু ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা''ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=355}}</ref> ==অসমীয়া জাতি গঠনৰ ইতিহাস== অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয় কোনো এখন নিৰ্দিষ্ট ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা বা একক সামৰিক সংঘাতৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা নাছিল। ইয়াৰ বিকাশ ঘটিছিল [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]ৰ বিভিন্ন জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় জনগোষ্ঠীৰ মাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি চলা সামাজিক, ভাষিক, সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় আদান-প্ৰদানৰ মাজেৰে। আঞ্চলিক ৰাজ্যসমূহৰ প্ৰতিষ্ঠা, স্থায়ী কৃষিৰ সম্প্ৰসাৰণ, আন্তঃবিবাহ, হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ বিস্তাৰ আৰু উমৈহতীয়া কথিত ভাষাৰ বিকাশে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীক ক্ৰমে এক বৃহত্তৰ সমাজৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিছিল। সমাজবিজ্ঞানী চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'') হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছে, য'ত জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় উভয় গোটেই অসমীয়া সমাজ গঠনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–356}}</ref> ===অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি=== অসমীয়া ভাষিক আৰু সাহিত্যিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি মধ্যযুগৰ প্ৰথমাৰ্ধতে গঢ় লৈ উঠিছিল। চতুৰ্দশ শতিকালৈকে [[অসমীয়া ভাষা]] বিভিন্ন আঞ্চলিক ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত সাহিত্য ৰচনাৰ এটা মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হৈছিল। [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]] আৰু আন কবিসকলে সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে মধ্য অসমৰ এজন [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সাহিত্যৰ ইতিহাসবিদ সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, চতুৰ্দশ শতিকাৰ পৰা সংৰক্ষিত এই সাহিত্যিক নিদৰ্শনসমূহে সেই সময়লৈকে অসমীয়া ভাষা সাহিত্যিক প্ৰকাশৰ এটা শক্তিশালী মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে। সেয়েহে আহোম ৰাজদৰবাৰত অসমীয়া ভাষা গ্ৰহণ কৰাৰ বহু আগৰ পৰাই কমতা আৰু কছাৰী ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত এক আঞ্চলিক সাহিত্যিক সংস্কৃতি গঢ় লৈ উঠিছিল।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |publisher=Harrassowitz |year=1976 |pages=45–50}}</ref> একেসময়তে পূব অসমতো সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় একীভূতকৰণৰ এটা সমান্তৰাল প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। উজনি অসমত আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক প্ৰাধান্য প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ পূৰ্বেই [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ প্ৰসাৰ ঘটিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰসমূহৰ পৰা দূৰত অৱস্থিত হ'লেও আহোমসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বেই চুতীয়া ৰাজ্যত হিন্দুকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=357}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে চুতীয়া সমাজত এটা স্তৰবিভক্ত হিন্দু সামাজিক ব্যৱস্থা গঢ় লৈ উঠিছিল। ঐতিহাসিক বিৱৰণসমূহ অনুসৰি, সেই সময়ত চুতীয়া ৰাজ্যত [[ব্ৰাহ্মণ]], কায়স্থ, [[কলিতা]] আৰু দৈৱজ্ঞ বা গণক আদি সামাজিক গোটৰ উপস্থিতি আছিল।<ref>{{cite book |last=Baruah |first=Swarnalata |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |location=New Delhi |year=1985 |page=230}}</ref><ref>{{cite book |last=Gogoi |first=Jahnabi |title=Agrarian System of Medieval Assam |publisher=Concept Publishing Company |year=2002 |page=21}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ [[একশৰণ নামধৰ্ম]] আন্দোলনৰ পূৰ্বেও পূব অসমত বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ উপস্থিতি আছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাৰ চুতীয়া তাম্ৰশাসনসমূহত বৈষ্ণৱ ব্ৰাহ্মণ আৰু বাসুদেৱৰ ভক্ত হিচাপে পৰিচিত ভূমিদান গ্ৰহীতাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজদৰবাৰ আৰু গ্ৰাম্য সমাজত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ উপস্থিতিৰ ইংগিত দিয়ে।<ref>{{cite journal |last=Shin |first=Jae-Eun |title=Descending from Demons, Ascending to Kshatriyas: Genealogical Claims and Political Process in Pre-modern Northeast India, the Chutiyas and the Dimasas |journal=The Indian Economic and Social History Review |volume=57 |issue=1 |year=2020 |pages=51–56 |doi=10.1177/0019464619894134}}</ref> পৰৱৰ্তী বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাসমূহতো [[শদিয়া]] আৰু কুণ্ডিলক বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ প্ৰাচীন কেন্দ্ৰ হিচাপে স্মৰণ কৰা হৈছে। ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰাত চুতীয়া ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত শদিয়াত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন আৰু স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ বিৱৰণ পোৱা যায়।{{efn|ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰা অনুসৰি, দুজন চুতীয়া ৰাজকুমাৰে নবদ্বীপত অধ্যয়ন কৰাৰ সময়ত কনৌজৰ শংকৰ্ষণ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণৰ সৈতে পৰিচিত হৈছিল। দেশলৈ উভতি অহাৰ পিছত জ্যেষ্ঠ ৰাজকুমাৰজনে শংকৰ্ষণ আৰু কেইবাটাও বৃত্তিজীৱী পৰিয়ালক শদিয়ালৈ আনি ঘাৰমৰা নদীৰ পাৰত এটা বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন কৰিছিল। প্ৰতিষ্ঠানটোক ভূমি, সেৱক আৰু বিষ্ণুৰ প্ৰতিমা দান কৰা হৈছিল। শংকৰ্ষণৰ উত্তৰাধিকাৰীসকলে পাঁচ পুৰুষলৈকে শদিয়াত থাকি চুতীয়া, দেউৰী, মিৰি আৰু আবৰসকলৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। আহোমসকলে চুতীয়া ৰাজ্য জয় কৰাৰ পিছত প্ৰতিষ্ঠানটো স্থানান্তৰিত হয় বুলি এই পৰম্পৰাত উল্লেখ আছে।<ref>{{cite journal |last1=Gogoi |first1=Himadri |last2=Dutta |first2=Tarun |title=Gharmora Satra and Its Archive |journal=Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry |volume=12 |issue=8 |year=2021 |pages=8018–8019}}</ref>}} কুণ্ডিলৰ সৈতে বদলা পদ্ম আতা আৰু বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষসকলৰ সম্পৰ্কৰ উল্লেখো বৈষ্ণৱ বংশাৱলীমূলক সাহিত্যত পোৱা যায়।{{efn|বদলা পদ্ম আতাৰ পূৰ্বপুৰুষসকল কুণ্ডিল বা কুণ্ডিলনগৰত বাস কৰিছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত পৰিয়ালটোৰ এটা শাখা নাৰায়ণপুৰ অঞ্চললৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor-last=Neog |editor-first=Maheswar |title=গুৰু চৰিত কথা |publisher=Lawyers Book Stall |year=1999 |page=373 |language=as}}</ref><ref>{{cite book |last=Dev Goswami |first=Narayan Chandra |title=Satriya Sanskritir Swarnarekha: Mahapurush Sri Sri Badula Padma Ata |publisher=Lawyers Book Stall |year=1984 |page=810}}</ref> ৰামানন্দ দ্বিজৰ ''শ্ৰীশ্ৰী বংশীগোপাল দেৱৰ চৰিত্ৰ''ত বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষ হৰিবৰক ''কুণ্ডিল গোষ্ঠী''ৰ লোক হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor1-last=Barua |editor1-first=Birinchi Kumar |editor2-last=Neog |editor2-first=Maheswar |title=Harivara Vipra's Babrubahnar Yuddha and Tamradhwajar Yuddha |publisher=Gauhati University |year=1960}}</ref>}} আনহাতে ''আদি চৰিত'' আৰু ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত''ত কুণ্ডিলৰ পৰা বাসুদেৱৰ প্ৰতিমা অনাৰ বিৱৰণ আছে।{{efn|''আদি চৰিত''ত [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]]ে কুণ্ডিলনগৰ ভ্ৰমণ কৰি তাৰ পৰা বাসুদেৱৰ এটা প্ৰতিমা লৈ অহাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite book |title=আদি চৰিত বা লক্ষ্মীপুৰৰ আদিম বুৰঞ্জী |author=মাধৱদেৱৰ নামত প্ৰচলিত |publisher=ভাৰতচন্দ্ৰ দাস |location=গুৱাহাটী |year=1928 |page=91 |url=https://as.wikisource.org/wiki/পৃষ্ঠা:আদিচৰিত.djvu/৯১ |language=as}}</ref> ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত'' অনুসৰি, [[জয়ধ্বজ সিংহ]]ই পৰৱৰ্তী সময়ত কুণ্ডিলৰ পৰা আন এটা বাসুদেৱ প্ৰতিমা আনি দামোদৰ ঠাকুৰৰ নৰুৱা সত্ৰত স্থাপন কৰাইছিল। এই সত্ৰখন বৰ্তমান ঢকুৱাখনাৰ [[বাসুদেৱ থান]] নামেৰে পৰিচিত।<ref>{{cite journal |last=Chutia |first=Manas |title=Vasudev Than Narowa Satra—in Historical Perspective |journal=Review of Research |volume=8 |issue=8 |date=May 2019 |pages=2–3 |url=https://oldror.lbp.world/UploadedData/11719.pdf}}</ref>}} এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজ্যত ব্ৰাহ্মণ্য, বৈষ্ণৱ আৰু স্থানীয় জনজাতীয় ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ সহাৱস্থানৰ কথা সূচায়। ইতিহাসবিদ ৰমেশ বুঢ়াগোহাঁয়েও পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া জাতি গঠনত [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদানৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। তেওঁৰ মতে, আহোম ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত চুতীয়াসকলৰ অন্তৰ্ভুক্তি আৰু তেওঁলোকৰ দক্ষ শিল্পী, কাৰিকৰ তথা প্ৰশাসনিক বিষয়াসকলৰ সংযোজনে পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজ্য গঠনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভিত্তি প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Buragohain |first=Ramesh |title=State Formation in Early Mediaeval Assam: A Case Study of the Chutiya State |url=http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20%28R%20Buragohain%29.pdf |date=2013 |page=122 |quote=They greatly contributed to the emerging political system of the time. With the pace of assimilations and acculturations under the hegemony of the Ahoms, they, in fact provided the much needed base for the birth of a greater broad-based Assamese state after the Ahoms in course of time. |archive-url=https://web.archive.org/web/20200916232253/http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20(R%20Buragohain).pdf |archive-date=16 September 2020 |url-status=live}}</ref> সেয়েহে আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক উত্থানৰ পূৰ্বেই চুতীয়া আৰু কমতা ৰাজ্যত অসমীয়া ভাষা, সাহিত্য আৰু ধৰ্মীয় বিকাশৰ বিভিন্ন প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল, যিসমূহে পৰৱৰ্তী অসমীয়া সমাজ গঠনত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ===বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ভূমিকা=== ষোড়শ শতিকাৰ পৰা [[একশৰণ নামধৰ্ম]]ই ইতিমধ্যে বিকশিত হৈ থকা অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিসৰক এক বৃহত্তৰ প্ৰতিষ্ঠানগত ভিত্তি প্ৰদান কৰে। [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]], [[মাধৱদেৱ]] আৰু তেওঁলোকৰ অনুগামীসকলৰ অসমীয়া আৰু [[ব্ৰজাৱলী ভাষা|ব্ৰজাৱলী]] ভাষাত ৰচিত সাহিত্যৰ লগতে [[সত্ৰ]] আৰু [[নামঘৰ]]সমূহে উমৈহতীয়া উপাসনা, সাহিত্যচৰ্চা, সংগীত, নাট্যপ্ৰদৰ্শন আৰু সামাজিক জীৱনৰ কেন্দ্ৰ গঢ়ি তুলিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, নৱবৈষ্ণৱ আন্দোলনে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয় গঠনৰ ইতিপূৰ্বে আৰম্ভ হোৱা প্ৰক্ৰিয়াক অধিক শক্তিশালী আৰু সুসংহত কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=357–359}}</ref> পৰৱৰ্তী আহোম ৰজাসকলে এই ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতা কৰিলেও সত্ৰ আৰু নামঘৰসমূহ মূলত আহোম ৰাজ্যই সৃষ্টি কৰা প্ৰতিষ্ঠান নাছিল। বৈষ্ণৱ ধৰ্মগুৰু আৰু তেওঁলোকৰ শিষ্যসকলৰ কাৰ্যকলাপৰ মাজেৰে এই প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সামাজিক ভিত্তি গঢ় লৈ উঠিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাজপৃষ্ঠপোষকতা বৃদ্ধি পায়। সপ্তদশ শতিকালৈকে আহোম আৰু কোচ উভয় ৰাজ্যই বৈষ্ণৱ আন্দোলনৰ বিস্তৃত জনসমৰ্থনক নিজৰ ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাৰ সৈতে সংযুক্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। সত্ৰসমূহে ৰাজন্যবৰ্গৰ পৰা ভূমি, জনশক্তি আৰু অন্যান্য সম্পদৰ অনুদান লাভ কৰিবলৈ ধৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> ===আহোম শাসনকালত সামূহিক পৰিচয়ৰ সুসংহতকৰণ=== অসমীয়া সামূহিক পৰিচয়ৰ ৰাজনৈতিক সুসংহতকৰণত [[আহোম ৰাজ্য]]ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইতিহাসবিদ উদয়ন মিশ্ৰৰ মতে, ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে বংগৰ মুছলমান শাসকসকলৰ সৈতে হোৱা সংঘাতৰ সময়ত বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোক আহোম শাসনৰ অধীনত উমৈহতীয়া শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে সংগঠিত হোৱাৰ ফলত এক বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজনৈতিক পৰিচয় গঢ় লোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল। তেওঁৰ বিৱৰণ অনুসৰি, [[চুহুংমুং]]ৰ (১৪৯৭–১৫৩৯) শাসনকালত আহোম ৰাজ্যই আক্ৰমণ প্ৰতিহত কৰাৰ লগতে পশ্চিমৰ কমতা আৰু কামৰূপ অঞ্চললৈ সামৰিক অভিযান চলাইছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> এই ৰাজনৈতিক একত্ৰীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া [[প্ৰতাপ সিংহ]]ৰ (১৬০৩–১৬৪১) শাসনকাল আৰু পৰৱৰ্তী আহোম–মোগল সংঘাতসমূহৰ সময়ত অধিক শক্তিশালী হয়। ১৬৭১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ [[শৰাইঘাটৰ যুদ্ধ]] এই সংঘাতসমূহৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য ঘটনা আছিল। মিশ্ৰৰ মতে, বংগ আৰু মোগল অধিকৃত অঞ্চলৰ পৰা অসমলৈ অহা মুছলমান সৈনিক, শিল্পী আৰু বৃত্তিজীৱীসকলৰ একাংশও আহোম ৰাজ্যৰ সমাজ আৰু প্ৰশাসনৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। তেওঁলোকে মোগল সম্প্ৰসাৰণ প্ৰতিহত কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> একেসময়তে আহোম ৰাজদৰবাৰ আৰু প্ৰশাসনত [[আহোম ভাষা]]ৰ সৈতে অসমীয়া ভাষাৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পায়। ইতিহাসবিদ অমলেন্দু গুহৰ মতে, আহোম–মোগল সংঘাতৰ সময়ছোৱাত অসমীয়া ভাষাই প্ৰথমে আহোম ভাষাৰ সৈতে সহাৱস্থান কৰিছিল আৰু ক্ৰমে ৰাজদৰবাৰ তথা প্ৰশাসনত আহোম ভাষাৰ স্থান অধিকাৰ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |year=1983 |page=9 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963}}</ref> এইদৰে আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বিভিন্ন ভাষিক, ধৰ্মীয় আৰু জাতিগত গোটক এক অধিক সংহত ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাৰ অধীনলৈ আনিছিল। একশৰণ নামধৰ্মৰ প্ৰসাৰ আৰু আহোম ৰজাসকলৰ হিন্দুধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতাৰ ফলত সপ্তদশ–অষ্টাদশ শতিকাত বড়ো-কছাৰী জনগোষ্ঠীসমূহৰ একাংশই হিন্দুধৰ্মৰ বিভিন্ন ধাৰা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে অসমীয়া সমাজত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী, বৰ্ণহিন্দু সম্প্ৰদায়, সমতলৰ জনজাতীয় গোট আৰু অসমীয়া মুছলমানসকল অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই প্ৰাক্-ঔপনিৱেশিক বিকাশৰ মাজেৰে এটা সামূহিক ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক সমাজ গঢ় লৈ উঠিছিল। অৱশ্যে আধুনিক ৰাজনৈতিক অৰ্থত অসমীয়া জাতীয়তাবাদৰ বিকাশ ঘটিছিল ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ ঔপনিৱেশিক পৰিস্থিতিত। এই জাতীয়তাবাদৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ আছিল ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |pages=1264–1265 |jstor=4407987}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> ===জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা=== অসমীয়া সমাজৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় পৰিৱৰ্তনক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ মাধ্যমেৰে ব্যাখ্যা কৰা হৈছে। এই প্ৰক্ৰিয়াৰ দুটা উল্লেখযোগ্য দিশ আছিল ৰাজ্য গঠনৰ সৈতে জড়িত সংস্কৃতায়ন আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত একশৰণ নামধৰ্মৰ জৰিয়তে হোৱা সামাজিক স্থানান্তৰ। ====সামাজিক পৰিৱৰ্তন==== ভাৰত-আৰ্য ভাষী আৰু ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ অসমলৈ বিস্তাৰৰ লগে লগে সংস্কৃতায়ন (''Sanskritisation'') আৰু স্থানীয়কৰণ বা দেশীয়কৰণ (''Deshification'')ৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। প্ৰথম প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় জনগোষ্ঠী আৰু ধৰ্মীয় পৰম্পৰাসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য সামাজিক ব্যৱস্থাৰ কিছু উপাদান গ্ৰহণ কৰিছিল। আনহাতে দ্বিতীয় প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় বিশ্বাস, দেৱ-দেৱী আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় সংস্কৃতিকো প্ৰভাৱিত কৰিছিল। হিউ বি. আৰ্বানে এই দুই প্ৰক্ৰিয়াক পৰস্পৰ সম্পৰ্কিত ৰূপত আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |pages=233–234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, এই পৰিৱৰ্তনসমূহ [[বৰ্মন ৰাজবংশ]]ৰ সময়ৰ পৰা, বিশেষকৈ পঞ্চম–অষ্টম শতিকাত, কামৰূপৰ সামাজিক ব্যৱস্থাত দেখা গৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=356}}</ref> আৰ্বানে কামৰূপৰ বৰ্মনসকলৰ পৰা অষ্টাদশ শতিকাৰ আহোমসকললৈকে অসমৰ বহু ৰাজবংশৰ স্থানীয় বা অনা-ভাৰত-আৰ্য পটভূমি আৰু তেওঁলোকৰ ক্ৰমাগত সংস্কৃতায়নৰ কথা উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |page=234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> ৰাজবংশসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰা গ্ৰহণ কৰাৰ লগে লগে তেওঁলোকৰ অধীনস্থ সমাজৰ বিভিন্ন গোটেও এই প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। অৱশ্যে ইয়াৰ ফলত স্থানীয় ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে বিলুপ্ত হোৱা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–357}}</ref> ====একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সামাজিক স্থানান্তৰ==== ষোড়শ শতিকাত একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ প্ৰসাৰে জনজাতীয় পৰিচয়ৰ পৰা বৰ্ণভিত্তিক সামাজিক পৰিচয়লৈ স্থানান্তৰৰ এটা নতুন পথ মুকলি কৰিছিল। বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোকে সত্ৰত গুৰুৰ পৰা শৰণ বা দীক্ষা গ্ৰহণ কৰি ক্ৰমে নিজৰ কিছুমান পুৰণি আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰিছিল আৰু নতুন ধৰ্মীয় তথা সামাজিক ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই বৰ্ণনা কৰা এটা সামাজিক স্থানান্তৰৰ আৰ্হিত দীক্ষা গ্ৰহণৰ পিছতো মদ্যপানৰ অভ্যাস বজাই ৰখা ব্যক্তিক ''মদাহী'' বুলি কোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ শৰণীয়া বা সৰু কোচ, কোচ, বৰকোচ, সৰুকেওট, বৰকেওট আৰু শেষত [[কলিতা]] পৰিচয় লাভ কৰিব পাৰিছিল। এই ধাৰাবাহিকতাত [[ব্ৰাহ্মণ]]সকলক অধিক উচ্চ সামাজিক স্থানত গণ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=358}}</ref> সত্ৰসমূহৰ বহু ধৰ্মগুৰু ব্ৰাহ্মণ গোস্বামী আছিল যদিও কিছুমান গোস্বামী পৰিয়াল পূৰ্বতে কায়স্থ আছিল। আনহাতে কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ জনজাতীয় বা সামাজিকভাৱে নিম্ন স্থানত গণ্য হোৱা গোটৰ সদস্য আছিল। শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজেৰে চুতীয়া, বৰাহী, মৰাণ, দেউৰী আৰু কছাৰীসকলৰ একাংশ ক্ৰমে সংস্কৃতায়িত অসমীয়া কৃষিজীৱী সমাজৰ সৈতে একীভূত হোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। বিশেষকৈ উজনি অসম আৰু কিছু পৰিমাণে মধ্য অসমত এই প্ৰক্ৰিয়া দৃশ্যমান আছিল। অৱশ্যে এই জনগোষ্ঠীসমূহে নিজৰ পূৰ্বৰ সকলো আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ মৰাণ, কৈৱৰ্ত, চণ্ডাল আৰু তাঁতী সম্প্ৰদায়ৰ লোক আছিল বুলিও উল্লেখ পোৱা যায়। নৃতত্ত্ববিদ অড্ৰে কেণ্টলীৰ মতে, শংকৰদেৱে মুছলমান, কৈৱৰ্ত, নগা আৰু গাৰো সম্প্ৰদায়ৰ লোককো ধৰ্মীয় গুৰুৰ দায়িত্ব প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Cantlie |first=Audrey |title=The Assamese: Religion, Caste and Sect in an Indian Village |publisher=Curzon Press |year=1984 |page=177}}</ref> ==স্বাধীনতা-উত্তৰ কালত অসমীয়া জাতি== ইংৰাজসকল অসমৰ পৰা যোৱাৰ পাচত অসমতো বহুতো পৰিৱৰ্তন ঘটিল। প্ৰতিটো প্ৰধান পাৰ্বত্য গোষ্ঠীয়ে অসমৰ পৰা আঁতৰি গৈ নিজৰ নিজৰ সুকীয়া ৰাজ্য স্থাপন কৰিলে। লগে লগে অসমীয়া জাতিৰ প্ৰসাৰতাটো ইয়াৰ স্পষ্ট প্ৰভাৱ পৰিল। অসম বুলি থাকিলগৈ পাতল জনবসতিৰে মিকিৰ পাহাৰ (বৰ্তমানৰ কাৰ্বি আংলং)আৰু উত্তৰ কাছাৰ অঞ্চল, কাছাৰ জিলা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক উপত্যকাকে বুজায়। অসমৰ কোনো এটা [[খিলঞ্জীয়া লোক|খিলঞ্জীয়া জনগোষ্ঠী]] মানুহে অসমীয়া জাতিৰ মানুহ। <ref> অসম অভিধান, শান্তনু কৌশিক বৰুৱা, বনলতা,২০০১,পৃষ্ঠা-২৬-২৯ (১)</ref> ==অসমীয়া জাতিত ভাঙোন== মূলতঃ ছবছৰীয়া অসম আন্দোলনৰ পাচৰ সময়ছোৱাৰ পৰাই অসমীয়া জাতিৰ ৰাজহাড়স্বৰূপ জনগোষ্ঠীসমূহৰৰ মাজত বিভিন্ন ধৰণৰ অসন্তুষ্টিয়ে গা কৰি উঠিছে। ফলস্বৰূপে তেওঁলোকে অসমীয়া জাতি ৰূপে নিজৰ পৰিচয় পৰিত্যাগ কৰি নিজস্ব স্বকীয় জনগোষ্ঠীয় পৰিচয় দিবলৈ আগ্ৰহী হৈ উঠিছে। তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক অনগ্ৰসৰতা আৰু কিছুমান সুবিধাবাদী ৰাজনীতিবিদৰ কাৰুকাৰ্যই এইক্ষেত্ৰত যথেষ্ট পৰিমাণে উদগণি জগাই আহিছে। অৱশ্যে অসমৰ কেইবাজনো ৰাজনৈতিক নেতাই কৰা অদূৰদৰ্শী আৰু অপৰিপক্ব সিদ্ধান্তসমূহেও এই ভাঙোনত অৰিহনা যোগাইছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==টোকা== {{notelist}} ==উৎস প্ৰসংগ== #Baruah, Sanjib (1994). "'Ethnic' Conflict as State—Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism". Modern Asian Studies. 28 (3): 649–671. doi:[[doi:10.1017/S0026749X00011896|10.1017/S0026749X00011896]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/313047 313047]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:144065698 144065698]. #Cantile, Audrey (1984). The Assamese. Curzon Press. #Deka, Harekrishna (2005). "The Assamese Mind: contours of a landscape". India International Centre Quarterly. 32 (2/3): 189–202. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/23006027 23006027]. #Grierson, G A, ed. (1903). [https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463#page/1/mode/1up Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family Eastern Group]. Vol. V. #Guha, Amalendu (December 1983), [https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/bitstream/123456789/3259/1/OP_64_The_ahom_political_system.pdf "The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)"] (PDF), Social Scientist, 11 (12): 3–34, doi:10.2307/3516963, JSTOR 3516963 #Guha, Amalendu (1984). "Nationalism: Pan-Indian and Regional in a Historical Perspective". Social Scientist. 12 (2): 42–65. doi:[[doi:10.2307/3517093|10.2307/3517093]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/3517093 3517093]. #Misra, Udayon (1999). "Immigration and Identity Transformation in Assam". Economic and Political Weekly. 34 (21): 1264–1271. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/4407987 4407987]. #Sharma, Chandan Kumar (2009). "Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity". In Medhi, B.K (ed.). Tribes of North-East India: Issues and Challenges. Delhi: Omsons Publications. pp. 354–366. #Urban, Hugh B. (2011). [https://www.researchgate.net/publication/270529066 "The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam"]. The Journal of Hindu Studies. 4 (3): 231–247. doi:[[doi:10.1093/jhs/hir034|10.1093/jhs/hir034]]. ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:অসম]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সামাজিক সম্প্ৰদায়সমূহ]] kwli1jhxm6pdn2kr0comngb4d9tzerd 646533 646532 2026-10-22T15:29:52Z Ananya Taye 28065 merge both sections to maintain NPOV 646533 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group |group = অসমীয়া জাতি |native_name = অসমীয়া {{unicode|Assamese}} |population = ১৩,২৬৮,৪৮৪ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>{{cite web|url=http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |title=Archived copy |accessdate=2016-05-17 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160609213014/http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |archivedate=2016-06-09 |df= }}</ref> |region1 = {{flag|India}} |pop1 = ১৩,১৩৩,২৩৭ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160907221310/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece |date=2016-09-07 }} Less than 50 per cent Assamese speakers in Assam, The Hindu, January 9, 2008.</ref> |ref1 = |region2 = {{flag|Bangladesh}} |pop2 = ২২,৪৫৬ (২০০১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref2 = |region3 = {{flag|Bhutan}} |pop3 = ৫৪,২৬৮ (২০১১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref3 = |region4 = |pop4 = |ref4 = |region5 = |pop5 = |ref5 = |region6 = |pop6 = |ref6 = |region7 = |pop7 = |ref7 = |region8 = |pop8 = |ref8 = |region9 = |pop9 = |ref9 = |region10 = |pop10 = |ref10 = |languages = [[File:Assamese Bengali letter A (red).png|15px]] [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (''<small>[[কামৰূপী উপভাষা|কামৰূপী]], [[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]], [[দেৱান উপভাষা|দেৱান]], [[নলবৰীয়া উপভাষা|নলবৰীয়া]] আদি উপভাষা</small>'') |religions = ''সংখ্যাগুৰু:'' [[File:Om.svg|17px]] [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] (প্ৰধানকৈ''[[File:Sankaradeva.jpg|17px]][[একশৰণ নাম ধৰ্ম]]) [[অসমৰ জনজাতীয় ধৰ্ম]]: • [[ফুৰালুঙ ধৰ্ম]] •[[File:Flag of Donyi-Polo.svg|17px]] [[ডনি পল]] •[[File:Bathouism flag.svg|17px]] [[বাথৌ ধৰ্ম]] •তিৱা জনজাতীয় ধৰ্ম ''অন্যান্য:''[[File:Allah-green.svg|17px]] [[ইছলাম]] • [[File:Christianity Symbol.svg|17px]] [[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম|খ্ৰীষ্টান]] • [[File:Khanda.svg|17px]] [[শিখ ধৰ্ম|শিখ]]<ref>{{cite web |last1=Mar 14 |first1=Yudhvir Rana / TNN / |title=Mission roots brings Assamese Sikhs to Punjab {{!}} India News - Times of India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Mission-roots-brings-Assamese-Sikhs-to-Punjab/articleshow/4262528.cms |website=The Times of India |language=en}}</ref> |related = [[চীনা-তিব্বতীয়]] ([[বড়ো-কছাৰী]], [[টানি জাতি]], [[কাৰ্বি]]), [[টাই জাতি]], [[আৰ্য-ভাৰতীয়]], অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক |footnotes = }} '''অসমীয়া জাতি''' হৈছে প্ৰধানকৈ [[অসমীয়া ভাষা]]ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এক সামাজিক-জাতিগত আৰু ভাষিক সম্প্ৰদায়।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |page=190}}</ref> এই পৰিচয় ঐতিহাসিকভাৱে বিভিন্ন ভাষিক আৰু জাতিগত জনগোষ্ঠীৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক একীভূতকৰণৰ ফলত গঢ় লৈ উঠিছে। ইয়াৰ গঠনত অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক, চীনা-তিব্বতীয়, ভাৰত-আৰ্য আৰু টাই ভাষা-পৰিয়ালৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীসমূহে ভূমিকা পালন কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে এই ঐতিহাসিক একীভূতকৰণক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=354–366}}</ref> [[চ্যু-কা-ফা|চাওলুং চ্যু-কা-ফাক]] অসম তথা অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>“...Sukapha was the father of Assamese nation...” {{Cite web |last=Nirmolia |first=Lakhya Pratim |title=Sukapha and His Life: An Overview |website=Academia.edu |url=https://www.academia.edu/143089794/Sukapha_and_his_Life_An_Overview |page=3 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref><ref>“laid the foundation for a great society named Assam” {{Cite paper |last=Boruah |first=Jayanta |title=Sukaphaa the Legend: An Essay on His Contributions in the Formation of Greater Assamese Community |date=2020-02-07 |ssrn=3534274 |doi=10.2139/ssrn.3534274 |url=https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3534274 |page=1 |access-date=2026-10-22}}</ref><ref>“...unified the people of Assam to be called as an Assamese race.” {{Cite journal |last=Doley |first=Piku |title=Role of Su-Ka-Pha in Founding Ahom Kingdom in Assam |journal=Pratidhwani the Echo |volume=3 |issue=1 |pages=55–58 |date=2014-07 |url=https://www.thecho.in/files/Piku-Doley-.pdf |page=57 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> ''অসমীয়া জাতি'' আৰু ''অসমৰ বাসিন্দাসকল'' সম্পূৰ্ণ সমাৰ্থক ধাৰণা নহয়। ''অসমৰ বাসিন্দা'' বুলিলে ৰাজ্যখনত বসবাস কৰা সকলো ভাষিক আৰু জাতিগত সম্প্ৰদায়ৰ লোকক বুজোৱা হয়; আনহাতে ''অসমীয়া জাতি'' বুলিলে ঐতিহাসিকভাৱে বিকশিত হোৱা এক উমৈহতীয়া ভাষিক, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ক বুজোৱা হয়। এই পৰিচয়ৰ সৈতে প্ৰধানকৈ অসমীয়া ভাষাৰ সম্পৰ্ক থাকিলেও ইয়াক কেৱল এটা বংশগত জনগোষ্ঠীৰ মাজত সীমাবদ্ধ কৰিব নোৱাৰি। অৱশ্যে অসমৰ বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় সমাজত ''অসমীয়া'' পৰিচয়ৰ পৰিসৰ আৰু সংজ্ঞাক লৈ ঐতিহাসিক আৰু ৰাজনৈতিক মতভেদ আছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয়ৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ হৈছে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]। ২০১১ চনৰ ভাৰতৰ ভাষাভিত্তিক লোকপিয়ল অনুসৰি, দেশখনত অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা আছিল ১,৫৩,১১,৩৫১ গৰাকী। ইয়াৰে ১,৫০,৯৭,২৫৭ গৰাকী অসমত বাস কৰিছিল, যি ৰাজ্যখনৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৪৮.৩৮ শতাংশ।<ref>{{cite web |title=Abstract of Speakers' Strength of Languages and the Mother Tongues – 2011 |publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India |url=https://censusindia.gov.in/2011Census/C-16_25062018_NEW.pdf}}</ref> এই পৰিসংখ্যা অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা; ইয়াক অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ধাৰী সকলো লোকৰ সুনিৰ্দিষ্ট জনসংখ্যা হিচাপে গণ্য কৰিব নোৱাৰি। ==নাম== '''অসমীয়া''': প্ৰথম অৱস্থাত ''অসম'' বা ''আছাম'' শব্দটো [[আহোম ৰাজ্য]] আৰু [[আহোম জনগোষ্ঠী]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। পাছলৈ আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ এক বৃহৎ অংশ জয় কৰাৰ লগে লগে এই শব্দটোৰ প্ৰচলন বৃদ্ধি পায়। ''অসম'' নামৰ সৈতে অসমীয়া ভাষাৰ ''-ীয়া'' প্ৰত্যয় যোগ হৈ পৰৱৰ্তী সময়ত অসম ৰাজ্যৰ বাসিন্দাসকলক ''অসমীয়া'' বুলি জনা যায়।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati, Assam |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> '''আছামিজ (Assamese)''': ইংৰাজী ''Assamese'' শব্দটো ''Assam'' নামৰ পৰা গঠিত, য'ত ''-ese'' প্ৰত্যয়টোৱে কোনো অঞ্চলৰ ভাষা বা বাসিন্দাক বুজায়। ইংৰাজী ''Assam'' নামটো প্ৰথমে জন ভান লিনেনে ১৬৬১ চনত [[আহোম ৰাজ্য]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল আৰু ১৬৬২ চনত প্ৰকাশিত এখন মানচিত্ৰত এই নামটো অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Map of Bengale |url=http://www.indiawijzer.nl/links/assam/map_of_bengale.jpg |website=Indiawijzer.nl |access-date=2026-10-22}}</ref> ফ্ৰান্সিছ হেমিল্টনে ১৮০৭ৰ পৰা ১৮১৪ চনৰ ভিতৰত কৰা অসম ভ্ৰমণৰ বিৱৰণত ''Original Assamese'' শব্দটো [[আহোম ভাষা]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Hamilton |first=Francis |title=An Account of Assam |location=Gauhati |date=1963 |url=https://ia801402.us.archive.org/28/items/in.ernet.dli.2015.461953/2015.461953.An-Account.pdf |page=7 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনকালত ''Assamese'' শব্দটোৰ ব্যৱহাৰ বিস্তৃত হয়। সেই সময়ৰ প্ৰশাসনিক আৰু ভাষাতাত্ত্বিক সাহিত্যত এই শব্দটো অসমীয়া ভাষা, ভাষাভাষী জনগোষ্ঠী আৰু অসমৰ বাসিন্দাসকলক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Grierson |editor-first=G. A. |title=Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family, Eastern Group |volume=V |year=1903 |page=393 |url=https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463}}</ref> অৱশ্যে অসমীয়া ভাষা আৰু সাহিত্যৰ বিকাশ ঔপনিৱেশিক যুগ আৰু আহোম ৰাজদৰবাৰত ভাষাটোৰ গ্ৰহণৰ বহু আগতেই আৰম্ভ হৈছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাত [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]] আৰু [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]]ই সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে, মধ্য অসমৰ কছাৰী শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, এই সাহিত্যই তেতিয়ালৈকে অসমীয়া ভাষা এক শক্তিশালী সাহিত্যিক মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |year=1976 |pages=45–50}}</ref> অসমীয়া ভাষা আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ বিকাশ কেৱল [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ সীমাত আবদ্ধ নাছিল। ঐতিহাসিকভাৱে [[কমতা ৰাজ্য|কমতা]], [[কোচ ৰাজ্য|কোচ]], [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] আৰু [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত অঞ্চলসমূহেও এই প্ৰক্ৰিয়াত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইয়াৰে কিছুমান অঞ্চল আহোম শাসনৰ স্থায়ী অধীনলৈ অহা নাছিল যদিও তাত অসমীয়া বা সম্পৰ্কিত আঞ্চলিক ভাষাৰূপৰ প্ৰচলন আছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত বহু জনগোষ্ঠীয়ে অসমীয়াক মাতৃভাষা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–359}}</ref> হৰেকৃষ্ণ ডেকাৰ মতে, বৰ্তমানৰ অসমীয়া নামটো প্ৰচলিত হোৱাৰ পূৰ্বেই ভাষা আৰু সাহিত্যই এক উমৈহতীয়া সাংস্কৃতিক পৰিচয় গঢ়াত ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |pages=189–202}}</ref> ঔপনিৱেশিক বিৱৰণত ''Assamese'' শব্দটো ভাষাভাষীৰ লগতে অঞ্চলটোৰ জনসমষ্টিক বুজাবলৈও ব্যৱহৃত হৈছিল। হেনৰি ৱাটাৰফিল্ডে ১৮৭৫ চনত প্ৰকাশিত ১৮৭১–৭২ চনৰ ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ লোকপিয়ল-সম্পৰ্কীয় স্মাৰকত অসমীয়াসকলে বঙালী ভাষাৰ সৈতে যথেষ্ট সাদৃশ্য থকা এটা ভাষা কয় আৰু তেওঁলোকৰ মাজত ইণ্ড-চীনা জনগোষ্ঠীৰ মিশ্ৰণ আছে বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |location=London |year=1875 |page=19 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/ |quote=...speak a language very similar to Bengali, but have a large mixture of Indo-Chinese blood...}}</ref> ==সংজ্ঞা আৰু পৰিচয়== অসমীয়া জাতিৰ সংজ্ঞা ঐতিহাসিকভাৱে পৰিৱৰ্তনশীল আৰু ৰাজনৈতিকভাৱে বিতৰ্কিত। অসম এখন বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় ৰাজ্য হোৱা বাবে সকলো বাসিন্দাকে একেটা জাতিগত বা ভাষিক পৰিচয়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব নোৱাৰি। বিশেষকৈ ১৯৮৫ চনৰ [[অসম চুক্তি]]ৰ ষষ্ঠ দফা ৰূপায়ণৰ ক্ষেত্ৰত ''অসমীয়া লোক''ৰ সংজ্ঞা নিৰ্ধাৰণ কৰাটো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় হৈ পৰিছে। এই দফাত অসমীয়া লোকসকলৰ সাংস্কৃতিক, সামাজিক আৰু ভাষিক পৰিচয় তথা ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ উদ্দেশ্যে সাংবিধানিক, আইনগত আৰু প্ৰশাসনিক সুৰক্ষা প্ৰদানৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news |title=Assamese People definition rocks Assembly |work=The Hindu |date=1 April 2015 |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/assamese-people-definition-rocks-assembly/article7055297.ece}}</ref> ২০০০ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত [[সদৌ অসম ছাত্ৰ সন্থা]]ই ১৯৫১ চনৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় নাগৰিকপঞ্জী]]ত নাম থকা ব্যক্তি আৰু তেওঁলোকৰ বংশধৰসকলক অসমীয়া হিচাপে গণ্য কৰাৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছিল। অৱশ্যে এইটো সংগঠনটোৰ প্ৰস্তাৱিত সংজ্ঞা আছিল, সৰ্বজনস্বীকৃত বা চূড়ান্ত আইনগত সংজ্ঞা নহয়।<ref>{{cite news |last=Hussain |first=Wasbir |title=Of Natives and Aliens |work=The Hindu |date=24 April 2000 |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-miscellaneous/tp-others/of-natives-and-aliens/article28013077.ece}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ক বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা ঐতিহাসিক একীভূতকৰণ আৰু ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা''ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=355}}</ref> ==অসমীয়া জাতি গঠনৰ ইতিহাস== অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয় কোনো এখন নিৰ্দিষ্ট ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা বা একক সামৰিক সংঘাতৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা নাছিল। ইয়াৰ বিকাশ ঘটিছিল [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]ৰ বিভিন্ন জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় জনগোষ্ঠীৰ মাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি চলা সামাজিক, ভাষিক, সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় আদান-প্ৰদানৰ মাজেৰে। আঞ্চলিক ৰাজ্যসমূহৰ প্ৰতিষ্ঠা, স্থায়ী কৃষিৰ সম্প্ৰসাৰণ, আন্তঃবিবাহ, হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ বিস্তাৰ আৰু উমৈহতীয়া কথিত ভাষাৰ বিকাশে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীক ক্ৰমে এক বৃহত্তৰ সমাজৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিছিল। সমাজবিজ্ঞানী চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'') হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছে, য'ত জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় উভয় গোটেই অসমীয়া সমাজ গঠনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–356}}</ref> ===অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি=== অসমীয়া ভাষিক আৰু সাহিত্যিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি মধ্যযুগৰ প্ৰথমাৰ্ধতে গঢ় লৈ উঠিছিল। চতুৰ্দশ শতিকালৈকে [[অসমীয়া ভাষা]] বিভিন্ন আঞ্চলিক ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত সাহিত্য ৰচনাৰ এটা মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হৈছিল। [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]] আৰু আন কবিসকলে সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে মধ্য অসমৰ এজন [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সাহিত্যৰ ইতিহাসবিদ সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, চতুৰ্দশ শতিকাৰ পৰা সংৰক্ষিত এই সাহিত্যিক নিদৰ্শনসমূহে সেই সময়লৈকে অসমীয়া ভাষা সাহিত্যিক প্ৰকাশৰ এটা শক্তিশালী মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে। সেয়েহে আহোম ৰাজদৰবাৰত অসমীয়া ভাষা গ্ৰহণ কৰাৰ বহু আগৰ পৰাই কমতা আৰু কছাৰী ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত এক আঞ্চলিক সাহিত্যিক সংস্কৃতি গঢ় লৈ উঠিছিল।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |publisher=Harrassowitz |year=1976 |pages=45–50}}</ref> একেসময়তে পূব অসমতো সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় একীভূতকৰণৰ এটা সমান্তৰাল প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। উজনি অসমত আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক প্ৰাধান্য প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ পূৰ্বেই [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ প্ৰসাৰ ঘটিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰসমূহৰ পৰা দূৰত অৱস্থিত হ'লেও আহোমসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বেই চুতীয়া ৰাজ্যত হিন্দুকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=357}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে চুতীয়া সমাজত এটা স্তৰবিভক্ত হিন্দু সামাজিক ব্যৱস্থা গঢ় লৈ উঠিছিল। ঐতিহাসিক বিৱৰণসমূহ অনুসৰি, সেই সময়ত চুতীয়া ৰাজ্যত [[ব্ৰাহ্মণ]], কায়স্থ, [[কলিতা]] আৰু দৈৱজ্ঞ বা গণক আদি সামাজিক গোটৰ উপস্থিতি আছিল।<ref>{{cite book |last=Baruah |first=Swarnalata |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |location=New Delhi |year=1985 |page=230}}</ref><ref>{{cite book |last=Gogoi |first=Jahnabi |title=Agrarian System of Medieval Assam |publisher=Concept Publishing Company |year=2002 |page=21}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ [[একশৰণ নামধৰ্ম]] আন্দোলনৰ পূৰ্বেও পূব অসমত বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ উপস্থিতি আছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাৰ চুতীয়া তাম্ৰশাসনসমূহত বৈষ্ণৱ ব্ৰাহ্মণ আৰু বাসুদেৱৰ ভক্ত হিচাপে পৰিচিত ভূমিদান গ্ৰহীতাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজদৰবাৰ আৰু গ্ৰাম্য সমাজত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ উপস্থিতিৰ ইংগিত দিয়ে।<ref>{{cite journal |last=Shin |first=Jae-Eun |title=Descending from Demons, Ascending to Kshatriyas: Genealogical Claims and Political Process in Pre-modern Northeast India, the Chutiyas and the Dimasas |journal=The Indian Economic and Social History Review |volume=57 |issue=1 |year=2020 |pages=51–56 |doi=10.1177/0019464619894134}}</ref> পৰৱৰ্তী বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাসমূহতো [[শদিয়া]] আৰু কুণ্ডিলক বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ প্ৰাচীন কেন্দ্ৰ হিচাপে স্মৰণ কৰা হৈছে। ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰাত চুতীয়া ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত শদিয়াত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন আৰু স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ বিৱৰণ পোৱা যায়।{{efn|ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰা অনুসৰি, দুজন চুতীয়া ৰাজকুমাৰে নবদ্বীপত অধ্যয়ন কৰাৰ সময়ত কনৌজৰ শংকৰ্ষণ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণৰ সৈতে পৰিচিত হৈছিল। দেশলৈ উভতি অহাৰ পিছত জ্যেষ্ঠ ৰাজকুমাৰজনে শংকৰ্ষণ আৰু কেইবাটাও বৃত্তিজীৱী পৰিয়ালক শদিয়ালৈ আনি ঘাৰমৰা নদীৰ পাৰত এটা বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন কৰিছিল। প্ৰতিষ্ঠানটোক ভূমি, সেৱক আৰু বিষ্ণুৰ প্ৰতিমা দান কৰা হৈছিল। শংকৰ্ষণৰ উত্তৰাধিকাৰীসকলে পাঁচ পুৰুষলৈকে শদিয়াত থাকি চুতীয়া, দেউৰী, মিৰি আৰু আবৰসকলৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। আহোমসকলে চুতীয়া ৰাজ্য জয় কৰাৰ পিছত প্ৰতিষ্ঠানটো স্থানান্তৰিত হয় বুলি এই পৰম্পৰাত উল্লেখ আছে।<ref>{{cite journal |last1=Gogoi |first1=Himadri |last2=Dutta |first2=Tarun |title=Gharmora Satra and Its Archive |journal=Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry |volume=12 |issue=8 |year=2021 |pages=8018–8019}}</ref>}} কুণ্ডিলৰ সৈতে বদলা পদ্ম আতা আৰু বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষসকলৰ সম্পৰ্কৰ উল্লেখো বৈষ্ণৱ বংশাৱলীমূলক সাহিত্যত পোৱা যায়।{{efn|বদলা পদ্ম আতাৰ পূৰ্বপুৰুষসকল কুণ্ডিল বা কুণ্ডিলনগৰত বাস কৰিছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত পৰিয়ালটোৰ এটা শাখা নাৰায়ণপুৰ অঞ্চললৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor-last=Neog |editor-first=Maheswar |title=গুৰু চৰিত কথা |publisher=Lawyers Book Stall |year=1999 |page=373 |language=as}}</ref><ref>{{cite book |last=Dev Goswami |first=Narayan Chandra |title=Satriya Sanskritir Swarnarekha: Mahapurush Sri Sri Badula Padma Ata |publisher=Lawyers Book Stall |year=1984 |page=810}}</ref> ৰামানন্দ দ্বিজৰ ''শ্ৰীশ্ৰী বংশীগোপাল দেৱৰ চৰিত্ৰ''ত বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষ হৰিবৰক ''কুণ্ডিল গোষ্ঠী''ৰ লোক হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor1-last=Barua |editor1-first=Birinchi Kumar |editor2-last=Neog |editor2-first=Maheswar |title=Harivara Vipra's Babrubahnar Yuddha and Tamradhwajar Yuddha |publisher=Gauhati University |year=1960}}</ref>}} আনহাতে ''আদি চৰিত'' আৰু ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত''ত কুণ্ডিলৰ পৰা বাসুদেৱৰ প্ৰতিমা অনাৰ বিৱৰণ আছে।{{efn|''আদি চৰিত''ত [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]]ে কুণ্ডিলনগৰ ভ্ৰমণ কৰি তাৰ পৰা বাসুদেৱৰ এটা প্ৰতিমা লৈ অহাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite book |title=আদি চৰিত বা লক্ষ্মীপুৰৰ আদিম বুৰঞ্জী |author=মাধৱদেৱৰ নামত প্ৰচলিত |publisher=ভাৰতচন্দ্ৰ দাস |location=গুৱাহাটী |year=1928 |page=91 |url=https://as.wikisource.org/wiki/পৃষ্ঠা:আদিচৰিত.djvu/৯১ |language=as}}</ref> ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত'' অনুসৰি, [[জয়ধ্বজ সিংহ]]ই পৰৱৰ্তী সময়ত কুণ্ডিলৰ পৰা আন এটা বাসুদেৱ প্ৰতিমা আনি দামোদৰ ঠাকুৰৰ নৰুৱা সত্ৰত স্থাপন কৰাইছিল। এই সত্ৰখন বৰ্তমান ঢকুৱাখনাৰ [[বাসুদেৱ থান]] নামেৰে পৰিচিত।<ref>{{cite journal |last=Chutia |first=Manas |title=Vasudev Than Narowa Satra—in Historical Perspective |journal=Review of Research |volume=8 |issue=8 |date=May 2019 |pages=2–3 |url=https://oldror.lbp.world/UploadedData/11719.pdf}}</ref>}} এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজ্যত ব্ৰাহ্মণ্য, বৈষ্ণৱ আৰু স্থানীয় জনজাতীয় ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ সহাৱস্থানৰ কথা সূচায়। ইতিহাসবিদ ৰমেশ বুঢ়াগোহাঁয়েও পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া জাতি গঠনত [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদানৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। তেওঁৰ মতে, আহোম ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত চুতীয়াসকলৰ অন্তৰ্ভুক্তি আৰু তেওঁলোকৰ দক্ষ শিল্পী, কাৰিকৰ তথা প্ৰশাসনিক বিষয়াসকলৰ সংযোজনে পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজ্য গঠনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভিত্তি প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Buragohain |first=Ramesh |title=State Formation in Early Mediaeval Assam: A Case Study of the Chutiya State |url=http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20%28R%20Buragohain%29.pdf |date=2013 |page=122 |quote=They greatly contributed to the emerging political system of the time. With the pace of assimilations and acculturations under the hegemony of the Ahoms, they, in fact provided the much needed base for the birth of a greater broad-based Assamese state after the Ahoms in course of time. |archive-url=https://web.archive.org/web/20200916232253/http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20(R%20Buragohain).pdf |archive-date=16 September 2020 |url-status=live}}</ref> সেয়েহে আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক উত্থানৰ পূৰ্বেই চুতীয়া আৰু কমতা ৰাজ্যত অসমীয়া ভাষা, সাহিত্য আৰু ধৰ্মীয় বিকাশৰ বিভিন্ন প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল, যিসমূহে পৰৱৰ্তী অসমীয়া সমাজ গঠনত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ===বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ভূমিকা=== ষোড়শ শতিকাৰ পৰা [[একশৰণ নামধৰ্ম]]ই ইতিমধ্যে বিকশিত হৈ থকা অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিসৰক এক বৃহত্তৰ প্ৰতিষ্ঠানগত ভিত্তি প্ৰদান কৰে। [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]], [[মাধৱদেৱ]] আৰু তেওঁলোকৰ অনুগামীসকলৰ অসমীয়া আৰু [[ব্ৰজাৱলী ভাষা|ব্ৰজাৱলী]] ভাষাত ৰচিত সাহিত্যৰ লগতে [[সত্ৰ]] আৰু [[নামঘৰ]]সমূহে উমৈহতীয়া উপাসনা, সাহিত্যচৰ্চা, সংগীত, নাট্যপ্ৰদৰ্শন আৰু সামাজিক জীৱনৰ কেন্দ্ৰ গঢ়ি তুলিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, নৱবৈষ্ণৱ আন্দোলনে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয় গঠনৰ ইতিপূৰ্বে আৰম্ভ হোৱা প্ৰক্ৰিয়াক অধিক শক্তিশালী আৰু সুসংহত কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=357–359}}</ref> পৰৱৰ্তী আহোম ৰজাসকলে এই ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতা কৰিলেও সত্ৰ আৰু নামঘৰসমূহ মূলত আহোম ৰাজ্যই সৃষ্টি কৰা প্ৰতিষ্ঠান নাছিল। বৈষ্ণৱ ধৰ্মগুৰু আৰু তেওঁলোকৰ শিষ্যসকলৰ কাৰ্যকলাপৰ মাজেৰে এই প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সামাজিক ভিত্তি গঢ় লৈ উঠিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাজপৃষ্ঠপোষকতা বৃদ্ধি পায়। সপ্তদশ শতিকালৈকে আহোম আৰু কোচ উভয় ৰাজ্যই বৈষ্ণৱ আন্দোলনৰ বিস্তৃত জনসমৰ্থনক নিজৰ ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাৰ সৈতে সংযুক্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। সত্ৰসমূহে ৰাজন্যবৰ্গৰ পৰা ভূমি, জনশক্তি আৰু অন্যান্য সম্পদৰ অনুদান লাভ কৰিবলৈ ধৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> ===আহোম শাসনকালত সামূহিক পৰিচয়ৰ সুসংহতকৰণ=== অসমীয়া সামূহিক পৰিচয়ৰ ৰাজনৈতিক সুসংহতকৰণত [[আহোম ৰাজ্য]]ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইতিহাসবিদ উদয়ন মিশ্ৰৰ মতে, ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে বংগৰ মুছলমান শাসকসকলৰ সৈতে হোৱা সংঘাতৰ সময়ত বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোক আহোম শাসনৰ অধীনত উমৈহতীয়া শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে সংগঠিত হোৱাৰ ফলত এক বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজনৈতিক পৰিচয় গঢ় লোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল। তেওঁৰ বিৱৰণ অনুসৰি, [[চুহুংমুং]]ৰ (১৪৯৭–১৫৩৯) শাসনকালত আহোম ৰাজ্যই আক্ৰমণ প্ৰতিহত কৰাৰ লগতে পশ্চিমৰ কমতা আৰু কামৰূপ অঞ্চললৈ সামৰিক অভিযান চলাইছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> এই ৰাজনৈতিক একত্ৰীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া [[প্ৰতাপ সিংহ]]ৰ (১৬০৩–১৬৪১) শাসনকাল আৰু পৰৱৰ্তী আহোম–মোগল সংঘাতসমূহৰ সময়ত অধিক শক্তিশালী হয়। ১৬৭১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ [[শৰাইঘাটৰ যুদ্ধ]] এই সংঘাতসমূহৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য ঘটনা আছিল। মিশ্ৰৰ মতে, বংগ আৰু মোগল অধিকৃত অঞ্চলৰ পৰা অসমলৈ অহা মুছলমান সৈনিক, শিল্পী আৰু বৃত্তিজীৱীসকলৰ একাংশও আহোম ৰাজ্যৰ সমাজ আৰু প্ৰশাসনৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। তেওঁলোকে মোগল সম্প্ৰসাৰণ প্ৰতিহত কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> একেসময়তে আহোম ৰাজদৰবাৰ আৰু প্ৰশাসনত [[আহোম ভাষা]]ৰ সৈতে অসমীয়া ভাষাৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পায়। ইতিহাসবিদ অমলেন্দু গুহৰ মতে, আহোম–মোগল সংঘাতৰ সময়ছোৱাত অসমীয়া ভাষাই প্ৰথমে আহোম ভাষাৰ সৈতে সহাৱস্থান কৰিছিল আৰু ক্ৰমে ৰাজদৰবাৰ তথা প্ৰশাসনত আহোম ভাষাৰ স্থান অধিকাৰ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |year=1983 |page=9 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963}}</ref> এইদৰে আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বিভিন্ন ভাষিক, ধৰ্মীয় আৰু জাতিগত গোটক এক অধিক সংহত ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাৰ অধীনলৈ আনিছিল। একশৰণ নামধৰ্মৰ প্ৰসাৰ আৰু আহোম ৰজাসকলৰ হিন্দুধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতাৰ ফলত সপ্তদশ–অষ্টাদশ শতিকাত বড়ো-কছাৰী জনগোষ্ঠীসমূহৰ একাংশই হিন্দুধৰ্মৰ বিভিন্ন ধাৰা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে অসমীয়া সমাজত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী, বৰ্ণহিন্দু সম্প্ৰদায়, সমতলৰ জনজাতীয় গোট আৰু অসমীয়া মুছলমানসকল অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই প্ৰাক্-ঔপনিৱেশিক বিকাশৰ মাজেৰে এটা সামূহিক ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক সমাজ গঢ় লৈ উঠিছিল। অৱশ্যে আধুনিক ৰাজনৈতিক অৰ্থত অসমীয়া জাতীয়তাবাদৰ বিকাশ ঘটিছিল ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ ঔপনিৱেশিক পৰিস্থিতিত। এই জাতীয়তাবাদৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ আছিল ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |pages=1264–1265 |jstor=4407987}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> ===জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা=== অসমীয়া সমাজৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় পৰিৱৰ্তনক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ মাধ্যমেৰে ব্যাখ্যা কৰা হৈছে। এই প্ৰক্ৰিয়াৰ দুটা উল্লেখযোগ্য দিশ আছিল ৰাজ্য গঠনৰ সৈতে জড়িত সংস্কৃতায়ন আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত একশৰণ নামধৰ্মৰ জৰিয়তে হোৱা সামাজিক স্থানান্তৰ। ====সামাজিক পৰিৱৰ্তন==== ভাৰত-আৰ্য ভাষী আৰু ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ অসমলৈ বিস্তাৰৰ লগে লগে সংস্কৃতায়ন (''Sanskritisation'') আৰু স্থানীয়কৰণ বা দেশীয়কৰণ (''Deshification'')ৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। প্ৰথম প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় জনগোষ্ঠী আৰু ধৰ্মীয় পৰম্পৰাসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য সামাজিক ব্যৱস্থাৰ কিছু উপাদান গ্ৰহণ কৰিছিল। আনহাতে দ্বিতীয় প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় বিশ্বাস, দেৱ-দেৱী আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় সংস্কৃতিকো প্ৰভাৱিত কৰিছিল। হিউ বি. আৰ্বানে এই দুই প্ৰক্ৰিয়াক পৰস্পৰ সম্পৰ্কিত ৰূপত আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |pages=233–234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, এই পৰিৱৰ্তনসমূহ [[বৰ্মন ৰাজবংশ]]ৰ সময়ৰ পৰা, বিশেষকৈ পঞ্চম–অষ্টম শতিকাত, কামৰূপৰ সামাজিক ব্যৱস্থাত দেখা গৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=356}}</ref> আৰ্বানে কামৰূপৰ বৰ্মনসকলৰ পৰা অষ্টাদশ শতিকাৰ আহোমসকললৈকে অসমৰ বহু ৰাজবংশৰ স্থানীয় বা অনা-ভাৰত-আৰ্য পটভূমি আৰু তেওঁলোকৰ ক্ৰমাগত সংস্কৃতায়নৰ কথা উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |page=234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> ৰাজবংশসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰা গ্ৰহণ কৰাৰ লগে লগে তেওঁলোকৰ অধীনস্থ সমাজৰ বিভিন্ন গোটেও এই প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। অৱশ্যে ইয়াৰ ফলত স্থানীয় ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে বিলুপ্ত হোৱা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–357}}</ref> ====একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সামাজিক স্থানান্তৰ==== ষোড়শ শতিকাত একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ প্ৰসাৰে জনজাতীয় পৰিচয়ৰ পৰা বৰ্ণভিত্তিক সামাজিক পৰিচয়লৈ স্থানান্তৰৰ এটা নতুন পথ মুকলি কৰিছিল। বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোকে সত্ৰত গুৰুৰ পৰা শৰণ বা দীক্ষা গ্ৰহণ কৰি ক্ৰমে নিজৰ কিছুমান পুৰণি আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰিছিল আৰু নতুন ধৰ্মীয় তথা সামাজিক ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই বৰ্ণনা কৰা এটা সামাজিক স্থানান্তৰৰ আৰ্হিত দীক্ষা গ্ৰহণৰ পিছতো মদ্যপানৰ অভ্যাস বজাই ৰখা ব্যক্তিক ''মদাহী'' বুলি কোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ শৰণীয়া বা সৰু কোচ, কোচ, বৰকোচ, সৰুকেওট, বৰকেওট আৰু শেষত [[কলিতা]] পৰিচয় লাভ কৰিব পাৰিছিল। এই ধাৰাবাহিকতাত [[ব্ৰাহ্মণ]]সকলক অধিক উচ্চ সামাজিক স্থানত গণ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=358}}</ref> সত্ৰসমূহৰ বহু ধৰ্মগুৰু ব্ৰাহ্মণ গোস্বামী আছিল যদিও কিছুমান গোস্বামী পৰিয়াল পূৰ্বতে কায়স্থ আছিল। আনহাতে কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ জনজাতীয় বা সামাজিকভাৱে নিম্ন স্থানত গণ্য হোৱা গোটৰ সদস্য আছিল। শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজেৰে চুতীয়া, বৰাহী, মৰাণ, দেউৰী আৰু কছাৰীসকলৰ একাংশ ক্ৰমে সংস্কৃতায়িত অসমীয়া কৃষিজীৱী সমাজৰ সৈতে একীভূত হোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। বিশেষকৈ উজনি অসম আৰু কিছু পৰিমাণে মধ্য অসমত এই প্ৰক্ৰিয়া দৃশ্যমান আছিল। অৱশ্যে এই জনগোষ্ঠীসমূহে নিজৰ পূৰ্বৰ সকলো আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ মৰাণ, কৈৱৰ্ত, চণ্ডাল আৰু তাঁতী সম্প্ৰদায়ৰ লোক আছিল বুলিও উল্লেখ পোৱা যায়। নৃতত্ত্ববিদ অড্ৰে কেণ্টলীৰ মতে, শংকৰদেৱে মুছলমান, কৈৱৰ্ত, নগা আৰু গাৰো সম্প্ৰদায়ৰ লোককো ধৰ্মীয় গুৰুৰ দায়িত্ব প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Cantlie |first=Audrey |title=The Assamese: Religion, Caste and Sect in an Indian Village |publisher=Curzon Press |year=1984 |page=177}}</ref> ==স্বাধীনতা-উত্তৰ কালত অসমীয়া জাতি== ইংৰাজসকল অসমৰ পৰা যোৱাৰ পাচত অসমতো বহুতো পৰিৱৰ্তন ঘটিল। প্ৰতিটো প্ৰধান পাৰ্বত্য গোষ্ঠীয়ে অসমৰ পৰা আঁতৰি গৈ নিজৰ নিজৰ সুকীয়া ৰাজ্য স্থাপন কৰিলে। লগে লগে অসমীয়া জাতিৰ প্ৰসাৰতাটো ইয়াৰ স্পষ্ট প্ৰভাৱ পৰিল। অসম বুলি থাকিলগৈ পাতল জনবসতিৰে মিকিৰ পাহাৰ (বৰ্তমানৰ কাৰ্বি আংলং)আৰু উত্তৰ কাছাৰ অঞ্চল, কাছাৰ জিলা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক উপত্যকাকে বুজায়। অসমৰ কোনো এটা [[খিলঞ্জীয়া লোক|খিলঞ্জীয়া জনগোষ্ঠী]] মানুহে অসমীয়া জাতিৰ মানুহ। <ref> অসম অভিধান, শান্তনু কৌশিক বৰুৱা, বনলতা,২০০১,পৃষ্ঠা-২৬-২৯ (১)</ref> ==অসমীয়া জাতিত ভাঙোন== মূলতঃ ছবছৰীয়া অসম আন্দোলনৰ পাচৰ সময়ছোৱাৰ পৰাই অসমীয়া জাতিৰ ৰাজহাড়স্বৰূপ জনগোষ্ঠীসমূহৰৰ মাজত বিভিন্ন ধৰণৰ অসন্তুষ্টিয়ে গা কৰি উঠিছে। ফলস্বৰূপে তেওঁলোকে অসমীয়া জাতি ৰূপে নিজৰ পৰিচয় পৰিত্যাগ কৰি নিজস্ব স্বকীয় জনগোষ্ঠীয় পৰিচয় দিবলৈ আগ্ৰহী হৈ উঠিছে। তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক অনগ্ৰসৰতা আৰু কিছুমান সুবিধাবাদী ৰাজনীতিবিদৰ কাৰুকাৰ্যই এইক্ষেত্ৰত যথেষ্ট পৰিমাণে উদগণি জগাই আহিছে। অৱশ্যে অসমৰ কেইবাজনো ৰাজনৈতিক নেতাই কৰা অদূৰদৰ্শী আৰু অপৰিপক্ব সিদ্ধান্তসমূহেও এই ভাঙোনত অৰিহনা যোগাইছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==টোকা== {{notelist}} ==উৎস প্ৰসংগ== #Baruah, Sanjib (1994). "'Ethnic' Conflict as State—Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism". Modern Asian Studies. 28 (3): 649–671. doi:[[doi:10.1017/S0026749X00011896|10.1017/S0026749X00011896]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/313047 313047]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:144065698 144065698]. #Cantile, Audrey (1984). The Assamese. Curzon Press. #Deka, Harekrishna (2005). "The Assamese Mind: contours of a landscape". India International Centre Quarterly. 32 (2/3): 189–202. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/23006027 23006027]. #Grierson, G A, ed. (1903). [https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463#page/1/mode/1up Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family Eastern Group]. Vol. V. #Guha, Amalendu (December 1983), [https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/bitstream/123456789/3259/1/OP_64_The_ahom_political_system.pdf "The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)"] (PDF), Social Scientist, 11 (12): 3–34, doi:10.2307/3516963, JSTOR 3516963 #Guha, Amalendu (1984). "Nationalism: Pan-Indian and Regional in a Historical Perspective". Social Scientist. 12 (2): 42–65. doi:[[doi:10.2307/3517093|10.2307/3517093]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/3517093 3517093]. #Misra, Udayon (1999). "Immigration and Identity Transformation in Assam". Economic and Political Weekly. 34 (21): 1264–1271. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/4407987 4407987]. #Sharma, Chandan Kumar (2009). "Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity". In Medhi, B.K (ed.). Tribes of North-East India: Issues and Challenges. Delhi: Omsons Publications. pp. 354–366. #Urban, Hugh B. (2011). [https://www.researchgate.net/publication/270529066 "The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam"]. The Journal of Hindu Studies. 4 (3): 231–247. doi:[[doi:10.1093/jhs/hir034|10.1093/jhs/hir034]]. ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:অসম]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সামাজিক সম্প্ৰদায়সমূহ]] mffpdza9bd2tubvu9legmw1n1p6fqh2 646534 646533 2026-10-22T15:30:59Z Ananya Taye 28065 no need to add the names separately. its the same name 646534 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group |group = অসমীয়া জাতি |native_name = অসমীয়া {{unicode|Assamese}} |population = ১৩,২৬৮,৪৮৪ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>{{cite web|url=http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |title=Archived copy |accessdate=2016-05-17 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160609213014/http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |archivedate=2016-06-09 |df= }}</ref> |region1 = {{flag|India}} |pop1 = ১৩,১৩৩,২৩৭ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160907221310/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece |date=2016-09-07 }} Less than 50 per cent Assamese speakers in Assam, The Hindu, January 9, 2008.</ref> |ref1 = |region2 = {{flag|Bangladesh}} |pop2 = ২২,৪৫৬ (২০০১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref2 = |region3 = {{flag|Bhutan}} |pop3 = ৫৪,২৬৮ (২০১১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref3 = |region4 = |pop4 = |ref4 = |region5 = |pop5 = |ref5 = |region6 = |pop6 = |ref6 = |region7 = |pop7 = |ref7 = |region8 = |pop8 = |ref8 = |region9 = |pop9 = |ref9 = |region10 = |pop10 = |ref10 = |languages = [[File:Assamese Bengali letter A (red).png|15px]] [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (''<small>[[কামৰূপী উপভাষা|কামৰূপী]], [[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]], [[দেৱান উপভাষা|দেৱান]], [[নলবৰীয়া উপভাষা|নলবৰীয়া]] আদি উপভাষা</small>'') |religions = ''সংখ্যাগুৰু:'' [[File:Om.svg|17px]] [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] (প্ৰধানকৈ''[[File:Sankaradeva.jpg|17px]][[একশৰণ নাম ধৰ্ম]]) [[অসমৰ জনজাতীয় ধৰ্ম]]: • [[ফুৰালুঙ ধৰ্ম]] •[[File:Flag of Donyi-Polo.svg|17px]] [[ডনি পল]] •[[File:Bathouism flag.svg|17px]] [[বাথৌ ধৰ্ম]] •তিৱা জনজাতীয় ধৰ্ম ''অন্যান্য:''[[File:Allah-green.svg|17px]] [[ইছলাম]] • [[File:Christianity Symbol.svg|17px]] [[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম|খ্ৰীষ্টান]] • [[File:Khanda.svg|17px]] [[শিখ ধৰ্ম|শিখ]]<ref>{{cite web |last1=Mar 14 |first1=Yudhvir Rana / TNN / |title=Mission roots brings Assamese Sikhs to Punjab {{!}} India News - Times of India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Mission-roots-brings-Assamese-Sikhs-to-Punjab/articleshow/4262528.cms |website=The Times of India |language=en}}</ref> |related = [[চীনা-তিব্বতীয়]] ([[বড়ো-কছাৰী]], [[টানি জাতি]], [[কাৰ্বি]]), [[টাই জাতি]], [[আৰ্য-ভাৰতীয়]], অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক |footnotes = }} '''অসমীয়া জাতি''' হৈছে প্ৰধানকৈ [[অসমীয়া ভাষা]]ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এক সামাজিক-জাতিগত আৰু ভাষিক সম্প্ৰদায়।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |page=190}}</ref> এই পৰিচয় ঐতিহাসিকভাৱে বিভিন্ন ভাষিক আৰু জাতিগত জনগোষ্ঠীৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক একীভূতকৰণৰ ফলত গঢ় লৈ উঠিছে। ইয়াৰ গঠনত অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক, চীনা-তিব্বতীয়, ভাৰত-আৰ্য আৰু টাই ভাষা-পৰিয়ালৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীসমূহে ভূমিকা পালন কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে এই ঐতিহাসিক একীভূতকৰণক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=354–366}}</ref> [[চ্যু-কা-ফা|চাওলুং চ্যু-কা-ফাক]] অসম তথা অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>“...Sukapha was the father of Assamese nation...” {{Cite web |last=Nirmolia |first=Lakhya Pratim |title=Sukapha and His Life: An Overview |website=Academia.edu |url=https://www.academia.edu/143089794/Sukapha_and_his_Life_An_Overview |page=3 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref><ref>“laid the foundation for a great society named Assam” {{Cite paper |last=Boruah |first=Jayanta |title=Sukaphaa the Legend: An Essay on His Contributions in the Formation of Greater Assamese Community |date=2020-02-07 |ssrn=3534274 |doi=10.2139/ssrn.3534274 |url=https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3534274 |page=1 |access-date=2026-10-22}}</ref><ref>“...unified the people of Assam to be called as an Assamese race.” {{Cite journal |last=Doley |first=Piku |title=Role of Su-Ka-Pha in Founding Ahom Kingdom in Assam |journal=Pratidhwani the Echo |volume=3 |issue=1 |pages=55–58 |date=2014-07 |url=https://www.thecho.in/files/Piku-Doley-.pdf |page=57 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> ''অসমীয়া জাতি'' আৰু ''অসমৰ বাসিন্দাসকল'' সম্পূৰ্ণ সমাৰ্থক ধাৰণা নহয়। ''অসমৰ বাসিন্দা'' বুলিলে ৰাজ্যখনত বসবাস কৰা সকলো ভাষিক আৰু জাতিগত সম্প্ৰদায়ৰ লোকক বুজোৱা হয়; আনহাতে ''অসমীয়া জাতি'' বুলিলে ঐতিহাসিকভাৱে বিকশিত হোৱা এক উমৈহতীয়া ভাষিক, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ক বুজোৱা হয়। এই পৰিচয়ৰ সৈতে প্ৰধানকৈ অসমীয়া ভাষাৰ সম্পৰ্ক থাকিলেও ইয়াক কেৱল এটা বংশগত জনগোষ্ঠীৰ মাজত সীমাবদ্ধ কৰিব নোৱাৰি। অৱশ্যে অসমৰ বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় সমাজত ''অসমীয়া'' পৰিচয়ৰ পৰিসৰ আৰু সংজ্ঞাক লৈ ঐতিহাসিক আৰু ৰাজনৈতিক মতভেদ আছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয়ৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ হৈছে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]। ২০১১ চনৰ ভাৰতৰ ভাষাভিত্তিক লোকপিয়ল অনুসৰি, দেশখনত অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা আছিল ১,৫৩,১১,৩৫১ গৰাকী। ইয়াৰে ১,৫০,৯৭,২৫৭ গৰাকী অসমত বাস কৰিছিল, যি ৰাজ্যখনৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৪৮.৩৮ শতাংশ।<ref>{{cite web |title=Abstract of Speakers' Strength of Languages and the Mother Tongues – 2011 |publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India |url=https://censusindia.gov.in/2011Census/C-16_25062018_NEW.pdf}}</ref> এই পৰিসংখ্যা অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা; ইয়াক অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ধাৰী সকলো লোকৰ সুনিৰ্দিষ্ট জনসংখ্যা হিচাপে গণ্য কৰিব নোৱাৰি। ==নাম== প্ৰথম অৱস্থাত ''অসম'' বা ''আছাম'' শব্দটো [[আহোম ৰাজ্য]] আৰু [[আহোম জনগোষ্ঠী]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। পাছলৈ আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ এক বৃহৎ অংশ জয় কৰাৰ লগে লগে এই শব্দটোৰ প্ৰচলন বৃদ্ধি পায়। ''অসম'' নামৰ সৈতে অসমীয়া ভাষাৰ ''-ীয়া'' প্ৰত্যয় যোগ হৈ পৰৱৰ্তী সময়ত অসম ৰাজ্যৰ বাসিন্দাসকলক ''অসমীয়া'' বুলি জনা যায়।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati, Assam |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> ইংৰাজী ''Assamese'' শব্দটো ''Assam'' নামৰ পৰা গঠিত, য'ত ''-ese'' প্ৰত্যয়টোৱে কোনো অঞ্চলৰ ভাষা বা বাসিন্দাক বুজায়। ইংৰাজী ''Assam'' নামটো প্ৰথমে জন ভান লিনেনে ১৬৬১ চনত [[আহোম ৰাজ্য]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল আৰু ১৬৬২ চনত প্ৰকাশিত এখন মানচিত্ৰত এই নামটো অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Map of Bengale |url=http://www.indiawijzer.nl/links/assam/map_of_bengale.jpg |website=Indiawijzer.nl |access-date=2026-10-22}}</ref> ফ্ৰান্সিছ হেমিল্টনে ১৮০৭ৰ পৰা ১৮১৪ চনৰ ভিতৰত কৰা অসম ভ্ৰমণৰ বিৱৰণত ''Original Assamese'' শব্দটো [[আহোম ভাষা]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Hamilton |first=Francis |title=An Account of Assam |location=Gauhati |date=1963 |url=https://ia801402.us.archive.org/28/items/in.ernet.dli.2015.461953/2015.461953.An-Account.pdf |page=7 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনকালত ''Assamese'' শব্দটোৰ ব্যৱহাৰ বিস্তৃত হয়। সেই সময়ৰ প্ৰশাসনিক আৰু ভাষাতাত্ত্বিক সাহিত্যত এই শব্দটো অসমীয়া ভাষা, ভাষাভাষী জনগোষ্ঠী আৰু অসমৰ বাসিন্দাসকলক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Grierson |editor-first=G. A. |title=Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family, Eastern Group |volume=V |year=1903 |page=393 |url=https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463}}</ref> অৱশ্যে অসমীয়া ভাষা আৰু সাহিত্যৰ বিকাশ ঔপনিৱেশিক যুগ আৰু আহোম ৰাজদৰবাৰত ভাষাটোৰ গ্ৰহণৰ বহু আগতেই আৰম্ভ হৈছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাত [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]] আৰু [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]]ই সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে, মধ্য অসমৰ কছাৰী শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, এই সাহিত্যই তেতিয়ালৈকে অসমীয়া ভাষা এক শক্তিশালী সাহিত্যিক মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |year=1976 |pages=45–50}}</ref> অসমীয়া ভাষা আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ বিকাশ কেৱল [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ সীমাত আবদ্ধ নাছিল। ঐতিহাসিকভাৱে [[কমতা ৰাজ্য|কমতা]], [[কোচ ৰাজ্য|কোচ]], [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] আৰু [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত অঞ্চলসমূহেও এই প্ৰক্ৰিয়াত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইয়াৰে কিছুমান অঞ্চল আহোম শাসনৰ স্থায়ী অধীনলৈ অহা নাছিল যদিও তাত অসমীয়া বা সম্পৰ্কিত আঞ্চলিক ভাষাৰূপৰ প্ৰচলন আছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত বহু জনগোষ্ঠীয়ে অসমীয়াক মাতৃভাষা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–359}}</ref> হৰেকৃষ্ণ ডেকাৰ মতে, বৰ্তমানৰ অসমীয়া নামটো প্ৰচলিত হোৱাৰ পূৰ্বেই ভাষা আৰু সাহিত্যই এক উমৈহতীয়া সাংস্কৃতিক পৰিচয় গঢ়াত ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |pages=189–202}}</ref> ঔপনিৱেশিক বিৱৰণত ''Assamese'' শব্দটো ভাষাভাষীৰ লগতে অঞ্চলটোৰ জনসমষ্টিক বুজাবলৈও ব্যৱহৃত হৈছিল। হেনৰি ৱাটাৰফিল্ডে ১৮৭৫ চনত প্ৰকাশিত ১৮৭১–৭২ চনৰ ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ লোকপিয়ল-সম্পৰ্কীয় স্মাৰকত অসমীয়াসকলে বঙালী ভাষাৰ সৈতে যথেষ্ট সাদৃশ্য থকা এটা ভাষা কয় আৰু তেওঁলোকৰ মাজত ইণ্ড-চীনা জনগোষ্ঠীৰ মিশ্ৰণ আছে বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |location=London |year=1875 |page=19 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/ |quote=...speak a language very similar to Bengali, but have a large mixture of Indo-Chinese blood...}}</ref> ==সংজ্ঞা আৰু পৰিচয়== অসমীয়া জাতিৰ সংজ্ঞা ঐতিহাসিকভাৱে পৰিৱৰ্তনশীল আৰু ৰাজনৈতিকভাৱে বিতৰ্কিত। অসম এখন বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় ৰাজ্য হোৱা বাবে সকলো বাসিন্দাকে একেটা জাতিগত বা ভাষিক পৰিচয়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব নোৱাৰি। বিশেষকৈ ১৯৮৫ চনৰ [[অসম চুক্তি]]ৰ ষষ্ঠ দফা ৰূপায়ণৰ ক্ষেত্ৰত ''অসমীয়া লোক''ৰ সংজ্ঞা নিৰ্ধাৰণ কৰাটো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় হৈ পৰিছে। এই দফাত অসমীয়া লোকসকলৰ সাংস্কৃতিক, সামাজিক আৰু ভাষিক পৰিচয় তথা ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ উদ্দেশ্যে সাংবিধানিক, আইনগত আৰু প্ৰশাসনিক সুৰক্ষা প্ৰদানৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news |title=Assamese People definition rocks Assembly |work=The Hindu |date=1 April 2015 |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/assamese-people-definition-rocks-assembly/article7055297.ece}}</ref> ২০০০ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত [[সদৌ অসম ছাত্ৰ সন্থা]]ই ১৯৫১ চনৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় নাগৰিকপঞ্জী]]ত নাম থকা ব্যক্তি আৰু তেওঁলোকৰ বংশধৰসকলক অসমীয়া হিচাপে গণ্য কৰাৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছিল। অৱশ্যে এইটো সংগঠনটোৰ প্ৰস্তাৱিত সংজ্ঞা আছিল, সৰ্বজনস্বীকৃত বা চূড়ান্ত আইনগত সংজ্ঞা নহয়।<ref>{{cite news |last=Hussain |first=Wasbir |title=Of Natives and Aliens |work=The Hindu |date=24 April 2000 |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-miscellaneous/tp-others/of-natives-and-aliens/article28013077.ece}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ক বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা ঐতিহাসিক একীভূতকৰণ আৰু ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা''ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=355}}</ref> ==অসমীয়া জাতি গঠনৰ ইতিহাস== অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয় কোনো এখন নিৰ্দিষ্ট ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা বা একক সামৰিক সংঘাতৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা নাছিল। ইয়াৰ বিকাশ ঘটিছিল [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]ৰ বিভিন্ন জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় জনগোষ্ঠীৰ মাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি চলা সামাজিক, ভাষিক, সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় আদান-প্ৰদানৰ মাজেৰে। আঞ্চলিক ৰাজ্যসমূহৰ প্ৰতিষ্ঠা, স্থায়ী কৃষিৰ সম্প্ৰসাৰণ, আন্তঃবিবাহ, হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ বিস্তাৰ আৰু উমৈহতীয়া কথিত ভাষাৰ বিকাশে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীক ক্ৰমে এক বৃহত্তৰ সমাজৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিছিল। সমাজবিজ্ঞানী চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'') হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছে, য'ত জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় উভয় গোটেই অসমীয়া সমাজ গঠনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–356}}</ref> ===অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি=== অসমীয়া ভাষিক আৰু সাহিত্যিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি মধ্যযুগৰ প্ৰথমাৰ্ধতে গঢ় লৈ উঠিছিল। চতুৰ্দশ শতিকালৈকে [[অসমীয়া ভাষা]] বিভিন্ন আঞ্চলিক ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত সাহিত্য ৰচনাৰ এটা মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হৈছিল। [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]] আৰু আন কবিসকলে সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে মধ্য অসমৰ এজন [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সাহিত্যৰ ইতিহাসবিদ সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, চতুৰ্দশ শতিকাৰ পৰা সংৰক্ষিত এই সাহিত্যিক নিদৰ্শনসমূহে সেই সময়লৈকে অসমীয়া ভাষা সাহিত্যিক প্ৰকাশৰ এটা শক্তিশালী মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে। সেয়েহে আহোম ৰাজদৰবাৰত অসমীয়া ভাষা গ্ৰহণ কৰাৰ বহু আগৰ পৰাই কমতা আৰু কছাৰী ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত এক আঞ্চলিক সাহিত্যিক সংস্কৃতি গঢ় লৈ উঠিছিল।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |publisher=Harrassowitz |year=1976 |pages=45–50}}</ref> একেসময়তে পূব অসমতো সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় একীভূতকৰণৰ এটা সমান্তৰাল প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। উজনি অসমত আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক প্ৰাধান্য প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ পূৰ্বেই [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ প্ৰসাৰ ঘটিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰসমূহৰ পৰা দূৰত অৱস্থিত হ'লেও আহোমসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বেই চুতীয়া ৰাজ্যত হিন্দুকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=357}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে চুতীয়া সমাজত এটা স্তৰবিভক্ত হিন্দু সামাজিক ব্যৱস্থা গঢ় লৈ উঠিছিল। ঐতিহাসিক বিৱৰণসমূহ অনুসৰি, সেই সময়ত চুতীয়া ৰাজ্যত [[ব্ৰাহ্মণ]], কায়স্থ, [[কলিতা]] আৰু দৈৱজ্ঞ বা গণক আদি সামাজিক গোটৰ উপস্থিতি আছিল।<ref>{{cite book |last=Baruah |first=Swarnalata |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |location=New Delhi |year=1985 |page=230}}</ref><ref>{{cite book |last=Gogoi |first=Jahnabi |title=Agrarian System of Medieval Assam |publisher=Concept Publishing Company |year=2002 |page=21}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ [[একশৰণ নামধৰ্ম]] আন্দোলনৰ পূৰ্বেও পূব অসমত বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ উপস্থিতি আছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাৰ চুতীয়া তাম্ৰশাসনসমূহত বৈষ্ণৱ ব্ৰাহ্মণ আৰু বাসুদেৱৰ ভক্ত হিচাপে পৰিচিত ভূমিদান গ্ৰহীতাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজদৰবাৰ আৰু গ্ৰাম্য সমাজত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ উপস্থিতিৰ ইংগিত দিয়ে।<ref>{{cite journal |last=Shin |first=Jae-Eun |title=Descending from Demons, Ascending to Kshatriyas: Genealogical Claims and Political Process in Pre-modern Northeast India, the Chutiyas and the Dimasas |journal=The Indian Economic and Social History Review |volume=57 |issue=1 |year=2020 |pages=51–56 |doi=10.1177/0019464619894134}}</ref> পৰৱৰ্তী বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাসমূহতো [[শদিয়া]] আৰু কুণ্ডিলক বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ প্ৰাচীন কেন্দ্ৰ হিচাপে স্মৰণ কৰা হৈছে। ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰাত চুতীয়া ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত শদিয়াত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন আৰু স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ বিৱৰণ পোৱা যায়।{{efn|ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰা অনুসৰি, দুজন চুতীয়া ৰাজকুমাৰে নবদ্বীপত অধ্যয়ন কৰাৰ সময়ত কনৌজৰ শংকৰ্ষণ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণৰ সৈতে পৰিচিত হৈছিল। দেশলৈ উভতি অহাৰ পিছত জ্যেষ্ঠ ৰাজকুমাৰজনে শংকৰ্ষণ আৰু কেইবাটাও বৃত্তিজীৱী পৰিয়ালক শদিয়ালৈ আনি ঘাৰমৰা নদীৰ পাৰত এটা বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন কৰিছিল। প্ৰতিষ্ঠানটোক ভূমি, সেৱক আৰু বিষ্ণুৰ প্ৰতিমা দান কৰা হৈছিল। শংকৰ্ষণৰ উত্তৰাধিকাৰীসকলে পাঁচ পুৰুষলৈকে শদিয়াত থাকি চুতীয়া, দেউৰী, মিৰি আৰু আবৰসকলৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। আহোমসকলে চুতীয়া ৰাজ্য জয় কৰাৰ পিছত প্ৰতিষ্ঠানটো স্থানান্তৰিত হয় বুলি এই পৰম্পৰাত উল্লেখ আছে।<ref>{{cite journal |last1=Gogoi |first1=Himadri |last2=Dutta |first2=Tarun |title=Gharmora Satra and Its Archive |journal=Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry |volume=12 |issue=8 |year=2021 |pages=8018–8019}}</ref>}} কুণ্ডিলৰ সৈতে বদলা পদ্ম আতা আৰু বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষসকলৰ সম্পৰ্কৰ উল্লেখো বৈষ্ণৱ বংশাৱলীমূলক সাহিত্যত পোৱা যায়।{{efn|বদলা পদ্ম আতাৰ পূৰ্বপুৰুষসকল কুণ্ডিল বা কুণ্ডিলনগৰত বাস কৰিছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত পৰিয়ালটোৰ এটা শাখা নাৰায়ণপুৰ অঞ্চললৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor-last=Neog |editor-first=Maheswar |title=গুৰু চৰিত কথা |publisher=Lawyers Book Stall |year=1999 |page=373 |language=as}}</ref><ref>{{cite book |last=Dev Goswami |first=Narayan Chandra |title=Satriya Sanskritir Swarnarekha: Mahapurush Sri Sri Badula Padma Ata |publisher=Lawyers Book Stall |year=1984 |page=810}}</ref> ৰামানন্দ দ্বিজৰ ''শ্ৰীশ্ৰী বংশীগোপাল দেৱৰ চৰিত্ৰ''ত বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষ হৰিবৰক ''কুণ্ডিল গোষ্ঠী''ৰ লোক হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor1-last=Barua |editor1-first=Birinchi Kumar |editor2-last=Neog |editor2-first=Maheswar |title=Harivara Vipra's Babrubahnar Yuddha and Tamradhwajar Yuddha |publisher=Gauhati University |year=1960}}</ref>}} আনহাতে ''আদি চৰিত'' আৰু ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত''ত কুণ্ডিলৰ পৰা বাসুদেৱৰ প্ৰতিমা অনাৰ বিৱৰণ আছে।{{efn|''আদি চৰিত''ত [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]]ে কুণ্ডিলনগৰ ভ্ৰমণ কৰি তাৰ পৰা বাসুদেৱৰ এটা প্ৰতিমা লৈ অহাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite book |title=আদি চৰিত বা লক্ষ্মীপুৰৰ আদিম বুৰঞ্জী |author=মাধৱদেৱৰ নামত প্ৰচলিত |publisher=ভাৰতচন্দ্ৰ দাস |location=গুৱাহাটী |year=1928 |page=91 |url=https://as.wikisource.org/wiki/পৃষ্ঠা:আদিচৰিত.djvu/৯১ |language=as}}</ref> ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত'' অনুসৰি, [[জয়ধ্বজ সিংহ]]ই পৰৱৰ্তী সময়ত কুণ্ডিলৰ পৰা আন এটা বাসুদেৱ প্ৰতিমা আনি দামোদৰ ঠাকুৰৰ নৰুৱা সত্ৰত স্থাপন কৰাইছিল। এই সত্ৰখন বৰ্তমান ঢকুৱাখনাৰ [[বাসুদেৱ থান]] নামেৰে পৰিচিত।<ref>{{cite journal |last=Chutia |first=Manas |title=Vasudev Than Narowa Satra—in Historical Perspective |journal=Review of Research |volume=8 |issue=8 |date=May 2019 |pages=2–3 |url=https://oldror.lbp.world/UploadedData/11719.pdf}}</ref>}} এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজ্যত ব্ৰাহ্মণ্য, বৈষ্ণৱ আৰু স্থানীয় জনজাতীয় ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ সহাৱস্থানৰ কথা সূচায়। ইতিহাসবিদ ৰমেশ বুঢ়াগোহাঁয়েও পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া জাতি গঠনত [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদানৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। তেওঁৰ মতে, আহোম ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত চুতীয়াসকলৰ অন্তৰ্ভুক্তি আৰু তেওঁলোকৰ দক্ষ শিল্পী, কাৰিকৰ তথা প্ৰশাসনিক বিষয়াসকলৰ সংযোজনে পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজ্য গঠনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভিত্তি প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Buragohain |first=Ramesh |title=State Formation in Early Mediaeval Assam: A Case Study of the Chutiya State |url=http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20%28R%20Buragohain%29.pdf |date=2013 |page=122 |quote=They greatly contributed to the emerging political system of the time. With the pace of assimilations and acculturations under the hegemony of the Ahoms, they, in fact provided the much needed base for the birth of a greater broad-based Assamese state after the Ahoms in course of time. |archive-url=https://web.archive.org/web/20200916232253/http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20(R%20Buragohain).pdf |archive-date=16 September 2020 |url-status=live}}</ref> সেয়েহে আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক উত্থানৰ পূৰ্বেই চুতীয়া আৰু কমতা ৰাজ্যত অসমীয়া ভাষা, সাহিত্য আৰু ধৰ্মীয় বিকাশৰ বিভিন্ন প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল, যিসমূহে পৰৱৰ্তী অসমীয়া সমাজ গঠনত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ===বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ভূমিকা=== ষোড়শ শতিকাৰ পৰা [[একশৰণ নামধৰ্ম]]ই ইতিমধ্যে বিকশিত হৈ থকা অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিসৰক এক বৃহত্তৰ প্ৰতিষ্ঠানগত ভিত্তি প্ৰদান কৰে। [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]], [[মাধৱদেৱ]] আৰু তেওঁলোকৰ অনুগামীসকলৰ অসমীয়া আৰু [[ব্ৰজাৱলী ভাষা|ব্ৰজাৱলী]] ভাষাত ৰচিত সাহিত্যৰ লগতে [[সত্ৰ]] আৰু [[নামঘৰ]]সমূহে উমৈহতীয়া উপাসনা, সাহিত্যচৰ্চা, সংগীত, নাট্যপ্ৰদৰ্শন আৰু সামাজিক জীৱনৰ কেন্দ্ৰ গঢ়ি তুলিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, নৱবৈষ্ণৱ আন্দোলনে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয় গঠনৰ ইতিপূৰ্বে আৰম্ভ হোৱা প্ৰক্ৰিয়াক অধিক শক্তিশালী আৰু সুসংহত কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=357–359}}</ref> পৰৱৰ্তী আহোম ৰজাসকলে এই ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতা কৰিলেও সত্ৰ আৰু নামঘৰসমূহ মূলত আহোম ৰাজ্যই সৃষ্টি কৰা প্ৰতিষ্ঠান নাছিল। বৈষ্ণৱ ধৰ্মগুৰু আৰু তেওঁলোকৰ শিষ্যসকলৰ কাৰ্যকলাপৰ মাজেৰে এই প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সামাজিক ভিত্তি গঢ় লৈ উঠিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাজপৃষ্ঠপোষকতা বৃদ্ধি পায়। সপ্তদশ শতিকালৈকে আহোম আৰু কোচ উভয় ৰাজ্যই বৈষ্ণৱ আন্দোলনৰ বিস্তৃত জনসমৰ্থনক নিজৰ ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাৰ সৈতে সংযুক্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। সত্ৰসমূহে ৰাজন্যবৰ্গৰ পৰা ভূমি, জনশক্তি আৰু অন্যান্য সম্পদৰ অনুদান লাভ কৰিবলৈ ধৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> ===আহোম শাসনকালত সামূহিক পৰিচয়ৰ সুসংহতকৰণ=== অসমীয়া সামূহিক পৰিচয়ৰ ৰাজনৈতিক সুসংহতকৰণত [[আহোম ৰাজ্য]]ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইতিহাসবিদ উদয়ন মিশ্ৰৰ মতে, ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে বংগৰ মুছলমান শাসকসকলৰ সৈতে হোৱা সংঘাতৰ সময়ত বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোক আহোম শাসনৰ অধীনত উমৈহতীয়া শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে সংগঠিত হোৱাৰ ফলত এক বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজনৈতিক পৰিচয় গঢ় লোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল। তেওঁৰ বিৱৰণ অনুসৰি, [[চুহুংমুং]]ৰ (১৪৯৭–১৫৩৯) শাসনকালত আহোম ৰাজ্যই আক্ৰমণ প্ৰতিহত কৰাৰ লগতে পশ্চিমৰ কমতা আৰু কামৰূপ অঞ্চললৈ সামৰিক অভিযান চলাইছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> এই ৰাজনৈতিক একত্ৰীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া [[প্ৰতাপ সিংহ]]ৰ (১৬০৩–১৬৪১) শাসনকাল আৰু পৰৱৰ্তী আহোম–মোগল সংঘাতসমূহৰ সময়ত অধিক শক্তিশালী হয়। ১৬৭১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ [[শৰাইঘাটৰ যুদ্ধ]] এই সংঘাতসমূহৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য ঘটনা আছিল। মিশ্ৰৰ মতে, বংগ আৰু মোগল অধিকৃত অঞ্চলৰ পৰা অসমলৈ অহা মুছলমান সৈনিক, শিল্পী আৰু বৃত্তিজীৱীসকলৰ একাংশও আহোম ৰাজ্যৰ সমাজ আৰু প্ৰশাসনৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। তেওঁলোকে মোগল সম্প্ৰসাৰণ প্ৰতিহত কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> একেসময়তে আহোম ৰাজদৰবাৰ আৰু প্ৰশাসনত [[আহোম ভাষা]]ৰ সৈতে অসমীয়া ভাষাৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পায়। ইতিহাসবিদ অমলেন্দু গুহৰ মতে, আহোম–মোগল সংঘাতৰ সময়ছোৱাত অসমীয়া ভাষাই প্ৰথমে আহোম ভাষাৰ সৈতে সহাৱস্থান কৰিছিল আৰু ক্ৰমে ৰাজদৰবাৰ তথা প্ৰশাসনত আহোম ভাষাৰ স্থান অধিকাৰ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |year=1983 |page=9 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963}}</ref> এইদৰে আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বিভিন্ন ভাষিক, ধৰ্মীয় আৰু জাতিগত গোটক এক অধিক সংহত ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাৰ অধীনলৈ আনিছিল। একশৰণ নামধৰ্মৰ প্ৰসাৰ আৰু আহোম ৰজাসকলৰ হিন্দুধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতাৰ ফলত সপ্তদশ–অষ্টাদশ শতিকাত বড়ো-কছাৰী জনগোষ্ঠীসমূহৰ একাংশই হিন্দুধৰ্মৰ বিভিন্ন ধাৰা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে অসমীয়া সমাজত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী, বৰ্ণহিন্দু সম্প্ৰদায়, সমতলৰ জনজাতীয় গোট আৰু অসমীয়া মুছলমানসকল অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই প্ৰাক্-ঔপনিৱেশিক বিকাশৰ মাজেৰে এটা সামূহিক ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক সমাজ গঢ় লৈ উঠিছিল। অৱশ্যে আধুনিক ৰাজনৈতিক অৰ্থত অসমীয়া জাতীয়তাবাদৰ বিকাশ ঘটিছিল ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ ঔপনিৱেশিক পৰিস্থিতিত। এই জাতীয়তাবাদৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ আছিল ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |pages=1264–1265 |jstor=4407987}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> ===জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা=== অসমীয়া সমাজৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় পৰিৱৰ্তনক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ মাধ্যমেৰে ব্যাখ্যা কৰা হৈছে। এই প্ৰক্ৰিয়াৰ দুটা উল্লেখযোগ্য দিশ আছিল ৰাজ্য গঠনৰ সৈতে জড়িত সংস্কৃতায়ন আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত একশৰণ নামধৰ্মৰ জৰিয়তে হোৱা সামাজিক স্থানান্তৰ। ====সামাজিক পৰিৱৰ্তন==== ভাৰত-আৰ্য ভাষী আৰু ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ অসমলৈ বিস্তাৰৰ লগে লগে সংস্কৃতায়ন (''Sanskritisation'') আৰু স্থানীয়কৰণ বা দেশীয়কৰণ (''Deshification'')ৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। প্ৰথম প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় জনগোষ্ঠী আৰু ধৰ্মীয় পৰম্পৰাসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য সামাজিক ব্যৱস্থাৰ কিছু উপাদান গ্ৰহণ কৰিছিল। আনহাতে দ্বিতীয় প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় বিশ্বাস, দেৱ-দেৱী আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় সংস্কৃতিকো প্ৰভাৱিত কৰিছিল। হিউ বি. আৰ্বানে এই দুই প্ৰক্ৰিয়াক পৰস্পৰ সম্পৰ্কিত ৰূপত আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |pages=233–234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, এই পৰিৱৰ্তনসমূহ [[বৰ্মন ৰাজবংশ]]ৰ সময়ৰ পৰা, বিশেষকৈ পঞ্চম–অষ্টম শতিকাত, কামৰূপৰ সামাজিক ব্যৱস্থাত দেখা গৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=356}}</ref> আৰ্বানে কামৰূপৰ বৰ্মনসকলৰ পৰা অষ্টাদশ শতিকাৰ আহোমসকললৈকে অসমৰ বহু ৰাজবংশৰ স্থানীয় বা অনা-ভাৰত-আৰ্য পটভূমি আৰু তেওঁলোকৰ ক্ৰমাগত সংস্কৃতায়নৰ কথা উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |page=234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> ৰাজবংশসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰা গ্ৰহণ কৰাৰ লগে লগে তেওঁলোকৰ অধীনস্থ সমাজৰ বিভিন্ন গোটেও এই প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। অৱশ্যে ইয়াৰ ফলত স্থানীয় ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে বিলুপ্ত হোৱা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–357}}</ref> ====একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সামাজিক স্থানান্তৰ==== ষোড়শ শতিকাত একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ প্ৰসাৰে জনজাতীয় পৰিচয়ৰ পৰা বৰ্ণভিত্তিক সামাজিক পৰিচয়লৈ স্থানান্তৰৰ এটা নতুন পথ মুকলি কৰিছিল। বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোকে সত্ৰত গুৰুৰ পৰা শৰণ বা দীক্ষা গ্ৰহণ কৰি ক্ৰমে নিজৰ কিছুমান পুৰণি আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰিছিল আৰু নতুন ধৰ্মীয় তথা সামাজিক ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই বৰ্ণনা কৰা এটা সামাজিক স্থানান্তৰৰ আৰ্হিত দীক্ষা গ্ৰহণৰ পিছতো মদ্যপানৰ অভ্যাস বজাই ৰখা ব্যক্তিক ''মদাহী'' বুলি কোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ শৰণীয়া বা সৰু কোচ, কোচ, বৰকোচ, সৰুকেওট, বৰকেওট আৰু শেষত [[কলিতা]] পৰিচয় লাভ কৰিব পাৰিছিল। এই ধাৰাবাহিকতাত [[ব্ৰাহ্মণ]]সকলক অধিক উচ্চ সামাজিক স্থানত গণ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=358}}</ref> সত্ৰসমূহৰ বহু ধৰ্মগুৰু ব্ৰাহ্মণ গোস্বামী আছিল যদিও কিছুমান গোস্বামী পৰিয়াল পূৰ্বতে কায়স্থ আছিল। আনহাতে কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ জনজাতীয় বা সামাজিকভাৱে নিম্ন স্থানত গণ্য হোৱা গোটৰ সদস্য আছিল। শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজেৰে চুতীয়া, বৰাহী, মৰাণ, দেউৰী আৰু কছাৰীসকলৰ একাংশ ক্ৰমে সংস্কৃতায়িত অসমীয়া কৃষিজীৱী সমাজৰ সৈতে একীভূত হোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। বিশেষকৈ উজনি অসম আৰু কিছু পৰিমাণে মধ্য অসমত এই প্ৰক্ৰিয়া দৃশ্যমান আছিল। অৱশ্যে এই জনগোষ্ঠীসমূহে নিজৰ পূৰ্বৰ সকলো আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ মৰাণ, কৈৱৰ্ত, চণ্ডাল আৰু তাঁতী সম্প্ৰদায়ৰ লোক আছিল বুলিও উল্লেখ পোৱা যায়। নৃতত্ত্ববিদ অড্ৰে কেণ্টলীৰ মতে, শংকৰদেৱে মুছলমান, কৈৱৰ্ত, নগা আৰু গাৰো সম্প্ৰদায়ৰ লোককো ধৰ্মীয় গুৰুৰ দায়িত্ব প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Cantlie |first=Audrey |title=The Assamese: Religion, Caste and Sect in an Indian Village |publisher=Curzon Press |year=1984 |page=177}}</ref> ==স্বাধীনতা-উত্তৰ কালত অসমীয়া জাতি== ইংৰাজসকল অসমৰ পৰা যোৱাৰ পাচত অসমতো বহুতো পৰিৱৰ্তন ঘটিল। প্ৰতিটো প্ৰধান পাৰ্বত্য গোষ্ঠীয়ে অসমৰ পৰা আঁতৰি গৈ নিজৰ নিজৰ সুকীয়া ৰাজ্য স্থাপন কৰিলে। লগে লগে অসমীয়া জাতিৰ প্ৰসাৰতাটো ইয়াৰ স্পষ্ট প্ৰভাৱ পৰিল। অসম বুলি থাকিলগৈ পাতল জনবসতিৰে মিকিৰ পাহাৰ (বৰ্তমানৰ কাৰ্বি আংলং)আৰু উত্তৰ কাছাৰ অঞ্চল, কাছাৰ জিলা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক উপত্যকাকে বুজায়। অসমৰ কোনো এটা [[খিলঞ্জীয়া লোক|খিলঞ্জীয়া জনগোষ্ঠী]] মানুহে অসমীয়া জাতিৰ মানুহ। <ref> অসম অভিধান, শান্তনু কৌশিক বৰুৱা, বনলতা,২০০১,পৃষ্ঠা-২৬-২৯ (১)</ref> ==অসমীয়া জাতিত ভাঙোন== মূলতঃ ছবছৰীয়া অসম আন্দোলনৰ পাচৰ সময়ছোৱাৰ পৰাই অসমীয়া জাতিৰ ৰাজহাড়স্বৰূপ জনগোষ্ঠীসমূহৰৰ মাজত বিভিন্ন ধৰণৰ অসন্তুষ্টিয়ে গা কৰি উঠিছে। ফলস্বৰূপে তেওঁলোকে অসমীয়া জাতি ৰূপে নিজৰ পৰিচয় পৰিত্যাগ কৰি নিজস্ব স্বকীয় জনগোষ্ঠীয় পৰিচয় দিবলৈ আগ্ৰহী হৈ উঠিছে। তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক অনগ্ৰসৰতা আৰু কিছুমান সুবিধাবাদী ৰাজনীতিবিদৰ কাৰুকাৰ্যই এইক্ষেত্ৰত যথেষ্ট পৰিমাণে উদগণি জগাই আহিছে। অৱশ্যে অসমৰ কেইবাজনো ৰাজনৈতিক নেতাই কৰা অদূৰদৰ্শী আৰু অপৰিপক্ব সিদ্ধান্তসমূহেও এই ভাঙোনত অৰিহনা যোগাইছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==টোকা== {{notelist}} ==উৎস প্ৰসংগ== #Baruah, Sanjib (1994). "'Ethnic' Conflict as State—Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism". Modern Asian Studies. 28 (3): 649–671. doi:[[doi:10.1017/S0026749X00011896|10.1017/S0026749X00011896]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/313047 313047]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:144065698 144065698]. #Cantile, Audrey (1984). The Assamese. Curzon Press. #Deka, Harekrishna (2005). "The Assamese Mind: contours of a landscape". India International Centre Quarterly. 32 (2/3): 189–202. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/23006027 23006027]. #Grierson, G A, ed. (1903). [https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463#page/1/mode/1up Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family Eastern Group]. Vol. V. #Guha, Amalendu (December 1983), [https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/bitstream/123456789/3259/1/OP_64_The_ahom_political_system.pdf "The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)"] (PDF), Social Scientist, 11 (12): 3–34, doi:10.2307/3516963, JSTOR 3516963 #Guha, Amalendu (1984). "Nationalism: Pan-Indian and Regional in a Historical Perspective". Social Scientist. 12 (2): 42–65. doi:[[doi:10.2307/3517093|10.2307/3517093]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/3517093 3517093]. #Misra, Udayon (1999). "Immigration and Identity Transformation in Assam". Economic and Political Weekly. 34 (21): 1264–1271. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/4407987 4407987]. #Sharma, Chandan Kumar (2009). "Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity". In Medhi, B.K (ed.). Tribes of North-East India: Issues and Challenges. Delhi: Omsons Publications. pp. 354–366. #Urban, Hugh B. (2011). [https://www.researchgate.net/publication/270529066 "The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam"]. The Journal of Hindu Studies. 4 (3): 231–247. doi:[[doi:10.1093/jhs/hir034|10.1093/jhs/hir034]]. ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:অসম]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সামাজিক সম্প্ৰদায়সমূহ]] 1ptzqwn3w2spd7u6we1pl2w528dmmid 646535 646534 2026-10-22T15:32:18Z Ananya Taye 28065 removed promo content with no historical concensus. 646535 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group |group = অসমীয়া জাতি |native_name = অসমীয়া {{unicode|Assamese}} |population = ১৩,২৬৮,৪৮৪ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>{{cite web|url=http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |title=Archived copy |accessdate=2016-05-17 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160609213014/http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |archivedate=2016-06-09 |df= }}</ref> |region1 = {{flag|India}} |pop1 = ১৩,১৩৩,২৩৭ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160907221310/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece |date=2016-09-07 }} Less than 50 per cent Assamese speakers in Assam, The Hindu, January 9, 2008.</ref> |ref1 = |region2 = {{flag|Bangladesh}} |pop2 = ২২,৪৫৬ (২০০১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref2 = |region3 = {{flag|Bhutan}} |pop3 = ৫৪,২৬৮ (২০১১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref3 = |region4 = |pop4 = |ref4 = |region5 = |pop5 = |ref5 = |region6 = |pop6 = |ref6 = |region7 = |pop7 = |ref7 = |region8 = |pop8 = |ref8 = |region9 = |pop9 = |ref9 = |region10 = |pop10 = |ref10 = |languages = [[File:Assamese Bengali letter A (red).png|15px]] [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (''<small>[[কামৰূপী উপভাষা|কামৰূপী]], [[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]], [[দেৱান উপভাষা|দেৱান]], [[নলবৰীয়া উপভাষা|নলবৰীয়া]] আদি উপভাষা</small>'') |religions = ''সংখ্যাগুৰু:'' [[File:Om.svg|17px]] [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] (প্ৰধানকৈ''[[File:Sankaradeva.jpg|17px]][[একশৰণ নাম ধৰ্ম]]) [[অসমৰ জনজাতীয় ধৰ্ম]]: • [[ফুৰালুঙ ধৰ্ম]] •[[File:Flag of Donyi-Polo.svg|17px]] [[ডনি পল]] •[[File:Bathouism flag.svg|17px]] [[বাথৌ ধৰ্ম]] •তিৱা জনজাতীয় ধৰ্ম ''অন্যান্য:''[[File:Allah-green.svg|17px]] [[ইছলাম]] • [[File:Christianity Symbol.svg|17px]] [[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম|খ্ৰীষ্টান]] • [[File:Khanda.svg|17px]] [[শিখ ধৰ্ম|শিখ]]<ref>{{cite web |last1=Mar 14 |first1=Yudhvir Rana / TNN / |title=Mission roots brings Assamese Sikhs to Punjab {{!}} India News - Times of India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Mission-roots-brings-Assamese-Sikhs-to-Punjab/articleshow/4262528.cms |website=The Times of India |language=en}}</ref> |related = [[চীনা-তিব্বতীয়]] ([[বড়ো-কছাৰী]], [[টানি জাতি]], [[কাৰ্বি]]), [[টাই জাতি]], [[আৰ্য-ভাৰতীয়]], অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক |footnotes = }} '''অসমীয়া জাতি''' হৈছে প্ৰধানকৈ [[অসমীয়া ভাষা]]ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এক সামাজিক-জাতিগত আৰু ভাষিক সম্প্ৰদায়।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |page=190}}</ref> এই পৰিচয় ঐতিহাসিকভাৱে বিভিন্ন ভাষিক আৰু জাতিগত জনগোষ্ঠীৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক একীভূতকৰণৰ ফলত গঢ় লৈ উঠিছে। ইয়াৰ গঠনত অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক, চীনা-তিব্বতীয়, ভাৰত-আৰ্য আৰু টাই ভাষা-পৰিয়ালৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীসমূহে ভূমিকা পালন কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে এই ঐতিহাসিক একীভূতকৰণক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=354–366}}</ref> ''অসমীয়া জাতি'' আৰু ''অসমৰ বাসিন্দাসকল'' সম্পূৰ্ণ সমাৰ্থক ধাৰণা নহয়। ''অসমৰ বাসিন্দা'' বুলিলে ৰাজ্যখনত বসবাস কৰা সকলো ভাষিক আৰু জাতিগত সম্প্ৰদায়ৰ লোকক বুজোৱা হয়; আনহাতে ''অসমীয়া জাতি'' বুলিলে ঐতিহাসিকভাৱে বিকশিত হোৱা এক উমৈহতীয়া ভাষিক, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ক বুজোৱা হয়। এই পৰিচয়ৰ সৈতে প্ৰধানকৈ অসমীয়া ভাষাৰ সম্পৰ্ক থাকিলেও ইয়াক কেৱল এটা বংশগত জনগোষ্ঠীৰ মাজত সীমাবদ্ধ কৰিব নোৱাৰি। অৱশ্যে অসমৰ বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় সমাজত ''অসমীয়া'' পৰিচয়ৰ পৰিসৰ আৰু সংজ্ঞাক লৈ ঐতিহাসিক আৰু ৰাজনৈতিক মতভেদ আছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয়ৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ হৈছে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]। ২০১১ চনৰ ভাৰতৰ ভাষাভিত্তিক লোকপিয়ল অনুসৰি, দেশখনত অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা আছিল ১,৫৩,১১,৩৫১ গৰাকী। ইয়াৰে ১,৫০,৯৭,২৫৭ গৰাকী অসমত বাস কৰিছিল, যি ৰাজ্যখনৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৪৮.৩৮ শতাংশ।<ref>{{cite web |title=Abstract of Speakers' Strength of Languages and the Mother Tongues – 2011 |publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India |url=https://censusindia.gov.in/2011Census/C-16_25062018_NEW.pdf}}</ref> এই পৰিসংখ্যা অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা; ইয়াক অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ধাৰী সকলো লোকৰ সুনিৰ্দিষ্ট জনসংখ্যা হিচাপে গণ্য কৰিব নোৱাৰি। ==নাম== প্ৰথম অৱস্থাত ''অসম'' বা ''আছাম'' শব্দটো [[আহোম ৰাজ্য]] আৰু [[আহোম জনগোষ্ঠী]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। পাছলৈ আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ এক বৃহৎ অংশ জয় কৰাৰ লগে লগে এই শব্দটোৰ প্ৰচলন বৃদ্ধি পায়। ''অসম'' নামৰ সৈতে অসমীয়া ভাষাৰ ''-ীয়া'' প্ৰত্যয় যোগ হৈ পৰৱৰ্তী সময়ত অসম ৰাজ্যৰ বাসিন্দাসকলক ''অসমীয়া'' বুলি জনা যায়।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati, Assam |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> ইংৰাজী ''Assamese'' শব্দটো ''Assam'' নামৰ পৰা গঠিত, য'ত ''-ese'' প্ৰত্যয়টোৱে কোনো অঞ্চলৰ ভাষা বা বাসিন্দাক বুজায়। ইংৰাজী ''Assam'' নামটো প্ৰথমে জন ভান লিনেনে ১৬৬১ চনত [[আহোম ৰাজ্য]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল আৰু ১৬৬২ চনত প্ৰকাশিত এখন মানচিত্ৰত এই নামটো অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Map of Bengale |url=http://www.indiawijzer.nl/links/assam/map_of_bengale.jpg |website=Indiawijzer.nl |access-date=2026-10-22}}</ref> ফ্ৰান্সিছ হেমিল্টনে ১৮০৭ৰ পৰা ১৮১৪ চনৰ ভিতৰত কৰা অসম ভ্ৰমণৰ বিৱৰণত ''Original Assamese'' শব্দটো [[আহোম ভাষা]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Hamilton |first=Francis |title=An Account of Assam |location=Gauhati |date=1963 |url=https://ia801402.us.archive.org/28/items/in.ernet.dli.2015.461953/2015.461953.An-Account.pdf |page=7 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনকালত ''Assamese'' শব্দটোৰ ব্যৱহাৰ বিস্তৃত হয়। সেই সময়ৰ প্ৰশাসনিক আৰু ভাষাতাত্ত্বিক সাহিত্যত এই শব্দটো অসমীয়া ভাষা, ভাষাভাষী জনগোষ্ঠী আৰু অসমৰ বাসিন্দাসকলক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Grierson |editor-first=G. A. |title=Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family, Eastern Group |volume=V |year=1903 |page=393 |url=https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463}}</ref> অৱশ্যে অসমীয়া ভাষা আৰু সাহিত্যৰ বিকাশ ঔপনিৱেশিক যুগ আৰু আহোম ৰাজদৰবাৰত ভাষাটোৰ গ্ৰহণৰ বহু আগতেই আৰম্ভ হৈছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাত [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]] আৰু [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]]ই সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে, মধ্য অসমৰ কছাৰী শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, এই সাহিত্যই তেতিয়ালৈকে অসমীয়া ভাষা এক শক্তিশালী সাহিত্যিক মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |year=1976 |pages=45–50}}</ref> অসমীয়া ভাষা আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ বিকাশ কেৱল [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ সীমাত আবদ্ধ নাছিল। ঐতিহাসিকভাৱে [[কমতা ৰাজ্য|কমতা]], [[কোচ ৰাজ্য|কোচ]], [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] আৰু [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত অঞ্চলসমূহেও এই প্ৰক্ৰিয়াত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইয়াৰে কিছুমান অঞ্চল আহোম শাসনৰ স্থায়ী অধীনলৈ অহা নাছিল যদিও তাত অসমীয়া বা সম্পৰ্কিত আঞ্চলিক ভাষাৰূপৰ প্ৰচলন আছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত বহু জনগোষ্ঠীয়ে অসমীয়াক মাতৃভাষা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–359}}</ref> হৰেকৃষ্ণ ডেকাৰ মতে, বৰ্তমানৰ অসমীয়া নামটো প্ৰচলিত হোৱাৰ পূৰ্বেই ভাষা আৰু সাহিত্যই এক উমৈহতীয়া সাংস্কৃতিক পৰিচয় গঢ়াত ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |pages=189–202}}</ref> ঔপনিৱেশিক বিৱৰণত ''Assamese'' শব্দটো ভাষাভাষীৰ লগতে অঞ্চলটোৰ জনসমষ্টিক বুজাবলৈও ব্যৱহৃত হৈছিল। হেনৰি ৱাটাৰফিল্ডে ১৮৭৫ চনত প্ৰকাশিত ১৮৭১–৭২ চনৰ ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ লোকপিয়ল-সম্পৰ্কীয় স্মাৰকত অসমীয়াসকলে বঙালী ভাষাৰ সৈতে যথেষ্ট সাদৃশ্য থকা এটা ভাষা কয় আৰু তেওঁলোকৰ মাজত ইণ্ড-চীনা জনগোষ্ঠীৰ মিশ্ৰণ আছে বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |location=London |year=1875 |page=19 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/ |quote=...speak a language very similar to Bengali, but have a large mixture of Indo-Chinese blood...}}</ref> ==সংজ্ঞা আৰু পৰিচয়== অসমীয়া জাতিৰ সংজ্ঞা ঐতিহাসিকভাৱে পৰিৱৰ্তনশীল আৰু ৰাজনৈতিকভাৱে বিতৰ্কিত। অসম এখন বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় ৰাজ্য হোৱা বাবে সকলো বাসিন্দাকে একেটা জাতিগত বা ভাষিক পৰিচয়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব নোৱাৰি। বিশেষকৈ ১৯৮৫ চনৰ [[অসম চুক্তি]]ৰ ষষ্ঠ দফা ৰূপায়ণৰ ক্ষেত্ৰত ''অসমীয়া লোক''ৰ সংজ্ঞা নিৰ্ধাৰণ কৰাটো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় হৈ পৰিছে। এই দফাত অসমীয়া লোকসকলৰ সাংস্কৃতিক, সামাজিক আৰু ভাষিক পৰিচয় তথা ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ উদ্দেশ্যে সাংবিধানিক, আইনগত আৰু প্ৰশাসনিক সুৰক্ষা প্ৰদানৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news |title=Assamese People definition rocks Assembly |work=The Hindu |date=1 April 2015 |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/assamese-people-definition-rocks-assembly/article7055297.ece}}</ref> ২০০০ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত [[সদৌ অসম ছাত্ৰ সন্থা]]ই ১৯৫১ চনৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় নাগৰিকপঞ্জী]]ত নাম থকা ব্যক্তি আৰু তেওঁলোকৰ বংশধৰসকলক অসমীয়া হিচাপে গণ্য কৰাৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছিল। অৱশ্যে এইটো সংগঠনটোৰ প্ৰস্তাৱিত সংজ্ঞা আছিল, সৰ্বজনস্বীকৃত বা চূড়ান্ত আইনগত সংজ্ঞা নহয়।<ref>{{cite news |last=Hussain |first=Wasbir |title=Of Natives and Aliens |work=The Hindu |date=24 April 2000 |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-miscellaneous/tp-others/of-natives-and-aliens/article28013077.ece}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ক বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা ঐতিহাসিক একীভূতকৰণ আৰু ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা''ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=355}}</ref> ==অসমীয়া জাতি গঠনৰ ইতিহাস== অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয় কোনো এখন নিৰ্দিষ্ট ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা বা একক সামৰিক সংঘাতৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা নাছিল। ইয়াৰ বিকাশ ঘটিছিল [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]ৰ বিভিন্ন জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় জনগোষ্ঠীৰ মাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি চলা সামাজিক, ভাষিক, সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় আদান-প্ৰদানৰ মাজেৰে। আঞ্চলিক ৰাজ্যসমূহৰ প্ৰতিষ্ঠা, স্থায়ী কৃষিৰ সম্প্ৰসাৰণ, আন্তঃবিবাহ, হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ বিস্তাৰ আৰু উমৈহতীয়া কথিত ভাষাৰ বিকাশে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীক ক্ৰমে এক বৃহত্তৰ সমাজৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিছিল। সমাজবিজ্ঞানী চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'') হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছে, য'ত জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় উভয় গোটেই অসমীয়া সমাজ গঠনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–356}}</ref> ===অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি=== অসমীয়া ভাষিক আৰু সাহিত্যিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি মধ্যযুগৰ প্ৰথমাৰ্ধতে গঢ় লৈ উঠিছিল। চতুৰ্দশ শতিকালৈকে [[অসমীয়া ভাষা]] বিভিন্ন আঞ্চলিক ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত সাহিত্য ৰচনাৰ এটা মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হৈছিল। [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]] আৰু আন কবিসকলে সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে মধ্য অসমৰ এজন [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সাহিত্যৰ ইতিহাসবিদ সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, চতুৰ্দশ শতিকাৰ পৰা সংৰক্ষিত এই সাহিত্যিক নিদৰ্শনসমূহে সেই সময়লৈকে অসমীয়া ভাষা সাহিত্যিক প্ৰকাশৰ এটা শক্তিশালী মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে। সেয়েহে আহোম ৰাজদৰবাৰত অসমীয়া ভাষা গ্ৰহণ কৰাৰ বহু আগৰ পৰাই কমতা আৰু কছাৰী ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত এক আঞ্চলিক সাহিত্যিক সংস্কৃতি গঢ় লৈ উঠিছিল।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |publisher=Harrassowitz |year=1976 |pages=45–50}}</ref> একেসময়তে পূব অসমতো সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় একীভূতকৰণৰ এটা সমান্তৰাল প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। উজনি অসমত আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক প্ৰাধান্য প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ পূৰ্বেই [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ প্ৰসাৰ ঘটিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰসমূহৰ পৰা দূৰত অৱস্থিত হ'লেও আহোমসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বেই চুতীয়া ৰাজ্যত হিন্দুকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=357}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে চুতীয়া সমাজত এটা স্তৰবিভক্ত হিন্দু সামাজিক ব্যৱস্থা গঢ় লৈ উঠিছিল। ঐতিহাসিক বিৱৰণসমূহ অনুসৰি, সেই সময়ত চুতীয়া ৰাজ্যত [[ব্ৰাহ্মণ]], কায়স্থ, [[কলিতা]] আৰু দৈৱজ্ঞ বা গণক আদি সামাজিক গোটৰ উপস্থিতি আছিল।<ref>{{cite book |last=Baruah |first=Swarnalata |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |location=New Delhi |year=1985 |page=230}}</ref><ref>{{cite book |last=Gogoi |first=Jahnabi |title=Agrarian System of Medieval Assam |publisher=Concept Publishing Company |year=2002 |page=21}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ [[একশৰণ নামধৰ্ম]] আন্দোলনৰ পূৰ্বেও পূব অসমত বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ উপস্থিতি আছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাৰ চুতীয়া তাম্ৰশাসনসমূহত বৈষ্ণৱ ব্ৰাহ্মণ আৰু বাসুদেৱৰ ভক্ত হিচাপে পৰিচিত ভূমিদান গ্ৰহীতাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজদৰবাৰ আৰু গ্ৰাম্য সমাজত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ উপস্থিতিৰ ইংগিত দিয়ে।<ref>{{cite journal |last=Shin |first=Jae-Eun |title=Descending from Demons, Ascending to Kshatriyas: Genealogical Claims and Political Process in Pre-modern Northeast India, the Chutiyas and the Dimasas |journal=The Indian Economic and Social History Review |volume=57 |issue=1 |year=2020 |pages=51–56 |doi=10.1177/0019464619894134}}</ref> পৰৱৰ্তী বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাসমূহতো [[শদিয়া]] আৰু কুণ্ডিলক বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ প্ৰাচীন কেন্দ্ৰ হিচাপে স্মৰণ কৰা হৈছে। ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰাত চুতীয়া ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত শদিয়াত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন আৰু স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ বিৱৰণ পোৱা যায়।{{efn|ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰা অনুসৰি, দুজন চুতীয়া ৰাজকুমাৰে নবদ্বীপত অধ্যয়ন কৰাৰ সময়ত কনৌজৰ শংকৰ্ষণ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণৰ সৈতে পৰিচিত হৈছিল। দেশলৈ উভতি অহাৰ পিছত জ্যেষ্ঠ ৰাজকুমাৰজনে শংকৰ্ষণ আৰু কেইবাটাও বৃত্তিজীৱী পৰিয়ালক শদিয়ালৈ আনি ঘাৰমৰা নদীৰ পাৰত এটা বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন কৰিছিল। প্ৰতিষ্ঠানটোক ভূমি, সেৱক আৰু বিষ্ণুৰ প্ৰতিমা দান কৰা হৈছিল। শংকৰ্ষণৰ উত্তৰাধিকাৰীসকলে পাঁচ পুৰুষলৈকে শদিয়াত থাকি চুতীয়া, দেউৰী, মিৰি আৰু আবৰসকলৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। আহোমসকলে চুতীয়া ৰাজ্য জয় কৰাৰ পিছত প্ৰতিষ্ঠানটো স্থানান্তৰিত হয় বুলি এই পৰম্পৰাত উল্লেখ আছে।<ref>{{cite journal |last1=Gogoi |first1=Himadri |last2=Dutta |first2=Tarun |title=Gharmora Satra and Its Archive |journal=Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry |volume=12 |issue=8 |year=2021 |pages=8018–8019}}</ref>}} কুণ্ডিলৰ সৈতে বদলা পদ্ম আতা আৰু বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষসকলৰ সম্পৰ্কৰ উল্লেখো বৈষ্ণৱ বংশাৱলীমূলক সাহিত্যত পোৱা যায়।{{efn|বদলা পদ্ম আতাৰ পূৰ্বপুৰুষসকল কুণ্ডিল বা কুণ্ডিলনগৰত বাস কৰিছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত পৰিয়ালটোৰ এটা শাখা নাৰায়ণপুৰ অঞ্চললৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor-last=Neog |editor-first=Maheswar |title=গুৰু চৰিত কথা |publisher=Lawyers Book Stall |year=1999 |page=373 |language=as}}</ref><ref>{{cite book |last=Dev Goswami |first=Narayan Chandra |title=Satriya Sanskritir Swarnarekha: Mahapurush Sri Sri Badula Padma Ata |publisher=Lawyers Book Stall |year=1984 |page=810}}</ref> ৰামানন্দ দ্বিজৰ ''শ্ৰীশ্ৰী বংশীগোপাল দেৱৰ চৰিত্ৰ''ত বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষ হৰিবৰক ''কুণ্ডিল গোষ্ঠী''ৰ লোক হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor1-last=Barua |editor1-first=Birinchi Kumar |editor2-last=Neog |editor2-first=Maheswar |title=Harivara Vipra's Babrubahnar Yuddha and Tamradhwajar Yuddha |publisher=Gauhati University |year=1960}}</ref>}} আনহাতে ''আদি চৰিত'' আৰু ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত''ত কুণ্ডিলৰ পৰা বাসুদেৱৰ প্ৰতিমা অনাৰ বিৱৰণ আছে।{{efn|''আদি চৰিত''ত [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]]ে কুণ্ডিলনগৰ ভ্ৰমণ কৰি তাৰ পৰা বাসুদেৱৰ এটা প্ৰতিমা লৈ অহাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite book |title=আদি চৰিত বা লক্ষ্মীপুৰৰ আদিম বুৰঞ্জী |author=মাধৱদেৱৰ নামত প্ৰচলিত |publisher=ভাৰতচন্দ্ৰ দাস |location=গুৱাহাটী |year=1928 |page=91 |url=https://as.wikisource.org/wiki/পৃষ্ঠা:আদিচৰিত.djvu/৯১ |language=as}}</ref> ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত'' অনুসৰি, [[জয়ধ্বজ সিংহ]]ই পৰৱৰ্তী সময়ত কুণ্ডিলৰ পৰা আন এটা বাসুদেৱ প্ৰতিমা আনি দামোদৰ ঠাকুৰৰ নৰুৱা সত্ৰত স্থাপন কৰাইছিল। এই সত্ৰখন বৰ্তমান ঢকুৱাখনাৰ [[বাসুদেৱ থান]] নামেৰে পৰিচিত।<ref>{{cite journal |last=Chutia |first=Manas |title=Vasudev Than Narowa Satra—in Historical Perspective |journal=Review of Research |volume=8 |issue=8 |date=May 2019 |pages=2–3 |url=https://oldror.lbp.world/UploadedData/11719.pdf}}</ref>}} এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজ্যত ব্ৰাহ্মণ্য, বৈষ্ণৱ আৰু স্থানীয় জনজাতীয় ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ সহাৱস্থানৰ কথা সূচায়। ইতিহাসবিদ ৰমেশ বুঢ়াগোহাঁয়েও পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া জাতি গঠনত [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদানৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। তেওঁৰ মতে, আহোম ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত চুতীয়াসকলৰ অন্তৰ্ভুক্তি আৰু তেওঁলোকৰ দক্ষ শিল্পী, কাৰিকৰ তথা প্ৰশাসনিক বিষয়াসকলৰ সংযোজনে পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজ্য গঠনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভিত্তি প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Buragohain |first=Ramesh |title=State Formation in Early Mediaeval Assam: A Case Study of the Chutiya State |url=http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20%28R%20Buragohain%29.pdf |date=2013 |page=122 |quote=They greatly contributed to the emerging political system of the time. With the pace of assimilations and acculturations under the hegemony of the Ahoms, they, in fact provided the much needed base for the birth of a greater broad-based Assamese state after the Ahoms in course of time. |archive-url=https://web.archive.org/web/20200916232253/http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20(R%20Buragohain).pdf |archive-date=16 September 2020 |url-status=live}}</ref> সেয়েহে আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক উত্থানৰ পূৰ্বেই চুতীয়া আৰু কমতা ৰাজ্যত অসমীয়া ভাষা, সাহিত্য আৰু ধৰ্মীয় বিকাশৰ বিভিন্ন প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল, যিসমূহে পৰৱৰ্তী অসমীয়া সমাজ গঠনত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ===বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ভূমিকা=== ষোড়শ শতিকাৰ পৰা [[একশৰণ নামধৰ্ম]]ই ইতিমধ্যে বিকশিত হৈ থকা অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিসৰক এক বৃহত্তৰ প্ৰতিষ্ঠানগত ভিত্তি প্ৰদান কৰে। [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]], [[মাধৱদেৱ]] আৰু তেওঁলোকৰ অনুগামীসকলৰ অসমীয়া আৰু [[ব্ৰজাৱলী ভাষা|ব্ৰজাৱলী]] ভাষাত ৰচিত সাহিত্যৰ লগতে [[সত্ৰ]] আৰু [[নামঘৰ]]সমূহে উমৈহতীয়া উপাসনা, সাহিত্যচৰ্চা, সংগীত, নাট্যপ্ৰদৰ্শন আৰু সামাজিক জীৱনৰ কেন্দ্ৰ গঢ়ি তুলিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, নৱবৈষ্ণৱ আন্দোলনে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয় গঠনৰ ইতিপূৰ্বে আৰম্ভ হোৱা প্ৰক্ৰিয়াক অধিক শক্তিশালী আৰু সুসংহত কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=357–359}}</ref> পৰৱৰ্তী আহোম ৰজাসকলে এই ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতা কৰিলেও সত্ৰ আৰু নামঘৰসমূহ মূলত আহোম ৰাজ্যই সৃষ্টি কৰা প্ৰতিষ্ঠান নাছিল। বৈষ্ণৱ ধৰ্মগুৰু আৰু তেওঁলোকৰ শিষ্যসকলৰ কাৰ্যকলাপৰ মাজেৰে এই প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সামাজিক ভিত্তি গঢ় লৈ উঠিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাজপৃষ্ঠপোষকতা বৃদ্ধি পায়। সপ্তদশ শতিকালৈকে আহোম আৰু কোচ উভয় ৰাজ্যই বৈষ্ণৱ আন্দোলনৰ বিস্তৃত জনসমৰ্থনক নিজৰ ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাৰ সৈতে সংযুক্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। সত্ৰসমূহে ৰাজন্যবৰ্গৰ পৰা ভূমি, জনশক্তি আৰু অন্যান্য সম্পদৰ অনুদান লাভ কৰিবলৈ ধৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> ===আহোম শাসনকালত সামূহিক পৰিচয়ৰ সুসংহতকৰণ=== অসমীয়া সামূহিক পৰিচয়ৰ ৰাজনৈতিক সুসংহতকৰণত [[আহোম ৰাজ্য]]ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইতিহাসবিদ উদয়ন মিশ্ৰৰ মতে, ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে বংগৰ মুছলমান শাসকসকলৰ সৈতে হোৱা সংঘাতৰ সময়ত বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোক আহোম শাসনৰ অধীনত উমৈহতীয়া শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে সংগঠিত হোৱাৰ ফলত এক বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজনৈতিক পৰিচয় গঢ় লোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল। তেওঁৰ বিৱৰণ অনুসৰি, [[চুহুংমুং]]ৰ (১৪৯৭–১৫৩৯) শাসনকালত আহোম ৰাজ্যই আক্ৰমণ প্ৰতিহত কৰাৰ লগতে পশ্চিমৰ কমতা আৰু কামৰূপ অঞ্চললৈ সামৰিক অভিযান চলাইছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> এই ৰাজনৈতিক একত্ৰীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া [[প্ৰতাপ সিংহ]]ৰ (১৬০৩–১৬৪১) শাসনকাল আৰু পৰৱৰ্তী আহোম–মোগল সংঘাতসমূহৰ সময়ত অধিক শক্তিশালী হয়। ১৬৭১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ [[শৰাইঘাটৰ যুদ্ধ]] এই সংঘাতসমূহৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য ঘটনা আছিল। মিশ্ৰৰ মতে, বংগ আৰু মোগল অধিকৃত অঞ্চলৰ পৰা অসমলৈ অহা মুছলমান সৈনিক, শিল্পী আৰু বৃত্তিজীৱীসকলৰ একাংশও আহোম ৰাজ্যৰ সমাজ আৰু প্ৰশাসনৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। তেওঁলোকে মোগল সম্প্ৰসাৰণ প্ৰতিহত কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> একেসময়তে আহোম ৰাজদৰবাৰ আৰু প্ৰশাসনত [[আহোম ভাষা]]ৰ সৈতে অসমীয়া ভাষাৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পায়। ইতিহাসবিদ অমলেন্দু গুহৰ মতে, আহোম–মোগল সংঘাতৰ সময়ছোৱাত অসমীয়া ভাষাই প্ৰথমে আহোম ভাষাৰ সৈতে সহাৱস্থান কৰিছিল আৰু ক্ৰমে ৰাজদৰবাৰ তথা প্ৰশাসনত আহোম ভাষাৰ স্থান অধিকাৰ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |year=1983 |page=9 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963}}</ref> এইদৰে আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বিভিন্ন ভাষিক, ধৰ্মীয় আৰু জাতিগত গোটক এক অধিক সংহত ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাৰ অধীনলৈ আনিছিল। একশৰণ নামধৰ্মৰ প্ৰসাৰ আৰু আহোম ৰজাসকলৰ হিন্দুধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতাৰ ফলত সপ্তদশ–অষ্টাদশ শতিকাত বড়ো-কছাৰী জনগোষ্ঠীসমূহৰ একাংশই হিন্দুধৰ্মৰ বিভিন্ন ধাৰা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে অসমীয়া সমাজত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী, বৰ্ণহিন্দু সম্প্ৰদায়, সমতলৰ জনজাতীয় গোট আৰু অসমীয়া মুছলমানসকল অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই প্ৰাক্-ঔপনিৱেশিক বিকাশৰ মাজেৰে এটা সামূহিক ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক সমাজ গঢ় লৈ উঠিছিল। অৱশ্যে আধুনিক ৰাজনৈতিক অৰ্থত অসমীয়া জাতীয়তাবাদৰ বিকাশ ঘটিছিল ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ ঔপনিৱেশিক পৰিস্থিতিত। এই জাতীয়তাবাদৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ আছিল ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |pages=1264–1265 |jstor=4407987}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> ===জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা=== অসমীয়া সমাজৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় পৰিৱৰ্তনক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ মাধ্যমেৰে ব্যাখ্যা কৰা হৈছে। এই প্ৰক্ৰিয়াৰ দুটা উল্লেখযোগ্য দিশ আছিল ৰাজ্য গঠনৰ সৈতে জড়িত সংস্কৃতায়ন আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত একশৰণ নামধৰ্মৰ জৰিয়তে হোৱা সামাজিক স্থানান্তৰ। ====সামাজিক পৰিৱৰ্তন==== ভাৰত-আৰ্য ভাষী আৰু ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ অসমলৈ বিস্তাৰৰ লগে লগে সংস্কৃতায়ন (''Sanskritisation'') আৰু স্থানীয়কৰণ বা দেশীয়কৰণ (''Deshification'')ৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। প্ৰথম প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় জনগোষ্ঠী আৰু ধৰ্মীয় পৰম্পৰাসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য সামাজিক ব্যৱস্থাৰ কিছু উপাদান গ্ৰহণ কৰিছিল। আনহাতে দ্বিতীয় প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় বিশ্বাস, দেৱ-দেৱী আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় সংস্কৃতিকো প্ৰভাৱিত কৰিছিল। হিউ বি. আৰ্বানে এই দুই প্ৰক্ৰিয়াক পৰস্পৰ সম্পৰ্কিত ৰূপত আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |pages=233–234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, এই পৰিৱৰ্তনসমূহ [[বৰ্মন ৰাজবংশ]]ৰ সময়ৰ পৰা, বিশেষকৈ পঞ্চম–অষ্টম শতিকাত, কামৰূপৰ সামাজিক ব্যৱস্থাত দেখা গৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=356}}</ref> আৰ্বানে কামৰূপৰ বৰ্মনসকলৰ পৰা অষ্টাদশ শতিকাৰ আহোমসকললৈকে অসমৰ বহু ৰাজবংশৰ স্থানীয় বা অনা-ভাৰত-আৰ্য পটভূমি আৰু তেওঁলোকৰ ক্ৰমাগত সংস্কৃতায়নৰ কথা উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |page=234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> ৰাজবংশসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰা গ্ৰহণ কৰাৰ লগে লগে তেওঁলোকৰ অধীনস্থ সমাজৰ বিভিন্ন গোটেও এই প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। অৱশ্যে ইয়াৰ ফলত স্থানীয় ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে বিলুপ্ত হোৱা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–357}}</ref> ====একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সামাজিক স্থানান্তৰ==== ষোড়শ শতিকাত একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ প্ৰসাৰে জনজাতীয় পৰিচয়ৰ পৰা বৰ্ণভিত্তিক সামাজিক পৰিচয়লৈ স্থানান্তৰৰ এটা নতুন পথ মুকলি কৰিছিল। বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোকে সত্ৰত গুৰুৰ পৰা শৰণ বা দীক্ষা গ্ৰহণ কৰি ক্ৰমে নিজৰ কিছুমান পুৰণি আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰিছিল আৰু নতুন ধৰ্মীয় তথা সামাজিক ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই বৰ্ণনা কৰা এটা সামাজিক স্থানান্তৰৰ আৰ্হিত দীক্ষা গ্ৰহণৰ পিছতো মদ্যপানৰ অভ্যাস বজাই ৰখা ব্যক্তিক ''মদাহী'' বুলি কোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ শৰণীয়া বা সৰু কোচ, কোচ, বৰকোচ, সৰুকেওট, বৰকেওট আৰু শেষত [[কলিতা]] পৰিচয় লাভ কৰিব পাৰিছিল। এই ধাৰাবাহিকতাত [[ব্ৰাহ্মণ]]সকলক অধিক উচ্চ সামাজিক স্থানত গণ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=358}}</ref> সত্ৰসমূহৰ বহু ধৰ্মগুৰু ব্ৰাহ্মণ গোস্বামী আছিল যদিও কিছুমান গোস্বামী পৰিয়াল পূৰ্বতে কায়স্থ আছিল। আনহাতে কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ জনজাতীয় বা সামাজিকভাৱে নিম্ন স্থানত গণ্য হোৱা গোটৰ সদস্য আছিল। শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজেৰে চুতীয়া, বৰাহী, মৰাণ, দেউৰী আৰু কছাৰীসকলৰ একাংশ ক্ৰমে সংস্কৃতায়িত অসমীয়া কৃষিজীৱী সমাজৰ সৈতে একীভূত হোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। বিশেষকৈ উজনি অসম আৰু কিছু পৰিমাণে মধ্য অসমত এই প্ৰক্ৰিয়া দৃশ্যমান আছিল। অৱশ্যে এই জনগোষ্ঠীসমূহে নিজৰ পূৰ্বৰ সকলো আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ মৰাণ, কৈৱৰ্ত, চণ্ডাল আৰু তাঁতী সম্প্ৰদায়ৰ লোক আছিল বুলিও উল্লেখ পোৱা যায়। নৃতত্ত্ববিদ অড্ৰে কেণ্টলীৰ মতে, শংকৰদেৱে মুছলমান, কৈৱৰ্ত, নগা আৰু গাৰো সম্প্ৰদায়ৰ লোককো ধৰ্মীয় গুৰুৰ দায়িত্ব প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Cantlie |first=Audrey |title=The Assamese: Religion, Caste and Sect in an Indian Village |publisher=Curzon Press |year=1984 |page=177}}</ref> ==স্বাধীনতা-উত্তৰ কালত অসমীয়া জাতি== ইংৰাজসকল অসমৰ পৰা যোৱাৰ পাচত অসমতো বহুতো পৰিৱৰ্তন ঘটিল। প্ৰতিটো প্ৰধান পাৰ্বত্য গোষ্ঠীয়ে অসমৰ পৰা আঁতৰি গৈ নিজৰ নিজৰ সুকীয়া ৰাজ্য স্থাপন কৰিলে। লগে লগে অসমীয়া জাতিৰ প্ৰসাৰতাটো ইয়াৰ স্পষ্ট প্ৰভাৱ পৰিল। অসম বুলি থাকিলগৈ পাতল জনবসতিৰে মিকিৰ পাহাৰ (বৰ্তমানৰ কাৰ্বি আংলং)আৰু উত্তৰ কাছাৰ অঞ্চল, কাছাৰ জিলা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক উপত্যকাকে বুজায়। অসমৰ কোনো এটা [[খিলঞ্জীয়া লোক|খিলঞ্জীয়া জনগোষ্ঠী]] মানুহে অসমীয়া জাতিৰ মানুহ। <ref> অসম অভিধান, শান্তনু কৌশিক বৰুৱা, বনলতা,২০০১,পৃষ্ঠা-২৬-২৯ (১)</ref> ==অসমীয়া জাতিত ভাঙোন== মূলতঃ ছবছৰীয়া অসম আন্দোলনৰ পাচৰ সময়ছোৱাৰ পৰাই অসমীয়া জাতিৰ ৰাজহাড়স্বৰূপ জনগোষ্ঠীসমূহৰৰ মাজত বিভিন্ন ধৰণৰ অসন্তুষ্টিয়ে গা কৰি উঠিছে। ফলস্বৰূপে তেওঁলোকে অসমীয়া জাতি ৰূপে নিজৰ পৰিচয় পৰিত্যাগ কৰি নিজস্ব স্বকীয় জনগোষ্ঠীয় পৰিচয় দিবলৈ আগ্ৰহী হৈ উঠিছে। তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক অনগ্ৰসৰতা আৰু কিছুমান সুবিধাবাদী ৰাজনীতিবিদৰ কাৰুকাৰ্যই এইক্ষেত্ৰত যথেষ্ট পৰিমাণে উদগণি জগাই আহিছে। অৱশ্যে অসমৰ কেইবাজনো ৰাজনৈতিক নেতাই কৰা অদূৰদৰ্শী আৰু অপৰিপক্ব সিদ্ধান্তসমূহেও এই ভাঙোনত অৰিহনা যোগাইছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==টোকা== {{notelist}} ==উৎস প্ৰসংগ== #Baruah, Sanjib (1994). "'Ethnic' Conflict as State—Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism". Modern Asian Studies. 28 (3): 649–671. doi:[[doi:10.1017/S0026749X00011896|10.1017/S0026749X00011896]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/313047 313047]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:144065698 144065698]. #Cantile, Audrey (1984). The Assamese. Curzon Press. #Deka, Harekrishna (2005). "The Assamese Mind: contours of a landscape". India International Centre Quarterly. 32 (2/3): 189–202. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/23006027 23006027]. #Grierson, G A, ed. (1903). [https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463#page/1/mode/1up Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family Eastern Group]. Vol. V. #Guha, Amalendu (December 1983), [https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/bitstream/123456789/3259/1/OP_64_The_ahom_political_system.pdf "The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)"] (PDF), Social Scientist, 11 (12): 3–34, doi:10.2307/3516963, JSTOR 3516963 #Guha, Amalendu (1984). "Nationalism: Pan-Indian and Regional in a Historical Perspective". Social Scientist. 12 (2): 42–65. doi:[[doi:10.2307/3517093|10.2307/3517093]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/3517093 3517093]. #Misra, Udayon (1999). "Immigration and Identity Transformation in Assam". Economic and Political Weekly. 34 (21): 1264–1271. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/4407987 4407987]. #Sharma, Chandan Kumar (2009). "Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity". In Medhi, B.K (ed.). Tribes of North-East India: Issues and Challenges. Delhi: Omsons Publications. pp. 354–366. #Urban, Hugh B. (2011). [https://www.researchgate.net/publication/270529066 "The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam"]. The Journal of Hindu Studies. 4 (3): 231–247. doi:[[doi:10.1093/jhs/hir034|10.1093/jhs/hir034]]. ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:অসম]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সামাজিক সম্প্ৰদায়সমূহ]] p86w2ov1sppfwsxfhu6n1l2obrc7vke 646536 646535 2026-10-22T15:35:27Z KhiLanTzi 23530 /* নাম */ অসমীয়া নামৰ ব্যুৎপত্তি অংশত অসমীয়া সংস্কৃতি আহোমৰ পৰা আহিছে বুলি কোনো দাবী কৰা হোৱা নাই। কেৱল আহোম ৰাজ্যৰ সৈতে সম্পৰ্ক থকাৰ বাবেই এই অংশটোত ইতিহাস অংশটো যোগ কৰাটো অনুচিত। 646536 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group |group = অসমীয়া জাতি |native_name = অসমীয়া {{unicode|Assamese}} |population = ১৩,২৬৮,৪৮৪ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>{{cite web|url=http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |title=Archived copy |accessdate=2016-05-17 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160609213014/http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |archivedate=2016-06-09 |df= }}</ref> |region1 = {{flag|India}} |pop1 = ১৩,১৩৩,২৩৭ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160907221310/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece |date=2016-09-07 }} Less than 50 per cent Assamese speakers in Assam, The Hindu, January 9, 2008.</ref> |ref1 = |region2 = {{flag|Bangladesh}} |pop2 = ২২,৪৫৬ (২০০১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref2 = |region3 = {{flag|Bhutan}} |pop3 = ৫৪,২৬৮ (২০১১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref3 = |region4 = |pop4 = |ref4 = |region5 = |pop5 = |ref5 = |region6 = |pop6 = |ref6 = |region7 = |pop7 = |ref7 = |region8 = |pop8 = |ref8 = |region9 = |pop9 = |ref9 = |region10 = |pop10 = |ref10 = |languages = [[File:Assamese Bengali letter A (red).png|15px]] [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (''<small>[[কামৰূপী উপভাষা|কামৰূপী]], [[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]], [[দেৱান উপভাষা|দেৱান]], [[নলবৰীয়া উপভাষা|নলবৰীয়া]] আদি উপভাষা</small>'') |religions = ''সংখ্যাগুৰু:'' [[File:Om.svg|17px]] [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] (প্ৰধানকৈ''[[File:Sankaradeva.jpg|17px]][[একশৰণ নাম ধৰ্ম]]) [[অসমৰ জনজাতীয় ধৰ্ম]]: • [[ফুৰালুঙ ধৰ্ম]] •[[File:Flag of Donyi-Polo.svg|17px]] [[ডনি পল]] •[[File:Bathouism flag.svg|17px]] [[বাথৌ ধৰ্ম]] •তিৱা জনজাতীয় ধৰ্ম ''অন্যান্য:''[[File:Allah-green.svg|17px]] [[ইছলাম]] • [[File:Christianity Symbol.svg|17px]] [[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম|খ্ৰীষ্টান]] • [[File:Khanda.svg|17px]] [[শিখ ধৰ্ম|শিখ]]<ref>{{cite web |last1=Mar 14 |first1=Yudhvir Rana / TNN / |title=Mission roots brings Assamese Sikhs to Punjab {{!}} India News - Times of India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Mission-roots-brings-Assamese-Sikhs-to-Punjab/articleshow/4262528.cms |website=The Times of India |language=en}}</ref> |related = [[চীনা-তিব্বতীয়]] ([[বড়ো-কছাৰী]], [[টানি জাতি]], [[কাৰ্বি]]), [[টাই জাতি]], [[আৰ্য-ভাৰতীয়]], অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক |footnotes = }} '''অসমীয়া জাতি''' হৈছে প্ৰধানকৈ [[অসমীয়া ভাষা]]ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এক সামাজিক-জাতিগত আৰু ভাষিক সম্প্ৰদায়।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |page=190}}</ref> এই পৰিচয় ঐতিহাসিকভাৱে বিভিন্ন ভাষিক আৰু জাতিগত জনগোষ্ঠীৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক একীভূতকৰণৰ ফলত গঢ় লৈ উঠিছে। ইয়াৰ গঠনত অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক, চীনা-তিব্বতীয়, ভাৰত-আৰ্য আৰু টাই ভাষা-পৰিয়ালৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীসমূহে ভূমিকা পালন কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে এই ঐতিহাসিক একীভূতকৰণক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=354–366}}</ref> ''অসমীয়া জাতি'' আৰু ''অসমৰ বাসিন্দাসকল'' সম্পূৰ্ণ সমাৰ্থক ধাৰণা নহয়। ''অসমৰ বাসিন্দা'' বুলিলে ৰাজ্যখনত বসবাস কৰা সকলো ভাষিক আৰু জাতিগত সম্প্ৰদায়ৰ লোকক বুজোৱা হয়; আনহাতে ''অসমীয়া জাতি'' বুলিলে ঐতিহাসিকভাৱে বিকশিত হোৱা এক উমৈহতীয়া ভাষিক, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ক বুজোৱা হয়। এই পৰিচয়ৰ সৈতে প্ৰধানকৈ অসমীয়া ভাষাৰ সম্পৰ্ক থাকিলেও ইয়াক কেৱল এটা বংশগত জনগোষ্ঠীৰ মাজত সীমাবদ্ধ কৰিব নোৱাৰি। অৱশ্যে অসমৰ বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় সমাজত ''অসমীয়া'' পৰিচয়ৰ পৰিসৰ আৰু সংজ্ঞাক লৈ ঐতিহাসিক আৰু ৰাজনৈতিক মতভেদ আছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয়ৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ হৈছে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]। ২০১১ চনৰ ভাৰতৰ ভাষাভিত্তিক লোকপিয়ল অনুসৰি, দেশখনত অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা আছিল ১,৫৩,১১,৩৫১ গৰাকী। ইয়াৰে ১,৫০,৯৭,২৫৭ গৰাকী অসমত বাস কৰিছিল, যি ৰাজ্যখনৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৪৮.৩৮ শতাংশ।<ref>{{cite web |title=Abstract of Speakers' Strength of Languages and the Mother Tongues – 2011 |publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India |url=https://censusindia.gov.in/2011Census/C-16_25062018_NEW.pdf}}</ref> এই পৰিসংখ্যা অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা; ইয়াক অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ধাৰী সকলো লোকৰ সুনিৰ্দিষ্ট জনসংখ্যা হিচাপে গণ্য কৰিব নোৱাৰি। ==নাম== '''অসমীয়া''': প্ৰথম অৱস্থাত অসম বা আছাম শব্দটো [[আহোম ৰাজ্য]] আৰু [[আহোম জনগোষ্ঠী]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati, Assam |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> পাছলৈ আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ এক বৃহৎ অংশ জয় কৰাৰ পাছত এই শব্দটো প্ৰচলন বৃদ্ধি পায়।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati, Assam |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰত্যয় / ীয়া / লগ লাগি পাছলৈ অসম ৰাজ্যৰ বাসিন্দা সকলক অসমীয়া বুলি জনা যায়।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati, Assam |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> '''আছামিজ (Assamese)''':: ইংৰাজী ''Assamese'' শব্দটো ''Assam'' নামৰ পৰা গঠিত। সৰ্বপ্ৰথমে ইংৰাজীত "অৰিজিনেল আছামিজ (Original Assamese)" শব্দটো ফ্ৰান্সিছ হেমিল্টনে ১৮০৭ৰ পৰা ১৮১৪ চনলৈ কৰা অসম ভ্ৰমণত [[আহোম ভাষা]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Hamilton |first=Francis |title=An Account of Assam |location=Gauhati |date=1963 |url=https://ia801402.us.archive.org/28/items/in.ernet.dli.2015.461953/2015.461953.An-Account.pdf |page=7 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> আনহাতে ইংৰাজী আছাম Assam শব্দটো প্ৰথমে জন ভান লিনেনে [[আহোম ৰাজ্য]]ক বুজাবলৈ ১৬৬১ চনত ব্যৱহাৰ কৰিছিল যাক ১৬৬২ চনত এখন মানচিত্ৰত প্ৰকাশ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Map of Bengale |url=http://www.indiawijzer.nl/links/assam/map_of_bengale.jpg |website=Indiawijzer.nl |access-date=2026-10-22}}</ref> পাছলৈ আছাম (Assam)ৰ পাছত ''-ese'' প্ৰত্যয় যি কোনো অঞ্চলৰ ভাষা বা বাসিন্দাক বুজায় যোগ হৈ আছামিজ (Assamese) শব্দ অসমৰ বাসিন্দা সকলৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। ইংৰাজীৰ ''Assamese'' শব্দটো ১৯ আৰু ২০ শতিকাৰ ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক সময়ত আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{Cite book |last=Grierson |first=George Abraham |title=Linguistic Survey of India |publisher=Office of the Superintendent of Government Printing, India |location=Calcutta |date=1903–1928 |url=https://archive.org/details/rosettaproject_asm_detail-2/mode/1up |page=393 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাত ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক প্ৰশাসন আৰু ভাষাতাত্ত্বিক সাহিত্যত এই শব্দটো অসমীয়া ভাষা আৰু ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীক বুজাবলৈ ব্যৱহৃত হৈছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Grierson |editor-first=G. A. |title=Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family, Eastern Group |volume=V |year=1903 |page=393 |url=https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463}}</ref> ব্ৰিটিছ সকলৰ Assamese (এছেমিজৰ) বৰ্ণনা অনুযায়ী অসমীয়াসকলে বৰ্তমানৰ অসমীয়া ভাষা (উল্লেখ অনুসৰি বঙালী ভাষাৰ সৈতে মিল থকা এটা ভাষা) কৈছিল আৰু তেওঁলোকৰ মাজত ইণ্ড-চীনা জনগোষ্ঠীৰ মিশ্ৰণ আছে বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>"...speak a language very similar to Bengali, but have a large mixture of Indo-Chinese blood..." {{Cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |publisher=|location=London |date=1875 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/ |language=en |access-date=2026-07-04 |page=19}}</ref> ঔপনিৱেশিক বিৱৰণত ''Assamese'' শব্দটো ভাষাভাষীৰ লগতে অঞ্চলটোৰ জনসমষ্টিক বুজাবলৈও ব্যৱহৃত হৈছিল। হেনৰি ৱাটাৰফিল্ডে ১৮৭৫ চনৰ এখন লোকপিয়ল-সম্পৰ্কীয় স্মাৰকত অসমীয়া ভাষাৰ সৈতে বঙালীৰ সাদৃশ্য আৰু স্থানীয় জনসমষ্টিৰ মিশ্ৰিত উৎসৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |location=London |year=1875 |page=19 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/}}</ref> ==সংজ্ঞা আৰু পৰিচয়== অসমীয়া জাতিৰ সংজ্ঞা ঐতিহাসিকভাৱে পৰিৱৰ্তনশীল আৰু ৰাজনৈতিকভাৱে বিতৰ্কিত। অসম এখন বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় ৰাজ্য হোৱা বাবে সকলো বাসিন্দাকে একেটা জাতিগত বা ভাষিক পৰিচয়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব নোৱাৰি। বিশেষকৈ ১৯৮৫ চনৰ [[অসম চুক্তি]]ৰ ষষ্ঠ দফা ৰূপায়ণৰ ক্ষেত্ৰত ''অসমীয়া লোক''ৰ সংজ্ঞা নিৰ্ধাৰণ কৰাটো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় হৈ পৰিছে। এই দফাত অসমীয়া লোকসকলৰ সাংস্কৃতিক, সামাজিক আৰু ভাষিক পৰিচয় তথা ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ উদ্দেশ্যে সাংবিধানিক, আইনগত আৰু প্ৰশাসনিক সুৰক্ষা প্ৰদানৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news |title=Assamese People definition rocks Assembly |work=The Hindu |date=1 April 2015 |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/assamese-people-definition-rocks-assembly/article7055297.ece}}</ref> ২০০০ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত [[সদৌ অসম ছাত্ৰ সন্থা]]ই ১৯৫১ চনৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় নাগৰিকপঞ্জী]]ত নাম থকা ব্যক্তি আৰু তেওঁলোকৰ বংশধৰসকলক অসমীয়া হিচাপে গণ্য কৰাৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছিল। অৱশ্যে এইটো সংগঠনটোৰ প্ৰস্তাৱিত সংজ্ঞা আছিল, সৰ্বজনস্বীকৃত বা চূড়ান্ত আইনগত সংজ্ঞা নহয়।<ref>{{cite news |last=Hussain |first=Wasbir |title=Of Natives and Aliens |work=The Hindu |date=24 April 2000 |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-miscellaneous/tp-others/of-natives-and-aliens/article28013077.ece}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ক বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা ঐতিহাসিক একীভূতকৰণ আৰু ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা''ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=355}}</ref> ==অসমীয়া জাতি গঠনৰ ইতিহাস== অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয় কোনো এখন নিৰ্দিষ্ট ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা বা একক সামৰিক সংঘাতৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা নাছিল। ইয়াৰ বিকাশ ঘটিছিল [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]ৰ বিভিন্ন জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় জনগোষ্ঠীৰ মাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি চলা সামাজিক, ভাষিক, সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় আদান-প্ৰদানৰ মাজেৰে। আঞ্চলিক ৰাজ্যসমূহৰ প্ৰতিষ্ঠা, স্থায়ী কৃষিৰ সম্প্ৰসাৰণ, আন্তঃবিবাহ, হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ বিস্তাৰ আৰু উমৈহতীয়া কথিত ভাষাৰ বিকাশে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীক ক্ৰমে এক বৃহত্তৰ সমাজৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিছিল। সমাজবিজ্ঞানী চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'') হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছে, য'ত জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় উভয় গোটেই অসমীয়া সমাজ গঠনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–356}}</ref> ===অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি=== অসমীয়া ভাষিক আৰু সাহিত্যিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি মধ্যযুগৰ প্ৰথমাৰ্ধতে গঢ় লৈ উঠিছিল। চতুৰ্দশ শতিকালৈকে [[অসমীয়া ভাষা]] বিভিন্ন আঞ্চলিক ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত সাহিত্য ৰচনাৰ এটা মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হৈছিল। [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]] আৰু আন কবিসকলে সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে মধ্য অসমৰ এজন [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সাহিত্যৰ ইতিহাসবিদ সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, চতুৰ্দশ শতিকাৰ পৰা সংৰক্ষিত এই সাহিত্যিক নিদৰ্শনসমূহে সেই সময়লৈকে অসমীয়া ভাষা সাহিত্যিক প্ৰকাশৰ এটা শক্তিশালী মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে। সেয়েহে আহোম ৰাজদৰবাৰত অসমীয়া ভাষা গ্ৰহণ কৰাৰ বহু আগৰ পৰাই কমতা আৰু কছাৰী ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত এক আঞ্চলিক সাহিত্যিক সংস্কৃতি গঢ় লৈ উঠিছিল।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |publisher=Harrassowitz |year=1976 |pages=45–50}}</ref> একেসময়তে পূব অসমতো সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় একীভূতকৰণৰ এটা সমান্তৰাল প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। উজনি অসমত আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক প্ৰাধান্য প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ পূৰ্বেই [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ প্ৰসাৰ ঘটিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰসমূহৰ পৰা দূৰত অৱস্থিত হ'লেও আহোমসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বেই চুতীয়া ৰাজ্যত হিন্দুকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=357}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে চুতীয়া সমাজত এটা স্তৰবিভক্ত হিন্দু সামাজিক ব্যৱস্থা গঢ় লৈ উঠিছিল। ঐতিহাসিক বিৱৰণসমূহ অনুসৰি, সেই সময়ত চুতীয়া ৰাজ্যত [[ব্ৰাহ্মণ]], কায়স্থ, [[কলিতা]] আৰু দৈৱজ্ঞ বা গণক আদি সামাজিক গোটৰ উপস্থিতি আছিল।<ref>{{cite book |last=Baruah |first=Swarnalata |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |location=New Delhi |year=1985 |page=230}}</ref><ref>{{cite book |last=Gogoi |first=Jahnabi |title=Agrarian System of Medieval Assam |publisher=Concept Publishing Company |year=2002 |page=21}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ [[একশৰণ নামধৰ্ম]] আন্দোলনৰ পূৰ্বেও পূব অসমত বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ উপস্থিতি আছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাৰ চুতীয়া তাম্ৰশাসনসমূহত বৈষ্ণৱ ব্ৰাহ্মণ আৰু বাসুদেৱৰ ভক্ত হিচাপে পৰিচিত ভূমিদান গ্ৰহীতাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজদৰবাৰ আৰু গ্ৰাম্য সমাজত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ উপস্থিতিৰ ইংগিত দিয়ে।<ref>{{cite journal |last=Shin |first=Jae-Eun |title=Descending from Demons, Ascending to Kshatriyas: Genealogical Claims and Political Process in Pre-modern Northeast India, the Chutiyas and the Dimasas |journal=The Indian Economic and Social History Review |volume=57 |issue=1 |year=2020 |pages=51–56 |doi=10.1177/0019464619894134}}</ref> পৰৱৰ্তী বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাসমূহতো [[শদিয়া]] আৰু কুণ্ডিলক বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ প্ৰাচীন কেন্দ্ৰ হিচাপে স্মৰণ কৰা হৈছে। ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰাত চুতীয়া ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত শদিয়াত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন আৰু স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ বিৱৰণ পোৱা যায়।{{efn|ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰা অনুসৰি, দুজন চুতীয়া ৰাজকুমাৰে নবদ্বীপত অধ্যয়ন কৰাৰ সময়ত কনৌজৰ শংকৰ্ষণ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণৰ সৈতে পৰিচিত হৈছিল। দেশলৈ উভতি অহাৰ পিছত জ্যেষ্ঠ ৰাজকুমাৰজনে শংকৰ্ষণ আৰু কেইবাটাও বৃত্তিজীৱী পৰিয়ালক শদিয়ালৈ আনি ঘাৰমৰা নদীৰ পাৰত এটা বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন কৰিছিল। প্ৰতিষ্ঠানটোক ভূমি, সেৱক আৰু বিষ্ণুৰ প্ৰতিমা দান কৰা হৈছিল। শংকৰ্ষণৰ উত্তৰাধিকাৰীসকলে পাঁচ পুৰুষলৈকে শদিয়াত থাকি চুতীয়া, দেউৰী, মিৰি আৰু আবৰসকলৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। আহোমসকলে চুতীয়া ৰাজ্য জয় কৰাৰ পিছত প্ৰতিষ্ঠানটো স্থানান্তৰিত হয় বুলি এই পৰম্পৰাত উল্লেখ আছে।<ref>{{cite journal |last1=Gogoi |first1=Himadri |last2=Dutta |first2=Tarun |title=Gharmora Satra and Its Archive |journal=Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry |volume=12 |issue=8 |year=2021 |pages=8018–8019}}</ref>}} কুণ্ডিলৰ সৈতে বদলা পদ্ম আতা আৰু বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষসকলৰ সম্পৰ্কৰ উল্লেখো বৈষ্ণৱ বংশাৱলীমূলক সাহিত্যত পোৱা যায়।{{efn|বদলা পদ্ম আতাৰ পূৰ্বপুৰুষসকল কুণ্ডিল বা কুণ্ডিলনগৰত বাস কৰিছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত পৰিয়ালটোৰ এটা শাখা নাৰায়ণপুৰ অঞ্চললৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor-last=Neog |editor-first=Maheswar |title=গুৰু চৰিত কথা |publisher=Lawyers Book Stall |year=1999 |page=373 |language=as}}</ref><ref>{{cite book |last=Dev Goswami |first=Narayan Chandra |title=Satriya Sanskritir Swarnarekha: Mahapurush Sri Sri Badula Padma Ata |publisher=Lawyers Book Stall |year=1984 |page=810}}</ref> ৰামানন্দ দ্বিজৰ ''শ্ৰীশ্ৰী বংশীগোপাল দেৱৰ চৰিত্ৰ''ত বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষ হৰিবৰক ''কুণ্ডিল গোষ্ঠী''ৰ লোক হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor1-last=Barua |editor1-first=Birinchi Kumar |editor2-last=Neog |editor2-first=Maheswar |title=Harivara Vipra's Babrubahnar Yuddha and Tamradhwajar Yuddha |publisher=Gauhati University |year=1960}}</ref>}} আনহাতে ''আদি চৰিত'' আৰু ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত''ত কুণ্ডিলৰ পৰা বাসুদেৱৰ প্ৰতিমা অনাৰ বিৱৰণ আছে।{{efn|''আদি চৰিত''ত [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]]ে কুণ্ডিলনগৰ ভ্ৰমণ কৰি তাৰ পৰা বাসুদেৱৰ এটা প্ৰতিমা লৈ অহাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite book |title=আদি চৰিত বা লক্ষ্মীপুৰৰ আদিম বুৰঞ্জী |author=মাধৱদেৱৰ নামত প্ৰচলিত |publisher=ভাৰতচন্দ্ৰ দাস |location=গুৱাহাটী |year=1928 |page=91 |url=https://as.wikisource.org/wiki/পৃষ্ঠা:আদিচৰিত.djvu/৯১ |language=as}}</ref> ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত'' অনুসৰি, [[জয়ধ্বজ সিংহ]]ই পৰৱৰ্তী সময়ত কুণ্ডিলৰ পৰা আন এটা বাসুদেৱ প্ৰতিমা আনি দামোদৰ ঠাকুৰৰ নৰুৱা সত্ৰত স্থাপন কৰাইছিল। এই সত্ৰখন বৰ্তমান ঢকুৱাখনাৰ [[বাসুদেৱ থান]] নামেৰে পৰিচিত।<ref>{{cite journal |last=Chutia |first=Manas |title=Vasudev Than Narowa Satra—in Historical Perspective |journal=Review of Research |volume=8 |issue=8 |date=May 2019 |pages=2–3 |url=https://oldror.lbp.world/UploadedData/11719.pdf}}</ref>}} এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজ্যত ব্ৰাহ্মণ্য, বৈষ্ণৱ আৰু স্থানীয় জনজাতীয় ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ সহাৱস্থানৰ কথা সূচায়। ইতিহাসবিদ ৰমেশ বুঢ়াগোহাঁয়েও পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া জাতি গঠনত [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদানৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। তেওঁৰ মতে, আহোম ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত চুতীয়াসকলৰ অন্তৰ্ভুক্তি আৰু তেওঁলোকৰ দক্ষ শিল্পী, কাৰিকৰ তথা প্ৰশাসনিক বিষয়াসকলৰ সংযোজনে পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজ্য গঠনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভিত্তি প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Buragohain |first=Ramesh |title=State Formation in Early Mediaeval Assam: A Case Study of the Chutiya State |url=http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20%28R%20Buragohain%29.pdf |date=2013 |page=122 |quote=They greatly contributed to the emerging political system of the time. With the pace of assimilations and acculturations under the hegemony of the Ahoms, they, in fact provided the much needed base for the birth of a greater broad-based Assamese state after the Ahoms in course of time. |archive-url=https://web.archive.org/web/20200916232253/http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20(R%20Buragohain).pdf |archive-date=16 September 2020 |url-status=live}}</ref> সেয়েহে আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক উত্থানৰ পূৰ্বেই চুতীয়া আৰু কমতা ৰাজ্যত অসমীয়া ভাষা, সাহিত্য আৰু ধৰ্মীয় বিকাশৰ বিভিন্ন প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল, যিসমূহে পৰৱৰ্তী অসমীয়া সমাজ গঠনত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ===বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ভূমিকা=== ষোড়শ শতিকাৰ পৰা [[একশৰণ নামধৰ্ম]]ই ইতিমধ্যে বিকশিত হৈ থকা অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিসৰক এক বৃহত্তৰ প্ৰতিষ্ঠানগত ভিত্তি প্ৰদান কৰে। [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]], [[মাধৱদেৱ]] আৰু তেওঁলোকৰ অনুগামীসকলৰ অসমীয়া আৰু [[ব্ৰজাৱলী ভাষা|ব্ৰজাৱলী]] ভাষাত ৰচিত সাহিত্যৰ লগতে [[সত্ৰ]] আৰু [[নামঘৰ]]সমূহে উমৈহতীয়া উপাসনা, সাহিত্যচৰ্চা, সংগীত, নাট্যপ্ৰদৰ্শন আৰু সামাজিক জীৱনৰ কেন্দ্ৰ গঢ়ি তুলিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, নৱবৈষ্ণৱ আন্দোলনে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয় গঠনৰ ইতিপূৰ্বে আৰম্ভ হোৱা প্ৰক্ৰিয়াক অধিক শক্তিশালী আৰু সুসংহত কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=357–359}}</ref> পৰৱৰ্তী আহোম ৰজাসকলে এই ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতা কৰিলেও সত্ৰ আৰু নামঘৰসমূহ মূলত আহোম ৰাজ্যই সৃষ্টি কৰা প্ৰতিষ্ঠান নাছিল। বৈষ্ণৱ ধৰ্মগুৰু আৰু তেওঁলোকৰ শিষ্যসকলৰ কাৰ্যকলাপৰ মাজেৰে এই প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সামাজিক ভিত্তি গঢ় লৈ উঠিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাজপৃষ্ঠপোষকতা বৃদ্ধি পায়। সপ্তদশ শতিকালৈকে আহোম আৰু কোচ উভয় ৰাজ্যই বৈষ্ণৱ আন্দোলনৰ বিস্তৃত জনসমৰ্থনক নিজৰ ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাৰ সৈতে সংযুক্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। সত্ৰসমূহে ৰাজন্যবৰ্গৰ পৰা ভূমি, জনশক্তি আৰু অন্যান্য সম্পদৰ অনুদান লাভ কৰিবলৈ ধৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> ===আহোম শাসনকালত সামূহিক পৰিচয়ৰ সুসংহতকৰণ=== অসমীয়া সামূহিক পৰিচয়ৰ ৰাজনৈতিক সুসংহতকৰণত [[আহোম ৰাজ্য]]ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইতিহাসবিদ উদয়ন মিশ্ৰৰ মতে, ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে বংগৰ মুছলমান শাসকসকলৰ সৈতে হোৱা সংঘাতৰ সময়ত বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোক আহোম শাসনৰ অধীনত উমৈহতীয়া শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে সংগঠিত হোৱাৰ ফলত এক বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজনৈতিক পৰিচয় গঢ় লোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল। তেওঁৰ বিৱৰণ অনুসৰি, [[চুহুংমুং]]ৰ (১৪৯৭–১৫৩৯) শাসনকালত আহোম ৰাজ্যই আক্ৰমণ প্ৰতিহত কৰাৰ লগতে পশ্চিমৰ কমতা আৰু কামৰূপ অঞ্চললৈ সামৰিক অভিযান চলাইছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> এই ৰাজনৈতিক একত্ৰীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া [[প্ৰতাপ সিংহ]]ৰ (১৬০৩–১৬৪১) শাসনকাল আৰু পৰৱৰ্তী আহোম–মোগল সংঘাতসমূহৰ সময়ত অধিক শক্তিশালী হয়। ১৬৭১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ [[শৰাইঘাটৰ যুদ্ধ]] এই সংঘাতসমূহৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য ঘটনা আছিল। মিশ্ৰৰ মতে, বংগ আৰু মোগল অধিকৃত অঞ্চলৰ পৰা অসমলৈ অহা মুছলমান সৈনিক, শিল্পী আৰু বৃত্তিজীৱীসকলৰ একাংশও আহোম ৰাজ্যৰ সমাজ আৰু প্ৰশাসনৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। তেওঁলোকে মোগল সম্প্ৰসাৰণ প্ৰতিহত কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> একেসময়তে আহোম ৰাজদৰবাৰ আৰু প্ৰশাসনত [[আহোম ভাষা]]ৰ সৈতে অসমীয়া ভাষাৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পায়। ইতিহাসবিদ অমলেন্দু গুহৰ মতে, আহোম–মোগল সংঘাতৰ সময়ছোৱাত অসমীয়া ভাষাই প্ৰথমে আহোম ভাষাৰ সৈতে সহাৱস্থান কৰিছিল আৰু ক্ৰমে ৰাজদৰবাৰ তথা প্ৰশাসনত আহোম ভাষাৰ স্থান অধিকাৰ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |year=1983 |page=9 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963}}</ref> এইদৰে আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বিভিন্ন ভাষিক, ধৰ্মীয় আৰু জাতিগত গোটক এক অধিক সংহত ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাৰ অধীনলৈ আনিছিল। একশৰণ নামধৰ্মৰ প্ৰসাৰ আৰু আহোম ৰজাসকলৰ হিন্দুধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতাৰ ফলত সপ্তদশ–অষ্টাদশ শতিকাত বড়ো-কছাৰী জনগোষ্ঠীসমূহৰ একাংশই হিন্দুধৰ্মৰ বিভিন্ন ধাৰা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে অসমীয়া সমাজত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী, বৰ্ণহিন্দু সম্প্ৰদায়, সমতলৰ জনজাতীয় গোট আৰু অসমীয়া মুছলমানসকল অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই প্ৰাক্-ঔপনিৱেশিক বিকাশৰ মাজেৰে এটা সামূহিক ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক সমাজ গঢ় লৈ উঠিছিল। অৱশ্যে আধুনিক ৰাজনৈতিক অৰ্থত অসমীয়া জাতীয়তাবাদৰ বিকাশ ঘটিছিল ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ ঔপনিৱেশিক পৰিস্থিতিত। এই জাতীয়তাবাদৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ আছিল ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |pages=1264–1265 |jstor=4407987}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> ===জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা=== অসমীয়া সমাজৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় পৰিৱৰ্তনক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ মাধ্যমেৰে ব্যাখ্যা কৰা হৈছে। এই প্ৰক্ৰিয়াৰ দুটা উল্লেখযোগ্য দিশ আছিল ৰাজ্য গঠনৰ সৈতে জড়িত সংস্কৃতায়ন আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত একশৰণ নামধৰ্মৰ জৰিয়তে হোৱা সামাজিক স্থানান্তৰ। ====সামাজিক পৰিৱৰ্তন==== ভাৰত-আৰ্য ভাষী আৰু ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ অসমলৈ বিস্তাৰৰ লগে লগে সংস্কৃতায়ন (''Sanskritisation'') আৰু স্থানীয়কৰণ বা দেশীয়কৰণ (''Deshification'')ৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। প্ৰথম প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় জনগোষ্ঠী আৰু ধৰ্মীয় পৰম্পৰাসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য সামাজিক ব্যৱস্থাৰ কিছু উপাদান গ্ৰহণ কৰিছিল। আনহাতে দ্বিতীয় প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় বিশ্বাস, দেৱ-দেৱী আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় সংস্কৃতিকো প্ৰভাৱিত কৰিছিল। হিউ বি. আৰ্বানে এই দুই প্ৰক্ৰিয়াক পৰস্পৰ সম্পৰ্কিত ৰূপত আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |pages=233–234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, এই পৰিৱৰ্তনসমূহ [[বৰ্মন ৰাজবংশ]]ৰ সময়ৰ পৰা, বিশেষকৈ পঞ্চম–অষ্টম শতিকাত, কামৰূপৰ সামাজিক ব্যৱস্থাত দেখা গৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=356}}</ref> আৰ্বানে কামৰূপৰ বৰ্মনসকলৰ পৰা অষ্টাদশ শতিকাৰ আহোমসকললৈকে অসমৰ বহু ৰাজবংশৰ স্থানীয় বা অনা-ভাৰত-আৰ্য পটভূমি আৰু তেওঁলোকৰ ক্ৰমাগত সংস্কৃতায়নৰ কথা উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |page=234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> ৰাজবংশসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰা গ্ৰহণ কৰাৰ লগে লগে তেওঁলোকৰ অধীনস্থ সমাজৰ বিভিন্ন গোটেও এই প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। অৱশ্যে ইয়াৰ ফলত স্থানীয় ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে বিলুপ্ত হোৱা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–357}}</ref> ====একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সামাজিক স্থানান্তৰ==== ষোড়শ শতিকাত একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ প্ৰসাৰে জনজাতীয় পৰিচয়ৰ পৰা বৰ্ণভিত্তিক সামাজিক পৰিচয়লৈ স্থানান্তৰৰ এটা নতুন পথ মুকলি কৰিছিল। বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোকে সত্ৰত গুৰুৰ পৰা শৰণ বা দীক্ষা গ্ৰহণ কৰি ক্ৰমে নিজৰ কিছুমান পুৰণি আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰিছিল আৰু নতুন ধৰ্মীয় তথা সামাজিক ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই বৰ্ণনা কৰা এটা সামাজিক স্থানান্তৰৰ আৰ্হিত দীক্ষা গ্ৰহণৰ পিছতো মদ্যপানৰ অভ্যাস বজাই ৰখা ব্যক্তিক ''মদাহী'' বুলি কোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ শৰণীয়া বা সৰু কোচ, কোচ, বৰকোচ, সৰুকেওট, বৰকেওট আৰু শেষত [[কলিতা]] পৰিচয় লাভ কৰিব পাৰিছিল। এই ধাৰাবাহিকতাত [[ব্ৰাহ্মণ]]সকলক অধিক উচ্চ সামাজিক স্থানত গণ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=358}}</ref> সত্ৰসমূহৰ বহু ধৰ্মগুৰু ব্ৰাহ্মণ গোস্বামী আছিল যদিও কিছুমান গোস্বামী পৰিয়াল পূৰ্বতে কায়স্থ আছিল। আনহাতে কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ জনজাতীয় বা সামাজিকভাৱে নিম্ন স্থানত গণ্য হোৱা গোটৰ সদস্য আছিল। শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজেৰে চুতীয়া, বৰাহী, মৰাণ, দেউৰী আৰু কছাৰীসকলৰ একাংশ ক্ৰমে সংস্কৃতায়িত অসমীয়া কৃষিজীৱী সমাজৰ সৈতে একীভূত হোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। বিশেষকৈ উজনি অসম আৰু কিছু পৰিমাণে মধ্য অসমত এই প্ৰক্ৰিয়া দৃশ্যমান আছিল। অৱশ্যে এই জনগোষ্ঠীসমূহে নিজৰ পূৰ্বৰ সকলো আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ মৰাণ, কৈৱৰ্ত, চণ্ডাল আৰু তাঁতী সম্প্ৰদায়ৰ লোক আছিল বুলিও উল্লেখ পোৱা যায়। নৃতত্ত্ববিদ অড্ৰে কেণ্টলীৰ মতে, শংকৰদেৱে মুছলমান, কৈৱৰ্ত, নগা আৰু গাৰো সম্প্ৰদায়ৰ লোককো ধৰ্মীয় গুৰুৰ দায়িত্ব প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Cantlie |first=Audrey |title=The Assamese: Religion, Caste and Sect in an Indian Village |publisher=Curzon Press |year=1984 |page=177}}</ref> ==স্বাধীনতা-উত্তৰ কালত অসমীয়া জাতি== ইংৰাজসকল অসমৰ পৰা যোৱাৰ পাচত অসমতো বহুতো পৰিৱৰ্তন ঘটিল। প্ৰতিটো প্ৰধান পাৰ্বত্য গোষ্ঠীয়ে অসমৰ পৰা আঁতৰি গৈ নিজৰ নিজৰ সুকীয়া ৰাজ্য স্থাপন কৰিলে। লগে লগে অসমীয়া জাতিৰ প্ৰসাৰতাটো ইয়াৰ স্পষ্ট প্ৰভাৱ পৰিল। অসম বুলি থাকিলগৈ পাতল জনবসতিৰে মিকিৰ পাহাৰ (বৰ্তমানৰ কাৰ্বি আংলং)আৰু উত্তৰ কাছাৰ অঞ্চল, কাছাৰ জিলা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক উপত্যকাকে বুজায়। অসমৰ কোনো এটা [[খিলঞ্জীয়া লোক|খিলঞ্জীয়া জনগোষ্ঠী]] মানুহে অসমীয়া জাতিৰ মানুহ। <ref> অসম অভিধান, শান্তনু কৌশিক বৰুৱা, বনলতা,২০০১,পৃষ্ঠা-২৬-২৯ (১)</ref> ==অসমীয়া জাতিত ভাঙোন== মূলতঃ ছবছৰীয়া অসম আন্দোলনৰ পাচৰ সময়ছোৱাৰ পৰাই অসমীয়া জাতিৰ ৰাজহাড়স্বৰূপ জনগোষ্ঠীসমূহৰৰ মাজত বিভিন্ন ধৰণৰ অসন্তুষ্টিয়ে গা কৰি উঠিছে। ফলস্বৰূপে তেওঁলোকে অসমীয়া জাতি ৰূপে নিজৰ পৰিচয় পৰিত্যাগ কৰি নিজস্ব স্বকীয় জনগোষ্ঠীয় পৰিচয় দিবলৈ আগ্ৰহী হৈ উঠিছে। তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক অনগ্ৰসৰতা আৰু কিছুমান সুবিধাবাদী ৰাজনীতিবিদৰ কাৰুকাৰ্যই এইক্ষেত্ৰত যথেষ্ট পৰিমাণে উদগণি জগাই আহিছে। অৱশ্যে অসমৰ কেইবাজনো ৰাজনৈতিক নেতাই কৰা অদূৰদৰ্শী আৰু অপৰিপক্ব সিদ্ধান্তসমূহেও এই ভাঙোনত অৰিহনা যোগাইছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==টোকা== {{notelist}} ==উৎস প্ৰসংগ== #Baruah, Sanjib (1994). "'Ethnic' Conflict as State—Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism". Modern Asian Studies. 28 (3): 649–671. doi:[[doi:10.1017/S0026749X00011896|10.1017/S0026749X00011896]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/313047 313047]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:144065698 144065698]. #Cantile, Audrey (1984). The Assamese. Curzon Press. #Deka, Harekrishna (2005). "The Assamese Mind: contours of a landscape". India International Centre Quarterly. 32 (2/3): 189–202. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/23006027 23006027]. #Grierson, G A, ed. (1903). [https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463#page/1/mode/1up Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family Eastern Group]. Vol. V. #Guha, Amalendu (December 1983), [https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/bitstream/123456789/3259/1/OP_64_The_ahom_political_system.pdf "The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)"] (PDF), Social Scientist, 11 (12): 3–34, doi:10.2307/3516963, JSTOR 3516963 #Guha, Amalendu (1984). "Nationalism: Pan-Indian and Regional in a Historical Perspective". Social Scientist. 12 (2): 42–65. doi:[[doi:10.2307/3517093|10.2307/3517093]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/3517093 3517093]. #Misra, Udayon (1999). "Immigration and Identity Transformation in Assam". Economic and Political Weekly. 34 (21): 1264–1271. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/4407987 4407987]. #Sharma, Chandan Kumar (2009). "Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity". In Medhi, B.K (ed.). Tribes of North-East India: Issues and Challenges. Delhi: Omsons Publications. pp. 354–366. #Urban, Hugh B. (2011). [https://www.researchgate.net/publication/270529066 "The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam"]. The Journal of Hindu Studies. 4 (3): 231–247. doi:[[doi:10.1093/jhs/hir034|10.1093/jhs/hir034]]. ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:অসম]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সামাজিক সম্প্ৰদায়সমূহ]] 25q8gx4mo6alvsflzqkhkmhozhjy0w5 646537 646536 2026-10-22T15:37:23Z Ananya Taye 28065 This is about the community, not just the name. By that logic, only Ahoms are Assamese. 646537 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group |group = অসমীয়া জাতি |native_name = অসমীয়া {{unicode|Assamese}} |population = ১৩,২৬৮,৪৮৪ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>{{cite web|url=http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |title=Archived copy |accessdate=2016-05-17 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160609213014/http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |archivedate=2016-06-09 |df= }}</ref> |region1 = {{flag|India}} |pop1 = ১৩,১৩৩,২৩৭ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160907221310/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece |date=2016-09-07 }} Less than 50 per cent Assamese speakers in Assam, The Hindu, January 9, 2008.</ref> |ref1 = |region2 = {{flag|Bangladesh}} |pop2 = ২২,৪৫৬ (২০০১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref2 = |region3 = {{flag|Bhutan}} |pop3 = ৫৪,২৬৮ (২০১১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref3 = |region4 = |pop4 = |ref4 = |region5 = |pop5 = |ref5 = |region6 = |pop6 = |ref6 = |region7 = |pop7 = |ref7 = |region8 = |pop8 = |ref8 = |region9 = |pop9 = |ref9 = |region10 = |pop10 = |ref10 = |languages = [[File:Assamese Bengali letter A (red).png|15px]] [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (''<small>[[কামৰূপী উপভাষা|কামৰূপী]], [[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]], [[দেৱান উপভাষা|দেৱান]], [[নলবৰীয়া উপভাষা|নলবৰীয়া]] আদি উপভাষা</small>'') |religions = ''সংখ্যাগুৰু:'' [[File:Om.svg|17px]] [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] (প্ৰধানকৈ''[[File:Sankaradeva.jpg|17px]][[একশৰণ নাম ধৰ্ম]]) [[অসমৰ জনজাতীয় ধৰ্ম]]: • [[ফুৰালুঙ ধৰ্ম]] •[[File:Flag of Donyi-Polo.svg|17px]] [[ডনি পল]] •[[File:Bathouism flag.svg|17px]] [[বাথৌ ধৰ্ম]] •তিৱা জনজাতীয় ধৰ্ম ''অন্যান্য:''[[File:Allah-green.svg|17px]] [[ইছলাম]] • [[File:Christianity Symbol.svg|17px]] [[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম|খ্ৰীষ্টান]] • [[File:Khanda.svg|17px]] [[শিখ ধৰ্ম|শিখ]]<ref>{{cite web |last1=Mar 14 |first1=Yudhvir Rana / TNN / |title=Mission roots brings Assamese Sikhs to Punjab {{!}} India News - Times of India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Mission-roots-brings-Assamese-Sikhs-to-Punjab/articleshow/4262528.cms |website=The Times of India |language=en}}</ref> |related = [[চীনা-তিব্বতীয়]] ([[বড়ো-কছাৰী]], [[টানি জাতি]], [[কাৰ্বি]]), [[টাই জাতি]], [[আৰ্য-ভাৰতীয়]], অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক |footnotes = }} '''অসমীয়া জাতি''' হৈছে প্ৰধানকৈ [[অসমীয়া ভাষা]]ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এক সামাজিক-জাতিগত আৰু ভাষিক সম্প্ৰদায়।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |page=190}}</ref> এই পৰিচয় ঐতিহাসিকভাৱে বিভিন্ন ভাষিক আৰু জাতিগত জনগোষ্ঠীৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক একীভূতকৰণৰ ফলত গঢ় লৈ উঠিছে। ইয়াৰ গঠনত অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক, চীনা-তিব্বতীয়, ভাৰত-আৰ্য আৰু টাই ভাষা-পৰিয়ালৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীসমূহে ভূমিকা পালন কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে এই ঐতিহাসিক একীভূতকৰণক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=354–366}}</ref> ''অসমীয়া জাতি'' আৰু ''অসমৰ বাসিন্দাসকল'' সম্পূৰ্ণ সমাৰ্থক ধাৰণা নহয়। ''অসমৰ বাসিন্দা'' বুলিলে ৰাজ্যখনত বসবাস কৰা সকলো ভাষিক আৰু জাতিগত সম্প্ৰদায়ৰ লোকক বুজোৱা হয়; আনহাতে ''অসমীয়া জাতি'' বুলিলে ঐতিহাসিকভাৱে বিকশিত হোৱা এক উমৈহতীয়া ভাষিক, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ক বুজোৱা হয়। এই পৰিচয়ৰ সৈতে প্ৰধানকৈ অসমীয়া ভাষাৰ সম্পৰ্ক থাকিলেও ইয়াক কেৱল এটা বংশগত জনগোষ্ঠীৰ মাজত সীমাবদ্ধ কৰিব নোৱাৰি। অৱশ্যে অসমৰ বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় সমাজত ''অসমীয়া'' পৰিচয়ৰ পৰিসৰ আৰু সংজ্ঞাক লৈ ঐতিহাসিক আৰু ৰাজনৈতিক মতভেদ আছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয়ৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ হৈছে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]। ২০১১ চনৰ ভাৰতৰ ভাষাভিত্তিক লোকপিয়ল অনুসৰি, দেশখনত অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা আছিল ১,৫৩,১১,৩৫১ গৰাকী। ইয়াৰে ১,৫০,৯৭,২৫৭ গৰাকী অসমত বাস কৰিছিল, যি ৰাজ্যখনৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৪৮.৩৮ শতাংশ।<ref>{{cite web |title=Abstract of Speakers' Strength of Languages and the Mother Tongues – 2011 |publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India |url=https://censusindia.gov.in/2011Census/C-16_25062018_NEW.pdf}}</ref> এই পৰিসংখ্যা অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা; ইয়াক অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ধাৰী সকলো লোকৰ সুনিৰ্দিষ্ট জনসংখ্যা হিচাপে গণ্য কৰিব নোৱাৰি। ==নাম== প্ৰথম অৱস্থাত ''অসম'' বা ''আছাম'' শব্দটো [[আহোম ৰাজ্য]] আৰু [[আহোম জনগোষ্ঠী]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। পাছলৈ আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ এক বৃহৎ অংশ জয় কৰাৰ লগে লগে এই শব্দটোৰ প্ৰচলন বৃদ্ধি পায়। ''অসম'' নামৰ সৈতে অসমীয়া ভাষাৰ ''-ীয়া'' প্ৰত্যয় যোগ হৈ পৰৱৰ্তী সময়ত অসম ৰাজ্যৰ বাসিন্দাসকলক ''অসমীয়া'' বুলি জনা যায়।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati, Assam |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> ইংৰাজী ''Assamese'' শব্দটো ''Assam'' নামৰ পৰা গঠিত, য'ত ''-ese'' প্ৰত্যয়টোৱে কোনো অঞ্চলৰ ভাষা বা বাসিন্দাক বুজায়। ইংৰাজী ''Assam'' নামটো প্ৰথমে জন ভান লিনেনে ১৬৬১ চনত [[আহোম ৰাজ্য]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল আৰু ১৬৬২ চনত প্ৰকাশিত এখন মানচিত্ৰত এই নামটো অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Map of Bengale |url=http://www.indiawijzer.nl/links/assam/map_of_bengale.jpg |website=Indiawijzer.nl |access-date=2026-10-22}}</ref> ফ্ৰান্সিছ হেমিল্টনে ১৮০৭ৰ পৰা ১৮১৪ চনৰ ভিতৰত কৰা অসম ভ্ৰমণৰ বিৱৰণত ''Original Assamese'' শব্দটো [[আহোম ভাষা]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Hamilton |first=Francis |title=An Account of Assam |location=Gauhati |date=1963 |url=https://ia801402.us.archive.org/28/items/in.ernet.dli.2015.461953/2015.461953.An-Account.pdf |page=7 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনকালত ''Assamese'' শব্দটোৰ ব্যৱহাৰ বিস্তৃত হয়। সেই সময়ৰ প্ৰশাসনিক আৰু ভাষাতাত্ত্বিক সাহিত্যত এই শব্দটো অসমীয়া ভাষা, ভাষাভাষী জনগোষ্ঠী আৰু অসমৰ বাসিন্দাসকলক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Grierson |editor-first=G. A. |title=Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family, Eastern Group |volume=V |year=1903 |page=393 |url=https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463}}</ref> অৱশ্যে অসমীয়া ভাষা আৰু সাহিত্যৰ বিকাশ ঔপনিৱেশিক যুগ আৰু আহোম ৰাজদৰবাৰত ভাষাটোৰ গ্ৰহণৰ বহু আগতেই আৰম্ভ হৈছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাত [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]] আৰু [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]]ই সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে, মধ্য অসমৰ কছাৰী শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, এই সাহিত্যই তেতিয়ালৈকে অসমীয়া ভাষা এক শক্তিশালী সাহিত্যিক মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |year=1976 |pages=45–50}}</ref> অসমীয়া ভাষা আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ বিকাশ কেৱল [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ সীমাত আবদ্ধ নাছিল। ঐতিহাসিকভাৱে [[কমতা ৰাজ্য|কমতা]], [[কোচ ৰাজ্য|কোচ]], [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] আৰু [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত অঞ্চলসমূহেও এই প্ৰক্ৰিয়াত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইয়াৰে কিছুমান অঞ্চল আহোম শাসনৰ স্থায়ী অধীনলৈ অহা নাছিল যদিও তাত অসমীয়া বা সম্পৰ্কিত আঞ্চলিক ভাষাৰূপৰ প্ৰচলন আছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত বহু জনগোষ্ঠীয়ে অসমীয়াক মাতৃভাষা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–359}}</ref> হৰেকৃষ্ণ ডেকাৰ মতে, বৰ্তমানৰ অসমীয়া নামটো প্ৰচলিত হোৱাৰ পূৰ্বেই ভাষা আৰু সাহিত্যই এক উমৈহতীয়া সাংস্কৃতিক পৰিচয় গঢ়াত ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |pages=189–202}}</ref> ঔপনিৱেশিক বিৱৰণত ''Assamese'' শব্দটো ভাষাভাষীৰ লগতে অঞ্চলটোৰ জনসমষ্টিক বুজাবলৈও ব্যৱহৃত হৈছিল। হেনৰি ৱাটাৰফিল্ডে ১৮৭৫ চনত প্ৰকাশিত ১৮৭১–৭২ চনৰ ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ লোকপিয়ল-সম্পৰ্কীয় স্মাৰকত অসমীয়াসকলে বঙালী ভাষাৰ সৈতে যথেষ্ট সাদৃশ্য থকা এটা ভাষা কয় আৰু তেওঁলোকৰ মাজত ইণ্ড-চীনা জনগোষ্ঠীৰ মিশ্ৰণ আছে বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |location=London |year=1875 |page=19 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/ |quote=...speak a language very similar to Bengali, but have a large mixture of Indo-Chinese blood...}}</ref> ==সংজ্ঞা আৰু পৰিচয়== অসমীয়া জাতিৰ সংজ্ঞা ঐতিহাসিকভাৱে পৰিৱৰ্তনশীল আৰু ৰাজনৈতিকভাৱে বিতৰ্কিত। অসম এখন বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় ৰাজ্য হোৱা বাবে সকলো বাসিন্দাকে একেটা জাতিগত বা ভাষিক পৰিচয়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব নোৱাৰি। বিশেষকৈ ১৯৮৫ চনৰ [[অসম চুক্তি]]ৰ ষষ্ঠ দফা ৰূপায়ণৰ ক্ষেত্ৰত ''অসমীয়া লোক''ৰ সংজ্ঞা নিৰ্ধাৰণ কৰাটো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় হৈ পৰিছে। এই দফাত অসমীয়া লোকসকলৰ সাংস্কৃতিক, সামাজিক আৰু ভাষিক পৰিচয় তথা ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ উদ্দেশ্যে সাংবিধানিক, আইনগত আৰু প্ৰশাসনিক সুৰক্ষা প্ৰদানৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news |title=Assamese People definition rocks Assembly |work=The Hindu |date=1 April 2015 |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/assamese-people-definition-rocks-assembly/article7055297.ece}}</ref> ২০০০ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত [[সদৌ অসম ছাত্ৰ সন্থা]]ই ১৯৫১ চনৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় নাগৰিকপঞ্জী]]ত নাম থকা ব্যক্তি আৰু তেওঁলোকৰ বংশধৰসকলক অসমীয়া হিচাপে গণ্য কৰাৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছিল। অৱশ্যে এইটো সংগঠনটোৰ প্ৰস্তাৱিত সংজ্ঞা আছিল, সৰ্বজনস্বীকৃত বা চূড়ান্ত আইনগত সংজ্ঞা নহয়।<ref>{{cite news |last=Hussain |first=Wasbir |title=Of Natives and Aliens |work=The Hindu |date=24 April 2000 |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-miscellaneous/tp-others/of-natives-and-aliens/article28013077.ece}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ক বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা ঐতিহাসিক একীভূতকৰণ আৰু ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা''ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=355}}</ref> ==অসমীয়া জাতি গঠনৰ ইতিহাস== অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয় কোনো এখন নিৰ্দিষ্ট ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা বা একক সামৰিক সংঘাতৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা নাছিল। ইয়াৰ বিকাশ ঘটিছিল [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]ৰ বিভিন্ন জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় জনগোষ্ঠীৰ মাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি চলা সামাজিক, ভাষিক, সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় আদান-প্ৰদানৰ মাজেৰে। আঞ্চলিক ৰাজ্যসমূহৰ প্ৰতিষ্ঠা, স্থায়ী কৃষিৰ সম্প্ৰসাৰণ, আন্তঃবিবাহ, হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ বিস্তাৰ আৰু উমৈহতীয়া কথিত ভাষাৰ বিকাশে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীক ক্ৰমে এক বৃহত্তৰ সমাজৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিছিল। সমাজবিজ্ঞানী চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'') হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছে, য'ত জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় উভয় গোটেই অসমীয়া সমাজ গঠনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–356}}</ref> ===অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি=== অসমীয়া ভাষিক আৰু সাহিত্যিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি মধ্যযুগৰ প্ৰথমাৰ্ধতে গঢ় লৈ উঠিছিল। চতুৰ্দশ শতিকালৈকে [[অসমীয়া ভাষা]] বিভিন্ন আঞ্চলিক ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত সাহিত্য ৰচনাৰ এটা মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হৈছিল। [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]] আৰু আন কবিসকলে সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে মধ্য অসমৰ এজন [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সাহিত্যৰ ইতিহাসবিদ সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, চতুৰ্দশ শতিকাৰ পৰা সংৰক্ষিত এই সাহিত্যিক নিদৰ্শনসমূহে সেই সময়লৈকে অসমীয়া ভাষা সাহিত্যিক প্ৰকাশৰ এটা শক্তিশালী মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে। সেয়েহে আহোম ৰাজদৰবাৰত অসমীয়া ভাষা গ্ৰহণ কৰাৰ বহু আগৰ পৰাই কমতা আৰু কছাৰী ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত এক আঞ্চলিক সাহিত্যিক সংস্কৃতি গঢ় লৈ উঠিছিল।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |publisher=Harrassowitz |year=1976 |pages=45–50}}</ref> একেসময়তে পূব অসমতো সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় একীভূতকৰণৰ এটা সমান্তৰাল প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। উজনি অসমত আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক প্ৰাধান্য প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ পূৰ্বেই [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ প্ৰসাৰ ঘটিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰসমূহৰ পৰা দূৰত অৱস্থিত হ'লেও আহোমসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বেই চুতীয়া ৰাজ্যত হিন্দুকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=357}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে চুতীয়া সমাজত এটা স্তৰবিভক্ত হিন্দু সামাজিক ব্যৱস্থা গঢ় লৈ উঠিছিল। ঐতিহাসিক বিৱৰণসমূহ অনুসৰি, সেই সময়ত চুতীয়া ৰাজ্যত [[ব্ৰাহ্মণ]], কায়স্থ, [[কলিতা]] আৰু দৈৱজ্ঞ বা গণক আদি সামাজিক গোটৰ উপস্থিতি আছিল।<ref>{{cite book |last=Baruah |first=Swarnalata |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |location=New Delhi |year=1985 |page=230}}</ref><ref>{{cite book |last=Gogoi |first=Jahnabi |title=Agrarian System of Medieval Assam |publisher=Concept Publishing Company |year=2002 |page=21}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ [[একশৰণ নামধৰ্ম]] আন্দোলনৰ পূৰ্বেও পূব অসমত বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ উপস্থিতি আছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাৰ চুতীয়া তাম্ৰশাসনসমূহত বৈষ্ণৱ ব্ৰাহ্মণ আৰু বাসুদেৱৰ ভক্ত হিচাপে পৰিচিত ভূমিদান গ্ৰহীতাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজদৰবাৰ আৰু গ্ৰাম্য সমাজত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ উপস্থিতিৰ ইংগিত দিয়ে।<ref>{{cite journal |last=Shin |first=Jae-Eun |title=Descending from Demons, Ascending to Kshatriyas: Genealogical Claims and Political Process in Pre-modern Northeast India, the Chutiyas and the Dimasas |journal=The Indian Economic and Social History Review |volume=57 |issue=1 |year=2020 |pages=51–56 |doi=10.1177/0019464619894134}}</ref> পৰৱৰ্তী বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাসমূহতো [[শদিয়া]] আৰু কুণ্ডিলক বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ প্ৰাচীন কেন্দ্ৰ হিচাপে স্মৰণ কৰা হৈছে। ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰাত চুতীয়া ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত শদিয়াত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন আৰু স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ বিৱৰণ পোৱা যায়।{{efn|ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰা অনুসৰি, দুজন চুতীয়া ৰাজকুমাৰে নবদ্বীপত অধ্যয়ন কৰাৰ সময়ত কনৌজৰ শংকৰ্ষণ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণৰ সৈতে পৰিচিত হৈছিল। দেশলৈ উভতি অহাৰ পিছত জ্যেষ্ঠ ৰাজকুমাৰজনে শংকৰ্ষণ আৰু কেইবাটাও বৃত্তিজীৱী পৰিয়ালক শদিয়ালৈ আনি ঘাৰমৰা নদীৰ পাৰত এটা বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন কৰিছিল। প্ৰতিষ্ঠানটোক ভূমি, সেৱক আৰু বিষ্ণুৰ প্ৰতিমা দান কৰা হৈছিল। শংকৰ্ষণৰ উত্তৰাধিকাৰীসকলে পাঁচ পুৰুষলৈকে শদিয়াত থাকি চুতীয়া, দেউৰী, মিৰি আৰু আবৰসকলৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। আহোমসকলে চুতীয়া ৰাজ্য জয় কৰাৰ পিছত প্ৰতিষ্ঠানটো স্থানান্তৰিত হয় বুলি এই পৰম্পৰাত উল্লেখ আছে।<ref>{{cite journal |last1=Gogoi |first1=Himadri |last2=Dutta |first2=Tarun |title=Gharmora Satra and Its Archive |journal=Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry |volume=12 |issue=8 |year=2021 |pages=8018–8019}}</ref>}} কুণ্ডিলৰ সৈতে বদলা পদ্ম আতা আৰু বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষসকলৰ সম্পৰ্কৰ উল্লেখো বৈষ্ণৱ বংশাৱলীমূলক সাহিত্যত পোৱা যায়।{{efn|বদলা পদ্ম আতাৰ পূৰ্বপুৰুষসকল কুণ্ডিল বা কুণ্ডিলনগৰত বাস কৰিছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত পৰিয়ালটোৰ এটা শাখা নাৰায়ণপুৰ অঞ্চললৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor-last=Neog |editor-first=Maheswar |title=গুৰু চৰিত কথা |publisher=Lawyers Book Stall |year=1999 |page=373 |language=as}}</ref><ref>{{cite book |last=Dev Goswami |first=Narayan Chandra |title=Satriya Sanskritir Swarnarekha: Mahapurush Sri Sri Badula Padma Ata |publisher=Lawyers Book Stall |year=1984 |page=810}}</ref> ৰামানন্দ দ্বিজৰ ''শ্ৰীশ্ৰী বংশীগোপাল দেৱৰ চৰিত্ৰ''ত বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষ হৰিবৰক ''কুণ্ডিল গোষ্ঠী''ৰ লোক হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor1-last=Barua |editor1-first=Birinchi Kumar |editor2-last=Neog |editor2-first=Maheswar |title=Harivara Vipra's Babrubahnar Yuddha and Tamradhwajar Yuddha |publisher=Gauhati University |year=1960}}</ref>}} আনহাতে ''আদি চৰিত'' আৰু ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত''ত কুণ্ডিলৰ পৰা বাসুদেৱৰ প্ৰতিমা অনাৰ বিৱৰণ আছে।{{efn|''আদি চৰিত''ত [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]]ে কুণ্ডিলনগৰ ভ্ৰমণ কৰি তাৰ পৰা বাসুদেৱৰ এটা প্ৰতিমা লৈ অহাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite book |title=আদি চৰিত বা লক্ষ্মীপুৰৰ আদিম বুৰঞ্জী |author=মাধৱদেৱৰ নামত প্ৰচলিত |publisher=ভাৰতচন্দ্ৰ দাস |location=গুৱাহাটী |year=1928 |page=91 |url=https://as.wikisource.org/wiki/পৃষ্ঠা:আদিচৰিত.djvu/৯১ |language=as}}</ref> ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত'' অনুসৰি, [[জয়ধ্বজ সিংহ]]ই পৰৱৰ্তী সময়ত কুণ্ডিলৰ পৰা আন এটা বাসুদেৱ প্ৰতিমা আনি দামোদৰ ঠাকুৰৰ নৰুৱা সত্ৰত স্থাপন কৰাইছিল। এই সত্ৰখন বৰ্তমান ঢকুৱাখনাৰ [[বাসুদেৱ থান]] নামেৰে পৰিচিত।<ref>{{cite journal |last=Chutia |first=Manas |title=Vasudev Than Narowa Satra—in Historical Perspective |journal=Review of Research |volume=8 |issue=8 |date=May 2019 |pages=2–3 |url=https://oldror.lbp.world/UploadedData/11719.pdf}}</ref>}} এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজ্যত ব্ৰাহ্মণ্য, বৈষ্ণৱ আৰু স্থানীয় জনজাতীয় ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ সহাৱস্থানৰ কথা সূচায়। ইতিহাসবিদ ৰমেশ বুঢ়াগোহাঁয়েও পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া জাতি গঠনত [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদানৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। তেওঁৰ মতে, আহোম ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত চুতীয়াসকলৰ অন্তৰ্ভুক্তি আৰু তেওঁলোকৰ দক্ষ শিল্পী, কাৰিকৰ তথা প্ৰশাসনিক বিষয়াসকলৰ সংযোজনে পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজ্য গঠনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভিত্তি প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Buragohain |first=Ramesh |title=State Formation in Early Mediaeval Assam: A Case Study of the Chutiya State |url=http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20%28R%20Buragohain%29.pdf |date=2013 |page=122 |quote=They greatly contributed to the emerging political system of the time. With the pace of assimilations and acculturations under the hegemony of the Ahoms, they, in fact provided the much needed base for the birth of a greater broad-based Assamese state after the Ahoms in course of time. |archive-url=https://web.archive.org/web/20200916232253/http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20(R%20Buragohain).pdf |archive-date=16 September 2020 |url-status=live}}</ref> সেয়েহে আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক উত্থানৰ পূৰ্বেই চুতীয়া আৰু কমতা ৰাজ্যত অসমীয়া ভাষা, সাহিত্য আৰু ধৰ্মীয় বিকাশৰ বিভিন্ন প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল, যিসমূহে পৰৱৰ্তী অসমীয়া সমাজ গঠনত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ===বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ভূমিকা=== ষোড়শ শতিকাৰ পৰা [[একশৰণ নামধৰ্ম]]ই ইতিমধ্যে বিকশিত হৈ থকা অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিসৰক এক বৃহত্তৰ প্ৰতিষ্ঠানগত ভিত্তি প্ৰদান কৰে। [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]], [[মাধৱদেৱ]] আৰু তেওঁলোকৰ অনুগামীসকলৰ অসমীয়া আৰু [[ব্ৰজাৱলী ভাষা|ব্ৰজাৱলী]] ভাষাত ৰচিত সাহিত্যৰ লগতে [[সত্ৰ]] আৰু [[নামঘৰ]]সমূহে উমৈহতীয়া উপাসনা, সাহিত্যচৰ্চা, সংগীত, নাট্যপ্ৰদৰ্শন আৰু সামাজিক জীৱনৰ কেন্দ্ৰ গঢ়ি তুলিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, নৱবৈষ্ণৱ আন্দোলনে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয় গঠনৰ ইতিপূৰ্বে আৰম্ভ হোৱা প্ৰক্ৰিয়াক অধিক শক্তিশালী আৰু সুসংহত কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=357–359}}</ref> পৰৱৰ্তী আহোম ৰজাসকলে এই ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতা কৰিলেও সত্ৰ আৰু নামঘৰসমূহ মূলত আহোম ৰাজ্যই সৃষ্টি কৰা প্ৰতিষ্ঠান নাছিল। বৈষ্ণৱ ধৰ্মগুৰু আৰু তেওঁলোকৰ শিষ্যসকলৰ কাৰ্যকলাপৰ মাজেৰে এই প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সামাজিক ভিত্তি গঢ় লৈ উঠিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাজপৃষ্ঠপোষকতা বৃদ্ধি পায়। সপ্তদশ শতিকালৈকে আহোম আৰু কোচ উভয় ৰাজ্যই বৈষ্ণৱ আন্দোলনৰ বিস্তৃত জনসমৰ্থনক নিজৰ ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাৰ সৈতে সংযুক্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। সত্ৰসমূহে ৰাজন্যবৰ্গৰ পৰা ভূমি, জনশক্তি আৰু অন্যান্য সম্পদৰ অনুদান লাভ কৰিবলৈ ধৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> ===আহোম শাসনকালত সামূহিক পৰিচয়ৰ সুসংহতকৰণ=== অসমীয়া সামূহিক পৰিচয়ৰ ৰাজনৈতিক সুসংহতকৰণত [[আহোম ৰাজ্য]]ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইতিহাসবিদ উদয়ন মিশ্ৰৰ মতে, ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে বংগৰ মুছলমান শাসকসকলৰ সৈতে হোৱা সংঘাতৰ সময়ত বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোক আহোম শাসনৰ অধীনত উমৈহতীয়া শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে সংগঠিত হোৱাৰ ফলত এক বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজনৈতিক পৰিচয় গঢ় লোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল। তেওঁৰ বিৱৰণ অনুসৰি, [[চুহুংমুং]]ৰ (১৪৯৭–১৫৩৯) শাসনকালত আহোম ৰাজ্যই আক্ৰমণ প্ৰতিহত কৰাৰ লগতে পশ্চিমৰ কমতা আৰু কামৰূপ অঞ্চললৈ সামৰিক অভিযান চলাইছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> এই ৰাজনৈতিক একত্ৰীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া [[প্ৰতাপ সিংহ]]ৰ (১৬০৩–১৬৪১) শাসনকাল আৰু পৰৱৰ্তী আহোম–মোগল সংঘাতসমূহৰ সময়ত অধিক শক্তিশালী হয়। ১৬৭১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ [[শৰাইঘাটৰ যুদ্ধ]] এই সংঘাতসমূহৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য ঘটনা আছিল। মিশ্ৰৰ মতে, বংগ আৰু মোগল অধিকৃত অঞ্চলৰ পৰা অসমলৈ অহা মুছলমান সৈনিক, শিল্পী আৰু বৃত্তিজীৱীসকলৰ একাংশও আহোম ৰাজ্যৰ সমাজ আৰু প্ৰশাসনৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। তেওঁলোকে মোগল সম্প্ৰসাৰণ প্ৰতিহত কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> একেসময়তে আহোম ৰাজদৰবাৰ আৰু প্ৰশাসনত [[আহোম ভাষা]]ৰ সৈতে অসমীয়া ভাষাৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পায়। ইতিহাসবিদ অমলেন্দু গুহৰ মতে, আহোম–মোগল সংঘাতৰ সময়ছোৱাত অসমীয়া ভাষাই প্ৰথমে আহোম ভাষাৰ সৈতে সহাৱস্থান কৰিছিল আৰু ক্ৰমে ৰাজদৰবাৰ তথা প্ৰশাসনত আহোম ভাষাৰ স্থান অধিকাৰ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |year=1983 |page=9 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963}}</ref> এইদৰে আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বিভিন্ন ভাষিক, ধৰ্মীয় আৰু জাতিগত গোটক এক অধিক সংহত ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাৰ অধীনলৈ আনিছিল। একশৰণ নামধৰ্মৰ প্ৰসাৰ আৰু আহোম ৰজাসকলৰ হিন্দুধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতাৰ ফলত সপ্তদশ–অষ্টাদশ শতিকাত বড়ো-কছাৰী জনগোষ্ঠীসমূহৰ একাংশই হিন্দুধৰ্মৰ বিভিন্ন ধাৰা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে অসমীয়া সমাজত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী, বৰ্ণহিন্দু সম্প্ৰদায়, সমতলৰ জনজাতীয় গোট আৰু অসমীয়া মুছলমানসকল অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই প্ৰাক্-ঔপনিৱেশিক বিকাশৰ মাজেৰে এটা সামূহিক ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক সমাজ গঢ় লৈ উঠিছিল। অৱশ্যে আধুনিক ৰাজনৈতিক অৰ্থত অসমীয়া জাতীয়তাবাদৰ বিকাশ ঘটিছিল ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ ঔপনিৱেশিক পৰিস্থিতিত। এই জাতীয়তাবাদৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ আছিল ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |pages=1264–1265 |jstor=4407987}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> ===জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা=== অসমীয়া সমাজৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় পৰিৱৰ্তনক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ মাধ্যমেৰে ব্যাখ্যা কৰা হৈছে। এই প্ৰক্ৰিয়াৰ দুটা উল্লেখযোগ্য দিশ আছিল ৰাজ্য গঠনৰ সৈতে জড়িত সংস্কৃতায়ন আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত একশৰণ নামধৰ্মৰ জৰিয়তে হোৱা সামাজিক স্থানান্তৰ। ====সামাজিক পৰিৱৰ্তন==== ভাৰত-আৰ্য ভাষী আৰু ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ অসমলৈ বিস্তাৰৰ লগে লগে সংস্কৃতায়ন (''Sanskritisation'') আৰু স্থানীয়কৰণ বা দেশীয়কৰণ (''Deshification'')ৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। প্ৰথম প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় জনগোষ্ঠী আৰু ধৰ্মীয় পৰম্পৰাসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য সামাজিক ব্যৱস্থাৰ কিছু উপাদান গ্ৰহণ কৰিছিল। আনহাতে দ্বিতীয় প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় বিশ্বাস, দেৱ-দেৱী আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় সংস্কৃতিকো প্ৰভাৱিত কৰিছিল। হিউ বি. আৰ্বানে এই দুই প্ৰক্ৰিয়াক পৰস্পৰ সম্পৰ্কিত ৰূপত আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |pages=233–234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, এই পৰিৱৰ্তনসমূহ [[বৰ্মন ৰাজবংশ]]ৰ সময়ৰ পৰা, বিশেষকৈ পঞ্চম–অষ্টম শতিকাত, কামৰূপৰ সামাজিক ব্যৱস্থাত দেখা গৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=356}}</ref> আৰ্বানে কামৰূপৰ বৰ্মনসকলৰ পৰা অষ্টাদশ শতিকাৰ আহোমসকললৈকে অসমৰ বহু ৰাজবংশৰ স্থানীয় বা অনা-ভাৰত-আৰ্য পটভূমি আৰু তেওঁলোকৰ ক্ৰমাগত সংস্কৃতায়নৰ কথা উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |page=234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> ৰাজবংশসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰা গ্ৰহণ কৰাৰ লগে লগে তেওঁলোকৰ অধীনস্থ সমাজৰ বিভিন্ন গোটেও এই প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। অৱশ্যে ইয়াৰ ফলত স্থানীয় ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে বিলুপ্ত হোৱা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–357}}</ref> ====একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সামাজিক স্থানান্তৰ==== ষোড়শ শতিকাত একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ প্ৰসাৰে জনজাতীয় পৰিচয়ৰ পৰা বৰ্ণভিত্তিক সামাজিক পৰিচয়লৈ স্থানান্তৰৰ এটা নতুন পথ মুকলি কৰিছিল। বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোকে সত্ৰত গুৰুৰ পৰা শৰণ বা দীক্ষা গ্ৰহণ কৰি ক্ৰমে নিজৰ কিছুমান পুৰণি আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰিছিল আৰু নতুন ধৰ্মীয় তথা সামাজিক ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই বৰ্ণনা কৰা এটা সামাজিক স্থানান্তৰৰ আৰ্হিত দীক্ষা গ্ৰহণৰ পিছতো মদ্যপানৰ অভ্যাস বজাই ৰখা ব্যক্তিক ''মদাহী'' বুলি কোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ শৰণীয়া বা সৰু কোচ, কোচ, বৰকোচ, সৰুকেওট, বৰকেওট আৰু শেষত [[কলিতা]] পৰিচয় লাভ কৰিব পাৰিছিল। এই ধাৰাবাহিকতাত [[ব্ৰাহ্মণ]]সকলক অধিক উচ্চ সামাজিক স্থানত গণ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=358}}</ref> সত্ৰসমূহৰ বহু ধৰ্মগুৰু ব্ৰাহ্মণ গোস্বামী আছিল যদিও কিছুমান গোস্বামী পৰিয়াল পূৰ্বতে কায়স্থ আছিল। আনহাতে কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ জনজাতীয় বা সামাজিকভাৱে নিম্ন স্থানত গণ্য হোৱা গোটৰ সদস্য আছিল। শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজেৰে চুতীয়া, বৰাহী, মৰাণ, দেউৰী আৰু কছাৰীসকলৰ একাংশ ক্ৰমে সংস্কৃতায়িত অসমীয়া কৃষিজীৱী সমাজৰ সৈতে একীভূত হোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। বিশেষকৈ উজনি অসম আৰু কিছু পৰিমাণে মধ্য অসমত এই প্ৰক্ৰিয়া দৃশ্যমান আছিল। অৱশ্যে এই জনগোষ্ঠীসমূহে নিজৰ পূৰ্বৰ সকলো আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ মৰাণ, কৈৱৰ্ত, চণ্ডাল আৰু তাঁতী সম্প্ৰদায়ৰ লোক আছিল বুলিও উল্লেখ পোৱা যায়। নৃতত্ত্ববিদ অড্ৰে কেণ্টলীৰ মতে, শংকৰদেৱে মুছলমান, কৈৱৰ্ত, নগা আৰু গাৰো সম্প্ৰদায়ৰ লোককো ধৰ্মীয় গুৰুৰ দায়িত্ব প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Cantlie |first=Audrey |title=The Assamese: Religion, Caste and Sect in an Indian Village |publisher=Curzon Press |year=1984 |page=177}}</ref> ==স্বাধীনতা-উত্তৰ কালত অসমীয়া জাতি== ইংৰাজসকল অসমৰ পৰা যোৱাৰ পাচত অসমতো বহুতো পৰিৱৰ্তন ঘটিল। প্ৰতিটো প্ৰধান পাৰ্বত্য গোষ্ঠীয়ে অসমৰ পৰা আঁতৰি গৈ নিজৰ নিজৰ সুকীয়া ৰাজ্য স্থাপন কৰিলে। লগে লগে অসমীয়া জাতিৰ প্ৰসাৰতাটো ইয়াৰ স্পষ্ট প্ৰভাৱ পৰিল। অসম বুলি থাকিলগৈ পাতল জনবসতিৰে মিকিৰ পাহাৰ (বৰ্তমানৰ কাৰ্বি আংলং)আৰু উত্তৰ কাছাৰ অঞ্চল, কাছাৰ জিলা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক উপত্যকাকে বুজায়। অসমৰ কোনো এটা [[খিলঞ্জীয়া লোক|খিলঞ্জীয়া জনগোষ্ঠী]] মানুহে অসমীয়া জাতিৰ মানুহ। <ref> অসম অভিধান, শান্তনু কৌশিক বৰুৱা, বনলতা,২০০১,পৃষ্ঠা-২৬-২৯ (১)</ref> ==অসমীয়া জাতিত ভাঙোন== মূলতঃ ছবছৰীয়া অসম আন্দোলনৰ পাচৰ সময়ছোৱাৰ পৰাই অসমীয়া জাতিৰ ৰাজহাড়স্বৰূপ জনগোষ্ঠীসমূহৰৰ মাজত বিভিন্ন ধৰণৰ অসন্তুষ্টিয়ে গা কৰি উঠিছে। ফলস্বৰূপে তেওঁলোকে অসমীয়া জাতি ৰূপে নিজৰ পৰিচয় পৰিত্যাগ কৰি নিজস্ব স্বকীয় জনগোষ্ঠীয় পৰিচয় দিবলৈ আগ্ৰহী হৈ উঠিছে। তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক অনগ্ৰসৰতা আৰু কিছুমান সুবিধাবাদী ৰাজনীতিবিদৰ কাৰুকাৰ্যই এইক্ষেত্ৰত যথেষ্ট পৰিমাণে উদগণি জগাই আহিছে। অৱশ্যে অসমৰ কেইবাজনো ৰাজনৈতিক নেতাই কৰা অদূৰদৰ্শী আৰু অপৰিপক্ব সিদ্ধান্তসমূহেও এই ভাঙোনত অৰিহনা যোগাইছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==টোকা== {{notelist}} ==উৎস প্ৰসংগ== #Baruah, Sanjib (1994). "'Ethnic' Conflict as State—Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism". Modern Asian Studies. 28 (3): 649–671. doi:[[doi:10.1017/S0026749X00011896|10.1017/S0026749X00011896]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/313047 313047]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:144065698 144065698]. #Cantile, Audrey (1984). The Assamese. Curzon Press. #Deka, Harekrishna (2005). "The Assamese Mind: contours of a landscape". India International Centre Quarterly. 32 (2/3): 189–202. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/23006027 23006027]. #Grierson, G A, ed. (1903). [https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463#page/1/mode/1up Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family Eastern Group]. Vol. V. #Guha, Amalendu (December 1983), [https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/bitstream/123456789/3259/1/OP_64_The_ahom_political_system.pdf "The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)"] (PDF), Social Scientist, 11 (12): 3–34, doi:10.2307/3516963, JSTOR 3516963 #Guha, Amalendu (1984). "Nationalism: Pan-Indian and Regional in a Historical Perspective". Social Scientist. 12 (2): 42–65. doi:[[doi:10.2307/3517093|10.2307/3517093]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/3517093 3517093]. #Misra, Udayon (1999). "Immigration and Identity Transformation in Assam". Economic and Political Weekly. 34 (21): 1264–1271. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/4407987 4407987]. #Sharma, Chandan Kumar (2009). "Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity". In Medhi, B.K (ed.). Tribes of North-East India: Issues and Challenges. Delhi: Omsons Publications. pp. 354–366. #Urban, Hugh B. (2011). [https://www.researchgate.net/publication/270529066 "The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam"]. The Journal of Hindu Studies. 4 (3): 231–247. doi:[[doi:10.1093/jhs/hir034|10.1093/jhs/hir034]]. ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:অসম]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সামাজিক সম্প্ৰদায়সমূহ]] p86w2ov1sppfwsxfhu6n1l2obrc7vke 646538 646537 2026-10-22T15:40:25Z KhiLanTzi 23530 ব্যুৎপত্তি অংশটো ৱিকিপিডিয়াৰ সকলো প্ৰবন্ধতে পৃথক ভাবে থাকে। কেৱল আপোনাৰ মনৰ পছন্দৰ নহল বুলিয়েই ৱিকিপিডিয়াৰ শৈলী পৰিবৰ্তন কৰিব পৰা নাযায়। ইয়াতে অসমীয়া আৰু আছামিজ শব্দৰ ব্যুৎপত্তি তথ্য দিয়া হৈছে। যদি আপুনি কৈ থকা যিকোনো তথ্য ইয়াত থাকিল হয় তেন্তে মানি ললোঁ হেতেন। কিন্তু ইয়াত বিশুদ্ধ ভাবে শব্দটোৰ ইতিহাস দিয়া হৈছে। 646538 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group |group = অসমীয়া জাতি |native_name = অসমীয়া {{unicode|Assamese}} |population = ১৩,২৬৮,৪৮৪ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>{{cite web|url=http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |title=Archived copy |accessdate=2016-05-17 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160609213014/http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |archivedate=2016-06-09 |df= }}</ref> |region1 = {{flag|India}} |pop1 = ১৩,১৩৩,২৩৭ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160907221310/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece |date=2016-09-07 }} Less than 50 per cent Assamese speakers in Assam, The Hindu, January 9, 2008.</ref> |ref1 = |region2 = {{flag|Bangladesh}} |pop2 = ২২,৪৫৬ (২০০১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref2 = |region3 = {{flag|Bhutan}} |pop3 = ৫৪,২৬৮ (২০১১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref3 = |region4 = |pop4 = |ref4 = |region5 = |pop5 = |ref5 = |region6 = |pop6 = |ref6 = |region7 = |pop7 = |ref7 = |region8 = |pop8 = |ref8 = |region9 = |pop9 = |ref9 = |region10 = |pop10 = |ref10 = |languages = [[File:Assamese Bengali letter A (red).png|15px]] [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (''<small>[[কামৰূপী উপভাষা|কামৰূপী]], [[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]], [[দেৱান উপভাষা|দেৱান]], [[নলবৰীয়া উপভাষা|নলবৰীয়া]] আদি উপভাষা</small>'') |religions = ''সংখ্যাগুৰু:'' [[File:Om.svg|17px]] [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] (প্ৰধানকৈ''[[File:Sankaradeva.jpg|17px]][[একশৰণ নাম ধৰ্ম]]) [[অসমৰ জনজাতীয় ধৰ্ম]]: • [[ফুৰালুঙ ধৰ্ম]] •[[File:Flag of Donyi-Polo.svg|17px]] [[ডনি পল]] •[[File:Bathouism flag.svg|17px]] [[বাথৌ ধৰ্ম]] •তিৱা জনজাতীয় ধৰ্ম ''অন্যান্য:''[[File:Allah-green.svg|17px]] [[ইছলাম]] • [[File:Christianity Symbol.svg|17px]] [[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম|খ্ৰীষ্টান]] • [[File:Khanda.svg|17px]] [[শিখ ধৰ্ম|শিখ]]<ref>{{cite web |last1=Mar 14 |first1=Yudhvir Rana / TNN / |title=Mission roots brings Assamese Sikhs to Punjab {{!}} India News - Times of India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Mission-roots-brings-Assamese-Sikhs-to-Punjab/articleshow/4262528.cms |website=The Times of India |language=en}}</ref> |related = [[চীনা-তিব্বতীয়]] ([[বড়ো-কছাৰী]], [[টানি জাতি]], [[কাৰ্বি]]), [[টাই জাতি]], [[আৰ্য-ভাৰতীয়]], অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক |footnotes = }} '''অসমীয়া জাতি''' হৈছে প্ৰধানকৈ [[অসমীয়া ভাষা]]ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এক সামাজিক-জাতিগত আৰু ভাষিক সম্প্ৰদায়।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |page=190}}</ref> এই পৰিচয় ঐতিহাসিকভাৱে বিভিন্ন ভাষিক আৰু জাতিগত জনগোষ্ঠীৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক একীভূতকৰণৰ ফলত গঢ় লৈ উঠিছে। ইয়াৰ গঠনত অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক, চীনা-তিব্বতীয়, ভাৰত-আৰ্য আৰু টাই ভাষা-পৰিয়ালৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীসমূহে ভূমিকা পালন কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে এই ঐতিহাসিক একীভূতকৰণক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=354–366}}</ref> ''অসমীয়া জাতি'' আৰু ''অসমৰ বাসিন্দাসকল'' সম্পূৰ্ণ সমাৰ্থক ধাৰণা নহয়। ''অসমৰ বাসিন্দা'' বুলিলে ৰাজ্যখনত বসবাস কৰা সকলো ভাষিক আৰু জাতিগত সম্প্ৰদায়ৰ লোকক বুজোৱা হয়; আনহাতে ''অসমীয়া জাতি'' বুলিলে ঐতিহাসিকভাৱে বিকশিত হোৱা এক উমৈহতীয়া ভাষিক, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ক বুজোৱা হয়। এই পৰিচয়ৰ সৈতে প্ৰধানকৈ অসমীয়া ভাষাৰ সম্পৰ্ক থাকিলেও ইয়াক কেৱল এটা বংশগত জনগোষ্ঠীৰ মাজত সীমাবদ্ধ কৰিব নোৱাৰি। অৱশ্যে অসমৰ বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় সমাজত ''অসমীয়া'' পৰিচয়ৰ পৰিসৰ আৰু সংজ্ঞাক লৈ ঐতিহাসিক আৰু ৰাজনৈতিক মতভেদ আছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয়ৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ হৈছে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]। ২০১১ চনৰ ভাৰতৰ ভাষাভিত্তিক লোকপিয়ল অনুসৰি, দেশখনত অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা আছিল ১,৫৩,১১,৩৫১ গৰাকী। ইয়াৰে ১,৫০,৯৭,২৫৭ গৰাকী অসমত বাস কৰিছিল, যি ৰাজ্যখনৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৪৮.৩৮ শতাংশ।<ref>{{cite web |title=Abstract of Speakers' Strength of Languages and the Mother Tongues – 2011 |publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India |url=https://censusindia.gov.in/2011Census/C-16_25062018_NEW.pdf}}</ref> এই পৰিসংখ্যা অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা; ইয়াক অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ধাৰী সকলো লোকৰ সুনিৰ্দিষ্ট জনসংখ্যা হিচাপে গণ্য কৰিব নোৱাৰি। ==নাম== '''অসমীয়া''': প্ৰথম অৱস্থাত অসম বা আছাম শব্দটো [[আহোম ৰাজ্য]] আৰু [[আহোম জনগোষ্ঠী]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati, Assam |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> পাছলৈ আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ এক বৃহৎ অংশ জয় কৰাৰ পাছত এই শব্দটো প্ৰচলন বৃদ্ধি পায়।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati, Assam |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰত্যয় / ীয়া / লগ লাগি পাছলৈ অসম ৰাজ্যৰ বাসিন্দা সকলক অসমীয়া বুলি জনা যায়।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati, Assam |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> '''আছামিজ (Assamese)''':: ইংৰাজী ''Assamese'' শব্দটো ''Assam'' নামৰ পৰা গঠিত। সৰ্বপ্ৰথমে ইংৰাজীত "অৰিজিনেল আছামিজ (Original Assamese)" শব্দটো ফ্ৰান্সিছ হেমিল্টনে ১৮০৭ৰ পৰা ১৮১৪ চনলৈ কৰা অসম ভ্ৰমণত [[আহোম ভাষা]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Hamilton |first=Francis |title=An Account of Assam |location=Gauhati |date=1963 |url=https://ia801402.us.archive.org/28/items/in.ernet.dli.2015.461953/2015.461953.An-Account.pdf |page=7 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> আনহাতে ইংৰাজী আছাম Assam শব্দটো প্ৰথমে জন ভান লিনেনে [[আহোম ৰাজ্য]]ক বুজাবলৈ ১৬৬১ চনত ব্যৱহাৰ কৰিছিল যাক ১৬৬২ চনত এখন মানচিত্ৰত প্ৰকাশ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Map of Bengale |url=http://www.indiawijzer.nl/links/assam/map_of_bengale.jpg |website=Indiawijzer.nl |access-date=2026-10-22}}</ref> পাছলৈ আছাম (Assam)ৰ পাছত ''-ese'' প্ৰত্যয় যি কোনো অঞ্চলৰ ভাষা বা বাসিন্দাক বুজায় যোগ হৈ আছামিজ (Assamese) শব্দ অসমৰ বাসিন্দা সকলৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। ইংৰাজীৰ ''Assamese'' শব্দটো ১৯ আৰু ২০ শতিকাৰ ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক সময়ত আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{Cite book |last=Grierson |first=George Abraham |title=Linguistic Survey of India |publisher=Office of the Superintendent of Government Printing, India |location=Calcutta |date=1903–1928 |url=https://archive.org/details/rosettaproject_asm_detail-2/mode/1up |page=393 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাত ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক প্ৰশাসন আৰু ভাষাতাত্ত্বিক সাহিত্যত এই শব্দটো অসমীয়া ভাষা আৰু ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীক বুজাবলৈ ব্যৱহৃত হৈছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Grierson |editor-first=G. A. |title=Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family, Eastern Group |volume=V |year=1903 |page=393 |url=https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463}}</ref> ব্ৰিটিছ সকলৰ Assamese (এছেমিজৰ) বৰ্ণনা অনুযায়ী অসমীয়াসকলে বৰ্তমানৰ অসমীয়া ভাষা (উল্লেখ অনুসৰি বঙালী ভাষাৰ সৈতে মিল থকা এটা ভাষা) কৈছিল আৰু তেওঁলোকৰ মাজত ইণ্ড-চীনা জনগোষ্ঠীৰ মিশ্ৰণ আছে বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>"...speak a language very similar to Bengali, but have a large mixture of Indo-Chinese blood..." {{Cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |publisher=|location=London |date=1875 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/ |language=en |access-date=2026-07-04 |page=19}}</ref> ঔপনিৱেশিক বিৱৰণত ''Assamese'' শব্দটো ভাষাভাষীৰ লগতে অঞ্চলটোৰ জনসমষ্টিক বুজাবলৈও ব্যৱহৃত হৈছিল। হেনৰি ৱাটাৰফিল্ডে ১৮৭৫ চনৰ এখন লোকপিয়ল-সম্পৰ্কীয় স্মাৰকত অসমীয়া ভাষাৰ সৈতে বঙালীৰ সাদৃশ্য আৰু স্থানীয় জনসমষ্টিৰ মিশ্ৰিত উৎসৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |location=London |year=1875 |page=19 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/}}</ref> ==সংজ্ঞা আৰু পৰিচয়== অসমীয়া জাতিৰ সংজ্ঞা ঐতিহাসিকভাৱে পৰিৱৰ্তনশীল আৰু ৰাজনৈতিকভাৱে বিতৰ্কিত। অসম এখন বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় ৰাজ্য হোৱা বাবে সকলো বাসিন্দাকে একেটা জাতিগত বা ভাষিক পৰিচয়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব নোৱাৰি। বিশেষকৈ ১৯৮৫ চনৰ [[অসম চুক্তি]]ৰ ষষ্ঠ দফা ৰূপায়ণৰ ক্ষেত্ৰত ''অসমীয়া লোক''ৰ সংজ্ঞা নিৰ্ধাৰণ কৰাটো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় হৈ পৰিছে। এই দফাত অসমীয়া লোকসকলৰ সাংস্কৃতিক, সামাজিক আৰু ভাষিক পৰিচয় তথা ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ উদ্দেশ্যে সাংবিধানিক, আইনগত আৰু প্ৰশাসনিক সুৰক্ষা প্ৰদানৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news |title=Assamese People definition rocks Assembly |work=The Hindu |date=1 April 2015 |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/assamese-people-definition-rocks-assembly/article7055297.ece}}</ref> ২০০০ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত [[সদৌ অসম ছাত্ৰ সন্থা]]ই ১৯৫১ চনৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় নাগৰিকপঞ্জী]]ত নাম থকা ব্যক্তি আৰু তেওঁলোকৰ বংশধৰসকলক অসমীয়া হিচাপে গণ্য কৰাৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছিল। অৱশ্যে এইটো সংগঠনটোৰ প্ৰস্তাৱিত সংজ্ঞা আছিল, সৰ্বজনস্বীকৃত বা চূড়ান্ত আইনগত সংজ্ঞা নহয়।<ref>{{cite news |last=Hussain |first=Wasbir |title=Of Natives and Aliens |work=The Hindu |date=24 April 2000 |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-miscellaneous/tp-others/of-natives-and-aliens/article28013077.ece}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ক বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা ঐতিহাসিক একীভূতকৰণ আৰু ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা''ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=355}}</ref> ==অসমীয়া জাতি গঠনৰ ইতিহাস== অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয় কোনো এখন নিৰ্দিষ্ট ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা বা একক সামৰিক সংঘাতৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা নাছিল। ইয়াৰ বিকাশ ঘটিছিল [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]ৰ বিভিন্ন জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় জনগোষ্ঠীৰ মাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি চলা সামাজিক, ভাষিক, সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় আদান-প্ৰদানৰ মাজেৰে। আঞ্চলিক ৰাজ্যসমূহৰ প্ৰতিষ্ঠা, স্থায়ী কৃষিৰ সম্প্ৰসাৰণ, আন্তঃবিবাহ, হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ বিস্তাৰ আৰু উমৈহতীয়া কথিত ভাষাৰ বিকাশে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীক ক্ৰমে এক বৃহত্তৰ সমাজৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিছিল। সমাজবিজ্ঞানী চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'') হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছে, য'ত জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় উভয় গোটেই অসমীয়া সমাজ গঠনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–356}}</ref> ===অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি=== অসমীয়া ভাষিক আৰু সাহিত্যিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি মধ্যযুগৰ প্ৰথমাৰ্ধতে গঢ় লৈ উঠিছিল। চতুৰ্দশ শতিকালৈকে [[অসমীয়া ভাষা]] বিভিন্ন আঞ্চলিক ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত সাহিত্য ৰচনাৰ এটা মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হৈছিল। [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]] আৰু আন কবিসকলে সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে মধ্য অসমৰ এজন [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সাহিত্যৰ ইতিহাসবিদ সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, চতুৰ্দশ শতিকাৰ পৰা সংৰক্ষিত এই সাহিত্যিক নিদৰ্শনসমূহে সেই সময়লৈকে অসমীয়া ভাষা সাহিত্যিক প্ৰকাশৰ এটা শক্তিশালী মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে। সেয়েহে আহোম ৰাজদৰবাৰত অসমীয়া ভাষা গ্ৰহণ কৰাৰ বহু আগৰ পৰাই কমতা আৰু কছাৰী ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত এক আঞ্চলিক সাহিত্যিক সংস্কৃতি গঢ় লৈ উঠিছিল।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |publisher=Harrassowitz |year=1976 |pages=45–50}}</ref> একেসময়তে পূব অসমতো সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় একীভূতকৰণৰ এটা সমান্তৰাল প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। উজনি অসমত আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক প্ৰাধান্য প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ পূৰ্বেই [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ প্ৰসাৰ ঘটিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰসমূহৰ পৰা দূৰত অৱস্থিত হ'লেও আহোমসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বেই চুতীয়া ৰাজ্যত হিন্দুকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=357}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে চুতীয়া সমাজত এটা স্তৰবিভক্ত হিন্দু সামাজিক ব্যৱস্থা গঢ় লৈ উঠিছিল। ঐতিহাসিক বিৱৰণসমূহ অনুসৰি, সেই সময়ত চুতীয়া ৰাজ্যত [[ব্ৰাহ্মণ]], কায়স্থ, [[কলিতা]] আৰু দৈৱজ্ঞ বা গণক আদি সামাজিক গোটৰ উপস্থিতি আছিল।<ref>{{cite book |last=Baruah |first=Swarnalata |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |location=New Delhi |year=1985 |page=230}}</ref><ref>{{cite book |last=Gogoi |first=Jahnabi |title=Agrarian System of Medieval Assam |publisher=Concept Publishing Company |year=2002 |page=21}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ [[একশৰণ নামধৰ্ম]] আন্দোলনৰ পূৰ্বেও পূব অসমত বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ উপস্থিতি আছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাৰ চুতীয়া তাম্ৰশাসনসমূহত বৈষ্ণৱ ব্ৰাহ্মণ আৰু বাসুদেৱৰ ভক্ত হিচাপে পৰিচিত ভূমিদান গ্ৰহীতাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজদৰবাৰ আৰু গ্ৰাম্য সমাজত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ উপস্থিতিৰ ইংগিত দিয়ে।<ref>{{cite journal |last=Shin |first=Jae-Eun |title=Descending from Demons, Ascending to Kshatriyas: Genealogical Claims and Political Process in Pre-modern Northeast India, the Chutiyas and the Dimasas |journal=The Indian Economic and Social History Review |volume=57 |issue=1 |year=2020 |pages=51–56 |doi=10.1177/0019464619894134}}</ref> পৰৱৰ্তী বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাসমূহতো [[শদিয়া]] আৰু কুণ্ডিলক বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ প্ৰাচীন কেন্দ্ৰ হিচাপে স্মৰণ কৰা হৈছে। ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰাত চুতীয়া ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত শদিয়াত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন আৰু স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ বিৱৰণ পোৱা যায়।{{efn|ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰা অনুসৰি, দুজন চুতীয়া ৰাজকুমাৰে নবদ্বীপত অধ্যয়ন কৰাৰ সময়ত কনৌজৰ শংকৰ্ষণ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণৰ সৈতে পৰিচিত হৈছিল। দেশলৈ উভতি অহাৰ পিছত জ্যেষ্ঠ ৰাজকুমাৰজনে শংকৰ্ষণ আৰু কেইবাটাও বৃত্তিজীৱী পৰিয়ালক শদিয়ালৈ আনি ঘাৰমৰা নদীৰ পাৰত এটা বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন কৰিছিল। প্ৰতিষ্ঠানটোক ভূমি, সেৱক আৰু বিষ্ণুৰ প্ৰতিমা দান কৰা হৈছিল। শংকৰ্ষণৰ উত্তৰাধিকাৰীসকলে পাঁচ পুৰুষলৈকে শদিয়াত থাকি চুতীয়া, দেউৰী, মিৰি আৰু আবৰসকলৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। আহোমসকলে চুতীয়া ৰাজ্য জয় কৰাৰ পিছত প্ৰতিষ্ঠানটো স্থানান্তৰিত হয় বুলি এই পৰম্পৰাত উল্লেখ আছে।<ref>{{cite journal |last1=Gogoi |first1=Himadri |last2=Dutta |first2=Tarun |title=Gharmora Satra and Its Archive |journal=Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry |volume=12 |issue=8 |year=2021 |pages=8018–8019}}</ref>}} কুণ্ডিলৰ সৈতে বদলা পদ্ম আতা আৰু বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষসকলৰ সম্পৰ্কৰ উল্লেখো বৈষ্ণৱ বংশাৱলীমূলক সাহিত্যত পোৱা যায়।{{efn|বদলা পদ্ম আতাৰ পূৰ্বপুৰুষসকল কুণ্ডিল বা কুণ্ডিলনগৰত বাস কৰিছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত পৰিয়ালটোৰ এটা শাখা নাৰায়ণপুৰ অঞ্চললৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor-last=Neog |editor-first=Maheswar |title=গুৰু চৰিত কথা |publisher=Lawyers Book Stall |year=1999 |page=373 |language=as}}</ref><ref>{{cite book |last=Dev Goswami |first=Narayan Chandra |title=Satriya Sanskritir Swarnarekha: Mahapurush Sri Sri Badula Padma Ata |publisher=Lawyers Book Stall |year=1984 |page=810}}</ref> ৰামানন্দ দ্বিজৰ ''শ্ৰীশ্ৰী বংশীগোপাল দেৱৰ চৰিত্ৰ''ত বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষ হৰিবৰক ''কুণ্ডিল গোষ্ঠী''ৰ লোক হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor1-last=Barua |editor1-first=Birinchi Kumar |editor2-last=Neog |editor2-first=Maheswar |title=Harivara Vipra's Babrubahnar Yuddha and Tamradhwajar Yuddha |publisher=Gauhati University |year=1960}}</ref>}} আনহাতে ''আদি চৰিত'' আৰু ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত''ত কুণ্ডিলৰ পৰা বাসুদেৱৰ প্ৰতিমা অনাৰ বিৱৰণ আছে।{{efn|''আদি চৰিত''ত [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]]ে কুণ্ডিলনগৰ ভ্ৰমণ কৰি তাৰ পৰা বাসুদেৱৰ এটা প্ৰতিমা লৈ অহাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite book |title=আদি চৰিত বা লক্ষ্মীপুৰৰ আদিম বুৰঞ্জী |author=মাধৱদেৱৰ নামত প্ৰচলিত |publisher=ভাৰতচন্দ্ৰ দাস |location=গুৱাহাটী |year=1928 |page=91 |url=https://as.wikisource.org/wiki/পৃষ্ঠা:আদিচৰিত.djvu/৯১ |language=as}}</ref> ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত'' অনুসৰি, [[জয়ধ্বজ সিংহ]]ই পৰৱৰ্তী সময়ত কুণ্ডিলৰ পৰা আন এটা বাসুদেৱ প্ৰতিমা আনি দামোদৰ ঠাকুৰৰ নৰুৱা সত্ৰত স্থাপন কৰাইছিল। এই সত্ৰখন বৰ্তমান ঢকুৱাখনাৰ [[বাসুদেৱ থান]] নামেৰে পৰিচিত।<ref>{{cite journal |last=Chutia |first=Manas |title=Vasudev Than Narowa Satra—in Historical Perspective |journal=Review of Research |volume=8 |issue=8 |date=May 2019 |pages=2–3 |url=https://oldror.lbp.world/UploadedData/11719.pdf}}</ref>}} এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজ্যত ব্ৰাহ্মণ্য, বৈষ্ণৱ আৰু স্থানীয় জনজাতীয় ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ সহাৱস্থানৰ কথা সূচায়। ইতিহাসবিদ ৰমেশ বুঢ়াগোহাঁয়েও পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া জাতি গঠনত [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদানৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। তেওঁৰ মতে, আহোম ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত চুতীয়াসকলৰ অন্তৰ্ভুক্তি আৰু তেওঁলোকৰ দক্ষ শিল্পী, কাৰিকৰ তথা প্ৰশাসনিক বিষয়াসকলৰ সংযোজনে পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজ্য গঠনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভিত্তি প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Buragohain |first=Ramesh |title=State Formation in Early Mediaeval Assam: A Case Study of the Chutiya State |url=http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20%28R%20Buragohain%29.pdf |date=2013 |page=122 |quote=They greatly contributed to the emerging political system of the time. With the pace of assimilations and acculturations under the hegemony of the Ahoms, they, in fact provided the much needed base for the birth of a greater broad-based Assamese state after the Ahoms in course of time. |archive-url=https://web.archive.org/web/20200916232253/http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20(R%20Buragohain).pdf |archive-date=16 September 2020 |url-status=live}}</ref> সেয়েহে আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক উত্থানৰ পূৰ্বেই চুতীয়া আৰু কমতা ৰাজ্যত অসমীয়া ভাষা, সাহিত্য আৰু ধৰ্মীয় বিকাশৰ বিভিন্ন প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল, যিসমূহে পৰৱৰ্তী অসমীয়া সমাজ গঠনত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ===বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ভূমিকা=== ষোড়শ শতিকাৰ পৰা [[একশৰণ নামধৰ্ম]]ই ইতিমধ্যে বিকশিত হৈ থকা অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিসৰক এক বৃহত্তৰ প্ৰতিষ্ঠানগত ভিত্তি প্ৰদান কৰে। [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]], [[মাধৱদেৱ]] আৰু তেওঁলোকৰ অনুগামীসকলৰ অসমীয়া আৰু [[ব্ৰজাৱলী ভাষা|ব্ৰজাৱলী]] ভাষাত ৰচিত সাহিত্যৰ লগতে [[সত্ৰ]] আৰু [[নামঘৰ]]সমূহে উমৈহতীয়া উপাসনা, সাহিত্যচৰ্চা, সংগীত, নাট্যপ্ৰদৰ্শন আৰু সামাজিক জীৱনৰ কেন্দ্ৰ গঢ়ি তুলিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, নৱবৈষ্ণৱ আন্দোলনে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয় গঠনৰ ইতিপূৰ্বে আৰম্ভ হোৱা প্ৰক্ৰিয়াক অধিক শক্তিশালী আৰু সুসংহত কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=357–359}}</ref> পৰৱৰ্তী আহোম ৰজাসকলে এই ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতা কৰিলেও সত্ৰ আৰু নামঘৰসমূহ মূলত আহোম ৰাজ্যই সৃষ্টি কৰা প্ৰতিষ্ঠান নাছিল। বৈষ্ণৱ ধৰ্মগুৰু আৰু তেওঁলোকৰ শিষ্যসকলৰ কাৰ্যকলাপৰ মাজেৰে এই প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সামাজিক ভিত্তি গঢ় লৈ উঠিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাজপৃষ্ঠপোষকতা বৃদ্ধি পায়। সপ্তদশ শতিকালৈকে আহোম আৰু কোচ উভয় ৰাজ্যই বৈষ্ণৱ আন্দোলনৰ বিস্তৃত জনসমৰ্থনক নিজৰ ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাৰ সৈতে সংযুক্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। সত্ৰসমূহে ৰাজন্যবৰ্গৰ পৰা ভূমি, জনশক্তি আৰু অন্যান্য সম্পদৰ অনুদান লাভ কৰিবলৈ ধৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> ===আহোম শাসনকালত সামূহিক পৰিচয়ৰ সুসংহতকৰণ=== অসমীয়া সামূহিক পৰিচয়ৰ ৰাজনৈতিক সুসংহতকৰণত [[আহোম ৰাজ্য]]ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইতিহাসবিদ উদয়ন মিশ্ৰৰ মতে, ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে বংগৰ মুছলমান শাসকসকলৰ সৈতে হোৱা সংঘাতৰ সময়ত বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোক আহোম শাসনৰ অধীনত উমৈহতীয়া শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে সংগঠিত হোৱাৰ ফলত এক বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজনৈতিক পৰিচয় গঢ় লোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল। তেওঁৰ বিৱৰণ অনুসৰি, [[চুহুংমুং]]ৰ (১৪৯৭–১৫৩৯) শাসনকালত আহোম ৰাজ্যই আক্ৰমণ প্ৰতিহত কৰাৰ লগতে পশ্চিমৰ কমতা আৰু কামৰূপ অঞ্চললৈ সামৰিক অভিযান চলাইছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> এই ৰাজনৈতিক একত্ৰীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া [[প্ৰতাপ সিংহ]]ৰ (১৬০৩–১৬৪১) শাসনকাল আৰু পৰৱৰ্তী আহোম–মোগল সংঘাতসমূহৰ সময়ত অধিক শক্তিশালী হয়। ১৬৭১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ [[শৰাইঘাটৰ যুদ্ধ]] এই সংঘাতসমূহৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য ঘটনা আছিল। মিশ্ৰৰ মতে, বংগ আৰু মোগল অধিকৃত অঞ্চলৰ পৰা অসমলৈ অহা মুছলমান সৈনিক, শিল্পী আৰু বৃত্তিজীৱীসকলৰ একাংশও আহোম ৰাজ্যৰ সমাজ আৰু প্ৰশাসনৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। তেওঁলোকে মোগল সম্প্ৰসাৰণ প্ৰতিহত কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> একেসময়তে আহোম ৰাজদৰবাৰ আৰু প্ৰশাসনত [[আহোম ভাষা]]ৰ সৈতে অসমীয়া ভাষাৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পায়। ইতিহাসবিদ অমলেন্দু গুহৰ মতে, আহোম–মোগল সংঘাতৰ সময়ছোৱাত অসমীয়া ভাষাই প্ৰথমে আহোম ভাষাৰ সৈতে সহাৱস্থান কৰিছিল আৰু ক্ৰমে ৰাজদৰবাৰ তথা প্ৰশাসনত আহোম ভাষাৰ স্থান অধিকাৰ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |year=1983 |page=9 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963}}</ref> এইদৰে আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বিভিন্ন ভাষিক, ধৰ্মীয় আৰু জাতিগত গোটক এক অধিক সংহত ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাৰ অধীনলৈ আনিছিল। একশৰণ নামধৰ্মৰ প্ৰসাৰ আৰু আহোম ৰজাসকলৰ হিন্দুধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতাৰ ফলত সপ্তদশ–অষ্টাদশ শতিকাত বড়ো-কছাৰী জনগোষ্ঠীসমূহৰ একাংশই হিন্দুধৰ্মৰ বিভিন্ন ধাৰা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে অসমীয়া সমাজত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী, বৰ্ণহিন্দু সম্প্ৰদায়, সমতলৰ জনজাতীয় গোট আৰু অসমীয়া মুছলমানসকল অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই প্ৰাক্-ঔপনিৱেশিক বিকাশৰ মাজেৰে এটা সামূহিক ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক সমাজ গঢ় লৈ উঠিছিল। অৱশ্যে আধুনিক ৰাজনৈতিক অৰ্থত অসমীয়া জাতীয়তাবাদৰ বিকাশ ঘটিছিল ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ ঔপনিৱেশিক পৰিস্থিতিত। এই জাতীয়তাবাদৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ আছিল ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |pages=1264–1265 |jstor=4407987}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> ===জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা=== অসমীয়া সমাজৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় পৰিৱৰ্তনক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ মাধ্যমেৰে ব্যাখ্যা কৰা হৈছে। এই প্ৰক্ৰিয়াৰ দুটা উল্লেখযোগ্য দিশ আছিল ৰাজ্য গঠনৰ সৈতে জড়িত সংস্কৃতায়ন আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত একশৰণ নামধৰ্মৰ জৰিয়তে হোৱা সামাজিক স্থানান্তৰ। ====সামাজিক পৰিৱৰ্তন==== ভাৰত-আৰ্য ভাষী আৰু ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ অসমলৈ বিস্তাৰৰ লগে লগে সংস্কৃতায়ন (''Sanskritisation'') আৰু স্থানীয়কৰণ বা দেশীয়কৰণ (''Deshification'')ৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। প্ৰথম প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় জনগোষ্ঠী আৰু ধৰ্মীয় পৰম্পৰাসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য সামাজিক ব্যৱস্থাৰ কিছু উপাদান গ্ৰহণ কৰিছিল। আনহাতে দ্বিতীয় প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় বিশ্বাস, দেৱ-দেৱী আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় সংস্কৃতিকো প্ৰভাৱিত কৰিছিল। হিউ বি. আৰ্বানে এই দুই প্ৰক্ৰিয়াক পৰস্পৰ সম্পৰ্কিত ৰূপত আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |pages=233–234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, এই পৰিৱৰ্তনসমূহ [[বৰ্মন ৰাজবংশ]]ৰ সময়ৰ পৰা, বিশেষকৈ পঞ্চম–অষ্টম শতিকাত, কামৰূপৰ সামাজিক ব্যৱস্থাত দেখা গৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=356}}</ref> আৰ্বানে কামৰূপৰ বৰ্মনসকলৰ পৰা অষ্টাদশ শতিকাৰ আহোমসকললৈকে অসমৰ বহু ৰাজবংশৰ স্থানীয় বা অনা-ভাৰত-আৰ্য পটভূমি আৰু তেওঁলোকৰ ক্ৰমাগত সংস্কৃতায়নৰ কথা উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |page=234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> ৰাজবংশসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰা গ্ৰহণ কৰাৰ লগে লগে তেওঁলোকৰ অধীনস্থ সমাজৰ বিভিন্ন গোটেও এই প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। অৱশ্যে ইয়াৰ ফলত স্থানীয় ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে বিলুপ্ত হোৱা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–357}}</ref> ====একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সামাজিক স্থানান্তৰ==== ষোড়শ শতিকাত একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ প্ৰসাৰে জনজাতীয় পৰিচয়ৰ পৰা বৰ্ণভিত্তিক সামাজিক পৰিচয়লৈ স্থানান্তৰৰ এটা নতুন পথ মুকলি কৰিছিল। বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোকে সত্ৰত গুৰুৰ পৰা শৰণ বা দীক্ষা গ্ৰহণ কৰি ক্ৰমে নিজৰ কিছুমান পুৰণি আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰিছিল আৰু নতুন ধৰ্মীয় তথা সামাজিক ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই বৰ্ণনা কৰা এটা সামাজিক স্থানান্তৰৰ আৰ্হিত দীক্ষা গ্ৰহণৰ পিছতো মদ্যপানৰ অভ্যাস বজাই ৰখা ব্যক্তিক ''মদাহী'' বুলি কোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ শৰণীয়া বা সৰু কোচ, কোচ, বৰকোচ, সৰুকেওট, বৰকেওট আৰু শেষত [[কলিতা]] পৰিচয় লাভ কৰিব পাৰিছিল। এই ধাৰাবাহিকতাত [[ব্ৰাহ্মণ]]সকলক অধিক উচ্চ সামাজিক স্থানত গণ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=358}}</ref> সত্ৰসমূহৰ বহু ধৰ্মগুৰু ব্ৰাহ্মণ গোস্বামী আছিল যদিও কিছুমান গোস্বামী পৰিয়াল পূৰ্বতে কায়স্থ আছিল। আনহাতে কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ জনজাতীয় বা সামাজিকভাৱে নিম্ন স্থানত গণ্য হোৱা গোটৰ সদস্য আছিল। শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজেৰে চুতীয়া, বৰাহী, মৰাণ, দেউৰী আৰু কছাৰীসকলৰ একাংশ ক্ৰমে সংস্কৃতায়িত অসমীয়া কৃষিজীৱী সমাজৰ সৈতে একীভূত হোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। বিশেষকৈ উজনি অসম আৰু কিছু পৰিমাণে মধ্য অসমত এই প্ৰক্ৰিয়া দৃশ্যমান আছিল। অৱশ্যে এই জনগোষ্ঠীসমূহে নিজৰ পূৰ্বৰ সকলো আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ মৰাণ, কৈৱৰ্ত, চণ্ডাল আৰু তাঁতী সম্প্ৰদায়ৰ লোক আছিল বুলিও উল্লেখ পোৱা যায়। নৃতত্ত্ববিদ অড্ৰে কেণ্টলীৰ মতে, শংকৰদেৱে মুছলমান, কৈৱৰ্ত, নগা আৰু গাৰো সম্প্ৰদায়ৰ লোককো ধৰ্মীয় গুৰুৰ দায়িত্ব প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Cantlie |first=Audrey |title=The Assamese: Religion, Caste and Sect in an Indian Village |publisher=Curzon Press |year=1984 |page=177}}</ref> ==স্বাধীনতা-উত্তৰ কালত অসমীয়া জাতি== ইংৰাজসকল অসমৰ পৰা যোৱাৰ পাচত অসমতো বহুতো পৰিৱৰ্তন ঘটিল। প্ৰতিটো প্ৰধান পাৰ্বত্য গোষ্ঠীয়ে অসমৰ পৰা আঁতৰি গৈ নিজৰ নিজৰ সুকীয়া ৰাজ্য স্থাপন কৰিলে। লগে লগে অসমীয়া জাতিৰ প্ৰসাৰতাটো ইয়াৰ স্পষ্ট প্ৰভাৱ পৰিল। অসম বুলি থাকিলগৈ পাতল জনবসতিৰে মিকিৰ পাহাৰ (বৰ্তমানৰ কাৰ্বি আংলং)আৰু উত্তৰ কাছাৰ অঞ্চল, কাছাৰ জিলা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক উপত্যকাকে বুজায়। অসমৰ কোনো এটা [[খিলঞ্জীয়া লোক|খিলঞ্জীয়া জনগোষ্ঠী]] মানুহে অসমীয়া জাতিৰ মানুহ। <ref> অসম অভিধান, শান্তনু কৌশিক বৰুৱা, বনলতা,২০০১,পৃষ্ঠা-২৬-২৯ (১)</ref> ==অসমীয়া জাতিত ভাঙোন== মূলতঃ ছবছৰীয়া অসম আন্দোলনৰ পাচৰ সময়ছোৱাৰ পৰাই অসমীয়া জাতিৰ ৰাজহাড়স্বৰূপ জনগোষ্ঠীসমূহৰৰ মাজত বিভিন্ন ধৰণৰ অসন্তুষ্টিয়ে গা কৰি উঠিছে। ফলস্বৰূপে তেওঁলোকে অসমীয়া জাতি ৰূপে নিজৰ পৰিচয় পৰিত্যাগ কৰি নিজস্ব স্বকীয় জনগোষ্ঠীয় পৰিচয় দিবলৈ আগ্ৰহী হৈ উঠিছে। তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক অনগ্ৰসৰতা আৰু কিছুমান সুবিধাবাদী ৰাজনীতিবিদৰ কাৰুকাৰ্যই এইক্ষেত্ৰত যথেষ্ট পৰিমাণে উদগণি জগাই আহিছে। অৱশ্যে অসমৰ কেইবাজনো ৰাজনৈতিক নেতাই কৰা অদূৰদৰ্শী আৰু অপৰিপক্ব সিদ্ধান্তসমূহেও এই ভাঙোনত অৰিহনা যোগাইছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==টোকা== {{notelist}} ==উৎস প্ৰসংগ== #Baruah, Sanjib (1994). "'Ethnic' Conflict as State—Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism". Modern Asian Studies. 28 (3): 649–671. doi:[[doi:10.1017/S0026749X00011896|10.1017/S0026749X00011896]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/313047 313047]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:144065698 144065698]. #Cantile, Audrey (1984). The Assamese. Curzon Press. #Deka, Harekrishna (2005). "The Assamese Mind: contours of a landscape". India International Centre Quarterly. 32 (2/3): 189–202. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/23006027 23006027]. #Grierson, G A, ed. (1903). [https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463#page/1/mode/1up Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family Eastern Group]. Vol. V. #Guha, Amalendu (December 1983), [https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/bitstream/123456789/3259/1/OP_64_The_ahom_political_system.pdf "The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)"] (PDF), Social Scientist, 11 (12): 3–34, doi:10.2307/3516963, JSTOR 3516963 #Guha, Amalendu (1984). "Nationalism: Pan-Indian and Regional in a Historical Perspective". Social Scientist. 12 (2): 42–65. doi:[[doi:10.2307/3517093|10.2307/3517093]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/3517093 3517093]. #Misra, Udayon (1999). "Immigration and Identity Transformation in Assam". Economic and Political Weekly. 34 (21): 1264–1271. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/4407987 4407987]. #Sharma, Chandan Kumar (2009). "Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity". In Medhi, B.K (ed.). Tribes of North-East India: Issues and Challenges. Delhi: Omsons Publications. pp. 354–366. #Urban, Hugh B. (2011). [https://www.researchgate.net/publication/270529066 "The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam"]. The Journal of Hindu Studies. 4 (3): 231–247. doi:[[doi:10.1093/jhs/hir034|10.1093/jhs/hir034]]. ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:অসম]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সামাজিক সম্প্ৰদায়সমূহ]] 25q8gx4mo6alvsflzqkhkmhozhjy0w5 646539 646538 2026-10-22T15:42:48Z Ananya Taye 28065 adjusted paras with citations as per the section 646539 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group |group = অসমীয়া জাতি |native_name = অসমীয়া {{unicode|Assamese}} |population = ১৩,২৬৮,৪৮৪ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>{{cite web|url=http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |title=Archived copy |accessdate=2016-05-17 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160609213014/http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |archivedate=2016-06-09 |df= }}</ref> |region1 = {{flag|India}} |pop1 = ১৩,১৩৩,২৩৭ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160907221310/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece |date=2016-09-07 }} Less than 50 per cent Assamese speakers in Assam, The Hindu, January 9, 2008.</ref> |ref1 = |region2 = {{flag|Bangladesh}} |pop2 = ২২,৪৫৬ (২০০১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref2 = |region3 = {{flag|Bhutan}} |pop3 = ৫৪,২৬৮ (২০১১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref3 = |region4 = |pop4 = |ref4 = |region5 = |pop5 = |ref5 = |region6 = |pop6 = |ref6 = |region7 = |pop7 = |ref7 = |region8 = |pop8 = |ref8 = |region9 = |pop9 = |ref9 = |region10 = |pop10 = |ref10 = |languages = [[File:Assamese Bengali letter A (red).png|15px]] [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (''<small>[[কামৰূপী উপভাষা|কামৰূপী]], [[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]], [[দেৱান উপভাষা|দেৱান]], [[নলবৰীয়া উপভাষা|নলবৰীয়া]] আদি উপভাষা</small>'') |religions = ''সংখ্যাগুৰু:'' [[File:Om.svg|17px]] [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] (প্ৰধানকৈ''[[File:Sankaradeva.jpg|17px]][[একশৰণ নাম ধৰ্ম]]) [[অসমৰ জনজাতীয় ধৰ্ম]]: • [[ফুৰালুঙ ধৰ্ম]] •[[File:Flag of Donyi-Polo.svg|17px]] [[ডনি পল]] •[[File:Bathouism flag.svg|17px]] [[বাথৌ ধৰ্ম]] •তিৱা জনজাতীয় ধৰ্ম ''অন্যান্য:''[[File:Allah-green.svg|17px]] [[ইছলাম]] • [[File:Christianity Symbol.svg|17px]] [[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম|খ্ৰীষ্টান]] • [[File:Khanda.svg|17px]] [[শিখ ধৰ্ম|শিখ]]<ref>{{cite web |last1=Mar 14 |first1=Yudhvir Rana / TNN / |title=Mission roots brings Assamese Sikhs to Punjab {{!}} India News - Times of India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Mission-roots-brings-Assamese-Sikhs-to-Punjab/articleshow/4262528.cms |website=The Times of India |language=en}}</ref> |related = [[চীনা-তিব্বতীয়]] ([[বড়ো-কছাৰী]], [[টানি জাতি]], [[কাৰ্বি]]), [[টাই জাতি]], [[আৰ্য-ভাৰতীয়]], অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক |footnotes = }} '''অসমীয়া জাতি''' হৈছে প্ৰধানকৈ [[অসমীয়া ভাষা]]ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এক সামাজিক-জাতিগত আৰু ভাষিক সম্প্ৰদায়।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |page=190}}</ref> এই পৰিচয় ঐতিহাসিকভাৱে বিভিন্ন ভাষিক আৰু জাতিগত জনগোষ্ঠীৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক একীভূতকৰণৰ ফলত গঢ় লৈ উঠিছে। ইয়াৰ গঠনত অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক, চীনা-তিব্বতীয়, ভাৰত-আৰ্য আৰু টাই ভাষা-পৰিয়ালৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীসমূহে ভূমিকা পালন কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে এই ঐতিহাসিক একীভূতকৰণক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=354–366}}</ref> ''অসমীয়া জাতি'' আৰু ''অসমৰ বাসিন্দাসকল'' সম্পূৰ্ণ সমাৰ্থক ধাৰণা নহয়। ''অসমৰ বাসিন্দা'' বুলিলে ৰাজ্যখনত বসবাস কৰা সকলো ভাষিক আৰু জাতিগত সম্প্ৰদায়ৰ লোকক বুজোৱা হয়; আনহাতে ''অসমীয়া জাতি'' বুলিলে ঐতিহাসিকভাৱে বিকশিত হোৱা এক উমৈহতীয়া ভাষিক, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ক বুজোৱা হয়। এই পৰিচয়ৰ সৈতে প্ৰধানকৈ অসমীয়া ভাষাৰ সম্পৰ্ক থাকিলেও ইয়াক কেৱল এটা বংশগত জনগোষ্ঠীৰ মাজত সীমাবদ্ধ কৰিব নোৱাৰি। অৱশ্যে অসমৰ বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় সমাজত ''অসমীয়া'' পৰিচয়ৰ পৰিসৰ আৰু সংজ্ঞাক লৈ ঐতিহাসিক আৰু ৰাজনৈতিক মতভেদ আছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয়ৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ হৈছে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]। ২০১১ চনৰ ভাৰতৰ ভাষাভিত্তিক লোকপিয়ল অনুসৰি, দেশখনত অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা আছিল ১,৫৩,১১,৩৫১ গৰাকী। ইয়াৰে ১,৫০,৯৭,২৫৭ গৰাকী অসমত বাস কৰিছিল, যি ৰাজ্যখনৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৪৮.৩৮ শতাংশ।<ref>{{cite web |title=Abstract of Speakers' Strength of Languages and the Mother Tongues – 2011 |publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India |url=https://censusindia.gov.in/2011Census/C-16_25062018_NEW.pdf}}</ref> এই পৰিসংখ্যা অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা; ইয়াক অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ধাৰী সকলো লোকৰ সুনিৰ্দিষ্ট জনসংখ্যা হিচাপে গণ্য কৰিব নোৱাৰি। ==নাম== প্ৰথম অৱস্থাত অসম বা আছাম শব্দটো [[আহোম ৰাজ্য]] আৰু [[আহোম জনগোষ্ঠী]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati, Assam |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> পাছলৈ আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ এক বৃহৎ অংশ জয় কৰাৰ পাছত এই শব্দটো প্ৰচলন বৃদ্ধি পায়।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati, Assam |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰত্যয় / ীয়া / লগ লাগি পাছলৈ অসম ৰাজ্যৰ বাসিন্দা সকলক অসমীয়া বুলি জনা যায়।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati, Assam |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> ইংৰাজী ''Assamese'' শব্দটো ''Assam'' নামৰ পৰা গঠিত। সৰ্বপ্ৰথমে ইংৰাজীত "অৰিজিনেল আছামিজ (Original Assamese)" শব্দটো ফ্ৰান্সিছ হেমিল্টনে ১৮০৭ৰ পৰা ১৮১৪ চনলৈ কৰা অসম ভ্ৰমণত [[আহোম ভাষা]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Hamilton |first=Francis |title=An Account of Assam |location=Gauhati |date=1963 |url=https://ia801402.us.archive.org/28/items/in.ernet.dli.2015.461953/2015.461953.An-Account.pdf |page=7 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> আনহাতে ইংৰাজী আছাম Assam শব্দটো প্ৰথমে জন ভান লিনেনে [[আহোম ৰাজ্য]]ক বুজাবলৈ ১৬৬১ চনত ব্যৱহাৰ কৰিছিল যাক ১৬৬২ চনত এখন মানচিত্ৰত প্ৰকাশ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Map of Bengale |url=http://www.indiawijzer.nl/links/assam/map_of_bengale.jpg |website=Indiawijzer.nl |access-date=2026-10-22}}</ref> পাছলৈ আছাম (Assam)ৰ পাছত ''-ese'' প্ৰত্যয় যি কোনো অঞ্চলৰ ভাষা বা বাসিন্দাক বুজায় যোগ হৈ আছামিজ (Assamese) শব্দ অসমৰ বাসিন্দা সকলৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। ইংৰাজীৰ ''Assamese'' শব্দটো ১৯ আৰু ২০ শতিকাৰ ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক সময়ত আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{Cite book |last=Grierson |first=George Abraham |title=Linguistic Survey of India |publisher=Office of the Superintendent of Government Printing, India |location=Calcutta |date=1903–1928 |url=https://archive.org/details/rosettaproject_asm_detail-2/mode/1up |page=393 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাত ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক প্ৰশাসন আৰু ভাষাতাত্ত্বিক সাহিত্যত এই শব্দটো অসমীয়া ভাষা আৰু ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীক বুজাবলৈ ব্যৱহৃত হৈছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Grierson |editor-first=G. A. |title=Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family, Eastern Group |volume=V |year=1903 |page=393 |url=https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463}}</ref> ব্ৰিটিছ সকলৰ Assamese (এছেমিজৰ) বৰ্ণনা অনুযায়ী অসমীয়াসকলে বৰ্তমানৰ অসমীয়া ভাষা (উল্লেখ অনুসৰি বঙালী ভাষাৰ সৈতে মিল থকা এটা ভাষা) কৈছিল আৰু তেওঁলোকৰ মাজত ইণ্ড-চীনা জনগোষ্ঠীৰ মিশ্ৰণ আছে বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>"...speak a language very similar to Bengali, but have a large mixture of Indo-Chinese blood..." {{Cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |publisher=|location=London |date=1875 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/ |language=en |access-date=2026-07-04 |page=19}}</ref> ঔপনিৱেশিক বিৱৰণত ''Assamese'' শব্দটো ভাষাভাষীৰ লগতে অঞ্চলটোৰ জনসমষ্টিক বুজাবলৈও ব্যৱহৃত হৈছিল। হেনৰি ৱাটাৰফিল্ডে ১৮৭৫ চনৰ এখন লোকপিয়ল-সম্পৰ্কীয় স্মাৰকত অসমীয়া ভাষাৰ সৈতে বঙালীৰ সাদৃশ্য আৰু স্থানীয় জনসমষ্টিৰ মিশ্ৰিত উৎসৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |location=London |year=1875 |page=19 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/}}</ref> যদিও ''অসমীয়া'' নামটোৰ ঐতিহাসিক উৎপত্তি আহোম ৰাজ্যৰ সৈতে জড়িত, এই নামটোৱে পৰৱৰ্তী সময়ত বুজোৱা ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয় আহোম শাসনৰ পূৰ্বৰ পৰাই বিকশিত হৈ আহিছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাত [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]] আৰু [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]]ই সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। একেদৰে মধ্য অসমৰ কছাৰী শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, এই সাহিত্যিক নিদৰ্শনসমূহে [[অসমীয়া ভাষা]] সেই সময়লৈকে এক বিকশিত সাহিত্যিক মাধ্যম হিচাপে প্ৰতিষ্ঠিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |year=1976 |pages=45–50}}</ref> ''অসমীয়া'' নামটোৰ পৰৱৰ্তী বিস্তৃত অৰ্থও কেৱল আহোম ৰাজ্যৰ ৰাজনৈতিক সীমাৰ সৈতে সম্পৰ্কিত নাছিল। ঐতিহাসিকভাৱে [[কমতা ৰাজ্য|কমতা]], [[কোচ ৰাজ্য|কোচ]], [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] আৰু [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত অঞ্চলসমূহেও পৰৱৰ্তী সময়ৰ অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয় গঠনত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইয়াৰে কিছুমান অঞ্চল আহোম শাসনৰ স্থায়ী অধীনলৈ অহা নাছিল যদিও সেইবোৰত অসমীয়া বা সম্পৰ্কিত আঞ্চলিক ভাষাৰূপৰ প্ৰচলন আছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত বহু জনগোষ্ঠীয়ে অসমীয়াক মাতৃভাষা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–359}}</ref> হৰেকৃষ্ণ ডেকাৰ মতে, বৰ্তমানৰ ''অসমীয়া'' নামটো প্ৰচলিত হোৱাৰ পূৰ্বেই ভাষা আৰু সাহিত্যই এক উমৈহতীয়া সাংস্কৃতিক পৰিচয় গঢ়াত ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |pages=189–202}}</ref> ==সংজ্ঞা আৰু পৰিচয়== অসমীয়া জাতিৰ সংজ্ঞা ঐতিহাসিকভাৱে পৰিৱৰ্তনশীল আৰু ৰাজনৈতিকভাৱে বিতৰ্কিত। অসম এখন বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় ৰাজ্য হোৱা বাবে সকলো বাসিন্দাকে একেটা জাতিগত বা ভাষিক পৰিচয়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব নোৱাৰি। বিশেষকৈ ১৯৮৫ চনৰ [[অসম চুক্তি]]ৰ ষষ্ঠ দফা ৰূপায়ণৰ ক্ষেত্ৰত ''অসমীয়া লোক''ৰ সংজ্ঞা নিৰ্ধাৰণ কৰাটো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় হৈ পৰিছে। এই দফাত অসমীয়া লোকসকলৰ সাংস্কৃতিক, সামাজিক আৰু ভাষিক পৰিচয় তথা ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ উদ্দেশ্যে সাংবিধানিক, আইনগত আৰু প্ৰশাসনিক সুৰক্ষা প্ৰদানৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news |title=Assamese People definition rocks Assembly |work=The Hindu |date=1 April 2015 |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/assamese-people-definition-rocks-assembly/article7055297.ece}}</ref> ২০০০ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত [[সদৌ অসম ছাত্ৰ সন্থা]]ই ১৯৫১ চনৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় নাগৰিকপঞ্জী]]ত নাম থকা ব্যক্তি আৰু তেওঁলোকৰ বংশধৰসকলক অসমীয়া হিচাপে গণ্য কৰাৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছিল। অৱশ্যে এইটো সংগঠনটোৰ প্ৰস্তাৱিত সংজ্ঞা আছিল, সৰ্বজনস্বীকৃত বা চূড়ান্ত আইনগত সংজ্ঞা নহয়।<ref>{{cite news |last=Hussain |first=Wasbir |title=Of Natives and Aliens |work=The Hindu |date=24 April 2000 |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-miscellaneous/tp-others/of-natives-and-aliens/article28013077.ece}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ক বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা ঐতিহাসিক একীভূতকৰণ আৰু ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা''ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=355}}</ref> ==অসমীয়া জাতি গঠনৰ ইতিহাস== অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয় কোনো এখন নিৰ্দিষ্ট ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা বা একক সামৰিক সংঘাতৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা নাছিল। ইয়াৰ বিকাশ ঘটিছিল [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]ৰ বিভিন্ন জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় জনগোষ্ঠীৰ মাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি চলা সামাজিক, ভাষিক, সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় আদান-প্ৰদানৰ মাজেৰে। আঞ্চলিক ৰাজ্যসমূহৰ প্ৰতিষ্ঠা, স্থায়ী কৃষিৰ সম্প্ৰসাৰণ, আন্তঃবিবাহ, হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ বিস্তাৰ আৰু উমৈহতীয়া কথিত ভাষাৰ বিকাশে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীক ক্ৰমে এক বৃহত্তৰ সমাজৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিছিল। সমাজবিজ্ঞানী চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'') হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছে, য'ত জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় উভয় গোটেই অসমীয়া সমাজ গঠনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–356}}</ref> ===অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি=== অসমীয়া ভাষিক আৰু সাহিত্যিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি মধ্যযুগৰ প্ৰথমাৰ্ধতে গঢ় লৈ উঠিছিল। চতুৰ্দশ শতিকালৈকে [[অসমীয়া ভাষা]] বিভিন্ন আঞ্চলিক ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত সাহিত্য ৰচনাৰ এটা মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হৈছিল। [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]] আৰু আন কবিসকলে সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে মধ্য অসমৰ এজন [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সাহিত্যৰ ইতিহাসবিদ সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, চতুৰ্দশ শতিকাৰ পৰা সংৰক্ষিত এই সাহিত্যিক নিদৰ্শনসমূহে সেই সময়লৈকে অসমীয়া ভাষা সাহিত্যিক প্ৰকাশৰ এটা শক্তিশালী মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে। সেয়েহে আহোম ৰাজদৰবাৰত অসমীয়া ভাষা গ্ৰহণ কৰাৰ বহু আগৰ পৰাই কমতা আৰু কছাৰী ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত এক আঞ্চলিক সাহিত্যিক সংস্কৃতি গঢ় লৈ উঠিছিল।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |publisher=Harrassowitz |year=1976 |pages=45–50}}</ref> একেসময়তে পূব অসমতো সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় একীভূতকৰণৰ এটা সমান্তৰাল প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। উজনি অসমত আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক প্ৰাধান্য প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ পূৰ্বেই [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ প্ৰসাৰ ঘটিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰসমূহৰ পৰা দূৰত অৱস্থিত হ'লেও আহোমসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বেই চুতীয়া ৰাজ্যত হিন্দুকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=357}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে চুতীয়া সমাজত এটা স্তৰবিভক্ত হিন্দু সামাজিক ব্যৱস্থা গঢ় লৈ উঠিছিল। ঐতিহাসিক বিৱৰণসমূহ অনুসৰি, সেই সময়ত চুতীয়া ৰাজ্যত [[ব্ৰাহ্মণ]], কায়স্থ, [[কলিতা]] আৰু দৈৱজ্ঞ বা গণক আদি সামাজিক গোটৰ উপস্থিতি আছিল।<ref>{{cite book |last=Baruah |first=Swarnalata |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |location=New Delhi |year=1985 |page=230}}</ref><ref>{{cite book |last=Gogoi |first=Jahnabi |title=Agrarian System of Medieval Assam |publisher=Concept Publishing Company |year=2002 |page=21}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ [[একশৰণ নামধৰ্ম]] আন্দোলনৰ পূৰ্বেও পূব অসমত বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ উপস্থিতি আছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাৰ চুতীয়া তাম্ৰশাসনসমূহত বৈষ্ণৱ ব্ৰাহ্মণ আৰু বাসুদেৱৰ ভক্ত হিচাপে পৰিচিত ভূমিদান গ্ৰহীতাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজদৰবাৰ আৰু গ্ৰাম্য সমাজত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ উপস্থিতিৰ ইংগিত দিয়ে।<ref>{{cite journal |last=Shin |first=Jae-Eun |title=Descending from Demons, Ascending to Kshatriyas: Genealogical Claims and Political Process in Pre-modern Northeast India, the Chutiyas and the Dimasas |journal=The Indian Economic and Social History Review |volume=57 |issue=1 |year=2020 |pages=51–56 |doi=10.1177/0019464619894134}}</ref> পৰৱৰ্তী বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাসমূহতো [[শদিয়া]] আৰু কুণ্ডিলক বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ প্ৰাচীন কেন্দ্ৰ হিচাপে স্মৰণ কৰা হৈছে। ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰাত চুতীয়া ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত শদিয়াত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন আৰু স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ বিৱৰণ পোৱা যায়।{{efn|ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰা অনুসৰি, দুজন চুতীয়া ৰাজকুমাৰে নবদ্বীপত অধ্যয়ন কৰাৰ সময়ত কনৌজৰ শংকৰ্ষণ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণৰ সৈতে পৰিচিত হৈছিল। দেশলৈ উভতি অহাৰ পিছত জ্যেষ্ঠ ৰাজকুমাৰজনে শংকৰ্ষণ আৰু কেইবাটাও বৃত্তিজীৱী পৰিয়ালক শদিয়ালৈ আনি ঘাৰমৰা নদীৰ পাৰত এটা বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন কৰিছিল। প্ৰতিষ্ঠানটোক ভূমি, সেৱক আৰু বিষ্ণুৰ প্ৰতিমা দান কৰা হৈছিল। শংকৰ্ষণৰ উত্তৰাধিকাৰীসকলে পাঁচ পুৰুষলৈকে শদিয়াত থাকি চুতীয়া, দেউৰী, মিৰি আৰু আবৰসকলৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। আহোমসকলে চুতীয়া ৰাজ্য জয় কৰাৰ পিছত প্ৰতিষ্ঠানটো স্থানান্তৰিত হয় বুলি এই পৰম্পৰাত উল্লেখ আছে।<ref>{{cite journal |last1=Gogoi |first1=Himadri |last2=Dutta |first2=Tarun |title=Gharmora Satra and Its Archive |journal=Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry |volume=12 |issue=8 |year=2021 |pages=8018–8019}}</ref>}} কুণ্ডিলৰ সৈতে বদলা পদ্ম আতা আৰু বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষসকলৰ সম্পৰ্কৰ উল্লেখো বৈষ্ণৱ বংশাৱলীমূলক সাহিত্যত পোৱা যায়।{{efn|বদলা পদ্ম আতাৰ পূৰ্বপুৰুষসকল কুণ্ডিল বা কুণ্ডিলনগৰত বাস কৰিছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত পৰিয়ালটোৰ এটা শাখা নাৰায়ণপুৰ অঞ্চললৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor-last=Neog |editor-first=Maheswar |title=গুৰু চৰিত কথা |publisher=Lawyers Book Stall |year=1999 |page=373 |language=as}}</ref><ref>{{cite book |last=Dev Goswami |first=Narayan Chandra |title=Satriya Sanskritir Swarnarekha: Mahapurush Sri Sri Badula Padma Ata |publisher=Lawyers Book Stall |year=1984 |page=810}}</ref> ৰামানন্দ দ্বিজৰ ''শ্ৰীশ্ৰী বংশীগোপাল দেৱৰ চৰিত্ৰ''ত বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষ হৰিবৰক ''কুণ্ডিল গোষ্ঠী''ৰ লোক হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor1-last=Barua |editor1-first=Birinchi Kumar |editor2-last=Neog |editor2-first=Maheswar |title=Harivara Vipra's Babrubahnar Yuddha and Tamradhwajar Yuddha |publisher=Gauhati University |year=1960}}</ref>}} আনহাতে ''আদি চৰিত'' আৰু ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত''ত কুণ্ডিলৰ পৰা বাসুদেৱৰ প্ৰতিমা অনাৰ বিৱৰণ আছে।{{efn|''আদি চৰিত''ত [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]]ে কুণ্ডিলনগৰ ভ্ৰমণ কৰি তাৰ পৰা বাসুদেৱৰ এটা প্ৰতিমা লৈ অহাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite book |title=আদি চৰিত বা লক্ষ্মীপুৰৰ আদিম বুৰঞ্জী |author=মাধৱদেৱৰ নামত প্ৰচলিত |publisher=ভাৰতচন্দ্ৰ দাস |location=গুৱাহাটী |year=1928 |page=91 |url=https://as.wikisource.org/wiki/পৃষ্ঠা:আদিচৰিত.djvu/৯১ |language=as}}</ref> ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত'' অনুসৰি, [[জয়ধ্বজ সিংহ]]ই পৰৱৰ্তী সময়ত কুণ্ডিলৰ পৰা আন এটা বাসুদেৱ প্ৰতিমা আনি দামোদৰ ঠাকুৰৰ নৰুৱা সত্ৰত স্থাপন কৰাইছিল। এই সত্ৰখন বৰ্তমান ঢকুৱাখনাৰ [[বাসুদেৱ থান]] নামেৰে পৰিচিত।<ref>{{cite journal |last=Chutia |first=Manas |title=Vasudev Than Narowa Satra—in Historical Perspective |journal=Review of Research |volume=8 |issue=8 |date=May 2019 |pages=2–3 |url=https://oldror.lbp.world/UploadedData/11719.pdf}}</ref>}} এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজ্যত ব্ৰাহ্মণ্য, বৈষ্ণৱ আৰু স্থানীয় জনজাতীয় ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ সহাৱস্থানৰ কথা সূচায়। ইতিহাসবিদ ৰমেশ বুঢ়াগোহাঁয়েও পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া জাতি গঠনত [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদানৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। তেওঁৰ মতে, আহোম ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত চুতীয়াসকলৰ অন্তৰ্ভুক্তি আৰু তেওঁলোকৰ দক্ষ শিল্পী, কাৰিকৰ তথা প্ৰশাসনিক বিষয়াসকলৰ সংযোজনে পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজ্য গঠনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভিত্তি প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Buragohain |first=Ramesh |title=State Formation in Early Mediaeval Assam: A Case Study of the Chutiya State |url=http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20%28R%20Buragohain%29.pdf |date=2013 |page=122 |quote=They greatly contributed to the emerging political system of the time. With the pace of assimilations and acculturations under the hegemony of the Ahoms, they, in fact provided the much needed base for the birth of a greater broad-based Assamese state after the Ahoms in course of time. |archive-url=https://web.archive.org/web/20200916232253/http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20(R%20Buragohain).pdf |archive-date=16 September 2020 |url-status=live}}</ref> সেয়েহে আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক উত্থানৰ পূৰ্বেই চুতীয়া আৰু কমতা ৰাজ্যত অসমীয়া ভাষা, সাহিত্য আৰু ধৰ্মীয় বিকাশৰ বিভিন্ন প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল, যিসমূহে পৰৱৰ্তী অসমীয়া সমাজ গঠনত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ===বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ভূমিকা=== ষোড়শ শতিকাৰ পৰা [[একশৰণ নামধৰ্ম]]ই ইতিমধ্যে বিকশিত হৈ থকা অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিসৰক এক বৃহত্তৰ প্ৰতিষ্ঠানগত ভিত্তি প্ৰদান কৰে। [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]], [[মাধৱদেৱ]] আৰু তেওঁলোকৰ অনুগামীসকলৰ অসমীয়া আৰু [[ব্ৰজাৱলী ভাষা|ব্ৰজাৱলী]] ভাষাত ৰচিত সাহিত্যৰ লগতে [[সত্ৰ]] আৰু [[নামঘৰ]]সমূহে উমৈহতীয়া উপাসনা, সাহিত্যচৰ্চা, সংগীত, নাট্যপ্ৰদৰ্শন আৰু সামাজিক জীৱনৰ কেন্দ্ৰ গঢ়ি তুলিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, নৱবৈষ্ণৱ আন্দোলনে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয় গঠনৰ ইতিপূৰ্বে আৰম্ভ হোৱা প্ৰক্ৰিয়াক অধিক শক্তিশালী আৰু সুসংহত কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=357–359}}</ref> পৰৱৰ্তী আহোম ৰজাসকলে এই ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতা কৰিলেও সত্ৰ আৰু নামঘৰসমূহ মূলত আহোম ৰাজ্যই সৃষ্টি কৰা প্ৰতিষ্ঠান নাছিল। বৈষ্ণৱ ধৰ্মগুৰু আৰু তেওঁলোকৰ শিষ্যসকলৰ কাৰ্যকলাপৰ মাজেৰে এই প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সামাজিক ভিত্তি গঢ় লৈ উঠিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাজপৃষ্ঠপোষকতা বৃদ্ধি পায়। সপ্তদশ শতিকালৈকে আহোম আৰু কোচ উভয় ৰাজ্যই বৈষ্ণৱ আন্দোলনৰ বিস্তৃত জনসমৰ্থনক নিজৰ ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাৰ সৈতে সংযুক্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। সত্ৰসমূহে ৰাজন্যবৰ্গৰ পৰা ভূমি, জনশক্তি আৰু অন্যান্য সম্পদৰ অনুদান লাভ কৰিবলৈ ধৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> ===আহোম শাসনকালত সামূহিক পৰিচয়ৰ সুসংহতকৰণ=== অসমীয়া সামূহিক পৰিচয়ৰ ৰাজনৈতিক সুসংহতকৰণত [[আহোম ৰাজ্য]]ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইতিহাসবিদ উদয়ন মিশ্ৰৰ মতে, ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে বংগৰ মুছলমান শাসকসকলৰ সৈতে হোৱা সংঘাতৰ সময়ত বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোক আহোম শাসনৰ অধীনত উমৈহতীয়া শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে সংগঠিত হোৱাৰ ফলত এক বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজনৈতিক পৰিচয় গঢ় লোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল। তেওঁৰ বিৱৰণ অনুসৰি, [[চুহুংমুং]]ৰ (১৪৯৭–১৫৩৯) শাসনকালত আহোম ৰাজ্যই আক্ৰমণ প্ৰতিহত কৰাৰ লগতে পশ্চিমৰ কমতা আৰু কামৰূপ অঞ্চললৈ সামৰিক অভিযান চলাইছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> এই ৰাজনৈতিক একত্ৰীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া [[প্ৰতাপ সিংহ]]ৰ (১৬০৩–১৬৪১) শাসনকাল আৰু পৰৱৰ্তী আহোম–মোগল সংঘাতসমূহৰ সময়ত অধিক শক্তিশালী হয়। ১৬৭১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ [[শৰাইঘাটৰ যুদ্ধ]] এই সংঘাতসমূহৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য ঘটনা আছিল। মিশ্ৰৰ মতে, বংগ আৰু মোগল অধিকৃত অঞ্চলৰ পৰা অসমলৈ অহা মুছলমান সৈনিক, শিল্পী আৰু বৃত্তিজীৱীসকলৰ একাংশও আহোম ৰাজ্যৰ সমাজ আৰু প্ৰশাসনৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। তেওঁলোকে মোগল সম্প্ৰসাৰণ প্ৰতিহত কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> একেসময়তে আহোম ৰাজদৰবাৰ আৰু প্ৰশাসনত [[আহোম ভাষা]]ৰ সৈতে অসমীয়া ভাষাৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পায়। ইতিহাসবিদ অমলেন্দু গুহৰ মতে, আহোম–মোগল সংঘাতৰ সময়ছোৱাত অসমীয়া ভাষাই প্ৰথমে আহোম ভাষাৰ সৈতে সহাৱস্থান কৰিছিল আৰু ক্ৰমে ৰাজদৰবাৰ তথা প্ৰশাসনত আহোম ভাষাৰ স্থান অধিকাৰ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |year=1983 |page=9 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963}}</ref> এইদৰে আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বিভিন্ন ভাষিক, ধৰ্মীয় আৰু জাতিগত গোটক এক অধিক সংহত ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাৰ অধীনলৈ আনিছিল। একশৰণ নামধৰ্মৰ প্ৰসাৰ আৰু আহোম ৰজাসকলৰ হিন্দুধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতাৰ ফলত সপ্তদশ–অষ্টাদশ শতিকাত বড়ো-কছাৰী জনগোষ্ঠীসমূহৰ একাংশই হিন্দুধৰ্মৰ বিভিন্ন ধাৰা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে অসমীয়া সমাজত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী, বৰ্ণহিন্দু সম্প্ৰদায়, সমতলৰ জনজাতীয় গোট আৰু অসমীয়া মুছলমানসকল অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই প্ৰাক্-ঔপনিৱেশিক বিকাশৰ মাজেৰে এটা সামূহিক ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক সমাজ গঢ় লৈ উঠিছিল। অৱশ্যে আধুনিক ৰাজনৈতিক অৰ্থত অসমীয়া জাতীয়তাবাদৰ বিকাশ ঘটিছিল ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ ঔপনিৱেশিক পৰিস্থিতিত। এই জাতীয়তাবাদৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ আছিল ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |pages=1264–1265 |jstor=4407987}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> ===জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা=== অসমীয়া সমাজৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় পৰিৱৰ্তনক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ মাধ্যমেৰে ব্যাখ্যা কৰা হৈছে। এই প্ৰক্ৰিয়াৰ দুটা উল্লেখযোগ্য দিশ আছিল ৰাজ্য গঠনৰ সৈতে জড়িত সংস্কৃতায়ন আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত একশৰণ নামধৰ্মৰ জৰিয়তে হোৱা সামাজিক স্থানান্তৰ। ====সামাজিক পৰিৱৰ্তন==== ভাৰত-আৰ্য ভাষী আৰু ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ অসমলৈ বিস্তাৰৰ লগে লগে সংস্কৃতায়ন (''Sanskritisation'') আৰু স্থানীয়কৰণ বা দেশীয়কৰণ (''Deshification'')ৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। প্ৰথম প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় জনগোষ্ঠী আৰু ধৰ্মীয় পৰম্পৰাসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য সামাজিক ব্যৱস্থাৰ কিছু উপাদান গ্ৰহণ কৰিছিল। আনহাতে দ্বিতীয় প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় বিশ্বাস, দেৱ-দেৱী আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় সংস্কৃতিকো প্ৰভাৱিত কৰিছিল। হিউ বি. আৰ্বানে এই দুই প্ৰক্ৰিয়াক পৰস্পৰ সম্পৰ্কিত ৰূপত আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |pages=233–234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, এই পৰিৱৰ্তনসমূহ [[বৰ্মন ৰাজবংশ]]ৰ সময়ৰ পৰা, বিশেষকৈ পঞ্চম–অষ্টম শতিকাত, কামৰূপৰ সামাজিক ব্যৱস্থাত দেখা গৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=356}}</ref> আৰ্বানে কামৰূপৰ বৰ্মনসকলৰ পৰা অষ্টাদশ শতিকাৰ আহোমসকললৈকে অসমৰ বহু ৰাজবংশৰ স্থানীয় বা অনা-ভাৰত-আৰ্য পটভূমি আৰু তেওঁলোকৰ ক্ৰমাগত সংস্কৃতায়নৰ কথা উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |page=234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> ৰাজবংশসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰা গ্ৰহণ কৰাৰ লগে লগে তেওঁলোকৰ অধীনস্থ সমাজৰ বিভিন্ন গোটেও এই প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। অৱশ্যে ইয়াৰ ফলত স্থানীয় ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে বিলুপ্ত হোৱা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–357}}</ref> ====একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সামাজিক স্থানান্তৰ==== ষোড়শ শতিকাত একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ প্ৰসাৰে জনজাতীয় পৰিচয়ৰ পৰা বৰ্ণভিত্তিক সামাজিক পৰিচয়লৈ স্থানান্তৰৰ এটা নতুন পথ মুকলি কৰিছিল। বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোকে সত্ৰত গুৰুৰ পৰা শৰণ বা দীক্ষা গ্ৰহণ কৰি ক্ৰমে নিজৰ কিছুমান পুৰণি আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰিছিল আৰু নতুন ধৰ্মীয় তথা সামাজিক ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই বৰ্ণনা কৰা এটা সামাজিক স্থানান্তৰৰ আৰ্হিত দীক্ষা গ্ৰহণৰ পিছতো মদ্যপানৰ অভ্যাস বজাই ৰখা ব্যক্তিক ''মদাহী'' বুলি কোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ শৰণীয়া বা সৰু কোচ, কোচ, বৰকোচ, সৰুকেওট, বৰকেওট আৰু শেষত [[কলিতা]] পৰিচয় লাভ কৰিব পাৰিছিল। এই ধাৰাবাহিকতাত [[ব্ৰাহ্মণ]]সকলক অধিক উচ্চ সামাজিক স্থানত গণ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=358}}</ref> সত্ৰসমূহৰ বহু ধৰ্মগুৰু ব্ৰাহ্মণ গোস্বামী আছিল যদিও কিছুমান গোস্বামী পৰিয়াল পূৰ্বতে কায়স্থ আছিল। আনহাতে কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ জনজাতীয় বা সামাজিকভাৱে নিম্ন স্থানত গণ্য হোৱা গোটৰ সদস্য আছিল। শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজেৰে চুতীয়া, বৰাহী, মৰাণ, দেউৰী আৰু কছাৰীসকলৰ একাংশ ক্ৰমে সংস্কৃতায়িত অসমীয়া কৃষিজীৱী সমাজৰ সৈতে একীভূত হোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। বিশেষকৈ উজনি অসম আৰু কিছু পৰিমাণে মধ্য অসমত এই প্ৰক্ৰিয়া দৃশ্যমান আছিল। অৱশ্যে এই জনগোষ্ঠীসমূহে নিজৰ পূৰ্বৰ সকলো আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ মৰাণ, কৈৱৰ্ত, চণ্ডাল আৰু তাঁতী সম্প্ৰদায়ৰ লোক আছিল বুলিও উল্লেখ পোৱা যায়। নৃতত্ত্ববিদ অড্ৰে কেণ্টলীৰ মতে, শংকৰদেৱে মুছলমান, কৈৱৰ্ত, নগা আৰু গাৰো সম্প্ৰদায়ৰ লোককো ধৰ্মীয় গুৰুৰ দায়িত্ব প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Cantlie |first=Audrey |title=The Assamese: Religion, Caste and Sect in an Indian Village |publisher=Curzon Press |year=1984 |page=177}}</ref> ==স্বাধীনতা-উত্তৰ কালত অসমীয়া জাতি== ইংৰাজসকল অসমৰ পৰা যোৱাৰ পাচত অসমতো বহুতো পৰিৱৰ্তন ঘটিল। প্ৰতিটো প্ৰধান পাৰ্বত্য গোষ্ঠীয়ে অসমৰ পৰা আঁতৰি গৈ নিজৰ নিজৰ সুকীয়া ৰাজ্য স্থাপন কৰিলে। লগে লগে অসমীয়া জাতিৰ প্ৰসাৰতাটো ইয়াৰ স্পষ্ট প্ৰভাৱ পৰিল। অসম বুলি থাকিলগৈ পাতল জনবসতিৰে মিকিৰ পাহাৰ (বৰ্তমানৰ কাৰ্বি আংলং)আৰু উত্তৰ কাছাৰ অঞ্চল, কাছাৰ জিলা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক উপত্যকাকে বুজায়। অসমৰ কোনো এটা [[খিলঞ্জীয়া লোক|খিলঞ্জীয়া জনগোষ্ঠী]] মানুহে অসমীয়া জাতিৰ মানুহ। <ref> অসম অভিধান, শান্তনু কৌশিক বৰুৱা, বনলতা,২০০১,পৃষ্ঠা-২৬-২৯ (১)</ref> ==অসমীয়া জাতিত ভাঙোন== মূলতঃ ছবছৰীয়া অসম আন্দোলনৰ পাচৰ সময়ছোৱাৰ পৰাই অসমীয়া জাতিৰ ৰাজহাড়স্বৰূপ জনগোষ্ঠীসমূহৰৰ মাজত বিভিন্ন ধৰণৰ অসন্তুষ্টিয়ে গা কৰি উঠিছে। ফলস্বৰূপে তেওঁলোকে অসমীয়া জাতি ৰূপে নিজৰ পৰিচয় পৰিত্যাগ কৰি নিজস্ব স্বকীয় জনগোষ্ঠীয় পৰিচয় দিবলৈ আগ্ৰহী হৈ উঠিছে। তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক অনগ্ৰসৰতা আৰু কিছুমান সুবিধাবাদী ৰাজনীতিবিদৰ কাৰুকাৰ্যই এইক্ষেত্ৰত যথেষ্ট পৰিমাণে উদগণি জগাই আহিছে। অৱশ্যে অসমৰ কেইবাজনো ৰাজনৈতিক নেতাই কৰা অদূৰদৰ্শী আৰু অপৰিপক্ব সিদ্ধান্তসমূহেও এই ভাঙোনত অৰিহনা যোগাইছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==টোকা== {{notelist}} ==উৎস প্ৰসংগ== #Baruah, Sanjib (1994). "'Ethnic' Conflict as State—Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism". Modern Asian Studies. 28 (3): 649–671. doi:[[doi:10.1017/S0026749X00011896|10.1017/S0026749X00011896]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/313047 313047]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:144065698 144065698]. #Cantile, Audrey (1984). The Assamese. Curzon Press. #Deka, Harekrishna (2005). "The Assamese Mind: contours of a landscape". India International Centre Quarterly. 32 (2/3): 189–202. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/23006027 23006027]. #Grierson, G A, ed. (1903). [https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463#page/1/mode/1up Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family Eastern Group]. Vol. V. #Guha, Amalendu (December 1983), [https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/bitstream/123456789/3259/1/OP_64_The_ahom_political_system.pdf "The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)"] (PDF), Social Scientist, 11 (12): 3–34, doi:10.2307/3516963, JSTOR 3516963 #Guha, Amalendu (1984). "Nationalism: Pan-Indian and Regional in a Historical Perspective". Social Scientist. 12 (2): 42–65. doi:[[doi:10.2307/3517093|10.2307/3517093]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/3517093 3517093]. #Misra, Udayon (1999). "Immigration and Identity Transformation in Assam". Economic and Political Weekly. 34 (21): 1264–1271. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/4407987 4407987]. #Sharma, Chandan Kumar (2009). "Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity". In Medhi, B.K (ed.). Tribes of North-East India: Issues and Challenges. Delhi: Omsons Publications. pp. 354–366. #Urban, Hugh B. (2011). [https://www.researchgate.net/publication/270529066 "The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam"]. The Journal of Hindu Studies. 4 (3): 231–247. doi:[[doi:10.1093/jhs/hir034|10.1093/jhs/hir034]]. ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:অসম]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সামাজিক সম্প্ৰদায়সমূহ]] nq7nhvisv2cyjgpqkbbxei22bwed0az 646540 646539 2026-10-22T15:47:49Z KhiLanTzi 23530 /* নাম */ কেৱল হৰেকৃষ্ণ ডেকাৰ তথ্য ব্যুৎপত্তিৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। বাকী তথ্য ইতিহাস অংশত লিখিব। 646540 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group |group = অসমীয়া জাতি |native_name = অসমীয়া {{unicode|Assamese}} |population = ১৩,২৬৮,৪৮৪ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>{{cite web|url=http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |title=Archived copy |accessdate=2016-05-17 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160609213014/http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |archivedate=2016-06-09 |df= }}</ref> |region1 = {{flag|India}} |pop1 = ১৩,১৩৩,২৩৭ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160907221310/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece |date=2016-09-07 }} Less than 50 per cent Assamese speakers in Assam, The Hindu, January 9, 2008.</ref> |ref1 = |region2 = {{flag|Bangladesh}} |pop2 = ২২,৪৫৬ (২০০১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref2 = |region3 = {{flag|Bhutan}} |pop3 = ৫৪,২৬৮ (২০১১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref3 = |region4 = |pop4 = |ref4 = |region5 = |pop5 = |ref5 = |region6 = |pop6 = |ref6 = |region7 = |pop7 = |ref7 = |region8 = |pop8 = |ref8 = |region9 = |pop9 = |ref9 = |region10 = |pop10 = |ref10 = |languages = [[File:Assamese Bengali letter A (red).png|15px]] [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (''<small>[[কামৰূপী উপভাষা|কামৰূপী]], [[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]], [[দেৱান উপভাষা|দেৱান]], [[নলবৰীয়া উপভাষা|নলবৰীয়া]] আদি উপভাষা</small>'') |religions = ''সংখ্যাগুৰু:'' [[File:Om.svg|17px]] [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] (প্ৰধানকৈ''[[File:Sankaradeva.jpg|17px]][[একশৰণ নাম ধৰ্ম]]) [[অসমৰ জনজাতীয় ধৰ্ম]]: • [[ফুৰালুঙ ধৰ্ম]] •[[File:Flag of Donyi-Polo.svg|17px]] [[ডনি পল]] •[[File:Bathouism flag.svg|17px]] [[বাথৌ ধৰ্ম]] •তিৱা জনজাতীয় ধৰ্ম ''অন্যান্য:''[[File:Allah-green.svg|17px]] [[ইছলাম]] • [[File:Christianity Symbol.svg|17px]] [[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম|খ্ৰীষ্টান]] • [[File:Khanda.svg|17px]] [[শিখ ধৰ্ম|শিখ]]<ref>{{cite web |last1=Mar 14 |first1=Yudhvir Rana / TNN / |title=Mission roots brings Assamese Sikhs to Punjab {{!}} India News - Times of India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Mission-roots-brings-Assamese-Sikhs-to-Punjab/articleshow/4262528.cms |website=The Times of India |language=en}}</ref> |related = [[চীনা-তিব্বতীয়]] ([[বড়ো-কছাৰী]], [[টানি জাতি]], [[কাৰ্বি]]), [[টাই জাতি]], [[আৰ্য-ভাৰতীয়]], অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক |footnotes = }} '''অসমীয়া জাতি''' হৈছে প্ৰধানকৈ [[অসমীয়া ভাষা]]ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এক সামাজিক-জাতিগত আৰু ভাষিক সম্প্ৰদায়।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |page=190}}</ref> এই পৰিচয় ঐতিহাসিকভাৱে বিভিন্ন ভাষিক আৰু জাতিগত জনগোষ্ঠীৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক একীভূতকৰণৰ ফলত গঢ় লৈ উঠিছে। ইয়াৰ গঠনত অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক, চীনা-তিব্বতীয়, ভাৰত-আৰ্য আৰু টাই ভাষা-পৰিয়ালৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীসমূহে ভূমিকা পালন কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে এই ঐতিহাসিক একীভূতকৰণক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=354–366}}</ref> ''অসমীয়া জাতি'' আৰু ''অসমৰ বাসিন্দাসকল'' সম্পূৰ্ণ সমাৰ্থক ধাৰণা নহয়। ''অসমৰ বাসিন্দা'' বুলিলে ৰাজ্যখনত বসবাস কৰা সকলো ভাষিক আৰু জাতিগত সম্প্ৰদায়ৰ লোকক বুজোৱা হয়; আনহাতে ''অসমীয়া জাতি'' বুলিলে ঐতিহাসিকভাৱে বিকশিত হোৱা এক উমৈহতীয়া ভাষিক, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ক বুজোৱা হয়। এই পৰিচয়ৰ সৈতে প্ৰধানকৈ অসমীয়া ভাষাৰ সম্পৰ্ক থাকিলেও ইয়াক কেৱল এটা বংশগত জনগোষ্ঠীৰ মাজত সীমাবদ্ধ কৰিব নোৱাৰি। অৱশ্যে অসমৰ বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় সমাজত ''অসমীয়া'' পৰিচয়ৰ পৰিসৰ আৰু সংজ্ঞাক লৈ ঐতিহাসিক আৰু ৰাজনৈতিক মতভেদ আছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয়ৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ হৈছে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]। ২০১১ চনৰ ভাৰতৰ ভাষাভিত্তিক লোকপিয়ল অনুসৰি, দেশখনত অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা আছিল ১,৫৩,১১,৩৫১ গৰাকী। ইয়াৰে ১,৫০,৯৭,২৫৭ গৰাকী অসমত বাস কৰিছিল, যি ৰাজ্যখনৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৪৮.৩৮ শতাংশ।<ref>{{cite web |title=Abstract of Speakers' Strength of Languages and the Mother Tongues – 2011 |publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India |url=https://censusindia.gov.in/2011Census/C-16_25062018_NEW.pdf}}</ref> এই পৰিসংখ্যা অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা; ইয়াক অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ধাৰী সকলো লোকৰ সুনিৰ্দিষ্ট জনসংখ্যা হিচাপে গণ্য কৰিব নোৱাৰি। ==নাম== '''অসমীয়া''': প্ৰথম অৱস্থাত অসম বা আছাম শব্দটো [[আহোম ৰাজ্য]] আৰু [[আহোম জনগোষ্ঠী]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati, Assam |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> পাছলৈ আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ এক বৃহৎ অংশ জয় কৰাৰ পাছত এই শব্দটো প্ৰচলন বৃদ্ধি পায়।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati, Assam |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰত্যয় / ীয়া / লগ লাগি পাছলৈ অসম ৰাজ্যৰ বাসিন্দা সকলক অসমীয়া বুলি জনা যায়।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati, Assam |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> '''আছামিজ (Assamese)''':: ইংৰাজী ''Assamese'' শব্দটো ''Assam'' নামৰ পৰা গঠিত। সৰ্বপ্ৰথমে ইংৰাজীত "অৰিজিনেল আছামিজ (Original Assamese)" শব্দটো ফ্ৰান্সিছ হেমিল্টনে ১৮০৭ৰ পৰা ১৮১৪ চনলৈ কৰা অসম ভ্ৰমণত [[আহোম ভাষা]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Hamilton |first=Francis |title=An Account of Assam |location=Gauhati |date=1963 |url=https://ia801402.us.archive.org/28/items/in.ernet.dli.2015.461953/2015.461953.An-Account.pdf |page=7 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> আনহাতে ইংৰাজী আছাম Assam শব্দটো প্ৰথমে জন ভান লিনেনে [[আহোম ৰাজ্য]]ক বুজাবলৈ ১৬৬১ চনত ব্যৱহাৰ কৰিছিল যাক ১৬৬২ চনত এখন মানচিত্ৰত প্ৰকাশ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Map of Bengale |url=http://www.indiawijzer.nl/links/assam/map_of_bengale.jpg |website=Indiawijzer.nl |access-date=2026-10-22}}</ref> পাছলৈ আছাম (Assam)ৰ পাছত ''-ese'' প্ৰত্যয় যি কোনো অঞ্চলৰ ভাষা বা বাসিন্দাক বুজায় যোগ হৈ আছামিজ (Assamese) শব্দ অসমৰ বাসিন্দা সকলৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। ইংৰাজীৰ ''Assamese'' শব্দটো ১৯ আৰু ২০ শতিকাৰ ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক সময়ত আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{Cite book |last=Grierson |first=George Abraham |title=Linguistic Survey of India |publisher=Office of the Superintendent of Government Printing, India |location=Calcutta |date=1903–1928 |url=https://archive.org/details/rosettaproject_asm_detail-2/mode/1up |page=393 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাত ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক প্ৰশাসন আৰু ভাষাতাত্ত্বিক সাহিত্যত এই শব্দটো অসমীয়া ভাষা আৰু ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীক বুজাবলৈ ব্যৱহৃত হৈছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Grierson |editor-first=G. A. |title=Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family, Eastern Group |volume=V |year=1903 |page=393 |url=https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463}}</ref> ব্ৰিটিছ সকলৰ Assamese (এছেমিজৰ) বৰ্ণনা অনুযায়ী অসমীয়াসকলে বৰ্তমানৰ অসমীয়া ভাষা (উল্লেখ অনুসৰি বঙালী ভাষাৰ সৈতে মিল থকা এটা ভাষা) কৈছিল আৰু তেওঁলোকৰ মাজত ইণ্ড-চীনা জনগোষ্ঠীৰ মিশ্ৰণ আছে বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>"...speak a language very similar to Bengali, but have a large mixture of Indo-Chinese blood..." {{Cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |publisher=|location=London |date=1875 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/ |language=en |access-date=2026-07-04 |page=19}}</ref> ঔপনিৱেশিক বিৱৰণত ''Assamese'' শব্দটো ভাষাভাষীৰ লগতে অঞ্চলটোৰ জনসমষ্টিক বুজাবলৈও ব্যৱহৃত হৈছিল। হেনৰি ৱাটাৰফিল্ডে ১৮৭৫ চনৰ এখন লোকপিয়ল-সম্পৰ্কীয় স্মাৰকত অসমীয়া ভাষাৰ সৈতে বঙালীৰ সাদৃশ্য আৰু স্থানীয় জনসমষ্টিৰ মিশ্ৰিত উৎসৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |location=London |year=1875 |page=19 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/}}</ref> হৰেকৃষ্ণ ডেকাৰ মতে, বৰ্তমানৰ ''অসমীয়া'' নামটো প্ৰচলিত হোৱাৰ পূৰ্বেই ভাষা আৰু সাহিত্যই এক উমৈহতীয়া সাংস্কৃতিক পৰিচয় গঢ়াত ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |pages=189–202}}</ref> ==সংজ্ঞা আৰু পৰিচয়== অসমীয়া জাতিৰ সংজ্ঞা ঐতিহাসিকভাৱে পৰিৱৰ্তনশীল আৰু ৰাজনৈতিকভাৱে বিতৰ্কিত। অসম এখন বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় ৰাজ্য হোৱা বাবে সকলো বাসিন্দাকে একেটা জাতিগত বা ভাষিক পৰিচয়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব নোৱাৰি। বিশেষকৈ ১৯৮৫ চনৰ [[অসম চুক্তি]]ৰ ষষ্ঠ দফা ৰূপায়ণৰ ক্ষেত্ৰত ''অসমীয়া লোক''ৰ সংজ্ঞা নিৰ্ধাৰণ কৰাটো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় হৈ পৰিছে। এই দফাত অসমীয়া লোকসকলৰ সাংস্কৃতিক, সামাজিক আৰু ভাষিক পৰিচয় তথা ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ উদ্দেশ্যে সাংবিধানিক, আইনগত আৰু প্ৰশাসনিক সুৰক্ষা প্ৰদানৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news |title=Assamese People definition rocks Assembly |work=The Hindu |date=1 April 2015 |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/assamese-people-definition-rocks-assembly/article7055297.ece}}</ref> ২০০০ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত [[সদৌ অসম ছাত্ৰ সন্থা]]ই ১৯৫১ চনৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় নাগৰিকপঞ্জী]]ত নাম থকা ব্যক্তি আৰু তেওঁলোকৰ বংশধৰসকলক অসমীয়া হিচাপে গণ্য কৰাৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছিল। অৱশ্যে এইটো সংগঠনটোৰ প্ৰস্তাৱিত সংজ্ঞা আছিল, সৰ্বজনস্বীকৃত বা চূড়ান্ত আইনগত সংজ্ঞা নহয়।<ref>{{cite news |last=Hussain |first=Wasbir |title=Of Natives and Aliens |work=The Hindu |date=24 April 2000 |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-miscellaneous/tp-others/of-natives-and-aliens/article28013077.ece}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ক বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা ঐতিহাসিক একীভূতকৰণ আৰু ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা''ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=355}}</ref> ==অসমীয়া জাতি গঠনৰ ইতিহাস== অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয় কোনো এখন নিৰ্দিষ্ট ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা বা একক সামৰিক সংঘাতৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা নাছিল। ইয়াৰ বিকাশ ঘটিছিল [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]ৰ বিভিন্ন জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় জনগোষ্ঠীৰ মাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি চলা সামাজিক, ভাষিক, সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় আদান-প্ৰদানৰ মাজেৰে। আঞ্চলিক ৰাজ্যসমূহৰ প্ৰতিষ্ঠা, স্থায়ী কৃষিৰ সম্প্ৰসাৰণ, আন্তঃবিবাহ, হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ বিস্তাৰ আৰু উমৈহতীয়া কথিত ভাষাৰ বিকাশে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীক ক্ৰমে এক বৃহত্তৰ সমাজৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিছিল। সমাজবিজ্ঞানী চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'') হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছে, য'ত জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় উভয় গোটেই অসমীয়া সমাজ গঠনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–356}}</ref> ===অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি=== অসমীয়া ভাষিক আৰু সাহিত্যিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি মধ্যযুগৰ প্ৰথমাৰ্ধতে গঢ় লৈ উঠিছিল। চতুৰ্দশ শতিকালৈকে [[অসমীয়া ভাষা]] বিভিন্ন আঞ্চলিক ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত সাহিত্য ৰচনাৰ এটা মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হৈছিল। [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]] আৰু আন কবিসকলে সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে মধ্য অসমৰ এজন [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সাহিত্যৰ ইতিহাসবিদ সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, চতুৰ্দশ শতিকাৰ পৰা সংৰক্ষিত এই সাহিত্যিক নিদৰ্শনসমূহে সেই সময়লৈকে অসমীয়া ভাষা সাহিত্যিক প্ৰকাশৰ এটা শক্তিশালী মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে। সেয়েহে আহোম ৰাজদৰবাৰত অসমীয়া ভাষা গ্ৰহণ কৰাৰ বহু আগৰ পৰাই কমতা আৰু কছাৰী ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত এক আঞ্চলিক সাহিত্যিক সংস্কৃতি গঢ় লৈ উঠিছিল।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |publisher=Harrassowitz |year=1976 |pages=45–50}}</ref> একেসময়তে পূব অসমতো সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় একীভূতকৰণৰ এটা সমান্তৰাল প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। উজনি অসমত আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক প্ৰাধান্য প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ পূৰ্বেই [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ প্ৰসাৰ ঘটিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰসমূহৰ পৰা দূৰত অৱস্থিত হ'লেও আহোমসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বেই চুতীয়া ৰাজ্যত হিন্দুকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=357}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে চুতীয়া সমাজত এটা স্তৰবিভক্ত হিন্দু সামাজিক ব্যৱস্থা গঢ় লৈ উঠিছিল। ঐতিহাসিক বিৱৰণসমূহ অনুসৰি, সেই সময়ত চুতীয়া ৰাজ্যত [[ব্ৰাহ্মণ]], কায়স্থ, [[কলিতা]] আৰু দৈৱজ্ঞ বা গণক আদি সামাজিক গোটৰ উপস্থিতি আছিল।<ref>{{cite book |last=Baruah |first=Swarnalata |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |location=New Delhi |year=1985 |page=230}}</ref><ref>{{cite book |last=Gogoi |first=Jahnabi |title=Agrarian System of Medieval Assam |publisher=Concept Publishing Company |year=2002 |page=21}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ [[একশৰণ নামধৰ্ম]] আন্দোলনৰ পূৰ্বেও পূব অসমত বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ উপস্থিতি আছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাৰ চুতীয়া তাম্ৰশাসনসমূহত বৈষ্ণৱ ব্ৰাহ্মণ আৰু বাসুদেৱৰ ভক্ত হিচাপে পৰিচিত ভূমিদান গ্ৰহীতাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজদৰবাৰ আৰু গ্ৰাম্য সমাজত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ উপস্থিতিৰ ইংগিত দিয়ে।<ref>{{cite journal |last=Shin |first=Jae-Eun |title=Descending from Demons, Ascending to Kshatriyas: Genealogical Claims and Political Process in Pre-modern Northeast India, the Chutiyas and the Dimasas |journal=The Indian Economic and Social History Review |volume=57 |issue=1 |year=2020 |pages=51–56 |doi=10.1177/0019464619894134}}</ref> পৰৱৰ্তী বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাসমূহতো [[শদিয়া]] আৰু কুণ্ডিলক বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ প্ৰাচীন কেন্দ্ৰ হিচাপে স্মৰণ কৰা হৈছে। ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰাত চুতীয়া ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত শদিয়াত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন আৰু স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ বিৱৰণ পোৱা যায়।{{efn|ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰা অনুসৰি, দুজন চুতীয়া ৰাজকুমাৰে নবদ্বীপত অধ্যয়ন কৰাৰ সময়ত কনৌজৰ শংকৰ্ষণ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণৰ সৈতে পৰিচিত হৈছিল। দেশলৈ উভতি অহাৰ পিছত জ্যেষ্ঠ ৰাজকুমাৰজনে শংকৰ্ষণ আৰু কেইবাটাও বৃত্তিজীৱী পৰিয়ালক শদিয়ালৈ আনি ঘাৰমৰা নদীৰ পাৰত এটা বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন কৰিছিল। প্ৰতিষ্ঠানটোক ভূমি, সেৱক আৰু বিষ্ণুৰ প্ৰতিমা দান কৰা হৈছিল। শংকৰ্ষণৰ উত্তৰাধিকাৰীসকলে পাঁচ পুৰুষলৈকে শদিয়াত থাকি চুতীয়া, দেউৰী, মিৰি আৰু আবৰসকলৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। আহোমসকলে চুতীয়া ৰাজ্য জয় কৰাৰ পিছত প্ৰতিষ্ঠানটো স্থানান্তৰিত হয় বুলি এই পৰম্পৰাত উল্লেখ আছে।<ref>{{cite journal |last1=Gogoi |first1=Himadri |last2=Dutta |first2=Tarun |title=Gharmora Satra and Its Archive |journal=Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry |volume=12 |issue=8 |year=2021 |pages=8018–8019}}</ref>}} কুণ্ডিলৰ সৈতে বদলা পদ্ম আতা আৰু বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষসকলৰ সম্পৰ্কৰ উল্লেখো বৈষ্ণৱ বংশাৱলীমূলক সাহিত্যত পোৱা যায়।{{efn|বদলা পদ্ম আতাৰ পূৰ্বপুৰুষসকল কুণ্ডিল বা কুণ্ডিলনগৰত বাস কৰিছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত পৰিয়ালটোৰ এটা শাখা নাৰায়ণপুৰ অঞ্চললৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor-last=Neog |editor-first=Maheswar |title=গুৰু চৰিত কথা |publisher=Lawyers Book Stall |year=1999 |page=373 |language=as}}</ref><ref>{{cite book |last=Dev Goswami |first=Narayan Chandra |title=Satriya Sanskritir Swarnarekha: Mahapurush Sri Sri Badula Padma Ata |publisher=Lawyers Book Stall |year=1984 |page=810}}</ref> ৰামানন্দ দ্বিজৰ ''শ্ৰীশ্ৰী বংশীগোপাল দেৱৰ চৰিত্ৰ''ত বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষ হৰিবৰক ''কুণ্ডিল গোষ্ঠী''ৰ লোক হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor1-last=Barua |editor1-first=Birinchi Kumar |editor2-last=Neog |editor2-first=Maheswar |title=Harivara Vipra's Babrubahnar Yuddha and Tamradhwajar Yuddha |publisher=Gauhati University |year=1960}}</ref>}} আনহাতে ''আদি চৰিত'' আৰু ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত''ত কুণ্ডিলৰ পৰা বাসুদেৱৰ প্ৰতিমা অনাৰ বিৱৰণ আছে।{{efn|''আদি চৰিত''ত [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]]ে কুণ্ডিলনগৰ ভ্ৰমণ কৰি তাৰ পৰা বাসুদেৱৰ এটা প্ৰতিমা লৈ অহাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite book |title=আদি চৰিত বা লক্ষ্মীপুৰৰ আদিম বুৰঞ্জী |author=মাধৱদেৱৰ নামত প্ৰচলিত |publisher=ভাৰতচন্দ্ৰ দাস |location=গুৱাহাটী |year=1928 |page=91 |url=https://as.wikisource.org/wiki/পৃষ্ঠা:আদিচৰিত.djvu/৯১ |language=as}}</ref> ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত'' অনুসৰি, [[জয়ধ্বজ সিংহ]]ই পৰৱৰ্তী সময়ত কুণ্ডিলৰ পৰা আন এটা বাসুদেৱ প্ৰতিমা আনি দামোদৰ ঠাকুৰৰ নৰুৱা সত্ৰত স্থাপন কৰাইছিল। এই সত্ৰখন বৰ্তমান ঢকুৱাখনাৰ [[বাসুদেৱ থান]] নামেৰে পৰিচিত।<ref>{{cite journal |last=Chutia |first=Manas |title=Vasudev Than Narowa Satra—in Historical Perspective |journal=Review of Research |volume=8 |issue=8 |date=May 2019 |pages=2–3 |url=https://oldror.lbp.world/UploadedData/11719.pdf}}</ref>}} এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজ্যত ব্ৰাহ্মণ্য, বৈষ্ণৱ আৰু স্থানীয় জনজাতীয় ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ সহাৱস্থানৰ কথা সূচায়। ইতিহাসবিদ ৰমেশ বুঢ়াগোহাঁয়েও পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া জাতি গঠনত [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদানৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। তেওঁৰ মতে, আহোম ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত চুতীয়াসকলৰ অন্তৰ্ভুক্তি আৰু তেওঁলোকৰ দক্ষ শিল্পী, কাৰিকৰ তথা প্ৰশাসনিক বিষয়াসকলৰ সংযোজনে পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজ্য গঠনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভিত্তি প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Buragohain |first=Ramesh |title=State Formation in Early Mediaeval Assam: A Case Study of the Chutiya State |url=http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20%28R%20Buragohain%29.pdf |date=2013 |page=122 |quote=They greatly contributed to the emerging political system of the time. With the pace of assimilations and acculturations under the hegemony of the Ahoms, they, in fact provided the much needed base for the birth of a greater broad-based Assamese state after the Ahoms in course of time. |archive-url=https://web.archive.org/web/20200916232253/http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20(R%20Buragohain).pdf |archive-date=16 September 2020 |url-status=live}}</ref> সেয়েহে আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক উত্থানৰ পূৰ্বেই চুতীয়া আৰু কমতা ৰাজ্যত অসমীয়া ভাষা, সাহিত্য আৰু ধৰ্মীয় বিকাশৰ বিভিন্ন প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল, যিসমূহে পৰৱৰ্তী অসমীয়া সমাজ গঠনত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ===বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ভূমিকা=== ষোড়শ শতিকাৰ পৰা [[একশৰণ নামধৰ্ম]]ই ইতিমধ্যে বিকশিত হৈ থকা অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিসৰক এক বৃহত্তৰ প্ৰতিষ্ঠানগত ভিত্তি প্ৰদান কৰে। [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]], [[মাধৱদেৱ]] আৰু তেওঁলোকৰ অনুগামীসকলৰ অসমীয়া আৰু [[ব্ৰজাৱলী ভাষা|ব্ৰজাৱলী]] ভাষাত ৰচিত সাহিত্যৰ লগতে [[সত্ৰ]] আৰু [[নামঘৰ]]সমূহে উমৈহতীয়া উপাসনা, সাহিত্যচৰ্চা, সংগীত, নাট্যপ্ৰদৰ্শন আৰু সামাজিক জীৱনৰ কেন্দ্ৰ গঢ়ি তুলিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, নৱবৈষ্ণৱ আন্দোলনে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয় গঠনৰ ইতিপূৰ্বে আৰম্ভ হোৱা প্ৰক্ৰিয়াক অধিক শক্তিশালী আৰু সুসংহত কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=357–359}}</ref> পৰৱৰ্তী আহোম ৰজাসকলে এই ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতা কৰিলেও সত্ৰ আৰু নামঘৰসমূহ মূলত আহোম ৰাজ্যই সৃষ্টি কৰা প্ৰতিষ্ঠান নাছিল। বৈষ্ণৱ ধৰ্মগুৰু আৰু তেওঁলোকৰ শিষ্যসকলৰ কাৰ্যকলাপৰ মাজেৰে এই প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সামাজিক ভিত্তি গঢ় লৈ উঠিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাজপৃষ্ঠপোষকতা বৃদ্ধি পায়। সপ্তদশ শতিকালৈকে আহোম আৰু কোচ উভয় ৰাজ্যই বৈষ্ণৱ আন্দোলনৰ বিস্তৃত জনসমৰ্থনক নিজৰ ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাৰ সৈতে সংযুক্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। সত্ৰসমূহে ৰাজন্যবৰ্গৰ পৰা ভূমি, জনশক্তি আৰু অন্যান্য সম্পদৰ অনুদান লাভ কৰিবলৈ ধৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> ===আহোম শাসনকালত সামূহিক পৰিচয়ৰ সুসংহতকৰণ=== অসমীয়া সামূহিক পৰিচয়ৰ ৰাজনৈতিক সুসংহতকৰণত [[আহোম ৰাজ্য]]ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইতিহাসবিদ উদয়ন মিশ্ৰৰ মতে, ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে বংগৰ মুছলমান শাসকসকলৰ সৈতে হোৱা সংঘাতৰ সময়ত বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোক আহোম শাসনৰ অধীনত উমৈহতীয়া শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে সংগঠিত হোৱাৰ ফলত এক বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজনৈতিক পৰিচয় গঢ় লোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল। তেওঁৰ বিৱৰণ অনুসৰি, [[চুহুংমুং]]ৰ (১৪৯৭–১৫৩৯) শাসনকালত আহোম ৰাজ্যই আক্ৰমণ প্ৰতিহত কৰাৰ লগতে পশ্চিমৰ কমতা আৰু কামৰূপ অঞ্চললৈ সামৰিক অভিযান চলাইছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> এই ৰাজনৈতিক একত্ৰীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া [[প্ৰতাপ সিংহ]]ৰ (১৬০৩–১৬৪১) শাসনকাল আৰু পৰৱৰ্তী আহোম–মোগল সংঘাতসমূহৰ সময়ত অধিক শক্তিশালী হয়। ১৬৭১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ [[শৰাইঘাটৰ যুদ্ধ]] এই সংঘাতসমূহৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য ঘটনা আছিল। মিশ্ৰৰ মতে, বংগ আৰু মোগল অধিকৃত অঞ্চলৰ পৰা অসমলৈ অহা মুছলমান সৈনিক, শিল্পী আৰু বৃত্তিজীৱীসকলৰ একাংশও আহোম ৰাজ্যৰ সমাজ আৰু প্ৰশাসনৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। তেওঁলোকে মোগল সম্প্ৰসাৰণ প্ৰতিহত কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> একেসময়তে আহোম ৰাজদৰবাৰ আৰু প্ৰশাসনত [[আহোম ভাষা]]ৰ সৈতে অসমীয়া ভাষাৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পায়। ইতিহাসবিদ অমলেন্দু গুহৰ মতে, আহোম–মোগল সংঘাতৰ সময়ছোৱাত অসমীয়া ভাষাই প্ৰথমে আহোম ভাষাৰ সৈতে সহাৱস্থান কৰিছিল আৰু ক্ৰমে ৰাজদৰবাৰ তথা প্ৰশাসনত আহোম ভাষাৰ স্থান অধিকাৰ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |year=1983 |page=9 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963}}</ref> এইদৰে আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বিভিন্ন ভাষিক, ধৰ্মীয় আৰু জাতিগত গোটক এক অধিক সংহত ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাৰ অধীনলৈ আনিছিল। একশৰণ নামধৰ্মৰ প্ৰসাৰ আৰু আহোম ৰজাসকলৰ হিন্দুধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতাৰ ফলত সপ্তদশ–অষ্টাদশ শতিকাত বড়ো-কছাৰী জনগোষ্ঠীসমূহৰ একাংশই হিন্দুধৰ্মৰ বিভিন্ন ধাৰা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে অসমীয়া সমাজত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী, বৰ্ণহিন্দু সম্প্ৰদায়, সমতলৰ জনজাতীয় গোট আৰু অসমীয়া মুছলমানসকল অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই প্ৰাক্-ঔপনিৱেশিক বিকাশৰ মাজেৰে এটা সামূহিক ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক সমাজ গঢ় লৈ উঠিছিল। অৱশ্যে আধুনিক ৰাজনৈতিক অৰ্থত অসমীয়া জাতীয়তাবাদৰ বিকাশ ঘটিছিল ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ ঔপনিৱেশিক পৰিস্থিতিত। এই জাতীয়তাবাদৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ আছিল ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |pages=1264–1265 |jstor=4407987}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> ===জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা=== অসমীয়া সমাজৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় পৰিৱৰ্তনক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ মাধ্যমেৰে ব্যাখ্যা কৰা হৈছে। এই প্ৰক্ৰিয়াৰ দুটা উল্লেখযোগ্য দিশ আছিল ৰাজ্য গঠনৰ সৈতে জড়িত সংস্কৃতায়ন আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত একশৰণ নামধৰ্মৰ জৰিয়তে হোৱা সামাজিক স্থানান্তৰ। ====সামাজিক পৰিৱৰ্তন==== ভাৰত-আৰ্য ভাষী আৰু ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ অসমলৈ বিস্তাৰৰ লগে লগে সংস্কৃতায়ন (''Sanskritisation'') আৰু স্থানীয়কৰণ বা দেশীয়কৰণ (''Deshification'')ৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। প্ৰথম প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় জনগোষ্ঠী আৰু ধৰ্মীয় পৰম্পৰাসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য সামাজিক ব্যৱস্থাৰ কিছু উপাদান গ্ৰহণ কৰিছিল। আনহাতে দ্বিতীয় প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় বিশ্বাস, দেৱ-দেৱী আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় সংস্কৃতিকো প্ৰভাৱিত কৰিছিল। হিউ বি. আৰ্বানে এই দুই প্ৰক্ৰিয়াক পৰস্পৰ সম্পৰ্কিত ৰূপত আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |pages=233–234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, এই পৰিৱৰ্তনসমূহ [[বৰ্মন ৰাজবংশ]]ৰ সময়ৰ পৰা, বিশেষকৈ পঞ্চম–অষ্টম শতিকাত, কামৰূপৰ সামাজিক ব্যৱস্থাত দেখা গৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=356}}</ref> আৰ্বানে কামৰূপৰ বৰ্মনসকলৰ পৰা অষ্টাদশ শতিকাৰ আহোমসকললৈকে অসমৰ বহু ৰাজবংশৰ স্থানীয় বা অনা-ভাৰত-আৰ্য পটভূমি আৰু তেওঁলোকৰ ক্ৰমাগত সংস্কৃতায়নৰ কথা উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |page=234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> ৰাজবংশসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰা গ্ৰহণ কৰাৰ লগে লগে তেওঁলোকৰ অধীনস্থ সমাজৰ বিভিন্ন গোটেও এই প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। অৱশ্যে ইয়াৰ ফলত স্থানীয় ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে বিলুপ্ত হোৱা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–357}}</ref> ====একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সামাজিক স্থানান্তৰ==== ষোড়শ শতিকাত একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ প্ৰসাৰে জনজাতীয় পৰিচয়ৰ পৰা বৰ্ণভিত্তিক সামাজিক পৰিচয়লৈ স্থানান্তৰৰ এটা নতুন পথ মুকলি কৰিছিল। বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোকে সত্ৰত গুৰুৰ পৰা শৰণ বা দীক্ষা গ্ৰহণ কৰি ক্ৰমে নিজৰ কিছুমান পুৰণি আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰিছিল আৰু নতুন ধৰ্মীয় তথা সামাজিক ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই বৰ্ণনা কৰা এটা সামাজিক স্থানান্তৰৰ আৰ্হিত দীক্ষা গ্ৰহণৰ পিছতো মদ্যপানৰ অভ্যাস বজাই ৰখা ব্যক্তিক ''মদাহী'' বুলি কোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ শৰণীয়া বা সৰু কোচ, কোচ, বৰকোচ, সৰুকেওট, বৰকেওট আৰু শেষত [[কলিতা]] পৰিচয় লাভ কৰিব পাৰিছিল। এই ধাৰাবাহিকতাত [[ব্ৰাহ্মণ]]সকলক অধিক উচ্চ সামাজিক স্থানত গণ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=358}}</ref> সত্ৰসমূহৰ বহু ধৰ্মগুৰু ব্ৰাহ্মণ গোস্বামী আছিল যদিও কিছুমান গোস্বামী পৰিয়াল পূৰ্বতে কায়স্থ আছিল। আনহাতে কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ জনজাতীয় বা সামাজিকভাৱে নিম্ন স্থানত গণ্য হোৱা গোটৰ সদস্য আছিল। শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজেৰে চুতীয়া, বৰাহী, মৰাণ, দেউৰী আৰু কছাৰীসকলৰ একাংশ ক্ৰমে সংস্কৃতায়িত অসমীয়া কৃষিজীৱী সমাজৰ সৈতে একীভূত হোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। বিশেষকৈ উজনি অসম আৰু কিছু পৰিমাণে মধ্য অসমত এই প্ৰক্ৰিয়া দৃশ্যমান আছিল। অৱশ্যে এই জনগোষ্ঠীসমূহে নিজৰ পূৰ্বৰ সকলো আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ মৰাণ, কৈৱৰ্ত, চণ্ডাল আৰু তাঁতী সম্প্ৰদায়ৰ লোক আছিল বুলিও উল্লেখ পোৱা যায়। নৃতত্ত্ববিদ অড্ৰে কেণ্টলীৰ মতে, শংকৰদেৱে মুছলমান, কৈৱৰ্ত, নগা আৰু গাৰো সম্প্ৰদায়ৰ লোককো ধৰ্মীয় গুৰুৰ দায়িত্ব প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Cantlie |first=Audrey |title=The Assamese: Religion, Caste and Sect in an Indian Village |publisher=Curzon Press |year=1984 |page=177}}</ref> ==স্বাধীনতা-উত্তৰ কালত অসমীয়া জাতি== ইংৰাজসকল অসমৰ পৰা যোৱাৰ পাচত অসমতো বহুতো পৰিৱৰ্তন ঘটিল। প্ৰতিটো প্ৰধান পাৰ্বত্য গোষ্ঠীয়ে অসমৰ পৰা আঁতৰি গৈ নিজৰ নিজৰ সুকীয়া ৰাজ্য স্থাপন কৰিলে। লগে লগে অসমীয়া জাতিৰ প্ৰসাৰতাটো ইয়াৰ স্পষ্ট প্ৰভাৱ পৰিল। অসম বুলি থাকিলগৈ পাতল জনবসতিৰে মিকিৰ পাহাৰ (বৰ্তমানৰ কাৰ্বি আংলং)আৰু উত্তৰ কাছাৰ অঞ্চল, কাছাৰ জিলা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক উপত্যকাকে বুজায়। অসমৰ কোনো এটা [[খিলঞ্জীয়া লোক|খিলঞ্জীয়া জনগোষ্ঠী]] মানুহে অসমীয়া জাতিৰ মানুহ। <ref> অসম অভিধান, শান্তনু কৌশিক বৰুৱা, বনলতা,২০০১,পৃষ্ঠা-২৬-২৯ (১)</ref> ==অসমীয়া জাতিত ভাঙোন== মূলতঃ ছবছৰীয়া অসম আন্দোলনৰ পাচৰ সময়ছোৱাৰ পৰাই অসমীয়া জাতিৰ ৰাজহাড়স্বৰূপ জনগোষ্ঠীসমূহৰৰ মাজত বিভিন্ন ধৰণৰ অসন্তুষ্টিয়ে গা কৰি উঠিছে। ফলস্বৰূপে তেওঁলোকে অসমীয়া জাতি ৰূপে নিজৰ পৰিচয় পৰিত্যাগ কৰি নিজস্ব স্বকীয় জনগোষ্ঠীয় পৰিচয় দিবলৈ আগ্ৰহী হৈ উঠিছে। তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক অনগ্ৰসৰতা আৰু কিছুমান সুবিধাবাদী ৰাজনীতিবিদৰ কাৰুকাৰ্যই এইক্ষেত্ৰত যথেষ্ট পৰিমাণে উদগণি জগাই আহিছে। অৱশ্যে অসমৰ কেইবাজনো ৰাজনৈতিক নেতাই কৰা অদূৰদৰ্শী আৰু অপৰিপক্ব সিদ্ধান্তসমূহেও এই ভাঙোনত অৰিহনা যোগাইছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==টোকা== {{notelist}} ==উৎস প্ৰসংগ== #Baruah, Sanjib (1994). "'Ethnic' Conflict as State—Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism". Modern Asian Studies. 28 (3): 649–671. doi:[[doi:10.1017/S0026749X00011896|10.1017/S0026749X00011896]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/313047 313047]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:144065698 144065698]. #Cantile, Audrey (1984). The Assamese. Curzon Press. #Deka, Harekrishna (2005). "The Assamese Mind: contours of a landscape". India International Centre Quarterly. 32 (2/3): 189–202. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/23006027 23006027]. #Grierson, G A, ed. (1903). [https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463#page/1/mode/1up Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family Eastern Group]. Vol. V. #Guha, Amalendu (December 1983), [https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/bitstream/123456789/3259/1/OP_64_The_ahom_political_system.pdf "The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)"] (PDF), Social Scientist, 11 (12): 3–34, doi:10.2307/3516963, JSTOR 3516963 #Guha, Amalendu (1984). "Nationalism: Pan-Indian and Regional in a Historical Perspective". Social Scientist. 12 (2): 42–65. doi:[[doi:10.2307/3517093|10.2307/3517093]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/3517093 3517093]. #Misra, Udayon (1999). "Immigration and Identity Transformation in Assam". Economic and Political Weekly. 34 (21): 1264–1271. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/4407987 4407987]. #Sharma, Chandan Kumar (2009). "Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity". In Medhi, B.K (ed.). Tribes of North-East India: Issues and Challenges. Delhi: Omsons Publications. pp. 354–366. #Urban, Hugh B. (2011). [https://www.researchgate.net/publication/270529066 "The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam"]. The Journal of Hindu Studies. 4 (3): 231–247. doi:[[doi:10.1093/jhs/hir034|10.1093/jhs/hir034]]. ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:অসম]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সামাজিক সম্প্ৰদায়সমূহ]] 1cfunh0bstlwbael45oaengciu2do77 646541 646540 2026-10-22T15:51:54Z Ananya Taye 28065 donot remove cited sources about the name. 646541 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group |group = অসমীয়া জাতি |native_name = অসমীয়া {{unicode|Assamese}} |population = ১৩,২৬৮,৪৮৪ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>{{cite web|url=http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |title=Archived copy |accessdate=2016-05-17 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160609213014/http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |archivedate=2016-06-09 |df= }}</ref> |region1 = {{flag|India}} |pop1 = ১৩,১৩৩,২৩৭ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160907221310/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece |date=2016-09-07 }} Less than 50 per cent Assamese speakers in Assam, The Hindu, January 9, 2008.</ref> |ref1 = |region2 = {{flag|Bangladesh}} |pop2 = ২২,৪৫৬ (২০০১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref2 = |region3 = {{flag|Bhutan}} |pop3 = ৫৪,২৬৮ (২০১১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref3 = |region4 = |pop4 = |ref4 = |region5 = |pop5 = |ref5 = |region6 = |pop6 = |ref6 = |region7 = |pop7 = |ref7 = |region8 = |pop8 = |ref8 = |region9 = |pop9 = |ref9 = |region10 = |pop10 = |ref10 = |languages = [[File:Assamese Bengali letter A (red).png|15px]] [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (''<small>[[কামৰূপী উপভাষা|কামৰূপী]], [[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]], [[দেৱান উপভাষা|দেৱান]], [[নলবৰীয়া উপভাষা|নলবৰীয়া]] আদি উপভাষা</small>'') |religions = ''সংখ্যাগুৰু:'' [[File:Om.svg|17px]] [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] (প্ৰধানকৈ''[[File:Sankaradeva.jpg|17px]][[একশৰণ নাম ধৰ্ম]]) [[অসমৰ জনজাতীয় ধৰ্ম]]: • [[ফুৰালুঙ ধৰ্ম]] •[[File:Flag of Donyi-Polo.svg|17px]] [[ডনি পল]] •[[File:Bathouism flag.svg|17px]] [[বাথৌ ধৰ্ম]] •তিৱা জনজাতীয় ধৰ্ম ''অন্যান্য:''[[File:Allah-green.svg|17px]] [[ইছলাম]] • [[File:Christianity Symbol.svg|17px]] [[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম|খ্ৰীষ্টান]] • [[File:Khanda.svg|17px]] [[শিখ ধৰ্ম|শিখ]]<ref>{{cite web |last1=Mar 14 |first1=Yudhvir Rana / TNN / |title=Mission roots brings Assamese Sikhs to Punjab {{!}} India News - Times of India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Mission-roots-brings-Assamese-Sikhs-to-Punjab/articleshow/4262528.cms |website=The Times of India |language=en}}</ref> |related = [[চীনা-তিব্বতীয়]] ([[বড়ো-কছাৰী]], [[টানি জাতি]], [[কাৰ্বি]]), [[টাই জাতি]], [[আৰ্য-ভাৰতীয়]], অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক |footnotes = }} '''অসমীয়া জাতি''' হৈছে প্ৰধানকৈ [[অসমীয়া ভাষা]]ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এক সামাজিক-জাতিগত আৰু ভাষিক সম্প্ৰদায়।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |page=190}}</ref> এই পৰিচয় ঐতিহাসিকভাৱে বিভিন্ন ভাষিক আৰু জাতিগত জনগোষ্ঠীৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক একীভূতকৰণৰ ফলত গঢ় লৈ উঠিছে। ইয়াৰ গঠনত অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক, চীনা-তিব্বতীয়, ভাৰত-আৰ্য আৰু টাই ভাষা-পৰিয়ালৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীসমূহে ভূমিকা পালন কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে এই ঐতিহাসিক একীভূতকৰণক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=354–366}}</ref> ''অসমীয়া জাতি'' আৰু ''অসমৰ বাসিন্দাসকল'' সম্পূৰ্ণ সমাৰ্থক ধাৰণা নহয়। ''অসমৰ বাসিন্দা'' বুলিলে ৰাজ্যখনত বসবাস কৰা সকলো ভাষিক আৰু জাতিগত সম্প্ৰদায়ৰ লোকক বুজোৱা হয়; আনহাতে ''অসমীয়া জাতি'' বুলিলে ঐতিহাসিকভাৱে বিকশিত হোৱা এক উমৈহতীয়া ভাষিক, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ক বুজোৱা হয়। এই পৰিচয়ৰ সৈতে প্ৰধানকৈ অসমীয়া ভাষাৰ সম্পৰ্ক থাকিলেও ইয়াক কেৱল এটা বংশগত জনগোষ্ঠীৰ মাজত সীমাবদ্ধ কৰিব নোৱাৰি। অৱশ্যে অসমৰ বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় সমাজত ''অসমীয়া'' পৰিচয়ৰ পৰিসৰ আৰু সংজ্ঞাক লৈ ঐতিহাসিক আৰু ৰাজনৈতিক মতভেদ আছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয়ৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ হৈছে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]। ২০১১ চনৰ ভাৰতৰ ভাষাভিত্তিক লোকপিয়ল অনুসৰি, দেশখনত অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা আছিল ১,৫৩,১১,৩৫১ গৰাকী। ইয়াৰে ১,৫০,৯৭,২৫৭ গৰাকী অসমত বাস কৰিছিল, যি ৰাজ্যখনৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৪৮.৩৮ শতাংশ।<ref>{{cite web |title=Abstract of Speakers' Strength of Languages and the Mother Tongues – 2011 |publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India |url=https://censusindia.gov.in/2011Census/C-16_25062018_NEW.pdf}}</ref> এই পৰিসংখ্যা অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা; ইয়াক অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ধাৰী সকলো লোকৰ সুনিৰ্দিষ্ট জনসংখ্যা হিচাপে গণ্য কৰিব নোৱাৰি। ==নাম== প্ৰথম অৱস্থাত অসম বা আছাম শব্দটো [[আহোম ৰাজ্য]] আৰু [[আহোম জনগোষ্ঠী]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati, Assam |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> পাছলৈ আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ এক বৃহৎ অংশ জয় কৰাৰ পাছত এই শব্দটো প্ৰচলন বৃদ্ধি পায়।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati, Assam |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰত্যয় / ীয়া / লগ লাগি পাছলৈ অসম ৰাজ্যৰ বাসিন্দা সকলক অসমীয়া বুলি জনা যায়।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati, Assam |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> ইংৰাজী ''Assamese'' শব্দটো ''Assam'' নামৰ পৰা গঠিত। সৰ্বপ্ৰথমে ইংৰাজীত "অৰিজিনেল আছামিজ (Original Assamese)" শব্দটো ফ্ৰান্সিছ হেমিল্টনে ১৮০৭ৰ পৰা ১৮১৪ চনলৈ কৰা অসম ভ্ৰমণত [[আহোম ভাষা]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Hamilton |first=Francis |title=An Account of Assam |location=Gauhati |date=1963 |url=https://ia801402.us.archive.org/28/items/in.ernet.dli.2015.461953/2015.461953.An-Account.pdf |page=7 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> আনহাতে ইংৰাজী আছাম Assam শব্দটো প্ৰথমে জন ভান লিনেনে [[আহোম ৰাজ্য]]ক বুজাবলৈ ১৬৬১ চনত ব্যৱহাৰ কৰিছিল যাক ১৬৬২ চনত এখন মানচিত্ৰত প্ৰকাশ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Map of Bengale |url=http://www.indiawijzer.nl/links/assam/map_of_bengale.jpg |website=Indiawijzer.nl |access-date=2026-10-22}}</ref> পাছলৈ আছাম (Assam)ৰ পাছত ''-ese'' প্ৰত্যয় যি কোনো অঞ্চলৰ ভাষা বা বাসিন্দাক বুজায় যোগ হৈ আছামিজ (Assamese) শব্দ অসমৰ বাসিন্দা সকলৰ বাবে ব্যৱহাৰ হয়। ইংৰাজীৰ ''Assamese'' শব্দটো ১৯ আৰু ২০ শতিকাৰ ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক সময়ত আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{Cite book |last=Grierson |first=George Abraham |title=Linguistic Survey of India |publisher=Office of the Superintendent of Government Printing, India |location=Calcutta |date=1903–1928 |url=https://archive.org/details/rosettaproject_asm_detail-2/mode/1up |page=393 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাত ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক প্ৰশাসন আৰু ভাষাতাত্ত্বিক সাহিত্যত এই শব্দটো অসমীয়া ভাষা আৰু ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীক বুজাবলৈ ব্যৱহৃত হৈছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Grierson |editor-first=G. A. |title=Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family, Eastern Group |volume=V |year=1903 |page=393 |url=https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463}}</ref> ব্ৰিটিছ সকলৰ Assamese (এছেমিজৰ) বৰ্ণনা অনুযায়ী অসমীয়াসকলে বৰ্তমানৰ অসমীয়া ভাষা (উল্লেখ অনুসৰি বঙালী ভাষাৰ সৈতে মিল থকা এটা ভাষা) কৈছিল আৰু তেওঁলোকৰ মাজত ইণ্ড-চীনা জনগোষ্ঠীৰ মিশ্ৰণ আছে বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>"...speak a language very similar to Bengali, but have a large mixture of Indo-Chinese blood..." {{Cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |publisher=|location=London |date=1875 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/ |language=en |access-date=2026-07-04 |page=19}}</ref> ঔপনিৱেশিক বিৱৰণত ''Assamese'' শব্দটো ভাষাভাষীৰ লগতে অঞ্চলটোৰ জনসমষ্টিক বুজাবলৈও ব্যৱহৃত হৈছিল। হেনৰি ৱাটাৰফিল্ডে ১৮৭৫ চনৰ এখন লোকপিয়ল-সম্পৰ্কীয় স্মাৰকত অসমীয়া ভাষাৰ সৈতে বঙালীৰ সাদৃশ্য আৰু স্থানীয় জনসমষ্টিৰ মিশ্ৰিত উৎসৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |location=London |year=1875 |page=19 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/}}</ref> হৰেকৃষ্ণ ডেকাৰ মতে, বৰ্তমানৰ ''অসমীয়া'' নামটো প্ৰচলিত হোৱাৰ পূৰ্বেই ভাষা আৰু সাহিত্যই এক উমৈহতীয়া সাংস্কৃতিক পৰিচয় গঢ়াত ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |pages=189–202}}</ref> ==নাম== '''অসমীয়া''': প্ৰথম অৱস্থাত ''অসম'' বা ''আছাম'' নামটো [[আহোম ৰাজ্য]] আৰু [[আহোম জনগোষ্ঠী]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। পাছলৈ আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ এক বৃহৎ অংশ জয় কৰাৰ লগে লগে এই নামটোৰ প্ৰচলন বৃদ্ধি পায়। ''অসম'' নামৰ সৈতে অসমীয়া ভাষাৰ ''-ীয়া'' প্ৰত্যয় যোগ হৈ পৰৱৰ্তী সময়ত অসম ৰাজ্যৰ বাসিন্দাসকলক ''অসমীয়া'' বুলি জনা যায়।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en}}</ref> '''আছামিজ (Assamese)''': ইংৰাজী ''Assamese'' শব্দটো ''Assam'' নামৰ পৰা গঠিত, য'ত ''-ese'' প্ৰত্যয়টোৱে কোনো অঞ্চলৰ ভাষা বা বাসিন্দাক বুজায়। ইংৰাজী ''Assam'' নামটো জন ভান লিনেনে ১৬৬১ চনত প্ৰস্তুত কৰা আৰু ১৬৬২ চনত প্ৰকাশিত এখন মানচিত্ৰত [[আহোম ৰাজ্য]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Map of Bengale |url=http://www.indiawijzer.nl/links/assam/map_of_bengale.jpg |website=Indiawijzer.nl}}</ref> ফ্ৰান্সিছ হেমিল্টনে ১৮০৭ৰ পৰা ১৮১৪ চনৰ ভিতৰত কৰা অসম ভ্ৰমণৰ বিৱৰণত ''Original Assamese'' শব্দটো [[আহোম ভাষা]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Hamilton |first=Francis |title=An Account of Assam |location=Gauhati |date=1963 |url=https://ia801402.us.archive.org/28/items/in.ernet.dli.2015.461953/2015.461953.An-Account.pdf |page=7 |language=en}}</ref> ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক প্ৰশাসন আৰু ভাষাতাত্ত্বিক সাহিত্যত ''Assamese'' শব্দটো অসমীয়া ভাষা, ভাষাভাষী জনগোষ্ঠী আৰু অসমৰ জনসমষ্টিক বুজাবলৈ ব্যৱহৃত হৈছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Grierson |editor-first=G. A. |title=Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family, Eastern Group |volume=V |year=1903 |page=393 |url=https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463}}</ref> যদিও ''অসমীয়া'' নামটোৰ ঐতিহাসিক উৎপত্তি আহোম ৰাজ্যৰ সৈতে জড়িত, বৰ্তমান এই নামেৰে পৰিচিত ভাষাটোৰ সাহিত্যিক বিকাশ আহোম ৰাজদৰবাৰত ইয়াৰ প্ৰচলনৰ পূৰ্বেই আৰম্ভ হৈছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাত [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]] আৰু [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]]ই সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে, মধ্য অসমৰ কছাৰী শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, এই সাহিত্যিক নিদৰ্শনসমূহে তেতিয়ালৈকে অসমীয়া ভাষা এক বিকশিত সাহিত্যিক মাধ্যম হিচাপে প্ৰতিষ্ঠিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |year=1976 |pages=45–50}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত ''অসমীয়া'' পৰিচয়ৰ পৰিসৰ কেৱল আহোম জনগোষ্ঠীৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নাথাকি এক বিস্তৃত ভাষিক আৰু আঞ্চলিক পৰিচয়লৈ সম্প্ৰসাৰিত হয়। এই পৰিচয়ৰ ঐতিহাসিক বিকাশত [[কমতা ৰাজ্য|কমতা]], [[কোচ ৰাজ্য|কোচ]], [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] আৰু [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত অঞ্চলসমূহৰ ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰায়ো ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইয়াৰে কিছুমান অঞ্চল আহোম শাসনৰ স্থায়ী অধীনলৈ অহা নাছিল যদিও সেইবোৰত অসমীয়া বা সম্পৰ্কিত আঞ্চলিক ভাষাৰূপৰ প্ৰচলন আছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত বিভিন্ন জনগোষ্ঠীয়ে অসমীয়াক মাতৃভাষা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–359}}</ref> হৰেকৃষ্ণ ডেকাৰ মতে, বৰ্তমানৰ ''অসমীয়া'' নামটো প্ৰচলিত হোৱাৰ পূৰ্বেই ভাষা আৰু সাহিত্যই এক উমৈহতীয়া সাংস্কৃতিক পৰিচয় গঢ়াত ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |pages=189–202}}</ref> ইতিহাসবিদ য়াছমিন শইকীয়াৰ মতে, প্ৰাক্‌ঔপনিৱেশিক আহোম ৰাজ্যৰ বুৰঞ্জীসমূহত ৰজাৰ অধীনৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সামূহিক পৰিচয় কোনো এক নিৰ্দিষ্ট জাতিগত নামৰ পৰিৱৰ্তে টাই ভাষাত ''কুন-হাও'' (kun-how) আৰু অসমীয়া ভাষাত ''আমি'' (ami) ৰূপে প্ৰকাশ পাইছিল। ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ সময়ত ''Assamese'' নামটোক এক সামূহিক পৰিচয় হিচাপে গ্ৰহণ আৰু পুনৰসংজ্ঞায়িত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত [[মণিৰাম দেৱান]] আৰু [[আনন্দৰাম ঢেকিয়াল ফুকন]]ৰ দৰে স্থানীয় বুদ্ধিজীৱীসকলে ভূমিকা পালন কৰিছিল। তেওঁলোকে অসমীয়াসকলক কেৱল এটা নিৰ্দিষ্ট জনগোষ্ঠী হিচাপে নহয়, বৰং অসমীয়া ভাষা আৰু পাৰস্পৰিক সামাজিক সম্পৰ্কৰ দ্বাৰা সংযুক্ত হিন্দু আৰু অনা-হিন্দু জনগোষ্ঠীৰ এক মিশ্ৰিত সমাজ হিচাপে উপস্থাপন কৰিছিল। এইদৰে ঔপনিৱেশিক যুগত ''অসমীয়া'' নামটোৰ ভাষিক আৰু সামূহিক পৰিচয়সূচক অৰ্থই বিশেষ গুৰুত্ব লাভ কৰে।<ref>{{cite journal |last=Saikia |first=Yasmin |title=The Tai-Ahom Connection |journal=Seminar |issue=550 |year=2005 |url=https://www.india-seminar.com/2005/550/550%20yasmin%20saikia.htm}}</ref> ঔপনিৱেশিক বিৱৰণসমূহতো ''Assamese'' শব্দটো ভাষাৰ লগতে অঞ্চলটোৰ জনসমষ্টিক বুজাবলৈ ব্যৱহৃত হৈছিল। হেনৰি ৱাটাৰফিল্ডে ১৮৭৫ চনত প্ৰকাশিত ১৮৭১–৭২ চনৰ ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ লোকপিয়ল-সম্পৰ্কীয় স্মাৰকত অসমীয়াসকলে বঙালী ভাষাৰ সৈতে যথেষ্ট সাদৃশ্য থকা এটা ভাষা কয় আৰু তেওঁলোকৰ মাজত ইণ্ড-চীনা জনগোষ্ঠীৰ মিশ্ৰণ আছে বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |location=London |year=1875 |page=19 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/ |quote=...speak a language very similar to Bengali, but have a large mixture of Indo-Chinese blood...}}</ref> ==সংজ্ঞা আৰু পৰিচয়== অসমীয়া জাতিৰ সংজ্ঞা ঐতিহাসিকভাৱে পৰিৱৰ্তনশীল আৰু ৰাজনৈতিকভাৱে বিতৰ্কিত। অসম এখন বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় ৰাজ্য হোৱা বাবে সকলো বাসিন্দাকে একেটা জাতিগত বা ভাষিক পৰিচয়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব নোৱাৰি। বিশেষকৈ ১৯৮৫ চনৰ [[অসম চুক্তি]]ৰ ষষ্ঠ দফা ৰূপায়ণৰ ক্ষেত্ৰত ''অসমীয়া লোক''ৰ সংজ্ঞা নিৰ্ধাৰণ কৰাটো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় হৈ পৰিছে। এই দফাত অসমীয়া লোকসকলৰ সাংস্কৃতিক, সামাজিক আৰু ভাষিক পৰিচয় তথা ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ উদ্দেশ্যে সাংবিধানিক, আইনগত আৰু প্ৰশাসনিক সুৰক্ষা প্ৰদানৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news |title=Assamese People definition rocks Assembly |work=The Hindu |date=1 April 2015 |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/assamese-people-definition-rocks-assembly/article7055297.ece}}</ref> ২০০০ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত [[সদৌ অসম ছাত্ৰ সন্থা]]ই ১৯৫১ চনৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় নাগৰিকপঞ্জী]]ত নাম থকা ব্যক্তি আৰু তেওঁলোকৰ বংশধৰসকলক অসমীয়া হিচাপে গণ্য কৰাৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছিল। অৱশ্যে এইটো সংগঠনটোৰ প্ৰস্তাৱিত সংজ্ঞা আছিল, সৰ্বজনস্বীকৃত বা চূড়ান্ত আইনগত সংজ্ঞা নহয়।<ref>{{cite news |last=Hussain |first=Wasbir |title=Of Natives and Aliens |work=The Hindu |date=24 April 2000 |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-miscellaneous/tp-others/of-natives-and-aliens/article28013077.ece}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ক বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা ঐতিহাসিক একীভূতকৰণ আৰু ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা''ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=355}}</ref> ==অসমীয়া জাতি গঠনৰ ইতিহাস== অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয় কোনো এখন নিৰ্দিষ্ট ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা বা একক সামৰিক সংঘাতৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা নাছিল। ইয়াৰ বিকাশ ঘটিছিল [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]ৰ বিভিন্ন জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় জনগোষ্ঠীৰ মাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি চলা সামাজিক, ভাষিক, সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় আদান-প্ৰদানৰ মাজেৰে। আঞ্চলিক ৰাজ্যসমূহৰ প্ৰতিষ্ঠা, স্থায়ী কৃষিৰ সম্প্ৰসাৰণ, আন্তঃবিবাহ, হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ বিস্তাৰ আৰু উমৈহতীয়া কথিত ভাষাৰ বিকাশে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীক ক্ৰমে এক বৃহত্তৰ সমাজৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিছিল। সমাজবিজ্ঞানী চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'') হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছে, য'ত জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় উভয় গোটেই অসমীয়া সমাজ গঠনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–356}}</ref> ===অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি=== অসমীয়া ভাষিক আৰু সাহিত্যিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি মধ্যযুগৰ প্ৰথমাৰ্ধতে গঢ় লৈ উঠিছিল। চতুৰ্দশ শতিকালৈকে [[অসমীয়া ভাষা]] বিভিন্ন আঞ্চলিক ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত সাহিত্য ৰচনাৰ এটা মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হৈছিল। [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]] আৰু আন কবিসকলে সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে মধ্য অসমৰ এজন [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সাহিত্যৰ ইতিহাসবিদ সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, চতুৰ্দশ শতিকাৰ পৰা সংৰক্ষিত এই সাহিত্যিক নিদৰ্শনসমূহে সেই সময়লৈকে অসমীয়া ভাষা সাহিত্যিক প্ৰকাশৰ এটা শক্তিশালী মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে। সেয়েহে আহোম ৰাজদৰবাৰত অসমীয়া ভাষা গ্ৰহণ কৰাৰ বহু আগৰ পৰাই কমতা আৰু কছাৰী ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত এক আঞ্চলিক সাহিত্যিক সংস্কৃতি গঢ় লৈ উঠিছিল।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |publisher=Harrassowitz |year=1976 |pages=45–50}}</ref> একেসময়তে পূব অসমতো সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় একীভূতকৰণৰ এটা সমান্তৰাল প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। উজনি অসমত আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক প্ৰাধান্য প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ পূৰ্বেই [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ প্ৰসাৰ ঘটিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰসমূহৰ পৰা দূৰত অৱস্থিত হ'লেও আহোমসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বেই চুতীয়া ৰাজ্যত হিন্দুকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=357}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে চুতীয়া সমাজত এটা স্তৰবিভক্ত হিন্দু সামাজিক ব্যৱস্থা গঢ় লৈ উঠিছিল। ঐতিহাসিক বিৱৰণসমূহ অনুসৰি, সেই সময়ত চুতীয়া ৰাজ্যত [[ব্ৰাহ্মণ]], কায়স্থ, [[কলিতা]] আৰু দৈৱজ্ঞ বা গণক আদি সামাজিক গোটৰ উপস্থিতি আছিল।<ref>{{cite book |last=Baruah |first=Swarnalata |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |location=New Delhi |year=1985 |page=230}}</ref><ref>{{cite book |last=Gogoi |first=Jahnabi |title=Agrarian System of Medieval Assam |publisher=Concept Publishing Company |year=2002 |page=21}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ [[একশৰণ নামধৰ্ম]] আন্দোলনৰ পূৰ্বেও পূব অসমত বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ উপস্থিতি আছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাৰ চুতীয়া তাম্ৰশাসনসমূহত বৈষ্ণৱ ব্ৰাহ্মণ আৰু বাসুদেৱৰ ভক্ত হিচাপে পৰিচিত ভূমিদান গ্ৰহীতাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজদৰবাৰ আৰু গ্ৰাম্য সমাজত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ উপস্থিতিৰ ইংগিত দিয়ে।<ref>{{cite journal |last=Shin |first=Jae-Eun |title=Descending from Demons, Ascending to Kshatriyas: Genealogical Claims and Political Process in Pre-modern Northeast India, the Chutiyas and the Dimasas |journal=The Indian Economic and Social History Review |volume=57 |issue=1 |year=2020 |pages=51–56 |doi=10.1177/0019464619894134}}</ref> পৰৱৰ্তী বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাসমূহতো [[শদিয়া]] আৰু কুণ্ডিলক বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ প্ৰাচীন কেন্দ্ৰ হিচাপে স্মৰণ কৰা হৈছে। ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰাত চুতীয়া ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত শদিয়াত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন আৰু স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ বিৱৰণ পোৱা যায়।{{efn|ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰা অনুসৰি, দুজন চুতীয়া ৰাজকুমাৰে নবদ্বীপত অধ্যয়ন কৰাৰ সময়ত কনৌজৰ শংকৰ্ষণ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণৰ সৈতে পৰিচিত হৈছিল। দেশলৈ উভতি অহাৰ পিছত জ্যেষ্ঠ ৰাজকুমাৰজনে শংকৰ্ষণ আৰু কেইবাটাও বৃত্তিজীৱী পৰিয়ালক শদিয়ালৈ আনি ঘাৰমৰা নদীৰ পাৰত এটা বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন কৰিছিল। প্ৰতিষ্ঠানটোক ভূমি, সেৱক আৰু বিষ্ণুৰ প্ৰতিমা দান কৰা হৈছিল। শংকৰ্ষণৰ উত্তৰাধিকাৰীসকলে পাঁচ পুৰুষলৈকে শদিয়াত থাকি চুতীয়া, দেউৰী, মিৰি আৰু আবৰসকলৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। আহোমসকলে চুতীয়া ৰাজ্য জয় কৰাৰ পিছত প্ৰতিষ্ঠানটো স্থানান্তৰিত হয় বুলি এই পৰম্পৰাত উল্লেখ আছে।<ref>{{cite journal |last1=Gogoi |first1=Himadri |last2=Dutta |first2=Tarun |title=Gharmora Satra and Its Archive |journal=Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry |volume=12 |issue=8 |year=2021 |pages=8018–8019}}</ref>}} কুণ্ডিলৰ সৈতে বদলা পদ্ম আতা আৰু বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষসকলৰ সম্পৰ্কৰ উল্লেখো বৈষ্ণৱ বংশাৱলীমূলক সাহিত্যত পোৱা যায়।{{efn|বদলা পদ্ম আতাৰ পূৰ্বপুৰুষসকল কুণ্ডিল বা কুণ্ডিলনগৰত বাস কৰিছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত পৰিয়ালটোৰ এটা শাখা নাৰায়ণপুৰ অঞ্চললৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor-last=Neog |editor-first=Maheswar |title=গুৰু চৰিত কথা |publisher=Lawyers Book Stall |year=1999 |page=373 |language=as}}</ref><ref>{{cite book |last=Dev Goswami |first=Narayan Chandra |title=Satriya Sanskritir Swarnarekha: Mahapurush Sri Sri Badula Padma Ata |publisher=Lawyers Book Stall |year=1984 |page=810}}</ref> ৰামানন্দ দ্বিজৰ ''শ্ৰীশ্ৰী বংশীগোপাল দেৱৰ চৰিত্ৰ''ত বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষ হৰিবৰক ''কুণ্ডিল গোষ্ঠী''ৰ লোক হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor1-last=Barua |editor1-first=Birinchi Kumar |editor2-last=Neog |editor2-first=Maheswar |title=Harivara Vipra's Babrubahnar Yuddha and Tamradhwajar Yuddha |publisher=Gauhati University |year=1960}}</ref>}} আনহাতে ''আদি চৰিত'' আৰু ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত''ত কুণ্ডিলৰ পৰা বাসুদেৱৰ প্ৰতিমা অনাৰ বিৱৰণ আছে।{{efn|''আদি চৰিত''ত [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]]ে কুণ্ডিলনগৰ ভ্ৰমণ কৰি তাৰ পৰা বাসুদেৱৰ এটা প্ৰতিমা লৈ অহাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite book |title=আদি চৰিত বা লক্ষ্মীপুৰৰ আদিম বুৰঞ্জী |author=মাধৱদেৱৰ নামত প্ৰচলিত |publisher=ভাৰতচন্দ্ৰ দাস |location=গুৱাহাটী |year=1928 |page=91 |url=https://as.wikisource.org/wiki/পৃষ্ঠা:আদিচৰিত.djvu/৯১ |language=as}}</ref> ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত'' অনুসৰি, [[জয়ধ্বজ সিংহ]]ই পৰৱৰ্তী সময়ত কুণ্ডিলৰ পৰা আন এটা বাসুদেৱ প্ৰতিমা আনি দামোদৰ ঠাকুৰৰ নৰুৱা সত্ৰত স্থাপন কৰাইছিল। এই সত্ৰখন বৰ্তমান ঢকুৱাখনাৰ [[বাসুদেৱ থান]] নামেৰে পৰিচিত।<ref>{{cite journal |last=Chutia |first=Manas |title=Vasudev Than Narowa Satra—in Historical Perspective |journal=Review of Research |volume=8 |issue=8 |date=May 2019 |pages=2–3 |url=https://oldror.lbp.world/UploadedData/11719.pdf}}</ref>}} এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজ্যত ব্ৰাহ্মণ্য, বৈষ্ণৱ আৰু স্থানীয় জনজাতীয় ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ সহাৱস্থানৰ কথা সূচায়। ইতিহাসবিদ ৰমেশ বুঢ়াগোহাঁয়েও পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া জাতি গঠনত [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদানৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। তেওঁৰ মতে, আহোম ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত চুতীয়াসকলৰ অন্তৰ্ভুক্তি আৰু তেওঁলোকৰ দক্ষ শিল্পী, কাৰিকৰ তথা প্ৰশাসনিক বিষয়াসকলৰ সংযোজনে পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজ্য গঠনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভিত্তি প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Buragohain |first=Ramesh |title=State Formation in Early Mediaeval Assam: A Case Study of the Chutiya State |url=http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20%28R%20Buragohain%29.pdf |date=2013 |page=122 |quote=They greatly contributed to the emerging political system of the time. With the pace of assimilations and acculturations under the hegemony of the Ahoms, they, in fact provided the much needed base for the birth of a greater broad-based Assamese state after the Ahoms in course of time. |archive-url=https://web.archive.org/web/20200916232253/http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20(R%20Buragohain).pdf |archive-date=16 September 2020 |url-status=live}}</ref> সেয়েহে আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক উত্থানৰ পূৰ্বেই চুতীয়া আৰু কমতা ৰাজ্যত অসমীয়া ভাষা, সাহিত্য আৰু ধৰ্মীয় বিকাশৰ বিভিন্ন প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল, যিসমূহে পৰৱৰ্তী অসমীয়া সমাজ গঠনত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ===বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ভূমিকা=== ষোড়শ শতিকাৰ পৰা [[একশৰণ নামধৰ্ম]]ই ইতিমধ্যে বিকশিত হৈ থকা অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিসৰক এক বৃহত্তৰ প্ৰতিষ্ঠানগত ভিত্তি প্ৰদান কৰে। [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]], [[মাধৱদেৱ]] আৰু তেওঁলোকৰ অনুগামীসকলৰ অসমীয়া আৰু [[ব্ৰজাৱলী ভাষা|ব্ৰজাৱলী]] ভাষাত ৰচিত সাহিত্যৰ লগতে [[সত্ৰ]] আৰু [[নামঘৰ]]সমূহে উমৈহতীয়া উপাসনা, সাহিত্যচৰ্চা, সংগীত, নাট্যপ্ৰদৰ্শন আৰু সামাজিক জীৱনৰ কেন্দ্ৰ গঢ়ি তুলিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, নৱবৈষ্ণৱ আন্দোলনে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয় গঠনৰ ইতিপূৰ্বে আৰম্ভ হোৱা প্ৰক্ৰিয়াক অধিক শক্তিশালী আৰু সুসংহত কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=357–359}}</ref> পৰৱৰ্তী আহোম ৰজাসকলে এই ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতা কৰিলেও সত্ৰ আৰু নামঘৰসমূহ মূলত আহোম ৰাজ্যই সৃষ্টি কৰা প্ৰতিষ্ঠান নাছিল। বৈষ্ণৱ ধৰ্মগুৰু আৰু তেওঁলোকৰ শিষ্যসকলৰ কাৰ্যকলাপৰ মাজেৰে এই প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সামাজিক ভিত্তি গঢ় লৈ উঠিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাজপৃষ্ঠপোষকতা বৃদ্ধি পায়। সপ্তদশ শতিকালৈকে আহোম আৰু কোচ উভয় ৰাজ্যই বৈষ্ণৱ আন্দোলনৰ বিস্তৃত জনসমৰ্থনক নিজৰ ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাৰ সৈতে সংযুক্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। সত্ৰসমূহে ৰাজন্যবৰ্গৰ পৰা ভূমি, জনশক্তি আৰু অন্যান্য সম্পদৰ অনুদান লাভ কৰিবলৈ ধৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> ===আহোম শাসনকালত সামূহিক পৰিচয়ৰ সুসংহতকৰণ=== অসমীয়া সামূহিক পৰিচয়ৰ ৰাজনৈতিক সুসংহতকৰণত [[আহোম ৰাজ্য]]ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইতিহাসবিদ উদয়ন মিশ্ৰৰ মতে, ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে বংগৰ মুছলমান শাসকসকলৰ সৈতে হোৱা সংঘাতৰ সময়ত বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোক আহোম শাসনৰ অধীনত উমৈহতীয়া শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে সংগঠিত হোৱাৰ ফলত এক বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজনৈতিক পৰিচয় গঢ় লোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল। তেওঁৰ বিৱৰণ অনুসৰি, [[চুহুংমুং]]ৰ (১৪৯৭–১৫৩৯) শাসনকালত আহোম ৰাজ্যই আক্ৰমণ প্ৰতিহত কৰাৰ লগতে পশ্চিমৰ কমতা আৰু কামৰূপ অঞ্চললৈ সামৰিক অভিযান চলাইছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> এই ৰাজনৈতিক একত্ৰীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া [[প্ৰতাপ সিংহ]]ৰ (১৬০৩–১৬৪১) শাসনকাল আৰু পৰৱৰ্তী আহোম–মোগল সংঘাতসমূহৰ সময়ত অধিক শক্তিশালী হয়। ১৬৭১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ [[শৰাইঘাটৰ যুদ্ধ]] এই সংঘাতসমূহৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য ঘটনা আছিল। মিশ্ৰৰ মতে, বংগ আৰু মোগল অধিকৃত অঞ্চলৰ পৰা অসমলৈ অহা মুছলমান সৈনিক, শিল্পী আৰু বৃত্তিজীৱীসকলৰ একাংশও আহোম ৰাজ্যৰ সমাজ আৰু প্ৰশাসনৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। তেওঁলোকে মোগল সম্প্ৰসাৰণ প্ৰতিহত কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> একেসময়তে আহোম ৰাজদৰবাৰ আৰু প্ৰশাসনত [[আহোম ভাষা]]ৰ সৈতে অসমীয়া ভাষাৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পায়। ইতিহাসবিদ অমলেন্দু গুহৰ মতে, আহোম–মোগল সংঘাতৰ সময়ছোৱাত অসমীয়া ভাষাই প্ৰথমে আহোম ভাষাৰ সৈতে সহাৱস্থান কৰিছিল আৰু ক্ৰমে ৰাজদৰবাৰ তথা প্ৰশাসনত আহোম ভাষাৰ স্থান অধিকাৰ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |year=1983 |page=9 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963}}</ref> এইদৰে আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বিভিন্ন ভাষিক, ধৰ্মীয় আৰু জাতিগত গোটক এক অধিক সংহত ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাৰ অধীনলৈ আনিছিল। একশৰণ নামধৰ্মৰ প্ৰসাৰ আৰু আহোম ৰজাসকলৰ হিন্দুধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতাৰ ফলত সপ্তদশ–অষ্টাদশ শতিকাত বড়ো-কছাৰী জনগোষ্ঠীসমূহৰ একাংশই হিন্দুধৰ্মৰ বিভিন্ন ধাৰা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে অসমীয়া সমাজত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী, বৰ্ণহিন্দু সম্প্ৰদায়, সমতলৰ জনজাতীয় গোট আৰু অসমীয়া মুছলমানসকল অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই প্ৰাক্-ঔপনিৱেশিক বিকাশৰ মাজেৰে এটা সামূহিক ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক সমাজ গঢ় লৈ উঠিছিল। অৱশ্যে আধুনিক ৰাজনৈতিক অৰ্থত অসমীয়া জাতীয়তাবাদৰ বিকাশ ঘটিছিল ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ ঔপনিৱেশিক পৰিস্থিতিত। এই জাতীয়তাবাদৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ আছিল ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |pages=1264–1265 |jstor=4407987}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> ===জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা=== অসমীয়া সমাজৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় পৰিৱৰ্তনক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ মাধ্যমেৰে ব্যাখ্যা কৰা হৈছে। এই প্ৰক্ৰিয়াৰ দুটা উল্লেখযোগ্য দিশ আছিল ৰাজ্য গঠনৰ সৈতে জড়িত সংস্কৃতায়ন আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত একশৰণ নামধৰ্মৰ জৰিয়তে হোৱা সামাজিক স্থানান্তৰ। ====সামাজিক পৰিৱৰ্তন==== ভাৰত-আৰ্য ভাষী আৰু ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ অসমলৈ বিস্তাৰৰ লগে লগে সংস্কৃতায়ন (''Sanskritisation'') আৰু স্থানীয়কৰণ বা দেশীয়কৰণ (''Deshification'')ৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। প্ৰথম প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় জনগোষ্ঠী আৰু ধৰ্মীয় পৰম্পৰাসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য সামাজিক ব্যৱস্থাৰ কিছু উপাদান গ্ৰহণ কৰিছিল। আনহাতে দ্বিতীয় প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় বিশ্বাস, দেৱ-দেৱী আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় সংস্কৃতিকো প্ৰভাৱিত কৰিছিল। হিউ বি. আৰ্বানে এই দুই প্ৰক্ৰিয়াক পৰস্পৰ সম্পৰ্কিত ৰূপত আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |pages=233–234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, এই পৰিৱৰ্তনসমূহ [[বৰ্মন ৰাজবংশ]]ৰ সময়ৰ পৰা, বিশেষকৈ পঞ্চম–অষ্টম শতিকাত, কামৰূপৰ সামাজিক ব্যৱস্থাত দেখা গৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=356}}</ref> আৰ্বানে কামৰূপৰ বৰ্মনসকলৰ পৰা অষ্টাদশ শতিকাৰ আহোমসকললৈকে অসমৰ বহু ৰাজবংশৰ স্থানীয় বা অনা-ভাৰত-আৰ্য পটভূমি আৰু তেওঁলোকৰ ক্ৰমাগত সংস্কৃতায়নৰ কথা উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |page=234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> ৰাজবংশসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰা গ্ৰহণ কৰাৰ লগে লগে তেওঁলোকৰ অধীনস্থ সমাজৰ বিভিন্ন গোটেও এই প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। অৱশ্যে ইয়াৰ ফলত স্থানীয় ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে বিলুপ্ত হোৱা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–357}}</ref> ====একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সামাজিক স্থানান্তৰ==== ষোড়শ শতিকাত একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ প্ৰসাৰে জনজাতীয় পৰিচয়ৰ পৰা বৰ্ণভিত্তিক সামাজিক পৰিচয়লৈ স্থানান্তৰৰ এটা নতুন পথ মুকলি কৰিছিল। বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোকে সত্ৰত গুৰুৰ পৰা শৰণ বা দীক্ষা গ্ৰহণ কৰি ক্ৰমে নিজৰ কিছুমান পুৰণি আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰিছিল আৰু নতুন ধৰ্মীয় তথা সামাজিক ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই বৰ্ণনা কৰা এটা সামাজিক স্থানান্তৰৰ আৰ্হিত দীক্ষা গ্ৰহণৰ পিছতো মদ্যপানৰ অভ্যাস বজাই ৰখা ব্যক্তিক ''মদাহী'' বুলি কোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ শৰণীয়া বা সৰু কোচ, কোচ, বৰকোচ, সৰুকেওট, বৰকেওট আৰু শেষত [[কলিতা]] পৰিচয় লাভ কৰিব পাৰিছিল। এই ধাৰাবাহিকতাত [[ব্ৰাহ্মণ]]সকলক অধিক উচ্চ সামাজিক স্থানত গণ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=358}}</ref> সত্ৰসমূহৰ বহু ধৰ্মগুৰু ব্ৰাহ্মণ গোস্বামী আছিল যদিও কিছুমান গোস্বামী পৰিয়াল পূৰ্বতে কায়স্থ আছিল। আনহাতে কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ জনজাতীয় বা সামাজিকভাৱে নিম্ন স্থানত গণ্য হোৱা গোটৰ সদস্য আছিল। শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজেৰে চুতীয়া, বৰাহী, মৰাণ, দেউৰী আৰু কছাৰীসকলৰ একাংশ ক্ৰমে সংস্কৃতায়িত অসমীয়া কৃষিজীৱী সমাজৰ সৈতে একীভূত হোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। বিশেষকৈ উজনি অসম আৰু কিছু পৰিমাণে মধ্য অসমত এই প্ৰক্ৰিয়া দৃশ্যমান আছিল। অৱশ্যে এই জনগোষ্ঠীসমূহে নিজৰ পূৰ্বৰ সকলো আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ মৰাণ, কৈৱৰ্ত, চণ্ডাল আৰু তাঁতী সম্প্ৰদায়ৰ লোক আছিল বুলিও উল্লেখ পোৱা যায়। নৃতত্ত্ববিদ অড্ৰে কেণ্টলীৰ মতে, শংকৰদেৱে মুছলমান, কৈৱৰ্ত, নগা আৰু গাৰো সম্প্ৰদায়ৰ লোককো ধৰ্মীয় গুৰুৰ দায়িত্ব প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Cantlie |first=Audrey |title=The Assamese: Religion, Caste and Sect in an Indian Village |publisher=Curzon Press |year=1984 |page=177}}</ref> ==স্বাধীনতা-উত্তৰ কালত অসমীয়া জাতি== ইংৰাজসকল অসমৰ পৰা যোৱাৰ পাচত অসমতো বহুতো পৰিৱৰ্তন ঘটিল। প্ৰতিটো প্ৰধান পাৰ্বত্য গোষ্ঠীয়ে অসমৰ পৰা আঁতৰি গৈ নিজৰ নিজৰ সুকীয়া ৰাজ্য স্থাপন কৰিলে। লগে লগে অসমীয়া জাতিৰ প্ৰসাৰতাটো ইয়াৰ স্পষ্ট প্ৰভাৱ পৰিল। অসম বুলি থাকিলগৈ পাতল জনবসতিৰে মিকিৰ পাহাৰ (বৰ্তমানৰ কাৰ্বি আংলং)আৰু উত্তৰ কাছাৰ অঞ্চল, কাছাৰ জিলা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক উপত্যকাকে বুজায়। অসমৰ কোনো এটা [[খিলঞ্জীয়া লোক|খিলঞ্জীয়া জনগোষ্ঠী]] মানুহে অসমীয়া জাতিৰ মানুহ। <ref> অসম অভিধান, শান্তনু কৌশিক বৰুৱা, বনলতা,২০০১,পৃষ্ঠা-২৬-২৯ (১)</ref> ==অসমীয়া জাতিত ভাঙোন== মূলতঃ ছবছৰীয়া অসম আন্দোলনৰ পাচৰ সময়ছোৱাৰ পৰাই অসমীয়া জাতিৰ ৰাজহাড়স্বৰূপ জনগোষ্ঠীসমূহৰৰ মাজত বিভিন্ন ধৰণৰ অসন্তুষ্টিয়ে গা কৰি উঠিছে। ফলস্বৰূপে তেওঁলোকে অসমীয়া জাতি ৰূপে নিজৰ পৰিচয় পৰিত্যাগ কৰি নিজস্ব স্বকীয় জনগোষ্ঠীয় পৰিচয় দিবলৈ আগ্ৰহী হৈ উঠিছে। তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক অনগ্ৰসৰতা আৰু কিছুমান সুবিধাবাদী ৰাজনীতিবিদৰ কাৰুকাৰ্যই এইক্ষেত্ৰত যথেষ্ট পৰিমাণে উদগণি জগাই আহিছে। অৱশ্যে অসমৰ কেইবাজনো ৰাজনৈতিক নেতাই কৰা অদূৰদৰ্শী আৰু অপৰিপক্ব সিদ্ধান্তসমূহেও এই ভাঙোনত অৰিহনা যোগাইছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==টোকা== {{notelist}} ==উৎস প্ৰসংগ== #Baruah, Sanjib (1994). "'Ethnic' Conflict as State—Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism". Modern Asian Studies. 28 (3): 649–671. doi:[[doi:10.1017/S0026749X00011896|10.1017/S0026749X00011896]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/313047 313047]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:144065698 144065698]. #Cantile, Audrey (1984). The Assamese. Curzon Press. #Deka, Harekrishna (2005). "The Assamese Mind: contours of a landscape". India International Centre Quarterly. 32 (2/3): 189–202. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/23006027 23006027]. #Grierson, G A, ed. (1903). [https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463#page/1/mode/1up Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family Eastern Group]. Vol. V. #Guha, Amalendu (December 1983), [https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/bitstream/123456789/3259/1/OP_64_The_ahom_political_system.pdf "The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)"] (PDF), Social Scientist, 11 (12): 3–34, doi:10.2307/3516963, JSTOR 3516963 #Guha, Amalendu (1984). "Nationalism: Pan-Indian and Regional in a Historical Perspective". Social Scientist. 12 (2): 42–65. doi:[[doi:10.2307/3517093|10.2307/3517093]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/3517093 3517093]. #Misra, Udayon (1999). "Immigration and Identity Transformation in Assam". Economic and Political Weekly. 34 (21): 1264–1271. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/4407987 4407987]. #Sharma, Chandan Kumar (2009). "Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity". In Medhi, B.K (ed.). Tribes of North-East India: Issues and Challenges. Delhi: Omsons Publications. pp. 354–366. #Urban, Hugh B. (2011). [https://www.researchgate.net/publication/270529066 "The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam"]. The Journal of Hindu Studies. 4 (3): 231–247. doi:[[doi:10.1093/jhs/hir034|10.1093/jhs/hir034]]. ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:অসম]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সামাজিক সম্প্ৰদায়সমূহ]] 8kuof97kqs7mg3bf9w1a6a6h00y6hlp 646542 646541 2026-10-22T15:52:49Z Ananya Taye 28065 avoided duplication 646542 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group |group = অসমীয়া জাতি |native_name = অসমীয়া {{unicode|Assamese}} |population = ১৩,২৬৮,৪৮৪ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>{{cite web|url=http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |title=Archived copy |accessdate=2016-05-17 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160609213014/http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |archivedate=2016-06-09 |df= }}</ref> |region1 = {{flag|India}} |pop1 = ১৩,১৩৩,২৩৭ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160907221310/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece |date=2016-09-07 }} Less than 50 per cent Assamese speakers in Assam, The Hindu, January 9, 2008.</ref> |ref1 = |region2 = {{flag|Bangladesh}} |pop2 = ২২,৪৫৬ (২০০১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref2 = |region3 = {{flag|Bhutan}} |pop3 = ৫৪,২৬৮ (২০১১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref3 = |region4 = |pop4 = |ref4 = |region5 = |pop5 = |ref5 = |region6 = |pop6 = |ref6 = |region7 = |pop7 = |ref7 = |region8 = |pop8 = |ref8 = |region9 = |pop9 = |ref9 = |region10 = |pop10 = |ref10 = |languages = [[File:Assamese Bengali letter A (red).png|15px]] [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (''<small>[[কামৰূপী উপভাষা|কামৰূপী]], [[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]], [[দেৱান উপভাষা|দেৱান]], [[নলবৰীয়া উপভাষা|নলবৰীয়া]] আদি উপভাষা</small>'') |religions = ''সংখ্যাগুৰু:'' [[File:Om.svg|17px]] [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] (প্ৰধানকৈ''[[File:Sankaradeva.jpg|17px]][[একশৰণ নাম ধৰ্ম]]) [[অসমৰ জনজাতীয় ধৰ্ম]]: • [[ফুৰালুঙ ধৰ্ম]] •[[File:Flag of Donyi-Polo.svg|17px]] [[ডনি পল]] •[[File:Bathouism flag.svg|17px]] [[বাথৌ ধৰ্ম]] •তিৱা জনজাতীয় ধৰ্ম ''অন্যান্য:''[[File:Allah-green.svg|17px]] [[ইছলাম]] • [[File:Christianity Symbol.svg|17px]] [[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম|খ্ৰীষ্টান]] • [[File:Khanda.svg|17px]] [[শিখ ধৰ্ম|শিখ]]<ref>{{cite web |last1=Mar 14 |first1=Yudhvir Rana / TNN / |title=Mission roots brings Assamese Sikhs to Punjab {{!}} India News - Times of India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Mission-roots-brings-Assamese-Sikhs-to-Punjab/articleshow/4262528.cms |website=The Times of India |language=en}}</ref> |related = [[চীনা-তিব্বতীয়]] ([[বড়ো-কছাৰী]], [[টানি জাতি]], [[কাৰ্বি]]), [[টাই জাতি]], [[আৰ্য-ভাৰতীয়]], অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক |footnotes = }} '''অসমীয়া জাতি''' হৈছে প্ৰধানকৈ [[অসমীয়া ভাষা]]ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এক সামাজিক-জাতিগত আৰু ভাষিক সম্প্ৰদায়।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |page=190}}</ref> এই পৰিচয় ঐতিহাসিকভাৱে বিভিন্ন ভাষিক আৰু জাতিগত জনগোষ্ঠীৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক একীভূতকৰণৰ ফলত গঢ় লৈ উঠিছে। ইয়াৰ গঠনত অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক, চীনা-তিব্বতীয়, ভাৰত-আৰ্য আৰু টাই ভাষা-পৰিয়ালৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীসমূহে ভূমিকা পালন কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে এই ঐতিহাসিক একীভূতকৰণক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=354–366}}</ref> ''অসমীয়া জাতি'' আৰু ''অসমৰ বাসিন্দাসকল'' সম্পূৰ্ণ সমাৰ্থক ধাৰণা নহয়। ''অসমৰ বাসিন্দা'' বুলিলে ৰাজ্যখনত বসবাস কৰা সকলো ভাষিক আৰু জাতিগত সম্প্ৰদায়ৰ লোকক বুজোৱা হয়; আনহাতে ''অসমীয়া জাতি'' বুলিলে ঐতিহাসিকভাৱে বিকশিত হোৱা এক উমৈহতীয়া ভাষিক, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ক বুজোৱা হয়। এই পৰিচয়ৰ সৈতে প্ৰধানকৈ অসমীয়া ভাষাৰ সম্পৰ্ক থাকিলেও ইয়াক কেৱল এটা বংশগত জনগোষ্ঠীৰ মাজত সীমাবদ্ধ কৰিব নোৱাৰি। অৱশ্যে অসমৰ বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় সমাজত ''অসমীয়া'' পৰিচয়ৰ পৰিসৰ আৰু সংজ্ঞাক লৈ ঐতিহাসিক আৰু ৰাজনৈতিক মতভেদ আছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয়ৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ হৈছে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]। ২০১১ চনৰ ভাৰতৰ ভাষাভিত্তিক লোকপিয়ল অনুসৰি, দেশখনত অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা আছিল ১,৫৩,১১,৩৫১ গৰাকী। ইয়াৰে ১,৫০,৯৭,২৫৭ গৰাকী অসমত বাস কৰিছিল, যি ৰাজ্যখনৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৪৮.৩৮ শতাংশ।<ref>{{cite web |title=Abstract of Speakers' Strength of Languages and the Mother Tongues – 2011 |publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India |url=https://censusindia.gov.in/2011Census/C-16_25062018_NEW.pdf}}</ref> এই পৰিসংখ্যা অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা; ইয়াক অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ধাৰী সকলো লোকৰ সুনিৰ্দিষ্ট জনসংখ্যা হিচাপে গণ্য কৰিব নোৱাৰি। ==নাম== প্ৰথম অৱস্থাত ''অসম'' বা ''আছাম'' নামটো [[আহোম ৰাজ্য]] আৰু [[আহোম জনগোষ্ঠী]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। পাছলৈ আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ এক বৃহৎ অংশ জয় কৰাৰ লগে লগে এই নামটোৰ প্ৰচলন বৃদ্ধি পায়। ''অসম'' নামৰ সৈতে অসমীয়া ভাষাৰ ''-ীয়া'' প্ৰত্যয় যোগ হৈ পৰৱৰ্তী সময়ত অসম ৰাজ্যৰ বাসিন্দাসকলক ''অসমীয়া'' বুলি জনা যায়।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en}}</ref> ইংৰাজী ''Assamese'' শব্দটো ''Assam'' নামৰ পৰা গঠিত, য'ত ''-ese'' প্ৰত্যয়টোৱে কোনো অঞ্চলৰ ভাষা বা বাসিন্দাক বুজায়। ইংৰাজী ''Assam'' নামটো জন ভান লিনেনে ১৬৬১ চনত প্ৰস্তুত কৰা আৰু ১৬৬২ চনত প্ৰকাশিত এখন মানচিত্ৰত [[আহোম ৰাজ্য]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Map of Bengale |url=http://www.indiawijzer.nl/links/assam/map_of_bengale.jpg |website=Indiawijzer.nl}}</ref> ফ্ৰান্সিছ হেমিল্টনে ১৮০৭ৰ পৰা ১৮১৪ চনৰ ভিতৰত কৰা অসম ভ্ৰমণৰ বিৱৰণত ''Original Assamese'' শব্দটো [[আহোম ভাষা]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Hamilton |first=Francis |title=An Account of Assam |location=Gauhati |date=1963 |url=https://ia801402.us.archive.org/28/items/in.ernet.dli.2015.461953/2015.461953.An-Account.pdf |page=7 |language=en}}</ref> ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক প্ৰশাসন আৰু ভাষাতাত্ত্বিক সাহিত্যত ''Assamese'' শব্দটো অসমীয়া ভাষা, ভাষাভাষী জনগোষ্ঠী আৰু অসমৰ জনসমষ্টিক বুজাবলৈ ব্যৱহৃত হৈছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Grierson |editor-first=G. A. |title=Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family, Eastern Group |volume=V |year=1903 |page=393 |url=https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463}}</ref> যদিও ''অসমীয়া'' নামটোৰ ঐতিহাসিক উৎপত্তি আহোম ৰাজ্যৰ সৈতে জড়িত, বৰ্তমান এই নামেৰে পৰিচিত ভাষাটোৰ সাহিত্যিক বিকাশ আহোম ৰাজদৰবাৰত ইয়াৰ প্ৰচলনৰ পূৰ্বেই আৰম্ভ হৈছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাত [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]] আৰু [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]]ই সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে, মধ্য অসমৰ কছাৰী শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, এই সাহিত্যিক নিদৰ্শনসমূহে তেতিয়ালৈকে অসমীয়া ভাষা এক বিকশিত সাহিত্যিক মাধ্যম হিচাপে প্ৰতিষ্ঠিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |year=1976 |pages=45–50}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত ''অসমীয়া'' পৰিচয়ৰ পৰিসৰ কেৱল আহোম জনগোষ্ঠীৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নাথাকি এক বিস্তৃত ভাষিক আৰু আঞ্চলিক পৰিচয়লৈ সম্প্ৰসাৰিত হয়। এই পৰিচয়ৰ ঐতিহাসিক বিকাশত [[কমতা ৰাজ্য|কমতা]], [[কোচ ৰাজ্য|কোচ]], [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] আৰু [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত অঞ্চলসমূহৰ ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰায়ো ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইয়াৰে কিছুমান অঞ্চল আহোম শাসনৰ স্থায়ী অধীনলৈ অহা নাছিল যদিও সেইবোৰত অসমীয়া বা সম্পৰ্কিত আঞ্চলিক ভাষাৰূপৰ প্ৰচলন আছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত বিভিন্ন জনগোষ্ঠীয়ে অসমীয়াক মাতৃভাষা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–359}}</ref> হৰেকৃষ্ণ ডেকাৰ মতে, বৰ্তমানৰ ''অসমীয়া'' নামটো প্ৰচলিত হোৱাৰ পূৰ্বেই ভাষা আৰু সাহিত্যই এক উমৈহতীয়া সাংস্কৃতিক পৰিচয় গঢ়াত ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |pages=189–202}}</ref> ইতিহাসবিদ য়াছমিন শইকীয়াৰ মতে, প্ৰাক্‌ঔপনিৱেশিক আহোম ৰাজ্যৰ বুৰঞ্জীসমূহত ৰজাৰ অধীনৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সামূহিক পৰিচয় কোনো এক নিৰ্দিষ্ট জাতিগত নামৰ পৰিৱৰ্তে টাই ভাষাত ''কুন-হাও'' (kun-how) আৰু অসমীয়া ভাষাত ''আমি'' (ami) ৰূপে প্ৰকাশ পাইছিল। ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ সময়ত ''Assamese'' নামটোক এক সামূহিক পৰিচয় হিচাপে গ্ৰহণ আৰু পুনৰসংজ্ঞায়িত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত [[মণিৰাম দেৱান]] আৰু [[আনন্দৰাম ঢেকিয়াল ফুকন]]ৰ দৰে স্থানীয় বুদ্ধিজীৱীসকলে ভূমিকা পালন কৰিছিল। তেওঁলোকে অসমীয়াসকলক কেৱল এটা নিৰ্দিষ্ট জনগোষ্ঠী হিচাপে নহয়, বৰং অসমীয়া ভাষা আৰু পাৰস্পৰিক সামাজিক সম্পৰ্কৰ দ্বাৰা সংযুক্ত হিন্দু আৰু অনা-হিন্দু জনগোষ্ঠীৰ এক মিশ্ৰিত সমাজ হিচাপে উপস্থাপন কৰিছিল। এইদৰে ঔপনিৱেশিক যুগত ''অসমীয়া'' নামটোৰ ভাষিক আৰু সামূহিক পৰিচয়সূচক অৰ্থই বিশেষ গুৰুত্ব লাভ কৰে।<ref>{{cite journal |last=Saikia |first=Yasmin |title=The Tai-Ahom Connection |journal=Seminar |issue=550 |year=2005 |url=https://www.india-seminar.com/2005/550/550%20yasmin%20saikia.htm}}</ref> ঔপনিৱেশিক বিৱৰণসমূহতো ''Assamese'' শব্দটো ভাষাৰ লগতে অঞ্চলটোৰ জনসমষ্টিক বুজাবলৈ ব্যৱহৃত হৈছিল। হেনৰি ৱাটাৰফিল্ডে ১৮৭৫ চনত প্ৰকাশিত ১৮৭১–৭২ চনৰ ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ লোকপিয়ল-সম্পৰ্কীয় স্মাৰকত অসমীয়াসকলে বঙালী ভাষাৰ সৈতে যথেষ্ট সাদৃশ্য থকা এটা ভাষা কয় আৰু তেওঁলোকৰ মাজত ইণ্ড-চীনা জনগোষ্ঠীৰ মিশ্ৰণ আছে বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |location=London |year=1875 |page=19 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/ |quote=...speak a language very similar to Bengali, but have a large mixture of Indo-Chinese blood...}}</ref> ==সংজ্ঞা আৰু পৰিচয়== অসমীয়া জাতিৰ সংজ্ঞা ঐতিহাসিকভাৱে পৰিৱৰ্তনশীল আৰু ৰাজনৈতিকভাৱে বিতৰ্কিত। অসম এখন বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় ৰাজ্য হোৱা বাবে সকলো বাসিন্দাকে একেটা জাতিগত বা ভাষিক পৰিচয়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব নোৱাৰি। বিশেষকৈ ১৯৮৫ চনৰ [[অসম চুক্তি]]ৰ ষষ্ঠ দফা ৰূপায়ণৰ ক্ষেত্ৰত ''অসমীয়া লোক''ৰ সংজ্ঞা নিৰ্ধাৰণ কৰাটো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় হৈ পৰিছে। এই দফাত অসমীয়া লোকসকলৰ সাংস্কৃতিক, সামাজিক আৰু ভাষিক পৰিচয় তথা ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ উদ্দেশ্যে সাংবিধানিক, আইনগত আৰু প্ৰশাসনিক সুৰক্ষা প্ৰদানৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news |title=Assamese People definition rocks Assembly |work=The Hindu |date=1 April 2015 |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/assamese-people-definition-rocks-assembly/article7055297.ece}}</ref> ২০০০ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত [[সদৌ অসম ছাত্ৰ সন্থা]]ই ১৯৫১ চনৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় নাগৰিকপঞ্জী]]ত নাম থকা ব্যক্তি আৰু তেওঁলোকৰ বংশধৰসকলক অসমীয়া হিচাপে গণ্য কৰাৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছিল। অৱশ্যে এইটো সংগঠনটোৰ প্ৰস্তাৱিত সংজ্ঞা আছিল, সৰ্বজনস্বীকৃত বা চূড়ান্ত আইনগত সংজ্ঞা নহয়।<ref>{{cite news |last=Hussain |first=Wasbir |title=Of Natives and Aliens |work=The Hindu |date=24 April 2000 |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-miscellaneous/tp-others/of-natives-and-aliens/article28013077.ece}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ক বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা ঐতিহাসিক একীভূতকৰণ আৰু ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা''ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=355}}</ref> ==অসমীয়া জাতি গঠনৰ ইতিহাস== অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয় কোনো এখন নিৰ্দিষ্ট ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা বা একক সামৰিক সংঘাতৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা নাছিল। ইয়াৰ বিকাশ ঘটিছিল [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]ৰ বিভিন্ন জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় জনগোষ্ঠীৰ মাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি চলা সামাজিক, ভাষিক, সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় আদান-প্ৰদানৰ মাজেৰে। আঞ্চলিক ৰাজ্যসমূহৰ প্ৰতিষ্ঠা, স্থায়ী কৃষিৰ সম্প্ৰসাৰণ, আন্তঃবিবাহ, হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ বিস্তাৰ আৰু উমৈহতীয়া কথিত ভাষাৰ বিকাশে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীক ক্ৰমে এক বৃহত্তৰ সমাজৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিছিল। সমাজবিজ্ঞানী চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'') হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছে, য'ত জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় উভয় গোটেই অসমীয়া সমাজ গঠনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–356}}</ref> ===অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি=== অসমীয়া ভাষিক আৰু সাহিত্যিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি মধ্যযুগৰ প্ৰথমাৰ্ধতে গঢ় লৈ উঠিছিল। চতুৰ্দশ শতিকালৈকে [[অসমীয়া ভাষা]] বিভিন্ন আঞ্চলিক ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত সাহিত্য ৰচনাৰ এটা মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হৈছিল। [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]] আৰু আন কবিসকলে সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে মধ্য অসমৰ এজন [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সাহিত্যৰ ইতিহাসবিদ সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, চতুৰ্দশ শতিকাৰ পৰা সংৰক্ষিত এই সাহিত্যিক নিদৰ্শনসমূহে সেই সময়লৈকে অসমীয়া ভাষা সাহিত্যিক প্ৰকাশৰ এটা শক্তিশালী মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে। সেয়েহে আহোম ৰাজদৰবাৰত অসমীয়া ভাষা গ্ৰহণ কৰাৰ বহু আগৰ পৰাই কমতা আৰু কছাৰী ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত এক আঞ্চলিক সাহিত্যিক সংস্কৃতি গঢ় লৈ উঠিছিল।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |publisher=Harrassowitz |year=1976 |pages=45–50}}</ref> একেসময়তে পূব অসমতো সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় একীভূতকৰণৰ এটা সমান্তৰাল প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। উজনি অসমত আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক প্ৰাধান্য প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ পূৰ্বেই [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ প্ৰসাৰ ঘটিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰসমূহৰ পৰা দূৰত অৱস্থিত হ'লেও আহোমসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বেই চুতীয়া ৰাজ্যত হিন্দুকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=357}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে চুতীয়া সমাজত এটা স্তৰবিভক্ত হিন্দু সামাজিক ব্যৱস্থা গঢ় লৈ উঠিছিল। ঐতিহাসিক বিৱৰণসমূহ অনুসৰি, সেই সময়ত চুতীয়া ৰাজ্যত [[ব্ৰাহ্মণ]], কায়স্থ, [[কলিতা]] আৰু দৈৱজ্ঞ বা গণক আদি সামাজিক গোটৰ উপস্থিতি আছিল।<ref>{{cite book |last=Baruah |first=Swarnalata |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |location=New Delhi |year=1985 |page=230}}</ref><ref>{{cite book |last=Gogoi |first=Jahnabi |title=Agrarian System of Medieval Assam |publisher=Concept Publishing Company |year=2002 |page=21}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ [[একশৰণ নামধৰ্ম]] আন্দোলনৰ পূৰ্বেও পূব অসমত বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ উপস্থিতি আছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাৰ চুতীয়া তাম্ৰশাসনসমূহত বৈষ্ণৱ ব্ৰাহ্মণ আৰু বাসুদেৱৰ ভক্ত হিচাপে পৰিচিত ভূমিদান গ্ৰহীতাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজদৰবাৰ আৰু গ্ৰাম্য সমাজত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ উপস্থিতিৰ ইংগিত দিয়ে।<ref>{{cite journal |last=Shin |first=Jae-Eun |title=Descending from Demons, Ascending to Kshatriyas: Genealogical Claims and Political Process in Pre-modern Northeast India, the Chutiyas and the Dimasas |journal=The Indian Economic and Social History Review |volume=57 |issue=1 |year=2020 |pages=51–56 |doi=10.1177/0019464619894134}}</ref> পৰৱৰ্তী বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাসমূহতো [[শদিয়া]] আৰু কুণ্ডিলক বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ প্ৰাচীন কেন্দ্ৰ হিচাপে স্মৰণ কৰা হৈছে। ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰাত চুতীয়া ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত শদিয়াত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন আৰু স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ বিৱৰণ পোৱা যায়।{{efn|ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰা অনুসৰি, দুজন চুতীয়া ৰাজকুমাৰে নবদ্বীপত অধ্যয়ন কৰাৰ সময়ত কনৌজৰ শংকৰ্ষণ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণৰ সৈতে পৰিচিত হৈছিল। দেশলৈ উভতি অহাৰ পিছত জ্যেষ্ঠ ৰাজকুমাৰজনে শংকৰ্ষণ আৰু কেইবাটাও বৃত্তিজীৱী পৰিয়ালক শদিয়ালৈ আনি ঘাৰমৰা নদীৰ পাৰত এটা বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন কৰিছিল। প্ৰতিষ্ঠানটোক ভূমি, সেৱক আৰু বিষ্ণুৰ প্ৰতিমা দান কৰা হৈছিল। শংকৰ্ষণৰ উত্তৰাধিকাৰীসকলে পাঁচ পুৰুষলৈকে শদিয়াত থাকি চুতীয়া, দেউৰী, মিৰি আৰু আবৰসকলৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। আহোমসকলে চুতীয়া ৰাজ্য জয় কৰাৰ পিছত প্ৰতিষ্ঠানটো স্থানান্তৰিত হয় বুলি এই পৰম্পৰাত উল্লেখ আছে।<ref>{{cite journal |last1=Gogoi |first1=Himadri |last2=Dutta |first2=Tarun |title=Gharmora Satra and Its Archive |journal=Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry |volume=12 |issue=8 |year=2021 |pages=8018–8019}}</ref>}} কুণ্ডিলৰ সৈতে বদলা পদ্ম আতা আৰু বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষসকলৰ সম্পৰ্কৰ উল্লেখো বৈষ্ণৱ বংশাৱলীমূলক সাহিত্যত পোৱা যায়।{{efn|বদলা পদ্ম আতাৰ পূৰ্বপুৰুষসকল কুণ্ডিল বা কুণ্ডিলনগৰত বাস কৰিছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত পৰিয়ালটোৰ এটা শাখা নাৰায়ণপুৰ অঞ্চললৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor-last=Neog |editor-first=Maheswar |title=গুৰু চৰিত কথা |publisher=Lawyers Book Stall |year=1999 |page=373 |language=as}}</ref><ref>{{cite book |last=Dev Goswami |first=Narayan Chandra |title=Satriya Sanskritir Swarnarekha: Mahapurush Sri Sri Badula Padma Ata |publisher=Lawyers Book Stall |year=1984 |page=810}}</ref> ৰামানন্দ দ্বিজৰ ''শ্ৰীশ্ৰী বংশীগোপাল দেৱৰ চৰিত্ৰ''ত বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষ হৰিবৰক ''কুণ্ডিল গোষ্ঠী''ৰ লোক হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor1-last=Barua |editor1-first=Birinchi Kumar |editor2-last=Neog |editor2-first=Maheswar |title=Harivara Vipra's Babrubahnar Yuddha and Tamradhwajar Yuddha |publisher=Gauhati University |year=1960}}</ref>}} আনহাতে ''আদি চৰিত'' আৰু ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত''ত কুণ্ডিলৰ পৰা বাসুদেৱৰ প্ৰতিমা অনাৰ বিৱৰণ আছে।{{efn|''আদি চৰিত''ত [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]]ে কুণ্ডিলনগৰ ভ্ৰমণ কৰি তাৰ পৰা বাসুদেৱৰ এটা প্ৰতিমা লৈ অহাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite book |title=আদি চৰিত বা লক্ষ্মীপুৰৰ আদিম বুৰঞ্জী |author=মাধৱদেৱৰ নামত প্ৰচলিত |publisher=ভাৰতচন্দ্ৰ দাস |location=গুৱাহাটী |year=1928 |page=91 |url=https://as.wikisource.org/wiki/পৃষ্ঠা:আদিচৰিত.djvu/৯১ |language=as}}</ref> ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত'' অনুসৰি, [[জয়ধ্বজ সিংহ]]ই পৰৱৰ্তী সময়ত কুণ্ডিলৰ পৰা আন এটা বাসুদেৱ প্ৰতিমা আনি দামোদৰ ঠাকুৰৰ নৰুৱা সত্ৰত স্থাপন কৰাইছিল। এই সত্ৰখন বৰ্তমান ঢকুৱাখনাৰ [[বাসুদেৱ থান]] নামেৰে পৰিচিত।<ref>{{cite journal |last=Chutia |first=Manas |title=Vasudev Than Narowa Satra—in Historical Perspective |journal=Review of Research |volume=8 |issue=8 |date=May 2019 |pages=2–3 |url=https://oldror.lbp.world/UploadedData/11719.pdf}}</ref>}} এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজ্যত ব্ৰাহ্মণ্য, বৈষ্ণৱ আৰু স্থানীয় জনজাতীয় ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ সহাৱস্থানৰ কথা সূচায়। ইতিহাসবিদ ৰমেশ বুঢ়াগোহাঁয়েও পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া জাতি গঠনত [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদানৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। তেওঁৰ মতে, আহোম ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত চুতীয়াসকলৰ অন্তৰ্ভুক্তি আৰু তেওঁলোকৰ দক্ষ শিল্পী, কাৰিকৰ তথা প্ৰশাসনিক বিষয়াসকলৰ সংযোজনে পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজ্য গঠনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভিত্তি প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Buragohain |first=Ramesh |title=State Formation in Early Mediaeval Assam: A Case Study of the Chutiya State |url=http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20%28R%20Buragohain%29.pdf |date=2013 |page=122 |quote=They greatly contributed to the emerging political system of the time. With the pace of assimilations and acculturations under the hegemony of the Ahoms, they, in fact provided the much needed base for the birth of a greater broad-based Assamese state after the Ahoms in course of time. |archive-url=https://web.archive.org/web/20200916232253/http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20(R%20Buragohain).pdf |archive-date=16 September 2020 |url-status=live}}</ref> সেয়েহে আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক উত্থানৰ পূৰ্বেই চুতীয়া আৰু কমতা ৰাজ্যত অসমীয়া ভাষা, সাহিত্য আৰু ধৰ্মীয় বিকাশৰ বিভিন্ন প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল, যিসমূহে পৰৱৰ্তী অসমীয়া সমাজ গঠনত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ===বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ভূমিকা=== ষোড়শ শতিকাৰ পৰা [[একশৰণ নামধৰ্ম]]ই ইতিমধ্যে বিকশিত হৈ থকা অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিসৰক এক বৃহত্তৰ প্ৰতিষ্ঠানগত ভিত্তি প্ৰদান কৰে। [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]], [[মাধৱদেৱ]] আৰু তেওঁলোকৰ অনুগামীসকলৰ অসমীয়া আৰু [[ব্ৰজাৱলী ভাষা|ব্ৰজাৱলী]] ভাষাত ৰচিত সাহিত্যৰ লগতে [[সত্ৰ]] আৰু [[নামঘৰ]]সমূহে উমৈহতীয়া উপাসনা, সাহিত্যচৰ্চা, সংগীত, নাট্যপ্ৰদৰ্শন আৰু সামাজিক জীৱনৰ কেন্দ্ৰ গঢ়ি তুলিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, নৱবৈষ্ণৱ আন্দোলনে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয় গঠনৰ ইতিপূৰ্বে আৰম্ভ হোৱা প্ৰক্ৰিয়াক অধিক শক্তিশালী আৰু সুসংহত কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=357–359}}</ref> পৰৱৰ্তী আহোম ৰজাসকলে এই ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতা কৰিলেও সত্ৰ আৰু নামঘৰসমূহ মূলত আহোম ৰাজ্যই সৃষ্টি কৰা প্ৰতিষ্ঠান নাছিল। বৈষ্ণৱ ধৰ্মগুৰু আৰু তেওঁলোকৰ শিষ্যসকলৰ কাৰ্যকলাপৰ মাজেৰে এই প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সামাজিক ভিত্তি গঢ় লৈ উঠিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাজপৃষ্ঠপোষকতা বৃদ্ধি পায়। সপ্তদশ শতিকালৈকে আহোম আৰু কোচ উভয় ৰাজ্যই বৈষ্ণৱ আন্দোলনৰ বিস্তৃত জনসমৰ্থনক নিজৰ ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাৰ সৈতে সংযুক্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। সত্ৰসমূহে ৰাজন্যবৰ্গৰ পৰা ভূমি, জনশক্তি আৰু অন্যান্য সম্পদৰ অনুদান লাভ কৰিবলৈ ধৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> ===আহোম শাসনকালত সামূহিক পৰিচয়ৰ সুসংহতকৰণ=== অসমীয়া সামূহিক পৰিচয়ৰ ৰাজনৈতিক সুসংহতকৰণত [[আহোম ৰাজ্য]]ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইতিহাসবিদ উদয়ন মিশ্ৰৰ মতে, ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে বংগৰ মুছলমান শাসকসকলৰ সৈতে হোৱা সংঘাতৰ সময়ত বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোক আহোম শাসনৰ অধীনত উমৈহতীয়া শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে সংগঠিত হোৱাৰ ফলত এক বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজনৈতিক পৰিচয় গঢ় লোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল। তেওঁৰ বিৱৰণ অনুসৰি, [[চুহুংমুং]]ৰ (১৪৯৭–১৫৩৯) শাসনকালত আহোম ৰাজ্যই আক্ৰমণ প্ৰতিহত কৰাৰ লগতে পশ্চিমৰ কমতা আৰু কামৰূপ অঞ্চললৈ সামৰিক অভিযান চলাইছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> এই ৰাজনৈতিক একত্ৰীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া [[প্ৰতাপ সিংহ]]ৰ (১৬০৩–১৬৪১) শাসনকাল আৰু পৰৱৰ্তী আহোম–মোগল সংঘাতসমূহৰ সময়ত অধিক শক্তিশালী হয়। ১৬৭১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ [[শৰাইঘাটৰ যুদ্ধ]] এই সংঘাতসমূহৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য ঘটনা আছিল। মিশ্ৰৰ মতে, বংগ আৰু মোগল অধিকৃত অঞ্চলৰ পৰা অসমলৈ অহা মুছলমান সৈনিক, শিল্পী আৰু বৃত্তিজীৱীসকলৰ একাংশও আহোম ৰাজ্যৰ সমাজ আৰু প্ৰশাসনৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। তেওঁলোকে মোগল সম্প্ৰসাৰণ প্ৰতিহত কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> একেসময়তে আহোম ৰাজদৰবাৰ আৰু প্ৰশাসনত [[আহোম ভাষা]]ৰ সৈতে অসমীয়া ভাষাৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পায়। ইতিহাসবিদ অমলেন্দু গুহৰ মতে, আহোম–মোগল সংঘাতৰ সময়ছোৱাত অসমীয়া ভাষাই প্ৰথমে আহোম ভাষাৰ সৈতে সহাৱস্থান কৰিছিল আৰু ক্ৰমে ৰাজদৰবাৰ তথা প্ৰশাসনত আহোম ভাষাৰ স্থান অধিকাৰ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |year=1983 |page=9 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963}}</ref> এইদৰে আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বিভিন্ন ভাষিক, ধৰ্মীয় আৰু জাতিগত গোটক এক অধিক সংহত ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাৰ অধীনলৈ আনিছিল। একশৰণ নামধৰ্মৰ প্ৰসাৰ আৰু আহোম ৰজাসকলৰ হিন্দুধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতাৰ ফলত সপ্তদশ–অষ্টাদশ শতিকাত বড়ো-কছাৰী জনগোষ্ঠীসমূহৰ একাংশই হিন্দুধৰ্মৰ বিভিন্ন ধাৰা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে অসমীয়া সমাজত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী, বৰ্ণহিন্দু সম্প্ৰদায়, সমতলৰ জনজাতীয় গোট আৰু অসমীয়া মুছলমানসকল অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই প্ৰাক্-ঔপনিৱেশিক বিকাশৰ মাজেৰে এটা সামূহিক ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক সমাজ গঢ় লৈ উঠিছিল। অৱশ্যে আধুনিক ৰাজনৈতিক অৰ্থত অসমীয়া জাতীয়তাবাদৰ বিকাশ ঘটিছিল ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ ঔপনিৱেশিক পৰিস্থিতিত। এই জাতীয়তাবাদৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ আছিল ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |pages=1264–1265 |jstor=4407987}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> ===জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা=== অসমীয়া সমাজৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় পৰিৱৰ্তনক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ মাধ্যমেৰে ব্যাখ্যা কৰা হৈছে। এই প্ৰক্ৰিয়াৰ দুটা উল্লেখযোগ্য দিশ আছিল ৰাজ্য গঠনৰ সৈতে জড়িত সংস্কৃতায়ন আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত একশৰণ নামধৰ্মৰ জৰিয়তে হোৱা সামাজিক স্থানান্তৰ। ====সামাজিক পৰিৱৰ্তন==== ভাৰত-আৰ্য ভাষী আৰু ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ অসমলৈ বিস্তাৰৰ লগে লগে সংস্কৃতায়ন (''Sanskritisation'') আৰু স্থানীয়কৰণ বা দেশীয়কৰণ (''Deshification'')ৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। প্ৰথম প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় জনগোষ্ঠী আৰু ধৰ্মীয় পৰম্পৰাসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য সামাজিক ব্যৱস্থাৰ কিছু উপাদান গ্ৰহণ কৰিছিল। আনহাতে দ্বিতীয় প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় বিশ্বাস, দেৱ-দেৱী আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় সংস্কৃতিকো প্ৰভাৱিত কৰিছিল। হিউ বি. আৰ্বানে এই দুই প্ৰক্ৰিয়াক পৰস্পৰ সম্পৰ্কিত ৰূপত আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |pages=233–234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, এই পৰিৱৰ্তনসমূহ [[বৰ্মন ৰাজবংশ]]ৰ সময়ৰ পৰা, বিশেষকৈ পঞ্চম–অষ্টম শতিকাত, কামৰূপৰ সামাজিক ব্যৱস্থাত দেখা গৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=356}}</ref> আৰ্বানে কামৰূপৰ বৰ্মনসকলৰ পৰা অষ্টাদশ শতিকাৰ আহোমসকললৈকে অসমৰ বহু ৰাজবংশৰ স্থানীয় বা অনা-ভাৰত-আৰ্য পটভূমি আৰু তেওঁলোকৰ ক্ৰমাগত সংস্কৃতায়নৰ কথা উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |page=234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> ৰাজবংশসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰা গ্ৰহণ কৰাৰ লগে লগে তেওঁলোকৰ অধীনস্থ সমাজৰ বিভিন্ন গোটেও এই প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। অৱশ্যে ইয়াৰ ফলত স্থানীয় ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে বিলুপ্ত হোৱা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–357}}</ref> ====একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সামাজিক স্থানান্তৰ==== ষোড়শ শতিকাত একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ প্ৰসাৰে জনজাতীয় পৰিচয়ৰ পৰা বৰ্ণভিত্তিক সামাজিক পৰিচয়লৈ স্থানান্তৰৰ এটা নতুন পথ মুকলি কৰিছিল। বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোকে সত্ৰত গুৰুৰ পৰা শৰণ বা দীক্ষা গ্ৰহণ কৰি ক্ৰমে নিজৰ কিছুমান পুৰণি আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰিছিল আৰু নতুন ধৰ্মীয় তথা সামাজিক ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই বৰ্ণনা কৰা এটা সামাজিক স্থানান্তৰৰ আৰ্হিত দীক্ষা গ্ৰহণৰ পিছতো মদ্যপানৰ অভ্যাস বজাই ৰখা ব্যক্তিক ''মদাহী'' বুলি কোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ শৰণীয়া বা সৰু কোচ, কোচ, বৰকোচ, সৰুকেওট, বৰকেওট আৰু শেষত [[কলিতা]] পৰিচয় লাভ কৰিব পাৰিছিল। এই ধাৰাবাহিকতাত [[ব্ৰাহ্মণ]]সকলক অধিক উচ্চ সামাজিক স্থানত গণ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=358}}</ref> সত্ৰসমূহৰ বহু ধৰ্মগুৰু ব্ৰাহ্মণ গোস্বামী আছিল যদিও কিছুমান গোস্বামী পৰিয়াল পূৰ্বতে কায়স্থ আছিল। আনহাতে কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ জনজাতীয় বা সামাজিকভাৱে নিম্ন স্থানত গণ্য হোৱা গোটৰ সদস্য আছিল। শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজেৰে চুতীয়া, বৰাহী, মৰাণ, দেউৰী আৰু কছাৰীসকলৰ একাংশ ক্ৰমে সংস্কৃতায়িত অসমীয়া কৃষিজীৱী সমাজৰ সৈতে একীভূত হোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। বিশেষকৈ উজনি অসম আৰু কিছু পৰিমাণে মধ্য অসমত এই প্ৰক্ৰিয়া দৃশ্যমান আছিল। অৱশ্যে এই জনগোষ্ঠীসমূহে নিজৰ পূৰ্বৰ সকলো আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ মৰাণ, কৈৱৰ্ত, চণ্ডাল আৰু তাঁতী সম্প্ৰদায়ৰ লোক আছিল বুলিও উল্লেখ পোৱা যায়। নৃতত্ত্ববিদ অড্ৰে কেণ্টলীৰ মতে, শংকৰদেৱে মুছলমান, কৈৱৰ্ত, নগা আৰু গাৰো সম্প্ৰদায়ৰ লোককো ধৰ্মীয় গুৰুৰ দায়িত্ব প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Cantlie |first=Audrey |title=The Assamese: Religion, Caste and Sect in an Indian Village |publisher=Curzon Press |year=1984 |page=177}}</ref> ==স্বাধীনতা-উত্তৰ কালত অসমীয়া জাতি== ইংৰাজসকল অসমৰ পৰা যোৱাৰ পাচত অসমতো বহুতো পৰিৱৰ্তন ঘটিল। প্ৰতিটো প্ৰধান পাৰ্বত্য গোষ্ঠীয়ে অসমৰ পৰা আঁতৰি গৈ নিজৰ নিজৰ সুকীয়া ৰাজ্য স্থাপন কৰিলে। লগে লগে অসমীয়া জাতিৰ প্ৰসাৰতাটো ইয়াৰ স্পষ্ট প্ৰভাৱ পৰিল। অসম বুলি থাকিলগৈ পাতল জনবসতিৰে মিকিৰ পাহাৰ (বৰ্তমানৰ কাৰ্বি আংলং)আৰু উত্তৰ কাছাৰ অঞ্চল, কাছাৰ জিলা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক উপত্যকাকে বুজায়। অসমৰ কোনো এটা [[খিলঞ্জীয়া লোক|খিলঞ্জীয়া জনগোষ্ঠী]] মানুহে অসমীয়া জাতিৰ মানুহ। <ref> অসম অভিধান, শান্তনু কৌশিক বৰুৱা, বনলতা,২০০১,পৃষ্ঠা-২৬-২৯ (১)</ref> ==অসমীয়া জাতিত ভাঙোন== মূলতঃ ছবছৰীয়া অসম আন্দোলনৰ পাচৰ সময়ছোৱাৰ পৰাই অসমীয়া জাতিৰ ৰাজহাড়স্বৰূপ জনগোষ্ঠীসমূহৰৰ মাজত বিভিন্ন ধৰণৰ অসন্তুষ্টিয়ে গা কৰি উঠিছে। ফলস্বৰূপে তেওঁলোকে অসমীয়া জাতি ৰূপে নিজৰ পৰিচয় পৰিত্যাগ কৰি নিজস্ব স্বকীয় জনগোষ্ঠীয় পৰিচয় দিবলৈ আগ্ৰহী হৈ উঠিছে। তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক অনগ্ৰসৰতা আৰু কিছুমান সুবিধাবাদী ৰাজনীতিবিদৰ কাৰুকাৰ্যই এইক্ষেত্ৰত যথেষ্ট পৰিমাণে উদগণি জগাই আহিছে। অৱশ্যে অসমৰ কেইবাজনো ৰাজনৈতিক নেতাই কৰা অদূৰদৰ্শী আৰু অপৰিপক্ব সিদ্ধান্তসমূহেও এই ভাঙোনত অৰিহনা যোগাইছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==টোকা== {{notelist}} ==উৎস প্ৰসংগ== #Baruah, Sanjib (1994). "'Ethnic' Conflict as State—Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism". Modern Asian Studies. 28 (3): 649–671. doi:[[doi:10.1017/S0026749X00011896|10.1017/S0026749X00011896]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/313047 313047]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:144065698 144065698]. #Cantile, Audrey (1984). The Assamese. Curzon Press. #Deka, Harekrishna (2005). "The Assamese Mind: contours of a landscape". India International Centre Quarterly. 32 (2/3): 189–202. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/23006027 23006027]. #Grierson, G A, ed. (1903). [https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463#page/1/mode/1up Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family Eastern Group]. Vol. V. #Guha, Amalendu (December 1983), [https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/bitstream/123456789/3259/1/OP_64_The_ahom_political_system.pdf "The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)"] (PDF), Social Scientist, 11 (12): 3–34, doi:10.2307/3516963, JSTOR 3516963 #Guha, Amalendu (1984). "Nationalism: Pan-Indian and Regional in a Historical Perspective". Social Scientist. 12 (2): 42–65. doi:[[doi:10.2307/3517093|10.2307/3517093]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/3517093 3517093]. #Misra, Udayon (1999). "Immigration and Identity Transformation in Assam". Economic and Political Weekly. 34 (21): 1264–1271. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/4407987 4407987]. #Sharma, Chandan Kumar (2009). "Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity". In Medhi, B.K (ed.). Tribes of North-East India: Issues and Challenges. Delhi: Omsons Publications. pp. 354–366. #Urban, Hugh B. (2011). [https://www.researchgate.net/publication/270529066 "The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam"]. The Journal of Hindu Studies. 4 (3): 231–247. doi:[[doi:10.1093/jhs/hir034|10.1093/jhs/hir034]]. ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:অসম]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সামাজিক সম্প্ৰদায়সমূহ]] 3rdpj6hp3voggfi3jm2k3ieryllc1xc 646543 646542 2026-10-22T15:55:07Z Ananya Taye 28065 rearranged paras about the names of the language and identity 646543 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group |group = অসমীয়া জাতি |native_name = অসমীয়া {{unicode|Assamese}} |population = ১৩,২৬৮,৪৮৪ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>{{cite web|url=http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |title=Archived copy |accessdate=2016-05-17 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160609213014/http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |archivedate=2016-06-09 |df= }}</ref> |region1 = {{flag|India}} |pop1 = ১৩,১৩৩,২৩৭ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160907221310/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece |date=2016-09-07 }} Less than 50 per cent Assamese speakers in Assam, The Hindu, January 9, 2008.</ref> |ref1 = |region2 = {{flag|Bangladesh}} |pop2 = ২২,৪৫৬ (২০০১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref2 = |region3 = {{flag|Bhutan}} |pop3 = ৫৪,২৬৮ (২০১১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref3 = |region4 = |pop4 = |ref4 = |region5 = |pop5 = |ref5 = |region6 = |pop6 = |ref6 = |region7 = |pop7 = |ref7 = |region8 = |pop8 = |ref8 = |region9 = |pop9 = |ref9 = |region10 = |pop10 = |ref10 = |languages = [[File:Assamese Bengali letter A (red).png|15px]] [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (''<small>[[কামৰূপী উপভাষা|কামৰূপী]], [[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]], [[দেৱান উপভাষা|দেৱান]], [[নলবৰীয়া উপভাষা|নলবৰীয়া]] আদি উপভাষা</small>'') |religions = ''সংখ্যাগুৰু:'' [[File:Om.svg|17px]] [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] (প্ৰধানকৈ''[[File:Sankaradeva.jpg|17px]][[একশৰণ নাম ধৰ্ম]]) [[অসমৰ জনজাতীয় ধৰ্ম]]: • [[ফুৰালুঙ ধৰ্ম]] •[[File:Flag of Donyi-Polo.svg|17px]] [[ডনি পল]] •[[File:Bathouism flag.svg|17px]] [[বাথৌ ধৰ্ম]] •তিৱা জনজাতীয় ধৰ্ম ''অন্যান্য:''[[File:Allah-green.svg|17px]] [[ইছলাম]] • [[File:Christianity Symbol.svg|17px]] [[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম|খ্ৰীষ্টান]] • [[File:Khanda.svg|17px]] [[শিখ ধৰ্ম|শিখ]]<ref>{{cite web |last1=Mar 14 |first1=Yudhvir Rana / TNN / |title=Mission roots brings Assamese Sikhs to Punjab {{!}} India News - Times of India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Mission-roots-brings-Assamese-Sikhs-to-Punjab/articleshow/4262528.cms |website=The Times of India |language=en}}</ref> |related = [[চীনা-তিব্বতীয়]] ([[বড়ো-কছাৰী]], [[টানি জাতি]], [[কাৰ্বি]]), [[টাই জাতি]], [[আৰ্য-ভাৰতীয়]], অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক |footnotes = }} '''অসমীয়া জাতি''' হৈছে প্ৰধানকৈ [[অসমীয়া ভাষা]]ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এক সামাজিক-জাতিগত আৰু ভাষিক সম্প্ৰদায়।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |page=190}}</ref> এই পৰিচয় ঐতিহাসিকভাৱে বিভিন্ন ভাষিক আৰু জাতিগত জনগোষ্ঠীৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক একীভূতকৰণৰ ফলত গঢ় লৈ উঠিছে। ইয়াৰ গঠনত অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক, চীনা-তিব্বতীয়, ভাৰত-আৰ্য আৰু টাই ভাষা-পৰিয়ালৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীসমূহে ভূমিকা পালন কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে এই ঐতিহাসিক একীভূতকৰণক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=354–366}}</ref> ''অসমীয়া জাতি'' আৰু ''অসমৰ বাসিন্দাসকল'' সম্পূৰ্ণ সমাৰ্থক ধাৰণা নহয়। ''অসমৰ বাসিন্দা'' বুলিলে ৰাজ্যখনত বসবাস কৰা সকলো ভাষিক আৰু জাতিগত সম্প্ৰদায়ৰ লোকক বুজোৱা হয়; আনহাতে ''অসমীয়া জাতি'' বুলিলে ঐতিহাসিকভাৱে বিকশিত হোৱা এক উমৈহতীয়া ভাষিক, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ক বুজোৱা হয়। এই পৰিচয়ৰ সৈতে প্ৰধানকৈ অসমীয়া ভাষাৰ সম্পৰ্ক থাকিলেও ইয়াক কেৱল এটা বংশগত জনগোষ্ঠীৰ মাজত সীমাবদ্ধ কৰিব নোৱাৰি। অৱশ্যে অসমৰ বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় সমাজত ''অসমীয়া'' পৰিচয়ৰ পৰিসৰ আৰু সংজ্ঞাক লৈ ঐতিহাসিক আৰু ৰাজনৈতিক মতভেদ আছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয়ৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ হৈছে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]। ২০১১ চনৰ ভাৰতৰ ভাষাভিত্তিক লোকপিয়ল অনুসৰি, দেশখনত অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা আছিল ১,৫৩,১১,৩৫১ গৰাকী। ইয়াৰে ১,৫০,৯৭,২৫৭ গৰাকী অসমত বাস কৰিছিল, যি ৰাজ্যখনৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৪৮.৩৮ শতাংশ।<ref>{{cite web |title=Abstract of Speakers' Strength of Languages and the Mother Tongues – 2011 |publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India |url=https://censusindia.gov.in/2011Census/C-16_25062018_NEW.pdf}}</ref> এই পৰিসংখ্যা অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা; ইয়াক অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ধাৰী সকলো লোকৰ সুনিৰ্দিষ্ট জনসংখ্যা হিচাপে গণ্য কৰিব নোৱাৰি। ==নাম== প্ৰথম অৱস্থাত ''অসম'' বা ''আছাম'' নামটো [[আহোম ৰাজ্য]] আৰু [[আহোম জনগোষ্ঠী]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। পাছলৈ আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ এক বৃহৎ অংশ জয় কৰাৰ লগে লগে এই নামটোৰ প্ৰচলন বৃদ্ধি পায়। ''অসম'' নামৰ সৈতে অসমীয়া ভাষাৰ ''-ীয়া'' প্ৰত্যয় যোগ হৈ পৰৱৰ্তী সময়ত অসম ৰাজ্যৰ বাসিন্দাসকলক ''অসমীয়া'' বুলি জনা যায়।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en}}</ref> ইংৰাজী ''Assamese'' শব্দটো ''Assam'' নামৰ পৰা গঠিত, য'ত ''-ese'' প্ৰত্যয়টোৱে কোনো অঞ্চলৰ ভাষা বা বাসিন্দাক বুজায়। ইংৰাজী ''Assam'' নামটো জন ভান লিনেনে ১৬৬১ চনত প্ৰস্তুত কৰা আৰু ১৬৬২ চনত প্ৰকাশিত এখন মানচিত্ৰত [[আহোম ৰাজ্য]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Map of Bengale |url=http://www.indiawijzer.nl/links/assam/map_of_bengale.jpg |website=Indiawijzer.nl}}</ref> ফ্ৰান্সিছ হেমিল্টনে ১৮০৭ৰ পৰা ১৮১৪ চনৰ ভিতৰত কৰা অসম ভ্ৰমণৰ বিৱৰণত ''Original Assamese'' শব্দটো [[আহোম ভাষা]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Hamilton |first=Francis |title=An Account of Assam |location=Gauhati |date=1963 |url=https://ia801402.us.archive.org/28/items/in.ernet.dli.2015.461953/2015.461953.An-Account.pdf |page=7 |language=en}}</ref> ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক প্ৰশাসন আৰু ভাষাতাত্ত্বিক সাহিত্যত ''Assamese'' শব্দটো অসমীয়া ভাষা, ভাষাভাষী জনগোষ্ঠী আৰু অসমৰ জনসমষ্টিক বুজাবলৈ ব্যৱহৃত হৈছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Grierson |editor-first=G. A. |title=Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family, Eastern Group |volume=V |year=1903 |page=393 |url=https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463}}</ref> ইতিহাসবিদ য়াছমিন শইকীয়াৰ মতে, প্ৰাক্‌ঔপনিৱেশিক আহোম ৰাজ্যৰ বুৰঞ্জীসমূহত ৰজাৰ অধীনৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সামূহিক পৰিচয় কোনো এক নিৰ্দিষ্ট জাতিগত নামৰ পৰিৱৰ্তে টাই ভাষাত ''কুন-হাও'' (kun-how) আৰু অসমীয়া ভাষাত ''আমি'' (ami) ৰূপে প্ৰকাশ পাইছিল। ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ সময়ত ''Assamese'' নামটোক এক সামূহিক পৰিচয় হিচাপে গ্ৰহণ আৰু পুনৰসংজ্ঞায়িত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত [[মণিৰাম দেৱান]] আৰু [[আনন্দৰাম ঢেকিয়াল ফুকন]]ৰ দৰে স্থানীয় বুদ্ধিজীৱীসকলে ভূমিকা পালন কৰিছিল। তেওঁলোকে অসমীয়াসকলক কেৱল এটা নিৰ্দিষ্ট জনগোষ্ঠী হিচাপে নহয়, বৰং অসমীয়া ভাষা আৰু পাৰস্পৰিক সামাজিক সম্পৰ্কৰ দ্বাৰা সংযুক্ত হিন্দু আৰু অনা-হিন্দু জনগোষ্ঠীৰ এক মিশ্ৰিত সমাজ হিচাপে উপস্থাপন কৰিছিল। এইদৰে ঔপনিৱেশিক যুগত ''অসমীয়া'' নামটোৰ ভাষিক আৰু সামূহিক পৰিচয়সূচক অৰ্থই বিশেষ গুৰুত্ব লাভ কৰে।<ref>{{cite journal |last=Saikia |first=Yasmin |title=The Tai-Ahom Connection |journal=Seminar |issue=550 |year=2005 |url=https://www.india-seminar.com/2005/550/550%20yasmin%20saikia.htm}}</ref> যদিও ''অসমীয়া'' নামটোৰ ঐতিহাসিক উৎপত্তি আহোম ৰাজ্যৰ সৈতে জড়িত, বৰ্তমান এই নামেৰে পৰিচিত [[অসমীয়া ভাষা]]টোৰ সাহিত্যিক বিকাশ আহোম ৰাজদৰবাৰত ইয়াৰ প্ৰচলনৰ পূৰ্বেই আৰম্ভ হৈছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাত [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]] আৰু [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]]ই সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে, মধ্য অসমৰ কছাৰী শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, এই সাহিত্যিক নিদৰ্শনসমূহে তেতিয়ালৈকে অসমীয়া ভাষা এক বিকশিত সাহিত্যিক মাধ্যম হিচাপে প্ৰতিষ্ঠিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |year=1976 |pages=45–50}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত ''অসমীয়া'' পৰিচয়ৰ পৰিসৰ কেৱল আহোম জনগোষ্ঠীৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নাথাকি এক বিস্তৃত ভাষিক আৰু আঞ্চলিক পৰিচয়লৈ সম্প্ৰসাৰিত হয়। এই পৰিচয়ৰ ঐতিহাসিক বিকাশত [[কমতা ৰাজ্য|কমতা]], [[কোচ ৰাজ্য|কোচ]], [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] আৰু [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত অঞ্চলসমূহৰ ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰায়ো ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইয়াৰে কিছুমান অঞ্চল আহোম শাসনৰ স্থায়ী অধীনলৈ অহা নাছিল যদিও সেইবোৰত অসমীয়া বা সম্পৰ্কিত আঞ্চলিক ভাষাৰূপৰ প্ৰচলন আছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত বিভিন্ন জনগোষ্ঠীয়ে অসমীয়াক মাতৃভাষা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–359}}</ref> হৰেকৃষ্ণ ডেকাৰ মতে, বৰ্তমানৰ ''অসমীয়া'' নামটো প্ৰচলিত হোৱাৰ পূৰ্বেই ভাষা আৰু সাহিত্যই এক উমৈহতীয়া সাংস্কৃতিক পৰিচয় গঢ়াত ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |pages=189–202}}</ref> ঔপনিৱেশিক বিৱৰণসমূহতো ''Assamese'' শব্দটো ভাষাৰ লগতে অঞ্চলটোৰ জনসমষ্টিক বুজাবলৈ ব্যৱহৃত হৈছিল। হেনৰি ৱাটাৰফিল্ডে ১৮৭৫ চনত প্ৰকাশিত ১৮৭১–৭২ চনৰ ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ লোকপিয়ল-সম্পৰ্কীয় স্মাৰকত অসমীয়াসকলে বঙালী ভাষাৰ সৈতে যথেষ্ট সাদৃশ্য থকা এটা ভাষা কয় আৰু তেওঁলোকৰ মাজত ইণ্ড-চীনা জনগোষ্ঠীৰ মিশ্ৰণ আছে বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |location=London |year=1875 |page=19 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/ |quote=...speak a language very similar to Bengali, but have a large mixture of Indo-Chinese blood...}}</ref> ==সংজ্ঞা আৰু পৰিচয়== অসমীয়া জাতিৰ সংজ্ঞা ঐতিহাসিকভাৱে পৰিৱৰ্তনশীল আৰু ৰাজনৈতিকভাৱে বিতৰ্কিত। অসম এখন বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় ৰাজ্য হোৱা বাবে সকলো বাসিন্দাকে একেটা জাতিগত বা ভাষিক পৰিচয়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব নোৱাৰি। বিশেষকৈ ১৯৮৫ চনৰ [[অসম চুক্তি]]ৰ ষষ্ঠ দফা ৰূপায়ণৰ ক্ষেত্ৰত ''অসমীয়া লোক''ৰ সংজ্ঞা নিৰ্ধাৰণ কৰাটো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় হৈ পৰিছে। এই দফাত অসমীয়া লোকসকলৰ সাংস্কৃতিক, সামাজিক আৰু ভাষিক পৰিচয় তথা ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ উদ্দেশ্যে সাংবিধানিক, আইনগত আৰু প্ৰশাসনিক সুৰক্ষা প্ৰদানৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news |title=Assamese People definition rocks Assembly |work=The Hindu |date=1 April 2015 |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/assamese-people-definition-rocks-assembly/article7055297.ece}}</ref> ২০০০ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত [[সদৌ অসম ছাত্ৰ সন্থা]]ই ১৯৫১ চনৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় নাগৰিকপঞ্জী]]ত নাম থকা ব্যক্তি আৰু তেওঁলোকৰ বংশধৰসকলক অসমীয়া হিচাপে গণ্য কৰাৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছিল। অৱশ্যে এইটো সংগঠনটোৰ প্ৰস্তাৱিত সংজ্ঞা আছিল, সৰ্বজনস্বীকৃত বা চূড়ান্ত আইনগত সংজ্ঞা নহয়।<ref>{{cite news |last=Hussain |first=Wasbir |title=Of Natives and Aliens |work=The Hindu |date=24 April 2000 |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-miscellaneous/tp-others/of-natives-and-aliens/article28013077.ece}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ক বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা ঐতিহাসিক একীভূতকৰণ আৰু ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা''ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=355}}</ref> ==অসমীয়া জাতি গঠনৰ ইতিহাস== অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয় কোনো এখন নিৰ্দিষ্ট ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা বা একক সামৰিক সংঘাতৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা নাছিল। ইয়াৰ বিকাশ ঘটিছিল [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]ৰ বিভিন্ন জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় জনগোষ্ঠীৰ মাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি চলা সামাজিক, ভাষিক, সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় আদান-প্ৰদানৰ মাজেৰে। আঞ্চলিক ৰাজ্যসমূহৰ প্ৰতিষ্ঠা, স্থায়ী কৃষিৰ সম্প্ৰসাৰণ, আন্তঃবিবাহ, হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ বিস্তাৰ আৰু উমৈহতীয়া কথিত ভাষাৰ বিকাশে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীক ক্ৰমে এক বৃহত্তৰ সমাজৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিছিল। সমাজবিজ্ঞানী চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'') হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছে, য'ত জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় উভয় গোটেই অসমীয়া সমাজ গঠনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–356}}</ref> ===অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি=== অসমীয়া ভাষিক আৰু সাহিত্যিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি মধ্যযুগৰ প্ৰথমাৰ্ধতে গঢ় লৈ উঠিছিল। চতুৰ্দশ শতিকালৈকে [[অসমীয়া ভাষা]] বিভিন্ন আঞ্চলিক ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত সাহিত্য ৰচনাৰ এটা মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হৈছিল। [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]] আৰু আন কবিসকলে সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে মধ্য অসমৰ এজন [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সাহিত্যৰ ইতিহাসবিদ সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, চতুৰ্দশ শতিকাৰ পৰা সংৰক্ষিত এই সাহিত্যিক নিদৰ্শনসমূহে সেই সময়লৈকে অসমীয়া ভাষা সাহিত্যিক প্ৰকাশৰ এটা শক্তিশালী মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে। সেয়েহে আহোম ৰাজদৰবাৰত অসমীয়া ভাষা গ্ৰহণ কৰাৰ বহু আগৰ পৰাই কমতা আৰু কছাৰী ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত এক আঞ্চলিক সাহিত্যিক সংস্কৃতি গঢ় লৈ উঠিছিল।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |publisher=Harrassowitz |year=1976 |pages=45–50}}</ref> একেসময়তে পূব অসমতো সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় একীভূতকৰণৰ এটা সমান্তৰাল প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। উজনি অসমত আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক প্ৰাধান্য প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ পূৰ্বেই [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ প্ৰসাৰ ঘটিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰসমূহৰ পৰা দূৰত অৱস্থিত হ'লেও আহোমসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বেই চুতীয়া ৰাজ্যত হিন্দুকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=357}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে চুতীয়া সমাজত এটা স্তৰবিভক্ত হিন্দু সামাজিক ব্যৱস্থা গঢ় লৈ উঠিছিল। ঐতিহাসিক বিৱৰণসমূহ অনুসৰি, সেই সময়ত চুতীয়া ৰাজ্যত [[ব্ৰাহ্মণ]], কায়স্থ, [[কলিতা]] আৰু দৈৱজ্ঞ বা গণক আদি সামাজিক গোটৰ উপস্থিতি আছিল।<ref>{{cite book |last=Baruah |first=Swarnalata |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |location=New Delhi |year=1985 |page=230}}</ref><ref>{{cite book |last=Gogoi |first=Jahnabi |title=Agrarian System of Medieval Assam |publisher=Concept Publishing Company |year=2002 |page=21}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ [[একশৰণ নামধৰ্ম]] আন্দোলনৰ পূৰ্বেও পূব অসমত বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ উপস্থিতি আছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাৰ চুতীয়া তাম্ৰশাসনসমূহত বৈষ্ণৱ ব্ৰাহ্মণ আৰু বাসুদেৱৰ ভক্ত হিচাপে পৰিচিত ভূমিদান গ্ৰহীতাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজদৰবাৰ আৰু গ্ৰাম্য সমাজত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ উপস্থিতিৰ ইংগিত দিয়ে।<ref>{{cite journal |last=Shin |first=Jae-Eun |title=Descending from Demons, Ascending to Kshatriyas: Genealogical Claims and Political Process in Pre-modern Northeast India, the Chutiyas and the Dimasas |journal=The Indian Economic and Social History Review |volume=57 |issue=1 |year=2020 |pages=51–56 |doi=10.1177/0019464619894134}}</ref> পৰৱৰ্তী বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাসমূহতো [[শদিয়া]] আৰু কুণ্ডিলক বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ প্ৰাচীন কেন্দ্ৰ হিচাপে স্মৰণ কৰা হৈছে। ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰাত চুতীয়া ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত শদিয়াত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন আৰু স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ বিৱৰণ পোৱা যায়।{{efn|ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰা অনুসৰি, দুজন চুতীয়া ৰাজকুমাৰে নবদ্বীপত অধ্যয়ন কৰাৰ সময়ত কনৌজৰ শংকৰ্ষণ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণৰ সৈতে পৰিচিত হৈছিল। দেশলৈ উভতি অহাৰ পিছত জ্যেষ্ঠ ৰাজকুমাৰজনে শংকৰ্ষণ আৰু কেইবাটাও বৃত্তিজীৱী পৰিয়ালক শদিয়ালৈ আনি ঘাৰমৰা নদীৰ পাৰত এটা বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন কৰিছিল। প্ৰতিষ্ঠানটোক ভূমি, সেৱক আৰু বিষ্ণুৰ প্ৰতিমা দান কৰা হৈছিল। শংকৰ্ষণৰ উত্তৰাধিকাৰীসকলে পাঁচ পুৰুষলৈকে শদিয়াত থাকি চুতীয়া, দেউৰী, মিৰি আৰু আবৰসকলৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। আহোমসকলে চুতীয়া ৰাজ্য জয় কৰাৰ পিছত প্ৰতিষ্ঠানটো স্থানান্তৰিত হয় বুলি এই পৰম্পৰাত উল্লেখ আছে।<ref>{{cite journal |last1=Gogoi |first1=Himadri |last2=Dutta |first2=Tarun |title=Gharmora Satra and Its Archive |journal=Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry |volume=12 |issue=8 |year=2021 |pages=8018–8019}}</ref>}} কুণ্ডিলৰ সৈতে বদলা পদ্ম আতা আৰু বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষসকলৰ সম্পৰ্কৰ উল্লেখো বৈষ্ণৱ বংশাৱলীমূলক সাহিত্যত পোৱা যায়।{{efn|বদলা পদ্ম আতাৰ পূৰ্বপুৰুষসকল কুণ্ডিল বা কুণ্ডিলনগৰত বাস কৰিছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত পৰিয়ালটোৰ এটা শাখা নাৰায়ণপুৰ অঞ্চললৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor-last=Neog |editor-first=Maheswar |title=গুৰু চৰিত কথা |publisher=Lawyers Book Stall |year=1999 |page=373 |language=as}}</ref><ref>{{cite book |last=Dev Goswami |first=Narayan Chandra |title=Satriya Sanskritir Swarnarekha: Mahapurush Sri Sri Badula Padma Ata |publisher=Lawyers Book Stall |year=1984 |page=810}}</ref> ৰামানন্দ দ্বিজৰ ''শ্ৰীশ্ৰী বংশীগোপাল দেৱৰ চৰিত্ৰ''ত বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষ হৰিবৰক ''কুণ্ডিল গোষ্ঠী''ৰ লোক হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor1-last=Barua |editor1-first=Birinchi Kumar |editor2-last=Neog |editor2-first=Maheswar |title=Harivara Vipra's Babrubahnar Yuddha and Tamradhwajar Yuddha |publisher=Gauhati University |year=1960}}</ref>}} আনহাতে ''আদি চৰিত'' আৰু ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত''ত কুণ্ডিলৰ পৰা বাসুদেৱৰ প্ৰতিমা অনাৰ বিৱৰণ আছে।{{efn|''আদি চৰিত''ত [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]]ে কুণ্ডিলনগৰ ভ্ৰমণ কৰি তাৰ পৰা বাসুদেৱৰ এটা প্ৰতিমা লৈ অহাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite book |title=আদি চৰিত বা লক্ষ্মীপুৰৰ আদিম বুৰঞ্জী |author=মাধৱদেৱৰ নামত প্ৰচলিত |publisher=ভাৰতচন্দ্ৰ দাস |location=গুৱাহাটী |year=1928 |page=91 |url=https://as.wikisource.org/wiki/পৃষ্ঠা:আদিচৰিত.djvu/৯১ |language=as}}</ref> ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত'' অনুসৰি, [[জয়ধ্বজ সিংহ]]ই পৰৱৰ্তী সময়ত কুণ্ডিলৰ পৰা আন এটা বাসুদেৱ প্ৰতিমা আনি দামোদৰ ঠাকুৰৰ নৰুৱা সত্ৰত স্থাপন কৰাইছিল। এই সত্ৰখন বৰ্তমান ঢকুৱাখনাৰ [[বাসুদেৱ থান]] নামেৰে পৰিচিত।<ref>{{cite journal |last=Chutia |first=Manas |title=Vasudev Than Narowa Satra—in Historical Perspective |journal=Review of Research |volume=8 |issue=8 |date=May 2019 |pages=2–3 |url=https://oldror.lbp.world/UploadedData/11719.pdf}}</ref>}} এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজ্যত ব্ৰাহ্মণ্য, বৈষ্ণৱ আৰু স্থানীয় জনজাতীয় ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ সহাৱস্থানৰ কথা সূচায়। ইতিহাসবিদ ৰমেশ বুঢ়াগোহাঁয়েও পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া জাতি গঠনত [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদানৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। তেওঁৰ মতে, আহোম ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত চুতীয়াসকলৰ অন্তৰ্ভুক্তি আৰু তেওঁলোকৰ দক্ষ শিল্পী, কাৰিকৰ তথা প্ৰশাসনিক বিষয়াসকলৰ সংযোজনে পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজ্য গঠনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভিত্তি প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Buragohain |first=Ramesh |title=State Formation in Early Mediaeval Assam: A Case Study of the Chutiya State |url=http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20%28R%20Buragohain%29.pdf |date=2013 |page=122 |quote=They greatly contributed to the emerging political system of the time. With the pace of assimilations and acculturations under the hegemony of the Ahoms, they, in fact provided the much needed base for the birth of a greater broad-based Assamese state after the Ahoms in course of time. |archive-url=https://web.archive.org/web/20200916232253/http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20(R%20Buragohain).pdf |archive-date=16 September 2020 |url-status=live}}</ref> সেয়েহে আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক উত্থানৰ পূৰ্বেই চুতীয়া আৰু কমতা ৰাজ্যত অসমীয়া ভাষা, সাহিত্য আৰু ধৰ্মীয় বিকাশৰ বিভিন্ন প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল, যিসমূহে পৰৱৰ্তী অসমীয়া সমাজ গঠনত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ===বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ভূমিকা=== ষোড়শ শতিকাৰ পৰা [[একশৰণ নামধৰ্ম]]ই ইতিমধ্যে বিকশিত হৈ থকা অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিসৰক এক বৃহত্তৰ প্ৰতিষ্ঠানগত ভিত্তি প্ৰদান কৰে। [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]], [[মাধৱদেৱ]] আৰু তেওঁলোকৰ অনুগামীসকলৰ অসমীয়া আৰু [[ব্ৰজাৱলী ভাষা|ব্ৰজাৱলী]] ভাষাত ৰচিত সাহিত্যৰ লগতে [[সত্ৰ]] আৰু [[নামঘৰ]]সমূহে উমৈহতীয়া উপাসনা, সাহিত্যচৰ্চা, সংগীত, নাট্যপ্ৰদৰ্শন আৰু সামাজিক জীৱনৰ কেন্দ্ৰ গঢ়ি তুলিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, নৱবৈষ্ণৱ আন্দোলনে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয় গঠনৰ ইতিপূৰ্বে আৰম্ভ হোৱা প্ৰক্ৰিয়াক অধিক শক্তিশালী আৰু সুসংহত কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=357–359}}</ref> পৰৱৰ্তী আহোম ৰজাসকলে এই ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতা কৰিলেও সত্ৰ আৰু নামঘৰসমূহ মূলত আহোম ৰাজ্যই সৃষ্টি কৰা প্ৰতিষ্ঠান নাছিল। বৈষ্ণৱ ধৰ্মগুৰু আৰু তেওঁলোকৰ শিষ্যসকলৰ কাৰ্যকলাপৰ মাজেৰে এই প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সামাজিক ভিত্তি গঢ় লৈ উঠিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাজপৃষ্ঠপোষকতা বৃদ্ধি পায়। সপ্তদশ শতিকালৈকে আহোম আৰু কোচ উভয় ৰাজ্যই বৈষ্ণৱ আন্দোলনৰ বিস্তৃত জনসমৰ্থনক নিজৰ ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাৰ সৈতে সংযুক্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। সত্ৰসমূহে ৰাজন্যবৰ্গৰ পৰা ভূমি, জনশক্তি আৰু অন্যান্য সম্পদৰ অনুদান লাভ কৰিবলৈ ধৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> ===আহোম শাসনকালত সামূহিক পৰিচয়ৰ সুসংহতকৰণ=== অসমীয়া সামূহিক পৰিচয়ৰ ৰাজনৈতিক সুসংহতকৰণত [[আহোম ৰাজ্য]]ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইতিহাসবিদ উদয়ন মিশ্ৰৰ মতে, ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে বংগৰ মুছলমান শাসকসকলৰ সৈতে হোৱা সংঘাতৰ সময়ত বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোক আহোম শাসনৰ অধীনত উমৈহতীয়া শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে সংগঠিত হোৱাৰ ফলত এক বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজনৈতিক পৰিচয় গঢ় লোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল। তেওঁৰ বিৱৰণ অনুসৰি, [[চুহুংমুং]]ৰ (১৪৯৭–১৫৩৯) শাসনকালত আহোম ৰাজ্যই আক্ৰমণ প্ৰতিহত কৰাৰ লগতে পশ্চিমৰ কমতা আৰু কামৰূপ অঞ্চললৈ সামৰিক অভিযান চলাইছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> এই ৰাজনৈতিক একত্ৰীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া [[প্ৰতাপ সিংহ]]ৰ (১৬০৩–১৬৪১) শাসনকাল আৰু পৰৱৰ্তী আহোম–মোগল সংঘাতসমূহৰ সময়ত অধিক শক্তিশালী হয়। ১৬৭১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ [[শৰাইঘাটৰ যুদ্ধ]] এই সংঘাতসমূহৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য ঘটনা আছিল। মিশ্ৰৰ মতে, বংগ আৰু মোগল অধিকৃত অঞ্চলৰ পৰা অসমলৈ অহা মুছলমান সৈনিক, শিল্পী আৰু বৃত্তিজীৱীসকলৰ একাংশও আহোম ৰাজ্যৰ সমাজ আৰু প্ৰশাসনৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। তেওঁলোকে মোগল সম্প্ৰসাৰণ প্ৰতিহত কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> একেসময়তে আহোম ৰাজদৰবাৰ আৰু প্ৰশাসনত [[আহোম ভাষা]]ৰ সৈতে অসমীয়া ভাষাৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পায়। ইতিহাসবিদ অমলেন্দু গুহৰ মতে, আহোম–মোগল সংঘাতৰ সময়ছোৱাত অসমীয়া ভাষাই প্ৰথমে আহোম ভাষাৰ সৈতে সহাৱস্থান কৰিছিল আৰু ক্ৰমে ৰাজদৰবাৰ তথা প্ৰশাসনত আহোম ভাষাৰ স্থান অধিকাৰ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |year=1983 |page=9 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963}}</ref> এইদৰে আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বিভিন্ন ভাষিক, ধৰ্মীয় আৰু জাতিগত গোটক এক অধিক সংহত ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাৰ অধীনলৈ আনিছিল। একশৰণ নামধৰ্মৰ প্ৰসাৰ আৰু আহোম ৰজাসকলৰ হিন্দুধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতাৰ ফলত সপ্তদশ–অষ্টাদশ শতিকাত বড়ো-কছাৰী জনগোষ্ঠীসমূহৰ একাংশই হিন্দুধৰ্মৰ বিভিন্ন ধাৰা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে অসমীয়া সমাজত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী, বৰ্ণহিন্দু সম্প্ৰদায়, সমতলৰ জনজাতীয় গোট আৰু অসমীয়া মুছলমানসকল অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই প্ৰাক্-ঔপনিৱেশিক বিকাশৰ মাজেৰে এটা সামূহিক ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক সমাজ গঢ় লৈ উঠিছিল। অৱশ্যে আধুনিক ৰাজনৈতিক অৰ্থত অসমীয়া জাতীয়তাবাদৰ বিকাশ ঘটিছিল ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ ঔপনিৱেশিক পৰিস্থিতিত। এই জাতীয়তাবাদৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ আছিল ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |pages=1264–1265 |jstor=4407987}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> ===জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা=== অসমীয়া সমাজৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় পৰিৱৰ্তনক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ মাধ্যমেৰে ব্যাখ্যা কৰা হৈছে। এই প্ৰক্ৰিয়াৰ দুটা উল্লেখযোগ্য দিশ আছিল ৰাজ্য গঠনৰ সৈতে জড়িত সংস্কৃতায়ন আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত একশৰণ নামধৰ্মৰ জৰিয়তে হোৱা সামাজিক স্থানান্তৰ। ====সামাজিক পৰিৱৰ্তন==== ভাৰত-আৰ্য ভাষী আৰু ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ অসমলৈ বিস্তাৰৰ লগে লগে সংস্কৃতায়ন (''Sanskritisation'') আৰু স্থানীয়কৰণ বা দেশীয়কৰণ (''Deshification'')ৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। প্ৰথম প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় জনগোষ্ঠী আৰু ধৰ্মীয় পৰম্পৰাসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য সামাজিক ব্যৱস্থাৰ কিছু উপাদান গ্ৰহণ কৰিছিল। আনহাতে দ্বিতীয় প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় বিশ্বাস, দেৱ-দেৱী আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় সংস্কৃতিকো প্ৰভাৱিত কৰিছিল। হিউ বি. আৰ্বানে এই দুই প্ৰক্ৰিয়াক পৰস্পৰ সম্পৰ্কিত ৰূপত আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |pages=233–234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, এই পৰিৱৰ্তনসমূহ [[বৰ্মন ৰাজবংশ]]ৰ সময়ৰ পৰা, বিশেষকৈ পঞ্চম–অষ্টম শতিকাত, কামৰূপৰ সামাজিক ব্যৱস্থাত দেখা গৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=356}}</ref> আৰ্বানে কামৰূপৰ বৰ্মনসকলৰ পৰা অষ্টাদশ শতিকাৰ আহোমসকললৈকে অসমৰ বহু ৰাজবংশৰ স্থানীয় বা অনা-ভাৰত-আৰ্য পটভূমি আৰু তেওঁলোকৰ ক্ৰমাগত সংস্কৃতায়নৰ কথা উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |page=234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> ৰাজবংশসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰা গ্ৰহণ কৰাৰ লগে লগে তেওঁলোকৰ অধীনস্থ সমাজৰ বিভিন্ন গোটেও এই প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। অৱশ্যে ইয়াৰ ফলত স্থানীয় ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে বিলুপ্ত হোৱা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–357}}</ref> ====একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সামাজিক স্থানান্তৰ==== ষোড়শ শতিকাত একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ প্ৰসাৰে জনজাতীয় পৰিচয়ৰ পৰা বৰ্ণভিত্তিক সামাজিক পৰিচয়লৈ স্থানান্তৰৰ এটা নতুন পথ মুকলি কৰিছিল। বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোকে সত্ৰত গুৰুৰ পৰা শৰণ বা দীক্ষা গ্ৰহণ কৰি ক্ৰমে নিজৰ কিছুমান পুৰণি আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰিছিল আৰু নতুন ধৰ্মীয় তথা সামাজিক ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই বৰ্ণনা কৰা এটা সামাজিক স্থানান্তৰৰ আৰ্হিত দীক্ষা গ্ৰহণৰ পিছতো মদ্যপানৰ অভ্যাস বজাই ৰখা ব্যক্তিক ''মদাহী'' বুলি কোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ শৰণীয়া বা সৰু কোচ, কোচ, বৰকোচ, সৰুকেওট, বৰকেওট আৰু শেষত [[কলিতা]] পৰিচয় লাভ কৰিব পাৰিছিল। এই ধাৰাবাহিকতাত [[ব্ৰাহ্মণ]]সকলক অধিক উচ্চ সামাজিক স্থানত গণ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=358}}</ref> সত্ৰসমূহৰ বহু ধৰ্মগুৰু ব্ৰাহ্মণ গোস্বামী আছিল যদিও কিছুমান গোস্বামী পৰিয়াল পূৰ্বতে কায়স্থ আছিল। আনহাতে কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ জনজাতীয় বা সামাজিকভাৱে নিম্ন স্থানত গণ্য হোৱা গোটৰ সদস্য আছিল। শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজেৰে চুতীয়া, বৰাহী, মৰাণ, দেউৰী আৰু কছাৰীসকলৰ একাংশ ক্ৰমে সংস্কৃতায়িত অসমীয়া কৃষিজীৱী সমাজৰ সৈতে একীভূত হোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। বিশেষকৈ উজনি অসম আৰু কিছু পৰিমাণে মধ্য অসমত এই প্ৰক্ৰিয়া দৃশ্যমান আছিল। অৱশ্যে এই জনগোষ্ঠীসমূহে নিজৰ পূৰ্বৰ সকলো আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ মৰাণ, কৈৱৰ্ত, চণ্ডাল আৰু তাঁতী সম্প্ৰদায়ৰ লোক আছিল বুলিও উল্লেখ পোৱা যায়। নৃতত্ত্ববিদ অড্ৰে কেণ্টলীৰ মতে, শংকৰদেৱে মুছলমান, কৈৱৰ্ত, নগা আৰু গাৰো সম্প্ৰদায়ৰ লোককো ধৰ্মীয় গুৰুৰ দায়িত্ব প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Cantlie |first=Audrey |title=The Assamese: Religion, Caste and Sect in an Indian Village |publisher=Curzon Press |year=1984 |page=177}}</ref> ==স্বাধীনতা-উত্তৰ কালত অসমীয়া জাতি== ইংৰাজসকল অসমৰ পৰা যোৱাৰ পাচত অসমতো বহুতো পৰিৱৰ্তন ঘটিল। প্ৰতিটো প্ৰধান পাৰ্বত্য গোষ্ঠীয়ে অসমৰ পৰা আঁতৰি গৈ নিজৰ নিজৰ সুকীয়া ৰাজ্য স্থাপন কৰিলে। লগে লগে অসমীয়া জাতিৰ প্ৰসাৰতাটো ইয়াৰ স্পষ্ট প্ৰভাৱ পৰিল। অসম বুলি থাকিলগৈ পাতল জনবসতিৰে মিকিৰ পাহাৰ (বৰ্তমানৰ কাৰ্বি আংলং)আৰু উত্তৰ কাছাৰ অঞ্চল, কাছাৰ জিলা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক উপত্যকাকে বুজায়। অসমৰ কোনো এটা [[খিলঞ্জীয়া লোক|খিলঞ্জীয়া জনগোষ্ঠী]] মানুহে অসমীয়া জাতিৰ মানুহ। <ref> অসম অভিধান, শান্তনু কৌশিক বৰুৱা, বনলতা,২০০১,পৃষ্ঠা-২৬-২৯ (১)</ref> ==অসমীয়া জাতিত ভাঙোন== মূলতঃ ছবছৰীয়া অসম আন্দোলনৰ পাচৰ সময়ছোৱাৰ পৰাই অসমীয়া জাতিৰ ৰাজহাড়স্বৰূপ জনগোষ্ঠীসমূহৰৰ মাজত বিভিন্ন ধৰণৰ অসন্তুষ্টিয়ে গা কৰি উঠিছে। ফলস্বৰূপে তেওঁলোকে অসমীয়া জাতি ৰূপে নিজৰ পৰিচয় পৰিত্যাগ কৰি নিজস্ব স্বকীয় জনগোষ্ঠীয় পৰিচয় দিবলৈ আগ্ৰহী হৈ উঠিছে। তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক অনগ্ৰসৰতা আৰু কিছুমান সুবিধাবাদী ৰাজনীতিবিদৰ কাৰুকাৰ্যই এইক্ষেত্ৰত যথেষ্ট পৰিমাণে উদগণি জগাই আহিছে। অৱশ্যে অসমৰ কেইবাজনো ৰাজনৈতিক নেতাই কৰা অদূৰদৰ্শী আৰু অপৰিপক্ব সিদ্ধান্তসমূহেও এই ভাঙোনত অৰিহনা যোগাইছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==টোকা== {{notelist}} ==উৎস প্ৰসংগ== #Baruah, Sanjib (1994). "'Ethnic' Conflict as State—Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism". Modern Asian Studies. 28 (3): 649–671. doi:[[doi:10.1017/S0026749X00011896|10.1017/S0026749X00011896]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/313047 313047]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:144065698 144065698]. #Cantile, Audrey (1984). The Assamese. Curzon Press. #Deka, Harekrishna (2005). "The Assamese Mind: contours of a landscape". India International Centre Quarterly. 32 (2/3): 189–202. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/23006027 23006027]. #Grierson, G A, ed. (1903). [https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463#page/1/mode/1up Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family Eastern Group]. Vol. V. #Guha, Amalendu (December 1983), [https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/bitstream/123456789/3259/1/OP_64_The_ahom_political_system.pdf "The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)"] (PDF), Social Scientist, 11 (12): 3–34, doi:10.2307/3516963, JSTOR 3516963 #Guha, Amalendu (1984). "Nationalism: Pan-Indian and Regional in a Historical Perspective". Social Scientist. 12 (2): 42–65. doi:[[doi:10.2307/3517093|10.2307/3517093]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/3517093 3517093]. #Misra, Udayon (1999). "Immigration and Identity Transformation in Assam". Economic and Political Weekly. 34 (21): 1264–1271. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/4407987 4407987]. #Sharma, Chandan Kumar (2009). "Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity". In Medhi, B.K (ed.). Tribes of North-East India: Issues and Challenges. Delhi: Omsons Publications. pp. 354–366. #Urban, Hugh B. (2011). [https://www.researchgate.net/publication/270529066 "The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam"]. The Journal of Hindu Studies. 4 (3): 231–247. doi:[[doi:10.1093/jhs/hir034|10.1093/jhs/hir034]]. ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:অসম]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সামাজিক সম্প্ৰদায়সমূহ]] 8y3qpoya9f0fichi5ch74pzw4dy9fds 646544 646543 2026-10-22T15:56:43Z Ananya Taye 28065 /* নাম */ 646544 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group |group = অসমীয়া জাতি |native_name = অসমীয়া {{unicode|Assamese}} |population = ১৩,২৬৮,৪৮৪ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>{{cite web|url=http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |title=Archived copy |accessdate=2016-05-17 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160609213014/http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |archivedate=2016-06-09 |df= }}</ref> |region1 = {{flag|India}} |pop1 = ১৩,১৩৩,২৩৭ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160907221310/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece |date=2016-09-07 }} Less than 50 per cent Assamese speakers in Assam, The Hindu, January 9, 2008.</ref> |ref1 = |region2 = {{flag|Bangladesh}} |pop2 = ২২,৪৫৬ (২০০১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref2 = |region3 = {{flag|Bhutan}} |pop3 = ৫৪,২৬৮ (২০১১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref3 = |region4 = |pop4 = |ref4 = |region5 = |pop5 = |ref5 = |region6 = |pop6 = |ref6 = |region7 = |pop7 = |ref7 = |region8 = |pop8 = |ref8 = |region9 = |pop9 = |ref9 = |region10 = |pop10 = |ref10 = |languages = [[File:Assamese Bengali letter A (red).png|15px]] [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (''<small>[[কামৰূপী উপভাষা|কামৰূপী]], [[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]], [[দেৱান উপভাষা|দেৱান]], [[নলবৰীয়া উপভাষা|নলবৰীয়া]] আদি উপভাষা</small>'') |religions = ''সংখ্যাগুৰু:'' [[File:Om.svg|17px]] [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] (প্ৰধানকৈ''[[File:Sankaradeva.jpg|17px]][[একশৰণ নাম ধৰ্ম]]) [[অসমৰ জনজাতীয় ধৰ্ম]]: • [[ফুৰালুঙ ধৰ্ম]] •[[File:Flag of Donyi-Polo.svg|17px]] [[ডনি পল]] •[[File:Bathouism flag.svg|17px]] [[বাথৌ ধৰ্ম]] •তিৱা জনজাতীয় ধৰ্ম ''অন্যান্য:''[[File:Allah-green.svg|17px]] [[ইছলাম]] • [[File:Christianity Symbol.svg|17px]] [[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম|খ্ৰীষ্টান]] • [[File:Khanda.svg|17px]] [[শিখ ধৰ্ম|শিখ]]<ref>{{cite web |last1=Mar 14 |first1=Yudhvir Rana / TNN / |title=Mission roots brings Assamese Sikhs to Punjab {{!}} India News - Times of India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Mission-roots-brings-Assamese-Sikhs-to-Punjab/articleshow/4262528.cms |website=The Times of India |language=en}}</ref> |related = [[চীনা-তিব্বতীয়]] ([[বড়ো-কছাৰী]], [[টানি জাতি]], [[কাৰ্বি]]), [[টাই জাতি]], [[আৰ্য-ভাৰতীয়]], অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক |footnotes = }} '''অসমীয়া জাতি''' হৈছে প্ৰধানকৈ [[অসমীয়া ভাষা]]ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এক সামাজিক-জাতিগত আৰু ভাষিক সম্প্ৰদায়।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |page=190}}</ref> এই পৰিচয় ঐতিহাসিকভাৱে বিভিন্ন ভাষিক আৰু জাতিগত জনগোষ্ঠীৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক একীভূতকৰণৰ ফলত গঢ় লৈ উঠিছে। ইয়াৰ গঠনত অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক, চীনা-তিব্বতীয়, ভাৰত-আৰ্য আৰু টাই ভাষা-পৰিয়ালৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীসমূহে ভূমিকা পালন কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে এই ঐতিহাসিক একীভূতকৰণক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=354–366}}</ref> ''অসমীয়া জাতি'' আৰু ''অসমৰ বাসিন্দাসকল'' সম্পূৰ্ণ সমাৰ্থক ধাৰণা নহয়। ''অসমৰ বাসিন্দা'' বুলিলে ৰাজ্যখনত বসবাস কৰা সকলো ভাষিক আৰু জাতিগত সম্প্ৰদায়ৰ লোকক বুজোৱা হয়; আনহাতে ''অসমীয়া জাতি'' বুলিলে ঐতিহাসিকভাৱে বিকশিত হোৱা এক উমৈহতীয়া ভাষিক, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ক বুজোৱা হয়। এই পৰিচয়ৰ সৈতে প্ৰধানকৈ অসমীয়া ভাষাৰ সম্পৰ্ক থাকিলেও ইয়াক কেৱল এটা বংশগত জনগোষ্ঠীৰ মাজত সীমাবদ্ধ কৰিব নোৱাৰি। অৱশ্যে অসমৰ বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় সমাজত ''অসমীয়া'' পৰিচয়ৰ পৰিসৰ আৰু সংজ্ঞাক লৈ ঐতিহাসিক আৰু ৰাজনৈতিক মতভেদ আছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয়ৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ হৈছে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]। ২০১১ চনৰ ভাৰতৰ ভাষাভিত্তিক লোকপিয়ল অনুসৰি, দেশখনত অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা আছিল ১,৫৩,১১,৩৫১ গৰাকী। ইয়াৰে ১,৫০,৯৭,২৫৭ গৰাকী অসমত বাস কৰিছিল, যি ৰাজ্যখনৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৪৮.৩৮ শতাংশ।<ref>{{cite web |title=Abstract of Speakers' Strength of Languages and the Mother Tongues – 2011 |publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India |url=https://censusindia.gov.in/2011Census/C-16_25062018_NEW.pdf}}</ref> এই পৰিসংখ্যা অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা; ইয়াক অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ধাৰী সকলো লোকৰ সুনিৰ্দিষ্ট জনসংখ্যা হিচাপে গণ্য কৰিব নোৱাৰি। ==নাম== প্ৰথম অৱস্থাত ''অসম'' বা ''আছাম'' নামটো [[আহোম ৰাজ্য]] আৰু [[আহোম জনগোষ্ঠী]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। পাছলৈ আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ এক বৃহৎ অংশ জয় কৰাৰ লগে লগে এই নামটোৰ প্ৰচলন বৃদ্ধি পায়। ''অসম'' নামৰ সৈতে অসমীয়া ভাষাৰ ''-ীয়া'' প্ৰত্যয় যোগ হৈ পৰৱৰ্তী সময়ত অসম ৰাজ্যৰ বাসিন্দাসকলক ''অসমীয়া'' বুলি জনা যায়।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en}}</ref> ইংৰাজী ''Assamese'' শব্দটো ''Assam'' নামৰ পৰা গঠিত, য'ত ''-ese'' প্ৰত্যয়টোৱে কোনো অঞ্চলৰ ভাষা বা বাসিন্দাক বুজায়। ইংৰাজী ''Assam'' নামটো জন ভান লিনেনে ১৬৬১ চনত প্ৰস্তুত কৰা আৰু ১৬৬২ চনত প্ৰকাশিত এখন মানচিত্ৰত [[আহোম ৰাজ্য]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Map of Bengale |url=http://www.indiawijzer.nl/links/assam/map_of_bengale.jpg |website=Indiawijzer.nl}}</ref> ফ্ৰান্সিছ হেমিল্টনে ১৮০৭ৰ পৰা ১৮১৪ চনৰ ভিতৰত কৰা অসম ভ্ৰমণৰ বিৱৰণত ''Original Assamese'' শব্দটো [[আহোম ভাষা]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Hamilton |first=Francis |title=An Account of Assam |location=Gauhati |date=1963 |url=https://ia801402.us.archive.org/28/items/in.ernet.dli.2015.461953/2015.461953.An-Account.pdf |page=7 |language=en}}</ref> ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক প্ৰশাসন আৰু ভাষাতাত্ত্বিক সাহিত্যত ''Assamese'' শব্দটো অসমীয়া ভাষা, ভাষাভাষী জনগোষ্ঠী আৰু অসমৰ জনসমষ্টিক বুজাবলৈ ব্যৱহৃত হৈছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Grierson |editor-first=G. A. |title=Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family, Eastern Group |volume=V |year=1903 |page=393 |url=https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463}}</ref> ইতিহাসবিদ য়াছমিন শইকীয়াৰ মতে, প্ৰাক্‌ঔপনিৱেশিক আহোম ৰাজ্যৰ বুৰঞ্জীসমূহত ৰজাৰ অধীনৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সামূহিক পৰিচয় কোনো এক নিৰ্দিষ্ট জাতিগত নামৰ পৰিৱৰ্তে টাই ভাষাত ''কুন-হাও'' (kun-how) আৰু অসমীয়া ভাষাত ''আমি'' (ami) ৰূপে প্ৰকাশ পাইছিল। ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ সময়ত ''Assamese'' নামটোক এক সামূহিক পৰিচয় হিচাপে গ্ৰহণ আৰু পুনৰসংজ্ঞায়িত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত [[মণিৰাম দেৱান]] আৰু [[আনন্দৰাম ঢেকিয়াল ফুকন]]ৰ দৰে স্থানীয় বুদ্ধিজীৱীসকলে ভূমিকা পালন কৰিছিল। তেওঁলোকে অসমীয়াসকলক কেৱল এটা নিৰ্দিষ্ট জনগোষ্ঠী হিচাপে নহয়, বৰং [[অসমীয়া ভাষা]] আৰু পাৰস্পৰিক সামাজিক সম্পৰ্কৰ দ্বাৰা সংযুক্ত হিন্দু আৰু অনা-হিন্দু জনগোষ্ঠীৰ এক মিশ্ৰিত সমাজ হিচাপে উপস্থাপন কৰিছিল। এইদৰে ঔপনিৱেশিক যুগত ''অসমীয়া'' নামটোৰ ভাষিক আৰু সামূহিক পৰিচয়সূচক অৰ্থই বিশেষ গুৰুত্ব লাভ কৰে।<ref>{{cite journal |last=Saikia |first=Yasmin |title=The Tai-Ahom Connection |journal=Seminar |issue=550 |year=2005 |url=https://www.india-seminar.com/2005/550/550%20yasmin%20saikia.htm}}</ref> যদিও ''অসমীয়া'' নামটোৰ ঐতিহাসিক উৎপত্তি আহোম ৰাজ্যৰ সৈতে জড়িত, বৰ্তমান এই নামেৰে পৰিচিত [[অসমীয়া ভাষা]]টোৰ সাহিত্যিক বিকাশ আহোম ৰাজদৰবাৰত ইয়াৰ প্ৰচলনৰ পূৰ্বেই আৰম্ভ হৈছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাত [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]] আৰু [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]]ই সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে, মধ্য অসমৰ কছাৰী শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, এই সাহিত্যিক নিদৰ্শনসমূহে তেতিয়ালৈকে অসমীয়া ভাষা এক বিকশিত সাহিত্যিক মাধ্যম হিচাপে প্ৰতিষ্ঠিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |year=1976 |pages=45–50}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত ''অসমীয়া'' পৰিচয়ৰ পৰিসৰ কেৱল আহোম জনগোষ্ঠীৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নাথাকি এক বিস্তৃত ভাষিক আৰু আঞ্চলিক পৰিচয়লৈ সম্প্ৰসাৰিত হয়। এই পৰিচয়ৰ ঐতিহাসিক বিকাশত [[কমতা ৰাজ্য|কমতা]], [[কোচ ৰাজ্য|কোচ]], [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] আৰু [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত অঞ্চলসমূহৰ ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰায়ো ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইয়াৰে কিছুমান অঞ্চল আহোম শাসনৰ স্থায়ী অধীনলৈ অহা নাছিল যদিও সেইবোৰত অসমীয়া বা সম্পৰ্কিত আঞ্চলিক ভাষাৰূপৰ প্ৰচলন আছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত বিভিন্ন জনগোষ্ঠীয়ে অসমীয়াক মাতৃভাষা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–359}}</ref> হৰেকৃষ্ণ ডেকাৰ মতে, বৰ্তমানৰ ''অসমীয়া'' নামটো প্ৰচলিত হোৱাৰ পূৰ্বেই ভাষা আৰু সাহিত্যই এক উমৈহতীয়া সাংস্কৃতিক পৰিচয় গঢ়াত ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |pages=189–202}}</ref> ঔপনিৱেশিক বিৱৰণসমূহতো ''Assamese'' শব্দটো ভাষাৰ লগতে অঞ্চলটোৰ জনসমষ্টিক বুজাবলৈ ব্যৱহৃত হৈছিল। হেনৰি ৱাটাৰফিল্ডে ১৮৭৫ চনত প্ৰকাশিত ১৮৭১–৭২ চনৰ ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ লোকপিয়ল-সম্পৰ্কীয় স্মাৰকত অসমীয়াসকলে বঙালী ভাষাৰ সৈতে যথেষ্ট সাদৃশ্য থকা এটা ভাষা কয় আৰু তেওঁলোকৰ মাজত ইণ্ড-চীনা জনগোষ্ঠীৰ মিশ্ৰণ আছে বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |location=London |year=1875 |page=19 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/ |quote=...speak a language very similar to Bengali, but have a large mixture of Indo-Chinese blood...}}</ref> ==সংজ্ঞা আৰু পৰিচয়== অসমীয়া জাতিৰ সংজ্ঞা ঐতিহাসিকভাৱে পৰিৱৰ্তনশীল আৰু ৰাজনৈতিকভাৱে বিতৰ্কিত। অসম এখন বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় ৰাজ্য হোৱা বাবে সকলো বাসিন্দাকে একেটা জাতিগত বা ভাষিক পৰিচয়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব নোৱাৰি। বিশেষকৈ ১৯৮৫ চনৰ [[অসম চুক্তি]]ৰ ষষ্ঠ দফা ৰূপায়ণৰ ক্ষেত্ৰত ''অসমীয়া লোক''ৰ সংজ্ঞা নিৰ্ধাৰণ কৰাটো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় হৈ পৰিছে। এই দফাত অসমীয়া লোকসকলৰ সাংস্কৃতিক, সামাজিক আৰু ভাষিক পৰিচয় তথা ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ উদ্দেশ্যে সাংবিধানিক, আইনগত আৰু প্ৰশাসনিক সুৰক্ষা প্ৰদানৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news |title=Assamese People definition rocks Assembly |work=The Hindu |date=1 April 2015 |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/assamese-people-definition-rocks-assembly/article7055297.ece}}</ref> ২০০০ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত [[সদৌ অসম ছাত্ৰ সন্থা]]ই ১৯৫১ চনৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় নাগৰিকপঞ্জী]]ত নাম থকা ব্যক্তি আৰু তেওঁলোকৰ বংশধৰসকলক অসমীয়া হিচাপে গণ্য কৰাৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছিল। অৱশ্যে এইটো সংগঠনটোৰ প্ৰস্তাৱিত সংজ্ঞা আছিল, সৰ্বজনস্বীকৃত বা চূড়ান্ত আইনগত সংজ্ঞা নহয়।<ref>{{cite news |last=Hussain |first=Wasbir |title=Of Natives and Aliens |work=The Hindu |date=24 April 2000 |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-miscellaneous/tp-others/of-natives-and-aliens/article28013077.ece}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ক বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা ঐতিহাসিক একীভূতকৰণ আৰু ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা''ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=355}}</ref> ==অসমীয়া জাতি গঠনৰ ইতিহাস== অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয় কোনো এখন নিৰ্দিষ্ট ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা বা একক সামৰিক সংঘাতৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা নাছিল। ইয়াৰ বিকাশ ঘটিছিল [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]ৰ বিভিন্ন জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় জনগোষ্ঠীৰ মাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি চলা সামাজিক, ভাষিক, সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় আদান-প্ৰদানৰ মাজেৰে। আঞ্চলিক ৰাজ্যসমূহৰ প্ৰতিষ্ঠা, স্থায়ী কৃষিৰ সম্প্ৰসাৰণ, আন্তঃবিবাহ, হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ বিস্তাৰ আৰু উমৈহতীয়া কথিত ভাষাৰ বিকাশে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীক ক্ৰমে এক বৃহত্তৰ সমাজৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিছিল। সমাজবিজ্ঞানী চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'') হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছে, য'ত জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় উভয় গোটেই অসমীয়া সমাজ গঠনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–356}}</ref> ===অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি=== অসমীয়া ভাষিক আৰু সাহিত্যিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি মধ্যযুগৰ প্ৰথমাৰ্ধতে গঢ় লৈ উঠিছিল। চতুৰ্দশ শতিকালৈকে [[অসমীয়া ভাষা]] বিভিন্ন আঞ্চলিক ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত সাহিত্য ৰচনাৰ এটা মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হৈছিল। [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]] আৰু আন কবিসকলে সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে মধ্য অসমৰ এজন [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সাহিত্যৰ ইতিহাসবিদ সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, চতুৰ্দশ শতিকাৰ পৰা সংৰক্ষিত এই সাহিত্যিক নিদৰ্শনসমূহে সেই সময়লৈকে অসমীয়া ভাষা সাহিত্যিক প্ৰকাশৰ এটা শক্তিশালী মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে। সেয়েহে আহোম ৰাজদৰবাৰত অসমীয়া ভাষা গ্ৰহণ কৰাৰ বহু আগৰ পৰাই কমতা আৰু কছাৰী ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত এক আঞ্চলিক সাহিত্যিক সংস্কৃতি গঢ় লৈ উঠিছিল।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |publisher=Harrassowitz |year=1976 |pages=45–50}}</ref> একেসময়তে পূব অসমতো সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় একীভূতকৰণৰ এটা সমান্তৰাল প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। উজনি অসমত আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক প্ৰাধান্য প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ পূৰ্বেই [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ প্ৰসাৰ ঘটিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰসমূহৰ পৰা দূৰত অৱস্থিত হ'লেও আহোমসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বেই চুতীয়া ৰাজ্যত হিন্দুকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=357}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে চুতীয়া সমাজত এটা স্তৰবিভক্ত হিন্দু সামাজিক ব্যৱস্থা গঢ় লৈ উঠিছিল। ঐতিহাসিক বিৱৰণসমূহ অনুসৰি, সেই সময়ত চুতীয়া ৰাজ্যত [[ব্ৰাহ্মণ]], কায়স্থ, [[কলিতা]] আৰু দৈৱজ্ঞ বা গণক আদি সামাজিক গোটৰ উপস্থিতি আছিল।<ref>{{cite book |last=Baruah |first=Swarnalata |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |location=New Delhi |year=1985 |page=230}}</ref><ref>{{cite book |last=Gogoi |first=Jahnabi |title=Agrarian System of Medieval Assam |publisher=Concept Publishing Company |year=2002 |page=21}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ [[একশৰণ নামধৰ্ম]] আন্দোলনৰ পূৰ্বেও পূব অসমত বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ উপস্থিতি আছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাৰ চুতীয়া তাম্ৰশাসনসমূহত বৈষ্ণৱ ব্ৰাহ্মণ আৰু বাসুদেৱৰ ভক্ত হিচাপে পৰিচিত ভূমিদান গ্ৰহীতাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজদৰবাৰ আৰু গ্ৰাম্য সমাজত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ উপস্থিতিৰ ইংগিত দিয়ে।<ref>{{cite journal |last=Shin |first=Jae-Eun |title=Descending from Demons, Ascending to Kshatriyas: Genealogical Claims and Political Process in Pre-modern Northeast India, the Chutiyas and the Dimasas |journal=The Indian Economic and Social History Review |volume=57 |issue=1 |year=2020 |pages=51–56 |doi=10.1177/0019464619894134}}</ref> পৰৱৰ্তী বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাসমূহতো [[শদিয়া]] আৰু কুণ্ডিলক বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ প্ৰাচীন কেন্দ্ৰ হিচাপে স্মৰণ কৰা হৈছে। ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰাত চুতীয়া ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত শদিয়াত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন আৰু স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ বিৱৰণ পোৱা যায়।{{efn|ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰা অনুসৰি, দুজন চুতীয়া ৰাজকুমাৰে নবদ্বীপত অধ্যয়ন কৰাৰ সময়ত কনৌজৰ শংকৰ্ষণ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণৰ সৈতে পৰিচিত হৈছিল। দেশলৈ উভতি অহাৰ পিছত জ্যেষ্ঠ ৰাজকুমাৰজনে শংকৰ্ষণ আৰু কেইবাটাও বৃত্তিজীৱী পৰিয়ালক শদিয়ালৈ আনি ঘাৰমৰা নদীৰ পাৰত এটা বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন কৰিছিল। প্ৰতিষ্ঠানটোক ভূমি, সেৱক আৰু বিষ্ণুৰ প্ৰতিমা দান কৰা হৈছিল। শংকৰ্ষণৰ উত্তৰাধিকাৰীসকলে পাঁচ পুৰুষলৈকে শদিয়াত থাকি চুতীয়া, দেউৰী, মিৰি আৰু আবৰসকলৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। আহোমসকলে চুতীয়া ৰাজ্য জয় কৰাৰ পিছত প্ৰতিষ্ঠানটো স্থানান্তৰিত হয় বুলি এই পৰম্পৰাত উল্লেখ আছে।<ref>{{cite journal |last1=Gogoi |first1=Himadri |last2=Dutta |first2=Tarun |title=Gharmora Satra and Its Archive |journal=Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry |volume=12 |issue=8 |year=2021 |pages=8018–8019}}</ref>}} কুণ্ডিলৰ সৈতে বদলা পদ্ম আতা আৰু বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষসকলৰ সম্পৰ্কৰ উল্লেখো বৈষ্ণৱ বংশাৱলীমূলক সাহিত্যত পোৱা যায়।{{efn|বদলা পদ্ম আতাৰ পূৰ্বপুৰুষসকল কুণ্ডিল বা কুণ্ডিলনগৰত বাস কৰিছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত পৰিয়ালটোৰ এটা শাখা নাৰায়ণপুৰ অঞ্চললৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor-last=Neog |editor-first=Maheswar |title=গুৰু চৰিত কথা |publisher=Lawyers Book Stall |year=1999 |page=373 |language=as}}</ref><ref>{{cite book |last=Dev Goswami |first=Narayan Chandra |title=Satriya Sanskritir Swarnarekha: Mahapurush Sri Sri Badula Padma Ata |publisher=Lawyers Book Stall |year=1984 |page=810}}</ref> ৰামানন্দ দ্বিজৰ ''শ্ৰীশ্ৰী বংশীগোপাল দেৱৰ চৰিত্ৰ''ত বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষ হৰিবৰক ''কুণ্ডিল গোষ্ঠী''ৰ লোক হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor1-last=Barua |editor1-first=Birinchi Kumar |editor2-last=Neog |editor2-first=Maheswar |title=Harivara Vipra's Babrubahnar Yuddha and Tamradhwajar Yuddha |publisher=Gauhati University |year=1960}}</ref>}} আনহাতে ''আদি চৰিত'' আৰু ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত''ত কুণ্ডিলৰ পৰা বাসুদেৱৰ প্ৰতিমা অনাৰ বিৱৰণ আছে।{{efn|''আদি চৰিত''ত [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]]ে কুণ্ডিলনগৰ ভ্ৰমণ কৰি তাৰ পৰা বাসুদেৱৰ এটা প্ৰতিমা লৈ অহাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite book |title=আদি চৰিত বা লক্ষ্মীপুৰৰ আদিম বুৰঞ্জী |author=মাধৱদেৱৰ নামত প্ৰচলিত |publisher=ভাৰতচন্দ্ৰ দাস |location=গুৱাহাটী |year=1928 |page=91 |url=https://as.wikisource.org/wiki/পৃষ্ঠা:আদিচৰিত.djvu/৯১ |language=as}}</ref> ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত'' অনুসৰি, [[জয়ধ্বজ সিংহ]]ই পৰৱৰ্তী সময়ত কুণ্ডিলৰ পৰা আন এটা বাসুদেৱ প্ৰতিমা আনি দামোদৰ ঠাকুৰৰ নৰুৱা সত্ৰত স্থাপন কৰাইছিল। এই সত্ৰখন বৰ্তমান ঢকুৱাখনাৰ [[বাসুদেৱ থান]] নামেৰে পৰিচিত।<ref>{{cite journal |last=Chutia |first=Manas |title=Vasudev Than Narowa Satra—in Historical Perspective |journal=Review of Research |volume=8 |issue=8 |date=May 2019 |pages=2–3 |url=https://oldror.lbp.world/UploadedData/11719.pdf}}</ref>}} এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজ্যত ব্ৰাহ্মণ্য, বৈষ্ণৱ আৰু স্থানীয় জনজাতীয় ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ সহাৱস্থানৰ কথা সূচায়। ইতিহাসবিদ ৰমেশ বুঢ়াগোহাঁয়েও পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া জাতি গঠনত [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদানৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। তেওঁৰ মতে, আহোম ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত চুতীয়াসকলৰ অন্তৰ্ভুক্তি আৰু তেওঁলোকৰ দক্ষ শিল্পী, কাৰিকৰ তথা প্ৰশাসনিক বিষয়াসকলৰ সংযোজনে পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজ্য গঠনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভিত্তি প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Buragohain |first=Ramesh |title=State Formation in Early Mediaeval Assam: A Case Study of the Chutiya State |url=http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20%28R%20Buragohain%29.pdf |date=2013 |page=122 |quote=They greatly contributed to the emerging political system of the time. With the pace of assimilations and acculturations under the hegemony of the Ahoms, they, in fact provided the much needed base for the birth of a greater broad-based Assamese state after the Ahoms in course of time. |archive-url=https://web.archive.org/web/20200916232253/http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20(R%20Buragohain).pdf |archive-date=16 September 2020 |url-status=live}}</ref> সেয়েহে আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক উত্থানৰ পূৰ্বেই চুতীয়া আৰু কমতা ৰাজ্যত অসমীয়া ভাষা, সাহিত্য আৰু ধৰ্মীয় বিকাশৰ বিভিন্ন প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল, যিসমূহে পৰৱৰ্তী অসমীয়া সমাজ গঠনত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ===বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ভূমিকা=== ষোড়শ শতিকাৰ পৰা [[একশৰণ নামধৰ্ম]]ই ইতিমধ্যে বিকশিত হৈ থকা অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিসৰক এক বৃহত্তৰ প্ৰতিষ্ঠানগত ভিত্তি প্ৰদান কৰে। [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]], [[মাধৱদেৱ]] আৰু তেওঁলোকৰ অনুগামীসকলৰ অসমীয়া আৰু [[ব্ৰজাৱলী ভাষা|ব্ৰজাৱলী]] ভাষাত ৰচিত সাহিত্যৰ লগতে [[সত্ৰ]] আৰু [[নামঘৰ]]সমূহে উমৈহতীয়া উপাসনা, সাহিত্যচৰ্চা, সংগীত, নাট্যপ্ৰদৰ্শন আৰু সামাজিক জীৱনৰ কেন্দ্ৰ গঢ়ি তুলিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, নৱবৈষ্ণৱ আন্দোলনে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয় গঠনৰ ইতিপূৰ্বে আৰম্ভ হোৱা প্ৰক্ৰিয়াক অধিক শক্তিশালী আৰু সুসংহত কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=357–359}}</ref> পৰৱৰ্তী আহোম ৰজাসকলে এই ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতা কৰিলেও সত্ৰ আৰু নামঘৰসমূহ মূলত আহোম ৰাজ্যই সৃষ্টি কৰা প্ৰতিষ্ঠান নাছিল। বৈষ্ণৱ ধৰ্মগুৰু আৰু তেওঁলোকৰ শিষ্যসকলৰ কাৰ্যকলাপৰ মাজেৰে এই প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সামাজিক ভিত্তি গঢ় লৈ উঠিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাজপৃষ্ঠপোষকতা বৃদ্ধি পায়। সপ্তদশ শতিকালৈকে আহোম আৰু কোচ উভয় ৰাজ্যই বৈষ্ণৱ আন্দোলনৰ বিস্তৃত জনসমৰ্থনক নিজৰ ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাৰ সৈতে সংযুক্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। সত্ৰসমূহে ৰাজন্যবৰ্গৰ পৰা ভূমি, জনশক্তি আৰু অন্যান্য সম্পদৰ অনুদান লাভ কৰিবলৈ ধৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> ===আহোম শাসনকালত সামূহিক পৰিচয়ৰ সুসংহতকৰণ=== অসমীয়া সামূহিক পৰিচয়ৰ ৰাজনৈতিক সুসংহতকৰণত [[আহোম ৰাজ্য]]ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইতিহাসবিদ উদয়ন মিশ্ৰৰ মতে, ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে বংগৰ মুছলমান শাসকসকলৰ সৈতে হোৱা সংঘাতৰ সময়ত বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোক আহোম শাসনৰ অধীনত উমৈহতীয়া শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে সংগঠিত হোৱাৰ ফলত এক বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজনৈতিক পৰিচয় গঢ় লোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল। তেওঁৰ বিৱৰণ অনুসৰি, [[চুহুংমুং]]ৰ (১৪৯৭–১৫৩৯) শাসনকালত আহোম ৰাজ্যই আক্ৰমণ প্ৰতিহত কৰাৰ লগতে পশ্চিমৰ কমতা আৰু কামৰূপ অঞ্চললৈ সামৰিক অভিযান চলাইছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> এই ৰাজনৈতিক একত্ৰীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া [[প্ৰতাপ সিংহ]]ৰ (১৬০৩–১৬৪১) শাসনকাল আৰু পৰৱৰ্তী আহোম–মোগল সংঘাতসমূহৰ সময়ত অধিক শক্তিশালী হয়। ১৬৭১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ [[শৰাইঘাটৰ যুদ্ধ]] এই সংঘাতসমূহৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য ঘটনা আছিল। মিশ্ৰৰ মতে, বংগ আৰু মোগল অধিকৃত অঞ্চলৰ পৰা অসমলৈ অহা মুছলমান সৈনিক, শিল্পী আৰু বৃত্তিজীৱীসকলৰ একাংশও আহোম ৰাজ্যৰ সমাজ আৰু প্ৰশাসনৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। তেওঁলোকে মোগল সম্প্ৰসাৰণ প্ৰতিহত কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> একেসময়তে আহোম ৰাজদৰবাৰ আৰু প্ৰশাসনত [[আহোম ভাষা]]ৰ সৈতে অসমীয়া ভাষাৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পায়। ইতিহাসবিদ অমলেন্দু গুহৰ মতে, আহোম–মোগল সংঘাতৰ সময়ছোৱাত অসমীয়া ভাষাই প্ৰথমে আহোম ভাষাৰ সৈতে সহাৱস্থান কৰিছিল আৰু ক্ৰমে ৰাজদৰবাৰ তথা প্ৰশাসনত আহোম ভাষাৰ স্থান অধিকাৰ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |year=1983 |page=9 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963}}</ref> এইদৰে আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বিভিন্ন ভাষিক, ধৰ্মীয় আৰু জাতিগত গোটক এক অধিক সংহত ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাৰ অধীনলৈ আনিছিল। একশৰণ নামধৰ্মৰ প্ৰসাৰ আৰু আহোম ৰজাসকলৰ হিন্দুধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতাৰ ফলত সপ্তদশ–অষ্টাদশ শতিকাত বড়ো-কছাৰী জনগোষ্ঠীসমূহৰ একাংশই হিন্দুধৰ্মৰ বিভিন্ন ধাৰা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে অসমীয়া সমাজত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী, বৰ্ণহিন্দু সম্প্ৰদায়, সমতলৰ জনজাতীয় গোট আৰু অসমীয়া মুছলমানসকল অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই প্ৰাক্-ঔপনিৱেশিক বিকাশৰ মাজেৰে এটা সামূহিক ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক সমাজ গঢ় লৈ উঠিছিল। অৱশ্যে আধুনিক ৰাজনৈতিক অৰ্থত অসমীয়া জাতীয়তাবাদৰ বিকাশ ঘটিছিল ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ ঔপনিৱেশিক পৰিস্থিতিত। এই জাতীয়তাবাদৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ আছিল ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |pages=1264–1265 |jstor=4407987}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> ===জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা=== অসমীয়া সমাজৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় পৰিৱৰ্তনক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ মাধ্যমেৰে ব্যাখ্যা কৰা হৈছে। এই প্ৰক্ৰিয়াৰ দুটা উল্লেখযোগ্য দিশ আছিল ৰাজ্য গঠনৰ সৈতে জড়িত সংস্কৃতায়ন আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত একশৰণ নামধৰ্মৰ জৰিয়তে হোৱা সামাজিক স্থানান্তৰ। ====সামাজিক পৰিৱৰ্তন==== ভাৰত-আৰ্য ভাষী আৰু ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ অসমলৈ বিস্তাৰৰ লগে লগে সংস্কৃতায়ন (''Sanskritisation'') আৰু স্থানীয়কৰণ বা দেশীয়কৰণ (''Deshification'')ৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। প্ৰথম প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় জনগোষ্ঠী আৰু ধৰ্মীয় পৰম্পৰাসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য সামাজিক ব্যৱস্থাৰ কিছু উপাদান গ্ৰহণ কৰিছিল। আনহাতে দ্বিতীয় প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় বিশ্বাস, দেৱ-দেৱী আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় সংস্কৃতিকো প্ৰভাৱিত কৰিছিল। হিউ বি. আৰ্বানে এই দুই প্ৰক্ৰিয়াক পৰস্পৰ সম্পৰ্কিত ৰূপত আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |pages=233–234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, এই পৰিৱৰ্তনসমূহ [[বৰ্মন ৰাজবংশ]]ৰ সময়ৰ পৰা, বিশেষকৈ পঞ্চম–অষ্টম শতিকাত, কামৰূপৰ সামাজিক ব্যৱস্থাত দেখা গৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=356}}</ref> আৰ্বানে কামৰূপৰ বৰ্মনসকলৰ পৰা অষ্টাদশ শতিকাৰ আহোমসকললৈকে অসমৰ বহু ৰাজবংশৰ স্থানীয় বা অনা-ভাৰত-আৰ্য পটভূমি আৰু তেওঁলোকৰ ক্ৰমাগত সংস্কৃতায়নৰ কথা উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |page=234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> ৰাজবংশসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰা গ্ৰহণ কৰাৰ লগে লগে তেওঁলোকৰ অধীনস্থ সমাজৰ বিভিন্ন গোটেও এই প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। অৱশ্যে ইয়াৰ ফলত স্থানীয় ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে বিলুপ্ত হোৱা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–357}}</ref> ====একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সামাজিক স্থানান্তৰ==== ষোড়শ শতিকাত একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ প্ৰসাৰে জনজাতীয় পৰিচয়ৰ পৰা বৰ্ণভিত্তিক সামাজিক পৰিচয়লৈ স্থানান্তৰৰ এটা নতুন পথ মুকলি কৰিছিল। বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোকে সত্ৰত গুৰুৰ পৰা শৰণ বা দীক্ষা গ্ৰহণ কৰি ক্ৰমে নিজৰ কিছুমান পুৰণি আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰিছিল আৰু নতুন ধৰ্মীয় তথা সামাজিক ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই বৰ্ণনা কৰা এটা সামাজিক স্থানান্তৰৰ আৰ্হিত দীক্ষা গ্ৰহণৰ পিছতো মদ্যপানৰ অভ্যাস বজাই ৰখা ব্যক্তিক ''মদাহী'' বুলি কোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ শৰণীয়া বা সৰু কোচ, কোচ, বৰকোচ, সৰুকেওট, বৰকেওট আৰু শেষত [[কলিতা]] পৰিচয় লাভ কৰিব পাৰিছিল। এই ধাৰাবাহিকতাত [[ব্ৰাহ্মণ]]সকলক অধিক উচ্চ সামাজিক স্থানত গণ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=358}}</ref> সত্ৰসমূহৰ বহু ধৰ্মগুৰু ব্ৰাহ্মণ গোস্বামী আছিল যদিও কিছুমান গোস্বামী পৰিয়াল পূৰ্বতে কায়স্থ আছিল। আনহাতে কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ জনজাতীয় বা সামাজিকভাৱে নিম্ন স্থানত গণ্য হোৱা গোটৰ সদস্য আছিল। শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজেৰে চুতীয়া, বৰাহী, মৰাণ, দেউৰী আৰু কছাৰীসকলৰ একাংশ ক্ৰমে সংস্কৃতায়িত অসমীয়া কৃষিজীৱী সমাজৰ সৈতে একীভূত হোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। বিশেষকৈ উজনি অসম আৰু কিছু পৰিমাণে মধ্য অসমত এই প্ৰক্ৰিয়া দৃশ্যমান আছিল। অৱশ্যে এই জনগোষ্ঠীসমূহে নিজৰ পূৰ্বৰ সকলো আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ মৰাণ, কৈৱৰ্ত, চণ্ডাল আৰু তাঁতী সম্প্ৰদায়ৰ লোক আছিল বুলিও উল্লেখ পোৱা যায়। নৃতত্ত্ববিদ অড্ৰে কেণ্টলীৰ মতে, শংকৰদেৱে মুছলমান, কৈৱৰ্ত, নগা আৰু গাৰো সম্প্ৰদায়ৰ লোককো ধৰ্মীয় গুৰুৰ দায়িত্ব প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Cantlie |first=Audrey |title=The Assamese: Religion, Caste and Sect in an Indian Village |publisher=Curzon Press |year=1984 |page=177}}</ref> ==স্বাধীনতা-উত্তৰ কালত অসমীয়া জাতি== ইংৰাজসকল অসমৰ পৰা যোৱাৰ পাচত অসমতো বহুতো পৰিৱৰ্তন ঘটিল। প্ৰতিটো প্ৰধান পাৰ্বত্য গোষ্ঠীয়ে অসমৰ পৰা আঁতৰি গৈ নিজৰ নিজৰ সুকীয়া ৰাজ্য স্থাপন কৰিলে। লগে লগে অসমীয়া জাতিৰ প্ৰসাৰতাটো ইয়াৰ স্পষ্ট প্ৰভাৱ পৰিল। অসম বুলি থাকিলগৈ পাতল জনবসতিৰে মিকিৰ পাহাৰ (বৰ্তমানৰ কাৰ্বি আংলং)আৰু উত্তৰ কাছাৰ অঞ্চল, কাছাৰ জিলা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক উপত্যকাকে বুজায়। অসমৰ কোনো এটা [[খিলঞ্জীয়া লোক|খিলঞ্জীয়া জনগোষ্ঠী]] মানুহে অসমীয়া জাতিৰ মানুহ। <ref> অসম অভিধান, শান্তনু কৌশিক বৰুৱা, বনলতা,২০০১,পৃষ্ঠা-২৬-২৯ (১)</ref> ==অসমীয়া জাতিত ভাঙোন== মূলতঃ ছবছৰীয়া অসম আন্দোলনৰ পাচৰ সময়ছোৱাৰ পৰাই অসমীয়া জাতিৰ ৰাজহাড়স্বৰূপ জনগোষ্ঠীসমূহৰৰ মাজত বিভিন্ন ধৰণৰ অসন্তুষ্টিয়ে গা কৰি উঠিছে। ফলস্বৰূপে তেওঁলোকে অসমীয়া জাতি ৰূপে নিজৰ পৰিচয় পৰিত্যাগ কৰি নিজস্ব স্বকীয় জনগোষ্ঠীয় পৰিচয় দিবলৈ আগ্ৰহী হৈ উঠিছে। তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক অনগ্ৰসৰতা আৰু কিছুমান সুবিধাবাদী ৰাজনীতিবিদৰ কাৰুকাৰ্যই এইক্ষেত্ৰত যথেষ্ট পৰিমাণে উদগণি জগাই আহিছে। অৱশ্যে অসমৰ কেইবাজনো ৰাজনৈতিক নেতাই কৰা অদূৰদৰ্শী আৰু অপৰিপক্ব সিদ্ধান্তসমূহেও এই ভাঙোনত অৰিহনা যোগাইছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==টোকা== {{notelist}} ==উৎস প্ৰসংগ== #Baruah, Sanjib (1994). "'Ethnic' Conflict as State—Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism". Modern Asian Studies. 28 (3): 649–671. doi:[[doi:10.1017/S0026749X00011896|10.1017/S0026749X00011896]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/313047 313047]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:144065698 144065698]. #Cantile, Audrey (1984). The Assamese. Curzon Press. #Deka, Harekrishna (2005). "The Assamese Mind: contours of a landscape". India International Centre Quarterly. 32 (2/3): 189–202. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/23006027 23006027]. #Grierson, G A, ed. (1903). [https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463#page/1/mode/1up Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family Eastern Group]. Vol. V. #Guha, Amalendu (December 1983), [https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/bitstream/123456789/3259/1/OP_64_The_ahom_political_system.pdf "The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)"] (PDF), Social Scientist, 11 (12): 3–34, doi:10.2307/3516963, JSTOR 3516963 #Guha, Amalendu (1984). "Nationalism: Pan-Indian and Regional in a Historical Perspective". Social Scientist. 12 (2): 42–65. doi:[[doi:10.2307/3517093|10.2307/3517093]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/3517093 3517093]. #Misra, Udayon (1999). "Immigration and Identity Transformation in Assam". Economic and Political Weekly. 34 (21): 1264–1271. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/4407987 4407987]. #Sharma, Chandan Kumar (2009). "Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity". In Medhi, B.K (ed.). Tribes of North-East India: Issues and Challenges. Delhi: Omsons Publications. pp. 354–366. #Urban, Hugh B. (2011). [https://www.researchgate.net/publication/270529066 "The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam"]. The Journal of Hindu Studies. 4 (3): 231–247. doi:[[doi:10.1093/jhs/hir034|10.1093/jhs/hir034]]. ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:অসম]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সামাজিক সম্প্ৰদায়সমূহ]] iz58k68na5hh2syzv6jcp4jh67tp3it 646545 646544 2026-10-22T15:59:43Z Ananya Taye 28065 merged paras about the language. this para was added after the para about assamese scholars like Maniram Dewan and Dhekial Phukan who helped promote the "Assamese" term for Assamese language speakers of Hindu and non-hindu groups 646545 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group |group = অসমীয়া জাতি |native_name = অসমীয়া {{unicode|Assamese}} |population = ১৩,২৬৮,৪৮৪ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>{{cite web|url=http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |title=Archived copy |accessdate=2016-05-17 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160609213014/http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |archivedate=2016-06-09 |df= }}</ref> |region1 = {{flag|India}} |pop1 = ১৩,১৩৩,২৩৭ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160907221310/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece |date=2016-09-07 }} Less than 50 per cent Assamese speakers in Assam, The Hindu, January 9, 2008.</ref> |ref1 = |region2 = {{flag|Bangladesh}} |pop2 = ২২,৪৫৬ (২০০১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref2 = |region3 = {{flag|Bhutan}} |pop3 = ৫৪,২৬৮ (২০১১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref3 = |region4 = |pop4 = |ref4 = |region5 = |pop5 = |ref5 = |region6 = |pop6 = |ref6 = |region7 = |pop7 = |ref7 = |region8 = |pop8 = |ref8 = |region9 = |pop9 = |ref9 = |region10 = |pop10 = |ref10 = |languages = [[File:Assamese Bengali letter A (red).png|15px]] [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (''<small>[[কামৰূপী উপভাষা|কামৰূপী]], [[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]], [[দেৱান উপভাষা|দেৱান]], [[নলবৰীয়া উপভাষা|নলবৰীয়া]] আদি উপভাষা</small>'') |religions = ''সংখ্যাগুৰু:'' [[File:Om.svg|17px]] [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] (প্ৰধানকৈ''[[File:Sankaradeva.jpg|17px]][[একশৰণ নাম ধৰ্ম]]) [[অসমৰ জনজাতীয় ধৰ্ম]]: • [[ফুৰালুঙ ধৰ্ম]] •[[File:Flag of Donyi-Polo.svg|17px]] [[ডনি পল]] •[[File:Bathouism flag.svg|17px]] [[বাথৌ ধৰ্ম]] •তিৱা জনজাতীয় ধৰ্ম ''অন্যান্য:''[[File:Allah-green.svg|17px]] [[ইছলাম]] • [[File:Christianity Symbol.svg|17px]] [[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম|খ্ৰীষ্টান]] • [[File:Khanda.svg|17px]] [[শিখ ধৰ্ম|শিখ]]<ref>{{cite web |last1=Mar 14 |first1=Yudhvir Rana / TNN / |title=Mission roots brings Assamese Sikhs to Punjab {{!}} India News - Times of India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Mission-roots-brings-Assamese-Sikhs-to-Punjab/articleshow/4262528.cms |website=The Times of India |language=en}}</ref> |related = [[চীনা-তিব্বতীয়]] ([[বড়ো-কছাৰী]], [[টানি জাতি]], [[কাৰ্বি]]), [[টাই জাতি]], [[আৰ্য-ভাৰতীয়]], অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক |footnotes = }} '''অসমীয়া জাতি''' হৈছে প্ৰধানকৈ [[অসমীয়া ভাষা]]ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এক সামাজিক-জাতিগত আৰু ভাষিক সম্প্ৰদায়।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |page=190}}</ref> এই পৰিচয় ঐতিহাসিকভাৱে বিভিন্ন ভাষিক আৰু জাতিগত জনগোষ্ঠীৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক একীভূতকৰণৰ ফলত গঢ় লৈ উঠিছে। ইয়াৰ গঠনত অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক, চীনা-তিব্বতীয়, ভাৰত-আৰ্য আৰু টাই ভাষা-পৰিয়ালৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীসমূহে ভূমিকা পালন কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে এই ঐতিহাসিক একীভূতকৰণক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=354–366}}</ref> ''অসমীয়া জাতি'' আৰু ''অসমৰ বাসিন্দাসকল'' সম্পূৰ্ণ সমাৰ্থক ধাৰণা নহয়। ''অসমৰ বাসিন্দা'' বুলিলে ৰাজ্যখনত বসবাস কৰা সকলো ভাষিক আৰু জাতিগত সম্প্ৰদায়ৰ লোকক বুজোৱা হয়; আনহাতে ''অসমীয়া জাতি'' বুলিলে ঐতিহাসিকভাৱে বিকশিত হোৱা এক উমৈহতীয়া ভাষিক, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ক বুজোৱা হয়। এই পৰিচয়ৰ সৈতে প্ৰধানকৈ অসমীয়া ভাষাৰ সম্পৰ্ক থাকিলেও ইয়াক কেৱল এটা বংশগত জনগোষ্ঠীৰ মাজত সীমাবদ্ধ কৰিব নোৱাৰি। অৱশ্যে অসমৰ বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় সমাজত ''অসমীয়া'' পৰিচয়ৰ পৰিসৰ আৰু সংজ্ঞাক লৈ ঐতিহাসিক আৰু ৰাজনৈতিক মতভেদ আছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয়ৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ হৈছে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]। ২০১১ চনৰ ভাৰতৰ ভাষাভিত্তিক লোকপিয়ল অনুসৰি, দেশখনত অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা আছিল ১,৫৩,১১,৩৫১ গৰাকী। ইয়াৰে ১,৫০,৯৭,২৫৭ গৰাকী অসমত বাস কৰিছিল, যি ৰাজ্যখনৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৪৮.৩৮ শতাংশ।<ref>{{cite web |title=Abstract of Speakers' Strength of Languages and the Mother Tongues – 2011 |publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India |url=https://censusindia.gov.in/2011Census/C-16_25062018_NEW.pdf}}</ref> এই পৰিসংখ্যা অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা; ইয়াক অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ধাৰী সকলো লোকৰ সুনিৰ্দিষ্ট জনসংখ্যা হিচাপে গণ্য কৰিব নোৱাৰি। ==নাম== প্ৰথম অৱস্থাত ''অসম'' বা ''আছাম'' নামটো [[আহোম ৰাজ্য]] আৰু [[আহোম জনগোষ্ঠী]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। পাছলৈ আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ এক বৃহৎ অংশ জয় কৰাৰ লগে লগে এই নামটোৰ প্ৰচলন বৃদ্ধি পায়। ''অসম'' নামৰ সৈতে অসমীয়া ভাষাৰ ''-ীয়া'' প্ৰত্যয় যোগ হৈ পৰৱৰ্তী সময়ত অসম ৰাজ্যৰ বাসিন্দাসকলক ''অসমীয়া'' বুলি জনা যায়।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en}}</ref> ইংৰাজী ''Assamese'' শব্দটো ''Assam'' নামৰ পৰা গঠিত, য'ত ''-ese'' প্ৰত্যয়টোৱে কোনো অঞ্চলৰ ভাষা বা বাসিন্দাক বুজায়। ইংৰাজী ''Assam'' নামটো জন ভান লিনেনে ১৬৬১ চনত প্ৰস্তুত কৰা আৰু ১৬৬২ চনত প্ৰকাশিত এখন মানচিত্ৰত [[আহোম ৰাজ্য]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Map of Bengale |url=http://www.indiawijzer.nl/links/assam/map_of_bengale.jpg |website=Indiawijzer.nl}}</ref> ফ্ৰান্সিছ হেমিল্টনে ১৮০৭ৰ পৰা ১৮১৪ চনৰ ভিতৰত কৰা অসম ভ্ৰমণৰ বিৱৰণত ''Original Assamese'' শব্দটো [[আহোম ভাষা]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Hamilton |first=Francis |title=An Account of Assam |location=Gauhati |date=1963 |url=https://ia801402.us.archive.org/28/items/in.ernet.dli.2015.461953/2015.461953.An-Account.pdf |page=7 |language=en}}</ref> ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক প্ৰশাসন আৰু ভাষাতাত্ত্বিক সাহিত্যত ''Assamese'' শব্দটো অসমীয়া ভাষা, ভাষাভাষী জনগোষ্ঠী আৰু অসমৰ জনসমষ্টিক বুজাবলৈ ব্যৱহৃত হৈছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Grierson |editor-first=G. A. |title=Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family, Eastern Group |volume=V |year=1903 |page=393 |url=https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463}}</ref> ইতিহাসবিদ য়াছমিন শইকীয়াৰ মতে, প্ৰাক্‌ঔপনিৱেশিক আহোম ৰাজ্যৰ বুৰঞ্জীসমূহত ৰজাৰ অধীনৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সামূহিক পৰিচয় কোনো এক নিৰ্দিষ্ট জাতিগত নামৰ পৰিৱৰ্তে টাই ভাষাত ''কুন-হাও'' (kun-how) আৰু অসমীয়া ভাষাত ''আমি'' (ami) ৰূপে প্ৰকাশ পাইছিল। ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ সময়ত ''Assamese'' নামটোক এক সামূহিক পৰিচয় হিচাপে গ্ৰহণ আৰু পুনৰসংজ্ঞায়িত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত [[মণিৰাম দেৱান]] আৰু [[আনন্দৰাম ঢেকিয়াল ফুকন]]ৰ দৰে স্থানীয় বুদ্ধিজীৱীসকলে ভূমিকা পালন কৰিছিল। তেওঁলোকে অসমীয়াসকলক কেৱল এটা নিৰ্দিষ্ট জনগোষ্ঠী হিচাপে নহয়, বৰং [[অসমীয়া ভাষা]] আৰু পাৰস্পৰিক সামাজিক সম্পৰ্কৰ দ্বাৰা সংযুক্ত হিন্দু আৰু অনা-হিন্দু জনগোষ্ঠীৰ এক মিশ্ৰিত সমাজ হিচাপে উপস্থাপন কৰিছিল। এইদৰে ঔপনিৱেশিক যুগত ''অসমীয়া'' নামটোৰ ভাষিক আৰু সামূহিক পৰিচয়সূচক অৰ্থই বিশেষ গুৰুত্ব লাভ কৰে।<ref>{{cite journal |last=Saikia |first=Yasmin |title=The Tai-Ahom Connection |journal=Seminar |issue=550 |year=2005 |url=https://www.india-seminar.com/2005/550/550%20yasmin%20saikia.htm}}</ref> যদিও ''অসমীয়া'' নামটোৰ ঐতিহাসিক উৎপত্তি আহোম ৰাজ্যৰ সৈতে জড়িত, বৰ্তমান এই নামেৰে পৰিচিত [[অসমীয়া ভাষা]]টোৰ সাহিত্যিক বিকাশ আহোম ৰাজদৰবাৰত ইয়াৰ প্ৰচলনৰ পূৰ্বেই আৰম্ভ হৈছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাত [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]] আৰু [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]]ই সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে, মধ্য অসমৰ কছাৰী শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, এই সাহিত্যিক নিদৰ্শনসমূহে তেতিয়ালৈকে অসমীয়া ভাষা এক বিকশিত সাহিত্যিক মাধ্যম হিচাপে প্ৰতিষ্ঠিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |year=1976 |pages=45–50}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত ''অসমীয়া'' পৰিচয়ৰ পৰিসৰ কেৱল আহোম জনগোষ্ঠীৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নাথাকি এক বিস্তৃত ভাষিক আৰু আঞ্চলিক পৰিচয়লৈ সম্প্ৰসাৰিত হয়। এই পৰিচয়ৰ ঐতিহাসিক বিকাশত [[কমতা ৰাজ্য|কমতা]], [[কোচ ৰাজ্য|কোচ]], [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] আৰু [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত অঞ্চলসমূহৰ ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰায়ো ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইয়াৰে কিছুমান অঞ্চল আহোম শাসনৰ স্থায়ী অধীনলৈ অহা নাছিল যদিও সেইবোৰত অসমীয়া বা সম্পৰ্কিত আঞ্চলিক ভাষাৰূপৰ প্ৰচলন আছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত বিভিন্ন জনগোষ্ঠীয়ে অসমীয়াক মাতৃভাষা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–359}}</ref> হৰেকৃষ্ণ ডেকাৰ মতে, বৰ্তমানৰ ''অসমীয়া'' নামটো প্ৰচলিত হোৱাৰ পূৰ্বেই ভাষা আৰু সাহিত্যই এক উমৈহতীয়া সাংস্কৃতিক পৰিচয় গঢ়াত ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |pages=189–202}}</ref> ঔপনিৱেশিক বিৱৰণসমূহতো ''Assamese'' শব্দটো ভাষাৰ লগতে অঞ্চলটোৰ জনসমষ্টিক বুজাবলৈ ব্যৱহৃত হৈছিল। হেনৰি ৱাটাৰফিল্ডে ১৮৭৫ চনত প্ৰকাশিত ১৮৭১–৭২ চনৰ ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ লোকপিয়ল-সম্পৰ্কীয় স্মাৰকত অসমীয়াসকলে বঙালী ভাষাৰ সৈতে যথেষ্ট সাদৃশ্য থকা এটা ভাষা কয় আৰু তেওঁলোকৰ মাজত ইণ্ড-চীনা জনগোষ্ঠীৰ মিশ্ৰণ আছে বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |location=London |year=1875 |page=19 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/ |quote=...speak a language very similar to Bengali, but have a large mixture of Indo-Chinese blood...}}</ref> ==সংজ্ঞা আৰু পৰিচয়== অসমীয়া জাতিৰ সংজ্ঞা ঐতিহাসিকভাৱে পৰিৱৰ্তনশীল আৰু ৰাজনৈতিকভাৱে বিতৰ্কিত। অসম এখন বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় ৰাজ্য হোৱা বাবে সকলো বাসিন্দাকে একেটা জাতিগত বা ভাষিক পৰিচয়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব নোৱাৰি। বিশেষকৈ ১৯৮৫ চনৰ [[অসম চুক্তি]]ৰ ষষ্ঠ দফা ৰূপায়ণৰ ক্ষেত্ৰত ''অসমীয়া লোক''ৰ সংজ্ঞা নিৰ্ধাৰণ কৰাটো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় হৈ পৰিছে। এই দফাত অসমীয়া লোকসকলৰ সাংস্কৃতিক, সামাজিক আৰু ভাষিক পৰিচয় তথা ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ উদ্দেশ্যে সাংবিধানিক, আইনগত আৰু প্ৰশাসনিক সুৰক্ষা প্ৰদানৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news |title=Assamese People definition rocks Assembly |work=The Hindu |date=1 April 2015 |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/assamese-people-definition-rocks-assembly/article7055297.ece}}</ref> ২০০০ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত [[সদৌ অসম ছাত্ৰ সন্থা]]ই ১৯৫১ চনৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় নাগৰিকপঞ্জী]]ত নাম থকা ব্যক্তি আৰু তেওঁলোকৰ বংশধৰসকলক অসমীয়া হিচাপে গণ্য কৰাৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছিল। অৱশ্যে এইটো সংগঠনটোৰ প্ৰস্তাৱিত সংজ্ঞা আছিল, সৰ্বজনস্বীকৃত বা চূড়ান্ত আইনগত সংজ্ঞা নহয়।<ref>{{cite news |last=Hussain |first=Wasbir |title=Of Natives and Aliens |work=The Hindu |date=24 April 2000 |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-miscellaneous/tp-others/of-natives-and-aliens/article28013077.ece}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ক বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা ঐতিহাসিক একীভূতকৰণ আৰু ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা''ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=355}}</ref> ==অসমীয়া জাতি গঠনৰ ইতিহাস== অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয় কোনো এখন নিৰ্দিষ্ট ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা বা একক সামৰিক সংঘাতৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা নাছিল। ইয়াৰ বিকাশ ঘটিছিল [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]ৰ বিভিন্ন জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় জনগোষ্ঠীৰ মাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি চলা সামাজিক, ভাষিক, সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় আদান-প্ৰদানৰ মাজেৰে। আঞ্চলিক ৰাজ্যসমূহৰ প্ৰতিষ্ঠা, স্থায়ী কৃষিৰ সম্প্ৰসাৰণ, আন্তঃবিবাহ, হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ বিস্তাৰ আৰু উমৈহতীয়া কথিত ভাষাৰ বিকাশে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীক ক্ৰমে এক বৃহত্তৰ সমাজৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিছিল। সমাজবিজ্ঞানী চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'') হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছে, য'ত জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় উভয় গোটেই অসমীয়া সমাজ গঠনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–356}}</ref> ===অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি=== অসমীয়া ভাষিক আৰু সাহিত্যিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি মধ্যযুগৰ প্ৰথমাৰ্ধতে গঢ় লৈ উঠিছিল। চতুৰ্দশ শতিকালৈকে [[অসমীয়া ভাষা]] বিভিন্ন আঞ্চলিক ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত সাহিত্য ৰচনাৰ এটা মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হৈছিল। [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]] আৰু আন কবিসকলে সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে মধ্য অসমৰ এজন [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সাহিত্যৰ ইতিহাসবিদ সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, চতুৰ্দশ শতিকাৰ পৰা সংৰক্ষিত এই সাহিত্যিক নিদৰ্শনসমূহে সেই সময়লৈকে অসমীয়া ভাষা সাহিত্যিক প্ৰকাশৰ এটা শক্তিশালী মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে। সেয়েহে আহোম ৰাজদৰবাৰত অসমীয়া ভাষা গ্ৰহণ কৰাৰ বহু আগৰ পৰাই কমতা আৰু কছাৰী ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত এক আঞ্চলিক সাহিত্যিক সংস্কৃতি গঢ় লৈ উঠিছিল।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |publisher=Harrassowitz |year=1976 |pages=45–50}}</ref> একেসময়তে পূব অসমতো সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় একীভূতকৰণৰ এটা সমান্তৰাল প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। উজনি অসমত আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক প্ৰাধান্য প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ পূৰ্বেই [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ প্ৰসাৰ ঘটিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰসমূহৰ পৰা দূৰত অৱস্থিত হ'লেও আহোমসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বেই চুতীয়া ৰাজ্যত হিন্দুকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=357}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে চুতীয়া সমাজত এটা স্তৰবিভক্ত হিন্দু সামাজিক ব্যৱস্থা গঢ় লৈ উঠিছিল। ঐতিহাসিক বিৱৰণসমূহ অনুসৰি, সেই সময়ত চুতীয়া ৰাজ্যত [[ব্ৰাহ্মণ]], কায়স্থ, [[কলিতা]] আৰু দৈৱজ্ঞ বা গণক আদি সামাজিক গোটৰ উপস্থিতি আছিল।<ref>{{cite book |last=Baruah |first=Swarnalata |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |location=New Delhi |year=1985 |page=230}}</ref><ref>{{cite book |last=Gogoi |first=Jahnabi |title=Agrarian System of Medieval Assam |publisher=Concept Publishing Company |year=2002 |page=21}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ [[একশৰণ নামধৰ্ম]] আন্দোলনৰ পূৰ্বেও পূব অসমত বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ উপস্থিতি আছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাৰ চুতীয়া তাম্ৰশাসনসমূহত বৈষ্ণৱ ব্ৰাহ্মণ আৰু বাসুদেৱৰ ভক্ত হিচাপে পৰিচিত ভূমিদান গ্ৰহীতাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজদৰবাৰ আৰু গ্ৰাম্য সমাজত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ উপস্থিতিৰ ইংগিত দিয়ে।<ref>{{cite journal |last=Shin |first=Jae-Eun |title=Descending from Demons, Ascending to Kshatriyas: Genealogical Claims and Political Process in Pre-modern Northeast India, the Chutiyas and the Dimasas |journal=The Indian Economic and Social History Review |volume=57 |issue=1 |year=2020 |pages=51–56 |doi=10.1177/0019464619894134}}</ref> পৰৱৰ্তী বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাসমূহতো [[শদিয়া]] আৰু কুণ্ডিলক বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ প্ৰাচীন কেন্দ্ৰ হিচাপে স্মৰণ কৰা হৈছে। ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰাত চুতীয়া ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত শদিয়াত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন আৰু স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ বিৱৰণ পোৱা যায়।{{efn|ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰা অনুসৰি, দুজন চুতীয়া ৰাজকুমাৰে নবদ্বীপত অধ্যয়ন কৰাৰ সময়ত কনৌজৰ শংকৰ্ষণ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণৰ সৈতে পৰিচিত হৈছিল। দেশলৈ উভতি অহাৰ পিছত জ্যেষ্ঠ ৰাজকুমাৰজনে শংকৰ্ষণ আৰু কেইবাটাও বৃত্তিজীৱী পৰিয়ালক শদিয়ালৈ আনি ঘাৰমৰা নদীৰ পাৰত এটা বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন কৰিছিল। প্ৰতিষ্ঠানটোক ভূমি, সেৱক আৰু বিষ্ণুৰ প্ৰতিমা দান কৰা হৈছিল। শংকৰ্ষণৰ উত্তৰাধিকাৰীসকলে পাঁচ পুৰুষলৈকে শদিয়াত থাকি চুতীয়া, দেউৰী, মিৰি আৰু আবৰসকলৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। আহোমসকলে চুতীয়া ৰাজ্য জয় কৰাৰ পিছত প্ৰতিষ্ঠানটো স্থানান্তৰিত হয় বুলি এই পৰম্পৰাত উল্লেখ আছে।<ref>{{cite journal |last1=Gogoi |first1=Himadri |last2=Dutta |first2=Tarun |title=Gharmora Satra and Its Archive |journal=Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry |volume=12 |issue=8 |year=2021 |pages=8018–8019}}</ref>}} কুণ্ডিলৰ সৈতে বদলা পদ্ম আতা আৰু বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষসকলৰ সম্পৰ্কৰ উল্লেখো বৈষ্ণৱ বংশাৱলীমূলক সাহিত্যত পোৱা যায়।{{efn|বদলা পদ্ম আতাৰ পূৰ্বপুৰুষসকল কুণ্ডিল বা কুণ্ডিলনগৰত বাস কৰিছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত পৰিয়ালটোৰ এটা শাখা নাৰায়ণপুৰ অঞ্চললৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor-last=Neog |editor-first=Maheswar |title=গুৰু চৰিত কথা |publisher=Lawyers Book Stall |year=1999 |page=373 |language=as}}</ref><ref>{{cite book |last=Dev Goswami |first=Narayan Chandra |title=Satriya Sanskritir Swarnarekha: Mahapurush Sri Sri Badula Padma Ata |publisher=Lawyers Book Stall |year=1984 |page=810}}</ref> ৰামানন্দ দ্বিজৰ ''শ্ৰীশ্ৰী বংশীগোপাল দেৱৰ চৰিত্ৰ''ত বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষ হৰিবৰক ''কুণ্ডিল গোষ্ঠী''ৰ লোক হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor1-last=Barua |editor1-first=Birinchi Kumar |editor2-last=Neog |editor2-first=Maheswar |title=Harivara Vipra's Babrubahnar Yuddha and Tamradhwajar Yuddha |publisher=Gauhati University |year=1960}}</ref>}} আনহাতে ''আদি চৰিত'' আৰু ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত''ত কুণ্ডিলৰ পৰা বাসুদেৱৰ প্ৰতিমা অনাৰ বিৱৰণ আছে।{{efn|''আদি চৰিত''ত [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]]ে কুণ্ডিলনগৰ ভ্ৰমণ কৰি তাৰ পৰা বাসুদেৱৰ এটা প্ৰতিমা লৈ অহাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite book |title=আদি চৰিত বা লক্ষ্মীপুৰৰ আদিম বুৰঞ্জী |author=মাধৱদেৱৰ নামত প্ৰচলিত |publisher=ভাৰতচন্দ্ৰ দাস |location=গুৱাহাটী |year=1928 |page=91 |url=https://as.wikisource.org/wiki/পৃষ্ঠা:আদিচৰিত.djvu/৯১ |language=as}}</ref> ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত'' অনুসৰি, [[জয়ধ্বজ সিংহ]]ই পৰৱৰ্তী সময়ত কুণ্ডিলৰ পৰা আন এটা বাসুদেৱ প্ৰতিমা আনি দামোদৰ ঠাকুৰৰ নৰুৱা সত্ৰত স্থাপন কৰাইছিল। এই সত্ৰখন বৰ্তমান ঢকুৱাখনাৰ [[বাসুদেৱ থান]] নামেৰে পৰিচিত।<ref>{{cite journal |last=Chutia |first=Manas |title=Vasudev Than Narowa Satra—in Historical Perspective |journal=Review of Research |volume=8 |issue=8 |date=May 2019 |pages=2–3 |url=https://oldror.lbp.world/UploadedData/11719.pdf}}</ref>}} এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজ্যত ব্ৰাহ্মণ্য, বৈষ্ণৱ আৰু স্থানীয় জনজাতীয় ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ সহাৱস্থানৰ কথা সূচায়। ইতিহাসবিদ ৰমেশ বুঢ়াগোহাঁয়েও পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া জাতি গঠনত [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদানৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। তেওঁৰ মতে, আহোম ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত চুতীয়াসকলৰ অন্তৰ্ভুক্তি আৰু তেওঁলোকৰ দক্ষ শিল্পী, কাৰিকৰ তথা প্ৰশাসনিক বিষয়াসকলৰ সংযোজনে পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজ্য গঠনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভিত্তি প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Buragohain |first=Ramesh |title=State Formation in Early Mediaeval Assam: A Case Study of the Chutiya State |url=http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20%28R%20Buragohain%29.pdf |date=2013 |page=122 |quote=They greatly contributed to the emerging political system of the time. With the pace of assimilations and acculturations under the hegemony of the Ahoms, they, in fact provided the much needed base for the birth of a greater broad-based Assamese state after the Ahoms in course of time. |archive-url=https://web.archive.org/web/20200916232253/http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20(R%20Buragohain).pdf |archive-date=16 September 2020 |url-status=live}}</ref> সেয়েহে আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক উত্থানৰ পূৰ্বেই চুতীয়া আৰু কমতা ৰাজ্যত অসমীয়া ভাষা, সাহিত্য আৰু ধৰ্মীয় বিকাশৰ বিভিন্ন প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল, যিসমূহে পৰৱৰ্তী অসমীয়া সমাজ গঠনত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ===বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ভূমিকা=== ষোড়শ শতিকাৰ পৰা [[একশৰণ নামধৰ্ম]]ই ইতিমধ্যে বিকশিত হৈ থকা অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিসৰক এক বৃহত্তৰ প্ৰতিষ্ঠানগত ভিত্তি প্ৰদান কৰে। [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]], [[মাধৱদেৱ]] আৰু তেওঁলোকৰ অনুগামীসকলৰ অসমীয়া আৰু [[ব্ৰজাৱলী ভাষা|ব্ৰজাৱলী]] ভাষাত ৰচিত সাহিত্যৰ লগতে [[সত্ৰ]] আৰু [[নামঘৰ]]সমূহে উমৈহতীয়া উপাসনা, সাহিত্যচৰ্চা, সংগীত, নাট্যপ্ৰদৰ্শন আৰু সামাজিক জীৱনৰ কেন্দ্ৰ গঢ়ি তুলিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, নৱবৈষ্ণৱ আন্দোলনে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয় গঠনৰ ইতিপূৰ্বে আৰম্ভ হোৱা প্ৰক্ৰিয়াক অধিক শক্তিশালী আৰু সুসংহত কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=357–359}}</ref> পৰৱৰ্তী আহোম ৰজাসকলে এই ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতা কৰিলেও সত্ৰ আৰু নামঘৰসমূহ মূলত আহোম ৰাজ্যই সৃষ্টি কৰা প্ৰতিষ্ঠান নাছিল। বৈষ্ণৱ ধৰ্মগুৰু আৰু তেওঁলোকৰ শিষ্যসকলৰ কাৰ্যকলাপৰ মাজেৰে এই প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সামাজিক ভিত্তি গঢ় লৈ উঠিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাজপৃষ্ঠপোষকতা বৃদ্ধি পায়। সপ্তদশ শতিকালৈকে আহোম আৰু কোচ উভয় ৰাজ্যই বৈষ্ণৱ আন্দোলনৰ বিস্তৃত জনসমৰ্থনক নিজৰ ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাৰ সৈতে সংযুক্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। সত্ৰসমূহে ৰাজন্যবৰ্গৰ পৰা ভূমি, জনশক্তি আৰু অন্যান্য সম্পদৰ অনুদান লাভ কৰিবলৈ ধৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> ===আহোম শাসনকালত সামূহিক পৰিচয়ৰ সুসংহতকৰণ=== অসমীয়া সামূহিক পৰিচয়ৰ ৰাজনৈতিক সুসংহতকৰণত [[আহোম ৰাজ্য]]ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইতিহাসবিদ উদয়ন মিশ্ৰৰ মতে, ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে বংগৰ মুছলমান শাসকসকলৰ সৈতে হোৱা সংঘাতৰ সময়ত বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোক আহোম শাসনৰ অধীনত উমৈহতীয়া শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে সংগঠিত হোৱাৰ ফলত এক বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজনৈতিক পৰিচয় গঢ় লোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল। তেওঁৰ বিৱৰণ অনুসৰি, [[চুহুংমুং]]ৰ (১৪৯৭–১৫৩৯) শাসনকালত আহোম ৰাজ্যই আক্ৰমণ প্ৰতিহত কৰাৰ লগতে পশ্চিমৰ কমতা আৰু কামৰূপ অঞ্চললৈ সামৰিক অভিযান চলাইছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> এই ৰাজনৈতিক একত্ৰীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া [[প্ৰতাপ সিংহ]]ৰ (১৬০৩–১৬৪১) শাসনকাল আৰু পৰৱৰ্তী আহোম–মোগল সংঘাতসমূহৰ সময়ত অধিক শক্তিশালী হয়। ১৬৭১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ [[শৰাইঘাটৰ যুদ্ধ]] এই সংঘাতসমূহৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য ঘটনা আছিল। মিশ্ৰৰ মতে, বংগ আৰু মোগল অধিকৃত অঞ্চলৰ পৰা অসমলৈ অহা মুছলমান সৈনিক, শিল্পী আৰু বৃত্তিজীৱীসকলৰ একাংশও আহোম ৰাজ্যৰ সমাজ আৰু প্ৰশাসনৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। তেওঁলোকে মোগল সম্প্ৰসাৰণ প্ৰতিহত কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> একেসময়তে আহোম ৰাজদৰবাৰ আৰু প্ৰশাসনত [[আহোম ভাষা]]ৰ সৈতে অসমীয়া ভাষাৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পায়। ইতিহাসবিদ অমলেন্দু গুহৰ মতে, আহোম–মোগল সংঘাতৰ সময়ছোৱাত অসমীয়া ভাষাই প্ৰথমে আহোম ভাষাৰ সৈতে সহাৱস্থান কৰিছিল আৰু ক্ৰমে ৰাজদৰবাৰ তথা প্ৰশাসনত আহোম ভাষাৰ স্থান অধিকাৰ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |year=1983 |page=9 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963}}</ref> এইদৰে আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বিভিন্ন ভাষিক, ধৰ্মীয় আৰু জাতিগত গোটক এক অধিক সংহত ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাৰ অধীনলৈ আনিছিল। একশৰণ নামধৰ্মৰ প্ৰসাৰ আৰু আহোম ৰজাসকলৰ হিন্দুধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতাৰ ফলত সপ্তদশ–অষ্টাদশ শতিকাত বড়ো-কছাৰী জনগোষ্ঠীসমূহৰ একাংশই হিন্দুধৰ্মৰ বিভিন্ন ধাৰা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে অসমীয়া সমাজত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী, বৰ্ণহিন্দু সম্প্ৰদায়, সমতলৰ জনজাতীয় গোট আৰু অসমীয়া মুছলমানসকল অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই প্ৰাক্-ঔপনিৱেশিক বিকাশৰ মাজেৰে এটা সামূহিক ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক সমাজ গঢ় লৈ উঠিছিল। অৱশ্যে আধুনিক ৰাজনৈতিক অৰ্থত অসমীয়া জাতীয়তাবাদৰ বিকাশ ঘটিছিল ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ ঔপনিৱেশিক পৰিস্থিতিত। এই জাতীয়তাবাদৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ আছিল ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |pages=1264–1265 |jstor=4407987}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> ===জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা=== অসমীয়া সমাজৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় পৰিৱৰ্তনক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ মাধ্যমেৰে ব্যাখ্যা কৰা হৈছে। এই প্ৰক্ৰিয়াৰ দুটা উল্লেখযোগ্য দিশ আছিল ৰাজ্য গঠনৰ সৈতে জড়িত সংস্কৃতায়ন আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত একশৰণ নামধৰ্মৰ জৰিয়তে হোৱা সামাজিক স্থানান্তৰ। ====সামাজিক পৰিৱৰ্তন==== ভাৰত-আৰ্য ভাষী আৰু ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ অসমলৈ বিস্তাৰৰ লগে লগে সংস্কৃতায়ন (''Sanskritisation'') আৰু স্থানীয়কৰণ বা দেশীয়কৰণ (''Deshification'')ৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। প্ৰথম প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় জনগোষ্ঠী আৰু ধৰ্মীয় পৰম্পৰাসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য সামাজিক ব্যৱস্থাৰ কিছু উপাদান গ্ৰহণ কৰিছিল। আনহাতে দ্বিতীয় প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় বিশ্বাস, দেৱ-দেৱী আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় সংস্কৃতিকো প্ৰভাৱিত কৰিছিল। হিউ বি. আৰ্বানে এই দুই প্ৰক্ৰিয়াক পৰস্পৰ সম্পৰ্কিত ৰূপত আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |pages=233–234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, এই পৰিৱৰ্তনসমূহ [[বৰ্মন ৰাজবংশ]]ৰ সময়ৰ পৰা, বিশেষকৈ পঞ্চম–অষ্টম শতিকাত, কামৰূপৰ সামাজিক ব্যৱস্থাত দেখা গৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=356}}</ref> আৰ্বানে কামৰূপৰ বৰ্মনসকলৰ পৰা অষ্টাদশ শতিকাৰ আহোমসকললৈকে অসমৰ বহু ৰাজবংশৰ স্থানীয় বা অনা-ভাৰত-আৰ্য পটভূমি আৰু তেওঁলোকৰ ক্ৰমাগত সংস্কৃতায়নৰ কথা উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |page=234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> ৰাজবংশসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰা গ্ৰহণ কৰাৰ লগে লগে তেওঁলোকৰ অধীনস্থ সমাজৰ বিভিন্ন গোটেও এই প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। অৱশ্যে ইয়াৰ ফলত স্থানীয় ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে বিলুপ্ত হোৱা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–357}}</ref> ====একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সামাজিক স্থানান্তৰ==== ষোড়শ শতিকাত একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ প্ৰসাৰে জনজাতীয় পৰিচয়ৰ পৰা বৰ্ণভিত্তিক সামাজিক পৰিচয়লৈ স্থানান্তৰৰ এটা নতুন পথ মুকলি কৰিছিল। বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোকে সত্ৰত গুৰুৰ পৰা শৰণ বা দীক্ষা গ্ৰহণ কৰি ক্ৰমে নিজৰ কিছুমান পুৰণি আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰিছিল আৰু নতুন ধৰ্মীয় তথা সামাজিক ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই বৰ্ণনা কৰা এটা সামাজিক স্থানান্তৰৰ আৰ্হিত দীক্ষা গ্ৰহণৰ পিছতো মদ্যপানৰ অভ্যাস বজাই ৰখা ব্যক্তিক ''মদাহী'' বুলি কোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ শৰণীয়া বা সৰু কোচ, কোচ, বৰকোচ, সৰুকেওট, বৰকেওট আৰু শেষত [[কলিতা]] পৰিচয় লাভ কৰিব পাৰিছিল। এই ধাৰাবাহিকতাত [[ব্ৰাহ্মণ]]সকলক অধিক উচ্চ সামাজিক স্থানত গণ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=358}}</ref> সত্ৰসমূহৰ বহু ধৰ্মগুৰু ব্ৰাহ্মণ গোস্বামী আছিল যদিও কিছুমান গোস্বামী পৰিয়াল পূৰ্বতে কায়স্থ আছিল। আনহাতে কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ জনজাতীয় বা সামাজিকভাৱে নিম্ন স্থানত গণ্য হোৱা গোটৰ সদস্য আছিল। শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজেৰে চুতীয়া, বৰাহী, মৰাণ, দেউৰী আৰু কছাৰীসকলৰ একাংশ ক্ৰমে সংস্কৃতায়িত অসমীয়া কৃষিজীৱী সমাজৰ সৈতে একীভূত হোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। বিশেষকৈ উজনি অসম আৰু কিছু পৰিমাণে মধ্য অসমত এই প্ৰক্ৰিয়া দৃশ্যমান আছিল। অৱশ্যে এই জনগোষ্ঠীসমূহে নিজৰ পূৰ্বৰ সকলো আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ মৰাণ, কৈৱৰ্ত, চণ্ডাল আৰু তাঁতী সম্প্ৰদায়ৰ লোক আছিল বুলিও উল্লেখ পোৱা যায়। নৃতত্ত্ববিদ অড্ৰে কেণ্টলীৰ মতে, শংকৰদেৱে মুছলমান, কৈৱৰ্ত, নগা আৰু গাৰো সম্প্ৰদায়ৰ লোককো ধৰ্মীয় গুৰুৰ দায়িত্ব প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Cantlie |first=Audrey |title=The Assamese: Religion, Caste and Sect in an Indian Village |publisher=Curzon Press |year=1984 |page=177}}</ref> ==স্বাধীনতা-উত্তৰ কালত অসমীয়া জাতি== ইংৰাজসকল অসমৰ পৰা যোৱাৰ পাচত অসমতো বহুতো পৰিৱৰ্তন ঘটিল। প্ৰতিটো প্ৰধান পাৰ্বত্য গোষ্ঠীয়ে অসমৰ পৰা আঁতৰি গৈ নিজৰ নিজৰ সুকীয়া ৰাজ্য স্থাপন কৰিলে। লগে লগে অসমীয়া জাতিৰ প্ৰসাৰতাটো ইয়াৰ স্পষ্ট প্ৰভাৱ পৰিল। অসম বুলি থাকিলগৈ পাতল জনবসতিৰে মিকিৰ পাহাৰ (বৰ্তমানৰ কাৰ্বি আংলং)আৰু উত্তৰ কাছাৰ অঞ্চল, কাছাৰ জিলা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক উপত্যকাকে বুজায়। অসমৰ কোনো এটা [[খিলঞ্জীয়া লোক|খিলঞ্জীয়া জনগোষ্ঠী]] মানুহে অসমীয়া জাতিৰ মানুহ। <ref> অসম অভিধান, শান্তনু কৌশিক বৰুৱা, বনলতা,২০০১,পৃষ্ঠা-২৬-২৯ (১)</ref> ==অসমীয়া জাতিত ভাঙোন== মূলতঃ ছবছৰীয়া অসম আন্দোলনৰ পাচৰ সময়ছোৱাৰ পৰাই অসমীয়া জাতিৰ ৰাজহাড়স্বৰূপ জনগোষ্ঠীসমূহৰৰ মাজত বিভিন্ন ধৰণৰ অসন্তুষ্টিয়ে গা কৰি উঠিছে। ফলস্বৰূপে তেওঁলোকে অসমীয়া জাতি ৰূপে নিজৰ পৰিচয় পৰিত্যাগ কৰি নিজস্ব স্বকীয় জনগোষ্ঠীয় পৰিচয় দিবলৈ আগ্ৰহী হৈ উঠিছে। তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক অনগ্ৰসৰতা আৰু কিছুমান সুবিধাবাদী ৰাজনীতিবিদৰ কাৰুকাৰ্যই এইক্ষেত্ৰত যথেষ্ট পৰিমাণে উদগণি জগাই আহিছে। অৱশ্যে অসমৰ কেইবাজনো ৰাজনৈতিক নেতাই কৰা অদূৰদৰ্শী আৰু অপৰিপক্ব সিদ্ধান্তসমূহেও এই ভাঙোনত অৰিহনা যোগাইছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==টোকা== {{notelist}} ==উৎস প্ৰসংগ== #Baruah, Sanjib (1994). "'Ethnic' Conflict as State—Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism". Modern Asian Studies. 28 (3): 649–671. doi:[[doi:10.1017/S0026749X00011896|10.1017/S0026749X00011896]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/313047 313047]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:144065698 144065698]. #Cantile, Audrey (1984). The Assamese. Curzon Press. #Deka, Harekrishna (2005). "The Assamese Mind: contours of a landscape". India International Centre Quarterly. 32 (2/3): 189–202. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/23006027 23006027]. #Grierson, G A, ed. (1903). [https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463#page/1/mode/1up Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family Eastern Group]. Vol. V. #Guha, Amalendu (December 1983), [https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/bitstream/123456789/3259/1/OP_64_The_ahom_political_system.pdf "The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)"] (PDF), Social Scientist, 11 (12): 3–34, doi:10.2307/3516963, JSTOR 3516963 #Guha, Amalendu (1984). "Nationalism: Pan-Indian and Regional in a Historical Perspective". Social Scientist. 12 (2): 42–65. doi:[[doi:10.2307/3517093|10.2307/3517093]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/3517093 3517093]. #Misra, Udayon (1999). "Immigration and Identity Transformation in Assam". Economic and Political Weekly. 34 (21): 1264–1271. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/4407987 4407987]. #Sharma, Chandan Kumar (2009). "Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity". In Medhi, B.K (ed.). Tribes of North-East India: Issues and Challenges. Delhi: Omsons Publications. pp. 354–366. #Urban, Hugh B. (2011). [https://www.researchgate.net/publication/270529066 "The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam"]. The Journal of Hindu Studies. 4 (3): 231–247. doi:[[doi:10.1093/jhs/hir034|10.1093/jhs/hir034]]. ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:অসম]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সামাজিক সম্প্ৰদায়সমূহ]] p2ax6k9mxg7u374x5ldnjvm4ecg4sqc 646546 646545 2026-10-22T16:03:14Z Ananya Taye 28065 replaced the word language with linguistic group to connect better with the previous para which talks about assamese being a linguistic group 646546 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group |group = অসমীয়া জাতি |native_name = অসমীয়া {{unicode|Assamese}} |population = ১৩,২৬৮,৪৮৪ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>{{cite web|url=http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |title=Archived copy |accessdate=2016-05-17 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160609213014/http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |archivedate=2016-06-09 |df= }}</ref> |region1 = {{flag|India}} |pop1 = ১৩,১৩৩,২৩৭ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160907221310/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece |date=2016-09-07 }} Less than 50 per cent Assamese speakers in Assam, The Hindu, January 9, 2008.</ref> |ref1 = |region2 = {{flag|Bangladesh}} |pop2 = ২২,৪৫৬ (২০০১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref2 = |region3 = {{flag|Bhutan}} |pop3 = ৫৪,২৬৮ (২০১১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref3 = |region4 = |pop4 = |ref4 = |region5 = |pop5 = |ref5 = |region6 = |pop6 = |ref6 = |region7 = |pop7 = |ref7 = |region8 = |pop8 = |ref8 = |region9 = |pop9 = |ref9 = |region10 = |pop10 = |ref10 = |languages = [[File:Assamese Bengali letter A (red).png|15px]] [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (''<small>[[কামৰূপী উপভাষা|কামৰূপী]], [[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]], [[দেৱান উপভাষা|দেৱান]], [[নলবৰীয়া উপভাষা|নলবৰীয়া]] আদি উপভাষা</small>'') |religions = ''সংখ্যাগুৰু:'' [[File:Om.svg|17px]] [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] (প্ৰধানকৈ''[[File:Sankaradeva.jpg|17px]][[একশৰণ নাম ধৰ্ম]]) [[অসমৰ জনজাতীয় ধৰ্ম]]: • [[ফুৰালুঙ ধৰ্ম]] •[[File:Flag of Donyi-Polo.svg|17px]] [[ডনি পল]] •[[File:Bathouism flag.svg|17px]] [[বাথৌ ধৰ্ম]] •তিৱা জনজাতীয় ধৰ্ম ''অন্যান্য:''[[File:Allah-green.svg|17px]] [[ইছলাম]] • [[File:Christianity Symbol.svg|17px]] [[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম|খ্ৰীষ্টান]] • [[File:Khanda.svg|17px]] [[শিখ ধৰ্ম|শিখ]]<ref>{{cite web |last1=Mar 14 |first1=Yudhvir Rana / TNN / |title=Mission roots brings Assamese Sikhs to Punjab {{!}} India News - Times of India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Mission-roots-brings-Assamese-Sikhs-to-Punjab/articleshow/4262528.cms |website=The Times of India |language=en}}</ref> |related = [[চীনা-তিব্বতীয়]] ([[বড়ো-কছাৰী]], [[টানি জাতি]], [[কাৰ্বি]]), [[টাই জাতি]], [[আৰ্য-ভাৰতীয়]], অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক |footnotes = }} '''অসমীয়া জাতি''' হৈছে প্ৰধানকৈ [[অসমীয়া ভাষা]]ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এক সামাজিক-জাতিগত আৰু ভাষিক সম্প্ৰদায়।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |page=190}}</ref> এই পৰিচয় ঐতিহাসিকভাৱে বিভিন্ন ভাষিক আৰু জাতিগত জনগোষ্ঠীৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক একীভূতকৰণৰ ফলত গঢ় লৈ উঠিছে। ইয়াৰ গঠনত অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক, চীনা-তিব্বতীয়, ভাৰত-আৰ্য আৰু টাই ভাষা-পৰিয়ালৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীসমূহে ভূমিকা পালন কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে এই ঐতিহাসিক একীভূতকৰণক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=354–366}}</ref> ''অসমীয়া জাতি'' আৰু ''অসমৰ বাসিন্দাসকল'' সম্পূৰ্ণ সমাৰ্থক ধাৰণা নহয়। ''অসমৰ বাসিন্দা'' বুলিলে ৰাজ্যখনত বসবাস কৰা সকলো ভাষিক আৰু জাতিগত সম্প্ৰদায়ৰ লোকক বুজোৱা হয়; আনহাতে ''অসমীয়া জাতি'' বুলিলে ঐতিহাসিকভাৱে বিকশিত হোৱা এক উমৈহতীয়া ভাষিক, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ক বুজোৱা হয়। এই পৰিচয়ৰ সৈতে প্ৰধানকৈ অসমীয়া ভাষাৰ সম্পৰ্ক থাকিলেও ইয়াক কেৱল এটা বংশগত জনগোষ্ঠীৰ মাজত সীমাবদ্ধ কৰিব নোৱাৰি। অৱশ্যে অসমৰ বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় সমাজত ''অসমীয়া'' পৰিচয়ৰ পৰিসৰ আৰু সংজ্ঞাক লৈ ঐতিহাসিক আৰু ৰাজনৈতিক মতভেদ আছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয়ৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ হৈছে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]। ২০১১ চনৰ ভাৰতৰ ভাষাভিত্তিক লোকপিয়ল অনুসৰি, দেশখনত অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা আছিল ১,৫৩,১১,৩৫১ গৰাকী। ইয়াৰে ১,৫০,৯৭,২৫৭ গৰাকী অসমত বাস কৰিছিল, যি ৰাজ্যখনৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৪৮.৩৮ শতাংশ।<ref>{{cite web |title=Abstract of Speakers' Strength of Languages and the Mother Tongues – 2011 |publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India |url=https://censusindia.gov.in/2011Census/C-16_25062018_NEW.pdf}}</ref> এই পৰিসংখ্যা অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা; ইয়াক অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ধাৰী সকলো লোকৰ সুনিৰ্দিষ্ট জনসংখ্যা হিচাপে গণ্য কৰিব নোৱাৰি। ==নাম== প্ৰথম অৱস্থাত ''অসম'' বা ''আছাম'' নামটো [[আহোম ৰাজ্য]] আৰু [[আহোম জনগোষ্ঠী]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। পাছলৈ আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ এক বৃহৎ অংশ জয় কৰাৰ লগে লগে এই নামটোৰ প্ৰচলন বৃদ্ধি পায়। ''অসম'' নামৰ সৈতে অসমীয়া ভাষাৰ ''-ীয়া'' প্ৰত্যয় যোগ হৈ পৰৱৰ্তী সময়ত অসম ৰাজ্যৰ বাসিন্দাসকলক ''অসমীয়া'' বুলি জনা যায়।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en}}</ref> ইংৰাজী ''Assamese'' শব্দটো ''Assam'' নামৰ পৰা গঠিত, য'ত ''-ese'' প্ৰত্যয়টোৱে কোনো অঞ্চলৰ ভাষা বা বাসিন্দাক বুজায়। ইংৰাজী ''Assam'' নামটো জন ভান লিনেনে ১৬৬১ চনত প্ৰস্তুত কৰা আৰু ১৬৬২ চনত প্ৰকাশিত এখন মানচিত্ৰত [[আহোম ৰাজ্য]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Map of Bengale |url=http://www.indiawijzer.nl/links/assam/map_of_bengale.jpg |website=Indiawijzer.nl}}</ref> ফ্ৰান্সিছ হেমিল্টনে ১৮০৭ৰ পৰা ১৮১৪ চনৰ ভিতৰত কৰা অসম ভ্ৰমণৰ বিৱৰণত ''Original Assamese'' শব্দটো [[আহোম ভাষা]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Hamilton |first=Francis |title=An Account of Assam |location=Gauhati |date=1963 |url=https://ia801402.us.archive.org/28/items/in.ernet.dli.2015.461953/2015.461953.An-Account.pdf |page=7 |language=en}}</ref> ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক প্ৰশাসন আৰু ভাষাতাত্ত্বিক সাহিত্যত ''Assamese'' শব্দটো অসমীয়া ভাষা, ভাষাভাষী জনগোষ্ঠী আৰু অসমৰ জনসমষ্টিক বুজাবলৈ ব্যৱহৃত হৈছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Grierson |editor-first=G. A. |title=Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family, Eastern Group |volume=V |year=1903 |page=393 |url=https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463}}</ref> ইতিহাসবিদ য়াছমিন শইকীয়াৰ মতে, প্ৰাক্‌ঔপনিৱেশিক আহোম ৰাজ্যৰ বুৰঞ্জীসমূহত ৰজাৰ অধীনৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সামূহিক পৰিচয় কোনো এক নিৰ্দিষ্ট জাতিগত নামৰ পৰিৱৰ্তে টাই ভাষাত ''কুন-হাও'' (kun-how) আৰু অসমীয়া ভাষাত ''আমি'' (ami) ৰূপে প্ৰকাশ পাইছিল। ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ সময়ত ''Assamese'' নামটোক এক সামূহিক পৰিচয় হিচাপে গ্ৰহণ আৰু পুনৰসংজ্ঞায়িত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত [[মণিৰাম দেৱান]] আৰু [[আনন্দৰাম ঢেকিয়াল ফুকন]]ৰ দৰে স্থানীয় বুদ্ধিজীৱীসকলে ভূমিকা পালন কৰিছিল। তেওঁলোকে অসমীয়াসকলক কেৱল এটা নিৰ্দিষ্ট জনগোষ্ঠী হিচাপে নহয়, বৰং [[অসমীয়া ভাষা]] আৰু পাৰস্পৰিক সামাজিক সম্পৰ্কৰ দ্বাৰা সংযুক্ত হিন্দু আৰু অনা-হিন্দু জনগোষ্ঠীৰ এক মিশ্ৰিত সমাজ হিচাপে উপস্থাপন কৰিছিল। এইদৰে ঔপনিৱেশিক যুগত ''অসমীয়া'' নামটোৰ ভাষিক আৰু সামূহিক পৰিচয়সূচক অৰ্থই বিশেষ গুৰুত্ব লাভ কৰে।<ref>{{cite journal |last=Saikia |first=Yasmin |title=The Tai-Ahom Connection |journal=Seminar |issue=550 |year=2005 |url=https://www.india-seminar.com/2005/550/550%20yasmin%20saikia.htm}}</ref> যদিও ''অসমীয়া'' নামটোৰ ঐতিহাসিক উৎপত্তি আহোম ৰাজ্যৰ সৈতে জড়িত, বৰ্তমান এই নামেৰে পৰিচিত [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া ভাষিক সমাজ]] সাহিত্যিক বিকাশ আহোম ৰাজদৰবাৰত ইয়াৰ প্ৰচলনৰ পূৰ্বেই আৰম্ভ হৈছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাত [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]] আৰু [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]]ই সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে, মধ্য অসমৰ কছাৰী শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, এই সাহিত্যিক নিদৰ্শনসমূহে তেতিয়ালৈকে অসমীয়া ভাষা এক বিকশিত সাহিত্যিক মাধ্যম হিচাপে প্ৰতিষ্ঠিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |year=1976 |pages=45–50}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত ''অসমীয়া'' পৰিচয়ৰ পৰিসৰ কেৱল আহোম জনগোষ্ঠীৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নাথাকি এক বিস্তৃত ভাষিক আৰু আঞ্চলিক পৰিচয়লৈ সম্প্ৰসাৰিত হয়। এই পৰিচয়ৰ ঐতিহাসিক বিকাশত [[কমতা ৰাজ্য|কমতা]], [[কোচ ৰাজ্য|কোচ]], [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] আৰু [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত অঞ্চলসমূহৰ ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰায়ো ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইয়াৰে কিছুমান অঞ্চল আহোম শাসনৰ স্থায়ী অধীনলৈ অহা নাছিল যদিও সেইবোৰত অসমীয়া বা সম্পৰ্কিত আঞ্চলিক ভাষাৰূপৰ প্ৰচলন আছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত বিভিন্ন জনগোষ্ঠীয়ে অসমীয়াক মাতৃভাষা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–359}}</ref> হৰেকৃষ্ণ ডেকাৰ মতে, বৰ্তমানৰ ''অসমীয়া'' নামটো প্ৰচলিত হোৱাৰ পূৰ্বেই ভাষা আৰু সাহিত্যই এক উমৈহতীয়া সাংস্কৃতিক পৰিচয় গঢ়াত ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |pages=189–202}}</ref> ঔপনিৱেশিক বিৱৰণসমূহতো ''Assamese'' শব্দটো ভাষাৰ লগতে অঞ্চলটোৰ জনসমষ্টিক বুজাবলৈ ব্যৱহৃত হৈছিল। হেনৰি ৱাটাৰফিল্ডে ১৮৭৫ চনত প্ৰকাশিত ১৮৭১–৭২ চনৰ ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ লোকপিয়ল-সম্পৰ্কীয় স্মাৰকত অসমীয়াসকলে বঙালী ভাষাৰ সৈতে যথেষ্ট সাদৃশ্য থকা এটা ভাষা কয় আৰু তেওঁলোকৰ মাজত ইণ্ড-চীনা জনগোষ্ঠীৰ মিশ্ৰণ আছে বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |location=London |year=1875 |page=19 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/ |quote=...speak a language very similar to Bengali, but have a large mixture of Indo-Chinese blood...}}</ref> ==সংজ্ঞা আৰু পৰিচয়== অসমীয়া জাতিৰ সংজ্ঞা ঐতিহাসিকভাৱে পৰিৱৰ্তনশীল আৰু ৰাজনৈতিকভাৱে বিতৰ্কিত। অসম এখন বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় ৰাজ্য হোৱা বাবে সকলো বাসিন্দাকে একেটা জাতিগত বা ভাষিক পৰিচয়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব নোৱাৰি। বিশেষকৈ ১৯৮৫ চনৰ [[অসম চুক্তি]]ৰ ষষ্ঠ দফা ৰূপায়ণৰ ক্ষেত্ৰত ''অসমীয়া লোক''ৰ সংজ্ঞা নিৰ্ধাৰণ কৰাটো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় হৈ পৰিছে। এই দফাত অসমীয়া লোকসকলৰ সাংস্কৃতিক, সামাজিক আৰু ভাষিক পৰিচয় তথা ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ উদ্দেশ্যে সাংবিধানিক, আইনগত আৰু প্ৰশাসনিক সুৰক্ষা প্ৰদানৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news |title=Assamese People definition rocks Assembly |work=The Hindu |date=1 April 2015 |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/assamese-people-definition-rocks-assembly/article7055297.ece}}</ref> ২০০০ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত [[সদৌ অসম ছাত্ৰ সন্থা]]ই ১৯৫১ চনৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় নাগৰিকপঞ্জী]]ত নাম থকা ব্যক্তি আৰু তেওঁলোকৰ বংশধৰসকলক অসমীয়া হিচাপে গণ্য কৰাৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছিল। অৱশ্যে এইটো সংগঠনটোৰ প্ৰস্তাৱিত সংজ্ঞা আছিল, সৰ্বজনস্বীকৃত বা চূড়ান্ত আইনগত সংজ্ঞা নহয়।<ref>{{cite news |last=Hussain |first=Wasbir |title=Of Natives and Aliens |work=The Hindu |date=24 April 2000 |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-miscellaneous/tp-others/of-natives-and-aliens/article28013077.ece}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ক বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা ঐতিহাসিক একীভূতকৰণ আৰু ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা''ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=355}}</ref> ==অসমীয়া জাতি গঠনৰ ইতিহাস== অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয় কোনো এখন নিৰ্দিষ্ট ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা বা একক সামৰিক সংঘাতৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা নাছিল। ইয়াৰ বিকাশ ঘটিছিল [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]ৰ বিভিন্ন জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় জনগোষ্ঠীৰ মাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি চলা সামাজিক, ভাষিক, সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় আদান-প্ৰদানৰ মাজেৰে। আঞ্চলিক ৰাজ্যসমূহৰ প্ৰতিষ্ঠা, স্থায়ী কৃষিৰ সম্প্ৰসাৰণ, আন্তঃবিবাহ, হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ বিস্তাৰ আৰু উমৈহতীয়া কথিত ভাষাৰ বিকাশে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীক ক্ৰমে এক বৃহত্তৰ সমাজৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিছিল। সমাজবিজ্ঞানী চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'') হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছে, য'ত জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় উভয় গোটেই অসমীয়া সমাজ গঠনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–356}}</ref> ===অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি=== অসমীয়া ভাষিক আৰু সাহিত্যিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি মধ্যযুগৰ প্ৰথমাৰ্ধতে গঢ় লৈ উঠিছিল। চতুৰ্দশ শতিকালৈকে [[অসমীয়া ভাষা]] বিভিন্ন আঞ্চলিক ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত সাহিত্য ৰচনাৰ এটা মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হৈছিল। [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]] আৰু আন কবিসকলে সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে মধ্য অসমৰ এজন [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সাহিত্যৰ ইতিহাসবিদ সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, চতুৰ্দশ শতিকাৰ পৰা সংৰক্ষিত এই সাহিত্যিক নিদৰ্শনসমূহে সেই সময়লৈকে অসমীয়া ভাষা সাহিত্যিক প্ৰকাশৰ এটা শক্তিশালী মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে। সেয়েহে আহোম ৰাজদৰবাৰত অসমীয়া ভাষা গ্ৰহণ কৰাৰ বহু আগৰ পৰাই কমতা আৰু কছাৰী ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত এক আঞ্চলিক সাহিত্যিক সংস্কৃতি গঢ় লৈ উঠিছিল।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |publisher=Harrassowitz |year=1976 |pages=45–50}}</ref> একেসময়তে পূব অসমতো সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় একীভূতকৰণৰ এটা সমান্তৰাল প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। উজনি অসমত আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক প্ৰাধান্য প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ পূৰ্বেই [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ প্ৰসাৰ ঘটিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰসমূহৰ পৰা দূৰত অৱস্থিত হ'লেও আহোমসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বেই চুতীয়া ৰাজ্যত হিন্দুকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=357}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে চুতীয়া সমাজত এটা স্তৰবিভক্ত হিন্দু সামাজিক ব্যৱস্থা গঢ় লৈ উঠিছিল। ঐতিহাসিক বিৱৰণসমূহ অনুসৰি, সেই সময়ত চুতীয়া ৰাজ্যত [[ব্ৰাহ্মণ]], কায়স্থ, [[কলিতা]] আৰু দৈৱজ্ঞ বা গণক আদি সামাজিক গোটৰ উপস্থিতি আছিল।<ref>{{cite book |last=Baruah |first=Swarnalata |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |location=New Delhi |year=1985 |page=230}}</ref><ref>{{cite book |last=Gogoi |first=Jahnabi |title=Agrarian System of Medieval Assam |publisher=Concept Publishing Company |year=2002 |page=21}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ [[একশৰণ নামধৰ্ম]] আন্দোলনৰ পূৰ্বেও পূব অসমত বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ উপস্থিতি আছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাৰ চুতীয়া তাম্ৰশাসনসমূহত বৈষ্ণৱ ব্ৰাহ্মণ আৰু বাসুদেৱৰ ভক্ত হিচাপে পৰিচিত ভূমিদান গ্ৰহীতাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজদৰবাৰ আৰু গ্ৰাম্য সমাজত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ উপস্থিতিৰ ইংগিত দিয়ে।<ref>{{cite journal |last=Shin |first=Jae-Eun |title=Descending from Demons, Ascending to Kshatriyas: Genealogical Claims and Political Process in Pre-modern Northeast India, the Chutiyas and the Dimasas |journal=The Indian Economic and Social History Review |volume=57 |issue=1 |year=2020 |pages=51–56 |doi=10.1177/0019464619894134}}</ref> পৰৱৰ্তী বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাসমূহতো [[শদিয়া]] আৰু কুণ্ডিলক বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ প্ৰাচীন কেন্দ্ৰ হিচাপে স্মৰণ কৰা হৈছে। ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰাত চুতীয়া ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত শদিয়াত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন আৰু স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ বিৱৰণ পোৱা যায়।{{efn|ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰা অনুসৰি, দুজন চুতীয়া ৰাজকুমাৰে নবদ্বীপত অধ্যয়ন কৰাৰ সময়ত কনৌজৰ শংকৰ্ষণ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণৰ সৈতে পৰিচিত হৈছিল। দেশলৈ উভতি অহাৰ পিছত জ্যেষ্ঠ ৰাজকুমাৰজনে শংকৰ্ষণ আৰু কেইবাটাও বৃত্তিজীৱী পৰিয়ালক শদিয়ালৈ আনি ঘাৰমৰা নদীৰ পাৰত এটা বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন কৰিছিল। প্ৰতিষ্ঠানটোক ভূমি, সেৱক আৰু বিষ্ণুৰ প্ৰতিমা দান কৰা হৈছিল। শংকৰ্ষণৰ উত্তৰাধিকাৰীসকলে পাঁচ পুৰুষলৈকে শদিয়াত থাকি চুতীয়া, দেউৰী, মিৰি আৰু আবৰসকলৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। আহোমসকলে চুতীয়া ৰাজ্য জয় কৰাৰ পিছত প্ৰতিষ্ঠানটো স্থানান্তৰিত হয় বুলি এই পৰম্পৰাত উল্লেখ আছে।<ref>{{cite journal |last1=Gogoi |first1=Himadri |last2=Dutta |first2=Tarun |title=Gharmora Satra and Its Archive |journal=Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry |volume=12 |issue=8 |year=2021 |pages=8018–8019}}</ref>}} কুণ্ডিলৰ সৈতে বদলা পদ্ম আতা আৰু বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষসকলৰ সম্পৰ্কৰ উল্লেখো বৈষ্ণৱ বংশাৱলীমূলক সাহিত্যত পোৱা যায়।{{efn|বদলা পদ্ম আতাৰ পূৰ্বপুৰুষসকল কুণ্ডিল বা কুণ্ডিলনগৰত বাস কৰিছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত পৰিয়ালটোৰ এটা শাখা নাৰায়ণপুৰ অঞ্চললৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor-last=Neog |editor-first=Maheswar |title=গুৰু চৰিত কথা |publisher=Lawyers Book Stall |year=1999 |page=373 |language=as}}</ref><ref>{{cite book |last=Dev Goswami |first=Narayan Chandra |title=Satriya Sanskritir Swarnarekha: Mahapurush Sri Sri Badula Padma Ata |publisher=Lawyers Book Stall |year=1984 |page=810}}</ref> ৰামানন্দ দ্বিজৰ ''শ্ৰীশ্ৰী বংশীগোপাল দেৱৰ চৰিত্ৰ''ত বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষ হৰিবৰক ''কুণ্ডিল গোষ্ঠী''ৰ লোক হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor1-last=Barua |editor1-first=Birinchi Kumar |editor2-last=Neog |editor2-first=Maheswar |title=Harivara Vipra's Babrubahnar Yuddha and Tamradhwajar Yuddha |publisher=Gauhati University |year=1960}}</ref>}} আনহাতে ''আদি চৰিত'' আৰু ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত''ত কুণ্ডিলৰ পৰা বাসুদেৱৰ প্ৰতিমা অনাৰ বিৱৰণ আছে।{{efn|''আদি চৰিত''ত [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]]ে কুণ্ডিলনগৰ ভ্ৰমণ কৰি তাৰ পৰা বাসুদেৱৰ এটা প্ৰতিমা লৈ অহাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite book |title=আদি চৰিত বা লক্ষ্মীপুৰৰ আদিম বুৰঞ্জী |author=মাধৱদেৱৰ নামত প্ৰচলিত |publisher=ভাৰতচন্দ্ৰ দাস |location=গুৱাহাটী |year=1928 |page=91 |url=https://as.wikisource.org/wiki/পৃষ্ঠা:আদিচৰিত.djvu/৯১ |language=as}}</ref> ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত'' অনুসৰি, [[জয়ধ্বজ সিংহ]]ই পৰৱৰ্তী সময়ত কুণ্ডিলৰ পৰা আন এটা বাসুদেৱ প্ৰতিমা আনি দামোদৰ ঠাকুৰৰ নৰুৱা সত্ৰত স্থাপন কৰাইছিল। এই সত্ৰখন বৰ্তমান ঢকুৱাখনাৰ [[বাসুদেৱ থান]] নামেৰে পৰিচিত।<ref>{{cite journal |last=Chutia |first=Manas |title=Vasudev Than Narowa Satra—in Historical Perspective |journal=Review of Research |volume=8 |issue=8 |date=May 2019 |pages=2–3 |url=https://oldror.lbp.world/UploadedData/11719.pdf}}</ref>}} এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজ্যত ব্ৰাহ্মণ্য, বৈষ্ণৱ আৰু স্থানীয় জনজাতীয় ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ সহাৱস্থানৰ কথা সূচায়। ইতিহাসবিদ ৰমেশ বুঢ়াগোহাঁয়েও পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া জাতি গঠনত [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদানৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। তেওঁৰ মতে, আহোম ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত চুতীয়াসকলৰ অন্তৰ্ভুক্তি আৰু তেওঁলোকৰ দক্ষ শিল্পী, কাৰিকৰ তথা প্ৰশাসনিক বিষয়াসকলৰ সংযোজনে পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজ্য গঠনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভিত্তি প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Buragohain |first=Ramesh |title=State Formation in Early Mediaeval Assam: A Case Study of the Chutiya State |url=http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20%28R%20Buragohain%29.pdf |date=2013 |page=122 |quote=They greatly contributed to the emerging political system of the time. With the pace of assimilations and acculturations under the hegemony of the Ahoms, they, in fact provided the much needed base for the birth of a greater broad-based Assamese state after the Ahoms in course of time. |archive-url=https://web.archive.org/web/20200916232253/http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20(R%20Buragohain).pdf |archive-date=16 September 2020 |url-status=live}}</ref> সেয়েহে আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক উত্থানৰ পূৰ্বেই চুতীয়া আৰু কমতা ৰাজ্যত অসমীয়া ভাষা, সাহিত্য আৰু ধৰ্মীয় বিকাশৰ বিভিন্ন প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল, যিসমূহে পৰৱৰ্তী অসমীয়া সমাজ গঠনত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ===বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ভূমিকা=== ষোড়শ শতিকাৰ পৰা [[একশৰণ নামধৰ্ম]]ই ইতিমধ্যে বিকশিত হৈ থকা অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিসৰক এক বৃহত্তৰ প্ৰতিষ্ঠানগত ভিত্তি প্ৰদান কৰে। [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]], [[মাধৱদেৱ]] আৰু তেওঁলোকৰ অনুগামীসকলৰ অসমীয়া আৰু [[ব্ৰজাৱলী ভাষা|ব্ৰজাৱলী]] ভাষাত ৰচিত সাহিত্যৰ লগতে [[সত্ৰ]] আৰু [[নামঘৰ]]সমূহে উমৈহতীয়া উপাসনা, সাহিত্যচৰ্চা, সংগীত, নাট্যপ্ৰদৰ্শন আৰু সামাজিক জীৱনৰ কেন্দ্ৰ গঢ়ি তুলিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, নৱবৈষ্ণৱ আন্দোলনে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয় গঠনৰ ইতিপূৰ্বে আৰম্ভ হোৱা প্ৰক্ৰিয়াক অধিক শক্তিশালী আৰু সুসংহত কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=357–359}}</ref> পৰৱৰ্তী আহোম ৰজাসকলে এই ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতা কৰিলেও সত্ৰ আৰু নামঘৰসমূহ মূলত আহোম ৰাজ্যই সৃষ্টি কৰা প্ৰতিষ্ঠান নাছিল। বৈষ্ণৱ ধৰ্মগুৰু আৰু তেওঁলোকৰ শিষ্যসকলৰ কাৰ্যকলাপৰ মাজেৰে এই প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সামাজিক ভিত্তি গঢ় লৈ উঠিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাজপৃষ্ঠপোষকতা বৃদ্ধি পায়। সপ্তদশ শতিকালৈকে আহোম আৰু কোচ উভয় ৰাজ্যই বৈষ্ণৱ আন্দোলনৰ বিস্তৃত জনসমৰ্থনক নিজৰ ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাৰ সৈতে সংযুক্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। সত্ৰসমূহে ৰাজন্যবৰ্গৰ পৰা ভূমি, জনশক্তি আৰু অন্যান্য সম্পদৰ অনুদান লাভ কৰিবলৈ ধৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> ===আহোম শাসনকালত সামূহিক পৰিচয়ৰ সুসংহতকৰণ=== অসমীয়া সামূহিক পৰিচয়ৰ ৰাজনৈতিক সুসংহতকৰণত [[আহোম ৰাজ্য]]ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইতিহাসবিদ উদয়ন মিশ্ৰৰ মতে, ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে বংগৰ মুছলমান শাসকসকলৰ সৈতে হোৱা সংঘাতৰ সময়ত বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোক আহোম শাসনৰ অধীনত উমৈহতীয়া শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে সংগঠিত হোৱাৰ ফলত এক বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজনৈতিক পৰিচয় গঢ় লোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল। তেওঁৰ বিৱৰণ অনুসৰি, [[চুহুংমুং]]ৰ (১৪৯৭–১৫৩৯) শাসনকালত আহোম ৰাজ্যই আক্ৰমণ প্ৰতিহত কৰাৰ লগতে পশ্চিমৰ কমতা আৰু কামৰূপ অঞ্চললৈ সামৰিক অভিযান চলাইছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> এই ৰাজনৈতিক একত্ৰীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া [[প্ৰতাপ সিংহ]]ৰ (১৬০৩–১৬৪১) শাসনকাল আৰু পৰৱৰ্তী আহোম–মোগল সংঘাতসমূহৰ সময়ত অধিক শক্তিশালী হয়। ১৬৭১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ [[শৰাইঘাটৰ যুদ্ধ]] এই সংঘাতসমূহৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য ঘটনা আছিল। মিশ্ৰৰ মতে, বংগ আৰু মোগল অধিকৃত অঞ্চলৰ পৰা অসমলৈ অহা মুছলমান সৈনিক, শিল্পী আৰু বৃত্তিজীৱীসকলৰ একাংশও আহোম ৰাজ্যৰ সমাজ আৰু প্ৰশাসনৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। তেওঁলোকে মোগল সম্প্ৰসাৰণ প্ৰতিহত কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> একেসময়তে আহোম ৰাজদৰবাৰ আৰু প্ৰশাসনত [[আহোম ভাষা]]ৰ সৈতে অসমীয়া ভাষাৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পায়। ইতিহাসবিদ অমলেন্দু গুহৰ মতে, আহোম–মোগল সংঘাতৰ সময়ছোৱাত অসমীয়া ভাষাই প্ৰথমে আহোম ভাষাৰ সৈতে সহাৱস্থান কৰিছিল আৰু ক্ৰমে ৰাজদৰবাৰ তথা প্ৰশাসনত আহোম ভাষাৰ স্থান অধিকাৰ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |year=1983 |page=9 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963}}</ref> এইদৰে আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বিভিন্ন ভাষিক, ধৰ্মীয় আৰু জাতিগত গোটক এক অধিক সংহত ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাৰ অধীনলৈ আনিছিল। একশৰণ নামধৰ্মৰ প্ৰসাৰ আৰু আহোম ৰজাসকলৰ হিন্দুধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতাৰ ফলত সপ্তদশ–অষ্টাদশ শতিকাত বড়ো-কছাৰী জনগোষ্ঠীসমূহৰ একাংশই হিন্দুধৰ্মৰ বিভিন্ন ধাৰা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে অসমীয়া সমাজত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী, বৰ্ণহিন্দু সম্প্ৰদায়, সমতলৰ জনজাতীয় গোট আৰু অসমীয়া মুছলমানসকল অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই প্ৰাক্-ঔপনিৱেশিক বিকাশৰ মাজেৰে এটা সামূহিক ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক সমাজ গঢ় লৈ উঠিছিল। অৱশ্যে আধুনিক ৰাজনৈতিক অৰ্থত অসমীয়া জাতীয়তাবাদৰ বিকাশ ঘটিছিল ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ ঔপনিৱেশিক পৰিস্থিতিত। এই জাতীয়তাবাদৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ আছিল ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |pages=1264–1265 |jstor=4407987}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> ===জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা=== অসমীয়া সমাজৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় পৰিৱৰ্তনক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ মাধ্যমেৰে ব্যাখ্যা কৰা হৈছে। এই প্ৰক্ৰিয়াৰ দুটা উল্লেখযোগ্য দিশ আছিল ৰাজ্য গঠনৰ সৈতে জড়িত সংস্কৃতায়ন আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত একশৰণ নামধৰ্মৰ জৰিয়তে হোৱা সামাজিক স্থানান্তৰ। ====সামাজিক পৰিৱৰ্তন==== ভাৰত-আৰ্য ভাষী আৰু ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ অসমলৈ বিস্তাৰৰ লগে লগে সংস্কৃতায়ন (''Sanskritisation'') আৰু স্থানীয়কৰণ বা দেশীয়কৰণ (''Deshification'')ৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। প্ৰথম প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় জনগোষ্ঠী আৰু ধৰ্মীয় পৰম্পৰাসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য সামাজিক ব্যৱস্থাৰ কিছু উপাদান গ্ৰহণ কৰিছিল। আনহাতে দ্বিতীয় প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় বিশ্বাস, দেৱ-দেৱী আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় সংস্কৃতিকো প্ৰভাৱিত কৰিছিল। হিউ বি. আৰ্বানে এই দুই প্ৰক্ৰিয়াক পৰস্পৰ সম্পৰ্কিত ৰূপত আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |pages=233–234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, এই পৰিৱৰ্তনসমূহ [[বৰ্মন ৰাজবংশ]]ৰ সময়ৰ পৰা, বিশেষকৈ পঞ্চম–অষ্টম শতিকাত, কামৰূপৰ সামাজিক ব্যৱস্থাত দেখা গৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=356}}</ref> আৰ্বানে কামৰূপৰ বৰ্মনসকলৰ পৰা অষ্টাদশ শতিকাৰ আহোমসকললৈকে অসমৰ বহু ৰাজবংশৰ স্থানীয় বা অনা-ভাৰত-আৰ্য পটভূমি আৰু তেওঁলোকৰ ক্ৰমাগত সংস্কৃতায়নৰ কথা উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |page=234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> ৰাজবংশসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰা গ্ৰহণ কৰাৰ লগে লগে তেওঁলোকৰ অধীনস্থ সমাজৰ বিভিন্ন গোটেও এই প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। অৱশ্যে ইয়াৰ ফলত স্থানীয় ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে বিলুপ্ত হোৱা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–357}}</ref> ====একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সামাজিক স্থানান্তৰ==== ষোড়শ শতিকাত একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ প্ৰসাৰে জনজাতীয় পৰিচয়ৰ পৰা বৰ্ণভিত্তিক সামাজিক পৰিচয়লৈ স্থানান্তৰৰ এটা নতুন পথ মুকলি কৰিছিল। বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোকে সত্ৰত গুৰুৰ পৰা শৰণ বা দীক্ষা গ্ৰহণ কৰি ক্ৰমে নিজৰ কিছুমান পুৰণি আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰিছিল আৰু নতুন ধৰ্মীয় তথা সামাজিক ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই বৰ্ণনা কৰা এটা সামাজিক স্থানান্তৰৰ আৰ্হিত দীক্ষা গ্ৰহণৰ পিছতো মদ্যপানৰ অভ্যাস বজাই ৰখা ব্যক্তিক ''মদাহী'' বুলি কোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ শৰণীয়া বা সৰু কোচ, কোচ, বৰকোচ, সৰুকেওট, বৰকেওট আৰু শেষত [[কলিতা]] পৰিচয় লাভ কৰিব পাৰিছিল। এই ধাৰাবাহিকতাত [[ব্ৰাহ্মণ]]সকলক অধিক উচ্চ সামাজিক স্থানত গণ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=358}}</ref> সত্ৰসমূহৰ বহু ধৰ্মগুৰু ব্ৰাহ্মণ গোস্বামী আছিল যদিও কিছুমান গোস্বামী পৰিয়াল পূৰ্বতে কায়স্থ আছিল। আনহাতে কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ জনজাতীয় বা সামাজিকভাৱে নিম্ন স্থানত গণ্য হোৱা গোটৰ সদস্য আছিল। শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজেৰে চুতীয়া, বৰাহী, মৰাণ, দেউৰী আৰু কছাৰীসকলৰ একাংশ ক্ৰমে সংস্কৃতায়িত অসমীয়া কৃষিজীৱী সমাজৰ সৈতে একীভূত হোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। বিশেষকৈ উজনি অসম আৰু কিছু পৰিমাণে মধ্য অসমত এই প্ৰক্ৰিয়া দৃশ্যমান আছিল। অৱশ্যে এই জনগোষ্ঠীসমূহে নিজৰ পূৰ্বৰ সকলো আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ মৰাণ, কৈৱৰ্ত, চণ্ডাল আৰু তাঁতী সম্প্ৰদায়ৰ লোক আছিল বুলিও উল্লেখ পোৱা যায়। নৃতত্ত্ববিদ অড্ৰে কেণ্টলীৰ মতে, শংকৰদেৱে মুছলমান, কৈৱৰ্ত, নগা আৰু গাৰো সম্প্ৰদায়ৰ লোককো ধৰ্মীয় গুৰুৰ দায়িত্ব প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Cantlie |first=Audrey |title=The Assamese: Religion, Caste and Sect in an Indian Village |publisher=Curzon Press |year=1984 |page=177}}</ref> ==স্বাধীনতা-উত্তৰ কালত অসমীয়া জাতি== ইংৰাজসকল অসমৰ পৰা যোৱাৰ পাচত অসমতো বহুতো পৰিৱৰ্তন ঘটিল। প্ৰতিটো প্ৰধান পাৰ্বত্য গোষ্ঠীয়ে অসমৰ পৰা আঁতৰি গৈ নিজৰ নিজৰ সুকীয়া ৰাজ্য স্থাপন কৰিলে। লগে লগে অসমীয়া জাতিৰ প্ৰসাৰতাটো ইয়াৰ স্পষ্ট প্ৰভাৱ পৰিল। অসম বুলি থাকিলগৈ পাতল জনবসতিৰে মিকিৰ পাহাৰ (বৰ্তমানৰ কাৰ্বি আংলং)আৰু উত্তৰ কাছাৰ অঞ্চল, কাছাৰ জিলা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক উপত্যকাকে বুজায়। অসমৰ কোনো এটা [[খিলঞ্জীয়া লোক|খিলঞ্জীয়া জনগোষ্ঠী]] মানুহে অসমীয়া জাতিৰ মানুহ। <ref> অসম অভিধান, শান্তনু কৌশিক বৰুৱা, বনলতা,২০০১,পৃষ্ঠা-২৬-২৯ (১)</ref> ==অসমীয়া জাতিত ভাঙোন== মূলতঃ ছবছৰীয়া অসম আন্দোলনৰ পাচৰ সময়ছোৱাৰ পৰাই অসমীয়া জাতিৰ ৰাজহাড়স্বৰূপ জনগোষ্ঠীসমূহৰৰ মাজত বিভিন্ন ধৰণৰ অসন্তুষ্টিয়ে গা কৰি উঠিছে। ফলস্বৰূপে তেওঁলোকে অসমীয়া জাতি ৰূপে নিজৰ পৰিচয় পৰিত্যাগ কৰি নিজস্ব স্বকীয় জনগোষ্ঠীয় পৰিচয় দিবলৈ আগ্ৰহী হৈ উঠিছে। তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক অনগ্ৰসৰতা আৰু কিছুমান সুবিধাবাদী ৰাজনীতিবিদৰ কাৰুকাৰ্যই এইক্ষেত্ৰত যথেষ্ট পৰিমাণে উদগণি জগাই আহিছে। অৱশ্যে অসমৰ কেইবাজনো ৰাজনৈতিক নেতাই কৰা অদূৰদৰ্শী আৰু অপৰিপক্ব সিদ্ধান্তসমূহেও এই ভাঙোনত অৰিহনা যোগাইছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==টোকা== {{notelist}} ==উৎস প্ৰসংগ== #Baruah, Sanjib (1994). "'Ethnic' Conflict as State—Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism". Modern Asian Studies. 28 (3): 649–671. doi:[[doi:10.1017/S0026749X00011896|10.1017/S0026749X00011896]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/313047 313047]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:144065698 144065698]. #Cantile, Audrey (1984). The Assamese. Curzon Press. #Deka, Harekrishna (2005). "The Assamese Mind: contours of a landscape". India International Centre Quarterly. 32 (2/3): 189–202. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/23006027 23006027]. #Grierson, G A, ed. (1903). [https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463#page/1/mode/1up Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family Eastern Group]. Vol. V. #Guha, Amalendu (December 1983), [https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/bitstream/123456789/3259/1/OP_64_The_ahom_political_system.pdf "The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)"] (PDF), Social Scientist, 11 (12): 3–34, doi:10.2307/3516963, JSTOR 3516963 #Guha, Amalendu (1984). "Nationalism: Pan-Indian and Regional in a Historical Perspective". Social Scientist. 12 (2): 42–65. doi:[[doi:10.2307/3517093|10.2307/3517093]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/3517093 3517093]. #Misra, Udayon (1999). "Immigration and Identity Transformation in Assam". Economic and Political Weekly. 34 (21): 1264–1271. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/4407987 4407987]. #Sharma, Chandan Kumar (2009). "Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity". In Medhi, B.K (ed.). Tribes of North-East India: Issues and Challenges. Delhi: Omsons Publications. pp. 354–366. #Urban, Hugh B. (2011). [https://www.researchgate.net/publication/270529066 "The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam"]. The Journal of Hindu Studies. 4 (3): 231–247. doi:[[doi:10.1093/jhs/hir034|10.1093/jhs/hir034]]. ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:অসম]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সামাজিক সম্প্ৰদায়সমূহ]] 3n8ly4xl0m4ree7qgyayve7rf1w2ah7 646548 646546 2026-10-22T16:06:46Z Ananya Taye 28065 rearranged paras to improve the flow of the section 646548 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group |group = অসমীয়া জাতি |native_name = অসমীয়া {{unicode|Assamese}} |population = ১৩,২৬৮,৪৮৪ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>{{cite web|url=http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |title=Archived copy |accessdate=2016-05-17 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160609213014/http://www.ciil-lisindia.net/Assamese/Assa_demo.html |archivedate=2016-06-09 |df= }}</ref> |region1 = {{flag|India}} |pop1 = ১৩,১৩৩,২৩৭ (২০০১ জণগণনামতে)<ref>https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160907221310/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/less-than-50-per-cent-assamese-speakers-in-assam/article1175679.ece |date=2016-09-07 }} Less than 50 per cent Assamese speakers in Assam, The Hindu, January 9, 2008.</ref> |ref1 = |region2 = {{flag|Bangladesh}} |pop2 = ২২,৪৫৬ (২০০১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref2 = |region3 = {{flag|Bhutan}} |pop3 = ৫৪,২৬৮ (২০১১){{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} |ref3 = |region4 = |pop4 = |ref4 = |region5 = |pop5 = |ref5 = |region6 = |pop6 = |ref6 = |region7 = |pop7 = |ref7 = |region8 = |pop8 = |ref8 = |region9 = |pop9 = |ref9 = |region10 = |pop10 = |ref10 = |languages = [[File:Assamese Bengali letter A (red).png|15px]] [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] (''<small>[[কামৰূপী উপভাষা|কামৰূপী]], [[গোৱালপাৰীয়া উপভাষা|গোৱালপাৰীয়া]], [[দেৱান উপভাষা|দেৱান]], [[নলবৰীয়া উপভাষা|নলবৰীয়া]] আদি উপভাষা</small>'') |religions = ''সংখ্যাগুৰু:'' [[File:Om.svg|17px]] [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] (প্ৰধানকৈ''[[File:Sankaradeva.jpg|17px]][[একশৰণ নাম ধৰ্ম]]) [[অসমৰ জনজাতীয় ধৰ্ম]]: • [[ফুৰালুঙ ধৰ্ম]] •[[File:Flag of Donyi-Polo.svg|17px]] [[ডনি পল]] •[[File:Bathouism flag.svg|17px]] [[বাথৌ ধৰ্ম]] •তিৱা জনজাতীয় ধৰ্ম ''অন্যান্য:''[[File:Allah-green.svg|17px]] [[ইছলাম]] • [[File:Christianity Symbol.svg|17px]] [[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম|খ্ৰীষ্টান]] • [[File:Khanda.svg|17px]] [[শিখ ধৰ্ম|শিখ]]<ref>{{cite web |last1=Mar 14 |first1=Yudhvir Rana / TNN / |title=Mission roots brings Assamese Sikhs to Punjab {{!}} India News - Times of India |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Mission-roots-brings-Assamese-Sikhs-to-Punjab/articleshow/4262528.cms |website=The Times of India |language=en}}</ref> |related = [[চীনা-তিব্বতীয়]] ([[বড়ো-কছাৰী]], [[টানি জাতি]], [[কাৰ্বি]]), [[টাই জাতি]], [[আৰ্য-ভাৰতীয়]], অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক |footnotes = }} '''অসমীয়া জাতি''' হৈছে প্ৰধানকৈ [[অসমীয়া ভাষা]]ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এক সামাজিক-জাতিগত আৰু ভাষিক সম্প্ৰদায়।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |page=190}}</ref> এই পৰিচয় ঐতিহাসিকভাৱে বিভিন্ন ভাষিক আৰু জাতিগত জনগোষ্ঠীৰ সামাজিক-সাংস্কৃতিক একীভূতকৰণৰ ফলত গঢ় লৈ উঠিছে। ইয়াৰ গঠনত অষ্ট্ৰ'এছিয়াটিক, চীনা-তিব্বতীয়, ভাৰত-আৰ্য আৰু টাই ভাষা-পৰিয়ালৰ সৈতে সম্পৰ্কিত জনগোষ্ঠীসমূহে ভূমিকা পালন কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে এই ঐতিহাসিক একীভূতকৰণক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=354–366}}</ref> ''অসমীয়া জাতি'' আৰু ''অসমৰ বাসিন্দাসকল'' সম্পূৰ্ণ সমাৰ্থক ধাৰণা নহয়। ''অসমৰ বাসিন্দা'' বুলিলে ৰাজ্যখনত বসবাস কৰা সকলো ভাষিক আৰু জাতিগত সম্প্ৰদায়ৰ লোকক বুজোৱা হয়; আনহাতে ''অসমীয়া জাতি'' বুলিলে ঐতিহাসিকভাৱে বিকশিত হোৱা এক উমৈহতীয়া ভাষিক, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ক বুজোৱা হয়। এই পৰিচয়ৰ সৈতে প্ৰধানকৈ অসমীয়া ভাষাৰ সম্পৰ্ক থাকিলেও ইয়াক কেৱল এটা বংশগত জনগোষ্ঠীৰ মাজত সীমাবদ্ধ কৰিব নোৱাৰি। অৱশ্যে অসমৰ বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় সমাজত ''অসমীয়া'' পৰিচয়ৰ পৰিসৰ আৰু সংজ্ঞাক লৈ ঐতিহাসিক আৰু ৰাজনৈতিক মতভেদ আছে।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to Be Tai-Ahom in India |publisher=Duke University Press |year=2004 |isbn=9780822386162}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয়ৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ হৈছে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]। ২০১১ চনৰ ভাৰতৰ ভাষাভিত্তিক লোকপিয়ল অনুসৰি, দেশখনত অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা আছিল ১,৫৩,১১,৩৫১ গৰাকী। ইয়াৰে ১,৫০,৯৭,২৫৭ গৰাকী অসমত বাস কৰিছিল, যি ৰাজ্যখনৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ ৪৮.৩৮ শতাংশ।<ref>{{cite web |title=Abstract of Speakers' Strength of Languages and the Mother Tongues – 2011 |publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India |url=https://censusindia.gov.in/2011Census/C-16_25062018_NEW.pdf}}</ref> এই পৰিসংখ্যা অসমীয়া ভাষীৰ সংখ্যা; ইয়াক অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ধাৰী সকলো লোকৰ সুনিৰ্দিষ্ট জনসংখ্যা হিচাপে গণ্য কৰিব নোৱাৰি। ==নাম== প্ৰথম অৱস্থাত ''অসম'' বা ''আছাম'' নামটো [[আহোম ৰাজ্য]] আৰু [[আহোম জনগোষ্ঠী]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। পাছলৈ আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ এক বৃহৎ অংশ জয় কৰাৰ লগে লগে এই নামটোৰ প্ৰচলন বৃদ্ধি পায়। ''অসম'' নামৰ সৈতে অসমীয়া ভাষাৰ ''-ীয়া'' প্ৰত্যয় যোগ হৈ পৰৱৰ্তী সময়ত অসম ৰাজ্যৰ বাসিন্দাসকলক ''অসমীয়া'' বুলি জনা যায়।<ref>{{Cite book |last=Kakati |first=Banikanta |title=Assamese, Its Formation and Development: A Scientific Treatise on the History and Philology of the Assamese Language |publisher=Government of Assam, Department of Historical and Antiquarian Studies, Narayani Handiqui Historical Institute |location=Gauhati |date=1941 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.279642/page/n34/mode/1up |page=1 |language=en}}</ref> ইংৰাজী ''Assamese'' শব্দটো ''Assam'' নামৰ পৰা গঠিত, য'ত ''-ese'' প্ৰত্যয়টোৱে কোনো অঞ্চলৰ ভাষা বা বাসিন্দাক বুজায়। ইংৰাজী ''Assam'' নামটো জন ভান লিনেনে ১৬৬১ চনত প্ৰস্তুত কৰা আৰু ১৬৬২ চনত প্ৰকাশিত এখন মানচিত্ৰত [[আহোম ৰাজ্য]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Map of Bengale |url=http://www.indiawijzer.nl/links/assam/map_of_bengale.jpg |website=Indiawijzer.nl}}</ref> ফ্ৰান্সিছ হেমিল্টনে ১৮০৭ৰ পৰা ১৮১৪ চনৰ ভিতৰত কৰা অসম ভ্ৰমণৰ বিৱৰণত ''Original Assamese'' শব্দটো [[আহোম ভাষা]]ক বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Hamilton |first=Francis |title=An Account of Assam |location=Gauhati |date=1963 |url=https://ia801402.us.archive.org/28/items/in.ernet.dli.2015.461953/2015.461953.An-Account.pdf |page=7 |language=en}}</ref> ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক প্ৰশাসন আৰু ভাষাতাত্ত্বিক সাহিত্যত ''Assamese'' শব্দটো অসমীয়া ভাষা, ভাষাভাষী জনগোষ্ঠী আৰু অসমৰ জনসমষ্টিক বুজাবলৈ ব্যৱহৃত হৈছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Grierson |editor-first=G. A. |title=Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family, Eastern Group |volume=V |year=1903 |page=393 |url=https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত ''অসমীয়া'' পৰিচয়ৰ পৰিসৰ কেৱল আহোম জনগোষ্ঠীৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নাথাকি এক বিস্তৃত ভাষিক আৰু আঞ্চলিক পৰিচয়লৈ সম্প্ৰসাৰিত হয়। ইতিহাসবিদ য়াছমিন শইকীয়াৰ মতে, প্ৰাক্‌ঔপনিৱেশিক আহোম ৰাজ্যৰ বুৰঞ্জীসমূহত ৰজাৰ অধীনৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সামূহিক পৰিচয় কোনো এক নিৰ্দিষ্ট জাতিগত নামৰ পৰিৱৰ্তে টাই ভাষাত ''কুন-হাও'' (kun-how) আৰু অসমীয়া ভাষাত ''আমি'' (ami) ৰূপে প্ৰকাশ পাইছিল। ব্ৰিটিছ ঔপনিৱেশিক শাসনৰ সময়ত ''Assamese'' নামটোক এক সামূহিক পৰিচয় হিচাপে গ্ৰহণ আৰু পুনৰসংজ্ঞায়িত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত [[মণিৰাম দেৱান]] আৰু [[আনন্দৰাম ঢেকিয়াল ফুকন]]ৰ দৰে স্থানীয় বুদ্ধিজীৱীসকলে ভূমিকা পালন কৰিছিল। তেওঁলোকে অসমীয়াসকলক কেৱল এটা নিৰ্দিষ্ট জনগোষ্ঠী হিচাপে নহয়, বৰং [[অসমীয়া ভাষা]] আৰু পাৰস্পৰিক সামাজিক সম্পৰ্কৰ দ্বাৰা সংযুক্ত হিন্দু আৰু অনা-হিন্দু জনগোষ্ঠীৰ এক মিশ্ৰিত সমাজ হিচাপে উপস্থাপন কৰিছিল। এইদৰে ঔপনিৱেশিক যুগত ''অসমীয়া'' নামটোৰ ভাষিক আৰু সামূহিক পৰিচয়সূচক অৰ্থই বিশেষ গুৰুত্ব লাভ কৰে।<ref>{{cite journal |last=Saikia |first=Yasmin |title=The Tai-Ahom Connection |journal=Seminar |issue=550 |year=2005 |url=https://www.india-seminar.com/2005/550/550%20yasmin%20saikia.htm}}</ref> ঔপনিৱেশিক বিৱৰণসমূহতো ''Assamese'' শব্দটো ভাষাৰ লগতে অঞ্চলটোৰ জনসমষ্টিক বুজাবলৈ ব্যৱহৃত হৈছিল। হেনৰি ৱাটাৰফিল্ডে ১৮৭৫ চনত প্ৰকাশিত ১৮৭১–৭২ চনৰ ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ লোকপিয়ল-সম্পৰ্কীয় স্মাৰকত অসমীয়াসকলে বঙালী ভাষাৰ সৈতে যথেষ্ট সাদৃশ্য থকা এটা ভাষা কয় আৰু তেওঁলোকৰ মাজত ইণ্ড-চীনা জনগোষ্ঠীৰ মিশ্ৰণ আছে বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Waterfield |first=Henry |title=Memorandum on the Census of British India of 1871–72 |location=London |year=1875 |page=19 |url=https://ruralindiaonline.org/en/library/resource/memorandum-on-the-census-of-british-india-of-1871-72/ |quote=...speak a language very similar to Bengali, but have a large mixture of Indo-Chinese blood...}}</ref> যদিও ''অসমীয়া'' নামটোৰ ঐতিহাসিক উৎপত্তি আহোম ৰাজ্যৰ সৈতে জড়িত, বৰ্তমান এই নামেৰে পৰিচিত [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া ভাষিক সমাজ]] সাহিত্যিক বিকাশ আহোম ৰাজদৰবাৰত ইয়াৰ প্ৰচলনৰ পূৰ্বেই আৰম্ভ হৈছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাত [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]] আৰু [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]]ই সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে, মধ্য অসমৰ কছাৰী শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, এই সাহিত্যিক নিদৰ্শনসমূহে তেতিয়ালৈকে অসমীয়া ভাষা এক বিকশিত সাহিত্যিক মাধ্যম হিচাপে প্ৰতিষ্ঠিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |year=1976 |pages=45–50}}</ref> এই ভাষিক সমাজৰ পৰিচয়ৰ ঐতিহাসিক বিকাশত [[কমতা ৰাজ্য|কমতা]], [[কোচ ৰাজ্য|কোচ]], [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] আৰু [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত অঞ্চলসমূহৰ ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰায়ো ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইয়াৰে কিছুমান অঞ্চল আহোম শাসনৰ স্থায়ী অধীনলৈ অহা নাছিল যদিও সেইবোৰত অসমীয়া বা সম্পৰ্কিত আঞ্চলিক ভাষাৰূপৰ প্ৰচলন আছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত বিভিন্ন জনগোষ্ঠীয়ে অসমীয়াক মাতৃভাষা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–359}}</ref> হৰেকৃষ্ণ ডেকাৰ মতে, বৰ্তমানৰ ''অসমীয়া'' নামটো প্ৰচলিত হোৱাৰ পূৰ্বেই ভাষা আৰু সাহিত্যই এক উমৈহতীয়া সাংস্কৃতিক পৰিচয় গঢ়াত ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Harekrishna |title=The Assamese Mind: Contours of a Landscape |journal=India International Centre Quarterly |volume=32 |issue=2/3 |year=2005 |pages=189–202}}</ref> ==সংজ্ঞা আৰু পৰিচয়== অসমীয়া জাতিৰ সংজ্ঞা ঐতিহাসিকভাৱে পৰিৱৰ্তনশীল আৰু ৰাজনৈতিকভাৱে বিতৰ্কিত। অসম এখন বহুভাষিক আৰু বহুজনগোষ্ঠীয় ৰাজ্য হোৱা বাবে সকলো বাসিন্দাকে একেটা জাতিগত বা ভাষিক পৰিচয়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব নোৱাৰি। বিশেষকৈ ১৯৮৫ চনৰ [[অসম চুক্তি]]ৰ ষষ্ঠ দফা ৰূপায়ণৰ ক্ষেত্ৰত ''অসমীয়া লোক''ৰ সংজ্ঞা নিৰ্ধাৰণ কৰাটো এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় হৈ পৰিছে। এই দফাত অসমীয়া লোকসকলৰ সাংস্কৃতিক, সামাজিক আৰু ভাষিক পৰিচয় তথা ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ উদ্দেশ্যে সাংবিধানিক, আইনগত আৰু প্ৰশাসনিক সুৰক্ষা প্ৰদানৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite news |title=Assamese People definition rocks Assembly |work=The Hindu |date=1 April 2015 |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/assamese-people-definition-rocks-assembly/article7055297.ece}}</ref> ২০০০ চনৰ ১০ এপ্ৰিলত [[সদৌ অসম ছাত্ৰ সন্থা]]ই ১৯৫১ চনৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় নাগৰিকপঞ্জী]]ত নাম থকা ব্যক্তি আৰু তেওঁলোকৰ বংশধৰসকলক অসমীয়া হিচাপে গণ্য কৰাৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছিল। অৱশ্যে এইটো সংগঠনটোৰ প্ৰস্তাৱিত সংজ্ঞা আছিল, সৰ্বজনস্বীকৃত বা চূড়ান্ত আইনগত সংজ্ঞা নহয়।<ref>{{cite news |last=Hussain |first=Wasbir |title=Of Natives and Aliens |work=The Hindu |date=24 April 2000 |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-miscellaneous/tp-others/of-natives-and-aliens/article28013077.ece}}</ref> সমাজবিজ্ঞানীসকলে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয়ক বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা ঐতিহাসিক একীভূতকৰণ আৰু ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা''ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰি আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=355}}</ref> ==অসমীয়া জাতি গঠনৰ ইতিহাস== অসমীয়া জাতিগত আৰু ভাষিক পৰিচয় কোনো এখন নিৰ্দিষ্ট ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা বা একক সামৰিক সংঘাতৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা নাছিল। ইয়াৰ বিকাশ ঘটিছিল [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]ৰ বিভিন্ন জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় জনগোষ্ঠীৰ মাজত দীৰ্ঘদিন ধৰি চলা সামাজিক, ভাষিক, সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় আদান-প্ৰদানৰ মাজেৰে। আঞ্চলিক ৰাজ্যসমূহৰ প্ৰতিষ্ঠা, স্থায়ী কৃষিৰ সম্প্ৰসাৰণ, আন্তঃবিবাহ, হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ বিস্তাৰ আৰু উমৈহতীয়া কথিত ভাষাৰ বিকাশে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীক ক্ৰমে এক বৃহত্তৰ সমাজৰ সৈতে সংযুক্ত কৰিছিল। সমাজবিজ্ঞানী চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'') হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছে, য'ত জনজাতীয় আৰু অজনজাতীয় উভয় গোটেই অসমীয়া সমাজ গঠনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–356}}</ref> ===অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি=== অসমীয়া ভাষিক আৰু সাহিত্যিক পৰিচয়ৰ প্ৰাৰম্ভিক ভিত্তি মধ্যযুগৰ প্ৰথমাৰ্ধতে গঢ় লৈ উঠিছিল। চতুৰ্দশ শতিকালৈকে [[অসমীয়া ভাষা]] বিভিন্ন আঞ্চলিক ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত সাহিত্য ৰচনাৰ এটা মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হৈছিল। [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ ৰজা দুৰ্লভনাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[হেম সৰস্বতী]], [[হৰিবৰ বিপ্ৰ]] আৰু আন কবিসকলে সাহিত্য ৰচনা কৰিছিল। আনহাতে মধ্য অসমৰ এজন [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী]] শাসক মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতাত [[মাধৱ কন্দলী]]য়ে ''ৰামায়ণ'' অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল। সাহিত্যৰ ইতিহাসবিদ সত্যেন্দ্ৰনাথ শৰ্মাৰ মতে, চতুৰ্দশ শতিকাৰ পৰা সংৰক্ষিত এই সাহিত্যিক নিদৰ্শনসমূহে সেই সময়লৈকে অসমীয়া ভাষা সাহিত্যিক প্ৰকাশৰ এটা শক্তিশালী মাধ্যম হিচাপে বিকশিত হোৱাৰ প্ৰমাণ দিয়ে। সেয়েহে আহোম ৰাজদৰবাৰত অসমীয়া ভাষা গ্ৰহণ কৰাৰ বহু আগৰ পৰাই কমতা আৰু কছাৰী ৰাজ্যৰ ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত এক আঞ্চলিক সাহিত্যিক সংস্কৃতি গঢ় লৈ উঠিছিল।<ref>{{cite book |last=Sarma |first=Satyendranath |title=A History of Indian Literature: Modern Assamese Literature |publisher=Harrassowitz |year=1976 |pages=45–50}}</ref> একেসময়তে পূব অসমতো সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় একীভূতকৰণৰ এটা সমান্তৰাল প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। উজনি অসমত আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক প্ৰাধান্য প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ পূৰ্বেই [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ প্ৰসাৰ ঘটিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰসমূহৰ পৰা দূৰত অৱস্থিত হ'লেও আহোমসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বেই চুতীয়া ৰাজ্যত হিন্দুকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=357}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে চুতীয়া সমাজত এটা স্তৰবিভক্ত হিন্দু সামাজিক ব্যৱস্থা গঢ় লৈ উঠিছিল। ঐতিহাসিক বিৱৰণসমূহ অনুসৰি, সেই সময়ত চুতীয়া ৰাজ্যত [[ব্ৰাহ্মণ]], কায়স্থ, [[কলিতা]] আৰু দৈৱজ্ঞ বা গণক আদি সামাজিক গোটৰ উপস্থিতি আছিল।<ref>{{cite book |last=Baruah |first=Swarnalata |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |location=New Delhi |year=1985 |page=230}}</ref><ref>{{cite book |last=Gogoi |first=Jahnabi |title=Agrarian System of Medieval Assam |publisher=Concept Publishing Company |year=2002 |page=21}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ [[একশৰণ নামধৰ্ম]] আন্দোলনৰ পূৰ্বেও পূব অসমত বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ উপস্থিতি আছিল। চতুৰ্দশ-পঞ্চদশ শতিকাৰ চুতীয়া তাম্ৰশাসনসমূহত বৈষ্ণৱ ব্ৰাহ্মণ আৰু বাসুদেৱৰ ভক্ত হিচাপে পৰিচিত ভূমিদান গ্ৰহীতাৰ উল্লেখ পোৱা যায়। এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজদৰবাৰ আৰু গ্ৰাম্য সমাজত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ উপস্থিতিৰ ইংগিত দিয়ে।<ref>{{cite journal |last=Shin |first=Jae-Eun |title=Descending from Demons, Ascending to Kshatriyas: Genealogical Claims and Political Process in Pre-modern Northeast India, the Chutiyas and the Dimasas |journal=The Indian Economic and Social History Review |volume=57 |issue=1 |year=2020 |pages=51–56 |doi=10.1177/0019464619894134}}</ref> পৰৱৰ্তী বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাসমূহতো [[শদিয়া]] আৰু কুণ্ডিলক বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ প্ৰাচীন কেন্দ্ৰ হিচাপে স্মৰণ কৰা হৈছে। ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰাত চুতীয়া ৰাজপৃষ্ঠপোষকতাত শদিয়াত বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন আৰু স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰৰ বিৱৰণ পোৱা যায়।{{efn|ঘাৰমৰা সত্ৰৰ পৰম্পৰা অনুসৰি, দুজন চুতীয়া ৰাজকুমাৰে নবদ্বীপত অধ্যয়ন কৰাৰ সময়ত কনৌজৰ শংকৰ্ষণ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণৰ সৈতে পৰিচিত হৈছিল। দেশলৈ উভতি অহাৰ পিছত জ্যেষ্ঠ ৰাজকুমাৰজনে শংকৰ্ষণ আৰু কেইবাটাও বৃত্তিজীৱী পৰিয়ালক শদিয়ালৈ আনি ঘাৰমৰা নদীৰ পাৰত এটা বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠান স্থাপন কৰিছিল। প্ৰতিষ্ঠানটোক ভূমি, সেৱক আৰু বিষ্ণুৰ প্ৰতিমা দান কৰা হৈছিল। শংকৰ্ষণৰ উত্তৰাধিকাৰীসকলে পাঁচ পুৰুষলৈকে শদিয়াত থাকি চুতীয়া, দেউৰী, মিৰি আৰু আবৰসকলৰ মাজত ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। আহোমসকলে চুতীয়া ৰাজ্য জয় কৰাৰ পিছত প্ৰতিষ্ঠানটো স্থানান্তৰিত হয় বুলি এই পৰম্পৰাত উল্লেখ আছে।<ref>{{cite journal |last1=Gogoi |first1=Himadri |last2=Dutta |first2=Tarun |title=Gharmora Satra and Its Archive |journal=Turkish Online Journal of Qualitative Inquiry |volume=12 |issue=8 |year=2021 |pages=8018–8019}}</ref>}} কুণ্ডিলৰ সৈতে বদলা পদ্ম আতা আৰু বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষসকলৰ সম্পৰ্কৰ উল্লেখো বৈষ্ণৱ বংশাৱলীমূলক সাহিত্যত পোৱা যায়।{{efn|বদলা পদ্ম আতাৰ পূৰ্বপুৰুষসকল কুণ্ডিল বা কুণ্ডিলনগৰত বাস কৰিছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত পৰিয়ালটোৰ এটা শাখা নাৰায়ণপুৰ অঞ্চললৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor-last=Neog |editor-first=Maheswar |title=গুৰু চৰিত কথা |publisher=Lawyers Book Stall |year=1999 |page=373 |language=as}}</ref><ref>{{cite book |last=Dev Goswami |first=Narayan Chandra |title=Satriya Sanskritir Swarnarekha: Mahapurush Sri Sri Badula Padma Ata |publisher=Lawyers Book Stall |year=1984 |page=810}}</ref> ৰামানন্দ দ্বিজৰ ''শ্ৰীশ্ৰী বংশীগোপাল দেৱৰ চৰিত্ৰ''ত বংশীগোপাল দেৱৰ পূৰ্বপুৰুষ হৰিবৰক ''কুণ্ডিল গোষ্ঠী''ৰ লোক হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |editor1-last=Barua |editor1-first=Birinchi Kumar |editor2-last=Neog |editor2-first=Maheswar |title=Harivara Vipra's Babrubahnar Yuddha and Tamradhwajar Yuddha |publisher=Gauhati University |year=1960}}</ref>}} আনহাতে ''আদি চৰিত'' আৰু ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত''ত কুণ্ডিলৰ পৰা বাসুদেৱৰ প্ৰতিমা অনাৰ বিৱৰণ আছে।{{efn|''আদি চৰিত''ত [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]]ে কুণ্ডিলনগৰ ভ্ৰমণ কৰি তাৰ পৰা বাসুদেৱৰ এটা প্ৰতিমা লৈ অহাৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref>{{cite book |title=আদি চৰিত বা লক্ষ্মীপুৰৰ আদিম বুৰঞ্জী |author=মাধৱদেৱৰ নামত প্ৰচলিত |publisher=ভাৰতচন্দ্ৰ দাস |location=গুৱাহাটী |year=1928 |page=91 |url=https://as.wikisource.org/wiki/পৃষ্ঠা:আদিচৰিত.djvu/৯১ |language=as}}</ref> ''শ্ৰীঠাকুৰ চৰিত'' অনুসৰি, [[জয়ধ্বজ সিংহ]]ই পৰৱৰ্তী সময়ত কুণ্ডিলৰ পৰা আন এটা বাসুদেৱ প্ৰতিমা আনি দামোদৰ ঠাকুৰৰ নৰুৱা সত্ৰত স্থাপন কৰাইছিল। এই সত্ৰখন বৰ্তমান ঢকুৱাখনাৰ [[বাসুদেৱ থান]] নামেৰে পৰিচিত।<ref>{{cite journal |last=Chutia |first=Manas |title=Vasudev Than Narowa Satra—in Historical Perspective |journal=Review of Research |volume=8 |issue=8 |date=May 2019 |pages=2–3 |url=https://oldror.lbp.world/UploadedData/11719.pdf}}</ref>}} এই তথ্যসমূহে চুতীয়া ৰাজ্যত ব্ৰাহ্মণ্য, বৈষ্ণৱ আৰু স্থানীয় জনজাতীয় ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ সহাৱস্থানৰ কথা সূচায়। ইতিহাসবিদ ৰমেশ বুঢ়াগোহাঁয়েও পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া জাতি গঠনত [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদানৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। তেওঁৰ মতে, আহোম ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত চুতীয়াসকলৰ অন্তৰ্ভুক্তি আৰু তেওঁলোকৰ দক্ষ শিল্পী, কাৰিকৰ তথা প্ৰশাসনিক বিষয়াসকলৰ সংযোজনে পৰৱৰ্তী বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজ্য গঠনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভিত্তি প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Buragohain |first=Ramesh |title=State Formation in Early Mediaeval Assam: A Case Study of the Chutiya State |url=http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20%28R%20Buragohain%29.pdf |date=2013 |page=122 |quote=They greatly contributed to the emerging political system of the time. With the pace of assimilations and acculturations under the hegemony of the Ahoms, they, in fact provided the much needed base for the birth of a greater broad-based Assamese state after the Ahoms in course of time. |archive-url=https://web.archive.org/web/20200916232253/http://dspace.nehu.ac.in/jspui/bitstream/1/10199/1/State%20formation%20(R%20Buragohain).pdf |archive-date=16 September 2020 |url-status=live}}</ref> সেয়েহে আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক উত্থানৰ পূৰ্বেই চুতীয়া আৰু কমতা ৰাজ্যত অসমীয়া ভাষা, সাহিত্য আৰু ধৰ্মীয় বিকাশৰ বিভিন্ন প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল, যিসমূহে পৰৱৰ্তী অসমীয়া সমাজ গঠনত ভূমিকা পালন কৰিছিল। ===বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ভূমিকা=== ষোড়শ শতিকাৰ পৰা [[একশৰণ নামধৰ্ম]]ই ইতিমধ্যে বিকশিত হৈ থকা অসমীয়া ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিসৰক এক বৃহত্তৰ প্ৰতিষ্ঠানগত ভিত্তি প্ৰদান কৰে। [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]], [[মাধৱদেৱ]] আৰু তেওঁলোকৰ অনুগামীসকলৰ অসমীয়া আৰু [[ব্ৰজাৱলী ভাষা|ব্ৰজাৱলী]] ভাষাত ৰচিত সাহিত্যৰ লগতে [[সত্ৰ]] আৰু [[নামঘৰ]]সমূহে উমৈহতীয়া উপাসনা, সাহিত্যচৰ্চা, সংগীত, নাট্যপ্ৰদৰ্শন আৰু সামাজিক জীৱনৰ কেন্দ্ৰ গঢ়ি তুলিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, নৱবৈষ্ণৱ আন্দোলনে অসমীয়া জাতিগত পৰিচয় গঠনৰ ইতিপূৰ্বে আৰম্ভ হোৱা প্ৰক্ৰিয়াক অধিক শক্তিশালী আৰু সুসংহত কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=357–359}}</ref> পৰৱৰ্তী আহোম ৰজাসকলে এই ধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতা কৰিলেও সত্ৰ আৰু নামঘৰসমূহ মূলত আহোম ৰাজ্যই সৃষ্টি কৰা প্ৰতিষ্ঠান নাছিল। বৈষ্ণৱ ধৰ্মগুৰু আৰু তেওঁলোকৰ শিষ্যসকলৰ কাৰ্যকলাপৰ মাজেৰে এই প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সামাজিক ভিত্তি গঢ় লৈ উঠিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাজপৃষ্ঠপোষকতা বৃদ্ধি পায়। সপ্তদশ শতিকালৈকে আহোম আৰু কোচ উভয় ৰাজ্যই বৈষ্ণৱ আন্দোলনৰ বিস্তৃত জনসমৰ্থনক নিজৰ ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাৰ সৈতে সংযুক্ত কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল। সত্ৰসমূহে ৰাজন্যবৰ্গৰ পৰা ভূমি, জনশক্তি আৰু অন্যান্য সম্পদৰ অনুদান লাভ কৰিবলৈ ধৰে।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> ===আহোম শাসনকালত সামূহিক পৰিচয়ৰ সুসংহতকৰণ=== অসমীয়া সামূহিক পৰিচয়ৰ ৰাজনৈতিক সুসংহতকৰণত [[আহোম ৰাজ্য]]ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ইতিহাসবিদ উদয়ন মিশ্ৰৰ মতে, ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে বংগৰ মুছলমান শাসকসকলৰ সৈতে হোৱা সংঘাতৰ সময়ত বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোক আহোম শাসনৰ অধীনত উমৈহতীয়া শত্ৰুৰ বিৰুদ্ধে সংগঠিত হোৱাৰ ফলত এক বৃহত্তৰ অসমীয়া ৰাজনৈতিক পৰিচয় গঢ় লোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ হৈছিল। তেওঁৰ বিৱৰণ অনুসৰি, [[চুহুংমুং]]ৰ (১৪৯৭–১৫৩৯) শাসনকালত আহোম ৰাজ্যই আক্ৰমণ প্ৰতিহত কৰাৰ লগতে পশ্চিমৰ কমতা আৰু কামৰূপ অঞ্চললৈ সামৰিক অভিযান চলাইছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> এই ৰাজনৈতিক একত্ৰীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া [[প্ৰতাপ সিংহ]]ৰ (১৬০৩–১৬৪১) শাসনকাল আৰু পৰৱৰ্তী আহোম–মোগল সংঘাতসমূহৰ সময়ত অধিক শক্তিশালী হয়। ১৬৭১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ [[শৰাইঘাটৰ যুদ্ধ]] এই সংঘাতসমূহৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য ঘটনা আছিল। মিশ্ৰৰ মতে, বংগ আৰু মোগল অধিকৃত অঞ্চলৰ পৰা অসমলৈ অহা মুছলমান সৈনিক, শিল্পী আৰু বৃত্তিজীৱীসকলৰ একাংশও আহোম ৰাজ্যৰ সমাজ আৰু প্ৰশাসনৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। তেওঁলোকে মোগল সম্প্ৰসাৰণ প্ৰতিহত কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> একেসময়তে আহোম ৰাজদৰবাৰ আৰু প্ৰশাসনত [[আহোম ভাষা]]ৰ সৈতে অসমীয়া ভাষাৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পায়। ইতিহাসবিদ অমলেন্দু গুহৰ মতে, আহোম–মোগল সংঘাতৰ সময়ছোৱাত অসমীয়া ভাষাই প্ৰথমে আহোম ভাষাৰ সৈতে সহাৱস্থান কৰিছিল আৰু ক্ৰমে ৰাজদৰবাৰ তথা প্ৰশাসনত আহোম ভাষাৰ স্থান অধিকাৰ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |year=1983 |page=9 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963}}</ref> এইদৰে আহোম ৰাজ্যই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বিভিন্ন ভাষিক, ধৰ্মীয় আৰু জাতিগত গোটক এক অধিক সংহত ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাৰ অধীনলৈ আনিছিল। একশৰণ নামধৰ্মৰ প্ৰসাৰ আৰু আহোম ৰজাসকলৰ হিন্দুধৰ্মীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহক পৃষ্ঠপোষকতাৰ ফলত সপ্তদশ–অষ্টাদশ শতিকাত বড়ো-কছাৰী জনগোষ্ঠীসমূহৰ একাংশই হিন্দুধৰ্মৰ বিভিন্ন ধাৰা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |page=1264 |jstor=4407987}}</ref> ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে অসমীয়া সমাজত হিন্দুধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠী, বৰ্ণহিন্দু সম্প্ৰদায়, সমতলৰ জনজাতীয় গোট আৰু অসমীয়া মুছলমানসকল অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই প্ৰাক্-ঔপনিৱেশিক বিকাশৰ মাজেৰে এটা সামূহিক ভাষিক আৰু সাংস্কৃতিক সমাজ গঢ় লৈ উঠিছিল। অৱশ্যে আধুনিক ৰাজনৈতিক অৰ্থত অসমীয়া জাতীয়তাবাদৰ বিকাশ ঘটিছিল ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাৰ ঔপনিৱেশিক পৰিস্থিতিত। এই জাতীয়তাবাদৰ প্ৰধান ভৌগোলিক কেন্দ্ৰ আছিল ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা।<ref>{{cite journal |last=Misra |first=Udayon |title=Immigration and Identity Transformation in Assam |journal=Economic and Political Weekly |volume=34 |issue=21 |year=1999 |pages=1264–1265 |jstor=4407987}}</ref><ref>{{cite journal |last=Baruah |first=Sanjib |title='Ethnic' Conflict as State–Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism |journal=Modern Asian Studies |volume=28 |issue=3 |year=1994 |pages=649–671 |jstor=313047}}</ref> ===জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা=== অসমীয়া সমাজৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হোৱা সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় পৰিৱৰ্তনক ''জনজাতি–জাতি ধাৰাবাহিকতা'' (''tribe–caste continuum'')ৰ মাধ্যমেৰে ব্যাখ্যা কৰা হৈছে। এই প্ৰক্ৰিয়াৰ দুটা উল্লেখযোগ্য দিশ আছিল ৰাজ্য গঠনৰ সৈতে জড়িত সংস্কৃতায়ন আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত একশৰণ নামধৰ্মৰ জৰিয়তে হোৱা সামাজিক স্থানান্তৰ। ====সামাজিক পৰিৱৰ্তন==== ভাৰত-আৰ্য ভাষী আৰু ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ অসমলৈ বিস্তাৰৰ লগে লগে সংস্কৃতায়ন (''Sanskritisation'') আৰু স্থানীয়কৰণ বা দেশীয়কৰণ (''Deshification'')ৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছিল। প্ৰথম প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় জনগোষ্ঠী আৰু ধৰ্মীয় পৰম্পৰাসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য সামাজিক ব্যৱস্থাৰ কিছু উপাদান গ্ৰহণ কৰিছিল। আনহাতে দ্বিতীয় প্ৰক্ৰিয়াত স্থানীয় বিশ্বাস, দেৱ-দেৱী আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় সংস্কৃতিকো প্ৰভাৱিত কৰিছিল। হিউ বি. আৰ্বানে এই দুই প্ৰক্ৰিয়াক পৰস্পৰ সম্পৰ্কিত ৰূপত আলোচনা কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |pages=233–234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> চন্দন কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, এই পৰিৱৰ্তনসমূহ [[বৰ্মন ৰাজবংশ]]ৰ সময়ৰ পৰা, বিশেষকৈ পঞ্চম–অষ্টম শতিকাত, কামৰূপৰ সামাজিক ব্যৱস্থাত দেখা গৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=356}}</ref> আৰ্বানে কামৰূপৰ বৰ্মনসকলৰ পৰা অষ্টাদশ শতিকাৰ আহোমসকললৈকে অসমৰ বহু ৰাজবংশৰ স্থানীয় বা অনা-ভাৰত-আৰ্য পটভূমি আৰু তেওঁলোকৰ ক্ৰমাগত সংস্কৃতায়নৰ কথা উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{cite journal |last=Urban |first=Hugh B. |title=The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam |journal=The Journal of Hindu Studies |volume=4 |issue=3 |year=2011 |page=234 |doi=10.1093/jhs/hir034}}</ref> ৰাজবংশসমূহে ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰা গ্ৰহণ কৰাৰ লগে লগে তেওঁলোকৰ অধীনস্থ সমাজৰ বিভিন্ন গোটেও এই প্ৰক্ৰিয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। অৱশ্যে ইয়াৰ ফলত স্থানীয় ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে বিলুপ্ত হোৱা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |pages=355–357}}</ref> ====একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সামাজিক স্থানান্তৰ==== ষোড়শ শতিকাত একশৰণ নামধৰ্ম আৰু সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ প্ৰসাৰে জনজাতীয় পৰিচয়ৰ পৰা বৰ্ণভিত্তিক সামাজিক পৰিচয়লৈ স্থানান্তৰৰ এটা নতুন পথ মুকলি কৰিছিল। বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোকে সত্ৰত গুৰুৰ পৰা শৰণ বা দীক্ষা গ্ৰহণ কৰি ক্ৰমে নিজৰ কিছুমান পুৰণি আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰিছিল আৰু নতুন ধৰ্মীয় তথা সামাজিক ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰিছিল। চন্দন কুমাৰ শৰ্মাই বৰ্ণনা কৰা এটা সামাজিক স্থানান্তৰৰ আৰ্হিত দীক্ষা গ্ৰহণৰ পিছতো মদ্যপানৰ অভ্যাস বজাই ৰখা ব্যক্তিক ''মদাহী'' বুলি কোৱা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ শৰণীয়া বা সৰু কোচ, কোচ, বৰকোচ, সৰুকেওট, বৰকেওট আৰু শেষত [[কলিতা]] পৰিচয় লাভ কৰিব পাৰিছিল। এই ধাৰাবাহিকতাত [[ব্ৰাহ্মণ]]সকলক অধিক উচ্চ সামাজিক স্থানত গণ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=358}}</ref> সত্ৰসমূহৰ বহু ধৰ্মগুৰু ব্ৰাহ্মণ গোস্বামী আছিল যদিও কিছুমান গোস্বামী পৰিয়াল পূৰ্বতে কায়স্থ আছিল। আনহাতে কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ জনজাতীয় বা সামাজিকভাৱে নিম্ন স্থানত গণ্য হোৱা গোটৰ সদস্য আছিল। শৰ্মাই এই প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজেৰে চুতীয়া, বৰাহী, মৰাণ, দেউৰী আৰু কছাৰীসকলৰ একাংশ ক্ৰমে সংস্কৃতায়িত অসমীয়া কৃষিজীৱী সমাজৰ সৈতে একীভূত হোৱাৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। বিশেষকৈ উজনি অসম আৰু কিছু পৰিমাণে মধ্য অসমত এই প্ৰক্ৰিয়া দৃশ্যমান আছিল। অৱশ্যে এই জনগোষ্ঠীসমূহে নিজৰ পূৰ্বৰ সকলো আচাৰ-অনুষ্ঠান পৰিত্যাগ কৰা নাছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Chandan Kumar |chapter=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B. K. |publisher=Omsons Publications |location=Delhi |year=2009 |page=359}}</ref> কিছুমান কায়স্থ সত্ৰাধিকাৰৰ পূৰ্বপুৰুষ মৰাণ, কৈৱৰ্ত, চণ্ডাল আৰু তাঁতী সম্প্ৰদায়ৰ লোক আছিল বুলিও উল্লেখ পোৱা যায়। নৃতত্ত্ববিদ অড্ৰে কেণ্টলীৰ মতে, শংকৰদেৱে মুছলমান, কৈৱৰ্ত, নগা আৰু গাৰো সম্প্ৰদায়ৰ লোককো ধৰ্মীয় গুৰুৰ দায়িত্ব প্ৰদান কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Cantlie |first=Audrey |title=The Assamese: Religion, Caste and Sect in an Indian Village |publisher=Curzon Press |year=1984 |page=177}}</ref> ==স্বাধীনতা-উত্তৰ কালত অসমীয়া জাতি== ইংৰাজসকল অসমৰ পৰা যোৱাৰ পাচত অসমতো বহুতো পৰিৱৰ্তন ঘটিল। প্ৰতিটো প্ৰধান পাৰ্বত্য গোষ্ঠীয়ে অসমৰ পৰা আঁতৰি গৈ নিজৰ নিজৰ সুকীয়া ৰাজ্য স্থাপন কৰিলে। লগে লগে অসমীয়া জাতিৰ প্ৰসাৰতাটো ইয়াৰ স্পষ্ট প্ৰভাৱ পৰিল। অসম বুলি থাকিলগৈ পাতল জনবসতিৰে মিকিৰ পাহাৰ (বৰ্তমানৰ কাৰ্বি আংলং)আৰু উত্তৰ কাছাৰ অঞ্চল, কাছাৰ জিলা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক উপত্যকাকে বুজায়। অসমৰ কোনো এটা [[খিলঞ্জীয়া লোক|খিলঞ্জীয়া জনগোষ্ঠী]] মানুহে অসমীয়া জাতিৰ মানুহ। <ref> অসম অভিধান, শান্তনু কৌশিক বৰুৱা, বনলতা,২০০১,পৃষ্ঠা-২৬-২৯ (১)</ref> ==অসমীয়া জাতিত ভাঙোন== মূলতঃ ছবছৰীয়া অসম আন্দোলনৰ পাচৰ সময়ছোৱাৰ পৰাই অসমীয়া জাতিৰ ৰাজহাড়স্বৰূপ জনগোষ্ঠীসমূহৰৰ মাজত বিভিন্ন ধৰণৰ অসন্তুষ্টিয়ে গা কৰি উঠিছে। ফলস্বৰূপে তেওঁলোকে অসমীয়া জাতি ৰূপে নিজৰ পৰিচয় পৰিত্যাগ কৰি নিজস্ব স্বকীয় জনগোষ্ঠীয় পৰিচয় দিবলৈ আগ্ৰহী হৈ উঠিছে। তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক অনগ্ৰসৰতা আৰু কিছুমান সুবিধাবাদী ৰাজনীতিবিদৰ কাৰুকাৰ্যই এইক্ষেত্ৰত যথেষ্ট পৰিমাণে উদগণি জগাই আহিছে। অৱশ্যে অসমৰ কেইবাজনো ৰাজনৈতিক নেতাই কৰা অদূৰদৰ্শী আৰু অপৰিপক্ব সিদ্ধান্তসমূহেও এই ভাঙোনত অৰিহনা যোগাইছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==টোকা== {{notelist}} ==উৎস প্ৰসংগ== #Baruah, Sanjib (1994). "'Ethnic' Conflict as State—Society Struggle: The Poetics and Politics of Assamese Micro-Nationalism". Modern Asian Studies. 28 (3): 649–671. doi:[[doi:10.1017/S0026749X00011896|10.1017/S0026749X00011896]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/313047 313047]. S2CID [https://api.semanticscholar.org/CorpusID:144065698 144065698]. #Cantile, Audrey (1984). The Assamese. Curzon Press. #Deka, Harekrishna (2005). "The Assamese Mind: contours of a landscape". India International Centre Quarterly. 32 (2/3): 189–202. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/23006027 23006027]. #Grierson, G A, ed. (1903). [https://dsal.uchicago.edu/books/lsi/lsi.php?volume=5-1&pages=463#page/1/mode/1up Linguistic Survey of India: Indo-Aryan Family Eastern Group]. Vol. V. #Guha, Amalendu (December 1983), [https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/bitstream/123456789/3259/1/OP_64_The_ahom_political_system.pdf "The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)"] (PDF), Social Scientist, 11 (12): 3–34, doi:10.2307/3516963, JSTOR 3516963 #Guha, Amalendu (1984). "Nationalism: Pan-Indian and Regional in a Historical Perspective". Social Scientist. 12 (2): 42–65. doi:[[doi:10.2307/3517093|10.2307/3517093]]. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/3517093 3517093]. #Misra, Udayon (1999). "Immigration and Identity Transformation in Assam". Economic and Political Weekly. 34 (21): 1264–1271. JSTOR [https://www.jstor.org/stable/4407987 4407987]. #Sharma, Chandan Kumar (2009). "Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity". In Medhi, B.K (ed.). Tribes of North-East India: Issues and Challenges. Delhi: Omsons Publications. pp. 354–366. #Urban, Hugh B. (2011). [https://www.researchgate.net/publication/270529066 "The Womb of Tantra: Goddesses, Tribals, and Kings in Assam"]. The Journal of Hindu Studies. 4 (3): 231–247. doi:[[doi:10.1093/jhs/hir034|10.1093/jhs/hir034]]. ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:অসম]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সামাজিক সম্প্ৰদায়সমূহ]] 0sumhfmu6pg9h3f6qdhyy2dp4st9b4y 0 37302 646559 646373 2026-10-22T16:21:35Z Ananya Taye 28065 646559 wikitext text/x-wiki {{Infobox ethnic group | group = মৰাণ জনগোষ্ঠী | population = | popplace = বিশেষকৈ [[উজনি অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ কেইখনমান জিলা |title= |url= | languages = [[মৰাণ ভাষা]] (ঐতিহসিকভাৱে),[[অসমীয়া ভাষা]] |Region with significant population = [[অসম]], [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] | religions = [[একশৰণ নাম ধৰ্ম]] | related = [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী]], [[ডিমাছা জনগোষ্ঠী]], [[দেউৰী জনগোষ্ঠী]], [[বড়ো জনগোষ্ঠী]] | footnotes = | website = | native_name = | native_name_lang = | image = [[File:Moran Bihu Dance.jpg|none|300px]] | image_caption = মৰাণ বিহু | rawimage = }} '''মৰাণ জনগোষ্ঠী''' উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ এটা জনগোষ্ঠী, যাৰ বসতি প্ৰধানকৈ [[উজনি অসম]] আৰু সংলগ্ন [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ত পোৱা যায়। মৰাণসকলক সাধাৰণতে [[বড়ো-কছাৰী]] জনগোষ্ঠীসমূহৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref name="Dutta1985">{{cite book |last=Dutta |first=Sristidhar |title=The Mataks and their Kingdom |publisher=Chugh Publications |location=Allahabad |year=1985 |pages=21–23}}</ref><ref>{{cite book | last=DeLancey | first=Scott | title=North East Indian Linguistics | chapter=On the Origins of Bodo-Garo | publisher=Foundation Books | date=2012-01-01 | isbn=978-93-82264-52-1 | doi=10.1017/upo9789382264521.003 | page=3–20}}</ref> তেওঁলোকে ঐতিহাসিকভাৱে [[মৰাণ ভাষা]] ব্যৱহাৰ কৰিছিল। এই ভাষাটো চীনা-তিব্বতীয় ভাষা পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত আৰু [[ডিমাছা ভাষা]]ৰ সৈতে ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্কযুক্ত আছিল।<ref>{{cite journal |last=Jacquesson |first=François |title=The linguistic reconstruction of the past: The case of the Boro-Garo languages |journal=Linguistics of the Tibeto-Burman Area |volume=40 |issue=1 |year=2017 |page=108 |doi=10.1075/ltba.40.1.04van}}</ref> বিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে মৰাণ ভাষাৰ ব্যৱহাৰ প্ৰচলিত আছিল যদিও বৰ্তমান মৰাণসকল প্ৰধানকৈ [[অসমীয়া ভাষা]]ভাষী। তেওঁলোকৰ পৰম্পৰাগত সামাজিক আৰু ধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিত আন বড়ো-কছাৰী জনগোষ্ঠীসমূহৰ সৈতে সাদৃশ্য আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ প্ৰসাৰৰ ফলত এই ৰীতি-নীতিসমূহৰ বহু পৰিৱৰ্তন ঘটে।<ref name="Dutta1985"/> উজনি অসমত [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ পূৰ্বে মৰাণসকল নিজস্ব মুখীয়ালৰ অধীনত সংগঠিত আছিল। চুকাফাৰ সময়ত পূব ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বিভিন্ন অঞ্চলত মৰাণ, বৰাহী, [[ডিমাছা জনগোষ্ঠী|ডিমাছা]] আৰু [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী|চুতীয়া]]সকলে বসবাস কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Dutta |first=Sristidhar |title=The Mataks and their Kingdom |publisher=Chugh Publications |location=Allahabad |year=1985 |pages=23–29}}</ref> মৰাণসকলক আহোম ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়াত কূটনীতিৰ লগতে বলপ্ৰয়োগৰ কথাও বুৰঞ্জীসমূহত উল্লেখ আছে। পৰৱৰ্তী সময়ত মৰাণসকলৰ কিছুমান পৰিয়াল আহোম সমাজ, প্ৰশাসন আৰু সামৰিক ব্যৱস্থাৰ সৈতে একীভূত হয়। বিশেষকৈ হাতী ধৰা আৰু প্ৰশিক্ষণৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকৰ ভূমিকা আছিল।<ref>{{cite book |last=Dutta |first=Sristidhar |title=The Mataks and their Kingdom |publisher=Chugh Publications |location=Allahabad |year=1985 |pages=24–26}}</ref> অৱশ্যে ঐতিহাসিকভাৱে মৰাণসকলৰ এক বৃহৎ অংশ বনাঞ্চলত বাস কৰা ঝুমখেতিয়ক আছিল আৰু তেওঁলোকৰ বসতিসমূহ তুলনামূলকভাৱে স্থান পৰিৱৰ্তনশীল আছিল।<ref name="Gogoi2020">{{cite journal |last=Gogoi |first=Sun |year=2020 |title=Continuity and Changes Among the Morans of India: Economy, Forest, Culture and the State-Sponsored Modernity |journal=International Journal of Scientific & Technology Research |volume=9 |issue=4 |page=207}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত মৰাণসকল [[মায়ামৰা সত্ৰ]]ৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত হৈ পৰে আৰু [[একশৰণ নামধৰ্ম]] গ্ৰহণ কৰা প্ৰথমদিশৰ জনজাতীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ অন্যতম হয়। মায়ামৰা সত্ৰৰ সত্ৰাধিকাৰ চতুৰ্ভুজদেৱৰ অধীনত মৰাণসকলে দীক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite thesis |last=Chetia |first=Noni Rupa |title=The Mayamara Satra: A Study in Institutional System and Social Relationship |publisher=Dibrugarh University |year=2015 |pages=70–71}}</ref> তেওঁলোকে পৰৱৰ্তী সময়ত বৃহত্তৰ [[মটক জনগোষ্ঠী|মটক]] বা মোৱামৰীয়া সম্প্ৰদায়ৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ গঠন কৰে আৰু অষ্টাদশ শতিকাত আহোম ৰাজতন্ত্ৰৰ বিৰুদ্ধে সংঘটিত [[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ত উল্লেখযোগ্য ভূমিকা গ্ৰহণ কৰে। ==ভৌগোলিক বিস্তৃতি== [[File:Moran territories in the 13th century.jpg|thumb|400px|আহোমসকলৰ আগমনৰ পূৰ্বে বুঢ়ীদিহিঙৰ পুৰণি গতিপথৰ কাষত মৰাণ মুখীয়ালসকলৰ অধীনস্থ অঞ্চল দেখুওৱা মানচিত্ৰ।]] মৰাণসকলৰ বৰ্তমানৰ প্ৰধান বসতি [[উজনি অসম]]ত, বিশেষকৈ [[তিনিচুকীয়া জিলা|তিনিচুকীয়া]] আৰু [[ডিব্ৰুগড় জিলা|ডিব্ৰুগড়]] জিলাত কেন্দ্ৰীভূত। তিনিচুকীয়া জিলা মৰাণ জনগোষ্ঠীৰ অন্যতম প্ৰধান কেন্দ্ৰ। ইয়াৰ উপৰি [[শিৱসাগৰ জিলা|শিৱসাগৰ]], [[চৰাইদেউ জিলা|চৰাইদেউ]], [[যোৰহাট জিলা|যোৰহাট]], [[মাজুলী জিলা|মাজুলী]], [[ধেমাজি জিলা|ধেমাজি]] আৰু [[লখিমপুৰ জিলা|লখিমপুৰ]] জিলাতো মৰাণসকলৰ বসতি আছে।<ref>{{cite book |last=Dutta |first=Sristidhar |title=The Mataks and their Kingdom |publisher=Chugh Publications |location=Allahabad |year=1985 |pages=4–5}}</ref><ref name="Gogoi2023">{{cite journal |last=Gogoi |first=Sun |title=State Administration and Tribal Politics: Ethnic Assertions among the Moran Community of Assam |journal=Journal of Politics |volume=23 |year=2023 |pages=175–192}}</ref> অৰুণাচল প্ৰদেশৰ [[লোহিত জিলা|লোহিত]], [[নামচাই জিলা|নামচাই]] আৰু [[চাংলাং জিলা|চাংলাং]] জিলাৰ সীমান্তৱৰ্তী অঞ্চলসমূহতো মৰাণ জনগোষ্ঠীৰ লোক বাস কৰে। এই অঞ্চলসমূহৰ ভিতৰত বৰডুমচাও উল্লেখযোগ্য।<ref name="Gogoi2023"/> মৰাণসকলৰ ঐতিহাসিক বসতি অঞ্চল সদায় একে স্থানত সীমাবদ্ধ নাছিল। পৰম্পৰাগতভাৱে তেওঁলোকৰ বহু লোকে বনাঞ্চলত বাস কৰি আহু আৰু ঝুম খেতি কৰিছিল। এই কৃষিপদ্ধতি ব্ৰিটিছ শাসনকাললৈকে প্ৰচলিত আছিল। ঔপনিৱেশিক যুগৰ পৰ্যবেক্ষকসকলে উল্লেখ কৰিছিল যে মৰাণসকলৰ বসতি তুলনামূলকভাৱে সিঁচৰতি আছিল আৰু নতুন কৃষিভূমিৰ সন্ধানত তেওঁলোকে স্থান পৰিৱৰ্তন কৰিছিল।<ref name="Gogoi2020"/> সেয়েহে বিভিন্ন সময়ৰ ঐতিহাসিক উৎসত উল্লেখিত মৰাণ বসতি অঞ্চলসমূহক স্থায়ী ভৌগোলিক সীমা হিচাপে গণ্য কৰিব নোৱাৰি। আহোম শাসনকালত মৰাণসকলৰ একাংশক ৰাজ্যৰ বিভিন্ন অঞ্চললৈ স্থানান্তৰ কৰাৰ ফলতো তেওঁলোকৰ বসতিৰ বিস্তৃতি সলনি হয়। অমলেন্দু গুহৰ মতে, মৰাণসকলৰ এক বৃহৎ অংশ পূবৰ বনাঞ্চলত, বিশেষকৈ ডিব্ৰু নদীৰ উত্তৰফালে, বাস কৰি থাকিলেও আন একাংশক আহোমসকলৰ বসতি অঞ্চললৈ স্থানান্তৰ কৰা হৈছিল। তাত তেওঁলোক ক্ৰমে আহোম সমাজৰ সৈতে একীভূত হয়। কিছুমান মৰাণ পৰিয়ালে আহোম অভিজাত শ্ৰেণীৰ কৃষি সম্পত্তিতো কাম কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Guha |first=Amalendu |title=Medieval and Early Colonial Assam: Society, Polity, Economy |year=1991 |publisher=K. P. Bagchi & Co. |location=Calcutta |page=112 |quote=A portion of the Moran population was also shifted to the Ahom habitat.}}</ref> ''আহোম বুৰঞ্জী''ত এনে স্থানান্তৰৰ এটা নিৰ্দিষ্ট উদাহৰণ পোৱা যায়। বুৰঞ্জীখন অনুসৰি, মৰাণ মাইমাই খিয়াৰতৰ বংশৰ এটা পৰিয়ালক বৰগোহাঁয়ে ''হাতীমুৰীয়া'' হিচাপে টিংখাঙলৈ লৈ গৈছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Barua |editor-first=Golap Chandra |title=Ahom-Buranji: From the Earliest Time to the End of Ahom Rule, with Parallel English Translation |publisher=Sibsagar District Buranji Committee |location=Jorhat |year=1930 |page=36 |quote=One family of Khriorat was taken to Tingkhang as Hatimuria by the Bargohain.}}</ref><ref>{{cite book |last=Dutta |first=Sristidhar |title=The Mataks and their Kingdom |publisher=Chugh Publications |location=Allahabad |year=1985 |pages=24–25}}</ref> আহোম শাসনকালত মৰাণসকলৰ কিছুমান গোটক পূবৰ মূল বসতিৰ পৰা বহু পশ্চিমৰ অঞ্চলতো নিযুক্তি দিয়া হৈছিল। ছিডনী এণ্ডলৰ মতে, মৰাণসকলক ''কপহীয়া'' নামেও জনা গৈছিল। এই নামটো কপাহ খেতিৰ সৈতে জড়িত আছিল, কিয়নো আহোম ৰাজপৰিয়ালৰ মহিলাসকলৰ বাবে কপাহ উৎপাদন কৰাটো তেওঁলোকৰ অন্যতম পৰম্পৰাগত দায়িত্ব আছিল। কাকতল, মৰিয়নি, জাঁজী আৰু হোলোঙাপাৰ আদি অঞ্চলত এনে কপাহ খেতিৰ উল্লেখ পোৱা যায়।<ref>{{cite book |last=Endle |first=Sidney |title=The Kacharis |publisher=Macmillan and Co. |location=London |year=1911 |page=87 |url=https://archive.org/details/kacharis009491mbp}}</ref> আন কিছুমান মৰাণ গোটক বনজ সম্পদ আৰু হাতী যোগানৰ কামত নিযুক্তি দিয়া হৈছিল। ''হাতীচুঙী'' মৰাণসকলে হাতী ধৰি আহোম ৰাজ্যলৈ যোগান ধৰিছিল। আন গোটসমূহে মৌ, উদ্ভিদজাত ৰং আৰু ঢাৰি আদি সামগ্ৰী যোগান ধৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Dutta |first=Sristidhar |title=The Mataks and their Kingdom |publisher=Chugh Publications |location=Allahabad |year=1985 |page=26}}</ref><ref>{{cite book |last=Devi |first=Lakshmi |title=Ahom-Tribal Relations: A Political Study |year=1968 |location=Gauhati |page=55}}</ref> অষ্টাদশ শতিকাৰ শেষভাগৰ বুৰঞ্জীসমূহত মৰাণসকলৰ সৈতে পূবৰ দিহিং–পাটকাই সীমান্ত অঞ্চলৰ সম্পৰ্কৰ উল্লেখ পোৱা যায়। ১৭৭৫ চনৰ এটা বুৰঞ্জীৰ বিৱৰণ অনুসৰি, খামজাঙত বাস কৰা নৰা মুখীয়াল নুংআখামে ডিব্ৰু নদীৰ কাষৰ অঞ্চলত হাতখোৱা গোহাঁই (''চাও-বো-ক্লাং'', ''Chao-Bo-klang'')ৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহ সংগঠিত কৰি নিজকে সেই অঞ্চলৰ ৰজা ঘোষণা কৰিছিল। এই বিদ্ৰোহত ''তুমিচা'' (''Tumisa'') নামেৰে উল্লেখিত এটা গোটে তেওঁক সহায় কৰিছিল। পৰাজয়ৰ পিছত নুংআখাম আৰু তেওঁৰ অনুগামীসকল দিহিং বা ''নাম-জিন'' (''Nam-jin'') নদীৰ ওচৰৰ পাহাৰীয়া ''দৈ-মুং-তিউৰা'' (''Doi-mung-Tiura'') নামৰ অঞ্চললৈ আঁতৰি যায়।<ref>{{cite book |last=Barua |first=Golap Chandra |year=1930 |title=Ahom-Buranji: From the Earliest Time to the End of Ahom Rule |publisher=Published under the Authority of the Assam Administration |location=Calcutta |page=331 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867}}</ref>{{efn|টাই ভাষাৰ ''দৈ'' (''doi'') শব্দৰ অৰ্থ পাহাৰ, ''মুং'' (''mung'') শব্দৰ অৰ্থ দেশ বা ৰাজ্য আৰু ''তিউৰা'' (''Tiura'') শব্দই চুতীয়াসকলক বুজায়। সেই অনুসৰি ''দৈ-মুং-তিউৰা'' (''Doi-mung-Tiura'') নামটোৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হৈছে ''চুতীয়া দেশৰ পাহাৰীয়া অঞ্চল''। খামজাং নামটো পৰৱৰ্তী বিৱৰণসমূহত পাটকাই সীমান্তৰ নংজাং বা নংয়াং হ্ৰদ অঞ্চলৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰা হৈছে। এই হ্ৰদক বৰ্তমানৰ ''Lake of No Return''-ৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা হয়। ইংৰাজী খচৰাত ''দৈ-মুং-তিউৰা'' নামৰ ভিত্তিত চুতীয়া ৰাজ্যৰ পুৰণি সীমান্ত বৰ্তমানৰ চাংলাং জিলাৰ পাহাৰীয়া অঞ্চললৈ বিস্তৃত আছিল বুলি এটা সম্ভাৱনা উত্থাপন কৰা হৈছে। অৱশ্যে এই ব্যাখ্যা বুৰঞ্জীৰ স্থাননামৰ ওপৰত আধাৰিত অনুমান; কেৱল উক্ত বিৱৰণৰ পৰা চুতীয়া ৰাজ্যৰ সুনিৰ্দিষ্ট সীমান্ত নিৰ্ধাৰণ কৰিব নোৱাৰি।<ref>{{cite news |last=Gogoi |first=Leela |title=Chaolung Siu-Ka-Pha, the Great Nation Builder |work=The Sentinel |date=1 December 2019 |url=https://www.sentinelassam.com/more-news/editorial/chaolung-siu-ka-pha-the-great-nation-builder}}</ref>}} ফিলিপ ৰামিৰেজে ''তুমিচা'' নামটো মৰাণসকলৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বুলি আলোচনা কৰিছে। তেওঁ ''চাং-চুঙী তুমিচা'' (''chang chungi tumisa'') নামৰ হাতী যোগান ধৰা এটা গোটৰ উল্লেখ কৰিছে, যিসকল প্ৰায় ১৭৭০ চনত আহোম ৰজাৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহ কৰা প্ৰথমদিশৰ গোটসমূহৰ অন্যতম আছিল।<ref>{{cite journal |last=Ramirez |first=Philippe |year=2022 |title=De la secte à la tribu: les Moran et Matak du Haut-Assam |journal=Moussons |volume=40 |url=https://journals.openedition.org/moussons/9908 |quote=A particular group of Tumisa, the chang chungi tumisa, "Tumisa suppliers of elephants" (AB 289), is mentioned among the first rebels to rise against the sovereign, around 1770.}}</ref> অৱশ্যে ১৭৭৫ চনৰ বুৰঞ্জীৰ ইংৰাজী অনুবাদত সংশ্লিষ্ট গোটটোক চুতীয়া বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। সেয়েহে সেই ঘটনাত অংশগ্ৰহণ কৰা গোটটোৰ সঠিক জাতিগত চিনাক্তকৰণৰ ক্ষেত্ৰত মূল টাই পাঠ আৰু ইংৰাজী অনুবাদৰ পাৰ্থক্য বিবেচনা কৰা প্ৰয়োজন। ঔপনিৱেশিক যুগত মৰাণসকলৰ ভৌগোলিক বিস্তৃতিৰ হিচাপ তেওঁলোকৰ জাতিগত আত্মপৰিচয়ৰ পৰিৱৰ্তনৰ দ্বাৰাও প্ৰভাৱিত হৈছিল। বিশেষকৈ আহোমসকলৰ সৈতে একীভূতকৰণৰ ফলত বহু মৰাণ লোকে লোকপিয়লত নিজকে আহোম হিচাপে পৰিচয় দিছিল। ১৮৯১ চনৰ লোকপিয়লত অসমত ৫,৮১২ গৰাকী মৰাণ গণনা কৰা হৈছিল। ইয়াৰে ১,৬৭৬ গৰাকী তৎকালীন শিৱসাগৰ জিলাত আৰু ৪,১৩০ গৰাকী লখিমপুৰ জিলাত আছিল। কিন্তু ১৯০১ চনৰ লোকপিয়লত মাত্ৰ ১২৫ গৰাকী লোকক পৃথকভাৱে মৰাণ হিচাপে গণনা কৰা হয়। তৎকালীন শিৱসাগৰ জিলাত কোনো লোকক মৰাণ হিচাপে গণনা কৰা হোৱা নাছিল আৰু আটাইকেইগৰাকী লখিমপুৰ জিলাৰ আছিল।<ref>{{cite book |last=Allen |first=B. C. |title=Census of India, 1901 |volume=IV: Assam (Part I) |publisher=Assam Secretariat Printing Office |location=Shillong |year=1902 |at=Subsidiary Table III}}</ref>{{efn|ঔপনিৱেশিক যুগৰ শিৱসাগৰ জিলা বৰ্তমানৰ শিৱসাগৰ জিলাতকৈ যথেষ্ট বৃহৎ আছিল আৰু ইয়াত বৰ্তমানৰ চৰাইদেউ আৰু যোৰহাট জিলাৰ অঞ্চলসমূহো অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। একেদৰে তৎকালীন লখিমপুৰ জিলাই বৰ্তমানৰ ডিব্ৰুগড় আৰু তিনিচুকীয়া জিলাৰ অঞ্চলসমূহো সামৰি লৈছিল। সেয়েহে এই পুৰণি পৰিসংখ্যাসমূহক বৰ্তমানৰ জিলা-সীমাৰ ভিত্তিত পোনপটীয়াকৈ তুলনা কৰিব নোৱাৰি।}} লোকপিয়ল কৰ্তৃপক্ষই এই বৃহৎ হ্ৰাসক প্ৰকৃত জনসংখ্যা হ্ৰাস হিচাপে ব্যাখ্যা কৰা নাছিল। বি. চি. এলেনে উল্লেখ কৰিছিল যে অধিকাংশ মৰাণে নিজকে আহোম হিচাপে গণনা কৰোৱাৰ ফলত এই পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল বুলি অনুমান কৰিব পাৰি। তেওঁ লগতে মৰাণসকলে সঘনাই নিজকে আহোম বুলি পৰিচয় দিয়াৰ কথাও লিখিছিল।<ref>{{cite book |last=Allen |first=B. C. |title=Census of India, 1901 |volume=IV: Assam (Part I) |publisher=Assam Secretariat Printing Office |location=Shillong |year=1902 |page=139 |quote=The great decrease in their numbers is presumably due to the majority of Morans having returned themselves as Ahoms.}}</ref> এই জাতিগত চিনাক্তকৰণৰ পৰিৱৰ্তনৰ মাজতো বিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিত ছিডনী এণ্ডলে মৰাণসকলৰ প্ৰধান বসতি [[বুঢ়ীদিহিং নদী]] আৰু [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ মাজৰ অঞ্চলত আছিল বুলি বৰ্ণনা কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, তৎকালীন মৰাণ জনসংখ্যাৰ প্ৰায় আধা অংশ লখিমপুৰ জিলাত আৰু বাকী অংশ সংলগ্ন শিৱসাগৰ জিলাত বাস কৰিছিল। তেওঁ মৰাণ আৰু আহোমসকলৰ মাজত ব্যাপক আন্তঃবিবাহৰ কথাও উল্লেখ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Endle |first=Sidney |title=The Kacharis |publisher=Macmillan and Co. |location=London |year=1911 |pages=87–88 |url=https://archive.org/details/kacharis009491mbp}}</ref> ==ইতিহাস== ===উৎপত্তি আৰু প্ৰাচীন বসতি=== মৰাণসকল [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকা]]ৰ পূব অংশত আহোম শাসন প্ৰতিষ্ঠাৰ পূৰ্বৰ পৰা বাস কৰা জনগোষ্ঠীসমূহৰ অন্যতম আছিল। তেওঁলোকৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কে বিভিন্ন পৰম্পৰা প্ৰচলিত আছে। এটা পৰম্পৰা অনুসৰি, মৰাণসকলৰ পূৰ্বপুৰুষ ম্যানমাৰৰ হুকং উপত্যকাৰ মেংকং বা মাইংখ'ঙ অঞ্চলৰ পৰা প্ৰব্ৰজন কৰিছিল। এই কাহিনীত মৈৰণ, মইলাং আৰু মৰাণ নামৰ তিনিজন ককাই-ভাইৰ উল্লেখ আছে। তেওঁলোকৰ ভিতৰত মৰাণে পাটকাই পৰ্বত পাৰ হৈ টিপুক নদীৰ পাৰত বসতি স্থাপন কৰিছিল আৰু তেওঁৰ অনুগামীসকল পৰৱৰ্তী সময়ত মৰাণ নামেৰে পৰিচিত হৈছিল।<ref>{{cite journal |last=Deka |first=Juri |title=The Moran Tribe of Tinsukia District of Assam: A Study of Their Ethno-History |journal=The International Journal of Humanities & Social Studies |year=2015 |page=363 |url=https://www.internationaljournalcorner.com/index.php/theijhss/article/view/140227}}</ref> বুৰঞ্জীভিত্তিক বিৱৰণ অনুসৰি, [[চুকাফা]]ৰ আগমনৰ সময়ত মৰাণসকল বদৌছা নামৰ এজন মুখীয়ালৰ অধীনত আছিল। সৃষ্টিধৰ দত্তৰ মতে, তেওঁলোকৰ অধীনস্থ অঞ্চল উত্তৰে [[বুঢ়ীদিহিং নদী]], দক্ষিণে দিচাং নদী, পূবে চফ্ৰাই আৰু পশ্চিমে ব্ৰহ্মপুত্ৰলৈ বিস্তৃত আছিল। এই অঞ্চল বৰ্তমানৰ অসম আৰু অৰুণাচল প্ৰদেশৰ কিছু অংশ সামৰি ম্যানমাৰ সীমান্তৰ ওচৰলৈ বিস্তৃত আছিল।<ref name="Dutta1985"/> পুৰণি বিৱৰণসমূহত মৰাণসকলক ''হাবুঙীয়া'' বা ''হাচা'' নামেও উল্লেখ কৰা হৈছিল। এটা ব্যাখ্যা অনুসৰি, মৰাণ ভাষাত ''হা'' শব্দৰ অৰ্থ মাটি বা পৃথিৱী আৰু ''চা''ৰ অৰ্থ সন্তান; সেই অনুসৰি ''হাচা''ৰ অৰ্থ ভূমিৰ সন্তান। ছিডনী এণ্ডলে ''হাবুঙীয়া'' শব্দটো ভূমিৰ আদি অধিবাসী বা ''sons of the soil'' অৰ্থত ব্যাখ্যা কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Endle |first=Sidney |title=The Kacharis |publisher=Macmillan and Co. |location=London |year=1911 |page=88 |url=https://archive.org/details/kacharis009491mbp}}</ref> ''সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী''ত ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত অসমীয়া ''থানগিৰি'' নামৰ উল্লেখ পোৱা যায়।<ref>Bhuyan, S. K., ''Satsari Assam Buranji'', p. 5.</ref> ঐতিহাসিকভাৱে মৰাণসকলৰ এক বৃহৎ অংশ বনাঞ্চলত বাস কৰিছিল আৰু তেওঁলোকৰ কৃষি অৰ্থনীতি প্ৰধানকৈ আহু ধান আৰু [[ঝুম খেতি]]ৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল আছিল। ঊনবিংশ শতিকাৰ মাজভাগত এ. জে. মফাট মিলছে মৰাণসকলক স্থান পৰিৱৰ্তনশীল কৃষিজীৱী জনগোষ্ঠী হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছিল। ঝুম খেতিৰ বাবে তেওঁলোকে পুৰণি কৃষিভূমি এৰি নতুন বনাঞ্চল মুকলি কৰিছিল। ব্ৰিটিছ শাসনকালতো এই কৃষিপদ্ধতি চলি আছিল, যদিও বনাঞ্চলৰ ওপৰত চৰকাৰী নিয়ন্ত্ৰণ বৃদ্ধি আৰু চাহ বাগিচাৰ সম্প্ৰসাৰণৰ ফলত পৰৱৰ্তী সময়ত ঝুম খেতিৰ সুযোগ সংকুচিত হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Mills |first=A. J. Moffatt |title=Report on the Province of Assam |year=1854 |publisher=Thos. Jones, Calcutta Gazette Office |location=Calcutta}}</ref><ref name="Gogoi2020"/> ===আহোম ৰাজ্যৰ সৈতে সম্পৰ্ক=== বুৰঞ্জীসমূহৰ বিৱৰণ অনুসৰি, চুকাফাই ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত উপস্থিত হোৱাৰ পিছত মৰাণ মুখীয়াল বদৌছাৰ সৈতে কূটনৈতিক সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে। এটা বিৱৰণত চুকাফাই বদৌছাৰ কন্যা গোন্ধেশ্বৰীক বিবাহৰ প্ৰস্তাৱ দিয়াৰ কথা উল্লেখ আছে। বদৌছাই এই প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰাৰ ফলত মৰাণসকলৰ একাংশ নতুনকৈ গঢ় লৈ উঠা আহোম ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাৰ সৈতে সংযুক্ত হয়।<ref>{{cite book |last=Dutta |first=Sristidhar |title=The Mataks and their Kingdom |publisher=Chugh Publications |location=Allahabad |year=1985 |page=24}}</ref> অৱশ্যে মৰাণসকলৰ আহোম শাসনৰ অধীনলৈ যোৱাৰ প্ৰক্ৰিয়া সম্পূৰ্ণ শান্তিপূৰ্ণ নাছিল। সৃষ্টিধৰ দত্তৰ মতে, চুকাফাই প্ৰথমে মৰাণ মুখীয়ালক কূটনৈতিকভাৱে নিজৰ পক্ষলৈ আনিছিল যদিও আত্মসমৰ্পণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰা কিছুমান মৰাণ গোটক বলপূৰ্বক দমন কৰা হৈছিল। দত্তই উল্লেখ কৰা বুৰঞ্জীৰ বিৱৰণ অনুসৰি, প্ৰতিৰোধ কৰা মৰাণ পৰিয়ালসমূহৰ মুখীয়ালসকলক ভোজলৈ নিমন্ত্ৰণ কৰি মদ্যপান কৰাই হত্যা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ পিছত বাকী মৰাণসকলে আহোম ৰজাৰ অধীনতা স্বীকাৰ কৰে।<ref>{{cite book |last=Dutta |first=Sristidhar |title=The Mataks and their Kingdom |publisher=Chugh Publications |location=Allahabad |year=1985 |pages=23–24}}</ref> ''অসম বুৰঞ্জী''ৰ এটা সমান্তৰাল বিৱৰণতো উল্লেখ আছে যে কেইজনমান মৰাণে চুকাফাক ৰজা হিচাপে মানিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল। সেই পৰিয়ালসমূহৰ লোকসকলক হত্যা কৰাৰ পিছত বাকীসকলে ৰজাৰ অধীনতা স্বীকাৰ কৰে।<ref>{{cite book |editor-last=Bhuyan |editor-first=Suryya Kumar |title=Assam Buranji |edition=1st |year=1945 |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies, Assam |location=Gauhati |page=5 |quote=তাৰে দুই চাৰিজনে ৰজা নামানিছিল। সকলোকে মদ ভাত খুৱাই বনিয়া কৰি সেই কেইঘৰৰ ঘৰ মানুহক কাটিলে। পাছে সকলো বশ হৈ ৰজা মানিলে।}}</ref> আহোম শাসনৰ অধীনলৈ অহাৰ পিছত মৰাণসকলৰ একাংশক নতুন কৃষি বসতি স্থাপন আৰু ভূমি মুকলি কৰাৰ কামত নিয়োজিত কৰা হৈছিল। দত্তৰ মতে, চুকাফাই গছিকলা, বৰখোৱা আৰু এঙেৰা নামৰ তিনিখন ''খাত'' বা কৃষি বসতি স্থাপন কৰিছিল আৰু বহু মৰাণ লোকক খেতিৰ বাবে ভূমি মুকলি কৰাৰ কামত নিযুক্তি দিছিল।<ref>{{cite book |last=Dutta |first=Sristidhar |title=The Mataks and their Kingdom |publisher=Chugh Publications |location=Allahabad |year=1985 |page=24}}</ref> আহোম সমাজৰ সৈতে মৰাণসকলৰ একীভূতকৰণৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায়ৰ সৈতে ''লানমাখ্ৰু'' নামৰ এজন মৰাণ লোকৰ কাহিনীও জড়িত। দত্তৰ বিৱৰণ অনুসৰি, চুকাফাই দিহিঙৰ [[টিপাম]]ত থকা সময়ত এজন মৰাণ লোকে তেওঁক বেঙেনা যোগান ধৰিছিল। তেওঁৰ কামত সন্তুষ্ট হৈ চুকাফাই তেওঁক ''লানমাখ্ৰু'' নাম দিয়ে। পৰৱৰ্তী সময়ত লানমাখ্ৰুৱে নগাসকলৰ বিৰুদ্ধে চুকাফাক সহায় কৰিছিল আৰু আহোম সমাজৰ অন্তৰ্ভুক্ত হয়। তেওঁৰ নামেৰে আহোমসকলৰ এটা ফৈদ গঢ় লৈ উঠিছিল। দত্তই হালধী ঠেঙা আৰু বান্দাকে ধৰি পৰৱৰ্তী সময়ৰ কিছুমান বিষয়াক এই ফৈদৰ বংশধৰ হিচাপে চিনাক্ত কৰিছে। টিপামৰ মণিমাৰী খোৱা নামৰ আন এজন মৰাণ লোকো আহোম সমাজৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। তেওঁ পেছাত ওজন কৰা কামৰ সৈতে জড়িত আছিল বুলি উল্লেখ আছে।<ref>{{cite book |last=Dutta |first=Sristidhar |title=The Mataks and their Kingdom |publisher=Chugh Publications |location=Allahabad |year=1985 |page=24}}</ref> পৰৱৰ্তী আহোম শাসকসকলৰ দিনতো মৰাণসকলৰ একীভূতকৰণ অব্যাহত থাকে। দত্তৰ মতে, মৰাণ পৰিয়ালসমূহ ক্ৰমে আহোম সমাজৰ সৈতে একীভূত হৈছিল আৰু [[চুহুংমুং]]ৰ (১৪৯৭–১৫৩৯) শাসনকালত মৰাণ আৰু বৰাহী মুখীয়ালসকলৰ বংশধৰক চৰগুৱা, পাইবেলা, দিহিং, জাঁজী, বাঘচাও আৰু লাংকা আদি ঠাইত দায়িত্বশীল পদত নিযুক্তি দিয়া হৈছিল। আহোম ৰাজ্য পশ্চিমলৈ সম্প্ৰসাৰিত হোৱাৰ লগে লগে মৰাণসকলৰ মাজৰ পৰা অধিক বিষয়া নিযুক্তি দিয়া হয়। বিশেষকৈ হাতী ধৰা আৰু প্ৰশিক্ষণৰ ক্ষেত্ৰত মৰাণসকলৰ দক্ষতা আছিল। দত্তৰ মতে, আহোম ৰাজ্যৰ হাতী বিভাগত তেওঁলোকৰ উল্লেখযোগ্য সংখ্যক লোক নিয়োজিত আছিল।<ref>{{cite book |last=Dutta |first=Sristidhar |title=The Mataks and their Kingdom |publisher=Chugh Publications |location=Allahabad |year=1985 |pages=25–26}}</ref> ==খাদ্য== মৰাণ সকলৰ প্ৰধান আহাৰ হ'ল ভাত।মৰাণ সকল মূলত আমিষভোজী।<ref>{{harvcol|Deka|2015|p=364}}</ref> মাংস তেওঁলোকৰ প্ৰধান খাদ্য আছিল। <ref>{{harvcol|Deka|2015|p=364}}</ref>অতীজতে মৰাণ সকলৰ প্ৰধান বৃত্তি আছিল ফলমূল সংগ্ৰহ কৰা,চিকাৰ কৰা আৰু মাছ ধৰা। মৰাণ সকলৰ দৈনন্দিন খাদ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত আছে মাছ মাংস,কণী গাখীৰৰ উপৰিও শাক-পাচলিৰ ভিতৰত ঢেঁকীয়া,টিকনি বৰুৱা, সৰু মানিমুনি,বৰ মানিমুনি,মধুসোলেং,চতিয়নী,কচুথুৰি,তেলীকচু,কণীকচু,কলপচলা,নেফাফু,মেজেঙা,মেচাকী,গৈ আৰু,চাকচনি,মৌটোপ,বৰলৰ টোপ,কন্দো টোপ ,মৌজোল,মচন্দৰী,বেতগাজ, ৰঙালাউ,তিয়ঁহ,ছিৰাল,মাটিমাহ,মগুমাহ বাঁহৰ গাজ,নলগাজ,ঔটেঙা, খৰিচা আদি।<ref>অসমৰ জনগোষ্ঠীয় লোকখাদ্য, সম্পাদনা অংশুমান দাস ,আঁক-বাক প্ৰকাশন</ref> ==ধৰ্ম== মৰাণ সকলৰ ধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি পূৰ্বে কেঁচাই খাটি গোসানীৰ পূজা অৰ্চনা কৰাৰ ধৰণৰ বুলি অনুমান কৰা হয়।<ref>{{harvcol|Deka|2015|p=364}}</ref> বৰ্তমান তেওঁলোকে বৈষ্ণৱ ধৰ্ম পালন কৰে যদিও কিছু ৰীতি-নীতি কেঁচাই খাটিক পূজা কৰা ধৰণৰ, যি বৈষ্ণৱ পন্থাৰ সৈতে অমিল।<ref>{{harvcol|Deka|2015|p=364}}</ref>মৰানসকলৰ শাক্ত ধৰ্ম পৰিবৰ্তনৰ মূলতে কালসংহতিৰ অন্তৰ্গত শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱৰ দ্বাৰা প্ৰৱৰ্তিত মায়ামাৰা বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ সৰল আৰু আকৰ্ষণীয় ৰীতি নীতি আৰু অষ্টভূজ গোঁসাইৰ ঐকান্তিক প্ৰচেষ্টা বুলিব পাৰি। মৰানসকলে প্ৰায় ৩৫০ বছৰৰ আগতে বৈষ্ণৱ ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰে বুলি জনা যায়। <ref> মোহন শইকীয়া, ''মৰান সংস্কৃতিৰ ৰূপৰেখা'' সৌমাৰগিৰী, তিনিচুকীয়া , পৃ:৫৬</ref> ==সংস্কৃতি== ===মৰাণসকলৰ ব'হাগ বিহু=== মৰাণ সকলৰ কাৰণে ব’হাগ বিহু আদৰৰ বিশেষ প্ৰাধান্য থকা কৃষিমূলীয় লোক-উৎসৱ। প্ৰত্যেক জনগোষ্ঠীয়ে ব’হাগ বিহু নিজৰ নিজৰ গোষ্ঠীগত সুকীয়া সুকীয়া পৰম্পৰাগত বৈশিষ্ট্যৰে পালন কৰাৰ দৰেই মৰাণসকলেও কিছুমান স্বকীয় বৈশিষ্ট্যৰে অতীতৰে‌ পৰা ব’হাগ বিহু পালন‌ কৰি আহিছে। অসমীয়া জাতি গঠনৰ প্ৰক্ৰিয়াটোত অনবদ্য অৱদান আগবঢ়োৱা ভালেমান জনগোষ্ঠীৰ দৰেই মৰাণসকলেও ব’হাগৰ পহিলা তাৰিখত বিহু পালন নকৰে। বেদৰ বিহুৰ কেইদিনমানৰ পাছতহে মৰাণ সকলে বিহু পাতে। গুৰু ভকতে আলোচনা কৰি যেতিয়াই সুবিধা হয় তেতিয়াই বিহু পাতে। মংগলবাৰে উৰুকা‌, বুধবাৰে গৰু বিহু,‌ বৃহস্পতিবাৰৰ পৰা মানুহ বিহু ৰূপত বিহু অতীতৰে পৰা পালন কৰি আহিছে।<ref name="লোককৃষ্টিৰ সমীক্ষা"/> মঙ্গলবাৰে উৰুকা বুলি ধৰি লৈ বিহু পতাৰ কাৰণবিলাক হ’ল- # আদিতে মৰাণ সকলে অৰ্থাৎ ভীষ্মক ৰজাৰ দিনৰে পৰা শদিয়াৰ কেঁচাইখাটি গোসানীৰ শালত নতুন বছৰৰ পূজা পাতলৰ কাম মঙ্গল বাৰে আৰম্ভ কৰিছিল। # মৰাণৰ দুজন গুৰু শ্ৰীশ্ৰীচতুৰ্ভুজ আৰু শ্ৰীশ্ৰীঅষ্টভুজ প্ৰভুক বিহুৰ দিনতে যথাক্ৰমে মঙ্গলবাৰে আৰু বুধবাৰে আহোম ৰজাই হত্যা কৰোৱায়। গুৰু দুজনাৰ স্মৰণাৰ্থে মঙ্গল আৰু বুধবাৰে গুৰু দুজনাৰ তিথি পতাৰ পাছতহে বেদৰ বিহুৰ পাছত বিহু পাতি আহিছে। # কুৰঙ্গনয়নীৰ হতুৱাই ৰাঘৱ মৰাণক বিহুৰ দিনাই হত্যা কৰা হৈছিল। সেয়ে আহোম ৰজাই পতা বিহুৰ সৈতে মৰাণ সকলে বিহু নাপাতে আৰু হুঁচৰি নাগায়। # দ্বাপৰ যুগত বলভদ্ৰ‌ই বৃন্দাবনত পঞ্চ মাহ মতে বহাগ বিহুৰ প্ৰথম দিনা ভোজ সেৱা কৰি বিহু আৰম্ভ কৰাৰ কথা পোৱা যায়। মৰাণ সকলো বলোভদ্ৰৰ গুণত বিমুগ্ধ হ'ব পাৰে।<ref>"মৰাণ মটক মায়ামৰা"শ্ৰী কুমাৰ দহোটীয়া</ref> মৰাণসকলে উৰুকাৰ দিনা অৰ্থাৎ মংগলবাৰে মাটি নাখান্দে, সেয়ে মাটি খন্দা প্ৰয়োজনীয় সকলোখিনি কাম সোমবাৰে বা তাৰ আগতেই কৰি থৈ দিয়ে। উৰুকাৰ দিনা বুধবাৰে গৰুৰ গা ধুৱাবলৈ যাৱতীয় সকলোধৰণৰ সামগ্ৰী, যেনে -চাট মাৰি,টংলটি, মাখিয়তী, দীঘলতী,তৰাগছ আদিৰ উপৰি বেঙেনা, থেকেৰা, হালধি আদি জা-যোগাৰ কৰি লয়। নিশাৰ ভাগলৈ 'চাট' সাজে। পিছদিনা পুৱাই এটা টোপধ্বনিৰে আগজাননী দিয়াৰ লগে লগে গৰুবোৰ দীঘলতী-মাখিয়তী আদিৰে কোবাই মাখি খেদি ন-পানী থকা পথাৰ অথবা জান-জুৰিলৈ লৈ যায়। গৰু গা ধুওৱাৰ আগে আগে আৰু এটা টোপধ্বনিৰে জাননী দিয়াৰ লগে লগে গৰুৰ গা ধুৱায়। চাটৰ পৰা গৰুৰ গালৈ লাও-বেঙেনা আদি উলিয়াই লাও খা, বেঙেনা খা বুলি কৈ দলিয়াই আৰু সৰ্বশেষত মাৰ সৰু বাপেৰ সৰু তই হবি বৰ গৰু বুলি কৈ গৰু গা ধুওৱা অনুষ্ঠানটো সামৰণি মাৰে। গৰু গা ধুওৱাৰ পাছত কণী যুজায়। তাৰ পিছত আমৰলি বিচাৰে। ৰাতি বয়সস্থ লোকে ঢাল-কড়ি খেলে। সন্ধিয়া ভৰাল, গোহালি , নঙলাৰ মুখ , ঘৰৰ মুখত জাক দিয়া হয়। গৰুক বৰপিঠা খুওৱা হয়। দ্বিতীয় দিনা বৃহস্পতিবাৰে মানুহ বিহু। প্ৰথম মানুহ বিহু দিনাখন ঘৰৰ মানুহ বিশেষকৈ ঘৰখনৰ মুৰব্বীজন কলৈকো নাযায়। মৰাণ সকলে বিশ্বাস কৰে যে সেইদিনা ঘৰৰ মানুহ ঘৰত পাব লাগে। দ্বিতীয় দিনাই কনিষ্ঠজনে জ্যেষ্ঠজনক সেৱা জনাই সন্মান যাচে। শুক্ৰবাৰৰ দিনা জী-জোঁৱাইসকলে শাহু-শহুৰেকৰ ঘৰলৈ গৈ বছৰটোৰ বিহুৰ সেৱা সন্মান কৰে। সেয়ে এই দিনটোক 'আলহী যোৱা' বুলিও কয়। এই শুক্ৰ বাৰ ৰ পৰাই মৰানসকলৰ বিহু পকী উঠে। শনিবাৰে ভকতসকলে নামঘৰত কীৰ্তন কৰি ধৰ্মগুৰুলৈ মাননি আগবঢ়ায় আৰু দেওবাৰে নামলৈ মাননি আগবঢ়ায়।<ref name="লোককৃষ্টিৰ সমীক্ষা"/> মৰাণ ডেকা-গাভৰুসকলে মুকলি পথাৰতহে বিহু পাতে। বিহু পাতিবলগীয়া ঠাইখনত ডেকা -গাভৰুসকলে শ্ৰমদান কৰি এটা "বিহু ঘৰ" সাজি লয়। এই ঘৰটোত দুটা ভাগ থাকে। এভাগত ডেকাসকলে আৰু আনভাগত গাভৰু সকলে বেলেগে বেলেগে ৰাতি বিহু মাৰে। বিহুত কিছু সময় হুঁচৰি গোৱাৰ দৰে চক্ৰাকাৰে ঘূৰি ঘূৰি ঘোষা গোৱা হয়। বিহুত অংশ্ৰগ্ৰহণ কৰা গাভৰুসকলে কাণত কেৰু, ডিঙিত মাদুলি, হাতত গামখাৰু আদি আ-অলংকাৰ, মুগা বা পাটৰ মেখেলা,'কলিয়া ৰিহা' পৰিধান কৰে। কলিয়া ৰিহা মৰাণ সকলৰ স্বকীয় বৈশিষ্ট্যৰে মহিমামণ্ডিত সাজ। বিহু ঘৰত বিহু গাবলৈ যাওঁতে ডেকাসকলে চুৰিয়া আৰু গাত এঙা চোলা পিন্ধে। আবেলি হোৱাৰে পৰা এখন গাঁৱৰ ডেকাসকলে আন এখন গাঁৱৰ বিহু খোলালৈ গৈ নাচনীক নচুৱায়। নিজৰ গাঁৱৰ ডেকাই, নিজৰ গাঁৱৰ ছোৱালীক সাধাৰণতে ননচুৱায়। কাৰণ নিজৰ গাঁৱৰ মাজত তেজ-মঙহৰ সম্বন্ধ‌ থকা ছোৱালী থাকিব পাৰে। আন গাৱঁৰ বিহুৱা ডেকা বিহু খোলালৈ আহিলে গাভৰুসকলে নিজৰ হাতৰ টকা ডেকাসকলক দি বিহুগীত গাবৰ বাবে আহ্বান জনাই নিজেও নাচে। এইদৰে গধূলিলৈকে নাচি-বাগি পাৰ কৰি কটায়। বিহু সামৰণি মৰাৰ দিনটোক 'বিহু উৰুৱা'বুলি কয়। বিহু উৰুৱা দিনটো ডেকা গাভৰুসকলৰ বাবে আনন্দ মিশ্ৰিত বেজাৰৰ দিন। সেয়ে গায় - #"হাঁচতি ঐ ধান খোৱা চৰাই অতি চেনেহৰে ব'হাগৰ বিহুতি হাততে মলঙি যায়।" #"হাঁচতি ঐ সাপৰ কলপ বিহু থৈ আহোঁগৈ নামঘৰৰ তলত।<ref name="লোককৃষ্টিৰ সমীক্ষা">{{cite book | author=লেখাৰু জিতু কুমাৰ | pages=৩৭}}</ref>" #মৰাণসকলে ৰঙালী বিহুত গোৱা গীতবোৰত বুৰঞ্জী, কিংবদন্তি লিপিবদ্ধ হৈ থকাৰ উপৰি সমাজৰ সাংস্কৃতিক জীৱন প্ৰতিফলিত হয়। বিহু গীতবোৰ ‌এনেধৰণৰ - (ক) "দীঘলী পাটীতে‌ তোমাক বন্দী কৰোঁ ভৰে দুপৰীয়া, ৰাতি ‌...।" (খ) "উজাই নাৱৰীয়া বালিত ভাতে খালে গছকি পুতিলে তৌ....।" <ref name="লোককৃষ্টিৰ সমীক্ষা"/> ===ধৰ্ম হুঁচৰি=== {{main|ধৰ্ম হুঁচৰি}} কোনো কোনো অঞ্চলৰ মৰাণসকলে [[ধৰ্ম হুঁচৰি]] পালন কৰে৷<ref name="jur">{{cite journal |author=Mridul Moran |year=2017 |title=The Bihu Festival of the Morans of Assam, India |journal=International Journal of Humanities and Social Science Invention (IJHSSI) |volume=6 |issue=12 |pages=36-37 |publisher=www.ijhssi.org |issn=2319-7722 |url=https://www.ijhssi.org/papers/v6(12)/Version-3/G0612033637.pdf |accessdate=12 October 2024 }}</ref> একান্ত ভক্তিৰে গোৱা ধৰ্ম হুঁচৰিত এফাকি পদ গায় নৃত্য কৰে কেইজনমানে আৰু তাৰ চাৰাওফালে চক্ৰাকাৰে ঢোল তাল বজাই নিৰ্দিষ্ট গতিৰে পদ-চালনা কৰি প্ৰায় এশজনমান লোকে হঁচৰি গায়।এই হুঁচৰিত ছোৱালীয়ে অংশ গ্ৰহণ নকৰে।<ref name="jur"/> ধৰ্ম হুঁচৰিত বিহুগীতৰ ঠাইত ধৰ্মীয় গীত গোৱা হয়। বয়সীয়াল আৰু ভক্তসকলেহে এই সাধাৰণ পৰম্পৰাগত ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ কৰিব পাৰে।<ref name="jur"/> এই হুঁচৰিত [[ফুলকোঁৱৰ-মণিকোঁৱৰৰ গীত]] পৰিৱেশন কৰা হয়। ধৰ্ম হুঁচৰি প্ৰতি বছৰে কৰা নহয়।<ref name="jur"/> ==টোকা== {{notelist}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==উৎস প্ৰসংগ== * {{cite journal |last=Deka |first=Juri |title=The Moran Tribe of Tinsukia District of Assam: A Study of Their Ethno – History |journal=The International Journal of Humanities &amp; Social Studies |year=2015 |date=2015-07-31 |issn=2321-9203 |url=https://www.internationaljournalcorner.com/index.php/theijhss/article/view/140227 |access-date=2024-09-16 |archivedate=2024-09-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240916072637/https://www.internationaljournalcorner.com/index.php/theijhss/article/view/140227 |deadurl=yes }} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:অৰুণাচল প্ৰদেশৰ জনগোষ্ঠী]] cchvountxk5bnv42ry3tcrzqoocimog 0 37603 646632 646410 2026-10-23T02:19:16Z তৰুণ কাকতি 49385 /* অভিনয় কৰা চলচিত্ৰসমূহ */ 646632 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}} {{Infobox person |bgcolour = lightgrey |name = ৰঞ্জনা শৰ্মা বৰদলৈ |image = | image size = |caption = |birth_date = ৮ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯৪৮ |birth_place = [[ডিব্ৰুগড়]] |death_date =২১ ডিচেম্বৰ, ২০২৫ |death_place =[[ডিব্ৰুগড়]] |occupation = অভিনেত্ৰী আৰু নৃত্যাংগনা |years_active = |parents = ৺ নবীন চন্দ্ৰ বৰদলৈ আৰু অৰ্চনা বৰদলৈ |spouse = প্ৰদীপ কুমাৰ বৰদলৈ |website = }} '''ৰঞ্জনা শৰ্মা বৰদলৈ''' ({{lang-en|Ranjana Sharma Bordoloi}}; জন্ম: ০৮ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯৪৮ ) [[অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]]ৰ এগৰাকী [[অভিনেত্ৰী]] তথা নৃত্যাংগণা। <ref name = "spider"/> ২০২৫ চনৰ ২১ ডিচেম্বৰত ডিব্ৰুগড়ৰ JJM হাস্পতালত শেষ নিশ্বাস ত্যাগ কৰে শিল্পীগৰাকীয়ে। ==জন্ম আৰু শৈশৱ== ৰঞ্জনা শৰ্মা বৰদলৈ জন্ম হৈছিল [[ডিব্ৰুগড়]]ৰ [[চিৰিং চাপৰি]]ত। পিতৃৰ নাম নবীন চন্দ্ৰ বৰদলৈ আৰু মাতৃৰ নাম অৰ্চনা বৰদলৈ। তেখেতে [[সত্ৰীয়া নৃত্য]] গুৰু যতীন গোস্বামী আৰু ভৱ গোস্বামীৰ পৰা সত্ৰীয়া আৰু মাধৱ সিংহাৰ পৰা মণিপুৰী শাস্ত্ৰীয় নৃত্যৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। তেখেতে বিহু নৃত্যটো পাৰদৰ্শী আছিল আৰু [[মঘাই ওজা]], তুলসীওজা ৰং ওজা আদিৰ সৈতে সমগ্ৰ ভাৰততে বিহুনৃত্য প্ৰদৰ্শণ কৰি খ্যাতি আৰ্জিছিল। <ref name = "spider">http://www.assamspider.com/resources/3439-Ranjana-Sharma-Bordoloi-Assamese-Artist.aspx </ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== == অভিনয় জীৱনৰ আৰম্ভনি'== ৰঞ্জনা শৰ্মা বৰদলৈয়ে পোন প্ৰথমে সৰ্বেশ্বৰ চক্ৰৱৰ্তীৰ “ মণিৰাম দেৱান” বোলচৱিত অভিনয় কৰে। তেখেত মঞ্চনাটৰো এগৰাকী খ্যতনামা শিল্পী আছিল আৰু নটসূৰ্য ফণী শৰ্মা, বিষ্ণু প্ৰসাদ ৰাভা, ভাৰত বৰপূজাৰী, গোলাপ শৰ্মা, তিলক দুৱৰা, অভয় দুৱৰা, ইভা আচাও, অনিল শৰ্মা, নৃপেন ঠাকুৰ, আদিৰ সৈতে বিভিন্ন মঞ্চ নাটত অভিনয় কৰিছিল, তাৰে ভিতৰত এমুঠী চাউলম কিয়, চিৰাজ আদি প্ৰসিদ্ধ। ১৯৭৪ চনৰ পৰা তেখেতে কেইবাখনো অনাতাঁৰ নাটতো অভিনয় কৰে। <ref name = "spider"/> == শিক্ষা== ==অভিনয় কৰা চলচিত্ৰসমূহ== * [[মণিৰাম দেৱান (চলচ্চিত্ৰ)]] (১৯৬৪) : সহশিল্পী নটসূৰ্য [[ফণী শৰ্মা]], উৎপল দত্ত, সংগীত নিৰ্দেশণা [[ড° ভূপেন হাজৰিকা]] * [[প্ৰতিধ্বনি (চলচ্চিত্ৰ)]] ( ১৯৬৪) * [[ডক্তৰ বেজবৰুৱা (চলচ্চিত্ৰ)]](১৯৬৯) : সহশিল্পী [[ব্ৰজেন বৰুৱা]] * [[সোণতৰা]] * [[ৰতনলাল]] * [[ককাদেউতা নাতি আৰু হাতী]] : সহশিল্পী [[নিপন গোস্বামী]], [[প্ৰাঞ্জল শইকীয়া]], [[মৃদুলা বৰুৱা]] * [[মৰম তৃষ্ণা]] *[[পথাৰ আৰু জীৱন]] *[[মধুচন্দা(চলচ্চিত্ৰ)]] অভিনয়ৰ উপৰিও তেও [[ৰতনলাল]] আৰু [[মধুচন্দা(চলচ্চিত্ৰ]] বোলছবিৰ নৃত্য নিৰ্দেশনাও কৰিছিল <ref name = "spider"/> ==দূৰদৰ্শণৰ ধাৰাবাহিক== * চুপাৰ মস্তি ধামাকা * সংস্কৃতি * সোণালী সপোন *সৰগৰ অন্য এটি নাম * সমন্বয়ৰ সেতু {{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} == ভি চিডি == * নাম পৰম ধন * বৃন্দাবন {{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} == পুৰষ্কাৰ আৰু সন্মান== *১৯৯৮ চনত পশ্চিম বংগৰ [[বংগীয় সংগীত পৰিষদ]]ৰ পৰা কথক নৃত্যত সংগীত ৰত্ন সন্মান *১৫ আগষ্ট, ২০০৯ ত শিল্পী পেনচন *২০ জুন ২০১০ ত বিষ্ণু ৰাভা সন্মান {{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist|30em}} {{অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ}} {{অসমৰ প্ৰসিদ্ধ ব্যক্তি}} [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া নৃত্যশিল্পী‎]] gptvzuvibu7gpu4xcbkyv394w5240qh 0 38450 646631 645949 2026-10-23T02:13:10Z তৰুণ কাকতি 49385 /* কথাছবি */ 646631 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name = ৰুণু দেৱী |image = ৰুণু দেৱী.jpg |caption = |birth_name = |birth_date = ২১ ছেপ্তেম্বৰ,১৯৫৭ |birth_place = গুৱাহাটী |death_date = |death_place = |death_cause = |resting_place = |resting_place_coordinates = |residence = |nationality = {{flagicon|India}} ভাৰতীয় |other_names = ৰুণু দেৱী ঠাকুৰ |known_for = |education = |alma_mater = |employer = |occupation = অভিনেত্ৰী |home_town = |title = |salary = |networth = |height = |weight = |term = |predecessor = |successor = |party = |boards = |religion = [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] |spouse = অঞ্জন ঠাকুৰ |partner = |children = স্নেহা দেৱী,অম্বৰীশ ঠাকুৰ |parents =ভোলানাথ শৰ্মা আৰু কিৰণ বালা দেৱী |relatives = |signature = |website = |footnotes = }} ৰুণু দেৱী হ’ল অসমৰ চলচ্চিত্ৰ আৰু মঞ্চজগতৰ এগৰাকী আগশাৰীৰ অভিনেত্ৰী। ''[[সংগ্ৰাম লগ্নে আজি]]'' নামৰ একাংকিকা নাট এখনৰ জৰিয়তে শিশু অৱস্থাতে অভিনয় জীৱনৰ পাতনি মেলা দেৱীয়ে পঞ্চাশৰো অধিক মঞ্চ নাট,ষাঠিৰো অধিক অনাতাঁৰ নাট,[[সন্ধ্যাৰাগ]],[[কোলাহল]],[[মেঘমুক্তি]] আদি উচ্চ প্ৰশংসিত অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ আৰু বিভিন্ন ধৰাবাহিকত অভিনয় কৰাৰ লগতে [[ভ্ৰাম্যমাণ থিয়েটাৰ]]টো অভিনয় কৰিছে। ইয়াৰে কোলাহল ছবিৰ বাবে দেৱীয়ে অসম চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী আৰু [[হেঙুল থিয়েটাৰ]]ৰ ‘গডমাদাৰ”ত কৰা অভিনয়ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠা অভিনেত্ৰীৰ মুনলাইট মিডিয়া বঁটা লাভ কৰে।<ref name="বিবিয়ান">{{cite journal | title=ৰুণু দেৱী | author=বি.বৰুৱা মহাবিদ্যালয়ৰ মুখপত্ৰ | journal=বিবিয়ান | year=২০১১ | pages=১০৫-১১২}}</ref> ==জন্ম আৰু শিক্ষাগ্ৰহণ== ১৯৫৭ চনৰ ২১ ছেপ্তেম্বৰত [[গুৱাহাটী]]ত ৰুণু দেৱীৰ জন্ম হয়। তেওঁৰ দেউতাক আছিল ভোলানাথ শৰ্মা আৰু মাক কিৰণ বালা দেৱী। পিতৃৰ চাকৰি সূত্ৰে গুৱাহাটীত জন্ম হ’লেও দেৱীৰ শৈশৱ্কাল প্ৰথমতে [[ডিব্ৰুগড়]],তাৰ পিছত [[গোৱালপাৰা]],তাৰ পিছত [[তিনিচুকীয়া]] আৰু শেষত নামৰূপত অতিবাহিত হয়। নামৰূপৰ অসম ৰাজ্যিক বিদ্যুত পৰিষদ উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয়ৰ পৰা দেৱীয়ে মেট্ৰিক পৰীক্ষা পাছ কৰে। পিছলৈ [[সন্দিকৈ ছোৱালী মহাবিদ্যালয়]]ৰ পৰা উচ্চতৰ মাধ্যমিক আৰু স্নাতক ডিগ্ৰীৰ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। ==অভিনয় জীৱন== ===মঞ্চজগত=== {{Quote box |quote = মই গৌৰৱবোধ কৰো যে ৰুণু দেৱীয়ে অসমৰ সাংস্কৃতিক ক্ষেত্ৰখনত অভিনয় প্ৰতিভাৰ প্ৰথম পৰিচয় নিশ্চিত প্ৰতিশ্ৰুতি লৈ উপস্থিত হৈছিল প্ৰায় তিনি দশক পূৰ্বে মোৰ এখন নাটকৰ এটা জটিল নাৰী চৰিত্ৰৰ অতুলনীয় মঞ্চ ৰূপায়ণেৰে। নাটকখন আছিল ''আহাৰ''। .....নাটকখনত এককভাৱে পাঁচটা বিভিন্ন চৰিত্ৰত তেওঁ অভিনয় কৰিব লগা হৈছিল। যি পাৰংগতা,অন্তৰ্দৃষ্টি আৰু স্বাভাৱিকতাৰে নিপুণভাৱে ৰুণুৱে চৰিত্ৰকিটা ৰূপায়ণ কৰিছিল সেই অভিনয় অসমৰ মঞ্চ ইতিহাসৰ এক বিৰল কৃতি ৰূপে উল্লিখিত হৈ থাকিব। |source = [[অৰুণ শৰ্মা]] |width = 50% }} পিতৃ চাকৰি সূত্ৰে গোৱালপাৰাত থাকোঁতে ‘’সংগ্ৰাম লগ্নে আজি’’ নামৰ একাংকিকা নাট এখনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে অভিনয় কৰি দেৱীয়ে শ্ৰেষ্ঠ শিশু শিল্পীৰ পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। নামৰূপলৈ অহাৰ পিছত দেৱীয়ে অসমৰ সাংস্কৃতিক জীৱনৰ প্ৰখ্যাত ব্যক্তি কিছুমানক লগ পাই আৰু অভিনয় জগতৰ লগত ওতপ্ৰোত ভাৱে জড়িত হৈ পৰে। সেই সময়তে শম্ভু গুপ্তাৰ ''স্তব্ধবিহংগ''(১৯৭১) আৰু ''সেন্দূৰৰ ৰং মাধুৰ্য''(১৯৭২) নাটকত অভিনয় কৰি তেওঁ সদৌ অসম ভিত্তিত শ্ৰেষ্ঠা অভিনেত্ৰীৰ বঁটা লাভ কৰে।<ref name="বিবিয়ান" /> সন্দিকৈ কলেজত নাম ভৰ্তি কৰাৰ পিছত দেৱীয়ে এক বহল সাংস্কৃতিক ক্ষেত্ৰৰ লগত নিজকে জড়িত কৰাৰ সুযোগ পাই আৰু আৱৰণ,শিপা,আথেল’ আদি নাটত অভিনয় কৰে। ''অগ্নিপৰীক্ষা'' নামৰ নাটখনৰ পূৰ্ব নিৰ্ধাৰিত অভিনেত্ৰী গৰাকী হঠাত অসুস্থ হৈ পৰাত দেৱীয়ে নামমাত্ৰ অনুশীলনেৰে নাটকখনত অভিনয় কৰে আৰু প্ৰশংসা লাভ কৰে। ১৯৭৬ চনত [[ৰবীন্দ্ৰ ভৱন]]ত [[অৰুণ শৰ্মা]]ৰ ''আহাৰ'' নাটখনত একেলগে পাঁচটা চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি দেৱীয়ে সকলোৰে দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰে। ১৯৭৮ চনত নাট্যসম্ৰাট প্ৰফুল্ল বৰাৰ সময় নাটখনত এটি গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে আৰু ব্যাপকভাবে প্ৰশংসিত হয়।১৯৯৮ চনত [[মেক্সিম গৰ্কী]]ৰ মাদাৰ উপন্যাসৰ আধাৰত নিৰ্মিত [[অৰুণ শৰ্মা]]ৰ ''মা'' ত তেওঁৰ অভিনয় বহুলভাৱে সমাদৃত হয়। ===কথাছবি=== [[File:কোলাহলৰ এটি দৃশ্যত ৰুণু দেৱী.jpg|thumb|right|220ppx|কোলাহলৰ এটি দৃশ্যত ৰুণু দেৱী]] ১৯৭৫ চনত ইন্দুকল্প হাজৰিকাৰ ''[[নিয়তি]]'' কথাছবিৰ জৰিয়তে ৰুণু দেৱীয়ে অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ জগতত প্ৰৱেশ কৰে। তাৰ পিছত তেওঁ [[ভবেন্দ্ৰ নাথ শইকীয়া]]ৰ [[সন্ধ্যাৰাগ]]ত অভিনয় কৰে। [[অনিৰ্বাণ]],[[অপৰূপা]],[[মেঘ]],[[মেঘমুক্তি]],[[পাপ আৰু প্ৰায়শ্চিত্ত (চলচ্চিত্ৰ)]] আদিত অভিনয় কৰাৰ পিছত দেৱীয়ে ''[[বহাগৰ দুপৰীয়া]]''ত আগৰ চৰিত্ৰসমূহৰ সম্পূৰ্ণ বিপৰীত এক চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি প্ৰশংসিত হয়। ১৯৮৮ চনত দেৱীয়ে এন্দুৰ গল্পৰ আধাৰত ভবেন্দ্ৰ নাথ শইকীয়া নিৰ্মিত [[কোলাহল]]ত অভিনয় কৰে। এই অভিনয়ৰ বাবে দেৱীয়ে ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটাৰ বাবে বাছনিত উঠে যদিও পিছলৈ পৰাজিত হয়।<ref name="বিবিয়ান" /> লণ্ডনৰ দ্য গাৰ্ডিয়ান কাকতত চলচ্চিত্ৰ সমালোচক ডেৰেক মেলেকমে এই অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰে।<ref name="বিবিয়ান" /> ইয়াৰ পিছত দেৱীয়ে [[লাজ]],[[কইনা মোৰ ধুনীয়া]],[[কদমতলে কৃষ্ণ নাচে]],[[ অথেলো (চলচ্চিত্ৰ)]],[[অদম্য]], [[কাঞ্চনজংঘা (চলচ্চিত্ৰ)]]আদি ছবিত অভিনয় কৰে। ===ভ্ৰাম্যমাণ=== ১৯৮২-৮৩ চনত [[কহিনুৰ থিয়েটাৰ]]ৰ ক্লিঅ’পেট্ৰা নাটৰ জৰিয়তে দেৱীৰ ভ্ৰাম্যমাণ প্ৰৱেশ ঘটে।<ref name="বিবিয়ান" /> এই নাটৰ নাম ভূমিকাত দেৱীৰ অভিনয় প্ৰশংসিত হয়। ইয়াৰ পিছত দেৱীয়ে গডমাদাৰ,জয় পৰাজায়,গোসাঁই থানৰ চাকি আদি নাটত অভিনয় কৰে। ===অনাতাঁৰ নাট=== দেৱীয়ে ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়্ত মালিয়া,অনুতৰিত প্ৰশ্ন,হয় বদন,বাঘ আদি আৰু আঞ্চলিক পৰাজয়ত এজন মানুহৰ জন্ম,যযাতি,ভোগজৰা,পৰিচয় আদি ৬০ ৰো অধিক নাটকত অভিনয় কৰিছে। ==সাংসাৰিক জীৱন== ১৯৮৫ চনত অঞ্জন ঠাকুৰৰ সৈতে ৰুণু দেৱী বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয়। তেওঁলোকৰ স্নেহা দেৱী নামৰ এক কন্যা আৰু অম্বৰীশ ঠাকুৰ নামৰ এক পুত্ৰ সন্তান আছে। ==সামাজিক কাম-কাজ== ৰুণু দেৱী এগৰাকী অভিনেত্ৰী হোৱাৰ উপৰিও কণ্ঠশিল্পী আৰু নৃত্যশিল্পী হিচাপেও পৰিচিত। ২০০৬ চনত দেৱীয়ে প্ৰজ্ঞাঞ্জলী নামৰ এক সামাজিক-সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান গঠন কৰে যাৰ জৰিয়তে বিভিন্ন কৰ্মশালা অনুষ্ঠিত কৰা হয়। ==উল্লেখযোগ্য বঁটা আৰু সন্মান<ref name="বিবিয়ান" />== *অসম চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত শ্ৰেষ্ঠা অভিনেত্ৰীৰ পুৰস্কাৰ (কোলাহল),১৯৮৯ *অসম চিনে আৰ্টছ ছ’চাইটিৰ চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত শ্ৰেষ্ঠা অভিনেত্ৰীৰ পুৰস্কাৰ,১৯৯৫ * শ্ৰেষ্ঠা অভিনেত্ৰীৰ মুনলাইট মিডিয়া বঁটা (হেঙুল থিয়েটাৰৰ ‘গডমাদাৰ”),২০০১ *জ্যোতিৰূপাৰ শ্ৰেষ্ঠা সহঃ-অভিনেত্ৰীৰ বঁটা(কদম তলে কৃষ্ণ নাচে),২০০৫ ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[http://www.facebook.com/profile.php?id=100003358327874 ফেছবুক সংযোগ] {{অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ}} {{অসমৰ প্ৰসিদ্ধ ব্যক্তি}} [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] 6xpe6h1jcoc6qjpa82lwd6sj0cub16s 0 41312 646527 622311 2026-10-22T15:15:28Z KhiLanTzi 23530 /* */ Etymology 646527 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = টাই-আহোম ভাষা <br>𑜁𑜨า𑜉𑜫: 𑜄𑜐𑜫: 𑜒า, 𑜑𑜨𑜉𑜫, (khwām Tái Āhom) | script = {{Hlist|লিক টাই লিপি (১২ শতিকাৰ পৰা ১৪ শতিকালৈ)|[[টাই-আহোম লিপি]] (১৪ শতিকাত লিক টাইৰ পৰা বিকশিত)}} | nativename = | image = {{Multiple image | align = right | total_width = 300 |image1=Tai Script of Ahom Kingdom.jpg |image2=Silver Coin of Jayadhwaj Singha in Ahom script.jpg}} | imagesize = 320px | states = [[অসম]] | region = [[অসম]], [[অৰুণাচল]] | ethnicity = [[টাই-আহোম জনগোষ্ঠী]] | speakers2 = | ref = | familycolor = Tai–Kadai | fam2 = [[টাই ভাষা]] | fam3 = [[দক্ষিণ-পশ্চিম টাই ভাষা]] | fam4 = উত্তৰ-পশ্চিম টাই ভাষা | iso3 = aho | glotto = ahom1240 | glottorefname = Ahom | ancestor = [[আদিম-ক্ৰা-দাই ভাষা]] | ancestor2 = [[আদিম-বি-টাই ভাষা]] | ancestor3 = [[আদিম-টাই ভাষা]] | stand1 = আধুনিক মানক টাই-আহোম | speakers = ১৫০-৩৬০<ref>{{cite web|title=Issues of language contact and shift in Tai Ahom|url=http://jseals.org/seals21/buragohain11issuesp.pdf|access-date=28 Apr 2026}}</ref> | imagecaption = সাঁচিপাতৰ পুথি আৰু ৰূপৰ মুদ্ৰাত পুৰণি আহোম লিপিৰ লেখা | nation = [[আহোম ৰাজ্য]] (মুং দুন) (১২২৮—১৮২৬) }} '''টাই-আহোম ভাষা''' (𑜁𑜨า𑜉𑜫: 𑜄𑜐𑜫: 𑜒า, 𑜑𑜨𑜉𑜫, ''khwām Tái Āhom'') [[অসম]] আৰু [[অৰুণাচল প্ৰদেশ|অৰুণাচলৰ]] [[টাই-আহোম জনগোষ্ঠী|টাই-আহোম]]সকলৰ পৰম্পৰাগত [[ক্ৰা-দাই ভাষা|ক্ৰা-দাই]] পৰিয়ালৰ [[দক্ষিণ-পশ্চিম টাই ভাষা]] যাৰ লিপি হৈছে [[টাই-আহোম লিপি]]। ই এটা [[সুৰীয়া ভাষা]] যত পাঁচটা ভিন্ন সুৰ আছে।<ref>{{cite web|title=G.N. Phukan's 'Primer and Grammar of Ahom (Tai) Language|url=https://shs.hal.science/halshs-02925410/document|access-date=}}</ref> ই [[টাই-আহোম ৰাজ্য|মধ্যযুগীয় অসম ৰাজ্যৰ]] ৰাজভাষা আছিল আৰু [[বুৰঞ্জী]]সমূহ এই ভাষাতে লিখা হৈছিল।<ref>Terwiel, B. J. (1992). Tai Ahoms and the Stars: Three Ritual Texts to Ward off Danger. p.8</ref> বৰ্তমান [[গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়]], [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]] আৰু [[অসম উচ্চতৰ মাধ্যমিক শিক্ষা সংসদ]]ৰদ্বাৰা টাই আহোম ভাষাৰ পাঠ্যক্ৰম সমূহ উচ্চতৰ মাধ্যমিকৰ পৰা সংহত স্নাতকোত্তৰ স্তৰলৈকে পঢ়োঁৱা হয়।<ref>{{Cite web |title=Notification and Syllabus of GECs in Tai Language for Semester II & III of FYIPGP 2026–2027 |url=https://www.dibru.ac.in/posts/notification-and-syllabus-of-gecs-in-tai-language-for-semester-ii-iii-of-fyipgp-2026-2027 |website=Dibrugarh University |publisher=Dibrugarh University |location=Dibrugarh, Assam, India |language=en |access-date=2026-06-14 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web|last=Desk|first=Sentinel Digital|title=Gauhati University Launches Tai-Ahom Language and Medieval Manuscriptology Certificate Course to Preserve Linguistic Heritage|website=The Sentinel - of this Land|date=28 Apr 2026|url=https://www.sentinelassam.com/amp/story/cities/guwahati-city/gauhati-university-launches-tai-ahom-language-and-medieval-manuscriptology-certificate-course-to-preserve-linguistic-heritage|access-date=28 Apr 2026}}</ref> বৰ্তমান ১৫০ৰপৰা ৩৬০ জন ব্যক্তিয়ে টাই-আহোম ভাষা ব্যৱহাৰ কৰে।<ref>{{cite web|title=Issues of language contact and shift in Tai Ahom|url=http://jseals.org/seals21/buragohain11issuesp.pdf|access-date=28 Apr 2026}}</ref> ==নাম== খ্বম টাই: আহোম ভাষাত এই ভাষাটোক খ্বম টাই বুলি কোৱা হয়। অৰিজিনেল আছামিজ (Original Assamese): পোন প্ৰথমে আহোম ভাষাক ইংৰাজীত "অৰিজিনেল আছামিজ (Original Assamese)" বুলি ফ্ৰান্সিছ হেমিল্টনে ১৮০৭ৰ পৰা ১৮১৪ চনলৈ কৰা অসম ভ্ৰমণত ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Hamilton |first=Francis |title=An Account of Assam |location=Gauhati |date=1963 |url=https://ia801402.us.archive.org/28/items/in.ernet.dli.2015.461953/2015.461953.An-Account.pdf |page=7 |language=en |access-date=2026-10-22}}</ref> ==বৈশিষ্ট্যসমূহ== আহোম বৰ্ণ সমূহ তলত দিয়া হৈছে।<ref>{{cite web |url=https://www.unicode.org/charts/nameslist/n_11700.html |title=Unicode Ahom Block |website=Unicode Consortium |quote=Ahom block: U+11700–U+1174F}}</ref> === ব্যঞ্জনবৰ্ণ === ব্যঞ্জনবৰ্ণ (মে লিক টাই-আহোম; অৰ্থ: টাই-আহোম ভাষাৰ মুখ্য অংশ) তলত দিয়া হৈছে। {| class="wikitable" ! আহোম বৰ্ণ!! নাম!! অসমীয়া সমতুল্য |- | 𑜀 || কা || ক |- | 𑜁 || খা || খ |- | 𑜂 || ঙা || ঙ |- | 𑜃 || না || ন |- | 𑜄 || তা || ত |- | 𑜅 ||টা || ট |- | 𑜆 || পা || প |- | 𑜇 || ফা || ফ |- | 𑜈 || বা || ব |- | 𑜉 || মা || ম |- | 𑜊 || য়া || য / জ |- | 𑜋 || চা || চ |- | 𑜌 || থা || থ |- | 𑜍 || ৰা || ৰ |- | 𑜎 || লা || ল |- | 𑜏 || চা || স |- | 𑜐 || ঞা || ঞ |- | 𑜑 || হা || হ |- | 𑜒 || আ || আ |- | 𑜓 || দা || দ |- | 𑜔 || ধা || ধ |- | 𑜕 || গা || গ |- | 𑜖 || ঘা || ঘ |- | 𑜗 || ঘা || অসমীয়া সমতুল্য নাই |- | 𑜘 || ভা || ভ |- | 𑜙 || ঝা || ঝ |- | 𑜚 || ৱা || ৱ |} === স্বৰচিহ্ন, গ্ৰেফিম আৰু দ্বিস্বৰ চিহ্ন === স্বৰচিহ্ন (মে কাপ ঙাও; অৰ্থ:শৰীৰে ভেটিটোক লগ পোৱা) সমূহ তলত দিয়া ধৰণৰ। {| class="wikitable" ! আহোম চিহ্ন!! নাম !চিহ্নৰ ব্যৱহাৰ !! অসমীয়া সমতুল্য |- | 𑜠 || আ (চুটি) |𑜀𑜠 (কা ছুটি)|| অসমীয়া সমতুল্য নাই |- |า || আ (দীঘল) |𑜀า (কা দীঘলীয়া)|| া |- | 𑜢 || ই (চুটি) |𑜀𑜢(কি)|| ি |- | 𑜣 || ই (দীঘল) |𑜀𑜣(কী)|| ী |- | 𑜤 || ও (চুটি) |𑜀𑜤 (কু)|| ু |- | 𑜥 || ও (দীঘল) |𑜀𑜥 (কূ)|| ূ |- | 𑜦 || এ (চুটি) |𑜀𑜦 (কে)|| ে |- | 𑜦𑜧 || এ (দীঘল) |𑜀𑜦𑜧 (কে দীঘল)|| অসমীয়া সমতুল্য নাই |- |𑜦𑜦 |এ' (অতি দীঘলীয়া) |𑜀𑜦𑜦 (কে' অতি দীঘলীয়া) |অসমীয়া সমতুল্য নাই |- | 𑜧 || আও |𑜀𑜧 (কাও)|| অসমীয়া সমতুল্য নাই |- | 𑜨 || অ |𑜀𑜨 (ক)|| অসমীয়া সমতুল্য নাই |- |𑜦า |অ' |𑜀𑜦า(ক') |ʼ |- | 𑜩 || আই |𑜀𑜩 (কাই)|| অসমীয়া সমতুল্য নাই |- |𑜥𑜈𑜫 |ঔ |𑜀𑜥𑜈𑜫 (কৌ) |ৌ |- |𑜩า |আঈ |𑜀𑜩า (কাঈ) |আঈ |- |𑜨𑜩 |ঐ |𑜀𑜩𑜨 (কৈ) |ৈ |- |𑜤𑜐𑜫 |ওঈ |𑜀𑜤𑜐𑜫 (কুঈ) |অসমীয়া সমতুল্য নাই |- |𑜢𑜤𑜐𑜫 |ও'ঈ |𑜀𑜢𑜤𑜐𑜫 (কু'ঈ) |অসমীয়া সমতুল্য নাই |- |𑜢𑜈𑜫 |ইউ |𑜀𑜢𑜈𑜫 (কিউ) |অসমীয়া সমতুল্য নাই |- |𑜦𑜈𑜫 |এও |𑜀𑜦𑜈𑜫 (কেউ) |অসমীয়া সমতুল্য নাই |- |𑜦𑜦𑜈𑜫 |এ'ও |𑜀𑜦𑜈𑜫 (কে'উ) |অসমীয়া সমতুল্য নাই |- |𑜢า |ইয়া |𑜀𑜢า(কিয়া) |অসমীয়া সমতুল্য নাই |- |𑜨𑜡 |ৱা |𑜀𑜨𑜡 (ক্ৱা) |অসমীয়া সমতুল্য নাই |- |𑜢𑜤 |–er |𑜀𑜢𑜤𑜈𑜫 (kér) |অসমীয়া সমতুল্য নাই |} === ব্যঞ্জন চিহ্ন (Medials) === {| class="wikitable" ! আহোম চিহ্ন!! ব্যৱহাৰ !উদাহৰণ!! অসমীয়া সমতুল্য |- | 𑜝 || ল-যোগ |𑜀𑜝า (ক্লা)|| সমতুল্য নাই |- | 𑜞 || ৰ-যোগ |𑜀𑜞า(ক্রা)|| |- | 𑜟 || সংযুক্ত ৰ |𑜀𑜟า(ক্ৰা)|| সমতুল্য নাই |} ===সুৰ চিহ্ন=== [[File:Tai-Ahom tones.jpg|thumb|টাই আহোম ভাষাৰ ৫টা সুৰ]] টাই আহোম ভাষা এটা সুৰীয়া ভাষা।<ref>{{cite web|title=G.N. Phukan's 'Primer and Grammar of Ahom (Tai) Language|url=https://shs.hal.science/halshs-02925410/document|access-date=}}</ref> ইয়াত সৰ্বমুঠ ৫ টা সুৰ আছে।<ref>{{cite web|title=G.N. Phukan's 'Primer and Grammar of Ahom (Tai) Language|url=https://shs.hal.science/halshs-02925410/document|access-date=}}</ref> === অন্যান্য চিহ্ন === {| class="wikitable" ! আহোম চিহ্ন!! নাম !ব্যৱহাৰ !! অসমীয়া সমতুল্য |- | 𑜪 || আম |𑜀𑜪 (কাম)|| সমতুল্য নাই |- | 𑜫 || শব্দৰ শেষত লিখা চিহ্ন |𑜉𑜢𑜤'''𑜂𑜫''' (মু'ঙ)|| সমতুল্য নাই |} === সংখ্যা === {{main|টাই-আহোম সংখ্যা পদ্ধতি}} {{বাহিৰা মিডিয়া|title=টাই-আহোম সংখ্যা সমূহৰ উচ্চাৰণ|video1=https://youtube.com/shorts/gZTZ-itm_0Y}} টাই আহোম সংখ্যা পদ্ধতি তলত দিয়া ধৰণৰ।<ref>{{cite web|last1=Borah|first1=Udayan|last2=Scholar|first2=Research|title=(PDF) Numerals of the Tai-Ahom language|website=ResearchGate|volume=Volume 7|issue=Issue 10|date=1 Oct 2020|url=https://www.researchgate.net/publication/352062461_Numerals_of_the_Tai-Ahom_language|access-date=1 May 2026|page=3624–3630}}</ref> {| class="wikitable" ! টাই-আহোম লিপিত সংখ্যা!! টাই-আহোম সংখ্যাৰ নাম!! অসমীয়া সংখ্যা |- | 𑜰 || ৱা চম || ০ |- | 𑜱 || লুং || ১ |- | 𑜲 || চং || ২ |- | 𑜳 || চাম || ৩ |- | 𑜴 || চি || ৪ |- | 𑜵 || হা || ৫ |- | 𑜶 || ৰুক || ৬ |- | 𑜷 || চিত || ৭ |- | 𑜸 || পেত || ৮ |- | 𑜹 || কাও || ৯ |- | 𑜺 || চিপ || ১০ |- | 𑜏𑜰𑜫 || চ'ও || ২০ |} === যতি চিহ্ন === {| class="wikitable" ! আহোম চিহ্ন!! ব্যৱহাৰ!! অসমীয়া সমতুল্য |- | 𑜼 || বাক্যৰ শেষত লিখা চিহ্ন || । |- | 𑜽 || অনুচ্ছেদৰ শেষত লিখা চিহ্ন ||সমতুল্য নাই |- | 𑜾 || ৰু লাই (প্ৰবন্ধৰ আৰম্ভণিত লিখা চিহ্ন) || সমতুল্য নাই |- | 𑜿 || বিস্ময়সূচক চিন ||! |} টাই-আহোম ভাষাৰ নিজা লিপি আছে আৰু আন টাই ভাষাসমূহৰ দৰে ইয়াৰ কিছুমান অনন্য বৈশিষ্ট্য আছে: * বাক্যবিন্যাস সাধাৰণতে কৰ্তা ক্ৰিয়া কৰ্ম/ কৰ্তা কৰ্ম ক্ৰিয়া এইধৰণে হয়।<ref name="Diller" /><ref name="Blake" /> * স্বৰ।<ref name="Diller" /><ref name="Blake" /><ref name="French" /> * উচ্চাৰণ অনুসৰি একেটা কথাতে কেইবাটাও অৰ্থ হয়। <ref name="Diller" /><ref name="Blake" /><ref name="French" /><ref name="Hongladarom">Hongladarom, K. (2005). Thai and Tai Languages. In ''Encyclopedia of linguistics'' (Vol. 2, pp. 1098-1101). New York, NY: Fitzroy Dearborn.</ref> <!-- * Each syllable is tonal, and begins with a consonant or consonant cluster. A vowel or diphthong follows. A final consonant may be added, but is not necessary.<ref name="Hongladarom" />--> * শব্দ যেনে ক্ৰিয়াবাচক শব্দৰ ৰূপান্তৰ নহয়।<ref name="Diller" /><ref name="French" /> * বিশ্লেষণাত্মক বাক্য ৰচনা<ref name="Blake">Blake, B. J. (1994). Language Classification. In ''The Encyclopedia of Language and Linguistics'' (Vol. 4, pp. 1952-1957). New York, NY: Pergamon Press Press.</ref> <!-- When speaking and writing Ahom, much is dependent upon context and the audience interpretation. Multiple parts of the sentence can be left out; verb and adjectives will remain, but other parts of speech, especially pronouns, can be dropped. Verbs do not have tenses, and nouns do not have plurals. Time periods can be identified by adverbs, strings of verbs, or auxiliaries placed before the verb.<ref name="Hongladarom" /> Ahom, like other Tai languages, uses classifiers to identify categories, and repetitions of words to express idiomatic expressions. However, the expressions, classifiers, pronouns, and other sentence particles vary between the Tai languages descended from Proto-Tai, making Tai languages mutually unintelligible.<ref name="Hongladarom" />--> == অসমীয়া ভাষালৈ অবদান == টাই-আহোম ভাষাই অসমীয়া ভাষাক অধিক চহকী কৰি তুলিছিল।<ref name="konwar2018">{{citation |title=The Tai Ahom Language in Assam : Language Shift and The Process of Socio-Cultural Assimilation — Dr. Anita konwar, Asst. Professor, Donation, Cheraidoi }}</ref> তাৰে দুটামান উদাহৰণ হল: {| class="wikitable" |- ! টাই-আহোম ভাষা!! অসমীয়া ভাষা ! অৰ্থ |- | [[:en:Wiktionary:𑜆𑜣_𑜀𑜩|𑜆𑜣 𑜀𑜩]] (pi-kai) || [[:en:wt:ককাই|ককাই]] || ডাঙৰ সহোদৰ | |- | Ka-Ruen || কাৰেং || ৰাজ পৰিয়াল বাস কৰা ঘৰ | |- | Buronji || [[বুৰঞ্জী]] || ইতিহাস | |- | Khi-Lan-Zi<ref name="konwar2018"/> || [[খিলঞ্জীয়া]] || থলুৱা | |- | Lāu || [[লাও]] || সুৰা | |- | Phuk || ফুক || মন্ত্ৰ মতা | |- | Rāp || ৰাপ || আগ্ৰহ | |- | Khin || ক্ষীণ || কম উজনৰ ব্যক্তি | |- | Chaklang || [[চকলং]] || টাই-আহোম বিবাহ পৰম্পৰাৰ মুখ্য নিয়ম | |- |Tsang-mei || [[চাংমাই]] || এটা উপাধি | |- | Chau-dang|| [[চাওদাং]] || এটা বিষয়-বাব | |- | Choak || চোকা || পাকৈত | |- | Mawk || জমক || উজ্জ্বল | |- | Kai-ki-ni || কাকিনি || একপ্ৰকাৰৰ তামোল | |- |Mām || মাম || ভাত | |- | Lik-Chau || লিক-চৌ || লগুৱা | |} ==ইতিহাস== === প্ৰাচীন উৎস === টাই-আহোম ভাষা উৎস হৈছে প্ৰাচীন টাই ভাষা। অসমৰ টাই-আহোম শাসকসকল বৃহত্তৰ অসমীয়া জাতিৰ সৈতে মিলি যোৱাৰ ফলত ১৯ শতিকাৰ সময়ছোৱালৈ টাই-আহোম ভাষাৰ ঠাইত [[অসমীয়া]]ই কথিত ভাষাৰ স্থান দখল কৰে। ২০০০ চনৰ হিচাপ মতে প্ৰায় ২০০ গৰাকী টাই-আহোম ম'-লৌঙ সম্প্ৰদায়ৰ লোকেহে এই ভাষা জানে আৰু বিভিন্ন পৰম্পৰাগত আচাৰত টাই-আহোম ভাষাৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বৰ্তমান টাই-আহোম ভাষাৰ প্ৰচলন ''বৰ কাকত ম'-হুং'' নামেৰে জনাজাত টাই-আহোম-অসমীয়া অভিধান পুথি [[টাই-আহোম সাম্ৰাজ্য]]ত ব্যৱহৃত টাই-আহোম ভাষাৰ ৰূপটো সংৰক্ষিত অৱস্থাত আছে।<ref>{{cite book |last=দেওধাই ফুকন,বৰুৱা |first=বি,এন এন|date=১৯৬৪|title= টাই-আহোম লেগজিকন |publisher=ঐতিহাসিক আৰু প্ৰাচীন গ্ৰন্থ অধ্যয়ন বিভাগ, অসম চৰকাৰ|isbn= |chapter= |page=|url= |language=[[টাই-আহোম ভাষা]], [[ইংৰাজী]], [[অসমীয়া]]}}</ref> টাই-আহোম ভাষা তুলনামূলকভাৱে মন-খমেৰ আৰু আৰ্য-ভাৰতীয় ভাষাৰ প্ৰভাৱৰপৰা মুক্ত। ত্ৰয়োদশ শতিকাৰপৰাই এই ভাষাৰ লেখনৰ পৰম্পৰা আছিল। টাই-আহোম ভাষাই অসমৰ একমাত্ৰ ভাষিক লিপি যি স্বাধীনভাৱে উনিকদত স্থান লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে, আধুনিক প্ৰচলিত টাই ভাষা যেনে শ্যান, খামটি, আইটন আদিৰ সৈতে টাই-আহোম ভাষাৰ মিল আছে আৰু বৰ্ণমালা হিচাপে টাই-আহোম ভাষা এই আটাইকেইটা ভাষাতকৈ চহকী।<ref name="PRIMER">{{cite book | title=টাই-আহোম প্ৰাইমাৰ | publisher=বুৰঞ্জী আৰু পুৰাতত্ত্ব বিভাগ, অসম চৰকাৰ | authorlink=টাই-আহোম, খামতি, শ্যান | year=২০১০ | pages=১০}}</ref>টাই-কড়াই পৰিয়ালৰ অন্তৰ্গত (সম্ভৱতঃ অষ্ট্ৰ’নেচিয়ান ভাষাৰ সৈতে সম্পৰ্কিত)<ref name="Blake" /> কাম-টাই ঠালৰ<ref name="Hongladarom" /> (প্ৰস্তাৱিত কিন্তু দ্বিমত থকা) ২০০০ বছৰ পুৰণি প্ৰ’ট’-টাই ভাষাৰ<ref name="French">French, M. A. (1994). Tai Languages. In ''The Encyclopedia of Language and Linguistics'' (Vol. 4, pp. 4520-4521). New York, NY: Pergamon Press Press.</ref><ref name="Hongladarom" /> পৰা টাই-আহোম ভাষাৰ উৎপত্তি হোৱা বুলি ঠাৱৰ কৰা হৈছে। অৱশ্যে কিছু লোকৰ মতে টাই ভাষাসমূহ এক ভিন্ন পৰিয়ালৰ আৰু ইহঁত টাই-কড়াইৰ অংশ নহয়।<ref name="French" /> টাই-আহোম লোকসকল আৰু তেওঁলোকৰ ভাষাৰ মূল ঠাই হৈছে বৃহত্তৰ চীনৰ [[য়ুন্নান|য়ুন্নান]] আৰু তেওঁলোকে উত্তৰ ভিয়েটনাম আৰু গুৱেংজি প্ৰদেশৰ সীমান্তৰ পৰা<ref name="French" /> দক্ষিণ-পূব এচিয় অৱবাহিকা আৰু উত্তৰ বাৰ্মালৈ পৰিব্ৰাজন কৰিছিল। টাই-আহোম ৰাজত্বকালত (১২২৮-১৮২৬) অসমৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত কথিত ৰূপত টাই-আহোম ভাষাৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name="Diller">Diller, A. (1993). Tai Languages. In ''International Encyclopedia of Linguistics'' (Vol. 4, pp. 128-131). Oxford, UK: Oxford University Press.</ref> ১৫-১৬ শতিকাত টাই-আহোম ৰাজসভাত কেৱল টাই-আহোম ভাষাৰ ব্যৱহাৰ হৈছিল। পিছলৈ অসমীয়া ভাষায়ো ৰাজসভাত স্থান পায় আৰু ১৯ শতিকালৈ টাই-আহোম ভাষা এলাগী হৈ পৰে।<ref name="Hongladarom" /> বৰ্তমান পাৰম্পৰিক আচাৰ-উৎসৱত যেনে চকলং, পূজা-পাতল আদিতহে এই ভাষা ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="Diller" /> ==বৰ্তমান ব্যৱহাৰ== বৰ্তমান সময়ত টাই-আহোম ভাষাটো পুনৰ ব্যৱহাৰৰ প্ৰচেষ্টা চলাই থকা হৈছে। [[অসম উচ্চতৰ মাধ্যমিক শিক্ষা সংসদ]]ত টাই-আহোম ভাষাৰ বিষয় উচ্চতৰ মাধ্যমিক কলা শাখাত যোগদান কৰিছে।<ref>Assam Higher Secondary Education Council to include Tai language in HS level as subject[https://www.sentinelassam.com/cities/guwahati-city/assam-higher-secondary-education-council-to-include-tai-language-in-hs-level-as-subject-645531]</ref> আৰু [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ত টাই--টাই-আহোম ভাষাৰ এবছৰীয়া স্নাতকোত্তৰ ডিপ্লমা পাঠ্যক্ৰম আৰু কথিত তিনি মাহৰ চাৰ্টিফিকেট পাঠ্যক্ৰম প্ৰদান কৰা হৈছে।<ref>[https://www.shiksha.com/university/dibrugarh-university-31514/course-diploma-in-tai-language-185089 Dibrugarh University Diploma in Tai Language]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ইউনিকড== {{main|টাই-আহোম লিপি|আহোম (ইউনিকড ব্লক)}} [[টাই-আহোম লিপি]] সম্ভৱতঃ ইণ্ডিক নাইবা ব্ৰাহ্মী লিপিৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে।<ref name="Diller">Diller, A. (1993). Tai Languages. In ''International Encyclopedia of Linguistics'' (Vol. 4, pp. 128-131). Oxford, UK: Oxford University Press.</ref> ২০১৫ চনৰ জুনত টাই-আহোম লিপিক ইউনিকোডত (৮.০ সংস্কৰণ) স্থান দিয়া হয়।<ref>http://www.unicode.org/charts/PDF/U11700.pdf </ref> {{Unicode chart Ahom}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==লগতে চাওক== * [[টাই-আহোম ভাষাত ঠাইৰ নামৰ তালিকা]] == বাহ্যিক সংযোগ == # [https://en.glosbe.com/en/aho ইংৰাজীৰপৰা টাই-আহোমলৈ অনলাইন অভিধান - গ্ল'চবে] [[শ্ৰেণী:টাই-আহোম সাহিত্য]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ভাষা আৰু লিপি]] [[শ্ৰেণী:দক্ষিণ-পশ্চিম টাই ভাষা]] [[শ্ৰেণী:টাই-আহোম ভাষা]] 74ssvzyk1zogtodeeya38bamss8cc4h 0 51633 646512 634808 2026-10-22T14:28:10Z Ananya Taye 28065 made wordings more precise 646512 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = হাবুং |official_name = হাবুং প্ৰদেশ |image= |native_name_lang = |settlement_type = [[কামৰূপ ৰাজ্য|কামৰূপ]] তথা [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] পৌৰাণিক প্ৰদেশ তথা [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ এখন [[মু'ঙ]] (প্ৰদেশ) |type = | subdivision_type = Country | subdivision_name = India | image_skyline = [[File:Map of Habung Region.jpg|300px]] | imagesize = | image_alt = | image_caption = ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চল | pushpin_map = India Assam | pushpin_label_position = right | motto = | established_title = | established_date= | area_footnotes = | population = | footnotes = |leader_title=হাবুঙাধিপতি|leader_name=বৃহৎপাত্ৰ বা বৰপাত্ৰ<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref><ref> সুকুমাৰ মহন্তৰ ঘৰত পোৱা অসম বুৰঞ্জী, ২৫ পৃষ্ঠাত আছে-"সেই সময়ত ৰজা দাই ধৰিলে, বোলে-'চুটিয়া মাৰি ভূঞা বিলাকক মাৰি-কাটি বুপা ৰজায়ে ময়েহে ৰাজ্য লৈছো। বামুণে যে ৰজা‌ হয় চুটিয়াৰ বৰপাত্ৰকনো কিহলৈ থৈছোঁ?' এহি বুলি বৰপাত্ৰক মাৰিলে, বামুণকো ‌মাৰিব চালে, সপুত্ৰবান্ধৱে বেহাৰলৈ পলাই গেʼল। "</ref><ref>Bhuyan, S.K, "Deodhai Assam Buranji",p.16, "চুতীয়াৰ বৰাবুৰুকৰ লেখা,-তকতৰু ১, কইতৰা ১,‌চুলুকি চেতিয়া‌ ১, বৰপাত্ৰ ১।"</ref>|leader_title1=[[ছাও চেং-লুঙ]]|leader_name1=কন-চেং}} '''হাবুং''' ({{lang-aho| 𑜉𑜢𑜤𑜂𑜫: 𑜑𑜡;𑜈𑜤𑜂𑜫}},{{lang-en|Habung}}) [[কামৰূপ ৰাজ্য|পৌৰাণিক কামৰূপৰ]] আৰু [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] এটা বৃহৎ অঞ্চল আৰু পাছলৈ [[আহোম ৰাজ্য|আহোম ৰাজ্যৰ]] এক [[মু'ঙ]] (প্ৰদেশ) আছিল৷ হাবুং প্ৰদেশ বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ জিলাৰ ঢকুৱাখনাত অৱস্থিত আছিল য'ত চুতীয়া ৰজা‌ সকলে হাবুঙীয়া ব্ৰাহ্মণ সকলক ভূমি‌ দান কৰিছিল।<ref>{{Cite journal|last=Neog|first=Maheswar|title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries|date=1977|journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute|volume=58/59|pages=818|jstor=41691751|issn=0378-1143|quote= Habunga province (the Subansiri region of the present-day North Lakhimpur district)}}</ref> ৱেড(১৮০০)-ৰ মতে, [[সোৱণশিৰি নদী]] আৰু [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ মিলন হোৱা অঞ্চলতো হাবুঙৰ অন্তগৰ্ত আছিল।<ref>Wade, J.P, ''An Account of Assam: Rivers of Assam'',p.16.</ref> তেখেতৰ মতে হাবুং প্ৰদেশৰ পশ্চিমত গজলুং প্ৰদেশ আছিল আৰু এই গজলুঙৰ মাজেদি দিক্ৰং, পিচলা, ইত্যাদি নৈ বৈ গৈছিল। ১৯০০ দশকৰ শেষৰ ফালে কেইজনমান টাই-আহোম লোকে ধেমাজিৰ এটা অঞ্চলক হাবুং বুলি দাবী কৰি তাত চুকাফাৰ স্মৃতিত এখন শাল নিৰ্মাণ কৰে।<ref>...capital city of the Ahom swargadeos, Habung, was identified and claimed to be in Dhemaji...{{harvcol|শইকীয়া, য়াস্মিন|২০০৪}}</ref><ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=In the Meadows of Gold: Telling Tales of the Swargadeos at the Crossroads of Assam |year=1997 |publisher=Spectrum Publications |location=Guwahati |page=188 |quote=An important city within the Chutia domain. The exact location of Habung remains a controversy. Recently, on one of my field trips to Dhemaji, in the Lakhimpur district, I visited Borajaha Sapari, which since 1990 has been identified as Habung. The Ahom Land Demand Movement claims this spot as their future capital.}}</ref> তামৰ ফলিৰ তথ্য অনুসৰি, হাবুং (Ha-Vrnga Visaya) আছিল এখন প্ৰদেশ য'ত ব্ৰাহ্মণসকলক দশম শতিকাত কামৰূপৰ [[পাল ৰাজবংশ]]ৰ ৰত্নপালে স্থাপন কৰিছিল।<ref name="habung">"Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the ''Ha-Vrnga Visaya'' where a Brahmin was given land by King Ratnapala. (c 10th century) {{harvcol|Guha|1983|p=33f}}</ref> কামৰূপৰ পতনৰ পাছত হাবুং [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত হয় আৰু এই অঞ্চলত বৃহৎপাত্ৰ নামৰ এজনক শাসন কৰিবলৈ ৰখা হয়।<ref>Habung was a Chutiya dependency; that still earlier it was an autonomous principality of Brahmins; and that the latter's origins could be traced back to a circa 10th-century copper-plate and grant issued by king Ratnapala {{harvcol|Guha|1984|p=73}}</ref><ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref> টাই-আহোম ভাষাত লিখা সাচিপটিয়া দীন-বুৰঞ্জী, ম' চাংবুন বুৰঞ্জী আৰু একাংশ ইতিহাসবিদৰ মতে চৰাইদেওত প্ৰথম স্থায়ী ৰাজধানী স্থাপন কৰা‌ আগতে এই ঠাই ৩ বছৰৰ বাবে [[চুকাফা]]ৰ অস্থায়ী বসতি স্থল আছিল।<ref name="সৰ্বানন্দ">{{cite book | title=ইতিহাসে সোঁৱৰা ছশটা বছৰ | publisher=বনলতা | author=ৰাজকুমাৰ, সৰ্বানন্দ | year=২০১৭ | location=গুৱাহাটী | pages=২৭৪}}</ref><ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref><ref name="Capital">{{cite journal | url= | title=Background of the Capital cities of the Ahoms | author=Buragohain, Luhit | journal=International Journal of creative research thoughts | year=2020 | month=April | volume=8 | issue=4 | pages=2357-2361}}</ref> বানপানী হোৱাৰ ফলত চুকাফা আৰু লগত অহা লোক সকল পুনৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণ পাৰলৈ ঘূৰি যায়।<ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref> চুতীয়া ৰাজ্য জয় কৰাৰ পাছত লাকনি খুতছান (১৫২৫ খ্ৰীষ্টাব্দত) [[চুহুংমুং]]এ চাওচেং কুঙৰিন (ধনুধৰিয়া গোহাঁই)‌ কনচেঙক থাওমৌঙ মৌঙ-তেও (ভটিয়লীয়া গোহাঁই) হিচাপে নিযুক্তি দি হাবুংত ৰাখে।<ref>...In lakni Khutshan (ie., in 1526 A.D.), the heavenly king created Klangsheng of Dhanudharia family, Bhatialia Gohain and stationed him at Habung...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref><ref>Edward Gait, The History of Assam, p.90, "In 1525, Suhungmung proceeded in person to Dihing, and appointed officers to administer the frontier provinces of Habung, Dihing and Banlung."</ref> ==হাবুং নামৰ উৎপত্তি== হাবুং শব্দটো মূলতঃ বড়ো-কছাৰী মূলীয় ভাষাৰ বুলি জনা যায়<ref>S.Endle, The Kacharis, p. 88, Habung-iya, perhaps from Ha earth, Bung for Su-bung men ; hence ha-bung-iya, autochthones</ref>। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে "মাটিৰে ভৰা ঠাই" অৰ্থাৎ "নদীৰ পানীয়ে খহাই অনা পলস জমা হৈ সৃষ্টী হোৱা ভূমি। " "হা" মানে হৈছে "মাটি" (যেনে হাছাও, হাজং, হালালি, ইত্যাদি) আৰু "বুঙ" মানে হৈছে ভৰি পৰা।<ref>[https://archive.org/stream/LSIV0-V11/LSI-V3-2#page/n15/mode/2up As per the Linguistic Survey of India(Volume 3-2, p. 7), ''Ha'' means Land and ''Bung'' means Fill in standard Bodo language.]</ref> পি.আৰ.টি গৰ্ডনৰ মত অনুসৰি পৌৰাণিক মৰাণ ভাষাত "হাবুঙ"ৰ অৰ্থ হৈছে "মানুহৰ বাসতি/চাপৰি"।<ref>{{Cite web |title=PRT Gurdon, The Morans, p.43 In Moran language Habung meant ''Men/Settlement'' |url=http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/Gurdon-1904.pdf |access-date=2020-04-29 |archivedate=2021-02-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210228230129/http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/Gurdon-1904.pdf |deadurl=yes }}</ref> ইতিহাসবিধ চিড্নি এণ্ডেলৰ "ডা কচাৰী" নামৰ কিতাপখনত উল্লেখ কৰা মতে বুৰঞ্জীত মৰাণসকলক হাবুঙীয়া বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল যাৰ অৰ্থ আছিল "ভূমিৰ থলগিৰি"। এখেতৰ মতে হাবুঙ শব্দটো প্ৰকৃততে "হা" (মাটি)-"চুবুঙ" (মানুহ)ৰ পৰা উৎপত্তি হৈছিল।<ref>[https://archive.org/details/kacharis009491mbp/page/n136/mode/1up S.Endle, The Kacharis, p. 88, ''Habung-iya, perhaps from Ha earth, Bung for Su-bung men; hence ha-bung-iya, autochthones'']</ref> হাবুঙৰ ওচৰতে খুবুং নামৰ অন্য এক অঞ্চল এতিয়াও দেখা পোৱা যায়। কামৰূপৰ ৰজা ৰত্নপালৰ তামৰ ফলিত হাব্ৰং বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>" Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the ''Ha-Vrnga Visaya'' where a Brahmin was given land by King Ratnapala. (c 10th century) {{harvcol|Guha|1983|p=33}}</ref> ১৪২৮ চনৰ চুতীয়া ফলিত শ্ৰী বৃহৎ পাত্ৰক "হাবুঙাধিপতি" (হাবুঙৰ অধিকাৰী) বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>[https://www.jstor.org/stable/41691751?seq=5#metadata_info_tab_contents Neog, Maheswar,''Light on a ruling dynasty of Arunachal Pradesh'',p.819]</ref><ref>" Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the ''Ha-Vrnga Visaya'' where a Brahmin was given land by King Ratnapala. (c 10th century) {{harvcol|Guha|1983|p=33}}</ref> [[File:Habung Ho-Phi Foundation Taking.jpg|thumb|right|হাবুঙত চুকাফাৰ স্মৃতিত নৱনিৰ্মিত মন্দিৰ]] ==হাবুঙৰ ইতিহাস== ===কামৰূপ আৰু চুতীয়া শাসনকাল=== ১০ শতিকাৰ ৰত্নপালৰ তামৰ ফলিৰ পৰা হাবুং প্ৰাচীন কালৰ পৰাই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অঞ্চল বা প্ৰদেশ আছিল বুলি উমান পোৱা যায়, য'ত কামৰূপৰ ৰজাসকলে ব্ৰাহ্মণৰ সংস্থাপন কৰিছিল।<ref>" Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the ''Ha-Vrnga Visaya'' where a Brahmin was given land by King Ratnapala. (c 10th century) {{harvcol|Guha|1983|p=33}}</ref><ref>[https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/67151/11/11_chapter%203.pdf ''The mention of Dibbaisa river forming southern boundary and Saica the south-western boundary led P.C. Choudhury to identify the Havranga visaya with Habung country lying to east of the river Suvansiri during the 10th-11th century A.D. Habung, comprising present Dhakuakhana region was for centuries a centre of Aryan culture'']</ref> ১২০০ শতিকাত কামৰূপ বিভক্ত হোৱাৰ ফলত হাবুং চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনলৈ আহে। ৰত্নধ্বজপালে দদায়েক স্বেতগিৰিৰ ৰজা ভদ্ৰশেনৰ পৰা ধেমাজি অঞ্চল দখল কৰি হাবুঙৰ দক্ষিণৰ ৰতনপুৰত ৰাজধানী স্থাপন কৰে।<ref>Habung was a Chutiya dependency; that still earlier it was an autonomous principality of Brahmins; and that the latter's origins could be traced back to a circa 10th-century copper-plate and grant issued by king Ratnapala {{harvcol|Guha|1984|p=73}}</ref> একে সময়চোৱাতে পাটকাই পৰ্বতৰ পুৰ্বৰ পৰা অহা টাই-আহোমসকলে অভয়পুৰত (শিৱসাগৰৰ অঞ্চল) বানপানী হোৱাৰ ফলত হাবুঙত খেতি কৰিবলৈ লয়। কিন্তু ৪ বছৰ থাকি পুনৰ বানপানী হোৱাৰ ফলত শিৱসাগৰৰ লিগিৰী গাঁৱলৈ (চনটক) উভতি যায় য'ত বৰাহী চুতীয়াসকলক লগ পায়। উল্লেখযোগ্য যে চুকাফাই বানপানী হোৱাৰ বাবে এৰি যোৱা তিপাম (কানগং নামৰ এজন), নামৰূপ (খুণতাং নামৰ এজন) বা লিগিৰী গাঁৱ (তাখোনলাক নামৰ এজন) লেখীয়া ঠাইৰ দৰে অভয়াপুৰ আৰু হাবুং অঞ্চলত কোনো লোকক ৰাখি যোৱা নাছিল।<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n50/mode/1up‌ Barua, G.C.''Ahom Buranji'',p.46.]</ref> ফলত সেই সময়ত হাবুং প্ৰদেশৰ ভূমি আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত হোৱা নাছিল। ইয়াৰ পাছত হাবুঙৰ উল্লেখ ১৪ শতিকাত পোৱা যায়। চুতীয়া ৰজা সত্যনাৰায়ণে ১৩৯২ চনত হাবুং অঞ্চলত ব্ৰাহ্মণক ভূমি দান কৰিছিল। মৃত্যু দণ্ডৰ পৰা প্ৰাণ ৰক্ষা কৰিবলৈ আহোম ৰজা থিয়াও খামতিৰ ৰাণীয়ে দিহিং(পূৰ্বতে দিহিং বোকাখাটৰ মহোৰামুখত পৰিছিল) পাৰ হৈ আহি চুতীয়া ৰাজ্যৰ হাবুঙত আশ্ৰয় লৈছিল। নাওবৈচা ফুকনৰ বুৰঞ্জীৰ মতে হাবুঙত ব্ৰাহ্মণ এজনে তেখেতক প্ৰশ্ন কৰোঁতে তেখেতে নিজকে অসম(আহোম)‌‌‌‌‌ ৰাজ্যৰ ৰাণী বুলি চিনাকি দিছিল। পাছলৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰে গৰুৰ বেপাৰ কৰিবলৈ যোৱা লোক এজনে ৰাণীগৰাকীৰ পুত্ৰৰ কথা গম আৰু ফলত গোহাঁই সকলে ল'ৰা জনক নিজ ৰাজ্য লৈ লয় আনি ৰজা পাতে।<ref>Barua, G.C.,"Ahom Buranji, p.49</ref><ref> Bhuyan, S.K.,"Satsari Buranji, p.51</ref> ইয়াৰ পাছত হাবুঙৰ উল্লেখ ১৪২৮ চনত চুতীয়া ৰজা‌ ধৰ্মনাৰায়ণৰ পুত্ৰ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ শদিয়াত উদ্ধাৰ হোৱা তামৰ ফলিত পোৱা যায়। এই ফলিৰ মতে চুতীয়া সেনাপতি শ্ৰী বৃহৎ পাত্ৰ হাবুঙৰ অধিকাৰী (হাবুঙাধিপতি) আছিল আৰু স্বধয়াধিপতি শ্ৰী শ্ৰী ধৰ্মনায়াৰণৰ আদেশত তেওঁ পুৰন্দৰ বিপ্ৰ‌ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণক ৪০০ পুটি মাটি দান কৰিছিল। [[File:Dhirnarayan copperplate inscription of 1522.png|thumb|১৫২২ চনৰ চুতীয়া ৰজাই কৰা ঐতিহাসিক হাবুঙত (বৰ্তমানৰ‌ ঢকুৱাখনা) কৰা ভূমি দানৰ তামৰ ফলি।]] ফলিৰ অংশ : {{Quote|text="পুৰন্দৰায় ৱিপ্ৰায় ভুপুটীনাং চতুঃশতম্। <br /> নৃপাদেশাৎ সমাগত্য দাদদী-শাসনং দদৌ॥ হাবুঙ্গাধিপতিঃ সোহপি ষষ্ঠিসংখ্যান্ দ্বিজানপি॥"}} ইয়াৰ বাহিৰেও প্ৰায় ৬খন চুতীয়া ৰজাৰ তামৰ ফলি (১৩৯২-১৫২২ মাজৰ) হাবুং অঞ্চলত পোৱা গৈছে। চুতীয়া সকলৰ মাজত আজিও হাবুঙৰ উল্লেখ থকা নিচুকনি গীত শুনিবলৈ পোৱা যায়। উদাহৰণ : {{Quote|text="হালিকি এই বাপেৰ ক'লৈ গ'ল,<br /> হাবুঙীয়া বুঢ়াৰ লগত কাঁহ কোবাই গ'ল। <br /> ....<br /> হাবুঙীয়া বাঢ়ৈয়ে চ'ৰানাও সাজে<br /> কুৰুলাৰ কেৰুহেন উৰো উৰো কৰে,<br /> উৰিব নোৱাৰিহে সাগৰতে পৰে; "}} ১৫১২ চনত আহোম ৰজা চুহুংমুঙে হাবুঙৰ চুতীয়া সেনাপতি বৃহৎপাত্ৰৰ(বৰপাত্ৰ) পৰা হাবুং অঞ্চলৰ পানবাৰী দখল কৰে। যাৰ ফলত ১৫১৩ চনত চুতীয়া-আহোম ৰাজ্যৰ মাজত যুদ্ধ আৰম্ভ হয়।<ref>Deodhai Buranji, p. 16, লাঙ্কি ৰাইচিঙা(১৫১২) শকত ৰজাদেও হাবুঙৰ পানবাৰী ললেগৈ। লাঙ্কি মুংমুত শকত চুতীয়া ৰজা ধীৰনাৰায়ণে আহি দিখৌ মুখত পছলাৰে গড় বান্ধি ৰʼলহি। </ref><ref>Gait, Edward, p. 87, "In 1512, Habung country was annexed. In 1513, the Chutia raja, Dhirnarayan, invaded the country with an army and a fotilla of boats.</ref> ১৫২০ চনত চুতীয়া ধীৰনাৰায়ণে পুনৰ বাৰ হাবুং অঞ্চল ঘূৰাই লয় আৰু ১৫২২ চনত হাবুঙৰ ব্ৰাহ্মণক মাটি দান কৰে। ঢকোৱাখনাৰ(হাবুং) কোঁৱৰগাঁৱত উদ্ধাৰ হোৱা এই ফলিৰ মতে ১৫২২ চনত শদিয়াৰ অধিপতি বিষ্ণু বংশৰ শ্ৰী ধীৰনাৰায়ণে প্ৰচণ্ড দুৰ্দণ্ড বাহুৰে সকলোকে পৰাজিত কৰি ৰাজ্যশ্ৰী লাভ কৰিছিল। <ref>[https://archive.org/details/chutiaburanji/page/n230/mode/1up Barua, Swarnalata, ''Chutia jatir Buranji, p. 590.''ধীৰনাৰায়ণৰ ঢকোৱাখনাৰ কোৱৰগাঁৱৰ তামৰ ফলি(১৪৪৪‌ শক/১৫২২ খ্ৰীষ্টাব্দ)'']</ref> ইয়াৰ পাছতে চুতীয়া ৰাজ্য নীতিপালৰ হাতলৈ যায়। নীতিপালৰ দুৰ্বল শাসনৰ সুযোগ লৈ চুহুংমুঙে পুনৰ চুতীয়া ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰে। ডিব্ৰুমুখৰ যুদ্ধত চুতীয়াৰ নেতৃত্বত থকা কাচিতৰাৰ লগতে বৰপাত্ৰ(হাবুঙাধিপতি) উল্লখ আছে।<ref>[http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/parallele_ahom-assamais2-2.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200728195005/http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/parallele_ahom-assamais2-2.pdf |date=2020-07-28 }} ''The chiefs of the Chutiyas were Toktoru, Koitara, Chuluki Chetiya and Borpatro.''</ref> ===আহোম ৰাজত্ব কাল=== বুৰঞ্জীৰ অনুসৰি অভয়াপুৰৰ পৰা দিহিং<ref>Bhuyan, S.K., ''Satsari Assam Buranji'', p.47</ref> আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ<ref>Barua, G.C, ''Ahom Buranji'',p.46</ref> নৈয়েদি ভটিয়াই আহি‌ চুকাফাই হাবুঙত প্ৰৱেশ কৰিছিল। উল্লেখযোগ্য যে সেই সময়ত দিহিং নৈ শিৱসাগৰ জিলাৰ মাজেদি বৈ গৈছিল<ref>Sarma, Jogendranath, ''Change of river channel and bank erosion of the burhi dihing river (Assam), assessed using remote sensing data and gis'',"But about 250 years ago the Dihing (present Burhi Dihing) flowed westerly through Sibsagar district to meet the Brahmaputra at the extreme western point of Majuli island, which is now nearly 200 km west of present Dihingmukh, i.e. the outfall of the Burhi Dihing"p.95</ref>। নৈখন দিচাং আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ সমান্তৰাল ভাবে তিপাম, নামৰূপ, বকতা আৰু চৰগুৱা কাষেদি বৈ‌ গৈ<ref>Sharma, J.N., ''A study on palaeochannels from satellite imagery in a part of Upper Assam'',p.77-79</ref> দক্ষিণ মাজুলী বা [[বোকাখাত]] অঞ্চলৰ মহুৰামুখত<ref>{{cite journal |last=Wilcox |first=R. |title=Memoir of a Survey of Asam and the Neighbouring Countries, Executed in 1825-6-7-8 |journal=Asiatic Researches |volume=17 |year=1832 |page=320 |url=https://brahmaputra.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/WilcoxSurveyAsam.pdf |quote=...the Dihing did not disembogue itself where it does now into the Brahmaputra, but turning to the south-east received the Disang, and Dikko, the Jazi, and Disai river, and was discharged into the great river near Makura. |access-date=2026-02-18 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ব্ৰক্ষ্মপুত্ৰত পৰিছিল<ref>Sharma, J.N.,''Origin and some geomorphological changes of Majuli Island of the Brahmaputra River in Assam, India''</ref>। গতিকে দিহিং আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰই দি ভটিয়াই গ'লে চুকাফাই সম্ভৱতঃ হাবুং প্ৰদেশৰ দক্ষিণ ঢকুৱাখনা বা সোৱণশিৰিৰ দক্ষিণ-পশ্চিমৰ লখিমপুৰ অঞ্চলত প্ৰৱেশ কৰিছিল। উল্লেখযোগ্য যে পাছলৈ বামুণী কোঁৱৰৰ মাককো দিহিং নৈয়ে ভটিয়াই আহোঁতে হাবুঙৰ শোৱণশিৰি নৈৰ দশিণৰ পানবাৰী অঞ্চলৰ ব্ৰাক্ষ্মণে আশ্ৰয় দিছিল। বৰ্তমানৰ আহোম গোষ্ঠীৰ একাংশ লোকে কিন্তু চুকাফাই প্ৰৱেশ কৰা হাবুং অঞ্চল ধেমাজিত আছিল বুলি দাবী কৰে।<ref>Dhemaji is more political and therefore somewhat more volatile than Patsako. Tai-Ahom activism was very visible there, so much so as the first capital city of the Ahom swargadeos, Habung, was identified and claimed to be in Dhemaji.{{harvcol|শইকীয়া, য়াস্মিন|২০০৪}}</ref> এই দাবী তেওঁ লোকে ধেমাজিৰ বৰ আজুহা গাঁৱৰ এজন আহোম পূজাৰী ঘৰত পোৱা টাই-আহোম ভাষাত লিখা সাঁচি পাতৰ পুৰণি লিপিৰ ভিত্তিৰ কৰে। কিন্তু এই লিপিৰ‌ কোনো চন তাৰিখ, শিৰোনামা বা লেখকৰ নাম পোৱা নাযায়।<ref>...One old Ahom manuscript without bearing any title, date and author's name was discovered by me on 1.5.1991 at Habung under Dhemaji district of Assam. It was discovered from the possession of the aged father of Chow Ratneswar Phukan of Bor Ajuha village, who belongs to a Mo-Sang-Bun (priestly) family. Some glimpses of Tai history can be found in, this manuscript written in Ahom language and Ahom script....{{harvcol|ঠানা, চুতাচানা|২০০৩}}</ref> অঞ্চলতোৰ গড়ৰ ওচৰতে এটা শ ধোঁৱা পুখুৰী আৰু এটা [[মৈদাম]] আছে যিটো [[আহোম|আহোমসকলৰ]] লগত অহা এজন পণ্ডিতৰ মৃত্যুত সজোৱা হৈছিল বুলি কোৱা হয়। এই তথ্যৰ সমূহৰ ভিত্তিতে লোক সকলে এই অঞ্চলতো‌ চুকাফাই এৰি থৈ যোৱা হাবুং হ'ব পাৰে বুলি ঠাৱৰ কৰে। হাবুঙত [[চাওলুং চুকাফা|চুকাফাই]] তিনি বছৰ অস্থায়ী ভাবে আছিল।<ref name="সৰ্বানন্দ"/><ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref> উল্লেখযোগ্য যে চুকাফাই বানপানী হোৱাৰ বাবে এৰি যোৱা তিপাম (কানগং নামৰ এজন), নামৰূপ (খুণতাং নামৰ এজন) বা লিগিৰী গাঁৱ (তাখোনলাক নামৰ এজন) লেখীয়া ঠাইৰ দৰে অভয়াপুৰ আৰু হাবুং অঞ্চলত কোনো লোকক ৰাখি যোৱা নাছিল।<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n50/mode/1up‌ Barua, G.C.''Ahom Buranji'',p.46.]</ref> আহোমৰ পূৰ্বপৰুষসকল চাওলুং [[চুকাফা]]ৰ সৈতে হাবুংলৈ আহি তাতে তিনি চন্দ্ৰ বৰ্ষ ক্ৰমে লাকনি দাপকেও, লাকনী ৰাইছেও আৰু লকনি মুঙপ্লাও থাকে।<ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref> [[File:Habung2.jpg|thumb|250px|চুকাফাৰ স্মৃতিত নৱনিৰ্মিত উপাসনা গৃহ। ]] চুকাফাই এৰি থৈ যোৱাৰ‌ পাছত ১৫১২ চনত আহোম ৰজা চুহুংমুঙে প্ৰথমবাৰৰ বাবে হাবুঙত প্ৰৱেশ কৰি পানবাৰী অঞ্চল দখল কৰে। আগতে বামুণীয়া কোঁৱৰক তূলি লোৱা বামুণ পৰিয়ালটোক নিজৰ লগত লয়। বামুণ জনক সোণৰ লগুণ উপহাৰ দি হাতী-ঘাহী অধিকাৰী পাতি নিজৰ লগত লয়। কিন্তু ১৫২০ত চুতীয়া ৰজা ধীৰনাৰায়ণে পুণৰ আক্ৰমণ কৰি এই‌ অঞ্চল নিজৰ অধীনলৈ আনি ব্ৰাহ্মণক মাটি দান কৰি তামৰ ফলিত খোদিত কৰিছিল।<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?seq=17#metadata_info_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 19, ''He first annexed Habung in 1512 and later also the rest of the Hinduised Chutia kingdom'']</ref> চুতীয়া ৰজাক ১৫২৪ চনত পৰাস্ত কৰি ১৫২৫ চনত চাওফা চুহুংমুঙে হাবুং ৰাজত্ব কৰিবলৈ ভটিয়লীয়া গোহাঁই (থাওমোঙ মোঙ-তিউ) পদ সৃষ্টি কৰিছিল আৰু ক্লাঙচেঙ নামৰ বিষয়া জনক দায়িত্ব দিছিল।<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p. 59</ref> ১৫২৭ চনত ক্লাঙচেঙক চাও-চেঙলুং (ৰাজমন্ত্ৰী) পতা হৈছিল<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p.61</ref>। চুক্লেংমুঙ(চুহুংমুঙৰ পুত্ৰ) ৰজাৰ দিনত হাবুঙৰ উল্লেখ পুনৰ পোৱা যায়। বুৰঞ্জীৰ অনুসৰি এই ৰজাৰ দিনত চুতীয়াৰ বৰপাত্ৰ এজনৰ সমৰ্থন পাই হাবুঙৰ ব্ৰাহ্মণ মুখিয়াল এজনে বিদ্ৰোহ কৰে। ফলত যুদ্ধ এখন হয় য'ত বৰপাত্ৰ জনৰ মৃত্যু হয় আৰু ব্ৰাহ্মণজন বেহাৰলৈ পলাই যায়<ref> সুকুমাৰ মহন্তৰ ঘৰত পোৱা অসম বুৰঞ্জী, ২৫ পৃষ্ঠাত আছে-"সেই সময়ত ৰজা দাই ধৰিলে, বোলে-'চুটিয়া মাৰি ভূঞা বিলাকক মাৰি-কাটি বুপা ৰজায়ে ময়েহে ৰাজ্য লৈছো। বামুণে যে ৰজা‌ হয় চুটিয়াৰ বৰপাত্ৰকনো কিহলৈ থৈছোঁ?' এহি বুলি বৰপাত্ৰক মাৰিলে, বামুণকো ‌মাৰিব চালে, সপুত্ৰবান্ধৱে বেহাৰলৈ পলাই গেʼল। " </ref>। এই বৰপাত্ৰ জন হয়টো পুৰণি চুতীয়া বৰপাত্ৰ ৰাজপৰিয়ালৰ লোক আছিল‌‌ আৰু তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছতে হয়টো "চাও-চেঙলুং" আৰু "বৰপাত্ৰ" উপাধি মিলি "বৰপাত্ৰগোঁহাই" হিচাপে জনাজাত হয়।<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref> ==বৰ্তমানৰ হাবুং== অসম চৰকাৰৰ সহযোগত হাবুঙৰ টাই ভেটিত থকা মৈদাম, পুখুৰী আৰু গড়সমূহ সংৰক্ষণ কৰি ৰু'এন চাও ছেঙ (পৰম্পৰাগত দেউশাল) স্থাপন কৰে। ১৯৯০ চনৰ ১৭ জুন তাৰিখে স্থানীয় ফুৰালুং সংঘ আৰু সেইসময়ৰ [[ধেমাজি জিলা]]ৰ অতিৰিক্ত উপায়ুক্ত নগেন হাজৰিকাৰ সহযোগত [[আহোম ধৰ্ম|আহোম ধৰ্মৰ]] নিয়ম অনুসৰি [[আহোম|আহোমসকলৰ]] পূজা কৰা গৃহ ''হলুং হ'ফি'' মন্দিৰৰ নিৰ্মাণৰ কাৰণে আধাৰশিলা স্থাপন কৰে। পাছত ৯জন শুভাকাংক্ষীৰ দ্বাৰা ৮টা খুটা প্ৰদান কৰা হয় যাৰ ফলত স্থায়ী ভাবে হ'ফিটো নিৰ্মাণ কৰি উলিওৱা হৈছিল। সেই ঠাইৰ ঐতিহ্য ৰক্ষা কৰি পৰম্পৰাগত ফুৰালুংবানফি ধৰ্মৰ নীতিনিয়মতে টাই ভেটিৰ ভিতৰত থকা হফি টোত ম'-লুং টাই-পণ্ডিতসকলে আৰু বিশেষকৈ স্থানীয় ম'-চাম পণ্ডিতসকল আৰু স্থানীয় পঞ ফুৰালুং সংঘৰ সদস্যসকলে টাই-আহোম ভাষাতে সেৱা অৰ্চনা কৰে। মন্দিৰত সেৱা আগবঢ়োৱাৰ সময়ত বিশেষ দুটামান প্ৰাচীন টাই নিয়ম পালন কৰিব লাগে। তাই-চি পৰম্পৰা কৰাটো বাধ্যতামূলক আৰু তাত কক বান ফাই (চাকি জ্বলোৱা), আই চিংলাও গোৱা আদি নিয়ম কৰা হয়, তালৈ কাই অৰ্থাত কুকুৰা নিয়ম মতে নিয়া হয়। তালৈ যাওঁতে নিয়ম অনুসৰি বিভিন্ন ৰঙৰ কুকুৰা, লাও বা সাজপানী নিয়াৰ উপৰিও বানফাই অৰ্থাৎ চাকি নিব লাগে। সন্তানৰ আশাত বগা মতা কুকুৰা দিব লাগে, অসুখ বা বিপদৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ কলা মতা কুকুৰা দিয়া হয় আৰু অইন বিশেষ মনোকামনা নাথাকিলে যিকোনো ৰঙৰ বা পখৰা মতা বা মাইকী কুকুৰা তাই-চি নিয়ম কৰা হয়। হাবুংলৈ তৎক্ষণাত যাব যদি কোনো ব্যক্তিয়ে নোৱাৰে তেতিয়া "মু-বাই তাম-বাই" নামৰ পৰম্পৰাৰে টোপোলা এটা বান্ধি কুকুৰা আগ বঢ়াই ৰখাৰ নিয়ম আছে।{{cn}} এই অঞ্চলৰ ঐতিহ্য ৰক্ষাৰ্থে [[অসম]] চৰকাৰে পুনঃনিৰ্মাণৰ বাবে যথেষ্ট ৰাজ পুঁজি প্ৰদান কৰে। ২০১৭ চনত তেতিয়াৰ অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]]দেৱে নতুনকৈ নিৰ্মাণ কৰা হ-ফিত উদযাপিত [[মে-দাম-মে-ফি]] অনুষ্ঠানত উপস্থিত হৈ হাবুঙক পৰ্যটনৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি তুলিবলৈ ২ কোটি টকা প্ৰদানৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news|url=https://m.timesofindia.com/city/guwahati/assam-government-to-preserve-seat-of-ahom-legacy-in-habung/articleshow/56902877.cms|title=Assam government to preserve seat of Ahom legacy in Habung}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist|30em}} ==উৎস প্ৰসংগ== #{{cite book |last=বৰুৱা |first=গোলাপ চন্দ্ৰ|date=১৯৩০ |title=আহোম বুৰঞ্জী |chapter=ষষ্ঠ অধ্যায়: খুনলুং খুনলাই, উপ-অধ্যায়:চ্যুকাফা, পৃষ্ঠা:৪৪ - ৪৭|publisher= বেপ্টিষ্ট মিছন প্ৰেছ, কলকাতা|language=[[টাই আহোম ভাষা]], [[ইংৰাজী]]}} #{{Cite book |last= ঠানা |first=চুতেচানা |title=Texts and Contexts in Southeast Asia |publisher=ঐতিহাসিক গৱেষণা কেন্দ্ৰ, মিচিগান বিশ্ববিদ্যালয়|year=২০০৩ |language=[[ইংৰাজী]]}} #{{cite book |last= শইকীয়া|first= য়াস্মিন|date=২০০৪|title=Fragmented Memories Struggling to be Tai-Ahom in India|publisher=ডিউক বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকাশন|isbn= 9780822386162, 082238616X|chapter= |page= ২৮ |url=https://www.google.co.in/books/edition/Fragmented_Memories/WfSmsuO6QugC?hl=en।|year=১৯ অক্টোবৰ, ২০০৪ |language=[[ইংৰাজী]]}} #{{Cite news|last=কংকন কলিতা|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/second-ahom-capital-habung-to-be-tourist-hotspot-cm-himanta-biswa-sarma/articleshow/89256437.cms|title=second ahom capital habung to be tourist-hotspot cm himanta biswa sarma|agency=টাইমছ অফ ইণ্ডিয়া|language=ইংৰাজী}} #{{cite book |last=Meena |first=R P|date=২০২০ |title=APSC Assam Current Affairs Yearbook 2020 |publisher= New Era Publishing House|language=[[ইংৰাজী ভাষা]]}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ পুৰাতাত্বিক স্থান]] [[শ্ৰেণী:আহোম ৰাজ্য]] sibvzfieflu6a5yre38j92egghol11c 646514 646512 2026-10-22T14:29:29Z Ananya Taye 28065 shifted image to the suitable section as the image is about a modern establishment 646514 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = হাবুং |official_name = হাবুং প্ৰদেশ |image= |native_name_lang = |settlement_type = [[কামৰূপ ৰাজ্য|কামৰূপ]] তথা [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] পৌৰাণিক প্ৰদেশ তথা [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ এখন [[মু'ঙ]] (প্ৰদেশ) |type = | subdivision_type = Country | subdivision_name = India | image_skyline = [[File:Map of Habung Region.jpg|300px]] | imagesize = | image_alt = | image_caption = ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চল | pushpin_map = India Assam | pushpin_label_position = right | motto = | established_title = | established_date= | area_footnotes = | population = | footnotes = |leader_title=হাবুঙাধিপতি|leader_name=বৃহৎপাত্ৰ বা বৰপাত্ৰ<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref><ref> সুকুমাৰ মহন্তৰ ঘৰত পোৱা অসম বুৰঞ্জী, ২৫ পৃষ্ঠাত আছে-"সেই সময়ত ৰজা দাই ধৰিলে, বোলে-'চুটিয়া মাৰি ভূঞা বিলাকক মাৰি-কাটি বুপা ৰজায়ে ময়েহে ৰাজ্য লৈছো। বামুণে যে ৰজা‌ হয় চুটিয়াৰ বৰপাত্ৰকনো কিহলৈ থৈছোঁ?' এহি বুলি বৰপাত্ৰক মাৰিলে, বামুণকো ‌মাৰিব চালে, সপুত্ৰবান্ধৱে বেহাৰলৈ পলাই গেʼল। "</ref><ref>Bhuyan, S.K, "Deodhai Assam Buranji",p.16, "চুতীয়াৰ বৰাবুৰুকৰ লেখা,-তকতৰু ১, কইতৰা ১,‌চুলুকি চেতিয়া‌ ১, বৰপাত্ৰ ১।"</ref>|leader_title1=[[ছাও চেং-লুঙ]]|leader_name1=কন-চেং}} '''হাবুং''' ({{lang-aho| 𑜉𑜢𑜤𑜂𑜫: 𑜑𑜡;𑜈𑜤𑜂𑜫}},{{lang-en|Habung}}) [[কামৰূপ ৰাজ্য|পৌৰাণিক কামৰূপৰ]] আৰু [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] এটা বৃহৎ অঞ্চল আৰু পাছলৈ [[আহোম ৰাজ্য|আহোম ৰাজ্যৰ]] এক [[মু'ঙ]] (প্ৰদেশ) আছিল৷ হাবুং প্ৰদেশ বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ জিলাৰ ঢকুৱাখনাত অৱস্থিত আছিল য'ত চুতীয়া ৰজা‌ সকলে হাবুঙীয়া ব্ৰাহ্মণ সকলক ভূমি‌ দান কৰিছিল।<ref>{{Cite journal|last=Neog|first=Maheswar|title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries|date=1977|journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute|volume=58/59|pages=818|jstor=41691751|issn=0378-1143|quote= Habunga province (the Subansiri region of the present-day North Lakhimpur district)}}</ref> ৱেড(১৮০০)-ৰ মতে, [[সোৱণশিৰি নদী]] আৰু [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ মিলন হোৱা অঞ্চলতো হাবুঙৰ অন্তগৰ্ত আছিল।<ref>Wade, J.P, ''An Account of Assam: Rivers of Assam'',p.16.</ref> তেখেতৰ মতে হাবুং প্ৰদেশৰ পশ্চিমত গজলুং প্ৰদেশ আছিল আৰু এই গজলুঙৰ মাজেদি দিক্ৰং, পিচলা, ইত্যাদি নৈ বৈ গৈছিল। ১৯০০ দশকৰ শেষৰ ফালে কেইজনমান টাই-আহোম লোকে ধেমাজিৰ এটা অঞ্চলক হাবুং বুলি দাবী কৰি তাত চুকাফাৰ স্মৃতিত এখন শাল নিৰ্মাণ কৰে।<ref>...capital city of the Ahom swargadeos, Habung, was identified and claimed to be in Dhemaji...{{harvcol|শইকীয়া, য়াস্মিন|২০০৪}}</ref><ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=In the Meadows of Gold: Telling Tales of the Swargadeos at the Crossroads of Assam |year=1997 |publisher=Spectrum Publications |location=Guwahati |page=188 |quote=An important city within the Chutia domain. The exact location of Habung remains a controversy. Recently, on one of my field trips to Dhemaji, in the Lakhimpur district, I visited Borajaha Sapari, which since 1990 has been identified as Habung. The Ahom Land Demand Movement claims this spot as their future capital.}}</ref> তামৰ ফলিৰ তথ্য অনুসৰি, হাবুং (Ha-Vrnga Visaya) আছিল এখন প্ৰদেশ য'ত ব্ৰাহ্মণসকলক দশম শতিকাত কামৰূপৰ [[পাল ৰাজবংশ]]ৰ ৰত্নপালে স্থাপন কৰিছিল।<ref name="habung">"Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the ''Ha-Vrnga Visaya'' where a Brahmin was given land by King Ratnapala. (c 10th century) {{harvcol|Guha|1983|p=33f}}</ref> কামৰূপৰ পতনৰ পাছত হাবুং [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত হয় আৰু এই অঞ্চলত বৃহৎপাত্ৰ নামৰ এজনক শাসন কৰিবলৈ ৰখা হয়।<ref>Habung was a Chutiya dependency; that still earlier it was an autonomous principality of Brahmins; and that the latter's origins could be traced back to a circa 10th-century copper-plate and grant issued by king Ratnapala {{harvcol|Guha|1984|p=73}}</ref><ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref> টাই-আহোম ভাষাত লিখা সাচিপটিয়া দীন-বুৰঞ্জী, ম' চাংবুন বুৰঞ্জী আৰু একাংশ ইতিহাসবিদৰ মতে চৰাইদেওত প্ৰথম স্থায়ী ৰাজধানী স্থাপন কৰা‌ আগতে এই ঠাই ৩ বছৰৰ বাবে [[চুকাফা]]ৰ অস্থায়ী বসতি স্থল আছিল।<ref name="সৰ্বানন্দ">{{cite book | title=ইতিহাসে সোঁৱৰা ছশটা বছৰ | publisher=বনলতা | author=ৰাজকুমাৰ, সৰ্বানন্দ | year=২০১৭ | location=গুৱাহাটী | pages=২৭৪}}</ref><ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref><ref name="Capital">{{cite journal | url= | title=Background of the Capital cities of the Ahoms | author=Buragohain, Luhit | journal=International Journal of creative research thoughts | year=2020 | month=April | volume=8 | issue=4 | pages=2357-2361}}</ref> বানপানী হোৱাৰ ফলত চুকাফা আৰু লগত অহা লোক সকল পুনৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণ পাৰলৈ ঘূৰি যায়।<ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref> চুতীয়া ৰাজ্য জয় কৰাৰ পাছত লাকনি খুতছান (১৫২৫ খ্ৰীষ্টাব্দত) [[চুহুংমুং]]এ চাওচেং কুঙৰিন (ধনুধৰিয়া গোহাঁই)‌ কনচেঙক থাওমৌঙ মৌঙ-তেও (ভটিয়লীয়া গোহাঁই) হিচাপে নিযুক্তি দি হাবুংত ৰাখে।<ref>...In lakni Khutshan (ie., in 1526 A.D.), the heavenly king created Klangsheng of Dhanudharia family, Bhatialia Gohain and stationed him at Habung...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref><ref>Edward Gait, The History of Assam, p.90, "In 1525, Suhungmung proceeded in person to Dihing, and appointed officers to administer the frontier provinces of Habung, Dihing and Banlung."</ref> ==হাবুং নামৰ উৎপত্তি== হাবুং শব্দটো মূলতঃ বড়ো-কছাৰী মূলীয় ভাষাৰ বুলি জনা যায়<ref>S.Endle, The Kacharis, p. 88, Habung-iya, perhaps from Ha earth, Bung for Su-bung men ; hence ha-bung-iya, autochthones</ref>। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে "মাটিৰে ভৰা ঠাই" অৰ্থাৎ "নদীৰ পানীয়ে খহাই অনা পলস জমা হৈ সৃষ্টী হোৱা ভূমি। " "হা" মানে হৈছে "মাটি" (যেনে হাছাও, হাজং, হালালি, ইত্যাদি) আৰু "বুঙ" মানে হৈছে ভৰি পৰা।<ref>[https://archive.org/stream/LSIV0-V11/LSI-V3-2#page/n15/mode/2up As per the Linguistic Survey of India(Volume 3-2, p. 7), ''Ha'' means Land and ''Bung'' means Fill in standard Bodo language.]</ref> পি.আৰ.টি গৰ্ডনৰ মত অনুসৰি পৌৰাণিক মৰাণ ভাষাত "হাবুঙ"ৰ অৰ্থ হৈছে "মানুহৰ বাসতি/চাপৰি"।<ref>{{Cite web |title=PRT Gurdon, The Morans, p.43 In Moran language Habung meant ''Men/Settlement'' |url=http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/Gurdon-1904.pdf |access-date=2020-04-29 |archivedate=2021-02-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210228230129/http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/Gurdon-1904.pdf |deadurl=yes }}</ref> ইতিহাসবিধ চিড্নি এণ্ডেলৰ "ডা কচাৰী" নামৰ কিতাপখনত উল্লেখ কৰা মতে বুৰঞ্জীত মৰাণসকলক হাবুঙীয়া বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল যাৰ অৰ্থ আছিল "ভূমিৰ থলগিৰি"। এখেতৰ মতে হাবুঙ শব্দটো প্ৰকৃততে "হা" (মাটি)-"চুবুঙ" (মানুহ)ৰ পৰা উৎপত্তি হৈছিল।<ref>[https://archive.org/details/kacharis009491mbp/page/n136/mode/1up S.Endle, The Kacharis, p. 88, ''Habung-iya, perhaps from Ha earth, Bung for Su-bung men; hence ha-bung-iya, autochthones'']</ref> হাবুঙৰ ওচৰতে খুবুং নামৰ অন্য এক অঞ্চল এতিয়াও দেখা পোৱা যায়। কামৰূপৰ ৰজা ৰত্নপালৰ তামৰ ফলিত হাব্ৰং বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>" Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the ''Ha-Vrnga Visaya'' where a Brahmin was given land by King Ratnapala. (c 10th century) {{harvcol|Guha|1983|p=33}}</ref> ১৪২৮ চনৰ চুতীয়া ফলিত শ্ৰী বৃহৎ পাত্ৰক "হাবুঙাধিপতি" (হাবুঙৰ অধিকাৰী) বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>[https://www.jstor.org/stable/41691751?seq=5#metadata_info_tab_contents Neog, Maheswar,''Light on a ruling dynasty of Arunachal Pradesh'',p.819]</ref><ref>" Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the ''Ha-Vrnga Visaya'' where a Brahmin was given land by King Ratnapala. (c 10th century) {{harvcol|Guha|1983|p=33}}</ref> ==হাবুঙৰ ইতিহাস== ===কামৰূপ আৰু চুতীয়া শাসনকাল=== ১০ শতিকাৰ ৰত্নপালৰ তামৰ ফলিৰ পৰা হাবুং প্ৰাচীন কালৰ পৰাই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অঞ্চল বা প্ৰদেশ আছিল বুলি উমান পোৱা যায়, য'ত কামৰূপৰ ৰজাসকলে ব্ৰাহ্মণৰ সংস্থাপন কৰিছিল।<ref>" Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the ''Ha-Vrnga Visaya'' where a Brahmin was given land by King Ratnapala. (c 10th century) {{harvcol|Guha|1983|p=33}}</ref><ref>[https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/67151/11/11_chapter%203.pdf ''The mention of Dibbaisa river forming southern boundary and Saica the south-western boundary led P.C. Choudhury to identify the Havranga visaya with Habung country lying to east of the river Suvansiri during the 10th-11th century A.D. Habung, comprising present Dhakuakhana region was for centuries a centre of Aryan culture'']</ref> ১২০০ শতিকাত কামৰূপ বিভক্ত হোৱাৰ ফলত হাবুং চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনলৈ আহে। ৰত্নধ্বজপালে দদায়েক স্বেতগিৰিৰ ৰজা ভদ্ৰশেনৰ পৰা ধেমাজি অঞ্চল দখল কৰি হাবুঙৰ দক্ষিণৰ ৰতনপুৰত ৰাজধানী স্থাপন কৰে।<ref>Habung was a Chutiya dependency; that still earlier it was an autonomous principality of Brahmins; and that the latter's origins could be traced back to a circa 10th-century copper-plate and grant issued by king Ratnapala {{harvcol|Guha|1984|p=73}}</ref> একে সময়চোৱাতে পাটকাই পৰ্বতৰ পুৰ্বৰ পৰা অহা টাই-আহোমসকলে অভয়পুৰত (শিৱসাগৰৰ অঞ্চল) বানপানী হোৱাৰ ফলত হাবুঙত খেতি কৰিবলৈ লয়। কিন্তু ৪ বছৰ থাকি পুনৰ বানপানী হোৱাৰ ফলত শিৱসাগৰৰ লিগিৰী গাঁৱলৈ (চনটক) উভতি যায় য'ত বৰাহী চুতীয়াসকলক লগ পায়। উল্লেখযোগ্য যে চুকাফাই বানপানী হোৱাৰ বাবে এৰি যোৱা তিপাম (কানগং নামৰ এজন), নামৰূপ (খুণতাং নামৰ এজন) বা লিগিৰী গাঁৱ (তাখোনলাক নামৰ এজন) লেখীয়া ঠাইৰ দৰে অভয়াপুৰ আৰু হাবুং অঞ্চলত কোনো লোকক ৰাখি যোৱা নাছিল।<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n50/mode/1up‌ Barua, G.C.''Ahom Buranji'',p.46.]</ref> ফলত সেই সময়ত হাবুং প্ৰদেশৰ ভূমি আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত হোৱা নাছিল। ইয়াৰ পাছত হাবুঙৰ উল্লেখ ১৪ শতিকাত পোৱা যায়। চুতীয়া ৰজা সত্যনাৰায়ণে ১৩৯২ চনত হাবুং অঞ্চলত ব্ৰাহ্মণক ভূমি দান কৰিছিল। মৃত্যু দণ্ডৰ পৰা প্ৰাণ ৰক্ষা কৰিবলৈ আহোম ৰজা থিয়াও খামতিৰ ৰাণীয়ে দিহিং(পূৰ্বতে দিহিং বোকাখাটৰ মহোৰামুখত পৰিছিল) পাৰ হৈ আহি চুতীয়া ৰাজ্যৰ হাবুঙত আশ্ৰয় লৈছিল। নাওবৈচা ফুকনৰ বুৰঞ্জীৰ মতে হাবুঙত ব্ৰাহ্মণ এজনে তেখেতক প্ৰশ্ন কৰোঁতে তেখেতে নিজকে অসম(আহোম)‌‌‌‌‌ ৰাজ্যৰ ৰাণী বুলি চিনাকি দিছিল। পাছলৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰে গৰুৰ বেপাৰ কৰিবলৈ যোৱা লোক এজনে ৰাণীগৰাকীৰ পুত্ৰৰ কথা গম আৰু ফলত গোহাঁই সকলে ল'ৰা জনক নিজ ৰাজ্য লৈ লয় আনি ৰজা পাতে।<ref>Barua, G.C.,"Ahom Buranji, p.49</ref><ref> Bhuyan, S.K.,"Satsari Buranji, p.51</ref> ইয়াৰ পাছত হাবুঙৰ উল্লেখ ১৪২৮ চনত চুতীয়া ৰজা‌ ধৰ্মনাৰায়ণৰ পুত্ৰ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ শদিয়াত উদ্ধাৰ হোৱা তামৰ ফলিত পোৱা যায়। এই ফলিৰ মতে চুতীয়া সেনাপতি শ্ৰী বৃহৎ পাত্ৰ হাবুঙৰ অধিকাৰী (হাবুঙাধিপতি) আছিল আৰু স্বধয়াধিপতি শ্ৰী শ্ৰী ধৰ্মনায়াৰণৰ আদেশত তেওঁ পুৰন্দৰ বিপ্ৰ‌ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণক ৪০০ পুটি মাটি দান কৰিছিল। [[File:Dhirnarayan copperplate inscription of 1522.png|thumb|১৫২২ চনৰ চুতীয়া ৰজাই কৰা ঐতিহাসিক হাবুঙত (বৰ্তমানৰ‌ ঢকুৱাখনা) কৰা ভূমি দানৰ তামৰ ফলি।]] ফলিৰ অংশ : {{Quote|text="পুৰন্দৰায় ৱিপ্ৰায় ভুপুটীনাং চতুঃশতম্। <br /> নৃপাদেশাৎ সমাগত্য দাদদী-শাসনং দদৌ॥ হাবুঙ্গাধিপতিঃ সোহপি ষষ্ঠিসংখ্যান্ দ্বিজানপি॥"}} ইয়াৰ বাহিৰেও প্ৰায় ৬খন চুতীয়া ৰজাৰ তামৰ ফলি (১৩৯২-১৫২২ মাজৰ) হাবুং অঞ্চলত পোৱা গৈছে। চুতীয়া সকলৰ মাজত আজিও হাবুঙৰ উল্লেখ থকা নিচুকনি গীত শুনিবলৈ পোৱা যায়। উদাহৰণ : {{Quote|text="হালিকি এই বাপেৰ ক'লৈ গ'ল,<br /> হাবুঙীয়া বুঢ়াৰ লগত কাঁহ কোবাই গ'ল। <br /> ....<br /> হাবুঙীয়া বাঢ়ৈয়ে চ'ৰানাও সাজে<br /> কুৰুলাৰ কেৰুহেন উৰো উৰো কৰে,<br /> উৰিব নোৱাৰিহে সাগৰতে পৰে; "}} ১৫১২ চনত আহোম ৰজা চুহুংমুঙে হাবুঙৰ চুতীয়া সেনাপতি বৃহৎপাত্ৰৰ(বৰপাত্ৰ) পৰা হাবুং অঞ্চলৰ পানবাৰী দখল কৰে। যাৰ ফলত ১৫১৩ চনত চুতীয়া-আহোম ৰাজ্যৰ মাজত যুদ্ধ আৰম্ভ হয়।<ref>Deodhai Buranji, p. 16, লাঙ্কি ৰাইচিঙা(১৫১২) শকত ৰজাদেও হাবুঙৰ পানবাৰী ললেগৈ। লাঙ্কি মুংমুত শকত চুতীয়া ৰজা ধীৰনাৰায়ণে আহি দিখৌ মুখত পছলাৰে গড় বান্ধি ৰʼলহি। </ref><ref>Gait, Edward, p. 87, "In 1512, Habung country was annexed. In 1513, the Chutia raja, Dhirnarayan, invaded the country with an army and a fotilla of boats.</ref> ১৫২০ চনত চুতীয়া ধীৰনাৰায়ণে পুনৰ বাৰ হাবুং অঞ্চল ঘূৰাই লয় আৰু ১৫২২ চনত হাবুঙৰ ব্ৰাহ্মণক মাটি দান কৰে। ঢকোৱাখনাৰ(হাবুং) কোঁৱৰগাঁৱত উদ্ধাৰ হোৱা এই ফলিৰ মতে ১৫২২ চনত শদিয়াৰ অধিপতি বিষ্ণু বংশৰ শ্ৰী ধীৰনাৰায়ণে প্ৰচণ্ড দুৰ্দণ্ড বাহুৰে সকলোকে পৰাজিত কৰি ৰাজ্যশ্ৰী লাভ কৰিছিল। <ref>[https://archive.org/details/chutiaburanji/page/n230/mode/1up Barua, Swarnalata, ''Chutia jatir Buranji, p. 590.''ধীৰনাৰায়ণৰ ঢকোৱাখনাৰ কোৱৰগাঁৱৰ তামৰ ফলি(১৪৪৪‌ শক/১৫২২ খ্ৰীষ্টাব্দ)'']</ref> ইয়াৰ পাছতে চুতীয়া ৰাজ্য নীতিপালৰ হাতলৈ যায়। নীতিপালৰ দুৰ্বল শাসনৰ সুযোগ লৈ চুহুংমুঙে পুনৰ চুতীয়া ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰে। ডিব্ৰুমুখৰ যুদ্ধত চুতীয়াৰ নেতৃত্বত থকা কাচিতৰাৰ লগতে বৰপাত্ৰ(হাবুঙাধিপতি) উল্লখ আছে।<ref>[http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/parallele_ahom-assamais2-2.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200728195005/http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/parallele_ahom-assamais2-2.pdf |date=2020-07-28 }} ''The chiefs of the Chutiyas were Toktoru, Koitara, Chuluki Chetiya and Borpatro.''</ref> ===আহোম ৰাজত্ব কাল=== বুৰঞ্জীৰ অনুসৰি অভয়াপুৰৰ পৰা দিহিং<ref>Bhuyan, S.K., ''Satsari Assam Buranji'', p.47</ref> আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ<ref>Barua, G.C, ''Ahom Buranji'',p.46</ref> নৈয়েদি ভটিয়াই আহি‌ চুকাফাই হাবুঙত প্ৰৱেশ কৰিছিল। উল্লেখযোগ্য যে সেই সময়ত দিহিং নৈ শিৱসাগৰ জিলাৰ মাজেদি বৈ গৈছিল<ref>Sarma, Jogendranath, ''Change of river channel and bank erosion of the burhi dihing river (Assam), assessed using remote sensing data and gis'',"But about 250 years ago the Dihing (present Burhi Dihing) flowed westerly through Sibsagar district to meet the Brahmaputra at the extreme western point of Majuli island, which is now nearly 200 km west of present Dihingmukh, i.e. the outfall of the Burhi Dihing"p.95</ref>। নৈখন দিচাং আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ সমান্তৰাল ভাবে তিপাম, নামৰূপ, বকতা আৰু চৰগুৱা কাষেদি বৈ‌ গৈ<ref>Sharma, J.N., ''A study on palaeochannels from satellite imagery in a part of Upper Assam'',p.77-79</ref> দক্ষিণ মাজুলী বা [[বোকাখাত]] অঞ্চলৰ মহুৰামুখত<ref>{{cite journal |last=Wilcox |first=R. |title=Memoir of a Survey of Asam and the Neighbouring Countries, Executed in 1825-6-7-8 |journal=Asiatic Researches |volume=17 |year=1832 |page=320 |url=https://brahmaputra.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/WilcoxSurveyAsam.pdf |quote=...the Dihing did not disembogue itself where it does now into the Brahmaputra, but turning to the south-east received the Disang, and Dikko, the Jazi, and Disai river, and was discharged into the great river near Makura. |access-date=2026-02-18 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ব্ৰক্ষ্মপুত্ৰত পৰিছিল<ref>Sharma, J.N.,''Origin and some geomorphological changes of Majuli Island of the Brahmaputra River in Assam, India''</ref>। গতিকে দিহিং আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰই দি ভটিয়াই গ'লে চুকাফাই সম্ভৱতঃ হাবুং প্ৰদেশৰ দক্ষিণ ঢকুৱাখনা বা সোৱণশিৰিৰ দক্ষিণ-পশ্চিমৰ লখিমপুৰ অঞ্চলত প্ৰৱেশ কৰিছিল। উল্লেখযোগ্য যে পাছলৈ বামুণী কোঁৱৰৰ মাককো দিহিং নৈয়ে ভটিয়াই আহোঁতে হাবুঙৰ শোৱণশিৰি নৈৰ দশিণৰ পানবাৰী অঞ্চলৰ ব্ৰাক্ষ্মণে আশ্ৰয় দিছিল। বৰ্তমানৰ আহোম গোষ্ঠীৰ একাংশ লোকে কিন্তু চুকাফাই প্ৰৱেশ কৰা হাবুং অঞ্চল ধেমাজিত আছিল বুলি দাবী কৰে।<ref>Dhemaji is more political and therefore somewhat more volatile than Patsako. Tai-Ahom activism was very visible there, so much so as the first capital city of the Ahom swargadeos, Habung, was identified and claimed to be in Dhemaji.{{harvcol|শইকীয়া, য়াস্মিন|২০০৪}}</ref> এই দাবী তেওঁ লোকে ধেমাজিৰ বৰ আজুহা গাঁৱৰ এজন আহোম পূজাৰী ঘৰত পোৱা টাই-আহোম ভাষাত লিখা সাঁচি পাতৰ পুৰণি লিপিৰ ভিত্তিৰ কৰে। কিন্তু এই লিপিৰ‌ কোনো চন তাৰিখ, শিৰোনামা বা লেখকৰ নাম পোৱা নাযায়।<ref>...One old Ahom manuscript without bearing any title, date and author's name was discovered by me on 1.5.1991 at Habung under Dhemaji district of Assam. It was discovered from the possession of the aged father of Chow Ratneswar Phukan of Bor Ajuha village, who belongs to a Mo-Sang-Bun (priestly) family. Some glimpses of Tai history can be found in, this manuscript written in Ahom language and Ahom script....{{harvcol|ঠানা, চুতাচানা|২০০৩}}</ref> অঞ্চলতোৰ গড়ৰ ওচৰতে এটা শ ধোঁৱা পুখুৰী আৰু এটা [[মৈদাম]] আছে যিটো [[আহোম|আহোমসকলৰ]] লগত অহা এজন পণ্ডিতৰ মৃত্যুত সজোৱা হৈছিল বুলি কোৱা হয়। এই তথ্যৰ সমূহৰ ভিত্তিতে লোক সকলে এই অঞ্চলতো‌ চুকাফাই এৰি থৈ যোৱা হাবুং হ'ব পাৰে বুলি ঠাৱৰ কৰে। হাবুঙত [[চাওলুং চুকাফা|চুকাফাই]] তিনি বছৰ অস্থায়ী ভাবে আছিল।<ref name="সৰ্বানন্দ"/><ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref> উল্লেখযোগ্য যে চুকাফাই বানপানী হোৱাৰ বাবে এৰি যোৱা তিপাম (কানগং নামৰ এজন), নামৰূপ (খুণতাং নামৰ এজন) বা লিগিৰী গাঁৱ (তাখোনলাক নামৰ এজন) লেখীয়া ঠাইৰ দৰে অভয়াপুৰ আৰু হাবুং অঞ্চলত কোনো লোকক ৰাখি যোৱা নাছিল।<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n50/mode/1up‌ Barua, G.C.''Ahom Buranji'',p.46.]</ref> আহোমৰ পূৰ্বপৰুষসকল চাওলুং [[চুকাফা]]ৰ সৈতে হাবুংলৈ আহি তাতে তিনি চন্দ্ৰ বৰ্ষ ক্ৰমে লাকনি দাপকেও, লাকনী ৰাইছেও আৰু লকনি মুঙপ্লাও থাকে।<ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref> [[File:Habung2.jpg|thumb|250px|চুকাফাৰ স্মৃতিত নৱনিৰ্মিত উপাসনা গৃহ। ]] চুকাফাই এৰি থৈ যোৱাৰ‌ পাছত ১৫১২ চনত আহোম ৰজা চুহুংমুঙে প্ৰথমবাৰৰ বাবে হাবুঙত প্ৰৱেশ কৰি পানবাৰী অঞ্চল দখল কৰে। আগতে বামুণীয়া কোঁৱৰক তূলি লোৱা বামুণ পৰিয়ালটোক নিজৰ লগত লয়। বামুণ জনক সোণৰ লগুণ উপহাৰ দি হাতী-ঘাহী অধিকাৰী পাতি নিজৰ লগত লয়। কিন্তু ১৫২০ত চুতীয়া ৰজা ধীৰনাৰায়ণে পুণৰ আক্ৰমণ কৰি এই‌ অঞ্চল নিজৰ অধীনলৈ আনি ব্ৰাহ্মণক মাটি দান কৰি তামৰ ফলিত খোদিত কৰিছিল।<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?seq=17#metadata_info_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 19, ''He first annexed Habung in 1512 and later also the rest of the Hinduised Chutia kingdom'']</ref> চুতীয়া ৰজাক ১৫২৪ চনত পৰাস্ত কৰি ১৫২৫ চনত চাওফা চুহুংমুঙে হাবুং ৰাজত্ব কৰিবলৈ ভটিয়লীয়া গোহাঁই (থাওমোঙ মোঙ-তিউ) পদ সৃষ্টি কৰিছিল আৰু ক্লাঙচেঙ নামৰ বিষয়া জনক দায়িত্ব দিছিল।<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p. 59</ref> ১৫২৭ চনত ক্লাঙচেঙক চাও-চেঙলুং (ৰাজমন্ত্ৰী) পতা হৈছিল<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p.61</ref>। চুক্লেংমুঙ(চুহুংমুঙৰ পুত্ৰ) ৰজাৰ দিনত হাবুঙৰ উল্লেখ পুনৰ পোৱা যায়। বুৰঞ্জীৰ অনুসৰি এই ৰজাৰ দিনত চুতীয়াৰ বৰপাত্ৰ এজনৰ সমৰ্থন পাই হাবুঙৰ ব্ৰাহ্মণ মুখিয়াল এজনে বিদ্ৰোহ কৰে। ফলত যুদ্ধ এখন হয় য'ত বৰপাত্ৰ জনৰ মৃত্যু হয় আৰু ব্ৰাহ্মণজন বেহাৰলৈ পলাই যায়<ref> সুকুমাৰ মহন্তৰ ঘৰত পোৱা অসম বুৰঞ্জী, ২৫ পৃষ্ঠাত আছে-"সেই সময়ত ৰজা দাই ধৰিলে, বোলে-'চুটিয়া মাৰি ভূঞা বিলাকক মাৰি-কাটি বুপা ৰজায়ে ময়েহে ৰাজ্য লৈছো। বামুণে যে ৰজা‌ হয় চুটিয়াৰ বৰপাত্ৰকনো কিহলৈ থৈছোঁ?' এহি বুলি বৰপাত্ৰক মাৰিলে, বামুণকো ‌মাৰিব চালে, সপুত্ৰবান্ধৱে বেহাৰলৈ পলাই গেʼল। " </ref>। এই বৰপাত্ৰ জন হয়টো পুৰণি চুতীয়া বৰপাত্ৰ ৰাজপৰিয়ালৰ লোক আছিল‌‌ আৰু তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছতে হয়টো "চাও-চেঙলুং" আৰু "বৰপাত্ৰ" উপাধি মিলি "বৰপাত্ৰগোঁহাই" হিচাপে জনাজাত হয়।<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref> ==বৰ্তমানৰ হাবুং== অসম চৰকাৰৰ সহযোগত হাবুঙৰ টাই ভেটিত থকা মৈদাম, পুখুৰী আৰু গড়সমূহ সংৰক্ষণ কৰি ৰু'এন চাও ছেঙ (পৰম্পৰাগত দেউশাল) স্থাপন কৰে। ১৯৯০ চনৰ ১৭ জুন তাৰিখে স্থানীয় ফুৰালুং সংঘ আৰু সেইসময়ৰ [[ধেমাজি জিলা]]ৰ অতিৰিক্ত উপায়ুক্ত নগেন হাজৰিকাৰ সহযোগত [[আহোম ধৰ্ম|আহোম ধৰ্মৰ]] নিয়ম অনুসৰি [[আহোম|আহোমসকলৰ]] পূজা কৰা গৃহ ''হলুং হ'ফি'' মন্দিৰৰ নিৰ্মাণৰ কাৰণে আধাৰশিলা স্থাপন কৰে। পাছত ৯জন শুভাকাংক্ষীৰ দ্বাৰা ৮টা খুটা প্ৰদান কৰা হয় যাৰ ফলত স্থায়ী ভাবে হ'ফিটো নিৰ্মাণ কৰি উলিওৱা হৈছিল। সেই ঠাইৰ ঐতিহ্য ৰক্ষা কৰি পৰম্পৰাগত ফুৰালুংবানফি ধৰ্মৰ নীতিনিয়মতে টাই ভেটিৰ ভিতৰত থকা হফি টোত ম'-লুং টাই-পণ্ডিতসকলে আৰু বিশেষকৈ স্থানীয় ম'-চাম পণ্ডিতসকল আৰু স্থানীয় পঞ ফুৰালুং সংঘৰ সদস্যসকলে টাই-আহোম ভাষাতে সেৱা অৰ্চনা কৰে। মন্দিৰত সেৱা আগবঢ়োৱাৰ সময়ত বিশেষ দুটামান প্ৰাচীন টাই নিয়ম পালন কৰিব লাগে। তাই-চি পৰম্পৰা কৰাটো বাধ্যতামূলক আৰু তাত কক বান ফাই (চাকি জ্বলোৱা), আই চিংলাও গোৱা আদি নিয়ম কৰা হয়, তালৈ কাই অৰ্থাত কুকুৰা নিয়ম মতে নিয়া হয়। তালৈ যাওঁতে নিয়ম অনুসৰি বিভিন্ন ৰঙৰ কুকুৰা, লাও বা সাজপানী নিয়াৰ উপৰিও বানফাই অৰ্থাৎ চাকি নিব লাগে। সন্তানৰ আশাত বগা মতা কুকুৰা দিব লাগে, অসুখ বা বিপদৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ কলা মতা কুকুৰা দিয়া হয় আৰু অইন বিশেষ মনোকামনা নাথাকিলে যিকোনো ৰঙৰ বা পখৰা মতা বা মাইকী কুকুৰা তাই-চি নিয়ম কৰা হয়। হাবুংলৈ তৎক্ষণাত যাব যদি কোনো ব্যক্তিয়ে নোৱাৰে তেতিয়া "মু-বাই তাম-বাই" নামৰ পৰম্পৰাৰে টোপোলা এটা বান্ধি কুকুৰা আগ বঢ়াই ৰখাৰ নিয়ম আছে।{{cn}} এই অঞ্চলৰ ঐতিহ্য ৰক্ষাৰ্থে [[অসম]] চৰকাৰে পুনঃনিৰ্মাণৰ বাবে যথেষ্ট ৰাজ পুঁজি প্ৰদান কৰে। ২০১৭ চনত তেতিয়াৰ অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]]দেৱে নতুনকৈ নিৰ্মাণ কৰা হ-ফিত উদযাপিত [[মে-দাম-মে-ফি]] অনুষ্ঠানত উপস্থিত হৈ হাবুঙক পৰ্যটনৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি তুলিবলৈ ২ কোটি টকা প্ৰদানৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news|url=https://m.timesofindia.com/city/guwahati/assam-government-to-preserve-seat-of-ahom-legacy-in-habung/articleshow/56902877.cms|title=Assam government to preserve seat of Ahom legacy in Habung}}</ref> [[File:Habung Ho-Phi Foundation Taking.jpg|thumb|right|হাবুঙত চুকাফাৰ স্মৃতিত নৱনিৰ্মিত মন্দিৰ]] ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist|30em}} ==উৎস প্ৰসংগ== #{{cite book |last=বৰুৱা |first=গোলাপ চন্দ্ৰ|date=১৯৩০ |title=আহোম বুৰঞ্জী |chapter=ষষ্ঠ অধ্যায়: খুনলুং খুনলাই, উপ-অধ্যায়:চ্যুকাফা, পৃষ্ঠা:৪৪ - ৪৭|publisher= বেপ্টিষ্ট মিছন প্ৰেছ, কলকাতা|language=[[টাই আহোম ভাষা]], [[ইংৰাজী]]}} #{{Cite book |last= ঠানা |first=চুতেচানা |title=Texts and Contexts in Southeast Asia |publisher=ঐতিহাসিক গৱেষণা কেন্দ্ৰ, মিচিগান বিশ্ববিদ্যালয়|year=২০০৩ |language=[[ইংৰাজী]]}} #{{cite book |last= শইকীয়া|first= য়াস্মিন|date=২০০৪|title=Fragmented Memories Struggling to be Tai-Ahom in India|publisher=ডিউক বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকাশন|isbn= 9780822386162, 082238616X|chapter= |page= ২৮ |url=https://www.google.co.in/books/edition/Fragmented_Memories/WfSmsuO6QugC?hl=en।|year=১৯ অক্টোবৰ, ২০০৪ |language=[[ইংৰাজী]]}} #{{Cite news|last=কংকন কলিতা|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/second-ahom-capital-habung-to-be-tourist-hotspot-cm-himanta-biswa-sarma/articleshow/89256437.cms|title=second ahom capital habung to be tourist-hotspot cm himanta biswa sarma|agency=টাইমছ অফ ইণ্ডিয়া|language=ইংৰাজী}} #{{cite book |last=Meena |first=R P|date=২০২০ |title=APSC Assam Current Affairs Yearbook 2020 |publisher= New Era Publishing House|language=[[ইংৰাজী ভাষা]]}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ পুৰাতাত্বিক স্থান]] [[শ্ৰেণী:আহোম ৰাজ্য]] bsx8w1vcfptw7rw3qd6js1omfjhbd8b 646614 646514 2026-10-22T20:03:01Z Ananya Taye 28065 added cited content 646614 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = হাবুং |official_name = হাবুং প্ৰদেশ |image= |native_name_lang = |settlement_type = [[কামৰূপ ৰাজ্য|কামৰূপ]] তথা [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] পৌৰাণিক প্ৰদেশ তথা [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ এখন [[মু'ঙ]] (প্ৰদেশ) |type = | subdivision_type = Country | subdivision_name = India | image_skyline = [[File:Map of Habung Region.jpg|300px]] | imagesize = | image_alt = | image_caption = ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চল | pushpin_map = India Assam | pushpin_label_position = right | motto = | established_title = | established_date= | area_footnotes = | population = | footnotes = |leader_title=হাবুঙাধিপতি|leader_name=বৃহৎপাত্ৰ বা বৰপাত্ৰ<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref><ref> সুকুমাৰ মহন্তৰ ঘৰত পোৱা অসম বুৰঞ্জী, ২৫ পৃষ্ঠাত আছে-"সেই সময়ত ৰজা দাই ধৰিলে, বোলে-'চুটিয়া মাৰি ভূঞা বিলাকক মাৰি-কাটি বুপা ৰজায়ে ময়েহে ৰাজ্য লৈছো। বামুণে যে ৰজা‌ হয় চুটিয়াৰ বৰপাত্ৰকনো কিহলৈ থৈছোঁ?' এহি বুলি বৰপাত্ৰক মাৰিলে, বামুণকো ‌মাৰিব চালে, সপুত্ৰবান্ধৱে বেহাৰলৈ পলাই গেʼল। "</ref><ref>Bhuyan, S.K, "Deodhai Assam Buranji",p.16, "চুতীয়াৰ বৰাবুৰুকৰ লেখা,-তকতৰু ১, কইতৰা ১,‌চুলুকি চেতিয়া‌ ১, বৰপাত্ৰ ১।"</ref>|leader_title1=[[ছাও চেং-লুঙ]]|leader_name1=কন-চেং}} '''হাবুং''' ({{lang-aho| 𑜉𑜢𑜤𑜂𑜫: 𑜑𑜡;𑜈𑜤𑜂𑜫}},{{lang-en|Habung}}) [[কামৰূপ ৰাজ্য|পৌৰাণিক কামৰূপৰ]] আৰু [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] এটা বৃহৎ অঞ্চল আৰু পাছলৈ [[আহোম ৰাজ্য|আহোম ৰাজ্যৰ]] এক [[মু'ঙ]] (প্ৰদেশ) আছিল৷ হাবুং প্ৰদেশ বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ জিলাৰ ঢকুৱাখনাত অৱস্থিত আছিল য'ত চুতীয়া ৰজা‌ সকলে হাবুঙীয়া ব্ৰাহ্মণ সকলক ভূমি‌ দান কৰিছিল।<ref>{{Cite journal|last=Neog|first=Maheswar|title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries|date=1977|journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute|volume=58/59|pages=818|jstor=41691751|issn=0378-1143|quote= Habunga province (the Subansiri region of the present-day North Lakhimpur district)}}</ref> ৱেড(১৮০০)-ৰ মতে, [[সোৱণশিৰি নদী]] আৰু [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ মিলন হোৱা অঞ্চলতো হাবুঙৰ অন্তগৰ্ত আছিল।<ref>Wade, J.P, ''An Account of Assam: Rivers of Assam'',p.16.</ref> তেখেতৰ মতে হাবুং প্ৰদেশৰ পশ্চিমত গজলুং প্ৰদেশ আছিল আৰু এই গজলুঙৰ মাজেদি দিক্ৰং, পিচলা, ইত্যাদি নৈ বৈ গৈছিল। ১৯০০ দশকৰ শেষৰ ফালে কেইজনমান টাই-আহোম লোকে ধেমাজিৰ এটা অঞ্চলক হাবুং বুলি দাবী কৰি তাত চুকাফাৰ স্মৃতিত এখন শাল নিৰ্মাণ কৰে।<ref>...capital city of the Ahom swargadeos, Habung, was identified and claimed to be in Dhemaji...{{harvcol|শইকীয়া, য়াস্মিন|২০০৪}}</ref><ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=In the Meadows of Gold: Telling Tales of the Swargadeos at the Crossroads of Assam |year=1997 |publisher=Spectrum Publications |location=Guwahati |page=188 |quote=An important city within the Chutia domain. The exact location of Habung remains a controversy. Recently, on one of my field trips to Dhemaji, in the Lakhimpur district, I visited Borajaha Sapari, which since 1990 has been identified as Habung. The Ahom Land Demand Movement claims this spot as their future capital.}}</ref> তামৰ ফলিৰ তথ্য অনুসৰি, হাবুং (Ha-Vrnga Visaya) আছিল এখন প্ৰদেশ য'ত ব্ৰাহ্মণসকলক দশম শতিকাত কামৰূপৰ [[পাল ৰাজবংশ]]ৰ ৰত্নপালে স্থাপন কৰিছিল।<ref name="habung">"Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the ''Ha-Vrnga Visaya'' where a Brahmin was given land by King Ratnapala. (c 10th century) {{harvcol|Guha|1983|p=33f}}</ref> কামৰূপৰ পতনৰ পাছত হাবুং [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত হয় আৰু এই অঞ্চলত বৃহৎপাত্ৰ নামৰ এজনক শাসন কৰিবলৈ ৰখা হয়।<ref>Habung was a Chutiya dependency; that still earlier it was an autonomous principality of Brahmins; and that the latter's origins could be traced back to a circa 10th-century copper-plate and grant issued by king Ratnapala {{harvcol|Guha|1984|p=73}}</ref><ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref> টাই-আহোম ভাষাত লিখা সাচিপটিয়া দীন-বুৰঞ্জী, ম' চাংবুন বুৰঞ্জী আৰু একাংশ ইতিহাসবিদৰ মতে চৰাইদেওত প্ৰথম স্থায়ী ৰাজধানী স্থাপন কৰা‌ আগতে এই ঠাই ৩ বছৰৰ বাবে [[চুকাফা]]ৰ অস্থায়ী বসতি স্থল আছিল।<ref name="সৰ্বানন্দ">{{cite book | title=ইতিহাসে সোঁৱৰা ছশটা বছৰ | publisher=বনলতা | author=ৰাজকুমাৰ, সৰ্বানন্দ | year=২০১৭ | location=গুৱাহাটী | pages=২৭৪}}</ref><ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref><ref name="Capital">{{cite journal | url= | title=Background of the Capital cities of the Ahoms | author=Buragohain, Luhit | journal=International Journal of creative research thoughts | year=2020 | month=April | volume=8 | issue=4 | pages=2357-2361}}</ref> বানপানী হোৱাৰ ফলত চুকাফা আৰু লগত অহা লোক সকল পুনৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণ পাৰলৈ ঘূৰি যায়।<ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref> চুতীয়া ৰাজ্য জয় কৰাৰ পাছত লাকনি খুতছান (১৫২৫ খ্ৰীষ্টাব্দত) [[চুহুংমুং]]এ চাওচেং কুঙৰিন (ধনুধৰিয়া গোহাঁই)‌ কনচেঙক থাওমৌঙ মৌঙ-তেও (ভটিয়লীয়া গোহাঁই) হিচাপে নিযুক্তি দি হাবুংত ৰাখে।<ref>...In lakni Khutshan (ie., in 1526 A.D.), the heavenly king created Klangsheng of Dhanudharia family, Bhatialia Gohain and stationed him at Habung...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref><ref>Edward Gait, The History of Assam, p.90, "In 1525, Suhungmung proceeded in person to Dihing, and appointed officers to administer the frontier provinces of Habung, Dihing and Banlung."</ref> ==হাবুং নামৰ উৎপত্তি== হাবুং শব্দটো মূলতঃ বড়ো-কছাৰী মূলীয় ভাষাৰ বুলি জনা যায়<ref>S.Endle, The Kacharis, p. 88, Habung-iya, perhaps from Ha earth, Bung for Su-bung men ; hence ha-bung-iya, autochthones</ref>। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে "মাটিৰে ভৰা ঠাই" অৰ্থাৎ "নদীৰ পানীয়ে খহাই অনা পলস জমা হৈ সৃষ্টী হোৱা ভূমি। " "হা" মানে হৈছে "মাটি" (যেনে হাছাও, হাজং, হালালি, ইত্যাদি) আৰু "বুঙ" মানে হৈছে ভৰি পৰা।<ref>[https://archive.org/stream/LSIV0-V11/LSI-V3-2#page/n15/mode/2up As per the Linguistic Survey of India(Volume 3-2, p. 7), ''Ha'' means Land and ''Bung'' means Fill in standard Bodo language.]</ref> পি.আৰ.টি গৰ্ডনৰ মত অনুসৰি পৌৰাণিক মৰাণ ভাষাত "হাবুঙ"ৰ অৰ্থ হৈছে "মানুহৰ বাসতি/চাপৰি"।<ref>{{Cite web |title=PRT Gurdon, The Morans, p.43 In Moran language Habung meant ''Men/Settlement'' |url=http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/Gurdon-1904.pdf |access-date=2020-04-29 |archivedate=2021-02-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210228230129/http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/Gurdon-1904.pdf |deadurl=yes }}</ref> ইতিহাসবিধ চিড্নি এণ্ডেলৰ "ডা কচাৰী" নামৰ কিতাপখনত উল্লেখ কৰা মতে বুৰঞ্জীত মৰাণসকলক হাবুঙীয়া বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল যাৰ অৰ্থ আছিল "ভূমিৰ থলগিৰি"। এখেতৰ মতে হাবুঙ শব্দটো প্ৰকৃততে "হা" (মাটি)-"চুবুঙ" (মানুহ)ৰ পৰা উৎপত্তি হৈছিল।<ref>[https://archive.org/details/kacharis009491mbp/page/n136/mode/1up S.Endle, The Kacharis, p. 88, ''Habung-iya, perhaps from Ha earth, Bung for Su-bung men; hence ha-bung-iya, autochthones'']</ref> হাবুঙৰ ওচৰতে খুবুং নামৰ অন্য এক অঞ্চল এতিয়াও দেখা পোৱা যায়। কামৰূপৰ ৰজা ৰত্নপালৰ তামৰ ফলিত হাব্ৰং বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>" Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the ''Ha-Vrnga Visaya'' where a Brahmin was given land by King Ratnapala. (c 10th century) {{harvcol|Guha|1983|p=33}}</ref> ১৪২৮ চনৰ চুতীয়া ফলিত শ্ৰী বৃহৎ পাত্ৰক "হাবুঙাধিপতি" (হাবুঙৰ অধিকাৰী) বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>[https://www.jstor.org/stable/41691751?seq=5#metadata_info_tab_contents Neog, Maheswar,''Light on a ruling dynasty of Arunachal Pradesh'',p.819]</ref><ref>" Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the ''Ha-Vrnga Visaya'' where a Brahmin was given land by King Ratnapala. (c 10th century) {{harvcol|Guha|1983|p=33}}</ref> ==হাবুঙৰ ইতিহাস== ===কামৰূপ আৰু চুতীয়া শাসনকাল=== দশম শতিকাৰ [[কামৰূপৰ পাল ৰাজবংশ|পাল বংশ]]ৰ ৰজা [[ৰত্নপাল]]ৰ সৰাতবাৰী তাম্ৰশাসনত ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়'' (Havvaṅga-vishaya) নামৰ এখন প্ৰদেশৰ উল্লেখ পোৱা যায়, য'ত ব্ৰাহ্মণসকলক ভূমিদান কৰা হৈছিল। পূৰ্বৰ কিছুমান গৱেষণাত প্ৰদেশখনৰ নাম ''হাব্ৰঙ্গ'' (Havrnga), ''হাৱ্ৰঙ্গ'' (Havranga) বা ''হ-বৃঙ্গ'' (Ha-Vrnga) ৰূপেও পঢ়া হৈছিল। কেইগৰাকীমান ইতিহাসবিদে এই প্ৰদেশখনক ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চলৰ সৈতে একে বুলি চিনাক্ত কৰিছে। অমলেন্দু গুহৰ মতে, চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনলৈ যোৱাৰ পূৰ্বে হাবুং ব্ৰাহ্মণসকলৰ দ্বাৰা পৰিচালিত এখন স্বায়ত্তশাসিত ক্ষুদ্ৰ ৰাজ্য আছিল, যাৰ উৎপত্তি ৰত্নপালৰ দশম শতিকাৰ ভূমিদানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আছিল।<ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=Pre-Ahom Roots and the Medieval State in Assam: A Reply |journal=Social Scientist |year=1984 |volume=12 |issue=6 |page=73 |doi=10.2307/3517005 |jstor=3517005}}</ref><ref name="Sircar-Havvanga">{{cite journal |last=Sircar |first=D. C. |title=Three Copper-Plate Grants from Assam |journal=Epigraphia Indica |volume=40 |year=1986 |publisher=Archaeological Survey of India |url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d4/Epigraphia_Indica_Vol_40_No._2_July_1973.pdf}}</ref> ইতিহাসবিদ পি. চি. চৌধুৰীয়ে ৰত্নপালৰ সৰাতবাৰী তাম্ৰশাসনত উল্লেখিত ভূমিৰ ভৌগোলিক সীমাৰ ভিত্তিত ''হাৱ্ৰঙ্গ-বিষয়''ক হাবুঙৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছিল। তেওঁৰ ব্যাখ্যা অনুসৰি, ভূমিদান কৰা অঞ্চলটোৰ দক্ষিণ সীমা আছিল ''দিব্বৈশা'' (Divvaiśā বা Dibbaisa) নদী আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম সীমাত ''সৈচা'' (Saicha) নামৰ আন এখন নদীৰ উল্লেখ আছিল। তেওঁ এই ''সৈচা''ক বৰ্তমানৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ চেঁচা নদীৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছিল। ইয়াৰ ভিত্তিত চৌধুৰীয়ে ''হাৱ্ৰঙ্গ-বিষয়''ক সোৱণশিৰি নদীৰ পূবফালে অৱস্থিত হাবুং অঞ্চল, অৰ্থাৎ মোটামুটিভাৱে বৰ্তমানৰ [[ঢকুৱাখনা]] অঞ্চলৰ সৈতে একে বুলি গণ্য কৰিছিল।<ref>[https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/67151/11/11_chapter%203.pdf ''The mention of Dibbaisa river forming southern boundary and Saica the south-western boundary led P.C. Choudhury to identify the Havranga visaya with Habung country lying to east of the river Suvansiri during the 10th-11th century A.D. Habung, comprising present Dhakuakhana region was for centuries a centre of Aryan culture.'']</ref> অৱশ্যে শিলালিপিবিদ [[ডি. চি. চৰকাৰ]]ে সৰাতবাৰী তাম্ৰশাসনৰ পুনৰ সম্পাদনাত চৌধুৰীৰ এই সীমা-নিৰ্ধাৰণক প্ৰশ্ন কৰিছিল। চৰকাৰে প্ৰদেশখনৰ নাম ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়'' (Havvaṅga-vishaya) বুলি পঢ়িছিল আৰু চৌধুৰীয়ে ''সৈচা'' নদীৰ উল্লেখ থকা বুলি কৰা ব্যাখ্যাক ভিত্তিহীন প্ৰস্তাৱসমূহৰ অন্যতম বুলি অভিহিত কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, তাম্ৰশাসনৰ সংশ্লিষ্ট শব্দটো ''Saicha'' নহয়, বৰং ''s-aiva'' (''sā eva'', অৰ্থাৎ 'সেই একেখন') আছিল, যিয়ে পূৰ্বতে উল্লেখ কৰা ''দিব্বৈশা'' নদীখনকে বুজাইছিল। চৰকাৰে লগতে উল্লেখ কৰিছিল যে বলবৰ্মনৰ উলুবাৰী তাম্ৰশাসনতো ''দিব্বৈশা'' নামৰ এখন নদী বা জানৰ উল্লেখ আছে। কিন্তু সেই তাম্ৰশাসনত দান কৰা ভূমি ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ ''উত্তৰকূল'' বিভাগৰ ''মঞ্জয়-বিষয়''ৰ অন্তৰ্গত ''দিক্কুৰ''ত অৱস্থিত আছিল। সেয়েহে সেই অঞ্চল ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়''ৰ পৰা পৃথক আছিল।<ref name="Sircar-Havvanga"/>{{rp|64–69}}<ref>{{citation |last=Sircar |first=D. C. |contribution=Pragjyotisha-Kamarupa |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=1 |year=1990 |publisher=Publication Board, Assam |location=Guwahati |pages=71–74}}</ref> ১২০০ শতিকাত কামৰূপ বিভক্ত হোৱাৰ ফলত হাবুং চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনলৈ আহে। ৰত্নধ্বজপালে দদায়েক স্বেতগিৰিৰ ৰজা ভদ্ৰশেনৰ পৰা ধেমাজি অঞ্চল দখল কৰি হাবুঙৰ দক্ষিণৰ ৰতনপুৰত ৰাজধানী স্থাপন কৰে।<ref>Habung was a Chutiya dependency; that still earlier it was an autonomous principality of Brahmins; and that the latter's origins could be traced back to a circa 10th-century copper-plate and grant issued by king Ratnapala {{harvcol|Guha|1984|p=73}}</ref> একে সময়চোৱাতে পাটকাই পৰ্বতৰ পুৰ্বৰ পৰা অহা টাই-আহোমসকলে অভয়পুৰত (শিৱসাগৰৰ অঞ্চল) বানপানী হোৱাৰ ফলত হাবুঙত খেতি কৰিবলৈ লয়। কিন্তু ৪ বছৰ থাকি পুনৰ বানপানী হোৱাৰ ফলত শিৱসাগৰৰ লিগিৰী গাঁৱলৈ (চনটক) উভতি যায় য'ত বৰাহী চুতীয়াসকলক লগ পায়। উল্লেখযোগ্য যে চুকাফাই বানপানী হোৱাৰ বাবে এৰি যোৱা তিপাম (কানগং নামৰ এজন), নামৰূপ (খুণতাং নামৰ এজন) বা লিগিৰী গাঁৱ (তাখোনলাক নামৰ এজন) লেখীয়া ঠাইৰ দৰে অভয়াপুৰ আৰু হাবুং অঞ্চলত কোনো লোকক ৰাখি যোৱা নাছিল।<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n50/mode/1up‌ Barua, G.C.''Ahom Buranji'',p.46.]</ref> ফলত সেই সময়ত হাবুং প্ৰদেশৰ ভূমি আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত হোৱা নাছিল। ইয়াৰ পাছত হাবুঙৰ উল্লেখ ১৪ শতিকাত পোৱা যায়। চুতীয়া ৰজা [[সত্যনাৰায়ণ]]ে ১৩৯২ খ্ৰীষ্টাব্দত (১৩১৪ শক) ঢকুৱাখনাৰ ধেনুখনাত নাৰায়ণ দ্বিজ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণক ৬০০ পুটি ভূমি দান কৰিছিল। স্বৰ্ণলতা বৰুৱাৰ মতে, এই ভূমি হাবুং অঞ্চলৰ অন্তৰ্গত আছিল, য'ত কেইবাটাও ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালক সংস্থাপন কৰা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|pp=38–39}}</ref> সেই সময়ত আহোম ৰাজকোঁৱৰ [[চুদাংফা]]ও হাবুঙত তেওঁক প্ৰতিপালন কৰা ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালটোৰ সৈতে বাস কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=225}}</ref> মৃত্যু দণ্ডৰ পৰা প্ৰাণ ৰক্ষা কৰিবলৈ আহোম ৰজা থিয়াও খামতিৰ ৰাণীয়ে দিহিং(পূৰ্বতে দিহিং বোকাখাটৰ মহোৰামুখত পৰিছিল) পাৰ হৈ আহি চুতীয়া ৰাজ্যৰ হাবুঙত আশ্ৰয় লৈছিল। নাওবৈচা ফুকনৰ বুৰঞ্জীৰ মতে হাবুঙত ব্ৰাহ্মণ এজনে তেখেতক প্ৰশ্ন কৰোঁতে তেখেতে নিজকে অসম(আহোম)‌‌‌‌‌ ৰাজ্যৰ ৰাণী বুলি চিনাকি দিছিল। পাছলৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰে গৰুৰ বেপাৰ কৰিবলৈ যোৱা লোক এজনে ৰাণীগৰাকীৰ পুত্ৰৰ কথা গম আৰু ফলত গোহাঁই সকলে ল'ৰা জনক নিজ ৰাজ্য লৈ লয় আনি ৰজা পাতে।<ref>Barua, G.C.,"Ahom Buranji, p.49</ref><ref> Bhuyan, S.K.,"Satsari Buranji, p.51</ref> ইয়াৰ পাছত হাবুঙৰ উল্লেখ ১৪২৮ চনত চুতীয়া ৰজা‌ ধৰ্মনাৰায়ণৰ পুত্ৰ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ শদিয়াত উদ্ধাৰ হোৱা তামৰ ফলিত পোৱা যায়। এই তাম্ৰশাসনখন শদিয়াৰ চাপাখোৱাত উদ্ধাৰ হৈছিল। ফলিখনত ''শ্ৰী বৃহৎপাত্ৰ''ক ''হাবুঙাধিপতি'' অৰ্থাৎ হাবুঙৰ অধিপতি হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াত ৰজাৰ আদেশ অনুসৰি পুৰন্দৰ বিপ্ৰক ৪০০ পুটি ভূমি দান কৰাৰ বিৱৰণ আছে। ফলিখনৰ লেখক বা লিপিকাৰ আছিল স্বৰ্ণকাৰ কৃষ্ণ সাধু।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|p=585}}</ref> [[File:Dhirnarayan copperplate inscription of 1522.png|thumb|১৫২২ চনৰ চুতীয়া ৰজাই কৰা ঐতিহাসিক হাবুঙত (বৰ্তমানৰ‌ ঢকুৱাখনা) কৰা ভূমি দানৰ তামৰ ফলি।]] ফলিৰ অংশ : {{Quote|text="পুৰন্দৰায় ৱিপ্ৰায় ভুপুটীনাং চতুঃশতম্। <br /> নৃপাদেশাৎ সমাগত্য দাদদী-শাসনং দদৌ॥ হাবুঙ্গাধিপতিঃ সোহপি ষষ্ঠিসংখ্যান্ দ্বিজানপি॥"}} ইয়াৰ বাহিৰেও প্ৰায় ৬খন চুতীয়া ৰজাৰ তামৰ ফলি (১৩৯২-১৫২২ মাজৰ) হাবুং অঞ্চলত পোৱা গৈছে। চুতীয়া সকলৰ মাজত আজিও হাবুঙৰ উল্লেখ থকা নিচুকনি গীত শুনিবলৈ পোৱা যায়। উদাহৰণ : {{Quote|text="হালিকি এই বাপেৰ ক'লৈ গ'ল,<br /> হাবুঙীয়া বুঢ়াৰ লগত কাঁহ কোবাই গ'ল। <br /> ....<br /> হাবুঙীয়া বাঢ়ৈয়ে চ'ৰানাও সাজে<br /> কুৰুলাৰ কেৰুহেন উৰো উৰো কৰে,<br /> উৰিব নোৱাৰিহে সাগৰতে পৰে; "}} ১৫১২ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোম ৰজা [[চুহুংমুং]]এ ৰাজ্য বিস্তাৰৰ নীতি অনুসৰণ কৰি ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ হাবুং প্ৰদেশৰ পশ্চিম অংশত অৱস্থিত পানবাৰী অঞ্চল চুতীয়া ৰাজ্যৰ পৰা দখল কৰে। ইয়াৰ পূৰ্বে অঞ্চলটো চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনত আছিল আৰু হাবুঙৰ অধিপতি বৃহৎপাত্ৰ বা বৰপাত্ৰই শাসন কৰিছিল। এই অভিযানৰ প্ৰতিক্ৰিয়াস্বৰূপে ১৫১৩ চনত চুতীয়া ৰজা [[ধীৰনাৰায়ণ]]ে স্থলসেনা আৰু নৌবাহিনী লৈ আহোম ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি [[দিখৌ নদী|দিখৌমুখ]]ত উপস্থিত হয়। অৱশ্যে এই অভিযানত চুতীয়াসকল সফল নহ'ল।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|p=128}}</ref><ref>Deodhai Buranji, p. 16, "লাঙ্কি ৰাইচিঙা(১৫১২) শকত ৰজাদেও হাবুঙৰ পানবাৰী ললেগৈ। লাঙ্কি মুংমুত শকত চুতীয়া ৰজা ধীৰনাৰায়ণে আহি দিখৌ মুখত পছলাৰে গড় বান্ধি ৰʼলহি।"</ref> ১৫২০ খ্ৰীষ্টাব্দত চুতীয়াসকলে পুনৰ আহোম ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি মুঙখ্ৰাঙৰ আহোম দুৰ্গত আঘাত হানে। এই সংঘৰ্ষত দুৰ্গৰ আহোম সেনাধ্যক্ষ নিহত হয় আৰু তাত থকা আহোম সৈন্যবাহিনী পলায়ন কৰে। ফলত চুতীয়াসকলে কিছু সময়ৰ বাবে নামদাং আৰু মুঙখ্ৰাং পৰ্যন্ত হেৰুৱা অঞ্চলসমূহ পুনৰ নিজৰ অধীনলৈ আনিবলৈ সক্ষম হয়।<ref>{{cite book |last=Gait |first=Edward |title=A History of Assam |page=84 |url=https://archive.org/details/ahistoryassam01gaitgoog/page/n107/mode/1up |quote=The Chutias made no effort to regain their lost territory until 1520, when they attacked the Ahom fort at Mungkhrang. The Ahom commander was killed in a sortie and the garrison fled; and for a time the Chutias once more ruled this tract of country.}}</ref> ১৫২২ খ্ৰীষ্টাব্দত কোঁৱৰগাঁৱত জাৰি কৰা ধীৰনাৰায়ণৰ তাম্ৰশাসনখন ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চলত চুতীয়া ৰজাই কৰা শেষৰটো লিপিবদ্ধ ভূমিদান। ১৫২৩ খ্ৰীষ্টাব্দত চুতীয়া-আহোম সংঘৰ্ষৰ পিছত চুহুংমুঙে হাবুং অঞ্চল পুনৰ দখল কৰি আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|pp=41–42}}</ref> ঢকোৱাখনাৰ(হাবুং) কোঁৱৰগাঁৱত উদ্ধাৰ হোৱা এই ফলিৰ মতে ১৫২২ চনত শদিয়াৰ অধিপতি বিষ্ণু বংশৰ শ্ৰী ধীৰনাৰায়ণে প্ৰচণ্ড দুৰ্দণ্ড বাহুৰে সকলোকে পৰাজিত কৰি ৰাজ্যশ্ৰী লাভ কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|pp=590}}</ref> ইয়াৰ পাছতে চুতীয়া ৰাজ্য নীতিপালৰ হাতলৈ যায়। নীতিপালৰ দুৰ্বল শাসনৰ সুযোগ লৈ চুহুংমুঙে পুনৰ চুতীয়া ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰে। ডিব্ৰুমুখৰ যুদ্ধত চুতীয়াৰ নেতৃত্বত থকা কাচিতৰাৰ লগতে বৰপাত্ৰ (হাবুঙাধিপতি) উল্লখ আছে।<ref>[http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/parallele_ahom-assamais2-2.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200728195005/http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/parallele_ahom-assamais2-2.pdf |date=2020-07-28 }} ''The chiefs of the Chutiyas were Toktoru, Koitara, Chuluki Chetiya and Borpatro.''</ref> ===আহোম ৰাজত্ব কাল=== [[File:Habung2.jpg|thumb|250px|চুকাফাৰ স্মৃতিত নৱনিৰ্মিত উপাসনা গৃহ। ]] বুৰঞ্জীৰ অনুসৰি অভয়াপুৰৰ পৰা দিহিং<ref>Bhuyan, S.K., ''Satsari Assam Buranji'', p.47</ref> আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ<ref>Barua, G.C, ''Ahom Buranji'',p.46</ref> নৈয়েদি ভটিয়াই আহি‌ চুকাফাই হাবুঙত প্ৰৱেশ কৰিছিল। উল্লেখযোগ্য যে সেই সময়ত দিহিং নৈ শিৱসাগৰ জিলাৰ মাজেদি বৈ গৈছিল<ref>Sarma, Jogendranath, ''Change of river channel and bank erosion of the burhi dihing river (Assam), assessed using remote sensing data and gis'',"But about 250 years ago the Dihing (present Burhi Dihing) flowed westerly through Sibsagar district to meet the Brahmaputra at the extreme western point of Majuli island, which is now nearly 200 km west of present Dihingmukh, i.e. the outfall of the Burhi Dihing"p.95</ref>। নৈখন দিচাং আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ সমান্তৰাল ভাবে তিপাম, নামৰূপ, বকতা আৰু চৰগুৱা কাষেদি বৈ‌ গৈ<ref>Sharma, J.N., ''A study on palaeochannels from satellite imagery in a part of Upper Assam'',p.77-79</ref> দক্ষিণ মাজুলী বা [[বোকাখাত]] অঞ্চলৰ মহুৰামুখত<ref>{{cite journal |last=Wilcox |first=R. |title=Memoir of a Survey of Asam and the Neighbouring Countries, Executed in 1825-6-7-8 |journal=Asiatic Researches |volume=17 |year=1832 |page=320 |url=https://brahmaputra.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/WilcoxSurveyAsam.pdf |quote=...the Dihing did not disembogue itself where it does now into the Brahmaputra, but turning to the south-east received the Disang, and Dikko, the Jazi, and Disai river, and was discharged into the great river near Makura. |access-date=2026-02-18 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ব্ৰক্ষ্মপুত্ৰত পৰিছিল<ref>Sharma, J.N.,''Origin and some geomorphological changes of Majuli Island of the Brahmaputra River in Assam, India''</ref>। গতিকে দিহিং আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰই দি ভটিয়াই গ'লে চুকাফাই সম্ভৱতঃ হাবুং প্ৰদেশৰ দক্ষিণ ঢকুৱাখনা বা সোৱণশিৰিৰ দক্ষিণ-পশ্চিমৰ লখিমপুৰ অঞ্চলত প্ৰৱেশ কৰিছিল। উল্লেখযোগ্য যে পাছলৈ বামুণী কোঁৱৰৰ মাককো দিহিং নৈয়ে ভটিয়াই আহোঁতে হাবুঙৰ শোৱণশিৰি নৈৰ দশিণৰ পানবাৰী অঞ্চলৰ ব্ৰাক্ষ্মণে আশ্ৰয় দিছিল। বৰ্তমানৰ আহোম গোষ্ঠীৰ একাংশ লোকে কিন্তু চুকাফাই প্ৰৱেশ কৰা হাবুং অঞ্চল ধেমাজিত আছিল বুলি দাবী কৰে।<ref>Dhemaji is more political and therefore somewhat more volatile than Patsako. Tai-Ahom activism was very visible there, so much so as the first capital city of the Ahom swargadeos, Habung, was identified and claimed to be in Dhemaji.{{harvcol|শইকীয়া, য়াস্মিন|২০০৪}}</ref> এই দাবী তেওঁ লোকে ধেমাজিৰ বৰ আজুহা গাঁৱৰ এজন আহোম পূজাৰী ঘৰত পোৱা টাই-আহোম ভাষাত লিখা সাঁচি পাতৰ পুৰণি লিপিৰ ভিত্তিৰ কৰে। কিন্তু এই লিপিৰ‌ কোনো চন তাৰিখ, শিৰোনামা বা লেখকৰ নাম পোৱা নাযায়।<ref>...One old Ahom manuscript without bearing any title, date and author's name was discovered by me on 1.5.1991 at Habung under Dhemaji district of Assam. It was discovered from the possession of the aged father of Chow Ratneswar Phukan of Bor Ajuha village, who belongs to a Mo-Sang-Bun (priestly) family. Some glimpses of Tai history can be found in, this manuscript written in Ahom language and Ahom script....{{harvcol|ঠানা, চুতাচানা|২০০৩}}</ref> অঞ্চলতোৰ গড়ৰ ওচৰতে এটা শ ধোঁৱা পুখুৰী আৰু এটা [[মৈদাম]] আছে যিটো [[আহোম|আহোমসকলৰ]] লগত অহা এজন পণ্ডিতৰ মৃত্যুত সজোৱা হৈছিল বুলি কোৱা হয়। এই তথ্যৰ সমূহৰ ভিত্তিতে লোক সকলে এই অঞ্চলতো‌ চুকাফাই এৰি থৈ যোৱা হাবুং হ'ব পাৰে বুলি ঠাৱৰ কৰে। হাবুঙত [[চাওলুং চুকাফা|চুকাফাই]] তিনি বছৰ অস্থায়ী ভাবে আছিল।<ref name="সৰ্বানন্দ"/><ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref> উল্লেখযোগ্য যে চুকাফাই বানপানী হোৱাৰ বাবে এৰি যোৱা তিপাম (কানগং নামৰ এজন), নামৰূপ (খুণতাং নামৰ এজন) বা লিগিৰী গাঁৱ (তাখোনলাক নামৰ এজন) লেখীয়া ঠাইৰ দৰে অভয়াপুৰ আৰু হাবুং অঞ্চলত কোনো লোকক ৰাখি যোৱা নাছিল।<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n50/mode/1up‌ Barua, G.C.''Ahom Buranji'',p.46.]</ref> আহোমৰ পূৰ্বপৰুষসকল চাওলুং [[চুকাফা]]ৰ সৈতে হাবুংলৈ আহি তাতে তিনি চন্দ্ৰ বৰ্ষ ক্ৰমে লাকনি দাপকেও, লাকনী ৰাইছেও আৰু লকনি মুঙপ্লাও থাকে।<ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref> চুকাফাই এৰি থৈ যোৱাৰ‌ পাছত ১৫১২ চনত আহোম ৰজা চুহুংমুঙে প্ৰথমবাৰৰ বাবে হাবুঙত প্ৰৱেশ কৰি পানবাৰী অঞ্চল দখল কৰে। আগতে বামুণীয়া কোঁৱৰক তূলি লোৱা বামুণ পৰিয়ালটোক নিজৰ লগত লয়। বামুণ জনক সোণৰ লগুণ উপহাৰ দি হাতী-ঘাহী অধিকাৰী পাতি নিজৰ লগত লয়। কিন্তু ১৫২০ত চুতীয়া ৰজা ধীৰনাৰায়ণে পুণৰ আক্ৰমণ কৰি এই‌ অঞ্চল নিজৰ অধীনলৈ আনি ব্ৰাহ্মণক মাটি দান কৰি তামৰ ফলিত খোদিত কৰিছিল।<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?seq=17#metadata_info_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 19, ''He first annexed Habung in 1512 and later also the rest of the Hinduised Chutia kingdom'']</ref> চুতীয়া ৰজাক ১৫২৪ চনত পৰাস্ত কৰি ১৫২৫ চনত চাওফা চুহুংমুঙে হাবুং ৰাজত্ব কৰিবলৈ ভটিয়লীয়া গোহাঁই (থাওমোঙ মোঙ-তিউ) পদ সৃষ্টি কৰিছিল আৰু ক্লাঙচেঙ নামৰ বিষয়া জনক দায়িত্ব দিছিল।<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p. 59</ref> ১৫২৭ খ্ৰীষ্টাব্দত চুহুংমুঙে [[বৰপাত্ৰগোহাঁই|বৰপাত্ৰগোহাঁই]] পদ সৃষ্টি কৰে আৰু পূৰ্বে ভটিয়লীয়া গোহাঁই হিচাপে নিযুক্ত ক্লাঙচেঙক ''চাও-চেং-লুং'' পদত অধিষ্ঠিত কৰে।<ref>{{harvcol|Guha|1983|p=20}}</ref><ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n66/mode/1up Gopal Chandra Barua, ''Ahom Buranji'', p. 61, Lakni Rungrao (1527).]</ref> ১৫৩১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ (লাকনি দাপপ্লাও) বুৰঞ্জীৰ বিৱৰণতো ক্লাঙচেঙক ''চাও-চেং-লুং'' হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n69/mode/1up Gopal Chandra Barua, ''Ahom Buranji'', p. 64.]</ref> অমলেন্দু গুহৰ মতে, ''বৰপাত্ৰগোহাঁই'' উপাধিটো সম্ভৱতঃ চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনৰ হাবুঙৰ স্থানীয় শাসক ''বৃহৎপাত্ৰ''ৰ উপাধিৰ পৰা গ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Guha|1983|p=20 |quote=It appears that the novel designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutiya king, had the title of Vrhat-Patra.}}</ref>{{efn|আহোম বুৰঞ্জীসমূহত চুতীয়া বিষয়া বৰপাত্ৰক ''পাতৰ-লুং'' (Pator-Lung) বুলিও উল্লেখ কৰা হৈছে। [[আহোম ভাষা]]ত ''লুং'' শব্দৰ অৰ্থ 'ডাঙৰ' বা 'মহান'। ডিব্ৰুগড়ত সংঘটিত চুতীয়া-আহোম যুদ্ধত এই বিষয়াজনে কাশিতৰাৰ সৈতে মিলি আহোম সেনাপতি ফ্ৰাচেনমুং [[বৰগোহাঁই]] আৰু কিংলুন [[বুঢ়াগোহাঁই]]ৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ কৰিছিল।<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p. 55.</ref><ref>Bhuyan, S. K., ''Deodhai Asam Buranji'', Chapter 31.</ref>}} চুক্লেংমুঙ(চুহুংমুঙৰ পুত্ৰ) ৰজাৰ দিনত হাবুঙৰ উল্লেখ পুনৰ পোৱা যায়। বুৰঞ্জীৰ অনুসৰি এই ৰজাৰ দিনত চুতীয়াৰ বৰপাত্ৰ এজনৰ সমৰ্থন পাই হাবুঙৰ ব্ৰাহ্মণ মুখিয়াল এজনে বিদ্ৰোহ কৰে। ফলত যুদ্ধ এখন হয় য'ত বৰপাত্ৰ জনৰ মৃত্যু হয় আৰু ব্ৰাহ্মণজন বেহাৰলৈ পলাই যায়<ref> সুকুমাৰ মহন্তৰ ঘৰত পোৱা অসম বুৰঞ্জী, ২৫ পৃষ্ঠাত আছে-"সেই সময়ত ৰজা দাই ধৰিলে, বোলে-'চুটিয়া মাৰি ভূঞা বিলাকক মাৰি-কাটি বুপা ৰজায়ে ময়েহে ৰাজ্য লৈছো। বামুণে যে ৰজা‌ হয় চুটিয়াৰ বৰপাত্ৰকনো কিহলৈ থৈছোঁ?' এহি বুলি বৰপাত্ৰক মাৰিলে, বামুণকো ‌মাৰিব চালে, সপুত্ৰবান্ধৱে বেহাৰলৈ পলাই গেʼল। " </ref>। এই বৰপাত্ৰ জন হয়টো পুৰণি চুতীয়া বৰপাত্ৰ ৰাজপৰিয়ালৰ লোক আছিল‌‌ আৰু তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছতে হয়টো "চাও-চেঙলুং" আৰু "বৰপাত্ৰ" উপাধি মিলি "বৰপাত্ৰগোঁহাই" হিচাপে জনাজাত হয়।<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref> ==বৰ্তমানৰ হাবুং== অসম চৰকাৰৰ সহযোগত হাবুঙৰ টাই ভেটিত থকা মৈদাম, পুখুৰী আৰু গড়সমূহ সংৰক্ষণ কৰি ৰু'এন চাও ছেঙ (পৰম্পৰাগত দেউশাল) স্থাপন কৰে। ১৯৯০ চনৰ ১৭ জুন তাৰিখে স্থানীয় ফুৰালুং সংঘ আৰু সেইসময়ৰ [[ধেমাজি জিলা]]ৰ অতিৰিক্ত উপায়ুক্ত নগেন হাজৰিকাৰ সহযোগত [[আহোম ধৰ্ম|আহোম ধৰ্মৰ]] নিয়ম অনুসৰি [[আহোম|আহোমসকলৰ]] পূজা কৰা গৃহ ''হলুং হ'ফি'' মন্দিৰৰ নিৰ্মাণৰ কাৰণে আধাৰশিলা স্থাপন কৰে। পাছত ৯জন শুভাকাংক্ষীৰ দ্বাৰা ৮টা খুটা প্ৰদান কৰা হয় যাৰ ফলত স্থায়ী ভাবে হ'ফিটো নিৰ্মাণ কৰি উলিওৱা হৈছিল। সেই ঠাইৰ ঐতিহ্য ৰক্ষা কৰি পৰম্পৰাগত ফুৰালুংবানফি ধৰ্মৰ নীতিনিয়মতে টাই ভেটিৰ ভিতৰত থকা হফি টোত ম'-লুং টাই-পণ্ডিতসকলে আৰু বিশেষকৈ স্থানীয় ম'-চাম পণ্ডিতসকল আৰু স্থানীয় পঞ ফুৰালুং সংঘৰ সদস্যসকলে টাই-আহোম ভাষাতে সেৱা অৰ্চনা কৰে। মন্দিৰত সেৱা আগবঢ়োৱাৰ সময়ত বিশেষ দুটামান প্ৰাচীন টাই নিয়ম পালন কৰিব লাগে। তাই-চি পৰম্পৰা কৰাটো বাধ্যতামূলক আৰু তাত কক বান ফাই (চাকি জ্বলোৱা), আই চিংলাও গোৱা আদি নিয়ম কৰা হয়, তালৈ কাই অৰ্থাত কুকুৰা নিয়ম মতে নিয়া হয়। তালৈ যাওঁতে নিয়ম অনুসৰি বিভিন্ন ৰঙৰ কুকুৰা, লাও বা সাজপানী নিয়াৰ উপৰিও বানফাই অৰ্থাৎ চাকি নিব লাগে। সন্তানৰ আশাত বগা মতা কুকুৰা দিব লাগে, অসুখ বা বিপদৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ কলা মতা কুকুৰা দিয়া হয় আৰু অইন বিশেষ মনোকামনা নাথাকিলে যিকোনো ৰঙৰ বা পখৰা মতা বা মাইকী কুকুৰা তাই-চি নিয়ম কৰা হয়। হাবুংলৈ তৎক্ষণাত যাব যদি কোনো ব্যক্তিয়ে নোৱাৰে তেতিয়া "মু-বাই তাম-বাই" নামৰ পৰম্পৰাৰে টোপোলা এটা বান্ধি কুকুৰা আগ বঢ়াই ৰখাৰ নিয়ম আছে।{{cn}} এই অঞ্চলৰ ঐতিহ্য ৰক্ষাৰ্থে [[অসম]] চৰকাৰে পুনঃনিৰ্মাণৰ বাবে যথেষ্ট ৰাজ পুঁজি প্ৰদান কৰে। ২০১৭ চনত তেতিয়াৰ অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]]দেৱে নতুনকৈ নিৰ্মাণ কৰা হ-ফিত উদযাপিত [[মে-দাম-মে-ফি]] অনুষ্ঠানত উপস্থিত হৈ হাবুঙক পৰ্যটনৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি তুলিবলৈ ২ কোটি টকা প্ৰদানৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news|url=https://m.timesofindia.com/city/guwahati/assam-government-to-preserve-seat-of-ahom-legacy-in-habung/articleshow/56902877.cms|title=Assam government to preserve seat of Ahom legacy in Habung}}</ref> [[File:Habung Ho-Phi Foundation Taking.jpg|thumb|right|হাবুঙত চুকাফাৰ স্মৃতিত নৱনিৰ্মিত মন্দিৰ]] ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist|30em}} ==উৎস প্ৰসংগ== {{refbegin}} * {{cite book |last=বৰুৱা |first=গোলাপ চন্দ্ৰ|date=১৯৩০ |title=আহোম বুৰঞ্জী |chapter=ষষ্ঠ অধ্যায়: খুনলুং খুনলাই, উপ-অধ্যায়:চ্যুকাফা, পৃষ্ঠা:৪৪ - ৪৭|publisher= বেপ্টিষ্ট মিছন প্ৰেছ, কলকাতা|language=[[টাই আহোম ভাষা]], [[ইংৰাজী]]}} * {{Cite book |last= ঠানা |first=চুতেচানা |title=Texts and Contexts in Southeast Asia |publisher=ঐতিহাসিক গৱেষণা কেন্দ্ৰ, মিচিগান বিশ্ববিদ্যালয়|year=২০০৩ |language=[[ইংৰাজী]]}} * {{cite book |last= শইকীয়া|first= য়াস্মিন|date=২০০৪|title=Fragmented Memories Struggling to be Tai-Ahom in India|publisher=ডিউক বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকাশন|isbn= 9780822386162, 082238616X|chapter= |page= ২৮ |url=https://www.google.co.in/books/edition/Fragmented_Memories/WfSmsuO6QugC?hl=en।|year=১৯ অক্টোবৰ, ২০০৪ |language=[[ইংৰাজী]]}} * {{Cite news|last=কংকন কলিতা|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/second-ahom-capital-habung-to-be-tourist-hotspot-cm-himanta-biswa-sarma/articleshow/89256437.cms|title=second ahom capital habung to be tourist-hotspot cm himanta biswa sarma|agency=টাইমছ অফ ইণ্ডিয়া|language=ইংৰাজী}} * {{cite book |last=Meena |first=R P|date=২০২০ |title=APSC Assam Current Affairs Yearbook 2020 |publisher= New Era Publishing House|language=[[ইংৰাজী ভাষা]]}} * {{citation |last=Guha |first=Amalendu |year=1983 |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |pages=3–34 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963 |url=https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/bitstream/123456789/3259/1/OP_64_The_ahom_political_system.pdf }} * {{citation |last=Guha |first=Amalendu |year=1984 |title=Pre-Ahom Roots and the Medieval State in Assam: A Reply |journal=Social Scientist |volume=12 |issue=6 |pages=70–77 |doi=10.2307/3517005 |jstor=3517005 }} * {{citation |last=Baruah |first=Swarnalata |year=2007 |title=Chutia Jatir Buranji |url=https://archive.org/details/chutiaburanji/mode/2up }} * {{citation |last=Baruah |first=S. L. |year=1986 |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal }} * {{citation |last=Sircar |first=D. C. |year=1986 |title=Three Copper-Plate Grants from Assam |journal=Epigraphia Indica |volume=40 |publisher=Archaeological Survey of India |url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d4/Epigraphia_Indica_Vol_40_No._2_July_1973.pdf }} * {{citation |last=Phukan |first=J. N. |year=1992 |contribution=The Tai-Ahom Power in Assam |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |pages=49–60 |publisher=Assam Publication Board |place=Guwahati }} * {{citation |last=Gait |first=Edward |year=1963 |title=A History of Assam |publisher=Thacker, Spink |url=https://books.google.com/books?id=1IpAAAAAMAAJ }} {{refend}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ পুৰাতাত্বিক স্থান]] [[শ্ৰেণী:চুতীয়া ৰাজ্য]] [[শ্ৰেণী:আহোম ৰাজ্য]] glz7es1kw09eapsk42yphuhov66k0ux 646615 646614 2026-10-22T20:07:35Z Ananya Taye 28065 /* হাবুঙৰ ইতিহাস */ 646615 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = হাবুং |official_name = হাবুং প্ৰদেশ |image= |native_name_lang = |settlement_type = [[কামৰূপ ৰাজ্য|কামৰূপ]] তথা [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] পৌৰাণিক প্ৰদেশ তথা [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ এখন [[মু'ঙ]] (প্ৰদেশ) |type = | subdivision_type = Country | subdivision_name = India | image_skyline = [[File:Map of Habung Region.jpg|300px]] | imagesize = | image_alt = | image_caption = ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চল | pushpin_map = India Assam | pushpin_label_position = right | motto = | established_title = | established_date= | area_footnotes = | population = | footnotes = |leader_title=হাবুঙাধিপতি|leader_name=বৃহৎপাত্ৰ বা বৰপাত্ৰ<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref><ref> সুকুমাৰ মহন্তৰ ঘৰত পোৱা অসম বুৰঞ্জী, ২৫ পৃষ্ঠাত আছে-"সেই সময়ত ৰজা দাই ধৰিলে, বোলে-'চুটিয়া মাৰি ভূঞা বিলাকক মাৰি-কাটি বুপা ৰজায়ে ময়েহে ৰাজ্য লৈছো। বামুণে যে ৰজা‌ হয় চুটিয়াৰ বৰপাত্ৰকনো কিহলৈ থৈছোঁ?' এহি বুলি বৰপাত্ৰক মাৰিলে, বামুণকো ‌মাৰিব চালে, সপুত্ৰবান্ধৱে বেহাৰলৈ পলাই গেʼল। "</ref><ref>Bhuyan, S.K, "Deodhai Assam Buranji",p.16, "চুতীয়াৰ বৰাবুৰুকৰ লেখা,-তকতৰু ১, কইতৰা ১,‌চুলুকি চেতিয়া‌ ১, বৰপাত্ৰ ১।"</ref>|leader_title1=[[ছাও চেং-লুঙ]]|leader_name1=কন-চেং}} '''হাবুং''' ({{lang-aho| 𑜉𑜢𑜤𑜂𑜫: 𑜑𑜡;𑜈𑜤𑜂𑜫}},{{lang-en|Habung}}) [[কামৰূপ ৰাজ্য|পৌৰাণিক কামৰূপৰ]] আৰু [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] এটা বৃহৎ অঞ্চল আৰু পাছলৈ [[আহোম ৰাজ্য|আহোম ৰাজ্যৰ]] এক [[মু'ঙ]] (প্ৰদেশ) আছিল৷ হাবুং প্ৰদেশ বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ জিলাৰ ঢকুৱাখনাত অৱস্থিত আছিল য'ত চুতীয়া ৰজা‌ সকলে হাবুঙীয়া ব্ৰাহ্মণ সকলক ভূমি‌ দান কৰিছিল।<ref>{{Cite journal|last=Neog|first=Maheswar|title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries|date=1977|journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute|volume=58/59|pages=818|jstor=41691751|issn=0378-1143|quote= Habunga province (the Subansiri region of the present-day North Lakhimpur district)}}</ref> ৱেড(১৮০০)-ৰ মতে, [[সোৱণশিৰি নদী]] আৰু [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ মিলন হোৱা অঞ্চলতো হাবুঙৰ অন্তগৰ্ত আছিল।<ref>Wade, J.P, ''An Account of Assam: Rivers of Assam'',p.16.</ref> তেখেতৰ মতে হাবুং প্ৰদেশৰ পশ্চিমত গজলুং প্ৰদেশ আছিল আৰু এই গজলুঙৰ মাজেদি দিক্ৰং, পিচলা, ইত্যাদি নৈ বৈ গৈছিল। ১৯০০ দশকৰ শেষৰ ফালে কেইজনমান টাই-আহোম লোকে ধেমাজিৰ এটা অঞ্চলক হাবুং বুলি দাবী কৰি তাত চুকাফাৰ স্মৃতিত এখন শাল নিৰ্মাণ কৰে।<ref>...capital city of the Ahom swargadeos, Habung, was identified and claimed to be in Dhemaji...{{harvcol|শইকীয়া, য়াস্মিন|২০০৪}}</ref><ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=In the Meadows of Gold: Telling Tales of the Swargadeos at the Crossroads of Assam |year=1997 |publisher=Spectrum Publications |location=Guwahati |page=188 |quote=An important city within the Chutia domain. The exact location of Habung remains a controversy. Recently, on one of my field trips to Dhemaji, in the Lakhimpur district, I visited Borajaha Sapari, which since 1990 has been identified as Habung. The Ahom Land Demand Movement claims this spot as their future capital.}}</ref> তামৰ ফলিৰ তথ্য অনুসৰি, হাবুং (Ha-Vrnga Visaya) আছিল এখন প্ৰদেশ য'ত ব্ৰাহ্মণসকলক দশম শতিকাত কামৰূপৰ [[পাল ৰাজবংশ]]ৰ ৰত্নপালে স্থাপন কৰিছিল।<ref name="habung">"Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the ''Ha-Vrnga Visaya'' where a Brahmin was given land by King Ratnapala. (c 10th century) {{harvcol|Guha|1983|p=33f}}</ref> কামৰূপৰ পতনৰ পাছত হাবুং [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত হয় আৰু এই অঞ্চলত বৃহৎপাত্ৰ নামৰ এজনক শাসন কৰিবলৈ ৰখা হয়।<ref>Habung was a Chutiya dependency; that still earlier it was an autonomous principality of Brahmins; and that the latter's origins could be traced back to a circa 10th-century copper-plate and grant issued by king Ratnapala {{harvcol|Guha|1984|p=73}}</ref><ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref> টাই-আহোম ভাষাত লিখা সাচিপটিয়া দীন-বুৰঞ্জী, ম' চাংবুন বুৰঞ্জী আৰু একাংশ ইতিহাসবিদৰ মতে চৰাইদেওত প্ৰথম স্থায়ী ৰাজধানী স্থাপন কৰা‌ আগতে এই ঠাই ৩ বছৰৰ বাবে [[চুকাফা]]ৰ অস্থায়ী বসতি স্থল আছিল।<ref name="সৰ্বানন্দ">{{cite book | title=ইতিহাসে সোঁৱৰা ছশটা বছৰ | publisher=বনলতা | author=ৰাজকুমাৰ, সৰ্বানন্দ | year=২০১৭ | location=গুৱাহাটী | pages=২৭৪}}</ref><ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref><ref name="Capital">{{cite journal | url= | title=Background of the Capital cities of the Ahoms | author=Buragohain, Luhit | journal=International Journal of creative research thoughts | year=2020 | month=April | volume=8 | issue=4 | pages=2357-2361}}</ref> বানপানী হোৱাৰ ফলত চুকাফা আৰু লগত অহা লোক সকল পুনৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণ পাৰলৈ ঘূৰি যায়।<ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref> চুতীয়া ৰাজ্য জয় কৰাৰ পাছত লাকনি খুতছান (১৫২৫ খ্ৰীষ্টাব্দত) [[চুহুংমুং]]এ চাওচেং কুঙৰিন (ধনুধৰিয়া গোহাঁই)‌ কনচেঙক থাওমৌঙ মৌঙ-তেও (ভটিয়লীয়া গোহাঁই) হিচাপে নিযুক্তি দি হাবুংত ৰাখে।<ref>...In lakni Khutshan (ie., in 1526 A.D.), the heavenly king created Klangsheng of Dhanudharia family, Bhatialia Gohain and stationed him at Habung...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref><ref>Edward Gait, The History of Assam, p.90, "In 1525, Suhungmung proceeded in person to Dihing, and appointed officers to administer the frontier provinces of Habung, Dihing and Banlung."</ref> ==হাবুং নামৰ উৎপত্তি== হাবুং শব্দটো মূলতঃ বড়ো-কছাৰী মূলীয় ভাষাৰ বুলি জনা যায়<ref>S.Endle, The Kacharis, p. 88, Habung-iya, perhaps from Ha earth, Bung for Su-bung men ; hence ha-bung-iya, autochthones</ref>। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে "মাটিৰে ভৰা ঠাই" অৰ্থাৎ "নদীৰ পানীয়ে খহাই অনা পলস জমা হৈ সৃষ্টী হোৱা ভূমি। " "হা" মানে হৈছে "মাটি" (যেনে হাছাও, হাজং, হালালি, ইত্যাদি) আৰু "বুঙ" মানে হৈছে ভৰি পৰা।<ref>[https://archive.org/stream/LSIV0-V11/LSI-V3-2#page/n15/mode/2up As per the Linguistic Survey of India(Volume 3-2, p. 7), ''Ha'' means Land and ''Bung'' means Fill in standard Bodo language.]</ref> পি.আৰ.টি গৰ্ডনৰ মত অনুসৰি পৌৰাণিক মৰাণ ভাষাত "হাবুঙ"ৰ অৰ্থ হৈছে "মানুহৰ বাসতি/চাপৰি"।<ref>{{Cite web |title=PRT Gurdon, The Morans, p.43 In Moran language Habung meant ''Men/Settlement'' |url=http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/Gurdon-1904.pdf |access-date=2020-04-29 |archivedate=2021-02-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210228230129/http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/Gurdon-1904.pdf |deadurl=yes }}</ref> ইতিহাসবিধ চিড্নি এণ্ডেলৰ "ডা কচাৰী" নামৰ কিতাপখনত উল্লেখ কৰা মতে বুৰঞ্জীত মৰাণসকলক হাবুঙীয়া বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল যাৰ অৰ্থ আছিল "ভূমিৰ থলগিৰি"। এখেতৰ মতে হাবুঙ শব্দটো প্ৰকৃততে "হা" (মাটি)-"চুবুঙ" (মানুহ)ৰ পৰা উৎপত্তি হৈছিল।<ref>[https://archive.org/details/kacharis009491mbp/page/n136/mode/1up S.Endle, The Kacharis, p. 88, ''Habung-iya, perhaps from Ha earth, Bung for Su-bung men; hence ha-bung-iya, autochthones'']</ref> হাবুঙৰ ওচৰতে খুবুং নামৰ অন্য এক অঞ্চল এতিয়াও দেখা পোৱা যায়। কামৰূপৰ ৰজা ৰত্নপালৰ তামৰ ফলিত হাব্ৰং বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>" Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the ''Ha-Vrnga Visaya'' where a Brahmin was given land by King Ratnapala. (c 10th century) {{harvcol|Guha|1983|p=33}}</ref> ১৪২৮ চনৰ চুতীয়া ফলিত শ্ৰী বৃহৎ পাত্ৰক "হাবুঙাধিপতি" (হাবুঙৰ অধিকাৰী) বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>[https://www.jstor.org/stable/41691751?seq=5#metadata_info_tab_contents Neog, Maheswar,''Light on a ruling dynasty of Arunachal Pradesh'',p.819]</ref><ref>" Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the ''Ha-Vrnga Visaya'' where a Brahmin was given land by King Ratnapala. (c 10th century) {{harvcol|Guha|1983|p=33}}</ref> ==হাবুঙৰ ইতিহাস== ===কামৰূপ আৰু চুতীয়া শাসনকাল=== দশম শতিকাৰ [[কামৰূপ ৰাজ্য|পাল বংশ]]ৰ ৰজা [[ৰত্নপাল]]ৰ সৰাতবাৰী তাম্ৰশাসনত ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়'' (Havvaṅga-vishaya) নামৰ এখন প্ৰদেশৰ উল্লেখ পোৱা যায়, য'ত ব্ৰাহ্মণসকলক ভূমিদান কৰা হৈছিল। পূৰ্বৰ কিছুমান গৱেষণাত প্ৰদেশখনৰ নাম ''হাব্ৰঙ্গ'' (Havrnga), ''হাৱ্ৰঙ্গ'' (Havranga) বা ''হ-বৃঙ্গ'' (Ha-Vrnga) ৰূপেও পঢ়া হৈছিল। কেইগৰাকীমান ইতিহাসবিদে এই প্ৰদেশখনক ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চলৰ সৈতে একে বুলি চিনাক্ত কৰিছে। অমলেন্দু গুহৰ মতে, চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনলৈ যোৱাৰ পূৰ্বে হাবুং ব্ৰাহ্মণসকলৰ দ্বাৰা পৰিচালিত এখন স্বায়ত্তশাসিত ক্ষুদ্ৰ ৰাজ্য আছিল, যাৰ উৎপত্তি ৰত্নপালৰ দশম শতিকাৰ ভূমিদানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আছিল।<ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=Pre-Ahom Roots and the Medieval State in Assam: A Reply |journal=Social Scientist |year=1984 |volume=12 |issue=6 |page=73 |doi=10.2307/3517005 |jstor=3517005}}</ref><ref name="Sircar-Havvanga">{{cite journal |last=Sircar |first=D. C. |title=Three Copper-Plate Grants from Assam |journal=Epigraphia Indica |volume=40 |year=1986 |publisher=Archaeological Survey of India |url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d4/Epigraphia_Indica_Vol_40_No._2_July_1973.pdf}}</ref> ইতিহাসবিদ পি. চি. চৌধুৰীয়ে ৰত্নপালৰ সৰাতবাৰী তাম্ৰশাসনত উল্লেখিত ভূমিৰ ভৌগোলিক সীমাৰ ভিত্তিত ''হাৱ্ৰঙ্গ-বিষয়''ক হাবুঙৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছিল। তেওঁৰ ব্যাখ্যা অনুসৰি, ভূমিদান কৰা অঞ্চলটোৰ দক্ষিণ সীমা আছিল ''দিব্বৈশা'' (Divvaiśā বা Dibbaisa) নদী আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম সীমাত ''সৈচা'' (Saicha) নামৰ আন এখন নদীৰ উল্লেখ আছিল। তেওঁ এই ''সৈচা''ক বৰ্তমানৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ চেঁচা নদীৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছিল। ইয়াৰ ভিত্তিত চৌধুৰীয়ে ''হাৱ্ৰঙ্গ-বিষয়''ক সোৱণশিৰি নদীৰ পূবফালে অৱস্থিত হাবুং অঞ্চল, অৰ্থাৎ মোটামুটিভাৱে বৰ্তমানৰ [[ঢকুৱাখনা]] অঞ্চলৰ সৈতে একে বুলি গণ্য কৰিছিল।<ref>[https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/67151/11/11_chapter%203.pdf ''The mention of Dibbaisa river forming southern boundary and Saica the south-western boundary led P.C. Choudhury to identify the Havranga visaya with Habung country lying to east of the river Suvansiri during the 10th-11th century A.D. Habung, comprising present Dhakuakhana region was for centuries a centre of Aryan culture.'']</ref> অৱশ্যে শিলালিপিবিদ ডি. চি. চৰকাৰে সৰাতবাৰী তাম্ৰশাসনৰ পুনৰ সম্পাদনাত চৌধুৰীৰ এই সীমা-নিৰ্ধাৰণক প্ৰশ্ন কৰিছিল। চৰকাৰে প্ৰদেশখনৰ নাম ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়'' (Havvaṅga-vishaya) বুলি পঢ়িছিল আৰু চৌধুৰীয়ে ''সৈচা'' নদীৰ উল্লেখ থকা বুলি কৰা ব্যাখ্যাক ভিত্তিহীন প্ৰস্তাৱসমূহৰ অন্যতম বুলি অভিহিত কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, তাম্ৰশাসনৰ সংশ্লিষ্ট শব্দটো ''Saicha'' নহয়, বৰং ''s-aiva'' (''sā eva'', অৰ্থাৎ 'সেই একেখন') আছিল, যিয়ে পূৰ্বতে উল্লেখ কৰা ''দিব্বৈশা'' নদীখনকে বুজাইছিল। চৰকাৰে লগতে উল্লেখ কৰিছিল যে বলবৰ্মনৰ উলুবাৰী তাম্ৰশাসনতো ''দিব্বৈশা'' নামৰ এখন নদী বা জানৰ উল্লেখ আছে। কিন্তু সেই তাম্ৰশাসনত দান কৰা ভূমি ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ ''উত্তৰকূল'' বিভাগৰ ''মঞ্জয়-বিষয়''ৰ অন্তৰ্গত ''দিক্কুৰ''ত অৱস্থিত আছিল। সেয়েহে সেই অঞ্চল ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়''ৰ পৰা পৃথক আছিল।<ref name="Sircar-Havvanga"/>{{rp|64–69}}<ref>{{citation |last=Sircar |first=D. C. |contribution=Pragjyotisha-Kamarupa |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=1 |year=1990 |publisher=Publication Board, Assam |location=Guwahati |pages=71–74}}</ref> [[File:Dhirnarayan copperplate inscription of 1522.png|thumb|১৫২২ চনৰ চুতীয়া ৰজাই কৰা ঐতিহাসিক হাবুঙত (বৰ্তমানৰ‌ ঢকুৱাখনা) কৰা ভূমি দানৰ তামৰ ফলি।]] ১২০০ শতিকাত কামৰূপ বিভক্ত হোৱাৰ ফলত হাবুং চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনলৈ আহে। ৰত্নধ্বজপালে দদায়েক স্বেতগিৰিৰ ৰজা ভদ্ৰশেনৰ পৰা ধেমাজি অঞ্চল দখল কৰি হাবুঙৰ দক্ষিণৰ ৰতনপুৰত ৰাজধানী স্থাপন কৰে।<ref>Habung was a Chutiya dependency; that still earlier it was an autonomous principality of Brahmins; and that the latter's origins could be traced back to a circa 10th-century copper-plate and grant issued by king Ratnapala {{harvcol|Guha|1984|p=73}}</ref> একে সময়চোৱাতে পাটকাই পৰ্বতৰ পুৰ্বৰ পৰা অহা টাই-আহোমসকলে অভয়পুৰত (শিৱসাগৰৰ অঞ্চল) বানপানী হোৱাৰ ফলত হাবুঙত খেতি কৰিবলৈ লয়। কিন্তু ৪ বছৰ থাকি পুনৰ বানপানী হোৱাৰ ফলত শিৱসাগৰৰ লিগিৰী গাঁৱলৈ (চনটক) উভতি যায় য'ত বৰাহী চুতীয়াসকলক লগ পায়। উল্লেখযোগ্য যে চুকাফাই বানপানী হোৱাৰ বাবে এৰি যোৱা তিপাম (কানগং নামৰ এজন), নামৰূপ (খুণতাং নামৰ এজন) বা লিগিৰী গাঁৱ (তাখোনলাক নামৰ এজন) লেখীয়া ঠাইৰ দৰে অভয়াপুৰ আৰু হাবুং অঞ্চলত কোনো লোকক ৰাখি যোৱা নাছিল।<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n50/mode/1up‌ Barua, G.C.''Ahom Buranji'',p.46.]</ref> ফলত সেই সময়ত হাবুং প্ৰদেশৰ ভূমি আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত হোৱা নাছিল। ইয়াৰ পাছত হাবুঙৰ উল্লেখ ১৪ শতিকাত পোৱা যায়। চুতীয়া ৰজা সত্যনাৰায়ণে ১৩৯২ খ্ৰীষ্টাব্দত (১৩১৪ শক) ঢকুৱাখনাৰ ধেনুখনাত নাৰায়ণ দ্বিজ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণক ৬০০ পুটি ভূমি দান কৰিছিল। স্বৰ্ণলতা বৰুৱাৰ মতে, এই ভূমি হাবুং অঞ্চলৰ অন্তৰ্গত আছিল, য'ত কেইবাটাও ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালক সংস্থাপন কৰা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|pp=38–39}}</ref> সেই সময়ত আহোম ৰাজকোঁৱৰ [[চুদাংফা]]ও হাবুঙত তেওঁক প্ৰতিপালন কৰা ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালটোৰ সৈতে বাস কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=225}}</ref> মৃত্যু দণ্ডৰ পৰা প্ৰাণ ৰক্ষা কৰিবলৈ আহোম ৰজা থিয়াও খামতিৰ ৰাণীয়ে দিহিং(পূৰ্বতে দিহিং বোকাখাটৰ মহোৰামুখত পৰিছিল) পাৰ হৈ আহি চুতীয়া ৰাজ্যৰ হাবুঙত আশ্ৰয় লৈছিল। নাওবৈচা ফুকনৰ বুৰঞ্জীৰ মতে হাবুঙত ব্ৰাহ্মণ এজনে তেখেতক প্ৰশ্ন কৰোঁতে তেখেতে নিজকে অসম(আহোম)‌‌‌‌‌ ৰাজ্যৰ ৰাণী বুলি চিনাকি দিছিল। পাছলৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰে গৰুৰ বেপাৰ কৰিবলৈ যোৱা লোক এজনে ৰাণীগৰাকীৰ পুত্ৰৰ কথা গম আৰু ফলত গোহাঁই সকলে ল'ৰা জনক নিজ ৰাজ্য লৈ লয় আনি ৰজা পাতে।<ref>Barua, G.C.,"Ahom Buranji, p.49</ref><ref> Bhuyan, S.K.,"Satsari Buranji, p.51</ref> ইয়াৰ পাছত হাবুঙৰ উল্লেখ ১৪২৮ চনত চুতীয়া ৰজা‌ ধৰ্মনাৰায়ণৰ পুত্ৰ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ শদিয়াত উদ্ধাৰ হোৱা তামৰ ফলিত পোৱা যায়। এই তাম্ৰশাসনখন শদিয়াৰ চাপাখোৱাত উদ্ধাৰ হৈছিল। ফলিখনত ''শ্ৰী বৃহৎপাত্ৰ''ক ''হাবুঙাধিপতি'' অৰ্থাৎ হাবুঙৰ অধিপতি হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াত ৰজাৰ আদেশ অনুসৰি পুৰন্দৰ বিপ্ৰক ৪০০ পুটি ভূমি দান কৰাৰ বিৱৰণ আছে। ফলিখনৰ লেখক বা লিপিকাৰ আছিল স্বৰ্ণকাৰ কৃষ্ণ সাধু।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|p=585}}</ref> ফলিৰ অংশ : {{Quote|text="পুৰন্দৰায় ৱিপ্ৰায় ভুপুটীনাং চতুঃশতম্। <br /> নৃপাদেশাৎ সমাগত্য দাদদী-শাসনং দদৌ॥ হাবুঙ্গাধিপতিঃ সোহপি ষষ্ঠিসংখ্যান্ দ্বিজানপি॥"}} ইয়াৰ বাহিৰেও প্ৰায় ৬খন চুতীয়া ৰজাৰ তামৰ ফলি (১৩৯২-১৫২২ মাজৰ) হাবুং অঞ্চলত পোৱা গৈছে। চুতীয়া সকলৰ মাজত আজিও হাবুঙৰ উল্লেখ থকা নিচুকনি গীত শুনিবলৈ পোৱা যায়। উদাহৰণ : {{Quote|text="হালিকি এই বাপেৰ ক'লৈ গ'ল,<br /> হাবুঙীয়া বুঢ়াৰ লগত কাঁহ কোবাই গ'ল। <br /> ....<br /> হাবুঙীয়া বাঢ়ৈয়ে চ'ৰানাও সাজে<br /> কুৰুলাৰ কেৰুহেন উৰো উৰো কৰে,<br /> উৰিব নোৱাৰিহে সাগৰতে পৰে; "}} ১৫১২ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোম ৰজা [[চুহুংমুং]]এ ৰাজ্য বিস্তাৰৰ নীতি অনুসৰণ কৰি ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ হাবুং প্ৰদেশৰ পশ্চিম অংশত অৱস্থিত পানবাৰী অঞ্চল চুতীয়া ৰাজ্যৰ পৰা দখল কৰে। ইয়াৰ পূৰ্বে অঞ্চলটো চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনত আছিল আৰু হাবুঙৰ অধিপতি বৃহৎপাত্ৰ বা বৰপাত্ৰই শাসন কৰিছিল। এই অভিযানৰ প্ৰতিক্ৰিয়াস্বৰূপে ১৫১৩ চনত চুতীয়া ৰজা [[ধীৰনাৰায়ণ]]ে স্থলসেনা আৰু নৌবাহিনী লৈ আহোম ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি [[দিখৌ নদী|দিখৌমুখ]]ত উপস্থিত হয়। অৱশ্যে এই অভিযানত চুতীয়াসকল সফল নহ'ল।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|p=128}}</ref><ref>Deodhai Buranji, p. 16, "লাঙ্কি ৰাইচিঙা(১৫১২) শকত ৰজাদেও হাবুঙৰ পানবাৰী ললেগৈ। লাঙ্কি মুংমুত শকত চুতীয়া ৰজা ধীৰনাৰায়ণে আহি দিখৌ মুখত পছলাৰে গড় বান্ধি ৰʼলহি।"</ref> ১৫২০ খ্ৰীষ্টাব্দত চুতীয়াসকলে পুনৰ আহোম ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি মুঙখ্ৰাঙৰ আহোম দুৰ্গত আঘাত হানে। এই সংঘৰ্ষত দুৰ্গৰ আহোম সেনাধ্যক্ষ নিহত হয় আৰু তাত থকা আহোম সৈন্যবাহিনী পলায়ন কৰে। ফলত চুতীয়াসকলে কিছু সময়ৰ বাবে নামদাং আৰু মুঙখ্ৰাং পৰ্যন্ত হেৰুৱা অঞ্চলসমূহ পুনৰ নিজৰ অধীনলৈ আনিবলৈ সক্ষম হয়।<ref>{{cite book |last=Gait |first=Edward |title=A History of Assam |page=84 |url=https://archive.org/details/ahistoryassam01gaitgoog/page/n107/mode/1up |quote=The Chutias made no effort to regain their lost territory until 1520, when they attacked the Ahom fort at Mungkhrang. The Ahom commander was killed in a sortie and the garrison fled; and for a time the Chutias once more ruled this tract of country.}}</ref> ১৫২২ খ্ৰীষ্টাব্দত কোঁৱৰগাঁৱত জাৰি কৰা ধীৰনাৰায়ণৰ তাম্ৰশাসনখন ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চলত চুতীয়া ৰজাই কৰা শেষৰটো লিপিবদ্ধ ভূমিদান। ১৫২৩ খ্ৰীষ্টাব্দত চুতীয়া-আহোম সংঘৰ্ষৰ পিছত চুহুংমুঙে হাবুং অঞ্চল পুনৰ দখল কৰি আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|pp=41–42}}</ref> ঢকোৱাখনাৰ(হাবুং) কোঁৱৰগাঁৱত উদ্ধাৰ হোৱা এই ফলিৰ মতে ১৫২২ চনত শদিয়াৰ অধিপতি বিষ্ণু বংশৰ শ্ৰী ধীৰনাৰায়ণে প্ৰচণ্ড দুৰ্দণ্ড বাহুৰে সকলোকে পৰাজিত কৰি ৰাজ্যশ্ৰী লাভ কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|pp=590}}</ref> ইয়াৰ পাছতে চুতীয়া ৰাজ্য নীতিপালৰ হাতলৈ যায়। নীতিপালৰ দুৰ্বল শাসনৰ সুযোগ লৈ চুহুংমুঙে পুনৰ চুতীয়া ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰে। ডিব্ৰুমুখৰ যুদ্ধত চুতীয়াৰ নেতৃত্বত থকা কাচিতৰাৰ লগতে বৰপাত্ৰ (হাবুঙাধিপতি) উল্লখ আছে।<ref>[http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/parallele_ahom-assamais2-2.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200728195005/http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/parallele_ahom-assamais2-2.pdf |date=2020-07-28 }} ''The chiefs of the Chutiyas were Toktoru, Koitara, Chuluki Chetiya and Borpatro.''</ref> ===আহোম ৰাজত্ব কাল=== [[File:Habung2.jpg|thumb|250px|চুকাফাৰ স্মৃতিত নৱনিৰ্মিত উপাসনা গৃহ। ]] বুৰঞ্জীৰ অনুসৰি অভয়াপুৰৰ পৰা দিহিং<ref>Bhuyan, S.K., ''Satsari Assam Buranji'', p.47</ref> আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ<ref>Barua, G.C, ''Ahom Buranji'',p.46</ref> নৈয়েদি ভটিয়াই আহি‌ চুকাফাই হাবুঙত প্ৰৱেশ কৰিছিল। উল্লেখযোগ্য যে সেই সময়ত দিহিং নৈ শিৱসাগৰ জিলাৰ মাজেদি বৈ গৈছিল<ref>Sarma, Jogendranath, ''Change of river channel and bank erosion of the burhi dihing river (Assam), assessed using remote sensing data and gis'',"But about 250 years ago the Dihing (present Burhi Dihing) flowed westerly through Sibsagar district to meet the Brahmaputra at the extreme western point of Majuli island, which is now nearly 200 km west of present Dihingmukh, i.e. the outfall of the Burhi Dihing"p.95</ref>। নৈখন দিচাং আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ সমান্তৰাল ভাবে তিপাম, নামৰূপ, বকতা আৰু চৰগুৱা কাষেদি বৈ‌ গৈ<ref>Sharma, J.N., ''A study on palaeochannels from satellite imagery in a part of Upper Assam'',p.77-79</ref> দক্ষিণ মাজুলী বা [[বোকাখাত]] অঞ্চলৰ মহুৰামুখত<ref>{{cite journal |last=Wilcox |first=R. |title=Memoir of a Survey of Asam and the Neighbouring Countries, Executed in 1825-6-7-8 |journal=Asiatic Researches |volume=17 |year=1832 |page=320 |url=https://brahmaputra.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/WilcoxSurveyAsam.pdf |quote=...the Dihing did not disembogue itself where it does now into the Brahmaputra, but turning to the south-east received the Disang, and Dikko, the Jazi, and Disai river, and was discharged into the great river near Makura. |access-date=2026-02-18 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ব্ৰক্ষ্মপুত্ৰত পৰিছিল<ref>Sharma, J.N.,''Origin and some geomorphological changes of Majuli Island of the Brahmaputra River in Assam, India''</ref>। গতিকে দিহিং আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰই দি ভটিয়াই গ'লে চুকাফাই সম্ভৱতঃ হাবুং প্ৰদেশৰ দক্ষিণ ঢকুৱাখনা বা সোৱণশিৰিৰ দক্ষিণ-পশ্চিমৰ লখিমপুৰ অঞ্চলত প্ৰৱেশ কৰিছিল। উল্লেখযোগ্য যে পাছলৈ বামুণী কোঁৱৰৰ মাককো দিহিং নৈয়ে ভটিয়াই আহোঁতে হাবুঙৰ শোৱণশিৰি নৈৰ দশিণৰ পানবাৰী অঞ্চলৰ ব্ৰাক্ষ্মণে আশ্ৰয় দিছিল। বৰ্তমানৰ আহোম গোষ্ঠীৰ একাংশ লোকে কিন্তু চুকাফাই প্ৰৱেশ কৰা হাবুং অঞ্চল ধেমাজিত আছিল বুলি দাবী কৰে।<ref>Dhemaji is more political and therefore somewhat more volatile than Patsako. Tai-Ahom activism was very visible there, so much so as the first capital city of the Ahom swargadeos, Habung, was identified and claimed to be in Dhemaji.{{harvcol|শইকীয়া, য়াস্মিন|২০০৪}}</ref> এই দাবী তেওঁ লোকে ধেমাজিৰ বৰ আজুহা গাঁৱৰ এজন আহোম পূজাৰী ঘৰত পোৱা টাই-আহোম ভাষাত লিখা সাঁচি পাতৰ পুৰণি লিপিৰ ভিত্তিৰ কৰে। কিন্তু এই লিপিৰ‌ কোনো চন তাৰিখ, শিৰোনামা বা লেখকৰ নাম পোৱা নাযায়।<ref>...One old Ahom manuscript without bearing any title, date and author's name was discovered by me on 1.5.1991 at Habung under Dhemaji district of Assam. It was discovered from the possession of the aged father of Chow Ratneswar Phukan of Bor Ajuha village, who belongs to a Mo-Sang-Bun (priestly) family. Some glimpses of Tai history can be found in, this manuscript written in Ahom language and Ahom script....{{harvcol|ঠানা, চুতাচানা|২০০৩}}</ref> অঞ্চলতোৰ গড়ৰ ওচৰতে এটা শ ধোঁৱা পুখুৰী আৰু এটা [[মৈদাম]] আছে যিটো [[আহোম|আহোমসকলৰ]] লগত অহা এজন পণ্ডিতৰ মৃত্যুত সজোৱা হৈছিল বুলি কোৱা হয়। এই তথ্যৰ সমূহৰ ভিত্তিতে লোক সকলে এই অঞ্চলতো‌ চুকাফাই এৰি থৈ যোৱা হাবুং হ'ব পাৰে বুলি ঠাৱৰ কৰে। হাবুঙত [[চাওলুং চুকাফা|চুকাফাই]] তিনি বছৰ অস্থায়ী ভাবে আছিল।<ref name="সৰ্বানন্দ"/><ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref> উল্লেখযোগ্য যে চুকাফাই বানপানী হোৱাৰ বাবে এৰি যোৱা তিপাম (কানগং নামৰ এজন), নামৰূপ (খুণতাং নামৰ এজন) বা লিগিৰী গাঁৱ (তাখোনলাক নামৰ এজন) লেখীয়া ঠাইৰ দৰে অভয়াপুৰ আৰু হাবুং অঞ্চলত কোনো লোকক ৰাখি যোৱা নাছিল।<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n50/mode/1up‌ Barua, G.C.''Ahom Buranji'',p.46.]</ref> আহোমৰ পূৰ্বপৰুষসকল চাওলুং [[চুকাফা]]ৰ সৈতে হাবুংলৈ আহি তাতে তিনি চন্দ্ৰ বৰ্ষ ক্ৰমে লাকনি দাপকেও, লাকনী ৰাইছেও আৰু লকনি মুঙপ্লাও থাকে।<ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref> চুকাফাই এৰি থৈ যোৱাৰ‌ পাছত ১৫১২ চনত আহোম ৰজা চুহুংমুঙে প্ৰথমবাৰৰ বাবে হাবুঙত প্ৰৱেশ কৰি পানবাৰী অঞ্চল দখল কৰে। আগতে বামুণীয়া কোঁৱৰক তূলি লোৱা বামুণ পৰিয়ালটোক নিজৰ লগত লয়। বামুণ জনক সোণৰ লগুণ উপহাৰ দি হাতী-ঘাহী অধিকাৰী পাতি নিজৰ লগত লয়। কিন্তু ১৫২০ত চুতীয়া ৰজা ধীৰনাৰায়ণে পুণৰ আক্ৰমণ কৰি এই‌ অঞ্চল নিজৰ অধীনলৈ আনি ব্ৰাহ্মণক মাটি দান কৰি তামৰ ফলিত খোদিত কৰিছিল।<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?seq=17#metadata_info_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 19, ''He first annexed Habung in 1512 and later also the rest of the Hinduised Chutia kingdom'']</ref> চুতীয়া ৰজাক ১৫২৪ চনত পৰাস্ত কৰি ১৫২৫ চনত চাওফা চুহুংমুঙে হাবুং ৰাজত্ব কৰিবলৈ ভটিয়লীয়া গোহাঁই (থাওমোঙ মোঙ-তিউ) পদ সৃষ্টি কৰিছিল আৰু ক্লাঙচেঙ নামৰ বিষয়া জনক দায়িত্ব দিছিল।<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p. 59</ref> ১৫২৭ খ্ৰীষ্টাব্দত চুহুংমুঙে [[বৰপাত্ৰগোহাঞি|বৰপাত্ৰগোহাঁই]] পদ সৃষ্টি কৰে আৰু পূৰ্বে ভটিয়লীয়া গোহাঁই হিচাপে নিযুক্ত ক্লাঙচেঙক ''চাও-চেং-লুং'' পদত অধিষ্ঠিত কৰে।<ref>{{harvcol|Guha|1983|p=20}}</ref><ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n66/mode/1up Gopal Chandra Barua, ''Ahom Buranji'', p. 61, Lakni Rungrao (1527).]</ref> ১৫৩১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ (লাকনি দাপপ্লাও) বুৰঞ্জীৰ বিৱৰণতো ক্লাঙচেঙক ''চাও-চেং-লুং'' হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n69/mode/1up Gopal Chandra Barua, ''Ahom Buranji'', p. 64.]</ref> অমলেন্দু গুহৰ মতে, ''বৰপাত্ৰগোহাঁই'' উপাধিটো সম্ভৱতঃ চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনৰ হাবুঙৰ স্থানীয় শাসক ''বৃহৎপাত্ৰ''ৰ উপাধিৰ পৰা গ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Guha|1983|p=20 |quote=It appears that the novel designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutiya king, had the title of Vrhat-Patra.}}</ref>{{efn|আহোম বুৰঞ্জীসমূহত চুতীয়া বিষয়া বৰপাত্ৰক ''পাতৰ-লুং'' (Pator-Lung) বুলিও উল্লেখ কৰা হৈছে। [[আহোম ভাষা]]ত ''লুং'' শব্দৰ অৰ্থ 'ডাঙৰ' বা 'মহান'। ডিব্ৰুগড়ত সংঘটিত চুতীয়া-আহোম যুদ্ধত এই বিষয়াজনে কাশিতৰাৰ সৈতে মিলি আহোম সেনাপতি ফ্ৰাচেনমুং [[বৰগোহাঞি]] আৰু কিংলুন [[বুঢ়াগোহাঞি]]ৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ কৰিছিল।<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p. 55.</ref><ref>Bhuyan, S. K., ''Deodhai Asam Buranji'', Chapter 31.</ref>}} চুক্লেংমুঙ(চুহুংমুঙৰ পুত্ৰ) ৰজাৰ দিনত হাবুঙৰ উল্লেখ পুনৰ পোৱা যায়। বুৰঞ্জীৰ অনুসৰি এই ৰজাৰ দিনত চুতীয়াৰ বৰপাত্ৰ এজনৰ সমৰ্থন পাই হাবুঙৰ ব্ৰাহ্মণ মুখিয়াল এজনে বিদ্ৰোহ কৰে। ফলত যুদ্ধ এখন হয় য'ত বৰপাত্ৰ জনৰ মৃত্যু হয় আৰু ব্ৰাহ্মণজন বেহাৰলৈ পলাই যায়<ref> সুকুমাৰ মহন্তৰ ঘৰত পোৱা অসম বুৰঞ্জী, ২৫ পৃষ্ঠাত আছে-"সেই সময়ত ৰজা দাই ধৰিলে, বোলে-'চুটিয়া মাৰি ভূঞা বিলাকক মাৰি-কাটি বুপা ৰজায়ে ময়েহে ৰাজ্য লৈছো। বামুণে যে ৰজা‌ হয় চুটিয়াৰ বৰপাত্ৰকনো কিহলৈ থৈছোঁ?' এহি বুলি বৰপাত্ৰক মাৰিলে, বামুণকো ‌মাৰিব চালে, সপুত্ৰবান্ধৱে বেহাৰলৈ পলাই গেʼল। " </ref>। এই বৰপাত্ৰ জন হয়টো পুৰণি চুতীয়া বৰপাত্ৰ ৰাজপৰিয়ালৰ লোক আছিল‌‌ আৰু তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছতে হয়টো "চাও-চেঙলুং" আৰু "বৰপাত্ৰ" উপাধি মিলি "বৰপাত্ৰগোঁহাই" হিচাপে জনাজাত হয়।<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref> ==বৰ্তমানৰ হাবুং== অসম চৰকাৰৰ সহযোগত হাবুঙৰ টাই ভেটিত থকা মৈদাম, পুখুৰী আৰু গড়সমূহ সংৰক্ষণ কৰি ৰু'এন চাও ছেঙ (পৰম্পৰাগত দেউশাল) স্থাপন কৰে। ১৯৯০ চনৰ ১৭ জুন তাৰিখে স্থানীয় ফুৰালুং সংঘ আৰু সেইসময়ৰ [[ধেমাজি জিলা]]ৰ অতিৰিক্ত উপায়ুক্ত নগেন হাজৰিকাৰ সহযোগত [[আহোম ধৰ্ম|আহোম ধৰ্মৰ]] নিয়ম অনুসৰি [[আহোম|আহোমসকলৰ]] পূজা কৰা গৃহ ''হলুং হ'ফি'' মন্দিৰৰ নিৰ্মাণৰ কাৰণে আধাৰশিলা স্থাপন কৰে। পাছত ৯জন শুভাকাংক্ষীৰ দ্বাৰা ৮টা খুটা প্ৰদান কৰা হয় যাৰ ফলত স্থায়ী ভাবে হ'ফিটো নিৰ্মাণ কৰি উলিওৱা হৈছিল। সেই ঠাইৰ ঐতিহ্য ৰক্ষা কৰি পৰম্পৰাগত ফুৰালুংবানফি ধৰ্মৰ নীতিনিয়মতে টাই ভেটিৰ ভিতৰত থকা হফি টোত ম'-লুং টাই-পণ্ডিতসকলে আৰু বিশেষকৈ স্থানীয় ম'-চাম পণ্ডিতসকল আৰু স্থানীয় পঞ ফুৰালুং সংঘৰ সদস্যসকলে টাই-আহোম ভাষাতে সেৱা অৰ্চনা কৰে। মন্দিৰত সেৱা আগবঢ়োৱাৰ সময়ত বিশেষ দুটামান প্ৰাচীন টাই নিয়ম পালন কৰিব লাগে। তাই-চি পৰম্পৰা কৰাটো বাধ্যতামূলক আৰু তাত কক বান ফাই (চাকি জ্বলোৱা), আই চিংলাও গোৱা আদি নিয়ম কৰা হয়, তালৈ কাই অৰ্থাত কুকুৰা নিয়ম মতে নিয়া হয়। তালৈ যাওঁতে নিয়ম অনুসৰি বিভিন্ন ৰঙৰ কুকুৰা, লাও বা সাজপানী নিয়াৰ উপৰিও বানফাই অৰ্থাৎ চাকি নিব লাগে। সন্তানৰ আশাত বগা মতা কুকুৰা দিব লাগে, অসুখ বা বিপদৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ কলা মতা কুকুৰা দিয়া হয় আৰু অইন বিশেষ মনোকামনা নাথাকিলে যিকোনো ৰঙৰ বা পখৰা মতা বা মাইকী কুকুৰা তাই-চি নিয়ম কৰা হয়। হাবুংলৈ তৎক্ষণাত যাব যদি কোনো ব্যক্তিয়ে নোৱাৰে তেতিয়া "মু-বাই তাম-বাই" নামৰ পৰম্পৰাৰে টোপোলা এটা বান্ধি কুকুৰা আগ বঢ়াই ৰখাৰ নিয়ম আছে।{{cn}} এই অঞ্চলৰ ঐতিহ্য ৰক্ষাৰ্থে [[অসম]] চৰকাৰে পুনঃনিৰ্মাণৰ বাবে যথেষ্ট ৰাজ পুঁজি প্ৰদান কৰে। ২০১৭ চনত তেতিয়াৰ অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]]দেৱে নতুনকৈ নিৰ্মাণ কৰা হ-ফিত উদযাপিত [[মে-দাম-মে-ফি]] অনুষ্ঠানত উপস্থিত হৈ হাবুঙক পৰ্যটনৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি তুলিবলৈ ২ কোটি টকা প্ৰদানৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news|url=https://m.timesofindia.com/city/guwahati/assam-government-to-preserve-seat-of-ahom-legacy-in-habung/articleshow/56902877.cms|title=Assam government to preserve seat of Ahom legacy in Habung}}</ref> [[File:Habung Ho-Phi Foundation Taking.jpg|thumb|right|হাবুঙত চুকাফাৰ স্মৃতিত নৱনিৰ্মিত মন্দিৰ]] ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist|30em}} ==উৎস প্ৰসংগ== {{refbegin}} * {{cite book |last=বৰুৱা |first=গোলাপ চন্দ্ৰ|date=১৯৩০ |title=আহোম বুৰঞ্জী |chapter=ষষ্ঠ অধ্যায়: খুনলুং খুনলাই, উপ-অধ্যায়:চ্যুকাফা, পৃষ্ঠা:৪৪ - ৪৭|publisher= বেপ্টিষ্ট মিছন প্ৰেছ, কলকাতা|language=[[টাই আহোম ভাষা]], [[ইংৰাজী]]}} * {{Cite book |last= ঠানা |first=চুতেচানা |title=Texts and Contexts in Southeast Asia |publisher=ঐতিহাসিক গৱেষণা কেন্দ্ৰ, মিচিগান বিশ্ববিদ্যালয়|year=২০০৩ |language=[[ইংৰাজী]]}} * {{cite book |last= শইকীয়া|first= য়াস্মিন|date=২০০৪|title=Fragmented Memories Struggling to be Tai-Ahom in India|publisher=ডিউক বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকাশন|isbn= 9780822386162, 082238616X|chapter= |page= ২৮ |url=https://www.google.co.in/books/edition/Fragmented_Memories/WfSmsuO6QugC?hl=en।|year=১৯ অক্টোবৰ, ২০০৪ |language=[[ইংৰাজী]]}} * {{Cite news|last=কংকন কলিতা|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/second-ahom-capital-habung-to-be-tourist-hotspot-cm-himanta-biswa-sarma/articleshow/89256437.cms|title=second ahom capital habung to be tourist-hotspot cm himanta biswa sarma|agency=টাইমছ অফ ইণ্ডিয়া|language=ইংৰাজী}} * {{cite book |last=Meena |first=R P|date=২০২০ |title=APSC Assam Current Affairs Yearbook 2020 |publisher= New Era Publishing House|language=[[ইংৰাজী ভাষা]]}} * {{citation |last=Guha |first=Amalendu |year=1983 |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |pages=3–34 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963 |url=https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/bitstream/123456789/3259/1/OP_64_The_ahom_political_system.pdf }} * {{citation |last=Guha |first=Amalendu |year=1984 |title=Pre-Ahom Roots and the Medieval State in Assam: A Reply |journal=Social Scientist |volume=12 |issue=6 |pages=70–77 |doi=10.2307/3517005 |jstor=3517005 }} * {{citation |last=Baruah |first=Swarnalata |year=2007 |title=Chutia Jatir Buranji |url=https://archive.org/details/chutiaburanji/mode/2up }} * {{citation |last=Baruah |first=S. L. |year=1986 |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal }} * {{citation |last=Sircar |first=D. C. |year=1986 |title=Three Copper-Plate Grants from Assam |journal=Epigraphia Indica |volume=40 |publisher=Archaeological Survey of India |url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d4/Epigraphia_Indica_Vol_40_No._2_July_1973.pdf }} * {{citation |last=Phukan |first=J. N. |year=1992 |contribution=The Tai-Ahom Power in Assam |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |pages=49–60 |publisher=Assam Publication Board |place=Guwahati }} * {{citation |last=Gait |first=Edward |year=1963 |title=A History of Assam |publisher=Thacker, Spink |url=https://books.google.com/books?id=1IpAAAAAMAAJ }} {{refend}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ পুৰাতাত্বিক স্থান]] [[শ্ৰেণী:চুতীয়া ৰাজ্য]] [[শ্ৰেণী:আহোম ৰাজ্য]] skot7qzl3co2a1jfnrr0udgv7qab5k8 646616 646615 2026-10-22T20:08:05Z Ananya Taye 28065 646616 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = হাবুং |official_name = হাবুং প্ৰদেশ |image= |native_name_lang = |settlement_type = [[কামৰূপ ৰাজ্য|কামৰূপ]] তথা [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] পৌৰাণিক প্ৰদেশ তথা [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ এখন [[মু'ঙ]] (প্ৰদেশ) |type = | subdivision_type = Country | subdivision_name = India | image_skyline = [[File:Map of Habung Region.jpg|300px]] | imagesize = | image_alt = | image_caption = ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চল | pushpin_map = India Assam | pushpin_label_position = right | motto = | established_title = | established_date= | area_footnotes = | population = | footnotes = |leader_title=হাবুঙাধিপতি|leader_name=বৃহৎপাত্ৰ বা বৰপাত্ৰ<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref><ref> সুকুমাৰ মহন্তৰ ঘৰত পোৱা অসম বুৰঞ্জী, ২৫ পৃষ্ঠাত আছে-"সেই সময়ত ৰজা দাই ধৰিলে, বোলে-'চুটিয়া মাৰি ভূঞা বিলাকক মাৰি-কাটি বুপা ৰজায়ে ময়েহে ৰাজ্য লৈছো। বামুণে যে ৰজা‌ হয় চুটিয়াৰ বৰপাত্ৰকনো কিহলৈ থৈছোঁ?' এহি বুলি বৰপাত্ৰক মাৰিলে, বামুণকো ‌মাৰিব চালে, সপুত্ৰবান্ধৱে বেহাৰলৈ পলাই গেʼল। "</ref><ref>Bhuyan, S.K, "Deodhai Assam Buranji",p.16, "চুতীয়াৰ বৰাবুৰুকৰ লেখা,-তকতৰু ১, কইতৰা ১,‌চুলুকি চেতিয়া‌ ১, বৰপাত্ৰ ১।"</ref>|leader_title1=[[ছাও চেং-লুঙ]]|leader_name1=কন-চেং}} '''হাবুং''' ({{lang-aho| 𑜉𑜢𑜤𑜂𑜫: 𑜑𑜡;𑜈𑜤𑜂𑜫}},{{lang-en|Habung}}) [[কামৰূপ ৰাজ্য|পৌৰাণিক কামৰূপৰ]] আৰু [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] এটা বৃহৎ অঞ্চল আৰু পাছলৈ [[আহোম ৰাজ্য|আহোম ৰাজ্যৰ]] এক [[মু'ঙ]] (প্ৰদেশ) আছিল৷ হাবুং প্ৰদেশ বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ জিলাৰ ঢকুৱাখনাত অৱস্থিত আছিল য'ত চুতীয়া ৰজা‌ সকলে হাবুঙীয়া ব্ৰাহ্মণ সকলক ভূমি‌ দান কৰিছিল।<ref>{{Cite journal|last=Neog|first=Maheswar|title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries|date=1977|journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute|volume=58/59|pages=818|jstor=41691751|issn=0378-1143|quote= Habunga province (the Subansiri region of the present-day North Lakhimpur district)}}</ref> ৱেড(১৮০০)-ৰ মতে, [[সোৱণশিৰি নদী]] আৰু [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ মিলন হোৱা অঞ্চলতো হাবুঙৰ অন্তগৰ্ত আছিল।<ref>Wade, J.P, ''An Account of Assam: Rivers of Assam'',p.16.</ref> তেখেতৰ মতে হাবুং প্ৰদেশৰ পশ্চিমত গজলুং প্ৰদেশ আছিল আৰু এই গজলুঙৰ মাজেদি দিক্ৰং, পিচলা, ইত্যাদি নৈ বৈ গৈছিল। ১৯০০ দশকৰ শেষৰ ফালে কেইজনমান টাই-আহোম লোকে ধেমাজিৰ এটা অঞ্চলক হাবুং বুলি দাবী কৰি তাত চুকাফাৰ স্মৃতিত এখন শাল নিৰ্মাণ কৰে।<ref>...capital city of the Ahom swargadeos, Habung, was identified and claimed to be in Dhemaji...{{harvcol|শইকীয়া, য়াস্মিন|২০০৪}}</ref><ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=In the Meadows of Gold: Telling Tales of the Swargadeos at the Crossroads of Assam |year=1997 |publisher=Spectrum Publications |location=Guwahati |page=188 |quote=An important city within the Chutia domain. The exact location of Habung remains a controversy. Recently, on one of my field trips to Dhemaji, in the Lakhimpur district, I visited Borajaha Sapari, which since 1990 has been identified as Habung. The Ahom Land Demand Movement claims this spot as their future capital.}}</ref> তামৰ ফলিৰ তথ্য অনুসৰি, হাবুং (Ha-Vrnga Visaya) আছিল এখন প্ৰদেশ য'ত ব্ৰাহ্মণসকলক দশম শতিকাত কামৰূপৰ [[পাল ৰাজবংশ]]ৰ ৰত্নপালে স্থাপন কৰিছিল।<ref name="habung">"Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the ''Ha-Vrnga Visaya'' where a Brahmin was given land by King Ratnapala. (c 10th century) {{harvcol|Guha|1983|p=33f}}</ref> কামৰূপৰ পতনৰ পাছত হাবুং [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত হয় আৰু এই অঞ্চলত বৃহৎপাত্ৰ নামৰ এজনক শাসন কৰিবলৈ ৰখা হয়।<ref>Habung was a Chutiya dependency; that still earlier it was an autonomous principality of Brahmins; and that the latter's origins could be traced back to a circa 10th-century copper-plate and grant issued by king Ratnapala {{harvcol|Guha|1984|p=73}}</ref><ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref> টাই-আহোম ভাষাত লিখা সাচিপটিয়া দীন-বুৰঞ্জী, ম' চাংবুন বুৰঞ্জী আৰু একাংশ ইতিহাসবিদৰ মতে চৰাইদেওত প্ৰথম স্থায়ী ৰাজধানী স্থাপন কৰা‌ আগতে এই ঠাই ৩ বছৰৰ বাবে [[চুকাফা]]ৰ অস্থায়ী বসতি স্থল আছিল।<ref name="সৰ্বানন্দ">{{cite book | title=ইতিহাসে সোঁৱৰা ছশটা বছৰ | publisher=বনলতা | author=ৰাজকুমাৰ, সৰ্বানন্দ | year=২০১৭ | location=গুৱাহাটী | pages=২৭৪}}</ref><ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref><ref name="Capital">{{cite journal | url= | title=Background of the Capital cities of the Ahoms | author=Buragohain, Luhit | journal=International Journal of creative research thoughts | year=2020 | month=April | volume=8 | issue=4 | pages=2357-2361}}</ref> বানপানী হোৱাৰ ফলত চুকাফা আৰু লগত অহা লোক সকল পুনৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণ পাৰলৈ ঘূৰি যায়।<ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref> চুতীয়া ৰাজ্য জয় কৰাৰ পাছত লাকনি খুতছান (১৫২৫ খ্ৰীষ্টাব্দত) [[চুহুংমুং]]এ চাওচেং কুঙৰিন (ধনুধৰিয়া গোহাঁই)‌ কনচেঙক থাওমৌঙ মৌঙ-তেও (ভটিয়লীয়া গোহাঁই) হিচাপে নিযুক্তি দি হাবুংত ৰাখে।<ref>...In lakni Khutshan (ie., in 1526 A.D.), the heavenly king created Klangsheng of Dhanudharia family, Bhatialia Gohain and stationed him at Habung...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref><ref>Edward Gait, The History of Assam, p.90, "In 1525, Suhungmung proceeded in person to Dihing, and appointed officers to administer the frontier provinces of Habung, Dihing and Banlung."</ref> ==হাবুং নামৰ উৎপত্তি== হাবুং শব্দটো মূলতঃ বড়ো-কছাৰী মূলীয় ভাষাৰ বুলি জনা যায়<ref>S.Endle, The Kacharis, p. 88, Habung-iya, perhaps from Ha earth, Bung for Su-bung men ; hence ha-bung-iya, autochthones</ref>। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে "মাটিৰে ভৰা ঠাই" অৰ্থাৎ "নদীৰ পানীয়ে খহাই অনা পলস জমা হৈ সৃষ্টী হোৱা ভূমি। " "হা" মানে হৈছে "মাটি" (যেনে হাছাও, হাজং, হালালি, ইত্যাদি) আৰু "বুঙ" মানে হৈছে ভৰি পৰা।<ref>[https://archive.org/stream/LSIV0-V11/LSI-V3-2#page/n15/mode/2up As per the Linguistic Survey of India(Volume 3-2, p. 7), ''Ha'' means Land and ''Bung'' means Fill in standard Bodo language.]</ref> পি.আৰ.টি গৰ্ডনৰ মত অনুসৰি পৌৰাণিক মৰাণ ভাষাত "হাবুঙ"ৰ অৰ্থ হৈছে "মানুহৰ বাসতি/চাপৰি"।<ref>{{Cite web |title=PRT Gurdon, The Morans, p.43 In Moran language Habung meant ''Men/Settlement'' |url=http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/Gurdon-1904.pdf |access-date=2020-04-29 |archivedate=2021-02-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210228230129/http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/Gurdon-1904.pdf |deadurl=yes }}</ref> ইতিহাসবিধ চিড্নি এণ্ডেলৰ "ডা কচাৰী" নামৰ কিতাপখনত উল্লেখ কৰা মতে বুৰঞ্জীত মৰাণসকলক হাবুঙীয়া বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল যাৰ অৰ্থ আছিল "ভূমিৰ থলগিৰি"। এখেতৰ মতে হাবুঙ শব্দটো প্ৰকৃততে "হা" (মাটি)-"চুবুঙ" (মানুহ)ৰ পৰা উৎপত্তি হৈছিল।<ref>[https://archive.org/details/kacharis009491mbp/page/n136/mode/1up S.Endle, The Kacharis, p. 88, ''Habung-iya, perhaps from Ha earth, Bung for Su-bung men; hence ha-bung-iya, autochthones'']</ref> হাবুঙৰ ওচৰতে খুবুং নামৰ অন্য এক অঞ্চল এতিয়াও দেখা পোৱা যায়। কামৰূপৰ ৰজা ৰত্নপালৰ তামৰ ফলিত হাব্ৰং বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>" Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the ''Ha-Vrnga Visaya'' where a Brahmin was given land by King Ratnapala. (c 10th century) {{harvcol|Guha|1983|p=33}}</ref> ১৪২৮ চনৰ চুতীয়া ফলিত শ্ৰী বৃহৎ পাত্ৰক "হাবুঙাধিপতি" (হাবুঙৰ অধিকাৰী) বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>[https://www.jstor.org/stable/41691751?seq=5#metadata_info_tab_contents Neog, Maheswar,''Light on a ruling dynasty of Arunachal Pradesh'',p.819]</ref><ref>" Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the ''Ha-Vrnga Visaya'' where a Brahmin was given land by King Ratnapala. (c 10th century) {{harvcol|Guha|1983|p=33}}</ref> ==হাবুঙৰ ইতিহাস== ===কামৰূপ আৰু চুতীয়া শাসনকাল=== দশম শতিকাৰ [[কামৰূপ ৰাজ্য|পাল বংশ]]ৰ ৰজা [[ৰত্নপাল]]ৰ সৰাতবাৰী তাম্ৰশাসনত ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়'' (Havvaṅga-vishaya) নামৰ এখন প্ৰদেশৰ উল্লেখ পোৱা যায়, য'ত ব্ৰাহ্মণসকলক ভূমিদান কৰা হৈছিল। পূৰ্বৰ কিছুমান গৱেষণাত প্ৰদেশখনৰ নাম ''হাব্ৰঙ্গ'' (Havrnga), ''হাৱ্ৰঙ্গ'' (Havranga) বা ''হ-বৃঙ্গ'' (Ha-Vrnga) ৰূপেও পঢ়া হৈছিল। কেইগৰাকীমান ইতিহাসবিদে এই প্ৰদেশখনক ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চলৰ সৈতে একে বুলি চিনাক্ত কৰিছে। অমলেন্দু গুহৰ মতে, চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনলৈ যোৱাৰ পূৰ্বে হাবুং ব্ৰাহ্মণসকলৰ দ্বাৰা পৰিচালিত এখন স্বায়ত্তশাসিত ক্ষুদ্ৰ ৰাজ্য আছিল, যাৰ উৎপত্তি ৰত্নপালৰ দশম শতিকাৰ ভূমিদানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আছিল।<ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=Pre-Ahom Roots and the Medieval State in Assam: A Reply |journal=Social Scientist |year=1984 |volume=12 |issue=6 |page=73 |doi=10.2307/3517005 |jstor=3517005}}</ref><ref name="Sircar-Havvanga">{{cite journal |last=Sircar |first=D. C. |title=Three Copper-Plate Grants from Assam |journal=Epigraphia Indica |volume=40 |year=1986 |publisher=Archaeological Survey of India |url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d4/Epigraphia_Indica_Vol_40_No._2_July_1973.pdf}}</ref> ইতিহাসবিদ পি. চি. চৌধুৰীয়ে ৰত্নপালৰ সৰাতবাৰী তাম্ৰশাসনত উল্লেখিত ভূমিৰ ভৌগোলিক সীমাৰ ভিত্তিত ''হাৱ্ৰঙ্গ-বিষয়''ক হাবুঙৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছিল। তেওঁৰ ব্যাখ্যা অনুসৰি, ভূমিদান কৰা অঞ্চলটোৰ দক্ষিণ সীমা আছিল ''দিব্বৈশা'' (Divvaiśā বা Dibbaisa) নদী আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম সীমাত ''সৈচা'' (Saicha) নামৰ আন এখন নদীৰ উল্লেখ আছিল। তেওঁ এই ''সৈচা''ক বৰ্তমানৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ চেঁচা নদীৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছিল। ইয়াৰ ভিত্তিত চৌধুৰীয়ে ''হাৱ্ৰঙ্গ-বিষয়''ক সোৱণশিৰি নদীৰ পূবফালে অৱস্থিত হাবুং অঞ্চল, অৰ্থাৎ মোটামুটিভাৱে বৰ্তমানৰ [[ঢকুৱাখনা]] অঞ্চলৰ সৈতে একে বুলি গণ্য কৰিছিল।<ref>[https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/67151/11/11_chapter%203.pdf ''The mention of Dibbaisa river forming southern boundary and Saica the south-western boundary led P.C. Choudhury to identify the Havranga visaya with Habung country lying to east of the river Suvansiri during the 10th-11th century A.D. Habung, comprising present Dhakuakhana region was for centuries a centre of Aryan culture.'']</ref> অৱশ্যে শিলালিপিবিদ ডি. চি. চৰকাৰে সৰাতবাৰী তাম্ৰশাসনৰ পুনৰ সম্পাদনাত চৌধুৰীৰ এই সীমা-নিৰ্ধাৰণক প্ৰশ্ন কৰিছিল। চৰকাৰে প্ৰদেশখনৰ নাম ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়'' (Havvaṅga-vishaya) বুলি পঢ়িছিল আৰু চৌধুৰীয়ে ''সৈচা'' নদীৰ উল্লেখ থকা বুলি কৰা ব্যাখ্যাক ভিত্তিহীন প্ৰস্তাৱসমূহৰ অন্যতম বুলি অভিহিত কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, তাম্ৰশাসনৰ সংশ্লিষ্ট শব্দটো ''Saicha'' নহয়, বৰং ''s-aiva'' (''sā eva'', অৰ্থাৎ 'সেই একেখন') আছিল, যিয়ে পূৰ্বতে উল্লেখ কৰা ''দিব্বৈশা'' নদীখনকে বুজাইছিল। চৰকাৰে লগতে উল্লেখ কৰিছিল যে বলবৰ্মনৰ উলুবাৰী তাম্ৰশাসনতো ''দিব্বৈশা'' নামৰ এখন নদী বা জানৰ উল্লেখ আছে। কিন্তু সেই তাম্ৰশাসনত দান কৰা ভূমি ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ ''উত্তৰকূল'' বিভাগৰ ''মঞ্জয়-বিষয়''ৰ অন্তৰ্গত ''দিক্কুৰ''ত অৱস্থিত আছিল। সেয়েহে সেই অঞ্চল ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়''ৰ পৰা পৃথক আছিল।<ref name="Sircar-Havvanga"/>{{rp|64–69}}<ref>{{citation |last=Sircar |first=D. C. |contribution=Pragjyotisha-Kamarupa |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=1 |year=1990 |publisher=Publication Board, Assam |location=Guwahati |pages=71–74}}</ref> [[File:Dhirnarayan copperplate inscription of 1522.png|thumb|১৫২২ চনৰ চুতীয়া ৰজাই কৰা ঐতিহাসিক হাবুঙত (বৰ্তমানৰ‌ ঢকুৱাখনা) কৰা ভূমি দানৰ তামৰ ফলি।]] ১২০০ শতিকাত কামৰূপ বিভক্ত হোৱাৰ ফলত হাবুং চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনলৈ আহে। ৰত্নধ্বজপালে দদায়েক স্বেতগিৰিৰ ৰজা ভদ্ৰশেনৰ পৰা ধেমাজি অঞ্চল দখল কৰি হাবুঙৰ দক্ষিণৰ ৰতনপুৰত ৰাজধানী স্থাপন কৰে।<ref>Habung was a Chutiya dependency; that still earlier it was an autonomous principality of Brahmins; and that the latter's origins could be traced back to a circa 10th-century copper-plate and grant issued by king Ratnapala {{harvcol|Guha|1984|p=73}}</ref> একে সময়চোৱাতে পাটকাই পৰ্বতৰ পুৰ্বৰ পৰা অহা টাই-আহোমসকলে অভয়পুৰত (শিৱসাগৰৰ অঞ্চল) বানপানী হোৱাৰ ফলত হাবুঙত খেতি কৰিবলৈ লয়। কিন্তু ৪ বছৰ থাকি পুনৰ বানপানী হোৱাৰ ফলত শিৱসাগৰৰ লিগিৰী গাঁৱলৈ (চনটক) উভতি যায় য'ত বৰাহী চুতীয়াসকলক লগ পায়। উল্লেখযোগ্য যে চুকাফাই বানপানী হোৱাৰ বাবে এৰি যোৱা তিপাম (কানগং নামৰ এজন), নামৰূপ (খুণতাং নামৰ এজন) বা লিগিৰী গাঁৱ (তাখোনলাক নামৰ এজন) লেখীয়া ঠাইৰ দৰে অভয়াপুৰ আৰু হাবুং অঞ্চলত কোনো লোকক ৰাখি যোৱা নাছিল।<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n50/mode/1up‌ Barua, G.C.''Ahom Buranji'',p.46.]</ref> ফলত সেই সময়ত হাবুং প্ৰদেশৰ ভূমি আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত হোৱা নাছিল। ইয়াৰ পাছত হাবুঙৰ উল্লেখ ১৪ শতিকাত পোৱা যায়। চুতীয়া ৰজা সত্যনাৰায়ণে ১৩৯২ খ্ৰীষ্টাব্দত (১৩১৪ শক) ঢকুৱাখনাৰ ধেনুখনাত নাৰায়ণ দ্বিজ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণক ৬০০ পুটি ভূমি দান কৰিছিল। স্বৰ্ণলতা বৰুৱাৰ মতে, এই ভূমি হাবুং অঞ্চলৰ অন্তৰ্গত আছিল, য'ত কেইবাটাও ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালক সংস্থাপন কৰা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|pp=38–39}}</ref> সেই সময়ত আহোম ৰাজকোঁৱৰ [[চুদাংফা]]ও হাবুঙত তেওঁক প্ৰতিপালন কৰা ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালটোৰ সৈতে বাস কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=225}}</ref> মৃত্যু দণ্ডৰ পৰা প্ৰাণ ৰক্ষা কৰিবলৈ আহোম ৰজা থিয়াও খামতিৰ ৰাণীয়ে দিহিং(পূৰ্বতে দিহিং বোকাখাটৰ মহোৰামুখত পৰিছিল) পাৰ হৈ আহি চুতীয়া ৰাজ্যৰ হাবুঙত আশ্ৰয় লৈছিল। নাওবৈচা ফুকনৰ বুৰঞ্জীৰ মতে হাবুঙত ব্ৰাহ্মণ এজনে তেখেতক প্ৰশ্ন কৰোঁতে তেখেতে নিজকে অসম(আহোম)‌‌‌‌‌ ৰাজ্যৰ ৰাণী বুলি চিনাকি দিছিল। পাছলৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰে গৰুৰ বেপাৰ কৰিবলৈ যোৱা লোক এজনে ৰাণীগৰাকীৰ পুত্ৰৰ কথা গম আৰু ফলত গোহাঁই সকলে ল'ৰা জনক নিজ ৰাজ্য লৈ লয় আনি ৰজা পাতে।<ref>Barua, G.C.,"Ahom Buranji, p.49</ref><ref> Bhuyan, S.K.,"Satsari Buranji, p.51</ref> ইয়াৰ পাছত হাবুঙৰ উল্লেখ ১৪২৮ চনত চুতীয়া ৰজা‌ ধৰ্মনাৰায়ণৰ পুত্ৰ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ শদিয়াত উদ্ধাৰ হোৱা তামৰ ফলিত পোৱা যায়। এই তাম্ৰশাসনখন শদিয়াৰ চাপাখোৱাত উদ্ধাৰ হৈছিল। ফলিখনত ''শ্ৰী বৃহৎপাত্ৰ''ক ''হাবুঙাধিপতি'' অৰ্থাৎ হাবুঙৰ অধিপতি হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াত ৰজাৰ আদেশ অনুসৰি পুৰন্দৰ বিপ্ৰক ৪০০ পুটি ভূমি দান কৰাৰ বিৱৰণ আছে। ফলিখনৰ লেখক বা লিপিকাৰ আছিল স্বৰ্ণকাৰ কৃষ্ণ সাধু।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|p=585}}</ref> ফলিৰ অংশ : {{Quote|text="পুৰন্দৰায় ৱিপ্ৰায় ভুপুটীনাং চতুঃশতম্। <br /> নৃপাদেশাৎ সমাগত্য দাদদী-শাসনং দদৌ॥ হাবুঙ্গাধিপতিঃ সোহপি ষষ্ঠিসংখ্যান্ দ্বিজানপি॥"}} ইয়াৰ বাহিৰেও প্ৰায় ৬খন চুতীয়া ৰজাৰ তামৰ ফলি (১৩৯২-১৫২২ মাজৰ) হাবুং অঞ্চলত পোৱা গৈছে। চুতীয়া সকলৰ মাজত আজিও হাবুঙৰ উল্লেখ থকা নিচুকনি গীত শুনিবলৈ পোৱা যায়। উদাহৰণ : {{Quote|text="হালিকি এই বাপেৰ ক'লৈ গ'ল,<br /> হাবুঙীয়া বুঢ়াৰ লগত কাঁহ কোবাই গ'ল। <br /> ....<br /> হাবুঙীয়া বাঢ়ৈয়ে চ'ৰানাও সাজে<br /> কুৰুলাৰ কেৰুহেন উৰো উৰো কৰে,<br /> উৰিব নোৱাৰিহে সাগৰতে পৰে; "}} ১৫১২ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোম ৰজা [[চুহুংমুং]]এ ৰাজ্য বিস্তাৰৰ নীতি অনুসৰণ কৰি ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ হাবুং প্ৰদেশৰ পশ্চিম অংশত অৱস্থিত পানবাৰী অঞ্চল চুতীয়া ৰাজ্যৰ পৰা দখল কৰে। ইয়াৰ পূৰ্বে অঞ্চলটো চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনত আছিল আৰু হাবুঙৰ অধিপতি বৃহৎপাত্ৰ বা বৰপাত্ৰই শাসন কৰিছিল। এই অভিযানৰ প্ৰতিক্ৰিয়াস্বৰূপে ১৫১৩ চনত চুতীয়া ৰজা [[ধীৰনাৰায়ণ]]ে স্থলসেনা আৰু নৌবাহিনী লৈ আহোম ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি [[দিখৌ নদী|দিখৌমুখ]]ত উপস্থিত হয়। অৱশ্যে এই অভিযানত চুতীয়াসকল সফল নহ'ল।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|p=128}}</ref><ref>Deodhai Buranji, p. 16, "লাঙ্কি ৰাইচিঙা(১৫১২) শকত ৰজাদেও হাবুঙৰ পানবাৰী ললেগৈ। লাঙ্কি মুংমুত শকত চুতীয়া ৰজা ধীৰনাৰায়ণে আহি দিখৌ মুখত পছলাৰে গড় বান্ধি ৰʼলহি।"</ref> ১৫২০ খ্ৰীষ্টাব্দত চুতীয়াসকলে পুনৰ আহোম ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি মুঙখ্ৰাঙৰ আহোম দুৰ্গত আঘাত হানে। এই সংঘৰ্ষত দুৰ্গৰ আহোম সেনাধ্যক্ষ নিহত হয় আৰু তাত থকা আহোম সৈন্যবাহিনী পলায়ন কৰে। ফলত চুতীয়াসকলে কিছু সময়ৰ বাবে নামদাং আৰু মুঙখ্ৰাং পৰ্যন্ত হেৰুৱা অঞ্চলসমূহ পুনৰ নিজৰ অধীনলৈ আনিবলৈ সক্ষম হয়।<ref>{{cite book |last=Gait |first=Edward |title=A History of Assam |page=84 |url=https://archive.org/details/ahistoryassam01gaitgoog/page/n107/mode/1up |quote=The Chutias made no effort to regain their lost territory until 1520, when they attacked the Ahom fort at Mungkhrang. The Ahom commander was killed in a sortie and the garrison fled; and for a time the Chutias once more ruled this tract of country.}}</ref> ১৫২২ খ্ৰীষ্টাব্দত কোঁৱৰগাঁৱত জাৰি কৰা ধীৰনাৰায়ণৰ তাম্ৰশাসনখন ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চলত চুতীয়া ৰজাই কৰা শেষৰটো লিপিবদ্ধ ভূমিদান। ১৫২৩ খ্ৰীষ্টাব্দত চুতীয়া-আহোম সংঘৰ্ষৰ পিছত চুহুংমুঙে হাবুং অঞ্চল পুনৰ দখল কৰি আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|pp=41–42}}</ref> ঢকোৱাখনাৰ(হাবুং) কোঁৱৰগাঁৱত উদ্ধাৰ হোৱা এই ফলিৰ মতে ১৫২২ চনত শদিয়াৰ অধিপতি বিষ্ণু বংশৰ শ্ৰী ধীৰনাৰায়ণে প্ৰচণ্ড দুৰ্দণ্ড বাহুৰে সকলোকে পৰাজিত কৰি ৰাজ্যশ্ৰী লাভ কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|pp=590}}</ref> ইয়াৰ পাছতে চুতীয়া ৰাজ্য নীতিপালৰ হাতলৈ যায়। নীতিপালৰ দুৰ্বল শাসনৰ সুযোগ লৈ চুহুংমুঙে পুনৰ চুতীয়া ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰে। ডিব্ৰুমুখৰ যুদ্ধত চুতীয়াৰ নেতৃত্বত থকা কাচিতৰাৰ লগতে বৰপাত্ৰ (হাবুঙাধিপতি) উল্লখ আছে।<ref>[http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/parallele_ahom-assamais2-2.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200728195005/http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/parallele_ahom-assamais2-2.pdf |date=2020-07-28 }} ''The chiefs of the Chutiyas were Toktoru, Koitara, Chuluki Chetiya and Borpatro.''</ref> ===আহোম ৰাজত্ব কাল=== [[File:Habung2.jpg|thumb|250px|চুকাফাৰ স্মৃতিত নৱনিৰ্মিত উপাসনা গৃহ। ]] বুৰঞ্জীৰ অনুসৰি অভয়াপুৰৰ পৰা দিহিং<ref>Bhuyan, S.K., ''Satsari Assam Buranji'', p.47</ref> আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ<ref>Barua, G.C, ''Ahom Buranji'',p.46</ref> নৈয়েদি ভটিয়াই আহি‌ চুকাফাই হাবুঙত প্ৰৱেশ কৰিছিল। উল্লেখযোগ্য যে সেই সময়ত দিহিং নৈ শিৱসাগৰ জিলাৰ মাজেদি বৈ গৈছিল<ref>Sarma, Jogendranath, ''Change of river channel and bank erosion of the burhi dihing river (Assam), assessed using remote sensing data and gis'',"But about 250 years ago the Dihing (present Burhi Dihing) flowed westerly through Sibsagar district to meet the Brahmaputra at the extreme western point of Majuli island, which is now nearly 200 km west of present Dihingmukh, i.e. the outfall of the Burhi Dihing"p.95</ref>। নৈখন দিচাং আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ সমান্তৰাল ভাবে তিপাম, নামৰূপ, বকতা আৰু চৰগুৱা কাষেদি বৈ‌ গৈ<ref>Sharma, J.N., ''A study on palaeochannels from satellite imagery in a part of Upper Assam'',p.77-79</ref> দক্ষিণ মাজুলী বা [[বোকাখাত]] অঞ্চলৰ মহুৰামুখত<ref>{{cite journal |last=Wilcox |first=R. |title=Memoir of a Survey of Asam and the Neighbouring Countries, Executed in 1825-6-7-8 |journal=Asiatic Researches |volume=17 |year=1832 |page=320 |url=https://brahmaputra.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/WilcoxSurveyAsam.pdf |quote=...the Dihing did not disembogue itself where it does now into the Brahmaputra, but turning to the south-east received the Disang, and Dikko, the Jazi, and Disai river, and was discharged into the great river near Makura. |access-date=2026-02-18 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ব্ৰক্ষ্মপুত্ৰত পৰিছিল<ref>Sharma, J.N.,''Origin and some geomorphological changes of Majuli Island of the Brahmaputra River in Assam, India''</ref>। গতিকে দিহিং আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰই দি ভটিয়াই গ'লে চুকাফাই সম্ভৱতঃ হাবুং প্ৰদেশৰ দক্ষিণ ঢকুৱাখনা বা সোৱণশিৰিৰ দক্ষিণ-পশ্চিমৰ লখিমপুৰ অঞ্চলত প্ৰৱেশ কৰিছিল। উল্লেখযোগ্য যে পাছলৈ বামুণী কোঁৱৰৰ মাককো দিহিং নৈয়ে ভটিয়াই আহোঁতে হাবুঙৰ শোৱণশিৰি নৈৰ দশিণৰ পানবাৰী অঞ্চলৰ ব্ৰাক্ষ্মণে আশ্ৰয় দিছিল। বৰ্তমানৰ আহোম গোষ্ঠীৰ একাংশ লোকে কিন্তু চুকাফাই প্ৰৱেশ কৰা হাবুং অঞ্চল ধেমাজিত আছিল বুলি দাবী কৰে।<ref>Dhemaji is more political and therefore somewhat more volatile than Patsako. Tai-Ahom activism was very visible there, so much so as the first capital city of the Ahom swargadeos, Habung, was identified and claimed to be in Dhemaji.{{harvcol|শইকীয়া, য়াস্মিন|২০০৪}}</ref> এই দাবী তেওঁ লোকে ধেমাজিৰ বৰ আজুহা গাঁৱৰ এজন আহোম পূজাৰী ঘৰত পোৱা টাই-আহোম ভাষাত লিখা সাঁচি পাতৰ পুৰণি লিপিৰ ভিত্তিৰ কৰে। কিন্তু এই লিপিৰ‌ কোনো চন তাৰিখ, শিৰোনামা বা লেখকৰ নাম পোৱা নাযায়।<ref>...One old Ahom manuscript without bearing any title, date and author's name was discovered by me on 1.5.1991 at Habung under Dhemaji district of Assam. It was discovered from the possession of the aged father of Chow Ratneswar Phukan of Bor Ajuha village, who belongs to a Mo-Sang-Bun (priestly) family. Some glimpses of Tai history can be found in, this manuscript written in Ahom language and Ahom script....{{harvcol|ঠানা, চুতাচানা|২০০৩}}</ref> অঞ্চলতোৰ গড়ৰ ওচৰতে এটা শ ধোঁৱা পুখুৰী আৰু এটা [[মৈদাম]] আছে যিটো [[আহোম|আহোমসকলৰ]] লগত অহা এজন পণ্ডিতৰ মৃত্যুত সজোৱা হৈছিল বুলি কোৱা হয়। এই তথ্যৰ সমূহৰ ভিত্তিতে লোক সকলে এই অঞ্চলতো‌ চুকাফাই এৰি থৈ যোৱা হাবুং হ'ব পাৰে বুলি ঠাৱৰ কৰে। হাবুঙত [[চাওলুং চুকাফা|চুকাফাই]] তিনি বছৰ অস্থায়ী ভাবে আছিল।<ref name="সৰ্বানন্দ"/><ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref> উল্লেখযোগ্য যে চুকাফাই বানপানী হোৱাৰ বাবে এৰি যোৱা তিপাম (কানগং নামৰ এজন), নামৰূপ (খুণতাং নামৰ এজন) বা লিগিৰী গাঁৱ (তাখোনলাক নামৰ এজন) লেখীয়া ঠাইৰ দৰে অভয়াপুৰ আৰু হাবুং অঞ্চলত কোনো লোকক ৰাখি যোৱা নাছিল।<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n50/mode/1up‌ Barua, G.C.''Ahom Buranji'',p.46.]</ref> আহোমৰ পূৰ্বপৰুষসকল চাওলুং [[চুকাফা]]ৰ সৈতে হাবুংলৈ আহি তাতে তিনি চন্দ্ৰ বৰ্ষ ক্ৰমে লাকনি দাপকেও, লাকনী ৰাইছেও আৰু লকনি মুঙপ্লাও থাকে।<ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref> চুকাফাই এৰি থৈ যোৱাৰ‌ পাছত ১৫১২ চনত আহোম ৰজা চুহুংমুঙে প্ৰথমবাৰৰ বাবে হাবুঙত প্ৰৱেশ কৰি পানবাৰী অঞ্চল দখল কৰে। আগতে বামুণীয়া কোঁৱৰক তূলি লোৱা বামুণ পৰিয়ালটোক নিজৰ লগত লয়। বামুণ জনক সোণৰ লগুণ উপহাৰ দি হাতী-ঘাহী অধিকাৰী পাতি নিজৰ লগত লয়। কিন্তু ১৫২০ত চুতীয়া ৰজা ধীৰনাৰায়ণে পুণৰ আক্ৰমণ কৰি এই‌ অঞ্চল নিজৰ অধীনলৈ আনি ব্ৰাহ্মণক মাটি দান কৰি তামৰ ফলিত খোদিত কৰিছিল।<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?seq=17#metadata_info_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 19, ''He first annexed Habung in 1512 and later also the rest of the Hinduised Chutia kingdom'']</ref> চুতীয়া ৰজাক ১৫২৪ চনত পৰাস্ত কৰি ১৫২৫ চনত চাওফা চুহুংমুঙে হাবুং ৰাজত্ব কৰিবলৈ ভটিয়লীয়া গোহাঁই (থাওমোঙ মোঙ-তিউ) পদ সৃষ্টি কৰিছিল আৰু ক্লাঙচেঙ নামৰ বিষয়া জনক দায়িত্ব দিছিল।<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p. 59</ref> ১৫২৭ খ্ৰীষ্টাব্দত চুহুংমুঙে [[বৰপাত্ৰগোহাঞি|বৰপাত্ৰগোহাঁই]] পদ সৃষ্টি কৰে আৰু পূৰ্বে ভটিয়লীয়া গোহাঁই হিচাপে নিযুক্ত ক্লাঙচেঙক ''চাও-চেং-লুং'' পদত অধিষ্ঠিত কৰে।<ref>{{harvcol|Guha|1983|p=20}}</ref><ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n66/mode/1up Gopal Chandra Barua, ''Ahom Buranji'', p. 61, Lakni Rungrao (1527).]</ref> ১৫৩১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ (লাকনি দাপপ্লাও) বুৰঞ্জীৰ বিৱৰণতো ক্লাঙচেঙক ''চাও-চেং-লুং'' হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n69/mode/1up Gopal Chandra Barua, ''Ahom Buranji'', p. 64.]</ref> অমলেন্দু গুহৰ মতে, ''বৰপাত্ৰগোহাঁই'' উপাধিটো সম্ভৱতঃ চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনৰ হাবুঙৰ স্থানীয় শাসক ''বৃহৎপাত্ৰ''ৰ উপাধিৰ পৰা গ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Guha|1983|p=20 |quote=It appears that the novel designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutiya king, had the title of Vrhat-Patra.}}</ref>{{efn|আহোম বুৰঞ্জীসমূহত চুতীয়া বিষয়া বৰপাত্ৰক ''পাতৰ-লুং'' (Pator-Lung) বুলিও উল্লেখ কৰা হৈছে। [[আহোম ভাষা]]ত ''লুং'' শব্দৰ অৰ্থ 'ডাঙৰ' বা 'মহান'। ডিব্ৰুগড়ত সংঘটিত চুতীয়া-আহোম যুদ্ধত এই বিষয়াজনে কাশিতৰাৰ সৈতে মিলি আহোম সেনাপতি ফ্ৰাচেনমুং [[বৰগোহাঞি]] আৰু কিংলুন [[বুঢ়াগোহাঞি]]ৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ কৰিছিল।<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p. 55.</ref><ref>Bhuyan, S. K., ''Deodhai Asam Buranji'', Chapter 31.</ref>}} চুক্লেংমুঙ(চুহুংমুঙৰ পুত্ৰ) ৰজাৰ দিনত হাবুঙৰ উল্লেখ পুনৰ পোৱা যায়। বুৰঞ্জীৰ অনুসৰি এই ৰজাৰ দিনত চুতীয়াৰ বৰপাত্ৰ এজনৰ সমৰ্থন পাই হাবুঙৰ ব্ৰাহ্মণ মুখিয়াল এজনে বিদ্ৰোহ কৰে। ফলত যুদ্ধ এখন হয় য'ত বৰপাত্ৰ জনৰ মৃত্যু হয় আৰু ব্ৰাহ্মণজন বেহাৰলৈ পলাই যায়<ref> সুকুমাৰ মহন্তৰ ঘৰত পোৱা অসম বুৰঞ্জী, ২৫ পৃষ্ঠাত আছে-"সেই সময়ত ৰজা দাই ধৰিলে, বোলে-'চুটিয়া মাৰি ভূঞা বিলাকক মাৰি-কাটি বুপা ৰজায়ে ময়েহে ৰাজ্য লৈছো। বামুণে যে ৰজা‌ হয় চুটিয়াৰ বৰপাত্ৰকনো কিহলৈ থৈছোঁ?' এহি বুলি বৰপাত্ৰক মাৰিলে, বামুণকো ‌মাৰিব চালে, সপুত্ৰবান্ধৱে বেহাৰলৈ পলাই গেʼল। " </ref>। এই বৰপাত্ৰ জন হয়টো পুৰণি চুতীয়া বৰপাত্ৰ ৰাজপৰিয়ালৰ লোক আছিল‌‌ আৰু তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছতে হয়টো "চাও-চেঙলুং" আৰু "বৰপাত্ৰ" উপাধি মিলি "বৰপাত্ৰগোঁহাই" হিচাপে জনাজাত হয়।<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref> ==বৰ্তমানৰ হাবুং== [[File:Habung Ho-Phi Foundation Taking.jpg|thumb|right|হাবুঙত চুকাফাৰ স্মৃতিত নৱনিৰ্মিত মন্দিৰ]] অসম চৰকাৰৰ সহযোগত হাবুঙৰ টাই ভেটিত থকা মৈদাম, পুখুৰী আৰু গড়সমূহ সংৰক্ষণ কৰি ৰু'এন চাও ছেঙ (পৰম্পৰাগত দেউশাল) স্থাপন কৰে। ১৯৯০ চনৰ ১৭ জুন তাৰিখে স্থানীয় ফুৰালুং সংঘ আৰু সেইসময়ৰ [[ধেমাজি জিলা]]ৰ অতিৰিক্ত উপায়ুক্ত নগেন হাজৰিকাৰ সহযোগত [[আহোম ধৰ্ম|আহোম ধৰ্মৰ]] নিয়ম অনুসৰি [[আহোম|আহোমসকলৰ]] পূজা কৰা গৃহ ''হলুং হ'ফি'' মন্দিৰৰ নিৰ্মাণৰ কাৰণে আধাৰশিলা স্থাপন কৰে। পাছত ৯জন শুভাকাংক্ষীৰ দ্বাৰা ৮টা খুটা প্ৰদান কৰা হয় যাৰ ফলত স্থায়ী ভাবে হ'ফিটো নিৰ্মাণ কৰি উলিওৱা হৈছিল। সেই ঠাইৰ ঐতিহ্য ৰক্ষা কৰি পৰম্পৰাগত ফুৰালুংবানফি ধৰ্মৰ নীতিনিয়মতে টাই ভেটিৰ ভিতৰত থকা হফি টোত ম'-লুং টাই-পণ্ডিতসকলে আৰু বিশেষকৈ স্থানীয় ম'-চাম পণ্ডিতসকল আৰু স্থানীয় পঞ ফুৰালুং সংঘৰ সদস্যসকলে টাই-আহোম ভাষাতে সেৱা অৰ্চনা কৰে। মন্দিৰত সেৱা আগবঢ়োৱাৰ সময়ত বিশেষ দুটামান প্ৰাচীন টাই নিয়ম পালন কৰিব লাগে। তাই-চি পৰম্পৰা কৰাটো বাধ্যতামূলক আৰু তাত কক বান ফাই (চাকি জ্বলোৱা), আই চিংলাও গোৱা আদি নিয়ম কৰা হয়, তালৈ কাই অৰ্থাত কুকুৰা নিয়ম মতে নিয়া হয়। তালৈ যাওঁতে নিয়ম অনুসৰি বিভিন্ন ৰঙৰ কুকুৰা, লাও বা সাজপানী নিয়াৰ উপৰিও বানফাই অৰ্থাৎ চাকি নিব লাগে। সন্তানৰ আশাত বগা মতা কুকুৰা দিব লাগে, অসুখ বা বিপদৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ কলা মতা কুকুৰা দিয়া হয় আৰু অইন বিশেষ মনোকামনা নাথাকিলে যিকোনো ৰঙৰ বা পখৰা মতা বা মাইকী কুকুৰা তাই-চি নিয়ম কৰা হয়। হাবুংলৈ তৎক্ষণাত যাব যদি কোনো ব্যক্তিয়ে নোৱাৰে তেতিয়া "মু-বাই তাম-বাই" নামৰ পৰম্পৰাৰে টোপোলা এটা বান্ধি কুকুৰা আগ বঢ়াই ৰখাৰ নিয়ম আছে।{{cn}} এই অঞ্চলৰ ঐতিহ্য ৰক্ষাৰ্থে [[অসম]] চৰকাৰে পুনঃনিৰ্মাণৰ বাবে যথেষ্ট ৰাজ পুঁজি প্ৰদান কৰে। ২০১৭ চনত তেতিয়াৰ অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]]দেৱে নতুনকৈ নিৰ্মাণ কৰা হ-ফিত উদযাপিত [[মে-দাম-মে-ফি]] অনুষ্ঠানত উপস্থিত হৈ হাবুঙক পৰ্যটনৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি তুলিবলৈ ২ কোটি টকা প্ৰদানৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news|url=https://m.timesofindia.com/city/guwahati/assam-government-to-preserve-seat-of-ahom-legacy-in-habung/articleshow/56902877.cms|title=Assam government to preserve seat of Ahom legacy in Habung}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist|30em}} ==টোকা== {{notelist}} ==উৎস প্ৰসংগ== {{refbegin}} * {{cite book |last=বৰুৱা |first=গোলাপ চন্দ্ৰ|date=১৯৩০ |title=আহোম বুৰঞ্জী |chapter=ষষ্ঠ অধ্যায়: খুনলুং খুনলাই, উপ-অধ্যায়:চ্যুকাফা, পৃষ্ঠা:৪৪ - ৪৭|publisher= বেপ্টিষ্ট মিছন প্ৰেছ, কলকাতা|language=[[টাই আহোম ভাষা]], [[ইংৰাজী]]}} * {{Cite book |last= ঠানা |first=চুতেচানা |title=Texts and Contexts in Southeast Asia |publisher=ঐতিহাসিক গৱেষণা কেন্দ্ৰ, মিচিগান বিশ্ববিদ্যালয়|year=২০০৩ |language=[[ইংৰাজী]]}} * {{cite book |last= শইকীয়া|first= য়াস্মিন|date=২০০৪|title=Fragmented Memories Struggling to be Tai-Ahom in India|publisher=ডিউক বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকাশন|isbn= 9780822386162, 082238616X|chapter= |page= ২৮ |url=https://www.google.co.in/books/edition/Fragmented_Memories/WfSmsuO6QugC?hl=en।|year=১৯ অক্টোবৰ, ২০০৪ |language=[[ইংৰাজী]]}} * {{Cite news|last=কংকন কলিতা|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/second-ahom-capital-habung-to-be-tourist-hotspot-cm-himanta-biswa-sarma/articleshow/89256437.cms|title=second ahom capital habung to be tourist-hotspot cm himanta biswa sarma|agency=টাইমছ অফ ইণ্ডিয়া|language=ইংৰাজী}} * {{cite book |last=Meena |first=R P|date=২০২০ |title=APSC Assam Current Affairs Yearbook 2020 |publisher= New Era Publishing House|language=[[ইংৰাজী ভাষা]]}} * {{citation |last=Guha |first=Amalendu |year=1983 |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |pages=3–34 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963 |url=https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/bitstream/123456789/3259/1/OP_64_The_ahom_political_system.pdf }} * {{citation |last=Guha |first=Amalendu |year=1984 |title=Pre-Ahom Roots and the Medieval State in Assam: A Reply |journal=Social Scientist |volume=12 |issue=6 |pages=70–77 |doi=10.2307/3517005 |jstor=3517005 }} * {{citation |last=Baruah |first=Swarnalata |year=2007 |title=Chutia Jatir Buranji |url=https://archive.org/details/chutiaburanji/mode/2up }} * {{citation |last=Baruah |first=S. L. |year=1986 |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal }} * {{citation |last=Sircar |first=D. C. |year=1986 |title=Three Copper-Plate Grants from Assam |journal=Epigraphia Indica |volume=40 |publisher=Archaeological Survey of India |url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d4/Epigraphia_Indica_Vol_40_No._2_July_1973.pdf }} * {{citation |last=Phukan |first=J. N. |year=1992 |contribution=The Tai-Ahom Power in Assam |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |pages=49–60 |publisher=Assam Publication Board |place=Guwahati }} * {{citation |last=Gait |first=Edward |year=1963 |title=A History of Assam |publisher=Thacker, Spink |url=https://books.google.com/books?id=1IpAAAAAMAAJ }} {{refend}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ পুৰাতাত্বিক স্থান]] [[শ্ৰেণী:চুতীয়া ৰাজ্য]] [[শ্ৰেণী:আহোম ৰাজ্য]] nxjdyhzvvhgjkadqiunrx8ihw7htgoy 646617 646616 2026-10-22T20:33:46Z Ananya Taye 28065 646617 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = হাবুং |official_name = হাবুং প্ৰদেশ |image= |native_name_lang = |settlement_type = [[কামৰূপ ৰাজ্য|কামৰূপ]] তথা [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] পৌৰাণিক প্ৰদেশ তথা [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ এখন [[মু'ঙ]] (প্ৰদেশ) |type = | subdivision_type = Country | subdivision_name = India | image_skyline = [[File:Map of Habung Region.jpg|300px]] | imagesize = | image_alt = | image_caption = ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চল | pushpin_map = India Assam | pushpin_label_position = right | motto = | established_title = | established_date= | area_footnotes = | population = | footnotes = |leader_title=হাবুঙাধিপতি|leader_name=বৃহৎপাত্ৰ বা বৰপাত্ৰ<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref><ref> সুকুমাৰ মহন্তৰ ঘৰত পোৱা অসম বুৰঞ্জী, ২৫ পৃষ্ঠাত আছে-"সেই সময়ত ৰজা দাই ধৰিলে, বোলে-'চুটিয়া মাৰি ভূঞা বিলাকক মাৰি-কাটি বুপা ৰজায়ে ময়েহে ৰাজ্য লৈছো। বামুণে যে ৰজা‌ হয় চুটিয়াৰ বৰপাত্ৰকনো কিহলৈ থৈছোঁ?' এহি বুলি বৰপাত্ৰক মাৰিলে, বামুণকো ‌মাৰিব চালে, সপুত্ৰবান্ধৱে বেহাৰলৈ পলাই গেʼল। "</ref><ref>Bhuyan, S.K, "Deodhai Assam Buranji",p.16, "চুতীয়াৰ বৰাবুৰুকৰ লেখা,-তকতৰু ১, কইতৰা ১,‌চুলুকি চেতিয়া‌ ১, বৰপাত্ৰ ১।"</ref>|leader_title1=[[ছাও চেং-লুঙ]]|leader_name1=কন-চেং}} '''হাবুং''' ({{lang-aho| 𑜉𑜢𑜤𑜂𑜫: 𑜑𑜡;𑜈𑜤𑜂𑜫}},{{lang-en|Habung}}) বৰ্তমানৰ [[অসম]]ৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত [[কামৰূপ ৰাজ্য|পৌৰাণিক কামৰূপৰ]] আৰু [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] এটা বৃহৎ অঞ্চল আৰু পাছলৈ [[আহোম ৰাজ্য|আহোম ৰাজ্যৰ]] এক [[মু'ঙ]] (প্ৰদেশ) আছিল।<ref>{{Cite journal |last=Neog |first=Maheswar |title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries |date=1977 |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=58/59 |page=818 |jstor=41691751 |issn=0378-1143 |quote=Habunga province (the Subansiri region of the present-day North Lakhimpur district)}}</ref> ইয়াৰ অৱস্থান মূলতঃ [[সোৱণশিৰি নদী]]ৰ অৱবাহিকা আৰু বৰ্তমানৰ [[ঢকুৱাখনা]] অঞ্চলৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বুলি চিনাক্ত কৰা হয়। ৱেড(১৮০০)-ৰ মতে, [[সোৱণশিৰি নদী]] আৰু [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ মিলন হোৱা অঞ্চলতো হাবুঙৰ অন্তগৰ্ত আছিল।<ref>Wade, J.P, ''An Account of Assam: Rivers of Assam'',p.16.</ref> তেখেতৰ মতে হাবুং প্ৰদেশৰ পশ্চিমত গজলুং প্ৰদেশ আছিল আৰু এই গজলুঙৰ মাজেদি দিক্ৰং, পিচলা, ইত্যাদি নৈ বৈ গৈছিল। ১৯০০ দশকৰ শেষৰ ফালে কেইজনমান টাই-আহোম লোকে ধেমাজিৰ এটা অঞ্চলক হাবুং বুলি দাবী কৰি তাত চুকাফাৰ স্মৃতিত এখন শাল নিৰ্মাণ কৰে।<ref>...capital city of the Ahom swargadeos, Habung, was identified and claimed to be in Dhemaji...{{harvcol|শইকীয়া, য়াস্মিন|২০০৪}}</ref> ইতিহাসবিদ য়াছমিন শইকীয়াৰ মতে, ১৯৯০ চনৰ পৰা এই সকল লোকে এই অঞ্চলক হাবুং বুলি চিনাক্ত কৰিছিল আৰু আহোম লেণ্ড ডিমাণ্ড মুভমেণ্টে ইয়াক তেওঁলোকৰ ভৱিষ্যৎ ৰাজধানী হিচাপে দাবী কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=In the Meadows of Gold: Telling Tales of the Swargadeos at the Crossroads of Assam |year=1997 |publisher=Spectrum Publications |location=Guwahati |page=188 |quote=An important city within the Chutia domain. The exact location of Habung remains a controversy. Recently, on one of my field trips to Dhemaji, in the Lakhimpur district, I visited Borajaha Sapari, which since 1990 has been identified as Habung. The Ahom Land Demand Movement claims this spot as their future capital.}}</ref><ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to be Tai-Ahom in India |year=2004 |publisher=Duke University Press |page=28 |isbn=9780822333739| quote="Dhemaji is more political and therefore somewhat more volatile than Patsako. Tai-ahom activism was very visible there, so much so that the first capital city of the Ahom swargadeos, Habung, was identified and claimed to be in Dhemaji."</ref> কেইগৰাকীমান ইতিহাসবিদে ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চলক দশম শতিকাৰ [[পাল ৰাজবংশ|কামৰূপৰ পাল বংশ]]ৰ ৰজা [[ৰত্নপাল]]ৰ তাম্ৰশাসনত উল্লেখিত ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়'' (Havvaṅga-vishaya) নামৰ প্ৰদেশখনৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছে, য'ত ব্ৰাহ্মণসকলক ভূমিদান কৰাৰ উল্লেখ পোৱা যায়।{{efn|পূৰ্বৰ কিছুমান গৱেষণাত ইয়াৰ নাম ''Havrnga-vishaya'' বা ''Ha-Vrnga-vishaya'' ৰূপেও পঢ়া হৈছিল। অমলেন্দু গুহৰ মতে, চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনলৈ যোৱাৰ পূৰ্বে হাবুং ব্ৰাহ্মণসকলৰ দ্বাৰা পৰিচালিত এখন ক্ষুদ্ৰ স্বায়ত্তশাসিত ৰাজ্য আছিল আৰু ইয়াৰ উৎপত্তি ৰত্নপালৰ ভূমিদানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত হ'ব পাৰে।<ref name="habung">"Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the Ha-Vrnga Vishaya where a Brahmin was given land by King Ratnapala." {{harvcol|Guha|1983|p=33f}}</ref><ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=Pre-Ahom Roots and the Medieval State in Assam: A Reply |journal=Social Scientist |year=1984 |volume=12 |issue=6 |page=73 |doi=10.2307/3517005 |jstor=3517005}}</ref> অৱশ্যে শিলালিপিবিদ [[ডি. চি. চৰকাৰ]]ে তাম্ৰশাসনখনৰ পূৰ্বৰ কিছুমান পাঠ আৰু ভৌগোলিক সীমা-নিৰ্ধাৰণৰ ব্যাখ্যাক প্ৰশ্ন কৰিছিল। সেয়েহে ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়'' আৰু ঐতিহাসিক হাবুঙৰ চিনাক্তকৰণক নিশ্চিত সিদ্ধান্ত বুলি গণ্য কৰিব নোৱাৰি।<ref>{{cite journal |last=Sircar |first=D. C. |title=Three Copper-Plate Grants from Assam |journal=Epigraphia Indica |volume=40 |year=1986 |publisher=Archaeological Survey of India |pages=64–69 |url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d4/Epigraphia_Indica_Vol_40_No._2_July_1973.pdf}}</ref>}} কামৰূপৰ পতনৰ পাছত হাবুং [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত হয় আৰু এই অঞ্চলত বৃহৎপাত্ৰ নামৰ এজনক শাসন কৰিবলৈ ৰখা হয়।<ref>Habung was a Chutiya dependency; that still earlier it was an autonomous principality of Brahmins; and that the latter's origins could be traced back to a circa 10th-century copper-plate and grant issued by king Ratnapala {{harvcol|Guha|1984|p=73}}</ref><ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref> টাই-আহোম ভাষাত লিখা সাচিপটিয়া দীন-বুৰঞ্জী, ম' চাংবুন বুৰঞ্জী আৰু একাংশ ইতিহাসবিদৰ মতে চৰাইদেওত প্ৰথম স্থায়ী ৰাজধানী স্থাপন কৰা‌ আগতে এই ঠাই ৩ বছৰৰ বাবে [[চুকাফা]]ৰ অস্থায়ী বসতি স্থল আছিল।<ref name="সৰ্বানন্দ">{{cite book | title=ইতিহাসে সোঁৱৰা ছশটা বছৰ | publisher=বনলতা | author=ৰাজকুমাৰ, সৰ্বানন্দ | year=২০১৭ | location=গুৱাহাটী | pages=২৭৪}}</ref><ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref><ref name="Capital">{{cite journal | url= | title=Background of the Capital cities of the Ahoms | author=Buragohain, Luhit | journal=International Journal of creative research thoughts | year=2020 | month=April | volume=8 | issue=4 | pages=2357-2361}}</ref> বানপানী হোৱাৰ ফলত চুকাফা আৰু লগত অহা লোক সকল পুনৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণ পাৰলৈ ঘূৰি যায়।<ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref> পিছলৈ [[চুতীয়া–আহোম ৰাজ্যৰ যুদ্ধ|চুতীয়া-আহোম সংঘৰ্ষ]]ৰ ফলত হাবুং আহোম ৰাজ্যৰ অধীনলৈ আহে। লাকনি খুতছান (১৫২৫ খ্ৰীষ্টাব্দত) [[চুহুংমুং]]এ চাওচেং কুঙৰিন (ধনুধৰিয়া গোহাঁই)‌ কনচেঙক থাওমৌঙ মৌঙ-তেও (ভটিয়লীয়া গোহাঁই) হিচাপে নিযুক্তি দি হাবুংত ৰাখে।<ref>"...In lakni Khutshan (ie., in 1526 A.D.), the heavenly king created Klangsheng of Dhanudharia family, Bhatialia Gohain and stationed him at Habung...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref><ref>Edward Gait, The History of Assam, p.90, "In 1525, Suhungmung proceeded in person to Dihing, and appointed officers to administer the frontier provinces of Habung, Dihing and Banlung."{{harvcol|Gait|1963|p=8}}</ref> ==হাবুং নামৰ উৎপত্তি== হাবুং শব্দটো মূলতঃ বড়ো-কছাৰী মূলীয় ভাষাৰ বুলি জনা যায়<ref>S.Endle, The Kacharis, p. 88, Habung-iya, perhaps from Ha earth, Bung for Su-bung men ; hence ha-bung-iya, autochthones</ref>। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে "মাটিৰে ভৰা ঠাই" অৰ্থাৎ "নদীৰ পানীয়ে খহাই অনা পলস জমা হৈ সৃষ্টী হোৱা ভূমি। " "হা" মানে হৈছে "মাটি" (যেনে হাছাও, হাজং, হালালি, ইত্যাদি) আৰু "বুঙ" মানে হৈছে ভৰি পৰা।<ref>[https://archive.org/stream/LSIV0-V11/LSI-V3-2#page/n15/mode/2up As per the Linguistic Survey of India(Volume 3-2, p. 7), ''Ha'' means Land and ''Bung'' means Fill in standard Bodo language.]</ref> পি.আৰ.টি গৰ্ডনৰ মত অনুসৰি পৌৰাণিক মৰাণ ভাষাত "হাবুঙ"ৰ অৰ্থ হৈছে "মানুহৰ বাসতি/চাপৰি"।<ref>{{Cite web |title=PRT Gurdon, The Morans, p.43 In Moran language Habung meant ''Men/Settlement'' |url=http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/Gurdon-1904.pdf |access-date=2020-04-29 |archivedate=2021-02-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210228230129/http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/Gurdon-1904.pdf |deadurl=yes }}</ref> ইতিহাসবিধ চিড্নি এণ্ডেলৰ "ডা কচাৰী" নামৰ কিতাপখনত উল্লেখ কৰা মতে বুৰঞ্জীত মৰাণসকলক হাবুঙীয়া বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল যাৰ অৰ্থ আছিল "ভূমিৰ থলগিৰি"। এখেতৰ মতে হাবুঙ শব্দটো প্ৰকৃততে "হা" (মাটি)-"চুবুঙ" (মানুহ)ৰ পৰা উৎপত্তি হৈছিল।<ref>[https://archive.org/details/kacharis009491mbp/page/n136/mode/1up S.Endle, The Kacharis, p. 88, ''Habung-iya, perhaps from Ha earth, Bung for Su-bung men; hence ha-bung-iya, autochthones'']</ref> হাবুঙৰ ওচৰতে খুবুং নামৰ অন্য এক অঞ্চল এতিয়াও দেখা পোৱা যায়। কামৰূপৰ ৰজা ৰত্নপালৰ তামৰ ফলিত হাব্ৰং বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>" Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the ''Ha-Vrnga Visaya'' where a Brahmin was given land by King Ratnapala. (c 10th century) {{harvcol|Guha|1983|p=33}}</ref> ১৪২৮ চনৰ চুতীয়া ফলিত শ্ৰী বৃহৎ পাত্ৰক "হাবুঙাধিপতি" (হাবুঙৰ অধিকাৰী) বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>[https://www.jstor.org/stable/41691751?seq=5#metadata_info_tab_contents Neog, Maheswar,''Light on a ruling dynasty of Arunachal Pradesh'',p.819]</ref><ref>" Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the ''Ha-Vrnga Visaya'' where a Brahmin was given land by King Ratnapala. (c 10th century) {{harvcol|Guha|1983|p=33}}</ref> ==হাবুঙৰ ইতিহাস== ===কামৰূপ আৰু চুতীয়া শাসনকাল=== দশম শতিকাৰ [[কামৰূপ ৰাজ্য|পাল বংশ]]ৰ ৰজা [[ৰত্নপাল]]ৰ সৰাতবাৰী তাম্ৰশাসনত ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়'' (Havvaṅga-vishaya) নামৰ এখন প্ৰদেশৰ উল্লেখ পোৱা যায়, য'ত ব্ৰাহ্মণসকলক ভূমিদান কৰা হৈছিল। পূৰ্বৰ কিছুমান গৱেষণাত প্ৰদেশখনৰ নাম ''হাব্ৰঙ্গ'' (Havrnga), ''হাৱ্ৰঙ্গ'' (Havranga) বা ''হ-বৃঙ্গ'' (Ha-Vrnga) ৰূপেও পঢ়া হৈছিল। কেইগৰাকীমান ইতিহাসবিদে এই প্ৰদেশখনক ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চলৰ সৈতে একে বুলি চিনাক্ত কৰিছে। অমলেন্দু গুহৰ মতে, চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনলৈ যোৱাৰ পূৰ্বে হাবুং ব্ৰাহ্মণসকলৰ দ্বাৰা পৰিচালিত এখন স্বায়ত্তশাসিত ক্ষুদ্ৰ ৰাজ্য আছিল, যাৰ উৎপত্তি ৰত্নপালৰ দশম শতিকাৰ ভূমিদানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আছিল।<ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=Pre-Ahom Roots and the Medieval State in Assam: A Reply |journal=Social Scientist |year=1984 |volume=12 |issue=6 |page=73 |doi=10.2307/3517005 |jstor=3517005}}</ref><ref name="Sircar-Havvanga">{{cite journal |last=Sircar |first=D. C. |title=Three Copper-Plate Grants from Assam |journal=Epigraphia Indica |volume=40 |year=1986 |publisher=Archaeological Survey of India |url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d4/Epigraphia_Indica_Vol_40_No._2_July_1973.pdf}}</ref> ইতিহাসবিদ পি. চি. চৌধুৰীয়ে ৰত্নপালৰ সৰাতবাৰী তাম্ৰশাসনত উল্লেখিত ভূমিৰ ভৌগোলিক সীমাৰ ভিত্তিত ''হাৱ্ৰঙ্গ-বিষয়''ক হাবুঙৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছিল। তেওঁৰ ব্যাখ্যা অনুসৰি, ভূমিদান কৰা অঞ্চলটোৰ দক্ষিণ সীমা আছিল ''দিব্বৈশা'' (Divvaiśā বা Dibbaisa) নদী আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম সীমাত ''সৈচা'' (Saicha) নামৰ আন এখন নদীৰ উল্লেখ আছিল। তেওঁ এই ''সৈচা''ক বৰ্তমানৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ চেঁচা নদীৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছিল। ইয়াৰ ভিত্তিত চৌধুৰীয়ে ''হাৱ্ৰঙ্গ-বিষয়''ক সোৱণশিৰি নদীৰ পূবফালে অৱস্থিত হাবুং অঞ্চল, অৰ্থাৎ মোটামুটিভাৱে বৰ্তমানৰ [[ঢকুৱাখনা]] অঞ্চলৰ সৈতে একে বুলি গণ্য কৰিছিল।<ref>[https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/67151/11/11_chapter%203.pdf ''The mention of Dibbaisa river forming southern boundary and Saica the south-western boundary led P.C. Choudhury to identify the Havranga visaya with Habung country lying to east of the river Suvansiri during the 10th-11th century A.D. Habung, comprising present Dhakuakhana region was for centuries a centre of Aryan culture.'']</ref> অৱশ্যে শিলালিপিবিদ ডি. চি. চৰকাৰে সৰাতবাৰী তাম্ৰশাসনৰ পুনৰ সম্পাদনাত চৌধুৰীৰ এই সীমা-নিৰ্ধাৰণক প্ৰশ্ন কৰিছিল। চৰকাৰে প্ৰদেশখনৰ নাম ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়'' (Havvaṅga-vishaya) বুলি পঢ়িছিল আৰু চৌধুৰীয়ে ''সৈচা'' নদীৰ উল্লেখ থকা বুলি কৰা ব্যাখ্যাক ভিত্তিহীন প্ৰস্তাৱসমূহৰ অন্যতম বুলি অভিহিত কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, তাম্ৰশাসনৰ সংশ্লিষ্ট শব্দটো ''Saicha'' নহয়, বৰং ''s-aiva'' (''sā eva'', অৰ্থাৎ 'সেই একেখন') আছিল, যিয়ে পূৰ্বতে উল্লেখ কৰা ''দিব্বৈশা'' নদীখনকে বুজাইছিল। চৰকাৰে লগতে উল্লেখ কৰিছিল যে বলবৰ্মনৰ উলুবাৰী তাম্ৰশাসনতো ''দিব্বৈশা'' নামৰ এখন নদী বা জানৰ উল্লেখ আছে। কিন্তু সেই তাম্ৰশাসনত দান কৰা ভূমি ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ ''উত্তৰকূল'' বিভাগৰ ''মঞ্জয়-বিষয়''ৰ অন্তৰ্গত ''দিক্কুৰ''ত অৱস্থিত আছিল। সেয়েহে সেই অঞ্চল ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়''ৰ পৰা পৃথক আছিল।<ref name="Sircar-Havvanga"/>{{rp|64–69}}<ref>{{citation |last=Sircar |first=D. C. |contribution=Pragjyotisha-Kamarupa |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=1 |year=1990 |publisher=Publication Board, Assam |location=Guwahati |pages=71–74}}</ref> [[File:Dhirnarayan copperplate inscription of 1522.png|thumb|১৫২২ চনৰ চুতীয়া ৰজাই কৰা ঐতিহাসিক হাবুঙত (বৰ্তমানৰ‌ ঢকুৱাখনা) কৰা ভূমি দানৰ তামৰ ফলি।]] ১২০০ শতিকাত কামৰূপ বিভক্ত হোৱাৰ ফলত হাবুং চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনলৈ আহে। ৰত্নধ্বজপালে দদায়েক স্বেতগিৰিৰ ৰজা ভদ্ৰশেনৰ পৰা ধেমাজি অঞ্চল দখল কৰি হাবুঙৰ দক্ষিণৰ ৰতনপুৰত ৰাজধানী স্থাপন কৰে।<ref>Habung was a Chutiya dependency; that still earlier it was an autonomous principality of Brahmins; and that the latter's origins could be traced back to a circa 10th-century copper-plate and grant issued by king Ratnapala {{harvcol|Guha|1984|p=73}}</ref> একে সময়চোৱাতে পাটকাই পৰ্বতৰ পুৰ্বৰ পৰা অহা টাই-আহোমসকলে অভয়পুৰত (শিৱসাগৰৰ অঞ্চল) বানপানী হোৱাৰ ফলত হাবুঙত খেতি কৰিবলৈ লয়। কিন্তু ৪ বছৰ থাকি পুনৰ বানপানী হোৱাৰ ফলত শিৱসাগৰৰ লিগিৰী গাঁৱলৈ (চনটক) উভতি যায় য'ত বৰাহী চুতীয়াসকলক লগ পায়। উল্লেখযোগ্য যে চুকাফাই বানপানী হোৱাৰ বাবে এৰি যোৱা তিপাম (কানগং নামৰ এজন), নামৰূপ (খুণতাং নামৰ এজন) বা লিগিৰী গাঁৱ (তাখোনলাক নামৰ এজন) লেখীয়া ঠাইৰ দৰে অভয়াপুৰ আৰু হাবুং অঞ্চলত কোনো লোকক ৰাখি যোৱা নাছিল।<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n50/mode/1up‌ Barua, G.C.''Ahom Buranji'',p.46.]</ref> ফলত সেই সময়ত হাবুং প্ৰদেশৰ ভূমি আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত হোৱা নাছিল। ইয়াৰ পাছত হাবুঙৰ উল্লেখ ১৪ শতিকাত পোৱা যায়। চুতীয়া ৰজা সত্যনাৰায়ণে ১৩৯২ খ্ৰীষ্টাব্দত (১৩১৪ শক) ঢকুৱাখনাৰ ধেনুখনাত নাৰায়ণ দ্বিজ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণক ৬০০ পুটি ভূমি দান কৰিছিল। স্বৰ্ণলতা বৰুৱাৰ মতে, এই ভূমি হাবুং অঞ্চলৰ অন্তৰ্গত আছিল, য'ত কেইবাটাও ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালক সংস্থাপন কৰা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|pp=38–39}}</ref> সেই সময়ত আহোম ৰাজকোঁৱৰ [[চুদাংফা]]ও হাবুঙত তেওঁক প্ৰতিপালন কৰা ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালটোৰ সৈতে বাস কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=225}}</ref> মৃত্যু দণ্ডৰ পৰা প্ৰাণ ৰক্ষা কৰিবলৈ আহোম ৰজা থিয়াও খামতিৰ ৰাণীয়ে দিহিং(পূৰ্বতে দিহিং বোকাখাটৰ মহোৰামুখত পৰিছিল) পাৰ হৈ আহি চুতীয়া ৰাজ্যৰ হাবুঙত আশ্ৰয় লৈছিল। নাওবৈচা ফুকনৰ বুৰঞ্জীৰ মতে হাবুঙত ব্ৰাহ্মণ এজনে তেখেতক প্ৰশ্ন কৰোঁতে তেখেতে নিজকে অসম(আহোম)‌‌‌‌‌ ৰাজ্যৰ ৰাণী বুলি চিনাকি দিছিল। পাছলৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰে গৰুৰ বেপাৰ কৰিবলৈ যোৱা লোক এজনে ৰাণীগৰাকীৰ পুত্ৰৰ কথা গম আৰু ফলত গোহাঁই সকলে ল'ৰা জনক নিজ ৰাজ্য লৈ লয় আনি ৰজা পাতে।<ref>Barua, G.C.,"Ahom Buranji, p.49</ref><ref> Bhuyan, S.K.,"Satsari Buranji, p.51</ref> ইয়াৰ পাছত হাবুঙৰ উল্লেখ ১৪২৮ চনত চুতীয়া ৰজা‌ ধৰ্মনাৰায়ণৰ পুত্ৰ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ শদিয়াত উদ্ধাৰ হোৱা তামৰ ফলিত পোৱা যায়। এই তাম্ৰশাসনখন শদিয়াৰ চাপাখোৱাত উদ্ধাৰ হৈছিল। ফলিখনত ''শ্ৰী বৃহৎপাত্ৰ''ক ''হাবুঙাধিপতি'' অৰ্থাৎ হাবুঙৰ অধিপতি হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াত ৰজাৰ আদেশ অনুসৰি পুৰন্দৰ বিপ্ৰক ৪০০ পুটি ভূমি দান কৰাৰ বিৱৰণ আছে। ফলিখনৰ লেখক বা লিপিকাৰ আছিল স্বৰ্ণকাৰ কৃষ্ণ সাধু।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|p=585}}</ref> ফলিৰ অংশ : {{Quote|text="পুৰন্দৰায় ৱিপ্ৰায় ভুপুটীনাং চতুঃশতম্। <br /> নৃপাদেশাৎ সমাগত্য দাদদী-শাসনং দদৌ॥ হাবুঙ্গাধিপতিঃ সোহপি ষষ্ঠিসংখ্যান্ দ্বিজানপি॥"}} ইয়াৰ বাহিৰেও প্ৰায় ৬খন চুতীয়া ৰজাৰ তামৰ ফলি (১৩৯২-১৫২২ মাজৰ) হাবুং অঞ্চলত পোৱা গৈছে। চুতীয়া সকলৰ মাজত আজিও হাবুঙৰ উল্লেখ থকা নিচুকনি গীত শুনিবলৈ পোৱা যায়। উদাহৰণ : {{Quote|text="হালিকি এই বাপেৰ ক'লৈ গ'ল,<br /> হাবুঙীয়া বুঢ়াৰ লগত কাঁহ কোবাই গ'ল। <br /> ....<br /> হাবুঙীয়া বাঢ়ৈয়ে চ'ৰানাও সাজে<br /> কুৰুলাৰ কেৰুহেন উৰো উৰো কৰে,<br /> উৰিব নোৱাৰিহে সাগৰতে পৰে; "}} ১৫১২ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোম ৰজা [[চুহুংমুং]]এ ৰাজ্য বিস্তাৰৰ নীতি অনুসৰণ কৰি ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ হাবুং প্ৰদেশৰ পশ্চিম অংশত অৱস্থিত পানবাৰী অঞ্চল চুতীয়া ৰাজ্যৰ পৰা দখল কৰে। ইয়াৰ পূৰ্বে অঞ্চলটো চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনত আছিল আৰু হাবুঙৰ অধিপতি বৃহৎপাত্ৰ বা বৰপাত্ৰই শাসন কৰিছিল। এই অভিযানৰ প্ৰতিক্ৰিয়াস্বৰূপে ১৫১৩ চনত চুতীয়া ৰজা [[ধীৰনাৰায়ণ]]ে স্থলসেনা আৰু নৌবাহিনী লৈ আহোম ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি [[দিখৌ নদী|দিখৌমুখ]]ত উপস্থিত হয়। অৱশ্যে এই অভিযানত চুতীয়াসকল সফল নহ'ল।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|p=128}}</ref><ref>Deodhai Buranji, p. 16, "লাঙ্কি ৰাইচিঙা(১৫১২) শকত ৰজাদেও হাবুঙৰ পানবাৰী ললেগৈ। লাঙ্কি মুংমুত শকত চুতীয়া ৰজা ধীৰনাৰায়ণে আহি দিখৌ মুখত পছলাৰে গড় বান্ধি ৰʼলহি।"</ref> ১৫২০ খ্ৰীষ্টাব্দত চুতীয়াসকলে পুনৰ আহোম ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি মুঙখ্ৰাঙৰ আহোম দুৰ্গত আঘাত হানে। এই সংঘৰ্ষত দুৰ্গৰ আহোম সেনাধ্যক্ষ নিহত হয় আৰু তাত থকা আহোম সৈন্যবাহিনী পলায়ন কৰে। ফলত চুতীয়াসকলে কিছু সময়ৰ বাবে নামদাং আৰু মুঙখ্ৰাং পৰ্যন্ত হেৰুৱা অঞ্চলসমূহ পুনৰ নিজৰ অধীনলৈ আনিবলৈ সক্ষম হয়।<ref>{{cite book |last=Gait |first=Edward |title=A History of Assam |page=84 |url=https://archive.org/details/ahistoryassam01gaitgoog/page/n107/mode/1up |quote=The Chutias made no effort to regain their lost territory until 1520, when they attacked the Ahom fort at Mungkhrang. The Ahom commander was killed in a sortie and the garrison fled; and for a time the Chutias once more ruled this tract of country.}}</ref> ১৫২২ খ্ৰীষ্টাব্দত কোঁৱৰগাঁৱত জাৰি কৰা ধীৰনাৰায়ণৰ তাম্ৰশাসনখন ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চলত চুতীয়া ৰজাই কৰা শেষৰটো লিপিবদ্ধ ভূমিদান। ১৫২৩ খ্ৰীষ্টাব্দত চুতীয়া-আহোম সংঘৰ্ষৰ পিছত চুহুংমুঙে হাবুং অঞ্চল পুনৰ দখল কৰি আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|pp=41–42}}</ref> ঢকোৱাখনাৰ(হাবুং) কোঁৱৰগাঁৱত উদ্ধাৰ হোৱা এই ফলিৰ মতে ১৫২২ চনত শদিয়াৰ অধিপতি বিষ্ণু বংশৰ শ্ৰী ধীৰনাৰায়ণে প্ৰচণ্ড দুৰ্দণ্ড বাহুৰে সকলোকে পৰাজিত কৰি ৰাজ্যশ্ৰী লাভ কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|pp=590}}</ref> ইয়াৰ পাছতে চুতীয়া ৰাজ্য নীতিপালৰ হাতলৈ যায়। নীতিপালৰ দুৰ্বল শাসনৰ সুযোগ লৈ চুহুংমুঙে পুনৰ চুতীয়া ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰে। ডিব্ৰুমুখৰ যুদ্ধত চুতীয়াৰ নেতৃত্বত থকা কাচিতৰাৰ লগতে বৰপাত্ৰ (হাবুঙাধিপতি) উল্লখ আছে।<ref>[http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/parallele_ahom-assamais2-2.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200728195005/http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/parallele_ahom-assamais2-2.pdf |date=2020-07-28 }} ''The chiefs of the Chutiyas were Toktoru, Koitara, Chuluki Chetiya and Borpatro.''</ref> ===আহোম ৰাজত্ব কাল=== [[File:Habung2.jpg|thumb|250px|চুকাফাৰ স্মৃতিত নৱনিৰ্মিত উপাসনা গৃহ। ]] বুৰঞ্জীৰ অনুসৰি অভয়াপুৰৰ পৰা দিহিং<ref>Bhuyan, S.K., ''Satsari Assam Buranji'', p.47</ref> আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ<ref>Barua, G.C, ''Ahom Buranji'',p.46</ref> নৈয়েদি ভটিয়াই আহি‌ চুকাফাই হাবুঙত প্ৰৱেশ কৰিছিল। উল্লেখযোগ্য যে সেই সময়ত দিহিং নৈ শিৱসাগৰ জিলাৰ মাজেদি বৈ গৈছিল<ref>Sarma, Jogendranath, ''Change of river channel and bank erosion of the burhi dihing river (Assam), assessed using remote sensing data and gis'',"But about 250 years ago the Dihing (present Burhi Dihing) flowed westerly through Sibsagar district to meet the Brahmaputra at the extreme western point of Majuli island, which is now nearly 200 km west of present Dihingmukh, i.e. the outfall of the Burhi Dihing"p.95</ref>। নৈখন দিচাং আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ সমান্তৰাল ভাবে তিপাম, নামৰূপ, বকতা আৰু চৰগুৱা কাষেদি বৈ‌ গৈ<ref>Sharma, J.N., ''A study on palaeochannels from satellite imagery in a part of Upper Assam'',p.77-79</ref> দক্ষিণ মাজুলী বা [[বোকাখাত]] অঞ্চলৰ মহুৰামুখত<ref>{{cite journal |last=Wilcox |first=R. |title=Memoir of a Survey of Asam and the Neighbouring Countries, Executed in 1825-6-7-8 |journal=Asiatic Researches |volume=17 |year=1832 |page=320 |url=https://brahmaputra.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/WilcoxSurveyAsam.pdf |quote=...the Dihing did not disembogue itself where it does now into the Brahmaputra, but turning to the south-east received the Disang, and Dikko, the Jazi, and Disai river, and was discharged into the great river near Makura. |access-date=2026-02-18 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ব্ৰক্ষ্মপুত্ৰত পৰিছিল<ref>Sharma, J.N.,''Origin and some geomorphological changes of Majuli Island of the Brahmaputra River in Assam, India''</ref>। গতিকে দিহিং আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰই দি ভটিয়াই গ'লে চুকাফাই সম্ভৱতঃ হাবুং প্ৰদেশৰ দক্ষিণ ঢকুৱাখনা বা সোৱণশিৰিৰ দক্ষিণ-পশ্চিমৰ লখিমপুৰ অঞ্চলত প্ৰৱেশ কৰিছিল। উল্লেখযোগ্য যে পাছলৈ বামুণী কোঁৱৰৰ মাককো দিহিং নৈয়ে ভটিয়াই আহোঁতে হাবুঙৰ শোৱণশিৰি নৈৰ দশিণৰ পানবাৰী অঞ্চলৰ ব্ৰাক্ষ্মণে আশ্ৰয় দিছিল। বৰ্তমানৰ আহোম গোষ্ঠীৰ একাংশ লোকে কিন্তু চুকাফাই প্ৰৱেশ কৰা হাবুং অঞ্চল ধেমাজিত আছিল বুলি দাবী কৰে।<ref>Dhemaji is more political and therefore somewhat more volatile than Patsako. Tai-Ahom activism was very visible there, so much so as the first capital city of the Ahom swargadeos, Habung, was identified and claimed to be in Dhemaji.{{harvcol|শইকীয়া, য়াস্মিন|২০০৪}}</ref> এই দাবী তেওঁ লোকে ধেমাজিৰ বৰ আজুহা গাঁৱৰ এজন আহোম পূজাৰী ঘৰত পোৱা টাই-আহোম ভাষাত লিখা সাঁচি পাতৰ পুৰণি লিপিৰ ভিত্তিৰ কৰে। কিন্তু এই লিপিৰ‌ কোনো চন তাৰিখ, শিৰোনামা বা লেখকৰ নাম পোৱা নাযায়।<ref>...One old Ahom manuscript without bearing any title, date and author's name was discovered by me on 1.5.1991 at Habung under Dhemaji district of Assam. It was discovered from the possession of the aged father of Chow Ratneswar Phukan of Bor Ajuha village, who belongs to a Mo-Sang-Bun (priestly) family. Some glimpses of Tai history can be found in, this manuscript written in Ahom language and Ahom script....{{harvcol|ঠানা, চুতাচানা|২০০৩}}</ref> অঞ্চলতোৰ গড়ৰ ওচৰতে এটা শ ধোঁৱা পুখুৰী আৰু এটা [[মৈদাম]] আছে যিটো [[আহোম|আহোমসকলৰ]] লগত অহা এজন পণ্ডিতৰ মৃত্যুত সজোৱা হৈছিল বুলি কোৱা হয়। এই তথ্যৰ সমূহৰ ভিত্তিতে লোক সকলে এই অঞ্চলতো‌ চুকাফাই এৰি থৈ যোৱা হাবুং হ'ব পাৰে বুলি ঠাৱৰ কৰে। হাবুঙত [[চাওলুং চুকাফা|চুকাফাই]] তিনি বছৰ অস্থায়ী ভাবে আছিল।<ref name="সৰ্বানন্দ"/><ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref> উল্লেখযোগ্য যে চুকাফাই বানপানী হোৱাৰ বাবে এৰি যোৱা তিপাম (কানগং নামৰ এজন), নামৰূপ (খুণতাং নামৰ এজন) বা লিগিৰী গাঁৱ (তাখোনলাক নামৰ এজন) লেখীয়া ঠাইৰ দৰে অভয়াপুৰ আৰু হাবুং অঞ্চলত কোনো লোকক ৰাখি যোৱা নাছিল।<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n50/mode/1up‌ Barua, G.C.''Ahom Buranji'',p.46.]</ref> আহোমৰ পূৰ্বপৰুষসকল চাওলুং [[চুকাফা]]ৰ সৈতে হাবুংলৈ আহি তাতে তিনি চন্দ্ৰ বৰ্ষ ক্ৰমে লাকনি দাপকেও, লাকনী ৰাইছেও আৰু লকনি মুঙপ্লাও থাকে।<ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref> চুকাফাই এৰি থৈ যোৱাৰ‌ পাছত ১৫১২ চনত আহোম ৰজা চুহুংমুঙে প্ৰথমবাৰৰ বাবে হাবুঙত প্ৰৱেশ কৰি পানবাৰী অঞ্চল দখল কৰে। আগতে বামুণীয়া কোঁৱৰক তূলি লোৱা বামুণ পৰিয়ালটোক নিজৰ লগত লয়। বামুণ জনক সোণৰ লগুণ উপহাৰ দি হাতী-ঘাহী অধিকাৰী পাতি নিজৰ লগত লয়। কিন্তু ১৫২০ত চুতীয়া ৰজা ধীৰনাৰায়ণে পুণৰ আক্ৰমণ কৰি এই‌ অঞ্চল নিজৰ অধীনলৈ আনি ব্ৰাহ্মণক মাটি দান কৰি তামৰ ফলিত খোদিত কৰিছিল।<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?seq=17#metadata_info_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 19, ''He first annexed Habung in 1512 and later also the rest of the Hinduised Chutia kingdom'']</ref> চুতীয়া ৰজাক ১৫২৪ চনত পৰাস্ত কৰি ১৫২৫ চনত চাওফা চুহুংমুঙে হাবুং ৰাজত্ব কৰিবলৈ ভটিয়লীয়া গোহাঁই (থাওমোঙ মোঙ-তিউ) পদ সৃষ্টি কৰিছিল আৰু ক্লাঙচেঙ নামৰ বিষয়া জনক দায়িত্ব দিছিল।<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p. 59</ref> ১৫২৭ খ্ৰীষ্টাব্দত চুহুংমুঙে [[বৰপাত্ৰগোহাঞি|বৰপাত্ৰগোহাঁই]] পদ সৃষ্টি কৰে আৰু পূৰ্বে ভটিয়লীয়া গোহাঁই হিচাপে নিযুক্ত ক্লাঙচেঙক ''চাও-চেং-লুং'' পদত অধিষ্ঠিত কৰে।<ref>{{harvcol|Guha|1983|p=20}}</ref><ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n66/mode/1up Gopal Chandra Barua, ''Ahom Buranji'', p. 61, Lakni Rungrao (1527).]</ref> ১৫৩১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ (লাকনি দাপপ্লাও) বুৰঞ্জীৰ বিৱৰণতো ক্লাঙচেঙক ''চাও-চেং-লুং'' হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n69/mode/1up Gopal Chandra Barua, ''Ahom Buranji'', p. 64.]</ref> অমলেন্দু গুহৰ মতে, ''বৰপাত্ৰগোহাঁই'' উপাধিটো সম্ভৱতঃ চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনৰ হাবুঙৰ স্থানীয় শাসক ''বৃহৎপাত্ৰ''ৰ উপাধিৰ পৰা গ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Guha|1983|p=20 |quote=It appears that the novel designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutiya king, had the title of Vrhat-Patra.}}</ref>{{efn|আহোম বুৰঞ্জীসমূহত চুতীয়া বিষয়া বৰপাত্ৰক ''পাতৰ-লুং'' (Pator-Lung) বুলিও উল্লেখ কৰা হৈছে। [[আহোম ভাষা]]ত ''লুং'' শব্দৰ অৰ্থ 'ডাঙৰ' বা 'মহান'। ডিব্ৰুগড়ত সংঘটিত চুতীয়া-আহোম যুদ্ধত এই বিষয়াজনে কাশিতৰাৰ সৈতে মিলি আহোম সেনাপতি ফ্ৰাচেনমুং [[বৰগোহাঞি]] আৰু কিংলুন [[বুঢ়াগোহাঞি]]ৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ কৰিছিল।<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p. 55.</ref><ref>Bhuyan, S. K., ''Deodhai Asam Buranji'', Chapter 31.</ref>}} চুক্লেংমুঙ(চুহুংমুঙৰ পুত্ৰ) ৰজাৰ দিনত হাবুঙৰ উল্লেখ পুনৰ পোৱা যায়। বুৰঞ্জীৰ অনুসৰি এই ৰজাৰ দিনত চুতীয়াৰ বৰপাত্ৰ এজনৰ সমৰ্থন পাই হাবুঙৰ ব্ৰাহ্মণ মুখিয়াল এজনে বিদ্ৰোহ কৰে। ফলত যুদ্ধ এখন হয় য'ত বৰপাত্ৰ জনৰ মৃত্যু হয় আৰু ব্ৰাহ্মণজন বেহাৰলৈ পলাই যায়<ref> সুকুমাৰ মহন্তৰ ঘৰত পোৱা অসম বুৰঞ্জী, ২৫ পৃষ্ঠাত আছে-"সেই সময়ত ৰজা দাই ধৰিলে, বোলে-'চুটিয়া মাৰি ভূঞা বিলাকক মাৰি-কাটি বুপা ৰজায়ে ময়েহে ৰাজ্য লৈছো। বামুণে যে ৰজা‌ হয় চুটিয়াৰ বৰপাত্ৰকনো কিহলৈ থৈছোঁ?' এহি বুলি বৰপাত্ৰক মাৰিলে, বামুণকো ‌মাৰিব চালে, সপুত্ৰবান্ধৱে বেহাৰলৈ পলাই গেʼল। " </ref>। এই বৰপাত্ৰ জন হয়টো পুৰণি চুতীয়া বৰপাত্ৰ ৰাজপৰিয়ালৰ লোক আছিল‌‌ আৰু তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছতে হয়টো "চাও-চেঙলুং" আৰু "বৰপাত্ৰ" উপাধি মিলি "বৰপাত্ৰগোঁহাই" হিচাপে জনাজাত হয়।<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref> ==বৰ্তমানৰ হাবুং== [[File:Habung Ho-Phi Foundation Taking.jpg|thumb|right|হাবুঙত চুকাফাৰ স্মৃতিত নৱনিৰ্মিত মন্দিৰ]] অসম চৰকাৰৰ সহযোগত হাবুঙৰ টাই ভেটিত থকা মৈদাম, পুখুৰী আৰু গড়সমূহ সংৰক্ষণ কৰি ৰু'এন চাও ছেঙ (পৰম্পৰাগত দেউশাল) স্থাপন কৰে। ১৯৯০ চনৰ ১৭ জুন তাৰিখে স্থানীয় ফুৰালুং সংঘ আৰু সেইসময়ৰ [[ধেমাজি জিলা]]ৰ অতিৰিক্ত উপায়ুক্ত নগেন হাজৰিকাৰ সহযোগত [[আহোম ধৰ্ম|আহোম ধৰ্মৰ]] নিয়ম অনুসৰি [[আহোম|আহোমসকলৰ]] পূজা কৰা গৃহ ''হলুং হ'ফি'' মন্দিৰৰ নিৰ্মাণৰ কাৰণে আধাৰশিলা স্থাপন কৰে। পাছত ৯জন শুভাকাংক্ষীৰ দ্বাৰা ৮টা খুটা প্ৰদান কৰা হয় যাৰ ফলত স্থায়ী ভাবে হ'ফিটো নিৰ্মাণ কৰি উলিওৱা হৈছিল। সেই ঠাইৰ ঐতিহ্য ৰক্ষা কৰি পৰম্পৰাগত ফুৰালুংবানফি ধৰ্মৰ নীতিনিয়মতে টাই ভেটিৰ ভিতৰত থকা হফি টোত ম'-লুং টাই-পণ্ডিতসকলে আৰু বিশেষকৈ স্থানীয় ম'-চাম পণ্ডিতসকল আৰু স্থানীয় পঞ ফুৰালুং সংঘৰ সদস্যসকলে টাই-আহোম ভাষাতে সেৱা অৰ্চনা কৰে। মন্দিৰত সেৱা আগবঢ়োৱাৰ সময়ত বিশেষ দুটামান প্ৰাচীন টাই নিয়ম পালন কৰিব লাগে। তাই-চি পৰম্পৰা কৰাটো বাধ্যতামূলক আৰু তাত কক বান ফাই (চাকি জ্বলোৱা), আই চিংলাও গোৱা আদি নিয়ম কৰা হয়, তালৈ কাই অৰ্থাত কুকুৰা নিয়ম মতে নিয়া হয়। তালৈ যাওঁতে নিয়ম অনুসৰি বিভিন্ন ৰঙৰ কুকুৰা, লাও বা সাজপানী নিয়াৰ উপৰিও বানফাই অৰ্থাৎ চাকি নিব লাগে। সন্তানৰ আশাত বগা মতা কুকুৰা দিব লাগে, অসুখ বা বিপদৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ কলা মতা কুকুৰা দিয়া হয় আৰু অইন বিশেষ মনোকামনা নাথাকিলে যিকোনো ৰঙৰ বা পখৰা মতা বা মাইকী কুকুৰা তাই-চি নিয়ম কৰা হয়। হাবুংলৈ তৎক্ষণাত যাব যদি কোনো ব্যক্তিয়ে নোৱাৰে তেতিয়া "মু-বাই তাম-বাই" নামৰ পৰম্পৰাৰে টোপোলা এটা বান্ধি কুকুৰা আগ বঢ়াই ৰখাৰ নিয়ম আছে।{{cn}} এই অঞ্চলৰ ঐতিহ্য ৰক্ষাৰ্থে [[অসম]] চৰকাৰে পুনঃনিৰ্মাণৰ বাবে যথেষ্ট ৰাজ পুঁজি প্ৰদান কৰে। ২০১৭ চনত তেতিয়াৰ অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]]দেৱে নতুনকৈ নিৰ্মাণ কৰা হ-ফিত উদযাপিত [[মে-দাম-মে-ফি]] অনুষ্ঠানত উপস্থিত হৈ হাবুঙক পৰ্যটনৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি তুলিবলৈ ২ কোটি টকা প্ৰদানৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news|url=https://m.timesofindia.com/city/guwahati/assam-government-to-preserve-seat-of-ahom-legacy-in-habung/articleshow/56902877.cms|title=Assam government to preserve seat of Ahom legacy in Habung}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist|30em}} ==টোকা== {{notelist}} ==উৎস প্ৰসংগ== {{refbegin}} * {{cite book |last=বৰুৱা |first=গোলাপ চন্দ্ৰ|date=১৯৩০ |title=আহোম বুৰঞ্জী |chapter=ষষ্ঠ অধ্যায়: খুনলুং খুনলাই, উপ-অধ্যায়:চ্যুকাফা, পৃষ্ঠা:৪৪ - ৪৭|publisher= বেপ্টিষ্ট মিছন প্ৰেছ, কলকাতা|language=[[টাই আহোম ভাষা]], [[ইংৰাজী]]}} * {{Cite book |last= ঠানা |first=চুতেচানা |title=Texts and Contexts in Southeast Asia |publisher=ঐতিহাসিক গৱেষণা কেন্দ্ৰ, মিচিগান বিশ্ববিদ্যালয়|year=২০০৩ |language=[[ইংৰাজী]]}} * {{cite book |last= শইকীয়া|first= য়াস্মিন|date=২০০৪|title=Fragmented Memories Struggling to be Tai-Ahom in India|publisher=ডিউক বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকাশন|isbn= 9780822386162, 082238616X|chapter= |page= ২৮ |url=https://www.google.co.in/books/edition/Fragmented_Memories/WfSmsuO6QugC?hl=en।|year=১৯ অক্টোবৰ, ২০০৪ |language=[[ইংৰাজী]]}} * {{Cite news|last=কংকন কলিতা|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/second-ahom-capital-habung-to-be-tourist-hotspot-cm-himanta-biswa-sarma/articleshow/89256437.cms|title=second ahom capital habung to be tourist-hotspot cm himanta biswa sarma|agency=টাইমছ অফ ইণ্ডিয়া|language=ইংৰাজী}} * {{cite book |last=Meena |first=R P|date=২০২০ |title=APSC Assam Current Affairs Yearbook 2020 |publisher= New Era Publishing House|language=[[ইংৰাজী ভাষা]]}} * {{citation |last=Guha |first=Amalendu |year=1983 |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |pages=3–34 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963 |url=https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/bitstream/123456789/3259/1/OP_64_The_ahom_political_system.pdf }} * {{citation |last=Guha |first=Amalendu |year=1984 |title=Pre-Ahom Roots and the Medieval State in Assam: A Reply |journal=Social Scientist |volume=12 |issue=6 |pages=70–77 |doi=10.2307/3517005 |jstor=3517005 }} * {{citation |last=Baruah |first=Swarnalata |year=2007 |title=Chutia Jatir Buranji |url=https://archive.org/details/chutiaburanji/mode/2up }} * {{citation |last=Baruah |first=S. L. |year=1986 |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal }} * {{citation |last=Sircar |first=D. C. |year=1986 |title=Three Copper-Plate Grants from Assam |journal=Epigraphia Indica |volume=40 |publisher=Archaeological Survey of India |url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d4/Epigraphia_Indica_Vol_40_No._2_July_1973.pdf }} * {{citation |last=Phukan |first=J. N. |year=1992 |contribution=The Tai-Ahom Power in Assam |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |pages=49–60 |publisher=Assam Publication Board |place=Guwahati }} * {{citation |last=Gait |first=Edward |year=1963 |title=A History of Assam |publisher=Thacker, Spink |url=https://books.google.com/books?id=1IpAAAAAMAAJ }} {{refend}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ পুৰাতাত্বিক স্থান]] [[শ্ৰেণী:চুতীয়া ৰাজ্য]] [[শ্ৰেণী:আহোম ৰাজ্য]] aamip8ercmnh1fzllokq4z9cvg8rfa4 646618 646617 2026-10-22T20:35:47Z Ananya Taye 28065 646618 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = হাবুং |official_name = হাবুং প্ৰদেশ |image= |native_name_lang = |settlement_type = [[কামৰূপ ৰাজ্য|কামৰূপ]] তথা [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] পৌৰাণিক প্ৰদেশ তথা [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ এখন [[মু'ঙ]] (প্ৰদেশ) |type = | subdivision_type = Country | subdivision_name = India | image_skyline = [[File:Map of Habung Region.jpg|300px]] | imagesize = | image_alt = | image_caption = ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চল | pushpin_map = India Assam | pushpin_label_position = right | motto = | established_title = | established_date= | area_footnotes = | population = | footnotes = |leader_title=হাবুঙাধিপতি|leader_name=বৃহৎপাত্ৰ বা বৰপাত্ৰ<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref><ref> সুকুমাৰ মহন্তৰ ঘৰত পোৱা অসম বুৰঞ্জী, ২৫ পৃষ্ঠাত আছে-"সেই সময়ত ৰজা দাই ধৰিলে, বোলে-'চুটিয়া মাৰি ভূঞা বিলাকক মাৰি-কাটি বুপা ৰজায়ে ময়েহে ৰাজ্য লৈছো। বামুণে যে ৰজা‌ হয় চুটিয়াৰ বৰপাত্ৰকনো কিহলৈ থৈছোঁ?' এহি বুলি বৰপাত্ৰক মাৰিলে, বামুণকো ‌মাৰিব চালে, সপুত্ৰবান্ধৱে বেহাৰলৈ পলাই গেʼল। "</ref><ref>Bhuyan, S.K, "Deodhai Assam Buranji",p.16, "চুতীয়াৰ বৰাবুৰুকৰ লেখা,-তকতৰু ১, কইতৰা ১,‌চুলুকি চেতিয়া‌ ১, বৰপাত্ৰ ১।"</ref>|leader_title1=[[ছাও চেং-লুঙ]]|leader_name1=কন-চেং}} '''হাবুং''' ({{lang-aho| 𑜉𑜢𑜤𑜂𑜫: 𑜑𑜡;𑜈𑜤𑜂𑜫}},{{lang-en|Habung}}) বৰ্তমানৰ [[অসম]]ৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত [[কামৰূপ ৰাজ্য|পৌৰাণিক কামৰূপৰ]] আৰু [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] এটা বৃহৎ অঞ্চল আৰু পাছলৈ [[আহোম ৰাজ্য|আহোম ৰাজ্যৰ]] এক [[মু'ঙ]] (প্ৰদেশ) আছিল।<ref>{{Cite journal |last=Neog |first=Maheswar |title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries |date=1977 |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=58/59 |page=818 |jstor=41691751 |issn=0378-1143 |quote=Habunga province (the Subansiri region of the present-day North Lakhimpur district)}}</ref> ইয়াৰ অৱস্থান মূলতঃ [[সোৱণশিৰি নদী]]ৰ অৱবাহিকা আৰু বৰ্তমানৰ [[ঢকুৱাখনা]] অঞ্চলৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বুলি চিনাক্ত কৰা হয়। ৱেড(১৮০০)-ৰ মতে, [[সোৱণশিৰি নদী]] আৰু [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ মিলন হোৱা অঞ্চলতো হাবুঙৰ অন্তগৰ্ত আছিল।<ref>Wade, J.P, ''An Account of Assam: Rivers of Assam'',p.16.</ref> তেখেতৰ মতে হাবুং প্ৰদেশৰ পশ্চিমত গজলুং প্ৰদেশ আছিল আৰু এই গজলুঙৰ মাজেদি দিক্ৰং, পিচলা, ইত্যাদি নৈ বৈ গৈছিল। ১৯০০ দশকৰ শেষৰ ফালে কেইজনমান টাই-আহোম লোকে ধেমাজিৰ এটা অঞ্চলক হাবুং বুলি দাবী কৰি তাত চুকাফাৰ স্মৃতিত এখন শাল নিৰ্মাণ কৰে।<ref>...capital city of the Ahom swargadeos, Habung, was identified and claimed to be in Dhemaji...{{harvcol|শইকীয়া, য়াস্মিন|২০০৪}}</ref> ইতিহাসবিদ য়াছমিন শইকীয়াৰ মতে, ১৯৯০ চনৰ পৰা এই সকল লোকে এই অঞ্চলক হাবুং বুলি চিনাক্ত কৰিছিল আৰু ''Ahomland Demand Movement''এ ইয়াক তেওঁলোকৰ ভৱিষ্যৎ ৰাজধানী হিচাপে দাবী কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=In the Meadows of Gold: Telling Tales of the Swargadeos at the Crossroads of Assam |year=1997 |publisher=Spectrum Publications |location=Guwahati |page=188 |quote=An important city within the Chutia domain. The exact location of Habung remains a controversy. Recently, on one of my field trips to Dhemaji, in the Lakhimpur district, I visited Borajaha Sapari, which since 1990 has been identified as Habung. The Ahom Land Demand Movement claims this spot as their future capital.}}</ref><ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to be Tai-Ahom in India |year=2004 |publisher=Duke University Press |page=28 |isbn=9780822333739| quote="Dhemaji is more political and therefore somewhat more volatile than Patsako. Tai-ahom activism was very visible there, so much so that the first capital city of the Ahom swargadeos, Habung, was identified and claimed to be in Dhemaji."</ref> কেইগৰাকীমান ইতিহাসবিদে ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চলক দশম শতিকাৰ [[পাল ৰাজবংশ|কামৰূপৰ পাল বংশ]]ৰ ৰজা [[ৰত্নপাল]]ৰ তাম্ৰশাসনত উল্লেখিত ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়'' (Havvaṅga-vishaya) নামৰ প্ৰদেশখনৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছে, য'ত ব্ৰাহ্মণসকলক ভূমিদান কৰাৰ উল্লেখ পোৱা যায়।{{efn|পূৰ্বৰ কিছুমান গৱেষণাত ইয়াৰ নাম ''Havrnga-vishaya'' বা ''Ha-Vrnga-vishaya'' ৰূপেও পঢ়া হৈছিল। অমলেন্দু গুহৰ মতে, চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনলৈ যোৱাৰ পূৰ্বে হাবুং ব্ৰাহ্মণসকলৰ দ্বাৰা পৰিচালিত এখন ক্ষুদ্ৰ স্বায়ত্তশাসিত ৰাজ্য আছিল আৰু ইয়াৰ উৎপত্তি ৰত্নপালৰ ভূমিদানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত হ'ব পাৰে।<ref name="habung">"Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the Ha-Vrnga Vishaya where a Brahmin was given land by King Ratnapala." {{harvcol|Guha|1983|p=33f}}</ref><ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=Pre-Ahom Roots and the Medieval State in Assam: A Reply |journal=Social Scientist |year=1984 |volume=12 |issue=6 |page=73 |doi=10.2307/3517005 |jstor=3517005}}</ref> অৱশ্যে শিলালিপিবিদ [[ডি. চি. চৰকাৰ]]ে তাম্ৰশাসনখনৰ পূৰ্বৰ কিছুমান পাঠ আৰু ভৌগোলিক সীমা-নিৰ্ধাৰণৰ ব্যাখ্যাক প্ৰশ্ন কৰিছিল। সেয়েহে ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়'' আৰু ঐতিহাসিক হাবুঙৰ চিনাক্তকৰণক নিশ্চিত সিদ্ধান্ত বুলি গণ্য কৰিব নোৱাৰি।<ref>{{cite journal |last=Sircar |first=D. C. |title=Three Copper-Plate Grants from Assam |journal=Epigraphia Indica |volume=40 |year=1986 |publisher=Archaeological Survey of India |pages=64–69 |url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d4/Epigraphia_Indica_Vol_40_No._2_July_1973.pdf}}</ref>}} কামৰূপৰ পতনৰ পাছত হাবুং [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত হয় আৰু এই অঞ্চলত বৃহৎপাত্ৰ নামৰ এজনক শাসন কৰিবলৈ ৰখা হয়।<ref>Habung was a Chutiya dependency; that still earlier it was an autonomous principality of Brahmins; and that the latter's origins could be traced back to a circa 10th-century copper-plate and grant issued by king Ratnapala {{harvcol|Guha|1984|p=73}}</ref><ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref> টাই-আহোম ভাষাত লিখা সাচিপটিয়া দীন-বুৰঞ্জী, ম' চাংবুন বুৰঞ্জী আৰু একাংশ ইতিহাসবিদৰ মতে চৰাইদেওত প্ৰথম স্থায়ী ৰাজধানী স্থাপন কৰা‌ আগতে এই ঠাই ৩ বছৰৰ বাবে [[চুকাফা]]ৰ অস্থায়ী বসতি স্থল আছিল।<ref name="সৰ্বানন্দ">{{cite book | title=ইতিহাসে সোঁৱৰা ছশটা বছৰ | publisher=বনলতা | author=ৰাজকুমাৰ, সৰ্বানন্দ | year=২০১৭ | location=গুৱাহাটী | pages=২৭৪}}</ref><ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref><ref name="Capital">{{cite journal | url= | title=Background of the Capital cities of the Ahoms | author=Buragohain, Luhit | journal=International Journal of creative research thoughts | year=2020 | month=April | volume=8 | issue=4 | pages=2357-2361}}</ref> বানপানী হোৱাৰ ফলত চুকাফা আৰু লগত অহা লোক সকল পুনৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণ পাৰলৈ ঘূৰি যায়।<ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref> পিছলৈ [[চুতীয়া–আহোম ৰাজ্যৰ যুদ্ধ|চুতীয়া-আহোম সংঘৰ্ষ]]ৰ ফলত হাবুং আহোম ৰাজ্যৰ অধীনলৈ আহে। লাকনি খুতছান (১৫২৫ খ্ৰীষ্টাব্দত) [[চুহুংমুং]]এ চাওচেং কুঙৰিন (ধনুধৰিয়া গোহাঁই)‌ কনচেঙক থাওমৌঙ মৌঙ-তেও (ভটিয়লীয়া গোহাঁই) হিচাপে নিযুক্তি দি হাবুংত ৰাখে।<ref>"...In lakni Khutshan (ie., in 1526 A.D.), the heavenly king created Klangsheng of Dhanudharia family, Bhatialia Gohain and stationed him at Habung...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref><ref>Edward Gait, The History of Assam, p.90, "In 1525, Suhungmung proceeded in person to Dihing, and appointed officers to administer the frontier provinces of Habung, Dihing and Banlung."{{harvcol|Gait|1963|p=8}}</ref> ==হাবুং নামৰ উৎপত্তি== হাবুং শব্দটো মূলতঃ বড়ো-কছাৰী মূলীয় ভাষাৰ বুলি জনা যায়<ref>S.Endle, The Kacharis, p. 88, Habung-iya, perhaps from Ha earth, Bung for Su-bung men ; hence ha-bung-iya, autochthones</ref>। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে "মাটিৰে ভৰা ঠাই" অৰ্থাৎ "নদীৰ পানীয়ে খহাই অনা পলস জমা হৈ সৃষ্টী হোৱা ভূমি। " "হা" মানে হৈছে "মাটি" (যেনে হাছাও, হাজং, হালালি, ইত্যাদি) আৰু "বুঙ" মানে হৈছে ভৰি পৰা।<ref>[https://archive.org/stream/LSIV0-V11/LSI-V3-2#page/n15/mode/2up As per the Linguistic Survey of India(Volume 3-2, p. 7), ''Ha'' means Land and ''Bung'' means Fill in standard Bodo language.]</ref> পি.আৰ.টি গৰ্ডনৰ মত অনুসৰি পৌৰাণিক মৰাণ ভাষাত "হাবুঙ"ৰ অৰ্থ হৈছে "মানুহৰ বাসতি/চাপৰি"।<ref>{{Cite web |title=PRT Gurdon, The Morans, p.43 In Moran language Habung meant ''Men/Settlement'' |url=http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/Gurdon-1904.pdf |access-date=2020-04-29 |archivedate=2021-02-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210228230129/http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/Gurdon-1904.pdf |deadurl=yes }}</ref> ইতিহাসবিধ চিড্নি এণ্ডেলৰ "ডা কচাৰী" নামৰ কিতাপখনত উল্লেখ কৰা মতে বুৰঞ্জীত মৰাণসকলক হাবুঙীয়া বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল যাৰ অৰ্থ আছিল "ভূমিৰ থলগিৰি"। এখেতৰ মতে হাবুঙ শব্দটো প্ৰকৃততে "হা" (মাটি)-"চুবুঙ" (মানুহ)ৰ পৰা উৎপত্তি হৈছিল।<ref>[https://archive.org/details/kacharis009491mbp/page/n136/mode/1up S.Endle, The Kacharis, p. 88, ''Habung-iya, perhaps from Ha earth, Bung for Su-bung men; hence ha-bung-iya, autochthones'']</ref> হাবুঙৰ ওচৰতে খুবুং নামৰ অন্য এক অঞ্চল এতিয়াও দেখা পোৱা যায়। কামৰূপৰ ৰজা ৰত্নপালৰ তামৰ ফলিত হাব্ৰং বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>" Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the ''Ha-Vrnga Visaya'' where a Brahmin was given land by King Ratnapala. (c 10th century) {{harvcol|Guha|1983|p=33}}</ref> ১৪২৮ চনৰ চুতীয়া ফলিত শ্ৰী বৃহৎ পাত্ৰক "হাবুঙাধিপতি" (হাবুঙৰ অধিকাৰী) বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>[https://www.jstor.org/stable/41691751?seq=5#metadata_info_tab_contents Neog, Maheswar,''Light on a ruling dynasty of Arunachal Pradesh'',p.819]</ref><ref>" Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the ''Ha-Vrnga Visaya'' where a Brahmin was given land by King Ratnapala. (c 10th century) {{harvcol|Guha|1983|p=33}}</ref> ==হাবুঙৰ ইতিহাস== ===কামৰূপ আৰু চুতীয়া শাসনকাল=== দশম শতিকাৰ [[কামৰূপ ৰাজ্য|পাল বংশ]]ৰ ৰজা [[ৰত্নপাল]]ৰ সৰাতবাৰী তাম্ৰশাসনত ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়'' (Havvaṅga-vishaya) নামৰ এখন প্ৰদেশৰ উল্লেখ পোৱা যায়, য'ত ব্ৰাহ্মণসকলক ভূমিদান কৰা হৈছিল। পূৰ্বৰ কিছুমান গৱেষণাত প্ৰদেশখনৰ নাম ''হাব্ৰঙ্গ'' (Havrnga), ''হাৱ্ৰঙ্গ'' (Havranga) বা ''হ-বৃঙ্গ'' (Ha-Vrnga) ৰূপেও পঢ়া হৈছিল। কেইগৰাকীমান ইতিহাসবিদে এই প্ৰদেশখনক ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চলৰ সৈতে একে বুলি চিনাক্ত কৰিছে। অমলেন্দু গুহৰ মতে, চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনলৈ যোৱাৰ পূৰ্বে হাবুং ব্ৰাহ্মণসকলৰ দ্বাৰা পৰিচালিত এখন স্বায়ত্তশাসিত ক্ষুদ্ৰ ৰাজ্য আছিল, যাৰ উৎপত্তি ৰত্নপালৰ দশম শতিকাৰ ভূমিদানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আছিল।<ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=Pre-Ahom Roots and the Medieval State in Assam: A Reply |journal=Social Scientist |year=1984 |volume=12 |issue=6 |page=73 |doi=10.2307/3517005 |jstor=3517005}}</ref><ref name="Sircar-Havvanga">{{cite journal |last=Sircar |first=D. C. |title=Three Copper-Plate Grants from Assam |journal=Epigraphia Indica |volume=40 |year=1986 |publisher=Archaeological Survey of India |url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d4/Epigraphia_Indica_Vol_40_No._2_July_1973.pdf}}</ref> ইতিহাসবিদ পি. চি. চৌধুৰীয়ে ৰত্নপালৰ সৰাতবাৰী তাম্ৰশাসনত উল্লেখিত ভূমিৰ ভৌগোলিক সীমাৰ ভিত্তিত ''হাৱ্ৰঙ্গ-বিষয়''ক হাবুঙৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছিল। তেওঁৰ ব্যাখ্যা অনুসৰি, ভূমিদান কৰা অঞ্চলটোৰ দক্ষিণ সীমা আছিল ''দিব্বৈশা'' (Divvaiśā বা Dibbaisa) নদী আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম সীমাত ''সৈচা'' (Saicha) নামৰ আন এখন নদীৰ উল্লেখ আছিল। তেওঁ এই ''সৈচা''ক বৰ্তমানৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ চেঁচা নদীৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছিল। ইয়াৰ ভিত্তিত চৌধুৰীয়ে ''হাৱ্ৰঙ্গ-বিষয়''ক সোৱণশিৰি নদীৰ পূবফালে অৱস্থিত হাবুং অঞ্চল, অৰ্থাৎ মোটামুটিভাৱে বৰ্তমানৰ [[ঢকুৱাখনা]] অঞ্চলৰ সৈতে একে বুলি গণ্য কৰিছিল।<ref>[https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/67151/11/11_chapter%203.pdf ''The mention of Dibbaisa river forming southern boundary and Saica the south-western boundary led P.C. Choudhury to identify the Havranga visaya with Habung country lying to east of the river Suvansiri during the 10th-11th century A.D. Habung, comprising present Dhakuakhana region was for centuries a centre of Aryan culture.'']</ref> অৱশ্যে শিলালিপিবিদ ডি. চি. চৰকাৰে সৰাতবাৰী তাম্ৰশাসনৰ পুনৰ সম্পাদনাত চৌধুৰীৰ এই সীমা-নিৰ্ধাৰণক প্ৰশ্ন কৰিছিল। চৰকাৰে প্ৰদেশখনৰ নাম ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়'' (Havvaṅga-vishaya) বুলি পঢ়িছিল আৰু চৌধুৰীয়ে ''সৈচা'' নদীৰ উল্লেখ থকা বুলি কৰা ব্যাখ্যাক ভিত্তিহীন প্ৰস্তাৱসমূহৰ অন্যতম বুলি অভিহিত কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, তাম্ৰশাসনৰ সংশ্লিষ্ট শব্দটো ''Saicha'' নহয়, বৰং ''s-aiva'' (''sā eva'', অৰ্থাৎ 'সেই একেখন') আছিল, যিয়ে পূৰ্বতে উল্লেখ কৰা ''দিব্বৈশা'' নদীখনকে বুজাইছিল। চৰকাৰে লগতে উল্লেখ কৰিছিল যে বলবৰ্মনৰ উলুবাৰী তাম্ৰশাসনতো ''দিব্বৈশা'' নামৰ এখন নদী বা জানৰ উল্লেখ আছে। কিন্তু সেই তাম্ৰশাসনত দান কৰা ভূমি ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ ''উত্তৰকূল'' বিভাগৰ ''মঞ্জয়-বিষয়''ৰ অন্তৰ্গত ''দিক্কুৰ''ত অৱস্থিত আছিল। সেয়েহে সেই অঞ্চল ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়''ৰ পৰা পৃথক আছিল।<ref name="Sircar-Havvanga"/>{{rp|64–69}}<ref>{{citation |last=Sircar |first=D. C. |contribution=Pragjyotisha-Kamarupa |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=1 |year=1990 |publisher=Publication Board, Assam |location=Guwahati |pages=71–74}}</ref> [[File:Dhirnarayan copperplate inscription of 1522.png|thumb|১৫২২ চনৰ চুতীয়া ৰজাই কৰা ঐতিহাসিক হাবুঙত (বৰ্তমানৰ‌ ঢকুৱাখনা) কৰা ভূমি দানৰ তামৰ ফলি।]] ১২০০ শতিকাত কামৰূপ বিভক্ত হোৱাৰ ফলত হাবুং চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনলৈ আহে। ৰত্নধ্বজপালে দদায়েক স্বেতগিৰিৰ ৰজা ভদ্ৰশেনৰ পৰা ধেমাজি অঞ্চল দখল কৰি হাবুঙৰ দক্ষিণৰ ৰতনপুৰত ৰাজধানী স্থাপন কৰে।<ref>Habung was a Chutiya dependency; that still earlier it was an autonomous principality of Brahmins; and that the latter's origins could be traced back to a circa 10th-century copper-plate and grant issued by king Ratnapala {{harvcol|Guha|1984|p=73}}</ref> একে সময়চোৱাতে পাটকাই পৰ্বতৰ পুৰ্বৰ পৰা অহা টাই-আহোমসকলে অভয়পুৰত (শিৱসাগৰৰ অঞ্চল) বানপানী হোৱাৰ ফলত হাবুঙত খেতি কৰিবলৈ লয়। কিন্তু ৪ বছৰ থাকি পুনৰ বানপানী হোৱাৰ ফলত শিৱসাগৰৰ লিগিৰী গাঁৱলৈ (চনটক) উভতি যায় য'ত বৰাহী চুতীয়াসকলক লগ পায়। উল্লেখযোগ্য যে চুকাফাই বানপানী হোৱাৰ বাবে এৰি যোৱা তিপাম (কানগং নামৰ এজন), নামৰূপ (খুণতাং নামৰ এজন) বা লিগিৰী গাঁৱ (তাখোনলাক নামৰ এজন) লেখীয়া ঠাইৰ দৰে অভয়াপুৰ আৰু হাবুং অঞ্চলত কোনো লোকক ৰাখি যোৱা নাছিল।<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n50/mode/1up‌ Barua, G.C.''Ahom Buranji'',p.46.]</ref> ফলত সেই সময়ত হাবুং প্ৰদেশৰ ভূমি আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত হোৱা নাছিল। ইয়াৰ পাছত হাবুঙৰ উল্লেখ ১৪ শতিকাত পোৱা যায়। চুতীয়া ৰজা সত্যনাৰায়ণে ১৩৯২ খ্ৰীষ্টাব্দত (১৩১৪ শক) ঢকুৱাখনাৰ ধেনুখনাত নাৰায়ণ দ্বিজ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণক ৬০০ পুটি ভূমি দান কৰিছিল। স্বৰ্ণলতা বৰুৱাৰ মতে, এই ভূমি হাবুং অঞ্চলৰ অন্তৰ্গত আছিল, য'ত কেইবাটাও ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালক সংস্থাপন কৰা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|pp=38–39}}</ref> সেই সময়ত আহোম ৰাজকোঁৱৰ [[চুদাংফা]]ও হাবুঙত তেওঁক প্ৰতিপালন কৰা ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালটোৰ সৈতে বাস কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=225}}</ref> মৃত্যু দণ্ডৰ পৰা প্ৰাণ ৰক্ষা কৰিবলৈ আহোম ৰজা থিয়াও খামতিৰ ৰাণীয়ে দিহিং(পূৰ্বতে দিহিং বোকাখাটৰ মহোৰামুখত পৰিছিল) পাৰ হৈ আহি চুতীয়া ৰাজ্যৰ হাবুঙত আশ্ৰয় লৈছিল। নাওবৈচা ফুকনৰ বুৰঞ্জীৰ মতে হাবুঙত ব্ৰাহ্মণ এজনে তেখেতক প্ৰশ্ন কৰোঁতে তেখেতে নিজকে অসম(আহোম)‌‌‌‌‌ ৰাজ্যৰ ৰাণী বুলি চিনাকি দিছিল। পাছলৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰে গৰুৰ বেপাৰ কৰিবলৈ যোৱা লোক এজনে ৰাণীগৰাকীৰ পুত্ৰৰ কথা গম আৰু ফলত গোহাঁই সকলে ল'ৰা জনক নিজ ৰাজ্য লৈ লয় আনি ৰজা পাতে।<ref>Barua, G.C.,"Ahom Buranji, p.49</ref><ref> Bhuyan, S.K.,"Satsari Buranji, p.51</ref> ইয়াৰ পাছত হাবুঙৰ উল্লেখ ১৪২৮ চনত চুতীয়া ৰজা‌ ধৰ্মনাৰায়ণৰ পুত্ৰ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ শদিয়াত উদ্ধাৰ হোৱা তামৰ ফলিত পোৱা যায়। এই তাম্ৰশাসনখন শদিয়াৰ চাপাখোৱাত উদ্ধাৰ হৈছিল। ফলিখনত ''শ্ৰী বৃহৎপাত্ৰ''ক ''হাবুঙাধিপতি'' অৰ্থাৎ হাবুঙৰ অধিপতি হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াত ৰজাৰ আদেশ অনুসৰি পুৰন্দৰ বিপ্ৰক ৪০০ পুটি ভূমি দান কৰাৰ বিৱৰণ আছে। ফলিখনৰ লেখক বা লিপিকাৰ আছিল স্বৰ্ণকাৰ কৃষ্ণ সাধু।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|p=585}}</ref> ফলিৰ অংশ : {{Quote|text="পুৰন্দৰায় ৱিপ্ৰায় ভুপুটীনাং চতুঃশতম্। <br /> নৃপাদেশাৎ সমাগত্য দাদদী-শাসনং দদৌ॥ হাবুঙ্গাধিপতিঃ সোহপি ষষ্ঠিসংখ্যান্ দ্বিজানপি॥"}} ইয়াৰ বাহিৰেও প্ৰায় ৬খন চুতীয়া ৰজাৰ তামৰ ফলি (১৩৯২-১৫২২ মাজৰ) হাবুং অঞ্চলত পোৱা গৈছে। চুতীয়া সকলৰ মাজত আজিও হাবুঙৰ উল্লেখ থকা নিচুকনি গীত শুনিবলৈ পোৱা যায়। উদাহৰণ : {{Quote|text="হালিকি এই বাপেৰ ক'লৈ গ'ল,<br /> হাবুঙীয়া বুঢ়াৰ লগত কাঁহ কোবাই গ'ল। <br /> ....<br /> হাবুঙীয়া বাঢ়ৈয়ে চ'ৰানাও সাজে<br /> কুৰুলাৰ কেৰুহেন উৰো উৰো কৰে,<br /> উৰিব নোৱাৰিহে সাগৰতে পৰে; "}} ১৫১২ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোম ৰজা [[চুহুংমুং]]এ ৰাজ্য বিস্তাৰৰ নীতি অনুসৰণ কৰি ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ হাবুং প্ৰদেশৰ পশ্চিম অংশত অৱস্থিত পানবাৰী অঞ্চল চুতীয়া ৰাজ্যৰ পৰা দখল কৰে। ইয়াৰ পূৰ্বে অঞ্চলটো চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনত আছিল আৰু হাবুঙৰ অধিপতি বৃহৎপাত্ৰ বা বৰপাত্ৰই শাসন কৰিছিল। এই অভিযানৰ প্ৰতিক্ৰিয়াস্বৰূপে ১৫১৩ চনত চুতীয়া ৰজা [[ধীৰনাৰায়ণ]]ে স্থলসেনা আৰু নৌবাহিনী লৈ আহোম ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি [[দিখৌ নদী|দিখৌমুখ]]ত উপস্থিত হয়। অৱশ্যে এই অভিযানত চুতীয়াসকল সফল নহ'ল।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|p=128}}</ref><ref>Deodhai Buranji, p. 16, "লাঙ্কি ৰাইচিঙা(১৫১২) শকত ৰজাদেও হাবুঙৰ পানবাৰী ললেগৈ। লাঙ্কি মুংমুত শকত চুতীয়া ৰজা ধীৰনাৰায়ণে আহি দিখৌ মুখত পছলাৰে গড় বান্ধি ৰʼলহি।"</ref> ১৫২০ খ্ৰীষ্টাব্দত চুতীয়াসকলে পুনৰ আহোম ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি মুঙখ্ৰাঙৰ আহোম দুৰ্গত আঘাত হানে। এই সংঘৰ্ষত দুৰ্গৰ আহোম সেনাধ্যক্ষ নিহত হয় আৰু তাত থকা আহোম সৈন্যবাহিনী পলায়ন কৰে। ফলত চুতীয়াসকলে কিছু সময়ৰ বাবে নামদাং আৰু মুঙখ্ৰাং পৰ্যন্ত হেৰুৱা অঞ্চলসমূহ পুনৰ নিজৰ অধীনলৈ আনিবলৈ সক্ষম হয়।<ref>{{cite book |last=Gait |first=Edward |title=A History of Assam |page=84 |url=https://archive.org/details/ahistoryassam01gaitgoog/page/n107/mode/1up |quote=The Chutias made no effort to regain their lost territory until 1520, when they attacked the Ahom fort at Mungkhrang. The Ahom commander was killed in a sortie and the garrison fled; and for a time the Chutias once more ruled this tract of country.}}</ref> ১৫২২ খ্ৰীষ্টাব্দত কোঁৱৰগাঁৱত জাৰি কৰা ধীৰনাৰায়ণৰ তাম্ৰশাসনখন ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চলত চুতীয়া ৰজাই কৰা শেষৰটো লিপিবদ্ধ ভূমিদান। ১৫২৩ খ্ৰীষ্টাব্দত চুতীয়া-আহোম সংঘৰ্ষৰ পিছত চুহুংমুঙে হাবুং অঞ্চল পুনৰ দখল কৰি আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|pp=41–42}}</ref> ঢকোৱাখনাৰ(হাবুং) কোঁৱৰগাঁৱত উদ্ধাৰ হোৱা এই ফলিৰ মতে ১৫২২ চনত শদিয়াৰ অধিপতি বিষ্ণু বংশৰ শ্ৰী ধীৰনাৰায়ণে প্ৰচণ্ড দুৰ্দণ্ড বাহুৰে সকলোকে পৰাজিত কৰি ৰাজ্যশ্ৰী লাভ কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|pp=590}}</ref> ইয়াৰ পাছতে চুতীয়া ৰাজ্য নীতিপালৰ হাতলৈ যায়। নীতিপালৰ দুৰ্বল শাসনৰ সুযোগ লৈ চুহুংমুঙে পুনৰ চুতীয়া ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰে। ডিব্ৰুমুখৰ যুদ্ধত চুতীয়াৰ নেতৃত্বত থকা কাচিতৰাৰ লগতে বৰপাত্ৰ (হাবুঙাধিপতি) উল্লখ আছে।<ref>[http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/parallele_ahom-assamais2-2.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200728195005/http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/parallele_ahom-assamais2-2.pdf |date=2020-07-28 }} ''The chiefs of the Chutiyas were Toktoru, Koitara, Chuluki Chetiya and Borpatro.''</ref> ===আহোম ৰাজত্ব কাল=== [[File:Habung2.jpg|thumb|250px|চুকাফাৰ স্মৃতিত নৱনিৰ্মিত উপাসনা গৃহ। ]] বুৰঞ্জীৰ অনুসৰি অভয়াপুৰৰ পৰা দিহিং<ref>Bhuyan, S.K., ''Satsari Assam Buranji'', p.47</ref> আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ<ref>Barua, G.C, ''Ahom Buranji'',p.46</ref> নৈয়েদি ভটিয়াই আহি‌ চুকাফাই হাবুঙত প্ৰৱেশ কৰিছিল। উল্লেখযোগ্য যে সেই সময়ত দিহিং নৈ শিৱসাগৰ জিলাৰ মাজেদি বৈ গৈছিল<ref>Sarma, Jogendranath, ''Change of river channel and bank erosion of the burhi dihing river (Assam), assessed using remote sensing data and gis'',"But about 250 years ago the Dihing (present Burhi Dihing) flowed westerly through Sibsagar district to meet the Brahmaputra at the extreme western point of Majuli island, which is now nearly 200 km west of present Dihingmukh, i.e. the outfall of the Burhi Dihing"p.95</ref>। নৈখন দিচাং আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ সমান্তৰাল ভাবে তিপাম, নামৰূপ, বকতা আৰু চৰগুৱা কাষেদি বৈ‌ গৈ<ref>Sharma, J.N., ''A study on palaeochannels from satellite imagery in a part of Upper Assam'',p.77-79</ref> দক্ষিণ মাজুলী বা [[বোকাখাত]] অঞ্চলৰ মহুৰামুখত<ref>{{cite journal |last=Wilcox |first=R. |title=Memoir of a Survey of Asam and the Neighbouring Countries, Executed in 1825-6-7-8 |journal=Asiatic Researches |volume=17 |year=1832 |page=320 |url=https://brahmaputra.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/WilcoxSurveyAsam.pdf |quote=...the Dihing did not disembogue itself where it does now into the Brahmaputra, but turning to the south-east received the Disang, and Dikko, the Jazi, and Disai river, and was discharged into the great river near Makura. |access-date=2026-02-18 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ব্ৰক্ষ্মপুত্ৰত পৰিছিল<ref>Sharma, J.N.,''Origin and some geomorphological changes of Majuli Island of the Brahmaputra River in Assam, India''</ref>। গতিকে দিহিং আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰই দি ভটিয়াই গ'লে চুকাফাই সম্ভৱতঃ হাবুং প্ৰদেশৰ দক্ষিণ ঢকুৱাখনা বা সোৱণশিৰিৰ দক্ষিণ-পশ্চিমৰ লখিমপুৰ অঞ্চলত প্ৰৱেশ কৰিছিল। উল্লেখযোগ্য যে পাছলৈ বামুণী কোঁৱৰৰ মাককো দিহিং নৈয়ে ভটিয়াই আহোঁতে হাবুঙৰ শোৱণশিৰি নৈৰ দশিণৰ পানবাৰী অঞ্চলৰ ব্ৰাক্ষ্মণে আশ্ৰয় দিছিল। বৰ্তমানৰ আহোম গোষ্ঠীৰ একাংশ লোকে কিন্তু চুকাফাই প্ৰৱেশ কৰা হাবুং অঞ্চল ধেমাজিত আছিল বুলি দাবী কৰে।<ref>Dhemaji is more political and therefore somewhat more volatile than Patsako. Tai-Ahom activism was very visible there, so much so as the first capital city of the Ahom swargadeos, Habung, was identified and claimed to be in Dhemaji.{{harvcol|শইকীয়া, য়াস্মিন|২০০৪}}</ref> এই দাবী তেওঁ লোকে ধেমাজিৰ বৰ আজুহা গাঁৱৰ এজন আহোম পূজাৰী ঘৰত পোৱা টাই-আহোম ভাষাত লিখা সাঁচি পাতৰ পুৰণি লিপিৰ ভিত্তিৰ কৰে। কিন্তু এই লিপিৰ‌ কোনো চন তাৰিখ, শিৰোনামা বা লেখকৰ নাম পোৱা নাযায়।<ref>...One old Ahom manuscript without bearing any title, date and author's name was discovered by me on 1.5.1991 at Habung under Dhemaji district of Assam. It was discovered from the possession of the aged father of Chow Ratneswar Phukan of Bor Ajuha village, who belongs to a Mo-Sang-Bun (priestly) family. Some glimpses of Tai history can be found in, this manuscript written in Ahom language and Ahom script....{{harvcol|ঠানা, চুতাচানা|২০০৩}}</ref> অঞ্চলতোৰ গড়ৰ ওচৰতে এটা শ ধোঁৱা পুখুৰী আৰু এটা [[মৈদাম]] আছে যিটো [[আহোম|আহোমসকলৰ]] লগত অহা এজন পণ্ডিতৰ মৃত্যুত সজোৱা হৈছিল বুলি কোৱা হয়। এই তথ্যৰ সমূহৰ ভিত্তিতে লোক সকলে এই অঞ্চলতো‌ চুকাফাই এৰি থৈ যোৱা হাবুং হ'ব পাৰে বুলি ঠাৱৰ কৰে। হাবুঙত [[চাওলুং চুকাফা|চুকাফাই]] তিনি বছৰ অস্থায়ী ভাবে আছিল।<ref name="সৰ্বানন্দ"/><ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref> উল্লেখযোগ্য যে চুকাফাই বানপানী হোৱাৰ বাবে এৰি যোৱা তিপাম (কানগং নামৰ এজন), নামৰূপ (খুণতাং নামৰ এজন) বা লিগিৰী গাঁৱ (তাখোনলাক নামৰ এজন) লেখীয়া ঠাইৰ দৰে অভয়াপুৰ আৰু হাবুং অঞ্চলত কোনো লোকক ৰাখি যোৱা নাছিল।<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n50/mode/1up‌ Barua, G.C.''Ahom Buranji'',p.46.]</ref> আহোমৰ পূৰ্বপৰুষসকল চাওলুং [[চুকাফা]]ৰ সৈতে হাবুংলৈ আহি তাতে তিনি চন্দ্ৰ বৰ্ষ ক্ৰমে লাকনি দাপকেও, লাকনী ৰাইছেও আৰু লকনি মুঙপ্লাও থাকে।<ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref> চুকাফাই এৰি থৈ যোৱাৰ‌ পাছত ১৫১২ চনত আহোম ৰজা চুহুংমুঙে প্ৰথমবাৰৰ বাবে হাবুঙত প্ৰৱেশ কৰি পানবাৰী অঞ্চল দখল কৰে। আগতে বামুণীয়া কোঁৱৰক তূলি লোৱা বামুণ পৰিয়ালটোক নিজৰ লগত লয়। বামুণ জনক সোণৰ লগুণ উপহাৰ দি হাতী-ঘাহী অধিকাৰী পাতি নিজৰ লগত লয়। কিন্তু ১৫২০ত চুতীয়া ৰজা ধীৰনাৰায়ণে পুণৰ আক্ৰমণ কৰি এই‌ অঞ্চল নিজৰ অধীনলৈ আনি ব্ৰাহ্মণক মাটি দান কৰি তামৰ ফলিত খোদিত কৰিছিল।<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?seq=17#metadata_info_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 19, ''He first annexed Habung in 1512 and later also the rest of the Hinduised Chutia kingdom'']</ref> চুতীয়া ৰজাক ১৫২৪ চনত পৰাস্ত কৰি ১৫২৫ চনত চাওফা চুহুংমুঙে হাবুং ৰাজত্ব কৰিবলৈ ভটিয়লীয়া গোহাঁই (থাওমোঙ মোঙ-তিউ) পদ সৃষ্টি কৰিছিল আৰু ক্লাঙচেঙ নামৰ বিষয়া জনক দায়িত্ব দিছিল।<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p. 59</ref> ১৫২৭ খ্ৰীষ্টাব্দত চুহুংমুঙে [[বৰপাত্ৰগোহাঞি|বৰপাত্ৰগোহাঁই]] পদ সৃষ্টি কৰে আৰু পূৰ্বে ভটিয়লীয়া গোহাঁই হিচাপে নিযুক্ত ক্লাঙচেঙক ''চাও-চেং-লুং'' পদত অধিষ্ঠিত কৰে।<ref>{{harvcol|Guha|1983|p=20}}</ref><ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n66/mode/1up Gopal Chandra Barua, ''Ahom Buranji'', p. 61, Lakni Rungrao (1527).]</ref> ১৫৩১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ (লাকনি দাপপ্লাও) বুৰঞ্জীৰ বিৱৰণতো ক্লাঙচেঙক ''চাও-চেং-লুং'' হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n69/mode/1up Gopal Chandra Barua, ''Ahom Buranji'', p. 64.]</ref> অমলেন্দু গুহৰ মতে, ''বৰপাত্ৰগোহাঁই'' উপাধিটো সম্ভৱতঃ চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনৰ হাবুঙৰ স্থানীয় শাসক ''বৃহৎপাত্ৰ''ৰ উপাধিৰ পৰা গ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Guha|1983|p=20 |quote=It appears that the novel designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutiya king, had the title of Vrhat-Patra.}}</ref>{{efn|আহোম বুৰঞ্জীসমূহত চুতীয়া বিষয়া বৰপাত্ৰক ''পাতৰ-লুং'' (Pator-Lung) বুলিও উল্লেখ কৰা হৈছে। [[আহোম ভাষা]]ত ''লুং'' শব্দৰ অৰ্থ 'ডাঙৰ' বা 'মহান'। ডিব্ৰুগড়ত সংঘটিত চুতীয়া-আহোম যুদ্ধত এই বিষয়াজনে কাশিতৰাৰ সৈতে মিলি আহোম সেনাপতি ফ্ৰাচেনমুং [[বৰগোহাঞি]] আৰু কিংলুন [[বুঢ়াগোহাঞি]]ৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ কৰিছিল।<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p. 55.</ref><ref>Bhuyan, S. K., ''Deodhai Asam Buranji'', Chapter 31.</ref>}} চুক্লেংমুঙ(চুহুংমুঙৰ পুত্ৰ) ৰজাৰ দিনত হাবুঙৰ উল্লেখ পুনৰ পোৱা যায়। বুৰঞ্জীৰ অনুসৰি এই ৰজাৰ দিনত চুতীয়াৰ বৰপাত্ৰ এজনৰ সমৰ্থন পাই হাবুঙৰ ব্ৰাহ্মণ মুখিয়াল এজনে বিদ্ৰোহ কৰে। ফলত যুদ্ধ এখন হয় য'ত বৰপাত্ৰ জনৰ মৃত্যু হয় আৰু ব্ৰাহ্মণজন বেহাৰলৈ পলাই যায়<ref> সুকুমাৰ মহন্তৰ ঘৰত পোৱা অসম বুৰঞ্জী, ২৫ পৃষ্ঠাত আছে-"সেই সময়ত ৰজা দাই ধৰিলে, বোলে-'চুটিয়া মাৰি ভূঞা বিলাকক মাৰি-কাটি বুপা ৰজায়ে ময়েহে ৰাজ্য লৈছো। বামুণে যে ৰজা‌ হয় চুটিয়াৰ বৰপাত্ৰকনো কিহলৈ থৈছোঁ?' এহি বুলি বৰপাত্ৰক মাৰিলে, বামুণকো ‌মাৰিব চালে, সপুত্ৰবান্ধৱে বেহাৰলৈ পলাই গেʼল। " </ref>। এই বৰপাত্ৰ জন হয়টো পুৰণি চুতীয়া বৰপাত্ৰ ৰাজপৰিয়ালৰ লোক আছিল‌‌ আৰু তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছতে হয়টো "চাও-চেঙলুং" আৰু "বৰপাত্ৰ" উপাধি মিলি "বৰপাত্ৰগোঁহাই" হিচাপে জনাজাত হয়।<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref> ==বৰ্তমানৰ হাবুং== [[File:Habung Ho-Phi Foundation Taking.jpg|thumb|right|হাবুঙত চুকাফাৰ স্মৃতিত নৱনিৰ্মিত মন্দিৰ]] অসম চৰকাৰৰ সহযোগত হাবুঙৰ টাই ভেটিত থকা মৈদাম, পুখুৰী আৰু গড়সমূহ সংৰক্ষণ কৰি ৰু'এন চাও ছেঙ (পৰম্পৰাগত দেউশাল) স্থাপন কৰে। ১৯৯০ চনৰ ১৭ জুন তাৰিখে স্থানীয় ফুৰালুং সংঘ আৰু সেইসময়ৰ [[ধেমাজি জিলা]]ৰ অতিৰিক্ত উপায়ুক্ত নগেন হাজৰিকাৰ সহযোগত [[আহোম ধৰ্ম|আহোম ধৰ্মৰ]] নিয়ম অনুসৰি [[আহোম|আহোমসকলৰ]] পূজা কৰা গৃহ ''হলুং হ'ফি'' মন্দিৰৰ নিৰ্মাণৰ কাৰণে আধাৰশিলা স্থাপন কৰে। পাছত ৯জন শুভাকাংক্ষীৰ দ্বাৰা ৮টা খুটা প্ৰদান কৰা হয় যাৰ ফলত স্থায়ী ভাবে হ'ফিটো নিৰ্মাণ কৰি উলিওৱা হৈছিল। সেই ঠাইৰ ঐতিহ্য ৰক্ষা কৰি পৰম্পৰাগত ফুৰালুংবানফি ধৰ্মৰ নীতিনিয়মতে টাই ভেটিৰ ভিতৰত থকা হফি টোত ম'-লুং টাই-পণ্ডিতসকলে আৰু বিশেষকৈ স্থানীয় ম'-চাম পণ্ডিতসকল আৰু স্থানীয় পঞ ফুৰালুং সংঘৰ সদস্যসকলে টাই-আহোম ভাষাতে সেৱা অৰ্চনা কৰে। মন্দিৰত সেৱা আগবঢ়োৱাৰ সময়ত বিশেষ দুটামান প্ৰাচীন টাই নিয়ম পালন কৰিব লাগে। তাই-চি পৰম্পৰা কৰাটো বাধ্যতামূলক আৰু তাত কক বান ফাই (চাকি জ্বলোৱা), আই চিংলাও গোৱা আদি নিয়ম কৰা হয়, তালৈ কাই অৰ্থাত কুকুৰা নিয়ম মতে নিয়া হয়। তালৈ যাওঁতে নিয়ম অনুসৰি বিভিন্ন ৰঙৰ কুকুৰা, লাও বা সাজপানী নিয়াৰ উপৰিও বানফাই অৰ্থাৎ চাকি নিব লাগে। সন্তানৰ আশাত বগা মতা কুকুৰা দিব লাগে, অসুখ বা বিপদৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ কলা মতা কুকুৰা দিয়া হয় আৰু অইন বিশেষ মনোকামনা নাথাকিলে যিকোনো ৰঙৰ বা পখৰা মতা বা মাইকী কুকুৰা তাই-চি নিয়ম কৰা হয়। হাবুংলৈ তৎক্ষণাত যাব যদি কোনো ব্যক্তিয়ে নোৱাৰে তেতিয়া "মু-বাই তাম-বাই" নামৰ পৰম্পৰাৰে টোপোলা এটা বান্ধি কুকুৰা আগ বঢ়াই ৰখাৰ নিয়ম আছে।{{cn}} এই অঞ্চলৰ ঐতিহ্য ৰক্ষাৰ্থে [[অসম]] চৰকাৰে পুনঃনিৰ্মাণৰ বাবে যথেষ্ট ৰাজ পুঁজি প্ৰদান কৰে। ২০১৭ চনত তেতিয়াৰ অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]]দেৱে নতুনকৈ নিৰ্মাণ কৰা হ-ফিত উদযাপিত [[মে-দাম-মে-ফি]] অনুষ্ঠানত উপস্থিত হৈ হাবুঙক পৰ্যটনৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি তুলিবলৈ ২ কোটি টকা প্ৰদানৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news|url=https://m.timesofindia.com/city/guwahati/assam-government-to-preserve-seat-of-ahom-legacy-in-habung/articleshow/56902877.cms|title=Assam government to preserve seat of Ahom legacy in Habung}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist|30em}} ==টোকা== {{notelist}} ==উৎস প্ৰসংগ== {{refbegin}} * {{cite book |last=বৰুৱা |first=গোলাপ চন্দ্ৰ|date=১৯৩০ |title=আহোম বুৰঞ্জী |chapter=ষষ্ঠ অধ্যায়: খুনলুং খুনলাই, উপ-অধ্যায়:চ্যুকাফা, পৃষ্ঠা:৪৪ - ৪৭|publisher= বেপ্টিষ্ট মিছন প্ৰেছ, কলকাতা|language=[[টাই আহোম ভাষা]], [[ইংৰাজী]]}} * {{Cite book |last= ঠানা |first=চুতেচানা |title=Texts and Contexts in Southeast Asia |publisher=ঐতিহাসিক গৱেষণা কেন্দ্ৰ, মিচিগান বিশ্ববিদ্যালয়|year=২০০৩ |language=[[ইংৰাজী]]}} * {{cite book |last= শইকীয়া|first= য়াস্মিন|date=২০০৪|title=Fragmented Memories Struggling to be Tai-Ahom in India|publisher=ডিউক বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকাশন|isbn= 9780822386162, 082238616X|chapter= |page= ২৮ |url=https://www.google.co.in/books/edition/Fragmented_Memories/WfSmsuO6QugC?hl=en।|year=১৯ অক্টোবৰ, ২০০৪ |language=[[ইংৰাজী]]}} * {{Cite news|last=কংকন কলিতা|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/second-ahom-capital-habung-to-be-tourist-hotspot-cm-himanta-biswa-sarma/articleshow/89256437.cms|title=second ahom capital habung to be tourist-hotspot cm himanta biswa sarma|agency=টাইমছ অফ ইণ্ডিয়া|language=ইংৰাজী}} * {{cite book |last=Meena |first=R P|date=২০২০ |title=APSC Assam Current Affairs Yearbook 2020 |publisher= New Era Publishing House|language=[[ইংৰাজী ভাষা]]}} * {{citation |last=Guha |first=Amalendu |year=1983 |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |pages=3–34 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963 |url=https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/bitstream/123456789/3259/1/OP_64_The_ahom_political_system.pdf }} * {{citation |last=Guha |first=Amalendu |year=1984 |title=Pre-Ahom Roots and the Medieval State in Assam: A Reply |journal=Social Scientist |volume=12 |issue=6 |pages=70–77 |doi=10.2307/3517005 |jstor=3517005 }} * {{citation |last=Baruah |first=Swarnalata |year=2007 |title=Chutia Jatir Buranji |url=https://archive.org/details/chutiaburanji/mode/2up }} * {{citation |last=Baruah |first=S. L. |year=1986 |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal }} * {{citation |last=Sircar |first=D. C. |year=1986 |title=Three Copper-Plate Grants from Assam |journal=Epigraphia Indica |volume=40 |publisher=Archaeological Survey of India |url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d4/Epigraphia_Indica_Vol_40_No._2_July_1973.pdf }} * {{citation |last=Phukan |first=J. N. |year=1992 |contribution=The Tai-Ahom Power in Assam |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |pages=49–60 |publisher=Assam Publication Board |place=Guwahati }} * {{citation |last=Gait |first=Edward |year=1963 |title=A History of Assam |publisher=Thacker, Spink |url=https://books.google.com/books?id=1IpAAAAAMAAJ }} {{refend}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ পুৰাতাত্বিক স্থান]] [[শ্ৰেণী:চুতীয়া ৰাজ্য]] [[শ্ৰেণী:আহোম ৰাজ্য]] 6zjhkr13k9a613q29qipi6n4f221tfp 646619 646618 2026-10-22T20:36:31Z Ananya Taye 28065 646619 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = হাবুং |official_name = হাবুং প্ৰদেশ |image= |native_name_lang = |settlement_type = [[কামৰূপ ৰাজ্য|কামৰূপ]] তথা [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] পৌৰাণিক প্ৰদেশ তথা [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ এখন [[মু'ঙ]] (প্ৰদেশ) |type = | subdivision_type = Country | subdivision_name = India | image_skyline = [[File:Map of Habung Region.jpg|300px]] | imagesize = | image_alt = | image_caption = ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চল | pushpin_map = India Assam | pushpin_label_position = right | motto = | established_title = | established_date= | area_footnotes = | population = | footnotes = |leader_title=হাবুঙাধিপতি|leader_name=বৃহৎপাত্ৰ বা বৰপাত্ৰ<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref><ref> সুকুমাৰ মহন্তৰ ঘৰত পোৱা অসম বুৰঞ্জী, ২৫ পৃষ্ঠাত আছে-"সেই সময়ত ৰজা দাই ধৰিলে, বোলে-'চুটিয়া মাৰি ভূঞা বিলাকক মাৰি-কাটি বুপা ৰজায়ে ময়েহে ৰাজ্য লৈছো। বামুণে যে ৰজা‌ হয় চুটিয়াৰ বৰপাত্ৰকনো কিহলৈ থৈছোঁ?' এহি বুলি বৰপাত্ৰক মাৰিলে, বামুণকো ‌মাৰিব চালে, সপুত্ৰবান্ধৱে বেহাৰলৈ পলাই গেʼল। "</ref><ref>Bhuyan, S.K, "Deodhai Assam Buranji",p.16, "চুতীয়াৰ বৰাবুৰুকৰ লেখা,-তকতৰু ১, কইতৰা ১,‌চুলুকি চেতিয়া‌ ১, বৰপাত্ৰ ১।"</ref>|leader_title1=[[ছাও চেং-লুঙ]]|leader_name1=কন-চেং}} '''হাবুং''' ({{lang-aho| 𑜉𑜢𑜤𑜂𑜫: 𑜑𑜡;𑜈𑜤𑜂𑜫}},{{lang-en|Habung}}) বৰ্তমানৰ [[অসম]]ৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত [[কামৰূপ ৰাজ্য|পৌৰাণিক কামৰূপৰ]] আৰু [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] এটা বৃহৎ অঞ্চল আৰু পাছলৈ [[আহোম ৰাজ্য|আহোম ৰাজ্যৰ]] এক [[মু'ঙ]] (প্ৰদেশ) আছিল।<ref>{{Cite journal |last=Neog |first=Maheswar |title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries |date=1977 |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=58/59 |page=818 |jstor=41691751 |issn=0378-1143 |quote=Habunga province (the Subansiri region of the present-day North Lakhimpur district)}}</ref> ইয়াৰ অৱস্থান মূলতঃ [[সোৱণশিৰি নদী]]ৰ অৱবাহিকা আৰু বৰ্তমানৰ [[ঢকুৱাখনা]] অঞ্চলৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বুলি চিনাক্ত কৰা হয়। ৱেড(১৮০০)-ৰ মতে, [[সোৱণশিৰি নদী]] আৰু [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ মিলন হোৱা অঞ্চলতো হাবুঙৰ অন্তগৰ্ত আছিল।<ref>Wade, J.P, ''An Account of Assam: Rivers of Assam'',p.16.</ref> তেখেতৰ মতে হাবুং প্ৰদেশৰ পশ্চিমত গজলুং প্ৰদেশ আছিল আৰু এই গজলুঙৰ মাজেদি দিক্ৰং, পিচলা, ইত্যাদি নৈ বৈ গৈছিল। ১৯০০ দশকৰ শেষৰ ফালে কেইজনমান টাই-আহোম লোকে ধেমাজিৰ এটা অঞ্চলক হাবুং বুলি দাবী কৰি তাত চুকাফাৰ স্মৃতিত এখন শাল নিৰ্মাণ কৰে।<ref>...capital city of the Ahom swargadeos, Habung, was identified and claimed to be in Dhemaji...{{harvcol|শইকীয়া, য়াস্মিন|২০০৪}}</ref> ইতিহাসবিদ য়াছমিন শইকীয়াৰ মতে, ১৯৯০ চনৰ পৰা এই সকল লোকে এই অঞ্চলক হাবুং বুলি চিনাক্ত কৰিছিল আৰু ''আহোম লেণ্ড ডিমাণ্ড মুভমেণ্টে'' ইয়াক তেওঁলোকৰ ভৱিষ্যৎ ৰাজধানী হিচাপে দাবী কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=In the Meadows of Gold: Telling Tales of the Swargadeos at the Crossroads of Assam |year=1997 |publisher=Spectrum Publications |location=Guwahati |page=188 |quote=An important city within the Chutia domain. The exact location of Habung remains a controversy. Recently, on one of my field trips to Dhemaji, in the Lakhimpur district, I visited Borajaha Sapari, which since 1990 has been identified as Habung. The Ahom Land Demand Movement claims this spot as their future capital.}}</ref><ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to be Tai-Ahom in India |year=2004 |publisher=Duke University Press |page=28 |isbn=9780822333739| quote="Dhemaji is more political and therefore somewhat more volatile than Patsako. Tai-ahom activism was very visible there, so much so that the first capital city of the Ahom swargadeos, Habung, was identified and claimed to be in Dhemaji."</ref> কেইগৰাকীমান ইতিহাসবিদে ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চলক দশম শতিকাৰ [[পাল ৰাজবংশ|কামৰূপৰ পাল বংশ]]ৰ ৰজা [[ৰত্নপাল]]ৰ তাম্ৰশাসনত উল্লেখিত ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়'' (Havvaṅga-vishaya) নামৰ প্ৰদেশখনৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছে, য'ত ব্ৰাহ্মণসকলক ভূমিদান কৰাৰ উল্লেখ পোৱা যায়।{{efn|পূৰ্বৰ কিছুমান গৱেষণাত ইয়াৰ নাম ''Havrnga-vishaya'' বা ''Ha-Vrnga-vishaya'' ৰূপেও পঢ়া হৈছিল। অমলেন্দু গুহৰ মতে, চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনলৈ যোৱাৰ পূৰ্বে হাবুং ব্ৰাহ্মণসকলৰ দ্বাৰা পৰিচালিত এখন ক্ষুদ্ৰ স্বায়ত্তশাসিত ৰাজ্য আছিল আৰু ইয়াৰ উৎপত্তি ৰত্নপালৰ ভূমিদানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত হ'ব পাৰে।<ref name="habung">"Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the Ha-Vrnga Vishaya where a Brahmin was given land by King Ratnapala." {{harvcol|Guha|1983|p=33f}}</ref><ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=Pre-Ahom Roots and the Medieval State in Assam: A Reply |journal=Social Scientist |year=1984 |volume=12 |issue=6 |page=73 |doi=10.2307/3517005 |jstor=3517005}}</ref> অৱশ্যে শিলালিপিবিদ [[ডি. চি. চৰকাৰ]]ে তাম্ৰশাসনখনৰ পূৰ্বৰ কিছুমান পাঠ আৰু ভৌগোলিক সীমা-নিৰ্ধাৰণৰ ব্যাখ্যাক প্ৰশ্ন কৰিছিল। সেয়েহে ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়'' আৰু ঐতিহাসিক হাবুঙৰ চিনাক্তকৰণক নিশ্চিত সিদ্ধান্ত বুলি গণ্য কৰিব নোৱাৰি।<ref>{{cite journal |last=Sircar |first=D. C. |title=Three Copper-Plate Grants from Assam |journal=Epigraphia Indica |volume=40 |year=1986 |publisher=Archaeological Survey of India |pages=64–69 |url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d4/Epigraphia_Indica_Vol_40_No._2_July_1973.pdf}}</ref>}} কামৰূপৰ পতনৰ পাছত হাবুং [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত হয় আৰু এই অঞ্চলত বৃহৎপাত্ৰ নামৰ এজনক শাসন কৰিবলৈ ৰখা হয়।<ref>Habung was a Chutiya dependency; that still earlier it was an autonomous principality of Brahmins; and that the latter's origins could be traced back to a circa 10th-century copper-plate and grant issued by king Ratnapala {{harvcol|Guha|1984|p=73}}</ref><ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref> টাই-আহোম ভাষাত লিখা সাচিপটিয়া দীন-বুৰঞ্জী, ম' চাংবুন বুৰঞ্জী আৰু একাংশ ইতিহাসবিদৰ মতে চৰাইদেওত প্ৰথম স্থায়ী ৰাজধানী স্থাপন কৰা‌ আগতে এই ঠাই ৩ বছৰৰ বাবে [[চুকাফা]]ৰ অস্থায়ী বসতি স্থল আছিল।<ref name="সৰ্বানন্দ">{{cite book | title=ইতিহাসে সোঁৱৰা ছশটা বছৰ | publisher=বনলতা | author=ৰাজকুমাৰ, সৰ্বানন্দ | year=২০১৭ | location=গুৱাহাটী | pages=২৭৪}}</ref><ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref><ref name="Capital">{{cite journal | url= | title=Background of the Capital cities of the Ahoms | author=Buragohain, Luhit | journal=International Journal of creative research thoughts | year=2020 | month=April | volume=8 | issue=4 | pages=2357-2361}}</ref> বানপানী হোৱাৰ ফলত চুকাফা আৰু লগত অহা লোক সকল পুনৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণ পাৰলৈ ঘূৰি যায়।<ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref> পিছলৈ [[চুতীয়া–আহোম ৰাজ্যৰ যুদ্ধ|চুতীয়া-আহোম সংঘৰ্ষ]]ৰ ফলত হাবুং আহোম ৰাজ্যৰ অধীনলৈ আহে। লাকনি খুতছান (১৫২৫ খ্ৰীষ্টাব্দত) [[চুহুংমুং]]এ চাওচেং কুঙৰিন (ধনুধৰিয়া গোহাঁই)‌ কনচেঙক থাওমৌঙ মৌঙ-তেও (ভটিয়লীয়া গোহাঁই) হিচাপে নিযুক্তি দি হাবুংত ৰাখে।<ref>"...In lakni Khutshan (ie., in 1526 A.D.), the heavenly king created Klangsheng of Dhanudharia family, Bhatialia Gohain and stationed him at Habung...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref><ref>Edward Gait, The History of Assam, p.90, "In 1525, Suhungmung proceeded in person to Dihing, and appointed officers to administer the frontier provinces of Habung, Dihing and Banlung."{{harvcol|Gait|1963|p=8}}</ref> ==হাবুং নামৰ উৎপত্তি== হাবুং শব্দটো মূলতঃ বড়ো-কছাৰী মূলীয় ভাষাৰ বুলি জনা যায়<ref>S.Endle, The Kacharis, p. 88, Habung-iya, perhaps from Ha earth, Bung for Su-bung men ; hence ha-bung-iya, autochthones</ref>। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে "মাটিৰে ভৰা ঠাই" অৰ্থাৎ "নদীৰ পানীয়ে খহাই অনা পলস জমা হৈ সৃষ্টী হোৱা ভূমি। " "হা" মানে হৈছে "মাটি" (যেনে হাছাও, হাজং, হালালি, ইত্যাদি) আৰু "বুঙ" মানে হৈছে ভৰি পৰা।<ref>[https://archive.org/stream/LSIV0-V11/LSI-V3-2#page/n15/mode/2up As per the Linguistic Survey of India(Volume 3-2, p. 7), ''Ha'' means Land and ''Bung'' means Fill in standard Bodo language.]</ref> পি.আৰ.টি গৰ্ডনৰ মত অনুসৰি পৌৰাণিক মৰাণ ভাষাত "হাবুঙ"ৰ অৰ্থ হৈছে "মানুহৰ বাসতি/চাপৰি"।<ref>{{Cite web |title=PRT Gurdon, The Morans, p.43 In Moran language Habung meant ''Men/Settlement'' |url=http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/Gurdon-1904.pdf |access-date=2020-04-29 |archivedate=2021-02-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210228230129/http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/Gurdon-1904.pdf |deadurl=yes }}</ref> ইতিহাসবিধ চিড্নি এণ্ডেলৰ "ডা কচাৰী" নামৰ কিতাপখনত উল্লেখ কৰা মতে বুৰঞ্জীত মৰাণসকলক হাবুঙীয়া বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল যাৰ অৰ্থ আছিল "ভূমিৰ থলগিৰি"। এখেতৰ মতে হাবুঙ শব্দটো প্ৰকৃততে "হা" (মাটি)-"চুবুঙ" (মানুহ)ৰ পৰা উৎপত্তি হৈছিল।<ref>[https://archive.org/details/kacharis009491mbp/page/n136/mode/1up S.Endle, The Kacharis, p. 88, ''Habung-iya, perhaps from Ha earth, Bung for Su-bung men; hence ha-bung-iya, autochthones'']</ref> হাবুঙৰ ওচৰতে খুবুং নামৰ অন্য এক অঞ্চল এতিয়াও দেখা পোৱা যায়। কামৰূপৰ ৰজা ৰত্নপালৰ তামৰ ফলিত হাব্ৰং বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>" Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the ''Ha-Vrnga Visaya'' where a Brahmin was given land by King Ratnapala. (c 10th century) {{harvcol|Guha|1983|p=33}}</ref> ১৪২৮ চনৰ চুতীয়া ফলিত শ্ৰী বৃহৎ পাত্ৰক "হাবুঙাধিপতি" (হাবুঙৰ অধিকাৰী) বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>[https://www.jstor.org/stable/41691751?seq=5#metadata_info_tab_contents Neog, Maheswar,''Light on a ruling dynasty of Arunachal Pradesh'',p.819]</ref><ref>" Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the ''Ha-Vrnga Visaya'' where a Brahmin was given land by King Ratnapala. (c 10th century) {{harvcol|Guha|1983|p=33}}</ref> ==হাবুঙৰ ইতিহাস== ===কামৰূপ আৰু চুতীয়া শাসনকাল=== দশম শতিকাৰ [[কামৰূপ ৰাজ্য|পাল বংশ]]ৰ ৰজা [[ৰত্নপাল]]ৰ সৰাতবাৰী তাম্ৰশাসনত ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়'' (Havvaṅga-vishaya) নামৰ এখন প্ৰদেশৰ উল্লেখ পোৱা যায়, য'ত ব্ৰাহ্মণসকলক ভূমিদান কৰা হৈছিল। পূৰ্বৰ কিছুমান গৱেষণাত প্ৰদেশখনৰ নাম ''হাব্ৰঙ্গ'' (Havrnga), ''হাৱ্ৰঙ্গ'' (Havranga) বা ''হ-বৃঙ্গ'' (Ha-Vrnga) ৰূপেও পঢ়া হৈছিল। কেইগৰাকীমান ইতিহাসবিদে এই প্ৰদেশখনক ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চলৰ সৈতে একে বুলি চিনাক্ত কৰিছে। অমলেন্দু গুহৰ মতে, চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনলৈ যোৱাৰ পূৰ্বে হাবুং ব্ৰাহ্মণসকলৰ দ্বাৰা পৰিচালিত এখন স্বায়ত্তশাসিত ক্ষুদ্ৰ ৰাজ্য আছিল, যাৰ উৎপত্তি ৰত্নপালৰ দশম শতিকাৰ ভূমিদানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আছিল।<ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=Pre-Ahom Roots and the Medieval State in Assam: A Reply |journal=Social Scientist |year=1984 |volume=12 |issue=6 |page=73 |doi=10.2307/3517005 |jstor=3517005}}</ref><ref name="Sircar-Havvanga">{{cite journal |last=Sircar |first=D. C. |title=Three Copper-Plate Grants from Assam |journal=Epigraphia Indica |volume=40 |year=1986 |publisher=Archaeological Survey of India |url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d4/Epigraphia_Indica_Vol_40_No._2_July_1973.pdf}}</ref> ইতিহাসবিদ পি. চি. চৌধুৰীয়ে ৰত্নপালৰ সৰাতবাৰী তাম্ৰশাসনত উল্লেখিত ভূমিৰ ভৌগোলিক সীমাৰ ভিত্তিত ''হাৱ্ৰঙ্গ-বিষয়''ক হাবুঙৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছিল। তেওঁৰ ব্যাখ্যা অনুসৰি, ভূমিদান কৰা অঞ্চলটোৰ দক্ষিণ সীমা আছিল ''দিব্বৈশা'' (Divvaiśā বা Dibbaisa) নদী আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম সীমাত ''সৈচা'' (Saicha) নামৰ আন এখন নদীৰ উল্লেখ আছিল। তেওঁ এই ''সৈচা''ক বৰ্তমানৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ চেঁচা নদীৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছিল। ইয়াৰ ভিত্তিত চৌধুৰীয়ে ''হাৱ্ৰঙ্গ-বিষয়''ক সোৱণশিৰি নদীৰ পূবফালে অৱস্থিত হাবুং অঞ্চল, অৰ্থাৎ মোটামুটিভাৱে বৰ্তমানৰ [[ঢকুৱাখনা]] অঞ্চলৰ সৈতে একে বুলি গণ্য কৰিছিল।<ref>[https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/67151/11/11_chapter%203.pdf ''The mention of Dibbaisa river forming southern boundary and Saica the south-western boundary led P.C. Choudhury to identify the Havranga visaya with Habung country lying to east of the river Suvansiri during the 10th-11th century A.D. Habung, comprising present Dhakuakhana region was for centuries a centre of Aryan culture.'']</ref> অৱশ্যে শিলালিপিবিদ ডি. চি. চৰকাৰে সৰাতবাৰী তাম্ৰশাসনৰ পুনৰ সম্পাদনাত চৌধুৰীৰ এই সীমা-নিৰ্ধাৰণক প্ৰশ্ন কৰিছিল। চৰকাৰে প্ৰদেশখনৰ নাম ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়'' (Havvaṅga-vishaya) বুলি পঢ়িছিল আৰু চৌধুৰীয়ে ''সৈচা'' নদীৰ উল্লেখ থকা বুলি কৰা ব্যাখ্যাক ভিত্তিহীন প্ৰস্তাৱসমূহৰ অন্যতম বুলি অভিহিত কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, তাম্ৰশাসনৰ সংশ্লিষ্ট শব্দটো ''Saicha'' নহয়, বৰং ''s-aiva'' (''sā eva'', অৰ্থাৎ 'সেই একেখন') আছিল, যিয়ে পূৰ্বতে উল্লেখ কৰা ''দিব্বৈশা'' নদীখনকে বুজাইছিল। চৰকাৰে লগতে উল্লেখ কৰিছিল যে বলবৰ্মনৰ উলুবাৰী তাম্ৰশাসনতো ''দিব্বৈশা'' নামৰ এখন নদী বা জানৰ উল্লেখ আছে। কিন্তু সেই তাম্ৰশাসনত দান কৰা ভূমি ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ ''উত্তৰকূল'' বিভাগৰ ''মঞ্জয়-বিষয়''ৰ অন্তৰ্গত ''দিক্কুৰ''ত অৱস্থিত আছিল। সেয়েহে সেই অঞ্চল ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়''ৰ পৰা পৃথক আছিল।<ref name="Sircar-Havvanga"/>{{rp|64–69}}<ref>{{citation |last=Sircar |first=D. C. |contribution=Pragjyotisha-Kamarupa |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=1 |year=1990 |publisher=Publication Board, Assam |location=Guwahati |pages=71–74}}</ref> [[File:Dhirnarayan copperplate inscription of 1522.png|thumb|১৫২২ চনৰ চুতীয়া ৰজাই কৰা ঐতিহাসিক হাবুঙত (বৰ্তমানৰ‌ ঢকুৱাখনা) কৰা ভূমি দানৰ তামৰ ফলি।]] ১২০০ শতিকাত কামৰূপ বিভক্ত হোৱাৰ ফলত হাবুং চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনলৈ আহে। ৰত্নধ্বজপালে দদায়েক স্বেতগিৰিৰ ৰজা ভদ্ৰশেনৰ পৰা ধেমাজি অঞ্চল দখল কৰি হাবুঙৰ দক্ষিণৰ ৰতনপুৰত ৰাজধানী স্থাপন কৰে।<ref>Habung was a Chutiya dependency; that still earlier it was an autonomous principality of Brahmins; and that the latter's origins could be traced back to a circa 10th-century copper-plate and grant issued by king Ratnapala {{harvcol|Guha|1984|p=73}}</ref> একে সময়চোৱাতে পাটকাই পৰ্বতৰ পুৰ্বৰ পৰা অহা টাই-আহোমসকলে অভয়পুৰত (শিৱসাগৰৰ অঞ্চল) বানপানী হোৱাৰ ফলত হাবুঙত খেতি কৰিবলৈ লয়। কিন্তু ৪ বছৰ থাকি পুনৰ বানপানী হোৱাৰ ফলত শিৱসাগৰৰ লিগিৰী গাঁৱলৈ (চনটক) উভতি যায় য'ত বৰাহী চুতীয়াসকলক লগ পায়। উল্লেখযোগ্য যে চুকাফাই বানপানী হোৱাৰ বাবে এৰি যোৱা তিপাম (কানগং নামৰ এজন), নামৰূপ (খুণতাং নামৰ এজন) বা লিগিৰী গাঁৱ (তাখোনলাক নামৰ এজন) লেখীয়া ঠাইৰ দৰে অভয়াপুৰ আৰু হাবুং অঞ্চলত কোনো লোকক ৰাখি যোৱা নাছিল।<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n50/mode/1up‌ Barua, G.C.''Ahom Buranji'',p.46.]</ref> ফলত সেই সময়ত হাবুং প্ৰদেশৰ ভূমি আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত হোৱা নাছিল। ইয়াৰ পাছত হাবুঙৰ উল্লেখ ১৪ শতিকাত পোৱা যায়। চুতীয়া ৰজা সত্যনাৰায়ণে ১৩৯২ খ্ৰীষ্টাব্দত (১৩১৪ শক) ঢকুৱাখনাৰ ধেনুখনাত নাৰায়ণ দ্বিজ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণক ৬০০ পুটি ভূমি দান কৰিছিল। স্বৰ্ণলতা বৰুৱাৰ মতে, এই ভূমি হাবুং অঞ্চলৰ অন্তৰ্গত আছিল, য'ত কেইবাটাও ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালক সংস্থাপন কৰা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|pp=38–39}}</ref> সেই সময়ত আহোম ৰাজকোঁৱৰ [[চুদাংফা]]ও হাবুঙত তেওঁক প্ৰতিপালন কৰা ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালটোৰ সৈতে বাস কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=225}}</ref> মৃত্যু দণ্ডৰ পৰা প্ৰাণ ৰক্ষা কৰিবলৈ আহোম ৰজা থিয়াও খামতিৰ ৰাণীয়ে দিহিং(পূৰ্বতে দিহিং বোকাখাটৰ মহোৰামুখত পৰিছিল) পাৰ হৈ আহি চুতীয়া ৰাজ্যৰ হাবুঙত আশ্ৰয় লৈছিল। নাওবৈচা ফুকনৰ বুৰঞ্জীৰ মতে হাবুঙত ব্ৰাহ্মণ এজনে তেখেতক প্ৰশ্ন কৰোঁতে তেখেতে নিজকে অসম(আহোম)‌‌‌‌‌ ৰাজ্যৰ ৰাণী বুলি চিনাকি দিছিল। পাছলৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰে গৰুৰ বেপাৰ কৰিবলৈ যোৱা লোক এজনে ৰাণীগৰাকীৰ পুত্ৰৰ কথা গম আৰু ফলত গোহাঁই সকলে ল'ৰা জনক নিজ ৰাজ্য লৈ লয় আনি ৰজা পাতে।<ref>Barua, G.C.,"Ahom Buranji, p.49</ref><ref> Bhuyan, S.K.,"Satsari Buranji, p.51</ref> ইয়াৰ পাছত হাবুঙৰ উল্লেখ ১৪২৮ চনত চুতীয়া ৰজা‌ ধৰ্মনাৰায়ণৰ পুত্ৰ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ শদিয়াত উদ্ধাৰ হোৱা তামৰ ফলিত পোৱা যায়। এই তাম্ৰশাসনখন শদিয়াৰ চাপাখোৱাত উদ্ধাৰ হৈছিল। ফলিখনত ''শ্ৰী বৃহৎপাত্ৰ''ক ''হাবুঙাধিপতি'' অৰ্থাৎ হাবুঙৰ অধিপতি হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াত ৰজাৰ আদেশ অনুসৰি পুৰন্দৰ বিপ্ৰক ৪০০ পুটি ভূমি দান কৰাৰ বিৱৰণ আছে। ফলিখনৰ লেখক বা লিপিকাৰ আছিল স্বৰ্ণকাৰ কৃষ্ণ সাধু।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|p=585}}</ref> ফলিৰ অংশ : {{Quote|text="পুৰন্দৰায় ৱিপ্ৰায় ভুপুটীনাং চতুঃশতম্। <br /> নৃপাদেশাৎ সমাগত্য দাদদী-শাসনং দদৌ॥ হাবুঙ্গাধিপতিঃ সোহপি ষষ্ঠিসংখ্যান্ দ্বিজানপি॥"}} ইয়াৰ বাহিৰেও প্ৰায় ৬খন চুতীয়া ৰজাৰ তামৰ ফলি (১৩৯২-১৫২২ মাজৰ) হাবুং অঞ্চলত পোৱা গৈছে। চুতীয়া সকলৰ মাজত আজিও হাবুঙৰ উল্লেখ থকা নিচুকনি গীত শুনিবলৈ পোৱা যায়। উদাহৰণ : {{Quote|text="হালিকি এই বাপেৰ ক'লৈ গ'ল,<br /> হাবুঙীয়া বুঢ়াৰ লগত কাঁহ কোবাই গ'ল। <br /> ....<br /> হাবুঙীয়া বাঢ়ৈয়ে চ'ৰানাও সাজে<br /> কুৰুলাৰ কেৰুহেন উৰো উৰো কৰে,<br /> উৰিব নোৱাৰিহে সাগৰতে পৰে; "}} ১৫১২ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোম ৰজা [[চুহুংমুং]]এ ৰাজ্য বিস্তাৰৰ নীতি অনুসৰণ কৰি ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ হাবুং প্ৰদেশৰ পশ্চিম অংশত অৱস্থিত পানবাৰী অঞ্চল চুতীয়া ৰাজ্যৰ পৰা দখল কৰে। ইয়াৰ পূৰ্বে অঞ্চলটো চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনত আছিল আৰু হাবুঙৰ অধিপতি বৃহৎপাত্ৰ বা বৰপাত্ৰই শাসন কৰিছিল। এই অভিযানৰ প্ৰতিক্ৰিয়াস্বৰূপে ১৫১৩ চনত চুতীয়া ৰজা [[ধীৰনাৰায়ণ]]ে স্থলসেনা আৰু নৌবাহিনী লৈ আহোম ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি [[দিখৌ নদী|দিখৌমুখ]]ত উপস্থিত হয়। অৱশ্যে এই অভিযানত চুতীয়াসকল সফল নহ'ল।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|p=128}}</ref><ref>Deodhai Buranji, p. 16, "লাঙ্কি ৰাইচিঙা(১৫১২) শকত ৰজাদেও হাবুঙৰ পানবাৰী ললেগৈ। লাঙ্কি মুংমুত শকত চুতীয়া ৰজা ধীৰনাৰায়ণে আহি দিখৌ মুখত পছলাৰে গড় বান্ধি ৰʼলহি।"</ref> ১৫২০ খ্ৰীষ্টাব্দত চুতীয়াসকলে পুনৰ আহোম ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি মুঙখ্ৰাঙৰ আহোম দুৰ্গত আঘাত হানে। এই সংঘৰ্ষত দুৰ্গৰ আহোম সেনাধ্যক্ষ নিহত হয় আৰু তাত থকা আহোম সৈন্যবাহিনী পলায়ন কৰে। ফলত চুতীয়াসকলে কিছু সময়ৰ বাবে নামদাং আৰু মুঙখ্ৰাং পৰ্যন্ত হেৰুৱা অঞ্চলসমূহ পুনৰ নিজৰ অধীনলৈ আনিবলৈ সক্ষম হয়।<ref>{{cite book |last=Gait |first=Edward |title=A History of Assam |page=84 |url=https://archive.org/details/ahistoryassam01gaitgoog/page/n107/mode/1up |quote=The Chutias made no effort to regain their lost territory until 1520, when they attacked the Ahom fort at Mungkhrang. The Ahom commander was killed in a sortie and the garrison fled; and for a time the Chutias once more ruled this tract of country.}}</ref> ১৫২২ খ্ৰীষ্টাব্দত কোঁৱৰগাঁৱত জাৰি কৰা ধীৰনাৰায়ণৰ তাম্ৰশাসনখন ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চলত চুতীয়া ৰজাই কৰা শেষৰটো লিপিবদ্ধ ভূমিদান। ১৫২৩ খ্ৰীষ্টাব্দত চুতীয়া-আহোম সংঘৰ্ষৰ পিছত চুহুংমুঙে হাবুং অঞ্চল পুনৰ দখল কৰি আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|pp=41–42}}</ref> ঢকোৱাখনাৰ(হাবুং) কোঁৱৰগাঁৱত উদ্ধাৰ হোৱা এই ফলিৰ মতে ১৫২২ চনত শদিয়াৰ অধিপতি বিষ্ণু বংশৰ শ্ৰী ধীৰনাৰায়ণে প্ৰচণ্ড দুৰ্দণ্ড বাহুৰে সকলোকে পৰাজিত কৰি ৰাজ্যশ্ৰী লাভ কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|pp=590}}</ref> ইয়াৰ পাছতে চুতীয়া ৰাজ্য নীতিপালৰ হাতলৈ যায়। নীতিপালৰ দুৰ্বল শাসনৰ সুযোগ লৈ চুহুংমুঙে পুনৰ চুতীয়া ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰে। ডিব্ৰুমুখৰ যুদ্ধত চুতীয়াৰ নেতৃত্বত থকা কাচিতৰাৰ লগতে বৰপাত্ৰ (হাবুঙাধিপতি) উল্লখ আছে।<ref>[http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/parallele_ahom-assamais2-2.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200728195005/http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/parallele_ahom-assamais2-2.pdf |date=2020-07-28 }} ''The chiefs of the Chutiyas were Toktoru, Koitara, Chuluki Chetiya and Borpatro.''</ref> ===আহোম ৰাজত্ব কাল=== [[File:Habung2.jpg|thumb|250px|চুকাফাৰ স্মৃতিত নৱনিৰ্মিত উপাসনা গৃহ। ]] বুৰঞ্জীৰ অনুসৰি অভয়াপুৰৰ পৰা দিহিং<ref>Bhuyan, S.K., ''Satsari Assam Buranji'', p.47</ref> আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ<ref>Barua, G.C, ''Ahom Buranji'',p.46</ref> নৈয়েদি ভটিয়াই আহি‌ চুকাফাই হাবুঙত প্ৰৱেশ কৰিছিল। উল্লেখযোগ্য যে সেই সময়ত দিহিং নৈ শিৱসাগৰ জিলাৰ মাজেদি বৈ গৈছিল<ref>Sarma, Jogendranath, ''Change of river channel and bank erosion of the burhi dihing river (Assam), assessed using remote sensing data and gis'',"But about 250 years ago the Dihing (present Burhi Dihing) flowed westerly through Sibsagar district to meet the Brahmaputra at the extreme western point of Majuli island, which is now nearly 200 km west of present Dihingmukh, i.e. the outfall of the Burhi Dihing"p.95</ref>। নৈখন দিচাং আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ সমান্তৰাল ভাবে তিপাম, নামৰূপ, বকতা আৰু চৰগুৱা কাষেদি বৈ‌ গৈ<ref>Sharma, J.N., ''A study on palaeochannels from satellite imagery in a part of Upper Assam'',p.77-79</ref> দক্ষিণ মাজুলী বা [[বোকাখাত]] অঞ্চলৰ মহুৰামুখত<ref>{{cite journal |last=Wilcox |first=R. |title=Memoir of a Survey of Asam and the Neighbouring Countries, Executed in 1825-6-7-8 |journal=Asiatic Researches |volume=17 |year=1832 |page=320 |url=https://brahmaputra.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/WilcoxSurveyAsam.pdf |quote=...the Dihing did not disembogue itself where it does now into the Brahmaputra, but turning to the south-east received the Disang, and Dikko, the Jazi, and Disai river, and was discharged into the great river near Makura. |access-date=2026-02-18 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ব্ৰক্ষ্মপুত্ৰত পৰিছিল<ref>Sharma, J.N.,''Origin and some geomorphological changes of Majuli Island of the Brahmaputra River in Assam, India''</ref>। গতিকে দিহিং আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰই দি ভটিয়াই গ'লে চুকাফাই সম্ভৱতঃ হাবুং প্ৰদেশৰ দক্ষিণ ঢকুৱাখনা বা সোৱণশিৰিৰ দক্ষিণ-পশ্চিমৰ লখিমপুৰ অঞ্চলত প্ৰৱেশ কৰিছিল। উল্লেখযোগ্য যে পাছলৈ বামুণী কোঁৱৰৰ মাককো দিহিং নৈয়ে ভটিয়াই আহোঁতে হাবুঙৰ শোৱণশিৰি নৈৰ দশিণৰ পানবাৰী অঞ্চলৰ ব্ৰাক্ষ্মণে আশ্ৰয় দিছিল। বৰ্তমানৰ আহোম গোষ্ঠীৰ একাংশ লোকে কিন্তু চুকাফাই প্ৰৱেশ কৰা হাবুং অঞ্চল ধেমাজিত আছিল বুলি দাবী কৰে।<ref>Dhemaji is more political and therefore somewhat more volatile than Patsako. Tai-Ahom activism was very visible there, so much so as the first capital city of the Ahom swargadeos, Habung, was identified and claimed to be in Dhemaji.{{harvcol|শইকীয়া, য়াস্মিন|২০০৪}}</ref> এই দাবী তেওঁ লোকে ধেমাজিৰ বৰ আজুহা গাঁৱৰ এজন আহোম পূজাৰী ঘৰত পোৱা টাই-আহোম ভাষাত লিখা সাঁচি পাতৰ পুৰণি লিপিৰ ভিত্তিৰ কৰে। কিন্তু এই লিপিৰ‌ কোনো চন তাৰিখ, শিৰোনামা বা লেখকৰ নাম পোৱা নাযায়।<ref>...One old Ahom manuscript without bearing any title, date and author's name was discovered by me on 1.5.1991 at Habung under Dhemaji district of Assam. It was discovered from the possession of the aged father of Chow Ratneswar Phukan of Bor Ajuha village, who belongs to a Mo-Sang-Bun (priestly) family. Some glimpses of Tai history can be found in, this manuscript written in Ahom language and Ahom script....{{harvcol|ঠানা, চুতাচানা|২০০৩}}</ref> অঞ্চলতোৰ গড়ৰ ওচৰতে এটা শ ধোঁৱা পুখুৰী আৰু এটা [[মৈদাম]] আছে যিটো [[আহোম|আহোমসকলৰ]] লগত অহা এজন পণ্ডিতৰ মৃত্যুত সজোৱা হৈছিল বুলি কোৱা হয়। এই তথ্যৰ সমূহৰ ভিত্তিতে লোক সকলে এই অঞ্চলতো‌ চুকাফাই এৰি থৈ যোৱা হাবুং হ'ব পাৰে বুলি ঠাৱৰ কৰে। হাবুঙত [[চাওলুং চুকাফা|চুকাফাই]] তিনি বছৰ অস্থায়ী ভাবে আছিল।<ref name="সৰ্বানন্দ"/><ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref> উল্লেখযোগ্য যে চুকাফাই বানপানী হোৱাৰ বাবে এৰি যোৱা তিপাম (কানগং নামৰ এজন), নামৰূপ (খুণতাং নামৰ এজন) বা লিগিৰী গাঁৱ (তাখোনলাক নামৰ এজন) লেখীয়া ঠাইৰ দৰে অভয়াপুৰ আৰু হাবুং অঞ্চলত কোনো লোকক ৰাখি যোৱা নাছিল।<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n50/mode/1up‌ Barua, G.C.''Ahom Buranji'',p.46.]</ref> আহোমৰ পূৰ্বপৰুষসকল চাওলুং [[চুকাফা]]ৰ সৈতে হাবুংলৈ আহি তাতে তিনি চন্দ্ৰ বৰ্ষ ক্ৰমে লাকনি দাপকেও, লাকনী ৰাইছেও আৰু লকনি মুঙপ্লাও থাকে।<ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref> চুকাফাই এৰি থৈ যোৱাৰ‌ পাছত ১৫১২ চনত আহোম ৰজা চুহুংমুঙে প্ৰথমবাৰৰ বাবে হাবুঙত প্ৰৱেশ কৰি পানবাৰী অঞ্চল দখল কৰে। আগতে বামুণীয়া কোঁৱৰক তূলি লোৱা বামুণ পৰিয়ালটোক নিজৰ লগত লয়। বামুণ জনক সোণৰ লগুণ উপহাৰ দি হাতী-ঘাহী অধিকাৰী পাতি নিজৰ লগত লয়। কিন্তু ১৫২০ত চুতীয়া ৰজা ধীৰনাৰায়ণে পুণৰ আক্ৰমণ কৰি এই‌ অঞ্চল নিজৰ অধীনলৈ আনি ব্ৰাহ্মণক মাটি দান কৰি তামৰ ফলিত খোদিত কৰিছিল।<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?seq=17#metadata_info_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 19, ''He first annexed Habung in 1512 and later also the rest of the Hinduised Chutia kingdom'']</ref> চুতীয়া ৰজাক ১৫২৪ চনত পৰাস্ত কৰি ১৫২৫ চনত চাওফা চুহুংমুঙে হাবুং ৰাজত্ব কৰিবলৈ ভটিয়লীয়া গোহাঁই (থাওমোঙ মোঙ-তিউ) পদ সৃষ্টি কৰিছিল আৰু ক্লাঙচেঙ নামৰ বিষয়া জনক দায়িত্ব দিছিল।<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p. 59</ref> ১৫২৭ খ্ৰীষ্টাব্দত চুহুংমুঙে [[বৰপাত্ৰগোহাঞি|বৰপাত্ৰগোহাঁই]] পদ সৃষ্টি কৰে আৰু পূৰ্বে ভটিয়লীয়া গোহাঁই হিচাপে নিযুক্ত ক্লাঙচেঙক ''চাও-চেং-লুং'' পদত অধিষ্ঠিত কৰে।<ref>{{harvcol|Guha|1983|p=20}}</ref><ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n66/mode/1up Gopal Chandra Barua, ''Ahom Buranji'', p. 61, Lakni Rungrao (1527).]</ref> ১৫৩১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ (লাকনি দাপপ্লাও) বুৰঞ্জীৰ বিৱৰণতো ক্লাঙচেঙক ''চাও-চেং-লুং'' হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n69/mode/1up Gopal Chandra Barua, ''Ahom Buranji'', p. 64.]</ref> অমলেন্দু গুহৰ মতে, ''বৰপাত্ৰগোহাঁই'' উপাধিটো সম্ভৱতঃ চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনৰ হাবুঙৰ স্থানীয় শাসক ''বৃহৎপাত্ৰ''ৰ উপাধিৰ পৰা গ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Guha|1983|p=20 |quote=It appears that the novel designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutiya king, had the title of Vrhat-Patra.}}</ref>{{efn|আহোম বুৰঞ্জীসমূহত চুতীয়া বিষয়া বৰপাত্ৰক ''পাতৰ-লুং'' (Pator-Lung) বুলিও উল্লেখ কৰা হৈছে। [[আহোম ভাষা]]ত ''লুং'' শব্দৰ অৰ্থ 'ডাঙৰ' বা 'মহান'। ডিব্ৰুগড়ত সংঘটিত চুতীয়া-আহোম যুদ্ধত এই বিষয়াজনে কাশিতৰাৰ সৈতে মিলি আহোম সেনাপতি ফ্ৰাচেনমুং [[বৰগোহাঞি]] আৰু কিংলুন [[বুঢ়াগোহাঞি]]ৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ কৰিছিল।<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p. 55.</ref><ref>Bhuyan, S. K., ''Deodhai Asam Buranji'', Chapter 31.</ref>}} চুক্লেংমুঙ(চুহুংমুঙৰ পুত্ৰ) ৰজাৰ দিনত হাবুঙৰ উল্লেখ পুনৰ পোৱা যায়। বুৰঞ্জীৰ অনুসৰি এই ৰজাৰ দিনত চুতীয়াৰ বৰপাত্ৰ এজনৰ সমৰ্থন পাই হাবুঙৰ ব্ৰাহ্মণ মুখিয়াল এজনে বিদ্ৰোহ কৰে। ফলত যুদ্ধ এখন হয় য'ত বৰপাত্ৰ জনৰ মৃত্যু হয় আৰু ব্ৰাহ্মণজন বেহাৰলৈ পলাই যায়<ref> সুকুমাৰ মহন্তৰ ঘৰত পোৱা অসম বুৰঞ্জী, ২৫ পৃষ্ঠাত আছে-"সেই সময়ত ৰজা দাই ধৰিলে, বোলে-'চুটিয়া মাৰি ভূঞা বিলাকক মাৰি-কাটি বুপা ৰজায়ে ময়েহে ৰাজ্য লৈছো। বামুণে যে ৰজা‌ হয় চুটিয়াৰ বৰপাত্ৰকনো কিহলৈ থৈছোঁ?' এহি বুলি বৰপাত্ৰক মাৰিলে, বামুণকো ‌মাৰিব চালে, সপুত্ৰবান্ধৱে বেহাৰলৈ পলাই গেʼল। " </ref>। এই বৰপাত্ৰ জন হয়টো পুৰণি চুতীয়া বৰপাত্ৰ ৰাজপৰিয়ালৰ লোক আছিল‌‌ আৰু তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছতে হয়টো "চাও-চেঙলুং" আৰু "বৰপাত্ৰ" উপাধি মিলি "বৰপাত্ৰগোঁহাই" হিচাপে জনাজাত হয়।<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref> ==বৰ্তমানৰ হাবুং== [[File:Habung Ho-Phi Foundation Taking.jpg|thumb|right|হাবুঙত চুকাফাৰ স্মৃতিত নৱনিৰ্মিত মন্দিৰ]] অসম চৰকাৰৰ সহযোগত হাবুঙৰ টাই ভেটিত থকা মৈদাম, পুখুৰী আৰু গড়সমূহ সংৰক্ষণ কৰি ৰু'এন চাও ছেঙ (পৰম্পৰাগত দেউশাল) স্থাপন কৰে। ১৯৯০ চনৰ ১৭ জুন তাৰিখে স্থানীয় ফুৰালুং সংঘ আৰু সেইসময়ৰ [[ধেমাজি জিলা]]ৰ অতিৰিক্ত উপায়ুক্ত নগেন হাজৰিকাৰ সহযোগত [[আহোম ধৰ্ম|আহোম ধৰ্মৰ]] নিয়ম অনুসৰি [[আহোম|আহোমসকলৰ]] পূজা কৰা গৃহ ''হলুং হ'ফি'' মন্দিৰৰ নিৰ্মাণৰ কাৰণে আধাৰশিলা স্থাপন কৰে। পাছত ৯জন শুভাকাংক্ষীৰ দ্বাৰা ৮টা খুটা প্ৰদান কৰা হয় যাৰ ফলত স্থায়ী ভাবে হ'ফিটো নিৰ্মাণ কৰি উলিওৱা হৈছিল। সেই ঠাইৰ ঐতিহ্য ৰক্ষা কৰি পৰম্পৰাগত ফুৰালুংবানফি ধৰ্মৰ নীতিনিয়মতে টাই ভেটিৰ ভিতৰত থকা হফি টোত ম'-লুং টাই-পণ্ডিতসকলে আৰু বিশেষকৈ স্থানীয় ম'-চাম পণ্ডিতসকল আৰু স্থানীয় পঞ ফুৰালুং সংঘৰ সদস্যসকলে টাই-আহোম ভাষাতে সেৱা অৰ্চনা কৰে। মন্দিৰত সেৱা আগবঢ়োৱাৰ সময়ত বিশেষ দুটামান প্ৰাচীন টাই নিয়ম পালন কৰিব লাগে। তাই-চি পৰম্পৰা কৰাটো বাধ্যতামূলক আৰু তাত কক বান ফাই (চাকি জ্বলোৱা), আই চিংলাও গোৱা আদি নিয়ম কৰা হয়, তালৈ কাই অৰ্থাত কুকুৰা নিয়ম মতে নিয়া হয়। তালৈ যাওঁতে নিয়ম অনুসৰি বিভিন্ন ৰঙৰ কুকুৰা, লাও বা সাজপানী নিয়াৰ উপৰিও বানফাই অৰ্থাৎ চাকি নিব লাগে। সন্তানৰ আশাত বগা মতা কুকুৰা দিব লাগে, অসুখ বা বিপদৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ কলা মতা কুকুৰা দিয়া হয় আৰু অইন বিশেষ মনোকামনা নাথাকিলে যিকোনো ৰঙৰ বা পখৰা মতা বা মাইকী কুকুৰা তাই-চি নিয়ম কৰা হয়। হাবুংলৈ তৎক্ষণাত যাব যদি কোনো ব্যক্তিয়ে নোৱাৰে তেতিয়া "মু-বাই তাম-বাই" নামৰ পৰম্পৰাৰে টোপোলা এটা বান্ধি কুকুৰা আগ বঢ়াই ৰখাৰ নিয়ম আছে।{{cn}} এই অঞ্চলৰ ঐতিহ্য ৰক্ষাৰ্থে [[অসম]] চৰকাৰে পুনঃনিৰ্মাণৰ বাবে যথেষ্ট ৰাজ পুঁজি প্ৰদান কৰে। ২০১৭ চনত তেতিয়াৰ অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]]দেৱে নতুনকৈ নিৰ্মাণ কৰা হ-ফিত উদযাপিত [[মে-দাম-মে-ফি]] অনুষ্ঠানত উপস্থিত হৈ হাবুঙক পৰ্যটনৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি তুলিবলৈ ২ কোটি টকা প্ৰদানৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news|url=https://m.timesofindia.com/city/guwahati/assam-government-to-preserve-seat-of-ahom-legacy-in-habung/articleshow/56902877.cms|title=Assam government to preserve seat of Ahom legacy in Habung}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist|30em}} ==টোকা== {{notelist}} ==উৎস প্ৰসংগ== {{refbegin}} * {{cite book |last=বৰুৱা |first=গোলাপ চন্দ্ৰ|date=১৯৩০ |title=আহোম বুৰঞ্জী |chapter=ষষ্ঠ অধ্যায়: খুনলুং খুনলাই, উপ-অধ্যায়:চ্যুকাফা, পৃষ্ঠা:৪৪ - ৪৭|publisher= বেপ্টিষ্ট মিছন প্ৰেছ, কলকাতা|language=[[টাই আহোম ভাষা]], [[ইংৰাজী]]}} * {{Cite book |last= ঠানা |first=চুতেচানা |title=Texts and Contexts in Southeast Asia |publisher=ঐতিহাসিক গৱেষণা কেন্দ্ৰ, মিচিগান বিশ্ববিদ্যালয়|year=২০০৩ |language=[[ইংৰাজী]]}} * {{cite book |last= শইকীয়া|first= য়াস্মিন|date=২০০৪|title=Fragmented Memories Struggling to be Tai-Ahom in India|publisher=ডিউক বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকাশন|isbn= 9780822386162, 082238616X|chapter= |page= ২৮ |url=https://www.google.co.in/books/edition/Fragmented_Memories/WfSmsuO6QugC?hl=en।|year=১৯ অক্টোবৰ, ২০০৪ |language=[[ইংৰাজী]]}} * {{Cite news|last=কংকন কলিতা|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/second-ahom-capital-habung-to-be-tourist-hotspot-cm-himanta-biswa-sarma/articleshow/89256437.cms|title=second ahom capital habung to be tourist-hotspot cm himanta biswa sarma|agency=টাইমছ অফ ইণ্ডিয়া|language=ইংৰাজী}} * {{cite book |last=Meena |first=R P|date=২০২০ |title=APSC Assam Current Affairs Yearbook 2020 |publisher= New Era Publishing House|language=[[ইংৰাজী ভাষা]]}} * {{citation |last=Guha |first=Amalendu |year=1983 |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |pages=3–34 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963 |url=https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/bitstream/123456789/3259/1/OP_64_The_ahom_political_system.pdf }} * {{citation |last=Guha |first=Amalendu |year=1984 |title=Pre-Ahom Roots and the Medieval State in Assam: A Reply |journal=Social Scientist |volume=12 |issue=6 |pages=70–77 |doi=10.2307/3517005 |jstor=3517005 }} * {{citation |last=Baruah |first=Swarnalata |year=2007 |title=Chutia Jatir Buranji |url=https://archive.org/details/chutiaburanji/mode/2up }} * {{citation |last=Baruah |first=S. L. |year=1986 |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal }} * {{citation |last=Sircar |first=D. C. |year=1986 |title=Three Copper-Plate Grants from Assam |journal=Epigraphia Indica |volume=40 |publisher=Archaeological Survey of India |url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d4/Epigraphia_Indica_Vol_40_No._2_July_1973.pdf }} * {{citation |last=Phukan |first=J. N. |year=1992 |contribution=The Tai-Ahom Power in Assam |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |pages=49–60 |publisher=Assam Publication Board |place=Guwahati }} * {{citation |last=Gait |first=Edward |year=1963 |title=A History of Assam |publisher=Thacker, Spink |url=https://books.google.com/books?id=1IpAAAAAMAAJ }} {{refend}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ পুৰাতাত্বিক স্থান]] [[শ্ৰেণী:চুতীয়া ৰাজ্য]] [[শ্ৰেণী:আহোম ৰাজ্য]] our2k4zo6452evd2f3xaepps5arpj7f 646620 646619 2026-10-22T20:37:05Z Ananya Taye 28065 646620 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = হাবুং |official_name = হাবুং প্ৰদেশ |image= |native_name_lang = |settlement_type = [[কামৰূপ ৰাজ্য|কামৰূপ]] তথা [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] পৌৰাণিক প্ৰদেশ তথা [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ এখন [[মু'ঙ]] (প্ৰদেশ) |type = | subdivision_type = Country | subdivision_name = India | image_skyline = [[File:Map of Habung Region.jpg|300px]] | imagesize = | image_alt = | image_caption = ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চল | pushpin_map = India Assam | pushpin_label_position = right | motto = | established_title = | established_date= | area_footnotes = | population = | footnotes = |leader_title=হাবুঙাধিপতি|leader_name=বৃহৎপাত্ৰ বা বৰপাত্ৰ<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref><ref> সুকুমাৰ মহন্তৰ ঘৰত পোৱা অসম বুৰঞ্জী, ২৫ পৃষ্ঠাত আছে-"সেই সময়ত ৰজা দাই ধৰিলে, বোলে-'চুটিয়া মাৰি ভূঞা বিলাকক মাৰি-কাটি বুপা ৰজায়ে ময়েহে ৰাজ্য লৈছো। বামুণে যে ৰজা‌ হয় চুটিয়াৰ বৰপাত্ৰকনো কিহলৈ থৈছোঁ?' এহি বুলি বৰপাত্ৰক মাৰিলে, বামুণকো ‌মাৰিব চালে, সপুত্ৰবান্ধৱে বেহাৰলৈ পলাই গেʼল। "</ref><ref>Bhuyan, S.K, "Deodhai Assam Buranji",p.16, "চুতীয়াৰ বৰাবুৰুকৰ লেখা,-তকতৰু ১, কইতৰা ১,‌চুলুকি চেতিয়া‌ ১, বৰপাত্ৰ ১।"</ref>|leader_title1=[[ছাও চেং-লুঙ]]|leader_name1=কন-চেং}} '''হাবুং''' ({{lang-aho| 𑜉𑜢𑜤𑜂𑜫: 𑜑𑜡;𑜈𑜤𑜂𑜫}},{{lang-en|Habung}}) বৰ্তমানৰ [[অসম]]ৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত [[কামৰূপ ৰাজ্য|পৌৰাণিক কামৰূপৰ]] আৰু [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] এটা বৃহৎ অঞ্চল আৰু পাছলৈ [[আহোম ৰাজ্য|আহোম ৰাজ্যৰ]] এক [[মু'ঙ]] (প্ৰদেশ) আছিল।<ref>{{Cite journal |last=Neog |first=Maheswar |title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries |date=1977 |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=58/59 |page=818 |jstor=41691751 |issn=0378-1143 |quote=Habunga province (the Subansiri region of the present-day North Lakhimpur district)}}</ref> ইয়াৰ অৱস্থান মূলতঃ [[সোৱণশিৰি নদী]]ৰ অৱবাহিকা আৰু বৰ্তমানৰ [[ঢকুৱাখনা]] অঞ্চলৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বুলি চিনাক্ত কৰা হয়। ৱেড(১৮০০)-ৰ মতে, [[সোৱণশিৰি নদী]] আৰু [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ মিলন হোৱা অঞ্চলতো হাবুঙৰ অন্তগৰ্ত আছিল।<ref>Wade, J.P, ''An Account of Assam: Rivers of Assam'',p.16.</ref> তেখেতৰ মতে হাবুং প্ৰদেশৰ পশ্চিমত গজলুং প্ৰদেশ আছিল আৰু এই গজলুঙৰ মাজেদি দিক্ৰং, পিচলা, ইত্যাদি নৈ বৈ গৈছিল। ১৯০০ দশকৰ শেষৰ ফালে কেইজনমান টাই-আহোম লোকে ধেমাজিৰ এটা অঞ্চলক হাবুং বুলি দাবী কৰি তাত চুকাফাৰ স্মৃতিত এখন শাল নিৰ্মাণ কৰে।<ref>...capital city of the Ahom swargadeos, Habung, was identified and claimed to be in Dhemaji...{{harvcol|শইকীয়া, য়াস্মিন|২০০৪}}</ref> ইতিহাসবিদ য়াছমিন শইকীয়াৰ মতে, ১৯৯০ চনৰ পৰা এই সকল লোকে এই অঞ্চলক হাবুং বুলি চিনাক্ত কৰিছিল আৰু "আহোম লেণ্ড ডিমাণ্ড মুভমেণ্ট"এ ইয়াক তেওঁলোকৰ ভৱিষ্যৎ ৰাজধানী হিচাপে দাবী কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=In the Meadows of Gold: Telling Tales of the Swargadeos at the Crossroads of Assam |year=1997 |publisher=Spectrum Publications |location=Guwahati |page=188 |quote=An important city within the Chutia domain. The exact location of Habung remains a controversy. Recently, on one of my field trips to Dhemaji, in the Lakhimpur district, I visited Borajaha Sapari, which since 1990 has been identified as Habung. The Ahom Land Demand Movement claims this spot as their future capital.}}</ref><ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to be Tai-Ahom in India |year=2004 |publisher=Duke University Press |page=28 |isbn=9780822333739| quote="Dhemaji is more political and therefore somewhat more volatile than Patsako. Tai-ahom activism was very visible there, so much so that the first capital city of the Ahom swargadeos, Habung, was identified and claimed to be in Dhemaji."</ref> কেইগৰাকীমান ইতিহাসবিদে ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চলক দশম শতিকাৰ [[পাল ৰাজবংশ|কামৰূপৰ পাল বংশ]]ৰ ৰজা [[ৰত্নপাল]]ৰ তাম্ৰশাসনত উল্লেখিত ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়'' (Havvaṅga-vishaya) নামৰ প্ৰদেশখনৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছে, য'ত ব্ৰাহ্মণসকলক ভূমিদান কৰাৰ উল্লেখ পোৱা যায়।{{efn|পূৰ্বৰ কিছুমান গৱেষণাত ইয়াৰ নাম ''Havrnga-vishaya'' বা ''Ha-Vrnga-vishaya'' ৰূপেও পঢ়া হৈছিল। অমলেন্দু গুহৰ মতে, চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনলৈ যোৱাৰ পূৰ্বে হাবুং ব্ৰাহ্মণসকলৰ দ্বাৰা পৰিচালিত এখন ক্ষুদ্ৰ স্বায়ত্তশাসিত ৰাজ্য আছিল আৰু ইয়াৰ উৎপত্তি ৰত্নপালৰ ভূমিদানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত হ'ব পাৰে।<ref name="habung">"Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the Ha-Vrnga Vishaya where a Brahmin was given land by King Ratnapala." {{harvcol|Guha|1983|p=33f}}</ref><ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=Pre-Ahom Roots and the Medieval State in Assam: A Reply |journal=Social Scientist |year=1984 |volume=12 |issue=6 |page=73 |doi=10.2307/3517005 |jstor=3517005}}</ref> অৱশ্যে শিলালিপিবিদ [[ডি. চি. চৰকাৰ]]ে তাম্ৰশাসনখনৰ পূৰ্বৰ কিছুমান পাঠ আৰু ভৌগোলিক সীমা-নিৰ্ধাৰণৰ ব্যাখ্যাক প্ৰশ্ন কৰিছিল। সেয়েহে ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়'' আৰু ঐতিহাসিক হাবুঙৰ চিনাক্তকৰণক নিশ্চিত সিদ্ধান্ত বুলি গণ্য কৰিব নোৱাৰি।<ref>{{cite journal |last=Sircar |first=D. C. |title=Three Copper-Plate Grants from Assam |journal=Epigraphia Indica |volume=40 |year=1986 |publisher=Archaeological Survey of India |pages=64–69 |url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d4/Epigraphia_Indica_Vol_40_No._2_July_1973.pdf}}</ref>}} কামৰূপৰ পতনৰ পাছত হাবুং [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত হয় আৰু এই অঞ্চলত বৃহৎপাত্ৰ নামৰ এজনক শাসন কৰিবলৈ ৰখা হয়।<ref>Habung was a Chutiya dependency; that still earlier it was an autonomous principality of Brahmins; and that the latter's origins could be traced back to a circa 10th-century copper-plate and grant issued by king Ratnapala {{harvcol|Guha|1984|p=73}}</ref><ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref> টাই-আহোম ভাষাত লিখা সাচিপটিয়া দীন-বুৰঞ্জী, ম' চাংবুন বুৰঞ্জী আৰু একাংশ ইতিহাসবিদৰ মতে চৰাইদেওত প্ৰথম স্থায়ী ৰাজধানী স্থাপন কৰা‌ আগতে এই ঠাই ৩ বছৰৰ বাবে [[চুকাফা]]ৰ অস্থায়ী বসতি স্থল আছিল।<ref name="সৰ্বানন্দ">{{cite book | title=ইতিহাসে সোঁৱৰা ছশটা বছৰ | publisher=বনলতা | author=ৰাজকুমাৰ, সৰ্বানন্দ | year=২০১৭ | location=গুৱাহাটী | pages=২৭৪}}</ref><ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref><ref name="Capital">{{cite journal | url= | title=Background of the Capital cities of the Ahoms | author=Buragohain, Luhit | journal=International Journal of creative research thoughts | year=2020 | month=April | volume=8 | issue=4 | pages=2357-2361}}</ref> বানপানী হোৱাৰ ফলত চুকাফা আৰু লগত অহা লোক সকল পুনৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণ পাৰলৈ ঘূৰি যায়।<ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref> পিছলৈ [[চুতীয়া–আহোম ৰাজ্যৰ যুদ্ধ|চুতীয়া-আহোম সংঘৰ্ষ]]ৰ ফলত হাবুং আহোম ৰাজ্যৰ অধীনলৈ আহে। লাকনি খুতছান (১৫২৫ খ্ৰীষ্টাব্দত) [[চুহুংমুং]]এ চাওচেং কুঙৰিন (ধনুধৰিয়া গোহাঁই)‌ কনচেঙক থাওমৌঙ মৌঙ-তেও (ভটিয়লীয়া গোহাঁই) হিচাপে নিযুক্তি দি হাবুংত ৰাখে।<ref>"...In lakni Khutshan (ie., in 1526 A.D.), the heavenly king created Klangsheng of Dhanudharia family, Bhatialia Gohain and stationed him at Habung...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref><ref>Edward Gait, The History of Assam, p.90, "In 1525, Suhungmung proceeded in person to Dihing, and appointed officers to administer the frontier provinces of Habung, Dihing and Banlung."{{harvcol|Gait|1963|p=8}}</ref> ==হাবুং নামৰ উৎপত্তি== হাবুং শব্দটো মূলতঃ বড়ো-কছাৰী মূলীয় ভাষাৰ বুলি জনা যায়<ref>S.Endle, The Kacharis, p. 88, Habung-iya, perhaps from Ha earth, Bung for Su-bung men ; hence ha-bung-iya, autochthones</ref>। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে "মাটিৰে ভৰা ঠাই" অৰ্থাৎ "নদীৰ পানীয়ে খহাই অনা পলস জমা হৈ সৃষ্টী হোৱা ভূমি। " "হা" মানে হৈছে "মাটি" (যেনে হাছাও, হাজং, হালালি, ইত্যাদি) আৰু "বুঙ" মানে হৈছে ভৰি পৰা।<ref>[https://archive.org/stream/LSIV0-V11/LSI-V3-2#page/n15/mode/2up As per the Linguistic Survey of India(Volume 3-2, p. 7), ''Ha'' means Land and ''Bung'' means Fill in standard Bodo language.]</ref> পি.আৰ.টি গৰ্ডনৰ মত অনুসৰি পৌৰাণিক মৰাণ ভাষাত "হাবুঙ"ৰ অৰ্থ হৈছে "মানুহৰ বাসতি/চাপৰি"।<ref>{{Cite web |title=PRT Gurdon, The Morans, p.43 In Moran language Habung meant ''Men/Settlement'' |url=http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/Gurdon-1904.pdf |access-date=2020-04-29 |archivedate=2021-02-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210228230129/http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/Gurdon-1904.pdf |deadurl=yes }}</ref> ইতিহাসবিধ চিড্নি এণ্ডেলৰ "ডা কচাৰী" নামৰ কিতাপখনত উল্লেখ কৰা মতে বুৰঞ্জীত মৰাণসকলক হাবুঙীয়া বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল যাৰ অৰ্থ আছিল "ভূমিৰ থলগিৰি"। এখেতৰ মতে হাবুঙ শব্দটো প্ৰকৃততে "হা" (মাটি)-"চুবুঙ" (মানুহ)ৰ পৰা উৎপত্তি হৈছিল।<ref>[https://archive.org/details/kacharis009491mbp/page/n136/mode/1up S.Endle, The Kacharis, p. 88, ''Habung-iya, perhaps from Ha earth, Bung for Su-bung men; hence ha-bung-iya, autochthones'']</ref> হাবুঙৰ ওচৰতে খুবুং নামৰ অন্য এক অঞ্চল এতিয়াও দেখা পোৱা যায়। কামৰূপৰ ৰজা ৰত্নপালৰ তামৰ ফলিত হাব্ৰং বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>" Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the ''Ha-Vrnga Visaya'' where a Brahmin was given land by King Ratnapala. (c 10th century) {{harvcol|Guha|1983|p=33}}</ref> ১৪২৮ চনৰ চুতীয়া ফলিত শ্ৰী বৃহৎ পাত্ৰক "হাবুঙাধিপতি" (হাবুঙৰ অধিকাৰী) বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>[https://www.jstor.org/stable/41691751?seq=5#metadata_info_tab_contents Neog, Maheswar,''Light on a ruling dynasty of Arunachal Pradesh'',p.819]</ref><ref>" Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the ''Ha-Vrnga Visaya'' where a Brahmin was given land by King Ratnapala. (c 10th century) {{harvcol|Guha|1983|p=33}}</ref> ==হাবুঙৰ ইতিহাস== ===কামৰূপ আৰু চুতীয়া শাসনকাল=== দশম শতিকাৰ [[কামৰূপ ৰাজ্য|পাল বংশ]]ৰ ৰজা [[ৰত্নপাল]]ৰ সৰাতবাৰী তাম্ৰশাসনত ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়'' (Havvaṅga-vishaya) নামৰ এখন প্ৰদেশৰ উল্লেখ পোৱা যায়, য'ত ব্ৰাহ্মণসকলক ভূমিদান কৰা হৈছিল। পূৰ্বৰ কিছুমান গৱেষণাত প্ৰদেশখনৰ নাম ''হাব্ৰঙ্গ'' (Havrnga), ''হাৱ্ৰঙ্গ'' (Havranga) বা ''হ-বৃঙ্গ'' (Ha-Vrnga) ৰূপেও পঢ়া হৈছিল। কেইগৰাকীমান ইতিহাসবিদে এই প্ৰদেশখনক ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চলৰ সৈতে একে বুলি চিনাক্ত কৰিছে। অমলেন্দু গুহৰ মতে, চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনলৈ যোৱাৰ পূৰ্বে হাবুং ব্ৰাহ্মণসকলৰ দ্বাৰা পৰিচালিত এখন স্বায়ত্তশাসিত ক্ষুদ্ৰ ৰাজ্য আছিল, যাৰ উৎপত্তি ৰত্নপালৰ দশম শতিকাৰ ভূমিদানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আছিল।<ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=Pre-Ahom Roots and the Medieval State in Assam: A Reply |journal=Social Scientist |year=1984 |volume=12 |issue=6 |page=73 |doi=10.2307/3517005 |jstor=3517005}}</ref><ref name="Sircar-Havvanga">{{cite journal |last=Sircar |first=D. C. |title=Three Copper-Plate Grants from Assam |journal=Epigraphia Indica |volume=40 |year=1986 |publisher=Archaeological Survey of India |url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d4/Epigraphia_Indica_Vol_40_No._2_July_1973.pdf}}</ref> ইতিহাসবিদ পি. চি. চৌধুৰীয়ে ৰত্নপালৰ সৰাতবাৰী তাম্ৰশাসনত উল্লেখিত ভূমিৰ ভৌগোলিক সীমাৰ ভিত্তিত ''হাৱ্ৰঙ্গ-বিষয়''ক হাবুঙৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছিল। তেওঁৰ ব্যাখ্যা অনুসৰি, ভূমিদান কৰা অঞ্চলটোৰ দক্ষিণ সীমা আছিল ''দিব্বৈশা'' (Divvaiśā বা Dibbaisa) নদী আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম সীমাত ''সৈচা'' (Saicha) নামৰ আন এখন নদীৰ উল্লেখ আছিল। তেওঁ এই ''সৈচা''ক বৰ্তমানৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ চেঁচা নদীৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছিল। ইয়াৰ ভিত্তিত চৌধুৰীয়ে ''হাৱ্ৰঙ্গ-বিষয়''ক সোৱণশিৰি নদীৰ পূবফালে অৱস্থিত হাবুং অঞ্চল, অৰ্থাৎ মোটামুটিভাৱে বৰ্তমানৰ [[ঢকুৱাখনা]] অঞ্চলৰ সৈতে একে বুলি গণ্য কৰিছিল।<ref>[https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/67151/11/11_chapter%203.pdf ''The mention of Dibbaisa river forming southern boundary and Saica the south-western boundary led P.C. Choudhury to identify the Havranga visaya with Habung country lying to east of the river Suvansiri during the 10th-11th century A.D. Habung, comprising present Dhakuakhana region was for centuries a centre of Aryan culture.'']</ref> অৱশ্যে শিলালিপিবিদ ডি. চি. চৰকাৰে সৰাতবাৰী তাম্ৰশাসনৰ পুনৰ সম্পাদনাত চৌধুৰীৰ এই সীমা-নিৰ্ধাৰণক প্ৰশ্ন কৰিছিল। চৰকাৰে প্ৰদেশখনৰ নাম ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়'' (Havvaṅga-vishaya) বুলি পঢ়িছিল আৰু চৌধুৰীয়ে ''সৈচা'' নদীৰ উল্লেখ থকা বুলি কৰা ব্যাখ্যাক ভিত্তিহীন প্ৰস্তাৱসমূহৰ অন্যতম বুলি অভিহিত কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, তাম্ৰশাসনৰ সংশ্লিষ্ট শব্দটো ''Saicha'' নহয়, বৰং ''s-aiva'' (''sā eva'', অৰ্থাৎ 'সেই একেখন') আছিল, যিয়ে পূৰ্বতে উল্লেখ কৰা ''দিব্বৈশা'' নদীখনকে বুজাইছিল। চৰকাৰে লগতে উল্লেখ কৰিছিল যে বলবৰ্মনৰ উলুবাৰী তাম্ৰশাসনতো ''দিব্বৈশা'' নামৰ এখন নদী বা জানৰ উল্লেখ আছে। কিন্তু সেই তাম্ৰশাসনত দান কৰা ভূমি ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ ''উত্তৰকূল'' বিভাগৰ ''মঞ্জয়-বিষয়''ৰ অন্তৰ্গত ''দিক্কুৰ''ত অৱস্থিত আছিল। সেয়েহে সেই অঞ্চল ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়''ৰ পৰা পৃথক আছিল।<ref name="Sircar-Havvanga"/>{{rp|64–69}}<ref>{{citation |last=Sircar |first=D. C. |contribution=Pragjyotisha-Kamarupa |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=1 |year=1990 |publisher=Publication Board, Assam |location=Guwahati |pages=71–74}}</ref> [[File:Dhirnarayan copperplate inscription of 1522.png|thumb|১৫২২ চনৰ চুতীয়া ৰজাই কৰা ঐতিহাসিক হাবুঙত (বৰ্তমানৰ‌ ঢকুৱাখনা) কৰা ভূমি দানৰ তামৰ ফলি।]] ১২০০ শতিকাত কামৰূপ বিভক্ত হোৱাৰ ফলত হাবুং চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনলৈ আহে। ৰত্নধ্বজপালে দদায়েক স্বেতগিৰিৰ ৰজা ভদ্ৰশেনৰ পৰা ধেমাজি অঞ্চল দখল কৰি হাবুঙৰ দক্ষিণৰ ৰতনপুৰত ৰাজধানী স্থাপন কৰে।<ref>Habung was a Chutiya dependency; that still earlier it was an autonomous principality of Brahmins; and that the latter's origins could be traced back to a circa 10th-century copper-plate and grant issued by king Ratnapala {{harvcol|Guha|1984|p=73}}</ref> একে সময়চোৱাতে পাটকাই পৰ্বতৰ পুৰ্বৰ পৰা অহা টাই-আহোমসকলে অভয়পুৰত (শিৱসাগৰৰ অঞ্চল) বানপানী হোৱাৰ ফলত হাবুঙত খেতি কৰিবলৈ লয়। কিন্তু ৪ বছৰ থাকি পুনৰ বানপানী হোৱাৰ ফলত শিৱসাগৰৰ লিগিৰী গাঁৱলৈ (চনটক) উভতি যায় য'ত বৰাহী চুতীয়াসকলক লগ পায়। উল্লেখযোগ্য যে চুকাফাই বানপানী হোৱাৰ বাবে এৰি যোৱা তিপাম (কানগং নামৰ এজন), নামৰূপ (খুণতাং নামৰ এজন) বা লিগিৰী গাঁৱ (তাখোনলাক নামৰ এজন) লেখীয়া ঠাইৰ দৰে অভয়াপুৰ আৰু হাবুং অঞ্চলত কোনো লোকক ৰাখি যোৱা নাছিল।<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n50/mode/1up‌ Barua, G.C.''Ahom Buranji'',p.46.]</ref> ফলত সেই সময়ত হাবুং প্ৰদেশৰ ভূমি আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত হোৱা নাছিল। ইয়াৰ পাছত হাবুঙৰ উল্লেখ ১৪ শতিকাত পোৱা যায়। চুতীয়া ৰজা সত্যনাৰায়ণে ১৩৯২ খ্ৰীষ্টাব্দত (১৩১৪ শক) ঢকুৱাখনাৰ ধেনুখনাত নাৰায়ণ দ্বিজ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণক ৬০০ পুটি ভূমি দান কৰিছিল। স্বৰ্ণলতা বৰুৱাৰ মতে, এই ভূমি হাবুং অঞ্চলৰ অন্তৰ্গত আছিল, য'ত কেইবাটাও ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালক সংস্থাপন কৰা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|pp=38–39}}</ref> সেই সময়ত আহোম ৰাজকোঁৱৰ [[চুদাংফা]]ও হাবুঙত তেওঁক প্ৰতিপালন কৰা ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালটোৰ সৈতে বাস কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=225}}</ref> মৃত্যু দণ্ডৰ পৰা প্ৰাণ ৰক্ষা কৰিবলৈ আহোম ৰজা থিয়াও খামতিৰ ৰাণীয়ে দিহিং(পূৰ্বতে দিহিং বোকাখাটৰ মহোৰামুখত পৰিছিল) পাৰ হৈ আহি চুতীয়া ৰাজ্যৰ হাবুঙত আশ্ৰয় লৈছিল। নাওবৈচা ফুকনৰ বুৰঞ্জীৰ মতে হাবুঙত ব্ৰাহ্মণ এজনে তেখেতক প্ৰশ্ন কৰোঁতে তেখেতে নিজকে অসম(আহোম)‌‌‌‌‌ ৰাজ্যৰ ৰাণী বুলি চিনাকি দিছিল। পাছলৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰে গৰুৰ বেপাৰ কৰিবলৈ যোৱা লোক এজনে ৰাণীগৰাকীৰ পুত্ৰৰ কথা গম আৰু ফলত গোহাঁই সকলে ল'ৰা জনক নিজ ৰাজ্য লৈ লয় আনি ৰজা পাতে।<ref>Barua, G.C.,"Ahom Buranji, p.49</ref><ref> Bhuyan, S.K.,"Satsari Buranji, p.51</ref> ইয়াৰ পাছত হাবুঙৰ উল্লেখ ১৪২৮ চনত চুতীয়া ৰজা‌ ধৰ্মনাৰায়ণৰ পুত্ৰ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ শদিয়াত উদ্ধাৰ হোৱা তামৰ ফলিত পোৱা যায়। এই তাম্ৰশাসনখন শদিয়াৰ চাপাখোৱাত উদ্ধাৰ হৈছিল। ফলিখনত ''শ্ৰী বৃহৎপাত্ৰ''ক ''হাবুঙাধিপতি'' অৰ্থাৎ হাবুঙৰ অধিপতি হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াত ৰজাৰ আদেশ অনুসৰি পুৰন্দৰ বিপ্ৰক ৪০০ পুটি ভূমি দান কৰাৰ বিৱৰণ আছে। ফলিখনৰ লেখক বা লিপিকাৰ আছিল স্বৰ্ণকাৰ কৃষ্ণ সাধু।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|p=585}}</ref> ফলিৰ অংশ : {{Quote|text="পুৰন্দৰায় ৱিপ্ৰায় ভুপুটীনাং চতুঃশতম্। <br /> নৃপাদেশাৎ সমাগত্য দাদদী-শাসনং দদৌ॥ হাবুঙ্গাধিপতিঃ সোহপি ষষ্ঠিসংখ্যান্ দ্বিজানপি॥"}} ইয়াৰ বাহিৰেও প্ৰায় ৬খন চুতীয়া ৰজাৰ তামৰ ফলি (১৩৯২-১৫২২ মাজৰ) হাবুং অঞ্চলত পোৱা গৈছে। চুতীয়া সকলৰ মাজত আজিও হাবুঙৰ উল্লেখ থকা নিচুকনি গীত শুনিবলৈ পোৱা যায়। উদাহৰণ : {{Quote|text="হালিকি এই বাপেৰ ক'লৈ গ'ল,<br /> হাবুঙীয়া বুঢ়াৰ লগত কাঁহ কোবাই গ'ল। <br /> ....<br /> হাবুঙীয়া বাঢ়ৈয়ে চ'ৰানাও সাজে<br /> কুৰুলাৰ কেৰুহেন উৰো উৰো কৰে,<br /> উৰিব নোৱাৰিহে সাগৰতে পৰে; "}} ১৫১২ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোম ৰজা [[চুহুংমুং]]এ ৰাজ্য বিস্তাৰৰ নীতি অনুসৰণ কৰি ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ হাবুং প্ৰদেশৰ পশ্চিম অংশত অৱস্থিত পানবাৰী অঞ্চল চুতীয়া ৰাজ্যৰ পৰা দখল কৰে। ইয়াৰ পূৰ্বে অঞ্চলটো চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনত আছিল আৰু হাবুঙৰ অধিপতি বৃহৎপাত্ৰ বা বৰপাত্ৰই শাসন কৰিছিল। এই অভিযানৰ প্ৰতিক্ৰিয়াস্বৰূপে ১৫১৩ চনত চুতীয়া ৰজা [[ধীৰনাৰায়ণ]]ে স্থলসেনা আৰু নৌবাহিনী লৈ আহোম ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি [[দিখৌ নদী|দিখৌমুখ]]ত উপস্থিত হয়। অৱশ্যে এই অভিযানত চুতীয়াসকল সফল নহ'ল।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|p=128}}</ref><ref>Deodhai Buranji, p. 16, "লাঙ্কি ৰাইচিঙা(১৫১২) শকত ৰজাদেও হাবুঙৰ পানবাৰী ললেগৈ। লাঙ্কি মুংমুত শকত চুতীয়া ৰজা ধীৰনাৰায়ণে আহি দিখৌ মুখত পছলাৰে গড় বান্ধি ৰʼলহি।"</ref> ১৫২০ খ্ৰীষ্টাব্দত চুতীয়াসকলে পুনৰ আহোম ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি মুঙখ্ৰাঙৰ আহোম দুৰ্গত আঘাত হানে। এই সংঘৰ্ষত দুৰ্গৰ আহোম সেনাধ্যক্ষ নিহত হয় আৰু তাত থকা আহোম সৈন্যবাহিনী পলায়ন কৰে। ফলত চুতীয়াসকলে কিছু সময়ৰ বাবে নামদাং আৰু মুঙখ্ৰাং পৰ্যন্ত হেৰুৱা অঞ্চলসমূহ পুনৰ নিজৰ অধীনলৈ আনিবলৈ সক্ষম হয়।<ref>{{cite book |last=Gait |first=Edward |title=A History of Assam |page=84 |url=https://archive.org/details/ahistoryassam01gaitgoog/page/n107/mode/1up |quote=The Chutias made no effort to regain their lost territory until 1520, when they attacked the Ahom fort at Mungkhrang. The Ahom commander was killed in a sortie and the garrison fled; and for a time the Chutias once more ruled this tract of country.}}</ref> ১৫২২ খ্ৰীষ্টাব্দত কোঁৱৰগাঁৱত জাৰি কৰা ধীৰনাৰায়ণৰ তাম্ৰশাসনখন ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চলত চুতীয়া ৰজাই কৰা শেষৰটো লিপিবদ্ধ ভূমিদান। ১৫২৩ খ্ৰীষ্টাব্দত চুতীয়া-আহোম সংঘৰ্ষৰ পিছত চুহুংমুঙে হাবুং অঞ্চল পুনৰ দখল কৰি আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|pp=41–42}}</ref> ঢকোৱাখনাৰ(হাবুং) কোঁৱৰগাঁৱত উদ্ধাৰ হোৱা এই ফলিৰ মতে ১৫২২ চনত শদিয়াৰ অধিপতি বিষ্ণু বংশৰ শ্ৰী ধীৰনাৰায়ণে প্ৰচণ্ড দুৰ্দণ্ড বাহুৰে সকলোকে পৰাজিত কৰি ৰাজ্যশ্ৰী লাভ কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|pp=590}}</ref> ইয়াৰ পাছতে চুতীয়া ৰাজ্য নীতিপালৰ হাতলৈ যায়। নীতিপালৰ দুৰ্বল শাসনৰ সুযোগ লৈ চুহুংমুঙে পুনৰ চুতীয়া ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰে। ডিব্ৰুমুখৰ যুদ্ধত চুতীয়াৰ নেতৃত্বত থকা কাচিতৰাৰ লগতে বৰপাত্ৰ (হাবুঙাধিপতি) উল্লখ আছে।<ref>[http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/parallele_ahom-assamais2-2.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200728195005/http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/parallele_ahom-assamais2-2.pdf |date=2020-07-28 }} ''The chiefs of the Chutiyas were Toktoru, Koitara, Chuluki Chetiya and Borpatro.''</ref> ===আহোম ৰাজত্ব কাল=== [[File:Habung2.jpg|thumb|250px|চুকাফাৰ স্মৃতিত নৱনিৰ্মিত উপাসনা গৃহ। ]] বুৰঞ্জীৰ অনুসৰি অভয়াপুৰৰ পৰা দিহিং<ref>Bhuyan, S.K., ''Satsari Assam Buranji'', p.47</ref> আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ<ref>Barua, G.C, ''Ahom Buranji'',p.46</ref> নৈয়েদি ভটিয়াই আহি‌ চুকাফাই হাবুঙত প্ৰৱেশ কৰিছিল। উল্লেখযোগ্য যে সেই সময়ত দিহিং নৈ শিৱসাগৰ জিলাৰ মাজেদি বৈ গৈছিল<ref>Sarma, Jogendranath, ''Change of river channel and bank erosion of the burhi dihing river (Assam), assessed using remote sensing data and gis'',"But about 250 years ago the Dihing (present Burhi Dihing) flowed westerly through Sibsagar district to meet the Brahmaputra at the extreme western point of Majuli island, which is now nearly 200 km west of present Dihingmukh, i.e. the outfall of the Burhi Dihing"p.95</ref>। নৈখন দিচাং আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ সমান্তৰাল ভাবে তিপাম, নামৰূপ, বকতা আৰু চৰগুৱা কাষেদি বৈ‌ গৈ<ref>Sharma, J.N., ''A study on palaeochannels from satellite imagery in a part of Upper Assam'',p.77-79</ref> দক্ষিণ মাজুলী বা [[বোকাখাত]] অঞ্চলৰ মহুৰামুখত<ref>{{cite journal |last=Wilcox |first=R. |title=Memoir of a Survey of Asam and the Neighbouring Countries, Executed in 1825-6-7-8 |journal=Asiatic Researches |volume=17 |year=1832 |page=320 |url=https://brahmaputra.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/WilcoxSurveyAsam.pdf |quote=...the Dihing did not disembogue itself where it does now into the Brahmaputra, but turning to the south-east received the Disang, and Dikko, the Jazi, and Disai river, and was discharged into the great river near Makura. |access-date=2026-02-18 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ব্ৰক্ষ্মপুত্ৰত পৰিছিল<ref>Sharma, J.N.,''Origin and some geomorphological changes of Majuli Island of the Brahmaputra River in Assam, India''</ref>। গতিকে দিহিং আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰই দি ভটিয়াই গ'লে চুকাফাই সম্ভৱতঃ হাবুং প্ৰদেশৰ দক্ষিণ ঢকুৱাখনা বা সোৱণশিৰিৰ দক্ষিণ-পশ্চিমৰ লখিমপুৰ অঞ্চলত প্ৰৱেশ কৰিছিল। উল্লেখযোগ্য যে পাছলৈ বামুণী কোঁৱৰৰ মাককো দিহিং নৈয়ে ভটিয়াই আহোঁতে হাবুঙৰ শোৱণশিৰি নৈৰ দশিণৰ পানবাৰী অঞ্চলৰ ব্ৰাক্ষ্মণে আশ্ৰয় দিছিল। বৰ্তমানৰ আহোম গোষ্ঠীৰ একাংশ লোকে কিন্তু চুকাফাই প্ৰৱেশ কৰা হাবুং অঞ্চল ধেমাজিত আছিল বুলি দাবী কৰে।<ref>Dhemaji is more political and therefore somewhat more volatile than Patsako. Tai-Ahom activism was very visible there, so much so as the first capital city of the Ahom swargadeos, Habung, was identified and claimed to be in Dhemaji.{{harvcol|শইকীয়া, য়াস্মিন|২০০৪}}</ref> এই দাবী তেওঁ লোকে ধেমাজিৰ বৰ আজুহা গাঁৱৰ এজন আহোম পূজাৰী ঘৰত পোৱা টাই-আহোম ভাষাত লিখা সাঁচি পাতৰ পুৰণি লিপিৰ ভিত্তিৰ কৰে। কিন্তু এই লিপিৰ‌ কোনো চন তাৰিখ, শিৰোনামা বা লেখকৰ নাম পোৱা নাযায়।<ref>...One old Ahom manuscript without bearing any title, date and author's name was discovered by me on 1.5.1991 at Habung under Dhemaji district of Assam. It was discovered from the possession of the aged father of Chow Ratneswar Phukan of Bor Ajuha village, who belongs to a Mo-Sang-Bun (priestly) family. Some glimpses of Tai history can be found in, this manuscript written in Ahom language and Ahom script....{{harvcol|ঠানা, চুতাচানা|২০০৩}}</ref> অঞ্চলতোৰ গড়ৰ ওচৰতে এটা শ ধোঁৱা পুখুৰী আৰু এটা [[মৈদাম]] আছে যিটো [[আহোম|আহোমসকলৰ]] লগত অহা এজন পণ্ডিতৰ মৃত্যুত সজোৱা হৈছিল বুলি কোৱা হয়। এই তথ্যৰ সমূহৰ ভিত্তিতে লোক সকলে এই অঞ্চলতো‌ চুকাফাই এৰি থৈ যোৱা হাবুং হ'ব পাৰে বুলি ঠাৱৰ কৰে। হাবুঙত [[চাওলুং চুকাফা|চুকাফাই]] তিনি বছৰ অস্থায়ী ভাবে আছিল।<ref name="সৰ্বানন্দ"/><ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref> উল্লেখযোগ্য যে চুকাফাই বানপানী হোৱাৰ বাবে এৰি যোৱা তিপাম (কানগং নামৰ এজন), নামৰূপ (খুণতাং নামৰ এজন) বা লিগিৰী গাঁৱ (তাখোনলাক নামৰ এজন) লেখীয়া ঠাইৰ দৰে অভয়াপুৰ আৰু হাবুং অঞ্চলত কোনো লোকক ৰাখি যোৱা নাছিল।<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n50/mode/1up‌ Barua, G.C.''Ahom Buranji'',p.46.]</ref> আহোমৰ পূৰ্বপৰুষসকল চাওলুং [[চুকাফা]]ৰ সৈতে হাবুংলৈ আহি তাতে তিনি চন্দ্ৰ বৰ্ষ ক্ৰমে লাকনি দাপকেও, লাকনী ৰাইছেও আৰু লকনি মুঙপ্লাও থাকে।<ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref> চুকাফাই এৰি থৈ যোৱাৰ‌ পাছত ১৫১২ চনত আহোম ৰজা চুহুংমুঙে প্ৰথমবাৰৰ বাবে হাবুঙত প্ৰৱেশ কৰি পানবাৰী অঞ্চল দখল কৰে। আগতে বামুণীয়া কোঁৱৰক তূলি লোৱা বামুণ পৰিয়ালটোক নিজৰ লগত লয়। বামুণ জনক সোণৰ লগুণ উপহাৰ দি হাতী-ঘাহী অধিকাৰী পাতি নিজৰ লগত লয়। কিন্তু ১৫২০ত চুতীয়া ৰজা ধীৰনাৰায়ণে পুণৰ আক্ৰমণ কৰি এই‌ অঞ্চল নিজৰ অধীনলৈ আনি ব্ৰাহ্মণক মাটি দান কৰি তামৰ ফলিত খোদিত কৰিছিল।<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?seq=17#metadata_info_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 19, ''He first annexed Habung in 1512 and later also the rest of the Hinduised Chutia kingdom'']</ref> চুতীয়া ৰজাক ১৫২৪ চনত পৰাস্ত কৰি ১৫২৫ চনত চাওফা চুহুংমুঙে হাবুং ৰাজত্ব কৰিবলৈ ভটিয়লীয়া গোহাঁই (থাওমোঙ মোঙ-তিউ) পদ সৃষ্টি কৰিছিল আৰু ক্লাঙচেঙ নামৰ বিষয়া জনক দায়িত্ব দিছিল।<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p. 59</ref> ১৫২৭ খ্ৰীষ্টাব্দত চুহুংমুঙে [[বৰপাত্ৰগোহাঞি|বৰপাত্ৰগোহাঁই]] পদ সৃষ্টি কৰে আৰু পূৰ্বে ভটিয়লীয়া গোহাঁই হিচাপে নিযুক্ত ক্লাঙচেঙক ''চাও-চেং-লুং'' পদত অধিষ্ঠিত কৰে।<ref>{{harvcol|Guha|1983|p=20}}</ref><ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n66/mode/1up Gopal Chandra Barua, ''Ahom Buranji'', p. 61, Lakni Rungrao (1527).]</ref> ১৫৩১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ (লাকনি দাপপ্লাও) বুৰঞ্জীৰ বিৱৰণতো ক্লাঙচেঙক ''চাও-চেং-লুং'' হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n69/mode/1up Gopal Chandra Barua, ''Ahom Buranji'', p. 64.]</ref> অমলেন্দু গুহৰ মতে, ''বৰপাত্ৰগোহাঁই'' উপাধিটো সম্ভৱতঃ চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনৰ হাবুঙৰ স্থানীয় শাসক ''বৃহৎপাত্ৰ''ৰ উপাধিৰ পৰা গ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Guha|1983|p=20 |quote=It appears that the novel designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutiya king, had the title of Vrhat-Patra.}}</ref>{{efn|আহোম বুৰঞ্জীসমূহত চুতীয়া বিষয়া বৰপাত্ৰক ''পাতৰ-লুং'' (Pator-Lung) বুলিও উল্লেখ কৰা হৈছে। [[আহোম ভাষা]]ত ''লুং'' শব্দৰ অৰ্থ 'ডাঙৰ' বা 'মহান'। ডিব্ৰুগড়ত সংঘটিত চুতীয়া-আহোম যুদ্ধত এই বিষয়াজনে কাশিতৰাৰ সৈতে মিলি আহোম সেনাপতি ফ্ৰাচেনমুং [[বৰগোহাঞি]] আৰু কিংলুন [[বুঢ়াগোহাঞি]]ৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ কৰিছিল।<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p. 55.</ref><ref>Bhuyan, S. K., ''Deodhai Asam Buranji'', Chapter 31.</ref>}} চুক্লেংমুঙ(চুহুংমুঙৰ পুত্ৰ) ৰজাৰ দিনত হাবুঙৰ উল্লেখ পুনৰ পোৱা যায়। বুৰঞ্জীৰ অনুসৰি এই ৰজাৰ দিনত চুতীয়াৰ বৰপাত্ৰ এজনৰ সমৰ্থন পাই হাবুঙৰ ব্ৰাহ্মণ মুখিয়াল এজনে বিদ্ৰোহ কৰে। ফলত যুদ্ধ এখন হয় য'ত বৰপাত্ৰ জনৰ মৃত্যু হয় আৰু ব্ৰাহ্মণজন বেহাৰলৈ পলাই যায়<ref> সুকুমাৰ মহন্তৰ ঘৰত পোৱা অসম বুৰঞ্জী, ২৫ পৃষ্ঠাত আছে-"সেই সময়ত ৰজা দাই ধৰিলে, বোলে-'চুটিয়া মাৰি ভূঞা বিলাকক মাৰি-কাটি বুপা ৰজায়ে ময়েহে ৰাজ্য লৈছো। বামুণে যে ৰজা‌ হয় চুটিয়াৰ বৰপাত্ৰকনো কিহলৈ থৈছোঁ?' এহি বুলি বৰপাত্ৰক মাৰিলে, বামুণকো ‌মাৰিব চালে, সপুত্ৰবান্ধৱে বেহাৰলৈ পলাই গেʼল। " </ref>। এই বৰপাত্ৰ জন হয়টো পুৰণি চুতীয়া বৰপাত্ৰ ৰাজপৰিয়ালৰ লোক আছিল‌‌ আৰু তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছতে হয়টো "চাও-চেঙলুং" আৰু "বৰপাত্ৰ" উপাধি মিলি "বৰপাত্ৰগোঁহাই" হিচাপে জনাজাত হয়।<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref> ==বৰ্তমানৰ হাবুং== [[File:Habung Ho-Phi Foundation Taking.jpg|thumb|right|হাবুঙত চুকাফাৰ স্মৃতিত নৱনিৰ্মিত মন্দিৰ]] অসম চৰকাৰৰ সহযোগত হাবুঙৰ টাই ভেটিত থকা মৈদাম, পুখুৰী আৰু গড়সমূহ সংৰক্ষণ কৰি ৰু'এন চাও ছেঙ (পৰম্পৰাগত দেউশাল) স্থাপন কৰে। ১৯৯০ চনৰ ১৭ জুন তাৰিখে স্থানীয় ফুৰালুং সংঘ আৰু সেইসময়ৰ [[ধেমাজি জিলা]]ৰ অতিৰিক্ত উপায়ুক্ত নগেন হাজৰিকাৰ সহযোগত [[আহোম ধৰ্ম|আহোম ধৰ্মৰ]] নিয়ম অনুসৰি [[আহোম|আহোমসকলৰ]] পূজা কৰা গৃহ ''হলুং হ'ফি'' মন্দিৰৰ নিৰ্মাণৰ কাৰণে আধাৰশিলা স্থাপন কৰে। পাছত ৯জন শুভাকাংক্ষীৰ দ্বাৰা ৮টা খুটা প্ৰদান কৰা হয় যাৰ ফলত স্থায়ী ভাবে হ'ফিটো নিৰ্মাণ কৰি উলিওৱা হৈছিল। সেই ঠাইৰ ঐতিহ্য ৰক্ষা কৰি পৰম্পৰাগত ফুৰালুংবানফি ধৰ্মৰ নীতিনিয়মতে টাই ভেটিৰ ভিতৰত থকা হফি টোত ম'-লুং টাই-পণ্ডিতসকলে আৰু বিশেষকৈ স্থানীয় ম'-চাম পণ্ডিতসকল আৰু স্থানীয় পঞ ফুৰালুং সংঘৰ সদস্যসকলে টাই-আহোম ভাষাতে সেৱা অৰ্চনা কৰে। মন্দিৰত সেৱা আগবঢ়োৱাৰ সময়ত বিশেষ দুটামান প্ৰাচীন টাই নিয়ম পালন কৰিব লাগে। তাই-চি পৰম্পৰা কৰাটো বাধ্যতামূলক আৰু তাত কক বান ফাই (চাকি জ্বলোৱা), আই চিংলাও গোৱা আদি নিয়ম কৰা হয়, তালৈ কাই অৰ্থাত কুকুৰা নিয়ম মতে নিয়া হয়। তালৈ যাওঁতে নিয়ম অনুসৰি বিভিন্ন ৰঙৰ কুকুৰা, লাও বা সাজপানী নিয়াৰ উপৰিও বানফাই অৰ্থাৎ চাকি নিব লাগে। সন্তানৰ আশাত বগা মতা কুকুৰা দিব লাগে, অসুখ বা বিপদৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ কলা মতা কুকুৰা দিয়া হয় আৰু অইন বিশেষ মনোকামনা নাথাকিলে যিকোনো ৰঙৰ বা পখৰা মতা বা মাইকী কুকুৰা তাই-চি নিয়ম কৰা হয়। হাবুংলৈ তৎক্ষণাত যাব যদি কোনো ব্যক্তিয়ে নোৱাৰে তেতিয়া "মু-বাই তাম-বাই" নামৰ পৰম্পৰাৰে টোপোলা এটা বান্ধি কুকুৰা আগ বঢ়াই ৰখাৰ নিয়ম আছে।{{cn}} এই অঞ্চলৰ ঐতিহ্য ৰক্ষাৰ্থে [[অসম]] চৰকাৰে পুনঃনিৰ্মাণৰ বাবে যথেষ্ট ৰাজ পুঁজি প্ৰদান কৰে। ২০১৭ চনত তেতিয়াৰ অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]]দেৱে নতুনকৈ নিৰ্মাণ কৰা হ-ফিত উদযাপিত [[মে-দাম-মে-ফি]] অনুষ্ঠানত উপস্থিত হৈ হাবুঙক পৰ্যটনৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি তুলিবলৈ ২ কোটি টকা প্ৰদানৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news|url=https://m.timesofindia.com/city/guwahati/assam-government-to-preserve-seat-of-ahom-legacy-in-habung/articleshow/56902877.cms|title=Assam government to preserve seat of Ahom legacy in Habung}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist|30em}} ==টোকা== {{notelist}} ==উৎস প্ৰসংগ== {{refbegin}} * {{cite book |last=বৰুৱা |first=গোলাপ চন্দ্ৰ|date=১৯৩০ |title=আহোম বুৰঞ্জী |chapter=ষষ্ঠ অধ্যায়: খুনলুং খুনলাই, উপ-অধ্যায়:চ্যুকাফা, পৃষ্ঠা:৪৪ - ৪৭|publisher= বেপ্টিষ্ট মিছন প্ৰেছ, কলকাতা|language=[[টাই আহোম ভাষা]], [[ইংৰাজী]]}} * {{Cite book |last= ঠানা |first=চুতেচানা |title=Texts and Contexts in Southeast Asia |publisher=ঐতিহাসিক গৱেষণা কেন্দ্ৰ, মিচিগান বিশ্ববিদ্যালয়|year=২০০৩ |language=[[ইংৰাজী]]}} * {{cite book |last= শইকীয়া|first= য়াস্মিন|date=২০০৪|title=Fragmented Memories Struggling to be Tai-Ahom in India|publisher=ডিউক বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকাশন|isbn= 9780822386162, 082238616X|chapter= |page= ২৮ |url=https://www.google.co.in/books/edition/Fragmented_Memories/WfSmsuO6QugC?hl=en।|year=১৯ অক্টোবৰ, ২০০৪ |language=[[ইংৰাজী]]}} * {{Cite news|last=কংকন কলিতা|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/second-ahom-capital-habung-to-be-tourist-hotspot-cm-himanta-biswa-sarma/articleshow/89256437.cms|title=second ahom capital habung to be tourist-hotspot cm himanta biswa sarma|agency=টাইমছ অফ ইণ্ডিয়া|language=ইংৰাজী}} * {{cite book |last=Meena |first=R P|date=২০২০ |title=APSC Assam Current Affairs Yearbook 2020 |publisher= New Era Publishing House|language=[[ইংৰাজী ভাষা]]}} * {{citation |last=Guha |first=Amalendu |year=1983 |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |pages=3–34 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963 |url=https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/bitstream/123456789/3259/1/OP_64_The_ahom_political_system.pdf }} * {{citation |last=Guha |first=Amalendu |year=1984 |title=Pre-Ahom Roots and the Medieval State in Assam: A Reply |journal=Social Scientist |volume=12 |issue=6 |pages=70–77 |doi=10.2307/3517005 |jstor=3517005 }} * {{citation |last=Baruah |first=Swarnalata |year=2007 |title=Chutia Jatir Buranji |url=https://archive.org/details/chutiaburanji/mode/2up }} * {{citation |last=Baruah |first=S. L. |year=1986 |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal }} * {{citation |last=Sircar |first=D. C. |year=1986 |title=Three Copper-Plate Grants from Assam |journal=Epigraphia Indica |volume=40 |publisher=Archaeological Survey of India |url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d4/Epigraphia_Indica_Vol_40_No._2_July_1973.pdf }} * {{citation |last=Phukan |first=J. N. |year=1992 |contribution=The Tai-Ahom Power in Assam |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |pages=49–60 |publisher=Assam Publication Board |place=Guwahati }} * {{citation |last=Gait |first=Edward |year=1963 |title=A History of Assam |publisher=Thacker, Spink |url=https://books.google.com/books?id=1IpAAAAAMAAJ }} {{refend}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ পুৰাতাত্বিক স্থান]] [[শ্ৰেণী:চুতীয়া ৰাজ্য]] [[শ্ৰেণী:আহোম ৰাজ্য]] g7mxmdb2trx0qdtvth2fvp7npxwquwb 646621 646620 2026-10-22T20:37:31Z Ananya Taye 28065 646621 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = হাবুং |official_name = হাবুং প্ৰদেশ |image= |native_name_lang = |settlement_type = [[কামৰূপ ৰাজ্য|কামৰূপ]] তথা [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] পৌৰাণিক প্ৰদেশ তথা [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ এখন [[মু'ঙ]] (প্ৰদেশ) |type = | subdivision_type = Country | subdivision_name = India | image_skyline = [[File:Map of Habung Region.jpg|300px]] | imagesize = | image_alt = | image_caption = ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চল | pushpin_map = India Assam | pushpin_label_position = right | motto = | established_title = | established_date= | area_footnotes = | population = | footnotes = |leader_title=হাবুঙাধিপতি|leader_name=বৃহৎপাত্ৰ বা বৰপাত্ৰ<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref><ref> সুকুমাৰ মহন্তৰ ঘৰত পোৱা অসম বুৰঞ্জী, ২৫ পৃষ্ঠাত আছে-"সেই সময়ত ৰজা দাই ধৰিলে, বোলে-'চুটিয়া মাৰি ভূঞা বিলাকক মাৰি-কাটি বুপা ৰজায়ে ময়েহে ৰাজ্য লৈছো। বামুণে যে ৰজা‌ হয় চুটিয়াৰ বৰপাত্ৰকনো কিহলৈ থৈছোঁ?' এহি বুলি বৰপাত্ৰক মাৰিলে, বামুণকো ‌মাৰিব চালে, সপুত্ৰবান্ধৱে বেহাৰলৈ পলাই গেʼল। "</ref><ref>Bhuyan, S.K, "Deodhai Assam Buranji",p.16, "চুতীয়াৰ বৰাবুৰুকৰ লেখা,-তকতৰু ১, কইতৰা ১,‌চুলুকি চেতিয়া‌ ১, বৰপাত্ৰ ১।"</ref>|leader_title1=[[ছাও চেং-লুঙ]]|leader_name1=কন-চেং}} '''হাবুং''' ({{lang-aho| 𑜉𑜢𑜤𑜂𑜫: 𑜑𑜡;𑜈𑜤𑜂𑜫}},{{lang-en|Habung}}) বৰ্তমানৰ [[অসম]]ৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত [[কামৰূপ ৰাজ্য|পৌৰাণিক কামৰূপৰ]] আৰু [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] এটা বৃহৎ অঞ্চল আৰু পাছলৈ [[আহোম ৰাজ্য|আহোম ৰাজ্যৰ]] এক [[মু'ঙ]] (প্ৰদেশ) আছিল।<ref>{{Cite journal |last=Neog |first=Maheswar |title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries |date=1977 |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=58/59 |page=818 |jstor=41691751 |issn=0378-1143 |quote=Habunga province (the Subansiri region of the present-day North Lakhimpur district)}}</ref> ইয়াৰ অৱস্থান মূলতঃ [[সোৱণশিৰি নদী]]ৰ অৱবাহিকা আৰু বৰ্তমানৰ [[ঢকুৱাখনা]] অঞ্চলৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বুলি চিনাক্ত কৰা হয়। ৱেড(১৮০০)-ৰ মতে, [[সোৱণশিৰি নদী]] আৰু [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ মিলন হোৱা অঞ্চলতো হাবুঙৰ অন্তগৰ্ত আছিল।<ref>Wade, J.P, ''An Account of Assam: Rivers of Assam'',p.16.</ref> তেখেতৰ মতে হাবুং প্ৰদেশৰ পশ্চিমত গজলুং প্ৰদেশ আছিল আৰু এই গজলুঙৰ মাজেদি দিক্ৰং, পিচলা, ইত্যাদি নৈ বৈ গৈছিল। ১৯০০ দশকৰ শেষৰ ফালে কেইজনমান টাই-আহোম লোকে ধেমাজিৰ এটা অঞ্চলক হাবুং বুলি দাবী কৰি তাত চুকাফাৰ স্মৃতিত এখন শাল নিৰ্মাণ কৰে।<ref>...capital city of the Ahom swargadeos, Habung, was identified and claimed to be in Dhemaji...{{harvcol|শইকীয়া, য়াস্মিন|২০০৪}}</ref> ইতিহাসবিদ য়াছমিন শইকীয়াৰ মতে, ১৯৯০ চনৰ পৰা এই সকল লোকে এই অঞ্চলক হাবুং বুলি চিনাক্ত কৰিছিল আৰু "আহোম লেণ্ড ডিমাণ্ড মুভমেণ্ট"এ ইয়াক তেওঁলোকৰ ভৱিষ্যৎ ৰাজধানী হিচাপে দাবী কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=In the Meadows of Gold: Telling Tales of the Swargadeos at the Crossroads of Assam |year=1997 |publisher=Spectrum Publications |location=Guwahati |page=188 |quote=An important city within the Chutia domain. The exact location of Habung remains a controversy. Recently, on one of my field trips to Dhemaji, in the Lakhimpur district, I visited Borajaha Sapari, which since 1990 has been identified as Habung. The Ahom Land Demand Movement claims this spot as their future capital.}}</ref><ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to be Tai-Ahom in India |year=2004 |publisher=Duke University Press |page=28 |isbn=9780822333739| quote="Dhemaji is more political and therefore somewhat more volatile than Patsako. Tai-ahom activism was very visible there, so much so that the first capital city of the Ahom swargadeos, Habung, was identified and claimed to be in Dhemaji."</ref> কেইগৰাকীমান ইতিহাসবিদে ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চলক দশম শতিকাৰ [[পাল ৰাজবংশ|কামৰূপৰ পাল বংশ]]ৰ ৰজা [[ৰত্নপাল]]ৰ তাম্ৰশাসনত উল্লেখিত ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়'' (Havvaṅga-vishaya) নামৰ প্ৰদেশখনৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছে, য'ত ব্ৰাহ্মণসকলক ভূমিদান কৰাৰ উল্লেখ পোৱা যায়।{{efn|পূৰ্বৰ কিছুমান গৱেষণাত ইয়াৰ নাম ''Havrnga-vishaya'' বা ''Ha-Vrnga-vishaya'' ৰূপেও পঢ়া হৈছিল। অমলেন্দু গুহৰ মতে, চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনলৈ যোৱাৰ পূৰ্বে হাবুং ব্ৰাহ্মণসকলৰ দ্বাৰা পৰিচালিত এখন ক্ষুদ্ৰ স্বায়ত্তশাসিত ৰাজ্য আছিল আৰু ইয়াৰ উৎপত্তি ৰত্নপালৰ ভূমিদানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত হ'ব পাৰে।<ref name="habung">"Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the Ha-Vrnga Vishaya where a Brahmin was given land by King Ratnapala." {{harvcol|Guha|1983|p=33f}}</ref><ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=Pre-Ahom Roots and the Medieval State in Assam: A Reply |journal=Social Scientist |year=1984 |volume=12 |issue=6 |page=73 |doi=10.2307/3517005 |jstor=3517005}}</ref> অৱশ্যে শিলালিপিবিদ ডি. চি. চৰকাৰে তাম্ৰশাসনখনৰ পূৰ্বৰ কিছুমান পাঠ আৰু ভৌগোলিক সীমা-নিৰ্ধাৰণৰ ব্যাখ্যাক প্ৰশ্ন কৰিছিল। সেয়েহে ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়'' আৰু ঐতিহাসিক হাবুঙৰ চিনাক্তকৰণক নিশ্চিত সিদ্ধান্ত বুলি গণ্য কৰিব নোৱাৰি।<ref>{{cite journal |last=Sircar |first=D. C. |title=Three Copper-Plate Grants from Assam |journal=Epigraphia Indica |volume=40 |year=1986 |publisher=Archaeological Survey of India |pages=64–69 |url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d4/Epigraphia_Indica_Vol_40_No._2_July_1973.pdf}}</ref>}} কামৰূপৰ পতনৰ পাছত হাবুং [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত হয় আৰু এই অঞ্চলত বৃহৎপাত্ৰ নামৰ এজনক শাসন কৰিবলৈ ৰখা হয়।<ref>Habung was a Chutiya dependency; that still earlier it was an autonomous principality of Brahmins; and that the latter's origins could be traced back to a circa 10th-century copper-plate and grant issued by king Ratnapala {{harvcol|Guha|1984|p=73}}</ref><ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref> টাই-আহোম ভাষাত লিখা সাচিপটিয়া দীন-বুৰঞ্জী, ম' চাংবুন বুৰঞ্জী আৰু একাংশ ইতিহাসবিদৰ মতে চৰাইদেওত প্ৰথম স্থায়ী ৰাজধানী স্থাপন কৰা‌ আগতে এই ঠাই ৩ বছৰৰ বাবে [[চুকাফা]]ৰ অস্থায়ী বসতি স্থল আছিল।<ref name="সৰ্বানন্দ">{{cite book | title=ইতিহাসে সোঁৱৰা ছশটা বছৰ | publisher=বনলতা | author=ৰাজকুমাৰ, সৰ্বানন্দ | year=২০১৭ | location=গুৱাহাটী | pages=২৭৪}}</ref><ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref><ref name="Capital">{{cite journal | url= | title=Background of the Capital cities of the Ahoms | author=Buragohain, Luhit | journal=International Journal of creative research thoughts | year=2020 | month=April | volume=8 | issue=4 | pages=2357-2361}}</ref> বানপানী হোৱাৰ ফলত চুকাফা আৰু লগত অহা লোক সকল পুনৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণ পাৰলৈ ঘূৰি যায়।<ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref> পিছলৈ [[চুতীয়া–আহোম ৰাজ্যৰ যুদ্ধ|চুতীয়া-আহোম সংঘৰ্ষ]]ৰ ফলত হাবুং আহোম ৰাজ্যৰ অধীনলৈ আহে। লাকনি খুতছান (১৫২৫ খ্ৰীষ্টাব্দত) [[চুহুংমুং]]এ চাওচেং কুঙৰিন (ধনুধৰিয়া গোহাঁই)‌ কনচেঙক থাওমৌঙ মৌঙ-তেও (ভটিয়লীয়া গোহাঁই) হিচাপে নিযুক্তি দি হাবুংত ৰাখে।<ref>"...In lakni Khutshan (ie., in 1526 A.D.), the heavenly king created Klangsheng of Dhanudharia family, Bhatialia Gohain and stationed him at Habung...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref><ref>Edward Gait, The History of Assam, p.90, "In 1525, Suhungmung proceeded in person to Dihing, and appointed officers to administer the frontier provinces of Habung, Dihing and Banlung."{{harvcol|Gait|1963|p=8}}</ref> ==হাবুং নামৰ উৎপত্তি== হাবুং শব্দটো মূলতঃ বড়ো-কছাৰী মূলীয় ভাষাৰ বুলি জনা যায়<ref>S.Endle, The Kacharis, p. 88, Habung-iya, perhaps from Ha earth, Bung for Su-bung men ; hence ha-bung-iya, autochthones</ref>। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে "মাটিৰে ভৰা ঠাই" অৰ্থাৎ "নদীৰ পানীয়ে খহাই অনা পলস জমা হৈ সৃষ্টী হোৱা ভূমি। " "হা" মানে হৈছে "মাটি" (যেনে হাছাও, হাজং, হালালি, ইত্যাদি) আৰু "বুঙ" মানে হৈছে ভৰি পৰা।<ref>[https://archive.org/stream/LSIV0-V11/LSI-V3-2#page/n15/mode/2up As per the Linguistic Survey of India(Volume 3-2, p. 7), ''Ha'' means Land and ''Bung'' means Fill in standard Bodo language.]</ref> পি.আৰ.টি গৰ্ডনৰ মত অনুসৰি পৌৰাণিক মৰাণ ভাষাত "হাবুঙ"ৰ অৰ্থ হৈছে "মানুহৰ বাসতি/চাপৰি"।<ref>{{Cite web |title=PRT Gurdon, The Morans, p.43 In Moran language Habung meant ''Men/Settlement'' |url=http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/Gurdon-1904.pdf |access-date=2020-04-29 |archivedate=2021-02-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210228230129/http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/Gurdon-1904.pdf |deadurl=yes }}</ref> ইতিহাসবিধ চিড্নি এণ্ডেলৰ "ডা কচাৰী" নামৰ কিতাপখনত উল্লেখ কৰা মতে বুৰঞ্জীত মৰাণসকলক হাবুঙীয়া বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল যাৰ অৰ্থ আছিল "ভূমিৰ থলগিৰি"। এখেতৰ মতে হাবুঙ শব্দটো প্ৰকৃততে "হা" (মাটি)-"চুবুঙ" (মানুহ)ৰ পৰা উৎপত্তি হৈছিল।<ref>[https://archive.org/details/kacharis009491mbp/page/n136/mode/1up S.Endle, The Kacharis, p. 88, ''Habung-iya, perhaps from Ha earth, Bung for Su-bung men; hence ha-bung-iya, autochthones'']</ref> হাবুঙৰ ওচৰতে খুবুং নামৰ অন্য এক অঞ্চল এতিয়াও দেখা পোৱা যায়। কামৰূপৰ ৰজা ৰত্নপালৰ তামৰ ফলিত হাব্ৰং বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>" Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the ''Ha-Vrnga Visaya'' where a Brahmin was given land by King Ratnapala. (c 10th century) {{harvcol|Guha|1983|p=33}}</ref> ১৪২৮ চনৰ চুতীয়া ফলিত শ্ৰী বৃহৎ পাত্ৰক "হাবুঙাধিপতি" (হাবুঙৰ অধিকাৰী) বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>[https://www.jstor.org/stable/41691751?seq=5#metadata_info_tab_contents Neog, Maheswar,''Light on a ruling dynasty of Arunachal Pradesh'',p.819]</ref><ref>" Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the ''Ha-Vrnga Visaya'' where a Brahmin was given land by King Ratnapala. (c 10th century) {{harvcol|Guha|1983|p=33}}</ref> ==হাবুঙৰ ইতিহাস== ===কামৰূপ আৰু চুতীয়া শাসনকাল=== দশম শতিকাৰ [[কামৰূপ ৰাজ্য|পাল বংশ]]ৰ ৰজা [[ৰত্নপাল]]ৰ সৰাতবাৰী তাম্ৰশাসনত ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়'' (Havvaṅga-vishaya) নামৰ এখন প্ৰদেশৰ উল্লেখ পোৱা যায়, য'ত ব্ৰাহ্মণসকলক ভূমিদান কৰা হৈছিল। পূৰ্বৰ কিছুমান গৱেষণাত প্ৰদেশখনৰ নাম ''হাব্ৰঙ্গ'' (Havrnga), ''হাৱ্ৰঙ্গ'' (Havranga) বা ''হ-বৃঙ্গ'' (Ha-Vrnga) ৰূপেও পঢ়া হৈছিল। কেইগৰাকীমান ইতিহাসবিদে এই প্ৰদেশখনক ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চলৰ সৈতে একে বুলি চিনাক্ত কৰিছে। অমলেন্দু গুহৰ মতে, চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনলৈ যোৱাৰ পূৰ্বে হাবুং ব্ৰাহ্মণসকলৰ দ্বাৰা পৰিচালিত এখন স্বায়ত্তশাসিত ক্ষুদ্ৰ ৰাজ্য আছিল, যাৰ উৎপত্তি ৰত্নপালৰ দশম শতিকাৰ ভূমিদানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আছিল।<ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=Pre-Ahom Roots and the Medieval State in Assam: A Reply |journal=Social Scientist |year=1984 |volume=12 |issue=6 |page=73 |doi=10.2307/3517005 |jstor=3517005}}</ref><ref name="Sircar-Havvanga">{{cite journal |last=Sircar |first=D. C. |title=Three Copper-Plate Grants from Assam |journal=Epigraphia Indica |volume=40 |year=1986 |publisher=Archaeological Survey of India |url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d4/Epigraphia_Indica_Vol_40_No._2_July_1973.pdf}}</ref> ইতিহাসবিদ পি. চি. চৌধুৰীয়ে ৰত্নপালৰ সৰাতবাৰী তাম্ৰশাসনত উল্লেখিত ভূমিৰ ভৌগোলিক সীমাৰ ভিত্তিত ''হাৱ্ৰঙ্গ-বিষয়''ক হাবুঙৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছিল। তেওঁৰ ব্যাখ্যা অনুসৰি, ভূমিদান কৰা অঞ্চলটোৰ দক্ষিণ সীমা আছিল ''দিব্বৈশা'' (Divvaiśā বা Dibbaisa) নদী আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম সীমাত ''সৈচা'' (Saicha) নামৰ আন এখন নদীৰ উল্লেখ আছিল। তেওঁ এই ''সৈচা''ক বৰ্তমানৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ চেঁচা নদীৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছিল। ইয়াৰ ভিত্তিত চৌধুৰীয়ে ''হাৱ্ৰঙ্গ-বিষয়''ক সোৱণশিৰি নদীৰ পূবফালে অৱস্থিত হাবুং অঞ্চল, অৰ্থাৎ মোটামুটিভাৱে বৰ্তমানৰ [[ঢকুৱাখনা]] অঞ্চলৰ সৈতে একে বুলি গণ্য কৰিছিল।<ref>[https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/67151/11/11_chapter%203.pdf ''The mention of Dibbaisa river forming southern boundary and Saica the south-western boundary led P.C. Choudhury to identify the Havranga visaya with Habung country lying to east of the river Suvansiri during the 10th-11th century A.D. Habung, comprising present Dhakuakhana region was for centuries a centre of Aryan culture.'']</ref> অৱশ্যে শিলালিপিবিদ ডি. চি. চৰকাৰে সৰাতবাৰী তাম্ৰশাসনৰ পুনৰ সম্পাদনাত চৌধুৰীৰ এই সীমা-নিৰ্ধাৰণক প্ৰশ্ন কৰিছিল। চৰকাৰে প্ৰদেশখনৰ নাম ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়'' (Havvaṅga-vishaya) বুলি পঢ়িছিল আৰু চৌধুৰীয়ে ''সৈচা'' নদীৰ উল্লেখ থকা বুলি কৰা ব্যাখ্যাক ভিত্তিহীন প্ৰস্তাৱসমূহৰ অন্যতম বুলি অভিহিত কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, তাম্ৰশাসনৰ সংশ্লিষ্ট শব্দটো ''Saicha'' নহয়, বৰং ''s-aiva'' (''sā eva'', অৰ্থাৎ 'সেই একেখন') আছিল, যিয়ে পূৰ্বতে উল্লেখ কৰা ''দিব্বৈশা'' নদীখনকে বুজাইছিল। চৰকাৰে লগতে উল্লেখ কৰিছিল যে বলবৰ্মনৰ উলুবাৰী তাম্ৰশাসনতো ''দিব্বৈশা'' নামৰ এখন নদী বা জানৰ উল্লেখ আছে। কিন্তু সেই তাম্ৰশাসনত দান কৰা ভূমি ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ ''উত্তৰকূল'' বিভাগৰ ''মঞ্জয়-বিষয়''ৰ অন্তৰ্গত ''দিক্কুৰ''ত অৱস্থিত আছিল। সেয়েহে সেই অঞ্চল ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়''ৰ পৰা পৃথক আছিল।<ref name="Sircar-Havvanga"/>{{rp|64–69}}<ref>{{citation |last=Sircar |first=D. C. |contribution=Pragjyotisha-Kamarupa |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=1 |year=1990 |publisher=Publication Board, Assam |location=Guwahati |pages=71–74}}</ref> [[File:Dhirnarayan copperplate inscription of 1522.png|thumb|১৫২২ চনৰ চুতীয়া ৰজাই কৰা ঐতিহাসিক হাবুঙত (বৰ্তমানৰ‌ ঢকুৱাখনা) কৰা ভূমি দানৰ তামৰ ফলি।]] ১২০০ শতিকাত কামৰূপ বিভক্ত হোৱাৰ ফলত হাবুং চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনলৈ আহে। ৰত্নধ্বজপালে দদায়েক স্বেতগিৰিৰ ৰজা ভদ্ৰশেনৰ পৰা ধেমাজি অঞ্চল দখল কৰি হাবুঙৰ দক্ষিণৰ ৰতনপুৰত ৰাজধানী স্থাপন কৰে।<ref>Habung was a Chutiya dependency; that still earlier it was an autonomous principality of Brahmins; and that the latter's origins could be traced back to a circa 10th-century copper-plate and grant issued by king Ratnapala {{harvcol|Guha|1984|p=73}}</ref> একে সময়চোৱাতে পাটকাই পৰ্বতৰ পুৰ্বৰ পৰা অহা টাই-আহোমসকলে অভয়পুৰত (শিৱসাগৰৰ অঞ্চল) বানপানী হোৱাৰ ফলত হাবুঙত খেতি কৰিবলৈ লয়। কিন্তু ৪ বছৰ থাকি পুনৰ বানপানী হোৱাৰ ফলত শিৱসাগৰৰ লিগিৰী গাঁৱলৈ (চনটক) উভতি যায় য'ত বৰাহী চুতীয়াসকলক লগ পায়। উল্লেখযোগ্য যে চুকাফাই বানপানী হোৱাৰ বাবে এৰি যোৱা তিপাম (কানগং নামৰ এজন), নামৰূপ (খুণতাং নামৰ এজন) বা লিগিৰী গাঁৱ (তাখোনলাক নামৰ এজন) লেখীয়া ঠাইৰ দৰে অভয়াপুৰ আৰু হাবুং অঞ্চলত কোনো লোকক ৰাখি যোৱা নাছিল।<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n50/mode/1up‌ Barua, G.C.''Ahom Buranji'',p.46.]</ref> ফলত সেই সময়ত হাবুং প্ৰদেশৰ ভূমি আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত হোৱা নাছিল। ইয়াৰ পাছত হাবুঙৰ উল্লেখ ১৪ শতিকাত পোৱা যায়। চুতীয়া ৰজা সত্যনাৰায়ণে ১৩৯২ খ্ৰীষ্টাব্দত (১৩১৪ শক) ঢকুৱাখনাৰ ধেনুখনাত নাৰায়ণ দ্বিজ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণক ৬০০ পুটি ভূমি দান কৰিছিল। স্বৰ্ণলতা বৰুৱাৰ মতে, এই ভূমি হাবুং অঞ্চলৰ অন্তৰ্গত আছিল, য'ত কেইবাটাও ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালক সংস্থাপন কৰা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|pp=38–39}}</ref> সেই সময়ত আহোম ৰাজকোঁৱৰ [[চুদাংফা]]ও হাবুঙত তেওঁক প্ৰতিপালন কৰা ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালটোৰ সৈতে বাস কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=225}}</ref> মৃত্যু দণ্ডৰ পৰা প্ৰাণ ৰক্ষা কৰিবলৈ আহোম ৰজা থিয়াও খামতিৰ ৰাণীয়ে দিহিং(পূৰ্বতে দিহিং বোকাখাটৰ মহোৰামুখত পৰিছিল) পাৰ হৈ আহি চুতীয়া ৰাজ্যৰ হাবুঙত আশ্ৰয় লৈছিল। নাওবৈচা ফুকনৰ বুৰঞ্জীৰ মতে হাবুঙত ব্ৰাহ্মণ এজনে তেখেতক প্ৰশ্ন কৰোঁতে তেখেতে নিজকে অসম(আহোম)‌‌‌‌‌ ৰাজ্যৰ ৰাণী বুলি চিনাকি দিছিল। পাছলৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰে গৰুৰ বেপাৰ কৰিবলৈ যোৱা লোক এজনে ৰাণীগৰাকীৰ পুত্ৰৰ কথা গম আৰু ফলত গোহাঁই সকলে ল'ৰা জনক নিজ ৰাজ্য লৈ লয় আনি ৰজা পাতে।<ref>Barua, G.C.,"Ahom Buranji, p.49</ref><ref> Bhuyan, S.K.,"Satsari Buranji, p.51</ref> ইয়াৰ পাছত হাবুঙৰ উল্লেখ ১৪২৮ চনত চুতীয়া ৰজা‌ ধৰ্মনাৰায়ণৰ পুত্ৰ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ শদিয়াত উদ্ধাৰ হোৱা তামৰ ফলিত পোৱা যায়। এই তাম্ৰশাসনখন শদিয়াৰ চাপাখোৱাত উদ্ধাৰ হৈছিল। ফলিখনত ''শ্ৰী বৃহৎপাত্ৰ''ক ''হাবুঙাধিপতি'' অৰ্থাৎ হাবুঙৰ অধিপতি হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াত ৰজাৰ আদেশ অনুসৰি পুৰন্দৰ বিপ্ৰক ৪০০ পুটি ভূমি দান কৰাৰ বিৱৰণ আছে। ফলিখনৰ লেখক বা লিপিকাৰ আছিল স্বৰ্ণকাৰ কৃষ্ণ সাধু।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|p=585}}</ref> ফলিৰ অংশ : {{Quote|text="পুৰন্দৰায় ৱিপ্ৰায় ভুপুটীনাং চতুঃশতম্। <br /> নৃপাদেশাৎ সমাগত্য দাদদী-শাসনং দদৌ॥ হাবুঙ্গাধিপতিঃ সোহপি ষষ্ঠিসংখ্যান্ দ্বিজানপি॥"}} ইয়াৰ বাহিৰেও প্ৰায় ৬খন চুতীয়া ৰজাৰ তামৰ ফলি (১৩৯২-১৫২২ মাজৰ) হাবুং অঞ্চলত পোৱা গৈছে। চুতীয়া সকলৰ মাজত আজিও হাবুঙৰ উল্লেখ থকা নিচুকনি গীত শুনিবলৈ পোৱা যায়। উদাহৰণ : {{Quote|text="হালিকি এই বাপেৰ ক'লৈ গ'ল,<br /> হাবুঙীয়া বুঢ়াৰ লগত কাঁহ কোবাই গ'ল। <br /> ....<br /> হাবুঙীয়া বাঢ়ৈয়ে চ'ৰানাও সাজে<br /> কুৰুলাৰ কেৰুহেন উৰো উৰো কৰে,<br /> উৰিব নোৱাৰিহে সাগৰতে পৰে; "}} ১৫১২ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোম ৰজা [[চুহুংমুং]]এ ৰাজ্য বিস্তাৰৰ নীতি অনুসৰণ কৰি ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ হাবুং প্ৰদেশৰ পশ্চিম অংশত অৱস্থিত পানবাৰী অঞ্চল চুতীয়া ৰাজ্যৰ পৰা দখল কৰে। ইয়াৰ পূৰ্বে অঞ্চলটো চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনত আছিল আৰু হাবুঙৰ অধিপতি বৃহৎপাত্ৰ বা বৰপাত্ৰই শাসন কৰিছিল। এই অভিযানৰ প্ৰতিক্ৰিয়াস্বৰূপে ১৫১৩ চনত চুতীয়া ৰজা [[ধীৰনাৰায়ণ]]ে স্থলসেনা আৰু নৌবাহিনী লৈ আহোম ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি [[দিখৌ নদী|দিখৌমুখ]]ত উপস্থিত হয়। অৱশ্যে এই অভিযানত চুতীয়াসকল সফল নহ'ল।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|p=128}}</ref><ref>Deodhai Buranji, p. 16, "লাঙ্কি ৰাইচিঙা(১৫১২) শকত ৰজাদেও হাবুঙৰ পানবাৰী ললেগৈ। লাঙ্কি মুংমুত শকত চুতীয়া ৰজা ধীৰনাৰায়ণে আহি দিখৌ মুখত পছলাৰে গড় বান্ধি ৰʼলহি।"</ref> ১৫২০ খ্ৰীষ্টাব্দত চুতীয়াসকলে পুনৰ আহোম ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি মুঙখ্ৰাঙৰ আহোম দুৰ্গত আঘাত হানে। এই সংঘৰ্ষত দুৰ্গৰ আহোম সেনাধ্যক্ষ নিহত হয় আৰু তাত থকা আহোম সৈন্যবাহিনী পলায়ন কৰে। ফলত চুতীয়াসকলে কিছু সময়ৰ বাবে নামদাং আৰু মুঙখ্ৰাং পৰ্যন্ত হেৰুৱা অঞ্চলসমূহ পুনৰ নিজৰ অধীনলৈ আনিবলৈ সক্ষম হয়।<ref>{{cite book |last=Gait |first=Edward |title=A History of Assam |page=84 |url=https://archive.org/details/ahistoryassam01gaitgoog/page/n107/mode/1up |quote=The Chutias made no effort to regain their lost territory until 1520, when they attacked the Ahom fort at Mungkhrang. The Ahom commander was killed in a sortie and the garrison fled; and for a time the Chutias once more ruled this tract of country.}}</ref> ১৫২২ খ্ৰীষ্টাব্দত কোঁৱৰগাঁৱত জাৰি কৰা ধীৰনাৰায়ণৰ তাম্ৰশাসনখন ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চলত চুতীয়া ৰজাই কৰা শেষৰটো লিপিবদ্ধ ভূমিদান। ১৫২৩ খ্ৰীষ্টাব্দত চুতীয়া-আহোম সংঘৰ্ষৰ পিছত চুহুংমুঙে হাবুং অঞ্চল পুনৰ দখল কৰি আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|pp=41–42}}</ref> ঢকোৱাখনাৰ(হাবুং) কোঁৱৰগাঁৱত উদ্ধাৰ হোৱা এই ফলিৰ মতে ১৫২২ চনত শদিয়াৰ অধিপতি বিষ্ণু বংশৰ শ্ৰী ধীৰনাৰায়ণে প্ৰচণ্ড দুৰ্দণ্ড বাহুৰে সকলোকে পৰাজিত কৰি ৰাজ্যশ্ৰী লাভ কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|pp=590}}</ref> ইয়াৰ পাছতে চুতীয়া ৰাজ্য নীতিপালৰ হাতলৈ যায়। নীতিপালৰ দুৰ্বল শাসনৰ সুযোগ লৈ চুহুংমুঙে পুনৰ চুতীয়া ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰে। ডিব্ৰুমুখৰ যুদ্ধত চুতীয়াৰ নেতৃত্বত থকা কাচিতৰাৰ লগতে বৰপাত্ৰ (হাবুঙাধিপতি) উল্লখ আছে।<ref>[http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/parallele_ahom-assamais2-2.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200728195005/http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/parallele_ahom-assamais2-2.pdf |date=2020-07-28 }} ''The chiefs of the Chutiyas were Toktoru, Koitara, Chuluki Chetiya and Borpatro.''</ref> ===আহোম ৰাজত্ব কাল=== [[File:Habung2.jpg|thumb|250px|চুকাফাৰ স্মৃতিত নৱনিৰ্মিত উপাসনা গৃহ। ]] বুৰঞ্জীৰ অনুসৰি অভয়াপুৰৰ পৰা দিহিং<ref>Bhuyan, S.K., ''Satsari Assam Buranji'', p.47</ref> আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ<ref>Barua, G.C, ''Ahom Buranji'',p.46</ref> নৈয়েদি ভটিয়াই আহি‌ চুকাফাই হাবুঙত প্ৰৱেশ কৰিছিল। উল্লেখযোগ্য যে সেই সময়ত দিহিং নৈ শিৱসাগৰ জিলাৰ মাজেদি বৈ গৈছিল<ref>Sarma, Jogendranath, ''Change of river channel and bank erosion of the burhi dihing river (Assam), assessed using remote sensing data and gis'',"But about 250 years ago the Dihing (present Burhi Dihing) flowed westerly through Sibsagar district to meet the Brahmaputra at the extreme western point of Majuli island, which is now nearly 200 km west of present Dihingmukh, i.e. the outfall of the Burhi Dihing"p.95</ref>। নৈখন দিচাং আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ সমান্তৰাল ভাবে তিপাম, নামৰূপ, বকতা আৰু চৰগুৱা কাষেদি বৈ‌ গৈ<ref>Sharma, J.N., ''A study on palaeochannels from satellite imagery in a part of Upper Assam'',p.77-79</ref> দক্ষিণ মাজুলী বা [[বোকাখাত]] অঞ্চলৰ মহুৰামুখত<ref>{{cite journal |last=Wilcox |first=R. |title=Memoir of a Survey of Asam and the Neighbouring Countries, Executed in 1825-6-7-8 |journal=Asiatic Researches |volume=17 |year=1832 |page=320 |url=https://brahmaputra.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/WilcoxSurveyAsam.pdf |quote=...the Dihing did not disembogue itself where it does now into the Brahmaputra, but turning to the south-east received the Disang, and Dikko, the Jazi, and Disai river, and was discharged into the great river near Makura. |access-date=2026-02-18 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ব্ৰক্ষ্মপুত্ৰত পৰিছিল<ref>Sharma, J.N.,''Origin and some geomorphological changes of Majuli Island of the Brahmaputra River in Assam, India''</ref>। গতিকে দিহিং আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰই দি ভটিয়াই গ'লে চুকাফাই সম্ভৱতঃ হাবুং প্ৰদেশৰ দক্ষিণ ঢকুৱাখনা বা সোৱণশিৰিৰ দক্ষিণ-পশ্চিমৰ লখিমপুৰ অঞ্চলত প্ৰৱেশ কৰিছিল। উল্লেখযোগ্য যে পাছলৈ বামুণী কোঁৱৰৰ মাককো দিহিং নৈয়ে ভটিয়াই আহোঁতে হাবুঙৰ শোৱণশিৰি নৈৰ দশিণৰ পানবাৰী অঞ্চলৰ ব্ৰাক্ষ্মণে আশ্ৰয় দিছিল। বৰ্তমানৰ আহোম গোষ্ঠীৰ একাংশ লোকে কিন্তু চুকাফাই প্ৰৱেশ কৰা হাবুং অঞ্চল ধেমাজিত আছিল বুলি দাবী কৰে।<ref>Dhemaji is more political and therefore somewhat more volatile than Patsako. Tai-Ahom activism was very visible there, so much so as the first capital city of the Ahom swargadeos, Habung, was identified and claimed to be in Dhemaji.{{harvcol|শইকীয়া, য়াস্মিন|২০০৪}}</ref> এই দাবী তেওঁ লোকে ধেমাজিৰ বৰ আজুহা গাঁৱৰ এজন আহোম পূজাৰী ঘৰত পোৱা টাই-আহোম ভাষাত লিখা সাঁচি পাতৰ পুৰণি লিপিৰ ভিত্তিৰ কৰে। কিন্তু এই লিপিৰ‌ কোনো চন তাৰিখ, শিৰোনামা বা লেখকৰ নাম পোৱা নাযায়।<ref>...One old Ahom manuscript without bearing any title, date and author's name was discovered by me on 1.5.1991 at Habung under Dhemaji district of Assam. It was discovered from the possession of the aged father of Chow Ratneswar Phukan of Bor Ajuha village, who belongs to a Mo-Sang-Bun (priestly) family. Some glimpses of Tai history can be found in, this manuscript written in Ahom language and Ahom script....{{harvcol|ঠানা, চুতাচানা|২০০৩}}</ref> অঞ্চলতোৰ গড়ৰ ওচৰতে এটা শ ধোঁৱা পুখুৰী আৰু এটা [[মৈদাম]] আছে যিটো [[আহোম|আহোমসকলৰ]] লগত অহা এজন পণ্ডিতৰ মৃত্যুত সজোৱা হৈছিল বুলি কোৱা হয়। এই তথ্যৰ সমূহৰ ভিত্তিতে লোক সকলে এই অঞ্চলতো‌ চুকাফাই এৰি থৈ যোৱা হাবুং হ'ব পাৰে বুলি ঠাৱৰ কৰে। হাবুঙত [[চাওলুং চুকাফা|চুকাফাই]] তিনি বছৰ অস্থায়ী ভাবে আছিল।<ref name="সৰ্বানন্দ"/><ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref> উল্লেখযোগ্য যে চুকাফাই বানপানী হোৱাৰ বাবে এৰি যোৱা তিপাম (কানগং নামৰ এজন), নামৰূপ (খুণতাং নামৰ এজন) বা লিগিৰী গাঁৱ (তাখোনলাক নামৰ এজন) লেখীয়া ঠাইৰ দৰে অভয়াপুৰ আৰু হাবুং অঞ্চলত কোনো লোকক ৰাখি যোৱা নাছিল।<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n50/mode/1up‌ Barua, G.C.''Ahom Buranji'',p.46.]</ref> আহোমৰ পূৰ্বপৰুষসকল চাওলুং [[চুকাফা]]ৰ সৈতে হাবুংলৈ আহি তাতে তিনি চন্দ্ৰ বৰ্ষ ক্ৰমে লাকনি দাপকেও, লাকনী ৰাইছেও আৰু লকনি মুঙপ্লাও থাকে।<ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref> চুকাফাই এৰি থৈ যোৱাৰ‌ পাছত ১৫১২ চনত আহোম ৰজা চুহুংমুঙে প্ৰথমবাৰৰ বাবে হাবুঙত প্ৰৱেশ কৰি পানবাৰী অঞ্চল দখল কৰে। আগতে বামুণীয়া কোঁৱৰক তূলি লোৱা বামুণ পৰিয়ালটোক নিজৰ লগত লয়। বামুণ জনক সোণৰ লগুণ উপহাৰ দি হাতী-ঘাহী অধিকাৰী পাতি নিজৰ লগত লয়। কিন্তু ১৫২০ত চুতীয়া ৰজা ধীৰনাৰায়ণে পুণৰ আক্ৰমণ কৰি এই‌ অঞ্চল নিজৰ অধীনলৈ আনি ব্ৰাহ্মণক মাটি দান কৰি তামৰ ফলিত খোদিত কৰিছিল।<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?seq=17#metadata_info_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 19, ''He first annexed Habung in 1512 and later also the rest of the Hinduised Chutia kingdom'']</ref> চুতীয়া ৰজাক ১৫২৪ চনত পৰাস্ত কৰি ১৫২৫ চনত চাওফা চুহুংমুঙে হাবুং ৰাজত্ব কৰিবলৈ ভটিয়লীয়া গোহাঁই (থাওমোঙ মোঙ-তিউ) পদ সৃষ্টি কৰিছিল আৰু ক্লাঙচেঙ নামৰ বিষয়া জনক দায়িত্ব দিছিল।<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p. 59</ref> ১৫২৭ খ্ৰীষ্টাব্দত চুহুংমুঙে [[বৰপাত্ৰগোহাঞি|বৰপাত্ৰগোহাঁই]] পদ সৃষ্টি কৰে আৰু পূৰ্বে ভটিয়লীয়া গোহাঁই হিচাপে নিযুক্ত ক্লাঙচেঙক ''চাও-চেং-লুং'' পদত অধিষ্ঠিত কৰে।<ref>{{harvcol|Guha|1983|p=20}}</ref><ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n66/mode/1up Gopal Chandra Barua, ''Ahom Buranji'', p. 61, Lakni Rungrao (1527).]</ref> ১৫৩১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ (লাকনি দাপপ্লাও) বুৰঞ্জীৰ বিৱৰণতো ক্লাঙচেঙক ''চাও-চেং-লুং'' হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n69/mode/1up Gopal Chandra Barua, ''Ahom Buranji'', p. 64.]</ref> অমলেন্দু গুহৰ মতে, ''বৰপাত্ৰগোহাঁই'' উপাধিটো সম্ভৱতঃ চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনৰ হাবুঙৰ স্থানীয় শাসক ''বৃহৎপাত্ৰ''ৰ উপাধিৰ পৰা গ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Guha|1983|p=20 |quote=It appears that the novel designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutiya king, had the title of Vrhat-Patra.}}</ref>{{efn|আহোম বুৰঞ্জীসমূহত চুতীয়া বিষয়া বৰপাত্ৰক ''পাতৰ-লুং'' (Pator-Lung) বুলিও উল্লেখ কৰা হৈছে। [[আহোম ভাষা]]ত ''লুং'' শব্দৰ অৰ্থ 'ডাঙৰ' বা 'মহান'। ডিব্ৰুগড়ত সংঘটিত চুতীয়া-আহোম যুদ্ধত এই বিষয়াজনে কাশিতৰাৰ সৈতে মিলি আহোম সেনাপতি ফ্ৰাচেনমুং [[বৰগোহাঞি]] আৰু কিংলুন [[বুঢ়াগোহাঞি]]ৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ কৰিছিল।<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p. 55.</ref><ref>Bhuyan, S. K., ''Deodhai Asam Buranji'', Chapter 31.</ref>}} চুক্লেংমুঙ(চুহুংমুঙৰ পুত্ৰ) ৰজাৰ দিনত হাবুঙৰ উল্লেখ পুনৰ পোৱা যায়। বুৰঞ্জীৰ অনুসৰি এই ৰজাৰ দিনত চুতীয়াৰ বৰপাত্ৰ এজনৰ সমৰ্থন পাই হাবুঙৰ ব্ৰাহ্মণ মুখিয়াল এজনে বিদ্ৰোহ কৰে। ফলত যুদ্ধ এখন হয় য'ত বৰপাত্ৰ জনৰ মৃত্যু হয় আৰু ব্ৰাহ্মণজন বেহাৰলৈ পলাই যায়<ref> সুকুমাৰ মহন্তৰ ঘৰত পোৱা অসম বুৰঞ্জী, ২৫ পৃষ্ঠাত আছে-"সেই সময়ত ৰজা দাই ধৰিলে, বোলে-'চুটিয়া মাৰি ভূঞা বিলাকক মাৰি-কাটি বুপা ৰজায়ে ময়েহে ৰাজ্য লৈছো। বামুণে যে ৰজা‌ হয় চুটিয়াৰ বৰপাত্ৰকনো কিহলৈ থৈছোঁ?' এহি বুলি বৰপাত্ৰক মাৰিলে, বামুণকো ‌মাৰিব চালে, সপুত্ৰবান্ধৱে বেহাৰলৈ পলাই গেʼল। " </ref>। এই বৰপাত্ৰ জন হয়টো পুৰণি চুতীয়া বৰপাত্ৰ ৰাজপৰিয়ালৰ লোক আছিল‌‌ আৰু তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছতে হয়টো "চাও-চেঙলুং" আৰু "বৰপাত্ৰ" উপাধি মিলি "বৰপাত্ৰগোঁহাই" হিচাপে জনাজাত হয়।<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref> ==বৰ্তমানৰ হাবুং== [[File:Habung Ho-Phi Foundation Taking.jpg|thumb|right|হাবুঙত চুকাফাৰ স্মৃতিত নৱনিৰ্মিত মন্দিৰ]] অসম চৰকাৰৰ সহযোগত হাবুঙৰ টাই ভেটিত থকা মৈদাম, পুখুৰী আৰু গড়সমূহ সংৰক্ষণ কৰি ৰু'এন চাও ছেঙ (পৰম্পৰাগত দেউশাল) স্থাপন কৰে। ১৯৯০ চনৰ ১৭ জুন তাৰিখে স্থানীয় ফুৰালুং সংঘ আৰু সেইসময়ৰ [[ধেমাজি জিলা]]ৰ অতিৰিক্ত উপায়ুক্ত নগেন হাজৰিকাৰ সহযোগত [[আহোম ধৰ্ম|আহোম ধৰ্মৰ]] নিয়ম অনুসৰি [[আহোম|আহোমসকলৰ]] পূজা কৰা গৃহ ''হলুং হ'ফি'' মন্দিৰৰ নিৰ্মাণৰ কাৰণে আধাৰশিলা স্থাপন কৰে। পাছত ৯জন শুভাকাংক্ষীৰ দ্বাৰা ৮টা খুটা প্ৰদান কৰা হয় যাৰ ফলত স্থায়ী ভাবে হ'ফিটো নিৰ্মাণ কৰি উলিওৱা হৈছিল। সেই ঠাইৰ ঐতিহ্য ৰক্ষা কৰি পৰম্পৰাগত ফুৰালুংবানফি ধৰ্মৰ নীতিনিয়মতে টাই ভেটিৰ ভিতৰত থকা হফি টোত ম'-লুং টাই-পণ্ডিতসকলে আৰু বিশেষকৈ স্থানীয় ম'-চাম পণ্ডিতসকল আৰু স্থানীয় পঞ ফুৰালুং সংঘৰ সদস্যসকলে টাই-আহোম ভাষাতে সেৱা অৰ্চনা কৰে। মন্দিৰত সেৱা আগবঢ়োৱাৰ সময়ত বিশেষ দুটামান প্ৰাচীন টাই নিয়ম পালন কৰিব লাগে। তাই-চি পৰম্পৰা কৰাটো বাধ্যতামূলক আৰু তাত কক বান ফাই (চাকি জ্বলোৱা), আই চিংলাও গোৱা আদি নিয়ম কৰা হয়, তালৈ কাই অৰ্থাত কুকুৰা নিয়ম মতে নিয়া হয়। তালৈ যাওঁতে নিয়ম অনুসৰি বিভিন্ন ৰঙৰ কুকুৰা, লাও বা সাজপানী নিয়াৰ উপৰিও বানফাই অৰ্থাৎ চাকি নিব লাগে। সন্তানৰ আশাত বগা মতা কুকুৰা দিব লাগে, অসুখ বা বিপদৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ কলা মতা কুকুৰা দিয়া হয় আৰু অইন বিশেষ মনোকামনা নাথাকিলে যিকোনো ৰঙৰ বা পখৰা মতা বা মাইকী কুকুৰা তাই-চি নিয়ম কৰা হয়। হাবুংলৈ তৎক্ষণাত যাব যদি কোনো ব্যক্তিয়ে নোৱাৰে তেতিয়া "মু-বাই তাম-বাই" নামৰ পৰম্পৰাৰে টোপোলা এটা বান্ধি কুকুৰা আগ বঢ়াই ৰখাৰ নিয়ম আছে।{{cn}} এই অঞ্চলৰ ঐতিহ্য ৰক্ষাৰ্থে [[অসম]] চৰকাৰে পুনঃনিৰ্মাণৰ বাবে যথেষ্ট ৰাজ পুঁজি প্ৰদান কৰে। ২০১৭ চনত তেতিয়াৰ অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]]দেৱে নতুনকৈ নিৰ্মাণ কৰা হ-ফিত উদযাপিত [[মে-দাম-মে-ফি]] অনুষ্ঠানত উপস্থিত হৈ হাবুঙক পৰ্যটনৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি তুলিবলৈ ২ কোটি টকা প্ৰদানৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news|url=https://m.timesofindia.com/city/guwahati/assam-government-to-preserve-seat-of-ahom-legacy-in-habung/articleshow/56902877.cms|title=Assam government to preserve seat of Ahom legacy in Habung}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist|30em}} ==টোকা== {{notelist}} ==উৎস প্ৰসংগ== {{refbegin}} * {{cite book |last=বৰুৱা |first=গোলাপ চন্দ্ৰ|date=১৯৩০ |title=আহোম বুৰঞ্জী |chapter=ষষ্ঠ অধ্যায়: খুনলুং খুনলাই, উপ-অধ্যায়:চ্যুকাফা, পৃষ্ঠা:৪৪ - ৪৭|publisher= বেপ্টিষ্ট মিছন প্ৰেছ, কলকাতা|language=[[টাই আহোম ভাষা]], [[ইংৰাজী]]}} * {{Cite book |last= ঠানা |first=চুতেচানা |title=Texts and Contexts in Southeast Asia |publisher=ঐতিহাসিক গৱেষণা কেন্দ্ৰ, মিচিগান বিশ্ববিদ্যালয়|year=২০০৩ |language=[[ইংৰাজী]]}} * {{cite book |last= শইকীয়া|first= য়াস্মিন|date=২০০৪|title=Fragmented Memories Struggling to be Tai-Ahom in India|publisher=ডিউক বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকাশন|isbn= 9780822386162, 082238616X|chapter= |page= ২৮ |url=https://www.google.co.in/books/edition/Fragmented_Memories/WfSmsuO6QugC?hl=en।|year=১৯ অক্টোবৰ, ২০০৪ |language=[[ইংৰাজী]]}} * {{Cite news|last=কংকন কলিতা|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/second-ahom-capital-habung-to-be-tourist-hotspot-cm-himanta-biswa-sarma/articleshow/89256437.cms|title=second ahom capital habung to be tourist-hotspot cm himanta biswa sarma|agency=টাইমছ অফ ইণ্ডিয়া|language=ইংৰাজী}} * {{cite book |last=Meena |first=R P|date=২০২০ |title=APSC Assam Current Affairs Yearbook 2020 |publisher= New Era Publishing House|language=[[ইংৰাজী ভাষা]]}} * {{citation |last=Guha |first=Amalendu |year=1983 |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |pages=3–34 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963 |url=https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/bitstream/123456789/3259/1/OP_64_The_ahom_political_system.pdf }} * {{citation |last=Guha |first=Amalendu |year=1984 |title=Pre-Ahom Roots and the Medieval State in Assam: A Reply |journal=Social Scientist |volume=12 |issue=6 |pages=70–77 |doi=10.2307/3517005 |jstor=3517005 }} * {{citation |last=Baruah |first=Swarnalata |year=2007 |title=Chutia Jatir Buranji |url=https://archive.org/details/chutiaburanji/mode/2up }} * {{citation |last=Baruah |first=S. L. |year=1986 |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal }} * {{citation |last=Sircar |first=D. C. |year=1986 |title=Three Copper-Plate Grants from Assam |journal=Epigraphia Indica |volume=40 |publisher=Archaeological Survey of India |url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d4/Epigraphia_Indica_Vol_40_No._2_July_1973.pdf }} * {{citation |last=Phukan |first=J. N. |year=1992 |contribution=The Tai-Ahom Power in Assam |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |pages=49–60 |publisher=Assam Publication Board |place=Guwahati }} * {{citation |last=Gait |first=Edward |year=1963 |title=A History of Assam |publisher=Thacker, Spink |url=https://books.google.com/books?id=1IpAAAAAMAAJ }} {{refend}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ পুৰাতাত্বিক স্থান]] [[শ্ৰেণী:চুতীয়া ৰাজ্য]] [[শ্ৰেণী:আহোম ৰাজ্য]] eprjoc73q65p2eue5529nl2lfqv1cz7 646629 646621 2026-10-22T22:34:30Z Ananya Taye 28065 /* হাবুং নামৰ উৎপত্তি */ 646629 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = হাবুং |official_name = হাবুং প্ৰদেশ |image= |native_name_lang = |settlement_type = [[কামৰূপ ৰাজ্য|কামৰূপ]] তথা [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] পৌৰাণিক প্ৰদেশ তথা [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ এখন [[মু'ঙ]] (প্ৰদেশ) |type = | subdivision_type = Country | subdivision_name = India | image_skyline = [[File:Map of Habung Region.jpg|300px]] | imagesize = | image_alt = | image_caption = ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চল | pushpin_map = India Assam | pushpin_label_position = right | motto = | established_title = | established_date= | area_footnotes = | population = | footnotes = |leader_title=হাবুঙাধিপতি|leader_name=বৃহৎপাত্ৰ বা বৰপাত্ৰ<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref><ref> সুকুমাৰ মহন্তৰ ঘৰত পোৱা অসম বুৰঞ্জী, ২৫ পৃষ্ঠাত আছে-"সেই সময়ত ৰজা দাই ধৰিলে, বোলে-'চুটিয়া মাৰি ভূঞা বিলাকক মাৰি-কাটি বুপা ৰজায়ে ময়েহে ৰাজ্য লৈছো। বামুণে যে ৰজা‌ হয় চুটিয়াৰ বৰপাত্ৰকনো কিহলৈ থৈছোঁ?' এহি বুলি বৰপাত্ৰক মাৰিলে, বামুণকো ‌মাৰিব চালে, সপুত্ৰবান্ধৱে বেহাৰলৈ পলাই গেʼল। "</ref><ref>Bhuyan, S.K, "Deodhai Assam Buranji",p.16, "চুতীয়াৰ বৰাবুৰুকৰ লেখা,-তকতৰু ১, কইতৰা ১,‌চুলুকি চেতিয়া‌ ১, বৰপাত্ৰ ১।"</ref>|leader_title1=[[ছাও চেং-লুঙ]]|leader_name1=কন-চেং}} '''হাবুং''' ({{lang-aho| 𑜉𑜢𑜤𑜂𑜫: 𑜑𑜡;𑜈𑜤𑜂𑜫}},{{lang-en|Habung}}) বৰ্তমানৰ [[অসম]]ৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত [[কামৰূপ ৰাজ্য|পৌৰাণিক কামৰূপৰ]] আৰু [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] এটা বৃহৎ অঞ্চল আৰু পাছলৈ [[আহোম ৰাজ্য|আহোম ৰাজ্যৰ]] এক [[মু'ঙ]] (প্ৰদেশ) আছিল।<ref>{{Cite journal |last=Neog |first=Maheswar |title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries |date=1977 |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=58/59 |page=818 |jstor=41691751 |issn=0378-1143 |quote=Habunga province (the Subansiri region of the present-day North Lakhimpur district)}}</ref> ইয়াৰ অৱস্থান মূলতঃ [[সোৱণশিৰি নদী]]ৰ অৱবাহিকা আৰু বৰ্তমানৰ [[ঢকুৱাখনা]] অঞ্চলৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বুলি চিনাক্ত কৰা হয়। ৱেড(১৮০০)-ৰ মতে, [[সোৱণশিৰি নদী]] আৰু [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ মিলন হোৱা অঞ্চলতো হাবুঙৰ অন্তগৰ্ত আছিল।<ref>Wade, J.P, ''An Account of Assam: Rivers of Assam'',p.16.</ref> তেখেতৰ মতে হাবুং প্ৰদেশৰ পশ্চিমত গজলুং প্ৰদেশ আছিল আৰু এই গজলুঙৰ মাজেদি দিক্ৰং, পিচলা, ইত্যাদি নৈ বৈ গৈছিল। ১৯০০ দশকৰ শেষৰ ফালে কেইজনমান টাই-আহোম লোকে ধেমাজিৰ এটা অঞ্চলক হাবুং বুলি দাবী কৰি তাত চুকাফাৰ স্মৃতিত এখন শাল নিৰ্মাণ কৰে।<ref>...capital city of the Ahom swargadeos, Habung, was identified and claimed to be in Dhemaji...{{harvcol|শইকীয়া, য়াস্মিন|২০০৪}}</ref> ইতিহাসবিদ য়াছমিন শইকীয়াৰ মতে, ১৯৯০ চনৰ পৰা এই সকল লোকে এই অঞ্চলক হাবুং বুলি চিনাক্ত কৰিছিল আৰু "আহোম লেণ্ড ডিমাণ্ড মুভমেণ্ট"এ ইয়াক তেওঁলোকৰ ভৱিষ্যৎ ৰাজধানী হিচাপে দাবী কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=In the Meadows of Gold: Telling Tales of the Swargadeos at the Crossroads of Assam |year=1997 |publisher=Spectrum Publications |location=Guwahati |page=188 |quote=An important city within the Chutia domain. The exact location of Habung remains a controversy. Recently, on one of my field trips to Dhemaji, in the Lakhimpur district, I visited Borajaha Sapari, which since 1990 has been identified as Habung. The Ahom Land Demand Movement claims this spot as their future capital.}}</ref><ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to be Tai-Ahom in India |year=2004 |publisher=Duke University Press |page=28 |isbn=9780822333739| quote="Dhemaji is more political and therefore somewhat more volatile than Patsako. Tai-ahom activism was very visible there, so much so that the first capital city of the Ahom swargadeos, Habung, was identified and claimed to be in Dhemaji."</ref> কেইগৰাকীমান ইতিহাসবিদে ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চলক দশম শতিকাৰ [[পাল ৰাজবংশ|কামৰূপৰ পাল বংশ]]ৰ ৰজা [[ৰত্নপাল]]ৰ তাম্ৰশাসনত উল্লেখিত ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়'' (Havvaṅga-vishaya) নামৰ প্ৰদেশখনৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছে, য'ত ব্ৰাহ্মণসকলক ভূমিদান কৰাৰ উল্লেখ পোৱা যায়।{{efn|পূৰ্বৰ কিছুমান গৱেষণাত ইয়াৰ নাম ''Havrnga-vishaya'' বা ''Ha-Vrnga-vishaya'' ৰূপেও পঢ়া হৈছিল। অমলেন্দু গুহৰ মতে, চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনলৈ যোৱাৰ পূৰ্বে হাবুং ব্ৰাহ্মণসকলৰ দ্বাৰা পৰিচালিত এখন ক্ষুদ্ৰ স্বায়ত্তশাসিত ৰাজ্য আছিল আৰু ইয়াৰ উৎপত্তি ৰত্নপালৰ ভূমিদানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত হ'ব পাৰে।<ref name="habung">"Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the Ha-Vrnga Vishaya where a Brahmin was given land by King Ratnapala." {{harvcol|Guha|1983|p=33f}}</ref><ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=Pre-Ahom Roots and the Medieval State in Assam: A Reply |journal=Social Scientist |year=1984 |volume=12 |issue=6 |page=73 |doi=10.2307/3517005 |jstor=3517005}}</ref> অৱশ্যে শিলালিপিবিদ ডি. চি. চৰকাৰে তাম্ৰশাসনখনৰ পূৰ্বৰ কিছুমান পাঠ আৰু ভৌগোলিক সীমা-নিৰ্ধাৰণৰ ব্যাখ্যাক প্ৰশ্ন কৰিছিল। সেয়েহে ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়'' আৰু ঐতিহাসিক হাবুঙৰ চিনাক্তকৰণক নিশ্চিত সিদ্ধান্ত বুলি গণ্য কৰিব নোৱাৰি।<ref>{{cite journal |last=Sircar |first=D. C. |title=Three Copper-Plate Grants from Assam |journal=Epigraphia Indica |volume=40 |year=1986 |publisher=Archaeological Survey of India |pages=64–69 |url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d4/Epigraphia_Indica_Vol_40_No._2_July_1973.pdf}}</ref>}} কামৰূপৰ পতনৰ পাছত হাবুং [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত হয় আৰু এই অঞ্চলত বৃহৎপাত্ৰ নামৰ এজনক শাসন কৰিবলৈ ৰখা হয়।<ref>Habung was a Chutiya dependency; that still earlier it was an autonomous principality of Brahmins; and that the latter's origins could be traced back to a circa 10th-century copper-plate and grant issued by king Ratnapala {{harvcol|Guha|1984|p=73}}</ref><ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref> টাই-আহোম ভাষাত লিখা সাচিপটিয়া দীন-বুৰঞ্জী, ম' চাংবুন বুৰঞ্জী আৰু একাংশ ইতিহাসবিদৰ মতে চৰাইদেওত প্ৰথম স্থায়ী ৰাজধানী স্থাপন কৰা‌ আগতে এই ঠাই ৩ বছৰৰ বাবে [[চুকাফা]]ৰ অস্থায়ী বসতি স্থল আছিল।<ref name="সৰ্বানন্দ">{{cite book | title=ইতিহাসে সোঁৱৰা ছশটা বছৰ | publisher=বনলতা | author=ৰাজকুমাৰ, সৰ্বানন্দ | year=২০১৭ | location=গুৱাহাটী | pages=২৭৪}}</ref><ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref><ref name="Capital">{{cite journal | url= | title=Background of the Capital cities of the Ahoms | author=Buragohain, Luhit | journal=International Journal of creative research thoughts | year=2020 | month=April | volume=8 | issue=4 | pages=2357-2361}}</ref> বানপানী হোৱাৰ ফলত চুকাফা আৰু লগত অহা লোক সকল পুনৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণ পাৰলৈ ঘূৰি যায়।<ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref> পিছলৈ [[চুতীয়া–আহোম ৰাজ্যৰ যুদ্ধ|চুতীয়া-আহোম সংঘৰ্ষ]]ৰ ফলত হাবুং আহোম ৰাজ্যৰ অধীনলৈ আহে। লাকনি খুতছান (১৫২৫ খ্ৰীষ্টাব্দত) [[চুহুংমুং]]এ চাওচেং কুঙৰিন (ধনুধৰিয়া গোহাঁই)‌ কনচেঙক থাওমৌঙ মৌঙ-তেও (ভটিয়লীয়া গোহাঁই) হিচাপে নিযুক্তি দি হাবুংত ৰাখে।<ref>"...In lakni Khutshan (ie., in 1526 A.D.), the heavenly king created Klangsheng of Dhanudharia family, Bhatialia Gohain and stationed him at Habung...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref><ref>Edward Gait, The History of Assam, p.90, "In 1525, Suhungmung proceeded in person to Dihing, and appointed officers to administer the frontier provinces of Habung, Dihing and Banlung."{{harvcol|Gait|1963|p=8}}</ref> ==হাবুং নামৰ উৎপত্তি== হাবুং শব্দটো মূলতঃ [[বড়ো-কছাৰী]] মূলীয় ভাষাৰ বুলি জনা যায়<ref>S.Endle, The Kacharis, p. 88, Habung-iya, perhaps from Ha earth, Bung for Su-bung men ; hence ha-bung-iya, autochthones</ref>। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে "মাটিৰে ভৰা ঠাই" অৰ্থাৎ "নদীৰ পানীয়ে খহাই অনা পলস জমা হৈ সৃষ্টী হোৱা ভূমি। " "হা" মানে হৈছে "মাটি" (যেনে হাছাও, হাজং, হালালি, ইত্যাদি) আৰু "বুঙ" মানে হৈছে ভৰি পৰা।<ref>[https://archive.org/stream/LSIV0-V11/LSI-V3-2#page/n15/mode/2up As per the Linguistic Survey of India(Volume 3-2, p. 7), ''Ha'' means Land and ''Bung'' means Fill in standard Bodo language.]</ref> পি.আৰ.টি গৰ্ডনৰ মত অনুসৰি পৌৰাণিক মৰাণ ভাষাত "হাবুঙ"ৰ অৰ্থ হৈছে "মানুহৰ বাসতি/চাপৰি"।<ref>{{Cite web |title=PRT Gurdon, The Morans, p.43 In Moran language Habung meant ''Men/Settlement'' |url=http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/Gurdon-1904.pdf |access-date=2020-04-29 |archivedate=2021-02-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210228230129/http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/Gurdon-1904.pdf |deadurl=yes }}</ref> ইতিহাসবিধ চিড্নি এণ্ডেলৰ "ডা কচাৰী" নামৰ কিতাপখনত উল্লেখ কৰা মতে বুৰঞ্জীত মৰাণসকলক হাবুঙীয়া বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল যাৰ অৰ্থ আছিল "ভূমিৰ থলগিৰি"। এখেতৰ মতে হাবুঙ শব্দটো প্ৰকৃততে "হা" (মাটি)-"চুবুঙ" (মানুহ)ৰ পৰা উৎপত্তি হৈছিল।<ref>[https://archive.org/details/kacharis009491mbp/page/n136/mode/1up S.Endle, The Kacharis, p. 88, ''Habung-iya, perhaps from Ha earth, Bung for Su-bung men; hence ha-bung-iya, autochthones'']</ref> হাবুঙৰ ওচৰতে খুবুং নামৰ অন্য এক অঞ্চল এতিয়াও দেখা পোৱা যায়। কামৰূপৰ ৰজা ৰত্নপালৰ তামৰ ফলিত হাব্ৰং বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>" Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the ''Ha-Vrnga Visaya'' where a Brahmin was given land by King Ratnapala. (c 10th century) {{harvcol|Guha|1983|p=33}}</ref> ১৪২৮ চনৰ চুতীয়া ফলিত শ্ৰী বৃহৎ পাত্ৰক "হাবুঙাধিপতি" (হাবুঙৰ অধিকাৰী) বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>[https://www.jstor.org/stable/41691751?seq=5#metadata_info_tab_contents Neog, Maheswar,''Light on a ruling dynasty of Arunachal Pradesh'',p.819]</ref><ref>" Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the ''Ha-Vrnga Visaya'' where a Brahmin was given land by King Ratnapala. (c 10th century) {{harvcol|Guha|1983|p=33}}</ref> ==হাবুঙৰ ইতিহাস== ===কামৰূপ আৰু চুতীয়া শাসনকাল=== দশম শতিকাৰ [[কামৰূপ ৰাজ্য|পাল বংশ]]ৰ ৰজা [[ৰত্নপাল]]ৰ সৰাতবাৰী তাম্ৰশাসনত ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়'' (Havvaṅga-vishaya) নামৰ এখন প্ৰদেশৰ উল্লেখ পোৱা যায়, য'ত ব্ৰাহ্মণসকলক ভূমিদান কৰা হৈছিল। পূৰ্বৰ কিছুমান গৱেষণাত প্ৰদেশখনৰ নাম ''হাব্ৰঙ্গ'' (Havrnga), ''হাৱ্ৰঙ্গ'' (Havranga) বা ''হ-বৃঙ্গ'' (Ha-Vrnga) ৰূপেও পঢ়া হৈছিল। কেইগৰাকীমান ইতিহাসবিদে এই প্ৰদেশখনক ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চলৰ সৈতে একে বুলি চিনাক্ত কৰিছে। অমলেন্দু গুহৰ মতে, চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনলৈ যোৱাৰ পূৰ্বে হাবুং ব্ৰাহ্মণসকলৰ দ্বাৰা পৰিচালিত এখন স্বায়ত্তশাসিত ক্ষুদ্ৰ ৰাজ্য আছিল, যাৰ উৎপত্তি ৰত্নপালৰ দশম শতিকাৰ ভূমিদানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আছিল।<ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=Pre-Ahom Roots and the Medieval State in Assam: A Reply |journal=Social Scientist |year=1984 |volume=12 |issue=6 |page=73 |doi=10.2307/3517005 |jstor=3517005}}</ref><ref name="Sircar-Havvanga">{{cite journal |last=Sircar |first=D. C. |title=Three Copper-Plate Grants from Assam |journal=Epigraphia Indica |volume=40 |year=1986 |publisher=Archaeological Survey of India |url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d4/Epigraphia_Indica_Vol_40_No._2_July_1973.pdf}}</ref> ইতিহাসবিদ পি. চি. চৌধুৰীয়ে ৰত্নপালৰ সৰাতবাৰী তাম্ৰশাসনত উল্লেখিত ভূমিৰ ভৌগোলিক সীমাৰ ভিত্তিত ''হাৱ্ৰঙ্গ-বিষয়''ক হাবুঙৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছিল। তেওঁৰ ব্যাখ্যা অনুসৰি, ভূমিদান কৰা অঞ্চলটোৰ দক্ষিণ সীমা আছিল ''দিব্বৈশা'' (Divvaiśā বা Dibbaisa) নদী আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম সীমাত ''সৈচা'' (Saicha) নামৰ আন এখন নদীৰ উল্লেখ আছিল। তেওঁ এই ''সৈচা''ক বৰ্তমানৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ চেঁচা নদীৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছিল। ইয়াৰ ভিত্তিত চৌধুৰীয়ে ''হাৱ্ৰঙ্গ-বিষয়''ক সোৱণশিৰি নদীৰ পূবফালে অৱস্থিত হাবুং অঞ্চল, অৰ্থাৎ মোটামুটিভাৱে বৰ্তমানৰ [[ঢকুৱাখনা]] অঞ্চলৰ সৈতে একে বুলি গণ্য কৰিছিল।<ref>[https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/67151/11/11_chapter%203.pdf ''The mention of Dibbaisa river forming southern boundary and Saica the south-western boundary led P.C. Choudhury to identify the Havranga visaya with Habung country lying to east of the river Suvansiri during the 10th-11th century A.D. Habung, comprising present Dhakuakhana region was for centuries a centre of Aryan culture.'']</ref> অৱশ্যে শিলালিপিবিদ ডি. চি. চৰকাৰে সৰাতবাৰী তাম্ৰশাসনৰ পুনৰ সম্পাদনাত চৌধুৰীৰ এই সীমা-নিৰ্ধাৰণক প্ৰশ্ন কৰিছিল। চৰকাৰে প্ৰদেশখনৰ নাম ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়'' (Havvaṅga-vishaya) বুলি পঢ়িছিল আৰু চৌধুৰীয়ে ''সৈচা'' নদীৰ উল্লেখ থকা বুলি কৰা ব্যাখ্যাক ভিত্তিহীন প্ৰস্তাৱসমূহৰ অন্যতম বুলি অভিহিত কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, তাম্ৰশাসনৰ সংশ্লিষ্ট শব্দটো ''Saicha'' নহয়, বৰং ''s-aiva'' (''sā eva'', অৰ্থাৎ 'সেই একেখন') আছিল, যিয়ে পূৰ্বতে উল্লেখ কৰা ''দিব্বৈশা'' নদীখনকে বুজাইছিল। চৰকাৰে লগতে উল্লেখ কৰিছিল যে বলবৰ্মনৰ উলুবাৰী তাম্ৰশাসনতো ''দিব্বৈশা'' নামৰ এখন নদী বা জানৰ উল্লেখ আছে। কিন্তু সেই তাম্ৰশাসনত দান কৰা ভূমি ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ ''উত্তৰকূল'' বিভাগৰ ''মঞ্জয়-বিষয়''ৰ অন্তৰ্গত ''দিক্কুৰ''ত অৱস্থিত আছিল। সেয়েহে সেই অঞ্চল ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়''ৰ পৰা পৃথক আছিল।<ref name="Sircar-Havvanga"/>{{rp|64–69}}<ref>{{citation |last=Sircar |first=D. C. |contribution=Pragjyotisha-Kamarupa |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=1 |year=1990 |publisher=Publication Board, Assam |location=Guwahati |pages=71–74}}</ref> [[File:Dhirnarayan copperplate inscription of 1522.png|thumb|১৫২২ চনৰ চুতীয়া ৰজাই কৰা ঐতিহাসিক হাবুঙত (বৰ্তমানৰ‌ ঢকুৱাখনা) কৰা ভূমি দানৰ তামৰ ফলি।]] ১২০০ শতিকাত কামৰূপ বিভক্ত হোৱাৰ ফলত হাবুং চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনলৈ আহে। ৰত্নধ্বজপালে দদায়েক স্বেতগিৰিৰ ৰজা ভদ্ৰশেনৰ পৰা ধেমাজি অঞ্চল দখল কৰি হাবুঙৰ দক্ষিণৰ ৰতনপুৰত ৰাজধানী স্থাপন কৰে।<ref>Habung was a Chutiya dependency; that still earlier it was an autonomous principality of Brahmins; and that the latter's origins could be traced back to a circa 10th-century copper-plate and grant issued by king Ratnapala {{harvcol|Guha|1984|p=73}}</ref> একে সময়চোৱাতে পাটকাই পৰ্বতৰ পুৰ্বৰ পৰা অহা টাই-আহোমসকলে অভয়পুৰত (শিৱসাগৰৰ অঞ্চল) বানপানী হোৱাৰ ফলত হাবুঙত খেতি কৰিবলৈ লয়। কিন্তু ৪ বছৰ থাকি পুনৰ বানপানী হোৱাৰ ফলত শিৱসাগৰৰ লিগিৰী গাঁৱলৈ (চনটক) উভতি যায় য'ত বৰাহী চুতীয়াসকলক লগ পায়। উল্লেখযোগ্য যে চুকাফাই বানপানী হোৱাৰ বাবে এৰি যোৱা তিপাম (কানগং নামৰ এজন), নামৰূপ (খুণতাং নামৰ এজন) বা লিগিৰী গাঁৱ (তাখোনলাক নামৰ এজন) লেখীয়া ঠাইৰ দৰে অভয়াপুৰ আৰু হাবুং অঞ্চলত কোনো লোকক ৰাখি যোৱা নাছিল।<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n50/mode/1up‌ Barua, G.C.''Ahom Buranji'',p.46.]</ref> ফলত সেই সময়ত হাবুং প্ৰদেশৰ ভূমি আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত হোৱা নাছিল। ইয়াৰ পাছত হাবুঙৰ উল্লেখ ১৪ শতিকাত পোৱা যায়। চুতীয়া ৰজা সত্যনাৰায়ণে ১৩৯২ খ্ৰীষ্টাব্দত (১৩১৪ শক) ঢকুৱাখনাৰ ধেনুখনাত নাৰায়ণ দ্বিজ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণক ৬০০ পুটি ভূমি দান কৰিছিল। স্বৰ্ণলতা বৰুৱাৰ মতে, এই ভূমি হাবুং অঞ্চলৰ অন্তৰ্গত আছিল, য'ত কেইবাটাও ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালক সংস্থাপন কৰা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|pp=38–39}}</ref> সেই সময়ত আহোম ৰাজকোঁৱৰ [[চুদাংফা]]ও হাবুঙত তেওঁক প্ৰতিপালন কৰা ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালটোৰ সৈতে বাস কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=225}}</ref> মৃত্যু দণ্ডৰ পৰা প্ৰাণ ৰক্ষা কৰিবলৈ আহোম ৰজা থিয়াও খামতিৰ ৰাণীয়ে দিহিং(পূৰ্বতে দিহিং বোকাখাটৰ মহোৰামুখত পৰিছিল) পাৰ হৈ আহি চুতীয়া ৰাজ্যৰ হাবুঙত আশ্ৰয় লৈছিল। নাওবৈচা ফুকনৰ বুৰঞ্জীৰ মতে হাবুঙত ব্ৰাহ্মণ এজনে তেখেতক প্ৰশ্ন কৰোঁতে তেখেতে নিজকে অসম(আহোম)‌‌‌‌‌ ৰাজ্যৰ ৰাণী বুলি চিনাকি দিছিল। পাছলৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰে গৰুৰ বেপাৰ কৰিবলৈ যোৱা লোক এজনে ৰাণীগৰাকীৰ পুত্ৰৰ কথা গম আৰু ফলত গোহাঁই সকলে ল'ৰা জনক নিজ ৰাজ্য লৈ লয় আনি ৰজা পাতে।<ref>Barua, G.C.,"Ahom Buranji, p.49</ref><ref> Bhuyan, S.K.,"Satsari Buranji, p.51</ref> ইয়াৰ পাছত হাবুঙৰ উল্লেখ ১৪২৮ চনত চুতীয়া ৰজা‌ ধৰ্মনাৰায়ণৰ পুত্ৰ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ শদিয়াত উদ্ধাৰ হোৱা তামৰ ফলিত পোৱা যায়। এই তাম্ৰশাসনখন শদিয়াৰ চাপাখোৱাত উদ্ধাৰ হৈছিল। ফলিখনত ''শ্ৰী বৃহৎপাত্ৰ''ক ''হাবুঙাধিপতি'' অৰ্থাৎ হাবুঙৰ অধিপতি হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াত ৰজাৰ আদেশ অনুসৰি পুৰন্দৰ বিপ্ৰক ৪০০ পুটি ভূমি দান কৰাৰ বিৱৰণ আছে। ফলিখনৰ লেখক বা লিপিকাৰ আছিল স্বৰ্ণকাৰ কৃষ্ণ সাধু।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|p=585}}</ref> ফলিৰ অংশ : {{Quote|text="পুৰন্দৰায় ৱিপ্ৰায় ভুপুটীনাং চতুঃশতম্। <br /> নৃপাদেশাৎ সমাগত্য দাদদী-শাসনং দদৌ॥ হাবুঙ্গাধিপতিঃ সোহপি ষষ্ঠিসংখ্যান্ দ্বিজানপি॥"}} ইয়াৰ বাহিৰেও প্ৰায় ৬খন চুতীয়া ৰজাৰ তামৰ ফলি (১৩৯২-১৫২২ মাজৰ) হাবুং অঞ্চলত পোৱা গৈছে। চুতীয়া সকলৰ মাজত আজিও হাবুঙৰ উল্লেখ থকা নিচুকনি গীত শুনিবলৈ পোৱা যায়। উদাহৰণ : {{Quote|text="হালিকি এই বাপেৰ ক'লৈ গ'ল,<br /> হাবুঙীয়া বুঢ়াৰ লগত কাঁহ কোবাই গ'ল। <br /> ....<br /> হাবুঙীয়া বাঢ়ৈয়ে চ'ৰানাও সাজে<br /> কুৰুলাৰ কেৰুহেন উৰো উৰো কৰে,<br /> উৰিব নোৱাৰিহে সাগৰতে পৰে; "}} ১৫১২ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোম ৰজা [[চুহুংমুং]]এ ৰাজ্য বিস্তাৰৰ নীতি অনুসৰণ কৰি ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ হাবুং প্ৰদেশৰ পশ্চিম অংশত অৱস্থিত পানবাৰী অঞ্চল চুতীয়া ৰাজ্যৰ পৰা দখল কৰে। ইয়াৰ পূৰ্বে অঞ্চলটো চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনত আছিল আৰু হাবুঙৰ অধিপতি বৃহৎপাত্ৰ বা বৰপাত্ৰই শাসন কৰিছিল। এই অভিযানৰ প্ৰতিক্ৰিয়াস্বৰূপে ১৫১৩ চনত চুতীয়া ৰজা [[ধীৰনাৰায়ণ]]ে স্থলসেনা আৰু নৌবাহিনী লৈ আহোম ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি [[দিখৌ নদী|দিখৌমুখ]]ত উপস্থিত হয়। অৱশ্যে এই অভিযানত চুতীয়াসকল সফল নহ'ল।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|p=128}}</ref><ref>Deodhai Buranji, p. 16, "লাঙ্কি ৰাইচিঙা(১৫১২) শকত ৰজাদেও হাবুঙৰ পানবাৰী ললেগৈ। লাঙ্কি মুংমুত শকত চুতীয়া ৰজা ধীৰনাৰায়ণে আহি দিখৌ মুখত পছলাৰে গড় বান্ধি ৰʼলহি।"</ref> ১৫২০ খ্ৰীষ্টাব্দত চুতীয়াসকলে পুনৰ আহোম ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি মুঙখ্ৰাঙৰ আহোম দুৰ্গত আঘাত হানে। এই সংঘৰ্ষত দুৰ্গৰ আহোম সেনাধ্যক্ষ নিহত হয় আৰু তাত থকা আহোম সৈন্যবাহিনী পলায়ন কৰে। ফলত চুতীয়াসকলে কিছু সময়ৰ বাবে নামদাং আৰু মুঙখ্ৰাং পৰ্যন্ত হেৰুৱা অঞ্চলসমূহ পুনৰ নিজৰ অধীনলৈ আনিবলৈ সক্ষম হয়।<ref>{{cite book |last=Gait |first=Edward |title=A History of Assam |page=84 |url=https://archive.org/details/ahistoryassam01gaitgoog/page/n107/mode/1up |quote=The Chutias made no effort to regain their lost territory until 1520, when they attacked the Ahom fort at Mungkhrang. The Ahom commander was killed in a sortie and the garrison fled; and for a time the Chutias once more ruled this tract of country.}}</ref> ১৫২২ খ্ৰীষ্টাব্দত কোঁৱৰগাঁৱত জাৰি কৰা ধীৰনাৰায়ণৰ তাম্ৰশাসনখন ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চলত চুতীয়া ৰজাই কৰা শেষৰটো লিপিবদ্ধ ভূমিদান। ১৫২৩ খ্ৰীষ্টাব্দত চুতীয়া-আহোম সংঘৰ্ষৰ পিছত চুহুংমুঙে হাবুং অঞ্চল পুনৰ দখল কৰি আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|pp=41–42}}</ref> ঢকোৱাখনাৰ(হাবুং) কোঁৱৰগাঁৱত উদ্ধাৰ হোৱা এই ফলিৰ মতে ১৫২২ চনত শদিয়াৰ অধিপতি বিষ্ণু বংশৰ শ্ৰী ধীৰনাৰায়ণে প্ৰচণ্ড দুৰ্দণ্ড বাহুৰে সকলোকে পৰাজিত কৰি ৰাজ্যশ্ৰী লাভ কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|pp=590}}</ref> ইয়াৰ পাছতে চুতীয়া ৰাজ্য নীতিপালৰ হাতলৈ যায়। নীতিপালৰ দুৰ্বল শাসনৰ সুযোগ লৈ চুহুংমুঙে পুনৰ চুতীয়া ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰে। ডিব্ৰুমুখৰ যুদ্ধত চুতীয়াৰ নেতৃত্বত থকা কাচিতৰাৰ লগতে বৰপাত্ৰ (হাবুঙাধিপতি) উল্লখ আছে।<ref>[http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/parallele_ahom-assamais2-2.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200728195005/http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/parallele_ahom-assamais2-2.pdf |date=2020-07-28 }} ''The chiefs of the Chutiyas were Toktoru, Koitara, Chuluki Chetiya and Borpatro.''</ref> ===আহোম ৰাজত্ব কাল=== [[File:Habung2.jpg|thumb|250px|চুকাফাৰ স্মৃতিত নৱনিৰ্মিত উপাসনা গৃহ। ]] বুৰঞ্জীৰ অনুসৰি অভয়াপুৰৰ পৰা দিহিং<ref>Bhuyan, S.K., ''Satsari Assam Buranji'', p.47</ref> আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ<ref>Barua, G.C, ''Ahom Buranji'',p.46</ref> নৈয়েদি ভটিয়াই আহি‌ চুকাফাই হাবুঙত প্ৰৱেশ কৰিছিল। উল্লেখযোগ্য যে সেই সময়ত দিহিং নৈ শিৱসাগৰ জিলাৰ মাজেদি বৈ গৈছিল<ref>Sarma, Jogendranath, ''Change of river channel and bank erosion of the burhi dihing river (Assam), assessed using remote sensing data and gis'',"But about 250 years ago the Dihing (present Burhi Dihing) flowed westerly through Sibsagar district to meet the Brahmaputra at the extreme western point of Majuli island, which is now nearly 200 km west of present Dihingmukh, i.e. the outfall of the Burhi Dihing"p.95</ref>। নৈখন দিচাং আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ সমান্তৰাল ভাবে তিপাম, নামৰূপ, বকতা আৰু চৰগুৱা কাষেদি বৈ‌ গৈ<ref>Sharma, J.N., ''A study on palaeochannels from satellite imagery in a part of Upper Assam'',p.77-79</ref> দক্ষিণ মাজুলী বা [[বোকাখাত]] অঞ্চলৰ মহুৰামুখত<ref>{{cite journal |last=Wilcox |first=R. |title=Memoir of a Survey of Asam and the Neighbouring Countries, Executed in 1825-6-7-8 |journal=Asiatic Researches |volume=17 |year=1832 |page=320 |url=https://brahmaputra.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/WilcoxSurveyAsam.pdf |quote=...the Dihing did not disembogue itself where it does now into the Brahmaputra, but turning to the south-east received the Disang, and Dikko, the Jazi, and Disai river, and was discharged into the great river near Makura. |access-date=2026-02-18 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ব্ৰক্ষ্মপুত্ৰত পৰিছিল<ref>Sharma, J.N.,''Origin and some geomorphological changes of Majuli Island of the Brahmaputra River in Assam, India''</ref>। গতিকে দিহিং আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰই দি ভটিয়াই গ'লে চুকাফাই সম্ভৱতঃ হাবুং প্ৰদেশৰ দক্ষিণ ঢকুৱাখনা বা সোৱণশিৰিৰ দক্ষিণ-পশ্চিমৰ লখিমপুৰ অঞ্চলত প্ৰৱেশ কৰিছিল। উল্লেখযোগ্য যে পাছলৈ বামুণী কোঁৱৰৰ মাককো দিহিং নৈয়ে ভটিয়াই আহোঁতে হাবুঙৰ শোৱণশিৰি নৈৰ দশিণৰ পানবাৰী অঞ্চলৰ ব্ৰাক্ষ্মণে আশ্ৰয় দিছিল। বৰ্তমানৰ আহোম গোষ্ঠীৰ একাংশ লোকে কিন্তু চুকাফাই প্ৰৱেশ কৰা হাবুং অঞ্চল ধেমাজিত আছিল বুলি দাবী কৰে।<ref>Dhemaji is more political and therefore somewhat more volatile than Patsako. Tai-Ahom activism was very visible there, so much so as the first capital city of the Ahom swargadeos, Habung, was identified and claimed to be in Dhemaji.{{harvcol|শইকীয়া, য়াস্মিন|২০০৪}}</ref> এই দাবী তেওঁ লোকে ধেমাজিৰ বৰ আজুহা গাঁৱৰ এজন আহোম পূজাৰী ঘৰত পোৱা টাই-আহোম ভাষাত লিখা সাঁচি পাতৰ পুৰণি লিপিৰ ভিত্তিৰ কৰে। কিন্তু এই লিপিৰ‌ কোনো চন তাৰিখ, শিৰোনামা বা লেখকৰ নাম পোৱা নাযায়।<ref>...One old Ahom manuscript without bearing any title, date and author's name was discovered by me on 1.5.1991 at Habung under Dhemaji district of Assam. It was discovered from the possession of the aged father of Chow Ratneswar Phukan of Bor Ajuha village, who belongs to a Mo-Sang-Bun (priestly) family. Some glimpses of Tai history can be found in, this manuscript written in Ahom language and Ahom script....{{harvcol|ঠানা, চুতাচানা|২০০৩}}</ref> অঞ্চলতোৰ গড়ৰ ওচৰতে এটা শ ধোঁৱা পুখুৰী আৰু এটা [[মৈদাম]] আছে যিটো [[আহোম|আহোমসকলৰ]] লগত অহা এজন পণ্ডিতৰ মৃত্যুত সজোৱা হৈছিল বুলি কোৱা হয়। এই তথ্যৰ সমূহৰ ভিত্তিতে লোক সকলে এই অঞ্চলতো‌ চুকাফাই এৰি থৈ যোৱা হাবুং হ'ব পাৰে বুলি ঠাৱৰ কৰে। হাবুঙত [[চাওলুং চুকাফা|চুকাফাই]] তিনি বছৰ অস্থায়ী ভাবে আছিল।<ref name="সৰ্বানন্দ"/><ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref> উল্লেখযোগ্য যে চুকাফাই বানপানী হোৱাৰ বাবে এৰি যোৱা তিপাম (কানগং নামৰ এজন), নামৰূপ (খুণতাং নামৰ এজন) বা লিগিৰী গাঁৱ (তাখোনলাক নামৰ এজন) লেখীয়া ঠাইৰ দৰে অভয়াপুৰ আৰু হাবুং অঞ্চলত কোনো লোকক ৰাখি যোৱা নাছিল।<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n50/mode/1up‌ Barua, G.C.''Ahom Buranji'',p.46.]</ref> আহোমৰ পূৰ্বপৰুষসকল চাওলুং [[চুকাফা]]ৰ সৈতে হাবুংলৈ আহি তাতে তিনি চন্দ্ৰ বৰ্ষ ক্ৰমে লাকনি দাপকেও, লাকনী ৰাইছেও আৰু লকনি মুঙপ্লাও থাকে।<ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref> চুকাফাই এৰি থৈ যোৱাৰ‌ পাছত ১৫১২ চনত আহোম ৰজা চুহুংমুঙে প্ৰথমবাৰৰ বাবে হাবুঙত প্ৰৱেশ কৰি পানবাৰী অঞ্চল দখল কৰে। আগতে বামুণীয়া কোঁৱৰক তূলি লোৱা বামুণ পৰিয়ালটোক নিজৰ লগত লয়। বামুণ জনক সোণৰ লগুণ উপহাৰ দি হাতী-ঘাহী অধিকাৰী পাতি নিজৰ লগত লয়। কিন্তু ১৫২০ত চুতীয়া ৰজা ধীৰনাৰায়ণে পুণৰ আক্ৰমণ কৰি এই‌ অঞ্চল নিজৰ অধীনলৈ আনি ব্ৰাহ্মণক মাটি দান কৰি তামৰ ফলিত খোদিত কৰিছিল।<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?seq=17#metadata_info_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 19, ''He first annexed Habung in 1512 and later also the rest of the Hinduised Chutia kingdom'']</ref> চুতীয়া ৰজাক ১৫২৪ চনত পৰাস্ত কৰি ১৫২৫ চনত চাওফা চুহুংমুঙে হাবুং ৰাজত্ব কৰিবলৈ ভটিয়লীয়া গোহাঁই (থাওমোঙ মোঙ-তিউ) পদ সৃষ্টি কৰিছিল আৰু ক্লাঙচেঙ নামৰ বিষয়া জনক দায়িত্ব দিছিল।<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p. 59</ref> ১৫২৭ খ্ৰীষ্টাব্দত চুহুংমুঙে [[বৰপাত্ৰগোহাঞি|বৰপাত্ৰগোহাঁই]] পদ সৃষ্টি কৰে আৰু পূৰ্বে ভটিয়লীয়া গোহাঁই হিচাপে নিযুক্ত ক্লাঙচেঙক ''চাও-চেং-লুং'' পদত অধিষ্ঠিত কৰে।<ref>{{harvcol|Guha|1983|p=20}}</ref><ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n66/mode/1up Gopal Chandra Barua, ''Ahom Buranji'', p. 61, Lakni Rungrao (1527).]</ref> ১৫৩১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ (লাকনি দাপপ্লাও) বুৰঞ্জীৰ বিৱৰণতো ক্লাঙচেঙক ''চাও-চেং-লুং'' হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n69/mode/1up Gopal Chandra Barua, ''Ahom Buranji'', p. 64.]</ref> অমলেন্দু গুহৰ মতে, ''বৰপাত্ৰগোহাঁই'' উপাধিটো সম্ভৱতঃ চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনৰ হাবুঙৰ স্থানীয় শাসক ''বৃহৎপাত্ৰ''ৰ উপাধিৰ পৰা গ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Guha|1983|p=20 |quote=It appears that the novel designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutiya king, had the title of Vrhat-Patra.}}</ref>{{efn|আহোম বুৰঞ্জীসমূহত চুতীয়া বিষয়া বৰপাত্ৰক ''পাতৰ-লুং'' (Pator-Lung) বুলিও উল্লেখ কৰা হৈছে। [[আহোম ভাষা]]ত ''লুং'' শব্দৰ অৰ্থ 'ডাঙৰ' বা 'মহান'। ডিব্ৰুগড়ত সংঘটিত চুতীয়া-আহোম যুদ্ধত এই বিষয়াজনে কাশিতৰাৰ সৈতে মিলি আহোম সেনাপতি ফ্ৰাচেনমুং [[বৰগোহাঞি]] আৰু কিংলুন [[বুঢ়াগোহাঞি]]ৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ কৰিছিল।<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p. 55.</ref><ref>Bhuyan, S. K., ''Deodhai Asam Buranji'', Chapter 31.</ref>}} চুক্লেংমুঙ(চুহুংমুঙৰ পুত্ৰ) ৰজাৰ দিনত হাবুঙৰ উল্লেখ পুনৰ পোৱা যায়। বুৰঞ্জীৰ অনুসৰি এই ৰজাৰ দিনত চুতীয়াৰ বৰপাত্ৰ এজনৰ সমৰ্থন পাই হাবুঙৰ ব্ৰাহ্মণ মুখিয়াল এজনে বিদ্ৰোহ কৰে। ফলত যুদ্ধ এখন হয় য'ত বৰপাত্ৰ জনৰ মৃত্যু হয় আৰু ব্ৰাহ্মণজন বেহাৰলৈ পলাই যায়<ref> সুকুমাৰ মহন্তৰ ঘৰত পোৱা অসম বুৰঞ্জী, ২৫ পৃষ্ঠাত আছে-"সেই সময়ত ৰজা দাই ধৰিলে, বোলে-'চুটিয়া মাৰি ভূঞা বিলাকক মাৰি-কাটি বুপা ৰজায়ে ময়েহে ৰাজ্য লৈছো। বামুণে যে ৰজা‌ হয় চুটিয়াৰ বৰপাত্ৰকনো কিহলৈ থৈছোঁ?' এহি বুলি বৰপাত্ৰক মাৰিলে, বামুণকো ‌মাৰিব চালে, সপুত্ৰবান্ধৱে বেহাৰলৈ পলাই গেʼল। " </ref>। এই বৰপাত্ৰ জন হয়টো পুৰণি চুতীয়া বৰপাত্ৰ ৰাজপৰিয়ালৰ লোক আছিল‌‌ আৰু তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছতে হয়টো "চাও-চেঙলুং" আৰু "বৰপাত্ৰ" উপাধি মিলি "বৰপাত্ৰগোঁহাই" হিচাপে জনাজাত হয়।<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref> ==বৰ্তমানৰ হাবুং== [[File:Habung Ho-Phi Foundation Taking.jpg|thumb|right|হাবুঙত চুকাফাৰ স্মৃতিত নৱনিৰ্মিত মন্দিৰ]] অসম চৰকাৰৰ সহযোগত হাবুঙৰ টাই ভেটিত থকা মৈদাম, পুখুৰী আৰু গড়সমূহ সংৰক্ষণ কৰি ৰু'এন চাও ছেঙ (পৰম্পৰাগত দেউশাল) স্থাপন কৰে। ১৯৯০ চনৰ ১৭ জুন তাৰিখে স্থানীয় ফুৰালুং সংঘ আৰু সেইসময়ৰ [[ধেমাজি জিলা]]ৰ অতিৰিক্ত উপায়ুক্ত নগেন হাজৰিকাৰ সহযোগত [[আহোম ধৰ্ম|আহোম ধৰ্মৰ]] নিয়ম অনুসৰি [[আহোম|আহোমসকলৰ]] পূজা কৰা গৃহ ''হলুং হ'ফি'' মন্দিৰৰ নিৰ্মাণৰ কাৰণে আধাৰশিলা স্থাপন কৰে। পাছত ৯জন শুভাকাংক্ষীৰ দ্বাৰা ৮টা খুটা প্ৰদান কৰা হয় যাৰ ফলত স্থায়ী ভাবে হ'ফিটো নিৰ্মাণ কৰি উলিওৱা হৈছিল। সেই ঠাইৰ ঐতিহ্য ৰক্ষা কৰি পৰম্পৰাগত ফুৰালুংবানফি ধৰ্মৰ নীতিনিয়মতে টাই ভেটিৰ ভিতৰত থকা হফি টোত ম'-লুং টাই-পণ্ডিতসকলে আৰু বিশেষকৈ স্থানীয় ম'-চাম পণ্ডিতসকল আৰু স্থানীয় পঞ ফুৰালুং সংঘৰ সদস্যসকলে টাই-আহোম ভাষাতে সেৱা অৰ্চনা কৰে। মন্দিৰত সেৱা আগবঢ়োৱাৰ সময়ত বিশেষ দুটামান প্ৰাচীন টাই নিয়ম পালন কৰিব লাগে। তাই-চি পৰম্পৰা কৰাটো বাধ্যতামূলক আৰু তাত কক বান ফাই (চাকি জ্বলোৱা), আই চিংলাও গোৱা আদি নিয়ম কৰা হয়, তালৈ কাই অৰ্থাত কুকুৰা নিয়ম মতে নিয়া হয়। তালৈ যাওঁতে নিয়ম অনুসৰি বিভিন্ন ৰঙৰ কুকুৰা, লাও বা সাজপানী নিয়াৰ উপৰিও বানফাই অৰ্থাৎ চাকি নিব লাগে। সন্তানৰ আশাত বগা মতা কুকুৰা দিব লাগে, অসুখ বা বিপদৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ কলা মতা কুকুৰা দিয়া হয় আৰু অইন বিশেষ মনোকামনা নাথাকিলে যিকোনো ৰঙৰ বা পখৰা মতা বা মাইকী কুকুৰা তাই-চি নিয়ম কৰা হয়। হাবুংলৈ তৎক্ষণাত যাব যদি কোনো ব্যক্তিয়ে নোৱাৰে তেতিয়া "মু-বাই তাম-বাই" নামৰ পৰম্পৰাৰে টোপোলা এটা বান্ধি কুকুৰা আগ বঢ়াই ৰখাৰ নিয়ম আছে।{{cn}} এই অঞ্চলৰ ঐতিহ্য ৰক্ষাৰ্থে [[অসম]] চৰকাৰে পুনঃনিৰ্মাণৰ বাবে যথেষ্ট ৰাজ পুঁজি প্ৰদান কৰে। ২০১৭ চনত তেতিয়াৰ অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]]দেৱে নতুনকৈ নিৰ্মাণ কৰা হ-ফিত উদযাপিত [[মে-দাম-মে-ফি]] অনুষ্ঠানত উপস্থিত হৈ হাবুঙক পৰ্যটনৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি তুলিবলৈ ২ কোটি টকা প্ৰদানৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news|url=https://m.timesofindia.com/city/guwahati/assam-government-to-preserve-seat-of-ahom-legacy-in-habung/articleshow/56902877.cms|title=Assam government to preserve seat of Ahom legacy in Habung}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist|30em}} ==টোকা== {{notelist}} ==উৎস প্ৰসংগ== {{refbegin}} * {{cite book |last=বৰুৱা |first=গোলাপ চন্দ্ৰ|date=১৯৩০ |title=আহোম বুৰঞ্জী |chapter=ষষ্ঠ অধ্যায়: খুনলুং খুনলাই, উপ-অধ্যায়:চ্যুকাফা, পৃষ্ঠা:৪৪ - ৪৭|publisher= বেপ্টিষ্ট মিছন প্ৰেছ, কলকাতা|language=[[টাই আহোম ভাষা]], [[ইংৰাজী]]}} * {{Cite book |last= ঠানা |first=চুতেচানা |title=Texts and Contexts in Southeast Asia |publisher=ঐতিহাসিক গৱেষণা কেন্দ্ৰ, মিচিগান বিশ্ববিদ্যালয়|year=২০০৩ |language=[[ইংৰাজী]]}} * {{cite book |last= শইকীয়া|first= য়াস্মিন|date=২০০৪|title=Fragmented Memories Struggling to be Tai-Ahom in India|publisher=ডিউক বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকাশন|isbn= 9780822386162, 082238616X|chapter= |page= ২৮ |url=https://www.google.co.in/books/edition/Fragmented_Memories/WfSmsuO6QugC?hl=en।|year=১৯ অক্টোবৰ, ২০০৪ |language=[[ইংৰাজী]]}} * {{Cite news|last=কংকন কলিতা|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/second-ahom-capital-habung-to-be-tourist-hotspot-cm-himanta-biswa-sarma/articleshow/89256437.cms|title=second ahom capital habung to be tourist-hotspot cm himanta biswa sarma|agency=টাইমছ অফ ইণ্ডিয়া|language=ইংৰাজী}} * {{cite book |last=Meena |first=R P|date=২০২০ |title=APSC Assam Current Affairs Yearbook 2020 |publisher= New Era Publishing House|language=[[ইংৰাজী ভাষা]]}} * {{citation |last=Guha |first=Amalendu |year=1983 |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |pages=3–34 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963 |url=https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/bitstream/123456789/3259/1/OP_64_The_ahom_political_system.pdf }} * {{citation |last=Guha |first=Amalendu |year=1984 |title=Pre-Ahom Roots and the Medieval State in Assam: A Reply |journal=Social Scientist |volume=12 |issue=6 |pages=70–77 |doi=10.2307/3517005 |jstor=3517005 }} * {{citation |last=Baruah |first=Swarnalata |year=2007 |title=Chutia Jatir Buranji |url=https://archive.org/details/chutiaburanji/mode/2up }} * {{citation |last=Baruah |first=S. L. |year=1986 |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal }} * {{citation |last=Sircar |first=D. C. |year=1986 |title=Three Copper-Plate Grants from Assam |journal=Epigraphia Indica |volume=40 |publisher=Archaeological Survey of India |url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d4/Epigraphia_Indica_Vol_40_No._2_July_1973.pdf }} * {{citation |last=Phukan |first=J. N. |year=1992 |contribution=The Tai-Ahom Power in Assam |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |pages=49–60 |publisher=Assam Publication Board |place=Guwahati }} * {{citation |last=Gait |first=Edward |year=1963 |title=A History of Assam |publisher=Thacker, Spink |url=https://books.google.com/books?id=1IpAAAAAMAAJ }} {{refend}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ পুৰাতাত্বিক স্থান]] [[শ্ৰেণী:চুতীয়া ৰাজ্য]] [[শ্ৰেণী:আহোম ৰাজ্য]] nae7mcrk0b7he7uk9bp5ijwscr1diuh 646724 646629 2026-10-23T11:07:40Z Ananya Taye 28065 removed duplication and merged paras 646724 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = হাবুং |official_name = হাবুং প্ৰদেশ |image= |native_name_lang = |settlement_type = [[কামৰূপ ৰাজ্য|কামৰূপ]] তথা [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] পৌৰাণিক প্ৰদেশ তথা [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ এখন [[মু'ঙ]] (প্ৰদেশ) |type = | subdivision_type = Country | subdivision_name = India | image_skyline = [[File:Map of Habung Region.jpg|300px]] | imagesize = | image_alt = | image_caption = ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চল | pushpin_map = India Assam | pushpin_label_position = right | motto = | established_title = | established_date= | area_footnotes = | population = | footnotes = |leader_title=হাবুঙাধিপতি|leader_name=বৃহৎপাত্ৰ বা বৰপাত্ৰ<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref><ref> সুকুমাৰ মহন্তৰ ঘৰত পোৱা অসম বুৰঞ্জী, ২৫ পৃষ্ঠাত আছে-"সেই সময়ত ৰজা দাই ধৰিলে, বোলে-'চুটিয়া মাৰি ভূঞা বিলাকক মাৰি-কাটি বুপা ৰজায়ে ময়েহে ৰাজ্য লৈছো। বামুণে যে ৰজা‌ হয় চুটিয়াৰ বৰপাত্ৰকনো কিহলৈ থৈছোঁ?' এহি বুলি বৰপাত্ৰক মাৰিলে, বামুণকো ‌মাৰিব চালে, সপুত্ৰবান্ধৱে বেহাৰলৈ পলাই গেʼল। "</ref><ref>Bhuyan, S.K, "Deodhai Assam Buranji",p.16, "চুতীয়াৰ বৰাবুৰুকৰ লেখা,-তকতৰু ১, কইতৰা ১,‌চুলুকি চেতিয়া‌ ১, বৰপাত্ৰ ১।"</ref>|leader_title1=[[ছাও চেং-লুঙ]]|leader_name1=কন-চেং}} '''হাবুং''' ({{lang-aho| 𑜉𑜢𑜤𑜂𑜫: 𑜑𑜡;𑜈𑜤𑜂𑜫}},{{lang-en|Habung}}) বৰ্তমানৰ [[অসম]]ৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত [[কামৰূপ ৰাজ্য|পৌৰাণিক কামৰূপৰ]] আৰু [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] এটা বৃহৎ অঞ্চল আৰু পাছলৈ [[আহোম ৰাজ্য|আহোম ৰাজ্যৰ]] এক [[মু'ঙ]] (প্ৰদেশ) আছিল।<ref>{{Cite journal |last=Neog |first=Maheswar |title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries |date=1977 |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=58/59 |page=818 |jstor=41691751 |issn=0378-1143 |quote=Habunga province (the Subansiri region of the present-day North Lakhimpur district)}}</ref> ইয়াৰ অৱস্থান মূলতঃ [[সোৱণশিৰি নদী]]ৰ অৱবাহিকা আৰু বৰ্তমানৰ [[ঢকুৱাখনা]] অঞ্চলৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বুলি চিনাক্ত কৰা হয়। ৱেড(১৮০০)-ৰ মতে, [[সোৱণশিৰি নদী]] আৰু [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ মিলন হোৱা অঞ্চলতো হাবুঙৰ অন্তগৰ্ত আছিল।<ref>Wade, J.P, ''An Account of Assam: Rivers of Assam'',p.16.</ref> তেখেতৰ মতে হাবুং প্ৰদেশৰ পশ্চিমত গজলুং প্ৰদেশ আছিল আৰু এই গজলুঙৰ মাজেদি দিক্ৰং, পিচলা, ইত্যাদি নৈ বৈ গৈছিল। ১৯০০ দশকৰ শেষৰ ফালে কেইজনমান টাই-আহোম লোকে ধেমাজিৰ এটা অঞ্চলক হাবুং বুলি দাবী কৰি তাত চুকাফাৰ স্মৃতিত এখন শাল নিৰ্মাণ কৰে।<ref>...capital city of the Ahom swargadeos, Habung, was identified and claimed to be in Dhemaji...{{harvcol|শইকীয়া, য়াস্মিন|২০০৪}}</ref> ইতিহাসবিদ য়াছমিন শইকীয়াৰ মতে, ১৯৯০ চনৰ পৰা এই সকল লোকে এই অঞ্চলক হাবুং বুলি চিনাক্ত কৰিছিল আৰু "আহোম লেণ্ড ডিমাণ্ড মুভমেণ্ট"এ ইয়াক তেওঁলোকৰ ভৱিষ্যৎ ৰাজধানী হিচাপে দাবী কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=In the Meadows of Gold: Telling Tales of the Swargadeos at the Crossroads of Assam |year=1997 |publisher=Spectrum Publications |location=Guwahati |page=188 |quote=An important city within the Chutia domain. The exact location of Habung remains a controversy. Recently, on one of my field trips to Dhemaji, in the Lakhimpur district, I visited Borajaha Sapari, which since 1990 has been identified as Habung. The Ahom Land Demand Movement claims this spot as their future capital.}}</ref><ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to be Tai-Ahom in India |year=2004 |publisher=Duke University Press |page=28 |isbn=9780822333739| quote="Dhemaji is more political and therefore somewhat more volatile than Patsako. Tai-ahom activism was very visible there, so much so that the first capital city of the Ahom swargadeos, Habung, was identified and claimed to be in Dhemaji."</ref> কেইগৰাকীমান ইতিহাসবিদে ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চলক দশম শতিকাৰ [[পাল ৰাজবংশ|কামৰূপৰ পাল বংশ]]ৰ ৰজা [[ৰত্নপাল]]ৰ তাম্ৰশাসনত উল্লেখিত ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়'' (Havvaṅga-vishaya) নামৰ প্ৰদেশখনৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছে, য'ত ব্ৰাহ্মণসকলক ভূমিদান কৰাৰ উল্লেখ পোৱা যায়।{{efn|পূৰ্বৰ কিছুমান গৱেষণাত ইয়াৰ নাম ''Havrnga-vishaya'' বা ''Ha-Vrnga-vishaya'' ৰূপেও পঢ়া হৈছিল। অমলেন্দু গুহৰ মতে, চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনলৈ যোৱাৰ পূৰ্বে হাবুং ব্ৰাহ্মণসকলৰ দ্বাৰা পৰিচালিত এখন ক্ষুদ্ৰ স্বায়ত্তশাসিত ৰাজ্য আছিল আৰু ইয়াৰ উৎপত্তি ৰত্নপালৰ ভূমিদানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত হ'ব পাৰে।<ref name="habung">"Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the Ha-Vrnga Vishaya where a Brahmin was given land by King Ratnapala." {{harvcol|Guha|1983|p=33f}}</ref><ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=Pre-Ahom Roots and the Medieval State in Assam: A Reply |journal=Social Scientist |year=1984 |volume=12 |issue=6 |page=73 |doi=10.2307/3517005 |jstor=3517005}}</ref> অৱশ্যে শিলালিপিবিদ ডি. চি. চৰকাৰে তাম্ৰশাসনখনৰ পূৰ্বৰ কিছুমান পাঠ আৰু ভৌগোলিক সীমা-নিৰ্ধাৰণৰ ব্যাখ্যাক প্ৰশ্ন কৰিছিল। সেয়েহে ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়'' আৰু ঐতিহাসিক হাবুঙৰ চিনাক্তকৰণক নিশ্চিত সিদ্ধান্ত বুলি গণ্য কৰিব নোৱাৰি।<ref>{{cite journal |last=Sircar |first=D. C. |title=Three Copper-Plate Grants from Assam |journal=Epigraphia Indica |volume=40 |year=1986 |publisher=Archaeological Survey of India |pages=64–69 |url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d4/Epigraphia_Indica_Vol_40_No._2_July_1973.pdf}}</ref>}} কামৰূপৰ পতনৰ পাছত হাবুং [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত হয় আৰু এই অঞ্চলত বৃহৎপাত্ৰ নামৰ এজনক শাসন কৰিবলৈ ৰখা হয়।<ref>Habung was a Chutiya dependency; that still earlier it was an autonomous principality of Brahmins; and that the latter's origins could be traced back to a circa 10th-century copper-plate and grant issued by king Ratnapala {{harvcol|Guha|1984|p=73}}</ref><ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref> টাই-আহোম ভাষাত লিখা সাচিপটিয়া দীন-বুৰঞ্জী, ম' চাংবুন বুৰঞ্জী আৰু একাংশ ইতিহাসবিদৰ মতে চৰাইদেওত প্ৰথম স্থায়ী ৰাজধানী স্থাপন কৰা‌ আগতে এই ঠাই ৩ বছৰৰ বাবে [[চুকাফা]]ৰ অস্থায়ী বসতি স্থল আছিল।<ref name="সৰ্বানন্দ">{{cite book | title=ইতিহাসে সোঁৱৰা ছশটা বছৰ | publisher=বনলতা | author=ৰাজকুমাৰ, সৰ্বানন্দ | year=২০১৭ | location=গুৱাহাটী | pages=২৭৪}}</ref><ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref><ref name="Capital">{{cite journal | url= | title=Background of the Capital cities of the Ahoms | author=Buragohain, Luhit | journal=International Journal of creative research thoughts | year=2020 | month=April | volume=8 | issue=4 | pages=2357-2361}}</ref> বানপানী হোৱাৰ ফলত চুকাফা আৰু লগত অহা লোক সকল পুনৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণ পাৰলৈ ঘূৰি যায়।<ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref> পিছলৈ [[চুতীয়া–আহোম ৰাজ্যৰ যুদ্ধ|চুতীয়া-আহোম সংঘৰ্ষ]]ৰ ফলত হাবুং আহোম ৰাজ্যৰ অধীনলৈ আহে। লাকনি খুতছান (১৫২৫ খ্ৰীষ্টাব্দত) [[চুহুংমুং]]এ চাওচেং কুঙৰিন (ধনুধৰিয়া গোহাঁই)‌ কনচেঙক থাওমৌঙ মৌঙ-তেও (ভটিয়লীয়া গোহাঁই) হিচাপে নিযুক্তি দি হাবুংত ৰাখে।<ref>"...In lakni Khutshan (ie., in 1526 A.D.), the heavenly king created Klangsheng of Dhanudharia family, Bhatialia Gohain and stationed him at Habung...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref><ref>Edward Gait, The History of Assam, p.90, "In 1525, Suhungmung proceeded in person to Dihing, and appointed officers to administer the frontier provinces of Habung, Dihing and Banlung."{{harvcol|Gait|1963|p=8}}</ref> ==হাবুং নামৰ উৎপত্তি== হাবুং শব্দটো মূলতঃ [[বড়ো-কছাৰী]] মূলীয় ভাষাৰ বুলি জনা যায়<ref>S.Endle, The Kacharis, p. 88, Habung-iya, perhaps from Ha earth, Bung for Su-bung men ; hence ha-bung-iya, autochthones</ref>। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে "মাটিৰে ভৰা ঠাই" অৰ্থাৎ "নদীৰ পানীয়ে খহাই অনা পলস জমা হৈ সৃষ্টী হোৱা ভূমি। " "হা" মানে হৈছে "মাটি" (যেনে হাছাও, হাজং, হালালি, ইত্যাদি) আৰু "বুঙ" মানে হৈছে ভৰি পৰা।<ref>[https://archive.org/stream/LSIV0-V11/LSI-V3-2#page/n15/mode/2up As per the Linguistic Survey of India(Volume 3-2, p. 7), ''Ha'' means Land and ''Bung'' means Fill in standard Bodo language.]</ref> পি.আৰ.টি গৰ্ডনৰ মত অনুসৰি পৌৰাণিক মৰাণ ভাষাত "হাবুঙ"ৰ অৰ্থ হৈছে "মানুহৰ বাসতি/চাপৰি"।<ref>{{Cite web |title=PRT Gurdon, The Morans, p.43 In Moran language Habung meant ''Men/Settlement'' |url=http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/Gurdon-1904.pdf |access-date=2020-04-29 |archivedate=2021-02-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210228230129/http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/Gurdon-1904.pdf |deadurl=yes }}</ref> ইতিহাসবিধ চিড্নি এণ্ডেলৰ "ডা কচাৰী" নামৰ কিতাপখনত উল্লেখ কৰা মতে বুৰঞ্জীত মৰাণসকলক হাবুঙীয়া বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল যাৰ অৰ্থ আছিল "ভূমিৰ থলগিৰি"। এখেতৰ মতে হাবুঙ শব্দটো প্ৰকৃততে "হা" (মাটি)-"চুবুঙ" (মানুহ)ৰ পৰা উৎপত্তি হৈছিল।<ref>[https://archive.org/details/kacharis009491mbp/page/n136/mode/1up S.Endle, The Kacharis, p. 88, ''Habung-iya, perhaps from Ha earth, Bung for Su-bung men; hence ha-bung-iya, autochthones'']</ref> হাবুঙৰ ওচৰতে খুবুং নামৰ অন্য এক অঞ্চল এতিয়াও দেখা পোৱা যায়। কামৰূপৰ ৰজা ৰত্নপালৰ তামৰ ফলিত হাব্ৰং বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>" Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the ''Ha-Vrnga Visaya'' where a Brahmin was given land by King Ratnapala. (c 10th century) {{harvcol|Guha|1983|p=33}}</ref> ১৪২৮ চনৰ চুতীয়া ফলিত শ্ৰী বৃহৎ পাত্ৰক "হাবুঙাধিপতি" (হাবুঙৰ অধিকাৰী) বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>[https://www.jstor.org/stable/41691751?seq=5#metadata_info_tab_contents Neog, Maheswar,''Light on a ruling dynasty of Arunachal Pradesh'',p.819]</ref><ref>" Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the ''Ha-Vrnga Visaya'' where a Brahmin was given land by King Ratnapala. (c 10th century) {{harvcol|Guha|1983|p=33}}</ref> ==হাবুঙৰ ইতিহাস== ===কামৰূপ আৰু চুতীয়া শাসনকাল=== দশম শতিকাৰ [[কামৰূপ ৰাজ্য|পাল বংশ]]ৰ ৰজা [[ৰত্নপাল]]ৰ সৰাতবাৰী তাম্ৰশাসনত ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়'' (Havvaṅga-vishaya) নামৰ এখন প্ৰদেশৰ উল্লেখ পোৱা যায়, য'ত ব্ৰাহ্মণসকলক ভূমিদান কৰা হৈছিল। পূৰ্বৰ কিছুমান গৱেষণাত প্ৰদেশখনৰ নাম ''হাব্ৰঙ্গ'' (Havrnga), ''হাৱ্ৰঙ্গ'' (Havranga) বা ''হ-বৃঙ্গ'' (Ha-Vrnga) ৰূপেও পঢ়া হৈছিল। কেইগৰাকীমান ইতিহাসবিদে এই প্ৰদেশখনক ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চলৰ সৈতে একে বুলি চিনাক্ত কৰিছে। অমলেন্দু গুহৰ মতে, চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনলৈ যোৱাৰ পূৰ্বে হাবুং ব্ৰাহ্মণসকলৰ দ্বাৰা পৰিচালিত এখন স্বায়ত্তশাসিত ক্ষুদ্ৰ ৰাজ্য আছিল, যাৰ উৎপত্তি ৰত্নপালৰ দশম শতিকাৰ ভূমিদানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আছিল।<ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=Pre-Ahom Roots and the Medieval State in Assam: A Reply |journal=Social Scientist |year=1984 |volume=12 |issue=6 |page=73 |doi=10.2307/3517005 |jstor=3517005}}</ref><ref name="Sircar-Havvanga">{{cite journal |last=Sircar |first=D. C. |title=Three Copper-Plate Grants from Assam |journal=Epigraphia Indica |volume=40 |year=1986 |publisher=Archaeological Survey of India |url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d4/Epigraphia_Indica_Vol_40_No._2_July_1973.pdf}}</ref> ইতিহাসবিদ পি. চি. চৌধুৰীয়ে ৰত্নপালৰ সৰাতবাৰী তাম্ৰশাসনত উল্লেখিত ভূমিৰ ভৌগোলিক সীমাৰ ভিত্তিত ''হাৱ্ৰঙ্গ-বিষয়''ক হাবুঙৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছিল। তেওঁৰ ব্যাখ্যা অনুসৰি, ভূমিদান কৰা অঞ্চলটোৰ দক্ষিণ সীমা আছিল ''দিব্বৈশা'' (Divvaiśā বা Dibbaisa) নদী আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম সীমাত ''সৈচা'' (Saicha) নামৰ আন এখন নদীৰ উল্লেখ আছিল। তেওঁ এই ''সৈচা''ক বৰ্তমানৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ চেঁচা নদীৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছিল। ইয়াৰ ভিত্তিত চৌধুৰীয়ে ''হাৱ্ৰঙ্গ-বিষয়''ক সোৱণশিৰি নদীৰ পূবফালে অৱস্থিত হাবুং অঞ্চল, অৰ্থাৎ মোটামুটিভাৱে বৰ্তমানৰ [[ঢকুৱাখনা]] অঞ্চলৰ সৈতে একে বুলি গণ্য কৰিছিল।<ref>[https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/67151/11/11_chapter%203.pdf ''The mention of Dibbaisa river forming southern boundary and Saica the south-western boundary led P.C. Choudhury to identify the Havranga visaya with Habung country lying to east of the river Suvansiri during the 10th-11th century A.D. Habung, comprising present Dhakuakhana region was for centuries a centre of Aryan culture.'']</ref> অৱশ্যে শিলালিপিবিদ ডি. চি. চৰকাৰে সৰাতবাৰী তাম্ৰশাসনৰ পুনৰ সম্পাদনাত চৌধুৰীৰ এই সীমা-নিৰ্ধাৰণক প্ৰশ্ন কৰিছিল। চৰকাৰে প্ৰদেশখনৰ নাম ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়'' (Havvaṅga-vishaya) বুলি পঢ়িছিল আৰু চৌধুৰীয়ে ''সৈচা'' নদীৰ উল্লেখ থকা বুলি কৰা ব্যাখ্যাক ভিত্তিহীন প্ৰস্তাৱসমূহৰ অন্যতম বুলি অভিহিত কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, তাম্ৰশাসনৰ সংশ্লিষ্ট শব্দটো ''Saicha'' নহয়, বৰং ''s-aiva'' (''sā eva'', অৰ্থাৎ 'সেই একেখন') আছিল, যিয়ে পূৰ্বতে উল্লেখ কৰা ''দিব্বৈশা'' নদীখনকে বুজাইছিল। চৰকাৰে লগতে উল্লেখ কৰিছিল যে বলবৰ্মনৰ উলুবাৰী তাম্ৰশাসনতো ''দিব্বৈশা'' নামৰ এখন নদী বা জানৰ উল্লেখ আছে। কিন্তু সেই তাম্ৰশাসনত দান কৰা ভূমি ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ ''উত্তৰকূল'' বিভাগৰ ''মঞ্জয়-বিষয়''ৰ অন্তৰ্গত ''দিক্কুৰ''ত অৱস্থিত আছিল। সেয়েহে সেই অঞ্চল ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়''ৰ পৰা পৃথক আছিল।<ref name="Sircar-Havvanga"/>{{rp|64–69}}<ref>{{citation |last=Sircar |first=D. C. |contribution=Pragjyotisha-Kamarupa |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=1 |year=1990 |publisher=Publication Board, Assam |location=Guwahati |pages=71–74}}</ref> [[File:Dhirnarayan copperplate inscription of 1522.png|thumb|১৫২২ চনৰ চুতীয়া ৰজাই কৰা ঐতিহাসিক হাবুঙত (বৰ্তমানৰ‌ ঢকুৱাখনা) কৰা ভূমি দানৰ তামৰ ফলি।]] ১২০০ শতিকাত কামৰূপ বিভক্ত হোৱাৰ ফলত হাবুং চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনলৈ আহে। ৰত্নধ্বজপালে দদায়েক স্বেতগিৰিৰ ৰজা ভদ্ৰশেনৰ পৰা ধেমাজি অঞ্চল দখল কৰি হাবুঙৰ দক্ষিণৰ ৰতনপুৰত ৰাজধানী স্থাপন কৰে।<ref>Habung was a Chutiya dependency; that still earlier it was an autonomous principality of Brahmins; and that the latter's origins could be traced back to a circa 10th-century copper-plate and grant issued by king Ratnapala {{harvcol|Guha|1984|p=73}}</ref> একে সময়চোৱাতে উল্লেখযোগ্য যে চুকাফাই বানপানী হোৱাৰ বাবে এৰি যোৱা তিপাম (কানগং নামৰ এজন), নামৰূপ (খুণতাং নামৰ এজন) বা লিগিৰী গাঁৱ (তাখোনলাক নামৰ এজন) লেখীয়া ঠাইৰ দৰে অভয়াপুৰ আৰু হাবুং অঞ্চলত কোনো লোকক ৰাখি যোৱা নাছিল।<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n50/mode/1up‌ Barua, G.C.''Ahom Buranji'',p.46.]</ref> ইয়াৰ পাছত হাবুঙৰ উল্লেখ ১৪ শতিকাত পোৱা যায়। চুতীয়া ৰজা সত্যনাৰায়ণে ১৩৯২ খ্ৰীষ্টাব্দত (১৩১৪ শক) ঢকুৱাখনাৰ ধেনুখনাত নাৰায়ণ দ্বিজ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণক ৬০০ পুটি ভূমি দান কৰিছিল। স্বৰ্ণলতা বৰুৱাৰ মতে, এই ভূমি হাবুং অঞ্চলৰ অন্তৰ্গত আছিল, য'ত কেইবাটাও ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালক সংস্থাপন কৰা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|pp=38–39}}</ref> সেই সময়ত আহোম ৰাজকোঁৱৰ [[চুদাংফা]]ও হাবুঙত তেওঁক প্ৰতিপালন কৰা ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালটোৰ সৈতে বাস কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=225}}</ref> মৃত্যু দণ্ডৰ পৰা প্ৰাণ ৰক্ষা কৰিবলৈ আহোম ৰজা থিয়াও খামতিৰ ৰাণীয়ে দিহিং(পূৰ্বতে দিহিং বোকাখাটৰ মহোৰামুখত পৰিছিল) পাৰ হৈ আহি চুতীয়া ৰাজ্যৰ হাবুঙত আশ্ৰয় লৈছিল। নাওবৈচা ফুকনৰ বুৰঞ্জীৰ মতে হাবুঙত ব্ৰাহ্মণ এজনে তেখেতক প্ৰশ্ন কৰোঁতে তেখেতে নিজকে অসম(আহোম)‌‌‌‌‌ ৰাজ্যৰ ৰাণী বুলি চিনাকি দিছিল। পাছলৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰে গৰুৰ বেপাৰ কৰিবলৈ যোৱা লোক এজনে ৰাণীগৰাকীৰ পুত্ৰৰ কথা গম আৰু ফলত গোহাঁই সকলে ল'ৰা জনক নিজ ৰাজ্য লৈ লয় আনি ৰজা পাতে।<ref>Barua, G.C.,"Ahom Buranji, p.49</ref><ref> Bhuyan, S.K.,"Satsari Buranji, p.51</ref> ইয়াৰ পাছত হাবুঙৰ উল্লেখ ১৪২৮ চনত চুতীয়া ৰজা‌ ধৰ্মনাৰায়ণৰ পুত্ৰ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ শদিয়াত উদ্ধাৰ হোৱা তামৰ ফলিত পোৱা যায়। এই তাম্ৰশাসনখন শদিয়াৰ চাপাখোৱাত উদ্ধাৰ হৈছিল। ফলিখনত ''শ্ৰী বৃহৎপাত্ৰ''ক ''হাবুঙাধিপতি'' অৰ্থাৎ হাবুঙৰ অধিপতি হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াত ৰজাৰ আদেশ অনুসৰি পুৰন্দৰ বিপ্ৰক ৪০০ পুটি ভূমি দান কৰাৰ বিৱৰণ আছে। ফলিখনৰ লেখক বা লিপিকাৰ আছিল স্বৰ্ণকাৰ কৃষ্ণ সাধু।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|p=585}}</ref> ফলিৰ অংশ : {{Quote|text="পুৰন্দৰায় ৱিপ্ৰায় ভুপুটীনাং চতুঃশতম্। <br /> নৃপাদেশাৎ সমাগত্য দাদদী-শাসনং দদৌ॥ হাবুঙ্গাধিপতিঃ সোহপি ষষ্ঠিসংখ্যান্ দ্বিজানপি॥"}} ইয়াৰ বাহিৰেও প্ৰায় ৬খন চুতীয়া ৰজাৰ তামৰ ফলি (১৩৯২-১৫২২ মাজৰ) হাবুং অঞ্চলত পোৱা গৈছে। চুতীয়া সকলৰ মাজত আজিও হাবুঙৰ উল্লেখ থকা নিচুকনি গীত শুনিবলৈ পোৱা যায়। উদাহৰণ : {{Quote|text="হালিকি এই বাপেৰ ক'লৈ গ'ল,<br /> হাবুঙীয়া বুঢ়াৰ লগত কাঁহ কোবাই গ'ল। <br /> ....<br /> হাবুঙীয়া বাঢ়ৈয়ে চ'ৰানাও সাজে<br /> কুৰুলাৰ কেৰুহেন উৰো উৰো কৰে,<br /> উৰিব নোৱাৰিহে সাগৰতে পৰে; "}} ১৫১২ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোম ৰজা [[চুহুংমুং]]এ ৰাজ্য বিস্তাৰৰ নীতি অনুসৰণ কৰি ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ হাবুং প্ৰদেশৰ পশ্চিম অংশত অৱস্থিত পানবাৰী অঞ্চল চুতীয়া ৰাজ্যৰ পৰা দখল কৰে। ইয়াৰ পূৰ্বে অঞ্চলটো চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনত আছিল আৰু হাবুঙৰ অধিপতি বৃহৎপাত্ৰ বা বৰপাত্ৰই শাসন কৰিছিল। এই অভিযানৰ প্ৰতিক্ৰিয়াস্বৰূপে ১৫১৩ চনত চুতীয়া ৰজা [[ধীৰনাৰায়ণ]]ে স্থলসেনা আৰু নৌবাহিনী লৈ আহোম ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি [[দিখৌ নদী|দিখৌমুখ]]ত উপস্থিত হয়। অৱশ্যে এই অভিযানত চুতীয়াসকল সফল নহ'ল।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|p=128}}</ref><ref>Deodhai Buranji, p. 16, "লাঙ্কি ৰাইচিঙা(১৫১২) শকত ৰজাদেও হাবুঙৰ পানবাৰী ললেগৈ। লাঙ্কি মুংমুত শকত চুতীয়া ৰজা ধীৰনাৰায়ণে আহি দিখৌ মুখত পছলাৰে গড় বান্ধি ৰʼলহি।"</ref> ১৫২০ খ্ৰীষ্টাব্দত চুতীয়াসকলে পুনৰ আহোম ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি মুঙখ্ৰাঙৰ আহোম দুৰ্গত আঘাত হানে। এই সংঘৰ্ষত দুৰ্গৰ আহোম সেনাধ্যক্ষ নিহত হয় আৰু তাত থকা আহোম সৈন্যবাহিনী পলায়ন কৰে। ফলত চুতীয়াসকলে কিছু সময়ৰ বাবে নামদাং আৰু মুঙখ্ৰাং পৰ্যন্ত হেৰুৱা অঞ্চলসমূহ পুনৰ নিজৰ অধীনলৈ আনিবলৈ সক্ষম হয়।<ref>{{cite book |last=Gait |first=Edward |title=A History of Assam |page=84 |url=https://archive.org/details/ahistoryassam01gaitgoog/page/n107/mode/1up |quote=The Chutias made no effort to regain their lost territory until 1520, when they attacked the Ahom fort at Mungkhrang. The Ahom commander was killed in a sortie and the garrison fled; and for a time the Chutias once more ruled this tract of country.}}</ref> ১৫২২ খ্ৰীষ্টাব্দত কোঁৱৰগাঁৱত জাৰি কৰা ধীৰনাৰায়ণৰ তাম্ৰশাসনখন ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চলত চুতীয়া ৰজাই কৰা শেষৰটো লিপিবদ্ধ ভূমিদান। ১৫২৩ খ্ৰীষ্টাব্দত চুতীয়া-আহোম সংঘৰ্ষৰ পিছত চুহুংমুঙে হাবুং অঞ্চল পুনৰ দখল কৰি আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|pp=41–42}}</ref> ঢকোৱাখনাৰ(হাবুং) কোঁৱৰগাঁৱত উদ্ধাৰ হোৱা এই ফলিৰ মতে ১৫২২ চনত শদিয়াৰ অধিপতি বিষ্ণু বংশৰ শ্ৰী ধীৰনাৰায়ণে প্ৰচণ্ড দুৰ্দণ্ড বাহুৰে সকলোকে পৰাজিত কৰি ৰাজ্যশ্ৰী লাভ কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|pp=590}}</ref> ইয়াৰ পাছতে চুতীয়া ৰাজ্য নীতিপালৰ হাতলৈ যায়। নীতিপালৰ দুৰ্বল শাসনৰ সুযোগ লৈ চুহুংমুঙে পুনৰ চুতীয়া ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰে। ডিব্ৰুমুখৰ যুদ্ধত চুতীয়াৰ নেতৃত্বত থকা কাচিতৰাৰ লগতে বৰপাত্ৰ (হাবুঙাধিপতি) উল্লখ আছে।<ref>[http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/parallele_ahom-assamais2-2.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200728195005/http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/parallele_ahom-assamais2-2.pdf |date=2020-07-28 }} ''The chiefs of the Chutiyas were Toktoru, Koitara, Chuluki Chetiya and Borpatro.''</ref> ===আহোম ৰাজত্ব কাল=== [[File:Habung2.jpg|thumb|250px|চুকাফাৰ স্মৃতিত নৱনিৰ্মিত উপাসনা গৃহ। ]] বুৰঞ্জীৰ অনুসৰি অভয়াপুৰৰ পৰা দিহিং<ref>Bhuyan, S.K., ''Satsari Assam Buranji'', p.47</ref> আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ<ref>Barua, G.C, ''Ahom Buranji'',p.46</ref> নৈয়েদি ভটিয়াই আহি‌ চুকাফাই হাবুঙত প্ৰৱেশ কৰিছিল। উল্লেখযোগ্য যে সেই সময়ত দিহিং নৈ শিৱসাগৰ জিলাৰ মাজেদি বৈ গৈছিল<ref>Sarma, Jogendranath, ''Change of river channel and bank erosion of the burhi dihing river (Assam), assessed using remote sensing data and gis'',"But about 250 years ago the Dihing (present Burhi Dihing) flowed westerly through Sibsagar district to meet the Brahmaputra at the extreme western point of Majuli island, which is now nearly 200 km west of present Dihingmukh, i.e. the outfall of the Burhi Dihing"p.95</ref>। নৈখন দিচাং আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ সমান্তৰাল ভাবে তিপাম, নামৰূপ, বকতা আৰু চৰগুৱা কাষেদি বৈ‌ গৈ<ref>Sharma, J.N., ''A study on palaeochannels from satellite imagery in a part of Upper Assam'',p.77-79</ref> দক্ষিণ মাজুলী বা [[বোকাখাত]] অঞ্চলৰ মহুৰামুখত<ref>{{cite journal |last=Wilcox |first=R. |title=Memoir of a Survey of Asam and the Neighbouring Countries, Executed in 1825-6-7-8 |journal=Asiatic Researches |volume=17 |year=1832 |page=320 |url=https://brahmaputra.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/WilcoxSurveyAsam.pdf |quote=...the Dihing did not disembogue itself where it does now into the Brahmaputra, but turning to the south-east received the Disang, and Dikko, the Jazi, and Disai river, and was discharged into the great river near Makura. |access-date=2026-02-18 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ব্ৰক্ষ্মপুত্ৰত পৰিছিল<ref>Sharma, J.N.,''Origin and some geomorphological changes of Majuli Island of the Brahmaputra River in Assam, India''</ref>। গতিকে দিহিং আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰই দি ভটিয়াই গ'লে চুকাফাই সম্ভৱতঃ হাবুং প্ৰদেশৰ দক্ষিণ ঢকুৱাখনা বা সোৱণশিৰিৰ দক্ষিণ-পশ্চিমৰ লখিমপুৰ অঞ্চলত প্ৰৱেশ কৰিছিল। উল্লেখযোগ্য যে পাছলৈ বামুণী কোঁৱৰৰ মাককো দিহিং নৈয়ে ভটিয়াই আহোঁতে হাবুঙৰ শোৱণশিৰি নৈৰ দশিণৰ পানবাৰী অঞ্চলৰ ব্ৰাক্ষ্মণে আশ্ৰয় দিছিল। বৰ্তমানৰ আহোম গোষ্ঠীৰ একাংশ লোকে কিন্তু চুকাফাই প্ৰৱেশ কৰা হাবুং অঞ্চল ধেমাজিত আছিল বুলি দাবী কৰে।<ref>Dhemaji is more political and therefore somewhat more volatile than Patsako. Tai-Ahom activism was very visible there, so much so as the first capital city of the Ahom swargadeos, Habung, was identified and claimed to be in Dhemaji.{{harvcol|শইকীয়া, য়াস্মিন|২০০৪}}</ref> এই দাবী তেওঁ লোকে ধেমাজিৰ বৰ আজুহা গাঁৱৰ এজন আহোম পূজাৰী ঘৰত পোৱা টাই-আহোম ভাষাত লিখা সাঁচি পাতৰ পুৰণি লিপিৰ ভিত্তিৰ কৰে। কিন্তু এই লিপিৰ‌ কোনো চন তাৰিখ, শিৰোনামা বা লেখকৰ নাম পোৱা নাযায়।<ref>...One old Ahom manuscript without bearing any title, date and author's name was discovered by me on 1.5.1991 at Habung under Dhemaji district of Assam. It was discovered from the possession of the aged father of Chow Ratneswar Phukan of Bor Ajuha village, who belongs to a Mo-Sang-Bun (priestly) family. Some glimpses of Tai history can be found in, this manuscript written in Ahom language and Ahom script....{{harvcol|ঠানা, চুতাচানা|২০০৩}}</ref> অঞ্চলতোৰ গড়ৰ ওচৰতে এটা শ ধোঁৱা পুখুৰী আৰু এটা [[মৈদাম]] আছে যিটো [[আহোম|আহোমসকলৰ]] লগত অহা এজন পণ্ডিতৰ মৃত্যুত সজোৱা হৈছিল বুলি কোৱা হয়। এই তথ্যৰ সমূহৰ ভিত্তিতে লোক সকলে এই অঞ্চলতো‌ চুকাফাই এৰি থৈ যোৱা হাবুং হ'ব পাৰে বুলি ঠাৱৰ কৰে। হাবুঙত [[চাওলুং চুকাফা|চুকাফাই]] তিনি বছৰ (চন্দ্ৰ বৰ্ষ ক্ৰমে লাকনি দাপকেও, লাকনী ৰাইছেও আৰু লকনি মুঙপ্লাও)<ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref> অস্থায়ী ভাবে আছিল।<ref name="সৰ্বানন্দ"/><ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref> কিন্তু তিনি বছৰ থাকি পুনৰ বানপানী হোৱাৰ ফলত শিৱসাগৰৰ লিগিৰী গাঁৱলৈ (চনটক) উভতি যায় য'ত বৰাহী চুতীয়াসকলক লগ পায়। উল্লেখযোগ্য যে চুকাফাই বানপানী হোৱাৰ বাবে এৰি যোৱা তিপাম (কানগং নামৰ এজন), নামৰূপ (খুণতাং নামৰ এজন) বা লিগিৰী গাঁৱ (তাখোনলাক নামৰ এজন) লেখীয়া ঠাইৰ দৰে অভয়াপুৰ আৰু হাবুং অঞ্চলত কোনো লোকক ৰাখি যোৱা নাছিল।<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n50/mode/1up‌ Barua, G.C.''Ahom Buranji'',p.46.]</ref> ফলত সেই সময়ত হাবুং প্ৰদেশৰ ভূমি আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত হোৱা নাছিল। চুকাফাই এৰি থৈ যোৱাৰ‌ পাছত ১৫১২ চনত আহোম ৰজা চুহুংমুঙে প্ৰথমবাৰৰ বাবে হাবুঙত প্ৰৱেশ কৰি পানবাৰী অঞ্চল দখল কৰে। আগতে বামুণীয়া কোঁৱৰক তূলি লোৱা বামুণ পৰিয়ালটোক নিজৰ লগত লয়। বামুণ জনক সোণৰ লগুণ উপহাৰ দি হাতী-ঘাহী অধিকাৰী পাতি নিজৰ লগত লয়। কিন্তু ১৫২০ত চুতীয়া ৰজা ধীৰনাৰায়ণে পুণৰ আক্ৰমণ কৰি এই‌ অঞ্চল নিজৰ অধীনলৈ আনি ব্ৰাহ্মণক মাটি দান কৰি তামৰ ফলিত খোদিত কৰিছিল।<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?seq=17#metadata_info_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 19, ''He first annexed Habung in 1512 and later also the rest of the Hinduised Chutia kingdom'']</ref> চুতীয়া ৰজাক ১৫২৪ চনত পৰাস্ত কৰি ১৫২৫ চনত চাওফা চুহুংমুঙে হাবুং ৰাজত্ব কৰিবলৈ ভটিয়লীয়া গোহাঁই (থাওমোঙ মোঙ-তিউ) পদ সৃষ্টি কৰিছিল আৰু ক্লাঙচেঙ নামৰ বিষয়া জনক দায়িত্ব দিছিল।<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p. 59</ref> ১৫২৭ খ্ৰীষ্টাব্দত চুহুংমুঙে [[বৰপাত্ৰগোহাঞি|বৰপাত্ৰগোহাঁই]] পদ সৃষ্টি কৰে আৰু পূৰ্বে ভটিয়লীয়া গোহাঁই হিচাপে নিযুক্ত ক্লাঙচেঙক ''চাও-চেং-লুং'' পদত অধিষ্ঠিত কৰে।<ref>{{harvcol|Guha|1983|p=20}}</ref><ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n66/mode/1up Gopal Chandra Barua, ''Ahom Buranji'', p. 61, Lakni Rungrao (1527).]</ref> ১৫৩১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ (লাকনি দাপপ্লাও) বুৰঞ্জীৰ বিৱৰণতো ক্লাঙচেঙক ''চাও-চেং-লুং'' হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n69/mode/1up Gopal Chandra Barua, ''Ahom Buranji'', p. 64.]</ref> অমলেন্দু গুহৰ মতে, ''বৰপাত্ৰগোহাঁই'' উপাধিটো সম্ভৱতঃ চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনৰ হাবুঙৰ স্থানীয় শাসক ''বৃহৎপাত্ৰ''ৰ উপাধিৰ পৰা গ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Guha|1983|p=20 |quote=It appears that the novel designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutiya king, had the title of Vrhat-Patra.}}</ref>{{efn|আহোম বুৰঞ্জীসমূহত চুতীয়া বিষয়া বৰপাত্ৰক ''পাতৰ-লুং'' (Pator-Lung) বুলিও উল্লেখ কৰা হৈছে। [[আহোম ভাষা]]ত ''লুং'' শব্দৰ অৰ্থ 'ডাঙৰ' বা 'মহান'। ডিব্ৰুগড়ত সংঘটিত চুতীয়া-আহোম যুদ্ধত এই বিষয়াজনে কাশিতৰাৰ সৈতে মিলি আহোম সেনাপতি ফ্ৰাচেনমুং [[বৰগোহাঞি]] আৰু কিংলুন [[বুঢ়াগোহাঞি]]ৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ কৰিছিল।<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p. 55.</ref><ref>Bhuyan, S. K., ''Deodhai Asam Buranji'', Chapter 31.</ref>}} চুক্লেংমুঙ(চুহুংমুঙৰ পুত্ৰ) ৰজাৰ দিনত হাবুঙৰ উল্লেখ পুনৰ পোৱা যায়। বুৰঞ্জীৰ অনুসৰি এই ৰজাৰ দিনত চুতীয়াৰ বৰপাত্ৰ এজনৰ সমৰ্থন পাই হাবুঙৰ ব্ৰাহ্মণ মুখিয়াল এজনে বিদ্ৰোহ কৰে। ফলত যুদ্ধ এখন হয় য'ত বৰপাত্ৰ জনৰ মৃত্যু হয় আৰু ব্ৰাহ্মণজন বেহাৰলৈ পলাই যায়<ref> সুকুমাৰ মহন্তৰ ঘৰত পোৱা অসম বুৰঞ্জী, ২৫ পৃষ্ঠাত আছে-"সেই সময়ত ৰজা দাই ধৰিলে, বোলে-'চুটিয়া মাৰি ভূঞা বিলাকক মাৰি-কাটি বুপা ৰজায়ে ময়েহে ৰাজ্য লৈছো। বামুণে যে ৰজা‌ হয় চুটিয়াৰ বৰপাত্ৰকনো কিহলৈ থৈছোঁ?' এহি বুলি বৰপাত্ৰক মাৰিলে, বামুণকো ‌মাৰিব চালে, সপুত্ৰবান্ধৱে বেহাৰলৈ পলাই গেʼল। " </ref>। এই বৰপাত্ৰ জন হয়টো পুৰণি চুতীয়া বৰপাত্ৰ ৰাজপৰিয়ালৰ লোক আছিল‌‌ আৰু তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছতে হয়টো "চাও-চেঙলুং" আৰু "বৰপাত্ৰ" উপাধি মিলি "বৰপাত্ৰগোঁহাই" হিচাপে জনাজাত হয়।<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref> ==বৰ্তমানৰ হাবুং== [[File:Habung Ho-Phi Foundation Taking.jpg|thumb|right|হাবুঙত চুকাফাৰ স্মৃতিত নৱনিৰ্মিত মন্দিৰ]] অসম চৰকাৰৰ সহযোগত হাবুঙৰ টাই ভেটিত থকা মৈদাম, পুখুৰী আৰু গড়সমূহ সংৰক্ষণ কৰি ৰু'এন চাও ছেঙ (পৰম্পৰাগত দেউশাল) স্থাপন কৰে। ১৯৯০ চনৰ ১৭ জুন তাৰিখে স্থানীয় ফুৰালুং সংঘ আৰু সেইসময়ৰ [[ধেমাজি জিলা]]ৰ অতিৰিক্ত উপায়ুক্ত নগেন হাজৰিকাৰ সহযোগত [[আহোম ধৰ্ম|আহোম ধৰ্মৰ]] নিয়ম অনুসৰি [[আহোম|আহোমসকলৰ]] পূজা কৰা গৃহ ''হলুং হ'ফি'' মন্দিৰৰ নিৰ্মাণৰ কাৰণে আধাৰশিলা স্থাপন কৰে। পাছত ৯জন শুভাকাংক্ষীৰ দ্বাৰা ৮টা খুটা প্ৰদান কৰা হয় যাৰ ফলত স্থায়ী ভাবে হ'ফিটো নিৰ্মাণ কৰি উলিওৱা হৈছিল। সেই ঠাইৰ ঐতিহ্য ৰক্ষা কৰি পৰম্পৰাগত ফুৰালুংবানফি ধৰ্মৰ নীতিনিয়মতে টাই ভেটিৰ ভিতৰত থকা হফি টোত ম'-লুং টাই-পণ্ডিতসকলে আৰু বিশেষকৈ স্থানীয় ম'-চাম পণ্ডিতসকল আৰু স্থানীয় পঞ ফুৰালুং সংঘৰ সদস্যসকলে টাই-আহোম ভাষাতে সেৱা অৰ্চনা কৰে। মন্দিৰত সেৱা আগবঢ়োৱাৰ সময়ত বিশেষ দুটামান প্ৰাচীন টাই নিয়ম পালন কৰিব লাগে। তাই-চি পৰম্পৰা কৰাটো বাধ্যতামূলক আৰু তাত কক বান ফাই (চাকি জ্বলোৱা), আই চিংলাও গোৱা আদি নিয়ম কৰা হয়, তালৈ কাই অৰ্থাত কুকুৰা নিয়ম মতে নিয়া হয়। তালৈ যাওঁতে নিয়ম অনুসৰি বিভিন্ন ৰঙৰ কুকুৰা, লাও বা সাজপানী নিয়াৰ উপৰিও বানফাই অৰ্থাৎ চাকি নিব লাগে। সন্তানৰ আশাত বগা মতা কুকুৰা দিব লাগে, অসুখ বা বিপদৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ কলা মতা কুকুৰা দিয়া হয় আৰু অইন বিশেষ মনোকামনা নাথাকিলে যিকোনো ৰঙৰ বা পখৰা মতা বা মাইকী কুকুৰা তাই-চি নিয়ম কৰা হয়। হাবুংলৈ তৎক্ষণাত যাব যদি কোনো ব্যক্তিয়ে নোৱাৰে তেতিয়া "মু-বাই তাম-বাই" নামৰ পৰম্পৰাৰে টোপোলা এটা বান্ধি কুকুৰা আগ বঢ়াই ৰখাৰ নিয়ম আছে।{{cn}} এই অঞ্চলৰ ঐতিহ্য ৰক্ষাৰ্থে [[অসম]] চৰকাৰে পুনঃনিৰ্মাণৰ বাবে যথেষ্ট ৰাজ পুঁজি প্ৰদান কৰে। ২০১৭ চনত তেতিয়াৰ অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]]দেৱে নতুনকৈ নিৰ্মাণ কৰা হ-ফিত উদযাপিত [[মে-দাম-মে-ফি]] অনুষ্ঠানত উপস্থিত হৈ হাবুঙক পৰ্যটনৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি তুলিবলৈ ২ কোটি টকা প্ৰদানৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news|url=https://m.timesofindia.com/city/guwahati/assam-government-to-preserve-seat-of-ahom-legacy-in-habung/articleshow/56902877.cms|title=Assam government to preserve seat of Ahom legacy in Habung}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist|30em}} ==টোকা== {{notelist}} ==উৎস প্ৰসংগ== {{refbegin}} * {{cite book |last=বৰুৱা |first=গোলাপ চন্দ্ৰ|date=১৯৩০ |title=আহোম বুৰঞ্জী |chapter=ষষ্ঠ অধ্যায়: খুনলুং খুনলাই, উপ-অধ্যায়:চ্যুকাফা, পৃষ্ঠা:৪৪ - ৪৭|publisher= বেপ্টিষ্ট মিছন প্ৰেছ, কলকাতা|language=[[টাই আহোম ভাষা]], [[ইংৰাজী]]}} * {{Cite book |last= ঠানা |first=চুতেচানা |title=Texts and Contexts in Southeast Asia |publisher=ঐতিহাসিক গৱেষণা কেন্দ্ৰ, মিচিগান বিশ্ববিদ্যালয়|year=২০০৩ |language=[[ইংৰাজী]]}} * {{cite book |last= শইকীয়া|first= য়াস্মিন|date=২০০৪|title=Fragmented Memories Struggling to be Tai-Ahom in India|publisher=ডিউক বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকাশন|isbn= 9780822386162, 082238616X|chapter= |page= ২৮ |url=https://www.google.co.in/books/edition/Fragmented_Memories/WfSmsuO6QugC?hl=en।|year=১৯ অক্টোবৰ, ২০০৪ |language=[[ইংৰাজী]]}} * {{Cite news|last=কংকন কলিতা|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/second-ahom-capital-habung-to-be-tourist-hotspot-cm-himanta-biswa-sarma/articleshow/89256437.cms|title=second ahom capital habung to be tourist-hotspot cm himanta biswa sarma|agency=টাইমছ অফ ইণ্ডিয়া|language=ইংৰাজী}} * {{cite book |last=Meena |first=R P|date=২০২০ |title=APSC Assam Current Affairs Yearbook 2020 |publisher= New Era Publishing House|language=[[ইংৰাজী ভাষা]]}} * {{citation |last=Guha |first=Amalendu |year=1983 |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |pages=3–34 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963 |url=https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/bitstream/123456789/3259/1/OP_64_The_ahom_political_system.pdf }} * {{citation |last=Guha |first=Amalendu |year=1984 |title=Pre-Ahom Roots and the Medieval State in Assam: A Reply |journal=Social Scientist |volume=12 |issue=6 |pages=70–77 |doi=10.2307/3517005 |jstor=3517005 }} * {{citation |last=Baruah |first=Swarnalata |year=2007 |title=Chutia Jatir Buranji |url=https://archive.org/details/chutiaburanji/mode/2up }} * {{citation |last=Baruah |first=S. L. |year=1986 |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal }} * {{citation |last=Sircar |first=D. C. |year=1986 |title=Three Copper-Plate Grants from Assam |journal=Epigraphia Indica |volume=40 |publisher=Archaeological Survey of India |url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d4/Epigraphia_Indica_Vol_40_No._2_July_1973.pdf }} * {{citation |last=Phukan |first=J. N. |year=1992 |contribution=The Tai-Ahom Power in Assam |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |pages=49–60 |publisher=Assam Publication Board |place=Guwahati }} * {{citation |last=Gait |first=Edward |year=1963 |title=A History of Assam |publisher=Thacker, Spink |url=https://books.google.com/books?id=1IpAAAAAMAAJ }} {{refend}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ পুৰাতাত্বিক স্থান]] [[শ্ৰেণী:চুতীয়া ৰাজ্য]] [[শ্ৰেণী:আহোম ৰাজ্য]] 7mbl931xzt0lk6n62n7irlm0py676a0 646725 646724 2026-10-23T11:12:07Z Ananya Taye 28065 /* আহোম ৰাজত্ব কাল */ 646725 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = হাবুং |official_name = হাবুং প্ৰদেশ |image= |native_name_lang = |settlement_type = [[কামৰূপ ৰাজ্য|কামৰূপ]] তথা [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] পৌৰাণিক প্ৰদেশ তথা [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ এখন [[মু'ঙ]] (প্ৰদেশ) |type = | subdivision_type = Country | subdivision_name = India | image_skyline = [[File:Map of Habung Region.jpg|300px]] | imagesize = | image_alt = | image_caption = ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চল | pushpin_map = India Assam | pushpin_label_position = right | motto = | established_title = | established_date= | area_footnotes = | population = | footnotes = |leader_title=হাবুঙাধিপতি|leader_name=বৃহৎপাত্ৰ বা বৰপাত্ৰ<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref><ref> সুকুমাৰ মহন্তৰ ঘৰত পোৱা অসম বুৰঞ্জী, ২৫ পৃষ্ঠাত আছে-"সেই সময়ত ৰজা দাই ধৰিলে, বোলে-'চুটিয়া মাৰি ভূঞা বিলাকক মাৰি-কাটি বুপা ৰজায়ে ময়েহে ৰাজ্য লৈছো। বামুণে যে ৰজা‌ হয় চুটিয়াৰ বৰপাত্ৰকনো কিহলৈ থৈছোঁ?' এহি বুলি বৰপাত্ৰক মাৰিলে, বামুণকো ‌মাৰিব চালে, সপুত্ৰবান্ধৱে বেহাৰলৈ পলাই গেʼল। "</ref><ref>Bhuyan, S.K, "Deodhai Assam Buranji",p.16, "চুতীয়াৰ বৰাবুৰুকৰ লেখা,-তকতৰু ১, কইতৰা ১,‌চুলুকি চেতিয়া‌ ১, বৰপাত্ৰ ১।"</ref>|leader_title1=[[ছাও চেং-লুঙ]]|leader_name1=কন-চেং}} '''হাবুং''' ({{lang-aho| 𑜉𑜢𑜤𑜂𑜫: 𑜑𑜡;𑜈𑜤𑜂𑜫}},{{lang-en|Habung}}) বৰ্তমানৰ [[অসম]]ৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত [[কামৰূপ ৰাজ্য|পৌৰাণিক কামৰূপৰ]] আৰু [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] এটা বৃহৎ অঞ্চল আৰু পাছলৈ [[আহোম ৰাজ্য|আহোম ৰাজ্যৰ]] এক [[মু'ঙ]] (প্ৰদেশ) আছিল।<ref>{{Cite journal |last=Neog |first=Maheswar |title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries |date=1977 |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=58/59 |page=818 |jstor=41691751 |issn=0378-1143 |quote=Habunga province (the Subansiri region of the present-day North Lakhimpur district)}}</ref> ইয়াৰ অৱস্থান মূলতঃ [[সোৱণশিৰি নদী]]ৰ অৱবাহিকা আৰু বৰ্তমানৰ [[ঢকুৱাখনা]] অঞ্চলৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বুলি চিনাক্ত কৰা হয়। ৱেড(১৮০০)-ৰ মতে, [[সোৱণশিৰি নদী]] আৰু [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ মিলন হোৱা অঞ্চলতো হাবুঙৰ অন্তগৰ্ত আছিল।<ref>Wade, J.P, ''An Account of Assam: Rivers of Assam'',p.16.</ref> তেখেতৰ মতে হাবুং প্ৰদেশৰ পশ্চিমত গজলুং প্ৰদেশ আছিল আৰু এই গজলুঙৰ মাজেদি দিক্ৰং, পিচলা, ইত্যাদি নৈ বৈ গৈছিল। ১৯০০ দশকৰ শেষৰ ফালে কেইজনমান টাই-আহোম লোকে ধেমাজিৰ এটা অঞ্চলক হাবুং বুলি দাবী কৰি তাত চুকাফাৰ স্মৃতিত এখন শাল নিৰ্মাণ কৰে।<ref>...capital city of the Ahom swargadeos, Habung, was identified and claimed to be in Dhemaji...{{harvcol|শইকীয়া, য়াস্মিন|২০০৪}}</ref> ইতিহাসবিদ য়াছমিন শইকীয়াৰ মতে, ১৯৯০ চনৰ পৰা এই সকল লোকে এই অঞ্চলক হাবুং বুলি চিনাক্ত কৰিছিল আৰু "আহোম লেণ্ড ডিমাণ্ড মুভমেণ্ট"এ ইয়াক তেওঁলোকৰ ভৱিষ্যৎ ৰাজধানী হিচাপে দাবী কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=In the Meadows of Gold: Telling Tales of the Swargadeos at the Crossroads of Assam |year=1997 |publisher=Spectrum Publications |location=Guwahati |page=188 |quote=An important city within the Chutia domain. The exact location of Habung remains a controversy. Recently, on one of my field trips to Dhemaji, in the Lakhimpur district, I visited Borajaha Sapari, which since 1990 has been identified as Habung. The Ahom Land Demand Movement claims this spot as their future capital.}}</ref><ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to be Tai-Ahom in India |year=2004 |publisher=Duke University Press |page=28 |isbn=9780822333739| quote="Dhemaji is more political and therefore somewhat more volatile than Patsako. Tai-ahom activism was very visible there, so much so that the first capital city of the Ahom swargadeos, Habung, was identified and claimed to be in Dhemaji."</ref> কেইগৰাকীমান ইতিহাসবিদে ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চলক দশম শতিকাৰ [[পাল ৰাজবংশ|কামৰূপৰ পাল বংশ]]ৰ ৰজা [[ৰত্নপাল]]ৰ তাম্ৰশাসনত উল্লেখিত ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়'' (Havvaṅga-vishaya) নামৰ প্ৰদেশখনৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছে, য'ত ব্ৰাহ্মণসকলক ভূমিদান কৰাৰ উল্লেখ পোৱা যায়।{{efn|পূৰ্বৰ কিছুমান গৱেষণাত ইয়াৰ নাম ''Havrnga-vishaya'' বা ''Ha-Vrnga-vishaya'' ৰূপেও পঢ়া হৈছিল। অমলেন্দু গুহৰ মতে, চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনলৈ যোৱাৰ পূৰ্বে হাবুং ব্ৰাহ্মণসকলৰ দ্বাৰা পৰিচালিত এখন ক্ষুদ্ৰ স্বায়ত্তশাসিত ৰাজ্য আছিল আৰু ইয়াৰ উৎপত্তি ৰত্নপালৰ ভূমিদানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত হ'ব পাৰে।<ref name="habung">"Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the Ha-Vrnga Vishaya where a Brahmin was given land by King Ratnapala." {{harvcol|Guha|1983|p=33f}}</ref><ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=Pre-Ahom Roots and the Medieval State in Assam: A Reply |journal=Social Scientist |year=1984 |volume=12 |issue=6 |page=73 |doi=10.2307/3517005 |jstor=3517005}}</ref> অৱশ্যে শিলালিপিবিদ ডি. চি. চৰকাৰে তাম্ৰশাসনখনৰ পূৰ্বৰ কিছুমান পাঠ আৰু ভৌগোলিক সীমা-নিৰ্ধাৰণৰ ব্যাখ্যাক প্ৰশ্ন কৰিছিল। সেয়েহে ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়'' আৰু ঐতিহাসিক হাবুঙৰ চিনাক্তকৰণক নিশ্চিত সিদ্ধান্ত বুলি গণ্য কৰিব নোৱাৰি।<ref>{{cite journal |last=Sircar |first=D. C. |title=Three Copper-Plate Grants from Assam |journal=Epigraphia Indica |volume=40 |year=1986 |publisher=Archaeological Survey of India |pages=64–69 |url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d4/Epigraphia_Indica_Vol_40_No._2_July_1973.pdf}}</ref>}} কামৰূপৰ পতনৰ পাছত হাবুং [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত হয় আৰু এই অঞ্চলত বৃহৎপাত্ৰ নামৰ এজনক শাসন কৰিবলৈ ৰখা হয়।<ref>Habung was a Chutiya dependency; that still earlier it was an autonomous principality of Brahmins; and that the latter's origins could be traced back to a circa 10th-century copper-plate and grant issued by king Ratnapala {{harvcol|Guha|1984|p=73}}</ref><ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref> টাই-আহোম ভাষাত লিখা সাচিপটিয়া দীন-বুৰঞ্জী, ম' চাংবুন বুৰঞ্জী আৰু একাংশ ইতিহাসবিদৰ মতে চৰাইদেওত প্ৰথম স্থায়ী ৰাজধানী স্থাপন কৰা‌ আগতে এই ঠাই ৩ বছৰৰ বাবে [[চুকাফা]]ৰ অস্থায়ী বসতি স্থল আছিল।<ref name="সৰ্বানন্দ">{{cite book | title=ইতিহাসে সোঁৱৰা ছশটা বছৰ | publisher=বনলতা | author=ৰাজকুমাৰ, সৰ্বানন্দ | year=২০১৭ | location=গুৱাহাটী | pages=২৭৪}}</ref><ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref><ref name="Capital">{{cite journal | url= | title=Background of the Capital cities of the Ahoms | author=Buragohain, Luhit | journal=International Journal of creative research thoughts | year=2020 | month=April | volume=8 | issue=4 | pages=2357-2361}}</ref> বানপানী হোৱাৰ ফলত চুকাফা আৰু লগত অহা লোক সকল পুনৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণ পাৰলৈ ঘূৰি যায়।<ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref> পিছলৈ [[চুতীয়া–আহোম ৰাজ্যৰ যুদ্ধ|চুতীয়া-আহোম সংঘৰ্ষ]]ৰ ফলত হাবুং আহোম ৰাজ্যৰ অধীনলৈ আহে। লাকনি খুতছান (১৫২৫ খ্ৰীষ্টাব্দত) [[চুহুংমুং]]এ চাওচেং কুঙৰিন (ধনুধৰিয়া গোহাঁই)‌ কনচেঙক থাওমৌঙ মৌঙ-তেও (ভটিয়লীয়া গোহাঁই) হিচাপে নিযুক্তি দি হাবুংত ৰাখে।<ref>"...In lakni Khutshan (ie., in 1526 A.D.), the heavenly king created Klangsheng of Dhanudharia family, Bhatialia Gohain and stationed him at Habung...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref><ref>Edward Gait, The History of Assam, p.90, "In 1525, Suhungmung proceeded in person to Dihing, and appointed officers to administer the frontier provinces of Habung, Dihing and Banlung."{{harvcol|Gait|1963|p=8}}</ref> ==হাবুং নামৰ উৎপত্তি== হাবুং শব্দটো মূলতঃ [[বড়ো-কছাৰী]] মূলীয় ভাষাৰ বুলি জনা যায়<ref>S.Endle, The Kacharis, p. 88, Habung-iya, perhaps from Ha earth, Bung for Su-bung men ; hence ha-bung-iya, autochthones</ref>। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে "মাটিৰে ভৰা ঠাই" অৰ্থাৎ "নদীৰ পানীয়ে খহাই অনা পলস জমা হৈ সৃষ্টী হোৱা ভূমি। " "হা" মানে হৈছে "মাটি" (যেনে হাছাও, হাজং, হালালি, ইত্যাদি) আৰু "বুঙ" মানে হৈছে ভৰি পৰা।<ref>[https://archive.org/stream/LSIV0-V11/LSI-V3-2#page/n15/mode/2up As per the Linguistic Survey of India(Volume 3-2, p. 7), ''Ha'' means Land and ''Bung'' means Fill in standard Bodo language.]</ref> পি.আৰ.টি গৰ্ডনৰ মত অনুসৰি পৌৰাণিক মৰাণ ভাষাত "হাবুঙ"ৰ অৰ্থ হৈছে "মানুহৰ বাসতি/চাপৰি"।<ref>{{Cite web |title=PRT Gurdon, The Morans, p.43 In Moran language Habung meant ''Men/Settlement'' |url=http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/Gurdon-1904.pdf |access-date=2020-04-29 |archivedate=2021-02-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210228230129/http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/Gurdon-1904.pdf |deadurl=yes }}</ref> ইতিহাসবিধ চিড্নি এণ্ডেলৰ "ডা কচাৰী" নামৰ কিতাপখনত উল্লেখ কৰা মতে বুৰঞ্জীত মৰাণসকলক হাবুঙীয়া বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল যাৰ অৰ্থ আছিল "ভূমিৰ থলগিৰি"। এখেতৰ মতে হাবুঙ শব্দটো প্ৰকৃততে "হা" (মাটি)-"চুবুঙ" (মানুহ)ৰ পৰা উৎপত্তি হৈছিল।<ref>[https://archive.org/details/kacharis009491mbp/page/n136/mode/1up S.Endle, The Kacharis, p. 88, ''Habung-iya, perhaps from Ha earth, Bung for Su-bung men; hence ha-bung-iya, autochthones'']</ref> হাবুঙৰ ওচৰতে খুবুং নামৰ অন্য এক অঞ্চল এতিয়াও দেখা পোৱা যায়। কামৰূপৰ ৰজা ৰত্নপালৰ তামৰ ফলিত হাব্ৰং বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>" Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the ''Ha-Vrnga Visaya'' where a Brahmin was given land by King Ratnapala. (c 10th century) {{harvcol|Guha|1983|p=33}}</ref> ১৪২৮ চনৰ চুতীয়া ফলিত শ্ৰী বৃহৎ পাত্ৰক "হাবুঙাধিপতি" (হাবুঙৰ অধিকাৰী) বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>[https://www.jstor.org/stable/41691751?seq=5#metadata_info_tab_contents Neog, Maheswar,''Light on a ruling dynasty of Arunachal Pradesh'',p.819]</ref><ref>" Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the ''Ha-Vrnga Visaya'' where a Brahmin was given land by King Ratnapala. (c 10th century) {{harvcol|Guha|1983|p=33}}</ref> ==হাবুঙৰ ইতিহাস== ===কামৰূপ আৰু চুতীয়া শাসনকাল=== দশম শতিকাৰ [[কামৰূপ ৰাজ্য|পাল বংশ]]ৰ ৰজা [[ৰত্নপাল]]ৰ সৰাতবাৰী তাম্ৰশাসনত ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়'' (Havvaṅga-vishaya) নামৰ এখন প্ৰদেশৰ উল্লেখ পোৱা যায়, য'ত ব্ৰাহ্মণসকলক ভূমিদান কৰা হৈছিল। পূৰ্বৰ কিছুমান গৱেষণাত প্ৰদেশখনৰ নাম ''হাব্ৰঙ্গ'' (Havrnga), ''হাৱ্ৰঙ্গ'' (Havranga) বা ''হ-বৃঙ্গ'' (Ha-Vrnga) ৰূপেও পঢ়া হৈছিল। কেইগৰাকীমান ইতিহাসবিদে এই প্ৰদেশখনক ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চলৰ সৈতে একে বুলি চিনাক্ত কৰিছে। অমলেন্দু গুহৰ মতে, চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনলৈ যোৱাৰ পূৰ্বে হাবুং ব্ৰাহ্মণসকলৰ দ্বাৰা পৰিচালিত এখন স্বায়ত্তশাসিত ক্ষুদ্ৰ ৰাজ্য আছিল, যাৰ উৎপত্তি ৰত্নপালৰ দশম শতিকাৰ ভূমিদানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আছিল।<ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=Pre-Ahom Roots and the Medieval State in Assam: A Reply |journal=Social Scientist |year=1984 |volume=12 |issue=6 |page=73 |doi=10.2307/3517005 |jstor=3517005}}</ref><ref name="Sircar-Havvanga">{{cite journal |last=Sircar |first=D. C. |title=Three Copper-Plate Grants from Assam |journal=Epigraphia Indica |volume=40 |year=1986 |publisher=Archaeological Survey of India |url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d4/Epigraphia_Indica_Vol_40_No._2_July_1973.pdf}}</ref> ইতিহাসবিদ পি. চি. চৌধুৰীয়ে ৰত্নপালৰ সৰাতবাৰী তাম্ৰশাসনত উল্লেখিত ভূমিৰ ভৌগোলিক সীমাৰ ভিত্তিত ''হাৱ্ৰঙ্গ-বিষয়''ক হাবুঙৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছিল। তেওঁৰ ব্যাখ্যা অনুসৰি, ভূমিদান কৰা অঞ্চলটোৰ দক্ষিণ সীমা আছিল ''দিব্বৈশা'' (Divvaiśā বা Dibbaisa) নদী আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম সীমাত ''সৈচা'' (Saicha) নামৰ আন এখন নদীৰ উল্লেখ আছিল। তেওঁ এই ''সৈচা''ক বৰ্তমানৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ চেঁচা নদীৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছিল। ইয়াৰ ভিত্তিত চৌধুৰীয়ে ''হাৱ্ৰঙ্গ-বিষয়''ক সোৱণশিৰি নদীৰ পূবফালে অৱস্থিত হাবুং অঞ্চল, অৰ্থাৎ মোটামুটিভাৱে বৰ্তমানৰ [[ঢকুৱাখনা]] অঞ্চলৰ সৈতে একে বুলি গণ্য কৰিছিল।<ref>[https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/67151/11/11_chapter%203.pdf ''The mention of Dibbaisa river forming southern boundary and Saica the south-western boundary led P.C. Choudhury to identify the Havranga visaya with Habung country lying to east of the river Suvansiri during the 10th-11th century A.D. Habung, comprising present Dhakuakhana region was for centuries a centre of Aryan culture.'']</ref> অৱশ্যে শিলালিপিবিদ ডি. চি. চৰকাৰে সৰাতবাৰী তাম্ৰশাসনৰ পুনৰ সম্পাদনাত চৌধুৰীৰ এই সীমা-নিৰ্ধাৰণক প্ৰশ্ন কৰিছিল। চৰকাৰে প্ৰদেশখনৰ নাম ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়'' (Havvaṅga-vishaya) বুলি পঢ়িছিল আৰু চৌধুৰীয়ে ''সৈচা'' নদীৰ উল্লেখ থকা বুলি কৰা ব্যাখ্যাক ভিত্তিহীন প্ৰস্তাৱসমূহৰ অন্যতম বুলি অভিহিত কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, তাম্ৰশাসনৰ সংশ্লিষ্ট শব্দটো ''Saicha'' নহয়, বৰং ''s-aiva'' (''sā eva'', অৰ্থাৎ 'সেই একেখন') আছিল, যিয়ে পূৰ্বতে উল্লেখ কৰা ''দিব্বৈশা'' নদীখনকে বুজাইছিল। চৰকাৰে লগতে উল্লেখ কৰিছিল যে বলবৰ্মনৰ উলুবাৰী তাম্ৰশাসনতো ''দিব্বৈশা'' নামৰ এখন নদী বা জানৰ উল্লেখ আছে। কিন্তু সেই তাম্ৰশাসনত দান কৰা ভূমি ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ ''উত্তৰকূল'' বিভাগৰ ''মঞ্জয়-বিষয়''ৰ অন্তৰ্গত ''দিক্কুৰ''ত অৱস্থিত আছিল। সেয়েহে সেই অঞ্চল ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়''ৰ পৰা পৃথক আছিল।<ref name="Sircar-Havvanga"/>{{rp|64–69}}<ref>{{citation |last=Sircar |first=D. C. |contribution=Pragjyotisha-Kamarupa |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=1 |year=1990 |publisher=Publication Board, Assam |location=Guwahati |pages=71–74}}</ref> [[File:Dhirnarayan copperplate inscription of 1522.png|thumb|১৫২২ চনৰ চুতীয়া ৰজাই কৰা ঐতিহাসিক হাবুঙত (বৰ্তমানৰ‌ ঢকুৱাখনা) কৰা ভূমি দানৰ তামৰ ফলি।]] ১২০০ শতিকাত কামৰূপ বিভক্ত হোৱাৰ ফলত হাবুং চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনলৈ আহে। ৰত্নধ্বজপালে দদায়েক স্বেতগিৰিৰ ৰজা ভদ্ৰশেনৰ পৰা ধেমাজি অঞ্চল দখল কৰি হাবুঙৰ দক্ষিণৰ ৰতনপুৰত ৰাজধানী স্থাপন কৰে।<ref>Habung was a Chutiya dependency; that still earlier it was an autonomous principality of Brahmins; and that the latter's origins could be traced back to a circa 10th-century copper-plate and grant issued by king Ratnapala {{harvcol|Guha|1984|p=73}}</ref> একে সময়চোৱাতে উল্লেখযোগ্য যে চুকাফাই বানপানী হোৱাৰ বাবে এৰি যোৱা তিপাম (কানগং নামৰ এজন), নামৰূপ (খুণতাং নামৰ এজন) বা লিগিৰী গাঁৱ (তাখোনলাক নামৰ এজন) লেখীয়া ঠাইৰ দৰে অভয়াপুৰ আৰু হাবুং অঞ্চলত কোনো লোকক ৰাখি যোৱা নাছিল।<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n50/mode/1up‌ Barua, G.C.''Ahom Buranji'',p.46.]</ref> ইয়াৰ পাছত হাবুঙৰ উল্লেখ ১৪ শতিকাত পোৱা যায়। চুতীয়া ৰজা সত্যনাৰায়ণে ১৩৯২ খ্ৰীষ্টাব্দত (১৩১৪ শক) ঢকুৱাখনাৰ ধেনুখনাত নাৰায়ণ দ্বিজ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণক ৬০০ পুটি ভূমি দান কৰিছিল। স্বৰ্ণলতা বৰুৱাৰ মতে, এই ভূমি হাবুং অঞ্চলৰ অন্তৰ্গত আছিল, য'ত কেইবাটাও ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালক সংস্থাপন কৰা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|pp=38–39}}</ref> সেই সময়ত আহোম ৰাজকোঁৱৰ [[চুদাংফা]]ও হাবুঙত তেওঁক প্ৰতিপালন কৰা ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালটোৰ সৈতে বাস কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=225}}</ref> মৃত্যু দণ্ডৰ পৰা প্ৰাণ ৰক্ষা কৰিবলৈ আহোম ৰজা থিয়াও খামতিৰ ৰাণীয়ে দিহিং(পূৰ্বতে দিহিং বোকাখাটৰ মহোৰামুখত পৰিছিল) পাৰ হৈ আহি চুতীয়া ৰাজ্যৰ হাবুঙত আশ্ৰয় লৈছিল। নাওবৈচা ফুকনৰ বুৰঞ্জীৰ মতে হাবুঙত ব্ৰাহ্মণ এজনে তেখেতক প্ৰশ্ন কৰোঁতে তেখেতে নিজকে অসম(আহোম)‌‌‌‌‌ ৰাজ্যৰ ৰাণী বুলি চিনাকি দিছিল। পাছলৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰে গৰুৰ বেপাৰ কৰিবলৈ যোৱা লোক এজনে ৰাণীগৰাকীৰ পুত্ৰৰ কথা গম আৰু ফলত গোহাঁই সকলে ল'ৰা জনক নিজ ৰাজ্য লৈ লয় আনি ৰজা পাতে।<ref>Barua, G.C.,"Ahom Buranji, p.49</ref><ref> Bhuyan, S.K.,"Satsari Buranji, p.51</ref> ইয়াৰ পাছত হাবুঙৰ উল্লেখ ১৪২৮ চনত চুতীয়া ৰজা‌ ধৰ্মনাৰায়ণৰ পুত্ৰ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ শদিয়াত উদ্ধাৰ হোৱা তামৰ ফলিত পোৱা যায়। এই তাম্ৰশাসনখন শদিয়াৰ চাপাখোৱাত উদ্ধাৰ হৈছিল। ফলিখনত ''শ্ৰী বৃহৎপাত্ৰ''ক ''হাবুঙাধিপতি'' অৰ্থাৎ হাবুঙৰ অধিপতি হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াত ৰজাৰ আদেশ অনুসৰি পুৰন্দৰ বিপ্ৰক ৪০০ পুটি ভূমি দান কৰাৰ বিৱৰণ আছে। ফলিখনৰ লেখক বা লিপিকাৰ আছিল স্বৰ্ণকাৰ কৃষ্ণ সাধু।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|p=585}}</ref> ফলিৰ অংশ : {{Quote|text="পুৰন্দৰায় ৱিপ্ৰায় ভুপুটীনাং চতুঃশতম্। <br /> নৃপাদেশাৎ সমাগত্য দাদদী-শাসনং দদৌ॥ হাবুঙ্গাধিপতিঃ সোহপি ষষ্ঠিসংখ্যান্ দ্বিজানপি॥"}} ইয়াৰ বাহিৰেও প্ৰায় ৬খন চুতীয়া ৰজাৰ তামৰ ফলি (১৩৯২-১৫২২ মাজৰ) হাবুং অঞ্চলত পোৱা গৈছে। চুতীয়া সকলৰ মাজত আজিও হাবুঙৰ উল্লেখ থকা নিচুকনি গীত শুনিবলৈ পোৱা যায়। উদাহৰণ : {{Quote|text="হালিকি এই বাপেৰ ক'লৈ গ'ল,<br /> হাবুঙীয়া বুঢ়াৰ লগত কাঁহ কোবাই গ'ল। <br /> ....<br /> হাবুঙীয়া বাঢ়ৈয়ে চ'ৰানাও সাজে<br /> কুৰুলাৰ কেৰুহেন উৰো উৰো কৰে,<br /> উৰিব নোৱাৰিহে সাগৰতে পৰে; "}} ১৫১২ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোম ৰজা [[চুহুংমুং]]এ ৰাজ্য বিস্তাৰৰ নীতি অনুসৰণ কৰি ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ হাবুং প্ৰদেশৰ পশ্চিম অংশত অৱস্থিত পানবাৰী অঞ্চল চুতীয়া ৰাজ্যৰ পৰা দখল কৰে। ইয়াৰ পূৰ্বে অঞ্চলটো চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনত আছিল আৰু হাবুঙৰ অধিপতি বৃহৎপাত্ৰ বা বৰপাত্ৰই শাসন কৰিছিল। এই অভিযানৰ প্ৰতিক্ৰিয়াস্বৰূপে ১৫১৩ চনত চুতীয়া ৰজা [[ধীৰনাৰায়ণ]]ে স্থলসেনা আৰু নৌবাহিনী লৈ আহোম ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি [[দিখৌ নদী|দিখৌমুখ]]ত উপস্থিত হয়। অৱশ্যে এই অভিযানত চুতীয়াসকল সফল নহ'ল।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|p=128}}</ref><ref>Deodhai Buranji, p. 16, "লাঙ্কি ৰাইচিঙা(১৫১২) শকত ৰজাদেও হাবুঙৰ পানবাৰী ললেগৈ। লাঙ্কি মুংমুত শকত চুতীয়া ৰজা ধীৰনাৰায়ণে আহি দিখৌ মুখত পছলাৰে গড় বান্ধি ৰʼলহি।"</ref> ১৫২০ খ্ৰীষ্টাব্দত চুতীয়াসকলে পুনৰ আহোম ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি মুঙখ্ৰাঙৰ আহোম দুৰ্গত আঘাত হানে। এই সংঘৰ্ষত দুৰ্গৰ আহোম সেনাধ্যক্ষ নিহত হয় আৰু তাত থকা আহোম সৈন্যবাহিনী পলায়ন কৰে। ফলত চুতীয়াসকলে কিছু সময়ৰ বাবে নামদাং আৰু মুঙখ্ৰাং পৰ্যন্ত হেৰুৱা অঞ্চলসমূহ পুনৰ নিজৰ অধীনলৈ আনিবলৈ সক্ষম হয়।<ref>{{cite book |last=Gait |first=Edward |title=A History of Assam |page=84 |url=https://archive.org/details/ahistoryassam01gaitgoog/page/n107/mode/1up |quote=The Chutias made no effort to regain their lost territory until 1520, when they attacked the Ahom fort at Mungkhrang. The Ahom commander was killed in a sortie and the garrison fled; and for a time the Chutias once more ruled this tract of country.}}</ref> ১৫২২ খ্ৰীষ্টাব্দত কোঁৱৰগাঁৱত জাৰি কৰা ধীৰনাৰায়ণৰ তাম্ৰশাসনখন ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চলত চুতীয়া ৰজাই কৰা শেষৰটো লিপিবদ্ধ ভূমিদান। ১৫২৩ খ্ৰীষ্টাব্দত চুতীয়া-আহোম সংঘৰ্ষৰ পিছত চুহুংমুঙে হাবুং অঞ্চল পুনৰ দখল কৰি আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|pp=41–42}}</ref> ঢকোৱাখনাৰ(হাবুং) কোঁৱৰগাঁৱত উদ্ধাৰ হোৱা এই ফলিৰ মতে ১৫২২ চনত শদিয়াৰ অধিপতি বিষ্ণু বংশৰ শ্ৰী ধীৰনাৰায়ণে প্ৰচণ্ড দুৰ্দণ্ড বাহুৰে সকলোকে পৰাজিত কৰি ৰাজ্যশ্ৰী লাভ কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|pp=590}}</ref> ইয়াৰ পাছতে চুতীয়া ৰাজ্য নীতিপালৰ হাতলৈ যায়। নীতিপালৰ দুৰ্বল শাসনৰ সুযোগ লৈ চুহুংমুঙে পুনৰ চুতীয়া ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰে। ডিব্ৰুমুখৰ যুদ্ধত চুতীয়াৰ নেতৃত্বত থকা কাচিতৰাৰ লগতে বৰপাত্ৰ (হাবুঙাধিপতি) উল্লখ আছে।<ref>[http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/parallele_ahom-assamais2-2.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200728195005/http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/parallele_ahom-assamais2-2.pdf |date=2020-07-28 }} ''The chiefs of the Chutiyas were Toktoru, Koitara, Chuluki Chetiya and Borpatro.''</ref> ===আহোম ৰাজত্ব কাল=== [[File:Habung2.jpg|thumb|250px|চুকাফাৰ স্মৃতিত নৱনিৰ্মিত উপাসনা গৃহ। ]] বুৰঞ্জীৰ অনুসৰি অভয়াপুৰৰ পৰা দিহিং<ref>Bhuyan, S.K., ''Satsari Assam Buranji'', p.47</ref> আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ<ref>Barua, G.C, ''Ahom Buranji'',p.46</ref> নৈয়েদি ভটিয়াই আহি‌ চুকাফাই হাবুঙত প্ৰৱেশ কৰিছিল। উল্লেখযোগ্য যে সেই সময়ত দিহিং নৈ শিৱসাগৰ জিলাৰ মাজেদি বৈ গৈছিল<ref>Sarma, Jogendranath, ''Change of river channel and bank erosion of the burhi dihing river (Assam), assessed using remote sensing data and gis'',"But about 250 years ago the Dihing (present Burhi Dihing) flowed westerly through Sibsagar district to meet the Brahmaputra at the extreme western point of Majuli island, which is now nearly 200 km west of present Dihingmukh, i.e. the outfall of the Burhi Dihing"p.95</ref>। নৈখন দিচাং আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ সমান্তৰাল ভাবে তিপাম, নামৰূপ, বকতা আৰু চৰগুৱা কাষেদি বৈ‌ গৈ<ref>Sharma, J.N., ''A study on palaeochannels from satellite imagery in a part of Upper Assam'',p.77-79</ref> দক্ষিণ মাজুলী বা [[বোকাখাত]] অঞ্চলৰ মহুৰামুখত<ref>{{cite journal |last=Wilcox |first=R. |title=Memoir of a Survey of Asam and the Neighbouring Countries, Executed in 1825-6-7-8 |journal=Asiatic Researches |volume=17 |year=1832 |page=320 |url=https://brahmaputra.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/WilcoxSurveyAsam.pdf |quote=...the Dihing did not disembogue itself where it does now into the Brahmaputra, but turning to the south-east received the Disang, and Dikko, the Jazi, and Disai river, and was discharged into the great river near Makura. |access-date=2026-02-18 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ব্ৰক্ষ্মপুত্ৰত পৰিছিল<ref>Sharma, J.N.,''Origin and some geomorphological changes of Majuli Island of the Brahmaputra River in Assam, India''</ref>। গতিকে দিহিং আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰই দি ভটিয়াই গ'লে চুকাফাই সম্ভৱতঃ হাবুং প্ৰদেশৰ দক্ষিণ ঢকুৱাখনা বা সোৱণশিৰিৰ দক্ষিণ-পশ্চিমৰ লখিমপুৰ অঞ্চলত প্ৰৱেশ কৰিছিল। উল্লেখযোগ্য যে পাছলৈ বামুণী কোঁৱৰৰ মাককো দিহিং নৈয়ে ভটিয়াই আহোঁতে হাবুঙৰ শোৱণশিৰি নৈৰ দশিণৰ পানবাৰী অঞ্চলৰ ব্ৰাক্ষ্মণে আশ্ৰয় দিছিল। বৰ্তমানৰ আহোম গোষ্ঠীৰ একাংশ লোকে কিন্তু চুকাফাই প্ৰৱেশ কৰা হাবুং অঞ্চল ধেমাজিত আছিল বুলি দাবী কৰে।<ref>Dhemaji is more political and therefore somewhat more volatile than Patsako. Tai-Ahom activism was very visible there, so much so as the first capital city of the Ahom swargadeos, Habung, was identified and claimed to be in Dhemaji.{{harvcol|শইকীয়া, য়াস্মিন|২০০৪}}</ref> এই দাবী তেওঁ লোকে ধেমাজিৰ বৰ আজুহা গাঁৱৰ এজন আহোম পূজাৰী ঘৰত পোৱা টাই-আহোম ভাষাত লিখা সাঁচি পাতৰ পুৰণি লিপিৰ ভিত্তিৰ কৰে। কিন্তু এই লিপিৰ‌ কোনো চন তাৰিখ, শিৰোনামা বা লেখকৰ নাম পোৱা নাযায়।<ref>...One old Ahom manuscript without bearing any title, date and author's name was discovered by me on 1.5.1991 at Habung under Dhemaji district of Assam. It was discovered from the possession of the aged father of Chow Ratneswar Phukan of Bor Ajuha village, who belongs to a Mo-Sang-Bun (priestly) family. Some glimpses of Tai history can be found in, this manuscript written in Ahom language and Ahom script....{{harvcol|ঠানা, চুতাচানা|২০০৩}}</ref> অঞ্চলতোৰ গড়ৰ ওচৰতে এটা শ ধোঁৱা পুখুৰী আৰু এটা [[মৈদাম]] আছে যিটো [[আহোম|আহোমসকলৰ]] লগত অহা এজন পণ্ডিতৰ মৃত্যুত সজোৱা হৈছিল বুলি কোৱা হয়। এই তথ্যৰ সমূহৰ ভিত্তিতে লোক সকলে এই অঞ্চলতো‌ চুকাফাই এৰি থৈ যোৱা হাবুং হ'ব পাৰে বুলি ঠাৱৰ কৰে। হাবুঙত [[চাওলুং চুকাফা|চুকাফাই]] তিনি বছৰ (চন্দ্ৰ বৰ্ষ ক্ৰমে লাকনি দাপকেও, লাকনী ৰাইছেও আৰু লকনি মুঙপ্লাও)<ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref> অস্থায়ী ভাবে আছিল।<ref name="সৰ্বানন্দ"/><ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref> কিন্তু তিনি বছৰ থাকি পুনৰ বানপানী হোৱাৰ ফলত শিৱসাগৰৰ লিগিৰী গাঁৱলৈ (চনটক) উভতি যায় য'ত বৰাহী চুতীয়াসকলক লগ পায়। উল্লেখযোগ্য যে চুকাফাই বানপানী হোৱাৰ বাবে এৰি যোৱা তিপাম (কানগং নামৰ এজন), নামৰূপ (খুণতাং নামৰ এজন) বা লিগিৰী গাঁৱ (তাখোনলাক নামৰ এজন) লেখীয়া ঠাইৰ দৰে অভয়াপুৰ আৰু হাবুং অঞ্চলত কোনো লোকক ৰাখি যোৱা নাছিল।<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n50/mode/1up‌ Barua, G.C.''Ahom Buranji'',p.46.]</ref> ফলত সেই সময়ত হাবুং প্ৰদেশৰ ভূমি আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত হোৱা নাছিল। চুকাফাই এৰি থৈ যোৱাৰ‌ পাছত ১৫১২ চনত আহোম ৰজা চুহুংমুঙে প্ৰথমবাৰৰ বাবে হাবুঙত প্ৰৱেশ কৰি পানবাৰী অঞ্চল দখল কৰে। আগতে বামুণীয়া কোঁৱৰক তূলি লোৱা বামুণ পৰিয়ালটোক নিজৰ লগত লয়। বামুণ জনক সোণৰ লগুণ উপহাৰ দি হাতী-ঘাহী অধিকাৰী পাতি নিজৰ লগত লয়। কিন্তু ১৫২০ত চুতীয়া ৰজা ধীৰনাৰায়ণে পুণৰ আক্ৰমণ কৰি এই‌ অঞ্চল নিজৰ অধীনলৈ আনি ব্ৰাহ্মণক মাটি দান কৰি তামৰ ফলিত খোদিত কৰিছিল।<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?seq=17#metadata_info_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 19, ''He first annexed Habung in 1512 and later also the rest of the Hinduised Chutia kingdom'']</ref> চুতীয়া ৰজাক ১৫২৪ চনত পৰাস্ত কৰি ১৫২৫ চনত চাওফা চুহুংমুঙে হাবুং ৰাজত্ব কৰিবলৈ ভটিয়লীয়া গোহাঁই (থাওমোঙ মোঙ-তিউ) পদ সৃষ্টি কৰিছিল আৰু ক্লাঙচেঙ নামৰ বিষয়া জনক দায়িত্ব দিছিল।<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p. 59</ref> ১৫২৭ খ্ৰীষ্টাব্দত চুহুংমুঙে [[বৰপাত্ৰগোহাঞি|বৰপাত্ৰগোহাঁই]] পদ সৃষ্টি কৰে আৰু পূৰ্বে ভটিয়লীয়া গোহাঁই হিচাপে নিযুক্ত ক্লাঙচেঙক ''চাও-চেং-লুং'' পদত অধিষ্ঠিত কৰে।<ref>{{harvcol|Guha|1983|p=20}}</ref><ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n66/mode/1up Gopal Chandra Barua, ''Ahom Buranji'', p. 61, Lakni Rungrao (1527).]</ref> ১৫৩১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ (লাকনি দাপপ্লাও) বুৰঞ্জীৰ বিৱৰণতো ক্লাঙচেঙক ''চাও-চেং-লুং'' হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n69/mode/1up Gopal Chandra Barua, ''Ahom Buranji'', p. 64.]</ref> অমলেন্দু গুহৰ মতে, ''বৰপাত্ৰগোহাঁই'' উপাধিটো সম্ভৱতঃ চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনৰ হাবুঙৰ স্থানীয় শাসক ''বৃহৎপাত্ৰ''ৰ উপাধিৰ পৰা গ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Guha|1983|p=20 |quote=It appears that the novel designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutiya king, had the title of Vrhat-Patra.}}</ref>{{efn|আহোম বুৰঞ্জীসমূহত চুতীয়া বিষয়া বৰপাত্ৰক ''পাতৰ-লুং'' (Pator-Lung) বুলিও উল্লেখ কৰা হৈছে। [[আহোম ভাষা]]ত ''লুং'' শব্দৰ অৰ্থ 'ডাঙৰ' বা 'মহান'। ডিব্ৰুগড়ত সংঘটিত চুতীয়া-আহোম যুদ্ধত এই বিষয়াজনে কাশিতৰাৰ সৈতে মিলি আহোম সেনাপতি ফ্ৰাচেনমুং [[বৰগোহাঞি]] আৰু কিংলুন [[বুঢ়াগোহাঞি]]ৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ কৰিছিল।<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p. 55.</ref><ref>Bhuyan, S. K., ''Deodhai Asam Buranji'', Chapter 31.</ref>}} [[চুক্লেংমুং]] (চুহুংমুঙৰ পুত্ৰ) ৰজাৰ দিনত হাবুঙৰ উল্লেখ পুনৰ পোৱা যায়। বুৰঞ্জীৰ অনুসৰি এই ৰজাৰ দিনত চুতীয়াৰ বৰপাত্ৰ এজনৰ সমৰ্থন পাই হাবুঙৰ ব্ৰাহ্মণ মুখিয়াল এজনে বিদ্ৰোহ কৰে। ফলত যুদ্ধ এখন হয় য'ত বৰপাত্ৰ জনৰ মৃত্যু হয় আৰু ব্ৰাহ্মণজন বেহাৰলৈ পলাই যায়<ref> সুকুমাৰ মহন্তৰ ঘৰত পোৱা অসম বুৰঞ্জী, ২৫ পৃষ্ঠাত আছে-"সেই সময়ত ৰজা দাই ধৰিলে, বোলে-'চুটিয়া মাৰি ভূঞা বিলাকক মাৰি-কাটি বুপা ৰজায়ে ময়েহে ৰাজ্য লৈছো। বামুণে যে ৰজা‌ হয় চুটিয়াৰ বৰপাত্ৰকনো কিহলৈ থৈছোঁ?' এহি বুলি বৰপাত্ৰক মাৰিলে, বামুণকো ‌মাৰিব চালে, সপুত্ৰবান্ধৱে বেহাৰলৈ পলাই গেʼল। " </ref>। এই বৰপাত্ৰ জন হয়টো পুৰণি চুতীয়া বৰপাত্ৰ ৰাজপৰিয়ালৰ লোক আছিল‌‌ আৰু তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছতে হয়টো "চাও-চেঙলুং" আৰু "বৰপাত্ৰ" উপাধি মিলি "বৰপাত্ৰগোঁহাই" হিচাপে জনাজাত হয়।<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref> ==বৰ্তমানৰ হাবুং== [[File:Habung Ho-Phi Foundation Taking.jpg|thumb|right|হাবুঙত চুকাফাৰ স্মৃতিত নৱনিৰ্মিত মন্দিৰ]] অসম চৰকাৰৰ সহযোগত হাবুঙৰ টাই ভেটিত থকা মৈদাম, পুখুৰী আৰু গড়সমূহ সংৰক্ষণ কৰি ৰু'এন চাও ছেঙ (পৰম্পৰাগত দেউশাল) স্থাপন কৰে। ১৯৯০ চনৰ ১৭ জুন তাৰিখে স্থানীয় ফুৰালুং সংঘ আৰু সেইসময়ৰ [[ধেমাজি জিলা]]ৰ অতিৰিক্ত উপায়ুক্ত নগেন হাজৰিকাৰ সহযোগত [[আহোম ধৰ্ম|আহোম ধৰ্মৰ]] নিয়ম অনুসৰি [[আহোম|আহোমসকলৰ]] পূজা কৰা গৃহ ''হলুং হ'ফি'' মন্দিৰৰ নিৰ্মাণৰ কাৰণে আধাৰশিলা স্থাপন কৰে। পাছত ৯জন শুভাকাংক্ষীৰ দ্বাৰা ৮টা খুটা প্ৰদান কৰা হয় যাৰ ফলত স্থায়ী ভাবে হ'ফিটো নিৰ্মাণ কৰি উলিওৱা হৈছিল। সেই ঠাইৰ ঐতিহ্য ৰক্ষা কৰি পৰম্পৰাগত ফুৰালুংবানফি ধৰ্মৰ নীতিনিয়মতে টাই ভেটিৰ ভিতৰত থকা হফি টোত ম'-লুং টাই-পণ্ডিতসকলে আৰু বিশেষকৈ স্থানীয় ম'-চাম পণ্ডিতসকল আৰু স্থানীয় পঞ ফুৰালুং সংঘৰ সদস্যসকলে টাই-আহোম ভাষাতে সেৱা অৰ্চনা কৰে। মন্দিৰত সেৱা আগবঢ়োৱাৰ সময়ত বিশেষ দুটামান প্ৰাচীন টাই নিয়ম পালন কৰিব লাগে। তাই-চি পৰম্পৰা কৰাটো বাধ্যতামূলক আৰু তাত কক বান ফাই (চাকি জ্বলোৱা), আই চিংলাও গোৱা আদি নিয়ম কৰা হয়, তালৈ কাই অৰ্থাত কুকুৰা নিয়ম মতে নিয়া হয়। তালৈ যাওঁতে নিয়ম অনুসৰি বিভিন্ন ৰঙৰ কুকুৰা, লাও বা সাজপানী নিয়াৰ উপৰিও বানফাই অৰ্থাৎ চাকি নিব লাগে। সন্তানৰ আশাত বগা মতা কুকুৰা দিব লাগে, অসুখ বা বিপদৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ কলা মতা কুকুৰা দিয়া হয় আৰু অইন বিশেষ মনোকামনা নাথাকিলে যিকোনো ৰঙৰ বা পখৰা মতা বা মাইকী কুকুৰা তাই-চি নিয়ম কৰা হয়। হাবুংলৈ তৎক্ষণাত যাব যদি কোনো ব্যক্তিয়ে নোৱাৰে তেতিয়া "মু-বাই তাম-বাই" নামৰ পৰম্পৰাৰে টোপোলা এটা বান্ধি কুকুৰা আগ বঢ়াই ৰখাৰ নিয়ম আছে।{{cn}} এই অঞ্চলৰ ঐতিহ্য ৰক্ষাৰ্থে [[অসম]] চৰকাৰে পুনঃনিৰ্মাণৰ বাবে যথেষ্ট ৰাজ পুঁজি প্ৰদান কৰে। ২০১৭ চনত তেতিয়াৰ অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]]দেৱে নতুনকৈ নিৰ্মাণ কৰা হ-ফিত উদযাপিত [[মে-দাম-মে-ফি]] অনুষ্ঠানত উপস্থিত হৈ হাবুঙক পৰ্যটনৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি তুলিবলৈ ২ কোটি টকা প্ৰদানৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news|url=https://m.timesofindia.com/city/guwahati/assam-government-to-preserve-seat-of-ahom-legacy-in-habung/articleshow/56902877.cms|title=Assam government to preserve seat of Ahom legacy in Habung}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist|30em}} ==টোকা== {{notelist}} ==উৎস প্ৰসংগ== {{refbegin}} * {{cite book |last=বৰুৱা |first=গোলাপ চন্দ্ৰ|date=১৯৩০ |title=আহোম বুৰঞ্জী |chapter=ষষ্ঠ অধ্যায়: খুনলুং খুনলাই, উপ-অধ্যায়:চ্যুকাফা, পৃষ্ঠা:৪৪ - ৪৭|publisher= বেপ্টিষ্ট মিছন প্ৰেছ, কলকাতা|language=[[টাই আহোম ভাষা]], [[ইংৰাজী]]}} * {{Cite book |last= ঠানা |first=চুতেচানা |title=Texts and Contexts in Southeast Asia |publisher=ঐতিহাসিক গৱেষণা কেন্দ্ৰ, মিচিগান বিশ্ববিদ্যালয়|year=২০০৩ |language=[[ইংৰাজী]]}} * {{cite book |last= শইকীয়া|first= য়াস্মিন|date=২০০৪|title=Fragmented Memories Struggling to be Tai-Ahom in India|publisher=ডিউক বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকাশন|isbn= 9780822386162, 082238616X|chapter= |page= ২৮ |url=https://www.google.co.in/books/edition/Fragmented_Memories/WfSmsuO6QugC?hl=en।|year=১৯ অক্টোবৰ, ২০০৪ |language=[[ইংৰাজী]]}} * {{Cite news|last=কংকন কলিতা|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/second-ahom-capital-habung-to-be-tourist-hotspot-cm-himanta-biswa-sarma/articleshow/89256437.cms|title=second ahom capital habung to be tourist-hotspot cm himanta biswa sarma|agency=টাইমছ অফ ইণ্ডিয়া|language=ইংৰাজী}} * {{cite book |last=Meena |first=R P|date=২০২০ |title=APSC Assam Current Affairs Yearbook 2020 |publisher= New Era Publishing House|language=[[ইংৰাজী ভাষা]]}} * {{citation |last=Guha |first=Amalendu |year=1983 |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |pages=3–34 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963 |url=https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/bitstream/123456789/3259/1/OP_64_The_ahom_political_system.pdf }} * {{citation |last=Guha |first=Amalendu |year=1984 |title=Pre-Ahom Roots and the Medieval State in Assam: A Reply |journal=Social Scientist |volume=12 |issue=6 |pages=70–77 |doi=10.2307/3517005 |jstor=3517005 }} * {{citation |last=Baruah |first=Swarnalata |year=2007 |title=Chutia Jatir Buranji |url=https://archive.org/details/chutiaburanji/mode/2up }} * {{citation |last=Baruah |first=S. L. |year=1986 |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal }} * {{citation |last=Sircar |first=D. C. |year=1986 |title=Three Copper-Plate Grants from Assam |journal=Epigraphia Indica |volume=40 |publisher=Archaeological Survey of India |url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d4/Epigraphia_Indica_Vol_40_No._2_July_1973.pdf }} * {{citation |last=Phukan |first=J. N. |year=1992 |contribution=The Tai-Ahom Power in Assam |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |pages=49–60 |publisher=Assam Publication Board |place=Guwahati }} * {{citation |last=Gait |first=Edward |year=1963 |title=A History of Assam |publisher=Thacker, Spink |url=https://books.google.com/books?id=1IpAAAAAMAAJ }} {{refend}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ পুৰাতাত্বিক স্থান]] [[শ্ৰেণী:চুতীয়া ৰাজ্য]] [[শ্ৰেণী:আহোম ৰাজ্য]] kq0ue1m2x7ze0zz6qixdexismim8vlo 646726 646725 2026-10-23T11:22:26Z Ananya Taye 28065 /* হাবুঙৰ ইতিহাস */ 646726 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = হাবুং |official_name = হাবুং প্ৰদেশ |image= |native_name_lang = |settlement_type = [[কামৰূপ ৰাজ্য|কামৰূপ]] তথা [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] পৌৰাণিক প্ৰদেশ তথা [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ এখন [[মু'ঙ]] (প্ৰদেশ) |type = | subdivision_type = Country | subdivision_name = India | image_skyline = [[File:Map of Habung Region.jpg|300px]] | imagesize = | image_alt = | image_caption = ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চল | pushpin_map = India Assam | pushpin_label_position = right | motto = | established_title = | established_date= | area_footnotes = | population = | footnotes = |leader_title=হাবুঙাধিপতি|leader_name=বৃহৎপাত্ৰ বা বৰপাত্ৰ<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref><ref> সুকুমাৰ মহন্তৰ ঘৰত পোৱা অসম বুৰঞ্জী, ২৫ পৃষ্ঠাত আছে-"সেই সময়ত ৰজা দাই ধৰিলে, বোলে-'চুটিয়া মাৰি ভূঞা বিলাকক মাৰি-কাটি বুপা ৰজায়ে ময়েহে ৰাজ্য লৈছো। বামুণে যে ৰজা‌ হয় চুটিয়াৰ বৰপাত্ৰকনো কিহলৈ থৈছোঁ?' এহি বুলি বৰপাত্ৰক মাৰিলে, বামুণকো ‌মাৰিব চালে, সপুত্ৰবান্ধৱে বেহাৰলৈ পলাই গেʼল। "</ref><ref>Bhuyan, S.K, "Deodhai Assam Buranji",p.16, "চুতীয়াৰ বৰাবুৰুকৰ লেখা,-তকতৰু ১, কইতৰা ১,‌চুলুকি চেতিয়া‌ ১, বৰপাত্ৰ ১।"</ref>|leader_title1=[[ছাও চেং-লুঙ]]|leader_name1=কন-চেং}} '''হাবুং''' ({{lang-aho| 𑜉𑜢𑜤𑜂𑜫: 𑜑𑜡;𑜈𑜤𑜂𑜫}},{{lang-en|Habung}}) বৰ্তমানৰ [[অসম]]ৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত [[কামৰূপ ৰাজ্য|পৌৰাণিক কামৰূপৰ]] আৰু [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজ্যৰ]] এটা বৃহৎ অঞ্চল আৰু পাছলৈ [[আহোম ৰাজ্য|আহোম ৰাজ্যৰ]] এক [[মু'ঙ]] (প্ৰদেশ) আছিল।<ref>{{Cite journal |last=Neog |first=Maheswar |title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries |date=1977 |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=58/59 |page=818 |jstor=41691751 |issn=0378-1143 |quote=Habunga province (the Subansiri region of the present-day North Lakhimpur district)}}</ref> ইয়াৰ অৱস্থান মূলতঃ [[সোৱণশিৰি নদী]]ৰ অৱবাহিকা আৰু বৰ্তমানৰ [[ঢকুৱাখনা]] অঞ্চলৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বুলি চিনাক্ত কৰা হয়। ৱেড(১৮০০)-ৰ মতে, [[সোৱণশিৰি নদী]] আৰু [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ মিলন হোৱা অঞ্চলতো হাবুঙৰ অন্তগৰ্ত আছিল।<ref>Wade, J.P, ''An Account of Assam: Rivers of Assam'',p.16.</ref> তেখেতৰ মতে হাবুং প্ৰদেশৰ পশ্চিমত গজলুং প্ৰদেশ আছিল আৰু এই গজলুঙৰ মাজেদি দিক্ৰং, পিচলা, ইত্যাদি নৈ বৈ গৈছিল। ১৯০০ দশকৰ শেষৰ ফালে কেইজনমান টাই-আহোম লোকে ধেমাজিৰ এটা অঞ্চলক হাবুং বুলি দাবী কৰি তাত চুকাফাৰ স্মৃতিত এখন শাল নিৰ্মাণ কৰে।<ref>...capital city of the Ahom swargadeos, Habung, was identified and claimed to be in Dhemaji...{{harvcol|শইকীয়া, য়াস্মিন|২০০৪}}</ref> ইতিহাসবিদ য়াছমিন শইকীয়াৰ মতে, ১৯৯০ চনৰ পৰা এই সকল লোকে এই অঞ্চলক হাবুং বুলি চিনাক্ত কৰিছিল আৰু "আহোম লেণ্ড ডিমাণ্ড মুভমেণ্ট"এ ইয়াক তেওঁলোকৰ ভৱিষ্যৎ ৰাজধানী হিচাপে দাবী কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=In the Meadows of Gold: Telling Tales of the Swargadeos at the Crossroads of Assam |year=1997 |publisher=Spectrum Publications |location=Guwahati |page=188 |quote=An important city within the Chutia domain. The exact location of Habung remains a controversy. Recently, on one of my field trips to Dhemaji, in the Lakhimpur district, I visited Borajaha Sapari, which since 1990 has been identified as Habung. The Ahom Land Demand Movement claims this spot as their future capital.}}</ref><ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=Fragmented Memories: Struggling to be Tai-Ahom in India |year=2004 |publisher=Duke University Press |page=28 |isbn=9780822333739| quote="Dhemaji is more political and therefore somewhat more volatile than Patsako. Tai-ahom activism was very visible there, so much so that the first capital city of the Ahom swargadeos, Habung, was identified and claimed to be in Dhemaji."</ref> কেইগৰাকীমান ইতিহাসবিদে ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চলক দশম শতিকাৰ [[পাল ৰাজবংশ|কামৰূপৰ পাল বংশ]]ৰ ৰজা [[ৰত্নপাল]]ৰ তাম্ৰশাসনত উল্লেখিত ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়'' (Havvaṅga-vishaya) নামৰ প্ৰদেশখনৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছে, য'ত ব্ৰাহ্মণসকলক ভূমিদান কৰাৰ উল্লেখ পোৱা যায়।{{efn|পূৰ্বৰ কিছুমান গৱেষণাত ইয়াৰ নাম ''Havrnga-vishaya'' বা ''Ha-Vrnga-vishaya'' ৰূপেও পঢ়া হৈছিল। অমলেন্দু গুহৰ মতে, চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনলৈ যোৱাৰ পূৰ্বে হাবুং ব্ৰাহ্মণসকলৰ দ্বাৰা পৰিচালিত এখন ক্ষুদ্ৰ স্বায়ত্তশাসিত ৰাজ্য আছিল আৰু ইয়াৰ উৎপত্তি ৰত্নপালৰ ভূমিদানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত হ'ব পাৰে।<ref name="habung">"Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the Ha-Vrnga Vishaya where a Brahmin was given land by King Ratnapala." {{harvcol|Guha|1983|p=33f}}</ref><ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=Pre-Ahom Roots and the Medieval State in Assam: A Reply |journal=Social Scientist |year=1984 |volume=12 |issue=6 |page=73 |doi=10.2307/3517005 |jstor=3517005}}</ref> অৱশ্যে শিলালিপিবিদ ডি. চি. চৰকাৰে তাম্ৰশাসনখনৰ পূৰ্বৰ কিছুমান পাঠ আৰু ভৌগোলিক সীমা-নিৰ্ধাৰণৰ ব্যাখ্যাক প্ৰশ্ন কৰিছিল। সেয়েহে ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়'' আৰু ঐতিহাসিক হাবুঙৰ চিনাক্তকৰণক নিশ্চিত সিদ্ধান্ত বুলি গণ্য কৰিব নোৱাৰি।<ref>{{cite journal |last=Sircar |first=D. C. |title=Three Copper-Plate Grants from Assam |journal=Epigraphia Indica |volume=40 |year=1986 |publisher=Archaeological Survey of India |pages=64–69 |url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d4/Epigraphia_Indica_Vol_40_No._2_July_1973.pdf}}</ref>}} কামৰূপৰ পতনৰ পাছত হাবুং [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত হয় আৰু এই অঞ্চলত বৃহৎপাত্ৰ নামৰ এজনক শাসন কৰিবলৈ ৰখা হয়।<ref>Habung was a Chutiya dependency; that still earlier it was an autonomous principality of Brahmins; and that the latter's origins could be traced back to a circa 10th-century copper-plate and grant issued by king Ratnapala {{harvcol|Guha|1984|p=73}}</ref><ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref> টাই-আহোম ভাষাত লিখা সাচিপটিয়া দীন-বুৰঞ্জী, ম' চাংবুন বুৰঞ্জী আৰু একাংশ ইতিহাসবিদৰ মতে চৰাইদেওত প্ৰথম স্থায়ী ৰাজধানী স্থাপন কৰা‌ আগতে এই ঠাই ৩ বছৰৰ বাবে [[চুকাফা]]ৰ অস্থায়ী বসতি স্থল আছিল।<ref name="সৰ্বানন্দ">{{cite book | title=ইতিহাসে সোঁৱৰা ছশটা বছৰ | publisher=বনলতা | author=ৰাজকুমাৰ, সৰ্বানন্দ | year=২০১৭ | location=গুৱাহাটী | pages=২৭৪}}</ref><ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref><ref name="Capital">{{cite journal | url= | title=Background of the Capital cities of the Ahoms | author=Buragohain, Luhit | journal=International Journal of creative research thoughts | year=2020 | month=April | volume=8 | issue=4 | pages=2357-2361}}</ref> বানপানী হোৱাৰ ফলত চুকাফা আৰু লগত অহা লোক সকল পুনৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দক্ষিণ পাৰলৈ ঘূৰি যায়।<ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref> পিছলৈ [[চুতীয়া–আহোম ৰাজ্যৰ যুদ্ধ|চুতীয়া-আহোম সংঘৰ্ষ]]ৰ ফলত হাবুং আহোম ৰাজ্যৰ অধীনলৈ আহে। লাকনি খুতছান (১৫২৫ খ্ৰীষ্টাব্দত) [[চুহুংমুং]]এ চাওচেং কুঙৰিন (ধনুধৰিয়া গোহাঁই)‌ কনচেঙক থাওমৌঙ মৌঙ-তেও (ভটিয়লীয়া গোহাঁই) হিচাপে নিযুক্তি দি হাবুংত ৰাখে।<ref>"...In lakni Khutshan (ie., in 1526 A.D.), the heavenly king created Klangsheng of Dhanudharia family, Bhatialia Gohain and stationed him at Habung...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref><ref>Edward Gait, The History of Assam, p.90, "In 1525, Suhungmung proceeded in person to Dihing, and appointed officers to administer the frontier provinces of Habung, Dihing and Banlung."{{harvcol|Gait|1963|p=8}}</ref> ==হাবুং নামৰ উৎপত্তি== হাবুং শব্দটো মূলতঃ [[বড়ো-কছাৰী]] মূলীয় ভাষাৰ বুলি জনা যায়<ref>S.Endle, The Kacharis, p. 88, Habung-iya, perhaps from Ha earth, Bung for Su-bung men ; hence ha-bung-iya, autochthones</ref>। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে "মাটিৰে ভৰা ঠাই" অৰ্থাৎ "নদীৰ পানীয়ে খহাই অনা পলস জমা হৈ সৃষ্টী হোৱা ভূমি। " "হা" মানে হৈছে "মাটি" (যেনে হাছাও, হাজং, হালালি, ইত্যাদি) আৰু "বুঙ" মানে হৈছে ভৰি পৰা।<ref>[https://archive.org/stream/LSIV0-V11/LSI-V3-2#page/n15/mode/2up As per the Linguistic Survey of India(Volume 3-2, p. 7), ''Ha'' means Land and ''Bung'' means Fill in standard Bodo language.]</ref> পি.আৰ.টি গৰ্ডনৰ মত অনুসৰি পৌৰাণিক মৰাণ ভাষাত "হাবুঙ"ৰ অৰ্থ হৈছে "মানুহৰ বাসতি/চাপৰি"।<ref>{{Cite web |title=PRT Gurdon, The Morans, p.43 In Moran language Habung meant ''Men/Settlement'' |url=http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/Gurdon-1904.pdf |access-date=2020-04-29 |archivedate=2021-02-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210228230129/http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/Gurdon-1904.pdf |deadurl=yes }}</ref> ইতিহাসবিধ চিড্নি এণ্ডেলৰ "ডা কচাৰী" নামৰ কিতাপখনত উল্লেখ কৰা মতে বুৰঞ্জীত মৰাণসকলক হাবুঙীয়া বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল যাৰ অৰ্থ আছিল "ভূমিৰ থলগিৰি"। এখেতৰ মতে হাবুঙ শব্দটো প্ৰকৃততে "হা" (মাটি)-"চুবুঙ" (মানুহ)ৰ পৰা উৎপত্তি হৈছিল।<ref>[https://archive.org/details/kacharis009491mbp/page/n136/mode/1up S.Endle, The Kacharis, p. 88, ''Habung-iya, perhaps from Ha earth, Bung for Su-bung men; hence ha-bung-iya, autochthones'']</ref> হাবুঙৰ ওচৰতে খুবুং নামৰ অন্য এক অঞ্চল এতিয়াও দেখা পোৱা যায়। কামৰূপৰ ৰজা ৰত্নপালৰ তামৰ ফলিত হাব্ৰং বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>" Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the ''Ha-Vrnga Visaya'' where a Brahmin was given land by King Ratnapala. (c 10th century) {{harvcol|Guha|1983|p=33}}</ref> ১৪২৮ চনৰ চুতীয়া ফলিত শ্ৰী বৃহৎ পাত্ৰক "হাবুঙাধিপতি" (হাবুঙৰ অধিকাৰী) বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>[https://www.jstor.org/stable/41691751?seq=5#metadata_info_tab_contents Neog, Maheswar,''Light on a ruling dynasty of Arunachal Pradesh'',p.819]</ref><ref>" Habung was an ancient Brahmin settlement (Havrnga-Vishaya) situated near the mouth of the Dihing river." {{harvcol|Guha|1983|p=11}} "According to tradition, Habung was a petty medieval principality governed by its Brahmin settlers themselves. It now appears from a recently found copper plate inscription that it was the same as the ''Ha-Vrnga Visaya'' where a Brahmin was given land by King Ratnapala. (c 10th century) {{harvcol|Guha|1983|p=33}}</ref> ==হাবুঙৰ ইতিহাস== ===কামৰূপ আৰু চুতীয়া শাসনকাল=== দশম শতিকাৰ [[কামৰূপ ৰাজ্য|পাল বংশ]]ৰ ৰজা [[ৰত্নপাল]]ৰ সৰাতবাৰী তাম্ৰশাসনত ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়'' (Havvaṅga-vishaya) নামৰ এখন প্ৰদেশৰ উল্লেখ পোৱা যায়, য'ত ব্ৰাহ্মণসকলক ভূমিদান কৰা হৈছিল। পূৰ্বৰ কিছুমান গৱেষণাত প্ৰদেশখনৰ নাম ''হাব্ৰঙ্গ'' (Havrnga), ''হাৱ্ৰঙ্গ'' (Havranga) বা ''হ-বৃঙ্গ'' (Ha-Vrnga) ৰূপেও পঢ়া হৈছিল। কেইগৰাকীমান ইতিহাসবিদে এই প্ৰদেশখনক ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চলৰ সৈতে একে বুলি চিনাক্ত কৰিছে। অমলেন্দু গুহৰ মতে, চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনলৈ যোৱাৰ পূৰ্বে হাবুং ব্ৰাহ্মণসকলৰ দ্বাৰা পৰিচালিত এখন স্বায়ত্তশাসিত ক্ষুদ্ৰ ৰাজ্য আছিল, যাৰ উৎপত্তি ৰত্নপালৰ দশম শতিকাৰ ভূমিদানৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আছিল।<ref>{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=Pre-Ahom Roots and the Medieval State in Assam: A Reply |journal=Social Scientist |year=1984 |volume=12 |issue=6 |page=73 |doi=10.2307/3517005 |jstor=3517005}}</ref><ref name="Sircar-Havvanga">{{cite journal |last=Sircar |first=D. C. |title=Three Copper-Plate Grants from Assam |journal=Epigraphia Indica |volume=40 |year=1986 |publisher=Archaeological Survey of India |url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d4/Epigraphia_Indica_Vol_40_No._2_July_1973.pdf}}</ref> ইতিহাসবিদ পি. চি. চৌধুৰীয়ে ৰত্নপালৰ সৰাতবাৰী তাম্ৰশাসনত উল্লেখিত ভূমিৰ ভৌগোলিক সীমাৰ ভিত্তিত ''হাৱ্ৰঙ্গ-বিষয়''ক হাবুঙৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছিল। তেওঁৰ ব্যাখ্যা অনুসৰি, ভূমিদান কৰা অঞ্চলটোৰ দক্ষিণ সীমা আছিল ''দিব্বৈশা'' (Divvaiśā বা Dibbaisa) নদী আৰু দক্ষিণ-পশ্চিম সীমাত ''সৈচা'' (Saicha) নামৰ আন এখন নদীৰ উল্লেখ আছিল। তেওঁ এই ''সৈচা''ক বৰ্তমানৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ চেঁচা নদীৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছিল। ইয়াৰ ভিত্তিত চৌধুৰীয়ে ''হাৱ্ৰঙ্গ-বিষয়''ক সোৱণশিৰি নদীৰ পূবফালে অৱস্থিত হাবুং অঞ্চল, অৰ্থাৎ মোটামুটিভাৱে বৰ্তমানৰ [[ঢকুৱাখনা]] অঞ্চলৰ সৈতে একে বুলি গণ্য কৰিছিল।<ref>[https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/67151/11/11_chapter%203.pdf ''The mention of Dibbaisa river forming southern boundary and Saica the south-western boundary led P.C. Choudhury to identify the Havranga visaya with Habung country lying to east of the river Suvansiri during the 10th-11th century A.D. Habung, comprising present Dhakuakhana region was for centuries a centre of Aryan culture.'']</ref> অৱশ্যে শিলালিপিবিদ ডি. চি. চৰকাৰে সৰাতবাৰী তাম্ৰশাসনৰ পুনৰ সম্পাদনাত চৌধুৰীৰ এই সীমা-নিৰ্ধাৰণক প্ৰশ্ন কৰিছিল। চৰকাৰে প্ৰদেশখনৰ নাম ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়'' (Havvaṅga-vishaya) বুলি পঢ়িছিল আৰু চৌধুৰীয়ে ''সৈচা'' নদীৰ উল্লেখ থকা বুলি কৰা ব্যাখ্যাক ভিত্তিহীন প্ৰস্তাৱসমূহৰ অন্যতম বুলি অভিহিত কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, তাম্ৰশাসনৰ সংশ্লিষ্ট শব্দটো ''Saicha'' নহয়, বৰং ''s-aiva'' (''sā eva'', অৰ্থাৎ 'সেই একেখন') আছিল, যিয়ে পূৰ্বতে উল্লেখ কৰা ''দিব্বৈশা'' নদীখনকে বুজাইছিল। চৰকাৰে লগতে উল্লেখ কৰিছিল যে বলবৰ্মনৰ উলুবাৰী তাম্ৰশাসনতো ''দিব্বৈশা'' নামৰ এখন নদী বা জানৰ উল্লেখ আছে। কিন্তু সেই তাম্ৰশাসনত দান কৰা ভূমি ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ ''উত্তৰকূল'' বিভাগৰ ''মঞ্জয়-বিষয়''ৰ অন্তৰ্গত ''দিক্কুৰ''ত অৱস্থিত আছিল। সেয়েহে সেই অঞ্চল ''হৱ্বঙ্গ-বিষয়''ৰ পৰা পৃথক আছিল।<ref name="Sircar-Havvanga"/>{{rp|64–69}}<ref>{{citation |last=Sircar |first=D. C. |contribution=Pragjyotisha-Kamarupa |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=1 |year=1990 |publisher=Publication Board, Assam |location=Guwahati |pages=71–74}}</ref> [[File:Dhirnarayan copperplate inscription of 1522.png|thumb|১৫২২ চনৰ চুতীয়া ৰজাই কৰা ঐতিহাসিক হাবুঙত (বৰ্তমানৰ‌ ঢকুৱাখনা) কৰা ভূমি দানৰ তামৰ ফলি।]] ১২০০ শতিকাত কামৰূপ বিভক্ত হোৱাৰ ফলত হাবুং চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনলৈ আহে। ৰত্নধ্বজপালে দদায়েক স্বেতগিৰিৰ ৰজা ভদ্ৰশেনৰ পৰা ধেমাজি অঞ্চল দখল কৰি হাবুঙৰ দক্ষিণৰ ৰতনপুৰত ৰাজধানী স্থাপন কৰে।<ref>Habung was a Chutiya dependency; that still earlier it was an autonomous principality of Brahmins; and that the latter's origins could be traced back to a circa 10th-century copper-plate and grant issued by king Ratnapala {{harvcol|Guha|1984|p=73}}</ref> একে সময়চোৱাতে উল্লেখযোগ্য যে চুকাফাই বানপানী হোৱাৰ বাবে এৰি যোৱা তিপাম (কানগং নামৰ এজন), নামৰূপ (খুণতাং নামৰ এজন) বা লিগিৰী গাঁৱ (তাখোনলাক নামৰ এজন) লেখীয়া ঠাইৰ দৰে অভয়াপুৰ আৰু হাবুং অঞ্চলত কোনো লোকক ৰাখি যোৱা নাছিল।<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n50/mode/1up‌ Barua, G.C.''Ahom Buranji'',p.46.]</ref> ইয়াৰ পাছত হাবুঙৰ উল্লেখ ১৪ শতিকাত পোৱা যায়। চুতীয়া ৰজা সত্যনাৰায়ণে ১৩৯২ খ্ৰীষ্টাব্দত (১৩১৪ শক) ঢকুৱাখনাৰ ধেনুখনাত নাৰায়ণ দ্বিজ নামৰ এজন ব্ৰাহ্মণক ৬০০ পুটি ভূমি দান কৰিছিল। স্বৰ্ণলতা বৰুৱাৰ মতে, এই ভূমি হাবুং অঞ্চলৰ অন্তৰ্গত আছিল, য'ত কেইবাটাও ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালক সংস্থাপন কৰা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|pp=38–39}}</ref> সেই সময়ত আহোম ৰাজকোঁৱৰ [[চুদাংফা]]ও হাবুঙত তেওঁক প্ৰতিপালন কৰা ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালটোৰ সৈতে বাস কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Baruah|1986|p=225}}</ref> মৃত্যু দণ্ডৰ পৰা প্ৰাণ ৰক্ষা কৰিবলৈ আহোম ৰজা থিয়াও খামতিৰ ৰাণীয়ে দিহিং(পূৰ্বতে দিহিং বোকাখাটৰ মহোৰামুখত পৰিছিল) পাৰ হৈ আহি চুতীয়া ৰাজ্যৰ হাবুঙত আশ্ৰয় লৈছিল। নাওবৈচা ফুকনৰ বুৰঞ্জীৰ মতে হাবুঙত ব্ৰাহ্মণ এজনে তেখেতক প্ৰশ্ন কৰোঁতে তেখেতে নিজকে অসম(আহোম)‌‌‌‌‌ ৰাজ্যৰ ৰাণী বুলি চিনাকি দিছিল। পাছলৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰে গৰুৰ বেপাৰ কৰিবলৈ যোৱা লোক এজনে ৰাণীগৰাকীৰ পুত্ৰৰ কথা গম আৰু ফলত গোহাঁই সকলে ল'ৰা জনক নিজ ৰাজ্য লৈ লয় আনি ৰজা পাতে।<ref>Barua, G.C.,"Ahom Buranji, p.49</ref><ref> Bhuyan, S.K.,"Satsari Buranji, p.51</ref> ইয়াৰ পাছত হাবুঙৰ উল্লেখ ১৪২৮ চনত চুতীয়া ৰজা‌ ধৰ্মনাৰায়ণৰ পুত্ৰ দুৰ্লভনাৰায়ণৰ শদিয়াত উদ্ধাৰ হোৱা তামৰ ফলিত পোৱা যায়। এই তাম্ৰশাসনখন শদিয়াৰ চাপাখোৱাত উদ্ধাৰ হৈছিল। ফলিখনত ''শ্ৰী বৃহৎপাত্ৰ''ক ''হাবুঙাধিপতি'' অৰ্থাৎ হাবুঙৰ অধিপতি হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াত ৰজাৰ আদেশ অনুসৰি পুৰন্দৰ বিপ্ৰক ৪০০ পুটি ভূমি দান কৰাৰ বিৱৰণ আছে। ফলিখনৰ লেখক বা লিপিকাৰ আছিল স্বৰ্ণকাৰ কৃষ্ণ সাধু।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|p=585}}</ref> ফলিৰ অংশ : {{Quote|text="পুৰন্দৰায় ৱিপ্ৰায় ভুপুটীনাং চতুঃশতম্। <br /> নৃপাদেশাৎ সমাগত্য দাদদী-শাসনং দদৌ॥ হাবুঙ্গাধিপতিঃ সোহপি ষষ্ঠিসংখ্যান্ দ্বিজানপি॥"}} ইয়াৰ বাহিৰেও প্ৰায় ৬খন চুতীয়া ৰজাৰ তামৰ ফলি (১৩৯২-১৫২২ মাজৰ) হাবুং অঞ্চলত পোৱা গৈছে। চুতীয়া সকলৰ মাজত আজিও হাবুঙৰ উল্লেখ থকা নিচুকনি গীত শুনিবলৈ পোৱা যায়। উদাহৰণ : {{Quote|text="হালিকি এই বাপেৰ ক'লৈ গ'ল,<br /> হাবুঙীয়া বুঢ়াৰ লগত কাঁহ কোবাই গ'ল। <br /> ....<br /> হাবুঙীয়া বাঢ়ৈয়ে চ'ৰানাও সাজে<br /> কুৰুলাৰ কেৰুহেন উৰো উৰো কৰে,<br /> উৰিব নোৱাৰিহে সাগৰতে পৰে; "}} ১৫১২ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোম ৰজা [[চুহুংমুং]]এ ৰাজ্য বিস্তাৰৰ নীতি অনুসৰণ কৰি ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ হাবুং প্ৰদেশৰ পশ্চিম অংশত অৱস্থিত পানবাৰী অঞ্চল চুতীয়া ৰাজ্যৰ পৰা দখল কৰে। ইয়াৰ পূৰ্বে অঞ্চলটো চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনত আছিল আৰু হাবুঙৰ অধিপতি বৃহৎপাত্ৰ বা বৰপাত্ৰই শাসন কৰিছিল। এই অভিযানৰ প্ৰতিক্ৰিয়াস্বৰূপে ১৫১৩ চনত চুতীয়া ৰজা [[ধীৰনাৰায়ণ]]ে স্থলসেনা আৰু নৌবাহিনী লৈ আহোম ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি [[দিখৌ নদী|দিখৌমুখ]]ত উপস্থিত হয়। অৱশ্যে এই অভিযানত চুতীয়াসকল সফল নহ'ল।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|p=128}}</ref><ref>Deodhai Buranji, p. 16, "লাঙ্কি ৰাইচিঙা(১৫১২) শকত ৰজাদেও হাবুঙৰ পানবাৰী ললেগৈ। লাঙ্কি মুংমুত শকত চুতীয়া ৰজা ধীৰনাৰায়ণে আহি দিখৌ মুখত পছলাৰে গড় বান্ধি ৰʼলহি।"</ref> ১৫২০ খ্ৰীষ্টাব্দত চুতীয়াসকলে পুনৰ আহোম ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰি মুঙখ্ৰাঙৰ আহোম দুৰ্গত আঘাত হানে। এই সংঘৰ্ষত দুৰ্গৰ আহোম সেনাধ্যক্ষ নিহত হয় আৰু তাত থকা আহোম সৈন্যবাহিনী পলায়ন কৰে। ফলত চুতীয়াসকলে কিছু সময়ৰ বাবে নামদাং আৰু মুঙখ্ৰাং পৰ্যন্ত হেৰুৱা অঞ্চলসমূহ পুনৰ নিজৰ অধীনলৈ আনিবলৈ সক্ষম হয়।<ref>{{cite book |last=Gait |first=Edward |title=A History of Assam |page=84 |url=https://archive.org/details/ahistoryassam01gaitgoog/page/n107/mode/1up |quote=The Chutias made no effort to regain their lost territory until 1520, when they attacked the Ahom fort at Mungkhrang. The Ahom commander was killed in a sortie and the garrison fled; and for a time the Chutias once more ruled this tract of country.}}</ref> ১৫২২ খ্ৰীষ্টাব্দত কোঁৱৰগাঁৱত জাৰি কৰা ধীৰনাৰায়ণৰ তাম্ৰশাসনখন ঐতিহাসিক হাবুং অঞ্চলত চুতীয়া ৰজাই কৰা শেষৰটো লিপিবদ্ধ ভূমিদান। ১৫২৩ খ্ৰীষ্টাব্দত চুতীয়া-আহোম সংঘৰ্ষৰ পিছত চুহুংমুঙে হাবুং অঞ্চল পুনৰ দখল কৰি আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|pp=41–42}}</ref> ঢকোৱাখনাৰ(হাবুং) কোঁৱৰগাঁৱত উদ্ধাৰ হোৱা এই ফলিৰ মতে ১৫২২ চনত শদিয়াৰ অধিপতি বিষ্ণু বংশৰ শ্ৰী ধীৰনাৰায়ণে প্ৰচণ্ড দুৰ্দণ্ড বাহুৰে সকলোকে পৰাজিত কৰি ৰাজ্যশ্ৰী লাভ কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Baruah|2007|pp=590}}</ref> ইয়াৰ পাছতে চুতীয়া ৰাজ্য নীতিপালৰ হাতলৈ যায়। নীতিপালৰ দুৰ্বল শাসনৰ সুযোগ লৈ চুহুংমুঙে পুনৰ চুতীয়া ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰে। ডিব্ৰুমুখৰ যুদ্ধত চুতীয়াৰ নেতৃত্বত থকা কাচিতৰাৰ লগতে বৰপাত্ৰ (হাবুঙাধিপতি) উল্লখ আছে।<ref>[http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/parallele_ahom-assamais2-2.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200728195005/http://brahmaputra.ceh.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/parallele_ahom-assamais2-2.pdf |date=2020-07-28 }} ''The chiefs of the Chutiyas were Toktoru, Koitara, Chuluki Chetiya and Borpatro.''</ref> ===আহোম ৰাজত্ব কাল=== {{See also|চুতীয়া–আহোম ৰাজ্যৰ যুদ্ধ}} [[File:Habung2.jpg|thumb|250px|চুকাফাৰ স্মৃতিত নৱনিৰ্মিত উপাসনা গৃহ। ]] বুৰঞ্জীৰ অনুসৰি অভয়াপুৰৰ পৰা দিহিং<ref>Bhuyan, S.K., ''Satsari Assam Buranji'', p.47</ref> আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ<ref>Barua, G.C, ''Ahom Buranji'',p.46</ref> নৈয়েদি ভটিয়াই আহি‌ চুকাফাই হাবুঙত প্ৰৱেশ কৰিছিল। উল্লেখযোগ্য যে সেই সময়ত দিহিং নৈ শিৱসাগৰ জিলাৰ মাজেদি বৈ গৈছিল<ref>Sarma, Jogendranath, ''Change of river channel and bank erosion of the burhi dihing river (Assam), assessed using remote sensing data and gis'',"But about 250 years ago the Dihing (present Burhi Dihing) flowed westerly through Sibsagar district to meet the Brahmaputra at the extreme western point of Majuli island, which is now nearly 200 km west of present Dihingmukh, i.e. the outfall of the Burhi Dihing"p.95</ref>। নৈখন দিচাং আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ সমান্তৰাল ভাবে তিপাম, নামৰূপ, বকতা আৰু চৰগুৱা কাষেদি বৈ‌ গৈ<ref>Sharma, J.N., ''A study on palaeochannels from satellite imagery in a part of Upper Assam'',p.77-79</ref> দক্ষিণ মাজুলী বা [[বোকাখাত]] অঞ্চলৰ মহুৰামুখত<ref>{{cite journal |last=Wilcox |first=R. |title=Memoir of a Survey of Asam and the Neighbouring Countries, Executed in 1825-6-7-8 |journal=Asiatic Researches |volume=17 |year=1832 |page=320 |url=https://brahmaputra.vjf.cnrs.fr/bdd/IMG/pdf/WilcoxSurveyAsam.pdf |quote=...the Dihing did not disembogue itself where it does now into the Brahmaputra, but turning to the south-east received the Disang, and Dikko, the Jazi, and Disai river, and was discharged into the great river near Makura. |access-date=2026-02-18 }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ব্ৰক্ষ্মপুত্ৰত পৰিছিল<ref>Sharma, J.N.,''Origin and some geomorphological changes of Majuli Island of the Brahmaputra River in Assam, India''</ref>। গতিকে দিহিং আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰই দি ভটিয়াই গ'লে চুকাফাই সম্ভৱতঃ হাবুং প্ৰদেশৰ দক্ষিণ ঢকুৱাখনা বা সোৱণশিৰিৰ দক্ষিণ-পশ্চিমৰ লখিমপুৰ অঞ্চলত প্ৰৱেশ কৰিছিল। উল্লেখযোগ্য যে পাছলৈ বামুণী কোঁৱৰৰ মাককো দিহিং নৈয়ে ভটিয়াই আহোঁতে হাবুঙৰ শোৱণশিৰি নৈৰ দশিণৰ পানবাৰী অঞ্চলৰ ব্ৰাক্ষ্মণে আশ্ৰয় দিছিল। বৰ্তমানৰ আহোম গোষ্ঠীৰ একাংশ লোকে কিন্তু চুকাফাই প্ৰৱেশ কৰা হাবুং অঞ্চল ধেমাজিত আছিল বুলি দাবী কৰে।<ref>Dhemaji is more political and therefore somewhat more volatile than Patsako. Tai-Ahom activism was very visible there, so much so as the first capital city of the Ahom swargadeos, Habung, was identified and claimed to be in Dhemaji.{{harvcol|শইকীয়া, য়াস্মিন|২০০৪}}</ref> এই দাবী তেওঁ লোকে ধেমাজিৰ বৰ আজুহা গাঁৱৰ এজন আহোম পূজাৰী ঘৰত পোৱা টাই-আহোম ভাষাত লিখা সাঁচি পাতৰ পুৰণি লিপিৰ ভিত্তিৰ কৰে। কিন্তু এই লিপিৰ‌ কোনো চন তাৰিখ, শিৰোনামা বা লেখকৰ নাম পোৱা নাযায়।<ref>...One old Ahom manuscript without bearing any title, date and author's name was discovered by me on 1.5.1991 at Habung under Dhemaji district of Assam. It was discovered from the possession of the aged father of Chow Ratneswar Phukan of Bor Ajuha village, who belongs to a Mo-Sang-Bun (priestly) family. Some glimpses of Tai history can be found in, this manuscript written in Ahom language and Ahom script....{{harvcol|ঠানা, চুতাচানা|২০০৩}}</ref> অঞ্চলতোৰ গড়ৰ ওচৰতে এটা শ ধোঁৱা পুখুৰী আৰু এটা [[মৈদাম]] আছে যিটো [[আহোম|আহোমসকলৰ]] লগত অহা এজন পণ্ডিতৰ মৃত্যুত সজোৱা হৈছিল বুলি কোৱা হয়। এই তথ্যৰ সমূহৰ ভিত্তিতে লোক সকলে এই অঞ্চলতো‌ চুকাফাই এৰি থৈ যোৱা হাবুং হ'ব পাৰে বুলি ঠাৱৰ কৰে। হাবুঙত [[চাওলুং চুকাফা|চুকাফাই]] তিনি বছৰ (চন্দ্ৰ বৰ্ষ ক্ৰমে লাকনি দাপকেও, লাকনী ৰাইছেও আৰু লকনি মুঙপ্লাও)<ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref> অস্থায়ী ভাবে আছিল।<ref name="সৰ্বানন্দ"/><ref>...So he proceeded down- stream the river Tilão (Lohit) and arrived in Habung country. He stopped there, for the laknis, Dapkeu, Raicheu and Mungplão. He subsisted on the produce of three harvests...{{harvcol|বৰুৱা, গোলাপ চন্দ্ৰ|১৯৩০}}</ref> কিন্তু তিনি বছৰ থাকি পুনৰ বানপানী হোৱাৰ ফলত শিৱসাগৰৰ লিগিৰী গাঁৱলৈ (চনটক) উভতি যায় য'ত বৰাহী চুতীয়াসকলক লগ পায়। উল্লেখযোগ্য যে চুকাফাই বানপানী হোৱাৰ বাবে এৰি যোৱা তিপাম (কানগং নামৰ এজন), নামৰূপ (খুণতাং নামৰ এজন) বা লিগিৰী গাঁৱ (তাখোনলাক নামৰ এজন) লেখীয়া ঠাইৰ দৰে অভয়াপুৰ আৰু হাবুং অঞ্চলত কোনো লোকক ৰাখি যোৱা নাছিল।<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n50/mode/1up‌ Barua, G.C.''Ahom Buranji'',p.46.]</ref> ফলত সেই সময়ত হাবুং প্ৰদেশৰ ভূমি আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত হোৱা নাছিল। চুকাফাই এৰি থৈ যোৱাৰ‌ পাছত ১৫১২ চনত আহোম ৰজা চুহুংমুঙে প্ৰথমবাৰৰ বাবে হাবুঙত প্ৰৱেশ কৰি পানবাৰী অঞ্চল দখল কৰে। আগতে বামুণীয়া কোঁৱৰক তূলি লোৱা বামুণ পৰিয়ালটোক নিজৰ লগত লয়। বামুণ জনক সোণৰ লগুণ উপহাৰ দি হাতী-ঘাহী অধিকাৰী পাতি নিজৰ লগত লয়। কিন্তু ১৫২০ত চুতীয়া ৰজা ধীৰনাৰায়ণে পুণৰ আক্ৰমণ কৰি এই‌ অঞ্চল নিজৰ অধীনলৈ আনি ব্ৰাহ্মণক মাটি দান কৰি তামৰ ফলিত খোদিত কৰিছিল।<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?seq=17#metadata_info_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 19, ''He first annexed Habung in 1512 and later also the rest of the Hinduised Chutia kingdom'']</ref> চুতীয়া ৰজাক ১৫২৪ চনত পৰাস্ত কৰি ১৫২৫ চনত চাওফা চুহুংমুঙে হাবুং ৰাজত্ব কৰিবলৈ ভটিয়লীয়া গোহাঁই (থাওমোঙ মোঙ-তিউ) পদ সৃষ্টি কৰিছিল আৰু ক্লাঙচেঙ নামৰ বিষয়া জনক দায়িত্ব দিছিল।<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p. 59</ref> ১৫২৭ খ্ৰীষ্টাব্দত চুহুংমুঙে [[বৰপাত্ৰগোহাঞি|বৰপাত্ৰগোহাঁই]] পদ সৃষ্টি কৰে আৰু পূৰ্বে ভটিয়লীয়া গোহাঁই হিচাপে নিযুক্ত ক্লাঙচেঙক ''চাও-চেং-লুং'' পদত অধিষ্ঠিত কৰে।<ref>{{harvcol|Guha|1983|p=20}}</ref><ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n66/mode/1up Gopal Chandra Barua, ''Ahom Buranji'', p. 61, Lakni Rungrao (1527).]</ref> ১৫৩১ খ্ৰীষ্টাব্দৰ (লাকনি দাপপ্লাও) বুৰঞ্জীৰ বিৱৰণতো ক্লাঙচেঙক ''চাও-চেং-লুং'' হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>[https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/n69/mode/1up Gopal Chandra Barua, ''Ahom Buranji'', p. 64.]</ref> অমলেন্দু গুহৰ মতে, ''বৰপাত্ৰগোহাঁই'' উপাধিটো সম্ভৱতঃ চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনৰ হাবুঙৰ স্থানীয় শাসক ''বৃহৎপাত্ৰ''ৰ উপাধিৰ পৰা গ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Guha|1983|p=20 |quote=It appears that the novel designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutiya king, had the title of Vrhat-Patra.}}</ref>{{efn|আহোম বুৰঞ্জীসমূহত চুতীয়া বিষয়া বৰপাত্ৰক ''পাতৰ-লুং'' (Pator-Lung) বুলিও উল্লেখ কৰা হৈছে। [[আহোম ভাষা]]ত ''লুং'' শব্দৰ অৰ্থ 'ডাঙৰ' বা 'মহান'। ডিব্ৰুগড়ত সংঘটিত চুতীয়া-আহোম যুদ্ধত এই বিষয়াজনে কাশিতৰাৰ সৈতে মিলি আহোম সেনাপতি ফ্ৰাচেনমুং [[বৰগোহাঞি]] আৰু কিংলুন [[বুঢ়াগোহাঞি]]ৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ কৰিছিল।<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p. 55.</ref><ref>Bhuyan, S. K., ''Deodhai Asam Buranji'', Chapter 31.</ref>}} [[চুক্লেংমুং]] (চুহুংমুঙৰ পুত্ৰ) ৰজাৰ দিনত হাবুঙৰ উল্লেখ পুনৰ পোৱা যায়। বুৰঞ্জীৰ অনুসৰি এই ৰজাৰ দিনত চুতীয়াৰ বৰপাত্ৰ এজনৰ সমৰ্থন পাই হাবুঙৰ ব্ৰাহ্মণ মুখিয়াল এজনে বিদ্ৰোহ কৰে। ফলত যুদ্ধ এখন হয় য'ত বৰপাত্ৰ জনৰ মৃত্যু হয় আৰু ব্ৰাহ্মণজন বেহাৰলৈ পলাই যায়<ref> সুকুমাৰ মহন্তৰ ঘৰত পোৱা অসম বুৰঞ্জী, ২৫ পৃষ্ঠাত আছে-"সেই সময়ত ৰজা দাই ধৰিলে, বোলে-'চুটিয়া মাৰি ভূঞা বিলাকক মাৰি-কাটি বুপা ৰজায়ে ময়েহে ৰাজ্য লৈছো। বামুণে যে ৰজা‌ হয় চুটিয়াৰ বৰপাত্ৰকনো কিহলৈ থৈছোঁ?' এহি বুলি বৰপাত্ৰক মাৰিলে, বামুণকো ‌মাৰিব চালে, সপুত্ৰবান্ধৱে বেহাৰলৈ পলাই গেʼল। " </ref>। এই বৰপাত্ৰ জন হয়টো পুৰণি চুতীয়া বৰপাত্ৰ ৰাজপৰিয়ালৰ লোক আছিল‌‌ আৰু তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছতে হয়টো "চাও-চেঙলুং" আৰু "বৰপাত্ৰ" উপাধি মিলি "বৰপাত্ৰগোঁহাই" হিচাপে জনাজাত হয়।<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref> ==বৰ্তমানৰ হাবুং== [[File:Habung Ho-Phi Foundation Taking.jpg|thumb|right|হাবুঙত চুকাফাৰ স্মৃতিত নৱনিৰ্মিত মন্দিৰ]] অসম চৰকাৰৰ সহযোগত হাবুঙৰ টাই ভেটিত থকা মৈদাম, পুখুৰী আৰু গড়সমূহ সংৰক্ষণ কৰি ৰু'এন চাও ছেঙ (পৰম্পৰাগত দেউশাল) স্থাপন কৰে। ১৯৯০ চনৰ ১৭ জুন তাৰিখে স্থানীয় ফুৰালুং সংঘ আৰু সেইসময়ৰ [[ধেমাজি জিলা]]ৰ অতিৰিক্ত উপায়ুক্ত নগেন হাজৰিকাৰ সহযোগত [[আহোম ধৰ্ম|আহোম ধৰ্মৰ]] নিয়ম অনুসৰি [[আহোম|আহোমসকলৰ]] পূজা কৰা গৃহ ''হলুং হ'ফি'' মন্দিৰৰ নিৰ্মাণৰ কাৰণে আধাৰশিলা স্থাপন কৰে। পাছত ৯জন শুভাকাংক্ষীৰ দ্বাৰা ৮টা খুটা প্ৰদান কৰা হয় যাৰ ফলত স্থায়ী ভাবে হ'ফিটো নিৰ্মাণ কৰি উলিওৱা হৈছিল। সেই ঠাইৰ ঐতিহ্য ৰক্ষা কৰি পৰম্পৰাগত ফুৰালুংবানফি ধৰ্মৰ নীতিনিয়মতে টাই ভেটিৰ ভিতৰত থকা হফি টোত ম'-লুং টাই-পণ্ডিতসকলে আৰু বিশেষকৈ স্থানীয় ম'-চাম পণ্ডিতসকল আৰু স্থানীয় পঞ ফুৰালুং সংঘৰ সদস্যসকলে টাই-আহোম ভাষাতে সেৱা অৰ্চনা কৰে। মন্দিৰত সেৱা আগবঢ়োৱাৰ সময়ত বিশেষ দুটামান প্ৰাচীন টাই নিয়ম পালন কৰিব লাগে। তাই-চি পৰম্পৰা কৰাটো বাধ্যতামূলক আৰু তাত কক বান ফাই (চাকি জ্বলোৱা), আই চিংলাও গোৱা আদি নিয়ম কৰা হয়, তালৈ কাই অৰ্থাত কুকুৰা নিয়ম মতে নিয়া হয়। তালৈ যাওঁতে নিয়ম অনুসৰি বিভিন্ন ৰঙৰ কুকুৰা, লাও বা সাজপানী নিয়াৰ উপৰিও বানফাই অৰ্থাৎ চাকি নিব লাগে। সন্তানৰ আশাত বগা মতা কুকুৰা দিব লাগে, অসুখ বা বিপদৰ পৰা ৰক্ষা পাবলৈ কলা মতা কুকুৰা দিয়া হয় আৰু অইন বিশেষ মনোকামনা নাথাকিলে যিকোনো ৰঙৰ বা পখৰা মতা বা মাইকী কুকুৰা তাই-চি নিয়ম কৰা হয়। হাবুংলৈ তৎক্ষণাত যাব যদি কোনো ব্যক্তিয়ে নোৱাৰে তেতিয়া "মু-বাই তাম-বাই" নামৰ পৰম্পৰাৰে টোপোলা এটা বান্ধি কুকুৰা আগ বঢ়াই ৰখাৰ নিয়ম আছে।{{cn}} এই অঞ্চলৰ ঐতিহ্য ৰক্ষাৰ্থে [[অসম]] চৰকাৰে পুনঃনিৰ্মাণৰ বাবে যথেষ্ট ৰাজ পুঁজি প্ৰদান কৰে। ২০১৭ চনত তেতিয়াৰ অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]]দেৱে নতুনকৈ নিৰ্মাণ কৰা হ-ফিত উদযাপিত [[মে-দাম-মে-ফি]] অনুষ্ঠানত উপস্থিত হৈ হাবুঙক পৰ্যটনৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি তুলিবলৈ ২ কোটি টকা প্ৰদানৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news|url=https://m.timesofindia.com/city/guwahati/assam-government-to-preserve-seat-of-ahom-legacy-in-habung/articleshow/56902877.cms|title=Assam government to preserve seat of Ahom legacy in Habung}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist|30em}} ==টোকা== {{notelist}} ==উৎস প্ৰসংগ== {{refbegin}} * {{cite book |last=বৰুৱা |first=গোলাপ চন্দ্ৰ|date=১৯৩০ |title=আহোম বুৰঞ্জী |chapter=ষষ্ঠ অধ্যায়: খুনলুং খুনলাই, উপ-অধ্যায়:চ্যুকাফা, পৃষ্ঠা:৪৪ - ৪৭|publisher= বেপ্টিষ্ট মিছন প্ৰেছ, কলকাতা|language=[[টাই আহোম ভাষা]], [[ইংৰাজী]]}} * {{Cite book |last= ঠানা |first=চুতেচানা |title=Texts and Contexts in Southeast Asia |publisher=ঐতিহাসিক গৱেষণা কেন্দ্ৰ, মিচিগান বিশ্ববিদ্যালয়|year=২০০৩ |language=[[ইংৰাজী]]}} * {{cite book |last= শইকীয়া|first= য়াস্মিন|date=২০০৪|title=Fragmented Memories Struggling to be Tai-Ahom in India|publisher=ডিউক বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকাশন|isbn= 9780822386162, 082238616X|chapter= |page= ২৮ |url=https://www.google.co.in/books/edition/Fragmented_Memories/WfSmsuO6QugC?hl=en।|year=১৯ অক্টোবৰ, ২০০৪ |language=[[ইংৰাজী]]}} * {{Cite news|last=কংকন কলিতা|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/second-ahom-capital-habung-to-be-tourist-hotspot-cm-himanta-biswa-sarma/articleshow/89256437.cms|title=second ahom capital habung to be tourist-hotspot cm himanta biswa sarma|agency=টাইমছ অফ ইণ্ডিয়া|language=ইংৰাজী}} * {{cite book |last=Meena |first=R P|date=২০২০ |title=APSC Assam Current Affairs Yearbook 2020 |publisher= New Era Publishing House|language=[[ইংৰাজী ভাষা]]}} * {{citation |last=Guha |first=Amalendu |year=1983 |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |pages=3–34 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963 |url=https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/bitstream/123456789/3259/1/OP_64_The_ahom_political_system.pdf }} * {{citation |last=Guha |first=Amalendu |year=1984 |title=Pre-Ahom Roots and the Medieval State in Assam: A Reply |journal=Social Scientist |volume=12 |issue=6 |pages=70–77 |doi=10.2307/3517005 |jstor=3517005 }} * {{citation |last=Baruah |first=Swarnalata |year=2007 |title=Chutia Jatir Buranji |url=https://archive.org/details/chutiaburanji/mode/2up }} * {{citation |last=Baruah |first=S. L. |year=1986 |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal }} * {{citation |last=Sircar |first=D. C. |year=1986 |title=Three Copper-Plate Grants from Assam |journal=Epigraphia Indica |volume=40 |publisher=Archaeological Survey of India |url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d4/Epigraphia_Indica_Vol_40_No._2_July_1973.pdf }} * {{citation |last=Phukan |first=J. N. |year=1992 |contribution=The Tai-Ahom Power in Assam |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |pages=49–60 |publisher=Assam Publication Board |place=Guwahati }} * {{citation |last=Gait |first=Edward |year=1963 |title=A History of Assam |publisher=Thacker, Spink |url=https://books.google.com/books?id=1IpAAAAAMAAJ }} {{refend}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ পুৰাতাত্বিক স্থান]] [[শ্ৰেণী:চুতীয়া ৰাজ্য]] [[শ্ৰেণী:আহোম ৰাজ্য]] e7n2yjnpevh5ip9xwudtby0q0t6nlec 0 54582 646513 269624 2026-10-22T14:28:57Z Ziv 43573 ([[c:GR|GR]]) [[File:Cardano.jpg]] → [[File:Gerolamo Cardano, self-portrait (1501–1576).jpg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · More precise and not just a meaningless one word name 646513 wikitext text/x-wiki [[File:Dice Distribution (bar).svg|thumb|250px|দুটা লুদু গুটি দলিয়াই দিলে সম্ভাৱ্য ঘটনাৰ ফলাফল]] '''সম্ভাৱিতা''' বা সম্ভাৱনা তত্ত্ব হৈছে গণিতৰ এটি শাখা য'ত গণনামূলকভাবে কোনো ঘটনা বা ভৱিষ্যত পৰীক্ষাৰ এটি নিৰ্দিষ্ট ফলাফলত উপনীত হোৱাৰ সম্ভাৱনা ব্যক্ত কৰা হয়।<ref>[https://web.archive.org/web/20150428142545/http://machaut.uchicago.edu/?resource=Webster%27s&word=probability&use1913=on "Probability"]. ''[[Webster's Dictionary|Webster's Revised Unabridged Dictionary]]''. G & C Merriam, 1913.</ref> বিন্যাস তথা সমাবেশ গৱেষণা সম্ভাৱনা নিৰ্ণয়ৰ বাবে উপযোগী। ই পৰিসংখ্যাৰ অন্যতম ভিত্তি। একোটা পৰীক্ষাত ঘটিব পৰা ঘটনাৰ ফল একোটাৰ সম্ভাৱ্য জোখকে সম্ভাৱিতা বুলি কোৱা হয়। কোনো ঘটনা ঘটাৰ সম্ভাৱনা পৰিমাপ কৰাই সম্ভাৱিতা। সম্ভাৱিতাৰ সৈতে ঘটনাৰ যোগসূত্ৰ প্ৰচুৰ। 'ঘটনা' হৈছে আমাৰ চাৰিওফালে দৃশ্যমান এনে কোনো পৰিস্থিতি যাৰ ফলাফল বিদ্যমান। আৰু 'সম্ভাৱিতা' হ'ল এনে এটি গাণিতিক হিচাব যি আমাক ঘটনা সম্পৰ্কে সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰাত সহায়তা কৰে। সম্ভাৱিতা সম্পৰ্কে বিস্তাৰ ভাৱে জানিবলৈ বিভিন্ন বিষয় সম্পৰ্কে স্বচ্ছ ধাৰণা থাকা দৰকাৰ: যোৰ, বিন্যাস, সমাৱেশ ইত্যাদি। এটি ঘটনা A-ৰ সম্ভাৱিতাৰ সংজ্ঞা এনেকৈ দিব পাৰি- ধৰা হ'ল A এটা ঘটনা আৰু A-ৰ সম্ভাৱিতাক ০ আৰু ১ ৰ ভিতৰত এটি প্ৰকৃত ৰাশিৰ দ্বাৰা প্ৰকাশ কৰা যায়, যাক আমি P(A), p(A) বা Pr(A) বুলি লিখোঁ।<ref>Olofsson (2005) p. 8.</ref> কোনো ঘটনাৰ সম্ভাৱিতা ০ হ'লে তাক অসম্ভৱ ঘটনা, আৰু কোনো ঘটনাৰ সম্ভাৱিতা ১ হ'লে তাক কোৱা হয় অৱশ্যম্ভাৱী ঘটনা।<ref name="Stuart and Ord 2009">"Kendall's Advanced Theory of Statistics, Volume 1: Distribution Theory", Alan Stuart and Keith Ord, 6th Ed, (2009), {{ISBN|978-0-534-24312-8}}.</ref><ref name="Feller">William Feller, "An Introduction to Probability Theory and Its Applications", (Vol 1), 3rd Ed, (1968), Wiley, {{ISBN|0-471-25708-7}}.</ref> ==ইতিহাস == [[File:Jerôme Cardan.jpg|thumb|right|upright=1.05|[[Gerolamo Cardano]], সম্ভাৱীতাৰ গাণিতিক বিশ্লেষণৰ বাটকটীয়া]] ৮ আৰু ১৩ শতাব্দীৰ মাজৰ ইছলামিক স্বৰ্ণ যুগৰ সময় চোৱাত আৰৱ গণিতজ্ঞ আৰু আৰু সাংকেতিক বাৰ্তা লিখোঁতাৰ দ্বাৰা সম্ভাৱীতা আৰু পৰিসংখ্যাৰ ব্যৱহাৰ হোৱা বুলি ধৰা হয়। আল-খালিলে(৭১৭-৭৮৬) সাংকেতিক বাৰ্তাৰ ওপৰত লিখা গ্ৰন্থ খনত স্বৰধ্বনি যুক্ত আৰু অযুক্ত সকলো সম্ভৱপৰা আৰৱী শব্দৰ তালিকা প্ৰস্তুত কৰিবলৈ পোন প্ৰথমবাৰৰ বাবে বিন্যাস আৰু জোটৰ ব্যৱহাৰৰ কৰিছিল।<ref name="LB">{{cite journal|last=Broemeling|first=Lyle D.|title=An Account of Early Statistical Inference in Arab Cryptology|journal=The American Statistician|date=1 November 2011|volume=65|issue=4|pages=255–257|doi=10.1198/tas.2011.10191}}</ref> তেওঁ পৰিসংখ্যা বিজ্ঞানৰ আটাইতকৈ পুৰণি কিতাপ খনৰ পাণ্ডুলিপি লিখিছিল। ৮০১-৮৭৩ শতাব্দীত লিখা এই কিতাপখনত তেওঁ সাংকেতিক বাৰ্তাৰ ক্ষেত্ৰত পৰিসংখ্যা আৰু বাৰংবাৰতা কিদৰে ব্যৱহাৰ কৰিব লাগে সেই বিষয়ে লিখিছিল। এই পাণ্ডুলিপিয়ে পৰিসংখ্যা বিজ্ঞান আৰু সাংকেতিক বাৰ্তাৰ জগত খনত এটা ভেটি প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে।<ref name=sim2000>{{cite book|last=Singh|first=Simon|authorlink=Simon Singh|title=The code book : the science of secrecy from ancient Egypt to quantum cryptography|year=2000|publisher=Anchor Books|location=New York|isbn=978-0-385-49532-5|edition=1st Anchor Books|title-link=The code book : the science of secrecy from ancient Egypt to quantum cryptography}}</ref><ref name=ibr1992>Ibrahim A. Al-Kadi "The origins of cryptology: The Arab contributions", ''[[Cryptologia]]'', 16(2) (April 1992) pp. 97&ndash;126.</ref> ১৬শ শতিকাত যেতিয়া ইটালিৰ পদাৰ্থবিদ আৰু গণিতজ্ঞ জে. কাৰ্ডনে তেওঁৰ কিতাপ 'The Book on Games of Chance' লিখি উলিয়াইছিল সেই সময়তেই সম্ভাৱিতাৰ সূত্ৰই স্থিতি লৈছিল। সম্ভাৱিতাৰ অধ্যয়নে আৰম্ভণিৰ পৰাই বহুতো মহান গণিতজ্ঞক আকৰ্ষণ কৰিছিল। জেমচ্ বাৰ্ণুলি (১৬৫৪-১৭০৫), এ.ডি.মইভাৰ (১৬৬৭-১৭৫৪) আৰু পিয়েৰে এই ক্ষেত্ৰত অৱদান আগবঢ়াইছিল। লাপছৰ 'Theorie Analytique des Probabilities', ১৮১২, সম্ভাৱিতা সূত্ৰৰ ক্ষেত্ৰত আটাইতকৈ মহান অৱদান। [[File:Gerolamo Cardano, self-portrait (1501–1576).jpg|thumb|140px|[[জে. কাৰ্ডন]] (১৬শ শতিকা)]] ==গাণিতিক বিশ্লেষণ== এটা মুদ্ৰা যাদৃচ্ছিকভাৱে টচ কৰিলে, ইয়াৰ ফলাফলক বিশুদ্ধ বুলি ধৰা হয়। অৰ্থাৎ ফলাফল সমূহ সমৰূপৰ অৰ্থাৎ পক্ষপাতদুষ্ট নহয়। মুদ্ৰাৰ এই ধৰ্মটোক মুদ্ৰাৰ নিৰপেক্ষ ধৰ্ম বুলি কোৱা হয়। ইয়াত দুটা ফলাফল মুণ্ড আৰু পুচ্ছ অহাৰ ফলাফল দুটা পৰস্পৰ সমান। যিকোনো ঘটনাৰ ক্ষেত্ৰত কোনো ফলাফলৰ সম্ভাৱনা মুঠ ফলাফলৰ সংখ্যাৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হয়।<ref>{{cite book|last = Ross|first = Sheldon M. |title = A First course in Probability|edition= 8th |pages = 26–27|publisher = Pearson Prentice Hall|date = 2010|isbn = 9780136033134}}</ref> গাণিতিক ভাৱে ইয়াৰ এটা ফলাফলৰ মান ১/২ বা ০.৫, অৰ্থাৎ মুঠ দুটা ফলাফলৰ পৰা যিকোনো এটা ফল এবাৰত পোৱা যাব। ইয়াত যিকোনো এটা ফলাফলৰ হাৰ ৫০% হ'ব। হয়তো সি মুণ্ড বা পুচ্ছ, যিকোনো এটা হ'ব। ==অভিধা== গণিতৰ ক্ষেত্ৰখনত ব্যৱহৃত সম্ভাৱিতা তত্বত বিভিন্ন অভিধাৰ সমাহাৰ ঘটিছে। এটা সম্ভাৱনাৰ মাত্ৰা থিৰ কৰিবৰ বাবে কোনো প্ৰক্ৰিয়াৰে কৰা প্ৰয়াসক পৰীক্ষা বুলি কোৱা হয়। মুদ্ৰা এটা চিতপট কৰা, পাশতি বা লুডুৰ গুটি দলিওৱা আদিবোৰ পৰীক্ষাৰ উদাহৰণ। পৰীক্ষা এটাৰ ফল ভিন্ন হয়। এই ফল বোৰক পৰিণতি বোলে। মুদ্ৰা এটা চিতপট কৰোতে আহিব পৰা ফল দুটা মুণ্ড বা পুচ্ছ। কিছুমান পৰীক্ষাৰ ফল আগতীয়াকৈ সঠিকভাৱে নিৰ্ধাৰণ কৰিব নোৱাৰি। এনে পৰীক্ষাক অনিয়ত বা যাদৃচ্ছিক পৰীক্ষা বোলে। একোটা পৰীক্ষাত ওলোৱা আটাইবোৰ পৰিণতিক একেলগে ঘটনা বুলি কোৱা হয়। এটা ঘটনাৰ আটাইবোৰ সম্ভৱপৰ পৰিণতিক একেলগে নিদৰ্শ সমষ্টি বোলা হয়। সমষ্টিৰ প্ৰতিটো মৌলক নিদৰ্শ বিন্দু বুলি কোৱা হয়।এটা পৰীক্ষাৰ কোনো এটা পৰিণতিক অকলে এটা প্ৰাথমিক বা সৰল ঘটনা বোলে। এটা ঘটনা ঘটাটো যদি নিশ্চিত তেন্তে ইয়াক নিশ্চিত ঘটনা বোলে। আকৌ যদি পৰীক্ষাত কোনোবা এটা ঘটনা ঘটাটো কেতিয়াও সম্ভৱ নহ'লে ইয়াক অসম্ভৱ ঘটনা বোলে। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{গণিতৰ ক্ষেত্ৰসমূহ}} [[শ্ৰেণী:সম্ভাৱিতা]] eey3mbhi5pod0g1se108h53f1qydb48 0 58280 646561 390439 2026-10-22T16:27:48Z ~2026-56560-55 52440 /* চলচ্চিত্ৰ */ 646561 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | image = Ms Suman Haripriya, (Director) of the film Kadam Tale Krishna Nache addressing a press conference during the 37th International Film Festival (IFFI-2006) in Panaji, Goa on November 26, 2006.jpg | caption = ২০০৬ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত সুমন হৰিপ্ৰিয়া | name = সুমন হৰিপ্ৰিয়া | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1979|06|01}} | birth_place = [[গুৱাহাটী]], [[অসম]], ভাৰত | residence = [[গুৱাহাটী]], [[অসম]], ভাৰত | nationality = ভাৰতীয় | office = [[অসম বিধানসভা]] | term_start = ১৯ মে' ২০১৬ | term_end = | constituency = হাজো বিধানসভা সমষ্টি | predecessor = দ্বীপেন পাঠক | party = [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]] | education = সমাজশাস্ত্ৰৰ স্নাতকোত্তৰ | mother = [[বিজয়া চক্ৰৱৰ্তী]] | spouses = | children = | profession = ৰাজনীতিবিদ, নিৰ্দেশক, প্ৰযোজক | footnotes = | date = | source = }} '''সুমন হৰিপ্ৰিয়া''' (জন্ম: ১ জুন ১৯৭৯) এগৰাকী ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ নিৰ্দেশক, প্ৰযোজক আৰু ৰাজনীতিবিদ। ২০১৬ চনৰ বিধানসভা নিৰ্বাচনত তেওঁ হাজো বিধানসভা সমষ্টিৰ পৰা [[অসম বিধানসভা]]লৈ নিৰ্বাচিত হয়। তেওঁ তিনিখন চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰিছে। ২০০৫ চনত মুক্তি লাভ কৰা তেওঁৰ দ্বাৰা পৰিচালিত চলচ্চিত্ৰ ''[[কদমতলে কৃষ্ণ নাচে]]'' ৫৩তম [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]]ৰ '[[অসমীয়া ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা|শ্ৰেষ্ঠ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]]ৰ সন্মান লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://www.assamtimes.org/social/entertainment/325.html |access-date=2020-04-04 |archivedate=2012-06-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120630202736/http://www.assamtimes.org/social/entertainment/325.html |deadurl=yes }}</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ১৯৭৯ চনৰ ১ জুন তাৰিখে [[গুৱাহাটী]]ত সুমন হৰিপ্ৰিয়াৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃ জীৱন চক্ৰৱৰ্তী আৰু মাতৃ [[বিজয়া চক্ৰৱৰ্তী]]। তেওঁৰ মাতৃ বিজয়া চক্ৰৱৰ্তী এগৰাকী ৰাজনীতিবিদ আৰু [[গুৱাহাটী (লোকসভা সমষ্টি)|গুৱাহাটী লোকসভা সমষ্টি]]ৰ প্ৰাক্তন সাংসদ।<ref name=assembly>{{cite web |title=Assam Legislative Assembly - Member |url=http://www.assamassembly.gov.in/suman-haripriya.html |website=[[Assam Legislative Assembly]] |accessdate=1 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200403202312/http://www.assamassembly.gov.in/suman-haripriya.html|archive-date=3 April 2020}}</ref> সুমন হৰিপ্ৰিয়ায়ে [[নতুন দিল্লী]]ত অৱস্থিত জামিয়া মিলিয়া ইছলামীয়াৰ পৰা সমাজশাস্ত্ৰৰ স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰিছিল। ইয়াৰ লগতে তেওঁ নইডাত অৱস্থিত এছিয়ান একাডেমী অফ ফিল্ম এণ্ড টেলিভিছনৰ পৰা চলচ্চিত্ৰ আৰু টেলিভিছনৰ ডিপ্লোমা লাভ কৰিছিল। তেওঁ দিল্লীত অৱস্থিত ভাৰতীয় বিদ্যা ভৱনৰ পৰা জ্যোতিষ আচাৰ্য উপাধি লাভ কৰিছিল।<ref name="affidavit">{{cite web |title=Electoral Affidavit of Suman Haripriya |url=http://ceoassam.nic.in/election/ae2016/Affidavits/55/4-SUMAN%20HARIPRIYA.PDF |website=Assam State Election Commission |accessdate=4 April 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200330235931/http://ceoassam.nic.in/election/ae2016/Affidavits/55/4-SUMAN%20HARIPRIYA.PDF |archivedate=30 March 2020 |location=[[Guwahati]] |page=10 |language=en |date=19 March 2016 |url-status=live |deadurl=unfit }}</ref> ==কৰ্মজীৱন== ===চলচ্চিত্ৰ=== সুমন হৰিপ্ৰিয়া [[অসমৰ চলচ্চিত্ৰ|অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]]ৰ লগত জড়িত আছিল।<ref>{{cite news|url= https://www.mail-archive.com/assam@pikespeak.uccs.edu/msg02312|title= Kokadeutar Gharjonwai /Suman Haripriya|accessdate= 8 July 2017}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ২০০১ চনত তেওঁ [[যতীন বৰা]] আৰু [[গীতাৱলী ৰাজকুমাৰী]] অভিনীত ব্যৱসায়িক ভাৱে সফল ছবি ''[[কইনা মোৰ ধুনীয়া]]'' নিৰ্মাণ কৰিছিল। ২০০২ চনত তেওঁ [[ৰবি শৰ্মা]] আৰু [[গীতাৱলী ৰাজকুমাৰী]] অভিনীত ''[[ককাদেউতাৰ ঘৰজোঁৱাই]]'' নিৰ্মাণ কৰে। ২০০৫ চনত তেওঁ ''[[কদমতলে কৃষ্ণ নাচে]]'' পৰিচালনা আৰু প্ৰযোজনা কৰে। এই ছবিখনে ৫৩তম [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]]ৰ '[[অসমীয়া ভাষাৰ শ্ৰেষ্ঠ ছবিৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা|শ্ৰেষ্ঠ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]]ৰ সন্মান লাভ কৰে। ====চলচ্চিত্ৰ তালিকা==== {| class="wikitable sortable" |- ! চন!! নাম |- | ২০০১ ||''কইনা মোৰ ধুনীয়া'' |- | ২০০২ ||''ককাদেউতাৰ ঘৰজোঁৱাই'' |- | ২০০৫ ||''[[কদমতলে কৃষ্ণ নাচে]]'' |} ===ৰাজনৈতিক জীৱন=== সুমন হৰিপ্ৰিয়ায়ে তেওঁ মাতৃ [[বিজয়া চক্ৰৱৰ্তী]]ৰ ৰাজনৈতিক দল [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ত যোগদান কৰে। তেওঁ ২০১৬ চনৰ অসম বিধানসভাৰ নিৰ্বাচনত হাজো বিধানসভা সমষ্টিৰ পৰা নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.thequint.com/politics/2016/05/20/exclusive-cabinet-portfolio-names-for-bjp-led-govt-in-assam|title=Exclusive: Cabinet Portfolio Names for BJP-led Govt in Assam|date=20 May 2016|website=The Quint|accessdate=30 January 2020}}</ref> ==সমালোচনা== সুমন হৰিপ্ৰিয়ায়ে অসম বিধানসভাত [[ক'ৰ'ণা ভাইৰাছ ৰোগ ২০১৯]]ৰ প্ৰতিৰোধ হিচাপে গোবৰ আৰু গৌমূত্ৰৰ ব্যৱহাৰৰ পৰামৰ্শ দিয়াৰ বাবে সমালোচিত হৈছে। তেওঁ কৈছিল, "''গোবৰৰ বহুতো উপযোগিতা আছে। মই ভাবোঁ ই ক'ৰ'ণা ভাইৰাছ ধ্বংস কৰিব পাৰে। গৌমূত্ৰয়ো উপকাৰী হব পাৰে। ''"<ref>{{cite news |title=India's coronavirus health myths fact-checked |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-india-51910099 |accessdate=20 March 2020 |work=BBC News |date=19 March 2020}}</ref> ইয়াৰ লগতে তেওঁ গোবৰ আৰু গৌমূত্ৰ [[কৰ্কট ৰোগ]] আৰোগ্য কৰিব পাৰে বুলিও পৰামৰ্শ আগবঢ়াইছিল।<ref>{{cite news |last1=Nath |first1=Hemanta Kumar |title=Cow urine, dung can treat coronavirus, says Assam BJP MLA |url=https://www.indiatoday.in/india/story/cow-urine-dung-can-treat-coronavirus-says-assam-bjp-mla-1651708-2020-03-02 |accessdate=21 March 2020 |work=India Today |date=2 March 2020 |language=en}}</ref> ==তথ্য উৎস== {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া ভাষাৰ চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাজনীতিক]] o9kpc2lot9tkb1n5dewaze17qhrphec 0 60904 646721 645150 2026-10-23T09:50:17Z তৰুণ কাকতি 49385 /* অভিনয়-শিল্পী */ 646721 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = কালসন্ধ্যা | image = চিত্ৰ:কালসন্ধ্যা ছবিৰ পোষ্টাৰ.jpg | image_size = | alt = | caption = ছবিখনৰ পোষ্টাৰ | director = [[ভবেন্দ্ৰ নাথ শইকীয়া]] | producer = | writer = [[ভবেন্দ্ৰ নাথ শইকীয়া]] | narrator = | starring = {{ubl| [[দেৱশ্ৰী ৰায়]]|[[আশিস বিদ্যাৰ্থী]]|[[যতীন বৰা]]|[[নিপন গোস্বামী]]|[[প্ৰাঞ্জল শইকীয়া]]|[[হেমেন বৰ্মণ]]|[[মুনীন বৰুৱা]]|[[মৃদুলা বৰুৱা]]}} | music = গৌতম মুখাৰ্জী | cinematography = ৰাজু মিশ্ৰ | editing = উজ্জ্বল নন্দী | studio = | distributor = | released = ১৯৯৭ | runtime = ১২৪ মিনিট | country = ভাৰত | language = [[হিন্দী ভাষা]] | budget = | gross = | preceded by = | followed by = }} '''কালসন্ধ্যা''' ({{Lang-hi|कालसंध्या}}) হৈছে ১৯৯৭ চনত মুক্তি লাভ কৰা এখন [[হিন্দী]] ভাষাৰ বোলছবি।<ref>{{Cite web|url=http://osianama.com/film-titles/kalsandhya-1997|title=Kalsandhya|website=osianama.com|language=en|access-date=2017-06-29}}</ref> ড॰ [[ভবেন্দ্ৰ নাথ শইকীয়া]]ই পৰিচালনা কৰা ছবিখনে অসমত ঘটি থকা সামৰিক কাৰ্যকলাপক মুখ্য বিষয় হিচাপে উপস্থাপন কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/entertainment/assamese-film-to-be-screened-in-london/article1-240662.aspx|title=Assamese film to be screened in London|publisher=Hindustan Times|date=5 August 2007|accessdate=18 July 2015|archivedate=23 July 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150723165725/http://www.hindustantimes.com/entertainment/assamese-film-to-be-screened-in-london/article1-240662.aspx|deadurl=yes}}</ref> বিদ্ৰোহে [[অসম]]ৰ মানুহৰ জনজীৱনৰ ওপৰত কিদৰে প্ৰভাৱ পেলাইছিল, সেইয়া ছবিখনৰ জৰিয়তে দেখুৱাব বিচৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news|url=http://www.firstpost.com/entertainment/cinema-of-the-north-east-from-jahnu-barua-to-rima-das-voices-of-note-from-the-region-4162299.html|title=Cinema of the North East: From Jahnu Barua to Rima Das, voices of note from the region|work=Firstpost|access-date=2017-12-25|language=en-US}}</ref> [[যতীন বৰা]], [[আশিস বিদ্যাৰ্থী]], [[দেৱশ্ৰী ৰায়]], [[নিপন গোস্বামী]] আদিয়ে কেইটামান গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt1977836/?ref_=ttfc_fc_tt|title=Kaal Sandhya|accessdate=18 July 2015}}</ref> উল্লেখনীয় যে, ছবিখন ১৯৯৭ চনৰ ভাৰতীয় পেনোৰামালৈও নিৰ্বাচিত হৈছিল।<ref name="Kaal">{{cite web | url=https://www.dff.gov.in/images/Documents/127_IPCatalogue1997.pdf | title=Kaal Sandhya: Twilight of heart | publisher=DFF, Indian Panorama | accessdate=1 June 2020}}</ref> সেই বছৰৰে [[নতুন দিল্লী]]ত অনুষ্ঠিত হোৱা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ছবি মহোৎসৱত ছবিখনৰ প্ৰদৰ্শনী হৈছিল। আনহাতে কাইৰো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ছবি মহোৎসৱৰ ভাৰতীয় শাখাতো ছবিখন অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.thehindu.com/features/cinema/article3779648.ece|title=The man and his magic|publisher=The Hindu|date=17 August 2012|accessdate=18 July 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160118155207/http://www.thehindu.com/features/cinema/article3779648.ece|archivedate=18 January 2016|deadurl=yes}}</ref> ==কাহিনী== ৰঞ্জিত নামত এজন শিক্ষিত নিবনুৱাই সংগ্ৰাম বাহিনীত যোগদান কৰে। অস্ত্ৰধাৰী বিদ্ৰোহীয়ে সেইসময়তে কেতবোৰ হত্যাকাণ্ড সংঘটিত কৰিছিল। তেনে এক পৰিপ্ৰেক্ষিততে ৰঞ্জিতে অনুৰাধাৰ গিৰিয়েকক হত্যা কৰে। কিছুদিনৰ পাছত, স্থানীয় মহাবিদ্যালয়ৰ এগৰাকী অধ্যাপক বনজিৎ দত্তকো গুলীয়াই হত্যা কৰা হয়। ৰঞ্জিত ক্ৰমাৎ অধ্যাপকৰ পৰিয়ালৰ ঘনিষ্ঠ হৈ পৰে আৰু অনুশোচনা তথা অপৰাধবোধত দগ্ধ হ'বলৈ ধৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.cinemasofindia.com/#product/unknown/16376/kaal-sandhya|title=Kaal Sandhya|publisher=Cinemas of India|accessdate=18 July 2015|archivedate=21 July 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150721080144/http://www.cinemasofindia.com/#product/unknown/16376/kaal-sandhya|deadurl=yes}}</ref> ==অভিনয়-শিল্পী== *[[দেৱশ্ৰী ৰায়]] *[[আশিস বিদ্যাৰ্থী]] *[[প্ৰাঞ্জল শইকীয়া]] *[[যতীন বৰা]] *[[নিপন গোস্বামী]] *[[হেমেন বৰ্মণ]] *[[মুনিন বৰুৱা]] *[[মৃদুলা বৰুৱা]] *[[নিকুমণি বৰুৱা]] *ৰাজীৱ ভট্টাচাৰ্য *[[উপকূল বৰদলৈ]] *[[চেতনা দাস]] *[[জয়ন্ত দাস]] *সংগীতা গোস্বামী *অৰ্জুন গুহ-ঠাকুৰতা *[[সঞ্জীৱ হাজৰিকা]] *[[বাহাৰুল ইছলাম]] *[[তৌফিক ৰহমান]] *[[ সাগৰিকা গোস্বামী]] ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb title|1977836}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} {{ভবেন্দ্ৰ নাথ শইকীয়াৰ চলচ্চিত্ৰপঞ্জী}} [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় পেনোৰামালৈ নিৰ্বাচিত অসমৰ ছবি]] e1rkafd88xkfrbu53c36zcfxnxak8ln 0 61918 646515 608890 2026-10-22T14:41:09Z Ananya Taye 28065 646515 wikitext text/x-wiki '''বৰপাত্ৰগোহাঞি''' বা '''ছাও চেং-লুঙ''' ({{lang-aho|𑜌𑜧𑜨 𑜏𑜢𑜤𑜂𑜫 𑜏𑜤𑜂𑜫}}) [[আহোম সাম্ৰাজ্য|আহোম ৰাজতন্ত্ৰৰ]] তিনিজন প্ৰধান পৰামৰ্শদাতাৰ তৃতীয়জন। দিহিঙীয়া ৰজা [[চুহুংমুং]]ৰ দিনত নগাচাংত ডাঙৰ-দীঘল হোৱা কোঁ‌ৱৰ [[কনচেং বৰপাত্ৰগোঁহাই|কনচেংৰ]] বাবে বৰপাত্ৰগোহাঁ‌ইৰ পদবীটো সৃষ্টি কৰা হৈছিল। কনচেংৰ পিতৃ স্বৰ্গদেৱ [[চুপিম্‌ফা]]ৰ নক্টে খুনবাও (নগা দেকাৰজা) কাৰঙ্গপাৰৰে মিত্ৰতা আছিল। এদিন চমুৱা কুঁৱৰী এগৰাকীয়ে "নগা খুনবাওটো দেখিবলৈ ভাল" বুলি কোৱাত খং উঠি ৰজাই চাৰিমহীয়া গৰ্ভৱতী কুঁৱৰীক কাৰঙ্গপাক দিলে। নগাৰজাই "তেওঁ যে দেৱতাই দিবলৈ পালে মঞো আই বুলি ৰাখিম", এইবুলি নিলে। নগাচাঙতে কনচেংৰ জন্ম হয়।<ref name="সাতসৰী">{{cite book | title=সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী | publisher=গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকাশন বিভাগ | author=ড: সূৰ্য্যকুমাৰ ভূঞা সম্পাদিত | year=১৯৬৪ | location=গুৱাহাটী | pages=৬৭, ৬৮}}</ref> ইয়াৰ পাছত ১৪৯৭ খৃষ্টাব্দত চুহুংমুংৰ দিনত নগা চাঙৰ পৰা চমুৱা কুঁৱৰীৰ পুতেকে আহোম ৰাজধানীলৈ কৰ সোধাবলৈ আহোঁতে ৰজাই এই ল’ৰাটিৰ গাত ৰাজকীয় তেজ দেখি তাৰ আতি-গুৰি জানিব পাৰি তেওঁ বুঢ়াগোঁহাই আৰু বৰগোঁহাইৰ লগত আলোচনা কৰি ভবিষ্যতে আহোম ৰাজ্যৰ বিপদৰ আশংকা কৰি এই ল’ৰাটিক কনচেং নাম দি নিজৰ লগত লৈছিল। [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া]] ৰণত তেওঁক ধনুধৰিয়া‌ গোহাঁই পদবী‌ দিয়া হৈছিল।‌ ১৫২৫ত তেওঁক ভটিয়লিয়া গোহাঁই পাতি ব্ৰক্ষ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰ শাসন কৰিবলৈ দিয়া‌ হৈছিল। ১৫২৭ত তেওঁক চাও-চেঙলুং বা ৰাজমন্ত্ৰী পদবী দিয়া হৈছিল। পূৰ্বতে ৰাজমন্ত্ৰী পদবীটো বৰগোঁহাই বা বুঢ়াগোহাঁই এজনক দিয়া হৈছিল। ৰাজমন্ত্ৰী পাতি চুহুংমুঙে কনচেঙক দুয়োজন‌ গোহাঁইৰ লগত একেই শাৰিতে ৰাখি সমমৰ্যাদা দিছিল। গোলাপচন্দ্ৰ বৰুৱাই সম্পাদনা কৰা ''আহোম বুৰঞ্জী'' অনুসৰি, লাকনি ৰুংৰাও অৰ্থাৎ ১৫২৭ খ্ৰীষ্টাব্দত থাওমুং-মুংতেউ কনচেঙক ''ছাও-চেং-লুং'' বা বৰপাত্ৰগোহাঁই পদত নিযুক্তি দিয়া হয়।<ref>{{cite book |editor-last=Barua |editor-first=G. C. |title=Ahom-Buranji |year=1939 |page=61 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867 |quote=Thaomung-mungteu Konsheng was made Chao-sheng-lung (Borpatrogohain) in Lakni Rungrao 1527.}}</ref> ইতিহাসবিদ ইয়াছমিন শইকীয়াৰ মতে, চুতীয়া ৰাজ্যক পৰাস্ত কৰি ইয়াৰ ভূখণ্ড আৰু প্ৰজাসকলক আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ পিছতেই বৰপাত্ৰগোহাঁইৰ তৃতীয় মন্ত্ৰীপদটো সৃষ্টি কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=In the Meadows of Gold: Telling Tales of the Swargadeos at the Crossroads of Assam |publisher=Spectrum Publications |location=Guwahati and Delhi |year=1997 |page=219 |isbn=8185319618 |url=https://archive.org/details/inthe-meadowsof-gold/page/214/mode/1up}}</ref> ইতিহাসবিদ অমলেন্দু গুহৰ মতে, ''বৰপাত্ৰগোহাঁই'' উপাধিটো চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনস্থ [[হাবুং]] অঞ্চলৰ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাৰ পৰা গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। হাবুঙৰ স্থানীয় শাসকজন চুতীয়া ৰজাৰ অধীনস্থ আছিল আৰু তেওঁ ''বৃহৎপাত্ৰ'' উপাধি ধাৰণ কৰিছিল। গুহৰ মতে, এই উপাধিৰ পৰাই আহোম ৰাজ্যৰ নতুন ''বৰপাত্ৰগোহাঁই'' উপাধিৰ উৎপত্তি হৈছিল।<ref name="Guha1983p20">{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |year=1983 |pages=3–34 |page=20 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963 |url=https://www.jstor.org/stable/3516963}}</ref> বৰপাত্ৰগোহাঁইৰ নতুন পদ সৃষ্টিৰ বিৰোধিতা কৰিছিল আহোম ৰাজ্যৰ আন দুজন প্ৰধান মন্ত্ৰী [[বুঢ়াগোহাঞি]] আৰু [[ বৰগোহাঞি]]য়ে। তেওঁলোকৰ আপত্তি সত্ত্বেও চুহুংমুঙে ৰাজ্যৰ প্ৰশাসনিক স্থিৰতাৰ বাবে তিনিজন প্ৰধান মন্ত্ৰীৰ প্ৰয়োজনীয়তা থকা বুলি যুক্তি আগবঢ়ায়। নতুনকৈ নিযুক্ত কনচেঙৰ বংশপৰিচয়ক লৈ আপত্তি উঠাত ৰজাই তেওঁক নিজৰ বৈমাত্ৰেয় ভ্ৰাতা বুলি ৰাজহুৱাকৈ ঘোষণা কৰিছিল। গুহৰ বৰ্ণনা অনুসৰি, কনচেং নিৰ্বাসিত এগৰাকী গৰ্ভৱতী কুঁৱৰীৰ সন্তান আছিল আৰু নগা মুখীয়ালৰ ঘৰত তেওঁৰ জন্ম হৈছিল।<ref name="Guha1983p20"/> বুঢ়াগোহাঁই আৰু বৰগোহাঁইয়ে নিজৰ অধীনস্থ আহোম সৈন্যবাহিনীৰ ''হাটীমুৰ'' নামৰ বিভাগসমূহৰ কোনো অংশ নতুন বৰপাত্ৰগোহাঁইৰ অধীনলৈ হস্তান্তৰ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল। এই সমস্যাৰ সমাধানৰ বাবে চুহুংমুঙে নিজৰ অধীনত থকা অনা-আহোম সৈন্য, বিশেষকৈ [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী|চুতীয়া]], বৰাহী আৰু [[মৰাণ জনগোষ্ঠী|মৰাণ]]সকলক বৰপাত্ৰগোহাঁইৰ অধীনলৈ স্থানান্তৰ কৰে। একে সময়তে বুঢ়াগোহাঁই আৰু বৰগোহাঁইৰ অধীনৰ আহোম সৈন্যবাহিনীৰ কিছু অংশ ৰজাই নিজৰ প্ৰত্যক্ষ নিয়ন্ত্ৰণলৈ আনে।<ref name="Guha1983p20"/><ref>{{cite book |last=Gait |first=Edward |title=A History of Assam |publisher=Thacker, Spink & Co. |location=Calcutta |year=1906 |page=87}}</ref> দুয়োজন পূৰ্বৰ মন্ত্ৰীৰ অসন্তোষ দূৰ কৰাৰ উদ্দেশ্যে চুহুংমুঙে তেওঁলোকৰ বংশধৰসকলৰ বাবে দুটা নতুন সীমান্তৱৰ্তী গোহাঁই পদ সৃষ্টি কৰে। [[শদিয়া]] প্ৰদেশৰ শাসনভাৰ বৰগোহাঁইৰ বংশৰ আৰু দিহিং প্ৰদেশৰ শাসনভাৰ বুঢ়াগোহাঁইৰ বংশৰ অধীনত ন্যস্ত কৰা হয়। এই পদসমূহ সংশ্লিষ্ট দুটা বংশৰ বাবে সংৰক্ষিত আছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Bhuyan |editor-first=Surya Kumar |title=সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী |edition=2nd |year=1964 |publisher=গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকাশন বিভাগ |page=68}}</ref><ref name="Guha1983p20"/> ইয়াৰ উপৰি নতুন বৰপাত্ৰগোহাঁই বংশৰ সৈতে আহোম ৰাজবংশৰ বৈবাহিক সম্পৰ্ক স্থাপন নিষিদ্ধ কৰা হয়।<ref name="Guha1983p20"/> চুতীয়া ৰাজ্যৰ প্ৰশাসনতো ''বৰপাত্ৰ'' বা ''বৃহৎপাত্ৰ'' উপাধিধাৰী বিষয়া আছিল। আহোম বুৰঞ্জীসমূহত এনে এজন চুতীয়া বিষয়াক ''পাতৰ-লুং'' (''Pator-Lung'') নামেৰে উল্লেখ কৰা হৈছে। টাই-আহোম ভাষাত ''লুং'' শব্দৰ অৰ্থ ''ডাঙৰ'' বা ''মহান''। গোলাপচন্দ্ৰ বৰুৱাই সম্পাদনা কৰা ''আহোম বুৰঞ্জী'' অনুসৰি, ডিব্ৰুগড়ৰ চুতীয়া–আহোম যুদ্ধত ''পাতৰ-লুং'' নামৰ চুতীয়া বিষয়াজনে কাসিতৰা বৰুৱাৰ সৈতে আহোম সেনাপতি ফ্ৰাচেনমুং বৰগোহাঁই আৰু ক্লিংলুন বুঢ়াগোহাঁইৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ কৰিছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Barua |editor-first=Gopal Chandra |title=Ahom-Buranji |year=1939 |page=55 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867}}</ref><ref>{{cite book |editor-last=Bhuyan |editor-first=Surya Kumar |title=Deodhai Asam Buranji: With Several Shorter Chronicles of Assam |year=1962 |at=অধ্যায় ৩১}}</ref> [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়াৰ]] বৰপাত্ৰ পদবীটো চুহুংমুঙৰ দিনটো অব্যাহত আছিল। [[চুক্লেংমুং]] (চুহুংমুঙৰ পুত্ৰ) ৰজাৰ দিনত চুতীয়াৰ বৰপাত্ৰ এজনৰ সমৰ্থন পাই হাবুঙৰ ব্ৰাহ্মণ মুখিয়াল এজনে বিদ্ৰোহ কৰে। ফলত যুদ্ধ এখন হয় য'ত বৰপাত্ৰ জনৰ মৃত্যু হয় আৰু ব্ৰাহ্মণজন বেহাৰলৈ পলাই যায়<ref> সুকুমাৰ মহন্তৰ ঘৰত পোৱা "অসম বুৰঞ্জী", ২৫ পৃষ্ঠাত আছে-"সেই সময়ত ৰজা দাই ধৰিলে, বোলে-'চুটিয়া মাৰি ভূঞা বিলাকক মাৰি-কাটি বুপা ৰজায়ে ময়েহে ৰাজ্য লৈছো। বামুণে যে ৰজা‌ হয় চুটিয়াৰ বৰপাত্ৰকনো কিহলৈ থৈছোঁ?' এহি বুলি বৰপাত্ৰক মাৰিলে, বামুণকো ‌মাৰিব চালে, সপুত্ৰবান্ধৱে বেহাৰলৈ পলাই গেʼল। "</ref>। এই বৰপাত্ৰ জন হয়টো পুৰণি চুতীয়া বৰপাত্ৰ জনেই আছিল (ডিব্ৰুগড় ৰণত আত্মসমৰ্পণ কৰিব পাৰে) বা‌ একেই পৰিয়ালৰ লোক আছিল‌‌। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছতে হয়টো "চাও-চেঙলুং" আৰু "বৰপাত্ৰ" উপাধি দুটা মিলি "বৰপাত্ৰগোঁহাই" হিচাপে জনাজাত হয়।<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref> তেওঁৰ বংশধৰসকলক ক্ৰমানুসৰি বৰপাত্ৰগোহাঁ‌ইৰ বাব দিয়া হ'ল। পিছলৈ গড়গঞা পাতৰ আৰু মৰাণ পাতৰ আদি অনা-আহোম পৰিয়ালকো বৰপাত্ৰগোহাঁ‌ই পৰিয়ালত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>Barua 1993, p26</ref> এইগৰাকী ডাঙৰীয়াই গেৰেলুৱা আৰু পিছলুৱা নৈৰ মাজৰ ডফলা পাহাৰৰ পৰা [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ]]লৈকে শাসনৰ অধিকাৰ লাভ কৰিছিল। ==বৰপাত্ৰগোহাঁইসকলৰ তালিকা== * [[কনচেং বৰপাত্ৰগোঁহাই|কনচেং]] (কন-চেং বা কান-চেং) * ক্লন-জাং * বান জংগী * লাকু বৰপাত্ৰগোহাঁই * বানচঙীয়া বৰপাত্ৰগোহাঁই * লাই বৰপাত্ৰগোহাঁই * চেৰেলী বৰপাত্ৰগোহাঁই * ভগা বৰপাত্ৰগোহাঁই * অচুক বৰপাত্ৰগোহাঁই * কেন্দুগুৰীয়া চেংকং বৰপাত্ৰগোহাঁই * পৰমানন্দ বৰপাত্ৰগোহাঁই * কালুগঞা হৰিনাথ বৰপাত্ৰগোহাঁই * কেন্দুগুৰীয়া মৃত্যুঞ্জয় বৰপাত্ৰগোহাঁই * ৰেদেশ্বৰ বৰপাত্ৰগোহাঁই * মৰাণ বৰপাত্ৰগোহাঁই * কেন্দুগুৰীয়া ৰুদ্ৰেশ্বৰ বৰপাত্ৰগোহাঁই ==টোকা== {{reflist}} ==গ্ৰন্থপঞ্জী== {{refbegin}} * Gait, Edward (1905) ''History of Assam'', Calcutta * Barua, S L (1993) ''Last Days of Ahom Monarchy'', New Delhi {{refend}} [[শ্ৰেণী:উপাধি]] 2nxi3mwqa7ws2744cxrojhfjju7drm4 646516 646515 2026-10-22T14:42:15Z Ananya Taye 28065 646516 wikitext text/x-wiki '''বৰপাত্ৰগোহাঞি''' বা '''ছাও চেং-লুঙ''' ({{lang-aho|𑜌𑜧𑜨 𑜏𑜢𑜤𑜂𑜫 𑜏𑜤𑜂𑜫}}) [[আহোম সাম্ৰাজ্য|আহোম ৰাজতন্ত্ৰৰ]] তিনিজন প্ৰধান পৰামৰ্শদাতাৰ তৃতীয়জন। দিহিঙীয়া ৰজা [[চুহুংমুং]]ৰ দিনত নগাচাংত ডাঙৰ-দীঘল হোৱা কোঁ‌ৱৰ [[কনচেং বৰপাত্ৰগোঁহাই|কনচেংৰ]] বাবে বৰপাত্ৰগোহাঁ‌ইৰ পদবীটো সৃষ্টি কৰা হৈছিল। কনচেংৰ পিতৃ স্বৰ্গদেৱ [[চুপিম্‌ফা]]ৰ নক্টে খুনবাও (নগা দেকাৰজা) কাৰঙ্গপাৰৰে মিত্ৰতা আছিল। এদিন চমুৱা কুঁৱৰী এগৰাকীয়ে "নগা খুনবাওটো দেখিবলৈ ভাল" বুলি কোৱাত খং উঠি ৰজাই চাৰিমহীয়া গৰ্ভৱতী কুঁৱৰীক কাৰঙ্গপাক দিলে। নগাৰজাই "তেওঁ যে দেৱতাই দিবলৈ পালে মঞো আই বুলি ৰাখিম", এইবুলি নিলে। নগাচাঙতে কনচেংৰ জন্ম হয়।<ref name="সাতসৰী">{{cite book | title=সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী | publisher=গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকাশন বিভাগ | author=ড: সূৰ্য্যকুমাৰ ভূঞা সম্পাদিত | year=১৯৬৪ | location=গুৱাহাটী | pages=৬৭, ৬৮}}</ref> ইয়াৰ পাছত ১৪৯৭ খৃষ্টাব্দত চুহুংমুংৰ দিনত নগা চাঙৰ পৰা চমুৱা কুঁৱৰীৰ পুতেকে আহোম ৰাজধানীলৈ কৰ সোধাবলৈ আহোঁতে ৰজাই এই ল’ৰাটিৰ গাত ৰাজকীয় তেজ দেখি তাৰ আতি-গুৰি জানিব পাৰি তেওঁ বুঢ়াগোঁহাই আৰু বৰগোঁহাইৰ লগত আলোচনা কৰি ভবিষ্যতে আহোম ৰাজ্যৰ বিপদৰ আশংকা কৰি এই ল’ৰাটিক কনচেং নাম দি নিজৰ লগত লৈছিল। [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া]] ৰণত তেওঁক ধনুধৰিয়া‌ গোহাঁই পদবী‌ দিয়া হৈছিল।‌ ১৫২৫ত তেওঁক ভটিয়লিয়া গোহাঁই পাতি ব্ৰক্ষ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰ শাসন কৰিবলৈ দিয়া‌ হৈছিল। ১৫২৭ত তেওঁক চাও-চেঙলুং বা ৰাজমন্ত্ৰী পদবী দিয়া হৈছিল। পূৰ্বতে ৰাজমন্ত্ৰী পদবীটো বৰগোঁহাই বা বুঢ়াগোহাঁই এজনক দিয়া হৈছিল। ৰাজমন্ত্ৰী পাতি চুহুংমুঙে কনচেঙক দুয়োজন‌ গোহাঁইৰ লগত একেই শাৰিতে ৰাখি সমমৰ্যাদা দিছিল। গোলাপচন্দ্ৰ বৰুৱাই সম্পাদনা কৰা ''আহোম বুৰঞ্জী'' অনুসৰি, লাকনি ৰুংৰাও অৰ্থাৎ ১৫২৭ খ্ৰীষ্টাব্দত থাওমুং-মুংতেউ কনচেঙক ''ছাও-চেং-লুং'' বা বৰপাত্ৰগোহাঁই পদত নিযুক্তি দিয়া হয়।<ref>{{cite book |editor-last=Barua |editor-first=G. C. |title=Ahom-Buranji |year=1939 |page=61 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867 |quote=Thaomung-mungteu Konsheng was made Chao-sheng-lung (Borpatrogohain) in Lakni Rungrao 1527.}}</ref> ইতিহাসবিদ ইয়াছমিন শইকীয়াৰ মতে, চুতীয়া ৰাজ্যক পৰাস্ত কৰি ইয়াৰ ভূখণ্ড আৰু প্ৰজাসকলক আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ পিছতেই বৰপাত্ৰগোহাঁইৰ তৃতীয় মন্ত্ৰীপদটো সৃষ্টি কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=In the Meadows of Gold: Telling Tales of the Swargadeos at the Crossroads of Assam |publisher=Spectrum Publications |location=Guwahati and Delhi |year=1997 |page=219 |isbn=8185319618 |url=https://archive.org/details/inthe-meadowsof-gold/page/214/mode/1up}}</ref> ইতিহাসবিদ অমলেন্দু গুহৰ মতে, ''বৰপাত্ৰগোহাঁই'' উপাধিটো চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনস্থ [[হাবুং]] অঞ্চলৰ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাৰ পৰা গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। হাবুঙৰ স্থানীয় শাসকজন চুতীয়া ৰজাৰ অধীনস্থ আছিল আৰু তেওঁ ''বৃহৎপাত্ৰ'' উপাধি ধাৰণ কৰিছিল। গুহৰ মতে, এই উপাধিৰ পৰাই আহোম ৰাজ্যৰ নতুন ''বৰপাত্ৰগোহাঁই'' উপাধিৰ উৎপত্তি হৈছিল।<ref name="Guha1983p20">{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |year=1983 |pages=3–34 |page=20 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963 |url=https://www.jstor.org/stable/3516963}}</ref> বৰপাত্ৰগোহাঁইৰ নতুন পদ সৃষ্টিৰ বিৰোধিতা কৰিছিল আহোম ৰাজ্যৰ আন দুজন প্ৰধান মন্ত্ৰী [[বুঢ়াগোহাঞি]] আৰু [[ বৰগোহাঞি]]য়ে। তেওঁলোকৰ আপত্তি সত্ত্বেও চুহুংমুঙে ৰাজ্যৰ প্ৰশাসনিক স্থিৰতাৰ বাবে তিনিজন প্ৰধান মন্ত্ৰীৰ প্ৰয়োজনীয়তা থকা বুলি যুক্তি আগবঢ়ায়। নতুনকৈ নিযুক্ত কনচেঙৰ বংশপৰিচয়ক লৈ আপত্তি উঠাত ৰজাই তেওঁক নিজৰ বৈমাত্ৰেয় ভ্ৰাতা বুলি ৰাজহুৱাকৈ ঘোষণা কৰিছিল। গুহৰ বৰ্ণনা অনুসৰি, কনচেং নিৰ্বাসিত এগৰাকী গৰ্ভৱতী কুঁৱৰীৰ সন্তান আছিল আৰু নগা মুখীয়ালৰ ঘৰত তেওঁৰ জন্ম হৈছিল।<ref name="Guha1983p20"/> বুঢ়াগোহাঁই আৰু বৰগোহাঁইয়ে নিজৰ অধীনস্থ আহোম সৈন্যবাহিনীৰ ''হাটীমুৰ'' নামৰ বিভাগসমূহৰ কোনো অংশ নতুন বৰপাত্ৰগোহাঁইৰ অধীনলৈ হস্তান্তৰ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল। এই সমস্যাৰ সমাধানৰ বাবে চুহুংমুঙে নিজৰ অধীনত থকা অনা-আহোম সৈন্য, বিশেষকৈ [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী|চুতীয়া]], বৰাহী আৰু [[মৰাণ জনগোষ্ঠী|মৰাণ]]সকলক বৰপাত্ৰগোহাঁইৰ অধীনলৈ স্থানান্তৰ কৰে। একে সময়তে বুঢ়াগোহাঁই আৰু বৰগোহাঁইৰ অধীনৰ আহোম সৈন্যবাহিনীৰ কিছু অংশ ৰজাই নিজৰ প্ৰত্যক্ষ নিয়ন্ত্ৰণলৈ আনে।<ref name="Guha1983p20"/><ref>{{cite book |last=Gait |first=Edward |title=A History of Assam |publisher=Thacker, Spink & Co. |location=Calcutta |year=1906 |page=87}}</ref> দুয়োজন পূৰ্বৰ মন্ত্ৰীৰ অসন্তোষ দূৰ কৰাৰ উদ্দেশ্যে চুহুংমুঙে তেওঁলোকৰ বংশধৰসকলৰ বাবে দুটা নতুন সীমান্তৱৰ্তী গোহাঁই পদ সৃষ্টি কৰে। [[শদিয়া]] প্ৰদেশৰ শাসনভাৰ বৰগোহাঁইৰ বংশৰ আৰু দিহিং প্ৰদেশৰ শাসনভাৰ বুঢ়াগোহাঁইৰ বংশৰ অধীনত ন্যস্ত কৰা হয়। এই পদসমূহ সংশ্লিষ্ট দুটা বংশৰ বাবে সংৰক্ষিত আছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Bhuyan |editor-first=Surya Kumar |title=সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী |edition=2nd |year=1964 |publisher=গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকাশন বিভাগ |page=68}}</ref><ref name="Guha1983p20"/> ইয়াৰ উপৰি নতুন বৰপাত্ৰগোহাঁই বংশৰ সৈতে আহোম ৰাজবংশৰ বৈবাহিক সম্পৰ্ক স্থাপন নিষিদ্ধ কৰা হয়।<ref name="Guha1983p20"/> চুতীয়া ৰাজ্যৰ প্ৰশাসনতো ''বৰপাত্ৰ'' বা ''বৃহৎপাত্ৰ'' উপাধিধাৰী বিষয়া আছিল। আহোম বুৰঞ্জীসমূহত এনে এজন চুতীয়া বিষয়াক ''পাতৰ-লুং'' (''Pator-Lung'') নামেৰে উল্লেখ কৰা হৈছে। টাই-আহোম ভাষাত ''লুং'' শব্দৰ অৰ্থ ''ডাঙৰ'' বা ''মহান''। গোলাপচন্দ্ৰ বৰুৱাই সম্পাদনা কৰা ''আহোম বুৰঞ্জী'' অনুসৰি, ডিব্ৰুগড়ৰ চুতীয়া–আহোম যুদ্ধত ''পাতৰ-লুং'' নামৰ চুতীয়া বিষয়াজনে কাসিতৰা বৰুৱাৰ সৈতে আহোম সেনাপতি ফ্ৰাচেনমুং বৰগোহাঁই আৰু ক্লিংলুন বুঢ়াগোহাঁইৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ কৰিছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Barua |editor-first=Gopal Chandra |title=Ahom-Buranji |year=1939 |page=55 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867}}</ref><ref>{{cite book |editor-last=Bhuyan |editor-first=Surya Kumar |title=Deodhai Asam Buranji: With Several Shorter Chronicles of Assam |year=1962 |at=অধ্যায় ৩১}}</ref> [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়াৰ]] বৰপাত্ৰ পদবীটো চুহুংমুঙৰ দিনটো অব্যাহত আছিল। [[চুক্লেংমুং]] (চুহুংমুঙৰ পুত্ৰ) ৰজাৰ দিনত চুতীয়াৰ বৰপাত্ৰ এজনৰ সমৰ্থন পাই হাবুঙৰ ব্ৰাহ্মণ মুখিয়াল এজনে বিদ্ৰোহ কৰে। ফলত যুদ্ধ এখন হয় য'ত বৰপাত্ৰ জনৰ মৃত্যু হয় আৰু ব্ৰাহ্মণজন বেহাৰলৈ পলাই যায়<ref> সুকুমাৰ মহন্তৰ ঘৰত পোৱা "অসম বুৰঞ্জী", ২৫ পৃষ্ঠাত আছে-"সেই সময়ত ৰজা দাই ধৰিলে, বোলে-'চুটিয়া মাৰি ভূঞা বিলাকক মাৰি-কাটি বুপা ৰজায়ে ময়েহে ৰাজ্য লৈছো। বামুণে যে ৰজা‌ হয় চুটিয়াৰ বৰপাত্ৰকনো কিহলৈ থৈছোঁ?' এহি বুলি বৰপাত্ৰক মাৰিলে, বামুণকো ‌মাৰিব চালে, সপুত্ৰবান্ধৱে বেহাৰলৈ পলাই গেʼল। "</ref>। এই বৰপাত্ৰ জন হয়টো পুৰণি চুতীয়া বৰপাত্ৰ জনেই আছিল (ডিব্ৰুগড় ৰণত আত্মসমৰ্পণ কৰিব পাৰে) বা‌ একেই পৰিয়ালৰ লোক আছিল‌‌। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছতে হয়টো "চাও-চেঙলুং" আৰু "বৰপাত্ৰ" উপাধি দুটা মিলি "বৰপাত্ৰগোঁহাই" হিচাপে জনাজাত হয়।<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref> তেওঁৰ বংশধৰসকলক ক্ৰমানুসৰি বৰপাত্ৰগোহাঁ‌ইৰ বাব দিয়া হ'ল। পিছলৈ গড়গঞা পাতৰ আৰু মৰাণ পাতৰ আদি অনা-আহোম পৰিয়ালকো বৰপাত্ৰগোহাঁ‌ই পৰিয়ালত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>Barua 1993, p26</ref> এইগৰাকী ডাঙৰীয়াই গেৰেলুৱা আৰু পিছলুৱা নৈৰ মাজৰ ডফলা পাহাৰৰ পৰা [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ]]লৈকে শাসনৰ অধিকাৰ লাভ কৰিছিল। ==বৰপাত্ৰগোহাঁইসকলৰ তালিকা== * [[কনচেং বৰপাত্ৰগোঁহাই|কনচেং]] (কন-চেং বা কান-চেং) * ক্লন-জাং * বান জংগী * লাকু বৰপাত্ৰগোহাঁই * বানচঙীয়া বৰপাত্ৰগোহাঁই * লাই বৰপাত্ৰগোহাঁই * চেৰেলী বৰপাত্ৰগোহাঁই * ভগা বৰপাত্ৰগোহাঁই * অচুক বৰপাত্ৰগোহাঁই * কেন্দুগুৰীয়া চেংকং বৰপাত্ৰগোহাঁই * পৰমানন্দ বৰপাত্ৰগোহাঁই * কালুগঞা হৰিনাথ বৰপাত্ৰগোহাঁই * কেন্দুগুৰীয়া মৃত্যুঞ্জয় বৰপাত্ৰগোহাঁই * ৰেদেশ্বৰ বৰপাত্ৰগোহাঁই * মৰাণ বৰপাত্ৰগোহাঁই * কেন্দুগুৰীয়া ৰুদ্ৰেশ্বৰ বৰপাত্ৰগোহাঁই ==টোকা== {{reflist}} ==গ্ৰন্থপঞ্জী== {{refbegin}} * Gait, Edward (1905) ''History of Assam'', Calcutta * {{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=In the Meadows of Gold: Telling Tales of the Swargadeos at the Crossroads of Assam |publisher=Spectrum Publications |location=Guwahati and Delhi |year=1997 |isbn=8185319618 |url=https://archive.org/details/inthe-meadowsof-gold}} * {{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |year=1983 |pages=3–34 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963}} * {{cite book |editor-last=Barua |editor-first=G. C. |title=Ahom-Buranji |year=1939 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867}} * {{cite book |editor-last=Bhuyan |editor-first=Surya Kumar |title=Deodhai Asam Buranji |year=1962}} * {{cite book |editor-last=Bhuyan |editor-first=Surya Kumar |title=Satsari Buranji |edition=2nd |year=1964}} * {{cite book |last=Barua |first=Swarna Lata |title=Last Days of Ahom Monarchy: A History of Assam from 1769–1826 |year=1993 |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |location=New Delhi |isbn=9788121504621}} {{refend}} [[শ্ৰেণী:উপাধি]] 46of5p0blg69pwsl9h07zvh7v1g0pc5 646523 646516 2026-10-22T14:56:54Z Ananya Taye 28065 Rearranged paras 646523 wikitext text/x-wiki '''বৰপাত্ৰগোহাঞি''' বা '''ছাও চেং-লুঙ''' ({{lang-aho|𑜌𑜧𑜨 𑜏𑜢𑜤𑜂𑜫 𑜏𑜤𑜂𑜫}}) [[আহোম সাম্ৰাজ্য|আহোম ৰাজতন্ত্ৰৰ]] তিনিজন প্ৰধান পৰামৰ্শদাতাৰ তৃতীয়জন। দিহিঙীয়া ৰজা [[চুহুংমুং]]ৰ দিনত নগাচাংত ডাঙৰ-দীঘল হোৱা কোঁ‌ৱৰ [[কনচেং বৰপাত্ৰগোঁহাই|কনচেংৰ]] বাবে বৰপাত্ৰগোহাঁ‌ইৰ পদবীটো সৃষ্টি কৰা হৈছিল। ==বৰপাত্ৰগোহাঞি পদবীৰ আৰম্ভণি== কনচেংৰ পিতৃ স্বৰ্গদেৱ [[চুপিম্‌ফা]]ৰ নক্টে খুনবাও (নগা দেকাৰজা) কাৰঙ্গপাৰৰে মিত্ৰতা আছিল। এদিন চমুৱা কুঁৱৰী এগৰাকীয়ে "নগা খুনবাওটো দেখিবলৈ ভাল" বুলি কোৱাত খং উঠি ৰজাই চাৰিমহীয়া গৰ্ভৱতী কুঁৱৰীক কাৰঙ্গপাক দিলে। নগাৰজাই "তেওঁ যে দেৱতাই দিবলৈ পালে মঞো আই বুলি ৰাখিম", এইবুলি নিলে। নগাচাঙতে কনচেংৰ জন্ম হয়।<ref name="সাতসৰী">{{cite book | title=সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী | publisher=গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকাশন বিভাগ | author=ড: সূৰ্য্যকুমাৰ ভূঞা সম্পাদিত | year=১৯৬৪ | location=গুৱাহাটী | pages=৬৭, ৬৮}}</ref> ইয়াৰ পাছত ১৪৯৭ খৃষ্টাব্দত চুহুংমুংৰ দিনত নগা চাঙৰ পৰা চমুৱা কুঁৱৰীৰ পুতেকে আহোম ৰাজধানীলৈ কৰ সোধাবলৈ আহোঁতে ৰজাই এই ল’ৰাটিৰ গাত ৰাজকীয় তেজ দেখি তাৰ আতি-গুৰি জানিব পাৰি তেওঁ বুঢ়াগোঁহাই আৰু বৰগোঁহাইৰ লগত আলোচনা কৰি ভবিষ্যতে আহোম ৰাজ্যৰ বিপদৰ আশংকা কৰি এই ল’ৰাটিক কনচেং নাম দি নিজৰ লগত লৈছিল। [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া]] ৰণত তেওঁক ধনুধৰিয়া‌ গোহাঁই পদবী‌ দিয়া হৈছিল।‌ তেওঁয়ে চুতীয়াৰ দৈথাং পৰ্বতীয়া দুৰ্গলৈ গৈ চুতীয়া সেনাপতি কাশিতৰাৰ লগত যুদ্ধ কৰি জয় লাভ কৰিছিল। চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতনৰ পিছত ১৫২৫ত তেওঁক ভটিয়লিয়া গোহাঁই পাতি ব্ৰক্ষ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰ শাসন কৰিবলৈ দিয়া‌ হৈছিল। ১৫২৭ত তেওঁক চাও-চেঙলুং বা ৰাজমন্ত্ৰী পদবী দিয়া হৈছিল। পূৰ্বতে ৰাজমন্ত্ৰী পদবীটো বৰগোঁহাই বা বুঢ়াগোহাঁই এজনক দিয়া হৈছিল। ৰাজমন্ত্ৰী পাতি চুহুংমুঙে কনচেঙক দুয়োজন‌ গোহাঁইৰ লগত একেই শাৰিতে ৰাখি সমমৰ্যাদা দিছিল। গোলাপচন্দ্ৰ বৰুৱাই সম্পাদনা কৰা ''আহোম বুৰঞ্জী'' অনুসৰি, লাকনি ৰুংৰাও অৰ্থাৎ ১৫২৭ খ্ৰীষ্টাব্দত থাওমুং-মুংতেউ কনচেঙক ''ছাও-চেং-লুং'' বা বৰপাত্ৰগোহাঁই পদত নিযুক্তি দিয়া হয়।<ref>{{cite book |editor-last=Barua |editor-first=G. C. |title=Ahom-Buranji |year=1939 |page=61 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867 |quote=Thaomung-mungteu Konsheng was made Chao-sheng-lung (Borpatrogohain) in Lakni Rungrao 1527.}}</ref> তেওঁৰ বংশধৰসকলক ক্ৰমানুসৰি বৰপাত্ৰগোহাঁ‌ইৰ বাব দিয়া হ'ল। পিছলৈ গড়গঞা পাতৰ আৰু মৰাণ পাতৰ আদি অনা-আহোম পৰিয়ালকো বৰপাত্ৰগোহাঁ‌ই পৰিয়ালত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>Barua 1993, p26</ref> এইগৰাকী ডাঙৰীয়াই গেৰেলুৱা আৰু পিছলুৱা নৈৰ মাজৰ ডফলা পাহাৰৰ পৰা [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ]]লৈকে শাসনৰ অধিকাৰ লাভ কৰিছিল। ===চুতীয়াৰ বৰপাত্ৰ পদবীৰ অনুকৰণ=== ইতিহাসবিদ ইয়াছমিন শইকীয়াৰ মতে, চুতীয়া ৰাজ্যক পৰাস্ত কৰি ইয়াৰ ভূখণ্ড আৰু প্ৰজাসকলক আহোম ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ পিছতেই বৰপাত্ৰগোহাঁইৰ তৃতীয় মন্ত্ৰীপদটো সৃষ্টি কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=In the Meadows of Gold: Telling Tales of the Swargadeos at the Crossroads of Assam |publisher=Spectrum Publications |location=Guwahati and Delhi |year=1997 |page=219 |isbn=8185319618 |url=https://archive.org/details/inthe-meadowsof-gold/page/214/mode/1up}}</ref> ইতিহাসবিদ অমলেন্দু গুহৰ মতে, ''বৰপাত্ৰগোহাঁই'' উপাধিটো চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনস্থ [[হাবুং]] অঞ্চলৰ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাৰ পৰা গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। হাবুঙৰ স্থানীয় শাসকজন চুতীয়া ৰজাৰ অধীনস্থ আছিল আৰু তেওঁ ''বৃহৎপাত্ৰ'' উপাধি ধাৰণ কৰিছিল। গুহৰ মতে, এই উপাধিৰ পৰাই আহোম ৰাজ্যৰ নতুন ''বৰপাত্ৰগোহাঁই'' উপাধিৰ উৎপত্তি হৈছিল।<ref name="Guha1983p20">{{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |year=1983 |pages=3–34 |page=20 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963 |url=https://www.jstor.org/stable/3516963}}</ref> চুতীয়া ৰাজ্যৰ প্ৰশাসনতো ''বৰপাত্ৰ'' বা ''বৃহৎপাত্ৰ'' উপাধিধাৰী বিষয়া আছিল। আহোম বুৰঞ্জীসমূহত এনে এজন চুতীয়া বিষয়াক ''পাতৰ-লুং'' (''Pator-Lung'') নামেৰে উল্লেখ কৰা হৈছে। টাই-আহোম ভাষাত ''লুং'' শব্দৰ অৰ্থ ''ডাঙৰ'' বা ''মহান''। গোলাপচন্দ্ৰ বৰুৱাই সম্পাদনা কৰা ''আহোম বুৰঞ্জী'' অনুসৰি, ডিব্ৰুগড়ৰ চুতীয়া–আহোম যুদ্ধত ''পাতৰ-লুং'' নামৰ চুতীয়া বিষয়াজনে কাসিতৰা বৰুৱাৰ সৈতে আহোম সেনাপতি ফ্ৰাচেনমুং বৰগোহাঁই আৰু ক্লিংলুন বুঢ়াগোহাঁইৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ কৰিছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Barua |editor-first=Gopal Chandra |title=Ahom-Buranji |year=1939 |page=55 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867}}</ref><ref>{{cite book |editor-last=Bhuyan |editor-first=Surya Kumar |title=Deodhai Asam Buranji: With Several Shorter Chronicles of Assam |year=1962 |at=অধ্যায় ৩১}}</ref> [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়াৰ]] বৰপাত্ৰ পদবীটো চুহুংমুঙৰ দিনটো অব্যাহত আছিল। [[চুক্লেংমুং]] (চুহুংমুঙৰ পুত্ৰ) ৰজাৰ দিনত চুতীয়াৰ বৰপাত্ৰ এজনৰ সমৰ্থন পাই হাবুঙৰ ব্ৰাহ্মণ মুখিয়াল এজনে বিদ্ৰোহ কৰে। ফলত যুদ্ধ এখন হয় য'ত বৰপাত্ৰ জনৰ মৃত্যু হয় আৰু ব্ৰাহ্মণজন বেহাৰলৈ পলাই যায়<ref> সুকুমাৰ মহন্তৰ ঘৰত পোৱা "অসম বুৰঞ্জী", ২৫ পৃষ্ঠাত আছে-"সেই সময়ত ৰজা দাই ধৰিলে, বোলে-'চুটিয়া মাৰি ভূঞা বিলাকক মাৰি-কাটি বুপা ৰজায়ে ময়েহে ৰাজ্য লৈছো। বামুণে যে ৰজা‌ হয় চুটিয়াৰ বৰপাত্ৰকনো কিহলৈ থৈছোঁ?' এহি বুলি বৰপাত্ৰক মাৰিলে, বামুণকো ‌মাৰিব চালে, সপুত্ৰবান্ধৱে বেহাৰলৈ পলাই গেʼল। "</ref>। এই বৰপাত্ৰ জন হয়টো পুৰণি চুতীয়া বৰপাত্ৰ জনেই আছিল (ডিব্ৰুগড় ৰণত আত্মসমৰ্পণ কৰিব পাৰে) বা‌ একেই পৰিয়ালৰ লোক আছিল‌‌। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছতে হয়টো "চাও-চেঙলুং" আৰু "বৰপাত্ৰ" উপাধি দুটা মিলি "বৰপাত্ৰগোঁহাই" হিচাপে জনাজাত হয়।<ref>[https://www.jstor.org/stable/3516963?read-now=1&seq=18#page_scan_tab_contents Guha, Amalendu, ''The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228-1714)'',p. 20,''It appears that the noble designation of Barpatragohain was borrowed from the civil list of Habung where the local ruler, a dependent of the Chutia king, had the title of Vrihatpatra''.]</ref> ===বৰগোহাঞি আৰু বুঢ়াগোহাঞিৰ বিৰোধ=== বৰপাত্ৰগোহাঁইৰ নতুন পদ সৃষ্টিৰ বিৰোধিতা কৰিছিল আহোম ৰাজ্যৰ আন দুজন প্ৰধান মন্ত্ৰী [[বুঢ়াগোহাঞি]] আৰু [[ বৰগোহাঞি]]য়ে। তেওঁলোকৰ আপত্তি সত্ত্বেও চুহুংমুঙে ৰাজ্যৰ প্ৰশাসনিক স্থিৰতাৰ বাবে তিনিজন প্ৰধান মন্ত্ৰীৰ প্ৰয়োজনীয়তা থকা বুলি যুক্তি আগবঢ়ায়। নতুনকৈ নিযুক্ত কনচেঙৰ বংশপৰিচয়ক লৈ আপত্তি উঠাত ৰজাই তেওঁক নিজৰ বৈমাত্ৰেয় ভ্ৰাতা বুলি ৰাজহুৱাকৈ ঘোষণা কৰিছিল। গুহৰ বৰ্ণনা অনুসৰি, কনচেং নিৰ্বাসিত এগৰাকী গৰ্ভৱতী কুঁৱৰীৰ সন্তান আছিল আৰু নগা মুখীয়ালৰ ঘৰত তেওঁৰ জন্ম হৈছিল।<ref name="Guha1983p20"/> বুঢ়াগোহাঁই আৰু বৰগোহাঁইয়ে নিজৰ অধীনস্থ আহোম সৈন্যবাহিনীৰ ''হাটীমুৰ'' নামৰ বিভাগসমূহৰ কোনো অংশ নতুন বৰপাত্ৰগোহাঁইৰ অধীনলৈ হস্তান্তৰ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল। এই সমস্যাৰ সমাধানৰ বাবে চুহুংমুঙে নিজৰ অধীনত থকা অনা-আহোম সৈন্য, বিশেষকৈ [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী|চুতীয়া]], বৰাহী আৰু [[মৰাণ জনগোষ্ঠী|মৰাণ]]সকলক বৰপাত্ৰগোহাঁইৰ অধীনলৈ স্থানান্তৰ কৰে। একে সময়তে বুঢ়াগোহাঁই আৰু বৰগোহাঁইৰ অধীনৰ আহোম সৈন্যবাহিনীৰ কিছু অংশ ৰজাই নিজৰ প্ৰত্যক্ষ নিয়ন্ত্ৰণলৈ আনে।<ref name="Guha1983p20"/><ref>{{cite book |last=Gait |first=Edward |title=A History of Assam |publisher=Thacker, Spink & Co. |location=Calcutta |year=1906 |page=87}}</ref> দুয়োজন পূৰ্বৰ মন্ত্ৰীৰ অসন্তোষ দূৰ কৰাৰ উদ্দেশ্যে চুহুংমুঙে তেওঁলোকৰ বংশধৰসকলৰ বাবে দুটা নতুন সীমান্তৱৰ্তী গোহাঁই পদ সৃষ্টি কৰে। [[শদিয়া]] প্ৰদেশৰ শাসনভাৰ বৰগোহাঁইৰ বংশৰ আৰু দিহিং প্ৰদেশৰ শাসনভাৰ বুঢ়াগোহাঁইৰ বংশৰ অধীনত ন্যস্ত কৰা হয়। এই পদসমূহ সংশ্লিষ্ট দুটা বংশৰ বাবে সংৰক্ষিত আছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Bhuyan |editor-first=Surya Kumar |title=সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী |edition=2nd |year=1964 |publisher=গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰকাশন বিভাগ |page=68}}</ref><ref name="Guha1983p20"/> ইয়াৰ উপৰি নতুন বৰপাত্ৰগোহাঁই বংশৰ সৈতে আহোম ৰাজবংশৰ বৈবাহিক সম্পৰ্ক স্থাপন নিষিদ্ধ কৰা হয়।<ref name="Guha1983p20"/> ==বৰপাত্ৰগোহাঁইসকলৰ তালিকা== * [[কনচেং বৰপাত্ৰগোঁহাই|কনচেং]] (কন-চেং বা কান-চেং) * ক্লন-জাং * বান জংগী * লাকু বৰপাত্ৰগোহাঁই * বানচঙীয়া বৰপাত্ৰগোহাঁই * লাই বৰপাত্ৰগোহাঁই * চেৰেলী বৰপাত্ৰগোহাঁই * ভগা বৰপাত্ৰগোহাঁই * অচুক বৰপাত্ৰগোহাঁই * কেন্দুগুৰীয়া চেংকং বৰপাত্ৰগোহাঁই * পৰমানন্দ বৰপাত্ৰগোহাঁই * কালুগঞা হৰিনাথ বৰপাত্ৰগোহাঁই * কেন্দুগুৰীয়া মৃত্যুঞ্জয় বৰপাত্ৰগোহাঁই * ৰেদেশ্বৰ বৰপাত্ৰগোহাঁই * মৰাণ বৰপাত্ৰগোহাঁই * কেন্দুগুৰীয়া ৰুদ্ৰেশ্বৰ বৰপাত্ৰগোহাঁই ==টোকা== {{reflist}} ==গ্ৰন্থপঞ্জী== {{refbegin}} * Gait, Edward (1905) ''History of Assam'', Calcutta * {{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=In the Meadows of Gold: Telling Tales of the Swargadeos at the Crossroads of Assam |publisher=Spectrum Publications |location=Guwahati and Delhi |year=1997 |isbn=8185319618 |url=https://archive.org/details/inthe-meadowsof-gold}} * {{cite journal |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |issue=12 |year=1983 |pages=3–34 |doi=10.2307/3516963 |jstor=3516963}} * {{cite book |editor-last=Barua |editor-first=G. C. |title=Ahom-Buranji |year=1939 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867}} * {{cite book |editor-last=Bhuyan |editor-first=Surya Kumar |title=Deodhai Asam Buranji |year=1962}} * {{cite book |editor-last=Bhuyan |editor-first=Surya Kumar |title=Satsari Buranji |edition=2nd |year=1964}} * {{cite book |last=Barua |first=Swarna Lata |title=Last Days of Ahom Monarchy: A History of Assam from 1769–1826 |year=1993 |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers |location=New Delhi |isbn=9788121504621}} {{refend}} [[শ্ৰেণী:উপাধি]] p6ptembisi0b38kb4o20xwcyuq9i6ch 0 64159 646630 544628 2026-10-23T02:11:39Z তৰুণ কাকতি 49385 /* অভিনয় শিল্পী */ 646630 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name =লাজ | image = Laaz assamese film.jpg | image size = 200px | alt = | caption = | director = [[মঞ্জু বৰা]] | producer = [[মঞ্জু বৰা]] | writer = | screenplay = [[মঞ্জু বৰা]] | story = অৰুণ গোস্বামী | based on = ‘মাছমৰীয়া ছোৱালীৰ লাজ’ চুটিগল্প | narrator = | starring = জাফ্ৰিন<br/>[[বিষ্ণু খাৰঘৰীয়া]] | music = [[তৰালী শৰ্মা]] | choreography = | cinematography = [[:en:Raju_Mishra|ৰাজু মিশ্ৰ]] | editing = [[এ শ্ৰীকৰ প্ৰসাদ]] | studio = | distributor = | released = ১২ নবেম্বৰ, ২০০৪ | runtime = ৮২ মিনিট | country = [[ভাৰত]] {{flagicon|IND}} | language = [[অসমীয়া]] | budget = | gross = }} '''লাজ''' ({{lang-en|Laaz}}) ২০০৪ চনত মুক্তি পোৱা [[মঞ্জু বৰা]] পৰিচালিত আৰু প্ৰযোজিত এখন ৰঙীন [[অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]]। সঙ্গীত পৰিচালনা [[তৰালী শৰ্মা]]ৰ। অৰুণ গোস্বামীৰ [[চুটিগল্প]] ‘মাছমৰীয়া ছোৱালীৰ লাজ’ৰ আধাৰত ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য ৰচনা কৰিছে পৰিচালিকা মঞ্জু বৰাই।<ref name="dff2005">{{cite web | url=http://dff.nic.in/Archive.aspx?ID=10 | title=Indian Panorama Catalogue (2005) | publisher=Directorate of Film Festivals, India | accessdate=26 October 2020 | pages=Catalogue page 44, PDF page 55}}</ref> ২০০৫ৰ [[ভাৰতীয় পেনোৰামা]] তথা বিভিন্ন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত এই ছবিখন প্ৰদৰ্শিত হৈছে।<ref name="arun">{{cite book | title=১০০ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ কাহিনী আৰু গীত | publisher=Shashi Shisu Prakashan, Guwahati | author=Das Arunlochan | year=2013 | pages=284}}</ref> ==কাহিনীৰ সাৰাংশ== ছবিখনৰ মূল চৰিত্ৰ ইলাই এনে এখন সমাজক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে যে য’ত দৰিদ্ৰতা আৰু সামাজিক অনগ্ৰসৰতা বাবে বেছিভাগ ছোৱালীয়ে বিদ্যালয়ৰ মুখ নেদেখে। তাই এজনী [[কৈৱৰ্ত|মাছমৰীয়া সম্প্ৰদায়ৰ]] ছোৱালী। ইলা এজনী স্কুলীয়া ছোৱালী। পঢ়াৰ প্ৰতি তাইৰ অনেক হেঁপাহ। শিক্ষক-শিক্ষয়ত্ৰীসকলৰ মৰমৰ পাত্ৰী ইলা পঢ়া-শুনাত যথেষ্ট চোকা। তাইৰ এজোৰে মাত্ৰ পোচাক, তাকে ধুই-মেলি পৰিষ্কাৰকৈ ৰাখে। তাই দেউতাক কুটৰে চাবোন এটুকুৰা আনি দিবলৈ। দেউতাকে পিছদিনা আনি দিব বুলি কয়। মাকৰ মতে মাছমৰীয়া ঘৰৰ ছোৱালীয়ে চাবোনেৰে কাপোৰ ধোৱাটো এক বিলাসিতা মাথোঁ।<ref name="dff2005" /> ইলাই নিম্ন প্ৰাথমিক উত্তীৰ্ণ হয়। মাক-দেউতাৰ মতে এয়াই যথেষ্ট। শিক্ষকসকলে বিচাৰে তাই আৰু আগবাঢ়ি যাওক। এনেতে গৰ্ভৱতী হৈ থকা তথা বিভিন্ন আনুষংগিক ৰোগত পীড়িতা মাকৰ মৃত্যু হয়। ফলস্বৰূপে ঘৰখন আৰু ভায়েক-ভনীয়েকহালক চোৱা-চিতাৰ দায়িত্ব তাইৰ মূৰৰ ওপৰত পৰিল। ইফালে চূড়ান্ত পৰীক্ষা আহি পালেহি। স্কুলখনৰে আশা-ভৰষাৰ থল ইলাৰ উপস্থিতি অনিয়মীয়া হ’ল। অৱশেষত শিক্ষকসকলৰ প্ৰচেষ্টা আৰু উৎসাহত তাই বাছনি পৰীক্ষা দিলে আৰু প্ৰথম স্থান পালে। চূড়ান্ত পৰীক্ষালৈ দুমাহ থাকোঁতে ইলা পুনৰ স্কুললৈ অহা বাদ দিলে। বহুদিনৰ মূৰত তাইক এদিন স্কুলৰ চৌহদত দেখা গ’ল। দেহত জৰাজীৰ্ণ পোচাক। প্ৰধান শিক্ষকে অলপ কঠোৰ সুৰত সুধিলে কিয় ইমান দিন তাই স্কুললৈ অহা নাই। তাই কঁপা-কঁপা মাতেৰে উত্তৰ দিলে যে তাই ইমানদিনে স্কুললৈ অহা নাছিল এইবাবে যে ফ্ৰকৰ তলত পিন্ধিবলৈ তাইৰ এটাও পেণ্ট (underwear) নাই।<ref name="dff2005" /> ==অভিনয় শিল্পী== {{refbegin|2}} *জাফ্ৰিন *[[অৰুণ হাজৰিকা]] *শ্ৰীলেখা মুখাৰ্জী *[[বিষ্ণু খাৰঘৰীয়া]] *[[পূৰ্ণিমা পাঠক]] *যতীন গোস্বামী *তপন কলিতা *পৰাগ বৰুৱা *ৰাজেন ফুকন *দিলীপ বৰা *জুবেনা *হিমশিখা<ref name="arun" /> {{refend}} ==কলা-কুশলী== : (তথ্যপেৰাত নথকা) *বেনাৰ-এ এ এ এছ প্ৰডাকছনছ্ প্ৰাইভেট লিমিটেড *সংলাপ- বসন্ত দাস * শব্দগ্ৰহণ-বাপী সেনগুপ্ত * শব্দ পুনৰ্গ্ৰহণ- লক্ষ্মী নাৰায়ণ * কলা নিৰ্দেশনা- ফটিক বৰুৱা<ref name="dff2005" /> ==সঙ্গীত== ছবিৰ সঙ্গীত [[তৰালী শৰ্মা]]ৰ। ছবিত কোনো [[:en:Film score|চলচ্চিত্ৰীয় গীতৰ]] অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হোৱা নাছিল। ==স্বীকৃতি== #[[ভাৰতীয় পেনোৰামা]]ত (২০০৫) প্ৰদৰ্শন।<ref name="arun" /> #দ্বিতীয় [[বাংলাদেশ]] আন্তৰ্জাতিক চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱত জুৰীৰ বিশেষ উল্লেখ।<ref name="arun" /> # লণ্ডন চলচ্চিত্ৰ মহোৎসৱলৈ (২০১৩) বাছনি।<ref name="shillong">{{cite web | url=https://theshillongtimes.com/2013/02/11/assamese-film-laaj-shame-selected-for-london-festival/ | title=Assamese film Laaj (shame) selected for London Festival | publisher=The Shillong Times | accessdate=26 October 2020}}</ref> ==তথ্য উৎস== {{Reflist}} {{অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ}} [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় পেনোৰামালৈ নিৰ্বাচিত অসমীয়া ছবি]] [[শ্ৰেণী:২০০০ দশকৰ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] eoswz5x9m2qerx5t0xnufue2sj8ur3u 1 70204 646557 419384 2026-10-22T16:19:25Z Ananya Taye 28065 646557 wikitext text/x-wiki {{talk page}} ==পুনৰ লিখা== বহুত নতুন আপডেট আছে। আমি পৃষ্ঠাটো পুনৰ লিখা উচিত।[[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]] ==অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ == প্ৰবন্ধটোত চুকাফাক ''অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ'' বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল। কিন্তু এই দাবীৰ সমৰ্থনত দিয়া তিনিটা তথ্যসূত্ৰ পৰীক্ষা কৰিলে দেখা যায় যে কোনোটোৱেই তেওঁক স্পষ্টভাৱে বৰ্তমানৰ অসমীয়া ভাষিক বা জনগোষ্ঠীয় সমাজৰ পিতৃ বুলি অভিহিত কৰা নাই। * লক্ষপ্ৰতিম নিৰ্মলীয়াৰ ''Sukapha and His Life: An Overview'' (পৃষ্ঠা ৩)-ত চুকাফাক ''father of Assamese nation'' বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। কিন্তু ইয়াৰ ঠিক পাছতেই লেখকে আহোম ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা আৰু ইয়াৰ ছশ বছৰীয়া শাসনৰ কথা কৈছে। ইয়াত ''nation'' শব্দটোৱে বৰ্তমানৰ সমগ্ৰ অসমীয়া ভাষিক সমাজক বুজাইছে নে আহোম ৰাজ্যক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠা ৰাজনৈতিক সত্তাক বুজাইছে, সেয়া স্পষ্ট নহয়। [https://www.academia.edu/143089794/Sukapha_and_his_Life_An_Overview উৎস] * জয়ন্ত বৰুৱাৰ ''Sukaphaa the Legend: An Essay on His Contributions in the Formation of Greater Assamese Community'' (২০২০)-ত বৃহত্তৰ অসমীয়া সমাজ গঠনত চুকাফাৰ অৱদানৰ আলোচনা কৰা হৈছে। উদ্ধৃত অংশত তেওঁ অসমৰ এখন বৃহৎ সমাজৰ ভিত্তি স্থাপন কৰা বুলি কোৱা হৈছে, কিন্তু তেওঁক ''অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ'' বুলি অভিহিত কৰা হোৱা নাই। [https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3534274 উৎস] * পিকু দলেয়ৰ ''Role of Su-Ka-Pha in Founding Ahom Kingdom in Assam'' (২০১৪, পৃষ্ঠা ৫৭)-ত চুকাফাই অসমৰ মানুহক একত্ৰিত কৰি ''Assamese race'' গঠন কৰা বুলি দাবী কৰা হৈছে। লেখকে তেওঁক ''nation builder'' বুলিও অভিহিত কৰিছে, কিন্তু ''father of the Assamese community'' বুলি কোৱা নাই। তদুপৰি এই প্ৰবন্ধটো প্ৰকাশিত ''Pratidhwani the Echo'' নামৰ আলোচনীখনৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতাও প্ৰশ্নৰ ঊৰ্ধ্বত নহয়। আলোচনীখনে নিজকে সমীক্ষিত গৱেষণা আলোচনী বুলি উল্লেখ কৰিলেও ইয়াৰ নাম ভাৰতৰ বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগৰ (UGC) অনুমোদিত আলোচনীৰ তালিকাৰ পৰা বাদ দিয়া আলোচনীসমূহৰ চৰকাৰী তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত আছে (ক্ৰমিক নং ৪৮৬৬৬)। সেয়েহে এই উৎসটোৰ গৱেষণামূলক বিশ্বাসযোগ্যতা আৰু এনে এক বিস্তৃত ঐতিহাসিক দাবী সমৰ্থন কৰাৰ উপযুক্ততা বিবেচনা কৰা উচিত। [https://www.thecho.in/files/Piku-Doley-.pdf প্ৰবন্ধ] · [https://www.ugc.gov.in/pdfnews/5283580_UGC-Cancelled-List.pdf UGC-ৰ তালিকা] ''Assamese nation'' আৰু ''Assamese community'' শব্দকেইটাৰ অৰ্থ একে বুলি ধৰি ল'ব নোৱাৰি। বিশেষকৈ আহোম ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা আৰু বৰ্তমানৰ অসমীয়া ভাষিক-সাংস্কৃতিক সমাজৰ উৎপত্তি দুটা পৃথক ঐতিহাসিক বিষয়। উদ্ধৃত উৎসসমূহত চুকাফাৰ ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক অৱদানৰ কথা উল্লেখ থাকিলেও তেওঁক সমগ্ৰ অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা বুলি নিশ্চিতভাৱে ক'ব নোৱাৰি। সেয়েহে উৎসসমূহে দাবীটোৰ নিৰ্দিষ্ট অৰ্থ যথেষ্ট স্পষ্টভাৱে সমৰ্থন নকৰাৰ বাবে বাক্যটো আঁতৰাইছোঁ। উপযুক্ত তথ্যসূত্ৰ পোৱা গ'লে চুকাফাৰ ঐতিহাসিক অৱদানৰ বিষয়ে অধিক নিৰ্দিষ্ট আৰু উৎসৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ ভাষাত উল্লেখ কৰিব পাৰি। [[সদস্য:Ananya Taye|Ananya Taye]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Ananya Taye|বাৰ্তা]]) 16:19, 22 October 2026 (ইউ.টি.চি.) 3lvywt6c7jluj6tgkhbjjx93m2mphc9 646558 646557 2026-10-22T16:19:46Z Ananya Taye 28065 /* অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ */ 646558 wikitext text/x-wiki {{talk page}} ==পুনৰ লিখা== বহুত নতুন আপডেট আছে। আমি পৃষ্ঠাটো পুনৰ লিখা উচিত।[[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]] ==অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ == {{ping|KhiLanTzi}} প্ৰবন্ধটোত চুকাফাক ''অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ'' বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল। কিন্তু এই দাবীৰ সমৰ্থনত দিয়া তিনিটা তথ্যসূত্ৰ পৰীক্ষা কৰিলে দেখা যায় যে কোনোটোৱেই তেওঁক স্পষ্টভাৱে বৰ্তমানৰ অসমীয়া ভাষিক বা জনগোষ্ঠীয় সমাজৰ পিতৃ বুলি অভিহিত কৰা নাই। * লক্ষপ্ৰতিম নিৰ্মলীয়াৰ ''Sukapha and His Life: An Overview'' (পৃষ্ঠা ৩)-ত চুকাফাক ''father of Assamese nation'' বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। কিন্তু ইয়াৰ ঠিক পাছতেই লেখকে আহোম ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা আৰু ইয়াৰ ছশ বছৰীয়া শাসনৰ কথা কৈছে। ইয়াত ''nation'' শব্দটোৱে বৰ্তমানৰ সমগ্ৰ অসমীয়া ভাষিক সমাজক বুজাইছে নে আহোম ৰাজ্যক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ়ি উঠা ৰাজনৈতিক সত্তাক বুজাইছে, সেয়া স্পষ্ট নহয়। [https://www.academia.edu/143089794/Sukapha_and_his_Life_An_Overview উৎস] * জয়ন্ত বৰুৱাৰ ''Sukaphaa the Legend: An Essay on His Contributions in the Formation of Greater Assamese Community'' (২০২০)-ত বৃহত্তৰ অসমীয়া সমাজ গঠনত চুকাফাৰ অৱদানৰ আলোচনা কৰা হৈছে। উদ্ধৃত অংশত তেওঁ অসমৰ এখন বৃহৎ সমাজৰ ভিত্তি স্থাপন কৰা বুলি কোৱা হৈছে, কিন্তু তেওঁক ''অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ'' বুলি অভিহিত কৰা হোৱা নাই। [https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3534274 উৎস] * পিকু দলেয়ৰ ''Role of Su-Ka-Pha in Founding Ahom Kingdom in Assam'' (২০১৪, পৃষ্ঠা ৫৭)-ত চুকাফাই অসমৰ মানুহক একত্ৰিত কৰি ''Assamese race'' গঠন কৰা বুলি দাবী কৰা হৈছে। লেখকে তেওঁক ''nation builder'' বুলিও অভিহিত কৰিছে, কিন্তু ''father of the Assamese community'' বুলি কোৱা নাই। তদুপৰি এই প্ৰবন্ধটো প্ৰকাশিত ''Pratidhwani the Echo'' নামৰ আলোচনীখনৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতাও প্ৰশ্নৰ ঊৰ্ধ্বত নহয়। আলোচনীখনে নিজকে সমীক্ষিত গৱেষণা আলোচনী বুলি উল্লেখ কৰিলেও ইয়াৰ নাম ভাৰতৰ বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগৰ (UGC) অনুমোদিত আলোচনীৰ তালিকাৰ পৰা বাদ দিয়া আলোচনীসমূহৰ চৰকাৰী তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত আছে (ক্ৰমিক নং ৪৮৬৬৬)। সেয়েহে এই উৎসটোৰ গৱেষণামূলক বিশ্বাসযোগ্যতা আৰু এনে এক বিস্তৃত ঐতিহাসিক দাবী সমৰ্থন কৰাৰ উপযুক্ততা বিবেচনা কৰা উচিত। [https://www.thecho.in/files/Piku-Doley-.pdf প্ৰবন্ধ] · [https://www.ugc.gov.in/pdfnews/5283580_UGC-Cancelled-List.pdf UGC-ৰ তালিকা] ''Assamese nation'' আৰু ''Assamese community'' শব্দকেইটাৰ অৰ্থ একে বুলি ধৰি ল'ব নোৱাৰি। বিশেষকৈ আহোম ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা আৰু বৰ্তমানৰ অসমীয়া ভাষিক-সাংস্কৃতিক সমাজৰ উৎপত্তি দুটা পৃথক ঐতিহাসিক বিষয়। উদ্ধৃত উৎসসমূহত চুকাফাৰ ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক অৱদানৰ কথা উল্লেখ থাকিলেও তেওঁক সমগ্ৰ অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা বুলি নিশ্চিতভাৱে ক'ব নোৱাৰি। সেয়েহে উৎসসমূহে দাবীটোৰ নিৰ্দিষ্ট অৰ্থ যথেষ্ট স্পষ্টভাৱে সমৰ্থন নকৰাৰ বাবে বাক্যটো আঁতৰাইছোঁ। উপযুক্ত তথ্যসূত্ৰ পোৱা গ'লে চুকাফাৰ ঐতিহাসিক অৱদানৰ বিষয়ে অধিক নিৰ্দিষ্ট আৰু উৎসৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ ভাষাত উল্লেখ কৰিব পাৰি। [[সদস্য:Ananya Taye|Ananya Taye]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Ananya Taye|বাৰ্তা]]) 16:19, 22 October 2026 (ইউ.টি.চি.) mtcnk0nqeac1vnwwjm3ynb6fbsn8jb9 646576 646558 2026-10-22T17:35:04Z Ananya Taye 28065 /* অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ */ 646576 wikitext text/x-wiki {{talk page}} ==পুনৰ লিখা== বহুত নতুন আপডেট আছে। আমি পৃষ্ঠাটো পুনৰ লিখা উচিত।[[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]] ==অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ == {{ping|KhiLanTzi}} প্ৰবন্ধটোত চুকাফাক ''অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ'' বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল। কিন্তু এই দাবীৰ সমৰ্থনত দিয়া তিনিটা তথ্যসূত্ৰ পৰীক্ষা কৰিলে দেখা যায় যে কোনোটোৱেই তেওঁক স্পষ্টভাৱে বৰ্তমানৰ অসমীয়া ভাষিক বা জনগোষ্ঠীয় সমাজৰ পিতৃ বুলি অভিহিত কৰা নাই। * লক্ষপ্ৰতিম নিৰ্মলীয়াৰ ''Sukapha and His Life: An Overview'' (পৃষ্ঠা ৩)-ত চুকাফাক ''father of Assamese nation'' বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। কিন্তু ইয়াৰ ঠিক পাছতেই লেখকে আহোম ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা আৰু ইয়াৰ ছশ বছৰীয়া শাসনৰ কথা কৈছে। ইয়াত ''nation'' শব্দটোৱে বৰ্তমানৰ সমগ্ৰ অসমীয়া ভাষিক সমাজক বুজাইছে নে আহোম ৰাজ্যক বুজাইছে, সেয়া স্পষ্ট নহয়। [https://www.academia.edu/143089794/Sukapha_and_his_Life_An_Overview উৎস] * জয়ন্ত বৰুৱাৰ ''Sukaphaa the Legend: An Essay on His Contributions in the Formation of Greater Assamese Community'' (২০২০)-ত বৃহত্তৰ অসমীয়া সমাজ গঠনত চুকাফাৰ অৱদানৰ আলোচনা কৰা হৈছে। উদ্ধৃত অংশত তেওঁ অসমৰ এখন বৃহৎ সমাজৰ ভিত্তি স্থাপন কৰা বুলি কোৱা হৈছে, কিন্তু তেওঁক ''অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ'' বুলি অভিহিত কৰা হোৱা নাই। [https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3534274 উৎস] * পিকু দলেয়ৰ ''Role of Su-Ka-Pha in Founding Ahom Kingdom in Assam'' (২০১৪, পৃষ্ঠা ৫৭)-ত চুকাফাই অসমৰ মানুহক একত্ৰিত কৰি ''Assamese race'' গঠন কৰা বুলি দাবী কৰা হৈছে। লেখকে তেওঁক ''nation builder'' বুলিও অভিহিত কৰিছে, কিন্তু ''father of the Assamese community'' বুলি কোৱা নাই। তদুপৰি এই প্ৰবন্ধটো প্ৰকাশিত ''Pratidhwani the Echo'' নামৰ আলোচনীখনৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতাও প্ৰশ্নৰ ঊৰ্ধ্বত নহয়। আলোচনীখনে নিজকে সমীক্ষিত গৱেষণা আলোচনী বুলি উল্লেখ কৰিলেও ইয়াৰ নাম ভাৰতৰ বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগৰ (UGC) অনুমোদিত আলোচনীৰ তালিকাৰ পৰা বাদ দিয়া আলোচনীসমূহৰ চৰকাৰী তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত আছে (ক্ৰমিক নং ৪৮৬৬৬)। সেয়েহে এই উৎসটোৰ গৱেষণামূলক বিশ্বাসযোগ্যতা আৰু এনে এক বিস্তৃত ঐতিহাসিক দাবী সমৰ্থন কৰাৰ উপযুক্ততা বিবেচনা কৰা উচিত। [https://www.thecho.in/files/Piku-Doley-.pdf প্ৰবন্ধ] · [https://www.ugc.gov.in/pdfnews/5283580_UGC-Cancelled-List.pdf UGC-ৰ তালিকা] ''Assamese nation'' আৰু ''Assamese community'' শব্দকেইটাৰ অৰ্থ একে বুলি ধৰি ল'ব নোৱাৰি। বিশেষকৈ আহোম ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা আৰু বৰ্তমানৰ অসমীয়া ভাষিক-সাংস্কৃতিক সমাজৰ উৎপত্তি দুটা পৃথক ঐতিহাসিক বিষয়। উদ্ধৃত উৎসসমূহত চুকাফাৰ ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক অৱদানৰ কথা উল্লেখ থাকিলেও তেওঁক সমগ্ৰ অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা বুলি নিশ্চিতভাৱে ক'ব নোৱাৰি। সেয়েহে উৎসসমূহে দাবীটোৰ নিৰ্দিষ্ট অৰ্থ যথেষ্ট স্পষ্টভাৱে সমৰ্থন নকৰাৰ বাবে বাক্যটো আঁতৰাইছোঁ। উপযুক্ত তথ্যসূত্ৰ পোৱা গ'লে চুকাফাৰ ঐতিহাসিক অৱদানৰ বিষয়ে অধিক নিৰ্দিষ্ট আৰু উৎসৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ ভাষাত উল্লেখ কৰিব পাৰি। [[সদস্য:Ananya Taye|Ananya Taye]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Ananya Taye|বাৰ্তা]]) 16:19, 22 October 2026 (ইউ.টি.চি.) b924ppmi1ndsdifkqkxco57vool5937 646580 646576 2026-10-22T18:00:39Z KhiLanTzi 23530 /* অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ */ উত্তৰ 646580 wikitext text/x-wiki {{talk page}} ==পুনৰ লিখা== বহুত নতুন আপডেট আছে। আমি পৃষ্ঠাটো পুনৰ লিখা উচিত।[[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]] ==অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ == {{ping|KhiLanTzi}} প্ৰবন্ধটোত চুকাফাক ''অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ'' বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল। কিন্তু এই দাবীৰ সমৰ্থনত দিয়া তিনিটা তথ্যসূত্ৰ পৰীক্ষা কৰিলে দেখা যায় যে কোনোটোৱেই তেওঁক স্পষ্টভাৱে বৰ্তমানৰ অসমীয়া ভাষিক বা জনগোষ্ঠীয় সমাজৰ পিতৃ বুলি অভিহিত কৰা নাই। * লক্ষপ্ৰতিম নিৰ্মলীয়াৰ ''Sukapha and His Life: An Overview'' (পৃষ্ঠা ৩)-ত চুকাফাক ''father of Assamese nation'' বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। কিন্তু ইয়াৰ ঠিক পাছতেই লেখকে আহোম ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা আৰু ইয়াৰ ছশ বছৰীয়া শাসনৰ কথা কৈছে। ইয়াত ''nation'' শব্দটোৱে বৰ্তমানৰ সমগ্ৰ অসমীয়া ভাষিক সমাজক বুজাইছে নে আহোম ৰাজ্যক বুজাইছে, সেয়া স্পষ্ট নহয়। [https://www.academia.edu/143089794/Sukapha_and_his_Life_An_Overview উৎস] * জয়ন্ত বৰুৱাৰ ''Sukaphaa the Legend: An Essay on His Contributions in the Formation of Greater Assamese Community'' (২০২০)-ত বৃহত্তৰ অসমীয়া সমাজ গঠনত চুকাফাৰ অৱদানৰ আলোচনা কৰা হৈছে। উদ্ধৃত অংশত তেওঁ অসমৰ এখন বৃহৎ সমাজৰ ভিত্তি স্থাপন কৰা বুলি কোৱা হৈছে, কিন্তু তেওঁক ''অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ'' বুলি অভিহিত কৰা হোৱা নাই। [https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3534274 উৎস] * পিকু দলেয়ৰ ''Role of Su-Ka-Pha in Founding Ahom Kingdom in Assam'' (২০১৪, পৃষ্ঠা ৫৭)-ত চুকাফাই অসমৰ মানুহক একত্ৰিত কৰি ''Assamese race'' গঠন কৰা বুলি দাবী কৰা হৈছে। লেখকে তেওঁক ''nation builder'' বুলিও অভিহিত কৰিছে, কিন্তু ''father of the Assamese community'' বুলি কোৱা নাই। তদুপৰি এই প্ৰবন্ধটো প্ৰকাশিত ''Pratidhwani the Echo'' নামৰ আলোচনীখনৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতাও প্ৰশ্নৰ ঊৰ্ধ্বত নহয়। আলোচনীখনে নিজকে সমীক্ষিত গৱেষণা আলোচনী বুলি উল্লেখ কৰিলেও ইয়াৰ নাম ভাৰতৰ বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগৰ (UGC) অনুমোদিত আলোচনীৰ তালিকাৰ পৰা বাদ দিয়া আলোচনীসমূহৰ চৰকাৰী তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত আছে (ক্ৰমিক নং ৪৮৬৬৬)। সেয়েহে এই উৎসটোৰ গৱেষণামূলক বিশ্বাসযোগ্যতা আৰু এনে এক বিস্তৃত ঐতিহাসিক দাবী সমৰ্থন কৰাৰ উপযুক্ততা বিবেচনা কৰা উচিত। [https://www.thecho.in/files/Piku-Doley-.pdf প্ৰবন্ধ] · [https://www.ugc.gov.in/pdfnews/5283580_UGC-Cancelled-List.pdf UGC-ৰ তালিকা] ''Assamese nation'' আৰু ''Assamese community'' শব্দকেইটাৰ অৰ্থ একে বুলি ধৰি ল'ব নোৱাৰি। বিশেষকৈ আহোম ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা আৰু বৰ্তমানৰ অসমীয়া ভাষিক-সাংস্কৃতিক সমাজৰ উৎপত্তি দুটা পৃথক ঐতিহাসিক বিষয়। উদ্ধৃত উৎসসমূহত চুকাফাৰ ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক অৱদানৰ কথা উল্লেখ থাকিলেও তেওঁক সমগ্ৰ অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা বুলি নিশ্চিতভাৱে ক'ব নোৱাৰি। সেয়েহে উৎসসমূহে দাবীটোৰ নিৰ্দিষ্ট অৰ্থ যথেষ্ট স্পষ্টভাৱে সমৰ্থন নকৰাৰ বাবে বাক্যটো আঁতৰাইছোঁ। উপযুক্ত তথ্যসূত্ৰ পোৱা গ'লে চুকাফাৰ ঐতিহাসিক অৱদানৰ বিষয়ে অধিক নিৰ্দিষ্ট আৰু উৎসৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ ভাষাত উল্লেখ কৰিব পাৰি। [[সদস্য:Ananya Taye|Ananya Taye]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Ananya Taye|বাৰ্তা]]) 16:19, 22 October 2026 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:Ananya Taye|Ananya Taye]] আপোনাৰ যুক্তিত "Assamese nation" আৰু "Assamese people"ৰ মাজত কৃত্ৰিম বিভাজন সৃষ্টি কৰা হৈছে। ঐতিহাসিক নথিত Assamese জাতি কেৱল আহোম জনগোষ্ঠীক নহয়, বৰং আহোম ৰাজ্যৰ অধীনত বসবাস কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠীক সামৰি লোৱা বৃহত্তৰ জনসমষ্টিকো বুজাইছিল। সেয়েহে, Assamese nationৰ অৰ্থ কেৱল আহোম ৰাজ্য বুলি ধৰি লোৱাটো আপোনাৰ এটা ভিত্তিহীন অনুমানহে। Assamese Nation শব্দই অসমীয়া জাতীয় সত্তাক আহোম ৰাজনৈতিক সত্তালৈ সংকুচিত নকৰে। যিহেতু অসম আৰু অসমীয়া দুয়োটা শব্দই আহোম ৰাজ্যৰ পৰাই বিকশিত সেয়ে চাওলুং চুকাফাক অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ পুৰুষ বুলি কোৱাটো কোনো আচৰিত তথ্য হব নোৱাৰে। [[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]] 18:00, 22 October 2026 (ইউ.টি.চি.) jgoyxfzmanm7f9gag0hrap0sns294co 646581 646580 2026-10-22T18:01:35Z KhiLanTzi 23530 646581 wikitext text/x-wiki {{talk page}} ==পুনৰ লিখা== বহুত নতুন আপডেট আছে। আমি পৃষ্ঠাটো পুনৰ লিখা উচিত।[[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]] ==অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ == {{ping|KhiLanTzi}} প্ৰবন্ধটোত চুকাফাক ''অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ'' বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল। কিন্তু এই দাবীৰ সমৰ্থনত দিয়া তিনিটা তথ্যসূত্ৰ পৰীক্ষা কৰিলে দেখা যায় যে কোনোটোৱেই তেওঁক স্পষ্টভাৱে বৰ্তমানৰ অসমীয়া ভাষিক বা জনগোষ্ঠীয় সমাজৰ পিতৃ বুলি অভিহিত কৰা নাই। * লক্ষপ্ৰতিম নিৰ্মলীয়াৰ ''Sukapha and His Life: An Overview'' (পৃষ্ঠা ৩)-ত চুকাফাক ''father of Assamese nation'' বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। কিন্তু ইয়াৰ ঠিক পাছতেই লেখকে আহোম ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা আৰু ইয়াৰ ছশ বছৰীয়া শাসনৰ কথা কৈছে। ইয়াত ''nation'' শব্দটোৱে বৰ্তমানৰ সমগ্ৰ অসমীয়া ভাষিক সমাজক বুজাইছে নে আহোম ৰাজ্যক বুজাইছে, সেয়া স্পষ্ট নহয়। [https://www.academia.edu/143089794/Sukapha_and_his_Life_An_Overview উৎস] * জয়ন্ত বৰুৱাৰ ''Sukaphaa the Legend: An Essay on His Contributions in the Formation of Greater Assamese Community'' (২০২০)-ত বৃহত্তৰ অসমীয়া সমাজ গঠনত চুকাফাৰ অৱদানৰ আলোচনা কৰা হৈছে। উদ্ধৃত অংশত তেওঁ অসমৰ এখন বৃহৎ সমাজৰ ভিত্তি স্থাপন কৰা বুলি কোৱা হৈছে, কিন্তু তেওঁক ''অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ'' বুলি অভিহিত কৰা হোৱা নাই। [https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3534274 উৎস] * পিকু দলেয়ৰ ''Role of Su-Ka-Pha in Founding Ahom Kingdom in Assam'' (২০১৪, পৃষ্ঠা ৫৭)-ত চুকাফাই অসমৰ মানুহক একত্ৰিত কৰি ''Assamese race'' গঠন কৰা বুলি দাবী কৰা হৈছে। লেখকে তেওঁক ''nation builder'' বুলিও অভিহিত কৰিছে, কিন্তু ''father of the Assamese community'' বুলি কোৱা নাই। তদুপৰি এই প্ৰবন্ধটো প্ৰকাশিত ''Pratidhwani the Echo'' নামৰ আলোচনীখনৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতাও প্ৰশ্নৰ ঊৰ্ধ্বত নহয়। আলোচনীখনে নিজকে সমীক্ষিত গৱেষণা আলোচনী বুলি উল্লেখ কৰিলেও ইয়াৰ নাম ভাৰতৰ বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগৰ (UGC) অনুমোদিত আলোচনীৰ তালিকাৰ পৰা বাদ দিয়া আলোচনীসমূহৰ চৰকাৰী তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত আছে (ক্ৰমিক নং ৪৮৬৬৬)। সেয়েহে এই উৎসটোৰ গৱেষণামূলক বিশ্বাসযোগ্যতা আৰু এনে এক বিস্তৃত ঐতিহাসিক দাবী সমৰ্থন কৰাৰ উপযুক্ততা বিবেচনা কৰা উচিত। [https://www.thecho.in/files/Piku-Doley-.pdf প্ৰবন্ধ] · [https://www.ugc.gov.in/pdfnews/5283580_UGC-Cancelled-List.pdf UGC-ৰ তালিকা] ''Assamese nation'' আৰু ''Assamese community'' শব্দকেইটাৰ অৰ্থ একে বুলি ধৰি ল'ব নোৱাৰি। বিশেষকৈ আহোম ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা আৰু বৰ্তমানৰ অসমীয়া ভাষিক-সাংস্কৃতিক সমাজৰ উৎপত্তি দুটা পৃথক ঐতিহাসিক বিষয়। উদ্ধৃত উৎসসমূহত চুকাফাৰ ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক অৱদানৰ কথা উল্লেখ থাকিলেও তেওঁক সমগ্ৰ অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা বুলি নিশ্চিতভাৱে ক'ব নোৱাৰি। সেয়েহে উৎসসমূহে দাবীটোৰ নিৰ্দিষ্ট অৰ্থ যথেষ্ট স্পষ্টভাৱে সমৰ্থন নকৰাৰ বাবে বাক্যটো আঁতৰাইছোঁ। উপযুক্ত তথ্যসূত্ৰ পোৱা গ'লে চুকাফাৰ ঐতিহাসিক অৱদানৰ বিষয়ে অধিক নিৰ্দিষ্ট আৰু উৎসৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ ভাষাত উল্লেখ কৰিব পাৰি। [[সদস্য:Ananya Taye|Ananya Taye]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Ananya Taye|বাৰ্তা]]) 16:19, 22 October 2026 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:Ananya Taye|Ananya Taye]] আপোনাৰ যুক্তিত "Assamese nation" আৰু "Assamese people"ৰ মাজত কৃত্ৰিম বিভাজন সৃষ্টি কৰা হৈছে। ঐতিহাসিক নথিত Assamese জাতি কেৱল আহোম জনগোষ্ঠীক নহয়, বৰং আহোম ৰাজ্যৰ অধীনত বসবাস কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠীক সামৰি লোৱা বৃহত্তৰ জনসমষ্টিকো বুজাইছিল। সেয়েহে, Assamese nationৰ অৰ্থ কেৱল আহোম ৰাজ্য বুলি ধৰি লোৱাটো আপোনাৰ এটা ভিত্তিহীন অনুমানহে। যিহেতু অসম আৰু অসমীয়া দুয়োটা শব্দই আহোম ৰাজ্যৰ পৰাই বিকশিত সেয়ে চাওলুং চুকাফাক অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ পুৰুষ বুলি কোৱাটো কোনো আচৰিত তথ্য হব নোৱাৰে। [[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]] 18:00, 22 October 2026 (ইউ.টি.চি.) evbfe75z74w1bqz0iyqa1783anbyorx 646582 646581 2026-10-22T18:07:03Z Ananya Taye 28065 /* অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ */ উত্তৰ 646582 wikitext text/x-wiki {{talk page}} ==পুনৰ লিখা== বহুত নতুন আপডেট আছে। আমি পৃষ্ঠাটো পুনৰ লিখা উচিত।[[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]] ==অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ == {{ping|KhiLanTzi}} প্ৰবন্ধটোত চুকাফাক ''অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ'' বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল। কিন্তু এই দাবীৰ সমৰ্থনত দিয়া তিনিটা তথ্যসূত্ৰ পৰীক্ষা কৰিলে দেখা যায় যে কোনোটোৱেই তেওঁক স্পষ্টভাৱে বৰ্তমানৰ অসমীয়া ভাষিক বা জনগোষ্ঠীয় সমাজৰ পিতৃ বুলি অভিহিত কৰা নাই। * লক্ষপ্ৰতিম নিৰ্মলীয়াৰ ''Sukapha and His Life: An Overview'' (পৃষ্ঠা ৩)-ত চুকাফাক ''father of Assamese nation'' বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। কিন্তু ইয়াৰ ঠিক পাছতেই লেখকে আহোম ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা আৰু ইয়াৰ ছশ বছৰীয়া শাসনৰ কথা কৈছে। ইয়াত ''nation'' শব্দটোৱে বৰ্তমানৰ সমগ্ৰ অসমীয়া ভাষিক সমাজক বুজাইছে নে আহোম ৰাজ্যক বুজাইছে, সেয়া স্পষ্ট নহয়। [https://www.academia.edu/143089794/Sukapha_and_his_Life_An_Overview উৎস] * জয়ন্ত বৰুৱাৰ ''Sukaphaa the Legend: An Essay on His Contributions in the Formation of Greater Assamese Community'' (২০২০)-ত বৃহত্তৰ অসমীয়া সমাজ গঠনত চুকাফাৰ অৱদানৰ আলোচনা কৰা হৈছে। উদ্ধৃত অংশত তেওঁ অসমৰ এখন বৃহৎ সমাজৰ ভিত্তি স্থাপন কৰা বুলি কোৱা হৈছে, কিন্তু তেওঁক ''অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ'' বুলি অভিহিত কৰা হোৱা নাই। [https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3534274 উৎস] * পিকু দলেয়ৰ ''Role of Su-Ka-Pha in Founding Ahom Kingdom in Assam'' (২০১৪, পৃষ্ঠা ৫৭)-ত চুকাফাই অসমৰ মানুহক একত্ৰিত কৰি ''Assamese race'' গঠন কৰা বুলি দাবী কৰা হৈছে। লেখকে তেওঁক ''nation builder'' বুলিও অভিহিত কৰিছে, কিন্তু ''father of the Assamese community'' বুলি কোৱা নাই। তদুপৰি এই প্ৰবন্ধটো প্ৰকাশিত ''Pratidhwani the Echo'' নামৰ আলোচনীখনৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতাও প্ৰশ্নৰ ঊৰ্ধ্বত নহয়। আলোচনীখনে নিজকে সমীক্ষিত গৱেষণা আলোচনী বুলি উল্লেখ কৰিলেও ইয়াৰ নাম ভাৰতৰ বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগৰ (UGC) অনুমোদিত আলোচনীৰ তালিকাৰ পৰা বাদ দিয়া আলোচনীসমূহৰ চৰকাৰী তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত আছে (ক্ৰমিক নং ৪৮৬৬৬)। সেয়েহে এই উৎসটোৰ গৱেষণামূলক বিশ্বাসযোগ্যতা আৰু এনে এক বিস্তৃত ঐতিহাসিক দাবী সমৰ্থন কৰাৰ উপযুক্ততা বিবেচনা কৰা উচিত। [https://www.thecho.in/files/Piku-Doley-.pdf প্ৰবন্ধ] · [https://www.ugc.gov.in/pdfnews/5283580_UGC-Cancelled-List.pdf UGC-ৰ তালিকা] ''Assamese nation'' আৰু ''Assamese community'' শব্দকেইটাৰ অৰ্থ একে বুলি ধৰি ল'ব নোৱাৰি। বিশেষকৈ আহোম ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা আৰু বৰ্তমানৰ অসমীয়া ভাষিক-সাংস্কৃতিক সমাজৰ উৎপত্তি দুটা পৃথক ঐতিহাসিক বিষয়। উদ্ধৃত উৎসসমূহত চুকাফাৰ ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক অৱদানৰ কথা উল্লেখ থাকিলেও তেওঁক সমগ্ৰ অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা বুলি নিশ্চিতভাৱে ক'ব নোৱাৰি। সেয়েহে উৎসসমূহে দাবীটোৰ নিৰ্দিষ্ট অৰ্থ যথেষ্ট স্পষ্টভাৱে সমৰ্থন নকৰাৰ বাবে বাক্যটো আঁতৰাইছোঁ। উপযুক্ত তথ্যসূত্ৰ পোৱা গ'লে চুকাফাৰ ঐতিহাসিক অৱদানৰ বিষয়ে অধিক নিৰ্দিষ্ট আৰু উৎসৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ ভাষাত উল্লেখ কৰিব পাৰি। [[সদস্য:Ananya Taye|Ananya Taye]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Ananya Taye|বাৰ্তা]]) 16:19, 22 October 2026 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:Ananya Taye|Ananya Taye]] আপোনাৰ যুক্তিত "Assamese nation" আৰু "Assamese people"ৰ মাজত কৃত্ৰিম বিভাজন সৃষ্টি কৰা হৈছে। ঐতিহাসিক নথিত Assamese জাতি কেৱল আহোম জনগোষ্ঠীক নহয়, বৰং আহোম ৰাজ্যৰ অধীনত বসবাস কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠীক সামৰি লোৱা বৃহত্তৰ জনসমষ্টিকো বুজাইছিল। সেয়েহে, Assamese nationৰ অৰ্থ কেৱল আহোম ৰাজ্য বুলি ধৰি লোৱাটো আপোনাৰ এটা ভিত্তিহীন অনুমানহে। যিহেতু অসম আৰু অসমীয়া দুয়োটা শব্দই আহোম ৰাজ্যৰ পৰাই বিকশিত সেয়ে চাওলুং চুকাফাক অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ পুৰুষ বুলি কোৱাটো কোনো আচৰিত তথ্য হব নোৱাৰে। [[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]] 18:00, 22 October 2026 (ইউ.টি.চি.) ::''Assamese nation'' আৰু ''Assamese people/community'' একাৰ্থক শব্দ নহয়। এই পাৰ্থক্যক কৃত্ৰিম বুলি বিবেচনা কৰিবলৈ আপুনি কোন? উৎসটোত ''অসমীয়া জাতি'' বা ''Assamese people/community'' বুলি উল্লেখ নাই, সেয়াই মূল কথা। ::নিৰ্মলীয়াই চুকাফাক ''father of Assamese nation'' বুলি অভিহিত কৰাৰ ঠিক পাছতেই ইয়াৰ কাৰণ হিচাপে অসমত এখন ঐক্যবদ্ধ আহোম ৰাজ্য গঠিত হোৱা আৰু সেই ৰাজ্যই ৬০০ বছৰ শাসন কৰাৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। অৰ্থাৎ তেওঁৰ বক্তব্যটো আহোম ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ সৈতে পোনপটীয়াকৈ জড়িত। ইয়াৰ পৰা তেওঁ চুকাফাক বৰ্তমানৰ সমগ্ৰ অসমীয়া ভাষিক-সাংস্কৃতিক জনগোষ্ঠীৰ পিতৃ বুলি অভিহিত কৰিছে বুলি নিশ্চিত কৰিব নোৱাৰি। ::অসমীয়া নামটোৰ উৎপত্তি আহোম ৰাজ্যৰ সৈতে জড়িত হোৱাটোৱেও চুকাফাক সমগ্ৰ অসমীয়া জনগোষ্ঠীৰ পিতৃ বুলি স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে প্ৰতিষ্ঠা নকৰে। এখন ৰাজনৈতিক ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা আৰু এটা বহুজাতিক ভাষিক-সাংস্কৃতিক সমাজৰ ঐতিহাসিক গঠন পৃথক বিষয়। সেয়েহে উৎসটোৰ ''Assamese nation'' শব্দক পোনপটীয়াকৈ ''অসমীয়া জাতি''ৰ উৎপত্তিৰ দাবী হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰাটো যুক্তিসংগত নহয়। [[সদস্য:Ananya Taye|Ananya Taye]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Ananya Taye|বাৰ্তা]]) 18:07, 22 October 2026 (ইউ.টি.চি.) ar0wnq3y9hsmf4a16g5fnsb1jgapcwp 646584 646582 2026-10-22T18:09:27Z Ananya Taye 28065 /* অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ */ 646584 wikitext text/x-wiki {{talk page}} ==পুনৰ লিখা== বহুত নতুন আপডেট আছে। আমি পৃষ্ঠাটো পুনৰ লিখা উচিত।[[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]] ==অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ == {{ping|KhiLanTzi}} প্ৰবন্ধটোত চুকাফাক ''অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ'' বুলি উল্লেখ কৰা হৈছিল। কিন্তু এই দাবীৰ সমৰ্থনত দিয়া তিনিটা তথ্যসূত্ৰ পৰীক্ষা কৰিলে দেখা যায় যে কোনোটোৱেই তেওঁক স্পষ্টভাৱে বৰ্তমানৰ অসমীয়া ভাষিক বা জনগোষ্ঠীয় সমাজৰ পিতৃ বুলি অভিহিত কৰা নাই। * লক্ষপ্ৰতিম নিৰ্মলীয়াৰ ''Sukapha and His Life: An Overview'' (পৃষ্ঠা ৩)-ত চুকাফাক ''father of Assamese nation'' বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। কিন্তু ইয়াৰ ঠিক পাছতেই লেখকে আহোম ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা আৰু ইয়াৰ ছশ বছৰীয়া শাসনৰ কথা কৈছে। ইয়াত ''nation'' শব্দটোৱে বৰ্তমানৰ সমগ্ৰ অসমীয়া ভাষিক সমাজক বুজাইছে নে আহোম ৰাজ্যক বুজাইছে, সেয়া স্পষ্ট নহয়। [https://www.academia.edu/143089794/Sukapha_and_his_Life_An_Overview উৎস] * জয়ন্ত বৰুৱাৰ ''Sukaphaa the Legend: An Essay on His Contributions in the Formation of Greater Assamese Community'' (২০২০)-ত বৃহত্তৰ অসমীয়া সমাজ গঠনত চুকাফাৰ অৱদানৰ আলোচনা কৰা হৈছে। উদ্ধৃত অংশত তেওঁ অসমৰ এখন বৃহৎ সমাজৰ ভিত্তি স্থাপন কৰা বুলি কোৱা হৈছে, কিন্তু তেওঁক ''অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ'' বুলি অভিহিত কৰা হোৱা নাই। [https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3534274 উৎস] * পিকু দলেয়ৰ ''Role of Su-Ka-Pha in Founding Ahom Kingdom in Assam'' (২০১৪, পৃষ্ঠা ৫৭)-ত চুকাফাই অসমৰ মানুহক একত্ৰিত কৰি ''Assamese race'' গঠন কৰা বুলি দাবী কৰা হৈছে। লেখকে তেওঁক ''nation builder'' বুলিও অভিহিত কৰিছে, কিন্তু ''father of the Assamese community'' বুলি কোৱা নাই। তদুপৰি এই প্ৰবন্ধটো প্ৰকাশিত ''Pratidhwani the Echo'' নামৰ আলোচনীখনৰ নিৰ্ভৰযোগ্যতাও প্ৰশ্নৰ ঊৰ্ধ্বত নহয়। আলোচনীখনে নিজকে সমীক্ষিত গৱেষণা আলোচনী বুলি উল্লেখ কৰিলেও ইয়াৰ নাম ভাৰতৰ বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগৰ (UGC) অনুমোদিত আলোচনীৰ তালিকাৰ পৰা বাদ দিয়া আলোচনীসমূহৰ চৰকাৰী তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত আছে (ক্ৰমিক নং ৪৮৬৬৬)। সেয়েহে এই উৎসটোৰ গৱেষণামূলক বিশ্বাসযোগ্যতা আৰু এনে এক বিস্তৃত ঐতিহাসিক দাবী সমৰ্থন কৰাৰ উপযুক্ততা বিবেচনা কৰা উচিত। [https://www.thecho.in/files/Piku-Doley-.pdf প্ৰবন্ধ] · [https://www.ugc.gov.in/pdfnews/5283580_UGC-Cancelled-List.pdf UGC-ৰ তালিকা] ''Assamese nation'' আৰু ''Assamese community'' শব্দকেইটাৰ অৰ্থ একে বুলি ধৰি ল'ব নোৱাৰি। বিশেষকৈ আহোম ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা আৰু বৰ্তমানৰ অসমীয়া ভাষিক-সাংস্কৃতিক সমাজৰ উৎপত্তি দুটা পৃথক ঐতিহাসিক বিষয়। উদ্ধৃত উৎসসমূহত চুকাফাৰ ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক অৱদানৰ কথা উল্লেখ থাকিলেও তেওঁক সমগ্ৰ অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা বুলি নিশ্চিতভাৱে ক'ব নোৱাৰি। সেয়েহে উৎসসমূহে দাবীটোৰ নিৰ্দিষ্ট অৰ্থ যথেষ্ট স্পষ্টভাৱে সমৰ্থন নকৰাৰ বাবে বাক্যটো আঁতৰাইছোঁ। উপযুক্ত তথ্যসূত্ৰ পোৱা গ'লে চুকাফাৰ ঐতিহাসিক অৱদানৰ বিষয়ে অধিক নিৰ্দিষ্ট আৰু উৎসৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ ভাষাত উল্লেখ কৰিব পাৰি। [[সদস্য:Ananya Taye|Ananya Taye]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Ananya Taye|বাৰ্তা]]) 16:19, 22 October 2026 (ইউ.টি.চি.) :@[[সদস্য:Ananya Taye|Ananya Taye]] আপোনাৰ যুক্তিত "Assamese nation" আৰু "Assamese people"ৰ মাজত কৃত্ৰিম বিভাজন সৃষ্টি কৰা হৈছে। ঐতিহাসিক নথিত Assamese জাতি কেৱল আহোম জনগোষ্ঠীক নহয়, বৰং আহোম ৰাজ্যৰ অধীনত বসবাস কৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠীক সামৰি লোৱা বৃহত্তৰ জনসমষ্টিকো বুজাইছিল। সেয়েহে, Assamese nationৰ অৰ্থ কেৱল আহোম ৰাজ্য বুলি ধৰি লোৱাটো আপোনাৰ এটা ভিত্তিহীন অনুমানহে। যিহেতু অসম আৰু অসমীয়া দুয়োটা শব্দই আহোম ৰাজ্যৰ পৰাই বিকশিত সেয়ে চাওলুং চুকাফাক অসমীয়া জাতিৰ পিতৃ পুৰুষ বুলি কোৱাটো কোনো আচৰিত তথ্য হব নোৱাৰে। [[সদস্য:KhiLanTzi|KHI-LAN-TZI]] 18:00, 22 October 2026 (ইউ.টি.চি.) ::''Assamese nation'' আৰু ''Assamese people/community'' একাৰ্থক শব্দ নহয়। এই পাৰ্থক্যক কৃত্ৰিম বুলি বিবেচনা কৰিবলৈ আপুনি কোন? উৎসটোত ''অসমীয়া জাতি'' বা ''Assamese people/community'' বুলি উল্লেখ নাই, সেয়াই মূল কথা। ::নিৰ্মলীয়াই চুকাফাক ''father of Assamese nation'' বুলি অভিহিত কৰাৰ ঠিক পাছতেই ইয়াৰ কাৰণ হিচাপে অসমত এখন ঐক্যবদ্ধ আহোম ৰাজ্য গঠিত হোৱা আৰু সেই ৰাজ্যই ৬০০ বছৰ শাসন কৰাৰ কথা উল্লেখ কৰিছে। অৰ্থাৎ তেওঁৰ বক্তব্যটো আহোম ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ সৈতে পোনপটীয়াকৈ জড়িত। ইয়াৰ পৰা তেওঁ চুকাফাক বৰ্তমানৰ সমগ্ৰ অসমীয়া ভাষিক-সাংস্কৃতিক জনগোষ্ঠীৰ পিতৃ বুলি অভিহিত কৰা নাই। ::অসমীয়া নামটোৰ উৎপত্তি আহোম ৰাজ্যৰ সৈতে জড়িত হোৱাটোৱেও চুকাফাক সমগ্ৰ অসমীয়া জাতি/গোষ্ঠীৰ পিতৃ বুলি স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে প্ৰতিষ্ঠা নকৰে। এখন ৰাজনৈতিক ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা আৰু এটা বহুজাতিক ভাষিক-সাংস্কৃতিক সমাজৰ ঐতিহাসিক গঠন পৃথক বিষয়। সেয়েহে উৎসটোৰ ''Assamese nation'' শব্দক পোনপটীয়াকৈ ''অসমীয়া জাতি''ৰ উৎপত্তিৰ দাবী হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰাটো যুক্তিসংগত নহয়। [[সদস্য:Ananya Taye|Ananya Taye]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Ananya Taye|বাৰ্তা]]) 18:07, 22 October 2026 (ইউ.টি.চি.) 6qere627neb35xo4dgahnm0jrbske3g 0 76536 646720 595826 2026-10-23T09:46:51Z তৰুণ কাকতি 49385 /* অভিনয়ত */ 646720 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name =প্ৰেম আৰু প্ৰেম | image =Prem aru prem.jpg | image_size =170px | caption =ভিচিডি কভাৰ | director = [[শম্ভু গুপ্তা]] | producer =কৰেন্দ্ৰ কলিতা | writer = | story = [[শম্ভু গুপ্তা]] | screenplay = [[শম্ভু গুপ্তা]] | narrator = | starring =[[যতীন বৰা]]<br />[[প্ৰস্তুতি পৰাশৰ]] | music = [[জুবিন গাৰ্গ]] | cinematography = | editing =কাজু | studio = | distributor = | released = ৮ ফেব্ৰুৱাৰী ২০০২ | runtime =১৫৭ মিনিট | country = ভাৰত | language =[[অসমীয়া]] | budget = }} '''প্ৰেম আৰু প্ৰেম''' ({{lang-en|Prem Aru Prem}}) হৈছে ২০০২ চনত মুক্তি পোৱা এখন অসমীয়া ৰোমাণ্টিক ড্ৰামা চলচ্চিত্ৰ। চলচ্চিত্ৰখন পৰিচালনা কৰিছে [[শম্ভু গুপ্তা]] আৰু প্ৰযোজনা কৰিছে কৰেন্দ্ৰ কলিতাই। সংগীত ৰচনা কৰিছে [[জুবিন গাৰ্গ|জুবিন গাৰ্গে]]। প্ৰেম আৰু প্ৰেমৰ যোগেদি [[আইমী বৰুৱা]] আৰু [[গায়ত্ৰী মহন্ত]]ই চলচ্চিত্ৰাভিনয়ৰ পাতনি মেলিছিল।<ref name="released assamese films">{{cite web|url=http://www.enajori.com/?page_id=589|title=মুক্তি প্ৰাপ্ত অসমীয়া ফিচাৰ ফিল্মচ|date=2016-09-23|publisher=enajori.com|accessdate=2021-10-20|language=as|archivedate=2016-09-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160916232427/http://www.enajori.com/?page_id=589|deadurl=yes}}</ref> ==অভিনয়ত== {|width=70% |- | * [[যতীন বৰা]] * [[প্ৰস্তুতি পৰাশৰ]] * [[গায়ত্ৰী মহন্ত]] * [[নিলয় গুপ্তা]] * [[জয়ন্ত দাস]] * [[বিদ্যা ৰাও]] * [[ নিপন গোস্বামী]] * [[আইমী বৰুৱা]] * [[চেতনা দাস]] * [[গুণ মহন্ত]] * [[ লিপিকা বৰা মেধি]] * [[সিদ্ধাৰ্থ মুখাৰ্জী]] * [[জুবিন গাৰ্গ]] (অতিথিশিল্পী) * [[সাগৰিকা মুখাৰ্জী|সাগৰিকা]] (অতিথিশিল্পী) |} ==সংগীত== {{Infobox album | name = প্ৰেম আৰু প্ৰেম | type = চলচ্চিত্ৰ সংগীত | Artist = [[জুবিন গাৰ্গ]] | cover = | caption = | released = ২০০১ | recorded = ২০০১ | genre = বোলছবি সংগীত | length = | language = [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] | label = | director = [[জুবিন গাৰ্গ]] | producer = | compiler = | Chronology = জুবিন গাৰ্গ | Last album = '''''[[নায়ক (চলচ্চিত্ৰ)|নায়ক]]''''' <br/>(২০০১) | This album = '''''প্ৰেম আৰু প্ৰেম'''''<br />(২০০২) | Next album = '''''[[কন্যাদান (চলচ্চিত্ৰ)|কন্যাদান]]'''''<br />(২০০২) }} ছবিখনৰ সংগীত চাউণ্ডট্ৰেক ৰচনা কৰিছে [[জুবিন গাৰ্গ|জুবিন গাৰ্গে]]। গীত লিখিছে [[হেমন্ত দত্ত]], জুবিন গাৰ্গ আৰু [[দিগন্ত ভাৰতী]]য়ে। {{tracklist | headline = গীতৰ তালিকা | extra_column = গায়ক/গায়িকা | lyrics_credits = no | total_length = | title1 = চকুৱে চকুৱে চিনাকি | extra1 = [[জুবিন গাৰ্গ]], [[জংকী বৰঠাকুৰ]], [[সাগৰিকা মুখাৰ্জী|সাগৰিকা]], [[মহালক্ষ্মী আয়াৰ]] | length1 = ৪:৫৪ | title2 = বিয়পি বিয়পি | extra2 = [[জুবিন গাৰ্গ]], [[জংকী বৰঠাকুৰ]], শ্বেতা চেট্টী | length2 = ৪:২৩ | title3 = মুকলি মন | extra3 = [[ডা° শ্ৰুতঞ্জয় দাস]], [[নিৰ্মালী দাস]] | length3 = ৫:১৫ | title4 = মৰম এধানি মৰম | extra4 = [[জুবিন গাৰ্গ]], [[অনিন্দিতা পাল]] | length4 = ৪:৫৩ | title5 = মমৰ শিখাটি যে জ্বলে | extra5 = [[জুবিন গাৰ্গ]] | length5 = ৫:১৮ | title6 = মুকুতা মুকুতা মনৰ | extra6 = অৰ্ণৱ ভট্টাচাৰ্য, নিৰ্মালী দাস, শাশ্বতী ফুকন | length6 = ৫:০৬ | title7 = বৰ মজা নহয় | extra7 = [[জুবিন গাৰ্গ]], [[কাশ্মীৰি শইকীয়া বৰুৱা]], নিৰ্মালী দাস, [[সাগৰিকা মুখাৰ্জী|সাগৰিকা]] | length7 = ৩:০৭ | title8 = প্ৰেম আৰু প্ৰেম | extra8 = [[জুবিন গাৰ্গ]] | length8 = ২:১০ }} ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *{{IMDb title|tt14129432}} {{অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ}} [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:২০০০ দশকৰ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:২০০২ বৰ্ষৰ চলচ্চিত্ৰ]] jdkorclpilvmhmxz9c79510agk0rh1w 0 77824 646637 407591 2026-10-23T02:31:27Z তৰুণ কাকতি 49385 /* অভিনয় শিল্পী */ 646637 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name =প্ৰত্যাৱৰ্তন | image =Pratyavartan.jpg | image_size = 200px | alt = | caption = <small>প্ৰত্যাৱৰ্তনৰ এটা দৃশ্য</small> | director = [[ৰঞ্জিত দাস]] | producer=কবিন সাউদ | writer =[[ৰঞ্জিত দাস]], চন্দন শৰ্মা | screenplay =[[ৰঞ্জিত দাস]], চন্দন শৰ্মা | story =অভিজিত শৰ্মা বৰুৱা | based on = | narrator = | starring =[[তপন দাস]]<br/> [[অৰুণ নাথ]]<br/>[[মৃদুলা বৰুৱা]] | music =[[শ্বেৰ চৌধুৰী]] | choreography = | cinematography = প্ৰসন্ন জৈন | editing =[[ৰঞ্জিত দাস]] | studio = | distributor = | released =২ নবেম্বৰ ১৯৯৩ | runtime = | country = [[ভাৰত]] {{flagicon|IND}} | language = [[অসমীয়া]] | budget = | gross = }} '''প্ৰত্যাৱৰ্তন ''' ({{lang-en|Pratyavartan}}) ১৯৯৩ চনত মুক্তি পোৱা এখন অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ। পৰিচালক [[ৰঞ্জিত দাস]]। এছ বি পিকচাৰ্ছৰ বেনাৰত ছবিখন প্ৰযোজনা কৰিছে কবিন সাউদে। সংগীত [[শ্বেৰ চৌধুৰী]]ৰ। মুখ্য ভূমিকাত আছে [[তপন দাস]], [[অৰুণ নাথ]] আৰু [[মৃদুলা বৰুৱা]]।<ref name="arun387">{{cite book | title=১০০ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰৰ কাহিনী আৰু গীত | publisher=Shashi Shisu Prakashan, Guwahati | author=Das Arunlochan | year=2013 | pages=387}}</ref><ref name="enajori">{{cite web | url=http://www.enajori.com/?page_id=589 | title=http://www.enajori.com/?page_id=589 | publisher=enajori.com | accessdate=3 December 2021 | archivedate=16 September 2016 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20160916232427/http://www.enajori.com/?page_id=589 | deadurl=yes }}</ref> ==কাহিনীৰ সাৰাংশ== ৰংনগৰ এখন উদ্যোগ নগৰী। তাৰে উদ্যোগ এটাত প্ৰজ্ঞানে সহকাৰী অভিযন্তা হিচাপে চাকৰিত যোগদান কৰে। তাতে তেওঁ লগ পালে ষ্টিল প্লাণ্ট এটাৰ অভিযন্তা বিমল ভৰালীক। প্ৰজ্ঞানে ৰংনগৰত বিমলৰ সৈতে একেটা ঘৰতে থাকিবলৈ ল’লে। দুয়োৰো বয়সৰ পাৰ্থক্য প্ৰায় দহবছৰ। উদ্যোগনগৰীৰ সকলো মানুহে বিমলক ভাল পায় যদিও তেওঁৰ এটাই বদ অভ্যাস, তেওঁ অত্যধিক সুৰাপান কৰে। তেওঁ খাৰাংখাচ আৰু বাহিৰত দেখাত কঠুৱা লোক। এটা দুখদায়ক অতীত পাৰ কৰি অহা বিমলৰ মাজত প্ৰজ্ঞানে বিচাৰি পায় এটা মৰমীয়াল স্পৰ্শকাতৰ মন। ৰংনগৰতে প্ৰজ্ঞানৰ আৰু এগৰাকী ব্যক্তিৰ সৈতে আত্মীয়তা বাঢ়ে; তেওঁ হ’ল স্কুল শিক্ষয়ত্ৰী মুন বাইদেউ। মুন বাইদেউ প্ৰজ্ঞানৰে এজন সহপাঠীৰ বায়েক। বাইদেউ তাত জীয়েক মুনলীৰ সৈতে বাস কৰে। স্বামী চাকৰি সূত্ৰে দূৰৈত থাকে। প্ৰজ্ঞান সৰুৰে পৰা সামাজিক কামকাজত জড়িত। ৰংনগৰলৈ আহিও তেওঁ চাকৰিটো লৈয়ে ব্যস্ত হৈ নাথাকিল। তেওঁ প্ৰথমে তাৰ সাহিত্য পৰিষদ আৰু পিছলৈ শ্ৰমিক সংগঠনৰ সৈতে তেওঁ জড়িত হৈ পৰিল। এনেকৈ তেওঁৰ সম্পৰ্ক হ’ল শ্ৰমিক নেতা বিনয় বসুমতাৰীৰ সৈতে। প্ৰজ্ঞানৰ এই সম্পৰ্কক উদ্যোগিক পামৰ বিষয়াসকলে সহজভাবে নললে। পিছলৈ তেওঁ শ্ৰমিকসকলৰো সন্দেহৰ পাত্ৰ হ’ল। তাতে যোগ হ’ল মুন বাইদেউৰ অনাকাংক্ষিত কঠোৰ ব্যৱহাৰ। তেওঁ সম্পূৰ্ণৰূপে ভাগি পৰে আৰু এদিন চাকৰি ইস্তফা দি ৰংনগৰৰ পৰা মেলানি মাগে।<ref name="arun387" /> ==অভিনয় শিল্পী== {{refbegin|3}} *[[তপন দাস]] (প্ৰজ্ঞান) *[[অৰুণ নাথ]] (বিমল) *[[মৃদুলা বৰুৱা]] (মুন বাইদেউ) *[[ঈশান বৰুৱা]] *[[পৃথিৰাজ ৰাভা]] (বিনয় বসুমতাৰী) *অবিনাশ শৰ্মা *স্নিগ্ধা সাউদ (শিশুশিল্পী) *[[বিষ্ণু খাৰঘৰীয়া]] *[[ধীৰু ভূঞা]] *[[জীমণি চৌধুৰী]] *ভূপালী চৌধুৰী *হেমেন চৌধুৰী *[[বাদল দাস]] *[[জয়ন্ত ভাগৱতী]] *[[নয়ন প্ৰসাদ]]<ref name="arun387" /> {{refend}} ==কলা-কুশলী== :(তথ্যছকত নথকা) *শব্দগ্ৰহণ- দীপক ৰয় *কলা নিৰ্দেশনা- ফটিক বৰুৱা<ref name="arun387" /> ==তথ্যউৎস== {{Reflist}} {{অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ}} [[শ্ৰেণী:অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৯৯০ দশকৰ অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ]] 18bq3bpkra9tnnpydxgwxghal4iccj6 0 87411 646502 639895 2026-10-22T13:29:12Z Msasag 12221 updated content: used the original [[অসমীয়া লিপি]]. 646502 wikitext text/x-wiki {{Distinguish|Abjad|Semi-syllabary}} [[File:Phrase_in_sanskrit.svg|thumb|344x344px|ব্ৰহ্মী লিপিৰ পৰা উৎপত্তি হোৱা বিভিন্ন ধ্বনিগত বৰ্ণমালাৰ তুলনা। অৰ্থঃ শিৱই দৈৱভাষাত আনন্দ পোৱা লোকসকলক সুৰক্ষা দিয়ক। [কালিদাস]]] {{Contains special characters|Ethiopic}}'''ধ্বনিগত বৰ্ণমালা লিপি বা আবুগিদা''' (/ɑːbʊˈɡiːdə, ˈæb-/ ({{IPAc-en|ɑː|b|ᵿ|ˈ|ɡ|iː|d|ə|,_|ˈ|æ|b|-|audio=En-Abugida-pronunciation.ogg}}), Ge'ez: አቡጊদা), কেতিয়াবা '''আলফাচুলাবাৰী''', নিউঅ'চুলাবাৰি বা pseudo-আলফাবেট নামেৰে জনাজাত, হৈছে এটা শাখাগত [[লিখন পদ্ধতি|লিখন প্ৰণালী]] য'ত সংকেতসমূহ একক হিচাপে লিখা হয়; প্ৰতিটো সংকেত হৈছে আখৰৰ ওপৰত আধাৰিত। ই পূৰ্ণ বৰ্ণমালাৰ বিপৰীত, য'ত বৰ্ণৰ স্থিতি সমতুল্য, আৰু এটা আবেজডৰ সৈতে, য'ৰ বৰ্ণৰ চিহ্ন নাই, আংশিক, বা বিকল্প। (অলপ আনুষ্ঠানিকভাৱে, এই তিনি প্ৰকাৰৰ লিপি "বৰ্ণমালা" বুলি কোৱা হয়) । এই শব্দসমূহে ইয়াক syllabary-ৰ সৈতেও তুলনা কৰে, য'ত চিহ্নবোৰক পৃথক স্বৰবৰ্ণ আৰু ব্যঞ্জনবৰ্ণত ভাগ কৰিব নোৱাৰি। ১৯৪৮ চনত জেম্ছ জাৰমেন ফেব্ৰিয়েৰ (নেঅ'ছিলেবাইজম শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰি) আৰু ডেভিদ ডাইৰেঞ্জাৰ (ছেমিছুলাবাৰি শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰা) আৰু ১৯৫৯ চনত ফ্ৰেড হাউছহ'ল্ডাৰে (পাইড'-আল্ফবেট শব্দটো প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল) স্বতন্ত্ৰভাৱে এই ধাৰণাসমূহ প্ৰৱৰ্তন কৰে।<ref name="Février1948">{{Cite book|last=Février|first1=James Germain|author-link=James Germain Février|title=Histoire de l'écriture|url=https://books.google.com/books?id=HkhNAQAAIAAJ|year=1948|publisher=Payot|pages=333–383|chapter=Le Néosyllabisme}}</ref><ref name="Diringer1948">{{Cite book|last=Diringer|first1=David|author-link=David Diringer|title=The Alphabet: A Key to the History of Mankind|url=https://archive.org/details/in.gov.ignca.1287|year=1948|publisher=Philosophical Library|pages=601 (index)}}</ref><ref>Householder, F. (1959). Review of The Decipherment of Linear B by John Chadwick, The Classical Journal, 54(8), 379-383. Retrieved 30 September 2020, from http://www.jstor.org/stable/3294984</ref> ইথিওপিয়ান শব্দ "আবুগিদা"ক ১৯৯০ চনত পিটাৰ টি ডিয়েলছে এই ধাৰণাৰ এক নাম হিচাপে মনোনীত কৰিছিল।<ref>Daniels, P. (1990). [https://www.jstor.org/stable/602899 Fundamentals of Grammatology]. Journal of the American Oriental Society, 110(4), 727-731. doi:10.2307/602899: "We must recognize that the West Semitic scripts constitute a third fundamental type of script, the kind that denotes individual consonants only. It cannot be subsumed under either of the other terms. A suitable name for this type would be "alephbeth," in honor of its Levantine origin, but this term seems too similar to "alphabet" to be practical; so I propose to call this type an "abjad," ''[Footnote: I.e., the alif-ba-jim order familiar from earlier Semitic alphabets, from which the modern order alif-ba-ta-tha is derived by placing together the letters with similar shapes and differing numbers of dots. The abjad is the order in which numerical values are assigned to the letters (as in Hebrew).]'' from the Arabic word for the traditional order6 of its script, which (unvocalized) of course falls in this category... There is yet a fourth fundamental type of script, a type recognized over forty years ago by James-Germain Fevrier, called by him the "neosyllabary" (1948, 330), and again by Fred Householder thirty years ago, who called it "pseudo-alphabet" (1959, 382). These are the scripts of Ethiopia and "greater India" that use a basic form for the specific syllable consonant + a particular vowel (in practice always the unmarked a) and modify it to denote the syllables with other vowels or with no vowel. Were it not for this existing term, I would propose maintaining the pattern by calling this type an "abugida," from the Ethiopian word for the auxiliary order of consonants in the signary."</ref> ১৯৯২ চনত, ফাবাৰে "segmentally coded syllabically linear phonographic script"ৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে, আৰু ১৯৯২ চনত ব্ৰাইট ''আলফাচুলাবেৰি'' শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰে, আৰু জ্ঞানদেশিকান আৰু ৰিমঝিম, কাটিজ, আৰু ফাউলাৰে ''অক্ষৰ'' বা āksharik শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰিছে।<ref>Amalia E. Gnanadesikan (2017) Towards a typology of phonemic scripts, Writing Systems Research, 9:1, 14-35, DOI: 10.1080/17586801.2017.1308239 "The second is that of Bright (1996, 1999) which follows Daniels in abjads and alphabets (Bright, 1999), but identifies instead of abugidas a category of alphasyllabaries. As Bright (1999) points out, the definition of abugida and the definition of alpha- syllabary differ. This fact alone suggests that at least one of the two classifications is either incom- plete or inaccurate—or at the very least that they have two different purposes. This paper is intended as a (long-delayed) response to Bright (1999) and argues that both of these systems are in fact incomplete."</ref><ref>[https://oi.uchicago.edu/sites/oi.uchicago.edu/files/uploads/shared/docs/saoc60.pdf Littera ex occidente: Toward a Functional History of Writing. Peter T. Daniels] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220327013535/https://oi.uchicago.edu/sites/oi.uchicago.edu/files/uploads/shared/docs/saoc60.pdf |date=2022-03-27 }}, in STUDIES IN SEMITIC AND AFROASIATIC LINGUISTICS PRESENTED TO GENE B. GRAGG Edited by CYNTHIA L. MILLER pages 53-69:"Alongside the terms I rejected (neosyllabary [Février 1948], pseudo-alphabet [Householder 1959], semisyllabary [Diringer 1948], and alphasyllabary [Bright 1992]) because they imply exactly the notion I am trying to refute – that the abugida is a kind of alphabet or a kind of syllabary – I have just come across semialphabet in the Encyclopœdia Britannica Micropœdia (though what is intended by the distinction "the syllabic KharoœøÏ (sic) and semialphabetic BrΩhmÏ" [s.v. "Indic Writing Systems"] is unfathomable). W. Bright denies having devised the term alphasyllabary, but it has not yet been found to occur earlier than his 1992 encyclopedia (in 1990: 136 he approved semisyllabary). Compare Daniels 1996b: 4 n. * and Bright 2000 for the different conceptualizations of abugida and alphasyllabary: functional vs. formal, as it happens. The words abjad and abugida are simply words in Arabic and Ethiopic, respectively, for the ancient Northwest Semitic order of letters, which is used in those languages in certain functions alongside the customary orders (in Arabic reflecting rearrangement according to shape, and in Ethiopic reflecting an entirely different letter-order tradition"</ref><ref>Amalia E. Gnanadesikan (2017) Towards a typology of phonemic scripts, Writing Systems Research, 9:1, 14-35, DOI: 10.1080/17586801.2017.1308239 "This type of script has been given many names, among them semi-alphabet (Diringer, 1948, referring to Brāhmī), semi-syllabary (Diringer, 1948, referring to Devanāgarī) or semi-syllabic script (Baker, 1997), syllabic alphabet (Coulmas, 1999), alphasyllabary (Bright, 1996, 1999; Trigger, 2004), neosyllabary (Daniels, 1990), abugida (Daniels, 1996a) and segmentally coded syllabically linear phonographic script (Faber, 1992) as well as the Sanskrit-inspired terms aksara system (Gnanadesikan, 2009) or āksharik script (Rimzhim, Katz, & Fowler, 2014). As is discussed further below, however, there is a considerable degree of typological diversity in this family of scripts."</ref> ধনিগত বৰ্ণমালাসমূহত তিব্বত, দক্ষিণ আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ বিস্তৃত ব্ৰহ্মিক লিপি, Semitic Ethiopic লিপি, আৰু কানাডাৰ অৰিজিনেল শ্লাবিক অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। syllabaries-ৰ দৰে, লিখনি প্ৰণালীৰ এককবোৰ syllables আৰু consonants উভয়ৰে প্ৰতিনিধিত্বৰ দ্বাৰা গঠিত হ'ব পাৰে। ব্ৰাহ্মিক পৰিয়ালৰ লিপিৰ বাবে, এককবোৰৰ বাবে অক্ষৰ শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ==ধ্বনিগত বৰ্ণমালা লিপিৰ তালিকা== {{div col|2}} *[[অল চিকি লিপি]] *[[অসমীয়া–বঙালী লিপি|অসমীয়া–বাংলা লিপি]] *[[আহোম লিপি]] *[[ওড়িয়া লিপি]] *[[কৈথী লিপি]] *[[গুজৰাটী ভাষা|গুজৰাটী]] লিপি *[[গুপ্ত লিপি]] *[[গুৰমুখী|গুৰমুখী লিপি]] *[[চাকমা লিপি]] *[[ছিলঠীয়া নাগৰী|চিলেটি লিপি]] *[[তামিল ভাষা|তামিল]] লিপি *[[তেলুগু লিপি]] *[[তিব্বতী লিপি]] *[[তিৰহুতা লিপি]] *[[দেৱনাগৰী লিপি]] *[[নেৱা প্ৰচলিত লিপি]] *[[ব্ৰাহ্মী লিপি]] *[[মীতৈ লিপি]] *[[ৰঞ্জনা লিপি]] *[[শাৰদা লিপি]] *[[সৌৰাষ্ট্ৰ লিপি]] {{div col end}} ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী: লিপি]] {{Reflist}} 61owzk0obdvf3h3xoov75wge130sdut 0 88239 646703 612852 2026-10-23T08:21:09Z BhuyanBhaskar 16362 646703 wikitext text/x-wiki {{Unreferenced}} {{Infobox organization |name=অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনী |image= Asomiya Sahitya Sanmilani Logo.jpeg |caption=অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীৰ প্ৰতীক চিহ্ন |motto= ‘সংকীৰ্ণতাৰ বিপক্ষে মানৱতাৰ সপক্ষে’ |formation=২০১৩ |purpose= অসমীয়া ভাষা-সাহিত্য-সংস্কৃতিৰ চৰ্চা আৰু বিকাশ সাধন কৰা |headquarters=গুৱাহাটী, [[জ্যোতি ভাৰতী]], [[অসম]] |language=[[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |leader_title=সভাপতি |leader_name=[[ৰঞ্জু হাজৰিকা]] |website=https://sanmilani.com |former name= }} '''অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনী'''ৰ জন্ম ২০১৩ চনৰ ১০ ফেব্ৰুৱাৰীত। [[অসমীয়া ভাষা]] সাহিত্য-সংস্কৃতিৰ বিকাশ, প্ৰসাৰ-প্ৰচাৰ আৰু চৰ্চাৰ হেতুকে নগাঁও জিলাত এই জাতীয় অনুষ্ঠানৰ জন্ম হয়। সেই সময়ত নগাঁৱতে অনুষ্ঠানটোৰ কাৰ্যালয় স্থাপিত হৈছিল যদিও পৰৱৰ্তীকালত ইয়াৰ প্ৰধান কাৰ্যালয় [[গুৱাহাটী]]ৰ বাইহাটা চাৰিআলিৰ [[জ্যোতি ভাৰতী|জ্যোতি ভাৰতী]] লৈ স্থানান্তৰিত হয়। প্ৰথম অৱস্থাত ২০১৩ চনৰ ১০ ফেব্ৰুৱাৰীৰ দিনা খৰ্গেশ্বৰ ভূঞাক সভাপতি আৰু [[মাধুৰ্যমণ্ডিত বৰুৱা]]ক সাধাৰণ সম্পাদক হিচাপে লৈ এখন তদৰ্থ সমিতি গঠন কৰা হয়। ২০১৩ চনৰ জুন মাহত [[নগাঁও জিলা|নগাঁও জিলাত]] অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীৰ প্ৰথমখন অধিবেশন অনুষ্ঠিত হৈছিল আৰু ইয়াত সভাপতিত্ব কৰিছিল [[হীৰেন গোহাঁই|হীৰেন গোহাঁয়ে]]। কাৰ্যকৰী সভাপতি আছিল [[দিলীপ বৰা]]৷ অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীৰ প্ৰতিষ্ঠাপক প্ৰধান সম্পাদক আছিল [[মাধুৰ্যমণ্ডিত বৰুৱা]]। অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীৰ জন্মদাতা 'ত্ৰিমূৰ্ত্তি' আছিল [[দিলীপ বৰা]], [[মাধুৰ্যমণ্ডিত বৰুৱা]] আৰু ডাঃ ৰেজাউল কৰিম। সেই সময়ত অনুষ্ঠানটো গঢ়ি তোলাত সক্ৰিয়ভাৱে সহযোগ কৰা সকলৰ ভিতৰত আছিল খৰ্গেশ্বৰ ভূঞা, আবু হানিফা, তিলকচন্দ্ৰ মজুমদাৰ, ব্ৰজেন তালুকদাৰ, সুৰেন বৰা, [[দেৱীচৰণ ঠাকুৰ]], ৰাজেন পূজাৰী, [[মুকুল চক্ৰৱৰ্তী]], [[অনুৰাধা শৰ্মা]] আদি।<ref>প্ৰাগজ্যোতিকা আলোচনী, সম্পাদক-অনুৰাধা শৰ্মা, প্ৰথম সংখ্যা, ২০১৩, পৃষ্ঠা-৮</ref> == চমু ইতিহাস== ==উদ্দেশ্য== ==প্ৰকাশন== অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীয়ে প্ৰতিষ্ঠা কালৰেপৰা [[প্ৰাগজ্যোতিকা]] শীৰ্ষক এখন বাৰ্ষিক আলোচনী প্ৰকাশ কৰি আহিছে৷ সেইদৰে বাৰ্ষিক অধিৱেশনৰ সময়ত [[বৰলুইত]] শীৰ্ষক আন এখন সমাজ-সাহিত্য-সংস্কৃতি বিষয়ক আলোচনী প্ৰকাশ কৰি আহিছে৷ তদুপৰি প্ৰতিষ্ঠা কালৰে পৰা অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীয়ে কেন্দ্ৰীয় ভাৱে আৰু জিলা, অঞ্চলৰ শাখা সমূহে আলোচনীৰ লগতে গ্ৰন্থ আদি প্ৰকাশ কৰি আহিছে৷ কেন্দ্ৰীয়ভাৱে প্ৰকাশিত কেইখনমান গ্ৰন্থৰ নাম হ’ল- পুথি পৰিচয়, এমুঠি অনূদিত ভাৰতীয় গল্প, এমুঠি অসমীয়া গল্প, Reimagining life in/through Literature, বেজবৰুৱা অধ্যয়ন, বেজবৰুৱাৰ সাহিত্যত সমাজ-সংস্কৃতি, ইছমাইল হোছেইন ৰচনাৱলী,মোৰ আত্মজীৱন চৰিত আদি৷ তদুপৰি অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীৰ শাখাসমূহৰ পৰা প্ৰকাশিত বিভিন্ন আলোচনী যেনে বৰপেটাৰপৰা প্ৰকাশিত ‘কৰাপাট’, দিল্লীৰ পৰা প্ৰকাশিত ‘শিপা’ আদি উল্লেখযোগ্য৷ ==প্ৰতীক চিহ্ন== ==আদৰণি গীত== <poem> <center> অসমীয়া ভাষা মোৰ চিৰ চেনেহী সুৱদী সুৰীয়া মাত প্ৰাণদায়িণী সচিতে সপোনে দেশ দেশান্তৰে হৃদয়ত শুনো তাৰ পদধ্বনি এই ভাষাতেই মই সপোন দেখোঁ ভাষাৰেই মোৰ প্ৰাণ মূৰ্ত কৰোঁ এই ভাষাৰ বাবেই মই জীয়াই থাকিম ভাষাকে বুকুত বান্ধি মৰণ আগচিম৷ এই ভাষা মোৰ আশা গৌৰৱ অস্মিতা মুমূৰ্ষু জীৱনৰ সঞ্জীৱনী আজি এই জননীৰ দেউলৰ চোতালত খোলো আহা সকলোৱে মনৰ দুৱাৰ বৰ্ণ সম্প্ৰদায় জাতি জনগোষ্ঠীৰ মিলনেৰে গঢ়ো আহা অসম আমাৰ মোৰ ভাষাই গঢ়ক নৱ মানৱতা সংগ্ৰামী জনতাৰ সজাগতা অনন্ত জীৱনৰ জয়ধ্বনি কথাঃ দিলীপ বৰা সুৰঃ [[যজ্ঞ বেজবৰুৱা]] </center></poem> ==অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীৰ সভাপতিসকল== [[হীৰেন গোহাঁই]], ২০১৩-১৫ (নগাঁও অধিৱেশন, দছন খেলপথাৰ)<br /> [[লক্ষ্হীৰা দাস]], ২০১৫-১৭ (তেজপুৰ অধিৱেশন, জয়মতী ক্ষেত্ৰ)<br /> [[দিলীপ কুমাৰ দত্ত]], ২০১৭-১৯ (ধুবুৰী অধিৱেশন)<br /> [[লোকনাথ গোস্বামী]], ২০১৯-২১ (গুৱাহাটী, শিল্পগ্ৰাম অধিৱেশন)<br /> [[সাগৰ বৰুৱা]], ২০২১-২৩ (দৈয়াং, মেৰাপানী অধিৱেশন)<br /> [[ৰঞ্জু হাজৰিকা]], ২০২৩-২৫ (গুৱাহাটী, জ্যোতিভাৰতী অধিৱেশন)<br /> ==অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীৰ প্ৰাক্তন প্ৰধান সম্পাদকসকলৰ তালিকা== ড° [[মাধুৰ্যমণ্ডিত বৰুৱা]], ২০১৩-১৬<br /> মিঙ্কু কলিতা, ২০১৬-১৭<br /> ড° [[অনুৰাধা শৰ্মা]], ২০১৭-১৯<br /> মিঙ্কু কলিতা, ২০১৯-২১<br /> ড° ধূৰ্জ্জটি শৰ্মা, ২০২১-২৩<br /> ড° ভাস্কৰ ভূঞা, ২০২৩-২৫<br /> ==চিত্ৰ বীথিকা== <gallery> File:Asomiya Sahitya Sanmilani Sadasya Barenya (সদস্য বৰেণ্য সন্মান) Award, 2026.jpg </gallery> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==লগতে পঢ়ক== * [[অসমীয়া ভাষা উন্নতি সাধিনী সভা]] * [[অসম সাহিত্য সভা পত্ৰিকা]] * [[বড়ো সাহিত্য সভা]] ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:অনুষ্ঠান প্ৰতিষ্ঠান]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া সাহিত্য সংগঠন]] fh71pvz0bcfakoko0ct52hq9rmrzlpd 646707 646703 2026-10-23T08:23:05Z BhuyanBhaskar 16362 /* চিত্ৰ বীথিকা */ 646707 wikitext text/x-wiki {{Unreferenced}} {{Infobox organization |name=অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনী |image= Asomiya Sahitya Sanmilani Logo.jpeg |caption=অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীৰ প্ৰতীক চিহ্ন |motto= ‘সংকীৰ্ণতাৰ বিপক্ষে মানৱতাৰ সপক্ষে’ |formation=২০১৩ |purpose= অসমীয়া ভাষা-সাহিত্য-সংস্কৃতিৰ চৰ্চা আৰু বিকাশ সাধন কৰা |headquarters=গুৱাহাটী, [[জ্যোতি ভাৰতী]], [[অসম]] |language=[[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |leader_title=সভাপতি |leader_name=[[ৰঞ্জু হাজৰিকা]] |website=https://sanmilani.com |former name= }} '''অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনী'''ৰ জন্ম ২০১৩ চনৰ ১০ ফেব্ৰুৱাৰীত। [[অসমীয়া ভাষা]] সাহিত্য-সংস্কৃতিৰ বিকাশ, প্ৰসাৰ-প্ৰচাৰ আৰু চৰ্চাৰ হেতুকে নগাঁও জিলাত এই জাতীয় অনুষ্ঠানৰ জন্ম হয়। সেই সময়ত নগাঁৱতে অনুষ্ঠানটোৰ কাৰ্যালয় স্থাপিত হৈছিল যদিও পৰৱৰ্তীকালত ইয়াৰ প্ৰধান কাৰ্যালয় [[গুৱাহাটী]]ৰ বাইহাটা চাৰিআলিৰ [[জ্যোতি ভাৰতী|জ্যোতি ভাৰতী]] লৈ স্থানান্তৰিত হয়। প্ৰথম অৱস্থাত ২০১৩ চনৰ ১০ ফেব্ৰুৱাৰীৰ দিনা খৰ্গেশ্বৰ ভূঞাক সভাপতি আৰু [[মাধুৰ্যমণ্ডিত বৰুৱা]]ক সাধাৰণ সম্পাদক হিচাপে লৈ এখন তদৰ্থ সমিতি গঠন কৰা হয়। ২০১৩ চনৰ জুন মাহত [[নগাঁও জিলা|নগাঁও জিলাত]] অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীৰ প্ৰথমখন অধিবেশন অনুষ্ঠিত হৈছিল আৰু ইয়াত সভাপতিত্ব কৰিছিল [[হীৰেন গোহাঁই|হীৰেন গোহাঁয়ে]]। কাৰ্যকৰী সভাপতি আছিল [[দিলীপ বৰা]]৷ অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীৰ প্ৰতিষ্ঠাপক প্ৰধান সম্পাদক আছিল [[মাধুৰ্যমণ্ডিত বৰুৱা]]। অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীৰ জন্মদাতা 'ত্ৰিমূৰ্ত্তি' আছিল [[দিলীপ বৰা]], [[মাধুৰ্যমণ্ডিত বৰুৱা]] আৰু ডাঃ ৰেজাউল কৰিম। সেই সময়ত অনুষ্ঠানটো গঢ়ি তোলাত সক্ৰিয়ভাৱে সহযোগ কৰা সকলৰ ভিতৰত আছিল খৰ্গেশ্বৰ ভূঞা, আবু হানিফা, তিলকচন্দ্ৰ মজুমদাৰ, ব্ৰজেন তালুকদাৰ, সুৰেন বৰা, [[দেৱীচৰণ ঠাকুৰ]], ৰাজেন পূজাৰী, [[মুকুল চক্ৰৱৰ্তী]], [[অনুৰাধা শৰ্মা]] আদি।<ref>প্ৰাগজ্যোতিকা আলোচনী, সম্পাদক-অনুৰাধা শৰ্মা, প্ৰথম সংখ্যা, ২০১৩, পৃষ্ঠা-৮</ref> == চমু ইতিহাস== ==উদ্দেশ্য== ==প্ৰকাশন== অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীয়ে প্ৰতিষ্ঠা কালৰেপৰা [[প্ৰাগজ্যোতিকা]] শীৰ্ষক এখন বাৰ্ষিক আলোচনী প্ৰকাশ কৰি আহিছে৷ সেইদৰে বাৰ্ষিক অধিৱেশনৰ সময়ত [[বৰলুইত]] শীৰ্ষক আন এখন সমাজ-সাহিত্য-সংস্কৃতি বিষয়ক আলোচনী প্ৰকাশ কৰি আহিছে৷ তদুপৰি প্ৰতিষ্ঠা কালৰে পৰা অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীয়ে কেন্দ্ৰীয় ভাৱে আৰু জিলা, অঞ্চলৰ শাখা সমূহে আলোচনীৰ লগতে গ্ৰন্থ আদি প্ৰকাশ কৰি আহিছে৷ কেন্দ্ৰীয়ভাৱে প্ৰকাশিত কেইখনমান গ্ৰন্থৰ নাম হ’ল- পুথি পৰিচয়, এমুঠি অনূদিত ভাৰতীয় গল্প, এমুঠি অসমীয়া গল্প, Reimagining life in/through Literature, বেজবৰুৱা অধ্যয়ন, বেজবৰুৱাৰ সাহিত্যত সমাজ-সংস্কৃতি, ইছমাইল হোছেইন ৰচনাৱলী,মোৰ আত্মজীৱন চৰিত আদি৷ তদুপৰি অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীৰ শাখাসমূহৰ পৰা প্ৰকাশিত বিভিন্ন আলোচনী যেনে বৰপেটাৰপৰা প্ৰকাশিত ‘কৰাপাট’, দিল্লীৰ পৰা প্ৰকাশিত ‘শিপা’ আদি উল্লেখযোগ্য৷ ==প্ৰতীক চিহ্ন== ==আদৰণি গীত== <poem> <center> অসমীয়া ভাষা মোৰ চিৰ চেনেহী সুৱদী সুৰীয়া মাত প্ৰাণদায়িণী সচিতে সপোনে দেশ দেশান্তৰে হৃদয়ত শুনো তাৰ পদধ্বনি এই ভাষাতেই মই সপোন দেখোঁ ভাষাৰেই মোৰ প্ৰাণ মূৰ্ত কৰোঁ এই ভাষাৰ বাবেই মই জীয়াই থাকিম ভাষাকে বুকুত বান্ধি মৰণ আগচিম৷ এই ভাষা মোৰ আশা গৌৰৱ অস্মিতা মুমূৰ্ষু জীৱনৰ সঞ্জীৱনী আজি এই জননীৰ দেউলৰ চোতালত খোলো আহা সকলোৱে মনৰ দুৱাৰ বৰ্ণ সম্প্ৰদায় জাতি জনগোষ্ঠীৰ মিলনেৰে গঢ়ো আহা অসম আমাৰ মোৰ ভাষাই গঢ়ক নৱ মানৱতা সংগ্ৰামী জনতাৰ সজাগতা অনন্ত জীৱনৰ জয়ধ্বনি কথাঃ দিলীপ বৰা সুৰঃ [[যজ্ঞ বেজবৰুৱা]] </center></poem> ==অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীৰ সভাপতিসকল== [[হীৰেন গোহাঁই]], ২০১৩-১৫ (নগাঁও অধিৱেশন, দছন খেলপথাৰ)<br /> [[লক্ষ্হীৰা দাস]], ২০১৫-১৭ (তেজপুৰ অধিৱেশন, জয়মতী ক্ষেত্ৰ)<br /> [[দিলীপ কুমাৰ দত্ত]], ২০১৭-১৯ (ধুবুৰী অধিৱেশন)<br /> [[লোকনাথ গোস্বামী]], ২০১৯-২১ (গুৱাহাটী, শিল্পগ্ৰাম অধিৱেশন)<br /> [[সাগৰ বৰুৱা]], ২০২১-২৩ (দৈয়াং, মেৰাপানী অধিৱেশন)<br /> [[ৰঞ্জু হাজৰিকা]], ২০২৩-২৫ (গুৱাহাটী, জ্যোতিভাৰতী অধিৱেশন)<br /> ==অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীৰ প্ৰাক্তন প্ৰধান সম্পাদকসকলৰ তালিকা== ড° [[মাধুৰ্যমণ্ডিত বৰুৱা]], ২০১৩-১৬<br /> মিঙ্কু কলিতা, ২০১৬-১৭<br /> ড° [[অনুৰাধা শৰ্মা]], ২০১৭-১৯<br /> মিঙ্কু কলিতা, ২০১৯-২১<br /> ড° ধূৰ্জ্জটি শৰ্মা, ২০২১-২৩<br /> ড° ভাস্কৰ ভূঞা, ২০২৩-২৫<br /> ==চিত্ৰ বীথিকা== <gallery> File:Asomiya Sahitya Sanmilani Sadasya Barenya (সদস্য বৰেণ্য সন্মান) Award, 2026.jpg File:Asomiya Sahitya Sanmilani Sadasya Barenya (সদস্য বৰেণ্য সন্মান) Award, 2026 (1).jpg </gallery> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==লগতে পঢ়ক== * [[অসমীয়া ভাষা উন্নতি সাধিনী সভা]] * [[অসম সাহিত্য সভা পত্ৰিকা]] * [[বড়ো সাহিত্য সভা]] ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:অনুষ্ঠান প্ৰতিষ্ঠান]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া সাহিত্য সংগঠন]] ckaptn0gu4nncw7rkpe2s0e0qtgenhf 646710 646707 2026-10-23T08:26:41Z BhuyanBhaskar 16362 (edited with [[User:ProveIt_GT|ProveIt]]) 646710 wikitext text/x-wiki {{Unreferenced}} {{Infobox organization |name=অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনী |image= Asomiya Sahitya Sanmilani Logo.jpeg |caption=অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীৰ প্ৰতীক চিহ্ন |motto= ‘সংকীৰ্ণতাৰ বিপক্ষে মানৱতাৰ সপক্ষে’ |formation=২০১৩ |purpose= অসমীয়া ভাষা-সাহিত্য-সংস্কৃতিৰ চৰ্চা আৰু বিকাশ সাধন কৰা |headquarters=গুৱাহাটী, [[জ্যোতি ভাৰতী]], [[অসম]] |language=[[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |leader_title=সভাপতি |leader_name=[[ৰঞ্জু হাজৰিকা]] |website=https://sanmilani.com |former name= }} '''অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনী'''ৰ জন্ম ২০১৩ চনৰ ১০ ফেব্ৰুৱাৰীত। [[অসমীয়া ভাষা]] সাহিত্য-সংস্কৃতিৰ বিকাশ, প্ৰসাৰ-প্ৰচাৰ আৰু চৰ্চাৰ হেতুকে নগাঁও জিলাত এই জাতীয় অনুষ্ঠানৰ জন্ম হয়। সেই সময়ত নগাঁৱতে অনুষ্ঠানটোৰ কাৰ্যালয় স্থাপিত হৈছিল যদিও পৰৱৰ্তীকালত ইয়াৰ প্ৰধান কাৰ্যালয় [[গুৱাহাটী]]ৰ বাইহাটা চাৰিআলিৰ [[জ্যোতি ভাৰতী|জ্যোতি ভাৰতী]] লৈ স্থানান্তৰিত হয়। প্ৰথম অৱস্থাত ২০১৩ চনৰ ১০ ফেব্ৰুৱাৰীৰ দিনা খৰ্গেশ্বৰ ভূঞাক সভাপতি আৰু [[মাধুৰ্যমণ্ডিত বৰুৱা]]ক সাধাৰণ সম্পাদক হিচাপে লৈ এখন তদৰ্থ সমিতি গঠন কৰা হয়। ২০১৩ চনৰ জুন মাহত [[নগাঁও জিলা|নগাঁও জিলাত]] অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীৰ প্ৰথমখন অধিবেশন অনুষ্ঠিত হৈছিল আৰু ইয়াত সভাপতিত্ব কৰিছিল [[হীৰেন গোহাঁই|হীৰেন গোহাঁয়ে]]। কাৰ্যকৰী সভাপতি আছিল [[দিলীপ বৰা]]৷ অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীৰ প্ৰতিষ্ঠাপক প্ৰধান সম্পাদক আছিল [[মাধুৰ্যমণ্ডিত বৰুৱা]]। অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীৰ জন্মদাতা 'ত্ৰিমূৰ্ত্তি' আছিল [[দিলীপ বৰা]], [[মাধুৰ্যমণ্ডিত বৰুৱা]] আৰু ডাঃ ৰেজাউল কৰিম। সেই সময়ত অনুষ্ঠানটো গঢ়ি তোলাত সক্ৰিয়ভাৱে সহযোগ কৰা সকলৰ ভিতৰত আছিল খৰ্গেশ্বৰ ভূঞা, আবু হানিফা, তিলকচন্দ্ৰ মজুমদাৰ, ব্ৰজেন তালুকদাৰ, সুৰেন বৰা, [[দেৱীচৰণ ঠাকুৰ]], ৰাজেন পূজাৰী, [[মুকুল চক্ৰৱৰ্তী]], [[অনুৰাধা শৰ্মা]] আদি।<ref>প্ৰাগজ্যোতিকা আলোচনী, সম্পাদক-অনুৰাধা শৰ্মা, প্ৰথম সংখ্যা, ২০১৩, পৃষ্ঠা-৮</ref> == চমু ইতিহাস== ==উদ্দেশ্য== ==প্ৰকাশন== অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীয়ে প্ৰতিষ্ঠা কালৰে পৰা [[প্ৰাগজ্যোতিকা]] শীৰ্ষক এখন বাৰ্ষিক আলোচনী প্ৰকাশ কৰি আহিছে৷ এই পত্ৰিকাখন ২০২৫ বৰ্ষৰ পৰা ‘অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনী পত্ৰিকা’ নামেৰে প্ৰকাশিত হৈছে৷ এই পত্ৰিকাখন পিয়েৰ-ৰিভিউড (Peer-reviewed) ধৰণৰ আৰু ইয়াত মূলত অসমীয়া ভাষা, সাহিত্য, সংস্কৃতি আৰু সমাজ সম্পৰ্কীয় গৱেষণাপত্ৰ প্ৰকাশ কৰা হয়।<ref>{{cite web | url=https://sanmilani.com/ass-journal/ | title=অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনী পত্ৰিকা | accessdate=23 October 2026}}</ref> সেইদৰে বাৰ্ষিক অধিৱেশনৰ সময়ত [[বৰলুইত]] শীৰ্ষক আন এখন সমাজ-সাহিত্য-সংস্কৃতি বিষয়ক আলোচনী প্ৰকাশ কৰি আহিছে৷ তদুপৰি প্ৰতিষ্ঠা কালৰে পৰা অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীয়ে কেন্দ্ৰীয় ভাৱে আৰু জিলা, অঞ্চলৰ শাখা সমূহে আলোচনীৰ লগতে গ্ৰন্থ আদি প্ৰকাশ কৰি আহিছে৷ কেন্দ্ৰীয়ভাৱে প্ৰকাশিত কেইখনমান গ্ৰন্থৰ নাম হ’ল- পুথি পৰিচয়, এমুঠি অনূদিত ভাৰতীয় গল্প, এমুঠি অসমীয়া গল্প, Reimagining life in/through Literature, বেজবৰুৱা অধ্যয়ন, বেজবৰুৱাৰ সাহিত্যত সমাজ-সংস্কৃতি, ইছমাইল হোছেইন ৰচনাৱলী,মোৰ আত্মজীৱন চৰিত আদি৷ তদুপৰি অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীৰ শাখাসমূহৰ পৰা প্ৰকাশিত বিভিন্ন আলোচনী যেনে বৰপেটাৰপৰা প্ৰকাশিত ‘কৰাপাট’, দিল্লীৰ পৰা প্ৰকাশিত ‘শিপা’ আদি উল্লেখযোগ্য৷ ==প্ৰতীক চিহ্ন== ==আদৰণি গীত== <poem> <center> অসমীয়া ভাষা মোৰ চিৰ চেনেহী সুৱদী সুৰীয়া মাত প্ৰাণদায়িণী সচিতে সপোনে দেশ দেশান্তৰে হৃদয়ত শুনো তাৰ পদধ্বনি এই ভাষাতেই মই সপোন দেখোঁ ভাষাৰেই মোৰ প্ৰাণ মূৰ্ত কৰোঁ এই ভাষাৰ বাবেই মই জীয়াই থাকিম ভাষাকে বুকুত বান্ধি মৰণ আগচিম৷ এই ভাষা মোৰ আশা গৌৰৱ অস্মিতা মুমূৰ্ষু জীৱনৰ সঞ্জীৱনী আজি এই জননীৰ দেউলৰ চোতালত খোলো আহা সকলোৱে মনৰ দুৱাৰ বৰ্ণ সম্প্ৰদায় জাতি জনগোষ্ঠীৰ মিলনেৰে গঢ়ো আহা অসম আমাৰ মোৰ ভাষাই গঢ়ক নৱ মানৱতা সংগ্ৰামী জনতাৰ সজাগতা অনন্ত জীৱনৰ জয়ধ্বনি কথাঃ দিলীপ বৰা সুৰঃ [[যজ্ঞ বেজবৰুৱা]] </center></poem> ==অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীৰ সভাপতিসকল== [[হীৰেন গোহাঁই]], ২০১৩-১৫ (নগাঁও অধিৱেশন, দছন খেলপথাৰ)<br /> [[লক্ষ্হীৰা দাস]], ২০১৫-১৭ (তেজপুৰ অধিৱেশন, জয়মতী ক্ষেত্ৰ)<br /> [[দিলীপ কুমাৰ দত্ত]], ২০১৭-১৯ (ধুবুৰী অধিৱেশন)<br /> [[লোকনাথ গোস্বামী]], ২০১৯-২১ (গুৱাহাটী, শিল্পগ্ৰাম অধিৱেশন)<br /> [[সাগৰ বৰুৱা]], ২০২১-২৩ (দৈয়াং, মেৰাপানী অধিৱেশন)<br /> [[ৰঞ্জু হাজৰিকা]], ২০২৩-২৫ (গুৱাহাটী, জ্যোতিভাৰতী অধিৱেশন)<br /> ==অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীৰ প্ৰাক্তন প্ৰধান সম্পাদকসকলৰ তালিকা== ড° [[মাধুৰ্যমণ্ডিত বৰুৱা]], ২০১৩-১৬<br /> মিঙ্কু কলিতা, ২০১৬-১৭<br /> ড° [[অনুৰাধা শৰ্মা]], ২০১৭-১৯<br /> মিঙ্কু কলিতা, ২০১৯-২১<br /> ড° ধূৰ্জ্জটি শৰ্মা, ২০২১-২৩<br /> ড° ভাস্কৰ ভূঞা, ২০২৩-২৫<br /> ==চিত্ৰ বীথিকা== <gallery> File:Asomiya Sahitya Sanmilani Sadasya Barenya (সদস্য বৰেণ্য সন্মান) Award, 2026.jpg File:Asomiya Sahitya Sanmilani Sadasya Barenya (সদস্য বৰেণ্য সন্মান) Award, 2026 (1).jpg </gallery> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==লগতে পঢ়ক== * [[অসমীয়া ভাষা উন্নতি সাধিনী সভা]] * [[অসম সাহিত্য সভা পত্ৰিকা]] * [[বড়ো সাহিত্য সভা]] ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:অনুষ্ঠান প্ৰতিষ্ঠান]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া সাহিত্য সংগঠন]] 1c0ypwu6223j3ob4hjyq19yis26ml8r 646712 646710 2026-10-23T08:28:27Z BhuyanBhaskar 16362 /* প্ৰকাশন */ 646712 wikitext text/x-wiki {{Unreferenced}} {{Infobox organization |name=অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনী |image= Asomiya Sahitya Sanmilani Logo.jpeg |caption=অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীৰ প্ৰতীক চিহ্ন |motto= ‘সংকীৰ্ণতাৰ বিপক্ষে মানৱতাৰ সপক্ষে’ |formation=২০১৩ |purpose= অসমীয়া ভাষা-সাহিত্য-সংস্কৃতিৰ চৰ্চা আৰু বিকাশ সাধন কৰা |headquarters=গুৱাহাটী, [[জ্যোতি ভাৰতী]], [[অসম]] |language=[[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |leader_title=সভাপতি |leader_name=[[ৰঞ্জু হাজৰিকা]] |website=https://sanmilani.com |former name= }} '''অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনী'''ৰ জন্ম ২০১৩ চনৰ ১০ ফেব্ৰুৱাৰীত। [[অসমীয়া ভাষা]] সাহিত্য-সংস্কৃতিৰ বিকাশ, প্ৰসাৰ-প্ৰচাৰ আৰু চৰ্চাৰ হেতুকে নগাঁও জিলাত এই জাতীয় অনুষ্ঠানৰ জন্ম হয়। সেই সময়ত নগাঁৱতে অনুষ্ঠানটোৰ কাৰ্যালয় স্থাপিত হৈছিল যদিও পৰৱৰ্তীকালত ইয়াৰ প্ৰধান কাৰ্যালয় [[গুৱাহাটী]]ৰ বাইহাটা চাৰিআলিৰ [[জ্যোতি ভাৰতী|জ্যোতি ভাৰতী]] লৈ স্থানান্তৰিত হয়। প্ৰথম অৱস্থাত ২০১৩ চনৰ ১০ ফেব্ৰুৱাৰীৰ দিনা খৰ্গেশ্বৰ ভূঞাক সভাপতি আৰু [[মাধুৰ্যমণ্ডিত বৰুৱা]]ক সাধাৰণ সম্পাদক হিচাপে লৈ এখন তদৰ্থ সমিতি গঠন কৰা হয়। ২০১৩ চনৰ জুন মাহত [[নগাঁও জিলা|নগাঁও জিলাত]] অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীৰ প্ৰথমখন অধিবেশন অনুষ্ঠিত হৈছিল আৰু ইয়াত সভাপতিত্ব কৰিছিল [[হীৰেন গোহাঁই|হীৰেন গোহাঁয়ে]]। কাৰ্যকৰী সভাপতি আছিল [[দিলীপ বৰা]]৷ অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীৰ প্ৰতিষ্ঠাপক প্ৰধান সম্পাদক আছিল [[মাধুৰ্যমণ্ডিত বৰুৱা]]। অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীৰ জন্মদাতা 'ত্ৰিমূৰ্ত্তি' আছিল [[দিলীপ বৰা]], [[মাধুৰ্যমণ্ডিত বৰুৱা]] আৰু ডাঃ ৰেজাউল কৰিম। সেই সময়ত অনুষ্ঠানটো গঢ়ি তোলাত সক্ৰিয়ভাৱে সহযোগ কৰা সকলৰ ভিতৰত আছিল খৰ্গেশ্বৰ ভূঞা, আবু হানিফা, তিলকচন্দ্ৰ মজুমদাৰ, ব্ৰজেন তালুকদাৰ, সুৰেন বৰা, [[দেৱীচৰণ ঠাকুৰ]], ৰাজেন পূজাৰী, [[মুকুল চক্ৰৱৰ্তী]], [[অনুৰাধা শৰ্মা]] আদি।<ref>প্ৰাগজ্যোতিকা আলোচনী, সম্পাদক-অনুৰাধা শৰ্মা, প্ৰথম সংখ্যা, ২০১৩, পৃষ্ঠা-৮</ref> == চমু ইতিহাস== ==উদ্দেশ্য== ==প্ৰকাশন== অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীয়ে প্ৰতিষ্ঠা কালৰে পৰা [[প্ৰাগজ্যোতিকা]] শীৰ্ষক এখন বাৰ্ষিক আলোচনী প্ৰকাশ কৰি আহিছে৷ এই পত্ৰিকাখন ২০২৫ বৰ্ষৰ পৰা ‘অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনী পত্ৰিকা’ নামেৰে প্ৰকাশিত হৈছে৷ এই পত্ৰিকাখন পিয়েৰ-ৰিভিউড (Peer-reviewed) ধৰণৰ আৰু ইয়াত মূলত অসমীয়া ভাষা, সাহিত্য, সংস্কৃতি আৰু সমাজ সম্পৰ্কীয় গৱেষণাপত্ৰ প্ৰকাশ কৰা হয়।<ref>{{cite web | url=https://sanmilani.com/ass-journal/ | title=অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনী পত্ৰিকা | accessdate=23 October 2026}}</ref> সেইদৰে বাৰ্ষিক অধিৱেশনৰ সময়ত [[বৰলুইত]] শীৰ্ষক আন এখন সমাজ-সাহিত্য-সংস্কৃতি বিষয়ক আলোচনী প্ৰকাশ কৰি আহিছে৷ তদুপৰি প্ৰতিষ্ঠা কালৰে পৰা অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীয়ে কেন্দ্ৰীয় ভাৱে আৰু জিলা, অঞ্চলৰ শাখা সমূহে আলোচনীৰ লগতে গ্ৰন্থ আদি প্ৰকাশ কৰি আহিছে৷ কেন্দ্ৰীয়ভাৱে প্ৰকাশিত কেইখনমান গ্ৰন্থৰ নাম হ’ল- পুথি পৰিচয়, এমুঠি অনূদিত ভাৰতীয় গল্প, এমুঠি অসমীয়া গল্প, Reimagining life in/through Literature, বেজবৰুৱা অধ্যয়ন, বেজবৰুৱাৰ সাহিত্যত সমাজ-সংস্কৃতি, ইছমাইল হোছেইন ৰচনাৱলী,মোৰ আত্মজীৱন চৰিত, অস্তিত্ব অপৰাজেয়, সাহত্য সদ্ভাৱনা বৈচিত্ৰ্য বৈবিধ্য আৰু ঐক্য আদি৷ তদুপৰি অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীৰ শাখাসমূহৰ পৰা প্ৰকাশিত বিভিন্ন আলোচনী যেনে বৰপেটাৰ পৰা প্ৰকাশিত ‘কৰাপাট’, দিল্লীৰ পৰা প্ৰকাশিত ‘শিপা’ আদি উল্লেখযোগ্য৷ ==প্ৰতীক চিহ্ন== ==আদৰণি গীত== <poem> <center> অসমীয়া ভাষা মোৰ চিৰ চেনেহী সুৱদী সুৰীয়া মাত প্ৰাণদায়িণী সচিতে সপোনে দেশ দেশান্তৰে হৃদয়ত শুনো তাৰ পদধ্বনি এই ভাষাতেই মই সপোন দেখোঁ ভাষাৰেই মোৰ প্ৰাণ মূৰ্ত কৰোঁ এই ভাষাৰ বাবেই মই জীয়াই থাকিম ভাষাকে বুকুত বান্ধি মৰণ আগচিম৷ এই ভাষা মোৰ আশা গৌৰৱ অস্মিতা মুমূৰ্ষু জীৱনৰ সঞ্জীৱনী আজি এই জননীৰ দেউলৰ চোতালত খোলো আহা সকলোৱে মনৰ দুৱাৰ বৰ্ণ সম্প্ৰদায় জাতি জনগোষ্ঠীৰ মিলনেৰে গঢ়ো আহা অসম আমাৰ মোৰ ভাষাই গঢ়ক নৱ মানৱতা সংগ্ৰামী জনতাৰ সজাগতা অনন্ত জীৱনৰ জয়ধ্বনি কথাঃ দিলীপ বৰা সুৰঃ [[যজ্ঞ বেজবৰুৱা]] </center></poem> ==অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীৰ সভাপতিসকল== [[হীৰেন গোহাঁই]], ২০১৩-১৫ (নগাঁও অধিৱেশন, দছন খেলপথাৰ)<br /> [[লক্ষ্হীৰা দাস]], ২০১৫-১৭ (তেজপুৰ অধিৱেশন, জয়মতী ক্ষেত্ৰ)<br /> [[দিলীপ কুমাৰ দত্ত]], ২০১৭-১৯ (ধুবুৰী অধিৱেশন)<br /> [[লোকনাথ গোস্বামী]], ২০১৯-২১ (গুৱাহাটী, শিল্পগ্ৰাম অধিৱেশন)<br /> [[সাগৰ বৰুৱা]], ২০২১-২৩ (দৈয়াং, মেৰাপানী অধিৱেশন)<br /> [[ৰঞ্জু হাজৰিকা]], ২০২৩-২৫ (গুৱাহাটী, জ্যোতিভাৰতী অধিৱেশন)<br /> ==অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীৰ প্ৰাক্তন প্ৰধান সম্পাদকসকলৰ তালিকা== ড° [[মাধুৰ্যমণ্ডিত বৰুৱা]], ২০১৩-১৬<br /> মিঙ্কু কলিতা, ২০১৬-১৭<br /> ড° [[অনুৰাধা শৰ্মা]], ২০১৭-১৯<br /> মিঙ্কু কলিতা, ২০১৯-২১<br /> ড° ধূৰ্জ্জটি শৰ্মা, ২০২১-২৩<br /> ড° ভাস্কৰ ভূঞা, ২০২৩-২৫<br /> ==চিত্ৰ বীথিকা== <gallery> File:Asomiya Sahitya Sanmilani Sadasya Barenya (সদস্য বৰেণ্য সন্মান) Award, 2026.jpg File:Asomiya Sahitya Sanmilani Sadasya Barenya (সদস্য বৰেণ্য সন্মান) Award, 2026 (1).jpg </gallery> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==লগতে পঢ়ক== * [[অসমীয়া ভাষা উন্নতি সাধিনী সভা]] * [[অসম সাহিত্য সভা পত্ৰিকা]] * [[বড়ো সাহিত্য সভা]] ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:অনুষ্ঠান প্ৰতিষ্ঠান]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া সাহিত্য সংগঠন]] g0w3rhmvlvm3itzbeit1c5fwrris4ko 646718 646712 2026-10-23T08:56:37Z Nilotpal Hazarika123 44103 /* অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীৰ সভাপতিসকল */ 646718 wikitext text/x-wiki {{Unreferenced}} {{Infobox organization |name=অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনী |image= Asomiya Sahitya Sanmilani Logo.jpeg |caption=অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীৰ প্ৰতীক চিহ্ন |motto= ‘সংকীৰ্ণতাৰ বিপক্ষে মানৱতাৰ সপক্ষে’ |formation=২০১৩ |purpose= অসমীয়া ভাষা-সাহিত্য-সংস্কৃতিৰ চৰ্চা আৰু বিকাশ সাধন কৰা |headquarters=গুৱাহাটী, [[জ্যোতি ভাৰতী]], [[অসম]] |language=[[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] |leader_title=সভাপতি |leader_name=[[ৰঞ্জু হাজৰিকা]] |website=https://sanmilani.com |former name= }} '''অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনী'''ৰ জন্ম ২০১৩ চনৰ ১০ ফেব্ৰুৱাৰীত। [[অসমীয়া ভাষা]] সাহিত্য-সংস্কৃতিৰ বিকাশ, প্ৰসাৰ-প্ৰচাৰ আৰু চৰ্চাৰ হেতুকে নগাঁও জিলাত এই জাতীয় অনুষ্ঠানৰ জন্ম হয়। সেই সময়ত নগাঁৱতে অনুষ্ঠানটোৰ কাৰ্যালয় স্থাপিত হৈছিল যদিও পৰৱৰ্তীকালত ইয়াৰ প্ৰধান কাৰ্যালয় [[গুৱাহাটী]]ৰ বাইহাটা চাৰিআলিৰ [[জ্যোতি ভাৰতী|জ্যোতি ভাৰতী]] লৈ স্থানান্তৰিত হয়। প্ৰথম অৱস্থাত ২০১৩ চনৰ ১০ ফেব্ৰুৱাৰীৰ দিনা খৰ্গেশ্বৰ ভূঞাক সভাপতি আৰু [[মাধুৰ্যমণ্ডিত বৰুৱা]]ক সাধাৰণ সম্পাদক হিচাপে লৈ এখন তদৰ্থ সমিতি গঠন কৰা হয়। ২০১৩ চনৰ জুন মাহত [[নগাঁও জিলা|নগাঁও জিলাত]] অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীৰ প্ৰথমখন অধিবেশন অনুষ্ঠিত হৈছিল আৰু ইয়াত সভাপতিত্ব কৰিছিল [[হীৰেন গোহাঁই|হীৰেন গোহাঁয়ে]]। কাৰ্যকৰী সভাপতি আছিল [[দিলীপ বৰা]]৷ অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীৰ প্ৰতিষ্ঠাপক প্ৰধান সম্পাদক আছিল [[মাধুৰ্যমণ্ডিত বৰুৱা]]। অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীৰ জন্মদাতা 'ত্ৰিমূৰ্ত্তি' আছিল [[দিলীপ বৰা]], [[মাধুৰ্যমণ্ডিত বৰুৱা]] আৰু ডাঃ ৰেজাউল কৰিম। সেই সময়ত অনুষ্ঠানটো গঢ়ি তোলাত সক্ৰিয়ভাৱে সহযোগ কৰা সকলৰ ভিতৰত আছিল খৰ্গেশ্বৰ ভূঞা, আবু হানিফা, তিলকচন্দ্ৰ মজুমদাৰ, ব্ৰজেন তালুকদাৰ, সুৰেন বৰা, [[দেৱীচৰণ ঠাকুৰ]], ৰাজেন পূজাৰী, [[মুকুল চক্ৰৱৰ্তী]], [[অনুৰাধা শৰ্মা]] আদি।<ref>প্ৰাগজ্যোতিকা আলোচনী, সম্পাদক-অনুৰাধা শৰ্মা, প্ৰথম সংখ্যা, ২০১৩, পৃষ্ঠা-৮</ref> == চমু ইতিহাস== ==উদ্দেশ্য== ==প্ৰকাশন== অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীয়ে প্ৰতিষ্ঠা কালৰে পৰা [[প্ৰাগজ্যোতিকা]] শীৰ্ষক এখন বাৰ্ষিক আলোচনী প্ৰকাশ কৰি আহিছে৷ এই পত্ৰিকাখন ২০২৫ বৰ্ষৰ পৰা ‘অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনী পত্ৰিকা’ নামেৰে প্ৰকাশিত হৈছে৷ এই পত্ৰিকাখন পিয়েৰ-ৰিভিউড (Peer-reviewed) ধৰণৰ আৰু ইয়াত মূলত অসমীয়া ভাষা, সাহিত্য, সংস্কৃতি আৰু সমাজ সম্পৰ্কীয় গৱেষণাপত্ৰ প্ৰকাশ কৰা হয়।<ref>{{cite web | url=https://sanmilani.com/ass-journal/ | title=অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনী পত্ৰিকা | accessdate=23 October 2026}}</ref> সেইদৰে বাৰ্ষিক অধিৱেশনৰ সময়ত [[বৰলুইত]] শীৰ্ষক আন এখন সমাজ-সাহিত্য-সংস্কৃতি বিষয়ক আলোচনী প্ৰকাশ কৰি আহিছে৷ তদুপৰি প্ৰতিষ্ঠা কালৰে পৰা অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীয়ে কেন্দ্ৰীয় ভাৱে আৰু জিলা, অঞ্চলৰ শাখা সমূহে আলোচনীৰ লগতে গ্ৰন্থ আদি প্ৰকাশ কৰি আহিছে৷ কেন্দ্ৰীয়ভাৱে প্ৰকাশিত কেইখনমান গ্ৰন্থৰ নাম হ’ল- পুথি পৰিচয়, এমুঠি অনূদিত ভাৰতীয় গল্প, এমুঠি অসমীয়া গল্প, Reimagining life in/through Literature, বেজবৰুৱা অধ্যয়ন, বেজবৰুৱাৰ সাহিত্যত সমাজ-সংস্কৃতি, ইছমাইল হোছেইন ৰচনাৱলী,মোৰ আত্মজীৱন চৰিত, অস্তিত্ব অপৰাজেয়, সাহত্য সদ্ভাৱনা বৈচিত্ৰ্য বৈবিধ্য আৰু ঐক্য আদি৷ তদুপৰি অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীৰ শাখাসমূহৰ পৰা প্ৰকাশিত বিভিন্ন আলোচনী যেনে বৰপেটাৰ পৰা প্ৰকাশিত ‘কৰাপাট’, দিল্লীৰ পৰা প্ৰকাশিত ‘শিপা’ আদি উল্লেখযোগ্য৷ ==প্ৰতীক চিহ্ন== ==আদৰণি গীত== <poem> <center> অসমীয়া ভাষা মোৰ চিৰ চেনেহী সুৱদী সুৰীয়া মাত প্ৰাণদায়িণী সচিতে সপোনে দেশ দেশান্তৰে হৃদয়ত শুনো তাৰ পদধ্বনি এই ভাষাতেই মই সপোন দেখোঁ ভাষাৰেই মোৰ প্ৰাণ মূৰ্ত কৰোঁ এই ভাষাৰ বাবেই মই জীয়াই থাকিম ভাষাকে বুকুত বান্ধি মৰণ আগচিম৷ এই ভাষা মোৰ আশা গৌৰৱ অস্মিতা মুমূৰ্ষু জীৱনৰ সঞ্জীৱনী আজি এই জননীৰ দেউলৰ চোতালত খোলো আহা সকলোৱে মনৰ দুৱাৰ বৰ্ণ সম্প্ৰদায় জাতি জনগোষ্ঠীৰ মিলনেৰে গঢ়ো আহা অসম আমাৰ মোৰ ভাষাই গঢ়ক নৱ মানৱতা সংগ্ৰামী জনতাৰ সজাগতা অনন্ত জীৱনৰ জয়ধ্বনি কথাঃ দিলীপ বৰা সুৰঃ [[যজ্ঞ বেজবৰুৱা]] </center></poem> ==অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীৰ সভাপতিসকল== [[হীৰেন গোহাঁই]], ২০১৩-১৫ (নগাঁও অধিৱেশন, দছন খেলপথাৰ)<br /> [[লক্ষহীৰা দাস]], ২০১৫-১৭ (তেজপুৰ অধিৱেশন, জয়মতী ক্ষেত্ৰ)<br /> [[দিলীপ কুমাৰ দত্ত]], ২০১৭-১৯ (ধুবুৰী অধিৱেশন)<br /> [[লোকনাথ গোস্বামী]], ২০১৯-২১ (গুৱাহাটী, শিল্পগ্ৰাম অধিৱেশন)<br /> [[সাগৰ বৰুৱা]], ২০২১-২৩ (দৈয়াং, মেৰাপানী অধিৱেশন)<br /> [[ৰঞ্জু হাজৰিকা]], ২০২৩-২৫ (গুৱাহাটী, জ্যোতিভাৰতী অধিৱেশন)<br /> ==অসমীয়া সাহিত্য সন্মিলনীৰ প্ৰাক্তন প্ৰধান সম্পাদকসকলৰ তালিকা== ড° [[মাধুৰ্যমণ্ডিত বৰুৱা]], ২০১৩-১৬<br /> মিঙ্কু কলিতা, ২০১৬-১৭<br /> ড° [[অনুৰাধা শৰ্মা]], ২০১৭-১৯<br /> মিঙ্কু কলিতা, ২০১৯-২১<br /> ড° ধূৰ্জ্জটি শৰ্মা, ২০২১-২৩<br /> ড° ভাস্কৰ ভূঞা, ২০২৩-২৫<br /> ==চিত্ৰ বীথিকা== <gallery> File:Asomiya Sahitya Sanmilani Sadasya Barenya (সদস্য বৰেণ্য সন্মান) Award, 2026.jpg File:Asomiya Sahitya Sanmilani Sadasya Barenya (সদস্য বৰেণ্য সন্মান) Award, 2026 (1).jpg </gallery> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==লগতে পঢ়ক== * [[অসমীয়া ভাষা উন্নতি সাধিনী সভা]] * [[অসম সাহিত্য সভা পত্ৰিকা]] * [[বড়ো সাহিত্য সভা]] ==বাহ্যিক সংযোগ== [[শ্ৰেণী:অনুষ্ঠান প্ৰতিষ্ঠান]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া সাহিত্য সংগঠন]] hubdjn2jokxnj97vebcbp98biklqj3f 0 99054 646697 510744 2026-10-23T08:03:04Z BhuyanBhaskar 16362 646697 wikitext text/x-wiki {{Infobox Museum |name = গান্ধী মণ্ডপ |image = Statue of Mahatma Gandhi at Gandhi Mandap, Guwahati.jpg |imagesize = |caption = গান্ধী মণ্ডপত অৱস্থিত [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ প্ৰতিমূৰ্তি |map_type = |map_caption = |latitude =26.1776 |longitude =91.7680 |established = ২ অক্টোবৰ ১৯৭০ |dissolved = |location = শৰণীয়া পাহাৰ, উলুবাৰী, [[গুৱাহাটী]], [[অসম]] |type = সংগ্ৰহালয় |visitors = |director = |curator = |publictransit = |website = }} '''গান্ধী মণ্ডপ''' ({{lang-en|Gandhi Mandap}}) [[অসম]]ৰ [[গুৱাহাটী]]ৰ শৰণীয়া পাহাৰৰ শিখৰত অৱস্থিত [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ স্মৃতিত নিৰ্মিত এখন সংগ্ৰহালয়।<ref name="gscl"/> ১৯৪৬ চনত গান্ধীজীয়ে শৰণীয়া পাহাৰত পদাৰ্পণ কৰিছিল। ১৯৭০ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে ভাৰতৰ তদানীন্তন প্ৰধান মন্ত্ৰী [[ইন্দিৰা গান্ধী]] আৰু অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[বিষ্ণুৰাম মেধি]]য়ে গান্ধী মণ্ডপৰ উদ্বোধন কৰিছিল। এই স্থানত ভাৰতৰ তৃতীয় সৰ্বোচ্চ ৩১৯ ফুট উচ্চতাৰ জাতীয় পতাকা উত্তোলন কৰা হৈছে। [[অসম চৰকাৰ]]ৰ গুৱাহাটী উন্নয়ন বিভাগে এই সংগ্ৰালয়ৰ চোৱা-চিতা কৰে।<ref name="gscl">{{cite web |url=https://gscl.assam.gov.in/portlet-innerpage/refurbishment-of-gandhi-mandap |title=Refurbishment of Gandhi Mandap |last=বিভাগ |first=গুৱাহাটী উন্নয়ন |date= |website=gscl.assam.gov.in |access-date=১১ অক্টোবৰ ২০২৩ |quote= |archivedate=2024-08-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240809113825/https://gscl.assam.gov.in/portlet-innerpage/refurbishment-of-gandhi-mandap |deadurl=yes }}</ref> ==ইতিহাস== ১৯২১ চনৰ ২৮ জুলাইত তাৰিখে [[বোম্বে]]ত অনুষ্ঠিত হোৱা [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ সভাত ভাগ ল'বলৈ যাওঁতে, অসম প্ৰদেশ কংগ্ৰেছৰ তৰফৰ পৰা [[তৰুণৰাম ফুকন]], [[নবীন চন্দ্ৰ বৰদলৈ]], [[কুলধৰ চলিহা]] আৰু [[চন্দ্ৰ নাথ শৰ্মা]]ই গান্ধীজীক অসমত [[অসহযোগ আন্দোলন]]ৰ প্ৰচাৰ চলোৱাৰ বাবে নিমন্ত্ৰণ কৰে। সেই সময়টোত যদিও গান্ধীজী [[অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ]] ভ্ৰমণতহে যোৱা কথা আছিল, তথাপি অসমৰ প্ৰতিনিধিসকলৰ পৰা, অসমৰ বৰ্ণ নিৰ্বিশেষে প্ৰত্যেক ঘৰতে তাঁত শিল্পৰ পৰম্পৰা থকা বুলি জানি অসম ভ্ৰমণৰ প্ৰতি অতি আগ্ৰহী হয় আৰু অন্ধ্ৰ ভ্ৰমণ সাময়িকভাৱে সলনি কৰি অসম ভ্ৰমণৰ বাবে ওলায়।<ref name="awaz">{{cite web |url=https://www.assam.awazthevoice.in/opinion-news/mahatma-gandhi-and-assam-4420.html|title=মহত্মা গান্ধী আৰু অসম|last=ডেকা |first=পুলিন|date= |website=assam.awazthevoice.in |access-date=১১ অক্টোবৰ ২০২৩ |quote=}}</ref> ১৯২১ চনৰ ১৮ আগষ্টত গান্ধীয়ে গোলোকগঞ্জত উপস্থিত হোৱাৰ পিছত গুৱাহাটীলৈ আহে। ৰয় আছিল গান্ধীজীৰ প্ৰথম অসম ভ্ৰমণ। গুৱাহাটীৰ তৰুণৰাম ফুকনৰ বাসগৃহত থাকি [[তেজপুৰ]], [[নগাঁও]], [[যোৰহাট]], [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিলচৰ]] আৰু শ্ৰীহট্ট ভ্ৰমণ কৰি স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলক অনুপ্ৰাণিত কৰে।   ১৯২৬ চনত পাণ্ডু কংগ্ৰেছ অধিৱেশনত মহাত্মা গান্ধীয়ে অংশ গ্ৰহণ কৰিছিল।  ১৯৪৬ চনৰ ৯ জানুৱাৰীত গান্ধীজীয়ে শুৱালকুছি ভ্ৰমণ কৰিছিল। ১৯৪৬ চনত গান্ধীজীয়ে শৰণীয়া পাহাৰত পদাৰ্পণ কৰিছিল।<ref name="awaz"/> জীৱনকালত গান্ধীজীয়ে ১৯২১, ১৯২৬, ১৯৩৪ আৰু ১৯৪৬ চনত মুঠ চাৰিবাৰ অসম ভ্ৰমণ কৰিছিল।<ref name="awaz"/> ১৯৪৬ চনত গান্ধীয়ে শেষৰ বাৰৰ বাবে অসমলৈ আহোঁতে শৰণীয়া পাহাৰৰ ড° হৰেকৃষ্ণ দাসৰ ঘৰত নৈশযাপন কৰিছিল। গান্ধীয়ে এই স্থানত কস্তুৰবা গান্ধী ৰাষ্ট্ৰীয় স্মৃতি এটা শাখা উদ্বোধন কৰিছিল। ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত গান্ধীয়ে আগবঢ়োৱা অৱদান আৰু তেওঁৰ অসম ভ্ৰমণৰ স্মৃতি সংৰক্ষিত কৰাৰ উদ্দেশ্যে অসমত এখন স্মৃতিসৌধ নিৰ্মাণৰ চিন্তা-চৰ্চা কৰা হৈছিল। ১৯৪৮ চনৰ ৩০ জানুৱাৰী তাৰিখে গান্ধীজী মৃত্যুৰ পিছত শৰণীয়া পাহাৰত তেওঁৰ স্মৃতি সৌধ নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা কৰা হয়।<ref name="yt"/> ১৯৫৬ চনৰ ২০ অক্টোবৰত ভাৰতৰ তদানীন্তন [[ভাৰতৰ উপৰাষ্ট্ৰপতি|উপৰাষ্ট্ৰপতি]] [[সৰ্বেপল্লী ৰাধাকৃষ্ণণ|সৰ্বেপল্লী ৰাধাকৃষ্ণণে]] গান্ধী মণ্ডপৰ আধাৰশিলা স্থাপন কৰিছিল।<ref name="yt"/> [[ৰাজস্থান]] পাৱাপুৰী আৰু [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ৰ হস্তীনাপুৰৰ জৈন মন্দিৰৰ স্থাপত্যৰ পৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ ইয়াক নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। স্থাপত্যবিদ গণেশ চন্দ্ৰ গোড়ায়ে গান্ধী মণ্ডপৰ আৰ্হি প্ৰস্তুত কৰিছিল।<ref name="yt">{{cite AV media |people= |date=2 October 2023 |title= গান্ধী মণ্ডপৰ ইতিহাস|trans-title= |type= ভিডিঅ'|language= অসমীয়া|url=https://m.youtube.com/watch?si=awLWPDQ-fU4TnsSv&v=BFQLo0HgyqA&feature=youtu.be |access-date=11 October 2023|archive-url= |archive-date= |format= |time= |location= |publisher=YouTube |id= |isbn= |oclc= |quote= |ref=}}</ref> ১৯৭০ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে মহাত্মা গান্ধীৰ ১০১তম জন্মজয়ন্তী উপলক্ষে সেইসময়ৰ ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[ইন্দিৰা গান্ধী]] আৰু অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[বিষ্ণুৰাম মেধি]]য়ে গান্ধী মণ্ডপ উদ্বোধন কৰিছিল।<ref name="yt"/> ==বিৱৰণ== গান্ধী মণ্ডপ [[গুৱাহাটী]] চহৰৰ মাজ-মজিয়াৰ উলুবাৰী অঞ্চলৰ শৰণীয়া পাহাৰৰ শিখৰত অৱস্থিত। ইয়াত পুথিভঁৰাল, সংগ্ৰাহালয়, গান্ধীৰ জীৱন আৰু ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ দৃশ্য চিত্ৰিত কৰা আছে।<ref name="yt"/> [[File:2nd largest Indian flag.jpg|thumb|শৰণীয়া পাহাৰৰ সৈতে গান্ধী মণ্ডপত অৱস্থিত জাতীয় পতাকা]] ২০১৮ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে গান্ধীজীৰ ১৫০তম জন্মজয়ন্তীৰ দিনা অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল|সৰ্বানন্দ সোণোৱালে]] গান্ধী মণ্ডপত দেশৰ তৃতীয় সৰ্বোচ্চ জাতীয় পতাকা উত্তোলন কৰে। ৩১৯.৫ ফুট বা ৯৭.৪ মিটাৰ খুঁটাৰ উচ্চতাত উত্তোলন কৰা এই পতাকাখন ভাৰতৰ ভিতৰতে আটৰী সীমান্ত আৰু বেলাগাৱী (দুয়োটা ৩৬০ ফুট), পিম্পৰী চিঞ্চৱাদ ভক্তি শক্তি চক, পুনে (৩৫১ ফুট)ত থকা পতাকাসমূহৰ পিছতে তৃতীয়খন সৰ্বোচ্চ পতাক। যদি চহৰৰ গড় উচ্চতাৰ কথা বিবেচনা কৰে তেন্তে গান্ধী মণ্ডপৰ পতাকাখন ভাৰতৰ এতিয়ালৈকে সৰ্বোচ্চ পতাকা। পতাকাখনৰ সামগ্ৰিক ওজন ৪০০ কিলোগ্ৰাম আৰু ইয়াৰ আকাৰ ১২০×৮০ ফুট। একে অনুষ্ঠানতে গুৱাহাটী জিলা প্ৰশাসন আৰু স্মাৰ্ট চিটী লিমিটেডৰ উদ্যোগত গান্ধী মণ্ডপত গান্ধী উদ্যান এখন উদ্যান মুকলি কৰা হয়। স্মাৰ্ট চিটীৰ তত্ত্বাৱধানত নতুনকৈ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে এই উদ্যানখন নিৰ্মাণত ২ কোটি ৫৬ লাখ টকা ব্যয় সাপেক্ষে নিৰ্মাণ কৰা হৈছে।<ref name="eco">{{cite news |last=Singh |first=Bikash |date= |title=Country's tallest national flagfrom the average city elevation installed in Guwahati|url= https://m.economictimes.com/news/politics-and-nation/countrys-tallest-national-flag-from-the-average-city-elevation-installed-in-guwahati/articleshow/66043494.cms|work= |location= |access-date=11 October 2023}}</ref> ২০২২ চনত গুৱাহাটী স্মাৰ্ট চিটি প্ৰকল্পৰ অধীনত প্ৰায় তিনি কোটি টকা ব্যয় সাপেক্ষে মেৰামতিৰ কাম কৰা হয়। বিশেষভাৱে সক্ষম লোকসকলৰ বাবে সংগ্ৰাহালয়লৈ প্ৰৱেশৰ বিশেষ সুবিধা, শীত-তাপ নিয়ন্ত্ৰিত কোঠা আৰু লিফ্টৰ ব্যৱস্থাৰ লগতে ইয়াত লাইট এণ্ড চাউণ্ড শ্ব'ৰ ব্যৱস্থাও কৰা হৈছে।<ref name="etv">{{cite news |last=etv|first=bharat |date= |title=Repairing of Gandhi Mandap: কোটি টকা ব্যয়েৰে মেৰামতি কৰা হৈছে গান্ধী মবদপ |url=https://www.etvbharat.com/assamese/assam/state/kamrup-metropolitan/refurbishment-of-gandhi-mandap-by-assam-govt-under-smart-city-project/assam20220731194343903903257|location= |access-date=11 October 2023}}</ref> ২০২২ চনৰ ২ অক্টোবৰত মুখ্যমন্ত্ৰী [[হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা]]য়ে অসমৰ প্ৰথম হোলোগ্ৰাফিক প্ৰজেকশন শ্ব' 'পূৰ্ব প্ৰৱাহ' মুকলি কৰে।<ref>{{cite news |last=বেগম|first=শেহনাজ|date= |title=আজি গান্ধী জয়ন্তী; মহানগৰীৰ গান্ধী মণ্ডপত উদ্বোধন অসমৰ প্ৰথম হোলোগ্ৰাফিক প্ৰজেকশন শ্ব' 'পূৰ্ব প্ৰৱাহ' |url=https://assam.news18.com/news/assam/gandhi-jayanti-celebration-assam-first-holographic-show-cm-post-expresses-gratitude-gandhi-mandap-has-been-deced-up-with-lights-and-sounds-255847.html |access-date=11 October 2023}}</ref> প্ৰতিবছৰে ২ অক্টোবৰ তাৰিখে গান্ধী মণ্ডপত [[গান্ধী জয়ন্তী]] পালন কৰা হয়। ==অৱস্থান== গান্ধী মণ্ডপ [[গুৱাহাটী]]ৰ উলুবাৰী অঞ্চলত অৱস্থিত শৰণীয়া পাহাৰৰ শিখৰত অৱস্থিত। [[গুৱাহাটী ৰেল ষ্টেচন]] গান্ধী মণ্ডপৰ পৰা ৪ কিঃমিঃ নিলগত অৱস্থিত। ই নিকটৱৰ্তী বিমানবন্দৰ [[লোকপ্ৰিয় গোপীনাথ বৰদলৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ]]ৰ পৰা ২৫ কিঃমিঃ দূৰত্বত অৱস্থিত। গুৱাহাটীৰ মাজ-মজিয়াত অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে গান্ধী মণ্ডপলৈ যাতায়াতৰ সু-ব্যৱস্থা আছে। ==চিত্ৰ বীথিকা== <gallery> File:Gandhi Mandap Gate, Assam.jpg </gallery> ==তথ্য উৎস== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধীৰ স্মাৰক]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ পৰ্যটনস্থলী]] [[শ্ৰেণী:গুৱাহাটী]] [[শ্ৰেণী:সংগ্ৰহালয়]] 8mokzwqjxre7psyejue7lrepk62r8ha 646698 646697 2026-10-23T08:08:15Z BhuyanBhaskar 16362 /* চিত্ৰ বীথিকা */ 646698 wikitext text/x-wiki {{Infobox Museum |name = গান্ধী মণ্ডপ |image = Statue of Mahatma Gandhi at Gandhi Mandap, Guwahati.jpg |imagesize = |caption = গান্ধী মণ্ডপত অৱস্থিত [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ প্ৰতিমূৰ্তি |map_type = |map_caption = |latitude =26.1776 |longitude =91.7680 |established = ২ অক্টোবৰ ১৯৭০ |dissolved = |location = শৰণীয়া পাহাৰ, উলুবাৰী, [[গুৱাহাটী]], [[অসম]] |type = সংগ্ৰহালয় |visitors = |director = |curator = |publictransit = |website = }} '''গান্ধী মণ্ডপ''' ({{lang-en|Gandhi Mandap}}) [[অসম]]ৰ [[গুৱাহাটী]]ৰ শৰণীয়া পাহাৰৰ শিখৰত অৱস্থিত [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ স্মৃতিত নিৰ্মিত এখন সংগ্ৰহালয়।<ref name="gscl"/> ১৯৪৬ চনত গান্ধীজীয়ে শৰণীয়া পাহাৰত পদাৰ্পণ কৰিছিল। ১৯৭০ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে ভাৰতৰ তদানীন্তন প্ৰধান মন্ত্ৰী [[ইন্দিৰা গান্ধী]] আৰু অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[বিষ্ণুৰাম মেধি]]য়ে গান্ধী মণ্ডপৰ উদ্বোধন কৰিছিল। এই স্থানত ভাৰতৰ তৃতীয় সৰ্বোচ্চ ৩১৯ ফুট উচ্চতাৰ জাতীয় পতাকা উত্তোলন কৰা হৈছে। [[অসম চৰকাৰ]]ৰ গুৱাহাটী উন্নয়ন বিভাগে এই সংগ্ৰালয়ৰ চোৱা-চিতা কৰে।<ref name="gscl">{{cite web |url=https://gscl.assam.gov.in/portlet-innerpage/refurbishment-of-gandhi-mandap |title=Refurbishment of Gandhi Mandap |last=বিভাগ |first=গুৱাহাটী উন্নয়ন |date= |website=gscl.assam.gov.in |access-date=১১ অক্টোবৰ ২০২৩ |quote= |archivedate=2024-08-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240809113825/https://gscl.assam.gov.in/portlet-innerpage/refurbishment-of-gandhi-mandap |deadurl=yes }}</ref> ==ইতিহাস== ১৯২১ চনৰ ২৮ জুলাইত তাৰিখে [[বোম্বে]]ত অনুষ্ঠিত হোৱা [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ সভাত ভাগ ল'বলৈ যাওঁতে, অসম প্ৰদেশ কংগ্ৰেছৰ তৰফৰ পৰা [[তৰুণৰাম ফুকন]], [[নবীন চন্দ্ৰ বৰদলৈ]], [[কুলধৰ চলিহা]] আৰু [[চন্দ্ৰ নাথ শৰ্মা]]ই গান্ধীজীক অসমত [[অসহযোগ আন্দোলন]]ৰ প্ৰচাৰ চলোৱাৰ বাবে নিমন্ত্ৰণ কৰে। সেই সময়টোত যদিও গান্ধীজী [[অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ]] ভ্ৰমণতহে যোৱা কথা আছিল, তথাপি অসমৰ প্ৰতিনিধিসকলৰ পৰা, অসমৰ বৰ্ণ নিৰ্বিশেষে প্ৰত্যেক ঘৰতে তাঁত শিল্পৰ পৰম্পৰা থকা বুলি জানি অসম ভ্ৰমণৰ প্ৰতি অতি আগ্ৰহী হয় আৰু অন্ধ্ৰ ভ্ৰমণ সাময়িকভাৱে সলনি কৰি অসম ভ্ৰমণৰ বাবে ওলায়।<ref name="awaz">{{cite web |url=https://www.assam.awazthevoice.in/opinion-news/mahatma-gandhi-and-assam-4420.html|title=মহত্মা গান্ধী আৰু অসম|last=ডেকা |first=পুলিন|date= |website=assam.awazthevoice.in |access-date=১১ অক্টোবৰ ২০২৩ |quote=}}</ref> ১৯২১ চনৰ ১৮ আগষ্টত গান্ধীয়ে গোলোকগঞ্জত উপস্থিত হোৱাৰ পিছত গুৱাহাটীলৈ আহে। ৰয় আছিল গান্ধীজীৰ প্ৰথম অসম ভ্ৰমণ। গুৱাহাটীৰ তৰুণৰাম ফুকনৰ বাসগৃহত থাকি [[তেজপুৰ]], [[নগাঁও]], [[যোৰহাট]], [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিলচৰ]] আৰু শ্ৰীহট্ট ভ্ৰমণ কৰি স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলক অনুপ্ৰাণিত কৰে।   ১৯২৬ চনত পাণ্ডু কংগ্ৰেছ অধিৱেশনত মহাত্মা গান্ধীয়ে অংশ গ্ৰহণ কৰিছিল।  ১৯৪৬ চনৰ ৯ জানুৱাৰীত গান্ধীজীয়ে শুৱালকুছি ভ্ৰমণ কৰিছিল। ১৯৪৬ চনত গান্ধীজীয়ে শৰণীয়া পাহাৰত পদাৰ্পণ কৰিছিল।<ref name="awaz"/> জীৱনকালত গান্ধীজীয়ে ১৯২১, ১৯২৬, ১৯৩৪ আৰু ১৯৪৬ চনত মুঠ চাৰিবাৰ অসম ভ্ৰমণ কৰিছিল।<ref name="awaz"/> ১৯৪৬ চনত গান্ধীয়ে শেষৰ বাৰৰ বাবে অসমলৈ আহোঁতে শৰণীয়া পাহাৰৰ ড° হৰেকৃষ্ণ দাসৰ ঘৰত নৈশযাপন কৰিছিল। গান্ধীয়ে এই স্থানত কস্তুৰবা গান্ধী ৰাষ্ট্ৰীয় স্মৃতি এটা শাখা উদ্বোধন কৰিছিল। ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত গান্ধীয়ে আগবঢ়োৱা অৱদান আৰু তেওঁৰ অসম ভ্ৰমণৰ স্মৃতি সংৰক্ষিত কৰাৰ উদ্দেশ্যে অসমত এখন স্মৃতিসৌধ নিৰ্মাণৰ চিন্তা-চৰ্চা কৰা হৈছিল। ১৯৪৮ চনৰ ৩০ জানুৱাৰী তাৰিখে গান্ধীজী মৃত্যুৰ পিছত শৰণীয়া পাহাৰত তেওঁৰ স্মৃতি সৌধ নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা কৰা হয়।<ref name="yt"/> ১৯৫৬ চনৰ ২০ অক্টোবৰত ভাৰতৰ তদানীন্তন [[ভাৰতৰ উপৰাষ্ট্ৰপতি|উপৰাষ্ট্ৰপতি]] [[সৰ্বেপল্লী ৰাধাকৃষ্ণণ|সৰ্বেপল্লী ৰাধাকৃষ্ণণে]] গান্ধী মণ্ডপৰ আধাৰশিলা স্থাপন কৰিছিল।<ref name="yt"/> [[ৰাজস্থান]] পাৱাপুৰী আৰু [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ৰ হস্তীনাপুৰৰ জৈন মন্দিৰৰ স্থাপত্যৰ পৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ ইয়াক নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। স্থাপত্যবিদ গণেশ চন্দ্ৰ গোড়ায়ে গান্ধী মণ্ডপৰ আৰ্হি প্ৰস্তুত কৰিছিল।<ref name="yt">{{cite AV media |people= |date=2 October 2023 |title= গান্ধী মণ্ডপৰ ইতিহাস|trans-title= |type= ভিডিঅ'|language= অসমীয়া|url=https://m.youtube.com/watch?si=awLWPDQ-fU4TnsSv&v=BFQLo0HgyqA&feature=youtu.be |access-date=11 October 2023|archive-url= |archive-date= |format= |time= |location= |publisher=YouTube |id= |isbn= |oclc= |quote= |ref=}}</ref> ১৯৭০ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে মহাত্মা গান্ধীৰ ১০১তম জন্মজয়ন্তী উপলক্ষে সেইসময়ৰ ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[ইন্দিৰা গান্ধী]] আৰু অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[বিষ্ণুৰাম মেধি]]য়ে গান্ধী মণ্ডপ উদ্বোধন কৰিছিল।<ref name="yt"/> ==বিৱৰণ== গান্ধী মণ্ডপ [[গুৱাহাটী]] চহৰৰ মাজ-মজিয়াৰ উলুবাৰী অঞ্চলৰ শৰণীয়া পাহাৰৰ শিখৰত অৱস্থিত। ইয়াত পুথিভঁৰাল, সংগ্ৰাহালয়, গান্ধীৰ জীৱন আৰু ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ দৃশ্য চিত্ৰিত কৰা আছে।<ref name="yt"/> [[File:2nd largest Indian flag.jpg|thumb|শৰণীয়া পাহাৰৰ সৈতে গান্ধী মণ্ডপত অৱস্থিত জাতীয় পতাকা]] ২০১৮ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে গান্ধীজীৰ ১৫০তম জন্মজয়ন্তীৰ দিনা অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল|সৰ্বানন্দ সোণোৱালে]] গান্ধী মণ্ডপত দেশৰ তৃতীয় সৰ্বোচ্চ জাতীয় পতাকা উত্তোলন কৰে। ৩১৯.৫ ফুট বা ৯৭.৪ মিটাৰ খুঁটাৰ উচ্চতাত উত্তোলন কৰা এই পতাকাখন ভাৰতৰ ভিতৰতে আটৰী সীমান্ত আৰু বেলাগাৱী (দুয়োটা ৩৬০ ফুট), পিম্পৰী চিঞ্চৱাদ ভক্তি শক্তি চক, পুনে (৩৫১ ফুট)ত থকা পতাকাসমূহৰ পিছতে তৃতীয়খন সৰ্বোচ্চ পতাক। যদি চহৰৰ গড় উচ্চতাৰ কথা বিবেচনা কৰে তেন্তে গান্ধী মণ্ডপৰ পতাকাখন ভাৰতৰ এতিয়ালৈকে সৰ্বোচ্চ পতাকা। পতাকাখনৰ সামগ্ৰিক ওজন ৪০০ কিলোগ্ৰাম আৰু ইয়াৰ আকাৰ ১২০×৮০ ফুট। একে অনুষ্ঠানতে গুৱাহাটী জিলা প্ৰশাসন আৰু স্মাৰ্ট চিটী লিমিটেডৰ উদ্যোগত গান্ধী মণ্ডপত গান্ধী উদ্যান এখন উদ্যান মুকলি কৰা হয়। স্মাৰ্ট চিটীৰ তত্ত্বাৱধানত নতুনকৈ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে এই উদ্যানখন নিৰ্মাণত ২ কোটি ৫৬ লাখ টকা ব্যয় সাপেক্ষে নিৰ্মাণ কৰা হৈছে।<ref name="eco">{{cite news |last=Singh |first=Bikash |date= |title=Country's tallest national flagfrom the average city elevation installed in Guwahati|url= https://m.economictimes.com/news/politics-and-nation/countrys-tallest-national-flag-from-the-average-city-elevation-installed-in-guwahati/articleshow/66043494.cms|work= |location= |access-date=11 October 2023}}</ref> ২০২২ চনত গুৱাহাটী স্মাৰ্ট চিটি প্ৰকল্পৰ অধীনত প্ৰায় তিনি কোটি টকা ব্যয় সাপেক্ষে মেৰামতিৰ কাম কৰা হয়। বিশেষভাৱে সক্ষম লোকসকলৰ বাবে সংগ্ৰাহালয়লৈ প্ৰৱেশৰ বিশেষ সুবিধা, শীত-তাপ নিয়ন্ত্ৰিত কোঠা আৰু লিফ্টৰ ব্যৱস্থাৰ লগতে ইয়াত লাইট এণ্ড চাউণ্ড শ্ব'ৰ ব্যৱস্থাও কৰা হৈছে।<ref name="etv">{{cite news |last=etv|first=bharat |date= |title=Repairing of Gandhi Mandap: কোটি টকা ব্যয়েৰে মেৰামতি কৰা হৈছে গান্ধী মবদপ |url=https://www.etvbharat.com/assamese/assam/state/kamrup-metropolitan/refurbishment-of-gandhi-mandap-by-assam-govt-under-smart-city-project/assam20220731194343903903257|location= |access-date=11 October 2023}}</ref> ২০২২ চনৰ ২ অক্টোবৰত মুখ্যমন্ত্ৰী [[হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা]]য়ে অসমৰ প্ৰথম হোলোগ্ৰাফিক প্ৰজেকশন শ্ব' 'পূৰ্ব প্ৰৱাহ' মুকলি কৰে।<ref>{{cite news |last=বেগম|first=শেহনাজ|date= |title=আজি গান্ধী জয়ন্তী; মহানগৰীৰ গান্ধী মণ্ডপত উদ্বোধন অসমৰ প্ৰথম হোলোগ্ৰাফিক প্ৰজেকশন শ্ব' 'পূৰ্ব প্ৰৱাহ' |url=https://assam.news18.com/news/assam/gandhi-jayanti-celebration-assam-first-holographic-show-cm-post-expresses-gratitude-gandhi-mandap-has-been-deced-up-with-lights-and-sounds-255847.html |access-date=11 October 2023}}</ref> প্ৰতিবছৰে ২ অক্টোবৰ তাৰিখে গান্ধী মণ্ডপত [[গান্ধী জয়ন্তী]] পালন কৰা হয়। ==অৱস্থান== গান্ধী মণ্ডপ [[গুৱাহাটী]]ৰ উলুবাৰী অঞ্চলত অৱস্থিত শৰণীয়া পাহাৰৰ শিখৰত অৱস্থিত। [[গুৱাহাটী ৰেল ষ্টেচন]] গান্ধী মণ্ডপৰ পৰা ৪ কিঃমিঃ নিলগত অৱস্থিত। ই নিকটৱৰ্তী বিমানবন্দৰ [[লোকপ্ৰিয় গোপীনাথ বৰদলৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ]]ৰ পৰা ২৫ কিঃমিঃ দূৰত্বত অৱস্থিত। গুৱাহাটীৰ মাজ-মজিয়াত অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে গান্ধী মণ্ডপলৈ যাতায়াতৰ সু-ব্যৱস্থা আছে। ==চিত্ৰ বীথিকা== <gallery> File:Gandhi Mandap.jpg File:Gandhi Mandap Gate, Assam.jpg </gallery> ==তথ্য উৎস== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধীৰ স্মাৰক]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ পৰ্যটনস্থলী]] [[শ্ৰেণী:গুৱাহাটী]] [[শ্ৰেণী:সংগ্ৰহালয়]] 8vabil1isemka9gqyitz2ow8ydc2gfq 646699 646698 2026-10-23T08:08:49Z BhuyanBhaskar 16362 /* চিত্ৰ বীথিকা */ 646699 wikitext text/x-wiki {{Infobox Museum |name = গান্ধী মণ্ডপ |image = Statue of Mahatma Gandhi at Gandhi Mandap, Guwahati.jpg |imagesize = |caption = গান্ধী মণ্ডপত অৱস্থিত [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ প্ৰতিমূৰ্তি |map_type = |map_caption = |latitude =26.1776 |longitude =91.7680 |established = ২ অক্টোবৰ ১৯৭০ |dissolved = |location = শৰণীয়া পাহাৰ, উলুবাৰী, [[গুৱাহাটী]], [[অসম]] |type = সংগ্ৰহালয় |visitors = |director = |curator = |publictransit = |website = }} '''গান্ধী মণ্ডপ''' ({{lang-en|Gandhi Mandap}}) [[অসম]]ৰ [[গুৱাহাটী]]ৰ শৰণীয়া পাহাৰৰ শিখৰত অৱস্থিত [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ স্মৃতিত নিৰ্মিত এখন সংগ্ৰহালয়।<ref name="gscl"/> ১৯৪৬ চনত গান্ধীজীয়ে শৰণীয়া পাহাৰত পদাৰ্পণ কৰিছিল। ১৯৭০ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে ভাৰতৰ তদানীন্তন প্ৰধান মন্ত্ৰী [[ইন্দিৰা গান্ধী]] আৰু অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[বিষ্ণুৰাম মেধি]]য়ে গান্ধী মণ্ডপৰ উদ্বোধন কৰিছিল। এই স্থানত ভাৰতৰ তৃতীয় সৰ্বোচ্চ ৩১৯ ফুট উচ্চতাৰ জাতীয় পতাকা উত্তোলন কৰা হৈছে। [[অসম চৰকাৰ]]ৰ গুৱাহাটী উন্নয়ন বিভাগে এই সংগ্ৰালয়ৰ চোৱা-চিতা কৰে।<ref name="gscl">{{cite web |url=https://gscl.assam.gov.in/portlet-innerpage/refurbishment-of-gandhi-mandap |title=Refurbishment of Gandhi Mandap |last=বিভাগ |first=গুৱাহাটী উন্নয়ন |date= |website=gscl.assam.gov.in |access-date=১১ অক্টোবৰ ২০২৩ |quote= |archivedate=2024-08-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240809113825/https://gscl.assam.gov.in/portlet-innerpage/refurbishment-of-gandhi-mandap |deadurl=yes }}</ref> ==ইতিহাস== ১৯২১ চনৰ ২৮ জুলাইত তাৰিখে [[বোম্বে]]ত অনুষ্ঠিত হোৱা [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ সভাত ভাগ ল'বলৈ যাওঁতে, অসম প্ৰদেশ কংগ্ৰেছৰ তৰফৰ পৰা [[তৰুণৰাম ফুকন]], [[নবীন চন্দ্ৰ বৰদলৈ]], [[কুলধৰ চলিহা]] আৰু [[চন্দ্ৰ নাথ শৰ্মা]]ই গান্ধীজীক অসমত [[অসহযোগ আন্দোলন]]ৰ প্ৰচাৰ চলোৱাৰ বাবে নিমন্ত্ৰণ কৰে। সেই সময়টোত যদিও গান্ধীজী [[অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ]] ভ্ৰমণতহে যোৱা কথা আছিল, তথাপি অসমৰ প্ৰতিনিধিসকলৰ পৰা, অসমৰ বৰ্ণ নিৰ্বিশেষে প্ৰত্যেক ঘৰতে তাঁত শিল্পৰ পৰম্পৰা থকা বুলি জানি অসম ভ্ৰমণৰ প্ৰতি অতি আগ্ৰহী হয় আৰু অন্ধ্ৰ ভ্ৰমণ সাময়িকভাৱে সলনি কৰি অসম ভ্ৰমণৰ বাবে ওলায়।<ref name="awaz">{{cite web |url=https://www.assam.awazthevoice.in/opinion-news/mahatma-gandhi-and-assam-4420.html|title=মহত্মা গান্ধী আৰু অসম|last=ডেকা |first=পুলিন|date= |website=assam.awazthevoice.in |access-date=১১ অক্টোবৰ ২০২৩ |quote=}}</ref> ১৯২১ চনৰ ১৮ আগষ্টত গান্ধীয়ে গোলোকগঞ্জত উপস্থিত হোৱাৰ পিছত গুৱাহাটীলৈ আহে। ৰয় আছিল গান্ধীজীৰ প্ৰথম অসম ভ্ৰমণ। গুৱাহাটীৰ তৰুণৰাম ফুকনৰ বাসগৃহত থাকি [[তেজপুৰ]], [[নগাঁও]], [[যোৰহাট]], [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিলচৰ]] আৰু শ্ৰীহট্ট ভ্ৰমণ কৰি স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলক অনুপ্ৰাণিত কৰে।   ১৯২৬ চনত পাণ্ডু কংগ্ৰেছ অধিৱেশনত মহাত্মা গান্ধীয়ে অংশ গ্ৰহণ কৰিছিল।  ১৯৪৬ চনৰ ৯ জানুৱাৰীত গান্ধীজীয়ে শুৱালকুছি ভ্ৰমণ কৰিছিল। ১৯৪৬ চনত গান্ধীজীয়ে শৰণীয়া পাহাৰত পদাৰ্পণ কৰিছিল।<ref name="awaz"/> জীৱনকালত গান্ধীজীয়ে ১৯২১, ১৯২৬, ১৯৩৪ আৰু ১৯৪৬ চনত মুঠ চাৰিবাৰ অসম ভ্ৰমণ কৰিছিল।<ref name="awaz"/> ১৯৪৬ চনত গান্ধীয়ে শেষৰ বাৰৰ বাবে অসমলৈ আহোঁতে শৰণীয়া পাহাৰৰ ড° হৰেকৃষ্ণ দাসৰ ঘৰত নৈশযাপন কৰিছিল। গান্ধীয়ে এই স্থানত কস্তুৰবা গান্ধী ৰাষ্ট্ৰীয় স্মৃতি এটা শাখা উদ্বোধন কৰিছিল। ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত গান্ধীয়ে আগবঢ়োৱা অৱদান আৰু তেওঁৰ অসম ভ্ৰমণৰ স্মৃতি সংৰক্ষিত কৰাৰ উদ্দেশ্যে অসমত এখন স্মৃতিসৌধ নিৰ্মাণৰ চিন্তা-চৰ্চা কৰা হৈছিল। ১৯৪৮ চনৰ ৩০ জানুৱাৰী তাৰিখে গান্ধীজী মৃত্যুৰ পিছত শৰণীয়া পাহাৰত তেওঁৰ স্মৃতি সৌধ নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা কৰা হয়।<ref name="yt"/> ১৯৫৬ চনৰ ২০ অক্টোবৰত ভাৰতৰ তদানীন্তন [[ভাৰতৰ উপৰাষ্ট্ৰপতি|উপৰাষ্ট্ৰপতি]] [[সৰ্বেপল্লী ৰাধাকৃষ্ণণ|সৰ্বেপল্লী ৰাধাকৃষ্ণণে]] গান্ধী মণ্ডপৰ আধাৰশিলা স্থাপন কৰিছিল।<ref name="yt"/> [[ৰাজস্থান]] পাৱাপুৰী আৰু [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ৰ হস্তীনাপুৰৰ জৈন মন্দিৰৰ স্থাপত্যৰ পৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ ইয়াক নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। স্থাপত্যবিদ গণেশ চন্দ্ৰ গোড়ায়ে গান্ধী মণ্ডপৰ আৰ্হি প্ৰস্তুত কৰিছিল।<ref name="yt">{{cite AV media |people= |date=2 October 2023 |title= গান্ধী মণ্ডপৰ ইতিহাস|trans-title= |type= ভিডিঅ'|language= অসমীয়া|url=https://m.youtube.com/watch?si=awLWPDQ-fU4TnsSv&v=BFQLo0HgyqA&feature=youtu.be |access-date=11 October 2023|archive-url= |archive-date= |format= |time= |location= |publisher=YouTube |id= |isbn= |oclc= |quote= |ref=}}</ref> ১৯৭০ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে মহাত্মা গান্ধীৰ ১০১তম জন্মজয়ন্তী উপলক্ষে সেইসময়ৰ ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[ইন্দিৰা গান্ধী]] আৰু অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[বিষ্ণুৰাম মেধি]]য়ে গান্ধী মণ্ডপ উদ্বোধন কৰিছিল।<ref name="yt"/> ==বিৱৰণ== গান্ধী মণ্ডপ [[গুৱাহাটী]] চহৰৰ মাজ-মজিয়াৰ উলুবাৰী অঞ্চলৰ শৰণীয়া পাহাৰৰ শিখৰত অৱস্থিত। ইয়াত পুথিভঁৰাল, সংগ্ৰাহালয়, গান্ধীৰ জীৱন আৰু ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ দৃশ্য চিত্ৰিত কৰা আছে।<ref name="yt"/> [[File:2nd largest Indian flag.jpg|thumb|শৰণীয়া পাহাৰৰ সৈতে গান্ধী মণ্ডপত অৱস্থিত জাতীয় পতাকা]] ২০১৮ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে গান্ধীজীৰ ১৫০তম জন্মজয়ন্তীৰ দিনা অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল|সৰ্বানন্দ সোণোৱালে]] গান্ধী মণ্ডপত দেশৰ তৃতীয় সৰ্বোচ্চ জাতীয় পতাকা উত্তোলন কৰে। ৩১৯.৫ ফুট বা ৯৭.৪ মিটাৰ খুঁটাৰ উচ্চতাত উত্তোলন কৰা এই পতাকাখন ভাৰতৰ ভিতৰতে আটৰী সীমান্ত আৰু বেলাগাৱী (দুয়োটা ৩৬০ ফুট), পিম্পৰী চিঞ্চৱাদ ভক্তি শক্তি চক, পুনে (৩৫১ ফুট)ত থকা পতাকাসমূহৰ পিছতে তৃতীয়খন সৰ্বোচ্চ পতাক। যদি চহৰৰ গড় উচ্চতাৰ কথা বিবেচনা কৰে তেন্তে গান্ধী মণ্ডপৰ পতাকাখন ভাৰতৰ এতিয়ালৈকে সৰ্বোচ্চ পতাকা। পতাকাখনৰ সামগ্ৰিক ওজন ৪০০ কিলোগ্ৰাম আৰু ইয়াৰ আকাৰ ১২০×৮০ ফুট। একে অনুষ্ঠানতে গুৱাহাটী জিলা প্ৰশাসন আৰু স্মাৰ্ট চিটী লিমিটেডৰ উদ্যোগত গান্ধী মণ্ডপত গান্ধী উদ্যান এখন উদ্যান মুকলি কৰা হয়। স্মাৰ্ট চিটীৰ তত্ত্বাৱধানত নতুনকৈ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে এই উদ্যানখন নিৰ্মাণত ২ কোটি ৫৬ লাখ টকা ব্যয় সাপেক্ষে নিৰ্মাণ কৰা হৈছে।<ref name="eco">{{cite news |last=Singh |first=Bikash |date= |title=Country's tallest national flagfrom the average city elevation installed in Guwahati|url= https://m.economictimes.com/news/politics-and-nation/countrys-tallest-national-flag-from-the-average-city-elevation-installed-in-guwahati/articleshow/66043494.cms|work= |location= |access-date=11 October 2023}}</ref> ২০২২ চনত গুৱাহাটী স্মাৰ্ট চিটি প্ৰকল্পৰ অধীনত প্ৰায় তিনি কোটি টকা ব্যয় সাপেক্ষে মেৰামতিৰ কাম কৰা হয়। বিশেষভাৱে সক্ষম লোকসকলৰ বাবে সংগ্ৰাহালয়লৈ প্ৰৱেশৰ বিশেষ সুবিধা, শীত-তাপ নিয়ন্ত্ৰিত কোঠা আৰু লিফ্টৰ ব্যৱস্থাৰ লগতে ইয়াত লাইট এণ্ড চাউণ্ড শ্ব'ৰ ব্যৱস্থাও কৰা হৈছে।<ref name="etv">{{cite news |last=etv|first=bharat |date= |title=Repairing of Gandhi Mandap: কোটি টকা ব্যয়েৰে মেৰামতি কৰা হৈছে গান্ধী মবদপ |url=https://www.etvbharat.com/assamese/assam/state/kamrup-metropolitan/refurbishment-of-gandhi-mandap-by-assam-govt-under-smart-city-project/assam20220731194343903903257|location= |access-date=11 October 2023}}</ref> ২০২২ চনৰ ২ অক্টোবৰত মুখ্যমন্ত্ৰী [[হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা]]য়ে অসমৰ প্ৰথম হোলোগ্ৰাফিক প্ৰজেকশন শ্ব' 'পূৰ্ব প্ৰৱাহ' মুকলি কৰে।<ref>{{cite news |last=বেগম|first=শেহনাজ|date= |title=আজি গান্ধী জয়ন্তী; মহানগৰীৰ গান্ধী মণ্ডপত উদ্বোধন অসমৰ প্ৰথম হোলোগ্ৰাফিক প্ৰজেকশন শ্ব' 'পূৰ্ব প্ৰৱাহ' |url=https://assam.news18.com/news/assam/gandhi-jayanti-celebration-assam-first-holographic-show-cm-post-expresses-gratitude-gandhi-mandap-has-been-deced-up-with-lights-and-sounds-255847.html |access-date=11 October 2023}}</ref> প্ৰতিবছৰে ২ অক্টোবৰ তাৰিখে গান্ধী মণ্ডপত [[গান্ধী জয়ন্তী]] পালন কৰা হয়। ==অৱস্থান== গান্ধী মণ্ডপ [[গুৱাহাটী]]ৰ উলুবাৰী অঞ্চলত অৱস্থিত শৰণীয়া পাহাৰৰ শিখৰত অৱস্থিত। [[গুৱাহাটী ৰেল ষ্টেচন]] গান্ধী মণ্ডপৰ পৰা ৪ কিঃমিঃ নিলগত অৱস্থিত। ই নিকটৱৰ্তী বিমানবন্দৰ [[লোকপ্ৰিয় গোপীনাথ বৰদলৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ]]ৰ পৰা ২৫ কিঃমিঃ দূৰত্বত অৱস্থিত। গুৱাহাটীৰ মাজ-মজিয়াত অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে গান্ধী মণ্ডপলৈ যাতায়াতৰ সু-ব্যৱস্থা আছে। ==চিত্ৰ বীথিকা== <gallery> File:Gandhi Mandap.jpg File:Gandhi Mandap Gate, Assam.jpg File:Gandhi Mandap view point.jpg </gallery> ==তথ্য উৎস== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধীৰ স্মাৰক]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ পৰ্যটনস্থলী]] [[শ্ৰেণী:গুৱাহাটী]] [[শ্ৰেণী:সংগ্ৰহালয়]] hz4r9mkvmckux6boonp5tzx3y6kx2bw 646700 646699 2026-10-23T08:11:18Z BhuyanBhaskar 16362 /* চিত্ৰ বীথিকা */ 646700 wikitext text/x-wiki {{Infobox Museum |name = গান্ধী মণ্ডপ |image = Statue of Mahatma Gandhi at Gandhi Mandap, Guwahati.jpg |imagesize = |caption = গান্ধী মণ্ডপত অৱস্থিত [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ প্ৰতিমূৰ্তি |map_type = |map_caption = |latitude =26.1776 |longitude =91.7680 |established = ২ অক্টোবৰ ১৯৭০ |dissolved = |location = শৰণীয়া পাহাৰ, উলুবাৰী, [[গুৱাহাটী]], [[অসম]] |type = সংগ্ৰহালয় |visitors = |director = |curator = |publictransit = |website = }} '''গান্ধী মণ্ডপ''' ({{lang-en|Gandhi Mandap}}) [[অসম]]ৰ [[গুৱাহাটী]]ৰ শৰণীয়া পাহাৰৰ শিখৰত অৱস্থিত [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ স্মৃতিত নিৰ্মিত এখন সংগ্ৰহালয়।<ref name="gscl"/> ১৯৪৬ চনত গান্ধীজীয়ে শৰণীয়া পাহাৰত পদাৰ্পণ কৰিছিল। ১৯৭০ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে ভাৰতৰ তদানীন্তন প্ৰধান মন্ত্ৰী [[ইন্দিৰা গান্ধী]] আৰু অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[বিষ্ণুৰাম মেধি]]য়ে গান্ধী মণ্ডপৰ উদ্বোধন কৰিছিল। এই স্থানত ভাৰতৰ তৃতীয় সৰ্বোচ্চ ৩১৯ ফুট উচ্চতাৰ জাতীয় পতাকা উত্তোলন কৰা হৈছে। [[অসম চৰকাৰ]]ৰ গুৱাহাটী উন্নয়ন বিভাগে এই সংগ্ৰালয়ৰ চোৱা-চিতা কৰে।<ref name="gscl">{{cite web |url=https://gscl.assam.gov.in/portlet-innerpage/refurbishment-of-gandhi-mandap |title=Refurbishment of Gandhi Mandap |last=বিভাগ |first=গুৱাহাটী উন্নয়ন |date= |website=gscl.assam.gov.in |access-date=১১ অক্টোবৰ ২০২৩ |quote= |archivedate=2024-08-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240809113825/https://gscl.assam.gov.in/portlet-innerpage/refurbishment-of-gandhi-mandap |deadurl=yes }}</ref> ==ইতিহাস== ১৯২১ চনৰ ২৮ জুলাইত তাৰিখে [[বোম্বে]]ত অনুষ্ঠিত হোৱা [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ সভাত ভাগ ল'বলৈ যাওঁতে, অসম প্ৰদেশ কংগ্ৰেছৰ তৰফৰ পৰা [[তৰুণৰাম ফুকন]], [[নবীন চন্দ্ৰ বৰদলৈ]], [[কুলধৰ চলিহা]] আৰু [[চন্দ্ৰ নাথ শৰ্মা]]ই গান্ধীজীক অসমত [[অসহযোগ আন্দোলন]]ৰ প্ৰচাৰ চলোৱাৰ বাবে নিমন্ত্ৰণ কৰে। সেই সময়টোত যদিও গান্ধীজী [[অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ]] ভ্ৰমণতহে যোৱা কথা আছিল, তথাপি অসমৰ প্ৰতিনিধিসকলৰ পৰা, অসমৰ বৰ্ণ নিৰ্বিশেষে প্ৰত্যেক ঘৰতে তাঁত শিল্পৰ পৰম্পৰা থকা বুলি জানি অসম ভ্ৰমণৰ প্ৰতি অতি আগ্ৰহী হয় আৰু অন্ধ্ৰ ভ্ৰমণ সাময়িকভাৱে সলনি কৰি অসম ভ্ৰমণৰ বাবে ওলায়।<ref name="awaz">{{cite web |url=https://www.assam.awazthevoice.in/opinion-news/mahatma-gandhi-and-assam-4420.html|title=মহত্মা গান্ধী আৰু অসম|last=ডেকা |first=পুলিন|date= |website=assam.awazthevoice.in |access-date=১১ অক্টোবৰ ২০২৩ |quote=}}</ref> ১৯২১ চনৰ ১৮ আগষ্টত গান্ধীয়ে গোলোকগঞ্জত উপস্থিত হোৱাৰ পিছত গুৱাহাটীলৈ আহে। ৰয় আছিল গান্ধীজীৰ প্ৰথম অসম ভ্ৰমণ। গুৱাহাটীৰ তৰুণৰাম ফুকনৰ বাসগৃহত থাকি [[তেজপুৰ]], [[নগাঁও]], [[যোৰহাট]], [[ডিব্ৰুগড়]], [[শিলচৰ]] আৰু শ্ৰীহট্ট ভ্ৰমণ কৰি স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলক অনুপ্ৰাণিত কৰে।   ১৯২৬ চনত পাণ্ডু কংগ্ৰেছ অধিৱেশনত মহাত্মা গান্ধীয়ে অংশ গ্ৰহণ কৰিছিল।  ১৯৪৬ চনৰ ৯ জানুৱাৰীত গান্ধীজীয়ে শুৱালকুছি ভ্ৰমণ কৰিছিল। ১৯৪৬ চনত গান্ধীজীয়ে শৰণীয়া পাহাৰত পদাৰ্পণ কৰিছিল।<ref name="awaz"/> জীৱনকালত গান্ধীজীয়ে ১৯২১, ১৯২৬, ১৯৩৪ আৰু ১৯৪৬ চনত মুঠ চাৰিবাৰ অসম ভ্ৰমণ কৰিছিল।<ref name="awaz"/> ১৯৪৬ চনত গান্ধীয়ে শেষৰ বাৰৰ বাবে অসমলৈ আহোঁতে শৰণীয়া পাহাৰৰ ড° হৰেকৃষ্ণ দাসৰ ঘৰত নৈশযাপন কৰিছিল। গান্ধীয়ে এই স্থানত কস্তুৰবা গান্ধী ৰাষ্ট্ৰীয় স্মৃতি এটা শাখা উদ্বোধন কৰিছিল। ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামত গান্ধীয়ে আগবঢ়োৱা অৱদান আৰু তেওঁৰ অসম ভ্ৰমণৰ স্মৃতি সংৰক্ষিত কৰাৰ উদ্দেশ্যে অসমত এখন স্মৃতিসৌধ নিৰ্মাণৰ চিন্তা-চৰ্চা কৰা হৈছিল। ১৯৪৮ চনৰ ৩০ জানুৱাৰী তাৰিখে গান্ধীজী মৃত্যুৰ পিছত শৰণীয়া পাহাৰত তেওঁৰ স্মৃতি সৌধ নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা কৰা হয়।<ref name="yt"/> ১৯৫৬ চনৰ ২০ অক্টোবৰত ভাৰতৰ তদানীন্তন [[ভাৰতৰ উপৰাষ্ট্ৰপতি|উপৰাষ্ট্ৰপতি]] [[সৰ্বেপল্লী ৰাধাকৃষ্ণণ|সৰ্বেপল্লী ৰাধাকৃষ্ণণে]] গান্ধী মণ্ডপৰ আধাৰশিলা স্থাপন কৰিছিল।<ref name="yt"/> [[ৰাজস্থান]] পাৱাপুৰী আৰু [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ৰ হস্তীনাপুৰৰ জৈন মন্দিৰৰ স্থাপত্যৰ পৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ ইয়াক নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। স্থাপত্যবিদ গণেশ চন্দ্ৰ গোড়ায়ে গান্ধী মণ্ডপৰ আৰ্হি প্ৰস্তুত কৰিছিল।<ref name="yt">{{cite AV media |people= |date=2 October 2023 |title= গান্ধী মণ্ডপৰ ইতিহাস|trans-title= |type= ভিডিঅ'|language= অসমীয়া|url=https://m.youtube.com/watch?si=awLWPDQ-fU4TnsSv&v=BFQLo0HgyqA&feature=youtu.be |access-date=11 October 2023|archive-url= |archive-date= |format= |time= |location= |publisher=YouTube |id= |isbn= |oclc= |quote= |ref=}}</ref> ১৯৭০ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে মহাত্মা গান্ধীৰ ১০১তম জন্মজয়ন্তী উপলক্ষে সেইসময়ৰ ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[ইন্দিৰা গান্ধী]] আৰু অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[বিষ্ণুৰাম মেধি]]য়ে গান্ধী মণ্ডপ উদ্বোধন কৰিছিল।<ref name="yt"/> ==বিৱৰণ== গান্ধী মণ্ডপ [[গুৱাহাটী]] চহৰৰ মাজ-মজিয়াৰ উলুবাৰী অঞ্চলৰ শৰণীয়া পাহাৰৰ শিখৰত অৱস্থিত। ইয়াত পুথিভঁৰাল, সংগ্ৰাহালয়, গান্ধীৰ জীৱন আৰু ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ দৃশ্য চিত্ৰিত কৰা আছে।<ref name="yt"/> [[File:2nd largest Indian flag.jpg|thumb|শৰণীয়া পাহাৰৰ সৈতে গান্ধী মণ্ডপত অৱস্থিত জাতীয় পতাকা]] ২০১৮ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে গান্ধীজীৰ ১৫০তম জন্মজয়ন্তীৰ দিনা অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল|সৰ্বানন্দ সোণোৱালে]] গান্ধী মণ্ডপত দেশৰ তৃতীয় সৰ্বোচ্চ জাতীয় পতাকা উত্তোলন কৰে। ৩১৯.৫ ফুট বা ৯৭.৪ মিটাৰ খুঁটাৰ উচ্চতাত উত্তোলন কৰা এই পতাকাখন ভাৰতৰ ভিতৰতে আটৰী সীমান্ত আৰু বেলাগাৱী (দুয়োটা ৩৬০ ফুট), পিম্পৰী চিঞ্চৱাদ ভক্তি শক্তি চক, পুনে (৩৫১ ফুট)ত থকা পতাকাসমূহৰ পিছতে তৃতীয়খন সৰ্বোচ্চ পতাক। যদি চহৰৰ গড় উচ্চতাৰ কথা বিবেচনা কৰে তেন্তে গান্ধী মণ্ডপৰ পতাকাখন ভাৰতৰ এতিয়ালৈকে সৰ্বোচ্চ পতাকা। পতাকাখনৰ সামগ্ৰিক ওজন ৪০০ কিলোগ্ৰাম আৰু ইয়াৰ আকাৰ ১২০×৮০ ফুট। একে অনুষ্ঠানতে গুৱাহাটী জিলা প্ৰশাসন আৰু স্মাৰ্ট চিটী লিমিটেডৰ উদ্যোগত গান্ধী মণ্ডপত গান্ধী উদ্যান এখন উদ্যান মুকলি কৰা হয়। স্মাৰ্ট চিটীৰ তত্ত্বাৱধানত নতুনকৈ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে এই উদ্যানখন নিৰ্মাণত ২ কোটি ৫৬ লাখ টকা ব্যয় সাপেক্ষে নিৰ্মাণ কৰা হৈছে।<ref name="eco">{{cite news |last=Singh |first=Bikash |date= |title=Country's tallest national flagfrom the average city elevation installed in Guwahati|url= https://m.economictimes.com/news/politics-and-nation/countrys-tallest-national-flag-from-the-average-city-elevation-installed-in-guwahati/articleshow/66043494.cms|work= |location= |access-date=11 October 2023}}</ref> ২০২২ চনত গুৱাহাটী স্মাৰ্ট চিটি প্ৰকল্পৰ অধীনত প্ৰায় তিনি কোটি টকা ব্যয় সাপেক্ষে মেৰামতিৰ কাম কৰা হয়। বিশেষভাৱে সক্ষম লোকসকলৰ বাবে সংগ্ৰাহালয়লৈ প্ৰৱেশৰ বিশেষ সুবিধা, শীত-তাপ নিয়ন্ত্ৰিত কোঠা আৰু লিফ্টৰ ব্যৱস্থাৰ লগতে ইয়াত লাইট এণ্ড চাউণ্ড শ্ব'ৰ ব্যৱস্থাও কৰা হৈছে।<ref name="etv">{{cite news |last=etv|first=bharat |date= |title=Repairing of Gandhi Mandap: কোটি টকা ব্যয়েৰে মেৰামতি কৰা হৈছে গান্ধী মবদপ |url=https://www.etvbharat.com/assamese/assam/state/kamrup-metropolitan/refurbishment-of-gandhi-mandap-by-assam-govt-under-smart-city-project/assam20220731194343903903257|location= |access-date=11 October 2023}}</ref> ২০২২ চনৰ ২ অক্টোবৰত মুখ্যমন্ত্ৰী [[হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা]]য়ে অসমৰ প্ৰথম হোলোগ্ৰাফিক প্ৰজেকশন শ্ব' 'পূৰ্ব প্ৰৱাহ' মুকলি কৰে।<ref>{{cite news |last=বেগম|first=শেহনাজ|date= |title=আজি গান্ধী জয়ন্তী; মহানগৰীৰ গান্ধী মণ্ডপত উদ্বোধন অসমৰ প্ৰথম হোলোগ্ৰাফিক প্ৰজেকশন শ্ব' 'পূৰ্ব প্ৰৱাহ' |url=https://assam.news18.com/news/assam/gandhi-jayanti-celebration-assam-first-holographic-show-cm-post-expresses-gratitude-gandhi-mandap-has-been-deced-up-with-lights-and-sounds-255847.html |access-date=11 October 2023}}</ref> প্ৰতিবছৰে ২ অক্টোবৰ তাৰিখে গান্ধী মণ্ডপত [[গান্ধী জয়ন্তী]] পালন কৰা হয়। ==অৱস্থান== গান্ধী মণ্ডপ [[গুৱাহাটী]]ৰ উলুবাৰী অঞ্চলত অৱস্থিত শৰণীয়া পাহাৰৰ শিখৰত অৱস্থিত। [[গুৱাহাটী ৰেল ষ্টেচন]] গান্ধী মণ্ডপৰ পৰা ৪ কিঃমিঃ নিলগত অৱস্থিত। ই নিকটৱৰ্তী বিমানবন্দৰ [[লোকপ্ৰিয় গোপীনাথ বৰদলৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ]]ৰ পৰা ২৫ কিঃমিঃ দূৰত্বত অৱস্থিত। গুৱাহাটীৰ মাজ-মজিয়াত অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে গান্ধী মণ্ডপলৈ যাতায়াতৰ সু-ব্যৱস্থা আছে। ==চিত্ৰ বীথিকা== <gallery> File:Gandhi Mandap.jpg File:Gandhi Mandap Gate, Assam.jpg File:Gandhi Mandap museum, Guwahati, Assam.jpg File:Gandhi Mandap view point.jpg </gallery> ==তথ্য উৎস== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:মহাত্মা গান্ধীৰ স্মাৰক]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ পৰ্যটনস্থলী]] [[শ্ৰেণী:গুৱাহাটী]] [[শ্ৰেণী:সংগ্ৰহালয়]] qmmlh13pftfhwfh6yx2m6br0mxnp4fg 0 101322 646716 645491 2026-10-23T08:54:49Z Kandarpajit Kallol 6257 added [[Category:ৰাজশাহী]] using [[WP:HC|HotCat]] 646716 wikitext text/x-wiki {{Infobox religious biography | name = শ্বাহ মাখদুম ৰূপোছ | image = Shah Makhdum Ruposh.jpg | caption = শ্বাহ মাখদুমৰ দৰগাহ | religion = ছুন্নী ইছলাম | denomination = ছুফি (চিষ্টি অৰ্ডাৰ) | alias = ৰূপোছ | location = ৰাজশ্বাহী | post = ছুফি পণ্ডিত আৰু ৰহস্যবাদী | father = আজালা শ্বাহ | birth_date = ১২১৬ | birth_name = আব্দুল কুদ্দুছ জালালুদ্দিন | birth_place = [[বাঘদাদ]] | death_date = ১৩১৩ | death_place = ৰামপুৰ বোৱালিয়া | resting_place = দৰগাহ পাৰা, ৰাজশ্বাহী, বাংলাদেশ }} '''আব্দুল-কুদ্দুছ জালাল আদ-দীন''' ({{Lang-bn|শাহ মখদুম}}) আছিল বাংলাদেশৰ এগৰাকী চুফী মুছলমান ব্যক্তিত্ব। তেওঁ ''শ্বাহ মখদুম'' নাইবা ''ৰূপোছ'' নামেৰে অধিক পৰিচিত৷ বংগৰ বৰেন্দ্ৰ অঞ্চলত ইছলাম ধৰ্মৰ প্ৰসাৰৰ লগত তেওঁৰ জড়িত। তেওঁ [[বাগদাদ]]ৰ পৰা জ্যেষ্ঠ ভাতৃ চৈয়দ আহমদ (মিৰাণ শ্বাহ)ৰ সৈতে বংগত আহি উপস্থিত হয়। বাংলাদেশৰ ৰাজশ্বাহীস্থিত [[শ্বাহ মাখদুম বিমানবন্দৰ]] তেওঁৰ নামেৰে ৰখা হৈছে৷ <ref>{{cite news|url=https://www.thedailystar.net/news-detail-126503|title=ZIA made Shahjalal International Airport|website=[[The Daily Star (Bangladesh)]]|date=16 Feb 2010}}</ref> == জীৱন == শ্বাহ মখদুমৰ সঠিক জন্ম তাৰিখ জানিব পৰা হোৱা নাই যদিও তেওঁৰ জন্ম বাগদাদত বুলি ধৰা হয়।তেওঁৰ পিতৃ আজালা শ্বাহক আব্দুল কাদিৰ গিলানীৰ বংশধৰ বুলি কোৱা হয়। নোয়াখালিৰ লক্ষ্মীপুৰলৈ আহি তেওঁ বৰ্তমান শ্যামপুৰ নামেৰে জনাজাত গাঁওখনত এখন খানকাহ স্থাপন কৰে। <ref name=Banglapedia>{{cite Banglapedia|author=Abdul Karim (historian)|author-link=Abdul Karim (historian)|article=Shah Makhdum Rupos (R)}}</ref>তেওঁৰ জ্যেষ্ঠ ভাতৃ চৈয়দ আহমদ মিৰাণ শ্বাহে ওচৰৰ কাঞ্চনপুৰ গাঁৱত এখন খানকাহ স্থাপন কৰিছিল। চিষ্টি অৰ্ডাৰৰ সন্তসকলৰ একাংশৰ দৰে কাপোৰৰ টুকুৰাৰে নিজৰ মুখখন ঢাকি ৰখাৰ বাবে তেওঁ ৰূপোছ নাম লাভ কৰিছিল। দুবছৰৰ পাছত সমসাময়িক মুছলমান প্ৰচাৰক শ্বাহ তুৰ্কন আৰু তেওঁৰ সতীৰ্থসকলক স্থানীয় তান্ত্ৰিক ৰাজা আংছু দেও চন্দবন্দী বৰ্মাভোজে হত্যা কৰি মহাকলালৈ বলি দিয়াৰ কথা গম পাই তেওঁ সংগীসকলৰ সৈতে বৰেন্দ্ৰৰ বাঘালৈ প্ৰব্ৰজন কৰে।<ref>{{cite Banglapedia|article=Shah Turkan Shahid (R)|author=Bhuiyan, Mosharraf Hussain}}</ref> তুৰ্কানৰ প্ৰতিশোধ ল’বলৈ মাখদুম আৰু তেওঁৰ সংগীসকলে ৰাজাক পৰাস্ত কৰি পৰৱৰ্তী সময়ত ৰামপুৰ বোৱালিয়া(বৰ্তমানৰ ৰাজশ্বাহী চহৰ)ত এখন খানকাহ স্থাপন কৰে।তাৰ পিছত মাখদুমে নিজৰ সংগীসকলক কাষৰীয়া অঞ্চলবোৰলৈ পঠিয়াই ইছলামৰ বাবে খানকাহ স্থাপন কৰি প্ৰচাৰ কৰে। পাছলৈ তেওঁলৈ উচৰ্গা কৰি বাঘাৰ নাম সলনি কৰি মখদুম নগৰ কৰা হয়। ইয়াত তেওঁৰ কিছুমান সংগী আছিল চৈয়দ শ্বাহ আব্বাছ, চৈয়দ দিলাল বুখাৰী, শ্বাহ চুলতান, শ্বাহ কৰম আলী আৰু নুছৰত শ্বাহ।<ref>{{cite book|title=Teaching and Research in Philosophy: Asia and the Pacific|year=1986|page=55|publisher=[[UNESCO]]}}</ref>  শ্বাহ মাখদুমে জীৱনৰ বাকী সময়খিনি ৰাজশ্বাহী অঞ্চলত ইছলামৰ প্ৰচাৰত কটায়। == মৃত্যু == তেওঁৰ মৃত্যু কেনেকৈ হ'ল সেয়া জনা নাযায় যদিও ২৭ ৰজাবত মখদুমৰ মৃত্যু হৈছিল আৰু তেওঁক ৰামপুৰ বোৱালিয়াৰ দৰগাহ পাৰাত সমাধিস্থ কৰা হৈছিল। <ref>{{cite thesis|title=The Contributions of Sufism in Promoting Religious Harmony in Bangladesh|author1=Abdullah Al Masud|author2=Md Faruk Abdullah|author3=Md Ruhul Amin|chapter=History of Sufism in Bangladesh|url=https://www.researchgate.net/publication/322251583_The_Contributions_of_Sufism_in_Promoting_Religious_Harmony_in_Bangladesh|date=Dec 2017}}</ref> কিছুমান সূত্ৰমতে তেওঁৰ মৃত্যু হৈছিল ১৩১৩ খ্ৰীষ্টাব্দত৷ আন কিছুমান সূত্ৰৰ মতে, ১৫৯২ খ্ৰীষ্টাব্দত ১১৭ বছৰ বয়সত তেওঁৰ মৃত্যু হৈছিল। মোগল যুগত দ্বাদশ ছিয়া আৰু মহান আব্বাছৰ দাস আলী কুলি বেগে বৰ্গক্ষেত্ৰৰ আকৃতিৰ এক গম্বুজযুক্ত সমাধিস্থল নিৰ্মাণ কৰিছিল৷।<ref name=is/> ভক্তসকলে প্ৰতি বছৰে দৰগাহ চৌহদত ২৭ ৰজবত উৰ্ছ কৰি মখদুমৰ মৃত্যুদিৱসত শ্ৰদ্ধাঞ্জলি যাঁচে ৷ ১৮৭৭ চনত এই মন্দিৰৰ ৰক্ষকে কয় যে মোগল সম্ৰাট হুমায়ুনে উপহাৰ হিচাপে এই স্থানক ভাড়ামুক্ত কৰিছিল।<ref name=hanif>{{cite book|page=200|chapter=Makhdum Shah Rajshahi (d.1592A.D.)|title=Biographical Encyclopaedia of Sufis: South Asia|author=Hanif, N|year=2000|publisher=Sarup & Sons}}</ref> ১৯০৪ চনত এই স্থানৰ নৱমজন ৰক্ষকে গুলাম আকবৰে ৰাজশাহী জিলা আদালতত এটা বিবৃতি দি উল্লেখ কৰে যে ১৬৩৪ চনত এই ক্ষেত্ৰটিৰ প্ৰতিষ্ঠা হৈছিল যদিও তাৰ ৪৫০ বছৰ আগলৈকে শ্বাহ মখদুম ৰূপোছ জীয়াই আছিল৷ এইদৰে চাবলৈ গ'লে, তেওঁৰ অৱস্থান ১১৮৪ চনৰ (১২ শতিকাৰ)। শ্বাহ নুৰ আছিল এই স্থলীৰ প্ৰথমগৰাকী ৰক্ষক৷<ref name=is>{{cite book|author=Ismail, Muhammad|title=Hagiology of Sufi saints and the spread of Islam in South Asia|page=26|year=Jan 2010|publisher=Jnanada Prakashan|chapter=Makhdum Shah}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:ধৰ্ম প্ৰচাৰক]] [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ৰাজশাহী]] izk4hubr7mmbt2v6cyylh12dhprv1mp 0 104814 646728 618498 2026-10-23T11:35:07Z Ivosifat 52453 646728 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=নাছলেন কে. গফূৰ|birth_date={{Birth date and age|2000|06|11|df=yes}}|image=Naslengafoor.png |image_size=|caption=naslen K Gafoor in 2025|birth_place=কোডুংগাল্লুৰ, [[কেৰেলা]], ভাৰত|occupation=অভিনেতা|years_active=২০১৯{{Endash}}বৰ্তমান|awards=}}'''নাছলেন কে. গফূৰ''' ({{lang-en|Naslen K. Gafoor}}; জন্ম: ১১ জুন, ২০০০) এগৰাকী ভাৰতীয় অভিনেতা। তেওঁ মূলতঃ [[মালয়ালম ভাষা|মালয়ালম]] চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰে।<ref>{{Cite news|url=https://www.mathrubhumi.com/mobile/movies-music/interview/naslen-gafoor-interview-home-kuruthi-thanneermathan-dinangal-movie-fame-naslen-1.5930503|title='ബുദ്ധി മെയ്ന്‍' ആയ മെല്‍വിനില്‍ നിന്ന് റസൂല്‍ വഴി ചാള്‍സ് ഒലിവര്‍ ട്വിസ്റ്റിലേക്ക്;നസ്ലിന്‍ അഭിമുഖം|work=Mathurbhumi News|date=20 August 2021|access-date=2 September 2021}}{{Dead link|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.asianetnews.com/entertainment-news/artist-naslen-dubbing-video-for-home-movie-qyfg8v|title=ഈ ചൂടില്‍ തന്നെ ഒരെണ്ണം കൂടി പോയാലോ? 'ഹോമി'ലെ നസ്‌ലന്റെ ഡബ്ബിംഗ്, വീഡിയോ|date=26 August 2021|work=Asianet News|access-date=3 September 2021}}</ref> ''থান্নীৰ মথান দিনাংগল'' (২০১৯), ''কুৰুতি'' (২০২১), ''হ'ম'' (২০২১), ''ছুপাৰ শৰণ্যা'' (২০২২), ''নেইমাৰ'' (২০২৩) আৰু ''[[প্ৰেমালু]]'' (২০২৪) আদি বিভিন্ন ছবিত তেওঁ অভিনয় কৰিছে। ২০২৪ চনৰ ছবি ''প্ৰেমালুত'' শচীনৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি তেওঁ সমগ্ৰ ভাৰততে খ্যাতি লাভ কৰে আৰু ছবিখনো সৰ্বকালৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী মালয়ালম ছবিসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম এখন হৈ পৰে। == কৰ্মজীৱন == ২০১৯ চনত নাছলেনে ''থান্নীৰ মথান দিনাংগল'' চিনেমাত মেলভিনৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি নিজৰ চলচ্চিত্ৰ জীৱনৰ আৰম্ভণি কৰে। সেই ছবিখনৰ সময়োপযোগী কমেডী আৰু হাস্যৰসময়ী কাউণ্টাৰ ডাইলগৰ বাবে তেওঁক প্ৰশংসা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite news|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/interviews/2019/08/02/thanneermathan-dinangal-naslin-interview.html|title=Just to see Mammootty up close I became a junior artiste: Naslen | work=Manorama News| date=2 August 2019 | access-date=3 September 2021}}</ref> ২০২১ চনত নাছলেনে আমাজন প্ৰাইমত মুক্তি পোৱা ''কুৰুতি'' ছবিখনত ৰাছুল নামৰ এজন অগ্নিময় কিশোৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{cite news|url=https://www.doolnews.com/kuruthi-movie-character-rasool-played-by-naslen-k-gafoor-is-praised-thannermathan-melvin-5345.html|title='അഭിനയമാണ് സാറേ ഇവന്റെ മെയിന്‍'; കുരുതിയില്‍ കലിപ്പനായി നസ്‌ലന്‍|work=Dool News|access-date=3 September 2021}}</ref> একে বছৰতে তেওঁ চাৰ্লছ অলিভাৰ টুইষ্টৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল ''হ'ম'' ছবিখনত যিখন ছবিও আমাজন প্ৰাইমত মুক্তি পাইছিল।<ref>{{cite news|url=https://www.doolnews.com/actor-and-producer-vijay-babu-praises-naslen-in-home-kuruthi-and-thannermathan-dhinangal-545.html|title=യുവതാരങ്ങളില്‍ ഏറ്റവും ഭാവിയുള്ള നടന്മാരിലൊരാള്‍; നസ്‌ലനെ പുകഴ്ത്തി വിജയ് ബാബു | work=Dool News| date=24 August 2021| access-date=3 September 2021}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/home-malayalam-movie-review-a-relatable-light-hearted-tale/article35992221.ece|title='#Home' Malayalam movie review: A relatable, light-hearted tale | date=19 August 2021 | access-date=3 September 2021 | work=The Hindu}}</ref> ইয়াৰ পিছত তেওঁ ডিজনী+ হটষ্টাৰত মুক্তি পোৱা কমেডী চিনেমা ''কেছু ই বীডিন্টে নাধান''ত অভিনয় কৰে।<ref>{{cite news|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2021/12/15/dileep-makeover-keshu-ee-veedinte-nathan-nadhirshah-trailer.html|title=Dileep back to makeover stunts: Appears as hilarious, 65-year-old Keshu in trailer|date=15 December 2021 |access-date=31 December 2021 |work=OnManorama}}</ref><ref>{{cite news|url=https://theprimetime.in/dileep-in-his-60s|title=Dileep In His 60's|date=28 February 2020|access-date=3 September 2021|work=The Prime Time}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ''[[দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া|টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ]]'' আন্না মেথিউছে ছবিখনত তেওঁৰ অভিনয়ৰ বিষয়ে লিখিছে, "যুৱ অভিনেতা নাছলেনে সচৰাচৰৰ দৰেই সৰু চৰিত্ৰ এটাতো তেওঁ আঁতৰি থাকিবলৈ সক্ষম হয় আৰু গুফীলি লাভেবল হ'বলৈ সক্ষম হয়।"<ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/web-series/reviews/malayalam/keshu-ee-veedinte-nadhan/ottmoviereview/88599860.cms|title=Keshu Ee Veedinte Nadhan review: Fortune favours the good |date=31 December 2021 |access-date=31 December 2021 |work=The Times Of India}}</ref> ২০২৪ চনত তেওঁ দিলীশ পথান, ফাহাধ ফাছিল আৰু শ্যাম পুষ্কৰণৰ দ্বাৰা প্ৰযোজিত ''[[প্ৰেমালু]]'' ছবিত শচীন সন্তোষৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল, ছবিখনে বিশ্বজুৰি ১২৫ কোটিৰো অধিক বক্স অফিচ সংগ্ৰহৰে সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰিছিল।<ref>{{Cite web |date=2024-03-07 |title=Premalu might hit a ton soon at the box office |url=https://www.moneycontrol.com/entertainment/premalu-might-hit-a-ton-soon-at-the-box-office-article-12419201.html |access-date=2024-03-08 |website=Moneycontrol |language=en}}</ref> == চলচ্চিত্ৰপঞ্জী == {{Pending films key}} === চলচ্চিত্ৰ === {| class="wikitable sortable" |- ! বছৰ !! শিৰোনাম !! ভূমিকা !! class="unsortable" | টোকা !! তথ্যসূত্ৰ |- | ২০১৯ | ''থান্নীৰ মথান দিনাংগল'' ||মেলভিন || প্ৰথম ছবি || |<ref>{{cite news|url=https://malayalam.samayam.com/malayalam-cinema/celebrity-news/vishnu-devans-post-about-thanneer-mathan-dinangal-fame-naslen-goes-viral/articleshow/70480860.cms|title=മധുരരാജ'യിലുമുണ്ടായിരുന്നു 'തണ്ണീര്‍മത്തനി'ലെ നസ്‍ലെൻ |date=1 August 2019 |access-date=31 December 2021 |work=Samayam News}}</ref> |- |২০২০||''বৰানে অৱশ্যামুণ্ড'' || ডেকা বিবীশ || কেমিঅ’|| |- |rowspan="3"|২০২১||''কুৰুতি'' || ৰাছুল || আমাজন প্ৰাইমত মুক্তিপ্ৰাপ্ত || <ref>{{cite news|url=https://www.theweek.in/review/movies/2021/08/11/kuruthi-review-an-uninspired-take-on-hatred-and-the-pitfalls-of-religions.html | title=Kuruthi review : An uninspired take on hatred and pitfalls of religions | work=The Week | date=11 August 2021 | access-date=3 September 2021}}</ref> |- | ''হ'ম'' || চাৰ্লছ অলিভাৰ টুইষ্ট || আমাজন প্ৰাইমত মুক্তিপ্ৰাপ্ত || <ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/web-series/reviews/malayalam/home/ottmoviereview/85432056.cms| title=Home Review, Makes a heart-warming connection | work= The Times Of India | date=19 August 2021|access-date=3 September 2021}}</ref> |- | ''কেশু ই বীদিন্তে নাধান'' || উমেশ || ডিজনী+ হটষ্টাৰত মুক্তিপ্ৰাপ্ত ||<ref>{{cite news|url=https://malayalam.samayam.com/malayalam-cinema/movie-news/thanneer-mathan-dinangal-fame-naslen-as-dileeps-son-in-keshu-ee-veedinte-naathan-movie/articleshow/73732035.cms|title='തണ്ണീർ മത്തനി'ലെ മെൽവിൻ ഇനി 'കേശു'വിന്‍റെ മകൻ |date=29 January 2020 |access-date=31 December 2021 |work=Samayam News}}</ref> |- |rowspan="4"|২০২২|| ''[[ছুপাৰ শৰণ্যা]]'' || সংগীত || ||<ref>{{cite news|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2021/12/28/lovers-banters-trailer-super-saranya.html|title=Trail of lovers, hilarious banters: Trailer reveals glimpses of 'Super Sharanya'|date=28 December 2021 |access-date=31 December 2021 |work=OnManorama}}</ref> |- | ''পাথ্ৰ'চিন্টে পাডাপ্পুকাল''|| বনি পেথ্ৰ'জ || || <ref>{{cite news|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2021/feb/17/sharafudheen-grace-antonys-next-pathrosinte-padappukal-is-a-comedy-2264960.html|title=Sharafudheen, Grace Antony's next 'Pathrosinte Padappukal' is a comedy|work= New Indian Express | date=17 February 2021 | access-date=3 September 2021}}</ref> |- |''[[মাকাল]]'' || ৰোহিত / ৰবীন্দ্ৰ চট্টোপাধ্যায় || || <ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/jayaram-sathyan-anthikad-film-magal-reached-the-final-leg-of-shooting/articleshow/88238573.cms|title=Jayaram - Sathyan Anthikad film 'Magal' reached the final leg of shooting |date=12 December 2021 |access-date=31 December 2021 |work=The Times Of India}}</ref> |- |''জো এণ্ড জো'' || মনোজ সুন্দৰন || || <ref>{{cite news |url=https://malayalam.news18.com/news/film/movies-mathew-naslen-and-nikhila-vimal-act-in-jo-and-jo-movie-mm-446961.html |title='ജോ ആൻഡ് ജോയുമായി' മാത്യു, നസ്ലൻ, നിഖില വിമൽ |date=23 September 2021 |access-date=2 October 2021 |work=News18 Malayalam |archivedate=2 October 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211002112347/https://malayalam.news18.com/amp/news/film/movies-mathew-naslen-and-nikhila-vimal-act-in-jo-and-jo-movie-mm-446961.html |deadurl=yes }}</ref> |- | rowspan=5 | ২০২৩ || ''পূৱন'' || || কেমিঅ’ || |- | ''আয়লৱাছি'' || পাচু || ||<ref>{{Cite web |title=Soubin Shahir's Ayalvaashi gets a release date |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2023/feb/21/soubin-shahirs-ayalvaashi-gets-a-release-date-40218.html |access-date=2023-03-15 |website=[[Cinema Express]] |language=en}}</ref> |- |''পাচুভুম আথবুথা ভিলাক্কুম'' || অশ্বিনৰ ককায়েক || কেমিঅ’ ||<ref>{{Cite web |title=Pachuvum Athbutha Vilakkum on OTT: Ahaana Krishna to Naslen, catch these cameos in the Fahadh Faasil-starrer |url=https://www.ottplay.com/news/pachuvum-athbutha-vilakkum-on-ott-from-ahaana-krishna-to-naslen-catch-these-cameos-in-the-fahadh-faasil-starrer/1843d0a87e473 |access-date=2023-05-25 |website=OTTplay |language=en}}</ref> |- | ''[[নেইমাৰ (চলচ্চিত্ৰ)|নেইমাৰ]]'' || শিন্টো চাকোলা|| ||<ref>{{Cite web |date=2023-04-06 |title=Mathew Thomas-Naslen Starrer Neymar's Teaser Promises A PAW-Some Comedy Drama |url=https://www.news18.com/movies/mathew-thomas-naslen-starrer-neymars-teaser-promises-a-paw-some-comedy-drama-7481269.html |access-date=2023-04-13 |website=News18 |language=en}}</ref> |- |''[[জাৰ্নি অৱ লাভ ১৮+]]'' || অখিল || ||<ref>{{Cite web |title=It's a wrap for 18 Plus |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2023/feb/27/its-a-wrap-for-18-plus-40414.html |access-date=2023-04-13 |website=[[Cinema Express]] |language=en}}</ref> |- | ২০২৪ || ''[[প্ৰেমালু]]'' || শচীন সন্তোষ || ||<ref>{{Cite web |title=Naslen, Mamitha Baiju to star in Girish A D's Premalu; motion poster is out |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2023/dec/01/naslen-mamitha-baiju-to-star-in-girish-a-ds-premalu-motion-poster-is-out-50050.html |access-date=2023-12-02 |website=[[Cinema Express]] |language=en}}</ref> |- | {{TBA}} || {{Pending film| আই এম কাথালান}} || {{TBA}} || উৎপাদন পৰবৰ্তী ||<ref>{{Cite web |title=It's a wrap for Girish AD-Naslen film I Am Kathalan |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2022/dec/23/its-a-wrap-for-girish-ad-naslen-filmi-am-kathalan-38041.html |access-date=2023-04-13 |website=[[Cinema Express]] |language=en}}</ref> |- |} === কণ্ঠ শিল্পী === {| class="wikitable sortable" |- ! বছৰ !! শিৰোনাম !! ভূমিকা !! class="unsortable" | টোকা !! তথ্যসূত্ৰ |- | ২০২৩ | ''ভেলাট্টি'' || টিপ্পু, ষ্টেফোৰ্ড || ||<ref>{{Cite web |title='Valatty' director opens up about hardships he faced while making film, posts emotional video |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2023/07/26/valatty-director-devan-facebook-live-happy-about-response-to-film.html |access-date=2023-12-02 |website=OnManorama}}</ref> |- |} == তথ্য উৎস == {{ৰেফলিষ্ট}} == বাহ্যিক সংযোগ == *{{IMDb name|10899733}} *{{Instagram|naslenofficial}} {{DEFAULTSORT:নাছলেন গফূৰ}} [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:কেৰালাৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:কেৰালাৰ অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেতা]] [[শ্ৰেণী:মালয়ালম চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেতা]] b4dra34aw4m1p84e5t39rmf3tpdusej 0 109771 646612 517489 2026-10-22T19:11:29Z Ananya Taye 28065 646612 wikitext text/x-wiki {{Infobox former subdivision |native_name = |conventional_long_name = মটক ৰাজ্য |common_name = Matak kingdom |nation = |subdivision = [[Princely State]] |era = |year_start = ১৮০৫ |date_start = |event_start = মটক ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা |year_end = ১৮৩৯ |date_end = ১২ নৱেম্বৰ |event_end = [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ ভাৰত]]ৰ সৈতে সংযুক্ত, |event1 = |date_event1 = |event2 = |date_event2 = |event3 = |date_event3 = |p1 = |s1 = |s2 = |flag_p1 = Ahom_insignia_plain.svg |flag_s1 = Flag of British Bengal.svg |flag_s2 = |image_flag = |image_coat = |image_map = |image_map_caption = |capital = বেংমৰা (বৰ্তমানৰ [[তিনিচুকীয়া চহৰ]]) |stat_year1 = |stat_area1 = 4661 |stat_pop1 = |today = India |common_languages = |religion = |government_type = |leader1 = মেজেৰা |year_leader1 = ১৭৯১–১৮০৫ |leader2 = মাটিবৰ |year_leader2 = ১৮০৫–১৮৩৯ |leader3 = মাজু গোহাঁই |year_leader3 = ১৮৩৯–১৮৩৯ |title_leader = বৰসেনাপতি |legislature = }} মটক ৰাজ্য বা মটক সাম্ৰাজ্য অসমৰ ১৯ শতিকাৰ স্বায়ত্তশাসিত অঞ্চল। ইয়াক বৰসেনাপতি ("গ্ৰেট জেনেৰেল") দ্বাৰা পৰিচালিত কৰিছিল। <ref>"সেয়ে বুঢ়াগোহাঁয়ে বেংমাৰাৰ মোৱামৰীয়াৰ মুখিয়াল সৰ্বানন্দ সিংহৰ লগত চুক্তি কৰি স্বায়ত্তশাসিত ভিত্তিত ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বুৰি দিহিঙৰ মাজৰ ভূখণ্ড অৰ্পণ কৰি ''বৰসেনাপতি'' বা 'গ্ৰেট জেনেৰেল' উপাধি স্বীকৃতি দিয়ে। {{harvcol|বৰুৱা|১৯৮৬|p=৩৫৩}}</ref>{{sfn|Dutta|1985|p=188}} ==ইতিহাস== [[File:Coins of Sarbananda Shinga.jpg|thumb|অসম চৰকাৰৰ ৰাজ্যিক সংগ্ৰাহলয়ত থকা সৰ্বানন্দ সিংহৰ মুদ্ৰা]] এই স্বায়ত্তশাসিত অঞ্চলটো ১৮০৫ চনত পূৰ্ণানন্দ বুঢ়াগোহাঁই আৰু বেংমৰা (বৰ্তমানৰ তিনিচুকীয়া চহৰ)ৰ মোৱামৰীয়াৰ নেতা সৰ্বানন্দ সিংহৰ মাজত হোৱা চুক্তিৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। য'ত আহোম ৰাজ্যই বৰসেনাপতি ("মহান সেনাপতি")ৰ নেতৃত্বত অঞ্চলটোক মটক ৰাজ্য ("মটক সাম্ৰাজ্য") হিচাপে স্বীকৃতি দিব আৰু সৰ্বানন্দ সিংহই বাৰ্ষিক কৰ দিব বুলি সহমতত উপনীত হৈছিল।<ref>"সেই অনুসৰি ১৮০৫ চনত চুক্তি কৰা হয় ... মোৱামৰীয়া মুখিয়ালজনে পাছলৈ আহোম চৰকাৰক বছৰেকীয়া কৰ, হাতীদাঁত, মুগা ৰেচম, আৰু নিজৰ ভূখণ্ডত উৎপাদিত এনেধৰণৰ সামগ্ৰীৰে গঠিত কৰ দিবলৈ সন্মত হয়।" {{harvcol|Baruah|1993|p=164}}</ref> এই চুক্তিৰ ফল মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ আৰু দুৰ্বল হৈ পৰা আহোম ৰাজ্যই বিভিন্ন দিশৰ পৰা সন্মুখীন হোৱা বিপদৰ ফল—আৰু স্বায়ত্তশাসিত অঞ্চল প্ৰতিষ্ঠাৰ ফলত আহোমৰ বিৰুদ্ধে বিদ্ৰোহ আৰু মোৱামৰীয়া বিৰোধৰ অন্ত পৰিল। <ref>{{harvcol|Baruah|1993|p=164}}</ref> ১৮২৬ চনত যেতিয়া আহোম ৰাজ্য বাৰ্মিজ কনবাউং বংশৰ হাতত পৰে, তেতিয়া একমাত্ৰ মটক ৰাজ্যই স্বাধীনতা বজাই ৰাখিছিল।<ref>{{harvcol|Nag|2018|p=14}}</ref> পিছলৈ ই ব্ৰিটিছ শাসনৰ সুৰক্ষাৰ অধীনলৈ আহে আৰু অৱশেষত ১৮৩৯ চনত ব্ৰিটিছে সম্পূৰ্ণ নিয়ন্ত্ৰণ লাভ কৰে।{{sfn|Dutta|1985|p=187}} ==চৰকাৰ== বৰসেনাপতি এই অঞ্চলৰ নামমাত্ৰ মুৰব্বী আছিল, প্ৰকৃত ক্ষমতা গাঁওবুঢ়াৰ পৰিষদৰ ("বয়োজ্যেষ্ঠ পৰিষদ")ৰ ওপৰত আছিল। ৰাইজে কোনো কৰ আদায় নিদিলে কিন্তু ব্যক্তিগত সেৱাহে দিলে – পুৰন্দৰ সিংহৰ অধীনত থকা অঞ্চলটোৰ পৰা অনুপ্ৰৱেশৰ এক প্ৰধান কাৰণ।{{sfn|Baruah|1993|p=165}} ==টোকা== {{reflist|2}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{refbegin}} * {{cite journal|last=Nag|first=Sajal|title=Devour thy Neighbour: Foreign Invasions and the Decline of States in Eighteenth Century North East India|year=2018}} *{{citation | first = S L | last = Baruah | title = A Comprehensive History of Assam | year = 1986 | publisher = Munshiram Manoharlal }} *{{citation | first = S L | last = Baruah | title = Last Days of Ahom Monarchy | year = 1993 | publisher = Munshiram Manoharlal }} *{{Citation |last=Dutta |first=Sristidhar |title=The Mataks and their Kingdom |publisher=Chugh Publications |place=Allahabad |year=1985}} {{refend}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সাম্ৰাজ্য আৰু ৰাজ্য]] [[শ্ৰেণী:প্ৰশাসনিক অঞ্চল]] 27n7fnzjjhsg0vz0w4a8fk72bu8qb51 2 111558 646717 466565 2026-10-23T08:54:51Z Nilotpal Hazarika123 44103 646717 wikitext text/x-wiki My name is Nilotpal Hazarika. My hometown is Guwahati.I am working as an Assistant Teacher( Retail) Bokel High School, Dibrugarh. 2h8yiftli00m6h9q8c880nfzeafytqp 2 121841 646722 646412 2026-10-23T10:09:58Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 646722 wikitext text/x-wiki <inputbox> type = create buttonlabel = নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰক width = 30 break = yes </inputbox> ==প্ৰতিযোগিতা== *[https://mag.wikipedia.org/wiki/विकिपीडिया:मगही_दिवस_कार्यशाला_२०२६ मगही दिवस कार्यशाला २०२६] ==সাঁচসমূহ== ==={{}}=== {{div col|2}} # {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব} } # {{निर्माणाधीन} } # {{বিস্তাৰ} } # {{পোখালি} } # {{Expand article} } # {{wikify} } # {{under construction} } # {{unreferenced} } # {{উদ্ধৃতিৰ প্ৰয়োজন} } # {{Citation needed} } # {{More citations needed|date=February 2026} } # {{Delete|} } # {{rough translation} } # {{notability} } # {{cleanup} } # {{merge} } # {{অসম্পূৰ্ণ তালিকা} } # {{Empty section} } # {{New user article} } # {{confuse| } } # {{Moresources} } # {{more citations needed|date=October 2009} } # {{dead link} } # {{Better source needed} } # {{Failed verification} } # {{Unreliable source?} } {{div col end}} ===তাৰিখ=== * জন্ম: {{Birth date|df=yes|1987|4|6}} ; জীৱিত ব্যক্তিৰ বয়স গণনাৰ ক্ষেত্ৰত ↷ * জন্ম: {{Birth date and age|1987|4|6|df=yes}} ; মৃত ব্যক্তিৰ ক্ষেত্ৰত ↷ * জন্ম: {{Birth date|1907|9|27|df=yes}} ([[ভগৎ সিং]]) * মৃত্যু: {{Death date and age|df=yes|1931|3|23|1907|9|27}} ([[ভগৎ সিং]]) ===সাক্ষৰ=== # <span style="text-shadow:gray 3px 3px 3px; ">[[User:Kandarpajit Kallol|<font color="#872455">'''কন্দৰ্পজিৎ কল্লোল'''</font>]]&nbsp; ([[User Talk:Kandarpajit Kallol|বাৰ্তা]])</span> 19:00, 6 July 2025 (ইউ.টি.চি.) ===আখৰৰ আকাৰ আৰু '''<font color="green">ৰং</font>=== {{Div col|3}} *অসমীয়া *''অসমীয়া'' *'''অসমীয়া''' *'''''অসমীয়া''''' *'''^{অসমীয়া} *_{অসমীয়া} *<s>অসমীয়া</s> *<code>অসমীয়া</code> *<u>অসমীয়া</u> *<big>অসমীয়া</big> *'''<font color="red">অসমীয়া</font> *'''<font color="green">অসমীয়া</font> *'''<font color="blue">অসমীয়া</font> *'''<font color="purple">অসমীয়া</font> *'''<font color="yellow">অসমীয়া</font> *'''<font color="maroon">অসমীয়া</font> *'''<font color="silver">অসমীয়া</font> {{Div col end}} ==অন্যান্য== *[[সদস্য:Kandarpajit Kallol/নতুন_পৃষ্ঠা_সৃষ্টি_কৰক|নতুন পৃষ্ঠা সৃষ্টি কৰক]] *[https://as.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=published&from=en&to=as পৃষ্ঠা অনুবাদ কৰক] *[https://as.m.wikipedia.org/wiki/শ্ৰেণী:বিশেষ_সংশোধনৰ_প্ৰয়োজন_থকা_প্ৰবন্ধ বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ] *[https://awnat.toolforge.org নতুন প্ৰবন্ধৰ তালিকা] *[https://obotrack.toolforge.org সদস্যৰ বৰঙনিৰ তালিকা ] ---- *[https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:UploadWizard ফাইল আপলোড] ''(ৱিকিমিডিয়া কমন্স)'' *[https://as.wikipedia.org/wiki/বিশেষ:আপল’ড ফাইল আপলোড] ''(অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া)'' *[https://croptool.toolforge.org/ Crop Tool] *[https://xtools.wmcloud.org/articleinfo প্ৰবন্ধৰ শব্দ গণনা টুল] ---- * [https://bd.wikimedia.org/wiki/বাংলা_উইকিসম্মেলন_২০২৬ বাংলা উইকিসম্মেলন ২০২৬] ** [https://wikimedia.eventyay.com/common/sessions/ ''আমাব় সেসনসমূহ''] ---- m1nzt9oai5yiwt5l9whxje72p7nnsei 0 136332 646652 598563 2026-10-23T03:05:26Z C1K98V 27696 /* */ unsourced 646652 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = যুক্তি থৰেজা | image = Yukti-Thareja-celebrates-Emraan-Hashmi-birthday-with-the-team-of-Lut-Gaye.jpg | caption = ২০২১ চনত থৰেজা | birth_date = {{Birth date and age|2000|01|05|df=y}}<ref name="dob">{{cite web |last=Shanigarapu |first=Chandu |title=తెలుగు, మలయాళంలో సినిమాలు-1 బిలియన్ వ్యూస్ మ్యూజిక్ వీడియో-కె ర్యాంప్‌లో మెరిసిన హ‌రియాణా బ్యూటీ ఎవ‌రంటే? |url=https://www.hindustantimes.com/telugu/photos/who-is-yukti-thareja-heroine-in-latest-romantic-comedy-k-ramp-yukti-thareja-hot-photos-telugu-malayalam-movies-261760936561148.html |website=Hindustan Times |language=te |date=20 October 2025}}</ref> | birth_place = | alma mater = শ্ৰী গুৰু গোবিন্দ সিং কলেজ অফ কমাৰ্চ | occupation = মডেল, অভিনেত্ৰী | years_active = ২০১৯–বৰ্তমান }} '''যুক্তি থৰেজা''' ([[ইংৰাজী]]: Yukti Thareja; জন্ম: ৫ জানুৱাৰী ২০০০) এগৰাকী [[ভাৰতীয়]] মডেল আৰু অভিনেত্ৰী। ২০১৯ চনত তেওঁ ''এমটিভি ছুপাৰমডেল অফ দ্য য়েৰ'' নামৰ ৰিয়েলিটি শ্ব’ত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name=":1" >{{cite web |title=Supermodel Of The Year: Malaika Arora and Masaba Gupta school models for not getting the brief in a task |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/supermodel-of-the-year-malaika-arora-and-masaba-gupta-school-models-for-not-getting-the-brief-in-a-task/articleshow/74472973.cms |website=The Times of India |date=4 March 2020}}</ref> ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ''ৰংগাবলী'' (২০২৩) আৰু ''মাৰ্কো'' (২০২৪) বোলছবিত অভিনয় কৰিছে।<ref>{{cite web |title=Rangabali Trailer: Naga Shaurya Clashes With Shine Tom Chacko In A Bitter Turf War |url=https://www.filmcompanion.in/news/rangabali-trailer-naga-shaurya-clashes-with-shine-tom-chacko-in-a-bitter-turf-war |website=www.filmcompanion.in |language=en |date=28 June 2023}}</ref><ref>{{cite web |title=Unni Mukundan has no mercy in Marco teaser |url=https://www.dtnext.in/entertainment/cinema/unni-mukundan-has-no-mercy-in-marco-teaser-807340 |website=www.dtnext.in |language=en |date=13 October 2024}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == থৰেজাৰ জন্ম ২০০০ চনৰ ৫ জানুৱাৰীত হৈছিল। দিল্লীৰ শ্ৰী গুৰু গোবিন্দ সিং কলেজ অফ কমাৰ্চৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰি থকাৰ সময়তে তেওঁ "অ’প’ দিল্লী টাইমছ ফ্ৰেছ ফেচ ২০১৭"ৰ জৰিয়তে মডেলিং কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিছিল।<ref>{{cite web |title=Rain no pain for fuchchas at Guru Gobind Singh college |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/rain-no-pain-for-fuchchas-at-guru-gobind-singh-college/articleshow/60362506.cms |website=The Times of India |date=5 September 2017 |access-date=3 January 2025 |archive-date=3 January 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250103044511/https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/rain-no-pain-for-fuchchas-at-guru-gobind-singh-college/articleshow/60362506.cms |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=Fresh Face auditions @ SGGSCC |url=https://photogallery.indiatimes.com/events/delhi/fresh-face-auditions-sggscc/articleshow/60406019.cms |website=photogallery.indiatimes.com |access-date=2 January 2025 |archive-date=21 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230921151211/https://photogallery.indiatimes.com/events/delhi/fresh-face-auditions-sggscc/articleshow/60406019.cms |url-status=live }}</ref> == কৰ্মজীৱন == [[File:Photos-Emraan-Hashmi-celebrates-his-birthday-with-the-team-of-Lut-Gaye-5.jpg|thumb|left|''লুট গয়ে''ত ইমৰাণ হাছমীৰ সৈতে থৰেজা]] ২০১৯ চনত তেওঁ ''এমটিভি ছুপাৰমডেল অফ দ্য য়েৰ''ত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল,<ref>{{cite web |last1=Shrivastava |first1=Nivi |title=Toxic shows and hosts |url=https://www.asianage.com/life/more-features/260120/toxic-shows-and-hosts.html |website=www.asianage.com |language=en |date=26 January 2020 |access-date=2 January 2025 |archive-date=28 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240528173528/https://asianage.com/life/more-features/260120/toxic-shows-and-hosts.html |url-status=live }}</ref> য’ত তেওঁ চতুৰ্থ স্থান লাভ কৰি প্ৰতিযোগিতাৰপৰা বাহিৰ হৈছিল।<ref name=":1" /> ২০২০ চনত তেওঁ ''এমটিভি এছ দ্য কোৱাৰেণ্টাইন''ত অংশ লয়।<ref name=":ATQ" >{{cite web |last1=Bhasin |first1=Shriya |title=This unlock, 'Ace the Quarantine' with Varun Sood and Divya Agarwal. Know how |url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/tv/this-unlock-ace-the-quarantine-varun-sood-divya-agarwal-mtv-know-how-631311 |website=www.indiatvnews.com |language=en |date=3 July 2020 |access-date=2 January 2025 |archive-date=13 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200813031606/https://www.indiatvnews.com/entertainment/tv/this-unlock-ace-the-quarantine-varun-sood-divya-agarwal-mtv-know-how-631311 |url-status=live }}</ref> ২০২১ চনত জুবিন নৌটিয়ালে কণ্ঠদান কৰা টি-চিৰিজৰ সংগীত ভিডিঅ’ "লুট গয়ে"ত থৰেজা ইমৰাণ হাছমীৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰে।<ref>{{cite web |title=Lut Gaye song: Emraan Hashmi plays a cop in this corny, romantic ballad by Tanishk Bagchi |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/music/lut-gaye-music-video-emraan-hashmi-tanishk-bagchi-7192533/ |website=The Indian Express |language=en |date=18 February 2021 |access-date=2 January 2025 |archive-date=25 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210925061533/https://indianexpress.com/article/entertainment/music/lut-gaye-music-video-emraan-hashmi-tanishk-bagchi-7192533/ |url-status=live }}</ref> এই ভিডিঅ’টোৱে ইউটিউবত ১.১ বিলিয়নতকৈও অধিক দৰ্শন (views) লাভ কৰিছে।<ref>{{cite web |title=Ten most stunningly popular songs of singing star Jubin Nautiyal on YouTube {{!}} EasternEye |url=https://www.easterneye.biz/ten-most-stunningly-popular-songs-of-singing-star-jubin-nautiyal-on-youtube/ |website=www.easterneye.biz |language=en |access-date=2 January 2025 |archive-date=30 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221130034638/https://www.easterneye.biz/ten-most-stunningly-popular-songs-of-singing-star-jubin-nautiyal-on-youtube/ |url-status=live }}</ref> ২০২৩ চনত তেওঁ নগা সৌৰ্যৰ বিপৰীতে ''ৰংগাবলী'' বোলছবিৰ জৰিয়তে তেলেগু চলচ্চিত্ৰ জগতত আত্মপ্ৰকাশ কৰে।<ref>{{cite web |last1=Sundar |first1=Anusha |title=Naga Shaurya's next titled Rangabali |url=https://www.cinemaexpress.com/telugu/news/2023/Mar/22/naga-shauryas-next-titled-rangabali-41380.html |website=Cinema Express |language=en |date=22 March 2023}}</ref> সেই একে বছৰতে তেওঁক নন্দমুৰী কল্যাণ ৰামৰ অভিনীত ''ডেভিল: দ্য ব্ৰিটিছ ছিক্ৰেট এজেণ্ট''ৰ মুখ্য অভিনেত্ৰী হিচাপে নিৰ্বাচিত কৰা হৈছিল। পিছলৈ তেওঁৰ ঠাইত সংযুক্তা মেননক কাষ্ট কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Samyuktha Menon replaces Yukti Thareja in Devil |url=https://www.cinemaexpress.com/telugu/news/2022/Oct/26/samyuktha-menon-replaces-yukti-thareja-in-devil-35994.html |website=Cinema Express |language=en |date=26 October 2022 |access-date=2 January 2025 |archive-date=16 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230416204812/https://www.cinemaexpress.com/telugu/news/2022/oct/26/samyuktha-menon-replaces-yukti-thareja-in-devil-35994.html |url-status=live }}</ref> ২০২৪ চনত তেওঁ উন্নি মুকুন্দনৰ বোলছবি ''মাৰ্কো''ৰ সৈতে জড়িত হয় আৰু ইয়াৰ জৰিয়তে মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ জগতত খোজ পেলায়।<ref>{{cite web |title=Marco – The Unni Mukundan-starrer will have THIS Telugu actress as a female lead |url=https://www.ottplay.com/news/unni-mukundan-starrer-marco-female-lead-details/a43f041dc0535 |website=OTTPlay |language=en |access-date=2 January 2025 |archive-date=25 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240625012032/https://www.ottplay.com/news/unni-mukundan-starrer-marco-female-lead-details/a43f041dc0535 |url-status=live }}</ref> এইখন তেওঁৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{cite web |title=‘Marco’ box office collections day 15: Action thriller surges past Rs 45 crore mark! |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/marco-box-office-collections-day-15-action-thriller-surges-past-rs-45-crore-mark/articleshow/116930420.cms |website=The Times of India |date=4 January 2025 |access-date=6 January 2025 |archive-date=4 January 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250104144448/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/marco-box-office-collections-day-15-action-thriller-surges-past-rs-45-crore-mark/articleshow/116930420.cms |url-status=live }}</ref> ২০২৫ চনত তেওঁক জিঅ’হটষ্টাৰৰ সংগীতমণ্ডিত ড্ৰামা ছিৰিজ ''হ্যেয় জুনুন! ড্ৰিম. ডেয়াৰ. ডমিনেট.''ত দেখা যায়।<ref>{{cite web |title=Hai Junoon: Neil Nitin Mukesh and Jacqueline Fernandez bring musical drama! |url=https://www.thestatesman.com/entertainment/ott/hai-junoon-neil-nitin-mukesh-and-jacqueline-fernandez-bring-musical-drama-1503421793.html |website=The Statesman |date=18 April 2025}}</ref> একে বছৰতে তেওঁ কিৰণ আব্বাভৰমৰ বিপৰীতে ''কে-ৰেম্প'' নামৰ এখন ৰোমাণ্টিক কমেডী ছবিত অভিনয় কৰে।<ref>{{cite web |last=Nadadhur |first=Srivathsan |title=‘K Ramp’ movie review: Kiran Abbavaram film milks a worn-out formula with crude humour |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/k-ramp-movie-review-kiran-abbavaram-yukti-tharejas-telugu-film-directed-by-jains-nani-rides-on-crude-humour/article70178696.ece |website=The Hindu |language=en-IN |date=18 October 2025 |issn=0971-751X}}</ref> থৰেজাৰ আগন্তুক তেলেগু বোলছবিসমূহৰ ভিতৰত দীক্ষিত চেট্টীৰ বিপৰীতে ''কিং জেকী কুইন'' আৰু নিখিল কুমাৰস্বামীৰ বিপৰীতে এখন নাম স্থিৰ নোহোৱা ছবি উল্লেখযোগ্য।<ref>{{cite web |title=Yukti Thareja signs her second Telugu film, the project has a major 'Nani's Dasara' connection, details inside |url=https://www.ottplay.com/news/yukti-thareja-signs-her-second-telugu-film-the-project-has-a-major-nanis-dasara-connection-details-inside/638a43b3d3506 |website=OTTPlay |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Nikhil Kumaraswamy’s next to be bankrolled by Lyca Productions |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/nikhil-kumaraswamys-next-to-be-bankrolled-by-lyca-productions/article67231231.ece |work=The Hindu |date=24 August 2023 |language=en-IN |archive-date=26 August 2023 |access-date=6 January 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230826141024/https://www.thehindu.com/entertainment/movies/nikhil-kumaraswamys-next-to-be-bankrolled-by-lyca-productions/article67231231.ece |url-status=live }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *{{IMDb name|nm12321538}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মডেল]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী]] dkqlo8eb8zwoky6thbqc9a11wl0bwsf 646653 646652 2026-10-23T03:14:04Z C1K98V 27696 /* */ unsourced changes to dob 646653 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = যুক্তি থৰেজা | image = Yukti-Thareja-celebrates-Emraan-Hashmi-birthday-with-the-team-of-Lut-Gaye.jpg | caption = ২০২১ চনত থৰেজা | birth_date = {{Birth date and age|2000|1|6|df=y}}<ref name="dob">{{cite web |last=Shanigarapu |first=Chandu |title=తెలుగు, మలయాళంలో సినిమాలు-1 బిలియన్ వ్యూస్ మ్యూజిక్ వీడియో-కె ర్యాంప్‌లో మెరిసిన హ‌రియాణా బ్యూటీ ఎవ‌రంటే? |url=https://www.hindustantimes.com/telugu/photos/who-is-yukti-thareja-heroine-in-latest-romantic-comedy-k-ramp-yukti-thareja-hot-photos-telugu-malayalam-movies-261760936561148.html |website=Hindustan Times |language=te |date=20 October 2025}}</ref> | birth_place = | alma mater = শ্ৰী গুৰু গোবিন্দ সিং কলেজ অফ কমাৰ্চ | occupation = মডেল, অভিনেত্ৰী | years_active = ২০১৯–বৰ্তমান }} '''যুক্তি থৰেজা''' ([[ইংৰাজী]]: Yukti Thareja; জন্ম: ৬ জানুৱাৰী ২০০০) এগৰাকী [[ভাৰতীয়]] মডেল আৰু অভিনেত্ৰী। ২০১৯ চনত তেওঁ ''এমটিভি ছুপাৰমডেল অফ দ্য য়েৰ'' নামৰ ৰিয়েলিটি শ্ব’ত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name=":1" >{{cite web |title=Supermodel Of The Year: Malaika Arora and Masaba Gupta school models for not getting the brief in a task |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/supermodel-of-the-year-malaika-arora-and-masaba-gupta-school-models-for-not-getting-the-brief-in-a-task/articleshow/74472973.cms |website=The Times of India |date=4 March 2020}}</ref> ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ''ৰংগাবলী'' (২০২৩) আৰু ''মাৰ্কো'' (২০২৪) বোলছবিত অভিনয় কৰিছে।<ref>{{cite web |title=Rangabali Trailer: Naga Shaurya Clashes With Shine Tom Chacko In A Bitter Turf War |url=https://www.filmcompanion.in/news/rangabali-trailer-naga-shaurya-clashes-with-shine-tom-chacko-in-a-bitter-turf-war |website=www.filmcompanion.in |language=en |date=28 June 2023}}</ref><ref>{{cite web |title=Unni Mukundan has no mercy in Marco teaser |url=https://www.dtnext.in/entertainment/cinema/unni-mukundan-has-no-mercy-in-marco-teaser-807340 |website=www.dtnext.in |language=en |date=13 October 2024}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == থৰেজাৰ জন্ম ২০০০ চনৰ ৬ জানুৱাৰীত হৈছিল। দিল্লীৰ শ্ৰী গুৰু গোবিন্দ সিং কলেজ অফ কমাৰ্চৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰি থকাৰ সময়তে তেওঁ "অ’প’ দিল্লী টাইমছ ফ্ৰেছ ফেচ ২০১৭"ৰ জৰিয়তে মডেলিং কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিছিল।<ref>{{cite web |title=Rain no pain for fuchchas at Guru Gobind Singh college |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/rain-no-pain-for-fuchchas-at-guru-gobind-singh-college/articleshow/60362506.cms |website=The Times of India |date=5 September 2017 |access-date=3 January 2025 |archive-date=3 January 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250103044511/https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/rain-no-pain-for-fuchchas-at-guru-gobind-singh-college/articleshow/60362506.cms |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |title=Fresh Face auditions @ SGGSCC |url=https://photogallery.indiatimes.com/events/delhi/fresh-face-auditions-sggscc/articleshow/60406019.cms |website=photogallery.indiatimes.com |access-date=2 January 2025 |archive-date=21 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230921151211/https://photogallery.indiatimes.com/events/delhi/fresh-face-auditions-sggscc/articleshow/60406019.cms |url-status=live }}</ref> == কৰ্মজীৱন == [[File:Photos-Emraan-Hashmi-celebrates-his-birthday-with-the-team-of-Lut-Gaye-5.jpg|thumb|left|''লুট গয়ে''ত ইমৰাণ হাছমীৰ সৈতে থৰেজা]] ২০১৯ চনত তেওঁ ''এমটিভি ছুপাৰমডেল অফ দ্য য়েৰ''ত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল,<ref>{{cite web |last1=Shrivastava |first1=Nivi |title=Toxic shows and hosts |url=https://www.asianage.com/life/more-features/260120/toxic-shows-and-hosts.html |website=www.asianage.com |language=en |date=26 January 2020 |access-date=2 January 2025 |archive-date=28 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240528173528/https://asianage.com/life/more-features/260120/toxic-shows-and-hosts.html |url-status=live }}</ref> য’ত তেওঁ চতুৰ্থ স্থান লাভ কৰি প্ৰতিযোগিতাৰপৰা বাহিৰ হৈছিল।<ref name=":1" /> ২০২০ চনত তেওঁ ''এমটিভি এছ দ্য কোৱাৰেণ্টাইন''ত অংশ লয়।<ref name=":ATQ" >{{cite web |last1=Bhasin |first1=Shriya |title=This unlock, 'Ace the Quarantine' with Varun Sood and Divya Agarwal. Know how |url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/tv/this-unlock-ace-the-quarantine-varun-sood-divya-agarwal-mtv-know-how-631311 |website=www.indiatvnews.com |language=en |date=3 July 2020 |access-date=2 January 2025 |archive-date=13 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200813031606/https://www.indiatvnews.com/entertainment/tv/this-unlock-ace-the-quarantine-varun-sood-divya-agarwal-mtv-know-how-631311 |url-status=live }}</ref> ২০২১ চনত জুবিন নৌটিয়ালে কণ্ঠদান কৰা টি-চিৰিজৰ সংগীত ভিডিঅ’ "লুট গয়ে"ত থৰেজা ইমৰাণ হাছমীৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰে।<ref>{{cite web |title=Lut Gaye song: Emraan Hashmi plays a cop in this corny, romantic ballad by Tanishk Bagchi |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/music/lut-gaye-music-video-emraan-hashmi-tanishk-bagchi-7192533/ |website=The Indian Express |language=en |date=18 February 2021 |access-date=2 January 2025 |archive-date=25 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210925061533/https://indianexpress.com/article/entertainment/music/lut-gaye-music-video-emraan-hashmi-tanishk-bagchi-7192533/ |url-status=live }}</ref> এই ভিডিঅ’টোৱে ইউটিউবত ১.১ বিলিয়নতকৈও অধিক দৰ্শন (views) লাভ কৰিছে।<ref>{{cite web |title=Ten most stunningly popular songs of singing star Jubin Nautiyal on YouTube {{!}} EasternEye |url=https://www.easterneye.biz/ten-most-stunningly-popular-songs-of-singing-star-jubin-nautiyal-on-youtube/ |website=www.easterneye.biz |language=en |access-date=2 January 2025 |archive-date=30 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221130034638/https://www.easterneye.biz/ten-most-stunningly-popular-songs-of-singing-star-jubin-nautiyal-on-youtube/ |url-status=live }}</ref> ২০২৩ চনত তেওঁ নগা সৌৰ্যৰ বিপৰীতে ''ৰংগাবলী'' বোলছবিৰ জৰিয়তে তেলেগু চলচ্চিত্ৰ জগতত আত্মপ্ৰকাশ কৰে।<ref>{{cite web |last1=Sundar |first1=Anusha |title=Naga Shaurya's next titled Rangabali |url=https://www.cinemaexpress.com/telugu/news/2023/Mar/22/naga-shauryas-next-titled-rangabali-41380.html |website=Cinema Express |language=en |date=22 March 2023}}</ref> সেই একে বছৰতে তেওঁক নন্দমুৰী কল্যাণ ৰামৰ অভিনীত ''ডেভিল: দ্য ব্ৰিটিছ ছিক্ৰেট এজেণ্ট''ৰ মুখ্য অভিনেত্ৰী হিচাপে নিৰ্বাচিত কৰা হৈছিল। পিছলৈ তেওঁৰ ঠাইত সংযুক্তা মেননক কাষ্ট কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Samyuktha Menon replaces Yukti Thareja in Devil |url=https://www.cinemaexpress.com/telugu/news/2022/Oct/26/samyuktha-menon-replaces-yukti-thareja-in-devil-35994.html |website=Cinema Express |language=en |date=26 October 2022 |access-date=2 January 2025 |archive-date=16 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230416204812/https://www.cinemaexpress.com/telugu/news/2022/oct/26/samyuktha-menon-replaces-yukti-thareja-in-devil-35994.html |url-status=live }}</ref> ২০২৪ চনত তেওঁ উন্নি মুকুন্দনৰ বোলছবি ''মাৰ্কো''ৰ সৈতে জড়িত হয় আৰু ইয়াৰ জৰিয়তে মালয়ালম চলচ্চিত্ৰ জগতত খোজ পেলায়।<ref>{{cite web |title=Marco – The Unni Mukundan-starrer will have THIS Telugu actress as a female lead |url=https://www.ottplay.com/news/unni-mukundan-starrer-marco-female-lead-details/a43f041dc0535 |website=OTTPlay |language=en |access-date=2 January 2025 |archive-date=25 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240625012032/https://www.ottplay.com/news/unni-mukundan-starrer-marco-female-lead-details/a43f041dc0535 |url-status=live }}</ref> এইখন তেওঁৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জনকাৰী ছবি হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{cite web |title=‘Marco’ box office collections day 15: Action thriller surges past Rs 45 crore mark! |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/marco-box-office-collections-day-15-action-thriller-surges-past-rs-45-crore-mark/articleshow/116930420.cms |website=The Times of India |date=4 January 2025 |access-date=6 January 2025 |archive-date=4 January 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250104144448/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/marco-box-office-collections-day-15-action-thriller-surges-past-rs-45-crore-mark/articleshow/116930420.cms |url-status=live }}</ref> ২০২৫ চনত তেওঁক জিঅ’হটষ্টাৰৰ সংগীতমণ্ডিত ড্ৰামা ছিৰিজ ''হ্যেয় জুনুন! ড্ৰিম. ডেয়াৰ. ডমিনেট.''ত দেখা যায়।<ref>{{cite web |title=Hai Junoon: Neil Nitin Mukesh and Jacqueline Fernandez bring musical drama! |url=https://www.thestatesman.com/entertainment/ott/hai-junoon-neil-nitin-mukesh-and-jacqueline-fernandez-bring-musical-drama-1503421793.html |website=The Statesman |date=18 April 2025}}</ref> একে বছৰতে তেওঁ কিৰণ আব্বাভৰমৰ বিপৰীতে ''কে-ৰেম্প'' নামৰ এখন ৰোমাণ্টিক কমেডী ছবিত অভিনয় কৰে।<ref>{{cite web |last=Nadadhur |first=Srivathsan |title=‘K Ramp’ movie review: Kiran Abbavaram film milks a worn-out formula with crude humour |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/k-ramp-movie-review-kiran-abbavaram-yukti-tharejas-telugu-film-directed-by-jains-nani-rides-on-crude-humour/article70178696.ece |website=The Hindu |language=en-IN |date=18 October 2025 |issn=0971-751X}}</ref> থৰেজাৰ আগন্তুক তেলেগু বোলছবিসমূহৰ ভিতৰত দীক্ষিত চেট্টীৰ বিপৰীতে ''কিং জেকী কুইন'' আৰু নিখিল কুমাৰস্বামীৰ বিপৰীতে এখন নাম স্থিৰ নোহোৱা ছবি উল্লেখযোগ্য।<ref>{{cite web |title=Yukti Thareja signs her second Telugu film, the project has a major 'Nani's Dasara' connection, details inside |url=https://www.ottplay.com/news/yukti-thareja-signs-her-second-telugu-film-the-project-has-a-major-nanis-dasara-connection-details-inside/638a43b3d3506 |website=OTTPlay |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Nikhil Kumaraswamy’s next to be bankrolled by Lyca Productions |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/nikhil-kumaraswamys-next-to-be-bankrolled-by-lyca-productions/article67231231.ece |work=The Hindu |date=24 August 2023 |language=en-IN |archive-date=26 August 2023 |access-date=6 January 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230826141024/https://www.thehindu.com/entertainment/movies/nikhil-kumaraswamys-next-to-be-bankrolled-by-lyca-productions/article67231231.ece |url-status=live }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *{{IMDb name|nm12321538}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মডেল]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী]] qiaaewf169wr9r88ianqi8aue5gcl3c 0 136682 646510 600454 2026-10-22T14:18:52Z Ananya Taye 28065 646510 wikitext text/x-wiki {{About|জিলা|জিলাৰ মুখ্য কাৰ্যালয়|মাজুলী}} {{Infobox settlement | name = মাজুলী জিলা | settlement_type = [[অসম|অসমৰ]] [[List of districts of Assam|জিলা]] | total_type = মুঠ | native_name = | image_map = Majuli in Assam (India).svg | map_alt = | map_caption = অসমত অৱস্থান | coordinates = {{Coord|26|57|0|N|94|10|0|E|}} | coor_pinpoint = | pushpin_map = | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = {{IND}} | subdivision_type1 = [[States and union territories of India|ৰাজ্য]] | subdivision_name1 = [[অসম]] | subdivision_type2 = [[Divisions of Assam|সংমণ্ডল]] | subdivision_name2 = [[উজনি অসম]] | established_title = প্ৰতিস্থা | established_date = | seat_type = সদৰ ঠাই | seat = [[গড়মূৰ]] | parts_type = [[Tehsils of India|মহকুমা]] | parts_style = para | p1 = | area_total_km2 = 880 | area_footnotes = | population_as_of = | population_total = 167304 | population_footnotes = | population_urban = | population_density_km2 = auto | demographics_type1 = | demographics1_title1 = [[Literacy in India|সাক্ষৰতা]] | demographics1_info1 = | demographics1_title2 = Sex ratio | demographics1_info2 = | leader_title = [[লোকসভা]] | leader_name = [[Lakhimpur (Lok Sabha constituency)|লখিমপূৰ]] | leader_title1 = [[বিধান সভা]] | leader_name1 = [[Majuli (Vidhan Sabha constituency)|মাজুলী]] | leader_title2 = | leader_name2 = | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +05:30 | registration_plate = AS-29 | blank_name_sec1 = | blank_info_sec1 = | blank_name_sec2 = | blank_info_sec2 = | website =https://majuli.assam.gov.in/ | official_name = | image_skyline = A wetland in Majuli.jpg | image_caption = মাজুলীৰ জলাহভূমি }} '''মাজুলী জিলা'''<ref>[http://majulilandscape.gov.in/''Official Website'']</ref> উত্তৰ-পূব অসমৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ মাজত থকা বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ নদীদ্বীপ মাজুলীত অৱস্থিত।<ref>{{cite web|url=http://scroll.in/latest/815953/assams-majuli-to-become-indias-first-island-district-today|title=Assam's Majuli to become India's first island district today}}</ref> ই দেশৰ প্ৰথমখন নদী দ্বীপ জিলা।<ref>{{cite news| url=http://hindustantimes.com/indianews/assam-majuli-to-become-india-s-first-river-island-district/story-hzFoxSUxh3IpRpSeIqrhtM.html | title=Assam: Majuli becomes 1st river island district of India| work=[[Hindustan Times]] | date=27 June 2016| access-date=28 June 2016| location=[[Guwahati]]}}</ref> ২০১৬ চনৰ ৮ ছেপ্টেম্বৰত সৰ্বানন্দ সোণোৱালে মাজুলীক জিলা হিচাপে ঘোষণা কৰে, যোৰহাটৰ উত্তৰ অংশৰ পৰা মাজুলীক পৃথক কৰাৰ পিছত অসমৰ মুঠ জিলাৰ সংখ্যা ৩২ৰ পৰা ৩৩লৈ বৃদ্ধি হয়।<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/Majuli-to-get-district-status-today/articleshow/54160332.cms Majuli to get district status today]</ref> দ্বীপটোৰ এখন সৰু গাঁও গড়মূৰ জিলাখনৰ মুখ্য কাৰ্যালয়। মাজুলী অসমীয়া নৱবৈষ্ণৱী সংস্কৃতিৰ কেন্দ্ৰস্থল। বহুকেইখন সত্ৰৰ বাবে সমগ্ৰ অসমতে মাজুলী বিখ্যাত। আহোম ৰজাসকলৰ ঐতিহাসিক তাৎপৰ্য আৰু ৰাজকীয় পৃষ্ঠপোষকতাৰ বাবে স্বীকৃতি পোৱা মাজুলীৰ চাৰিখন প্ৰধান ৰাজ সত্ৰ হ’ল আউনীআটী সত্ৰ, দক্ষিণপাট সত্ৰ, গড়মূৰ সত্ৰ, আৰু কুৰুৱাবাহী সত্ৰ৷ ইয়াৰে ভিতৰত পাল নাম আৰু অপ্সৰা নৃত্যৰ বাবে জনাজাত আউনীআটি সত্ৰক সৰ্বোচ্চ বুলি গণ্য কৰা হয়, আনহাতে গড়মূৰ প্ৰাচীন সামগ্ৰী, দক্ষিণপাট নৃত্য কলা, আৰু চামগুৰি মুখা শিল্পৰ বাবে বিখ্যাত।<ref>[https://assaminfo.com/general-knowledge-assam/who-are-the-four-raj-satras-of-assam-chari-satras-and-what-makes-them-significant who are the four raj satras of assam chari satras and what makes them significant]</ref> দ্বীপটোত থকা অন্য সত্ৰসমূহ হৈছে শ্ৰীশ্ৰী উত্তৰ কমলাবাৰী সত্ৰ, শ্ৰী শ্ৰী বেঙেনাআটী সত্ৰ, শ্ৰী শ্ৰী চামগুৰি সত্ৰ, শ্ৰীশ্ৰী ভোগপুৰ সত্ৰ আদি।<ref>https://majuli.assam.gov.in</ref> ==ইতিহাস== মাজুলী দ্বীপৰ উৎপত্তি [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী|ব্ৰহ্মপুত্ৰ]] আৰু ইয়াৰ উপনৈসমূহৰ গতিপথৰ পৰিৱৰ্তনৰ সৈতে জড়িত। প্ৰাচীন কালত ব্ৰহ্মপুত্ৰ মাজুলীৰ উত্তৰেদি আৰু [[দিহিং নদী]] ইয়াৰ দক্ষিণেদি প্ৰায় সমান্তৰালভাৱে বৈ গৈছিল। ১৬৬১–১৬৯৬ চনৰ ভিতৰত সংঘটিত ভূমিকম্পসমূহ আৰু ১৭৫০ চনৰ এক বৃহৎ বানপানীৰ ফলত নদীব্যৱস্থাৰ ব্যাপক পৰিৱৰ্তন ঘটি মাজুলীৰ বৰ্তমানৰ দ্বীপীয় আকৃতি গঢ় লৈ উঠা বুলি এটা ভূ-আকৃতিগত ব্যাখ্যা প্ৰচলিত আছে।<ref>{{cite journal |last1=Sarma |first1=J. N. |last2=Phukan |first2=M. K. |year=2004 |title=Origin and some geomorphological changes of Majuli Island of the Brahmaputra River in Assam, India |journal=Geomorphology |volume=60 |issue=1–2 |pages=1–19 |doi=10.1016/j.geomorph.2003.07.013}}</ref> মধ্যযুগত বৰ্তমানৰ মাজুলীৰ অধিকাংশ অঞ্চল [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত আছিল বুলি বুৰঞ্জীসমূহত উল্লেখ পোৱা যায়। ''দেওধাই অসম বুৰঞ্জী'' অনুসৰি, চুতীয়া ৰজা ৰত্নধ্বজপালে মাজুলী অঞ্চলত ''ৰতনপুৰ'' নামৰ এখন ৰাজধানী স্থাপন কৰিছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Bhuyan |editor-first=S. K. |title=দেওধাই অসম বুৰঞ্জী |page=165}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে চুতীয়া আৰু [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ মাজত মাজুলীৰ দিখৌমুখ, দিহিংমুখ, চিৰাআটি আৰু চেৰোৱাকটা আদি স্থানত কেইবাখনো যুদ্ধ সংঘটিত হৈছিল। সেই সময়ত দিহিং নদী মাজুলীৰ দক্ষিণেদি বৈ পশ্চিম প্ৰান্তৰ ওচৰত ব্ৰহ্মপুত্ৰত মিলিত হৈছিল।<ref>{{cite journal |last=Bhuyan |first=Rashmi Rekha |title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora |journal=Heritage: Journal of Multidisciplinary Studies in Archaeology |volume=11 |issue=2 |year=2023 |page=532 |url=https://www.heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf}}</ref><ref>{{cite book |last=Gait |first=Edward A. |title=A History of Assam |edition=2nd |year=1926 |page=132}}</ref> ১৫২৩–২৪ খ্ৰীষ্টাব্দত চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতনৰ পিছত মাজুলী আহোম শাসনৰ অধীনলৈ যায়। আহোমসকলে অঞ্চলটোক ''মুং-ক্লাং'' বা দিহিং প্ৰদেশৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰি দিহিঙীয়া গোহাঁইৰ অধীনত শাসন ব্যৱস্থা স্থাপন কৰে। ১৫৬৩ খ্ৰীষ্টাব্দত [[আহোম ৰাজ্য]] আৰু [[কোচ ৰাজ্য]]ৰ মাজত [[মাজুলীৰ সন্ধি]] স্বাক্ষৰিত হয়। ইয়াৰ ফলত আহোমসকলে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰত সোৱণশিৰি নদীলৈকে বিস্তৃত অঞ্চল কোচসকলক এৰি দিবলগীয়া হয়।<ref>{{cite book |last=Nath |first=D. |title=History of the Koch Kingdom, c. 1515–1615 |publisher=Mittal Publications |year=1989 |page=58}}</ref><ref>{{cite book |last=Sarkar |first=J. N. |chapter=Early Rulers of Koch Bihar |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |year=1992 |page=80}}</ref> পৰৱৰ্তী আহোম যুগত প্ৰতাপ সিংহই মাজুলীত মেৰাগড় নিৰ্মাণ কৰিছিল। ১৭৭৬ চনত লক্ষ্মী সিংহই প্ৰদান কৰা এখন দানপত্ৰতো ''মাজুলী প্ৰদেশ''ৰ উল্লেখ পোৱা যায়। [[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ সময়ত অঞ্চলটো হৌহা নামৰ এজন বিদ্ৰোহী নেতাৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ গৈছিল।<ref>{{cite book |last=Gogoi |first=Nityananda |title=Historical Geography of Medieval Assam |page=271}}</ref> ষোড়শ শতিকাত [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]] আৰু [[মাধৱদেৱ]]ৰ নৱবৈষ্ণৱ আন্দোলনৰ প্ৰসাৰৰ লগে লগে মাজুলী অসমৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰলৈ পৰিণত হয়। দ্বীপটোত স্থাপিত বিভিন্ন [[সত্ৰ]]ই অসমীয়া সাহিত্য, সংগীত, নৃত্য আৰু ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ বিকাশত উল্লেখযোগ্য ভূমিকা পালন কৰে।<ref>{{cite web |last1=Brahma |first1=Debajit |last2=Poovaiah |first2=Ravi |title=Majuli – Pilgrimage Island of Assam: Art Forms of Satra Monasteries |publisher=IDC School of Design, IIT Bombay |url=https://www.dsource.in/resource/majuli-pilgrimage-island-assam/introduction}}</ref> অৱশ্যে ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ ব্যাপক গৰাখহনীয়াৰ ফলত দ্বীপটোৰ আয়তন যথেষ্ট হ্ৰাস পায়।<ref>{{cite news |last=Yardley |first=Jim |date=14 April 2013 |title=A Capricious River, an Indian Island's Lifeline, Now Eats Away at It |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2013/04/15/world/asia/indian-island-shrinks-as-brahmaputra-swells-and-sways.html}}</ref> ===জিলা গঠন=== প্ৰশাসনিকভাৱে মাজুলী পূৰ্বতে [[যোৰহাট জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত এটা মহকুমা আছিল। ২০১৬ চনৰ ২৭ জুনত মাজুলীক পৃথক জিলা হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত অসম চৰকাৰে যোৰহাট জিলাৰ পৰা মাজুলীক পৃথক কৰি নতুন জিলা গঠনৰ অধিসূচনা জাৰি কৰে। ২০১৬ চনৰ ৮ ছেপ্টেম্বৰত তদানীন্তন মুখ্যমন্ত্ৰী [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]]ে মাজুলীক অসমৰ ৩৫সংখ্যক জিলা হিচাপে আনুষ্ঠানিকভাৱে উদ্বোধন কৰে। ইয়াৰ লগে লগে মাজুলী ভাৰতৰ প্ৰথমখন নদীদ্বীপ জিলা হিচাপে পৰিচিত হয়।<ref>{{cite web |title=History |url=https://majuli.assam.gov.in/about-us/history |publisher=Majuli District Administration, Government of Assam}}</ref><ref>{{cite news |title=Majuli becomes first island district of India |work=The Times of India |date=8 September 2016 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/majuli-becomes-first-island-district-of-india/articleshow/54199005.cms}}</ref> ==প্ৰশাসন== জিলাখন মাজুলী নামৰ এটা চক্ৰৰে গঠিত। উপ আয়ুক্তগৰাকী হৈছে শ্ৰীমতী কৰৱী শৰ্মা, এ চি এছ। ==অৰ্থনীতি== মাজুলীৰ মূল উদ্যোগ হৈছে কৃষি আৰু ধান প্ৰধান শস্য। মাজুলীত চহকী আৰু বৈচিত্ৰময় কৃষি পৰম্পৰা আছে, কীটনাশক বা কৃত্ৰিম সাৰ ব্যৱহাৰ নকৰাকৈ প্ৰায় ১০০ বিধ ধানৰ খেতি কৰা হয়। উৎপাদিত চাউলসমূহৰ ভিতৰত কোমল চাউল, সাধাৰণতে জলপান হিচাপে খোৱা হয়; পানীৰ তলত গজা আৰু দহ মাহৰ পিছত চপোৱা বাও ধান আৰু পিঠা প্ৰস্তুত কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা আঠাযুক্ত বাদামী ৰঙৰ বৰা চাউল প্ৰধান। মাছ ধৰা, দুগ্ধ উৎপাদন, মৃৎশিল্প, হস্ত তাঁতশাল আৰু নাও নিৰ্মাণ আদি ইয়াৰ অন্য গুৰুত্বপূৰ্ণ অৰ্থনৈতিক উদ্যোগ।<ref>[http://www.assamlog.com ''The Only Govt Jobs updates website open from Majuli''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170501122301/http://assamlog.com/ |date=2017-05-01 }}</ref> হস্ততাঁত গাঁওৰ লোকসকলৰ এটা প্ৰধান বৃত্তি। যদিও ই বহুলাংশে এটা অবাণিজ্যিক বৃত্তি, তথাপিও ই বহু বাসিন্দাৰ ভৰণ-পোষণৰ মূল উপায়। কপাহ আৰু ৰেচমৰ বিশেষকৈ মুগা ৰেচমৰ বিভিন্ন ৰং আৰু শৈলীৰ ব্যৱহাৰ কৰি প্ৰস্তুত কৰা সুন্দৰ বয়ন শিল্পৰ নিদৰ্শন মাজুলীত দেখা পোৱা যায়। ==জনগাঁথনি== ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি মাজুলী জিলাৰ জনসংখ্যা ১,৬৭,৩০৪ জন। মাজুলীত প্ৰতি ১০০০ পুৰুষৰ বিপৰীতে ৯৫৫ গৰাকী মহিলা। অনুসূচিত জাতি আৰু অনুসূচিত জনজাতি ক্ৰমে ২৩,৮৭৮ (১৪.২৭%) আৰু ৭৭,৬০৩ (৪৬.৩৮%) জন।<ref name="districtcensus">{{Cite web |date=2011 |title=District Census Handbook: Jorhat |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/220/download/530/DH_2011_1813_PART_A_DCHB_JORHAT.pdf |website=censusindia.gov.in |publisher=Registrar General and Census Commissioner of India}}</ref> হিন্দু ধৰ্ম মাজুলীৰ প্ৰধান ধৰ্ম, ইয়াৰ প্ৰায় ৯৯.০৪% জনসংখ্যাই হিন্দু পালন কৰে।<ref name="Religion">{{cite web |date=2011 |title=Table C-01 Population By Religion: Assam |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11365/download/14478/DDW18C-01%20MDDS.XLS |website=census.gov.in |publisher=Registrar General and Census Commissioner of India}}</ref> {{Pie chart |thumb = left |caption = মাজুলীৰ ভাষাসমূহ (২০১১)<ref name="languages"/> |label1 = [[Assamese language|অসমীয়া]] |value1 = 54.47 |color1 = purple |label2 = [[Mising language|মিচিং]] |value2 = 41.01 |color2 = lightskyblue |label3 = [[Bengali language|বাংলা]] |value3 = 1.66 |color3 = orchid |label4 = [[Deori language|দেউৰী]] |value4 = 1.22 |color4 = blue |label5 = হিন্দী |value5 = 0.90 |color5 = orange |label6 = নেপালী |value6 = 0.46 |color6 = sienna |label7 = অন্যান্য |value7 = 1.64 |color7 = grey }} ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি ৫৪.৪৭% জনসংখ্যাই অসমীয়া, ৪১.০১% জনসংখ্যাই মিচিং, ১.৬৬% জনসংখ্যাই বাংলা আৰু ১.২২% লোকে দেওৰী ভাষাক প্ৰথম ভাষা হিচাপে কয়৷<ref name="languages">{{cite web |date=2011 |title=Table C-16 Population By Mother Tongue: Assam |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10195/download/13307/DDW-C16-STMT-MDDS-1800.XLSX |website=censusindia.gov.in |publisher=Registrar General and Census Commissioner of India}}</ref> ==ৰাজনীতি== মাজুলী (বিধান সভা সমষ্টি) অসম বিধানসভাৰ ৯৯ নং সমষ্টি। এই সমষ্টিৰ আসন অনুসূচিত জনজাতিৰ বাবে সংৰক্ষিত। মাজুলীৰ বৰ্তমানৰ বিধায়ক ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিৰ ভূবন গাম। যোৰহাট লোকসভা সমষ্টিৰ ১০টা বিধানসভা খণ্ডৰ ভিতৰত মাজুলী অন্যতম। ইয়াত মিচিং স্বায়ত্তশাসিত পৰিষদৰ অধীনতো তিনিটা সমষ্টি আছে। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://majuli.assam.gov.in Majuli District Official Website] {{Assam}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জিলা]] 5r3edh3wxy2pf6rxjdau08s6a3gfyxg 646511 646510 2026-10-22T14:19:06Z Ananya Taye 28065 646511 wikitext text/x-wiki {{About|জিলা|জিলাৰ মুখ্য কাৰ্যালয়|মাজুলী}} {{Infobox settlement | name = মাজুলী জিলা | settlement_type = [[অসম|অসমৰ]] [[List of districts of Assam|জিলা]] | total_type = মুঠ | native_name = | image_map = Majuli in Assam (India).svg | map_alt = | map_caption = অসমত অৱস্থান | coordinates = {{Coord|26|57|0|N|94|10|0|E|}} | coor_pinpoint = | pushpin_map = | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = {{IND}} | subdivision_type1 = [[States and union territories of India|ৰাজ্য]] | subdivision_name1 = [[অসম]] | subdivision_type2 = [[Divisions of Assam|সংমণ্ডল]] | subdivision_name2 = [[উজনি অসম]] | established_title = প্ৰতিস্থা | established_date = | seat_type = সদৰ ঠাই | seat = [[গড়মূৰ]] | parts_type = [[Tehsils of India|মহকুমা]] | parts_style = para | p1 = | area_total_km2 = 880 | area_footnotes = | population_as_of = | population_total = 167304 | population_footnotes = | population_urban = | population_density_km2 = auto | demographics_type1 = | demographics1_title1 = [[Literacy in India|সাক্ষৰতা]] | demographics1_info1 = | demographics1_title2 = Sex ratio | demographics1_info2 = | leader_title = [[লোকসভা]] | leader_name = [[Lakhimpur (Lok Sabha constituency)|লখিমপূৰ]] | leader_title1 = [[বিধান সভা]] | leader_name1 = [[Majuli (Vidhan Sabha constituency)|মাজুলী]] | leader_title2 = | leader_name2 = | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +05:30 | registration_plate = AS-29 | blank_name_sec1 = | blank_info_sec1 = | blank_name_sec2 = | blank_info_sec2 = | website =https://majuli.assam.gov.in/ | official_name = | image_skyline = A wetland in Majuli.jpg | image_caption = মাজুলীৰ জলাহভূমি }} '''মাজুলী জিলা'''<ref>[http://majulilandscape.gov.in/''Official Website'']</ref> উত্তৰ-পূব অসমৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ মাজত থকা বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ নদীদ্বীপ মাজুলীত অৱস্থিত।<ref>{{cite web|url=http://scroll.in/latest/815953/assams-majuli-to-become-indias-first-island-district-today|title=Assam's Majuli to become India's first island district today}}</ref> ই দেশৰ প্ৰথমখন নদী দ্বীপ জিলা।<ref>{{cite news| url=http://hindustantimes.com/indianews/assam-majuli-to-become-india-s-first-river-island-district/story-hzFoxSUxh3IpRpSeIqrhtM.html | title=Assam: Majuli becomes 1st river island district of India| work=[[Hindustan Times]] | date=27 June 2016| access-date=28 June 2016| location=[[Guwahati]]}}</ref> ২০১৬ চনৰ ৮ ছেপ্টেম্বৰত সৰ্বানন্দ সোণোৱালে মাজুলীক জিলা হিচাপে ঘোষণা কৰে, যোৰহাটৰ উত্তৰ অংশৰ পৰা মাজুলীক পৃথক কৰাৰ পিছত অসমৰ মুঠ জিলাৰ সংখ্যা ৩২ৰ পৰা ৩৩লৈ বৃদ্ধি হয়।<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/Majuli-to-get-district-status-today/articleshow/54160332.cms Majuli to get district status today]</ref> দ্বীপটোৰ এখন সৰু গাঁও গড়মূৰ জিলাখনৰ মুখ্য কাৰ্যালয়। মাজুলী অসমীয়া নৱবৈষ্ণৱী সংস্কৃতিৰ কেন্দ্ৰস্থল। বহুকেইখন সত্ৰৰ বাবে সমগ্ৰ অসমতে মাজুলী বিখ্যাত। আহোম ৰজাসকলৰ ঐতিহাসিক তাৎপৰ্য আৰু ৰাজকীয় পৃষ্ঠপোষকতাৰ বাবে স্বীকৃতি পোৱা মাজুলীৰ চাৰিখন প্ৰধান ৰাজ সত্ৰ হ’ল আউনীআটী সত্ৰ, দক্ষিণপাট সত্ৰ, গড়মূৰ সত্ৰ, আৰু কুৰুৱাবাহী সত্ৰ৷ ইয়াৰে ভিতৰত পাল নাম আৰু অপ্সৰা নৃত্যৰ বাবে জনাজাত আউনীআটি সত্ৰক সৰ্বোচ্চ বুলি গণ্য কৰা হয়, আনহাতে গড়মূৰ প্ৰাচীন সামগ্ৰী, দক্ষিণপাট নৃত্য কলা, আৰু চামগুৰি মুখা শিল্পৰ বাবে বিখ্যাত।<ref>[https://assaminfo.com/general-knowledge-assam/who-are-the-four-raj-satras-of-assam-chari-satras-and-what-makes-them-significant who are the four raj satras of assam chari satras and what makes them significant]</ref> দ্বীপটোত থকা অন্য সত্ৰসমূহ হৈছে শ্ৰীশ্ৰী উত্তৰ কমলাবাৰী সত্ৰ, শ্ৰী শ্ৰী বেঙেনাআটী সত্ৰ, শ্ৰী শ্ৰী চামগুৰি সত্ৰ, শ্ৰীশ্ৰী ভোগপুৰ সত্ৰ আদি।<ref>https://majuli.assam.gov.in</ref> ==ইতিহাস== মাজুলী দ্বীপৰ উৎপত্তি [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী|ব্ৰহ্মপুত্ৰ]] আৰু ইয়াৰ উপনৈসমূহৰ গতিপথৰ পৰিৱৰ্তনৰ সৈতে জড়িত। প্ৰাচীন কালত ব্ৰহ্মপুত্ৰ মাজুলীৰ উত্তৰেদি আৰু [[দিহিং নদী]] ইয়াৰ দক্ষিণেদি প্ৰায় সমান্তৰালভাৱে বৈ গৈছিল। ১৬৬১–১৬৯৬ চনৰ ভিতৰত সংঘটিত ভূমিকম্পসমূহ আৰু ১৭৫০ চনৰ এক বৃহৎ বানপানীৰ ফলত নদীব্যৱস্থাৰ ব্যাপক পৰিৱৰ্তন ঘটি মাজুলীৰ বৰ্তমানৰ দ্বীপীয় আকৃতি গঢ় লৈ উঠা বুলি এটা ভূ-আকৃতিগত ব্যাখ্যা প্ৰচলিত আছে।<ref>{{cite journal |last1=Sarma |first1=J. N. |last2=Phukan |first2=M. K. |year=2004 |title=Origin and some geomorphological changes of Majuli Island of the Brahmaputra River in Assam, India |journal=Geomorphology |volume=60 |issue=1–2 |pages=1–19 |doi=10.1016/j.geomorph.2003.07.013}}</ref> মধ্যযুগত বৰ্তমানৰ মাজুলীৰ অধিকাংশ অঞ্চল [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত আছিল বুলি বুৰঞ্জীসমূহত উল্লেখ পোৱা যায়। ''দেওধাই অসম বুৰঞ্জী'' অনুসৰি, চুতীয়া ৰজা ৰত্নধ্বজপালে মাজুলী অঞ্চলত ''ৰতনপুৰ'' নামৰ এখন ৰাজধানী স্থাপন কৰিছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Bhuyan |editor-first=S. K. |title=দেওধাই অসম বুৰঞ্জী |page=165}}</ref> ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে চুতীয়া আৰু [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ মাজত মাজুলীৰ দিখৌমুখ, দিহিংমুখ, চিৰাআটি আৰু চেৰোৱাকটা আদি স্থানত কেইবাখনো যুদ্ধ সংঘটিত হৈছিল। সেই সময়ত দিহিং নদী মাজুলীৰ দক্ষিণেদি বৈ পশ্চিম প্ৰান্তৰ ওচৰত ব্ৰহ্মপুত্ৰত মিলিত হৈছিল।<ref>{{cite journal |last=Bhuyan |first=Rashmi Rekha |title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora |journal=Heritage: Journal of Multidisciplinary Studies in Archaeology |volume=11 |issue=2 |year=2023 |page=532 |url=https://www.heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf}}</ref><ref>{{cite book |last=Gait |first=Edward A. |title=A History of Assam |edition=2nd |year=1926 |page=132}}</ref> ১৫২৩–২৪ খ্ৰীষ্টাব্দত চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতনৰ পিছত মাজুলী আহোম শাসনৰ অধীনলৈ যায়। আহোমসকলে অঞ্চলটোক ''মুং-ক্লাং'' বা দিহিং প্ৰদেশৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰি দিহিঙীয়া গোহাঁইৰ অধীনত শাসন ব্যৱস্থা স্থাপন কৰে। ১৫৬৩ খ্ৰীষ্টাব্দত [[আহোম ৰাজ্য]] আৰু [[কোচ ৰাজ্য]]ৰ মাজত [[মাজুলীৰ সন্ধি]] স্বাক্ষৰিত হয়। ইয়াৰ ফলত আহোমসকলে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰত সোৱণশিৰি নদীলৈকে বিস্তৃত অঞ্চল কোচসকলক এৰি দিবলগীয়া হয়।<ref>{{cite book |last=Nath |first=D. |title=History of the Koch Kingdom, c. 1515–1615 |publisher=Mittal Publications |year=1989 |page=58}}</ref><ref>{{cite book |last=Sarkar |first=J. N. |chapter=Early Rulers of Koch Bihar |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |year=1992 |page=80}}</ref> পৰৱৰ্তী আহোম যুগত প্ৰতাপ সিংহই মাজুলীত মেৰাগড় নিৰ্মাণ কৰিছিল। ১৭৭৬ চনত লক্ষ্মী সিংহই প্ৰদান কৰা এখন দানপত্ৰতো ''মাজুলী প্ৰদেশ''ৰ উল্লেখ পোৱা যায়। [[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ সময়ত অঞ্চলটো হৌহা নামৰ এজন বিদ্ৰোহী নেতাৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ গৈছিল।<ref>{{cite book |last=Gogoi |first=Nityananda |title=Historical Geography of Medieval Assam |page=271}}</ref> ষোড়শ শতিকাত [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]] আৰু [[মাধৱদেৱ]]ৰ নৱবৈষ্ণৱ আন্দোলনৰ প্ৰসাৰৰ লগে লগে মাজুলী অসমৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰলৈ পৰিণত হয়। দ্বীপটোত স্থাপিত বিভিন্ন [[সত্ৰ]]ই অসমীয়া সাহিত্য, সংগীত, নৃত্য আৰু ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ বিকাশত উল্লেখযোগ্য ভূমিকা পালন কৰে।<ref>{{cite web |last1=Brahma |first1=Debajit |last2=Poovaiah |first2=Ravi |title=Majuli – Pilgrimage Island of Assam: Art Forms of Satra Monasteries |publisher=IDC School of Design, IIT Bombay |url=https://www.dsource.in/resource/majuli-pilgrimage-island-assam/introduction}}</ref> অৱশ্যে ঊনবিংশ আৰু বিংশ শতিকাত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ ব্যাপক গৰাখহনীয়াৰ ফলত দ্বীপটোৰ আয়তন যথেষ্ট হ্ৰাস পায়।<ref>{{cite news |last=Yardley |first=Jim |date=14 April 2013 |title=A Capricious River, an Indian Island's Lifeline, Now Eats Away at It |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2013/04/15/world/asia/indian-island-shrinks-as-brahmaputra-swells-and-sways.html}}</ref> ===জিলা গঠন=== প্ৰশাসনিকভাৱে মাজুলী পূৰ্বতে [[যোৰহাট জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত এটা মহকুমা আছিল। ২০১৬ চনৰ ২৭ জুনত মাজুলীক পৃথক জিলা হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়। ইয়াৰ পিছত অসম চৰকাৰে যোৰহাট জিলাৰ পৰা মাজুলীক পৃথক কৰি নতুন জিলা গঠনৰ অধিসূচনা জাৰি কৰে। ২০১৬ চনৰ ৮ ছেপ্টেম্বৰত তদানীন্তন মুখ্যমন্ত্ৰী [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]]ে মাজুলীক অসমৰ ৩৫সংখ্যক জিলা হিচাপে আনুষ্ঠানিকভাৱে উদ্বোধন কৰে। ইয়াৰ লগে লগে মাজুলী ভাৰতৰ প্ৰথমখন নদীদ্বীপ জিলা হিচাপে পৰিচিত হয়।<ref>{{cite web |title=History |url=https://majuli.assam.gov.in/about-us/history |publisher=Majuli District Administration, Government of Assam}}</ref><ref>{{cite news |title=Majuli becomes first island district of India |work=The Times of India |date=8 September 2016 |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/majuli-becomes-first-island-district-of-india/articleshow/54199005.cms}}</ref> ==প্ৰশাসন== জিলাখন মাজুলী নামৰ এটা চক্ৰৰে গঠিত। উপ আয়ুক্তগৰাকী হৈছে শ্ৰীমতী কৰৱী শৰ্মা, এ চি এছ। ==অৰ্থনীতি== মাজুলীৰ মূল উদ্যোগ হৈছে কৃষি আৰু ধান প্ৰধান শস্য। মাজুলীত চহকী আৰু বৈচিত্ৰময় কৃষি পৰম্পৰা আছে, কীটনাশক বা কৃত্ৰিম সাৰ ব্যৱহাৰ নকৰাকৈ প্ৰায় ১০০ বিধ ধানৰ খেতি কৰা হয়। উৎপাদিত চাউলসমূহৰ ভিতৰত কোমল চাউল, সাধাৰণতে জলপান হিচাপে খোৱা হয়; পানীৰ তলত গজা আৰু দহ মাহৰ পিছত চপোৱা বাও ধান আৰু পিঠা প্ৰস্তুত কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা আঠাযুক্ত বাদামী ৰঙৰ বৰা চাউল প্ৰধান। মাছ ধৰা, দুগ্ধ উৎপাদন, মৃৎশিল্প, হস্ত তাঁতশাল আৰু নাও নিৰ্মাণ আদি ইয়াৰ অন্য গুৰুত্বপূৰ্ণ অৰ্থনৈতিক উদ্যোগ।<ref>[http://www.assamlog.com ''The Only Govt Jobs updates website open from Majuli''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170501122301/http://assamlog.com/ |date=2017-05-01 }}</ref> হস্ততাঁত গাঁওৰ লোকসকলৰ এটা প্ৰধান বৃত্তি। যদিও ই বহুলাংশে এটা অবাণিজ্যিক বৃত্তি, তথাপিও ই বহু বাসিন্দাৰ ভৰণ-পোষণৰ মূল উপায়। কপাহ আৰু ৰেচমৰ বিশেষকৈ মুগা ৰেচমৰ বিভিন্ন ৰং আৰু শৈলীৰ ব্যৱহাৰ কৰি প্ৰস্তুত কৰা সুন্দৰ বয়ন শিল্পৰ নিদৰ্শন মাজুলীত দেখা পোৱা যায়। ==জনগাঁথনি== ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি মাজুলী জিলাৰ জনসংখ্যা ১,৬৭,৩০৪ জন। মাজুলীত প্ৰতি ১০০০ পুৰুষৰ বিপৰীতে ৯৫৫ গৰাকী মহিলা। অনুসূচিত জাতি আৰু অনুসূচিত জনজাতি ক্ৰমে ২৩,৮৭৮ (১৪.২৭%) আৰু ৭৭,৬০৩ (৪৬.৩৮%) জন।<ref name="districtcensus">{{Cite web |date=2011 |title=District Census Handbook: Jorhat |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/220/download/530/DH_2011_1813_PART_A_DCHB_JORHAT.pdf |website=censusindia.gov.in |publisher=Registrar General and Census Commissioner of India}}</ref> হিন্দু ধৰ্ম মাজুলীৰ প্ৰধান ধৰ্ম, ইয়াৰ প্ৰায় ৯৯.০৪% জনসংখ্যাই হিন্দু পালন কৰে।<ref name="Religion">{{cite web |date=2011 |title=Table C-01 Population By Religion: Assam |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/11365/download/14478/DDW18C-01%20MDDS.XLS |website=census.gov.in |publisher=Registrar General and Census Commissioner of India}}</ref> {{Pie chart |thumb = left |caption = মাজুলীৰ ভাষাসমূহ (২০১১)<ref name="languages"/> |label1 = [[Assamese language|অসমীয়া]] |value1 = 54.47 |color1 = purple |label2 = [[Mising language|মিচিং]] |value2 = 41.01 |color2 = lightskyblue |label3 = [[Bengali language|বাংলা]] |value3 = 1.66 |color3 = orchid |label4 = [[Deori language|দেউৰী]] |value4 = 1.22 |color4 = blue |label5 = হিন্দী |value5 = 0.90 |color5 = orange |label6 = নেপালী |value6 = 0.46 |color6 = sienna |label7 = অন্যান্য |value7 = 1.64 |color7 = grey }} ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি ৫৪.৪৭% জনসংখ্যাই অসমীয়া, ৪১.০১% জনসংখ্যাই মিচিং, ১.৬৬% জনসংখ্যাই বাংলা আৰু ১.২২% লোকে দেওৰী ভাষাক প্ৰথম ভাষা হিচাপে কয়৷<ref name="languages">{{cite web |date=2011 |title=Table C-16 Population By Mother Tongue: Assam |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10195/download/13307/DDW-C16-STMT-MDDS-1800.XLSX |website=censusindia.gov.in |publisher=Registrar General and Census Commissioner of India}}</ref> ==ৰাজনীতি== মাজুলী (বিধান সভা সমষ্টি) অসম বিধানসভাৰ ৯৯ নং সমষ্টি। এই সমষ্টিৰ আসন অনুসূচিত জনজাতিৰ বাবে সংৰক্ষিত। মাজুলীৰ বৰ্তমানৰ বিধায়ক ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টিৰ ভূবন গাম। যোৰহাট লোকসভা সমষ্টিৰ ১০টা বিধানসভা খণ্ডৰ ভিতৰত মাজুলী অন্যতম। ইয়াত মিচিং স্বায়ত্তশাসিত পৰিষদৰ অধীনতো তিনিটা সমষ্টি আছে। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [https://majuli.assam.gov.in Majuli District Official Website] {{Assam}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জিলা]] si9n2jszjna3338lh1njgawarf3isii 0 140265 646568 644639 2026-10-22T17:13:38Z Jan.Kamenicek 18778 Requesting speedy deletion (Spam). (TwinkleGlobal) 646568 wikitext text/x-wiki {{Db|1=Spam}} {{Infobox organization | name = আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় স্বীকৃতিদান মঞ্চ | native_name = International Forum for Accreditation | abbreviation = IFA | logo = International forum for accreditation logo.svg | type = আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থা | area_served = স্বীকৃতিদান আৰু অনুৰূপতা মূল্যায়ন | website = https://if-a.org/ }} '''আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় স্বীকৃতিদান মঞ্চ''' (ইংৰাজী: ''International Forum for Accreditation'', চমুকৈ '''IFA''') হৈছে স্বীকৃতিদান আৰু অনুৰূপতা মূল্যায়নৰ ক্ষেত্ৰত সক্ৰিয় এটা সংস্থা।<ref name="ISOHelper">{{cite web |url=https://isohelper.blogspot.com/2026/08/what-conformity-assessment-areas-does.html |title=What conformity assessment areas does IFA cover? |website=ISOHelper |language=en }}</ref> নিউজিলেণ্ডৰ চৰকাৰী Companies Office-ৰ পঞ্জীত ''International Forum for Accreditation (IFA)'' নামটো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।<ref name="NZRegister">{{cite web |url=https://charitabletrusts.companiesoffice.govt.nz/entity/?id=2cd6fe44-949f-f111-b8dc-70a8a553e8d4 |title=International Forum for Accreditation (IFA) |website=New Zealand Companies Office |language=en }}</ref> == কাৰ্যকলাপ == স্বীকৃতিদান আৰু অনুৰূপতা মূল্যায়নৰ ক্ষেত্ৰত IFA-ৰ কাৰ্যকলাপ জড়িত। অনুৰূপতা মূল্যায়নৰ ভিতৰত পণ্য, সেৱা, ব্যৱস্থা আৰু সংস্থাই নিৰ্দিষ্ট প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণ কৰিছেনে সেয়া মূল্যায়ন কৰা অন্তৰ্ভুক্ত হ'ব পাৰে।<ref name="ISO">{{cite web |url=https://www.iso.org/certification.html |title=Certification |website=International Organization for Standardization |language=en }}</ref> IFA-ই অংশগ্ৰহণকাৰী সংস্থাসমূহৰ মাজত সহযোগিতা আৰু স্বীকৃতিৰ বাবে ''Recognition and Cooperation Arrangement'' (RCA) নামৰ এটা কাঠামো ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name="RCA">{{cite web |url=https://if-a.org/rca/ |title=Recognition and Cooperation Arrangement |website=International Forum for Accreditation |language=en }}</ref> == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://if-a.org/ International Forum for Accreditation-ৰ চৰকাৰী ৱেবছাইট] * [https://isohelper.blogspot.com/ ISOHelper] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অনুষ্ঠান প্ৰতিষ্ঠান]] sa740ggyz1ds802y8z68h4u3vrc8kxr 0 140362 646711 646066 2026-10-23T08:27:32Z কুমুদ ঘোষ 42738 646711 wikitext text/x-wiki {{Short description|Species of bird}} {{Speciesbox | name = গালপোৰা ভাটৌ (Red-breasted parakeet) | image = Psittacula alexandri -Changi Village-6.jpg | image_caption = মাইকী (বাওঁফালে) আৰু মতা (সোঁফালে) | image_upright = 1.2 | status = NT | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2017 |title=''Psittacula alexandri'' |volume=2017 |article-number=e.T22685505A111371703 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-1.RLTS.T22685505A111371703.en |access-date=12 November 2021}}</ref> | status2 = CITES_A2 | status2_system = CITES | status2_ref = <ref>{{Cite Species+ |id=9123 |title=''Psittacula alexandri'' (Linnaeus, 1758) |access-date=27 July 2025}}</ref> | genus = Psittacula | species = alexandri | authority = ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]]) | range_map = Psittacula alexandri distribution by subspecies.png | range_map_caption = ''Psittacula alexandri'' distribution by subspecies | synonyms = ''Psittacus alexandri'' {{small|Linnaeus,&nbsp;1758}} }} '''গালপোৰা ভাটৌ''' বা '''মদনা ভাটৌ''' ({{lang-en|Red-breasted parakeet}}; বৈ‍জ্ঞানিক নামঃ ''Psittacula alexandri'') দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ স্থানীয় ভাটৌ৷ এই প্ৰজাতিটো গণটোৰ ভিতৰত অধিক বহুলভাৱে বিস্তৃত প্ৰজাতিবোৰৰ অন্যতম, আৰু ইয়াৰেই ভৌগোলিক বৈচিত্ৰ্য (ভিন্ন ভিন্ন অঞ্চলত ভিন্নতা) আটাইতকৈ বেছি। বুকুত থকা ডাঙৰ ৰঙা দাগটোৰ দ্বাৰাই ইয়াক সহজে চিনি পোৱা যায়। উপপ্ৰজাতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি ইয়াৰ বিকল্প নাম হ'ল মুস্টেচ্ড পেৰাকিট (Moustached parakeet)। বেছিভাগ উপপ্ৰজাতিয়েই [[ইণ্ডোনেচিয়া]]ৰ অতি সৰু দ্বীপ বা দ্বীপপুঞ্জত সীমাৱদ্ধ। এটা উপপ্ৰজাতি [[আন্দামান দ্বীপপুঞ্জ]]ত পোৱা যায়, আৰু আন এটা উপপ্ৰজাতি মহাদ্বীপীয় দক্ষিণ-পূব এছিয়াত পোৱা যায় আৰু হিমালয়ৰ পাদদেশৰ বাটেৰে‍ দক্ষিণ এছিয়াৰ উত্তৰ-পূব অংশলৈকে আংশিকভাৱে বিস্তৃত। দ্বীপীয় কেইটামান প্ৰজাতি বন্যপক্ষীৰ ব্যৱসায়ৰ দ্বাৰা ভাবুকিৰ সন্মুখীন হ'ব পাৰে। [[জাভা]]ত পোৱা মনোনীত প্ৰজাতিটো (মূল উপপ্ৰজাতিটো) বিলুপ্তিৰ পথত। এই প্ৰজাতিটোৰ বন্য হৈ পৰা (পোহনীয়া অৱস্থাৰ পৰা মুক্ত হোৱা) জনসংখ্যাই এতিয়া [[মুম্বাই]] আৰু [[চিংগাপুৰ]]ৰ দৰে নগৰত নিজকে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছে। ভাৰতৰ [[চেন্নাই]] আৰু [[বেংগালুৰু]]ৰ দৰে আন কিছুমান নগৰতো অলপ সংখ্যকে পোৱা যায়। ==শ্ৰেণীবিভাজন== গালপোৰা ভাটৌৰ বিষয়ে‍ ১৭৫৮ চনত [[চুইডেন]]ৰ প্ৰকৃতিবিজ্ঞানী কাৰ্ল লিনিয়াছে তেওঁৰ ''চিষ্টেমা নেচাৰে''ৰ দশম সংস্কৰণত আনুষ্ঠানিকভাৱে বৰ্ণনা কৰিছিল। তেওঁ ইয়াক আন সকলো ভাটৌ চৰাইৰ লগত গণ চিটাকাছত স্থান দিছিল আৰু দ্বিপদ নাম ''Psittacus alexandri'' সৃষ্টি কৰিছিল।<ref>{{cite book | last=Linnaeus | first=Carl | author-link=Carl Linnaeus | year=1758 | title= Systema Naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis | volume=1 | edition=10th | page=xxx | publisher=Laurentii Salvii | location=Holmiae (Stockholm) | language=Latin | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/727004 }}</ref> ইয়াৰ আদৰ্শ অঞ্চল হ'ল জাভা দ্বীপ।<ref>{{ cite book | editor-last=Peters | editor-first=James Lee | editor-link=James L. Peters | year=1937 | title=Check-List of Birds of the World | volume=3 | publisher=Harvard University Press | place=Cambridge, Massachusetts | page=244 | url=https://www.biodiversitylibrary.org/page/14477959 }}</ref> গালপোৰা ভাটৌক এতিয়া চিটাকুলা গণত স্থান দিয়া হৈছে, যিটো গণ ১৮০০ চনত ফ্ৰান্সৰ প্ৰকৃতিবিজ্ঞানী জৰ্জ কুভিয়েৰে প্ৰৱৰ্তন কৰিছিল।<ref>{{ cite book | last=Cuvier | first=Georges | author-link=Georges Cuvier | year=1800 | title=Leçons d'Anatomie Comparée | volume=1 | language=fr | place=Paris | publisher=Baudouin | at=Table near end | url=https://biodiversitylibrary.org/page/33516226 }}</ref><ref name=ioc>{{cite web| editor1-last=Gill | editor1-first=Frank | editor1-link=Frank Gill (ornithologist) | editor2-last=Donsker | editor2-first=David | editor3-last=Rasmussen | editor3-first=Pamela | editor3-link=Pamela Rasmussen | date=January 2022 | title=Parrots, cockatoos | work=IOC World Bird List Version 12.1 | url=https://www.worldbirdnames.org/bow/parrots/| publisher=International Ornithologists' Union | access-date=21 March 2022 }}</ref> গণটোৰ নামটো "ভাটৌ" বুজোৱা লেটিন শব্দ psittacusৰ এটা ক্ষুদ্ৰতাবাচক ৰূপ। alexandri নামৰ প্ৰজাতিগত বিশেষণটো আলেকজেণ্ডাৰ দ্য গ্ৰেটৰ নামৰ পৰা লোৱা হৈছে, যাৰ সৈন্যসকলে গ্ৰীচলৈ ভাটৌ চৰাই আনিছিল।<ref>{{cite book | last=Jobling | first=James A. | year=2010| title=The Helm Dictionary of Scientific Bird Names | publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-1-4081-2501-4 | pages=[https://archive.org/stream/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling#page/n321/mode/1up 321], [https://archive.org/stream/Helm_Dictionary_of_Scientific_Bird_Names_by_James_A._Jobling#page/n41/mode/1up 41]}}</ref> আঠটা উপপ্ৰজাতি চিনাক্ত কৰা হৈছে৷<ref name=ioc/> লেইবোৰ হ'ল - * ''P. a. fasciata'' ([[Philipp Ludwig Statius Müller|Müller, PLS]], 1776) – উত্তৰ ভাৰতৰ পৰা দক্ষিণ চীন আৰু ইণ্ডোচাইনালৈকে * ''P. a. abbotti'' ([[Harry C. Oberholser|Oberholser]], 1919) – [[আন্দামান দ্বীপপুঞ্জ]] * ''P. a. cala'' (Oberholser, 1912) – [[ছিমিউলুৱে]] (উত্তৰ সুমাত্ৰাৰ পশ্চিম) * ''P. a. major'' ([[Charles Wallace Richmond|Richmond]], 1902) – লাচিয়া আৰু [[বাবি দ্বীপ (ফ্ল'ৰেচ)|বাবি]] দ্বীপপুঞ্জ (উত্তৰ সুমাত্ৰাৰ পশ্চিম) * ''P. a. perionca'' (Oberholser, 1912) – [[নিয়াছ]] (উত্তৰ সুমাত্ৰাৰ পশ্চিম) * ''P. a. alexandri'' (Linnaeus, 1758) – [[জাভা]], [[বালি]] আৰু দক্ষিণ বৰ্নিও * ''P. a. dammermani'' [[Frederick Nutter Chasen|Chasen]] & [[C. Boden Kloss|Kloss]], 1932 – [[কাৰিমুঞ্জাৱা|কাৰিমুঞ্জাৱা দ্বীপপুঞ্জ]] (মধ্য জাভাৰ উত্তৰত) * ''P. a. kangeanensis'' [[Andries Hoogerwerf|Hoogerwerf]], 1962 – [[কাংগিয়ান দ্বীপপুঞ্জ]] (বালিৰ উত্তৰত) ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:অসমৰ চৰাই]] 10gpq6p84ufvuvu4xpcavfrvsbz8r2m 0 140369 646702 646280 2026-10-23T08:21:03Z কুমুদ ঘোষ 42738 646702 wikitext text/x-wiki {{Short description|Species of bird}} {{Speciesbox | name = পখৰা মাছৰোকা (Pied kingfisher) | image = {{CSS image crop|Image= Pied kingfisher (Ceryle rudis leucomelanurus) male.jpg|bSize=260|cWidth=220|cHeight=220|oTop=30|oLeft=15|Location=center}} | image_caption = Male | image2 = Pied kingfisher (Ceryle rudis leucomelanurus) female.jpg | image2_caption = Female<br/>both ''C. r. leucomelanurus''<br/>[[চম্বল নদী]], [[উত্তৰ প্ৰদেশ]], ভাৰত | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn status 12 November 2021">{{cite iucn |author=BirdLife International |date=2017 |title=''Ceryle rudis'' |volume=2017 |article-number=e.T22683645A110626699 |doi=10.2305/IUCN.UK.2017-1.RLTS.T22683645A110626699.en |access-date=12 November 2021}}</ref> | display_parents = 2 | parent_authority = [[Friedrich Boie|F. Boie]], 1828 | taxon = Ceryle rudis | authority = ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], [[10th edition of Systema Naturae|1758]]) | synonyms = *''Alcedo rudis'' {{small|Linnaeus,&nbsp;1758}} }} '''পখৰা মাছৰোকা''' ({{lang-en|Pied kingfisher}}; বৈ‍জ্ঞানিক নামঃ ''Ceryle rudis'') হ'ল আফ্ৰিকা আৰু এছিয়াত বহুলভাৱে বিস্তৃত পানীৰ মাছৰোকা প্ৰজাতি। ১৭৫৮ চনত কাৰ্ল লিনিয়াছে প্ৰথমবাৰৰ বাবে বৰ্ণনা কৰা এই প্ৰজাতিটোৰ পাঁচটা স্বীকৃত উপ-প্ৰজাতি আছে, আৰু ই চেৰিল (Ceryle) গণৰ একমাত্ৰ সদস্য। ইয়াৰ ক'লা-বগা পাখি আৰু মূৰৰ ওপৰৰ অংশৰ বিশেষ পাখি বা চুলিৰ লগতে স্বচ্ছ [[হ্ৰদ]] আৰু [[নদী]]ৰ ওপৰত ভাহি থাকি মাছ ধৰিবলৈ জাঁপ দিয়াৰ অভ্যাসৰ কাৰণে এই প্ৰজাতিটো বিশিষ্ট। মতা পখৰা মাছৰোকা চৰাইৰ বুকুত দুডাল আহল-বহল পটি থাকে, কিন্তু মাইকী চৰাইৰ বুকুত এডাল মাত্ৰ ছিন্ন পটি থাকে। ইহঁতক সাধাৰণতে যোৰে-যোৰে বা সৰু পৰিয়ালত দেখা যায়। ডালত বহি থকাৰ সময়ত ই প্ৰায়ে মূৰ লৰচৰ কৰি‍ আৰু নেজ ওপৰলৈ জোকাৰি থাকে। ==বিৱৰণ== প্ৰায় ২৫ ছে.মি. (৯.৮ ইঞ্চি) দীঘল ই এবিধ মধ্যমীয়া আকাৰৰ [[মাছৰোকা]], মুখ বগা-ক'লা আৰু চকুৰ ওপৰৰ ভ্ৰূৰ দৰে বগা ৰেখা আৰু বুকুত ক'লা পটি আছে। মূৰৰ ওপৰৰ অংশৰ বিশেষ পাখি বা চুলিখিনি‍ পৰিপাটি আৰু ওপৰৰ অংশত ক'লা দণ্ডযুক্ত দাগ আছে। বিস্তৃত বিস্তাৰৰ ভিতৰত কেইবাবিধো উপ-প্ৰজাতি স্বীকৃত হৈছে। প্ৰস্তাৱিত প্ৰজাতিটো (nominate race) ছাহাৰা মৰুভূমিৰ দক্ষিণৰ আফ্ৰিকাত পোৱা যায়, আৰু ই পশ্চিম এছিয়ালৈকে বিস্তৃত। উপ-প্ৰজাতি ''C. r. syriacus'' অপেক্ষাকৃত ডাঙৰ উত্তৰৰ এবিধ চৰাই, যিটোৰ প্ৰস্তাৱিত উপ-প্ৰজাতিটোৰ লগত মিল আছে (বাৰ্গমানৰ নিয়ম অনুসৰি)।<ref name=kasparek>{{cite journal |date=1996 |title=On the identity of ''Ceryle rudis syriaca'' | journal=Journal für Ornithologie | volume=137 | pages=357–358 | issue=3 |doi=10.1007/BF01651075 |last1=Kasparek |first1=Max |bibcode=1996JOrn..137..357K |s2cid=39575753 }}</ref> ''leucomelanura'' উপ-প্ৰজাতিটো আফগানিস্তানৰ পৰা পূবলৈ [[ভাৰত]], [[থাইলেণ্ড]] আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়ালৈকে পোৱা যায়। [[পশ্চিমঘাট]]ৰ ''C. r. travancoreensis'' উপ-প্ৰজাতিটো অধিক গাঢ় আৰু ইয়াৰ বগা অংশ কম। ''C. r. insignis'' উপ-প্ৰজাতিটো [[হাইনান]] আৰু দক্ষিণ-পূব [[চীন]]ত পোৱা যায় আৰু ইয়াৰ ঠোঁট বহুত ডাঙৰ। মতা চৰাইৰ বুকুত দ্বিতীয় এডাল সৰু পটি থাকে, কিন্তু মাইকী চৰাইৰ বুকুত এডাল মাত্ৰ ছিন্ন পটি থাকে।<ref name=pcr>{{cite book |last1=Rasmussen | first1=P. C. | last2=Anderton | first2=J. C. | date=2005 | title=Birds of South Asia: The Ripley Guide | volume=2 |publisher=Smithsonian Institution & Lynx Edicions| isbn=978-84-96553-85-9 | pages=266–267}}</ref><ref>{{cite book|page= 167 |title= Check-list of the Birds of the World. Volume 5| author=Peters, J. L. |publisher=Harvard University Press| date=1955 |url=https://archive.org/stream/checklistofbirds51945pete#page/167/mode/1up}}</ref> ==আলোকচিত্ৰ== <gallery widths="200px" heights="150px"> <gallery mode="packed" heights="130px"> Ceryle rudis MWNH 1249.JPG|কণী, সংগ্ৰহ [[মিউজিয়াম উইজবাডেন]] Pied kingfisher (Ceryle rudis rudis) male immature.jpg|অপৰিপক্ক মতা ''চি‍. আৰ. ৰুডিছ''<br/>উগাণ্ডা Pied kingfisher (Ceryle rudis rudis) female.jpg|মাইকী ''চি‍. আৰ. ৰুডিছ''<br/>[[গাম্বিয়া]] Pied kingfisher (Ceryle rudis rudis) male.jpg|মতা ''চি‍. আৰ. ৰুডিছ''<br/>[[কাজিংগা চেনেল]], উগাণ্ডা Pied kingfisher.jpg|মাইকী ''চি‍. আৰ. ছিৰিয়াকাছ''<br/>ইজৰাইল Pilanesberg-Kingfisher.-001.ogv|''চি‍. আৰ. ৰুডিছ'' মাছ খাই থকা<br/>[[পিলানেছবাৰ্গ গেম ৰিজাৰ্ভ]], দক্ষিণ আফ্ৰিকা File:Ceryle rudis (male).jpg|মতা ''চি‍. আৰ. ৰুডিছ'' </gallery> ==বিতৰণ== এই চৰাইজনী উপ-ছাহাৰান [[আফ্ৰিকা]] আৰু [[তুৰ্কী]]ৰ পৰা [[ভাৰত]] আৰু [[চীন]]লৈকে বিস্তৃত দক্ষিণ [[এছিয়া]]ত বহুলভাৱে পোৱা যায়। ই স্থায়ী বাসিন্দা আৰু বেছিভাগ চৰাইয়েই প্ৰব্ৰজন নকৰে, কেৱল সীমিত দূৰত্বৰ ঋতুভিত্তিক আহ-যাহহে কৰে।<ref name=fry/> ভাৰতত ই মূলতঃ সমভূমি অঞ্চলত বিস্তৃত, আৰু [[হিমালয়]]ৰ অধিক উচ্চতাৰ পাহাৰীয়া অঞ্চলত ইয়াৰ ঠাইত ক্ৰেষ্টেড কিংফিছাৰ (''Megaceryle lugubris'') পোৱা যায়।<ref>{{cite journal|journal=Hong Kong Naturalist|date=1931|author=Hutson, H. P. W.| volume=2 |issue=2 |title= The Birds of Hong Kong. Part 6 |pages=85–89 |url=http://sunzi.lib.hku.hk/hkjo/view/27/2700085.pdf}}</ref> পাইড কিংফিছাৰক পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ বেছি সংখ্যক তিনিবিধ কিংফিছাৰৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি অনুমান কৰা হয়; আন দুবিধ হ'ল মাছৰোকা (''Alcedo atthis'') আৰু কলাৰ্ড কিংফিছাৰ (''Todiramphus chloris'')। এই চৰাইজনীয়ে বহুত শব্দ কৰে, গতিকে ইয়াৰ উপস্থিতি সহজেই ধৰা পৰে।<ref name=fry>{{cite book | last1=Fry | first1=C. Hilary| last2=Fry | first2=Kathie| last3=Harris | first3=Alan | date=1992 | title=Kingfishers, Bee-eaters, and Rollers| publisher=Christopher Helm | location=London | isbn=978-0-7136-8028-7 | pages=236–240 }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:অসমৰ চৰাই]] 2k5cnwyq9w6qmfbl0dyffiwixqq90k5 0 140372 646596 646413 2026-10-22T18:33:40Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 646596 wikitext text/x-wiki {{Delete|তথ্যসূত্ৰ নাই, ৱিকিপিডিয়াৰ শৈলী অনুসৰণ কৰা নাই}}অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ জগতৰ এগৰাকী প্ৰতিভাশালী অভিনেত্ৰী তথা বিশিষ্ট শিক্ষাবিদ ড° হেমা শৰ্মাৰ (হেমলতা শৰ্মা) । বিশেষকৈ মৰিগাঁও মহাবিদ্যালয়ৰ ৰাজনীতি বিজ্ঞান বিভাগৰ প্ৰবক্তা আৰু উপাধ্যক্ষা হিচাপে তেখেতৰ শৈক্ষিক অৱদান আৰু সমান্তৰালভাৱে অভিনয় জগতত থকা তেখেতৰ দখল সঁচাকৈয়ে প্ৰশংসনীয়। শৈক্ষিক পৰিচয়: * জন্মস্থান: পচতীয়া, মৰিগাঁও। * উচ্চ শিক্ষা: গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ৰাজনীতি বিজ্ঞানত স্নাতকোত্তৰ (MA) আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ডক্টৰেট (PhD) ডিগ্ৰী লাভ। * পেচা: মৰিগাঁও মহাবিদ্যালয়ৰ ৰাজনীতি বিজ্ঞান বিভাগৰ জ্যেষ্ঠ অধ্যাপিকা আৰু উপাধ্যক্ষা হিচাপে অৱসৰ গ্ৰহণ। অভিনয় জীৱনৰ উল্লেখযোগ্য কৃতি তেখেতে আশি আৰু নব্বৈৰ দশকৰ কেইবাখনো কালজয়ী অসমীয়া ছবিত চৰিত্ৰ অভিনেত্ৰী হিচাপে সাৱলীল অভিনয় কৰিছিল। * চলচ্চিত্ৰসমূহ: * [[এই দেশ মোৰ দেশ]] (১৯৮৬) * [[প্ৰতিদান (চলচ্চিত্ৰ)]] (১৯৮৭) * [[শেৱালি (চলচ্চিত্ৰ)]] (১৯৮৯) - এই ছবিখনত তেখেতৰ অভিনয় বিশেষভাৱে চৰ্চিত হৈছিল। * [[অশান্ত প্ৰহৰ]] (১৯৯৪) * [[উৰ্বশী (চলচ্চিত্ৰ)]] (১৯৯৫) * ভিচিডি (VCD) আৰু ধাৰাবাহিক: * [[অঞ্জুমণি]] (২০১১) আৰু [[কিনো মৰমৰ জৰী]] (২০১৪) আদি জনপ্ৰিয় ভিচিডিত তেখেতক দেখিবলৈ পোৱা গৈছিল। * স্বীকৃতি: [[ভাৰত জ্যোতি বঁটা]](২০১৩) আৰু স্বৰ্ণ পদক। 9ifk3lynn4jirhr9g8lrkocn0uw8udf 0 140385 646518 2026-10-22T14:48:36Z কুমুদ ঘোষ 42738 নতুন পৃষ্ঠা: বমূৰা (Phaenicophaeus tristis) হ'ল এক প্ৰজাতিৰ অপৰজীৱী (non-parasitic) কুলি চৰাই, যিটো ভাৰতীয় উপমহাদেশ আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াত পোৱা যায়। 646518 wikitext text/x-wiki বমূৰা (Phaenicophaeus tristis) হ'ল এক প্ৰজাতিৰ অপৰজীৱী (non-parasitic) কুলি চৰাই, যিটো ভাৰতীয় উপমহাদেশ আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াত পোৱা যায়। k2u8qewc49glyrk3aogp515gf8rohp6 646519 646518 2026-10-22T14:48:53Z কুমুদ ঘোষ 42738 646519 wikitext text/x-wiki '''বমূৰা''' (Phaenicophaeus tristis) হ'ল এক প্ৰজাতিৰ অপৰজীৱী (non-parasitic) কুলি চৰাই, যিটো ভাৰতীয় উপমহাদেশ আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াত পোৱা যায়। fwvf1fm2cetvp2t16xvoln9wp0frxni 646520 646519 2026-10-22T14:50:46Z কুমুদ ঘোষ 42738 646520 wikitext text/x-wiki '''বমূৰা''' ({{lang-en|Green-billed malkoha}}); বৈ‍জ্ঞানিক নামঃ ''Phaenicophaeus tristis'') হ'ল এক প্ৰজাতিৰ অপৰজীৱী (non-parasitic) কুলি চৰাই, যিটো ভাৰতীয় উপমহাদেশ আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াত পোৱা যায়। 7a0cxl7tqh2so3hvhjjqw095bi694iy 646521 646520 2026-10-22T14:51:09Z কুমুদ ঘোষ 42738 646521 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} '''বমূৰা''' ({{lang-en|Green-billed malkoha}}); বৈ‍জ্ঞানিক নামঃ ''Phaenicophaeus tristis'') হ'ল এক প্ৰজাতিৰ অপৰজীৱী (non-parasitic) কুলি চৰাই, যিটো ভাৰতীয় উপমহাদেশ আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াত পোৱা যায়। r0x4m2z1abvoclsp3dii5saw5vxwfc8 646522 646521 2026-10-22T14:54:36Z কুমুদ ঘোষ 42738 646522 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} '''বমূৰা''' ({{lang-en|Green-billed malkoha}}); বৈ‍জ্ঞানিক নামঃ ''Phaenicophaeus tristis'') হ'ল এক প্ৰজাতিৰ অপৰজীৱী (non-parasitic) কুলি চৰাই, যিটো ভাৰতীয় উপমহাদেশ আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াত পোৱা যায়। চৰাইবিধ মমৰ দৰে‍ নীলাভ-ক'লা বৰণৰ আৰু ইহঁতৰ নেজডাল দীঘল, ক্ৰমশ চুটি হৈ অহা ধৰণৰ; নেজৰ পাখিবোৰৰ আগত বগা বৰণৰ ফুট ফুট থাকে। ঠোঁটটো সহজে চকুত পৰা আৰু বক্ৰ। এই চৰাইবিধ শুকান জোপোহা আৰু পাতল অৰণ্যত পোৱা যায়। jl1nwlzelah9tu7ligzjaie0z0k1bu2 646667 646522 2026-10-23T06:00:27Z কুমুদ ঘোষ 42738 646667 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} '''বমূৰা''' ({{lang-en|Green-billed malkoha}}); বৈ‍জ্ঞানিক নামঃ ''Phaenicophaeus tristis'') হ'ল এক প্ৰজাতিৰ অপৰজীৱী (non-parasitic) কুলি চৰাই, যিটো ভাৰতীয় উপমহাদেশ আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াত পোৱা যায়। চৰাইবিধ মমৰ দৰে‍ নীলাভ-ক'লা বৰণৰ আৰু ইহঁতৰ নেজডাল দীঘল, ক্ৰমশ চুটি হৈ অহা ধৰণৰ; নেজৰ পাখিবোৰৰ আগত বগা বৰণৰ ফুট ফুট থাকে। ঠোঁটটো সহজে চকুত পৰা আৰু বক্ৰ। এই চৰাইবিধ শুকান জোপোহা আৰু পাতল অৰণ্যত পোৱা যায়। ==বিৱৰণ== 2bdv7lbr3vebs1w2hz0syv7y0nvbg1d 646669 646667 2026-10-23T06:02:09Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* বিৱৰণ */ 646669 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} '''বমূৰা''' ({{lang-en|Green-billed malkoha}}); বৈ‍জ্ঞানিক নামঃ ''Phaenicophaeus tristis'') হ'ল এক প্ৰজাতিৰ অপৰজীৱী (non-parasitic) কুলি চৰাই, যিটো ভাৰতীয় উপমহাদেশ আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াত পোৱা যায়। চৰাইবিধ মমৰ দৰে‍ নীলাভ-ক'লা বৰণৰ আৰু ইহঁতৰ নেজডাল দীঘল, ক্ৰমশ চুটি হৈ অহা ধৰণৰ; নেজৰ পাখিবোৰৰ আগত বগা বৰণৰ ফুট ফুট থাকে। ঠোঁটটো সহজে চকুত পৰা আৰু বক্ৰ। এই চৰাইবিধ শুকান জোপোহা আৰু পাতল অৰণ্যত পোৱা যায়। ==বিৱৰণ== বমূৰা (Green-billed malkoha) প্ৰায় ৫০–৬০ ছেণ্টিমিটাৰ দীঘল আৰু ইয়াৰ ওজন প্ৰায় ১০০–১২৮ গ্ৰাম। 7t4165r92xvlxgorrhwiz8onhfppk30 646674 646669 2026-10-23T06:07:09Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* বিৱৰণ */ 646674 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} '''বমূৰা''' ({{lang-en|Green-billed malkoha}}); বৈ‍জ্ঞানিক নামঃ ''Phaenicophaeus tristis'') হ'ল এক প্ৰজাতিৰ অপৰজীৱী (non-parasitic) কুলি চৰাই, যিটো ভাৰতীয় উপমহাদেশ আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াত পোৱা যায়। চৰাইবিধ মমৰ দৰে‍ নীলাভ-ক'লা বৰণৰ আৰু ইহঁতৰ নেজডাল দীঘল, ক্ৰমশ চুটি হৈ অহা ধৰণৰ; নেজৰ পাখিবোৰৰ আগত বগা বৰণৰ ফুট ফুট থাকে। ঠোঁটটো সহজে চকুত পৰা আৰু বক্ৰ। এই চৰাইবিধ শুকান জোপোহা আৰু পাতল অৰণ্যত পোৱা যায়। ==বিৱৰণ== বমূৰা (Green-billed malkoha) প্ৰায় ৫০–৬০ ছেণ্টিমিটাৰ দীঘল আৰু ইয়াৰ ওজন প্ৰায় ১০০–১২৮ গ্ৰাম। সাধাৰণতে ইয়াৰ ৰঙা মুখৰ সৰু পট্টিৰ চাৰিওফালে এটা স্পষ্ট বগা দাগ থাকে আৰু মুখ আৰু ডিঙিত ধূসৰ ৰং দেখা যায়। প্ৰাপ্তবয়স্ক বমূৰাৰ ওপৰৰ অংশ সেউজীয়া চিকমিকনিসহ গাঢ় ধূসৰ, আৰু ডেউকাকেইখন তেলতেলীয়া সেউজীয়া ৰঙৰ। fi6bnhwc12j85ads1rlv7jkkj0cwtbz 646675 646674 2026-10-23T06:08:31Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* বিৱৰণ */ 646675 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} '''বমূৰা''' ({{lang-en|Green-billed malkoha}}); বৈ‍জ্ঞানিক নামঃ ''Phaenicophaeus tristis'') হ'ল এক প্ৰজাতিৰ অপৰজীৱী (non-parasitic) কুলি চৰাই, যিটো ভাৰতীয় উপমহাদেশ আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াত পোৱা যায়। চৰাইবিধ মমৰ দৰে‍ নীলাভ-ক'লা বৰণৰ আৰু ইহঁতৰ নেজডাল দীঘল, ক্ৰমশ চুটি হৈ অহা ধৰণৰ; নেজৰ পাখিবোৰৰ আগত বগা বৰণৰ ফুট ফুট থাকে। ঠোঁটটো সহজে চকুত পৰা আৰু বক্ৰ। এই চৰাইবিধ শুকান জোপোহা আৰু পাতল অৰণ্যত পোৱা যায়। ==বিৱৰণ== বমূৰা (Green-billed malkoha) প্ৰায় ৫০–৬০ ছেণ্টিমিটাৰ দীঘল আৰু ইয়াৰ ওজন প্ৰায় ১০০–১২৮ গ্ৰাম। সাধাৰণতে ইয়াৰ ৰঙা মুখৰ সৰু পট্টিৰ চাৰিওফালে এটা স্পষ্ট বগা দাগ থাকে আৰু মুখ আৰু ডিঙিত ধূসৰ ৰং দেখা যায়। প্ৰাপ্তবয়স্ক বমূৰাৰ ওপৰৰ অংশ সেউজীয়া চিকমিকনিসহ গাঢ় ধূসৰ, আৰু ডেউকাকেইখন তেলতেলীয়া সেউজীয়া ৰঙৰ। ==বিতৰণ আৰু বাসস্থান== ax5dtjfmktox4nq1fa4tm671ynvi35w 646676 646675 2026-10-23T06:11:03Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* বিতৰণ আৰু বাসস্থান */ 646676 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} '''বমূৰা''' ({{lang-en|Green-billed malkoha}}); বৈ‍জ্ঞানিক নামঃ ''Phaenicophaeus tristis'') হ'ল এক প্ৰজাতিৰ অপৰজীৱী (non-parasitic) কুলি চৰাই, যিটো ভাৰতীয় উপমহাদেশ আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াত পোৱা যায়। চৰাইবিধ মমৰ দৰে‍ নীলাভ-ক'লা বৰণৰ আৰু ইহঁতৰ নেজডাল দীঘল, ক্ৰমশ চুটি হৈ অহা ধৰণৰ; নেজৰ পাখিবোৰৰ আগত বগা বৰণৰ ফুট ফুট থাকে। ঠোঁটটো সহজে চকুত পৰা আৰু বক্ৰ। এই চৰাইবিধ শুকান জোপোহা আৰু পাতল অৰণ্যত পোৱা যায়। ==বিৱৰণ== বমূৰা (Green-billed malkoha) প্ৰায় ৫০–৬০ ছেণ্টিমিটাৰ দীঘল আৰু ইয়াৰ ওজন প্ৰায় ১০০–১২৮ গ্ৰাম। সাধাৰণতে ইয়াৰ ৰঙা মুখৰ সৰু পট্টিৰ চাৰিওফালে এটা স্পষ্ট বগা দাগ থাকে আৰু মুখ আৰু ডিঙিত ধূসৰ ৰং দেখা যায়। প্ৰাপ্তবয়স্ক বমূৰাৰ ওপৰৰ অংশ সেউজীয়া চিকমিকনিসহ গাঢ় ধূসৰ, আৰু ডেউকাকেইখন তেলতেলীয়া সেউজীয়া ৰঙৰ। ==বিতৰণ আৰু বাসস্থান== ইয়াৰ প্ৰজনন বাসস্থান হৈছে প্ৰাথমিক বন, দ্বিতীয়বাৰ গজা বন, ঘন জোপোহা, খেতি-বাতি কৰা ঠাই আৰু ৰবৰৰ বাগিচা। ইয়াক দক্ষিণ এছিয়াৰ [[নেপাল]], [[ভাৰত]] আৰু [[শ্ৰীলংকা]]ৰ পৰা পূব দিশে দক্ষিণ-পূব [[এছিয়া]]লৈকে বিস্তৃত অঞ্চলত পোৱা যায়। 8gapg8zgl0v65041lpazux2ybswsbwj 646677 646676 2026-10-23T06:29:18Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* বিতৰণ আৰু বাসস্থান */ 646677 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} '''বমূৰা''' ({{lang-en|Green-billed malkoha}}); বৈ‍জ্ঞানিক নামঃ ''Phaenicophaeus tristis'') হ'ল এক প্ৰজাতিৰ অপৰজীৱী (non-parasitic) কুলি চৰাই, যিটো ভাৰতীয় উপমহাদেশ আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াত পোৱা যায়। চৰাইবিধ মমৰ দৰে‍ নীলাভ-ক'লা বৰণৰ আৰু ইহঁতৰ নেজডাল দীঘল, ক্ৰমশ চুটি হৈ অহা ধৰণৰ; নেজৰ পাখিবোৰৰ আগত বগা বৰণৰ ফুট ফুট থাকে। ঠোঁটটো সহজে চকুত পৰা আৰু বক্ৰ। এই চৰাইবিধ শুকান জোপোহা আৰু পাতল অৰণ্যত পোৱা যায়। ==বিৱৰণ== বমূৰা (Green-billed malkoha) প্ৰায় ৫০–৬০ ছেণ্টিমিটাৰ দীঘল আৰু ইয়াৰ ওজন প্ৰায় ১০০–১২৮ গ্ৰাম। সাধাৰণতে ইয়াৰ ৰঙা মুখৰ সৰু পট্টিৰ চাৰিওফালে এটা স্পষ্ট বগা দাগ থাকে আৰু মুখ আৰু ডিঙিত ধূসৰ ৰং দেখা যায়। প্ৰাপ্তবয়স্ক বমূৰাৰ ওপৰৰ অংশ সেউজীয়া চিকমিকনিসহ গাঢ় ধূসৰ, আৰু ডেউকাকেইখন তেলতেলীয়া সেউজীয়া ৰঙৰ। ==বিতৰণ আৰু বাসস্থান== ইয়াৰ প্ৰজনন বাসস্থান হৈছে প্ৰাথমিক বন, দ্বিতীয়বাৰ গজা বন, ঘন জোপোহা, খেতি-বাতি কৰা ঠাই আৰু ৰবৰৰ বাগিচা। ইয়াক দক্ষিণ এছিয়াৰ [[নেপাল]], [[ভাৰত]] আৰু [[শ্ৰীলংকা]]ৰ পৰা পূব দিশে দক্ষিণ-পূব [[এছিয়া]]লৈকে বিস্তৃত অঞ্চলত পোৱা যায়। ই মুখ্যতঃ পোক-পৰুৱা খাই জীয়াই থাকে, কিন্তু সৰু জেঠীজাতীয় প্ৰাণী আৰু সৰু স্তন্যপায়ী প্ৰাণীও ধৰি খায় বুলি জনা যায়। কেতিয়াবা ই উৰি থকা অৱস্থাতো পোক-পৰুৱা ধৰে। ldd9wiv3p6sagk5jkwt1pz2qjbomb4w 646678 646677 2026-10-23T06:35:20Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* বিতৰণ আৰু বাসস্থান */ 646678 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} '''বমূৰা''' ({{lang-en|Green-billed malkoha}}); বৈ‍জ্ঞানিক নামঃ ''Phaenicophaeus tristis'') হ'ল এক প্ৰজাতিৰ অপৰজীৱী (non-parasitic) কুলি চৰাই, যিটো ভাৰতীয় উপমহাদেশ আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াত পোৱা যায়। চৰাইবিধ মমৰ দৰে‍ নীলাভ-ক'লা বৰণৰ আৰু ইহঁতৰ নেজডাল দীঘল, ক্ৰমশ চুটি হৈ অহা ধৰণৰ; নেজৰ পাখিবোৰৰ আগত বগা বৰণৰ ফুট ফুট থাকে। ঠোঁটটো সহজে চকুত পৰা আৰু বক্ৰ। এই চৰাইবিধ শুকান জোপোহা আৰু পাতল অৰণ্যত পোৱা যায়। ==বিৱৰণ== বমূৰা (Green-billed malkoha) প্ৰায় ৫০–৬০ ছেণ্টিমিটাৰ দীঘল আৰু ইয়াৰ ওজন প্ৰায় ১০০–১২৮ গ্ৰাম। সাধাৰণতে ইয়াৰ ৰঙা মুখৰ সৰু পট্টিৰ চাৰিওফালে এটা স্পষ্ট বগা দাগ থাকে আৰু মুখ আৰু ডিঙিত ধূসৰ ৰং দেখা যায়। প্ৰাপ্তবয়স্ক বমূৰাৰ ওপৰৰ অংশ সেউজীয়া চিকমিকনিসহ গাঢ় ধূসৰ, আৰু ডেউকাকেইখন তেলতেলীয়া সেউজীয়া ৰঙৰ। ==বিতৰণ আৰু বাসস্থান== ইয়াৰ প্ৰজনন বাসস্থান হৈছে প্ৰাথমিক বন, দ্বিতীয়বাৰ গজা বন, ঘন জোপোহা, খেতি-বাতি কৰা ঠাই আৰু ৰবৰৰ বাগিচা। ইয়াক দক্ষিণ এছিয়াৰ [[নেপাল]], [[ভাৰত]] আৰু [[শ্ৰীলংকা]]ৰ পৰা পূব দিশে দক্ষিণ-পূব [[এছিয়া]]লৈকে বিস্তৃত অঞ্চলত পোৱা যায়। ই মুখ্যতঃ পোক-পৰুৱা খাই জীয়াই থাকে, কিন্তু সৰু জেঠীজাতীয় প্ৰাণী আৰু সৰু স্তন্যপায়ী প্ৰাণীও ধৰি খায় বুলি জনা যায়। কেতিয়াবা ই উৰি থকা অৱস্থাতো পোক-পৰুৱা ধৰে। == আলোকচিত্ৰ == <gallery> File:Phaenicophaeus tristis.jpg|বমূৰা File:Large Green-billed Malkoha ( Phaenicophaeus tristis).jpg|বমূৰা File:Flying Green-billed malkoha.jpg|[[বাংলাদেশ]]ত বমূৰা File:Green-billed Malkoha (Phaenicophaeus tristis) at Jayanti, Duars, West Bengal W.jpg|[[ভাৰত]]ৰ [[পশ্চিমবংগ]]ৰ [[জলপাইগুৰি]] জিলাৰ [[বাক্সা বাঘ সংৰক্ষিত বনাঞ্চল]]ৰ [[জয়ন্তী (গাঁও)|জয়ন্তী]]ত বমূৰা File:Green-billed Malkoha 2.jpg|কায়েং ক্ৰাচান নাট'ল পার্ক - থাইলেণ্ড File:Green-billed Malkoha.ogg|ফ্ৰেজাৰ হিল, মালয়েছিয়া, ছেপ্টেম্বৰ ১৯৯৭ File:Green-billed Malkoha HR.jpg|বমূৰা File:Green-billed Malkoha - Bangi, Malaysia.jpg|বান্দৰ বাৰু বাংগী, চেলাংগোৰ, মালয়েছিয়া। </gallery> nqbw34n3og80poeofia81mfkogzlpu7 646679 646678 2026-10-23T06:35:35Z কুমুদ ঘোষ 42738 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 646679 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} '''বমূৰা''' ({{lang-en|Green-billed malkoha}}); বৈ‍জ্ঞানিক নামঃ ''Phaenicophaeus tristis'') হ'ল এক প্ৰজাতিৰ অপৰজীৱী (non-parasitic) কুলি চৰাই, যিটো ভাৰতীয় উপমহাদেশ আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াত পোৱা যায়। চৰাইবিধ মমৰ দৰে‍ নীলাভ-ক'লা বৰণৰ আৰু ইহঁতৰ নেজডাল দীঘল, ক্ৰমশ চুটি হৈ অহা ধৰণৰ; নেজৰ পাখিবোৰৰ আগত বগা বৰণৰ ফুট ফুট থাকে। ঠোঁটটো সহজে চকুত পৰা আৰু বক্ৰ। এই চৰাইবিধ শুকান জোপোহা আৰু পাতল অৰণ্যত পোৱা যায়। ==বিৱৰণ== বমূৰা (Green-billed malkoha) প্ৰায় ৫০–৬০ ছেণ্টিমিটাৰ দীঘল আৰু ইয়াৰ ওজন প্ৰায় ১০০–১২৮ গ্ৰাম। সাধাৰণতে ইয়াৰ ৰঙা মুখৰ সৰু পট্টিৰ চাৰিওফালে এটা স্পষ্ট বগা দাগ থাকে আৰু মুখ আৰু ডিঙিত ধূসৰ ৰং দেখা যায়। প্ৰাপ্তবয়স্ক বমূৰাৰ ওপৰৰ অংশ সেউজীয়া চিকমিকনিসহ গাঢ় ধূসৰ, আৰু ডেউকাকেইখন তেলতেলীয়া সেউজীয়া ৰঙৰ। ==বিতৰণ আৰু বাসস্থান== ইয়াৰ প্ৰজনন বাসস্থান হৈছে প্ৰাথমিক বন, দ্বিতীয়বাৰ গজা বন, ঘন জোপোহা, খেতি-বাতি কৰা ঠাই আৰু ৰবৰৰ বাগিচা। ইয়াক দক্ষিণ এছিয়াৰ [[নেপাল]], [[ভাৰত]] আৰু [[শ্ৰীলংকা]]ৰ পৰা পূব দিশে দক্ষিণ-পূব [[এছিয়া]]লৈকে বিস্তৃত অঞ্চলত পোৱা যায়। ই মুখ্যতঃ পোক-পৰুৱা খাই জীয়াই থাকে, কিন্তু সৰু জেঠীজাতীয় প্ৰাণী আৰু সৰু স্তন্যপায়ী প্ৰাণীও ধৰি খায় বুলি জনা যায়। কেতিয়াবা ই উৰি থকা অৱস্থাতো পোক-পৰুৱা ধৰে। == আলোকচিত্ৰ == <gallery> File:Phaenicophaeus tristis.jpg|বমূৰা File:Large Green-billed Malkoha ( Phaenicophaeus tristis).jpg|বমূৰা File:Flying Green-billed malkoha.jpg|[[বাংলাদেশ]]ত বমূৰা File:Green-billed Malkoha (Phaenicophaeus tristis) at Jayanti, Duars, West Bengal W.jpg|[[ভাৰত]]ৰ [[পশ্চিমবংগ]]ৰ [[জলপাইগুৰি]] জিলাৰ [[বাক্সা বাঘ সংৰক্ষিত বনাঞ্চল]]ৰ [[জয়ন্তী (গাঁও)|জয়ন্তী]]ত বমূৰা File:Green-billed Malkoha 2.jpg|কায়েং ক্ৰাচান নাট'ল পাৰ্ক - থাইলেণ্ড File:Green-billed Malkoha.ogg|ফ্ৰেজাৰ হিল, মালয়েছিয়া, ছেপ্টেম্বৰ ১৯৯৭ File:Green-billed Malkoha HR.jpg|বমূৰা File:Green-billed Malkoha - Bangi, Malaysia.jpg|বান্দৰ বাৰু বাংগী, চেলাংগোৰ, মালয়েছিয়া। </gallery> nj1xuwic2bu83ws63o2dhkhgnm9csr8 646680 646679 2026-10-23T06:40:11Z কুমুদ ঘোষ 42738 646680 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Short description|Species of bird}} {{Speciesbox | name = বমূৰা (Green-billed malkoha) | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn">{{cite iucn |author=BirdLife International. |year=2024 |title=''Phaenicophaeus tristis'' |volume=2024 |article-number=e.T22684098A263624662 |doi=10.2305/IUCN.UK.2024-2.RLTS.T22684098A263624662.en |access-date=29 June 2025}}</ref> | image = Green billed Malkoha (Nepal).jpg | image_caption = in [[Nepal]] | genus = Phaenicophaeus | species = tristis | authority = ([[René-Primevère Lesson|Lesson]], 1830) | synonyms = * ''Rhopodytes tristis'' }} '''বমূৰা''' ({{lang-en|Green-billed malkoha}}); বৈ‍জ্ঞানিক নামঃ ''Phaenicophaeus tristis'') হ'ল এক প্ৰজাতিৰ অপৰজীৱী (non-parasitic) কুলি চৰাই, যিটো ভাৰতীয় উপমহাদেশ আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াত পোৱা যায়। চৰাইবিধ মমৰ দৰে‍ নীলাভ-ক'লা বৰণৰ আৰু ইহঁতৰ নেজডাল দীঘল, ক্ৰমশ চুটি হৈ অহা ধৰণৰ; নেজৰ পাখিবোৰৰ আগত বগা বৰণৰ ফুট ফুট থাকে। ঠোঁটটো সহজে চকুত পৰা আৰু বক্ৰ। এই চৰাইবিধ শুকান জোপোহা আৰু পাতল অৰণ্যত পোৱা যায়। ==বিৱৰণ== বমূৰা (Green-billed malkoha) প্ৰায় ৫০–৬০ ছেণ্টিমিটাৰ দীঘল আৰু ইয়াৰ ওজন প্ৰায় ১০০–১২৮ গ্ৰাম। সাধাৰণতে ইয়াৰ ৰঙা মুখৰ সৰু পট্টিৰ চাৰিওফালে এটা স্পষ্ট বগা দাগ থাকে আৰু মুখ আৰু ডিঙিত ধূসৰ ৰং দেখা যায়। প্ৰাপ্তবয়স্ক বমূৰাৰ ওপৰৰ অংশ সেউজীয়া চিকমিকনিসহ গাঢ় ধূসৰ, আৰু ডেউকাকেইখন তেলতেলীয়া সেউজীয়া ৰঙৰ। ==বিতৰণ আৰু বাসস্থান== ইয়াৰ প্ৰজনন বাসস্থান হৈছে প্ৰাথমিক বন, দ্বিতীয়বাৰ গজা বন, ঘন জোপোহা, খেতি-বাতি কৰা ঠাই আৰু ৰবৰৰ বাগিচা। ইয়াক দক্ষিণ এছিয়াৰ [[নেপাল]], [[ভাৰত]] আৰু [[শ্ৰীলংকা]]ৰ পৰা পূব দিশে দক্ষিণ-পূব [[এছিয়া]]লৈকে বিস্তৃত অঞ্চলত পোৱা যায়। ই মুখ্যতঃ পোক-পৰুৱা খাই জীয়াই থাকে, কিন্তু সৰু জেঠীজাতীয় প্ৰাণী আৰু সৰু স্তন্যপায়ী প্ৰাণীও ধৰি খায় বুলি জনা যায়। কেতিয়াবা ই উৰি থকা অৱস্থাতো পোক-পৰুৱা ধৰে। == আলোকচিত্ৰ == <gallery> File:Phaenicophaeus tristis.jpg|বমূৰা File:Large Green-billed Malkoha ( Phaenicophaeus tristis).jpg|বমূৰা File:Flying Green-billed malkoha.jpg|[[বাংলাদেশ]]ত বমূৰা File:Green-billed Malkoha (Phaenicophaeus tristis) at Jayanti, Duars, West Bengal W.jpg|[[ভাৰত]]ৰ [[পশ্চিমবংগ]]ৰ [[জলপাইগুৰি]] জিলাৰ [[বাক্সা বাঘ সংৰক্ষিত বনাঞ্চল]]ৰ [[জয়ন্তী (গাঁও)|জয়ন্তী]]ত বমূৰা File:Green-billed Malkoha 2.jpg|কায়েং ক্ৰাচান নাট'ল পাৰ্ক - থাইলেণ্ড File:Green-billed Malkoha.ogg|ফ্ৰেজাৰ হিল, মালয়েছিয়া, ছেপ্টেম্বৰ ১৯৯৭ File:Green-billed Malkoha HR.jpg|বমূৰা File:Green-billed Malkoha - Bangi, Malaysia.jpg|বান্দৰ বাৰু বাংগী, চেলাংগোৰ, মালয়েছিয়া। </gallery> 0zmdyyall37p4z52qocdv7r0pfqczn3 646681 646680 2026-10-23T06:40:36Z কুমুদ ঘোষ 42738 added [[Category:অসমৰ চৰাই]] using [[WP:HC|HotCat]] 646681 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Short description|Species of bird}} {{Speciesbox | name = বমূৰা (Green-billed malkoha) | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn">{{cite iucn |author=BirdLife International. |year=2024 |title=''Phaenicophaeus tristis'' |volume=2024 |article-number=e.T22684098A263624662 |doi=10.2305/IUCN.UK.2024-2.RLTS.T22684098A263624662.en |access-date=29 June 2025}}</ref> | image = Green billed Malkoha (Nepal).jpg | image_caption = in [[Nepal]] | genus = Phaenicophaeus | species = tristis | authority = ([[René-Primevère Lesson|Lesson]], 1830) | synonyms = * ''Rhopodytes tristis'' }} '''বমূৰা''' ({{lang-en|Green-billed malkoha}}); বৈ‍জ্ঞানিক নামঃ ''Phaenicophaeus tristis'') হ'ল এক প্ৰজাতিৰ অপৰজীৱী (non-parasitic) কুলি চৰাই, যিটো ভাৰতীয় উপমহাদেশ আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াত পোৱা যায়। চৰাইবিধ মমৰ দৰে‍ নীলাভ-ক'লা বৰণৰ আৰু ইহঁতৰ নেজডাল দীঘল, ক্ৰমশ চুটি হৈ অহা ধৰণৰ; নেজৰ পাখিবোৰৰ আগত বগা বৰণৰ ফুট ফুট থাকে। ঠোঁটটো সহজে চকুত পৰা আৰু বক্ৰ। এই চৰাইবিধ শুকান জোপোহা আৰু পাতল অৰণ্যত পোৱা যায়। ==বিৱৰণ== বমূৰা (Green-billed malkoha) প্ৰায় ৫০–৬০ ছেণ্টিমিটাৰ দীঘল আৰু ইয়াৰ ওজন প্ৰায় ১০০–১২৮ গ্ৰাম। সাধাৰণতে ইয়াৰ ৰঙা মুখৰ সৰু পট্টিৰ চাৰিওফালে এটা স্পষ্ট বগা দাগ থাকে আৰু মুখ আৰু ডিঙিত ধূসৰ ৰং দেখা যায়। প্ৰাপ্তবয়স্ক বমূৰাৰ ওপৰৰ অংশ সেউজীয়া চিকমিকনিসহ গাঢ় ধূসৰ, আৰু ডেউকাকেইখন তেলতেলীয়া সেউজীয়া ৰঙৰ। ==বিতৰণ আৰু বাসস্থান== ইয়াৰ প্ৰজনন বাসস্থান হৈছে প্ৰাথমিক বন, দ্বিতীয়বাৰ গজা বন, ঘন জোপোহা, খেতি-বাতি কৰা ঠাই আৰু ৰবৰৰ বাগিচা। ইয়াক দক্ষিণ এছিয়াৰ [[নেপাল]], [[ভাৰত]] আৰু [[শ্ৰীলংকা]]ৰ পৰা পূব দিশে দক্ষিণ-পূব [[এছিয়া]]লৈকে বিস্তৃত অঞ্চলত পোৱা যায়। ই মুখ্যতঃ পোক-পৰুৱা খাই জীয়াই থাকে, কিন্তু সৰু জেঠীজাতীয় প্ৰাণী আৰু সৰু স্তন্যপায়ী প্ৰাণীও ধৰি খায় বুলি জনা যায়। কেতিয়াবা ই উৰি থকা অৱস্থাতো পোক-পৰুৱা ধৰে। == আলোকচিত্ৰ == <gallery> File:Phaenicophaeus tristis.jpg|বমূৰা File:Large Green-billed Malkoha ( Phaenicophaeus tristis).jpg|বমূৰা File:Flying Green-billed malkoha.jpg|[[বাংলাদেশ]]ত বমূৰা File:Green-billed Malkoha (Phaenicophaeus tristis) at Jayanti, Duars, West Bengal W.jpg|[[ভাৰত]]ৰ [[পশ্চিমবংগ]]ৰ [[জলপাইগুৰি]] জিলাৰ [[বাক্সা বাঘ সংৰক্ষিত বনাঞ্চল]]ৰ [[জয়ন্তী (গাঁও)|জয়ন্তী]]ত বমূৰা File:Green-billed Malkoha 2.jpg|কায়েং ক্ৰাচান নাট'ল পাৰ্ক - থাইলেণ্ড File:Green-billed Malkoha.ogg|ফ্ৰেজাৰ হিল, মালয়েছিয়া, ছেপ্টেম্বৰ ১৯৯৭ File:Green-billed Malkoha HR.jpg|বমূৰা File:Green-billed Malkoha - Bangi, Malaysia.jpg|বান্দৰ বাৰু বাংগী, চেলাংগোৰ, মালয়েছিয়া। </gallery> [[শ্ৰেণী:অসমৰ চৰাই]] tikek84ft65btgozcu699behsobw7bk 646684 646681 2026-10-23T07:49:09Z কুমুদ ঘোষ 42738 646684 wikitext text/x-wiki {{সম্পাদনা দ্বন্দ্ব}} {{Short description|Species of bird}} {{Speciesbox | name = বমূৰা (Green-billed malkoha) | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn">{{cite iucn |author=BirdLife International. |year=2024 |title=''Phaenicophaeus tristis'' |volume=2024 |article-number=e.T22684098A263624662 |doi=10.2305/IUCN.UK.2024-2.RLTS.T22684098A263624662.en |access-date=29 June 2025}}</ref> | image = Green billed Malkoha (Nepal).jpg | image_caption = in [[Nepal]] | genus = Phaenicophaeus | species = tristis | authority = ([[René-Primevère Lesson|Lesson]], 1830) | synonyms = * ''Rhopodytes tristis'' }} '''বমূৰা''' ({{lang-en|Green-billed malkoha}}); বৈ‍জ্ঞানিক নামঃ ''Phaenicophaeus tristis'') হ'ল এক প্ৰজাতিৰ অপৰজীৱী (non-parasitic) কুলি চৰাই, যিটো ভাৰতীয় উপমহাদেশ আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াত পোৱা যায়। চৰাইবিধ মমৰ দৰে‍ নীলাভ-ক'লা বৰণৰ আৰু ইহঁতৰ নেজডাল দীঘল, ক্ৰমশ চুটি হৈ অহা ধৰণৰ; নেজৰ পাখিবোৰৰ আগত বগা বৰণৰ ফুট ফুট থাকে। ঠোঁটটো সহজে চকুত পৰা আৰু বক্ৰ। এই চৰাইবিধ শুকান জোপোহা আৰু পাতল অৰণ্যত পোৱা যায়। ==বিৱৰণ== বমূৰা (Green-billed malkoha) প্ৰায় ৫০–৬০ ছেণ্টিমিটাৰ দীঘল আৰু ইয়াৰ ওজন প্ৰায় ১০০–১২৮ গ্ৰাম। সাধাৰণতে ইয়াৰ ৰঙা মুখৰ সৰু পট্টিৰ চাৰিওফালে এটা স্পষ্ট বগা দাগ থাকে আৰু মুখ আৰু ডিঙিত ধূসৰ ৰং দেখা যায়। প্ৰাপ্তবয়স্ক বমূৰাৰ ওপৰৰ অংশ সেউজীয়া চিকমিকনিসহ গাঢ় ধূসৰ, আৰু ডেউকাকেইখন তেলতেলীয়া সেউজীয়া ৰঙৰ। ==বিতৰণ আৰু বাসস্থান== ইয়াৰ প্ৰজনন বাসস্থান হৈছে প্ৰাথমিক বন, দ্বিতীয়বাৰ গজা বন, ঘন জোপোহা, খেতি-বাতি কৰা ঠাই আৰু ৰবৰৰ বাগিচা। ইয়াক দক্ষিণ এছিয়াৰ [[নেপাল]], [[ভাৰত]] আৰু [[শ্ৰীলংকা]]ৰ পৰা পূব দিশে দক্ষিণ-পূব [[এছিয়া]]লৈকে বিস্তৃত অঞ্চলত পোৱা যায়। ই মুখ্যতঃ পোক-পৰুৱা খাই জীয়াই থাকে, কিন্তু সৰু জেঠীজাতীয় প্ৰাণী আৰু সৰু স্তন্যপায়ী প্ৰাণীও ধৰি খায় বুলি জনা যায়। কেতিয়াবা ই উৰি থকা অৱস্থাতো পোক-পৰুৱা ধৰে। == আলোকচিত্ৰ == <gallery> File:Phaenicophaeus tristis.jpg|বমূৰা File:Large Green-billed Malkoha ( Phaenicophaeus tristis).jpg|বমূৰা File:Flying Green-billed malkoha.jpg|[[বাংলাদেশ]]ত বমূৰা File:Green-billed Malkoha (Phaenicophaeus tristis) at Jayanti, Duars, West Bengal W.jpg|[[ভাৰত]]ৰ [[পশ্চিমবংগ]]ৰ [[জলপাইগুৰি]] জিলাৰ [[বাক্সা বাঘ সংৰক্ষিত বনাঞ্চল]]ৰ [[জয়ন্তী (গাঁও)|জয়ন্তী]]ত বমূৰা File:Green-billed Malkoha 2.jpg|কায়েং ক্ৰাচান নাট'ল পাৰ্ক - থাইলেণ্ড File:Green-billed Malkoha.ogg|ফ্ৰেজাৰ হিল, মালয়েছিয়া, ছেপ্টেম্বৰ ১৯৯৭ File:Green-billed Malkoha HR.jpg|বমূৰা File:Green-billed Malkoha - Bangi, Malaysia.jpg|বান্দৰ বাৰু বাংগী, চেলাংগোৰ, মালয়েছিয়া। </gallery> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:অসমৰ চৰাই]] fos1xc2rjrg3zebqrvq7g1sjj76xzk9 646686 646684 2026-10-23T07:49:32Z কুমুদ ঘোষ 42738 646686 wikitext text/x-wiki {{Short description|Species of bird}} {{Speciesbox | name = বমূৰা (Green-billed malkoha) | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn">{{cite iucn |author=BirdLife International. |year=2024 |title=''Phaenicophaeus tristis'' |volume=2024 |article-number=e.T22684098A263624662 |doi=10.2305/IUCN.UK.2024-2.RLTS.T22684098A263624662.en |access-date=29 June 2025}}</ref> | image = Green billed Malkoha (Nepal).jpg | image_caption = in [[Nepal]] | genus = Phaenicophaeus | species = tristis | authority = ([[René-Primevère Lesson|Lesson]], 1830) | synonyms = * ''Rhopodytes tristis'' }} '''বমূৰা''' ({{lang-en|Green-billed malkoha}}); বৈ‍জ্ঞানিক নামঃ ''Phaenicophaeus tristis'') হ'ল এক প্ৰজাতিৰ অপৰজীৱী (non-parasitic) কুলি চৰাই, যিটো ভাৰতীয় উপমহাদেশ আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াত পোৱা যায়। চৰাইবিধ মমৰ দৰে‍ নীলাভ-ক'লা বৰণৰ আৰু ইহঁতৰ নেজডাল দীঘল, ক্ৰমশ চুটি হৈ অহা ধৰণৰ; নেজৰ পাখিবোৰৰ আগত বগা বৰণৰ ফুট ফুট থাকে। ঠোঁটটো সহজে চকুত পৰা আৰু বক্ৰ। এই চৰাইবিধ শুকান জোপোহা আৰু পাতল অৰণ্যত পোৱা যায়। ==বিৱৰণ== বমূৰা (Green-billed malkoha) প্ৰায় ৫০–৬০ ছেণ্টিমিটাৰ দীঘল আৰু ইয়াৰ ওজন প্ৰায় ১০০–১২৮ গ্ৰাম। সাধাৰণতে ইয়াৰ ৰঙা মুখৰ সৰু পট্টিৰ চাৰিওফালে এটা স্পষ্ট বগা দাগ থাকে আৰু মুখ আৰু ডিঙিত ধূসৰ ৰং দেখা যায়। প্ৰাপ্তবয়স্ক বমূৰাৰ ওপৰৰ অংশ সেউজীয়া চিকমিকনিসহ গাঢ় ধূসৰ, আৰু ডেউকাকেইখন তেলতেলীয়া সেউজীয়া ৰঙৰ। ==বিতৰণ আৰু বাসস্থান== ইয়াৰ প্ৰজনন বাসস্থান হৈছে প্ৰাথমিক বন, দ্বিতীয়বাৰ গজা বন, ঘন জোপোহা, খেতি-বাতি কৰা ঠাই আৰু ৰবৰৰ বাগিচা। ইয়াক দক্ষিণ এছিয়াৰ [[নেপাল]], [[ভাৰত]] আৰু [[শ্ৰীলংকা]]ৰ পৰা পূব দিশে দক্ষিণ-পূব [[এছিয়া]]লৈকে বিস্তৃত অঞ্চলত পোৱা যায়। ই মুখ্যতঃ পোক-পৰুৱা খাই জীয়াই থাকে, কিন্তু সৰু জেঠীজাতীয় প্ৰাণী আৰু সৰু স্তন্যপায়ী প্ৰাণীও ধৰি খায় বুলি জনা যায়। কেতিয়াবা ই উৰি থকা অৱস্থাতো পোক-পৰুৱা ধৰে। == আলোকচিত্ৰ == <gallery> File:Phaenicophaeus tristis.jpg|বমূৰা File:Large Green-billed Malkoha ( Phaenicophaeus tristis).jpg|বমূৰা File:Flying Green-billed malkoha.jpg|[[বাংলাদেশ]]ত বমূৰা File:Green-billed Malkoha (Phaenicophaeus tristis) at Jayanti, Duars, West Bengal W.jpg|[[ভাৰত]]ৰ [[পশ্চিমবংগ]]ৰ [[জলপাইগুৰি]] জিলাৰ [[বাক্সা বাঘ সংৰক্ষিত বনাঞ্চল]]ৰ [[জয়ন্তী (গাঁও)|জয়ন্তী]]ত বমূৰা File:Green-billed Malkoha 2.jpg|কায়েং ক্ৰাচান নাট'ল পাৰ্ক - থাইলেণ্ড File:Green-billed Malkoha.ogg|ফ্ৰেজাৰ হিল, মালয়েছিয়া, ছেপ্টেম্বৰ ১৯৯৭ File:Green-billed Malkoha HR.jpg|বমূৰা File:Green-billed Malkoha - Bangi, Malaysia.jpg|বান্দৰ বাৰু বাংগী, চেলাংগোৰ, মালয়েছিয়া। </gallery> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:অসমৰ চৰাই]] fofcizrwb74bxsujsrrj3gtabyhggr3 646701 646686 2026-10-23T08:14:26Z কুমুদ ঘোষ 42738 646701 wikitext text/x-wiki {{Short description|Species of bird}} {{Speciesbox | name = বমূৰা (Green-billed malkoha) | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn">{{cite iucn |author=BirdLife International. |year=2024 |title=''Phaenicophaeus tristis'' |volume=2024 |article-number=e.T22684098A263624662 |doi=10.2305/IUCN.UK.2024-2.RLTS.T22684098A263624662.en |access-date=29 June 2025}}</ref> | image = Green billed Malkoha (Nepal).jpg | image_caption = [[নেপাল]]ত | genus = Phaenicophaeus | species = tristis | authority = ([[René-Primevère Lesson|Lesson]], 1830) | synonyms = * ''Rhopodytes tristis'' }} '''বমূৰা''' ({{lang-en|Green-billed malkoha}}); বৈ‍জ্ঞানিক নামঃ ''Phaenicophaeus tristis'') হ'ল এক প্ৰজাতিৰ অপৰজীৱী (non-parasitic) কুলি চৰাই, যিটো ভাৰতীয় উপমহাদেশ আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াত পোৱা যায়। চৰাইবিধ মমৰ দৰে‍ নীলাভ-ক'লা বৰণৰ আৰু ইহঁতৰ নেজডাল দীঘল, ক্ৰমশ চুটি হৈ অহা ধৰণৰ; নেজৰ পাখিবোৰৰ আগত বগা বৰণৰ ফুট ফুট থাকে। ঠোঁটটো সহজে চকুত পৰা আৰু বক্ৰ। এই চৰাইবিধ শুকান জোপোহা আৰু পাতল অৰণ্যত পোৱা যায়। ==বিৱৰণ== বমূৰা (Green-billed malkoha) প্ৰায় ৫০–৬০ ছেণ্টিমিটাৰ দীঘল আৰু ইয়াৰ ওজন প্ৰায় ১০০–১২৮ গ্ৰাম। সাধাৰণতে ইয়াৰ ৰঙা মুখৰ সৰু পট্টিৰ চাৰিওফালে এটা স্পষ্ট বগা দাগ থাকে আৰু মুখ আৰু ডিঙিত ধূসৰ ৰং দেখা যায়। প্ৰাপ্তবয়স্ক বমূৰাৰ ওপৰৰ অংশ সেউজীয়া চিকমিকনিসহ গাঢ় ধূসৰ, আৰু ডেউকাকেইখন তেলতেলীয়া সেউজীয়া ৰঙৰ। ==বিতৰণ আৰু বাসস্থান== ইয়াৰ প্ৰজনন বাসস্থান হৈছে প্ৰাথমিক বন, দ্বিতীয়বাৰ গজা বন, ঘন জোপোহা, খেতি-বাতি কৰা ঠাই আৰু ৰবৰৰ বাগিচা। ইয়াক দক্ষিণ এছিয়াৰ [[নেপাল]], [[ভাৰত]] আৰু [[শ্ৰীলংকা]]ৰ পৰা পূব দিশে দক্ষিণ-পূব [[এছিয়া]]লৈকে বিস্তৃত অঞ্চলত পোৱা যায়। ই মুখ্যতঃ পোক-পৰুৱা খাই জীয়াই থাকে, কিন্তু সৰু জেঠীজাতীয় প্ৰাণী আৰু সৰু স্তন্যপায়ী প্ৰাণীও ধৰি খায় বুলি জনা যায়। কেতিয়াবা ই উৰি থকা অৱস্থাতো পোক-পৰুৱা ধৰে। == আলোকচিত্ৰ == <gallery> File:Phaenicophaeus tristis.jpg|বমূৰা File:Large Green-billed Malkoha ( Phaenicophaeus tristis).jpg|বমূৰা File:Flying Green-billed malkoha.jpg|[[বাংলাদেশ]]ত বমূৰা File:Green-billed Malkoha (Phaenicophaeus tristis) at Jayanti, Duars, West Bengal W.jpg|[[ভাৰত]]ৰ [[পশ্চিমবংগ]]ৰ [[জলপাইগুৰি]] জিলাৰ [[বাক্সা বাঘ সংৰক্ষিত বনাঞ্চল]]ৰ [[জয়ন্তী (গাঁও)|জয়ন্তী]]ত বমূৰা File:Green-billed Malkoha 2.jpg|কায়েং ক্ৰাচান নাট'ল পাৰ্ক - থাইলেণ্ড File:Green-billed Malkoha.ogg|ফ্ৰেজাৰ হিল, মালয়েছিয়া, ছেপ্টেম্বৰ ১৯৯৭ File:Green-billed Malkoha HR.jpg|বমূৰা File:Green-billed Malkoha - Bangi, Malaysia.jpg|বান্দৰ বাৰু বাংগী, চেলাংগোৰ, মালয়েছিয়া। </gallery> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:অসমৰ চৰাই]] l1m7ah0g79hpgt6eonm5ba0iwys8rl5 646715 646701 2026-10-23T08:53:07Z ~2026-56637-54 52449 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 646715 wikitext text/x-wiki {{Short description|Species of bird}} {{Speciesbox | name = বমূৰা (Green-billed malkoha) | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref name="iucn">{{cite iucn |author=BirdLife International. |year=2024 |title=''Phaenicophaeus tristis'' |volume=2024 |article-number=e.T22684098A263624662 |doi=10.2305/IUCN.UK.2024-2.RLTS.T22684098A263624662.en |access-date=29 June 2025}}</ref> | image = Green billed Malkoha (Nepal).jpg | image_caption = [[নেপাল]]ত | genus = Phaenicophaeus | species = tristis | authority = ([[René-Primevère Lesson|Lesson]], 1830) | synonyms = * ''Rhopodytes tristis'' }} '''বমূৰা''' ({{lang-en|Green-billed malkoha}}); বৈ‍জ্ঞানিক নামঃ ''Phaenicophaeus tristis'') হ'ল এক প্ৰজাতিৰ অপৰজীৱী (non-parasitic) কুলি চৰাই, যিটো ভাৰতীয় উপমহাদেশ আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াত পোৱা যায়। চৰাইবিধ মমৰ দৰে‍ নীলাভ-ক'লা বৰণৰ আৰু ইহঁতৰ নেজডাল দীঘল, ক্ৰমশ চুটি হৈ অহা ধৰণৰ; নেজৰ পাখিবোৰৰ আগত বগা বৰণৰ ফুট ফুট থাকে। ঠোঁটটো সহজে চকুত পৰা আৰু বক্ৰ। এই চৰাইবিধ শুকান জোপোহা আৰু পাতল অৰণ্যত পোৱা যায়। ==বিৱৰণ== বমূৰা (Green-billed malkoha) প্ৰায় ৫০–৬০ ছেণ্টিমিটাৰ দীঘল আৰু ইয়াৰ ওজন প্ৰায় ১০০–১২৮ গ্ৰাম। সাধাৰণতে ইয়াৰ ৰঙা মুখৰ সৰু পট্টিৰ চাৰিওফালে এটা স্পষ্ট বগা দাগ থাকে আৰু মুখ আৰু ডিঙিত ধূসৰ ৰং দেখা যায়। প্ৰাপ্তবয়স্ক বমূৰাৰ ওপৰৰ অংশ সেউজীয়া চিকমিকনিসহ গাঢ় ধূসৰ, আৰু ডেউকাকেইখন তেলতেলীয়া সেউজীয়া ৰঙৰ। ==বিতৰণ আৰু বাসস্থান== ইয়াৰ প্ৰজনন বাসস্থান হৈছে প্ৰাথমিক বন, দ্বিতীয়বাৰ গজা বন, ঘন জোপোহা, খেতি-বাতি কৰা ঠাই আৰু ৰবৰৰ বাগিছা। ইয়াক দক্ষিণ এছিয়াৰ [[নেপাল]], [[ভাৰত]] আৰু [[শ্ৰীলংকা]]ৰপৰা পূব দিশে দক্ষিণ-পূব [[এছিয়া]]লৈকে বিস্তৃত অঞ্চলত পোৱা যায়। ই মুখ্যতঃ পোক-পৰুৱা খাই জীয়াই থাকে, কিন্তু সৰু জেঠীজাতীয় প্ৰাণী আৰু সৰু স্তন্যপায়ী প্ৰাণীও ধৰি খায় বুলি জনা যায়। কেতিয়াবা ই উৰি থকা অৱস্থাতো পোক-পৰুৱা ধৰে। == আলোকচিত্ৰ == <gallery> File:Phaenicophaeus tristis.jpg|বমূৰা File:Large Green-billed Malkoha ( Phaenicophaeus tristis).jpg|বমূৰা File:Flying Green-billed malkoha.jpg|[[বাংলাদেশ]]ত বমূৰা File:Green-billed Malkoha (Phaenicophaeus tristis) at Jayanti, Duars, West Bengal W.jpg|[[ভাৰত]]ৰ [[পশ্চিমবংগ]]ৰ [[জলপাইগুৰি]] জিলাৰ [[বাক্সা বাঘ সংৰক্ষিত বনাঞ্চল]]ৰ [[জয়ন্তী (গাঁও)|জয়ন্তী]]ত বমূৰা File:Green-billed Malkoha 2.jpg|কায়েং ক্ৰাচান নাট'ল পাৰ্ক - থাইলেণ্ড File:Green-billed Malkoha.ogg|ফ্ৰেজাৰ হিল, মালয়েছিয়া, ছেপ্টেম্বৰ ১৯৯৭ File:Green-billed Malkoha HR.jpg|বমূৰা File:Green-billed Malkoha - Bangi, Malaysia.jpg|বান্দৰ বাৰু বাংগী, চেলাংগোৰ, মালয়েছিয়া। </gallery> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:অসমৰ চৰাই]] ihkdt5wwoz926m1og4p54x30bo4p0j4 0 140386 646547 2026-10-22T16:05:23Z Dipankar Das 36094 নতুন পৃষ্ঠা: {{Infobox country | conventional_long_name = নৰৱে ৰাজ্য | native_name = {{native name|nb|Kongeriket Norge}}<br/>{{native name|nn|Kongeriket Noreg}}<br/>{{collapsible list| title = <small>''(অন্যান্য চৰকাৰী ভাষাত)''</small><ref>{{cite web | url=https://www.stortinget.no/no/Saker-og-publikasjoner/Vedtak/Vedtak/Sak/?p=84226 | title=Sak | date=12 March 2024 }}</ref> | {{Infobox | subbox =... 646547 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = নৰৱে ৰাজ্য | native_name = {{native name|nb|Kongeriket Norge}}<br/>{{native name|nn|Kongeriket Noreg}}<br/>{{collapsible list| title = <small>''(অন্যান্য চৰকাৰী ভাষাত)''</small><ref>{{cite web | url=https://www.stortinget.no/no/Saker-og-publikasjoner/Vedtak/Vedtak/Sak/?p=84226 | title=Sak | date=12 March 2024 }}</ref> | {{Infobox | subbox = yes | bodystyle = font-size:77%;font-weight:normal; | rowclass1 = mergedrow | label1 = উত্তৰ ছামি: | data1 = {{lang|se|Norgga gonagasriika}} | rowclass2 = mergedrow | label2 = লুলে ছামি: | data2 = {{lang|smj|Vuona gånågisrijkka}} | rowclass3 = mergedrow | label3 = দক্ষিণ ছামি: | data3 = {{lang|sma|Nöörjen gånkarïjhke}} | rowclass4 = mergedrow | label4 = ক্ভেন: | data4 = {{lang|fkv|Norjan kuninkhaanvaltakunta}} }} }} | common_name = নৰৱে | image_flag = Flag of Norway.svg | image_coat = Coat of arms of Norway.svg | symbol = Coat of arms of Norway | symbol_type = Coat of arms | symbol_width = 65px | image_map = {{Switcher|[[File:Europe-Norway (orthographic projection).svg|upright=1.15|frameless]]|Show globe|[[File:Europe-Norway.svg|upright=1.15|frameless]]|Show map of Europe|[[File:Norway in the World (+Antarctica claims) cropped.svg|upright=1.15|frameless]]|Show [[List of possessions of Norway|overseas territories and dependencies]]|default=1}} | map_caption = {{map caption |countryprefix=the Kingdom of |location_color=green |region=Europe |region_color=green and dark grey}} | national_anthem = ''[[Ja, vi elsker dette landet]]''<br />({{Langx|en|"Yes, we love this country"}})<br /><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">[[File:Norway_(National_Anthem).ogg|center]] | royal_anthem = ''[[Kongesangen]]''<br />({{Langx|en|"King's Song"}}) </div> | national_motto = | official_languages = {{hlist|[[Norwegian language|Norwegian]]{{NoteTag|Written [[Bokmål]] and [[Nynorsk]]}}|[[Sámi languages|Sámi]]<ref>{{cite web |url = https://lovdata.no/lov/2021-05-21-42/§5 |title = Samiske språk |website = Lovdata |access-date = 24 July 2026 |url-status = live}}</ref>{{NoteTag|Norwegian language law paragraph 5 recognises Sámi as an indigenous language of Norway, in which the law reads "Sámi is an indigenous language of Norway. Norwegian and Sámi are equal languages in Norway as per the Sámi law chapter 3". The law specifically recognises [[Northern Sami]], [[Lule Sami]] and [[Southern Sami]] as official forms in their respective administrative areas for Sámi languages, while other recognised Sámi languages have fewer rights.}}}} | languages_type = Recognised national sign languages | languages_sub = yes | languages = [[Norwegian Sign Language]]<ref>{{cite web |url = https://lovdata.no/lov/2021-05-21-42/§7 |title = Norsk teiknspråk |website = Lovdata |access-date = 24 July 2026 |url-status = live}}</ref>{{NoteTag|Norwegian language law paragraph 7 recognises Norwegian Sign Language as the national sign language of Norway, in which the law reads "Norwegian Sign Language is the national sign language of Norway. As in regards to linguistic and cultural expressions, Norwegian Sign Language is equal to Norwegian".}} | languages2_type = Recognised national minority languages | languages2_sub = yes | languages2 = {{hlist|[[Kven language|Kven]]|[[Romani language|Romani]]|[[Scandoromani language|Scandoromani]]<ref>{{cite web |url = https://lovdata.no/lov/2021-05-21-42/§6 |title = Nasjonale minoritetsspråk |website = Lovdata |access-date = 24 July 2026 |url-status = live}}</ref>{{NoteTag|Norwegian language law paragraph 6 recognises these languages as national minority languages of Norway, in which the law reads "Kven, Romani and Scandoromani are national minority languages in Norway. As in regards to linguistic and cultural expressions, Kven, Romani and Scandoromani are equal to Norwegian".}}}} | ethnic_groups = {{plainlist| * 78.6% [[Norwegians|Norwegian]]{{NoteTag|Including [[indigenous peoples|indigenous group]] [[Sámi people|Sámi]], and [[minority group]]s [[History of Jews in Norway|Jewish]], [[Norwegian and Swedish Travellers|Traveller]], [[Forest Finns|Forest Finn]], [[Romani people|Romani]], and [[Kven people|Kven]]}} * 21.4% [[Immigration to Norway|others]] }} | ethnic_groups_ref = <ref>{{cite web |title=Befolkningen med innvandrerbakgrunn i Norge |website=IMDi |date=21 August 2025 |url=https://www.imdi.no/tall-og-fakta/tall-om-integreringen-i-norge/indikatorrapport-2025/befolkningen-med-innvandrerbakgrunn-i-norge/?q=Familieinnvandring |access-date=16 November 2025}}</ref> | ethnic_groups_year = 2025 | religion = {{ublist |item_style=white-space; |68.5% [[Christianity in Norway|Christianity]] {{Tree list}} **61.7% [[Church of Norway]]{{NoteTag|Until the 2012 [[Constitution of Norway|constitutional amendment]] the Evangelical-Lutheran religion was the public religion of the State.<ref>{{cite web |url = https://www.stortinget.no/globalassets/pdf/constitutionenglish.pdf |archive-url = https://web.archive.org/web/20150908050922/https://stortinget.no/globalassets/pdf/constitutionenglish.pdf |url-status=dead |title = The Constitution of Norway, Article 16 (English translation, published by the Norwegian Parliament) |archive-date=8 September 2015 }}</ref>}} **6.8% other [[List of Christian denominations|Christian]] {{Tree list/end}} |27.3% [[Irreligion|no religion]] |3.4% [[Islam in Norway|Islam]] |0.8% [[Religion in Norway|other]]}} | religion_ref = <ref>[https://www.ssb.no/en/kultur-og-fritid/religion-og-livssyn/statistikk/den-norske-kirke Church of Norway] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250504110744/https://www.ssb.no/en/kultur-og-fritid/religion-og-livssyn/statistikk/den-norske-kirke |date=4 May 2025 }} Statistics Norway (17 March 2025).</ref><ref>[https://www.ssb.no/en/kultur-og-fritid/religion-og-livssyn/statistikk/trus-og-livssynssamfunn-utanfor-den-norske-kyrkja Members of religious and life stance communities outside the Church of Norway, by religion/life stance.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250123140728/https://www.ssb.no/en/kultur-og-fritid/religion-og-livssyn/statistikk/trus-og-livssynssamfunn-utanfor-den-norske-kyrkja |date=23 January 2025 }} Statistics Norway (5 June 2024).</ref> | religion_year = 2024 | demonym = [[Norwegians|Norwegian]] | capital = [[Oslo]] | coordinates = {{Coord|59|56|N|10|41|E|type:city}} | largest_city = capital | government_type = Unitary [[parliamentary constitutional monarchy]] | leader_title1 = [[Monarchy of Norway|Monarch]] | leader_name1 = [[Haakon VIII]] | leader_title2 = | leader_name2 = | leader_title3 = [[Prime Minister of Norway|Prime Minister]] | leader_name3 = [[Jonas Gahr Støre]] | leader_title4 = [[List of presidents of the Storting|President of the Storting]] | leader_name4 = [[Masud Gharahkhani]] | leader_title5 = [[Chief Justice of the Supreme Court of Norway|Chief Justice]] | leader_name5 = [[Toril Marie Øie]] | legislature = [[Storting]] | sovereignty_type = [[Unification of Norway|Unification]] | sovereignty_note = of the [[Petty kingdoms of Norway|petty kingdoms]] | established_event1 = [[History of Norway#Viking Age|State established]] | established_date1 = [[Battle of Hafrsfjord|872]] | established_event2 = Peak extent of the [[Kingdom of Norway (872–1397)|Old Kingdom]] | established_date2 = 1263 | established_event3 = [[Kalmar Union]] {{small|(personal union)}} | established_date3 = 1397 | established_event4 = [[Denmark–Norway]] {{small|(real union)}} | established_date4 = 1524 | established_event5 = [[Kingdom of Norway (1814)|State re-established]]<ref>{{cite web |url = https://www.regjeringen.no/en/the-government/previous-governments/the-establishing-of-the-norwegian-state/id410040/ |title = The Re-establishing of a Norwegian State |website = regjeringen.no |date = 5 July 2020 |access-date = 17 April 2017 |archive-date = 18 April 2017 |archive-url = https://web.archive.org/web/20170418081518/https://www.regjeringen.no/en/the-government/previous-governments/the-establishing-of-the-norwegian-state/id410040/ |url-status = live }}</ref> | established_date5 = [[Meeting of Notables|25 February 1814]] | established_event6 = [[Constitution of Norway|Constitution]] | established_date6 = 17 May 1814 | established_event7 = [[Union between Sweden and Norway|Kingdoms of Sweden–Norway]] {{small|(personal union)}} | established_date7 = 4 November 1814 | established_event8 = [[Dissolution of the union between Norway and Sweden|Union dissolved]] | established_date8 = 7 June 1905 | area_rank = 61st{{NoteTag|Includes the mainland, [[Svalbard and Jan Mayen]].<ref name="kart_2019" /> Without the integral territories, it is the 67th largest country at 323,802<ref>{{cite web |title=Norway |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/norway/#geography |website=CIA World fact |date=26 October 2021 |access-date=12 February 2021 |archive-date=11 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210111023530/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/norway/#geography |url-status=dead }}</ref> square kilometres.}}<!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]] --> | area_km2 = 385,207 | area_footnote = <ref name="kart_2019" /> | area_sq_mi = 148,718 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | percent_water = 5.32 (2015)<ref>{{cite web|title=Surface water and surface water change|access-date=11 October 2020|publisher=[[OECD|Organisation for Economic Co-operation and Development]] (OECD)|url=https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER|archive-date=24 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210324133453/https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER|url-status=live}}</ref> | population_estimate_year = 2026 Q2 | population_estimate = {{IncreaseNeutral}} 5,633,770<ref>{{Cite web|url=https://www.ssb.no/en/befolkning/folketall/statistikk/befolkning|title=Population, 2026-01-01|publisher=Statistics Norway|date=25 February 2026|accessdate=25 February 2026|language=en}}</ref> | population_estimate_rank = 116th | population_density_km2 = 14.6 | population_density_sq_mi = 37.84 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | population_density_rank = 224th | GDP_PPP = {{increase}} $657.258 billion<ref name="IMFWEO.NO">{{cite web |url=https://data.imf.org/en/Data-Explorer?datasetUrn=IMF.RES:WEO(9.0.0) |title=World Economic Outlook Database (October 2026 Edition) |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=www.imf.org |date=13 October 2026 |access-date=13 October 2026}}</ref> | GDP_PPP_year = 2026 | GDP_PPP_rank = 49th | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $116,169<ref name="IMFWEO.NO" /> | GDP_PPP_per_capita_rank = 5th | GDP_nominal = {{increase}} $651.712 billion<ref name="IMFWEO.NO" /> | GDP_nominal_year = 2026 | GDP_nominal_rank = 30th | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $115,188<ref name="IMFWEO.NO" /> | GDP_nominal_per_capita_rank = 6th | Gini_year = 2020 | Gini_change = decrease <!--increase/decrease/steady--> | Gini = 25.3 <!--number only--> | Gini_ref = <ref>{{cite web |url=https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tessi190/default/table?lang=en |title=Gini coefficient of equivalised disposable income – EU-SILC survey |publisher=[[Eurostat]] |website=ec.europa.eu |access-date=22 June 2022 |archive-date=9 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201009091832/https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tessi190/default/table?lang=en |url-status=live }}</ref> | Gini_rank = | HDI_year = 2023 <!--Please use the year to which the HDI data refers, not the publication year--> | HDI_change = increase <!--increase/decrease/steady--> | HDI = 0.970 <!--number only--> | HDI_ref = <ref>{{Cite web |date=6 May 2025 |title=Human Development Report 2025 |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506051232/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf |archive-date=6 May 2025 |access-date=6 May 2025 |publisher=[[United Nations Development Programme]] |language=en}}</ref> | HDI_rank = 2nd | currency = [[Norwegian krone]] | currency_code = NOK | time_zone = [[Central European Time|CET]] | utc_offset = +1 | time_zone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]] | utc_offset_DST = +2 | date_format = {{abbr|dd|day}}.{{abbr|mm|month}}.{{abbr|yyyy|year}} | calling_code = [[Telephone numbers in Norway|+47]] | cctld = [[.no]]{{NoteTag|Two more TLDs have been assigned, but are not used: [[.sj]] for Svalbard and Jan Mayen; [[.bv]] for [[Bouvet Island]].}} }} '''নৰৱে''' ({{Lang-en|Norway}}),{{efn|{{langx|nb|Norge}}; {{langx|nn|Noreg}}; {{langx|se|Norga}}; {{langx|smj|Vuodna}}; {{langx|sma|Nöörje}}; {{langx|fkv|Norja}}}}<!--Do not add English pronunciation per [[MOS:LEAD]].--> আনুষ্ঠানিকভাৱে '''নৰৱে ৰাজ্য''',{{efn|Names in the official and recognised languages: [[Bokmål]]: ''Norge'' {{IPA|no|ˈnɔ̂rɡə||Norge (country).ogg}}; [[Nynorsk]]: ''{{audio|No-Noreg.oga|Noreg|help=no}}''; official names in minority languages: [[Northern Sami]]: ''Norga''; [[Lule Sami]]: ''Vuodna''; [[Southern Sámi|Southern Sami]]: ''Nöörje''; {{langx|fkv|Norja}}.}} উত্তৰ ইউৰোপৰ এখন নৰ্ডিক দেশ। দেশখন স্কেণ্ডিনেভিয়ান উপদ্বীপৰ পশ্চিম অংশ আৰু উত্তৰতম অংশ, দূৰৱৰ্তী আৰ্কটিক দ্বীপ জান মায়েন আৰু ছোৱালবাৰ্ড দ্বীপপুঞ্জক লৈ গঠিত।{{NoteTag|name=Svalbard|The [[Svalbard Treaty|Spitsbergen Treaty]] (also known as the [[Svalbard Treaty]]) of 9 February 1920 recognises Norway's full and absolute sovereignty over the arctic archipelago of Spitsbergen (now called [[Svalbard]]).<ref>{{cite book <!-- Citation bot no -->|author=National Research Council (U.S.). Polar Research Board|title=Antarctic treaty system: an assessment |publisher=National Academies Press|url=https://books.google.com/books?id=gNxjxfm4cSgC&pg=PA370|access-date=24 July 2011|year=1986|isbn=978-0309036405}}</ref>}} উপ-এণ্টাৰ্কটিক অঞ্চলত অৱস্থিত বুভে দ্বীপ এখন অধীনস্থ ভূখণ্ড, আৰু ই নৰৱে ৰাজ্যৰ অংশ নহয়। নৰৱেই এণ্টাৰ্কটিকাৰ পিটাৰ প্ৰথম দ্বীপ আৰু কুইন মড লেণ্ডৰ ওপৰতো দাবী উত্থাপন কৰে। নৰৱেৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ৫৬ লাখ আৰু দেশখনৰ মুঠ মাটিকালি ৩৮৫,২০৭ বৰ্গকিলোমিটাৰ (১৪৮,৭২৯ বৰ্গমাইল)।<ref name="kart_2019">{{cite web|url=https://www.kartverket.no/Kunnskap/Fakta-om-Norge/Arealstatistikk/Arealstatistikk-Norge/|title=Arealstatistics for Norway 2019|publisher=Kartverket, mapping directory for Norway|date=20 December 2019|access-date=1 March 2020|archive-date=8 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190608034913/https://www.kartverket.no/Kunnskap/Fakta-om-Norge/Arealstatistikk/Arealstatistikk-Norge/|url-status=dead}}</ref> দেশখনৰ ৰাজধানী আৰু সৰ্ববৃহৎ চহৰ হৈছে অছলো। নৰৱেৰ পূব দিশত ছুইডেনৰ সৈতে এখন দীঘলীয়া সীমান্ত আছে আৰু উত্তৰ-পূব দিশত ফিনলেণ্ড আৰু ৰাছিয়াই দেশখনৰ সীমা স্পৰ্শ কৰিছে। নৰৱেৰ উপকূলৰেখা বিস্তৃত আৰু ই স্কাগেৰাক প্ৰণালী, উত্তৰ সাগৰ, নৰৱেজিয়ান সাগৰ আৰু বেৰেণ্টছ সাগৰৰ মুখামুখি অৱস্থিত। নৰৱেৰ একত্ৰিত ৰাজ্যখন ৮৭২ চনত কেইবাখনো ক্ষুদ্ৰ ৰাজ্যৰ একত্ৰীকৰণৰ ফলত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল আৰু তেতিয়াৰ পৰা ই এক সহস্ৰাব্দতকৈও অধিক কাল ধৰি নিৰৱচ্ছিন্নভাৱে বৰ্তি আহিছে। ১৫৩৭ চনৰ পৰা ১৮১৪ চনলৈকে নৰৱে ডেনমাৰ্ক–নৰৱে ৰাজ্যৰ অংশ আছিল আৰু ১৮১৪ চনৰ পৰা ১৯০৫ চনলৈকে ছুইডেনৰ সৈতে ব্যক্তিগত ৰাজমুকুটৰ অধীনত এক সংঘত আছিল। প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত নৰৱে নিৰপেক্ষতা অৱলম্বন কৰিছিল। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়তো ১৯৪০ চনৰ এপ্ৰিল মাহলৈকে দেশখনে নিৰপেক্ষতা বজাই ৰাখিছিল। সেই মাহতে নাজী জাৰ্মানীয়ে নৰৱে আক্ৰমণ কৰি দখল কৰে আৰু যুদ্ধৰ অন্ত পৰালৈকে দেশখন নিজৰ অধিকাৰত ৰাখে। গ্লুকছবাৰ্গ ৰাজবংশৰ অষ্টম হাকন নৰৱেৰ ৰজা। ২০২১ চনৰ পৰা ইয়োনাছ গাৰ ষ্ট’ৰে নৰৱেৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আহিছে। সাংবিধানিক ৰাজতন্ত্ৰ থকা এখন এককেন্দ্ৰিক ৰাষ্ট্ৰ হিচাপে নৰৱেত ১৮১৪ চনৰ সংবিধান অনুসৰি ৰাষ্ট্ৰৰ ক্ষমতা সংসদ, মন্ত্ৰীসভা আৰু ন্যায়পালিকাৰ মাজত বিভক্ত কৰা হৈছে। নৰৱেৰ প্ৰশাসনিক আৰু ৰাজনৈতিক উপবিভাজন দুটা স্তৰত আছে: কাউণ্টি আৰু পৌৰসভা। ছামি জনগোষ্ঠীয় লোকসকলে ছামি সংসদ আৰু ফিনমাৰ্ক আইনখনৰ জৰিয়তে নিজৰ পৰম্পৰাগত ভূখণ্ডৰ ওপৰত এক নিৰ্দিষ্ট পৰিমাণৰ আত্মনিৰ্ণয়ৰ অধিকাৰ আৰু প্ৰভাৱ সাব্যস্ত কৰে। নৰৱেই ইউৰোপীয় সংঘ আৰু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ সৈতে ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক বজাই ৰাখিছে। দেশখন ৰাষ্ট্ৰসংঘ, উত্তৰ আটলাণ্টিক চুক্তি সংস্থা (নাটো), ইউৰোপীয় মুক্ত বাণিজ্য সংস্থা, ইউৰোপ পৰিষদ, এণ্টাৰ্কটিক চুক্তি আৰু নৰ্ডিক পৰিষদৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য। ইয়াৰ উপৰি নৰৱে ইউৰোপীয় অৰ্থনৈতিক অঞ্চল, বিশ্ব বাণিজ্য সংস্থা (WTO) আৰু অৰ্থনৈতিক সহযোগিতা আৰু উন্নয়ন সংস্থাৰ (OECD) সদস্য তথা শ্বেংগেন অঞ্চলৰ অন্তৰ্ভুক্ত। নৰৱেৰ উপভাষাসমূহে ডেনিছ আৰু ছুইডিছ উপভাষাৰ সৈতে পাৰস্পৰিক বোধগম্যতাৰ এক ধাৰাবাহিকতা গঠন কৰে। সামাজিক-অৰ্থনৈতিক ক্ষেত্ৰত নৰৱেই নৰ্ডিক আৰ্হি অনুসৰণ কৰে। এই আৰ্হিৰ বৈশিষ্ট্য হৈছে সাৰ্বজনীন স্বাস্থ্যসেৱা আৰু এক বিস্তৃত সামাজিক সুৰক্ষা ব্যৱস্থা, যাৰ মূল্যবোধসমূহ সমতাবাদী আদৰ্শৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত।<ref>{{cite web|url=https://www.studyinnorway.no/living-in-norway/norwegian-society|title=Norwegian Society / Living in Norway | website= Study in Norway|access-date=21 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180321131146/https://www.studyinnorway.no/living-in-norway/norwegian-society|archive-date=21 March 2018|url-status=dead}}</ref> নৰৱে ৰাষ্ট্ৰৰ বিভিন্ন গুৰুত্বপূৰ্ণ ঔদ্যোগিক খণ্ডত বৃহৎ পৰিমাণৰ মালিকীস্বত্ব আছে। দেশখনত পেট্ৰʼলিয়াম, প্ৰাকৃতিক গেছ, খনিজ পদাৰ্থ, কাঠ, সামুদ্ৰিক খাদ্য আৰু মিঠা পানীৰ ব্যাপক ভাণ্ডাৰ আছে। পেট্ৰʼলিয়াম উদ্যোগে দেশখনৰ মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদনৰ (GDP) প্ৰায় এক-চতুৰ্থাংশ অৰিহণা যোগায়।<ref>{{cite news |url=http://uk.reuters.com/article/oilRpt/idUKL0674675920070906 |title=Statistics Norway raises '07 GDP outlook, cuts '08 |work=Reuters |date=6 September 2007 |access-date=8 March 2009 |archive-date=22 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200922054630/https://uk.reuters.com/article/oilRpt/idUKL0674675920070906 |url-status=dead }}</ref> জনমূৰি হিচাপত মধ্যপ্ৰাচ্যৰ বাহিৰৰ দেশসমূহৰ ভিতৰত নৰৱে বিশ্বৰ সৰ্বাধিক তেল আৰু প্ৰাকৃতিক গেছ উৎপাদনকাৰী দেশ।<ref>{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2241rank.html|title=Country Comparison :: Crude oil – production|work=CIA – The World Factbook|access-date=16 March 2016|archive-date=7 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170307234343/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2241rank.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2249rank.html|title=Country Comparison :: Natural gas – production|work=CIA – The World Factbook|access-date=16 March 2016|archive-date=15 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160315051210/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2249rank.html|url-status=dead}}</ref> বিশ্ব বেংক আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মুদ্ৰা নিধিৰ (IMF) তালিকা অনুসৰি, ক্ৰয়ক্ষমতাৰ সমতা (PPP) অনুসৰি সংশোধিত জনমূৰি মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদনৰ ক্ষেত্ৰত নৰৱেৰ স্থান বিশ্বত ক্ৰমে চতুৰ্থ আৰু অষ্টম।<ref>{{cite web|title=The World's Richest Countries|url=https://www.forbes.com/sites/bethgreenfield/2012/02/22/the-worlds-richest-countries/|website=[[Forbes]]|access-date=12 December 2014|archive-date=31 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180131151855/https://www.forbes.com/sites/bethgreenfield/2012/02/22/the-worlds-richest-countries/|url-status=live}}</ref> দেশখনত বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ সাৰ্বভৌম সম্পদ পুঁজি আছে, যাৰ মূল্য ২.১ ট্ৰিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ।<ref>{{Cite news |date=4 November 2025 |title=Norway struck oil in the 60s. Now it has trillions. Here's how Australia compares |url=https://www.abc.net.au/news/2025-11-05/lessons-for-australia-from-norways-tax-on-resources/105939048 |access-date=16 December 2025 |work=[[ABC News (Australia)|ABC News]] |language=en-AU}}</ref> == টোকা == {{Notelist}} {{NoteFoot}} == তথ্য উৎস == === উদ্ধৃতি === {{Reflist}} === উৎস === {{refbegin}} * {{cite book |ref = Larsen |last = Larsen |first = Karen |year = 1948 |title = A History of Norway |publisher = [[Princeton University Press]] |location = [[Princeton, New Jersey]] }} {{refend}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Sister project links|d=yes|voy=Norway}} {{NIE Poster|year=1905}} * [https://regjeringen.no/en/id4/ regjeringen.no] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220924112706/https://www.regjeringen.no/en/id4/ |date=24 September 2022 }}, official Norwegian government website * [https://norway.no Norway.no], Norway's official portal * [https://ssb.no Statistics Norway] * [https://environment.no State of the Environment Norway] * {{Cite CIA World Factbook|country=Norway}} * [https://www.britannica.com/EBchecked/topic/420178/Norway Norway] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150502183400/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/420178/Norway |date=2 May 2015 }} entry at ''[[Britannica.com]]'' * {{cite EB9 |wstitle = Norway |volume= XVII |last= Gosse |first= Edmund William |author-link= Edmund Gosse | pages = 575–592 |short=1}} * {{Cite EB1911|wstitle= Norway | volume= 19 |last1= Gosse |first1= Edmund William |author1-link= Edmund Gosse | last2= and four others| pages = 799–818 |short= 1}} * {{Cite EB1922 |wstitle= Norway |volume= 31 |last= Hammer |first= Simon Christian |author-link= Simon Christian Hammer |short= 1}} * [https://web.archive.org/web/20160126102504/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/norway.htm Norway] from ''UCB Libraries GovPubs'' * [https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-17743896 Norway profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181129020321/https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-17743896 |date=29 November 2018 }} from the [[BBC News]] * [http://www.norway.info/ Norway.info] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210326195754/http://www.norway.info/ |date=26 March 2021 }}, official foreign portal of the [[Ministry of Foreign Affairs (Norway)|Norwegian Ministry of Foreign Affairs]] * {{Wikiatlas|Norway}} * {{OSM relation|1059668}} * [http://www.ssb.no/a/english/minifakta/en/ Official facts about Norway] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140419093212/http://www.ssb.no/a/english/minifakta/en/ |date=19 April 2014 }} * [https://web.archive.org/web/20110916144449/http://www.visitnorway.com/ VisitNorway.com], official travel guide to Norway. * {{YouTube|M1h_wIvwhzI|National Anthem of Norway}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=NO Key Development Forecasts for Norway] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120512033624/http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=NO |date=12 May 2012 }} from [[International Futures]] * [http://wits.worldbank.org/CountryProfile/Country/NOR/Year/2017/Summary World Bank Summary Trade Statistics Norway] {{Norway topics}} {{Navboxes |title = Articles related to Norway |list = {{Sovereign states of Europe}} {{Nordic countries}} {{Nordic Council}} {{Norway ties}} }} {{Authority control}}{{Coord|61|N|8|E|type:country_region:NO|display=title}} [[শ্ৰেণী:নৰৱে| ]]<!--please leave the empty space as standard--> bzc7j7ipjkxvc8yjbgik55orfm5y8gn 646563 646547 2026-10-22T16:29:13Z Dipankar Das 36094 /* টোকা */ 646563 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | conventional_long_name = নৰৱে ৰাজ্য | native_name = {{native name|nb|Kongeriket Norge}}<br/>{{native name|nn|Kongeriket Noreg}}<br/>{{collapsible list| title = <small>''(অন্যান্য চৰকাৰী ভাষাত)''</small><ref>{{cite web | url=https://www.stortinget.no/no/Saker-og-publikasjoner/Vedtak/Vedtak/Sak/?p=84226 | title=Sak | date=12 March 2024 }}</ref> | {{Infobox | subbox = yes | bodystyle = font-size:77%;font-weight:normal; | rowclass1 = mergedrow | label1 = উত্তৰ ছামি: | data1 = {{lang|se|Norgga gonagasriika}} | rowclass2 = mergedrow | label2 = লুলে ছামি: | data2 = {{lang|smj|Vuona gånågisrijkka}} | rowclass3 = mergedrow | label3 = দক্ষিণ ছামি: | data3 = {{lang|sma|Nöörjen gånkarïjhke}} | rowclass4 = mergedrow | label4 = ক্ভেন: | data4 = {{lang|fkv|Norjan kuninkhaanvaltakunta}} }} }} | common_name = নৰৱে | image_flag = Flag of Norway.svg | image_coat = Coat of arms of Norway.svg | symbol = Coat of arms of Norway | symbol_type = Coat of arms | symbol_width = 65px | image_map = {{Switcher|[[File:Europe-Norway (orthographic projection).svg|upright=1.15|frameless]]|Show globe|[[File:Europe-Norway.svg|upright=1.15|frameless]]|Show map of Europe|[[File:Norway in the World (+Antarctica claims) cropped.svg|upright=1.15|frameless]]|Show [[List of possessions of Norway|overseas territories and dependencies]]|default=1}} | map_caption = {{map caption |countryprefix=the Kingdom of |location_color=green |region=Europe |region_color=green and dark grey}} | national_anthem = ''[[Ja, vi elsker dette landet]]''<br />({{Langx|en|"Yes, we love this country"}})<br /><div style="display:inline-block;margin-top:0.4em;">[[File:Norway_(National_Anthem).ogg|center]] | royal_anthem = ''[[Kongesangen]]''<br />({{Langx|en|"King's Song"}}) </div> | national_motto = | official_languages = {{hlist|[[Norwegian language|Norwegian]]{{NoteTag|Written [[Bokmål]] and [[Nynorsk]]}}|[[Sámi languages|Sámi]]<ref>{{cite web |url = https://lovdata.no/lov/2021-05-21-42/§5 |title = Samiske språk |website = Lovdata |access-date = 24 July 2026 |url-status = live}}</ref>{{NoteTag|Norwegian language law paragraph 5 recognises Sámi as an indigenous language of Norway, in which the law reads "Sámi is an indigenous language of Norway. Norwegian and Sámi are equal languages in Norway as per the Sámi law chapter 3". The law specifically recognises [[Northern Sami]], [[Lule Sami]] and [[Southern Sami]] as official forms in their respective administrative areas for Sámi languages, while other recognised Sámi languages have fewer rights.}}}} | languages_type = Recognised national sign languages | languages_sub = yes | languages = [[Norwegian Sign Language]]<ref>{{cite web |url = https://lovdata.no/lov/2021-05-21-42/§7 |title = Norsk teiknspråk |website = Lovdata |access-date = 24 July 2026 |url-status = live}}</ref>{{NoteTag|Norwegian language law paragraph 7 recognises Norwegian Sign Language as the national sign language of Norway, in which the law reads "Norwegian Sign Language is the national sign language of Norway. As in regards to linguistic and cultural expressions, Norwegian Sign Language is equal to Norwegian".}} | languages2_type = Recognised national minority languages | languages2_sub = yes | languages2 = {{hlist|[[Kven language|Kven]]|[[Romani language|Romani]]|[[Scandoromani language|Scandoromani]]<ref>{{cite web |url = https://lovdata.no/lov/2021-05-21-42/§6 |title = Nasjonale minoritetsspråk |website = Lovdata |access-date = 24 July 2026 |url-status = live}}</ref>{{NoteTag|Norwegian language law paragraph 6 recognises these languages as national minority languages of Norway, in which the law reads "Kven, Romani and Scandoromani are national minority languages in Norway. As in regards to linguistic and cultural expressions, Kven, Romani and Scandoromani are equal to Norwegian".}}}} | ethnic_groups = {{plainlist| * 78.6% [[Norwegians|Norwegian]]{{NoteTag|Including [[indigenous peoples|indigenous group]] [[Sámi people|Sámi]], and [[minority group]]s [[History of Jews in Norway|Jewish]], [[Norwegian and Swedish Travellers|Traveller]], [[Forest Finns|Forest Finn]], [[Romani people|Romani]], and [[Kven people|Kven]]}} * 21.4% [[Immigration to Norway|others]] }} | ethnic_groups_ref = <ref>{{cite web |title=Befolkningen med innvandrerbakgrunn i Norge |website=IMDi |date=21 August 2025 |url=https://www.imdi.no/tall-og-fakta/tall-om-integreringen-i-norge/indikatorrapport-2025/befolkningen-med-innvandrerbakgrunn-i-norge/?q=Familieinnvandring |access-date=16 November 2025}}</ref> | ethnic_groups_year = 2025 | religion = {{ublist |item_style=white-space; |68.5% [[Christianity in Norway|Christianity]] {{Tree list}} **61.7% [[Church of Norway]]{{NoteTag|Until the 2012 [[Constitution of Norway|constitutional amendment]] the Evangelical-Lutheran religion was the public religion of the State.<ref>{{cite web |url = https://www.stortinget.no/globalassets/pdf/constitutionenglish.pdf |archive-url = https://web.archive.org/web/20150908050922/https://stortinget.no/globalassets/pdf/constitutionenglish.pdf |url-status=dead |title = The Constitution of Norway, Article 16 (English translation, published by the Norwegian Parliament) |archive-date=8 September 2015 }}</ref>}} **6.8% other [[List of Christian denominations|Christian]] {{Tree list/end}} |27.3% [[Irreligion|no religion]] |3.4% [[Islam in Norway|Islam]] |0.8% [[Religion in Norway|other]]}} | religion_ref = <ref>[https://www.ssb.no/en/kultur-og-fritid/religion-og-livssyn/statistikk/den-norske-kirke Church of Norway] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250504110744/https://www.ssb.no/en/kultur-og-fritid/religion-og-livssyn/statistikk/den-norske-kirke |date=4 May 2025 }} Statistics Norway (17 March 2025).</ref><ref>[https://www.ssb.no/en/kultur-og-fritid/religion-og-livssyn/statistikk/trus-og-livssynssamfunn-utanfor-den-norske-kyrkja Members of religious and life stance communities outside the Church of Norway, by religion/life stance.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250123140728/https://www.ssb.no/en/kultur-og-fritid/religion-og-livssyn/statistikk/trus-og-livssynssamfunn-utanfor-den-norske-kyrkja |date=23 January 2025 }} Statistics Norway (5 June 2024).</ref> | religion_year = 2024 | demonym = [[Norwegians|Norwegian]] | capital = [[Oslo]] | coordinates = {{Coord|59|56|N|10|41|E|type:city}} | largest_city = capital | government_type = Unitary [[parliamentary constitutional monarchy]] | leader_title1 = [[Monarchy of Norway|Monarch]] | leader_name1 = [[Haakon VIII]] | leader_title2 = | leader_name2 = | leader_title3 = [[Prime Minister of Norway|Prime Minister]] | leader_name3 = [[Jonas Gahr Støre]] | leader_title4 = [[List of presidents of the Storting|President of the Storting]] | leader_name4 = [[Masud Gharahkhani]] | leader_title5 = [[Chief Justice of the Supreme Court of Norway|Chief Justice]] | leader_name5 = [[Toril Marie Øie]] | legislature = [[Storting]] | sovereignty_type = [[Unification of Norway|Unification]] | sovereignty_note = of the [[Petty kingdoms of Norway|petty kingdoms]] | established_event1 = [[History of Norway#Viking Age|State established]] | established_date1 = [[Battle of Hafrsfjord|872]] | established_event2 = Peak extent of the [[Kingdom of Norway (872–1397)|Old Kingdom]] | established_date2 = 1263 | established_event3 = [[Kalmar Union]] {{small|(personal union)}} | established_date3 = 1397 | established_event4 = [[Denmark–Norway]] {{small|(real union)}} | established_date4 = 1524 | established_event5 = [[Kingdom of Norway (1814)|State re-established]]<ref>{{cite web |url = https://www.regjeringen.no/en/the-government/previous-governments/the-establishing-of-the-norwegian-state/id410040/ |title = The Re-establishing of a Norwegian State |website = regjeringen.no |date = 5 July 2020 |access-date = 17 April 2017 |archive-date = 18 April 2017 |archive-url = https://web.archive.org/web/20170418081518/https://www.regjeringen.no/en/the-government/previous-governments/the-establishing-of-the-norwegian-state/id410040/ |url-status = live }}</ref> | established_date5 = [[Meeting of Notables|25 February 1814]] | established_event6 = [[Constitution of Norway|Constitution]] | established_date6 = 17 May 1814 | established_event7 = [[Union between Sweden and Norway|Kingdoms of Sweden–Norway]] {{small|(personal union)}} | established_date7 = 4 November 1814 | established_event8 = [[Dissolution of the union between Norway and Sweden|Union dissolved]] | established_date8 = 7 June 1905 | area_rank = 61st{{NoteTag|Includes the mainland, [[Svalbard and Jan Mayen]].<ref name="kart_2019" /> Without the integral territories, it is the 67th largest country at 323,802<ref>{{cite web |title=Norway |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/norway/#geography |website=CIA World fact |date=26 October 2021 |access-date=12 February 2021 |archive-date=11 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210111023530/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/norway/#geography |url-status=dead }}</ref> square kilometres.}}<!-- Area rank should match [[List of countries and dependencies by area]] --> | area_km2 = 385,207 | area_footnote = <ref name="kart_2019" /> | area_sq_mi = 148,718 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | percent_water = 5.32 (2015)<ref>{{cite web|title=Surface water and surface water change|access-date=11 October 2020|publisher=[[OECD|Organisation for Economic Co-operation and Development]] (OECD)|url=https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER|archive-date=24 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210324133453/https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER|url-status=live}}</ref> | population_estimate_year = 2026 Q2 | population_estimate = {{IncreaseNeutral}} 5,633,770<ref>{{Cite web|url=https://www.ssb.no/en/befolkning/folketall/statistikk/befolkning|title=Population, 2026-01-01|publisher=Statistics Norway|date=25 February 2026|accessdate=25 February 2026|language=en}}</ref> | population_estimate_rank = 116th | population_density_km2 = 14.6 | population_density_sq_mi = 37.84 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> | population_density_rank = 224th | GDP_PPP = {{increase}} $657.258 billion<ref name="IMFWEO.NO">{{cite web |url=https://data.imf.org/en/Data-Explorer?datasetUrn=IMF.RES:WEO(9.0.0) |title=World Economic Outlook Database (October 2026 Edition) |publisher=[[International Monetary Fund]] |website=www.imf.org |date=13 October 2026 |access-date=13 October 2026}}</ref> | GDP_PPP_year = 2026 | GDP_PPP_rank = 49th | GDP_PPP_per_capita = {{increase}} $116,169<ref name="IMFWEO.NO" /> | GDP_PPP_per_capita_rank = 5th | GDP_nominal = {{increase}} $651.712 billion<ref name="IMFWEO.NO" /> | GDP_nominal_year = 2026 | GDP_nominal_rank = 30th | GDP_nominal_per_capita = {{increase}} $115,188<ref name="IMFWEO.NO" /> | GDP_nominal_per_capita_rank = 6th | Gini_year = 2020 | Gini_change = decrease <!--increase/decrease/steady--> | Gini = 25.3 <!--number only--> | Gini_ref = <ref>{{cite web |url=https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tessi190/default/table?lang=en |title=Gini coefficient of equivalised disposable income – EU-SILC survey |publisher=[[Eurostat]] |website=ec.europa.eu |access-date=22 June 2022 |archive-date=9 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201009091832/https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tessi190/default/table?lang=en |url-status=live }}</ref> | Gini_rank = | HDI_year = 2023 <!--Please use the year to which the HDI data refers, not the publication year--> | HDI_change = increase <!--increase/decrease/steady--> | HDI = 0.970 <!--number only--> | HDI_ref = <ref>{{Cite web |date=6 May 2025 |title=Human Development Report 2025 |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250506051232/https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf |archive-date=6 May 2025 |access-date=6 May 2025 |publisher=[[United Nations Development Programme]] |language=en}}</ref> | HDI_rank = 2nd | currency = [[Norwegian krone]] | currency_code = NOK | time_zone = [[Central European Time|CET]] | utc_offset = +1 | time_zone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]] | utc_offset_DST = +2 | date_format = {{abbr|dd|day}}.{{abbr|mm|month}}.{{abbr|yyyy|year}} | calling_code = [[Telephone numbers in Norway|+47]] | cctld = [[.no]]{{NoteTag|Two more TLDs have been assigned, but are not used: [[.sj]] for Svalbard and Jan Mayen; [[.bv]] for [[Bouvet Island]].}} }} '''নৰৱে''' ({{Lang-en|Norway}}),{{efn|{{langx|nb|Norge}}; {{langx|nn|Noreg}}; {{langx|se|Norga}}; {{langx|smj|Vuodna}}; {{langx|sma|Nöörje}}; {{langx|fkv|Norja}}}}<!--Do not add English pronunciation per [[MOS:LEAD]].--> আনুষ্ঠানিকভাৱে '''নৰৱে ৰাজ্য''',{{efn|Names in the official and recognised languages: [[Bokmål]]: ''Norge'' {{IPA|no|ˈnɔ̂rɡə||Norge (country).ogg}}; [[Nynorsk]]: ''{{audio|No-Noreg.oga|Noreg|help=no}}''; official names in minority languages: [[Northern Sami]]: ''Norga''; [[Lule Sami]]: ''Vuodna''; [[Southern Sámi|Southern Sami]]: ''Nöörje''; {{langx|fkv|Norja}}.}} উত্তৰ ইউৰোপৰ এখন নৰ্ডিক দেশ। দেশখন স্কেণ্ডিনেভিয়ান উপদ্বীপৰ পশ্চিম অংশ আৰু উত্তৰতম অংশ, দূৰৱৰ্তী আৰ্কটিক দ্বীপ জান মায়েন আৰু ছোৱালবাৰ্ড দ্বীপপুঞ্জক লৈ গঠিত।{{NoteTag|name=Svalbard|The [[Svalbard Treaty|Spitsbergen Treaty]] (also known as the [[Svalbard Treaty]]) of 9 February 1920 recognises Norway's full and absolute sovereignty over the arctic archipelago of Spitsbergen (now called [[Svalbard]]).<ref>{{cite book <!-- Citation bot no -->|author=National Research Council (U.S.). Polar Research Board|title=Antarctic treaty system: an assessment |publisher=National Academies Press|url=https://books.google.com/books?id=gNxjxfm4cSgC&pg=PA370|access-date=24 July 2011|year=1986|isbn=978-0309036405}}</ref>}} উপ-এণ্টাৰ্কটিক অঞ্চলত অৱস্থিত বুভে দ্বীপ এখন অধীনস্থ ভূখণ্ড, আৰু ই নৰৱে ৰাজ্যৰ অংশ নহয়। নৰৱেই এণ্টাৰ্কটিকাৰ পিটাৰ প্ৰথম দ্বীপ আৰু কুইন মড লেণ্ডৰ ওপৰতো দাবী উত্থাপন কৰে। নৰৱেৰ জনসংখ্যা প্ৰায় ৫৬ লাখ আৰু দেশখনৰ মুঠ মাটিকালি ৩৮৫,২০৭ বৰ্গকিলোমিটাৰ (১৪৮,৭২৯ বৰ্গমাইল)।<ref name="kart_2019">{{cite web|url=https://www.kartverket.no/Kunnskap/Fakta-om-Norge/Arealstatistikk/Arealstatistikk-Norge/|title=Arealstatistics for Norway 2019|publisher=Kartverket, mapping directory for Norway|date=20 December 2019|access-date=1 March 2020|archive-date=8 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190608034913/https://www.kartverket.no/Kunnskap/Fakta-om-Norge/Arealstatistikk/Arealstatistikk-Norge/|url-status=dead}}</ref> দেশখনৰ ৰাজধানী আৰু সৰ্ববৃহৎ চহৰ হৈছে অছলো। নৰৱেৰ পূব দিশত ছুইডেনৰ সৈতে এখন দীঘলীয়া সীমান্ত আছে আৰু উত্তৰ-পূব দিশত ফিনলেণ্ড আৰু ৰাছিয়াই দেশখনৰ সীমা স্পৰ্শ কৰিছে। নৰৱেৰ উপকূলৰেখা বিস্তৃত আৰু ই স্কাগেৰাক প্ৰণালী, উত্তৰ সাগৰ, নৰৱেজিয়ান সাগৰ আৰু বেৰেণ্টছ সাগৰৰ মুখামুখি অৱস্থিত। নৰৱেৰ একত্ৰিত ৰাজ্যখন ৮৭২ চনত কেইবাখনো ক্ষুদ্ৰ ৰাজ্যৰ একত্ৰীকৰণৰ ফলত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল আৰু তেতিয়াৰ পৰা ই এক সহস্ৰাব্দতকৈও অধিক কাল ধৰি নিৰৱচ্ছিন্নভাৱে বৰ্তি আহিছে। ১৫৩৭ চনৰ পৰা ১৮১৪ চনলৈকে নৰৱে ডেনমাৰ্ক–নৰৱে ৰাজ্যৰ অংশ আছিল আৰু ১৮১৪ চনৰ পৰা ১৯০৫ চনলৈকে ছুইডেনৰ সৈতে ব্যক্তিগত ৰাজমুকুটৰ অধীনত এক সংঘত আছিল। প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত নৰৱে নিৰপেক্ষতা অৱলম্বন কৰিছিল। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়তো ১৯৪০ চনৰ এপ্ৰিল মাহলৈকে দেশখনে নিৰপেক্ষতা বজাই ৰাখিছিল। সেই মাহতে নাজী জাৰ্মানীয়ে নৰৱে আক্ৰমণ কৰি দখল কৰে আৰু যুদ্ধৰ অন্ত পৰালৈকে দেশখন নিজৰ অধিকাৰত ৰাখে। গ্লুকছবাৰ্গ ৰাজবংশৰ অষ্টম হাকন নৰৱেৰ ৰজা। ২০২১ চনৰ পৰা ইয়োনাছ গাৰ ষ্ট’ৰে নৰৱেৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আহিছে। সাংবিধানিক ৰাজতন্ত্ৰ থকা এখন এককেন্দ্ৰিক ৰাষ্ট্ৰ হিচাপে নৰৱেত ১৮১৪ চনৰ সংবিধান অনুসৰি ৰাষ্ট্ৰৰ ক্ষমতা সংসদ, মন্ত্ৰীসভা আৰু ন্যায়পালিকাৰ মাজত বিভক্ত কৰা হৈছে। নৰৱেৰ প্ৰশাসনিক আৰু ৰাজনৈতিক উপবিভাজন দুটা স্তৰত আছে: কাউণ্টি আৰু পৌৰসভা। ছামি জনগোষ্ঠীয় লোকসকলে ছামি সংসদ আৰু ফিনমাৰ্ক আইনখনৰ জৰিয়তে নিজৰ পৰম্পৰাগত ভূখণ্ডৰ ওপৰত এক নিৰ্দিষ্ট পৰিমাণৰ আত্মনিৰ্ণয়ৰ অধিকাৰ আৰু প্ৰভাৱ সাব্যস্ত কৰে। নৰৱেই ইউৰোপীয় সংঘ আৰু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ সৈতে ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক বজাই ৰাখিছে। দেশখন ৰাষ্ট্ৰসংঘ, উত্তৰ আটলাণ্টিক চুক্তি সংস্থা (নাটো), ইউৰোপীয় মুক্ত বাণিজ্য সংস্থা, ইউৰোপ পৰিষদ, এণ্টাৰ্কটিক চুক্তি আৰু নৰ্ডিক পৰিষদৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য। ইয়াৰ উপৰি নৰৱে ইউৰোপীয় অৰ্থনৈতিক অঞ্চল, বিশ্ব বাণিজ্য সংস্থা (WTO) আৰু অৰ্থনৈতিক সহযোগিতা আৰু উন্নয়ন সংস্থাৰ (OECD) সদস্য তথা শ্বেংগেন অঞ্চলৰ অন্তৰ্ভুক্ত। নৰৱেৰ উপভাষাসমূহে ডেনিছ আৰু ছুইডিছ উপভাষাৰ সৈতে পাৰস্পৰিক বোধগম্যতাৰ এক ধাৰাবাহিকতা গঠন কৰে। সামাজিক-অৰ্থনৈতিক ক্ষেত্ৰত নৰৱেই নৰ্ডিক আৰ্হি অনুসৰণ কৰে। এই আৰ্হিৰ বৈশিষ্ট্য হৈছে সাৰ্বজনীন স্বাস্থ্যসেৱা আৰু এক বিস্তৃত সামাজিক সুৰক্ষা ব্যৱস্থা, যাৰ মূল্যবোধসমূহ সমতাবাদী আদৰ্শৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত।<ref>{{cite web|url=https://www.studyinnorway.no/living-in-norway/norwegian-society|title=Norwegian Society / Living in Norway | website= Study in Norway|access-date=21 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180321131146/https://www.studyinnorway.no/living-in-norway/norwegian-society|archive-date=21 March 2018|url-status=dead}}</ref> নৰৱে ৰাষ্ট্ৰৰ বিভিন্ন গুৰুত্বপূৰ্ণ ঔদ্যোগিক খণ্ডত বৃহৎ পৰিমাণৰ মালিকীস্বত্ব আছে। দেশখনত পেট্ৰʼলিয়াম, প্ৰাকৃতিক গেছ, খনিজ পদাৰ্থ, কাঠ, সামুদ্ৰিক খাদ্য আৰু মিঠা পানীৰ ব্যাপক ভাণ্ডাৰ আছে। পেট্ৰʼলিয়াম উদ্যোগে দেশখনৰ মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদনৰ (GDP) প্ৰায় এক-চতুৰ্থাংশ অৰিহণা যোগায়।<ref>{{cite news |url=http://uk.reuters.com/article/oilRpt/idUKL0674675920070906 |title=Statistics Norway raises '07 GDP outlook, cuts '08 |work=Reuters |date=6 September 2007 |access-date=8 March 2009 |archive-date=22 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200922054630/https://uk.reuters.com/article/oilRpt/idUKL0674675920070906 |url-status=dead }}</ref> জনমূৰি হিচাপত মধ্যপ্ৰাচ্যৰ বাহিৰৰ দেশসমূহৰ ভিতৰত নৰৱে বিশ্বৰ সৰ্বাধিক তেল আৰু প্ৰাকৃতিক গেছ উৎপাদনকাৰী দেশ।<ref>{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2241rank.html|title=Country Comparison :: Crude oil – production|work=CIA – The World Factbook|access-date=16 March 2016|archive-date=7 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170307234343/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2241rank.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2249rank.html|title=Country Comparison :: Natural gas – production|work=CIA – The World Factbook|access-date=16 March 2016|archive-date=15 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160315051210/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2249rank.html|url-status=dead}}</ref> বিশ্ব বেংক আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মুদ্ৰা নিধিৰ (IMF) তালিকা অনুসৰি, ক্ৰয়ক্ষমতাৰ সমতা (PPP) অনুসৰি সংশোধিত জনমূৰি মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদনৰ ক্ষেত্ৰত নৰৱেৰ স্থান বিশ্বত ক্ৰমে চতুৰ্থ আৰু অষ্টম।<ref>{{cite web|title=The World's Richest Countries|url=https://www.forbes.com/sites/bethgreenfield/2012/02/22/the-worlds-richest-countries/|website=[[Forbes]]|access-date=12 December 2014|archive-date=31 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180131151855/https://www.forbes.com/sites/bethgreenfield/2012/02/22/the-worlds-richest-countries/|url-status=live}}</ref> দেশখনত বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ সাৰ্বভৌম সম্পদ পুঁজি আছে, যাৰ মূল্য ২.১ ট্ৰিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ।<ref>{{Cite news |date=4 November 2025 |title=Norway struck oil in the 60s. Now it has trillions. Here's how Australia compares |url=https://www.abc.net.au/news/2025-11-05/lessons-for-australia-from-norways-tax-on-resources/105939048 |access-date=16 December 2025 |work=[[ABC News (Australia)|ABC News]] |language=en-AU}}</ref> == ব্যুৎপত্তি-তত্ত্ব == নৰৱেৰ দুটা চৰকাৰী নাম আছে: ব'কমলত ''Norge'' আৰু নিনৰ্স্কত ''Noreg''। ইংৰাজী ''Norway'' নামটো প্ৰায় ৮৯০ খ্ৰীষ্টাব্দত হ'লগালেণ্ডৰ অ'থেৰেৰ বিৱৰণত উল্লেখ কৰা পুৰণি ইংৰাজী শব্দ ''Norþweg''-ৰ পৰা আহিছে। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে "উত্তৰ দিশলৈ যোৱা পথ"। এংলো-ছেক্সনসকলে আটলাণ্টিক মহাসাগৰৰ উপকূলৱৰ্তী নৰৱেৰ উপকূলৰেখাক এই নামেৰে অভিহিত কৰিছিল।<ref name="Nomino-NRK">{{Cite episode |title=Nomino 6:6 |url=https://tv.nrk.no/serie/nomino/DVFJ63000615/sesong-2/episode-6#t=22m18s |access-date=5 October 2016 |series=Nomino |station=[[NRK]] |date=4 October 2016 |season=2 |time=22:18 |language=no |archive-date=6 October 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161006150442/https://tv.nrk.no/serie/nomino/DVFJ63000615/sesong-2/episode-6#t=22m18s |url-status=live }}</ref><ref name="Tvil-Forskning">{{cite web |url= http://forskning.no/historie-sprak/2016/02/sar-tvil-om-norges-opphav |title= Sår tvil om Norges opphav |date= 29 February 2016 |publisher= Forskning.no for [[Universitetet i Agder]] |language= no |access-date= 1 November 2016 |archive-date= 22 August 2017 |archive-url= https://web.archive.org/web/20170822095851/http://forskning.no/historie-sprak/2016/02/sar-tvil-om-norges-opphav |url-status= live }}</ref><ref>{{Cite book|last=Skre|first=Dagfinn|url=https://library.oapen.org/handle/20.500.12657/23221|title=Rulership in 1st to 14th century Scandinavia|date=2020|publisher=De Gruyter|pages=3, 5–10|hdl=20.500.12657/23221|isbn=978-1-193-55787-8 |language=English|access-date=22 June 2021|archive-date=24 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624204055/https://library.oapen.org/handle/20.500.12657/23221|url-status=live}}</ref> ৮৯০ খ্ৰীষ্টাব্দত ব্ৰিটেইনৰ এংলো-ছেক্সনসকলে নৰৱেক ''Norðmanna land'' বুলিও উল্লেখ কৰিছিল।<ref name="Nomino-NRK"/><ref name="Tvil-Forskning"/> [[File:Ohthere.jpg|thumb|centre|upright=1.5|অ'থেৰেৰ পুৰণি ইংৰাজী বিৱৰণৰ আৰম্ভণিৰ অংশৰ অনুবাদ: "অ'থেৰে তেওঁৰ প্ৰভু ৰজা ''Ælfrede''-ক জনাইছিল যে তেওঁ সকলো {{nowrap|নৰৱেবাসী}}ৰ ভিতৰত আটাইতকৈ উত্তৰত বাস কৰিছিল…"]] {{clear left}} নৰৱেৰ থলুৱা নামটোৰ উৎপত্তিগত অৰ্থ ইংৰাজী নামটোৰ সৈতে মূলতঃ একে আছিল নে নাই, সেই বিষয়ে মতভেদ আছে। পৰম্পৰাগতভাৱে প্ৰচলিত প্ৰধান মত অনুসৰি, নামটোৰ প্ৰথম অংশটো মূলতঃ [[:wikt:norðr|''norðr'']] আছিল, যিটো ইংৰাজী north শব্দটোৰ সমগোত্ৰীয়। সেই অনুসৰি, সম্পূৰ্ণ নামটো আছিল ''Norðr [[wikt:vegr|vegr]]'', যাৰ অৰ্থ "উত্তৰ দিশলৈ যোৱা পথ"। এই নামে নৰৱেৰ উপকূলৰ কাষেৰে যোৱা নৌযাত্ৰাৰ পথটোক বুজাইছিল। ইয়াৰ বিপৰীতে, ''suðrvegar'' ("দক্ষিণ দিশলৈ যোৱা পথ") শব্দটো (জাৰ্মানী) বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল; এই শব্দটো পুৰণি নৰ্ছ ভাষাৰ [[:wikt:suðr|suðr]] শব্দৰ পৰা আহিছে। আনহাতে, ''austrvegr'' ("পূব দিশলৈ যোৱা পথ") শব্দটো [[:wikt:austr|austr]] শব্দৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছিল আৰু বাল্টিক অঞ্চলক বুজাইছিল।<ref>{{cite journal | last=Heide | first=Eldar | title=Noregr tyder nok vegen mot nord, likevel | journal=Namn og Nemne | volume=33 | date=2016 | issn=2703-7371 | url=http://ojs.novus.no/index.php/NON/article/view/1333 | language=nb | access-date=14 August 2023 | page= | archive-date=22 February 2017 | archive-url=https://web.archive.org/web/20170222105940/http://ojs.novus.no/index.php/NON/article/view/1333 | url-status=live }}</ref> == টোকা == {{Notelist}} {{NoteFoot}} == তথ্য উৎস == === উদ্ধৃতি === {{Reflist}} === উৎস === {{refbegin}} * {{cite book |ref = Larsen |last = Larsen |first = Karen |year = 1948 |title = A History of Norway |publisher = [[Princeton University Press]] |location = [[Princeton, New Jersey]] }} {{refend}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Sister project links|d=yes|voy=Norway}} {{NIE Poster|year=1905}} * [https://regjeringen.no/en/id4/ regjeringen.no] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220924112706/https://www.regjeringen.no/en/id4/ |date=24 September 2022 }}, official Norwegian government website * [https://norway.no Norway.no], Norway's official portal * [https://ssb.no Statistics Norway] * [https://environment.no State of the Environment Norway] * {{Cite CIA World Factbook|country=Norway}} * [https://www.britannica.com/EBchecked/topic/420178/Norway Norway] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150502183400/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/420178/Norway |date=2 May 2015 }} entry at ''[[Britannica.com]]'' * {{cite EB9 |wstitle = Norway |volume= XVII |last= Gosse |first= Edmund William |author-link= Edmund Gosse | pages = 575–592 |short=1}} * {{Cite EB1911|wstitle= Norway | volume= 19 |last1= Gosse |first1= Edmund William |author1-link= Edmund Gosse | last2= and four others| pages = 799–818 |short= 1}} * {{Cite EB1922 |wstitle= Norway |volume= 31 |last= Hammer |first= Simon Christian |author-link= Simon Christian Hammer |short= 1}} * [https://web.archive.org/web/20160126102504/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/norway.htm Norway] from ''UCB Libraries GovPubs'' * [https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-17743896 Norway profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181129020321/https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-17743896 |date=29 November 2018 }} from the [[BBC News]] * [http://www.norway.info/ Norway.info] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210326195754/http://www.norway.info/ |date=26 March 2021 }}, official foreign portal of the [[Ministry of Foreign Affairs (Norway)|Norwegian Ministry of Foreign Affairs]] * {{Wikiatlas|Norway}} * {{OSM relation|1059668}} * [http://www.ssb.no/a/english/minifakta/en/ Official facts about Norway] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140419093212/http://www.ssb.no/a/english/minifakta/en/ |date=19 April 2014 }} * [https://web.archive.org/web/20110916144449/http://www.visitnorway.com/ VisitNorway.com], official travel guide to Norway. * {{YouTube|M1h_wIvwhzI|National Anthem of Norway}} * [http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=NO Key Development Forecasts for Norway] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120512033624/http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=NO |date=12 May 2012 }} from [[International Futures]] * [http://wits.worldbank.org/CountryProfile/Country/NOR/Year/2017/Summary World Bank Summary Trade Statistics Norway] {{Norway topics}} {{Navboxes |title = Articles related to Norway |list = {{Sovereign states of Europe}} {{Nordic countries}} {{Nordic Council}} {{Norway ties}} }} {{Authority control}}{{Coord|61|N|8|E|type:country_region:NO|display=title}} [[শ্ৰেণী:নৰৱে| ]]<!--please leave the empty space as standard--> i2u3xjj2ig479cdrd2o95hhkday3bbf 0 140387 646549 2026-10-22T16:09:40Z নৰুনা বৰুৱা 44897 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 646549 wikitext text/x-wiki {{Short description|ভাৰতৰ গোৱাত অৱস্থিত ৰোমান কেথলিক প্ৰাৰ্থনা গৃহ}} {{Use dmy dates|date=April 2026}} {{Use Indian English|date=April 2026}} {{Infobox church | name = থ্ৰী কিংছ চেপেল | image = Three Kings Church, Goa INDIA.jpg | caption = থ্ৰী কিংছ চেপেল | full_name = | location = কনছাউলিম, [[গোৱা]] | country = ভাৰত | denomination = ৰোমান কেথলিক গীৰ্জা | status = প্ৰাৰ্থনা গৃহ | church members = | architect = | dedication = [[বাইবেলৰ মেগী]] | client = | archdiocese = [[গোৱা আৰু দমন আৰ্চডায়’চিছ]] | engineer = | construction date = | founded = {{start date and age|1599}} | founder = ফাদাৰ গনচালো কাৰ্ভালহো | date_demolished = | cost = | structural_system = | style = বেৰ’ক | size = | coordinates = {{Coord|15.360411|73.900309|display=inline,title}} }} '''থ্ৰী কিংছ চেপেল ({{lang-en|Three Kings Chappel}})''' হৈছে [[গোৱা]]ৰ কনছাউলিমত অৱস্থিত কুৱেলিম পাহাৰৰ ওপৰত থকা এখন ৰোমান ৰোমান কেথলিক প্ৰাৰ্থনা গৃহ। এই প্ৰাৰ্থনা গৃহখন মূলতঃ প্ৰতি বছৰে ৬ জানুৱাৰীত উদ্‌যাপন কৰা এপিফেনি উৎসৱৰ বাবে জনাজাত। এই উৎসৱৰ সময়ত তিনিজন কিশোৰে [[বাইবেলৰ মেগী|বাইবেলত উল্লিখিত তিনিজন জ্ঞানী ৰজা]]ৰ প্ৰতিনিধিত্ব কৰি এক পৰম্পৰাগত শোভাযাত্ৰাত অংশগ্ৰহণ কৰে। স্থানীয় লোককথাত এই গীৰ্জাখনক ভূত-প্ৰেতৰ উপস্থিতি থকা ঠাই হিচাপেও গণ্য কৰা হয়।<ref name="ItsGoaFeast">{{Cite web |title=The Feast of the Three Kings in Goa |url=https://itsgoa.com/feast-three-kings-goa |website=ItsGoa |date=6 January 2018 |access-date=2026-04-13}}</ref><ref name="GoanHails">{{Cite web |title=Goa hails the Three Kings today |url=https://www.thegoan.net/life-sunday/goa-hails-the-three-kings-today/141493.html |website=The Goan Every Day |access-date=2026-04-13}}</ref> ==ইতিহাস== এই প্ৰাৰ্থনা গৃহখন ১৫৯৯ চনত ফাদাৰ গনচালো কাৰ্ভালহোৱে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ই কনছাউলিমৰ ছেইণ্ট থমাছ গীৰ্জাৰ সৈতে সংযুক্ত।<ref name="ItsGoaFeast" /> ==উৎসৱ== গোৱাত এপিফেনি (উৎসৱ) তথা তিনিজন ৰজাৰ উৎসৱ বিশেষ স্থানীয় পৰম্পৰাৰে উদ্‌যাপন কৰা তিনিখন ঠাইৰ ভিতৰত এই প্ৰাৰ্থনা গৃহটো অন্যতম। আন দুখন ঠাই হৈছে চান্দৰ আৰু ৰেইছ মাগোছ।<ref name="GTVideos">{{Cite web |title=When three kings make a royal entry into these three Goan villages: Chandor, Cansaulim, Reis Magos |url=https://www.gomantaktimes.com/videos/when-three-kings-make-a-royal-entry-into-these-three-goan-villages-chandor-cansaulim-reis-magos |website=Gomantak Times |date=5 January 2025 |access-date=2026-04-13}}</ref> এই উৎসৱৰ জৰিয়তে বৰদিনৰ বাৰ দিনৰ সমাপ্তি ঘটে। কনছাউলিমত এই উৎসৱে কনছাউলিম, আৰোছিম আৰু কুৱেলিম,এই তিনিখন চুবুৰীয়া গাঁৱৰ লোকসকলক একত্ৰিত কৰে।<ref name="ItsGoaFeast" /> উৎসৱৰ সময়ত তিনিখন গাঁৱৰপৰা ৮ৰপৰা ১২ বছৰ বয়সৰ তিনিজন ল'ৰাক ৰজা হিচাপে অভিনয় কৰিবলৈ নিৰ্বাচন কৰা হয়। তেওঁলোকে ঘোঁৰাত উঠি পাহাৰৰ বিভিন্ন পথেৰে যাত্ৰা কৰে আৰু অৱশেষত প্ৰাৰ্থনা গৃহটোত মিলিত হয়। তাত এক বিশেষ ধৰ্মীয় মহাপ্ৰাৰ্থনাৰ আয়োজন কৰা হয়।<ref name="ItsGoaFeast" /><ref name="GoanHails" /> ল'ৰাকেইজনে ৰাজকীয় পোছাক, মুকুট আৰু দীঘলীয়া গাউন পৰিধান কৰে। তেওঁলোকৰ সৈতে স্থানীয় লোক আৰু ব্ৰাছ বাদ্যযন্ত্ৰৰ দলেও শোভাযাত্ৰাত অংশগ্ৰহণ কৰে।<ref name="GoanHails" /> য়াৰ পিছত তেওঁলোকে প্ৰাৰ্থনা গৃহটোৰপৰা ওলাই ছেইণ্ট থমাছ গীৰ্জালৈ যাত্ৰা কৰে। বাটত আশীৰ্বাদ গ্ৰহণ আৰু বিশ্ৰামৰ বাবে কেইবাটাও স্থানত ৰয়। গীৰ্জাত অনুষ্ঠিত ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানৰ পিছত তেওঁলোকে বিভিন্ন পথেৰে নিজৰ ঘৰলৈ উভতি যায়। এই যাত্ৰাই তিনিজন ৰজাই পৃথক পৃথক পথেৰে যাত্ৰা কৰাৰ পৰম্পৰাক স্মৰণ কৰে।<ref name="ItsGoaFeast" /> এই উৎসৱৰ আয়োজন কৰে তিনিখন গাঁৱৰ ''গাঁওকাৰ'' (স্থানীয় খিলঞ্জীয়া বাসিন্দা)সকলৰ ''ভাংগোড'' নামৰ গোটসমূহে। তেওঁলোকৰ পূৰ্বপুৰুষসকলে প্ৰাৰম্ভিক গীৰ্জাটো নিৰ্মাণ কৰাত সহায় কৰিছিল।<ref name="ItsGoaFeast" /> ==অৱস্থান== এই প্ৰাৰ্থনা গৃহটো এটা সৰু পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত। ইয়াৰপৰা [[আৰব সাগৰ]] আৰু দক্ষিণ গোৱাৰ বিস্তৃত প্ৰাকৃতিক দৃশ্যৰ মনোমোহা দৃশ্য দেখা যায়। নিৰ্জন আৰু ওখ স্থানত অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে ই পৰ্যটক আৰু আলোকচিত্ৰশিল্পীসকলৰ মাজত জনপ্ৰিয়। বিশেষকৈ সূৰ্যাস্তৰ সময়ত ইয়ালৈ বহু লোক আহে।<ref name="ItsGoaFeast" /> ==লোককথা আৰু ভূতৰ কিংবদন্তি== থ্ৰী কিংছ চেপেলটো স্থানীয় লোককথাত ভূত-প্ৰেতৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন কিংবদন্তিৰ বাবে প্ৰায়ে চৰ্চিত হয়। জনপ্ৰিয় লোককথা অনুসৰি, এসময়ত এই পাহাৰখন তিনিজন ভাতৃৰ অধীনত আছিল। তেওঁলোক পৰ্তুগীজ ৰজা আছিল আৰু প্ৰায়ে পৰস্পৰৰ সৈতে সংঘাতত লিপ্ত হৈছিল। জ্যেষ্ঠ ভাতৃজনৰ নাম আছিল হলগাৰ আলভুংগাৰ। এককভাৱে ক্ষমতা দখল কৰাৰ উদ্দেশ্যে হলগাৰে আন দুজন ভাতৃক প্ৰাৰ্থনা গৃহটোলৈ ভোজ খাবলৈ নিমন্ত্ৰণ জনাইছিল আৰু খাদ্যত বিহ মিহলাই তেওঁলোকক হত্যা কৰিছিল। কিন্তু অপৰাধবোধত ভুগি অথবা স্থানীয় প্ৰজাসকলৰ ক্ৰোধৰ সন্মুখীন হোৱাৰ আশংকাত তৃতীয় ৰজাজনেও অৱশিষ্ট বিহ সেৱন কৰি আত্মহত্যা কৰিছিল বুলি কোৱা হয়।<ref name="ItsGoaFeast" /><ref>{{Cite news |last1=Das |first1=Hengul J. |first2=Shikha |last2=Gautam |title=The spookiest places in Goa |url=https://timesofindia.indiatimes.com/travel/destinations/the-spookiest-places-in-goa/articleshow/48882018.cms |access-date=2026-04-13 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Alani |first1=Jay |url=https://books.google.com/books?id=nEC1DwAAQBAJ |title=Haunted: Terrifying Real-life Encounters with Ghosts and Spirits |last2=D’silva |first2=Neil |date=2019-10-23 |publisher=Penguin Random House India Private Limited |isbn=978-93-5305-679-7 |pages=151}}</ref> স্থানীয় জনশ্ৰুতি অনুসৰি, তিনিজন ৰজাৰ আত্মাই এতিয়াও প্ৰাৰ্থনা গৃহখনৰ চৌহদত বিচৰণ কৰে। দৰ্শনাৰ্থী আৰু স্থানীয় লোকসকলে আন্ধাৰ হোৱাৰ পিছত ইয়াত কিছুমান অস্বাভাৱিক দৃশ্য আৰু শব্দ অনুভৱ কৰাৰ কথা প্ৰকাশ কৰিছে। ইয়াৰ ফলত ঠাইখন গোৱাৰ অন্যতম ভূতুড়ে স্থান হিচাপে পৰিচিত হৈছে।<ref name="ItsGoaFeast" /> ==চলচ্চিত্ৰত উপস্থাপন== এই প্ৰাৰ্থনা গৃহটো ২০০৮ চনৰ ''ভূতনাথ'' আৰু ২০১৪ চনৰ ''ফাইণ্ডিং ফেনি'' চলচ্চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Fernandes |first=Britney |date=2016-07-06 |title=Three kings church - the most (un)haunted place in Goa |url=https://itsgoa.com/three-kings-church-the-most-unhaunted-place-in-goa |access-date=2026-04-13 |website=ItsGoa |language=en-US}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{Commons category inline|Three Kings Chapel}} {{Authority control}} j15qkniqielv3tm8g7ebmwc2fc18ubx 646550 646549 2026-10-22T16:10:50Z নৰুনা বৰুৱা 44897 646550 wikitext text/x-wiki {{Short description|ভাৰতৰ গোৱাত অৱস্থিত ৰোমান কেথলিক প্ৰাৰ্থনা গৃহ}} {{Use dmy dates|date=April 2026}} {{Use Indian English|date=April 2026}} {{Infobox church | name = থ্ৰী কিংছ চেপেল | image = Three Kings Church, Goa INDIA.jpg | caption = থ্ৰী কিংছ চেপেল | full_name = | location = কনছাউলিম, [[গোৱা]] | country = ভাৰত | denomination = ৰোমান কেথলিক গীৰ্জা | status = প্ৰাৰ্থনা গৃহ | church members = | architect = | dedication = বাইবেলৰ মেগী | client = | archdiocese = গোৱা আৰু দমন আৰ্চডায়’চিছ | engineer = | construction date = | founded = {{start date and age|1599}} | founder = ফাদাৰ গনচালো কাৰ্ভালহো | date_demolished = | cost = | structural_system = | style = বেৰ’ক | size = | coordinates = {{Coord|15.360411|73.900309|display=inline,title}} }} '''থ্ৰী কিংছ চেপেল ({{lang-en|Three Kings Chappel}})''' হৈছে [[গোৱা]]ৰ কনছাউলিমত অৱস্থিত কুৱেলিম পাহাৰৰ ওপৰত থকা এখন ৰোমান ৰোমান কেথলিক প্ৰাৰ্থনা গৃহ। এই প্ৰাৰ্থনা গৃহখন মূলতঃ প্ৰতি বছৰে ৬ জানুৱাৰীত উদ্‌যাপন কৰা এপিফেনি উৎসৱৰ বাবে জনাজাত। এই উৎসৱৰ সময়ত তিনিজন কিশোৰে বাইবেলত উল্লিখিত তিনিজন জ্ঞানী ৰজাৰ প্ৰতিনিধিত্ব কৰি এক পৰম্পৰাগত শোভাযাত্ৰাত অংশগ্ৰহণ কৰে। স্থানীয় লোককথাত এই গীৰ্জাখনক ভূত-প্ৰেতৰ উপস্থিতি থকা ঠাই হিচাপেও গণ্য কৰা হয়।<ref name="ItsGoaFeast">{{Cite web |title=The Feast of the Three Kings in Goa |url=https://itsgoa.com/feast-three-kings-goa |website=ItsGoa |date=6 January 2018 |access-date=2026-04-13}}</ref><ref name="GoanHails">{{Cite web |title=Goa hails the Three Kings today |url=https://www.thegoan.net/life-sunday/goa-hails-the-three-kings-today/141493.html |website=The Goan Every Day |access-date=2026-04-13}}</ref> ==ইতিহাস== এই প্ৰাৰ্থনা গৃহখন ১৫৯৯ চনত ফাদাৰ গনচালো কাৰ্ভালহোৱে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ই কনছাউলিমৰ ছেইণ্ট থমাছ গীৰ্জাৰ সৈতে সংযুক্ত।<ref name="ItsGoaFeast" /> ==উৎসৱ== গোৱাত এপিফেনি (উৎসৱ) তথা তিনিজন ৰজাৰ উৎসৱ বিশেষ স্থানীয় পৰম্পৰাৰে উদ্‌যাপন কৰা তিনিখন ঠাইৰ ভিতৰত এই প্ৰাৰ্থনা গৃহটো অন্যতম। আন দুখন ঠাই হৈছে চান্দৰ আৰু ৰেইছ মাগোছ।<ref name="GTVideos">{{Cite web |title=When three kings make a royal entry into these three Goan villages: Chandor, Cansaulim, Reis Magos |url=https://www.gomantaktimes.com/videos/when-three-kings-make-a-royal-entry-into-these-three-goan-villages-chandor-cansaulim-reis-magos |website=Gomantak Times |date=5 January 2025 |access-date=2026-04-13}}</ref> এই উৎসৱৰ জৰিয়তে বৰদিনৰ বাৰ দিনৰ সমাপ্তি ঘটে। কনছাউলিমত এই উৎসৱে কনছাউলিম, আৰোছিম আৰু কুৱেলিম,এই তিনিখন চুবুৰীয়া গাঁৱৰ লোকসকলক একত্ৰিত কৰে।<ref name="ItsGoaFeast" /> উৎসৱৰ সময়ত তিনিখন গাঁৱৰপৰা ৮ৰপৰা ১২ বছৰ বয়সৰ তিনিজন ল'ৰাক ৰজা হিচাপে অভিনয় কৰিবলৈ নিৰ্বাচন কৰা হয়। তেওঁলোকে ঘোঁৰাত উঠি পাহাৰৰ বিভিন্ন পথেৰে যাত্ৰা কৰে আৰু অৱশেষত প্ৰাৰ্থনা গৃহটোত মিলিত হয়। তাত এক বিশেষ ধৰ্মীয় মহাপ্ৰাৰ্থনাৰ আয়োজন কৰা হয়।<ref name="ItsGoaFeast" /><ref name="GoanHails" /> ল'ৰাকেইজনে ৰাজকীয় পোছাক, মুকুট আৰু দীঘলীয়া গাউন পৰিধান কৰে। তেওঁলোকৰ সৈতে স্থানীয় লোক আৰু ব্ৰাছ বাদ্যযন্ত্ৰৰ দলেও শোভাযাত্ৰাত অংশগ্ৰহণ কৰে।<ref name="GoanHails" /> য়াৰ পিছত তেওঁলোকে প্ৰাৰ্থনা গৃহটোৰপৰা ওলাই ছেইণ্ট থমাছ গীৰ্জালৈ যাত্ৰা কৰে। বাটত আশীৰ্বাদ গ্ৰহণ আৰু বিশ্ৰামৰ বাবে কেইবাটাও স্থানত ৰয়। গীৰ্জাত অনুষ্ঠিত ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানৰ পিছত তেওঁলোকে বিভিন্ন পথেৰে নিজৰ ঘৰলৈ উভতি যায়। এই যাত্ৰাই তিনিজন ৰজাই পৃথক পৃথক পথেৰে যাত্ৰা কৰাৰ পৰম্পৰাক স্মৰণ কৰে।<ref name="ItsGoaFeast" /> এই উৎসৱৰ আয়োজন কৰে তিনিখন গাঁৱৰ ''গাঁওকাৰ'' (স্থানীয় খিলঞ্জীয়া বাসিন্দা)সকলৰ ''ভাংগোড'' নামৰ গোটসমূহে। তেওঁলোকৰ পূৰ্বপুৰুষসকলে প্ৰাৰম্ভিক গীৰ্জাটো নিৰ্মাণ কৰাত সহায় কৰিছিল।<ref name="ItsGoaFeast" /> ==অৱস্থান== এই প্ৰাৰ্থনা গৃহটো এটা সৰু পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত। ইয়াৰপৰা [[আৰব সাগৰ]] আৰু দক্ষিণ গোৱাৰ বিস্তৃত প্ৰাকৃতিক দৃশ্যৰ মনোমোহা দৃশ্য দেখা যায়। নিৰ্জন আৰু ওখ স্থানত অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে ই পৰ্যটক আৰু আলোকচিত্ৰশিল্পীসকলৰ মাজত জনপ্ৰিয়। বিশেষকৈ সূৰ্যাস্তৰ সময়ত ইয়ালৈ বহু লোক আহে।<ref name="ItsGoaFeast" /> ==লোককথা আৰু ভূতৰ কিংবদন্তি== থ্ৰী কিংছ চেপেলটো স্থানীয় লোককথাত ভূত-প্ৰেতৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন কিংবদন্তিৰ বাবে প্ৰায়ে চৰ্চিত হয়। জনপ্ৰিয় লোককথা অনুসৰি, এসময়ত এই পাহাৰখন তিনিজন ভাতৃৰ অধীনত আছিল। তেওঁলোক পৰ্তুগীজ ৰজা আছিল আৰু প্ৰায়ে পৰস্পৰৰ সৈতে সংঘাতত লিপ্ত হৈছিল। জ্যেষ্ঠ ভাতৃজনৰ নাম আছিল হলগাৰ আলভুংগাৰ। এককভাৱে ক্ষমতা দখল কৰাৰ উদ্দেশ্যে হলগাৰে আন দুজন ভাতৃক প্ৰাৰ্থনা গৃহটোলৈ ভোজ খাবলৈ নিমন্ত্ৰণ জনাইছিল আৰু খাদ্যত বিহ মিহলাই তেওঁলোকক হত্যা কৰিছিল। কিন্তু অপৰাধবোধত ভুগি অথবা স্থানীয় প্ৰজাসকলৰ ক্ৰোধৰ সন্মুখীন হোৱাৰ আশংকাত তৃতীয় ৰজাজনেও অৱশিষ্ট বিহ সেৱন কৰি আত্মহত্যা কৰিছিল বুলি কোৱা হয়।<ref name="ItsGoaFeast" /><ref>{{Cite news |last1=Das |first1=Hengul J. |first2=Shikha |last2=Gautam |title=The spookiest places in Goa |url=https://timesofindia.indiatimes.com/travel/destinations/the-spookiest-places-in-goa/articleshow/48882018.cms |access-date=2026-04-13 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Alani |first1=Jay |url=https://books.google.com/books?id=nEC1DwAAQBAJ |title=Haunted: Terrifying Real-life Encounters with Ghosts and Spirits |last2=D’silva |first2=Neil |date=2019-10-23 |publisher=Penguin Random House India Private Limited |isbn=978-93-5305-679-7 |pages=151}}</ref> স্থানীয় জনশ্ৰুতি অনুসৰি, তিনিজন ৰজাৰ আত্মাই এতিয়াও প্ৰাৰ্থনা গৃহখনৰ চৌহদত বিচৰণ কৰে। দৰ্শনাৰ্থী আৰু স্থানীয় লোকসকলে আন্ধাৰ হোৱাৰ পিছত ইয়াত কিছুমান অস্বাভাৱিক দৃশ্য আৰু শব্দ অনুভৱ কৰাৰ কথা প্ৰকাশ কৰিছে। ইয়াৰ ফলত ঠাইখন গোৱাৰ অন্যতম ভূতুড়ে স্থান হিচাপে পৰিচিত হৈছে।<ref name="ItsGoaFeast" /> ==চলচ্চিত্ৰত উপস্থাপন== এই প্ৰাৰ্থনা গৃহটো ২০০৮ চনৰ ''ভূতনাথ'' আৰু ২০১৪ চনৰ ''ফাইণ্ডিং ফেনি'' চলচ্চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Fernandes |first=Britney |date=2016-07-06 |title=Three kings church - the most (un)haunted place in Goa |url=https://itsgoa.com/three-kings-church-the-most-unhaunted-place-in-goa |access-date=2026-04-13 |website=ItsGoa |language=en-US}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{Commons category inline|Three Kings Chapel}} {{Authority control}} 6y6na9ctlfuxpma4hir4bdtzghgi7ve 646553 646550 2026-10-22T16:12:12Z নৰুনা বৰুৱা 44897 646553 wikitext text/x-wiki {{Short description|ভাৰতৰ গোৱাত অৱস্থিত ৰোমান কেথলিক প্ৰাৰ্থনা গৃহ}} {{Use dmy dates|date=April 2026}} {{Use Indian English|date=April 2026}} {{Infobox church | name = থ্ৰী কিংছ চেপেল | image = Three Kings Church, Goa INDIA.jpg | caption = থ্ৰী কিংছ চেপেল | full_name = | location = কনছাউলিম, [[গোৱা]] | country = ভাৰত | denomination = ৰোমান কেথলিক গীৰ্জা | status = প্ৰাৰ্থনা গৃহ | church members = | architect = | dedication = বাইবেলৰ মেগী | client = | archdiocese = গোৱা আৰু দমন আৰ্চডায়’চিছ | engineer = | construction date = | founded = {{start date and age|1599}} | founder = ফাদাৰ গনচালো কাৰ্ভালহো | date_demolished = | cost = | structural_system = | style = বেৰ’ক | size = | coordinates = {{Coord|15.360411|73.900309|display=inline,title}} }} '''থ্ৰী কিংছ চেপেল ({{lang-en|Three Kings Chapel}})''' হৈছে [[গোৱা]]ৰ কনছাউলিমত অৱস্থিত কুৱেলিম পাহাৰৰ ওপৰত থকা এখন ৰোমান ৰোমান কেথলিক প্ৰাৰ্থনা গৃহ। এই প্ৰাৰ্থনা গৃহখন মূলতঃ প্ৰতি বছৰে ৬ জানুৱাৰীত উদ্‌যাপন কৰা এপিফেনি উৎসৱৰ বাবে জনাজাত। এই উৎসৱৰ সময়ত তিনিজন কিশোৰে বাইবেলত উল্লিখিত তিনিজন জ্ঞানী ৰজাৰ প্ৰতিনিধিত্ব কৰি এক পৰম্পৰাগত শোভাযাত্ৰাত অংশগ্ৰহণ কৰে। স্থানীয় লোককথাত এই গীৰ্জাখনক ভূত-প্ৰেতৰ উপস্থিতি থকা ঠাই হিচাপেও গণ্য কৰা হয়।<ref name="ItsGoaFeast">{{Cite web |title=The Feast of the Three Kings in Goa |url=https://itsgoa.com/feast-three-kings-goa |website=ItsGoa |date=6 January 2018 |access-date=2026-04-13}}</ref><ref name="GoanHails">{{Cite web |title=Goa hails the Three Kings today |url=https://www.thegoan.net/life-sunday/goa-hails-the-three-kings-today/141493.html |website=The Goan Every Day |access-date=2026-04-13}}</ref> ==ইতিহাস== এই প্ৰাৰ্থনা গৃহখন ১৫৯৯ চনত ফাদাৰ গনচালো কাৰ্ভালহোৱে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ই কনছাউলিমৰ ছেইণ্ট থমাছ গীৰ্জাৰ সৈতে সংযুক্ত।<ref name="ItsGoaFeast" /> ==উৎসৱ== গোৱাত এপিফেনি (উৎসৱ) তথা তিনিজন ৰজাৰ উৎসৱ বিশেষ স্থানীয় পৰম্পৰাৰে উদ্‌যাপন কৰা তিনিখন ঠাইৰ ভিতৰত এই প্ৰাৰ্থনা গৃহটো অন্যতম। আন দুখন ঠাই হৈছে চান্দৰ আৰু ৰেইছ মাগোছ।<ref name="GTVideos">{{Cite web |title=When three kings make a royal entry into these three Goan villages: Chandor, Cansaulim, Reis Magos |url=https://www.gomantaktimes.com/videos/when-three-kings-make-a-royal-entry-into-these-three-goan-villages-chandor-cansaulim-reis-magos |website=Gomantak Times |date=5 January 2025 |access-date=2026-04-13}}</ref> এই উৎসৱৰ জৰিয়তে বৰদিনৰ বাৰ দিনৰ সমাপ্তি ঘটে। কনছাউলিমত এই উৎসৱে কনছাউলিম, আৰোছিম আৰু কুৱেলিম,এই তিনিখন চুবুৰীয়া গাঁৱৰ লোকসকলক একত্ৰিত কৰে।<ref name="ItsGoaFeast" /> উৎসৱৰ সময়ত তিনিখন গাঁৱৰপৰা ৮ৰপৰা ১২ বছৰ বয়সৰ তিনিজন ল'ৰাক ৰজা হিচাপে অভিনয় কৰিবলৈ নিৰ্বাচন কৰা হয়। তেওঁলোকে ঘোঁৰাত উঠি পাহাৰৰ বিভিন্ন পথেৰে যাত্ৰা কৰে আৰু অৱশেষত প্ৰাৰ্থনা গৃহটোত মিলিত হয়। তাত এক বিশেষ ধৰ্মীয় মহাপ্ৰাৰ্থনাৰ আয়োজন কৰা হয়।<ref name="ItsGoaFeast" /><ref name="GoanHails" /> ল'ৰাকেইজনে ৰাজকীয় পোছাক, মুকুট আৰু দীঘলীয়া গাউন পৰিধান কৰে। তেওঁলোকৰ সৈতে স্থানীয় লোক আৰু ব্ৰাছ বাদ্যযন্ত্ৰৰ দলেও শোভাযাত্ৰাত অংশগ্ৰহণ কৰে।<ref name="GoanHails" /> য়াৰ পিছত তেওঁলোকে প্ৰাৰ্থনা গৃহটোৰপৰা ওলাই ছেইণ্ট থমাছ গীৰ্জালৈ যাত্ৰা কৰে। বাটত আশীৰ্বাদ গ্ৰহণ আৰু বিশ্ৰামৰ বাবে কেইবাটাও স্থানত ৰয়। গীৰ্জাত অনুষ্ঠিত ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানৰ পিছত তেওঁলোকে বিভিন্ন পথেৰে নিজৰ ঘৰলৈ উভতি যায়। এই যাত্ৰাই তিনিজন ৰজাই পৃথক পৃথক পথেৰে যাত্ৰা কৰাৰ পৰম্পৰাক স্মৰণ কৰে।<ref name="ItsGoaFeast" /> এই উৎসৱৰ আয়োজন কৰে তিনিখন গাঁৱৰ ''গাঁওকাৰ'' (স্থানীয় খিলঞ্জীয়া বাসিন্দা)সকলৰ ''ভাংগোড'' নামৰ গোটসমূহে। তেওঁলোকৰ পূৰ্বপুৰুষসকলে প্ৰাৰম্ভিক গীৰ্জাটো নিৰ্মাণ কৰাত সহায় কৰিছিল।<ref name="ItsGoaFeast" /> ==অৱস্থান== এই প্ৰাৰ্থনা গৃহটো এটা সৰু পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত। ইয়াৰপৰা [[আৰব সাগৰ]] আৰু দক্ষিণ গোৱাৰ বিস্তৃত প্ৰাকৃতিক দৃশ্যৰ মনোমোহা দৃশ্য দেখা যায়। নিৰ্জন আৰু ওখ স্থানত অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে ই পৰ্যটক আৰু আলোকচিত্ৰশিল্পীসকলৰ মাজত জনপ্ৰিয়। বিশেষকৈ সূৰ্যাস্তৰ সময়ত ইয়ালৈ বহু লোক আহে।<ref name="ItsGoaFeast" /> ==লোককথা আৰু ভূতৰ কিংবদন্তি== থ্ৰী কিংছ চেপেলটো স্থানীয় লোককথাত ভূত-প্ৰেতৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন কিংবদন্তিৰ বাবে প্ৰায়ে চৰ্চিত হয়। জনপ্ৰিয় লোককথা অনুসৰি, এসময়ত এই পাহাৰখন তিনিজন ভাতৃৰ অধীনত আছিল। তেওঁলোক পৰ্তুগীজ ৰজা আছিল আৰু প্ৰায়ে পৰস্পৰৰ সৈতে সংঘাতত লিপ্ত হৈছিল। জ্যেষ্ঠ ভাতৃজনৰ নাম আছিল হলগাৰ আলভুংগাৰ। এককভাৱে ক্ষমতা দখল কৰাৰ উদ্দেশ্যে হলগাৰে আন দুজন ভাতৃক প্ৰাৰ্থনা গৃহটোলৈ ভোজ খাবলৈ নিমন্ত্ৰণ জনাইছিল আৰু খাদ্যত বিহ মিহলাই তেওঁলোকক হত্যা কৰিছিল। কিন্তু অপৰাধবোধত ভুগি অথবা স্থানীয় প্ৰজাসকলৰ ক্ৰোধৰ সন্মুখীন হোৱাৰ আশংকাত তৃতীয় ৰজাজনেও অৱশিষ্ট বিহ সেৱন কৰি আত্মহত্যা কৰিছিল বুলি কোৱা হয়।<ref name="ItsGoaFeast" /><ref>{{Cite news |last1=Das |first1=Hengul J. |first2=Shikha |last2=Gautam |title=The spookiest places in Goa |url=https://timesofindia.indiatimes.com/travel/destinations/the-spookiest-places-in-goa/articleshow/48882018.cms |access-date=2026-04-13 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Alani |first1=Jay |url=https://books.google.com/books?id=nEC1DwAAQBAJ |title=Haunted: Terrifying Real-life Encounters with Ghosts and Spirits |last2=D’silva |first2=Neil |date=2019-10-23 |publisher=Penguin Random House India Private Limited |isbn=978-93-5305-679-7 |pages=151}}</ref> স্থানীয় জনশ্ৰুতি অনুসৰি, তিনিজন ৰজাৰ আত্মাই এতিয়াও প্ৰাৰ্থনা গৃহখনৰ চৌহদত বিচৰণ কৰে। দৰ্শনাৰ্থী আৰু স্থানীয় লোকসকলে আন্ধাৰ হোৱাৰ পিছত ইয়াত কিছুমান অস্বাভাৱিক দৃশ্য আৰু শব্দ অনুভৱ কৰাৰ কথা প্ৰকাশ কৰিছে। ইয়াৰ ফলত ঠাইখন গোৱাৰ অন্যতম ভূতুড়ে স্থান হিচাপে পৰিচিত হৈছে।<ref name="ItsGoaFeast" /> ==চলচ্চিত্ৰত উপস্থাপন== এই প্ৰাৰ্থনা গৃহটো ২০০৮ চনৰ ''ভূতনাথ'' আৰু ২০১৪ চনৰ ''ফাইণ্ডিং ফেনি'' চলচ্চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Fernandes |first=Britney |date=2016-07-06 |title=Three kings church - the most (un)haunted place in Goa |url=https://itsgoa.com/three-kings-church-the-most-unhaunted-place-in-goa |access-date=2026-04-13 |website=ItsGoa |language=en-US}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{Commons category inline|Three Kings Chapel}} {{Authority control}} 9tvt0i2btpg0kjoi1w6n1jsdmhvi3nl 646554 646553 2026-10-22T16:14:03Z নৰুনা বৰুৱা 44897 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 646554 wikitext text/x-wiki {{Short description|ভাৰতৰ গোৱাত অৱস্থিত ৰোমান কেথলিক প্ৰাৰ্থনা গৃহ}} {{Infobox church | name = থ্ৰী কিংছ চেপেল | image = Three Kings Church, Goa INDIA.jpg | caption = থ্ৰী কিংছ চেপেল | full_name = | location = কনছাউলিম, [[গোৱা]] | country = ভাৰত | denomination = ৰোমান কেথলিক গীৰ্জা | status = প্ৰাৰ্থনা গৃহ | church members = | architect = | dedication = বাইবেলৰ মেগী | client = | archdiocese = গোৱা আৰু দমন আৰ্চডায়’চিছ | engineer = | construction date = | founded = {{start date and age|1599}} | founder = ফাদাৰ গনচালো কাৰ্ভালহো | date_demolished = | cost = | structural_system = | style = বেৰ’ক | size = | coordinates = {{Coord|15.360411|73.900309|display=inline,title}} }} '''থ্ৰী কিংছ চেপেল ({{lang-en|Three Kings Chapel}})''' হৈছে [[গোৱা]]ৰ কনছাউলিমত অৱস্থিত কুৱেলিম পাহাৰৰ ওপৰত থকা এখন ৰোমান ৰোমান কেথলিক প্ৰাৰ্থনা গৃহ। এই প্ৰাৰ্থনা গৃহখন মূলতঃ প্ৰতি বছৰে ৬ জানুৱাৰীত উদ্‌যাপন কৰা এপিফেনি উৎসৱৰ বাবে জনাজাত। এই উৎসৱৰ সময়ত তিনিজন কিশোৰে বাইবেলত উল্লিখিত তিনিজন জ্ঞানী ৰজাৰ প্ৰতিনিধিত্ব কৰি এক পৰম্পৰাগত শোভাযাত্ৰাত অংশগ্ৰহণ কৰে। স্থানীয় লোককথাত এই গীৰ্জাখনক ভূত-প্ৰেতৰ উপস্থিতি থকা ঠাই হিচাপেও গণ্য কৰা হয়।<ref name="ItsGoaFeast">{{Cite web |title=The Feast of the Three Kings in Goa |url=https://itsgoa.com/feast-three-kings-goa |website=ItsGoa |date=6 January 2018 |access-date=2026-04-13}}</ref><ref name="GoanHails">{{Cite web |title=Goa hails the Three Kings today |url=https://www.thegoan.net/life-sunday/goa-hails-the-three-kings-today/141493.html |website=The Goan Every Day |access-date=2026-04-13}}</ref> ==ইতিহাস== এই প্ৰাৰ্থনা গৃহখন ১৫৯৯ চনত ফাদাৰ গনচালো কাৰ্ভালহোৱে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ই কনছাউলিমৰ ছেইণ্ট থমাছ গীৰ্জাৰ সৈতে সংযুক্ত।<ref name="ItsGoaFeast" /> ==উৎসৱ== গোৱাত এপিফেনি (উৎসৱ) তথা তিনিজন ৰজাৰ উৎসৱ বিশেষ স্থানীয় পৰম্পৰাৰে উদ্‌যাপন কৰা তিনিখন ঠাইৰ ভিতৰত এই প্ৰাৰ্থনা গৃহটো অন্যতম। আন দুখন ঠাই হৈছে চান্দৰ আৰু ৰেইছ মাগোছ।<ref name="GTVideos">{{Cite web |title=When three kings make a royal entry into these three Goan villages: Chandor, Cansaulim, Reis Magos |url=https://www.gomantaktimes.com/videos/when-three-kings-make-a-royal-entry-into-these-three-goan-villages-chandor-cansaulim-reis-magos |website=Gomantak Times |date=5 January 2025 |access-date=2026-04-13}}</ref> এই উৎসৱৰ জৰিয়তে বৰদিনৰ বাৰ দিনৰ সমাপ্তি ঘটে। কনছাউলিমত এই উৎসৱে কনছাউলিম, আৰোছিম আৰু কুৱেলিম,এই তিনিখন চুবুৰীয়া গাঁৱৰ লোকসকলক একত্ৰিত কৰে।<ref name="ItsGoaFeast" /> উৎসৱৰ সময়ত তিনিখন গাঁৱৰপৰা ৮ৰপৰা ১২ বছৰ বয়সৰ তিনিজন ল'ৰাক ৰজা হিচাপে অভিনয় কৰিবলৈ নিৰ্বাচন কৰা হয়। তেওঁলোকে ঘোঁৰাত উঠি পাহাৰৰ বিভিন্ন পথেৰে যাত্ৰা কৰে আৰু অৱশেষত প্ৰাৰ্থনা গৃহটোত মিলিত হয়। তাত এক বিশেষ ধৰ্মীয় মহাপ্ৰাৰ্থনাৰ আয়োজন কৰা হয়।<ref name="ItsGoaFeast" /><ref name="GoanHails" /> ল'ৰাকেইজনে ৰাজকীয় পোছাক, মুকুট আৰু দীঘলীয়া গাউন পৰিধান কৰে। তেওঁলোকৰ সৈতে স্থানীয় লোক আৰু ব্ৰাছ বাদ্যযন্ত্ৰৰ দলেও শোভাযাত্ৰাত অংশগ্ৰহণ কৰে।<ref name="GoanHails" /> য়াৰ পিছত তেওঁলোকে প্ৰাৰ্থনা গৃহটোৰপৰা ওলাই ছেইণ্ট থমাছ গীৰ্জালৈ যাত্ৰা কৰে। বাটত আশীৰ্বাদ গ্ৰহণ আৰু বিশ্ৰামৰ বাবে কেইবাটাও স্থানত ৰয়। গীৰ্জাত অনুষ্ঠিত ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানৰ পিছত তেওঁলোকে বিভিন্ন পথেৰে নিজৰ ঘৰলৈ উভতি যায়। এই যাত্ৰাই তিনিজন ৰজাই পৃথক পৃথক পথেৰে যাত্ৰা কৰাৰ পৰম্পৰাক স্মৰণ কৰে।<ref name="ItsGoaFeast" /> এই উৎসৱৰ আয়োজন কৰে তিনিখন গাঁৱৰ ''গাঁওকাৰ'' (স্থানীয় খিলঞ্জীয়া বাসিন্দা)সকলৰ ''ভাংগোড'' নামৰ গোটসমূহে। তেওঁলোকৰ পূৰ্বপুৰুষসকলে প্ৰাৰম্ভিক গীৰ্জাটো নিৰ্মাণ কৰাত সহায় কৰিছিল।<ref name="ItsGoaFeast" /> ==অৱস্থান== এই প্ৰাৰ্থনা গৃহটো এটা সৰু পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত। ইয়াৰপৰা [[আৰব সাগৰ]] আৰু দক্ষিণ গোৱাৰ বিস্তৃত প্ৰাকৃতিক দৃশ্যৰ মনোমোহা দৃশ্য দেখা যায়। নিৰ্জন আৰু ওখ স্থানত অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে ই পৰ্যটক আৰু আলোকচিত্ৰশিল্পীসকলৰ মাজত জনপ্ৰিয়। বিশেষকৈ সূৰ্যাস্তৰ সময়ত ইয়ালৈ বহু লোক আহে।<ref name="ItsGoaFeast" /> ==লোককথা আৰু ভূতৰ কিংবদন্তি== থ্ৰী কিংছ চেপেলটো স্থানীয় লোককথাত ভূত-প্ৰেতৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন কিংবদন্তিৰ বাবে প্ৰায়ে চৰ্চিত হয়। জনপ্ৰিয় লোককথা অনুসৰি, এসময়ত এই পাহাৰখন তিনিজন ভাতৃৰ অধীনত আছিল। তেওঁলোক পৰ্তুগীজ ৰজা আছিল আৰু প্ৰায়ে পৰস্পৰৰ সৈতে সংঘাতত লিপ্ত হৈছিল। জ্যেষ্ঠ ভাতৃজনৰ নাম আছিল হলগাৰ আলভুংগাৰ। এককভাৱে ক্ষমতা দখল কৰাৰ উদ্দেশ্যে হলগাৰে আন দুজন ভাতৃক প্ৰাৰ্থনা গৃহটোলৈ ভোজ খাবলৈ নিমন্ত্ৰণ জনাইছিল আৰু খাদ্যত বিহ মিহলাই তেওঁলোকক হত্যা কৰিছিল। কিন্তু অপৰাধবোধত ভুগি অথবা স্থানীয় প্ৰজাসকলৰ ক্ৰোধৰ সন্মুখীন হোৱাৰ আশংকাত তৃতীয় ৰজাজনেও অৱশিষ্ট বিহ সেৱন কৰি আত্মহত্যা কৰিছিল বুলি কোৱা হয়।<ref name="ItsGoaFeast" /><ref>{{Cite news |last1=Das |first1=Hengul J. |first2=Shikha |last2=Gautam |title=The spookiest places in Goa |url=https://timesofindia.indiatimes.com/travel/destinations/the-spookiest-places-in-goa/articleshow/48882018.cms |access-date=2026-04-13 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Alani |first1=Jay |url=https://books.google.com/books?id=nEC1DwAAQBAJ |title=Haunted: Terrifying Real-life Encounters with Ghosts and Spirits |last2=D’silva |first2=Neil |date=2019-10-23 |publisher=Penguin Random House India Private Limited |isbn=978-93-5305-679-7 |pages=151}}</ref> স্থানীয় জনশ্ৰুতি অনুসৰি, তিনিজন ৰজাৰ আত্মাই এতিয়াও প্ৰাৰ্থনা গৃহখনৰ চৌহদত বিচৰণ কৰে। দৰ্শনাৰ্থী আৰু স্থানীয় লোকসকলে আন্ধাৰ হোৱাৰ পিছত ইয়াত কিছুমান অস্বাভাৱিক দৃশ্য আৰু শব্দ অনুভৱ কৰাৰ কথা প্ৰকাশ কৰিছে। ইয়াৰ ফলত ঠাইখন গোৱাৰ অন্যতম ভূতুড়ে স্থান হিচাপে পৰিচিত হৈছে।<ref name="ItsGoaFeast" /> ==চলচ্চিত্ৰত উপস্থাপন== এই প্ৰাৰ্থনা গৃহটো ২০০৮ চনৰ ''ভূতনাথ'' আৰু ২০১৪ চনৰ ''ফাইণ্ডিং ফেনি'' চলচ্চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Fernandes |first=Britney |date=2016-07-06 |title=Three kings church - the most (un)haunted place in Goa |url=https://itsgoa.com/three-kings-church-the-most-unhaunted-place-in-goa |access-date=2026-04-13 |website=ItsGoa |language=en-US}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{Commons category inline|Three Kings Chapel}} {{Authority control}} fm21h342sfvtsy6qb583e5l49hdg5q0 646555 646554 2026-10-22T16:14:41Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:ভাৰত]] using [[WP:HC|HotCat]] 646555 wikitext text/x-wiki {{Short description|ভাৰতৰ গোৱাত অৱস্থিত ৰোমান কেথলিক প্ৰাৰ্থনা গৃহ}} {{Infobox church | name = থ্ৰী কিংছ চেপেল | image = Three Kings Church, Goa INDIA.jpg | caption = থ্ৰী কিংছ চেপেল | full_name = | location = কনছাউলিম, [[গোৱা]] | country = ভাৰত | denomination = ৰোমান কেথলিক গীৰ্জা | status = প্ৰাৰ্থনা গৃহ | church members = | architect = | dedication = বাইবেলৰ মেগী | client = | archdiocese = গোৱা আৰু দমন আৰ্চডায়’চিছ | engineer = | construction date = | founded = {{start date and age|1599}} | founder = ফাদাৰ গনচালো কাৰ্ভালহো | date_demolished = | cost = | structural_system = | style = বেৰ’ক | size = | coordinates = {{Coord|15.360411|73.900309|display=inline,title}} }} '''থ্ৰী কিংছ চেপেল ({{lang-en|Three Kings Chapel}})''' হৈছে [[গোৱা]]ৰ কনছাউলিমত অৱস্থিত কুৱেলিম পাহাৰৰ ওপৰত থকা এখন ৰোমান ৰোমান কেথলিক প্ৰাৰ্থনা গৃহ। এই প্ৰাৰ্থনা গৃহখন মূলতঃ প্ৰতি বছৰে ৬ জানুৱাৰীত উদ্‌যাপন কৰা এপিফেনি উৎসৱৰ বাবে জনাজাত। এই উৎসৱৰ সময়ত তিনিজন কিশোৰে বাইবেলত উল্লিখিত তিনিজন জ্ঞানী ৰজাৰ প্ৰতিনিধিত্ব কৰি এক পৰম্পৰাগত শোভাযাত্ৰাত অংশগ্ৰহণ কৰে। স্থানীয় লোককথাত এই গীৰ্জাখনক ভূত-প্ৰেতৰ উপস্থিতি থকা ঠাই হিচাপেও গণ্য কৰা হয়।<ref name="ItsGoaFeast">{{Cite web |title=The Feast of the Three Kings in Goa |url=https://itsgoa.com/feast-three-kings-goa |website=ItsGoa |date=6 January 2018 |access-date=2026-04-13}}</ref><ref name="GoanHails">{{Cite web |title=Goa hails the Three Kings today |url=https://www.thegoan.net/life-sunday/goa-hails-the-three-kings-today/141493.html |website=The Goan Every Day |access-date=2026-04-13}}</ref> ==ইতিহাস== এই প্ৰাৰ্থনা গৃহখন ১৫৯৯ চনত ফাদাৰ গনচালো কাৰ্ভালহোৱে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ই কনছাউলিমৰ ছেইণ্ট থমাছ গীৰ্জাৰ সৈতে সংযুক্ত।<ref name="ItsGoaFeast" /> ==উৎসৱ== গোৱাত এপিফেনি (উৎসৱ) তথা তিনিজন ৰজাৰ উৎসৱ বিশেষ স্থানীয় পৰম্পৰাৰে উদ্‌যাপন কৰা তিনিখন ঠাইৰ ভিতৰত এই প্ৰাৰ্থনা গৃহটো অন্যতম। আন দুখন ঠাই হৈছে চান্দৰ আৰু ৰেইছ মাগোছ।<ref name="GTVideos">{{Cite web |title=When three kings make a royal entry into these three Goan villages: Chandor, Cansaulim, Reis Magos |url=https://www.gomantaktimes.com/videos/when-three-kings-make-a-royal-entry-into-these-three-goan-villages-chandor-cansaulim-reis-magos |website=Gomantak Times |date=5 January 2025 |access-date=2026-04-13}}</ref> এই উৎসৱৰ জৰিয়তে বৰদিনৰ বাৰ দিনৰ সমাপ্তি ঘটে। কনছাউলিমত এই উৎসৱে কনছাউলিম, আৰোছিম আৰু কুৱেলিম,এই তিনিখন চুবুৰীয়া গাঁৱৰ লোকসকলক একত্ৰিত কৰে।<ref name="ItsGoaFeast" /> উৎসৱৰ সময়ত তিনিখন গাঁৱৰপৰা ৮ৰপৰা ১২ বছৰ বয়সৰ তিনিজন ল'ৰাক ৰজা হিচাপে অভিনয় কৰিবলৈ নিৰ্বাচন কৰা হয়। তেওঁলোকে ঘোঁৰাত উঠি পাহাৰৰ বিভিন্ন পথেৰে যাত্ৰা কৰে আৰু অৱশেষত প্ৰাৰ্থনা গৃহটোত মিলিত হয়। তাত এক বিশেষ ধৰ্মীয় মহাপ্ৰাৰ্থনাৰ আয়োজন কৰা হয়।<ref name="ItsGoaFeast" /><ref name="GoanHails" /> ল'ৰাকেইজনে ৰাজকীয় পোছাক, মুকুট আৰু দীঘলীয়া গাউন পৰিধান কৰে। তেওঁলোকৰ সৈতে স্থানীয় লোক আৰু ব্ৰাছ বাদ্যযন্ত্ৰৰ দলেও শোভাযাত্ৰাত অংশগ্ৰহণ কৰে।<ref name="GoanHails" /> য়াৰ পিছত তেওঁলোকে প্ৰাৰ্থনা গৃহটোৰপৰা ওলাই ছেইণ্ট থমাছ গীৰ্জালৈ যাত্ৰা কৰে। বাটত আশীৰ্বাদ গ্ৰহণ আৰু বিশ্ৰামৰ বাবে কেইবাটাও স্থানত ৰয়। গীৰ্জাত অনুষ্ঠিত ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানৰ পিছত তেওঁলোকে বিভিন্ন পথেৰে নিজৰ ঘৰলৈ উভতি যায়। এই যাত্ৰাই তিনিজন ৰজাই পৃথক পৃথক পথেৰে যাত্ৰা কৰাৰ পৰম্পৰাক স্মৰণ কৰে।<ref name="ItsGoaFeast" /> এই উৎসৱৰ আয়োজন কৰে তিনিখন গাঁৱৰ ''গাঁওকাৰ'' (স্থানীয় খিলঞ্জীয়া বাসিন্দা)সকলৰ ''ভাংগোড'' নামৰ গোটসমূহে। তেওঁলোকৰ পূৰ্বপুৰুষসকলে প্ৰাৰম্ভিক গীৰ্জাটো নিৰ্মাণ কৰাত সহায় কৰিছিল।<ref name="ItsGoaFeast" /> ==অৱস্থান== এই প্ৰাৰ্থনা গৃহটো এটা সৰু পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত। ইয়াৰপৰা [[আৰব সাগৰ]] আৰু দক্ষিণ গোৱাৰ বিস্তৃত প্ৰাকৃতিক দৃশ্যৰ মনোমোহা দৃশ্য দেখা যায়। নিৰ্জন আৰু ওখ স্থানত অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে ই পৰ্যটক আৰু আলোকচিত্ৰশিল্পীসকলৰ মাজত জনপ্ৰিয়। বিশেষকৈ সূৰ্যাস্তৰ সময়ত ইয়ালৈ বহু লোক আহে।<ref name="ItsGoaFeast" /> ==লোককথা আৰু ভূতৰ কিংবদন্তি== থ্ৰী কিংছ চেপেলটো স্থানীয় লোককথাত ভূত-প্ৰেতৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন কিংবদন্তিৰ বাবে প্ৰায়ে চৰ্চিত হয়। জনপ্ৰিয় লোককথা অনুসৰি, এসময়ত এই পাহাৰখন তিনিজন ভাতৃৰ অধীনত আছিল। তেওঁলোক পৰ্তুগীজ ৰজা আছিল আৰু প্ৰায়ে পৰস্পৰৰ সৈতে সংঘাতত লিপ্ত হৈছিল। জ্যেষ্ঠ ভাতৃজনৰ নাম আছিল হলগাৰ আলভুংগাৰ। এককভাৱে ক্ষমতা দখল কৰাৰ উদ্দেশ্যে হলগাৰে আন দুজন ভাতৃক প্ৰাৰ্থনা গৃহটোলৈ ভোজ খাবলৈ নিমন্ত্ৰণ জনাইছিল আৰু খাদ্যত বিহ মিহলাই তেওঁলোকক হত্যা কৰিছিল। কিন্তু অপৰাধবোধত ভুগি অথবা স্থানীয় প্ৰজাসকলৰ ক্ৰোধৰ সন্মুখীন হোৱাৰ আশংকাত তৃতীয় ৰজাজনেও অৱশিষ্ট বিহ সেৱন কৰি আত্মহত্যা কৰিছিল বুলি কোৱা হয়।<ref name="ItsGoaFeast" /><ref>{{Cite news |last1=Das |first1=Hengul J. |first2=Shikha |last2=Gautam |title=The spookiest places in Goa |url=https://timesofindia.indiatimes.com/travel/destinations/the-spookiest-places-in-goa/articleshow/48882018.cms |access-date=2026-04-13 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Alani |first1=Jay |url=https://books.google.com/books?id=nEC1DwAAQBAJ |title=Haunted: Terrifying Real-life Encounters with Ghosts and Spirits |last2=D’silva |first2=Neil |date=2019-10-23 |publisher=Penguin Random House India Private Limited |isbn=978-93-5305-679-7 |pages=151}}</ref> স্থানীয় জনশ্ৰুতি অনুসৰি, তিনিজন ৰজাৰ আত্মাই এতিয়াও প্ৰাৰ্থনা গৃহখনৰ চৌহদত বিচৰণ কৰে। দৰ্শনাৰ্থী আৰু স্থানীয় লোকসকলে আন্ধাৰ হোৱাৰ পিছত ইয়াত কিছুমান অস্বাভাৱিক দৃশ্য আৰু শব্দ অনুভৱ কৰাৰ কথা প্ৰকাশ কৰিছে। ইয়াৰ ফলত ঠাইখন গোৱাৰ অন্যতম ভূতুড়ে স্থান হিচাপে পৰিচিত হৈছে।<ref name="ItsGoaFeast" /> ==চলচ্চিত্ৰত উপস্থাপন== এই প্ৰাৰ্থনা গৃহটো ২০০৮ চনৰ ''ভূতনাথ'' আৰু ২০১৪ চনৰ ''ফাইণ্ডিং ফেনি'' চলচ্চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Fernandes |first=Britney |date=2016-07-06 |title=Three kings church - the most (un)haunted place in Goa |url=https://itsgoa.com/three-kings-church-the-most-unhaunted-place-in-goa |access-date=2026-04-13 |website=ItsGoa |language=en-US}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{Commons category inline|Three Kings Chapel}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] 8s2j5z2l7nhyof5v87811f3vhfq6hzg 646556 646555 2026-10-22T16:14:57Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:গীৰ্জাঘৰ]] using [[WP:HC|HotCat]] 646556 wikitext text/x-wiki {{Short description|ভাৰতৰ গোৱাত অৱস্থিত ৰোমান কেথলিক প্ৰাৰ্থনা গৃহ}} {{Infobox church | name = থ্ৰী কিংছ চেপেল | image = Three Kings Church, Goa INDIA.jpg | caption = থ্ৰী কিংছ চেপেল | full_name = | location = কনছাউলিম, [[গোৱা]] | country = ভাৰত | denomination = ৰোমান কেথলিক গীৰ্জা | status = প্ৰাৰ্থনা গৃহ | church members = | architect = | dedication = বাইবেলৰ মেগী | client = | archdiocese = গোৱা আৰু দমন আৰ্চডায়’চিছ | engineer = | construction date = | founded = {{start date and age|1599}} | founder = ফাদাৰ গনচালো কাৰ্ভালহো | date_demolished = | cost = | structural_system = | style = বেৰ’ক | size = | coordinates = {{Coord|15.360411|73.900309|display=inline,title}} }} '''থ্ৰী কিংছ চেপেল ({{lang-en|Three Kings Chapel}})''' হৈছে [[গোৱা]]ৰ কনছাউলিমত অৱস্থিত কুৱেলিম পাহাৰৰ ওপৰত থকা এখন ৰোমান ৰোমান কেথলিক প্ৰাৰ্থনা গৃহ। এই প্ৰাৰ্থনা গৃহখন মূলতঃ প্ৰতি বছৰে ৬ জানুৱাৰীত উদ্‌যাপন কৰা এপিফেনি উৎসৱৰ বাবে জনাজাত। এই উৎসৱৰ সময়ত তিনিজন কিশোৰে বাইবেলত উল্লিখিত তিনিজন জ্ঞানী ৰজাৰ প্ৰতিনিধিত্ব কৰি এক পৰম্পৰাগত শোভাযাত্ৰাত অংশগ্ৰহণ কৰে। স্থানীয় লোককথাত এই গীৰ্জাখনক ভূত-প্ৰেতৰ উপস্থিতি থকা ঠাই হিচাপেও গণ্য কৰা হয়।<ref name="ItsGoaFeast">{{Cite web |title=The Feast of the Three Kings in Goa |url=https://itsgoa.com/feast-three-kings-goa |website=ItsGoa |date=6 January 2018 |access-date=2026-04-13}}</ref><ref name="GoanHails">{{Cite web |title=Goa hails the Three Kings today |url=https://www.thegoan.net/life-sunday/goa-hails-the-three-kings-today/141493.html |website=The Goan Every Day |access-date=2026-04-13}}</ref> ==ইতিহাস== এই প্ৰাৰ্থনা গৃহখন ১৫৯৯ চনত ফাদাৰ গনচালো কাৰ্ভালহোৱে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ই কনছাউলিমৰ ছেইণ্ট থমাছ গীৰ্জাৰ সৈতে সংযুক্ত।<ref name="ItsGoaFeast" /> ==উৎসৱ== গোৱাত এপিফেনি (উৎসৱ) তথা তিনিজন ৰজাৰ উৎসৱ বিশেষ স্থানীয় পৰম্পৰাৰে উদ্‌যাপন কৰা তিনিখন ঠাইৰ ভিতৰত এই প্ৰাৰ্থনা গৃহটো অন্যতম। আন দুখন ঠাই হৈছে চান্দৰ আৰু ৰেইছ মাগোছ।<ref name="GTVideos">{{Cite web |title=When three kings make a royal entry into these three Goan villages: Chandor, Cansaulim, Reis Magos |url=https://www.gomantaktimes.com/videos/when-three-kings-make-a-royal-entry-into-these-three-goan-villages-chandor-cansaulim-reis-magos |website=Gomantak Times |date=5 January 2025 |access-date=2026-04-13}}</ref> এই উৎসৱৰ জৰিয়তে বৰদিনৰ বাৰ দিনৰ সমাপ্তি ঘটে। কনছাউলিমত এই উৎসৱে কনছাউলিম, আৰোছিম আৰু কুৱেলিম,এই তিনিখন চুবুৰীয়া গাঁৱৰ লোকসকলক একত্ৰিত কৰে।<ref name="ItsGoaFeast" /> উৎসৱৰ সময়ত তিনিখন গাঁৱৰপৰা ৮ৰপৰা ১২ বছৰ বয়সৰ তিনিজন ল'ৰাক ৰজা হিচাপে অভিনয় কৰিবলৈ নিৰ্বাচন কৰা হয়। তেওঁলোকে ঘোঁৰাত উঠি পাহাৰৰ বিভিন্ন পথেৰে যাত্ৰা কৰে আৰু অৱশেষত প্ৰাৰ্থনা গৃহটোত মিলিত হয়। তাত এক বিশেষ ধৰ্মীয় মহাপ্ৰাৰ্থনাৰ আয়োজন কৰা হয়।<ref name="ItsGoaFeast" /><ref name="GoanHails" /> ল'ৰাকেইজনে ৰাজকীয় পোছাক, মুকুট আৰু দীঘলীয়া গাউন পৰিধান কৰে। তেওঁলোকৰ সৈতে স্থানীয় লোক আৰু ব্ৰাছ বাদ্যযন্ত্ৰৰ দলেও শোভাযাত্ৰাত অংশগ্ৰহণ কৰে।<ref name="GoanHails" /> য়াৰ পিছত তেওঁলোকে প্ৰাৰ্থনা গৃহটোৰপৰা ওলাই ছেইণ্ট থমাছ গীৰ্জালৈ যাত্ৰা কৰে। বাটত আশীৰ্বাদ গ্ৰহণ আৰু বিশ্ৰামৰ বাবে কেইবাটাও স্থানত ৰয়। গীৰ্জাত অনুষ্ঠিত ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানৰ পিছত তেওঁলোকে বিভিন্ন পথেৰে নিজৰ ঘৰলৈ উভতি যায়। এই যাত্ৰাই তিনিজন ৰজাই পৃথক পৃথক পথেৰে যাত্ৰা কৰাৰ পৰম্পৰাক স্মৰণ কৰে।<ref name="ItsGoaFeast" /> এই উৎসৱৰ আয়োজন কৰে তিনিখন গাঁৱৰ ''গাঁওকাৰ'' (স্থানীয় খিলঞ্জীয়া বাসিন্দা)সকলৰ ''ভাংগোড'' নামৰ গোটসমূহে। তেওঁলোকৰ পূৰ্বপুৰুষসকলে প্ৰাৰম্ভিক গীৰ্জাটো নিৰ্মাণ কৰাত সহায় কৰিছিল।<ref name="ItsGoaFeast" /> ==অৱস্থান== এই প্ৰাৰ্থনা গৃহটো এটা সৰু পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত। ইয়াৰপৰা [[আৰব সাগৰ]] আৰু দক্ষিণ গোৱাৰ বিস্তৃত প্ৰাকৃতিক দৃশ্যৰ মনোমোহা দৃশ্য দেখা যায়। নিৰ্জন আৰু ওখ স্থানত অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে ই পৰ্যটক আৰু আলোকচিত্ৰশিল্পীসকলৰ মাজত জনপ্ৰিয়। বিশেষকৈ সূৰ্যাস্তৰ সময়ত ইয়ালৈ বহু লোক আহে।<ref name="ItsGoaFeast" /> ==লোককথা আৰু ভূতৰ কিংবদন্তি== থ্ৰী কিংছ চেপেলটো স্থানীয় লোককথাত ভূত-প্ৰেতৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন কিংবদন্তিৰ বাবে প্ৰায়ে চৰ্চিত হয়। জনপ্ৰিয় লোককথা অনুসৰি, এসময়ত এই পাহাৰখন তিনিজন ভাতৃৰ অধীনত আছিল। তেওঁলোক পৰ্তুগীজ ৰজা আছিল আৰু প্ৰায়ে পৰস্পৰৰ সৈতে সংঘাতত লিপ্ত হৈছিল। জ্যেষ্ঠ ভাতৃজনৰ নাম আছিল হলগাৰ আলভুংগাৰ। এককভাৱে ক্ষমতা দখল কৰাৰ উদ্দেশ্যে হলগাৰে আন দুজন ভাতৃক প্ৰাৰ্থনা গৃহটোলৈ ভোজ খাবলৈ নিমন্ত্ৰণ জনাইছিল আৰু খাদ্যত বিহ মিহলাই তেওঁলোকক হত্যা কৰিছিল। কিন্তু অপৰাধবোধত ভুগি অথবা স্থানীয় প্ৰজাসকলৰ ক্ৰোধৰ সন্মুখীন হোৱাৰ আশংকাত তৃতীয় ৰজাজনেও অৱশিষ্ট বিহ সেৱন কৰি আত্মহত্যা কৰিছিল বুলি কোৱা হয়।<ref name="ItsGoaFeast" /><ref>{{Cite news |last1=Das |first1=Hengul J. |first2=Shikha |last2=Gautam |title=The spookiest places in Goa |url=https://timesofindia.indiatimes.com/travel/destinations/the-spookiest-places-in-goa/articleshow/48882018.cms |access-date=2026-04-13 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Alani |first1=Jay |url=https://books.google.com/books?id=nEC1DwAAQBAJ |title=Haunted: Terrifying Real-life Encounters with Ghosts and Spirits |last2=D’silva |first2=Neil |date=2019-10-23 |publisher=Penguin Random House India Private Limited |isbn=978-93-5305-679-7 |pages=151}}</ref> স্থানীয় জনশ্ৰুতি অনুসৰি, তিনিজন ৰজাৰ আত্মাই এতিয়াও প্ৰাৰ্থনা গৃহখনৰ চৌহদত বিচৰণ কৰে। দৰ্শনাৰ্থী আৰু স্থানীয় লোকসকলে আন্ধাৰ হোৱাৰ পিছত ইয়াত কিছুমান অস্বাভাৱিক দৃশ্য আৰু শব্দ অনুভৱ কৰাৰ কথা প্ৰকাশ কৰিছে। ইয়াৰ ফলত ঠাইখন গোৱাৰ অন্যতম ভূতুড়ে স্থান হিচাপে পৰিচিত হৈছে।<ref name="ItsGoaFeast" /> ==চলচ্চিত্ৰত উপস্থাপন== এই প্ৰাৰ্থনা গৃহটো ২০০৮ চনৰ ''ভূতনাথ'' আৰু ২০১৪ চনৰ ''ফাইণ্ডিং ফেনি'' চলচ্চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Fernandes |first=Britney |date=2016-07-06 |title=Three kings church - the most (un)haunted place in Goa |url=https://itsgoa.com/three-kings-church-the-most-unhaunted-place-in-goa |access-date=2026-04-13 |website=ItsGoa |language=en-US}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{Commons category inline|Three Kings Chapel}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:গীৰ্জাঘৰ]] jtaluv6h2a36jafifae5pca5pkai0q1 0 140388 646551 2026-10-22T16:11:00Z Dipankar Das 36094 [[নৰৱে]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল 646551 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[নৰৱে]] 6ufllfo0a18bhyf6xk7vf8l2zxpws15 0 140389 646552 2026-10-22T16:11:58Z Dipankar Das 36094 [[নৰৱে]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল 646552 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[নৰৱে]] 6ufllfo0a18bhyf6xk7vf8l2zxpws15 0 140390 646569 2026-10-22T17:13:46Z নৰুনা বৰুৱা 44897 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 646569 wikitext text/x-wiki {{short description|২০২০ চনৰ ভাৰতীয় সংকলন চলচ্চিত্ৰ}} {{Infobox film | name = Ghost Stories | image = Ghost Stories 2020 Poster.jpg | caption = আনুষ্ঠানিক মুক্তিৰ পোষ্টাৰ | alt = | director = {{plainlist| *কৰণ জোহৰ *দিবাকৰ বেনাৰ্জী *জয়া আখতাৰ *অনুৰাগ কাশ্যপ }} | producer = {{plainlist| *ৰনি স্ক্ৰুৱালা *আশী দুয়া }} | writer = {{plainlist| *কৰণ জোহৰ *দিবাকৰ বেনাৰ্জী *জয়া আখতাৰ *ঈশা লুথৰা *অবিনাশ সম্পথ }} | starring = {{plainlist| *শোভিতা ধূলিপালা *মৃণাল ঠাকুৰ *অবিনাশ তিৱাৰী *জাহ্নৱী কাপুৰ *সুৰেখা চিক্ৰী *ৰঘুবীৰ যাদৱ *গুলশান দেৱাইয়া *পাভেইল গুলাটি *অনিশ বামনে }} | music = '''আৱহ সংগীত:'''<br/>পেইজি শ্বাহকোটি<br/>'''গীত:'''<br/>পেইজি শ্বাহকোটি<br/>[[মদন মোহন]] | cinematography = {{plainlist| *চিলভেষ্টাৰ ফনছেকা *তনয় সাতাম *কমলজিৎ নেগী *মনু আনন্দ *মিতেশ মিৰ্চান্দানী *ৰঞ্জন পালিত }} | editing = | studio = [[RSVP Movies]]<br />Flying Unicorn Entertainment | distributor = [[Netflix]] | released = {{Film date|df=y|2020|01|01}} | runtime = ১৪৪ মিনিট<ref>{{Cite web |title=Ghost Stories (2019) |url=https://bbfc.co.uk/releases/ghost-stories-2019 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200610184011/https://www.bbfc.co.uk/releases/ghost-stories-2019 |archive-date=10 June 2020 |access-date=2 January 2020 |website=[[British Board of Film Classification]]}}</ref> | country = ভাৰত | language = হিন্দী }} '''ঘোষ্ট ষ্টৰিজ ({{lang-en|Ghost Stories}})''' হৈছে ২০২০ চনত মুক্তি পোৱা এখন ভাৰতীয় হিন্দী ভাষাৰ সংকলনধৰ্মী ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ, য’ত চাৰিটা চুটি চলচ্চিত্ৰৰ কাহিনী সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে। এই চাৰিটা খণ্ড পৰিচালনা কৰিছে [[কৰণ জোহৰ]], দিবাকৰ বেনাৰ্জী, জয়া আখতাৰ আৰু অনুৰাগ কাশ্যপে।<ref>{{Cite news |date=15 April 2019 |title=Karan Johar, Zoya, Dibakar and Anurag reunite for Netflix's 'Ghost Stories' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/hindi/2019/apr/15/karan-johar-zoya-dibakar-and-anurag-reunite-for-netflixs-ghost-stories-1964670.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230426141048/https://www.newindianexpress.com/entertainment/hindi/2019/apr/15/karan-johar-zoya-dibakar-and-anurag-reunite-for-netflixs-ghost-stories-1964670.html |archive-date=26 April 2023 |access-date=20 September 2019 |work=The New Indian Express}}</ref><ref>{{Cite news |date=1 August 2019 |title=Netflix's Ghost Stories A 'Nightmare For Dream Team' – Karan Johar, Zoya Akhtar, Anurag Kashyap, Dibakar Bannerjee |url=https://www.ndtv.com/entertainment/netflixs-ghost-stories-a-nightmare-for-dream-team-karan-johar-zoya-akhtar-anurag-kashyap-dibakar-ban-2078555 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220404180904/https://www.ndtv.com/entertainment/netflixs-ghost-stories-a-nightmare-for-dream-team-karan-johar-zoya-akhtar-anurag-kashyap-dibakar-ban-2078555 |archive-date=4 April 2022 |access-date=20 September 2019 |publisher=NDTV}}</ref> চলচ্চিত্ৰখন ৰনি স্ক্ৰুৱালা আৰু আশী দুয়াই ক্ৰমে তেওঁলোকৰ প্ৰযোজনা প্ৰতিষ্ঠান [[RSVP Movies]] আৰু Flying Unicorn Entertainment-ৰ অধীনত যৌথভাৱে প্ৰযোজনা কৰিছে।<ref>{{Cite news |date=1 August 2019 |title=Karan, Anurag, Zoya and Dibaker team up for Netflix original Ghost Stories |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/karan-johar-anurag-kashyap-zoya-akhtar-dibaker-banerjee-ghost-stories-netflix-original-5868705/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220403232402/https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/karan-johar-anurag-kashyap-zoya-akhtar-dibaker-banerjee-ghost-stories-netflix-original-5868705/ |archive-date=3 April 2022 |access-date=20 September 2019 |work=The Indian Express}}</ref> চলচ্চিত্ৰখনত মৃণাল ঠাকুৰ, অবিনাশ তিৱাৰী, [[জাহ্নৱী কাপুৰ]], [[ৰঘুবীৰ যাদৱ]], [[শোভিতা ধূলিপালা]], [[বিজয় বাৰ্মা]] আৰু [[পাভেইল গুলাটি]]কে ধৰি কেইবাগৰাকীও অভিনেতা-অভিনেত্ৰীয়ে অভিনয় কৰিছে।<ref name="it">{{Cite news |date=18 September 2019 |title=Mrunal Thakur, Avinash Tiwary to star in Karan Johar's Ghost Stories |url=https://www.indiatoday.in/television/web-series/story/mrunal-thakur-avinash-tiwary-to-star-in-karan-johar-s-ghost-stories-1600377-2019-09-18 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190919175112/https://www.indiatoday.in/television/web-series/story/mrunal-thakur-avinash-tiwary-to-star-in-karan-johar-s-ghost-stories-1600377-2019-09-18 |archive-date=19 September 2019 |access-date=20 September 2019 |work=India Today}}</ref> চলচ্চিত্ৰখন ২০২০ চনৰ ১ জানুৱাৰীত [[Netflix]]-ত মুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=28 November 2019 |title=Netflix's Ghost Stories to Premier on January 1, 2020 |url=https://www.news18.com/news/movies/netflixs-ghost-stories-to-premier-on-january-1-2020-2403863.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230208000542/https://www.news18.com/news/movies/netflixs-ghost-stories-to-premier-on-january-1-2020-2403863.html |archive-date=8 February 2023 |access-date=29 November 2019 |website=News18}}</ref> ''ঘোষ্ট ষ্টৰীজ'' হৈছে কৰণ জোহৰ, দিবাকৰ বেনাৰ্জী, জয়া আখতাৰ আৰু অনুৰাগ কাশ্যপৰদ্বাৰা নিৰ্মিত তিনিখন সংকলনধৰ্মী চলচ্চিত্ৰৰ ভিতৰত তৃতীয়খন। ইয়াৰ পূৰ্বে ২০১৩ চনত ''বোম্বে টকীজ'' আৰু ২০১৮ চনত ''লাষ্ট ষ্টৰীজ'' মুক্তি পাইছিল। পৰৱৰ্তী চলচ্চিত্ৰখনো নেটফ্লিক্মত মুক্তি দিয়া হৈছিল। == কাহিনী == === ''জয়া আখতাৰ'' === সমীৰা নামৰ এগৰাকী যুৱতী নাৰ্ছে এখন নিৰ্জন ঘৰত অসুস্থ আৰু শয্যাশায়ী বৃদ্ধা শ্ৰীমতী মালিকৰ যত্ন ল’বলৈ আহে। সমীৰা নিজৰ জীৱনত মৰম আৰু নিৰাপত্তাৰ অভাৱ অনুভৱ কৰা এগৰাকী যুৱতী। সেয়ে তেওঁ অনিচ্ছুক প্ৰেমিক গুড্ডুৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল হৈ থাকে। আনহাতে, শ্ৰীমতী মালিক এসময়ত অত্যন্ত সুন্দৰী মহিলা আছিল।<ref name=":0">{{Cite web |date=2020-01-01 |title=Ghost Stories review: Where are the scares? |url=https://www.thekahaniyahindi.com/2020/05/bhoot-ki-kahani-thekahaniyahindi.html/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716192134/https://www.thekahaniyahindi.com/2020/05/bhoot-ki-kahani-thekahaniyahindi.html |archive-date=16 July 2020 |access-date=2020-01-01 |website=The Indian Express |language=en-US}}</ref> নাৰ্ছ সলনি হোৱাৰ মাজৰ সময়ছোৱাত বৃদ্ধাগৰাকীৰ পুত্ৰই তেওঁৰ যত্ন লোৱাৰ কথা আছিল। কিন্তু তেওঁ ঘৰত উপস্থিত নাথাকে। শ্ৰীমতী মালিকে সমীৰাক কয় যে তেওঁৰ পুত্ৰ কাষৰ কোঠাটোত শুই আছে, যদিও তাত কোনো লোক নাথাকে। পিছত প্ৰকাশ পায় যে পুত্ৰই তেওঁক পাঁচ দিন ধৰি অকলশৰে এৰি থৈ গৈছিল আৰু বৃদ্ধাগৰাকীৰ তিনি দিন আগতেই অনাহাৰে মৃত্যু হৈছিল। এই কথা জানি সমীৰা স্তম্ভিত হৈ পৰে আৰু কেমেৰাই লাহে লাহে তেওঁৰপৰা আঁতৰি যায়। === ''অনুৰাগ কাশ্যপ'' === কাহিনীটো নেহা নামৰ এগৰাকী গৰ্ভৱতী মহিলাক কেন্দ্ৰ কৰি আগবাঢ়ে। তেওঁ নিজৰ মৃত ভনীয়েকৰ সন্তান অংশৰ যত্ন লয়।<ref name=":1">{{Cite web |last=Arora |first=Akhil |date=2 January 2020 |title=Dibakar Banerjee Can't Save Netflix's Incorrectly Titled Ghost Stories |url=https://gadgets.ndtv.com/entertainment/reviews/ghost-stories-netflix-review-2020-movie-dibakar-banerjee-janhvi-kapoor-karan-johar-2157853 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200102134828/https://gadgets.ndtv.com/entertainment/reviews/ghost-stories-netflix-review-2020-movie-dibakar-banerjee-janhvi-kapoor-karan-johar-2157853 |archive-date=2 January 2020 |access-date=2020-01-02 |website=NDTV Gadgets 360 |language=en}}</ref> ল’ৰাটোৰ অত্যধিক আসক্তিপূৰ্ণ মৰম আৰু সন্তানহীন যুৱতীগৰাকীৰ ক্ৰমবৰ্ধমান মানসিক অস্থিৰতাই ভয়ংকৰ ৰূপ ধাৰণ কৰে। নেহাৰ মানসিক অৱস্থাৰ অৱনতি ঘটিবলৈ ধৰে আৰু তেওঁৰ কল্পনা তথা বাস্তৱৰ মাজৰ সীমাৰেখা ক্ৰমাৎ অস্পষ্ট হৈ পৰে। === ''দিবাকৰ বেনাৰ্জী'' === এজন ব্যক্তি বিছ-ঘৰা নামৰ এখন সৰু চহৰত উপস্থিত হয়। কিন্তু চহৰখনত এজনী সৰু ছোৱালী আৰু এজন সৰু ল’ৰাৰ বাহিৰে আন কোনো লোক নাথাকে। শিশুকেইটাই তেওঁক জনায় যে ছোৱালীজনীৰ পিতৃ, যিজন চাউ-ঘৰা নামৰ ডাঙৰ চহৰখনৰ এজন কাউন্সিলাৰ, তেওঁ সকলো লোকক খাই পেলাইছে।<ref name=":1" /> প্ৰথমতে মানুহজনে তেওঁলোকৰ কথা বিশ্বাস নকৰে। কিন্তু চহৰখনৰপৰা ওলাই যাবলৈ চেষ্টা কৰোঁতে তেওঁ এগৰাকী জম্বি মহিলাৰ সন্মুখীন হয়। মহিলাগৰাকীয়ে তেওঁক আক্ৰমণ কৰে। ল’ৰাজনে তেওঁক উদ্ধাৰ কৰি নিৰাপদ আশ্ৰয়স্থলীলৈ লৈ যায়। তাত মানুহজনে শিশুকেইটাক ৰক্ষা কৰাৰ লগতে স্থানীয় প্ৰশাসনক সতৰ্ক কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। বাহিৰলৈ ওলাই এখন বিদ্যালয়ত প্ৰৱেশ কৰাৰ পাছত তেওঁ অন্ধ অধ্যক্ষগৰাকীক অদ্ভুত আচৰণ কৰা দেখে। কিছুসময়ৰ পাছতে অধ্যক্ষগৰাকী তাৰপৰা দৌৰি পলাই যায়। শিশুকেইটাই তেওঁক বুজাই দিয়ে যে কিছুমান মানুহে নিজৰ প্ৰাণ ৰক্ষা কৰিবলৈ আন মানুহক খাবলৈ আৰম্ভ কৰিছে। কাৰণ, এই ভয়ংকৰ জীৱবোৰে মানুহৰ মাংস খোৱা লোকক আক্ৰমণ নকৰে। মানুহজনে চাই থাকোঁতেই বিদ্যালয়ৰ অধ্যক্ষগৰাকীয়ে চিঞৰিবলৈ ধৰে আৰু মাটিত বাগৰি পৰে। ঠিক সেই সময়তে ছোৱালীজনীৰ পিতৃ বিদ্যালয়ৰ কোঠাটোত প্ৰৱেশ কৰে। তেওঁৰ শৰীৰটো নোমেৰে আবৃত আৰু তেওঁ দেখাত মানুহৰ দৰে যদিও প্ৰকৃততে এটা ভয়ংকৰ জীৱ। তেওঁৰ দৃষ্টিশক্তি দুৰ্বল হোৱাৰ বাবে তেওঁ মানুহজন আৰু শিশুকেইটাক সহজে দেখা নাপায়। কিন্তু পিতৃৰ প্ৰতি থকা মৰমত আৱেগিক হৈ ছোৱালীজনী তেওঁৰ ওচৰলৈ যায়। জীৱটোৱে তাইক হত্যা কৰি খাই পেলায়। এই ঘটনা দেখি বাকী দুয়ো হতভম্ব হৈ পৰে আৰু এদিন ধৰি একে ঠাইতে নিশ্চল হৈ থাকে। অৱশেষত জীৱটো তাৰপৰা আঁতৰি যায়। ল’ৰাজনে এটা উপায় উলিয়ায়। ছোৱালীজনীৰ অৱশিষ্ট দেহৰপৰা তেজ সংগ্ৰহ কৰি তেওঁলোকে নিজৰ মুখত সানি লয়, যাতে জম্বিবোৰে তেওঁলোককো মানুহৰ মাংস খোৱা জীৱ বুলি ভাবে। চহৰখনৰ কেন্দ্ৰীয় অঞ্চলটো ছোৱালীজনীৰ পিতৃৰ নিৰীক্ষণত থাকে। যেতিয়া তেওঁলোক দুয়ো সেই ঠাইত উপস্থিত হয়, জীৱটোৱে তেওঁলোকক নিজেই পৰীক্ষা কৰে। ল’ৰাজনৰ প্ৰতি সন্দেহ উপজাত তেওঁ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে ছোৱালীজনীৰ মাংসৰ কিছু অংশ খাই পেলায়। তাৰ পিছত জীৱটোৱে মানুহজনৰফালে ঘূৰি চায়। মানুহজনে যাতে ধৰা নপৰে, তাৰ বাবে একে ঠাইতে নিশ্চল হৈ থাকে। কিন্তু ভয়ত তেওঁ দৌৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু মাংসভোজী জীৱবোৰে তেওঁৰ পিছে পিছে খেদি আহে। পলাই থাকোঁতে তেওঁ এটা গাঁতত পৰে। তেওঁক ছোৱালীজনীৰ এখন হাত দলিয়াই দিয়া হয়, যাতে তেওঁ নিজকে তেওঁলোকৰ দলৰ সদস্য বুলি প্ৰমাণ কৰিব পাৰে। কিন্তু মানুহজনে সেই কাম কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। তেতিয়া ছোৱালীজনীৰ পিতৃয়ে তেওঁৰ ওপৰত জঁপিয়াই পৰে। ঠিক সেই মুহূৰ্ততে মানুহজনৰ টোপনি ভাঙি যায় আৰু তেওঁ সাৰ পায়। কিন্তু সাৰ পোৱাৰ পিছতো তেওঁ বিভ্ৰান্ত হৈ পৰে, কাৰণ তেওঁ নিজকে সেই একেটা গাঁততে আৱিষ্কাৰ কৰে, য’ত তেওঁ আগতে পৰিছিল। তাৰপৰা ওলাই তেওঁ বিছ-ঘৰালৈ দৌৰি যায়। চহৰখন জনশূন্য আৰু জ্বলি থকা অৱস্থাত দেখি তেওঁ ভাবে যে শিশুকেইটাক ৰক্ষা কৰাত তেওঁ ব্যৰ্থ হ’ল। ঠিক সেই সময়তে এখন গাড়ী আহি উপস্থিত হয়। গাড়ীখনত থকা লোকসকলক দেখাত মাংসভোজী জীৱবোৰৰ দৰে লাগে। তেওঁলোকে মানুহজনক এখন জীপত উঠাই লৈ যায় আৰু কয় যে তেওঁলোক চাউ-ঘৰাৰ বাসিন্দা। তেওঁলোকে বিছ-ঘৰা জ্বলাই দিছিল, কাৰণ তেওঁলোকৰ মতে সেই ঠাইখন অতি নিকৃষ্ট আছিল আৰু তাত কোনো লোক বাস নকৰে। === ''কৰণ জোহৰ'' === ইৰা নামৰ এগৰাকী যুৱতীয়ে সুন্দৰ আৰু ধনী ধ্ৰুৱৰ সৈতে পৰিয়ালৰ ব্যৱস্থাপনাত হোৱা বিবাহত সন্মতি দিয়ে। ধ্ৰুৱে তেওঁৰ আইতাকে নিৰ্মাণ কৰোৱা এখন ঘৰত বাস কৰে। বিয়াৰ নিশা ইৰাই দেখে যে তেওঁৰ স্বামীয়ে এনে এগৰাকী মহিলাৰ সৈতে কথা পাতি আছে, যিগৰাকী তেওঁৰ আইতা আৰু যাৰ মৃত্যু বিছ বছৰ পূৰ্বে হৈছিল। তাৰ পিছৰ প্ৰতিটো নিশাই আইতাক ধ্ৰুৱক শুভৰাত্ৰি জনাবলৈ আহে। ধ্ৰুৱৰ বাহিৰে আন কোনেও তেওঁক দেখা নাপায় যেন লাগে। প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱাৰ পিছতো ধ্ৰুৱে মৃত আইতাকৰ সৈতে লুকাভাকু খেলি ভাল পায়। ইৰাই ঘৰৰ পৰিচাৰিকা শান্তিক (হীবা শ্বাহ) এই বিষয়ে সোধে। শান্তিয়ে জনায় যে এসময়ত ধ্ৰুৱে আইতাকৰ সৈতে লুকাভাকু খেলি থাকোঁতে ভুলবশতঃ তেওঁক চিৰিৰপৰা ঠেলি দিছিল। ফলত আইতাক গুৰুতৰভাৱে আহত হৈছিল আৰু অসহনীয় যন্ত্ৰণাত ভুগিছিল। তথাপি প্ৰতিনিশাই তেওঁ ধ্ৰুৱক শুভৰাত্ৰি জনাবলৈ আহিছিল। কিন্তু আইতাকৰ মৃত্যুৰ পৰিস্থিতিৰ বিষয়ে ইৰাই জানিব পৰাৰ আগতেই তেওঁলোকৰ কথোপকথন শেষ হয়। এদিন-ৰাতি ধ্ৰুৱৰ মৃত আইতাকৰ প্ৰতি থকা অত্যধিক আসক্তিত অতিষ্ঠ হৈ ইৰা তেওঁৰ কোঠালৈ সোমাই যায়। কোঠাটো আইতাকৰ স্মৃতিত এতিয়াও আগৰ দৰেই সজাই ৰখা হৈছিল। ইৰাই আইতাকক তেওঁলোকক এৰি যাবলৈ চিঞৰি কয়। পাছদিনা পুৱাৰ আহাৰৰ সময়ত শান্তিয়ে ইৰাক তেওঁৰ ওটমিল লৰাই দিয়াত সহায় কৰে। আহাৰ খোৱাৰ মাজতে ইৰাৰ পেটত তীব্ৰ বিষ আৰম্ভ হয়। শান্তিয়ে তেওঁক শোৱনি-কোঠালৈ লৈ যায়। ইৰা বিষত ছটফটাই থকাৰ সময়তে শান্তিয়ে তেওঁলোকৰ আগৰ অসমাপ্ত কথোপকথনটো সম্পূৰ্ণ কৰে। তেওঁ জনায় যে আইতাকে নিজৰ যন্ত্ৰণাৰ অন্ত পেলাবলৈ শান্তিক অনুৰোধ কৰিছিল। বাধ্য পৰিচাৰিকা হিচাপে শান্তিয়ে তেওঁৰ আহাৰত অতি বিষাক্ত এৰা গুটি মিহলাই দিছিল, যাৰ ফলত আইতাকৰ মৃত্যু হৈছিল। কাহিনীটোৱে ইংগিত দিয়ে যে শান্তিয়ে ইৰাৰ ক্ষেত্ৰতো একে কামেই কৰিছে। ইৰাই সাৰ পাই এখন উজ্জ্বল পোহৰেৰে ভৰা কোঠাত নিজকে আৱিষ্কাৰ কৰে। তাত তেওঁ আইতাকক তেওঁৰ ওপৰত ভাহি থকা অৱস্থাত দেখে। বিভ্ৰান্ত হৈ ইৰাই সোধে যে এতিয়া তেওঁ আইতাকক কেনেকৈ দেখা পাইছে। আইতাকে উত্তৰ দিয়ে যে ইৰা এতিয়া তেওঁৰ পৃথিৱীত উপস্থিত হৈছে। ইয়াৰ অৰ্থ হ’ল ইৰাৰ মৃত্যু হৈছে। ইৰাই মূৰ ঘূৰাই আন কিছুমান মানুহৰ আকৃতি দেখা পায়। আইতাকে তেওঁক জনায় যে সেই লোকসকলেও ইৰাৰ দৰে তেওঁৰ উপস্থিতিত বিশ্বাস কৰা নাছিল। == অভিনয়শিল্পী == '''জয়া আখতাৰৰ খণ্ড''' *[[জাহ্নৱী কাপুৰ]] - সমীৰা *সুৰেখা চিক্ৰী -শ্ৰীমতী মালিক *বিজয় বাৰ্মা --গুড্ডু '''অনুৰাগ কাশ্যপৰ খণ্ড''' *শোভিতা ধূলিপালা - নেহা *সাগৰ আৰ্য - নেহাৰ স্বামী *জেকাৰী ব্ৰাজ - অংশ *পাভেইল গুলাটি - অংশৰ পিতৃ '''দিবাকৰ বেনাৰ্জীৰ খণ্ড''' *সুকান্ত গোৱেল — আগন্তুক ব্যক্তি *আদিত্য শ্বেট্টী — সৰু ল’ৰাজন *ইভা অমিত পাৰদেশী — সৰু ছোৱালীজনী *[[গুলশান দেৱাইয়া]] — ছোৱালীজনীৰ পিতৃ '''কৰণ জোহৰৰ খণ্ড''' *[[মৃণাল ঠাকুৰ]] — ইৰাৱতী "ইৰা" কাপুৰ *[[অবিনাশ তিৱাৰী]] — ধ্ৰুৱ *[[জ্যোতি সুভাষ]] — ধ্ৰুৱৰ আইতাক *[[কিটু গিডৱানী]] — ধ্ৰুৱৰ মাতৃ *সুমিত টেণ্ডন — ধ্ৰুৱৰ পিতৃ *নম্ৰতা চোপ্ৰা — ইৰাৰ মাতৃ *[[কুশা কাপিলা]] — মিশা *[[শতাফ ফিগাৰ]] — ইৰাৰ পিতৃ *হীবা এন শ্বাহ — শান্তি == প্ৰযোজনা == ২০১৯ চনৰ এপ্ৰিল মাহত ঘোষণা কৰা হৈছিল যে [[অনুৰাগ কাশ্যপ]], [[জয়া আখতাৰ]], [[দিবাকৰ বেনাৰ্জী]] আৰু [[কৰণ জোহৰ]]ে ''[[Bombay Talkies (film)|Bombay Talkies]]'' আৰু ''[[Lust Stories]]''-ৰ পিছত পুনৰ একেলগে Netflix-ৰ বাবে এখন ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিব।<ref>{{Cite news |date=15 April 2019 |title=Spine chilling! Netflix's 'Ghost Stories': Karan Johar, Sooryakanth, Dibakar Banerjee & Anurag Kashyap to reunite |url=https://www.financialexpress.com/entertainment/spine-chilling-netflixs-ghost-stories-karan-johar-sanaullah-ansari-dibakar-banerjee-anurag-kashyap-to-reunite/1548761/ |access-date=20 September 2019 |work=The Financial Express}}</ref> আগষ্ট মাহত জয়া আখতাৰে [[বিজয় বাৰ্মা]] আৰু জাহ্নৱী কাপুৰৰ সৈতে নিজৰ খণ্ডটোৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰে।<ref>{{Cite news |date=17 August 2019 |title=Zoya Akhtar announces shooting of 'Ghost Stories' |url=https://www.business-standard.com/article/news-ani/zoya-akhtar-announces-shooting-of-ghost-stories-119081700334_1.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190920135014/https://www.business-standard.com/article/news-ani/zoya-akhtar-announces-shooting-of-ghost-stories-119081700334_1.html |archive-date=20 September 2019 |access-date=20 September 2019 |work=Business Standard}}</ref> ছেপ্টেম্বৰ মাহত অনুৰাগ কাশ্যপে [[শোভিতা ধূলিপালা]] আৰু পাভেইল গুলাটিৰ সৈতে নিজৰ খণ্ডটোৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰে।<ref>{{Cite news |date=5 September 2019 |title=Anurag Kashyap starts shooting for Ghost Stories |url=https://www.indiatoday.in/television/web-series/story/anurag-kashyap-starts-shooting-for-ghost-stories-1595767-2019-09-05 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405085727/https://www.indiatoday.in/television/web-series/story/anurag-kashyap-starts-shooting-for-ghost-stories-1595767-2019-09-05 |archive-date=5 April 2023 |access-date=20 September 2019 |work=India Today}}</ref> কৰণ জোহৰৰ খণ্ডটোৰ বাবে [[মৃণাল ঠাকুৰ]] আৰু [[অবিনাশ তিৱাৰী]]ক নিৰ্বাচন কৰা হৈছিল।<ref name="it" /> কৰণ জোহৰে এখন প্ৰতিভা সন্ধানকাৰী সংস্থাৰ জৰিয়তে নিজৰ কাহিনীটো বিচাৰি পাইছিল। লাইন প্ৰযোজক শিৱ কৰ্ণাৰ আৰু প্ৰযোজনা পৰিচালক অৰুণ কুমাৰে ২০১৯ চনৰ ১ অক্টোবৰত গোৱাত তেওঁৰ খণ্ডটোৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰে।<ref>{{Cite web |last=Hungama |first=Bollywood |date=1 October 2019 |title=Karan Johar begins shooting for Ghost Stories in Goa :Bollywood Latest News - Bollywood Hungama |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/karan-johar-begins-shooting-for-ghost-stories-in-goa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191003103846/https://www.bollywoodhungama.com/news/features/karan-johar-begins-shooting-for-ghost-stories-in-goa/ |archive-date=3 October 2019 |access-date=3 October 2019 |website=[[Bollywood Hungama]]}}</ref> ২০১৯ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত প্ৰকাশিত এটা সাক্ষাৎকাৰত কৰণ জোহৰে জনাইছিল যে নিজৰ কাহিনীটোৰ বাবে তেওঁ প্ৰায় ৫০টা ভৌতিক কাহিনী পঢ়িছিল।<ref>{{Cite web |date=30 September 2019 |title=I read about 50 ghost stories searching for one |url=https://www.cinestaan.com/articles/2019/sep/30/22724/my-ghost-story-won-t-be-scary-i-can-t-scare-people-reveals-karan-johar |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191225092428/https://www.cinestaan.com/articles/2019/sep/30/22724/my-ghost-story-won-t-be-scary-i-can-t-scare-people-reveals-karan-johar |archive-date=25 December 2019 |access-date=25 December 2019 |website=Cinestaan}}</ref> == সংগীত == চলচ্চিত্ৰখনৰ আৱহ সংগীতৰ লগতে এটা গীতৰ সুৰ পেইজি শ্বাহকোটিয়ে ৰচনা কৰিছিল। আন গীতসমূহৰ সুৰো পেইজি শ্বাহকোটিয়েই ৰচনা কৰিছিল।{{fact|date=August 2026}} গীতসমূহৰ কথা লিখিছিল [[শ্বেলী]]য়ে।{{fact|date=August 2026}} {{Infobox album | name = Ghost Stories | type = soundtrack | artist = Peji Shahkoti | cover = | alt = | released = {{Start date|df=yes|2022|01|01}} (চলচ্চিত্ৰ) | recorded = 2019 | venue = | studio = [[Netflix]] | genre = [[চলচ্চিত্ৰৰ সংগীত|চলচ্চিত্ৰৰ আৱহ সংগীত]] | length = {{Duration|m=|s=}} | language = হিন্দী | label = [[Netflix|Sangeet Music]] | producer = | prev_title = | prev_year = 2019 | next_title = | next_year = 2021 | misc = }} {{track listing | headline = গীতৰ তালিকা | extra_column = কণ্ঠশিল্পী | total_length = | all_writing = | title1 = Madhaniya | extra1 = [[আছিছ কৌৰ]] আৰু দিদাৰ কৌৰ | length1 = | title2 = Mera Saaya | extra2 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | length2 = }} == প্ৰতিক্ৰিয়া == {{Rotten Tomatoes prose|score=36|count=11|average=5|consensus=|ref=yes |access-date=28 January 2025}} [[NDTV]]-ৰ শৈবাল চেটাৰ্জীয়ে চলচ্চিত্ৰখনক ৫ৰ ভিতৰত ২.৫ নম্বৰ প্ৰদান কৰিছিল। তেওঁ লিখিছিল যে প্ৰকৃততে দৰ্শকক হঠাৎ ভয় খুৱাই তোলাৰ দৃশ্যৰ অভাৱৰ উপৰি চলচ্চিত্ৰখনে মেৰুদণ্ডত শিহৰণ জগাব পৰা মুহূৰ্তও সৃষ্টি কৰিব পৰা নাই।<ref name=":2">{{Cite web |title=Ghost Stories Movie Review: Tales Of Horror Have Never Been So Imperturbable |url=https://www.ndtv.com/entertainment/ghost-stories-movie-review-tales-of-horror-have-never-been-so-imperturbable-2-5-stars-out-of-5-2157323 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230406152034/https://www.ndtv.com/entertainment/ghost-stories-movie-review-tales-of-horror-have-never-been-so-imperturbable-2-5-stars-out-of-5-2157323 |archive-date=6 April 2023 |access-date=2020-01-02 |website=NDTV.com}}</ref> [[Firstpost]]-ৰ শ্বেতা ৰামকৃষ্ণনে চলচ্চিত্ৰখনক ৫ৰ ভিতৰত ৩ নম্বৰ প্ৰদান কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, দিবাকৰ বেনাৰ্জীৰ ৰাজনৈতিক বক্তব্যসমৃদ্ধ চুটি চলচ্চিত্ৰখণ্ডটোৱে অন্যথা নীৰস আৰু ভয়ৰ অনুভূতি সৃষ্টি কৰাত ব্যৰ্থ হোৱা সংকলনটোক কিছু উচ্চতালৈ লৈ গৈছে।<ref>{{Cite web |date=2020-01-02 |title=Ghost Stories movie review: Dibakar Banerjee's political short film elevates an otherwise bland anthology that just isn't scary |url=https://www.firstpost.com/entertainment/ghost-stories-movie-review-dibakar-banerjees-political-short-film-elevates-an-otherwise-bland-anthology-that-just-isnt-scary-7848051.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200102043926/https://www.firstpost.com/entertainment/ghost-stories-movie-review-dibakar-banerjees-political-short-film-elevates-an-otherwise-bland-anthology-that-just-isnt-scary-7848051.html |archive-date=2 January 2020 |access-date=2020-01-02 |website=Firstpost |language=en}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{IMDb title}} * {{Rotten Tomatoes}} 755es5ptl4fsp3v6uc6k4341h9ttzd1 646570 646569 2026-10-22T17:18:49Z নৰুনা বৰুৱা 44897 646570 wikitext text/x-wiki {{short description|২০২০ চনৰ ভাৰতীয় সংকলন চলচ্চিত্ৰ}} {{Infobox film | name = ঘোষ্ট ষ্টৰিজ | image = [[File:Ghost Stories 2020 Poster.jpg|ঘোষ্ট ষ্টৰিজ ২০২০ ৰ পোষ্টাৰ]] | caption = আনুষ্ঠানিক মুক্তিৰ পোষ্টাৰ | alt = | director = {{plainlist| *কৰণ জোহৰ *দিবাকৰ বেনাৰ্জী *জয়া আখতাৰ *অনুৰাগ কাশ্যপ }} | producer = {{plainlist| *ৰনি স্ক্ৰুৱালা *আশী দুয়া }} | writer = {{plainlist| *কৰণ জোহৰ *দিবাকৰ বেনাৰ্জী *জয়া আখতাৰ *ঈশা লুথৰা *অবিনাশ সম্পথ }} | starring = {{plainlist| *শোভিতা ধূলিপালা *মৃণাল ঠাকুৰ *অবিনাশ তিৱাৰী *জাহ্নৱী কাপুৰ *সুৰেখা চিক্ৰী *ৰঘুবীৰ যাদৱ *গুলশান দেৱাইয়া *পাভেইল গুলাটি *অনিশ বামনে }} | music = '''আৱহ সংগীত:'''<br/>পেইজি শ্বাহকোটি<br/>'''গীত:'''<br/>পেইজি শ্বাহকোটি<br/>[[মদন মোহন]] | cinematography = {{plainlist| *চিলভেষ্টাৰ ফনছেকা *তনয় সাতাম *কমলজিৎ নেগী *মনু আনন্দ *মিতেশ মিৰ্চান্দানী *ৰঞ্জন পালিত }} | editing = | studio = [[RSVP Movies]]<br />Flying Unicorn Entertainment | distributor = [[Netflix]] | released = {{Film date|df=y|2020|01|01}} | runtime = ১৪৪ মিনিট<ref>{{Cite web |title=Ghost Stories (2019) |url=https://bbfc.co.uk/releases/ghost-stories-2019 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200610184011/https://www.bbfc.co.uk/releases/ghost-stories-2019 |archive-date=10 June 2020 |access-date=2 January 2020 |website=[[British Board of Film Classification]]}}</ref> | country = ভাৰত | language = হিন্দী }} '''ঘোষ্ট ষ্টৰিজ ({{lang-en|Ghost Stories}})''' হৈছে ২০২০ চনত মুক্তি পোৱা এখন ভাৰতীয় হিন্দী ভাষাৰ সংকলনধৰ্মী ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ, য’ত চাৰিটা চুটি চলচ্চিত্ৰৰ কাহিনী সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে। এই চাৰিটা খণ্ড পৰিচালনা কৰিছে [[কৰণ জোহৰ]], দিবাকৰ বেনাৰ্জী, জয়া আখতাৰ আৰু অনুৰাগ কাশ্যপে।<ref>{{Cite news |date=15 April 2019 |title=Karan Johar, Zoya, Dibakar and Anurag reunite for Netflix's 'Ghost Stories' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/hindi/2019/apr/15/karan-johar-zoya-dibakar-and-anurag-reunite-for-netflixs-ghost-stories-1964670.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230426141048/https://www.newindianexpress.com/entertainment/hindi/2019/apr/15/karan-johar-zoya-dibakar-and-anurag-reunite-for-netflixs-ghost-stories-1964670.html |archive-date=26 April 2023 |access-date=20 September 2019 |work=The New Indian Express}}</ref><ref>{{Cite news |date=1 August 2019 |title=Netflix's Ghost Stories A 'Nightmare For Dream Team' – Karan Johar, Zoya Akhtar, Anurag Kashyap, Dibakar Bannerjee |url=https://www.ndtv.com/entertainment/netflixs-ghost-stories-a-nightmare-for-dream-team-karan-johar-zoya-akhtar-anurag-kashyap-dibakar-ban-2078555 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220404180904/https://www.ndtv.com/entertainment/netflixs-ghost-stories-a-nightmare-for-dream-team-karan-johar-zoya-akhtar-anurag-kashyap-dibakar-ban-2078555 |archive-date=4 April 2022 |access-date=20 September 2019 |publisher=NDTV}}</ref> চলচ্চিত্ৰখন ৰনি স্ক্ৰুৱালা আৰু আশী দুয়াই ক্ৰমে তেওঁলোকৰ প্ৰযোজনা প্ৰতিষ্ঠান [[RSVP Movies]] আৰু Flying Unicorn Entertainment-ৰ অধীনত যৌথভাৱে প্ৰযোজনা কৰিছে।<ref>{{Cite news |date=1 August 2019 |title=Karan, Anurag, Zoya and Dibaker team up for Netflix original Ghost Stories |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/karan-johar-anurag-kashyap-zoya-akhtar-dibaker-banerjee-ghost-stories-netflix-original-5868705/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220403232402/https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/karan-johar-anurag-kashyap-zoya-akhtar-dibaker-banerjee-ghost-stories-netflix-original-5868705/ |archive-date=3 April 2022 |access-date=20 September 2019 |work=The Indian Express}}</ref> চলচ্চিত্ৰখনত মৃণাল ঠাকুৰ, অবিনাশ তিৱাৰী, [[জাহ্নৱী কাপুৰ]], [[ৰঘুবীৰ যাদৱ]], [[শোভিতা ধূলিপালা]], [[বিজয় বাৰ্মা]] আৰু [[পাভেইল গুলাটি]]কে ধৰি কেইবাগৰাকীও অভিনেতা-অভিনেত্ৰীয়ে অভিনয় কৰিছে।<ref name="it">{{Cite news |date=18 September 2019 |title=Mrunal Thakur, Avinash Tiwary to star in Karan Johar's Ghost Stories |url=https://www.indiatoday.in/television/web-series/story/mrunal-thakur-avinash-tiwary-to-star-in-karan-johar-s-ghost-stories-1600377-2019-09-18 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190919175112/https://www.indiatoday.in/television/web-series/story/mrunal-thakur-avinash-tiwary-to-star-in-karan-johar-s-ghost-stories-1600377-2019-09-18 |archive-date=19 September 2019 |access-date=20 September 2019 |work=India Today}}</ref> চলচ্চিত্ৰখন ২০২০ চনৰ ১ জানুৱাৰীত [[Netflix]]-ত মুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=28 November 2019 |title=Netflix's Ghost Stories to Premier on January 1, 2020 |url=https://www.news18.com/news/movies/netflixs-ghost-stories-to-premier-on-january-1-2020-2403863.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230208000542/https://www.news18.com/news/movies/netflixs-ghost-stories-to-premier-on-january-1-2020-2403863.html |archive-date=8 February 2023 |access-date=29 November 2019 |website=News18}}</ref> ''ঘোষ্ট ষ্টৰীজ'' হৈছে কৰণ জোহৰ, দিবাকৰ বেনাৰ্জী, জয়া আখতাৰ আৰু অনুৰাগ কাশ্যপৰদ্বাৰা নিৰ্মিত তিনিখন সংকলনধৰ্মী চলচ্চিত্ৰৰ ভিতৰত তৃতীয়খন। ইয়াৰ পূৰ্বে ২০১৩ চনত ''বোম্বে টকীজ'' আৰু ২০১৮ চনত ''লাষ্ট ষ্টৰীজ'' মুক্তি পাইছিল। পৰৱৰ্তী চলচ্চিত্ৰখনো নেটফ্লিক্মত মুক্তি দিয়া হৈছিল। == কাহিনী == === ''জয়া আখতাৰ'' === সমীৰা নামৰ এগৰাকী যুৱতী নাৰ্ছে এখন নিৰ্জন ঘৰত অসুস্থ আৰু শয্যাশায়ী বৃদ্ধা শ্ৰীমতী মালিকৰ যত্ন ল’বলৈ আহে। সমীৰা নিজৰ জীৱনত মৰম আৰু নিৰাপত্তাৰ অভাৱ অনুভৱ কৰা এগৰাকী যুৱতী। সেয়ে তেওঁ অনিচ্ছুক প্ৰেমিক গুড্ডুৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল হৈ থাকে। আনহাতে, শ্ৰীমতী মালিক এসময়ত অত্যন্ত সুন্দৰী মহিলা আছিল।<ref name=":0">{{Cite web |date=2020-01-01 |title=Ghost Stories review: Where are the scares? |url=https://www.thekahaniyahindi.com/2020/05/bhoot-ki-kahani-thekahaniyahindi.html/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716192134/https://www.thekahaniyahindi.com/2020/05/bhoot-ki-kahani-thekahaniyahindi.html |archive-date=16 July 2020 |access-date=2020-01-01 |website=The Indian Express |language=en-US}}</ref> নাৰ্ছ সলনি হোৱাৰ মাজৰ সময়ছোৱাত বৃদ্ধাগৰাকীৰ পুত্ৰই তেওঁৰ যত্ন লোৱাৰ কথা আছিল। কিন্তু তেওঁ ঘৰত উপস্থিত নাথাকে। শ্ৰীমতী মালিকে সমীৰাক কয় যে তেওঁৰ পুত্ৰ কাষৰ কোঠাটোত শুই আছে, যদিও তাত কোনো লোক নাথাকে। পিছত প্ৰকাশ পায় যে পুত্ৰই তেওঁক পাঁচ দিন ধৰি অকলশৰে এৰি থৈ গৈছিল আৰু বৃদ্ধাগৰাকীৰ তিনি দিন আগতেই অনাহাৰে মৃত্যু হৈছিল। এই কথা জানি সমীৰা স্তম্ভিত হৈ পৰে আৰু কেমেৰাই লাহে লাহে তেওঁৰপৰা আঁতৰি যায়। === ''অনুৰাগ কাশ্যপ'' === কাহিনীটো নেহা নামৰ এগৰাকী গৰ্ভৱতী মহিলাক কেন্দ্ৰ কৰি আগবাঢ়ে। তেওঁ নিজৰ মৃত ভনীয়েকৰ সন্তান অংশৰ যত্ন লয়।<ref name=":1">{{Cite web |last=Arora |first=Akhil |date=2 January 2020 |title=Dibakar Banerjee Can't Save Netflix's Incorrectly Titled Ghost Stories |url=https://gadgets.ndtv.com/entertainment/reviews/ghost-stories-netflix-review-2020-movie-dibakar-banerjee-janhvi-kapoor-karan-johar-2157853 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200102134828/https://gadgets.ndtv.com/entertainment/reviews/ghost-stories-netflix-review-2020-movie-dibakar-banerjee-janhvi-kapoor-karan-johar-2157853 |archive-date=2 January 2020 |access-date=2020-01-02 |website=NDTV Gadgets 360 |language=en}}</ref> ল’ৰাটোৰ অত্যধিক আসক্তিপূৰ্ণ মৰম আৰু সন্তানহীন যুৱতীগৰাকীৰ ক্ৰমবৰ্ধমান মানসিক অস্থিৰতাই ভয়ংকৰ ৰূপ ধাৰণ কৰে। নেহাৰ মানসিক অৱস্থাৰ অৱনতি ঘটিবলৈ ধৰে আৰু তেওঁৰ কল্পনা তথা বাস্তৱৰ মাজৰ সীমাৰেখা ক্ৰমাৎ অস্পষ্ট হৈ পৰে। === ''দিবাকৰ বেনাৰ্জী'' === এজন ব্যক্তি বিছ-ঘৰা নামৰ এখন সৰু চহৰত উপস্থিত হয়। কিন্তু চহৰখনত এজনী সৰু ছোৱালী আৰু এজন সৰু ল’ৰাৰ বাহিৰে আন কোনো লোক নাথাকে। শিশুকেইটাই তেওঁক জনায় যে ছোৱালীজনীৰ পিতৃ, যিজন চাউ-ঘৰা নামৰ ডাঙৰ চহৰখনৰ এজন কাউন্সিলাৰ, তেওঁ সকলো লোকক খাই পেলাইছে।<ref name=":1" /> প্ৰথমতে মানুহজনে তেওঁলোকৰ কথা বিশ্বাস নকৰে। কিন্তু চহৰখনৰপৰা ওলাই যাবলৈ চেষ্টা কৰোঁতে তেওঁ এগৰাকী জম্বি মহিলাৰ সন্মুখীন হয়। মহিলাগৰাকীয়ে তেওঁক আক্ৰমণ কৰে। ল’ৰাজনে তেওঁক উদ্ধাৰ কৰি নিৰাপদ আশ্ৰয়স্থলীলৈ লৈ যায়। তাত মানুহজনে শিশুকেইটাক ৰক্ষা কৰাৰ লগতে স্থানীয় প্ৰশাসনক সতৰ্ক কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। বাহিৰলৈ ওলাই এখন বিদ্যালয়ত প্ৰৱেশ কৰাৰ পাছত তেওঁ অন্ধ অধ্যক্ষগৰাকীক অদ্ভুত আচৰণ কৰা দেখে। কিছুসময়ৰ পাছতে অধ্যক্ষগৰাকী তাৰপৰা দৌৰি পলাই যায়। শিশুকেইটাই তেওঁক বুজাই দিয়ে যে কিছুমান মানুহে নিজৰ প্ৰাণ ৰক্ষা কৰিবলৈ আন মানুহক খাবলৈ আৰম্ভ কৰিছে। কাৰণ, এই ভয়ংকৰ জীৱবোৰে মানুহৰ মাংস খোৱা লোকক আক্ৰমণ নকৰে। মানুহজনে চাই থাকোঁতেই বিদ্যালয়ৰ অধ্যক্ষগৰাকীয়ে চিঞৰিবলৈ ধৰে আৰু মাটিত বাগৰি পৰে। ঠিক সেই সময়তে ছোৱালীজনীৰ পিতৃ বিদ্যালয়ৰ কোঠাটোত প্ৰৱেশ কৰে। তেওঁৰ শৰীৰটো নোমেৰে আবৃত আৰু তেওঁ দেখাত মানুহৰ দৰে যদিও প্ৰকৃততে এটা ভয়ংকৰ জীৱ। তেওঁৰ দৃষ্টিশক্তি দুৰ্বল হোৱাৰ বাবে তেওঁ মানুহজন আৰু শিশুকেইটাক সহজে দেখা নাপায়। কিন্তু পিতৃৰ প্ৰতি থকা মৰমত আৱেগিক হৈ ছোৱালীজনী তেওঁৰ ওচৰলৈ যায়। জীৱটোৱে তাইক হত্যা কৰি খাই পেলায়। এই ঘটনা দেখি বাকী দুয়ো হতভম্ব হৈ পৰে আৰু এদিন ধৰি একে ঠাইতে নিশ্চল হৈ থাকে। অৱশেষত জীৱটো তাৰপৰা আঁতৰি যায়। ল’ৰাজনে এটা উপায় উলিয়ায়। ছোৱালীজনীৰ অৱশিষ্ট দেহৰপৰা তেজ সংগ্ৰহ কৰি তেওঁলোকে নিজৰ মুখত সানি লয়, যাতে জম্বিবোৰে তেওঁলোককো মানুহৰ মাংস খোৱা জীৱ বুলি ভাবে। চহৰখনৰ কেন্দ্ৰীয় অঞ্চলটো ছোৱালীজনীৰ পিতৃৰ নিৰীক্ষণত থাকে। যেতিয়া তেওঁলোক দুয়ো সেই ঠাইত উপস্থিত হয়, জীৱটোৱে তেওঁলোকক নিজেই পৰীক্ষা কৰে। ল’ৰাজনৰ প্ৰতি সন্দেহ উপজাত তেওঁ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে ছোৱালীজনীৰ মাংসৰ কিছু অংশ খাই পেলায়। তাৰ পিছত জীৱটোৱে মানুহজনৰফালে ঘূৰি চায়। মানুহজনে যাতে ধৰা নপৰে, তাৰ বাবে একে ঠাইতে নিশ্চল হৈ থাকে। কিন্তু ভয়ত তেওঁ দৌৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু মাংসভোজী জীৱবোৰে তেওঁৰ পিছে পিছে খেদি আহে। পলাই থাকোঁতে তেওঁ এটা গাঁতত পৰে। তেওঁক ছোৱালীজনীৰ এখন হাত দলিয়াই দিয়া হয়, যাতে তেওঁ নিজকে তেওঁলোকৰ দলৰ সদস্য বুলি প্ৰমাণ কৰিব পাৰে। কিন্তু মানুহজনে সেই কাম কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। তেতিয়া ছোৱালীজনীৰ পিতৃয়ে তেওঁৰ ওপৰত জঁপিয়াই পৰে। ঠিক সেই মুহূৰ্ততে মানুহজনৰ টোপনি ভাঙি যায় আৰু তেওঁ সাৰ পায়। কিন্তু সাৰ পোৱাৰ পিছতো তেওঁ বিভ্ৰান্ত হৈ পৰে, কাৰণ তেওঁ নিজকে সেই একেটা গাঁততে আৱিষ্কাৰ কৰে, য’ত তেওঁ আগতে পৰিছিল। তাৰপৰা ওলাই তেওঁ বিছ-ঘৰালৈ দৌৰি যায়। চহৰখন জনশূন্য আৰু জ্বলি থকা অৱস্থাত দেখি তেওঁ ভাবে যে শিশুকেইটাক ৰক্ষা কৰাত তেওঁ ব্যৰ্থ হ’ল। ঠিক সেই সময়তে এখন গাড়ী আহি উপস্থিত হয়। গাড়ীখনত থকা লোকসকলক দেখাত মাংসভোজী জীৱবোৰৰ দৰে লাগে। তেওঁলোকে মানুহজনক এখন জীপত উঠাই লৈ যায় আৰু কয় যে তেওঁলোক চাউ-ঘৰাৰ বাসিন্দা। তেওঁলোকে বিছ-ঘৰা জ্বলাই দিছিল, কাৰণ তেওঁলোকৰ মতে সেই ঠাইখন অতি নিকৃষ্ট আছিল আৰু তাত কোনো লোক বাস নকৰে। === ''কৰণ জোহৰ'' === ইৰা নামৰ এগৰাকী যুৱতীয়ে সুন্দৰ আৰু ধনী ধ্ৰুৱৰ সৈতে পৰিয়ালৰ ব্যৱস্থাপনাত হোৱা বিবাহত সন্মতি দিয়ে। ধ্ৰুৱে তেওঁৰ আইতাকে নিৰ্মাণ কৰোৱা এখন ঘৰত বাস কৰে। বিয়াৰ নিশা ইৰাই দেখে যে তেওঁৰ স্বামীয়ে এনে এগৰাকী মহিলাৰ সৈতে কথা পাতি আছে, যিগৰাকী তেওঁৰ আইতা আৰু যাৰ মৃত্যু বিছ বছৰ পূৰ্বে হৈছিল। তাৰ পিছৰ প্ৰতিটো নিশাই আইতাক ধ্ৰুৱক শুভৰাত্ৰি জনাবলৈ আহে। ধ্ৰুৱৰ বাহিৰে আন কোনেও তেওঁক দেখা নাপায় যেন লাগে। প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱাৰ পিছতো ধ্ৰুৱে মৃত আইতাকৰ সৈতে লুকাভাকু খেলি ভাল পায়। ইৰাই ঘৰৰ পৰিচাৰিকা শান্তিক (হীবা শ্বাহ) এই বিষয়ে সোধে। শান্তিয়ে জনায় যে এসময়ত ধ্ৰুৱে আইতাকৰ সৈতে লুকাভাকু খেলি থাকোঁতে ভুলবশতঃ তেওঁক চিৰিৰপৰা ঠেলি দিছিল। ফলত আইতাক গুৰুতৰভাৱে আহত হৈছিল আৰু অসহনীয় যন্ত্ৰণাত ভুগিছিল। তথাপি প্ৰতিনিশাই তেওঁ ধ্ৰুৱক শুভৰাত্ৰি জনাবলৈ আহিছিল। কিন্তু আইতাকৰ মৃত্যুৰ পৰিস্থিতিৰ বিষয়ে ইৰাই জানিব পৰাৰ আগতেই তেওঁলোকৰ কথোপকথন শেষ হয়। এদিন-ৰাতি ধ্ৰুৱৰ মৃত আইতাকৰ প্ৰতি থকা অত্যধিক আসক্তিত অতিষ্ঠ হৈ ইৰা তেওঁৰ কোঠালৈ সোমাই যায়। কোঠাটো আইতাকৰ স্মৃতিত এতিয়াও আগৰ দৰেই সজাই ৰখা হৈছিল। ইৰাই আইতাকক তেওঁলোকক এৰি যাবলৈ চিঞৰি কয়। পাছদিনা পুৱাৰ আহাৰৰ সময়ত শান্তিয়ে ইৰাক তেওঁৰ ওটমিল লৰাই দিয়াত সহায় কৰে। আহাৰ খোৱাৰ মাজতে ইৰাৰ পেটত তীব্ৰ বিষ আৰম্ভ হয়। শান্তিয়ে তেওঁক শোৱনি-কোঠালৈ লৈ যায়। ইৰা বিষত ছটফটাই থকাৰ সময়তে শান্তিয়ে তেওঁলোকৰ আগৰ অসমাপ্ত কথোপকথনটো সম্পূৰ্ণ কৰে। তেওঁ জনায় যে আইতাকে নিজৰ যন্ত্ৰণাৰ অন্ত পেলাবলৈ শান্তিক অনুৰোধ কৰিছিল। বাধ্য পৰিচাৰিকা হিচাপে শান্তিয়ে তেওঁৰ আহাৰত অতি বিষাক্ত এৰা গুটি মিহলাই দিছিল, যাৰ ফলত আইতাকৰ মৃত্যু হৈছিল। কাহিনীটোৱে ইংগিত দিয়ে যে শান্তিয়ে ইৰাৰ ক্ষেত্ৰতো একে কামেই কৰিছে। ইৰাই সাৰ পাই এখন উজ্জ্বল পোহৰেৰে ভৰা কোঠাত নিজকে আৱিষ্কাৰ কৰে। তাত তেওঁ আইতাকক তেওঁৰ ওপৰত ভাহি থকা অৱস্থাত দেখে। বিভ্ৰান্ত হৈ ইৰাই সোধে যে এতিয়া তেওঁ আইতাকক কেনেকৈ দেখা পাইছে। আইতাকে উত্তৰ দিয়ে যে ইৰা এতিয়া তেওঁৰ পৃথিৱীত উপস্থিত হৈছে। ইয়াৰ অৰ্থ হ’ল ইৰাৰ মৃত্যু হৈছে। ইৰাই মূৰ ঘূৰাই আন কিছুমান মানুহৰ আকৃতি দেখা পায়। আইতাকে তেওঁক জনায় যে সেই লোকসকলেও ইৰাৰ দৰে তেওঁৰ উপস্থিতিত বিশ্বাস কৰা নাছিল। == অভিনয়শিল্পী == '''জয়া আখতাৰৰ খণ্ড''' *[[জাহ্নৱী কাপুৰ]] - সমীৰা *সুৰেখা চিক্ৰী -শ্ৰীমতী মালিক *বিজয় বাৰ্মা --গুড্ডু '''অনুৰাগ কাশ্যপৰ খণ্ড''' *শোভিতা ধূলিপালা - নেহা *সাগৰ আৰ্য - নেহাৰ স্বামী *জেকাৰী ব্ৰাজ - অংশ *পাভেইল গুলাটি - অংশৰ পিতৃ '''দিবাকৰ বেনাৰ্জীৰ খণ্ড''' *সুকান্ত গোৱেল — আগন্তুক ব্যক্তি *আদিত্য শ্বেট্টী — সৰু ল’ৰাজন *ইভা অমিত পাৰদেশী — সৰু ছোৱালীজনী *[[গুলশান দেৱাইয়া]] — ছোৱালীজনীৰ পিতৃ '''কৰণ জোহৰৰ খণ্ড''' *[[মৃণাল ঠাকুৰ]] — ইৰাৱতী "ইৰা" কাপুৰ *[[অবিনাশ তিৱাৰী]] — ধ্ৰুৱ *[[জ্যোতি সুভাষ]] — ধ্ৰুৱৰ আইতাক *[[কিটু গিডৱানী]] — ধ্ৰুৱৰ মাতৃ *সুমিত টেণ্ডন — ধ্ৰুৱৰ পিতৃ *নম্ৰতা চোপ্ৰা — ইৰাৰ মাতৃ *[[কুশা কাপিলা]] — মিশা *[[শতাফ ফিগাৰ]] — ইৰাৰ পিতৃ *হীবা এন শ্বাহ — শান্তি == প্ৰযোজনা == ২০১৯ চনৰ এপ্ৰিল মাহত ঘোষণা কৰা হৈছিল যে [[অনুৰাগ কাশ্যপ]], [[জয়া আখতাৰ]], [[দিবাকৰ বেনাৰ্জী]] আৰু [[কৰণ জোহৰ]]ে ''[[Bombay Talkies (film)|Bombay Talkies]]'' আৰু ''[[Lust Stories]]''-ৰ পিছত পুনৰ একেলগে Netflix-ৰ বাবে এখন ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিব।<ref>{{Cite news |date=15 April 2019 |title=Spine chilling! Netflix's 'Ghost Stories': Karan Johar, Sooryakanth, Dibakar Banerjee & Anurag Kashyap to reunite |url=https://www.financialexpress.com/entertainment/spine-chilling-netflixs-ghost-stories-karan-johar-sanaullah-ansari-dibakar-banerjee-anurag-kashyap-to-reunite/1548761/ |access-date=20 September 2019 |work=The Financial Express}}</ref> আগষ্ট মাহত জয়া আখতাৰে [[বিজয় বাৰ্মা]] আৰু জাহ্নৱী কাপুৰৰ সৈতে নিজৰ খণ্ডটোৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰে।<ref>{{Cite news |date=17 August 2019 |title=Zoya Akhtar announces shooting of 'Ghost Stories' |url=https://www.business-standard.com/article/news-ani/zoya-akhtar-announces-shooting-of-ghost-stories-119081700334_1.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190920135014/https://www.business-standard.com/article/news-ani/zoya-akhtar-announces-shooting-of-ghost-stories-119081700334_1.html |archive-date=20 September 2019 |access-date=20 September 2019 |work=Business Standard}}</ref> ছেপ্টেম্বৰ মাহত অনুৰাগ কাশ্যপে [[শোভিতা ধূলিপালা]] আৰু পাভেইল গুলাটিৰ সৈতে নিজৰ খণ্ডটোৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰে।<ref>{{Cite news |date=5 September 2019 |title=Anurag Kashyap starts shooting for Ghost Stories |url=https://www.indiatoday.in/television/web-series/story/anurag-kashyap-starts-shooting-for-ghost-stories-1595767-2019-09-05 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405085727/https://www.indiatoday.in/television/web-series/story/anurag-kashyap-starts-shooting-for-ghost-stories-1595767-2019-09-05 |archive-date=5 April 2023 |access-date=20 September 2019 |work=India Today}}</ref> কৰণ জোহৰৰ খণ্ডটোৰ বাবে [[মৃণাল ঠাকুৰ]] আৰু [[অবিনাশ তিৱাৰী]]ক নিৰ্বাচন কৰা হৈছিল।<ref name="it" /> কৰণ জোহৰে এখন প্ৰতিভা সন্ধানকাৰী সংস্থাৰ জৰিয়তে নিজৰ কাহিনীটো বিচাৰি পাইছিল। লাইন প্ৰযোজক শিৱ কৰ্ণাৰ আৰু প্ৰযোজনা পৰিচালক অৰুণ কুমাৰে ২০১৯ চনৰ ১ অক্টোবৰত গোৱাত তেওঁৰ খণ্ডটোৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰে।<ref>{{Cite web |last=Hungama |first=Bollywood |date=1 October 2019 |title=Karan Johar begins shooting for Ghost Stories in Goa :Bollywood Latest News - Bollywood Hungama |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/karan-johar-begins-shooting-for-ghost-stories-in-goa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191003103846/https://www.bollywoodhungama.com/news/features/karan-johar-begins-shooting-for-ghost-stories-in-goa/ |archive-date=3 October 2019 |access-date=3 October 2019 |website=[[Bollywood Hungama]]}}</ref> ২০১৯ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত প্ৰকাশিত এটা সাক্ষাৎকাৰত কৰণ জোহৰে জনাইছিল যে নিজৰ কাহিনীটোৰ বাবে তেওঁ প্ৰায় ৫০টা ভৌতিক কাহিনী পঢ়িছিল।<ref>{{Cite web |date=30 September 2019 |title=I read about 50 ghost stories searching for one |url=https://www.cinestaan.com/articles/2019/sep/30/22724/my-ghost-story-won-t-be-scary-i-can-t-scare-people-reveals-karan-johar |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191225092428/https://www.cinestaan.com/articles/2019/sep/30/22724/my-ghost-story-won-t-be-scary-i-can-t-scare-people-reveals-karan-johar |archive-date=25 December 2019 |access-date=25 December 2019 |website=Cinestaan}}</ref> == সংগীত == চলচ্চিত্ৰখনৰ আৱহ সংগীতৰ লগতে এটা গীতৰ সুৰ পেইজি শ্বাহকোটিয়ে ৰচনা কৰিছিল। আন গীতসমূহৰ সুৰো পেইজি শ্বাহকোটিয়েই ৰচনা কৰিছিল।{{fact|date=August 2026}} গীতসমূহৰ কথা লিখিছিল [[শ্বেলী]]য়ে।{{fact|date=August 2026}} {{Infobox album | name = Ghost Stories | type = soundtrack | artist = Peji Shahkoti | cover = | alt = | released = {{Start date|df=yes|2022|01|01}} (চলচ্চিত্ৰ) | recorded = 2019 | venue = | studio = [[Netflix]] | genre = [[চলচ্চিত্ৰৰ সংগীত|চলচ্চিত্ৰৰ আৱহ সংগীত]] | length = {{Duration|m=|s=}} | language = হিন্দী | label = [[Netflix|Sangeet Music]] | producer = | prev_title = | prev_year = 2019 | next_title = | next_year = 2021 | misc = }} {{track listing | headline = গীতৰ তালিকা | extra_column = কণ্ঠশিল্পী | total_length = | all_writing = | title1 = Madhaniya | extra1 = [[আছিছ কৌৰ]] আৰু দিদাৰ কৌৰ | length1 = | title2 = Mera Saaya | extra2 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | length2 = }} == প্ৰতিক্ৰিয়া == {{Rotten Tomatoes prose|score=36|count=11|average=5|consensus=|ref=yes |access-date=28 January 2025}} [[NDTV]]-ৰ শৈবাল চেটাৰ্জীয়ে চলচ্চিত্ৰখনক ৫ৰ ভিতৰত ২.৫ নম্বৰ প্ৰদান কৰিছিল। তেওঁ লিখিছিল যে প্ৰকৃততে দৰ্শকক হঠাৎ ভয় খুৱাই তোলাৰ দৃশ্যৰ অভাৱৰ উপৰি চলচ্চিত্ৰখনে মেৰুদণ্ডত শিহৰণ জগাব পৰা মুহূৰ্তও সৃষ্টি কৰিব পৰা নাই।<ref name=":2">{{Cite web |title=Ghost Stories Movie Review: Tales Of Horror Have Never Been So Imperturbable |url=https://www.ndtv.com/entertainment/ghost-stories-movie-review-tales-of-horror-have-never-been-so-imperturbable-2-5-stars-out-of-5-2157323 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230406152034/https://www.ndtv.com/entertainment/ghost-stories-movie-review-tales-of-horror-have-never-been-so-imperturbable-2-5-stars-out-of-5-2157323 |archive-date=6 April 2023 |access-date=2020-01-02 |website=NDTV.com}}</ref> [[Firstpost]]-ৰ শ্বেতা ৰামকৃষ্ণনে চলচ্চিত্ৰখনক ৫ৰ ভিতৰত ৩ নম্বৰ প্ৰদান কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, দিবাকৰ বেনাৰ্জীৰ ৰাজনৈতিক বক্তব্যসমৃদ্ধ চুটি চলচ্চিত্ৰখণ্ডটোৱে অন্যথা নীৰস আৰু ভয়ৰ অনুভূতি সৃষ্টি কৰাত ব্যৰ্থ হোৱা সংকলনটোক কিছু উচ্চতালৈ লৈ গৈছে।<ref>{{Cite web |date=2020-01-02 |title=Ghost Stories movie review: Dibakar Banerjee's political short film elevates an otherwise bland anthology that just isn't scary |url=https://www.firstpost.com/entertainment/ghost-stories-movie-review-dibakar-banerjees-political-short-film-elevates-an-otherwise-bland-anthology-that-just-isnt-scary-7848051.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200102043926/https://www.firstpost.com/entertainment/ghost-stories-movie-review-dibakar-banerjees-political-short-film-elevates-an-otherwise-bland-anthology-that-just-isnt-scary-7848051.html |archive-date=2 January 2020 |access-date=2020-01-02 |website=Firstpost |language=en}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{IMDb title}} * {{Rotten Tomatoes}} f7tpl6ofiy62bcs1r6oqo54tr5oecho 646571 646570 2026-10-22T17:22:53Z নৰুনা বৰুৱা 44897 646571 wikitext text/x-wiki {{short description|২০২০ চনৰ ভাৰতীয় সংকলন চলচ্চিত্ৰ}} {{Infobox film | name = ঘোষ্ট ষ্টৰিজ | image = [[File:Ghost Stories 2020 Poster.jpg|ঘোষ্ট ষ্টৰিজ ২০২০ ৰ পোষ্টাৰ]] | caption = আনুষ্ঠানিক মুক্তিৰ পোষ্টাৰ | alt = | director = {{plainlist| *কৰণ জোহৰ *দিবাকৰ বেনাৰ্জী *জয়া আখতাৰ *অনুৰাগ কাশ্যপ }} | producer = {{plainlist| *ৰনি স্ক্ৰুৱালা *আশী দুয়া }} | writer = {{plainlist| *কৰণ জোহৰ *দিবাকৰ বেনাৰ্জী *জয়া আখতাৰ *ঈশা লুথৰা *অবিনাশ সম্পথ }} | starring = {{plainlist| *শোভিতা ধূলিপালা *মৃণাল ঠাকুৰ *অবিনাশ তিৱাৰী *জাহ্নৱী কাপুৰ *সুৰেখা চিক্ৰী *ৰঘুবীৰ যাদৱ *গুলশান দেৱাইয়া *পাভেইল গুলাটি *অনিশ বামনে }} | music = '''আৱহ সংগীত:'''<br/>পেইজি শ্বাহকোটি<br/>'''গীত:'''<br/>পেইজি শ্বাহকোটি<br/>[[মদন মোহন]] | cinematography = {{plainlist| *চিলভেষ্টাৰ ফনছেকা *তনয় সাতাম *কমলজিৎ নেগী *মনু আনন্দ *মিতেশ মিৰ্চান্দানী *ৰঞ্জন পালিত }} | editing = | studio = [[RSVP Movies]]<br />Flying Unicorn Entertainment | distributor = [[Netflix]] | released = {{Film date|df=y|2020|01|01}} | runtime = ১৪৪ মিনিট<ref>{{Cite web |title=Ghost Stories (2019) |url=https://bbfc.co.uk/releases/ghost-stories-2019 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200610184011/https://www.bbfc.co.uk/releases/ghost-stories-2019 |archive-date=10 June 2020 |access-date=2 January 2020 |website=[[British Board of Film Classification]]}}</ref> | country = ভাৰত | language = হিন্দী }} '''ঘোষ্ট ষ্টৰিজ ({{lang-en|Ghost Stories}})''' হৈছে ২০২০ চনত মুক্তি পোৱা এখন ভাৰতীয় হিন্দী ভাষাৰ সংকলনধৰ্মী ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ, য’ত চাৰিটা চুটি চলচ্চিত্ৰৰ কাহিনী সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে। এই চাৰিটা খণ্ড পৰিচালনা কৰিছে [[কৰণ জোহৰ]], দিবাকৰ বেনাৰ্জী, জয়া আখতাৰ আৰু অনুৰাগ কাশ্যপে।<ref>{{Cite news |date=15 April 2019 |title=Karan Johar, Zoya, Dibakar and Anurag reunite for Netflix's 'Ghost Stories' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/hindi/2019/apr/15/karan-johar-zoya-dibakar-and-anurag-reunite-for-netflixs-ghost-stories-1964670.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230426141048/https://www.newindianexpress.com/entertainment/hindi/2019/apr/15/karan-johar-zoya-dibakar-and-anurag-reunite-for-netflixs-ghost-stories-1964670.html |archive-date=26 April 2023 |access-date=20 September 2019 |work=The New Indian Express}}</ref><ref>{{Cite news |date=1 August 2019 |title=Netflix's Ghost Stories A 'Nightmare For Dream Team' – Karan Johar, Zoya Akhtar, Anurag Kashyap, Dibakar Bannerjee |url=https://www.ndtv.com/entertainment/netflixs-ghost-stories-a-nightmare-for-dream-team-karan-johar-zoya-akhtar-anurag-kashyap-dibakar-ban-2078555 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220404180904/https://www.ndtv.com/entertainment/netflixs-ghost-stories-a-nightmare-for-dream-team-karan-johar-zoya-akhtar-anurag-kashyap-dibakar-ban-2078555 |archive-date=4 April 2022 |access-date=20 September 2019 |publisher=NDTV}}</ref> চলচ্চিত্ৰখন ৰনি স্ক্ৰুৱালা আৰু আশী দুয়াই ক্ৰমে তেওঁলোকৰ প্ৰযোজনা প্ৰতিষ্ঠান RSVP Movies আৰু (Flying Unicorn Entertainment)ফ্লাইং ইউনিকৰ্ণ এণ্টাৰটেইণ্টমেণ্টৰ অধীনত যৌথভাৱে প্ৰযোজনা কৰিছে।<ref>{{Cite news |date=1 August 2019 |title=Karan, Anurag, Zoya and Dibaker team up for Netflix original Ghost Stories |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/karan-johar-anurag-kashyap-zoya-akhtar-dibaker-banerjee-ghost-stories-netflix-original-5868705/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220403232402/https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/karan-johar-anurag-kashyap-zoya-akhtar-dibaker-banerjee-ghost-stories-netflix-original-5868705/ |archive-date=3 April 2022 |access-date=20 September 2019 |work=The Indian Express}}</ref> চলচ্চিত্ৰখনত মৃণাল ঠাকুৰ, অবিনাশ তিৱাৰী, [[জাহ্নৱী কাপুৰ]], ৰঘুবীৰ যাদৱ, শোভিতা ধূলিপালা, বিজয় বাৰ্মা আৰু পাভেইল গুলাটিকে ধৰি কেইবাগৰাকীও অভিনেতা-অভিনেত্ৰীয়ে অভিনয় কৰিছে।<ref name="it">{{Cite news |date=18 September 2019 |title=Mrunal Thakur, Avinash Tiwary to star in Karan Johar's Ghost Stories |url=https://www.indiatoday.in/television/web-series/story/mrunal-thakur-avinash-tiwary-to-star-in-karan-johar-s-ghost-stories-1600377-2019-09-18 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190919175112/https://www.indiatoday.in/television/web-series/story/mrunal-thakur-avinash-tiwary-to-star-in-karan-johar-s-ghost-stories-1600377-2019-09-18 |archive-date=19 September 2019 |access-date=20 September 2019 |work=India Today}}</ref> চলচ্চিত্ৰখন ২০২০ চনৰ ১ জানুৱাৰীত [[Netflix]]-ত মুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=28 November 2019 |title=Netflix's Ghost Stories to Premier on January 1, 2020 |url=https://www.news18.com/news/movies/netflixs-ghost-stories-to-premier-on-january-1-2020-2403863.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230208000542/https://www.news18.com/news/movies/netflixs-ghost-stories-to-premier-on-january-1-2020-2403863.html |archive-date=8 February 2023 |access-date=29 November 2019 |website=News18}}</ref> ''ঘোষ্ট ষ্টৰীজ'' হৈছে কৰণ জোহৰ, দিবাকৰ বেনাৰ্জী, জয়া আখতাৰ আৰু অনুৰাগ কাশ্যপৰদ্বাৰা নিৰ্মিত তিনিখন সংকলনধৰ্মী চলচ্চিত্ৰৰ ভিতৰত তৃতীয়খন। ইয়াৰ পূৰ্বে ২০১৩ চনত ''বোম্বে টকীজ'' আৰু ২০১৮ চনত ''লাষ্ট ষ্টৰীজ'' মুক্তি পাইছিল। পৰৱৰ্তী চলচ্চিত্ৰখনো নেটফ্লিক্মত মুক্তি দিয়া হৈছিল। == কাহিনী == === ''জয়া আখতাৰ'' === সমীৰা নামৰ এগৰাকী যুৱতী নাৰ্ছে এখন নিৰ্জন ঘৰত অসুস্থ আৰু শয্যাশায়ী বৃদ্ধা শ্ৰীমতী মালিকৰ যত্ন ল’বলৈ আহে। সমীৰা নিজৰ জীৱনত মৰম আৰু নিৰাপত্তাৰ অভাৱ অনুভৱ কৰা এগৰাকী যুৱতী। সেয়ে তেওঁ অনিচ্ছুক প্ৰেমিক গুড্ডুৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল হৈ থাকে। আনহাতে, শ্ৰীমতী মালিক এসময়ত অত্যন্ত সুন্দৰী মহিলা আছিল।<ref name=":0">{{Cite web |date=2020-01-01 |title=Ghost Stories review: Where are the scares? |url=https://www.thekahaniyahindi.com/2020/05/bhoot-ki-kahani-thekahaniyahindi.html/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716192134/https://www.thekahaniyahindi.com/2020/05/bhoot-ki-kahani-thekahaniyahindi.html |archive-date=16 July 2020 |access-date=2020-01-01 |website=The Indian Express |language=en-US}}</ref> নাৰ্ছ সলনি হোৱাৰ মাজৰ সময়ছোৱাত বৃদ্ধাগৰাকীৰ পুত্ৰই তেওঁৰ যত্ন লোৱাৰ কথা আছিল। কিন্তু তেওঁ ঘৰত উপস্থিত নাথাকে। শ্ৰীমতী মালিকে সমীৰাক কয় যে তেওঁৰ পুত্ৰ কাষৰ কোঠাটোত শুই আছে, যদিও তাত কোনো লোক নাথাকে। পিছত প্ৰকাশ পায় যে পুত্ৰই তেওঁক পাঁচ দিন ধৰি অকলশৰে এৰি থৈ গৈছিল আৰু বৃদ্ধাগৰাকীৰ তিনি দিন আগতেই অনাহাৰে মৃত্যু হৈছিল। এই কথা জানি সমীৰা স্তম্ভিত হৈ পৰে আৰু কেমেৰাই লাহে লাহে তেওঁৰপৰা আঁতৰি যায়। === ''অনুৰাগ কাশ্যপ'' === কাহিনীটো নেহা নামৰ এগৰাকী গৰ্ভৱতী মহিলাক কেন্দ্ৰ কৰি আগবাঢ়ে। তেওঁ নিজৰ মৃত ভনীয়েকৰ সন্তান অংশৰ যত্ন লয়।<ref name=":1">{{Cite web |last=Arora |first=Akhil |date=2 January 2020 |title=Dibakar Banerjee Can't Save Netflix's Incorrectly Titled Ghost Stories |url=https://gadgets.ndtv.com/entertainment/reviews/ghost-stories-netflix-review-2020-movie-dibakar-banerjee-janhvi-kapoor-karan-johar-2157853 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200102134828/https://gadgets.ndtv.com/entertainment/reviews/ghost-stories-netflix-review-2020-movie-dibakar-banerjee-janhvi-kapoor-karan-johar-2157853 |archive-date=2 January 2020 |access-date=2020-01-02 |website=NDTV Gadgets 360 |language=en}}</ref> ল’ৰাটোৰ অত্যধিক আসক্তিপূৰ্ণ মৰম আৰু সন্তানহীন যুৱতীগৰাকীৰ ক্ৰমবৰ্ধমান মানসিক অস্থিৰতাই ভয়ংকৰ ৰূপ ধাৰণ কৰে। নেহাৰ মানসিক অৱস্থাৰ অৱনতি ঘটিবলৈ ধৰে আৰু তেওঁৰ কল্পনা তথা বাস্তৱৰ মাজৰ সীমাৰেখা ক্ৰমাৎ অস্পষ্ট হৈ পৰে। === ''দিবাকৰ বেনাৰ্জী'' === এজন ব্যক্তি বিছ-ঘৰা নামৰ এখন সৰু চহৰত উপস্থিত হয়। কিন্তু চহৰখনত এজনী সৰু ছোৱালী আৰু এজন সৰু ল’ৰাৰ বাহিৰে আন কোনো লোক নাথাকে। শিশুকেইটাই তেওঁক জনায় যে ছোৱালীজনীৰ পিতৃ, যিজন চাউ-ঘৰা নামৰ ডাঙৰ চহৰখনৰ এজন কাউন্সিলাৰ, তেওঁ সকলো লোকক খাই পেলাইছে।<ref name=":1" /> প্ৰথমতে মানুহজনে তেওঁলোকৰ কথা বিশ্বাস নকৰে। কিন্তু চহৰখনৰপৰা ওলাই যাবলৈ চেষ্টা কৰোঁতে তেওঁ এগৰাকী জম্বি মহিলাৰ সন্মুখীন হয়। মহিলাগৰাকীয়ে তেওঁক আক্ৰমণ কৰে। ল’ৰাজনে তেওঁক উদ্ধাৰ কৰি নিৰাপদ আশ্ৰয়স্থলীলৈ লৈ যায়। তাত মানুহজনে শিশুকেইটাক ৰক্ষা কৰাৰ লগতে স্থানীয় প্ৰশাসনক সতৰ্ক কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। বাহিৰলৈ ওলাই এখন বিদ্যালয়ত প্ৰৱেশ কৰাৰ পাছত তেওঁ অন্ধ অধ্যক্ষগৰাকীক অদ্ভুত আচৰণ কৰা দেখে। কিছুসময়ৰ পাছতে অধ্যক্ষগৰাকী তাৰপৰা দৌৰি পলাই যায়। শিশুকেইটাই তেওঁক বুজাই দিয়ে যে কিছুমান মানুহে নিজৰ প্ৰাণ ৰক্ষা কৰিবলৈ আন মানুহক খাবলৈ আৰম্ভ কৰিছে। কাৰণ, এই ভয়ংকৰ জীৱবোৰে মানুহৰ মাংস খোৱা লোকক আক্ৰমণ নকৰে। মানুহজনে চাই থাকোঁতেই বিদ্যালয়ৰ অধ্যক্ষগৰাকীয়ে চিঞৰিবলৈ ধৰে আৰু মাটিত বাগৰি পৰে। ঠিক সেই সময়তে ছোৱালীজনীৰ পিতৃ বিদ্যালয়ৰ কোঠাটোত প্ৰৱেশ কৰে। তেওঁৰ শৰীৰটো নোমেৰে আবৃত আৰু তেওঁ দেখাত মানুহৰ দৰে যদিও প্ৰকৃততে এটা ভয়ংকৰ জীৱ। তেওঁৰ দৃষ্টিশক্তি দুৰ্বল হোৱাৰ বাবে তেওঁ মানুহজন আৰু শিশুকেইটাক সহজে দেখা নাপায়। কিন্তু পিতৃৰ প্ৰতি থকা মৰমত আৱেগিক হৈ ছোৱালীজনী তেওঁৰ ওচৰলৈ যায়। জীৱটোৱে তাইক হত্যা কৰি খাই পেলায়। এই ঘটনা দেখি বাকী দুয়ো হতভম্ব হৈ পৰে আৰু এদিন ধৰি একে ঠাইতে নিশ্চল হৈ থাকে। অৱশেষত জীৱটো তাৰপৰা আঁতৰি যায়। ল’ৰাজনে এটা উপায় উলিয়ায়। ছোৱালীজনীৰ অৱশিষ্ট দেহৰপৰা তেজ সংগ্ৰহ কৰি তেওঁলোকে নিজৰ মুখত সানি লয়, যাতে জম্বিবোৰে তেওঁলোককো মানুহৰ মাংস খোৱা জীৱ বুলি ভাবে। চহৰখনৰ কেন্দ্ৰীয় অঞ্চলটো ছোৱালীজনীৰ পিতৃৰ নিৰীক্ষণত থাকে। যেতিয়া তেওঁলোক দুয়ো সেই ঠাইত উপস্থিত হয়, জীৱটোৱে তেওঁলোকক নিজেই পৰীক্ষা কৰে। ল’ৰাজনৰ প্ৰতি সন্দেহ উপজাত তেওঁ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে ছোৱালীজনীৰ মাংসৰ কিছু অংশ খাই পেলায়। তাৰ পিছত জীৱটোৱে মানুহজনৰফালে ঘূৰি চায়। মানুহজনে যাতে ধৰা নপৰে, তাৰ বাবে একে ঠাইতে নিশ্চল হৈ থাকে। কিন্তু ভয়ত তেওঁ দৌৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু মাংসভোজী জীৱবোৰে তেওঁৰ পিছে পিছে খেদি আহে। পলাই থাকোঁতে তেওঁ এটা গাঁতত পৰে। তেওঁক ছোৱালীজনীৰ এখন হাত দলিয়াই দিয়া হয়, যাতে তেওঁ নিজকে তেওঁলোকৰ দলৰ সদস্য বুলি প্ৰমাণ কৰিব পাৰে। কিন্তু মানুহজনে সেই কাম কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। তেতিয়া ছোৱালীজনীৰ পিতৃয়ে তেওঁৰ ওপৰত জঁপিয়াই পৰে। ঠিক সেই মুহূৰ্ততে মানুহজনৰ টোপনি ভাঙি যায় আৰু তেওঁ সাৰ পায়। কিন্তু সাৰ পোৱাৰ পিছতো তেওঁ বিভ্ৰান্ত হৈ পৰে, কাৰণ তেওঁ নিজকে সেই একেটা গাঁততে আৱিষ্কাৰ কৰে, য’ত তেওঁ আগতে পৰিছিল। তাৰপৰা ওলাই তেওঁ বিছ-ঘৰালৈ দৌৰি যায়। চহৰখন জনশূন্য আৰু জ্বলি থকা অৱস্থাত দেখি তেওঁ ভাবে যে শিশুকেইটাক ৰক্ষা কৰাত তেওঁ ব্যৰ্থ হ’ল। ঠিক সেই সময়তে এখন গাড়ী আহি উপস্থিত হয়। গাড়ীখনত থকা লোকসকলক দেখাত মাংসভোজী জীৱবোৰৰ দৰে লাগে। তেওঁলোকে মানুহজনক এখন জীপত উঠাই লৈ যায় আৰু কয় যে তেওঁলোক চাউ-ঘৰাৰ বাসিন্দা। তেওঁলোকে বিছ-ঘৰা জ্বলাই দিছিল, কাৰণ তেওঁলোকৰ মতে সেই ঠাইখন অতি নিকৃষ্ট আছিল আৰু তাত কোনো লোক বাস নকৰে। === ''কৰণ জোহৰ'' === ইৰা নামৰ এগৰাকী যুৱতীয়ে সুন্দৰ আৰু ধনী ধ্ৰুৱৰ সৈতে পৰিয়ালৰ ব্যৱস্থাপনাত হোৱা বিবাহত সন্মতি দিয়ে। ধ্ৰুৱে তেওঁৰ আইতাকে নিৰ্মাণ কৰোৱা এখন ঘৰত বাস কৰে। বিয়াৰ নিশা ইৰাই দেখে যে তেওঁৰ স্বামীয়ে এনে এগৰাকী মহিলাৰ সৈতে কথা পাতি আছে, যিগৰাকী তেওঁৰ আইতা আৰু যাৰ মৃত্যু বিছ বছৰ পূৰ্বে হৈছিল। তাৰ পিছৰ প্ৰতিটো নিশাই আইতাক ধ্ৰুৱক শুভৰাত্ৰি জনাবলৈ আহে। ধ্ৰুৱৰ বাহিৰে আন কোনেও তেওঁক দেখা নাপায় যেন লাগে। প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱাৰ পিছতো ধ্ৰুৱে মৃত আইতাকৰ সৈতে লুকাভাকু খেলি ভাল পায়। ইৰাই ঘৰৰ পৰিচাৰিকা শান্তিক (হীবা শ্বাহ) এই বিষয়ে সোধে। শান্তিয়ে জনায় যে এসময়ত ধ্ৰুৱে আইতাকৰ সৈতে লুকাভাকু খেলি থাকোঁতে ভুলবশতঃ তেওঁক চিৰিৰপৰা ঠেলি দিছিল। ফলত আইতাক গুৰুতৰভাৱে আহত হৈছিল আৰু অসহনীয় যন্ত্ৰণাত ভুগিছিল। তথাপি প্ৰতিনিশাই তেওঁ ধ্ৰুৱক শুভৰাত্ৰি জনাবলৈ আহিছিল। কিন্তু আইতাকৰ মৃত্যুৰ পৰিস্থিতিৰ বিষয়ে ইৰাই জানিব পৰাৰ আগতেই তেওঁলোকৰ কথোপকথন শেষ হয়। এদিন-ৰাতি ধ্ৰুৱৰ মৃত আইতাকৰ প্ৰতি থকা অত্যধিক আসক্তিত অতিষ্ঠ হৈ ইৰা তেওঁৰ কোঠালৈ সোমাই যায়। কোঠাটো আইতাকৰ স্মৃতিত এতিয়াও আগৰ দৰেই সজাই ৰখা হৈছিল। ইৰাই আইতাকক তেওঁলোকক এৰি যাবলৈ চিঞৰি কয়। পাছদিনা পুৱাৰ আহাৰৰ সময়ত শান্তিয়ে ইৰাক তেওঁৰ ওটমিল লৰাই দিয়াত সহায় কৰে। আহাৰ খোৱাৰ মাজতে ইৰাৰ পেটত তীব্ৰ বিষ আৰম্ভ হয়। শান্তিয়ে তেওঁক শোৱনি-কোঠালৈ লৈ যায়। ইৰা বিষত ছটফটাই থকাৰ সময়তে শান্তিয়ে তেওঁলোকৰ আগৰ অসমাপ্ত কথোপকথনটো সম্পূৰ্ণ কৰে। তেওঁ জনায় যে আইতাকে নিজৰ যন্ত্ৰণাৰ অন্ত পেলাবলৈ শান্তিক অনুৰোধ কৰিছিল। বাধ্য পৰিচাৰিকা হিচাপে শান্তিয়ে তেওঁৰ আহাৰত অতি বিষাক্ত এৰা গুটি মিহলাই দিছিল, যাৰ ফলত আইতাকৰ মৃত্যু হৈছিল। কাহিনীটোৱে ইংগিত দিয়ে যে শান্তিয়ে ইৰাৰ ক্ষেত্ৰতো একে কামেই কৰিছে। ইৰাই সাৰ পাই এখন উজ্জ্বল পোহৰেৰে ভৰা কোঠাত নিজকে আৱিষ্কাৰ কৰে। তাত তেওঁ আইতাকক তেওঁৰ ওপৰত ভাহি থকা অৱস্থাত দেখে। বিভ্ৰান্ত হৈ ইৰাই সোধে যে এতিয়া তেওঁ আইতাকক কেনেকৈ দেখা পাইছে। আইতাকে উত্তৰ দিয়ে যে ইৰা এতিয়া তেওঁৰ পৃথিৱীত উপস্থিত হৈছে। ইয়াৰ অৰ্থ হ’ল ইৰাৰ মৃত্যু হৈছে। ইৰাই মূৰ ঘূৰাই আন কিছুমান মানুহৰ আকৃতি দেখা পায়। আইতাকে তেওঁক জনায় যে সেই লোকসকলেও ইৰাৰ দৰে তেওঁৰ উপস্থিতিত বিশ্বাস কৰা নাছিল। == অভিনয়শিল্পী == '''জয়া আখতাৰৰ খণ্ড''' *[[জাহ্নৱী কাপুৰ]] - সমীৰা *সুৰেখা চিক্ৰী -শ্ৰীমতী মালিক *বিজয় বাৰ্মা --গুড্ডু '''অনুৰাগ কাশ্যপৰ খণ্ড''' *শোভিতা ধূলিপালা - নেহা *সাগৰ আৰ্য - নেহাৰ স্বামী *জেকাৰী ব্ৰাজ - অংশ *পাভেইল গুলাটি - অংশৰ পিতৃ '''দিবাকৰ বেনাৰ্জীৰ খণ্ড''' *সুকান্ত গোৱেল — আগন্তুক ব্যক্তি *আদিত্য শ্বেট্টী — সৰু ল’ৰাজন *ইভা অমিত পাৰদেশী — সৰু ছোৱালীজনী *[[গুলশান দেৱাইয়া]] — ছোৱালীজনীৰ পিতৃ '''কৰণ জোহৰৰ খণ্ড''' *[[মৃণাল ঠাকুৰ]] — ইৰাৱতী "ইৰা" কাপুৰ *[[অবিনাশ তিৱাৰী]] — ধ্ৰুৱ *[[জ্যোতি সুভাষ]] — ধ্ৰুৱৰ আইতাক *[[কিটু গিডৱানী]] — ধ্ৰুৱৰ মাতৃ *সুমিত টেণ্ডন — ধ্ৰুৱৰ পিতৃ *নম্ৰতা চোপ্ৰা — ইৰাৰ মাতৃ *[[কুশা কাপিলা]] — মিশা *[[শতাফ ফিগাৰ]] — ইৰাৰ পিতৃ *হীবা এন শ্বাহ — শান্তি == প্ৰযোজনা == ২০১৯ চনৰ এপ্ৰিল মাহত ঘোষণা কৰা হৈছিল যে [[অনুৰাগ কাশ্যপ]], [[জয়া আখতাৰ]], [[দিবাকৰ বেনাৰ্জী]] আৰু [[কৰণ জোহৰ]]ে ''[[Bombay Talkies (film)|Bombay Talkies]]'' আৰু ''[[Lust Stories]]''-ৰ পিছত পুনৰ একেলগে Netflix-ৰ বাবে এখন ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিব।<ref>{{Cite news |date=15 April 2019 |title=Spine chilling! Netflix's 'Ghost Stories': Karan Johar, Sooryakanth, Dibakar Banerjee & Anurag Kashyap to reunite |url=https://www.financialexpress.com/entertainment/spine-chilling-netflixs-ghost-stories-karan-johar-sanaullah-ansari-dibakar-banerjee-anurag-kashyap-to-reunite/1548761/ |access-date=20 September 2019 |work=The Financial Express}}</ref> আগষ্ট মাহত জয়া আখতাৰে [[বিজয় বাৰ্মা]] আৰু জাহ্নৱী কাপুৰৰ সৈতে নিজৰ খণ্ডটোৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰে।<ref>{{Cite news |date=17 August 2019 |title=Zoya Akhtar announces shooting of 'Ghost Stories' |url=https://www.business-standard.com/article/news-ani/zoya-akhtar-announces-shooting-of-ghost-stories-119081700334_1.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190920135014/https://www.business-standard.com/article/news-ani/zoya-akhtar-announces-shooting-of-ghost-stories-119081700334_1.html |archive-date=20 September 2019 |access-date=20 September 2019 |work=Business Standard}}</ref> ছেপ্টেম্বৰ মাহত অনুৰাগ কাশ্যপে [[শোভিতা ধূলিপালা]] আৰু পাভেইল গুলাটিৰ সৈতে নিজৰ খণ্ডটোৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰে।<ref>{{Cite news |date=5 September 2019 |title=Anurag Kashyap starts shooting for Ghost Stories |url=https://www.indiatoday.in/television/web-series/story/anurag-kashyap-starts-shooting-for-ghost-stories-1595767-2019-09-05 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405085727/https://www.indiatoday.in/television/web-series/story/anurag-kashyap-starts-shooting-for-ghost-stories-1595767-2019-09-05 |archive-date=5 April 2023 |access-date=20 September 2019 |work=India Today}}</ref> কৰণ জোহৰৰ খণ্ডটোৰ বাবে [[মৃণাল ঠাকুৰ]] আৰু [[অবিনাশ তিৱাৰী]]ক নিৰ্বাচন কৰা হৈছিল।<ref name="it" /> কৰণ জোহৰে এখন প্ৰতিভা সন্ধানকাৰী সংস্থাৰ জৰিয়তে নিজৰ কাহিনীটো বিচাৰি পাইছিল। লাইন প্ৰযোজক শিৱ কৰ্ণাৰ আৰু প্ৰযোজনা পৰিচালক অৰুণ কুমাৰে ২০১৯ চনৰ ১ অক্টোবৰত গোৱাত তেওঁৰ খণ্ডটোৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰে।<ref>{{Cite web |last=Hungama |first=Bollywood |date=1 October 2019 |title=Karan Johar begins shooting for Ghost Stories in Goa :Bollywood Latest News - Bollywood Hungama |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/karan-johar-begins-shooting-for-ghost-stories-in-goa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191003103846/https://www.bollywoodhungama.com/news/features/karan-johar-begins-shooting-for-ghost-stories-in-goa/ |archive-date=3 October 2019 |access-date=3 October 2019 |website=[[Bollywood Hungama]]}}</ref> ২০১৯ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত প্ৰকাশিত এটা সাক্ষাৎকাৰত কৰণ জোহৰে জনাইছিল যে নিজৰ কাহিনীটোৰ বাবে তেওঁ প্ৰায় ৫০টা ভৌতিক কাহিনী পঢ়িছিল।<ref>{{Cite web |date=30 September 2019 |title=I read about 50 ghost stories searching for one |url=https://www.cinestaan.com/articles/2019/sep/30/22724/my-ghost-story-won-t-be-scary-i-can-t-scare-people-reveals-karan-johar |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191225092428/https://www.cinestaan.com/articles/2019/sep/30/22724/my-ghost-story-won-t-be-scary-i-can-t-scare-people-reveals-karan-johar |archive-date=25 December 2019 |access-date=25 December 2019 |website=Cinestaan}}</ref> == সংগীত == চলচ্চিত্ৰখনৰ আৱহ সংগীতৰ লগতে এটা গীতৰ সুৰ পেইজি শ্বাহকোটিয়ে ৰচনা কৰিছিল। আন গীতসমূহৰ সুৰো পেইজি শ্বাহকোটিয়েই ৰচনা কৰিছিল।{{fact|date=August 2026}} গীতসমূহৰ কথা লিখিছিল [[শ্বেলী]]য়ে।{{fact|date=August 2026}} {{Infobox album | name = Ghost Stories | type = soundtrack | artist = Peji Shahkoti | cover = | alt = | released = {{Start date|df=yes|2022|01|01}} (চলচ্চিত্ৰ) | recorded = 2019 | venue = | studio = [[Netflix]] | genre = [[চলচ্চিত্ৰৰ সংগীত|চলচ্চিত্ৰৰ আৱহ সংগীত]] | length = {{Duration|m=|s=}} | language = হিন্দী | label = [[Netflix|Sangeet Music]] | producer = | prev_title = | prev_year = 2019 | next_title = | next_year = 2021 | misc = }} {{track listing | headline = গীতৰ তালিকা | extra_column = কণ্ঠশিল্পী | total_length = | all_writing = | title1 = Madhaniya | extra1 = [[আছিছ কৌৰ]] আৰু দিদাৰ কৌৰ | length1 = | title2 = Mera Saaya | extra2 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | length2 = }} == প্ৰতিক্ৰিয়া == এন ডি টিভিৰ (NDTV) শৈবাল চেটাৰ্জীয়ে চলচ্চিত্ৰখনক ৫ৰ ভিতৰত ২.৫ নম্বৰ প্ৰদান কৰিছিল। তেওঁ লিখিছিল যে প্ৰকৃততে দৰ্শকক হঠাৎ ভয় খুৱাই তোলাৰ দৃশ্যৰ অভাৱৰ উপৰি চলচ্চিত্ৰখনে মেৰুদণ্ডত শিহৰণ জগাব পৰা মুহূৰ্তও সৃষ্টি কৰিব পৰা নাই।<ref name=":2">{{Cite web |title=Ghost Stories Movie Review: Tales Of Horror Have Never Been So Imperturbable |url=https://www.ndtv.com/entertainment/ghost-stories-movie-review-tales-of-horror-have-never-been-so-imperturbable-2-5-stars-out-of-5-2157323 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230406152034/https://www.ndtv.com/entertainment/ghost-stories-movie-review-tales-of-horror-have-never-been-so-imperturbable-2-5-stars-out-of-5-2157323 |archive-date=6 April 2023 |access-date=2020-01-02 |website=NDTV.com}}</ref> [[Firstpost]]-ৰ শ্বেতা ৰামকৃষ্ণনে চলচ্চিত্ৰখনক ৫ৰ ভিতৰত ৩ নম্বৰ প্ৰদান কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, দিবাকৰ বেনাৰ্জীৰ ৰাজনৈতিক বক্তব্যসমৃদ্ধ চুটি চলচ্চিত্ৰখণ্ডটোৱে অন্যথা নীৰস আৰু ভয়ৰ অনুভূতি সৃষ্টি কৰাত ব্যৰ্থ হোৱা সংকলনটোক কিছু উচ্চতালৈ লৈ গৈছে।<ref>{{Cite web |date=2020-01-02 |title=Ghost Stories movie review: Dibakar Banerjee's political short film elevates an otherwise bland anthology that just isn't scary |url=https://www.firstpost.com/entertainment/ghost-stories-movie-review-dibakar-banerjees-political-short-film-elevates-an-otherwise-bland-anthology-that-just-isnt-scary-7848051.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200102043926/https://www.firstpost.com/entertainment/ghost-stories-movie-review-dibakar-banerjees-political-short-film-elevates-an-otherwise-bland-anthology-that-just-isnt-scary-7848051.html |archive-date=2 January 2020 |access-date=2020-01-02 |website=Firstpost |language=en}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{IMDb title}} * {{Rotten Tomatoes}} sl3dv3spmb5sewo7h4nimjxlnbljktj 646572 646571 2026-10-22T17:24:05Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:হিন্দী চলচ্চিত্ৰ]] using [[WP:HC|HotCat]] 646572 wikitext text/x-wiki {{short description|২০২০ চনৰ ভাৰতীয় সংকলন চলচ্চিত্ৰ}} {{Infobox film | name = ঘোষ্ট ষ্টৰিজ | image = [[File:Ghost Stories 2020 Poster.jpg|ঘোষ্ট ষ্টৰিজ ২০২০ ৰ পোষ্টাৰ]] | caption = আনুষ্ঠানিক মুক্তিৰ পোষ্টাৰ | alt = | director = {{plainlist| *কৰণ জোহৰ *দিবাকৰ বেনাৰ্জী *জয়া আখতাৰ *অনুৰাগ কাশ্যপ }} | producer = {{plainlist| *ৰনি স্ক্ৰুৱালা *আশী দুয়া }} | writer = {{plainlist| *কৰণ জোহৰ *দিবাকৰ বেনাৰ্জী *জয়া আখতাৰ *ঈশা লুথৰা *অবিনাশ সম্পথ }} | starring = {{plainlist| *শোভিতা ধূলিপালা *মৃণাল ঠাকুৰ *অবিনাশ তিৱাৰী *জাহ্নৱী কাপুৰ *সুৰেখা চিক্ৰী *ৰঘুবীৰ যাদৱ *গুলশান দেৱাইয়া *পাভেইল গুলাটি *অনিশ বামনে }} | music = '''আৱহ সংগীত:'''<br/>পেইজি শ্বাহকোটি<br/>'''গীত:'''<br/>পেইজি শ্বাহকোটি<br/>[[মদন মোহন]] | cinematography = {{plainlist| *চিলভেষ্টাৰ ফনছেকা *তনয় সাতাম *কমলজিৎ নেগী *মনু আনন্দ *মিতেশ মিৰ্চান্দানী *ৰঞ্জন পালিত }} | editing = | studio = [[RSVP Movies]]<br />Flying Unicorn Entertainment | distributor = [[Netflix]] | released = {{Film date|df=y|2020|01|01}} | runtime = ১৪৪ মিনিট<ref>{{Cite web |title=Ghost Stories (2019) |url=https://bbfc.co.uk/releases/ghost-stories-2019 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200610184011/https://www.bbfc.co.uk/releases/ghost-stories-2019 |archive-date=10 June 2020 |access-date=2 January 2020 |website=[[British Board of Film Classification]]}}</ref> | country = ভাৰত | language = হিন্দী }} '''ঘোষ্ট ষ্টৰিজ ({{lang-en|Ghost Stories}})''' হৈছে ২০২০ চনত মুক্তি পোৱা এখন ভাৰতীয় হিন্দী ভাষাৰ সংকলনধৰ্মী ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ, য’ত চাৰিটা চুটি চলচ্চিত্ৰৰ কাহিনী সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে। এই চাৰিটা খণ্ড পৰিচালনা কৰিছে [[কৰণ জোহৰ]], দিবাকৰ বেনাৰ্জী, জয়া আখতাৰ আৰু অনুৰাগ কাশ্যপে।<ref>{{Cite news |date=15 April 2019 |title=Karan Johar, Zoya, Dibakar and Anurag reunite for Netflix's 'Ghost Stories' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/hindi/2019/apr/15/karan-johar-zoya-dibakar-and-anurag-reunite-for-netflixs-ghost-stories-1964670.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230426141048/https://www.newindianexpress.com/entertainment/hindi/2019/apr/15/karan-johar-zoya-dibakar-and-anurag-reunite-for-netflixs-ghost-stories-1964670.html |archive-date=26 April 2023 |access-date=20 September 2019 |work=The New Indian Express}}</ref><ref>{{Cite news |date=1 August 2019 |title=Netflix's Ghost Stories A 'Nightmare For Dream Team' – Karan Johar, Zoya Akhtar, Anurag Kashyap, Dibakar Bannerjee |url=https://www.ndtv.com/entertainment/netflixs-ghost-stories-a-nightmare-for-dream-team-karan-johar-zoya-akhtar-anurag-kashyap-dibakar-ban-2078555 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220404180904/https://www.ndtv.com/entertainment/netflixs-ghost-stories-a-nightmare-for-dream-team-karan-johar-zoya-akhtar-anurag-kashyap-dibakar-ban-2078555 |archive-date=4 April 2022 |access-date=20 September 2019 |publisher=NDTV}}</ref> চলচ্চিত্ৰখন ৰনি স্ক্ৰুৱালা আৰু আশী দুয়াই ক্ৰমে তেওঁলোকৰ প্ৰযোজনা প্ৰতিষ্ঠান RSVP Movies আৰু (Flying Unicorn Entertainment)ফ্লাইং ইউনিকৰ্ণ এণ্টাৰটেইণ্টমেণ্টৰ অধীনত যৌথভাৱে প্ৰযোজনা কৰিছে।<ref>{{Cite news |date=1 August 2019 |title=Karan, Anurag, Zoya and Dibaker team up for Netflix original Ghost Stories |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/karan-johar-anurag-kashyap-zoya-akhtar-dibaker-banerjee-ghost-stories-netflix-original-5868705/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220403232402/https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/karan-johar-anurag-kashyap-zoya-akhtar-dibaker-banerjee-ghost-stories-netflix-original-5868705/ |archive-date=3 April 2022 |access-date=20 September 2019 |work=The Indian Express}}</ref> চলচ্চিত্ৰখনত মৃণাল ঠাকুৰ, অবিনাশ তিৱাৰী, [[জাহ্নৱী কাপুৰ]], ৰঘুবীৰ যাদৱ, শোভিতা ধূলিপালা, বিজয় বাৰ্মা আৰু পাভেইল গুলাটিকে ধৰি কেইবাগৰাকীও অভিনেতা-অভিনেত্ৰীয়ে অভিনয় কৰিছে।<ref name="it">{{Cite news |date=18 September 2019 |title=Mrunal Thakur, Avinash Tiwary to star in Karan Johar's Ghost Stories |url=https://www.indiatoday.in/television/web-series/story/mrunal-thakur-avinash-tiwary-to-star-in-karan-johar-s-ghost-stories-1600377-2019-09-18 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190919175112/https://www.indiatoday.in/television/web-series/story/mrunal-thakur-avinash-tiwary-to-star-in-karan-johar-s-ghost-stories-1600377-2019-09-18 |archive-date=19 September 2019 |access-date=20 September 2019 |work=India Today}}</ref> চলচ্চিত্ৰখন ২০২০ চনৰ ১ জানুৱাৰীত [[Netflix]]-ত মুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=28 November 2019 |title=Netflix's Ghost Stories to Premier on January 1, 2020 |url=https://www.news18.com/news/movies/netflixs-ghost-stories-to-premier-on-january-1-2020-2403863.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230208000542/https://www.news18.com/news/movies/netflixs-ghost-stories-to-premier-on-january-1-2020-2403863.html |archive-date=8 February 2023 |access-date=29 November 2019 |website=News18}}</ref> ''ঘোষ্ট ষ্টৰীজ'' হৈছে কৰণ জোহৰ, দিবাকৰ বেনাৰ্জী, জয়া আখতাৰ আৰু অনুৰাগ কাশ্যপৰদ্বাৰা নিৰ্মিত তিনিখন সংকলনধৰ্মী চলচ্চিত্ৰৰ ভিতৰত তৃতীয়খন। ইয়াৰ পূৰ্বে ২০১৩ চনত ''বোম্বে টকীজ'' আৰু ২০১৮ চনত ''লাষ্ট ষ্টৰীজ'' মুক্তি পাইছিল। পৰৱৰ্তী চলচ্চিত্ৰখনো নেটফ্লিক্মত মুক্তি দিয়া হৈছিল। == কাহিনী == === ''জয়া আখতাৰ'' === সমীৰা নামৰ এগৰাকী যুৱতী নাৰ্ছে এখন নিৰ্জন ঘৰত অসুস্থ আৰু শয্যাশায়ী বৃদ্ধা শ্ৰীমতী মালিকৰ যত্ন ল’বলৈ আহে। সমীৰা নিজৰ জীৱনত মৰম আৰু নিৰাপত্তাৰ অভাৱ অনুভৱ কৰা এগৰাকী যুৱতী। সেয়ে তেওঁ অনিচ্ছুক প্ৰেমিক গুড্ডুৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল হৈ থাকে। আনহাতে, শ্ৰীমতী মালিক এসময়ত অত্যন্ত সুন্দৰী মহিলা আছিল।<ref name=":0">{{Cite web |date=2020-01-01 |title=Ghost Stories review: Where are the scares? |url=https://www.thekahaniyahindi.com/2020/05/bhoot-ki-kahani-thekahaniyahindi.html/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716192134/https://www.thekahaniyahindi.com/2020/05/bhoot-ki-kahani-thekahaniyahindi.html |archive-date=16 July 2020 |access-date=2020-01-01 |website=The Indian Express |language=en-US}}</ref> নাৰ্ছ সলনি হোৱাৰ মাজৰ সময়ছোৱাত বৃদ্ধাগৰাকীৰ পুত্ৰই তেওঁৰ যত্ন লোৱাৰ কথা আছিল। কিন্তু তেওঁ ঘৰত উপস্থিত নাথাকে। শ্ৰীমতী মালিকে সমীৰাক কয় যে তেওঁৰ পুত্ৰ কাষৰ কোঠাটোত শুই আছে, যদিও তাত কোনো লোক নাথাকে। পিছত প্ৰকাশ পায় যে পুত্ৰই তেওঁক পাঁচ দিন ধৰি অকলশৰে এৰি থৈ গৈছিল আৰু বৃদ্ধাগৰাকীৰ তিনি দিন আগতেই অনাহাৰে মৃত্যু হৈছিল। এই কথা জানি সমীৰা স্তম্ভিত হৈ পৰে আৰু কেমেৰাই লাহে লাহে তেওঁৰপৰা আঁতৰি যায়। === ''অনুৰাগ কাশ্যপ'' === কাহিনীটো নেহা নামৰ এগৰাকী গৰ্ভৱতী মহিলাক কেন্দ্ৰ কৰি আগবাঢ়ে। তেওঁ নিজৰ মৃত ভনীয়েকৰ সন্তান অংশৰ যত্ন লয়।<ref name=":1">{{Cite web |last=Arora |first=Akhil |date=2 January 2020 |title=Dibakar Banerjee Can't Save Netflix's Incorrectly Titled Ghost Stories |url=https://gadgets.ndtv.com/entertainment/reviews/ghost-stories-netflix-review-2020-movie-dibakar-banerjee-janhvi-kapoor-karan-johar-2157853 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200102134828/https://gadgets.ndtv.com/entertainment/reviews/ghost-stories-netflix-review-2020-movie-dibakar-banerjee-janhvi-kapoor-karan-johar-2157853 |archive-date=2 January 2020 |access-date=2020-01-02 |website=NDTV Gadgets 360 |language=en}}</ref> ল’ৰাটোৰ অত্যধিক আসক্তিপূৰ্ণ মৰম আৰু সন্তানহীন যুৱতীগৰাকীৰ ক্ৰমবৰ্ধমান মানসিক অস্থিৰতাই ভয়ংকৰ ৰূপ ধাৰণ কৰে। নেহাৰ মানসিক অৱস্থাৰ অৱনতি ঘটিবলৈ ধৰে আৰু তেওঁৰ কল্পনা তথা বাস্তৱৰ মাজৰ সীমাৰেখা ক্ৰমাৎ অস্পষ্ট হৈ পৰে। === ''দিবাকৰ বেনাৰ্জী'' === এজন ব্যক্তি বিছ-ঘৰা নামৰ এখন সৰু চহৰত উপস্থিত হয়। কিন্তু চহৰখনত এজনী সৰু ছোৱালী আৰু এজন সৰু ল’ৰাৰ বাহিৰে আন কোনো লোক নাথাকে। শিশুকেইটাই তেওঁক জনায় যে ছোৱালীজনীৰ পিতৃ, যিজন চাউ-ঘৰা নামৰ ডাঙৰ চহৰখনৰ এজন কাউন্সিলাৰ, তেওঁ সকলো লোকক খাই পেলাইছে।<ref name=":1" /> প্ৰথমতে মানুহজনে তেওঁলোকৰ কথা বিশ্বাস নকৰে। কিন্তু চহৰখনৰপৰা ওলাই যাবলৈ চেষ্টা কৰোঁতে তেওঁ এগৰাকী জম্বি মহিলাৰ সন্মুখীন হয়। মহিলাগৰাকীয়ে তেওঁক আক্ৰমণ কৰে। ল’ৰাজনে তেওঁক উদ্ধাৰ কৰি নিৰাপদ আশ্ৰয়স্থলীলৈ লৈ যায়। তাত মানুহজনে শিশুকেইটাক ৰক্ষা কৰাৰ লগতে স্থানীয় প্ৰশাসনক সতৰ্ক কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। বাহিৰলৈ ওলাই এখন বিদ্যালয়ত প্ৰৱেশ কৰাৰ পাছত তেওঁ অন্ধ অধ্যক্ষগৰাকীক অদ্ভুত আচৰণ কৰা দেখে। কিছুসময়ৰ পাছতে অধ্যক্ষগৰাকী তাৰপৰা দৌৰি পলাই যায়। শিশুকেইটাই তেওঁক বুজাই দিয়ে যে কিছুমান মানুহে নিজৰ প্ৰাণ ৰক্ষা কৰিবলৈ আন মানুহক খাবলৈ আৰম্ভ কৰিছে। কাৰণ, এই ভয়ংকৰ জীৱবোৰে মানুহৰ মাংস খোৱা লোকক আক্ৰমণ নকৰে। মানুহজনে চাই থাকোঁতেই বিদ্যালয়ৰ অধ্যক্ষগৰাকীয়ে চিঞৰিবলৈ ধৰে আৰু মাটিত বাগৰি পৰে। ঠিক সেই সময়তে ছোৱালীজনীৰ পিতৃ বিদ্যালয়ৰ কোঠাটোত প্ৰৱেশ কৰে। তেওঁৰ শৰীৰটো নোমেৰে আবৃত আৰু তেওঁ দেখাত মানুহৰ দৰে যদিও প্ৰকৃততে এটা ভয়ংকৰ জীৱ। তেওঁৰ দৃষ্টিশক্তি দুৰ্বল হোৱাৰ বাবে তেওঁ মানুহজন আৰু শিশুকেইটাক সহজে দেখা নাপায়। কিন্তু পিতৃৰ প্ৰতি থকা মৰমত আৱেগিক হৈ ছোৱালীজনী তেওঁৰ ওচৰলৈ যায়। জীৱটোৱে তাইক হত্যা কৰি খাই পেলায়। এই ঘটনা দেখি বাকী দুয়ো হতভম্ব হৈ পৰে আৰু এদিন ধৰি একে ঠাইতে নিশ্চল হৈ থাকে। অৱশেষত জীৱটো তাৰপৰা আঁতৰি যায়। ল’ৰাজনে এটা উপায় উলিয়ায়। ছোৱালীজনীৰ অৱশিষ্ট দেহৰপৰা তেজ সংগ্ৰহ কৰি তেওঁলোকে নিজৰ মুখত সানি লয়, যাতে জম্বিবোৰে তেওঁলোককো মানুহৰ মাংস খোৱা জীৱ বুলি ভাবে। চহৰখনৰ কেন্দ্ৰীয় অঞ্চলটো ছোৱালীজনীৰ পিতৃৰ নিৰীক্ষণত থাকে। যেতিয়া তেওঁলোক দুয়ো সেই ঠাইত উপস্থিত হয়, জীৱটোৱে তেওঁলোকক নিজেই পৰীক্ষা কৰে। ল’ৰাজনৰ প্ৰতি সন্দেহ উপজাত তেওঁ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে ছোৱালীজনীৰ মাংসৰ কিছু অংশ খাই পেলায়। তাৰ পিছত জীৱটোৱে মানুহজনৰফালে ঘূৰি চায়। মানুহজনে যাতে ধৰা নপৰে, তাৰ বাবে একে ঠাইতে নিশ্চল হৈ থাকে। কিন্তু ভয়ত তেওঁ দৌৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু মাংসভোজী জীৱবোৰে তেওঁৰ পিছে পিছে খেদি আহে। পলাই থাকোঁতে তেওঁ এটা গাঁতত পৰে। তেওঁক ছোৱালীজনীৰ এখন হাত দলিয়াই দিয়া হয়, যাতে তেওঁ নিজকে তেওঁলোকৰ দলৰ সদস্য বুলি প্ৰমাণ কৰিব পাৰে। কিন্তু মানুহজনে সেই কাম কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। তেতিয়া ছোৱালীজনীৰ পিতৃয়ে তেওঁৰ ওপৰত জঁপিয়াই পৰে। ঠিক সেই মুহূৰ্ততে মানুহজনৰ টোপনি ভাঙি যায় আৰু তেওঁ সাৰ পায়। কিন্তু সাৰ পোৱাৰ পিছতো তেওঁ বিভ্ৰান্ত হৈ পৰে, কাৰণ তেওঁ নিজকে সেই একেটা গাঁততে আৱিষ্কাৰ কৰে, য’ত তেওঁ আগতে পৰিছিল। তাৰপৰা ওলাই তেওঁ বিছ-ঘৰালৈ দৌৰি যায়। চহৰখন জনশূন্য আৰু জ্বলি থকা অৱস্থাত দেখি তেওঁ ভাবে যে শিশুকেইটাক ৰক্ষা কৰাত তেওঁ ব্যৰ্থ হ’ল। ঠিক সেই সময়তে এখন গাড়ী আহি উপস্থিত হয়। গাড়ীখনত থকা লোকসকলক দেখাত মাংসভোজী জীৱবোৰৰ দৰে লাগে। তেওঁলোকে মানুহজনক এখন জীপত উঠাই লৈ যায় আৰু কয় যে তেওঁলোক চাউ-ঘৰাৰ বাসিন্দা। তেওঁলোকে বিছ-ঘৰা জ্বলাই দিছিল, কাৰণ তেওঁলোকৰ মতে সেই ঠাইখন অতি নিকৃষ্ট আছিল আৰু তাত কোনো লোক বাস নকৰে। === ''কৰণ জোহৰ'' === ইৰা নামৰ এগৰাকী যুৱতীয়ে সুন্দৰ আৰু ধনী ধ্ৰুৱৰ সৈতে পৰিয়ালৰ ব্যৱস্থাপনাত হোৱা বিবাহত সন্মতি দিয়ে। ধ্ৰুৱে তেওঁৰ আইতাকে নিৰ্মাণ কৰোৱা এখন ঘৰত বাস কৰে। বিয়াৰ নিশা ইৰাই দেখে যে তেওঁৰ স্বামীয়ে এনে এগৰাকী মহিলাৰ সৈতে কথা পাতি আছে, যিগৰাকী তেওঁৰ আইতা আৰু যাৰ মৃত্যু বিছ বছৰ পূৰ্বে হৈছিল। তাৰ পিছৰ প্ৰতিটো নিশাই আইতাক ধ্ৰুৱক শুভৰাত্ৰি জনাবলৈ আহে। ধ্ৰুৱৰ বাহিৰে আন কোনেও তেওঁক দেখা নাপায় যেন লাগে। প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱাৰ পিছতো ধ্ৰুৱে মৃত আইতাকৰ সৈতে লুকাভাকু খেলি ভাল পায়। ইৰাই ঘৰৰ পৰিচাৰিকা শান্তিক (হীবা শ্বাহ) এই বিষয়ে সোধে। শান্তিয়ে জনায় যে এসময়ত ধ্ৰুৱে আইতাকৰ সৈতে লুকাভাকু খেলি থাকোঁতে ভুলবশতঃ তেওঁক চিৰিৰপৰা ঠেলি দিছিল। ফলত আইতাক গুৰুতৰভাৱে আহত হৈছিল আৰু অসহনীয় যন্ত্ৰণাত ভুগিছিল। তথাপি প্ৰতিনিশাই তেওঁ ধ্ৰুৱক শুভৰাত্ৰি জনাবলৈ আহিছিল। কিন্তু আইতাকৰ মৃত্যুৰ পৰিস্থিতিৰ বিষয়ে ইৰাই জানিব পৰাৰ আগতেই তেওঁলোকৰ কথোপকথন শেষ হয়। এদিন-ৰাতি ধ্ৰুৱৰ মৃত আইতাকৰ প্ৰতি থকা অত্যধিক আসক্তিত অতিষ্ঠ হৈ ইৰা তেওঁৰ কোঠালৈ সোমাই যায়। কোঠাটো আইতাকৰ স্মৃতিত এতিয়াও আগৰ দৰেই সজাই ৰখা হৈছিল। ইৰাই আইতাকক তেওঁলোকক এৰি যাবলৈ চিঞৰি কয়। পাছদিনা পুৱাৰ আহাৰৰ সময়ত শান্তিয়ে ইৰাক তেওঁৰ ওটমিল লৰাই দিয়াত সহায় কৰে। আহাৰ খোৱাৰ মাজতে ইৰাৰ পেটত তীব্ৰ বিষ আৰম্ভ হয়। শান্তিয়ে তেওঁক শোৱনি-কোঠালৈ লৈ যায়। ইৰা বিষত ছটফটাই থকাৰ সময়তে শান্তিয়ে তেওঁলোকৰ আগৰ অসমাপ্ত কথোপকথনটো সম্পূৰ্ণ কৰে। তেওঁ জনায় যে আইতাকে নিজৰ যন্ত্ৰণাৰ অন্ত পেলাবলৈ শান্তিক অনুৰোধ কৰিছিল। বাধ্য পৰিচাৰিকা হিচাপে শান্তিয়ে তেওঁৰ আহাৰত অতি বিষাক্ত এৰা গুটি মিহলাই দিছিল, যাৰ ফলত আইতাকৰ মৃত্যু হৈছিল। কাহিনীটোৱে ইংগিত দিয়ে যে শান্তিয়ে ইৰাৰ ক্ষেত্ৰতো একে কামেই কৰিছে। ইৰাই সাৰ পাই এখন উজ্জ্বল পোহৰেৰে ভৰা কোঠাত নিজকে আৱিষ্কাৰ কৰে। তাত তেওঁ আইতাকক তেওঁৰ ওপৰত ভাহি থকা অৱস্থাত দেখে। বিভ্ৰান্ত হৈ ইৰাই সোধে যে এতিয়া তেওঁ আইতাকক কেনেকৈ দেখা পাইছে। আইতাকে উত্তৰ দিয়ে যে ইৰা এতিয়া তেওঁৰ পৃথিৱীত উপস্থিত হৈছে। ইয়াৰ অৰ্থ হ’ল ইৰাৰ মৃত্যু হৈছে। ইৰাই মূৰ ঘূৰাই আন কিছুমান মানুহৰ আকৃতি দেখা পায়। আইতাকে তেওঁক জনায় যে সেই লোকসকলেও ইৰাৰ দৰে তেওঁৰ উপস্থিতিত বিশ্বাস কৰা নাছিল। == অভিনয়শিল্পী == '''জয়া আখতাৰৰ খণ্ড''' *[[জাহ্নৱী কাপুৰ]] - সমীৰা *সুৰেখা চিক্ৰী -শ্ৰীমতী মালিক *বিজয় বাৰ্মা --গুড্ডু '''অনুৰাগ কাশ্যপৰ খণ্ড''' *শোভিতা ধূলিপালা - নেহা *সাগৰ আৰ্য - নেহাৰ স্বামী *জেকাৰী ব্ৰাজ - অংশ *পাভেইল গুলাটি - অংশৰ পিতৃ '''দিবাকৰ বেনাৰ্জীৰ খণ্ড''' *সুকান্ত গোৱেল — আগন্তুক ব্যক্তি *আদিত্য শ্বেট্টী — সৰু ল’ৰাজন *ইভা অমিত পাৰদেশী — সৰু ছোৱালীজনী *[[গুলশান দেৱাইয়া]] — ছোৱালীজনীৰ পিতৃ '''কৰণ জোহৰৰ খণ্ড''' *[[মৃণাল ঠাকুৰ]] — ইৰাৱতী "ইৰা" কাপুৰ *[[অবিনাশ তিৱাৰী]] — ধ্ৰুৱ *[[জ্যোতি সুভাষ]] — ধ্ৰুৱৰ আইতাক *[[কিটু গিডৱানী]] — ধ্ৰুৱৰ মাতৃ *সুমিত টেণ্ডন — ধ্ৰুৱৰ পিতৃ *নম্ৰতা চোপ্ৰা — ইৰাৰ মাতৃ *[[কুশা কাপিলা]] — মিশা *[[শতাফ ফিগাৰ]] — ইৰাৰ পিতৃ *হীবা এন শ্বাহ — শান্তি == প্ৰযোজনা == ২০১৯ চনৰ এপ্ৰিল মাহত ঘোষণা কৰা হৈছিল যে [[অনুৰাগ কাশ্যপ]], [[জয়া আখতাৰ]], [[দিবাকৰ বেনাৰ্জী]] আৰু [[কৰণ জোহৰ]]ে ''[[Bombay Talkies (film)|Bombay Talkies]]'' আৰু ''[[Lust Stories]]''-ৰ পিছত পুনৰ একেলগে Netflix-ৰ বাবে এখন ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিব।<ref>{{Cite news |date=15 April 2019 |title=Spine chilling! Netflix's 'Ghost Stories': Karan Johar, Sooryakanth, Dibakar Banerjee & Anurag Kashyap to reunite |url=https://www.financialexpress.com/entertainment/spine-chilling-netflixs-ghost-stories-karan-johar-sanaullah-ansari-dibakar-banerjee-anurag-kashyap-to-reunite/1548761/ |access-date=20 September 2019 |work=The Financial Express}}</ref> আগষ্ট মাহত জয়া আখতাৰে [[বিজয় বাৰ্মা]] আৰু জাহ্নৱী কাপুৰৰ সৈতে নিজৰ খণ্ডটোৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰে।<ref>{{Cite news |date=17 August 2019 |title=Zoya Akhtar announces shooting of 'Ghost Stories' |url=https://www.business-standard.com/article/news-ani/zoya-akhtar-announces-shooting-of-ghost-stories-119081700334_1.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190920135014/https://www.business-standard.com/article/news-ani/zoya-akhtar-announces-shooting-of-ghost-stories-119081700334_1.html |archive-date=20 September 2019 |access-date=20 September 2019 |work=Business Standard}}</ref> ছেপ্টেম্বৰ মাহত অনুৰাগ কাশ্যপে [[শোভিতা ধূলিপালা]] আৰু পাভেইল গুলাটিৰ সৈতে নিজৰ খণ্ডটোৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰে।<ref>{{Cite news |date=5 September 2019 |title=Anurag Kashyap starts shooting for Ghost Stories |url=https://www.indiatoday.in/television/web-series/story/anurag-kashyap-starts-shooting-for-ghost-stories-1595767-2019-09-05 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405085727/https://www.indiatoday.in/television/web-series/story/anurag-kashyap-starts-shooting-for-ghost-stories-1595767-2019-09-05 |archive-date=5 April 2023 |access-date=20 September 2019 |work=India Today}}</ref> কৰণ জোহৰৰ খণ্ডটোৰ বাবে [[মৃণাল ঠাকুৰ]] আৰু [[অবিনাশ তিৱাৰী]]ক নিৰ্বাচন কৰা হৈছিল।<ref name="it" /> কৰণ জোহৰে এখন প্ৰতিভা সন্ধানকাৰী সংস্থাৰ জৰিয়তে নিজৰ কাহিনীটো বিচাৰি পাইছিল। লাইন প্ৰযোজক শিৱ কৰ্ণাৰ আৰু প্ৰযোজনা পৰিচালক অৰুণ কুমাৰে ২০১৯ চনৰ ১ অক্টোবৰত গোৱাত তেওঁৰ খণ্ডটোৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰে।<ref>{{Cite web |last=Hungama |first=Bollywood |date=1 October 2019 |title=Karan Johar begins shooting for Ghost Stories in Goa :Bollywood Latest News - Bollywood Hungama |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/karan-johar-begins-shooting-for-ghost-stories-in-goa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191003103846/https://www.bollywoodhungama.com/news/features/karan-johar-begins-shooting-for-ghost-stories-in-goa/ |archive-date=3 October 2019 |access-date=3 October 2019 |website=[[Bollywood Hungama]]}}</ref> ২০১৯ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত প্ৰকাশিত এটা সাক্ষাৎকাৰত কৰণ জোহৰে জনাইছিল যে নিজৰ কাহিনীটোৰ বাবে তেওঁ প্ৰায় ৫০টা ভৌতিক কাহিনী পঢ়িছিল।<ref>{{Cite web |date=30 September 2019 |title=I read about 50 ghost stories searching for one |url=https://www.cinestaan.com/articles/2019/sep/30/22724/my-ghost-story-won-t-be-scary-i-can-t-scare-people-reveals-karan-johar |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191225092428/https://www.cinestaan.com/articles/2019/sep/30/22724/my-ghost-story-won-t-be-scary-i-can-t-scare-people-reveals-karan-johar |archive-date=25 December 2019 |access-date=25 December 2019 |website=Cinestaan}}</ref> == সংগীত == চলচ্চিত্ৰখনৰ আৱহ সংগীতৰ লগতে এটা গীতৰ সুৰ পেইজি শ্বাহকোটিয়ে ৰচনা কৰিছিল। আন গীতসমূহৰ সুৰো পেইজি শ্বাহকোটিয়েই ৰচনা কৰিছিল।{{fact|date=August 2026}} গীতসমূহৰ কথা লিখিছিল [[শ্বেলী]]য়ে।{{fact|date=August 2026}} {{Infobox album | name = Ghost Stories | type = soundtrack | artist = Peji Shahkoti | cover = | alt = | released = {{Start date|df=yes|2022|01|01}} (চলচ্চিত্ৰ) | recorded = 2019 | venue = | studio = [[Netflix]] | genre = [[চলচ্চিত্ৰৰ সংগীত|চলচ্চিত্ৰৰ আৱহ সংগীত]] | length = {{Duration|m=|s=}} | language = হিন্দী | label = [[Netflix|Sangeet Music]] | producer = | prev_title = | prev_year = 2019 | next_title = | next_year = 2021 | misc = }} {{track listing | headline = গীতৰ তালিকা | extra_column = কণ্ঠশিল্পী | total_length = | all_writing = | title1 = Madhaniya | extra1 = [[আছিছ কৌৰ]] আৰু দিদাৰ কৌৰ | length1 = | title2 = Mera Saaya | extra2 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | length2 = }} == প্ৰতিক্ৰিয়া == এন ডি টিভিৰ (NDTV) শৈবাল চেটাৰ্জীয়ে চলচ্চিত্ৰখনক ৫ৰ ভিতৰত ২.৫ নম্বৰ প্ৰদান কৰিছিল। তেওঁ লিখিছিল যে প্ৰকৃততে দৰ্শকক হঠাৎ ভয় খুৱাই তোলাৰ দৃশ্যৰ অভাৱৰ উপৰি চলচ্চিত্ৰখনে মেৰুদণ্ডত শিহৰণ জগাব পৰা মুহূৰ্তও সৃষ্টি কৰিব পৰা নাই।<ref name=":2">{{Cite web |title=Ghost Stories Movie Review: Tales Of Horror Have Never Been So Imperturbable |url=https://www.ndtv.com/entertainment/ghost-stories-movie-review-tales-of-horror-have-never-been-so-imperturbable-2-5-stars-out-of-5-2157323 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230406152034/https://www.ndtv.com/entertainment/ghost-stories-movie-review-tales-of-horror-have-never-been-so-imperturbable-2-5-stars-out-of-5-2157323 |archive-date=6 April 2023 |access-date=2020-01-02 |website=NDTV.com}}</ref> [[Firstpost]]-ৰ শ্বেতা ৰামকৃষ্ণনে চলচ্চিত্ৰখনক ৫ৰ ভিতৰত ৩ নম্বৰ প্ৰদান কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, দিবাকৰ বেনাৰ্জীৰ ৰাজনৈতিক বক্তব্যসমৃদ্ধ চুটি চলচ্চিত্ৰখণ্ডটোৱে অন্যথা নীৰস আৰু ভয়ৰ অনুভূতি সৃষ্টি কৰাত ব্যৰ্থ হোৱা সংকলনটোক কিছু উচ্চতালৈ লৈ গৈছে।<ref>{{Cite web |date=2020-01-02 |title=Ghost Stories movie review: Dibakar Banerjee's political short film elevates an otherwise bland anthology that just isn't scary |url=https://www.firstpost.com/entertainment/ghost-stories-movie-review-dibakar-banerjees-political-short-film-elevates-an-otherwise-bland-anthology-that-just-isnt-scary-7848051.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200102043926/https://www.firstpost.com/entertainment/ghost-stories-movie-review-dibakar-banerjees-political-short-film-elevates-an-otherwise-bland-anthology-that-just-isnt-scary-7848051.html |archive-date=2 January 2020 |access-date=2020-01-02 |website=Firstpost |language=en}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{IMDb title}} * {{Rotten Tomatoes}} [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰ]] eva79bnzrhk59ucxgkksa5ht3xke26b 646573 646572 2026-10-22T17:24:26Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:ভাৰত]] using [[WP:HC|HotCat]] 646573 wikitext text/x-wiki {{short description|২০২০ চনৰ ভাৰতীয় সংকলন চলচ্চিত্ৰ}} {{Infobox film | name = ঘোষ্ট ষ্টৰিজ | image = [[File:Ghost Stories 2020 Poster.jpg|ঘোষ্ট ষ্টৰিজ ২০২০ ৰ পোষ্টাৰ]] | caption = আনুষ্ঠানিক মুক্তিৰ পোষ্টাৰ | alt = | director = {{plainlist| *কৰণ জোহৰ *দিবাকৰ বেনাৰ্জী *জয়া আখতাৰ *অনুৰাগ কাশ্যপ }} | producer = {{plainlist| *ৰনি স্ক্ৰুৱালা *আশী দুয়া }} | writer = {{plainlist| *কৰণ জোহৰ *দিবাকৰ বেনাৰ্জী *জয়া আখতাৰ *ঈশা লুথৰা *অবিনাশ সম্পথ }} | starring = {{plainlist| *শোভিতা ধূলিপালা *মৃণাল ঠাকুৰ *অবিনাশ তিৱাৰী *জাহ্নৱী কাপুৰ *সুৰেখা চিক্ৰী *ৰঘুবীৰ যাদৱ *গুলশান দেৱাইয়া *পাভেইল গুলাটি *অনিশ বামনে }} | music = '''আৱহ সংগীত:'''<br/>পেইজি শ্বাহকোটি<br/>'''গীত:'''<br/>পেইজি শ্বাহকোটি<br/>[[মদন মোহন]] | cinematography = {{plainlist| *চিলভেষ্টাৰ ফনছেকা *তনয় সাতাম *কমলজিৎ নেগী *মনু আনন্দ *মিতেশ মিৰ্চান্দানী *ৰঞ্জন পালিত }} | editing = | studio = [[RSVP Movies]]<br />Flying Unicorn Entertainment | distributor = [[Netflix]] | released = {{Film date|df=y|2020|01|01}} | runtime = ১৪৪ মিনিট<ref>{{Cite web |title=Ghost Stories (2019) |url=https://bbfc.co.uk/releases/ghost-stories-2019 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200610184011/https://www.bbfc.co.uk/releases/ghost-stories-2019 |archive-date=10 June 2020 |access-date=2 January 2020 |website=[[British Board of Film Classification]]}}</ref> | country = ভাৰত | language = হিন্দী }} '''ঘোষ্ট ষ্টৰিজ ({{lang-en|Ghost Stories}})''' হৈছে ২০২০ চনত মুক্তি পোৱা এখন ভাৰতীয় হিন্দী ভাষাৰ সংকলনধৰ্মী ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ, য’ত চাৰিটা চুটি চলচ্চিত্ৰৰ কাহিনী সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে। এই চাৰিটা খণ্ড পৰিচালনা কৰিছে [[কৰণ জোহৰ]], দিবাকৰ বেনাৰ্জী, জয়া আখতাৰ আৰু অনুৰাগ কাশ্যপে।<ref>{{Cite news |date=15 April 2019 |title=Karan Johar, Zoya, Dibakar and Anurag reunite for Netflix's 'Ghost Stories' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/hindi/2019/apr/15/karan-johar-zoya-dibakar-and-anurag-reunite-for-netflixs-ghost-stories-1964670.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230426141048/https://www.newindianexpress.com/entertainment/hindi/2019/apr/15/karan-johar-zoya-dibakar-and-anurag-reunite-for-netflixs-ghost-stories-1964670.html |archive-date=26 April 2023 |access-date=20 September 2019 |work=The New Indian Express}}</ref><ref>{{Cite news |date=1 August 2019 |title=Netflix's Ghost Stories A 'Nightmare For Dream Team' – Karan Johar, Zoya Akhtar, Anurag Kashyap, Dibakar Bannerjee |url=https://www.ndtv.com/entertainment/netflixs-ghost-stories-a-nightmare-for-dream-team-karan-johar-zoya-akhtar-anurag-kashyap-dibakar-ban-2078555 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220404180904/https://www.ndtv.com/entertainment/netflixs-ghost-stories-a-nightmare-for-dream-team-karan-johar-zoya-akhtar-anurag-kashyap-dibakar-ban-2078555 |archive-date=4 April 2022 |access-date=20 September 2019 |publisher=NDTV}}</ref> চলচ্চিত্ৰখন ৰনি স্ক্ৰুৱালা আৰু আশী দুয়াই ক্ৰমে তেওঁলোকৰ প্ৰযোজনা প্ৰতিষ্ঠান RSVP Movies আৰু (Flying Unicorn Entertainment)ফ্লাইং ইউনিকৰ্ণ এণ্টাৰটেইণ্টমেণ্টৰ অধীনত যৌথভাৱে প্ৰযোজনা কৰিছে।<ref>{{Cite news |date=1 August 2019 |title=Karan, Anurag, Zoya and Dibaker team up for Netflix original Ghost Stories |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/karan-johar-anurag-kashyap-zoya-akhtar-dibaker-banerjee-ghost-stories-netflix-original-5868705/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220403232402/https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/karan-johar-anurag-kashyap-zoya-akhtar-dibaker-banerjee-ghost-stories-netflix-original-5868705/ |archive-date=3 April 2022 |access-date=20 September 2019 |work=The Indian Express}}</ref> চলচ্চিত্ৰখনত মৃণাল ঠাকুৰ, অবিনাশ তিৱাৰী, [[জাহ্নৱী কাপুৰ]], ৰঘুবীৰ যাদৱ, শোভিতা ধূলিপালা, বিজয় বাৰ্মা আৰু পাভেইল গুলাটিকে ধৰি কেইবাগৰাকীও অভিনেতা-অভিনেত্ৰীয়ে অভিনয় কৰিছে।<ref name="it">{{Cite news |date=18 September 2019 |title=Mrunal Thakur, Avinash Tiwary to star in Karan Johar's Ghost Stories |url=https://www.indiatoday.in/television/web-series/story/mrunal-thakur-avinash-tiwary-to-star-in-karan-johar-s-ghost-stories-1600377-2019-09-18 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190919175112/https://www.indiatoday.in/television/web-series/story/mrunal-thakur-avinash-tiwary-to-star-in-karan-johar-s-ghost-stories-1600377-2019-09-18 |archive-date=19 September 2019 |access-date=20 September 2019 |work=India Today}}</ref> চলচ্চিত্ৰখন ২০২০ চনৰ ১ জানুৱাৰীত [[Netflix]]-ত মুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=28 November 2019 |title=Netflix's Ghost Stories to Premier on January 1, 2020 |url=https://www.news18.com/news/movies/netflixs-ghost-stories-to-premier-on-january-1-2020-2403863.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230208000542/https://www.news18.com/news/movies/netflixs-ghost-stories-to-premier-on-january-1-2020-2403863.html |archive-date=8 February 2023 |access-date=29 November 2019 |website=News18}}</ref> ''ঘোষ্ট ষ্টৰীজ'' হৈছে কৰণ জোহৰ, দিবাকৰ বেনাৰ্জী, জয়া আখতাৰ আৰু অনুৰাগ কাশ্যপৰদ্বাৰা নিৰ্মিত তিনিখন সংকলনধৰ্মী চলচ্চিত্ৰৰ ভিতৰত তৃতীয়খন। ইয়াৰ পূৰ্বে ২০১৩ চনত ''বোম্বে টকীজ'' আৰু ২০১৮ চনত ''লাষ্ট ষ্টৰীজ'' মুক্তি পাইছিল। পৰৱৰ্তী চলচ্চিত্ৰখনো নেটফ্লিক্মত মুক্তি দিয়া হৈছিল। == কাহিনী == === ''জয়া আখতাৰ'' === সমীৰা নামৰ এগৰাকী যুৱতী নাৰ্ছে এখন নিৰ্জন ঘৰত অসুস্থ আৰু শয্যাশায়ী বৃদ্ধা শ্ৰীমতী মালিকৰ যত্ন ল’বলৈ আহে। সমীৰা নিজৰ জীৱনত মৰম আৰু নিৰাপত্তাৰ অভাৱ অনুভৱ কৰা এগৰাকী যুৱতী। সেয়ে তেওঁ অনিচ্ছুক প্ৰেমিক গুড্ডুৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল হৈ থাকে। আনহাতে, শ্ৰীমতী মালিক এসময়ত অত্যন্ত সুন্দৰী মহিলা আছিল।<ref name=":0">{{Cite web |date=2020-01-01 |title=Ghost Stories review: Where are the scares? |url=https://www.thekahaniyahindi.com/2020/05/bhoot-ki-kahani-thekahaniyahindi.html/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716192134/https://www.thekahaniyahindi.com/2020/05/bhoot-ki-kahani-thekahaniyahindi.html |archive-date=16 July 2020 |access-date=2020-01-01 |website=The Indian Express |language=en-US}}</ref> নাৰ্ছ সলনি হোৱাৰ মাজৰ সময়ছোৱাত বৃদ্ধাগৰাকীৰ পুত্ৰই তেওঁৰ যত্ন লোৱাৰ কথা আছিল। কিন্তু তেওঁ ঘৰত উপস্থিত নাথাকে। শ্ৰীমতী মালিকে সমীৰাক কয় যে তেওঁৰ পুত্ৰ কাষৰ কোঠাটোত শুই আছে, যদিও তাত কোনো লোক নাথাকে। পিছত প্ৰকাশ পায় যে পুত্ৰই তেওঁক পাঁচ দিন ধৰি অকলশৰে এৰি থৈ গৈছিল আৰু বৃদ্ধাগৰাকীৰ তিনি দিন আগতেই অনাহাৰে মৃত্যু হৈছিল। এই কথা জানি সমীৰা স্তম্ভিত হৈ পৰে আৰু কেমেৰাই লাহে লাহে তেওঁৰপৰা আঁতৰি যায়। === ''অনুৰাগ কাশ্যপ'' === কাহিনীটো নেহা নামৰ এগৰাকী গৰ্ভৱতী মহিলাক কেন্দ্ৰ কৰি আগবাঢ়ে। তেওঁ নিজৰ মৃত ভনীয়েকৰ সন্তান অংশৰ যত্ন লয়।<ref name=":1">{{Cite web |last=Arora |first=Akhil |date=2 January 2020 |title=Dibakar Banerjee Can't Save Netflix's Incorrectly Titled Ghost Stories |url=https://gadgets.ndtv.com/entertainment/reviews/ghost-stories-netflix-review-2020-movie-dibakar-banerjee-janhvi-kapoor-karan-johar-2157853 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200102134828/https://gadgets.ndtv.com/entertainment/reviews/ghost-stories-netflix-review-2020-movie-dibakar-banerjee-janhvi-kapoor-karan-johar-2157853 |archive-date=2 January 2020 |access-date=2020-01-02 |website=NDTV Gadgets 360 |language=en}}</ref> ল’ৰাটোৰ অত্যধিক আসক্তিপূৰ্ণ মৰম আৰু সন্তানহীন যুৱতীগৰাকীৰ ক্ৰমবৰ্ধমান মানসিক অস্থিৰতাই ভয়ংকৰ ৰূপ ধাৰণ কৰে। নেহাৰ মানসিক অৱস্থাৰ অৱনতি ঘটিবলৈ ধৰে আৰু তেওঁৰ কল্পনা তথা বাস্তৱৰ মাজৰ সীমাৰেখা ক্ৰমাৎ অস্পষ্ট হৈ পৰে। === ''দিবাকৰ বেনাৰ্জী'' === এজন ব্যক্তি বিছ-ঘৰা নামৰ এখন সৰু চহৰত উপস্থিত হয়। কিন্তু চহৰখনত এজনী সৰু ছোৱালী আৰু এজন সৰু ল’ৰাৰ বাহিৰে আন কোনো লোক নাথাকে। শিশুকেইটাই তেওঁক জনায় যে ছোৱালীজনীৰ পিতৃ, যিজন চাউ-ঘৰা নামৰ ডাঙৰ চহৰখনৰ এজন কাউন্সিলাৰ, তেওঁ সকলো লোকক খাই পেলাইছে।<ref name=":1" /> প্ৰথমতে মানুহজনে তেওঁলোকৰ কথা বিশ্বাস নকৰে। কিন্তু চহৰখনৰপৰা ওলাই যাবলৈ চেষ্টা কৰোঁতে তেওঁ এগৰাকী জম্বি মহিলাৰ সন্মুখীন হয়। মহিলাগৰাকীয়ে তেওঁক আক্ৰমণ কৰে। ল’ৰাজনে তেওঁক উদ্ধাৰ কৰি নিৰাপদ আশ্ৰয়স্থলীলৈ লৈ যায়। তাত মানুহজনে শিশুকেইটাক ৰক্ষা কৰাৰ লগতে স্থানীয় প্ৰশাসনক সতৰ্ক কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। বাহিৰলৈ ওলাই এখন বিদ্যালয়ত প্ৰৱেশ কৰাৰ পাছত তেওঁ অন্ধ অধ্যক্ষগৰাকীক অদ্ভুত আচৰণ কৰা দেখে। কিছুসময়ৰ পাছতে অধ্যক্ষগৰাকী তাৰপৰা দৌৰি পলাই যায়। শিশুকেইটাই তেওঁক বুজাই দিয়ে যে কিছুমান মানুহে নিজৰ প্ৰাণ ৰক্ষা কৰিবলৈ আন মানুহক খাবলৈ আৰম্ভ কৰিছে। কাৰণ, এই ভয়ংকৰ জীৱবোৰে মানুহৰ মাংস খোৱা লোকক আক্ৰমণ নকৰে। মানুহজনে চাই থাকোঁতেই বিদ্যালয়ৰ অধ্যক্ষগৰাকীয়ে চিঞৰিবলৈ ধৰে আৰু মাটিত বাগৰি পৰে। ঠিক সেই সময়তে ছোৱালীজনীৰ পিতৃ বিদ্যালয়ৰ কোঠাটোত প্ৰৱেশ কৰে। তেওঁৰ শৰীৰটো নোমেৰে আবৃত আৰু তেওঁ দেখাত মানুহৰ দৰে যদিও প্ৰকৃততে এটা ভয়ংকৰ জীৱ। তেওঁৰ দৃষ্টিশক্তি দুৰ্বল হোৱাৰ বাবে তেওঁ মানুহজন আৰু শিশুকেইটাক সহজে দেখা নাপায়। কিন্তু পিতৃৰ প্ৰতি থকা মৰমত আৱেগিক হৈ ছোৱালীজনী তেওঁৰ ওচৰলৈ যায়। জীৱটোৱে তাইক হত্যা কৰি খাই পেলায়। এই ঘটনা দেখি বাকী দুয়ো হতভম্ব হৈ পৰে আৰু এদিন ধৰি একে ঠাইতে নিশ্চল হৈ থাকে। অৱশেষত জীৱটো তাৰপৰা আঁতৰি যায়। ল’ৰাজনে এটা উপায় উলিয়ায়। ছোৱালীজনীৰ অৱশিষ্ট দেহৰপৰা তেজ সংগ্ৰহ কৰি তেওঁলোকে নিজৰ মুখত সানি লয়, যাতে জম্বিবোৰে তেওঁলোককো মানুহৰ মাংস খোৱা জীৱ বুলি ভাবে। চহৰখনৰ কেন্দ্ৰীয় অঞ্চলটো ছোৱালীজনীৰ পিতৃৰ নিৰীক্ষণত থাকে। যেতিয়া তেওঁলোক দুয়ো সেই ঠাইত উপস্থিত হয়, জীৱটোৱে তেওঁলোকক নিজেই পৰীক্ষা কৰে। ল’ৰাজনৰ প্ৰতি সন্দেহ উপজাত তেওঁ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে ছোৱালীজনীৰ মাংসৰ কিছু অংশ খাই পেলায়। তাৰ পিছত জীৱটোৱে মানুহজনৰফালে ঘূৰি চায়। মানুহজনে যাতে ধৰা নপৰে, তাৰ বাবে একে ঠাইতে নিশ্চল হৈ থাকে। কিন্তু ভয়ত তেওঁ দৌৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু মাংসভোজী জীৱবোৰে তেওঁৰ পিছে পিছে খেদি আহে। পলাই থাকোঁতে তেওঁ এটা গাঁতত পৰে। তেওঁক ছোৱালীজনীৰ এখন হাত দলিয়াই দিয়া হয়, যাতে তেওঁ নিজকে তেওঁলোকৰ দলৰ সদস্য বুলি প্ৰমাণ কৰিব পাৰে। কিন্তু মানুহজনে সেই কাম কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। তেতিয়া ছোৱালীজনীৰ পিতৃয়ে তেওঁৰ ওপৰত জঁপিয়াই পৰে। ঠিক সেই মুহূৰ্ততে মানুহজনৰ টোপনি ভাঙি যায় আৰু তেওঁ সাৰ পায়। কিন্তু সাৰ পোৱাৰ পিছতো তেওঁ বিভ্ৰান্ত হৈ পৰে, কাৰণ তেওঁ নিজকে সেই একেটা গাঁততে আৱিষ্কাৰ কৰে, য’ত তেওঁ আগতে পৰিছিল। তাৰপৰা ওলাই তেওঁ বিছ-ঘৰালৈ দৌৰি যায়। চহৰখন জনশূন্য আৰু জ্বলি থকা অৱস্থাত দেখি তেওঁ ভাবে যে শিশুকেইটাক ৰক্ষা কৰাত তেওঁ ব্যৰ্থ হ’ল। ঠিক সেই সময়তে এখন গাড়ী আহি উপস্থিত হয়। গাড়ীখনত থকা লোকসকলক দেখাত মাংসভোজী জীৱবোৰৰ দৰে লাগে। তেওঁলোকে মানুহজনক এখন জীপত উঠাই লৈ যায় আৰু কয় যে তেওঁলোক চাউ-ঘৰাৰ বাসিন্দা। তেওঁলোকে বিছ-ঘৰা জ্বলাই দিছিল, কাৰণ তেওঁলোকৰ মতে সেই ঠাইখন অতি নিকৃষ্ট আছিল আৰু তাত কোনো লোক বাস নকৰে। === ''কৰণ জোহৰ'' === ইৰা নামৰ এগৰাকী যুৱতীয়ে সুন্দৰ আৰু ধনী ধ্ৰুৱৰ সৈতে পৰিয়ালৰ ব্যৱস্থাপনাত হোৱা বিবাহত সন্মতি দিয়ে। ধ্ৰুৱে তেওঁৰ আইতাকে নিৰ্মাণ কৰোৱা এখন ঘৰত বাস কৰে। বিয়াৰ নিশা ইৰাই দেখে যে তেওঁৰ স্বামীয়ে এনে এগৰাকী মহিলাৰ সৈতে কথা পাতি আছে, যিগৰাকী তেওঁৰ আইতা আৰু যাৰ মৃত্যু বিছ বছৰ পূৰ্বে হৈছিল। তাৰ পিছৰ প্ৰতিটো নিশাই আইতাক ধ্ৰুৱক শুভৰাত্ৰি জনাবলৈ আহে। ধ্ৰুৱৰ বাহিৰে আন কোনেও তেওঁক দেখা নাপায় যেন লাগে। প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱাৰ পিছতো ধ্ৰুৱে মৃত আইতাকৰ সৈতে লুকাভাকু খেলি ভাল পায়। ইৰাই ঘৰৰ পৰিচাৰিকা শান্তিক (হীবা শ্বাহ) এই বিষয়ে সোধে। শান্তিয়ে জনায় যে এসময়ত ধ্ৰুৱে আইতাকৰ সৈতে লুকাভাকু খেলি থাকোঁতে ভুলবশতঃ তেওঁক চিৰিৰপৰা ঠেলি দিছিল। ফলত আইতাক গুৰুতৰভাৱে আহত হৈছিল আৰু অসহনীয় যন্ত্ৰণাত ভুগিছিল। তথাপি প্ৰতিনিশাই তেওঁ ধ্ৰুৱক শুভৰাত্ৰি জনাবলৈ আহিছিল। কিন্তু আইতাকৰ মৃত্যুৰ পৰিস্থিতিৰ বিষয়ে ইৰাই জানিব পৰাৰ আগতেই তেওঁলোকৰ কথোপকথন শেষ হয়। এদিন-ৰাতি ধ্ৰুৱৰ মৃত আইতাকৰ প্ৰতি থকা অত্যধিক আসক্তিত অতিষ্ঠ হৈ ইৰা তেওঁৰ কোঠালৈ সোমাই যায়। কোঠাটো আইতাকৰ স্মৃতিত এতিয়াও আগৰ দৰেই সজাই ৰখা হৈছিল। ইৰাই আইতাকক তেওঁলোকক এৰি যাবলৈ চিঞৰি কয়। পাছদিনা পুৱাৰ আহাৰৰ সময়ত শান্তিয়ে ইৰাক তেওঁৰ ওটমিল লৰাই দিয়াত সহায় কৰে। আহাৰ খোৱাৰ মাজতে ইৰাৰ পেটত তীব্ৰ বিষ আৰম্ভ হয়। শান্তিয়ে তেওঁক শোৱনি-কোঠালৈ লৈ যায়। ইৰা বিষত ছটফটাই থকাৰ সময়তে শান্তিয়ে তেওঁলোকৰ আগৰ অসমাপ্ত কথোপকথনটো সম্পূৰ্ণ কৰে। তেওঁ জনায় যে আইতাকে নিজৰ যন্ত্ৰণাৰ অন্ত পেলাবলৈ শান্তিক অনুৰোধ কৰিছিল। বাধ্য পৰিচাৰিকা হিচাপে শান্তিয়ে তেওঁৰ আহাৰত অতি বিষাক্ত এৰা গুটি মিহলাই দিছিল, যাৰ ফলত আইতাকৰ মৃত্যু হৈছিল। কাহিনীটোৱে ইংগিত দিয়ে যে শান্তিয়ে ইৰাৰ ক্ষেত্ৰতো একে কামেই কৰিছে। ইৰাই সাৰ পাই এখন উজ্জ্বল পোহৰেৰে ভৰা কোঠাত নিজকে আৱিষ্কাৰ কৰে। তাত তেওঁ আইতাকক তেওঁৰ ওপৰত ভাহি থকা অৱস্থাত দেখে। বিভ্ৰান্ত হৈ ইৰাই সোধে যে এতিয়া তেওঁ আইতাকক কেনেকৈ দেখা পাইছে। আইতাকে উত্তৰ দিয়ে যে ইৰা এতিয়া তেওঁৰ পৃথিৱীত উপস্থিত হৈছে। ইয়াৰ অৰ্থ হ’ল ইৰাৰ মৃত্যু হৈছে। ইৰাই মূৰ ঘূৰাই আন কিছুমান মানুহৰ আকৃতি দেখা পায়। আইতাকে তেওঁক জনায় যে সেই লোকসকলেও ইৰাৰ দৰে তেওঁৰ উপস্থিতিত বিশ্বাস কৰা নাছিল। == অভিনয়শিল্পী == '''জয়া আখতাৰৰ খণ্ড''' *[[জাহ্নৱী কাপুৰ]] - সমীৰা *সুৰেখা চিক্ৰী -শ্ৰীমতী মালিক *বিজয় বাৰ্মা --গুড্ডু '''অনুৰাগ কাশ্যপৰ খণ্ড''' *শোভিতা ধূলিপালা - নেহা *সাগৰ আৰ্য - নেহাৰ স্বামী *জেকাৰী ব্ৰাজ - অংশ *পাভেইল গুলাটি - অংশৰ পিতৃ '''দিবাকৰ বেনাৰ্জীৰ খণ্ড''' *সুকান্ত গোৱেল — আগন্তুক ব্যক্তি *আদিত্য শ্বেট্টী — সৰু ল’ৰাজন *ইভা অমিত পাৰদেশী — সৰু ছোৱালীজনী *[[গুলশান দেৱাইয়া]] — ছোৱালীজনীৰ পিতৃ '''কৰণ জোহৰৰ খণ্ড''' *[[মৃণাল ঠাকুৰ]] — ইৰাৱতী "ইৰা" কাপুৰ *[[অবিনাশ তিৱাৰী]] — ধ্ৰুৱ *[[জ্যোতি সুভাষ]] — ধ্ৰুৱৰ আইতাক *[[কিটু গিডৱানী]] — ধ্ৰুৱৰ মাতৃ *সুমিত টেণ্ডন — ধ্ৰুৱৰ পিতৃ *নম্ৰতা চোপ্ৰা — ইৰাৰ মাতৃ *[[কুশা কাপিলা]] — মিশা *[[শতাফ ফিগাৰ]] — ইৰাৰ পিতৃ *হীবা এন শ্বাহ — শান্তি == প্ৰযোজনা == ২০১৯ চনৰ এপ্ৰিল মাহত ঘোষণা কৰা হৈছিল যে [[অনুৰাগ কাশ্যপ]], [[জয়া আখতাৰ]], [[দিবাকৰ বেনাৰ্জী]] আৰু [[কৰণ জোহৰ]]ে ''[[Bombay Talkies (film)|Bombay Talkies]]'' আৰু ''[[Lust Stories]]''-ৰ পিছত পুনৰ একেলগে Netflix-ৰ বাবে এখন ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিব।<ref>{{Cite news |date=15 April 2019 |title=Spine chilling! Netflix's 'Ghost Stories': Karan Johar, Sooryakanth, Dibakar Banerjee & Anurag Kashyap to reunite |url=https://www.financialexpress.com/entertainment/spine-chilling-netflixs-ghost-stories-karan-johar-sanaullah-ansari-dibakar-banerjee-anurag-kashyap-to-reunite/1548761/ |access-date=20 September 2019 |work=The Financial Express}}</ref> আগষ্ট মাহত জয়া আখতাৰে [[বিজয় বাৰ্মা]] আৰু জাহ্নৱী কাপুৰৰ সৈতে নিজৰ খণ্ডটোৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰে।<ref>{{Cite news |date=17 August 2019 |title=Zoya Akhtar announces shooting of 'Ghost Stories' |url=https://www.business-standard.com/article/news-ani/zoya-akhtar-announces-shooting-of-ghost-stories-119081700334_1.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190920135014/https://www.business-standard.com/article/news-ani/zoya-akhtar-announces-shooting-of-ghost-stories-119081700334_1.html |archive-date=20 September 2019 |access-date=20 September 2019 |work=Business Standard}}</ref> ছেপ্টেম্বৰ মাহত অনুৰাগ কাশ্যপে [[শোভিতা ধূলিপালা]] আৰু পাভেইল গুলাটিৰ সৈতে নিজৰ খণ্ডটোৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰে।<ref>{{Cite news |date=5 September 2019 |title=Anurag Kashyap starts shooting for Ghost Stories |url=https://www.indiatoday.in/television/web-series/story/anurag-kashyap-starts-shooting-for-ghost-stories-1595767-2019-09-05 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405085727/https://www.indiatoday.in/television/web-series/story/anurag-kashyap-starts-shooting-for-ghost-stories-1595767-2019-09-05 |archive-date=5 April 2023 |access-date=20 September 2019 |work=India Today}}</ref> কৰণ জোহৰৰ খণ্ডটোৰ বাবে [[মৃণাল ঠাকুৰ]] আৰু [[অবিনাশ তিৱাৰী]]ক নিৰ্বাচন কৰা হৈছিল।<ref name="it" /> কৰণ জোহৰে এখন প্ৰতিভা সন্ধানকাৰী সংস্থাৰ জৰিয়তে নিজৰ কাহিনীটো বিচাৰি পাইছিল। লাইন প্ৰযোজক শিৱ কৰ্ণাৰ আৰু প্ৰযোজনা পৰিচালক অৰুণ কুমাৰে ২০১৯ চনৰ ১ অক্টোবৰত গোৱাত তেওঁৰ খণ্ডটোৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰে।<ref>{{Cite web |last=Hungama |first=Bollywood |date=1 October 2019 |title=Karan Johar begins shooting for Ghost Stories in Goa :Bollywood Latest News - Bollywood Hungama |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/karan-johar-begins-shooting-for-ghost-stories-in-goa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191003103846/https://www.bollywoodhungama.com/news/features/karan-johar-begins-shooting-for-ghost-stories-in-goa/ |archive-date=3 October 2019 |access-date=3 October 2019 |website=[[Bollywood Hungama]]}}</ref> ২০১৯ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত প্ৰকাশিত এটা সাক্ষাৎকাৰত কৰণ জোহৰে জনাইছিল যে নিজৰ কাহিনীটোৰ বাবে তেওঁ প্ৰায় ৫০টা ভৌতিক কাহিনী পঢ়িছিল।<ref>{{Cite web |date=30 September 2019 |title=I read about 50 ghost stories searching for one |url=https://www.cinestaan.com/articles/2019/sep/30/22724/my-ghost-story-won-t-be-scary-i-can-t-scare-people-reveals-karan-johar |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191225092428/https://www.cinestaan.com/articles/2019/sep/30/22724/my-ghost-story-won-t-be-scary-i-can-t-scare-people-reveals-karan-johar |archive-date=25 December 2019 |access-date=25 December 2019 |website=Cinestaan}}</ref> == সংগীত == চলচ্চিত্ৰখনৰ আৱহ সংগীতৰ লগতে এটা গীতৰ সুৰ পেইজি শ্বাহকোটিয়ে ৰচনা কৰিছিল। আন গীতসমূহৰ সুৰো পেইজি শ্বাহকোটিয়েই ৰচনা কৰিছিল।{{fact|date=August 2026}} গীতসমূহৰ কথা লিখিছিল [[শ্বেলী]]য়ে।{{fact|date=August 2026}} {{Infobox album | name = Ghost Stories | type = soundtrack | artist = Peji Shahkoti | cover = | alt = | released = {{Start date|df=yes|2022|01|01}} (চলচ্চিত্ৰ) | recorded = 2019 | venue = | studio = [[Netflix]] | genre = [[চলচ্চিত্ৰৰ সংগীত|চলচ্চিত্ৰৰ আৱহ সংগীত]] | length = {{Duration|m=|s=}} | language = হিন্দী | label = [[Netflix|Sangeet Music]] | producer = | prev_title = | prev_year = 2019 | next_title = | next_year = 2021 | misc = }} {{track listing | headline = গীতৰ তালিকা | extra_column = কণ্ঠশিল্পী | total_length = | all_writing = | title1 = Madhaniya | extra1 = [[আছিছ কৌৰ]] আৰু দিদাৰ কৌৰ | length1 = | title2 = Mera Saaya | extra2 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | length2 = }} == প্ৰতিক্ৰিয়া == এন ডি টিভিৰ (NDTV) শৈবাল চেটাৰ্জীয়ে চলচ্চিত্ৰখনক ৫ৰ ভিতৰত ২.৫ নম্বৰ প্ৰদান কৰিছিল। তেওঁ লিখিছিল যে প্ৰকৃততে দৰ্শকক হঠাৎ ভয় খুৱাই তোলাৰ দৃশ্যৰ অভাৱৰ উপৰি চলচ্চিত্ৰখনে মেৰুদণ্ডত শিহৰণ জগাব পৰা মুহূৰ্তও সৃষ্টি কৰিব পৰা নাই।<ref name=":2">{{Cite web |title=Ghost Stories Movie Review: Tales Of Horror Have Never Been So Imperturbable |url=https://www.ndtv.com/entertainment/ghost-stories-movie-review-tales-of-horror-have-never-been-so-imperturbable-2-5-stars-out-of-5-2157323 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230406152034/https://www.ndtv.com/entertainment/ghost-stories-movie-review-tales-of-horror-have-never-been-so-imperturbable-2-5-stars-out-of-5-2157323 |archive-date=6 April 2023 |access-date=2020-01-02 |website=NDTV.com}}</ref> [[Firstpost]]-ৰ শ্বেতা ৰামকৃষ্ণনে চলচ্চিত্ৰখনক ৫ৰ ভিতৰত ৩ নম্বৰ প্ৰদান কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, দিবাকৰ বেনাৰ্জীৰ ৰাজনৈতিক বক্তব্যসমৃদ্ধ চুটি চলচ্চিত্ৰখণ্ডটোৱে অন্যথা নীৰস আৰু ভয়ৰ অনুভূতি সৃষ্টি কৰাত ব্যৰ্থ হোৱা সংকলনটোক কিছু উচ্চতালৈ লৈ গৈছে।<ref>{{Cite web |date=2020-01-02 |title=Ghost Stories movie review: Dibakar Banerjee's political short film elevates an otherwise bland anthology that just isn't scary |url=https://www.firstpost.com/entertainment/ghost-stories-movie-review-dibakar-banerjees-political-short-film-elevates-an-otherwise-bland-anthology-that-just-isnt-scary-7848051.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200102043926/https://www.firstpost.com/entertainment/ghost-stories-movie-review-dibakar-banerjees-political-short-film-elevates-an-otherwise-bland-anthology-that-just-isnt-scary-7848051.html |archive-date=2 January 2020 |access-date=2020-01-02 |website=Firstpost |language=en}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{IMDb title}} * {{Rotten Tomatoes}} [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] nfb2vdrcobuzix4x45vc1ek9wvhca1v 646574 646573 2026-10-22T17:27:34Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* প্ৰযোজনা */ 646574 wikitext text/x-wiki {{short description|২০২০ চনৰ ভাৰতীয় সংকলন চলচ্চিত্ৰ}} {{Infobox film | name = ঘোষ্ট ষ্টৰিজ | image = [[File:Ghost Stories 2020 Poster.jpg|ঘোষ্ট ষ্টৰিজ ২০২০ ৰ পোষ্টাৰ]] | caption = আনুষ্ঠানিক মুক্তিৰ পোষ্টাৰ | alt = | director = {{plainlist| *কৰণ জোহৰ *দিবাকৰ বেনাৰ্জী *জয়া আখতাৰ *অনুৰাগ কাশ্যপ }} | producer = {{plainlist| *ৰনি স্ক্ৰুৱালা *আশী দুয়া }} | writer = {{plainlist| *কৰণ জোহৰ *দিবাকৰ বেনাৰ্জী *জয়া আখতাৰ *ঈশা লুথৰা *অবিনাশ সম্পথ }} | starring = {{plainlist| *শোভিতা ধূলিপালা *মৃণাল ঠাকুৰ *অবিনাশ তিৱাৰী *জাহ্নৱী কাপুৰ *সুৰেখা চিক্ৰী *ৰঘুবীৰ যাদৱ *গুলশান দেৱাইয়া *পাভেইল গুলাটি *অনিশ বামনে }} | music = '''আৱহ সংগীত:'''<br/>পেইজি শ্বাহকোটি<br/>'''গীত:'''<br/>পেইজি শ্বাহকোটি<br/>[[মদন মোহন]] | cinematography = {{plainlist| *চিলভেষ্টাৰ ফনছেকা *তনয় সাতাম *কমলজিৎ নেগী *মনু আনন্দ *মিতেশ মিৰ্চান্দানী *ৰঞ্জন পালিত }} | editing = | studio = [[RSVP Movies]]<br />Flying Unicorn Entertainment | distributor = [[Netflix]] | released = {{Film date|df=y|2020|01|01}} | runtime = ১৪৪ মিনিট<ref>{{Cite web |title=Ghost Stories (2019) |url=https://bbfc.co.uk/releases/ghost-stories-2019 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200610184011/https://www.bbfc.co.uk/releases/ghost-stories-2019 |archive-date=10 June 2020 |access-date=2 January 2020 |website=[[British Board of Film Classification]]}}</ref> | country = ভাৰত | language = হিন্দী }} '''ঘোষ্ট ষ্টৰিজ ({{lang-en|Ghost Stories}})''' হৈছে ২০২০ চনত মুক্তি পোৱা এখন ভাৰতীয় হিন্দী ভাষাৰ সংকলনধৰ্মী ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ, য’ত চাৰিটা চুটি চলচ্চিত্ৰৰ কাহিনী সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে। এই চাৰিটা খণ্ড পৰিচালনা কৰিছে [[কৰণ জোহৰ]], দিবাকৰ বেনাৰ্জী, জয়া আখতাৰ আৰু অনুৰাগ কাশ্যপে।<ref>{{Cite news |date=15 April 2019 |title=Karan Johar, Zoya, Dibakar and Anurag reunite for Netflix's 'Ghost Stories' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/hindi/2019/apr/15/karan-johar-zoya-dibakar-and-anurag-reunite-for-netflixs-ghost-stories-1964670.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230426141048/https://www.newindianexpress.com/entertainment/hindi/2019/apr/15/karan-johar-zoya-dibakar-and-anurag-reunite-for-netflixs-ghost-stories-1964670.html |archive-date=26 April 2023 |access-date=20 September 2019 |work=The New Indian Express}}</ref><ref>{{Cite news |date=1 August 2019 |title=Netflix's Ghost Stories A 'Nightmare For Dream Team' – Karan Johar, Zoya Akhtar, Anurag Kashyap, Dibakar Bannerjee |url=https://www.ndtv.com/entertainment/netflixs-ghost-stories-a-nightmare-for-dream-team-karan-johar-zoya-akhtar-anurag-kashyap-dibakar-ban-2078555 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220404180904/https://www.ndtv.com/entertainment/netflixs-ghost-stories-a-nightmare-for-dream-team-karan-johar-zoya-akhtar-anurag-kashyap-dibakar-ban-2078555 |archive-date=4 April 2022 |access-date=20 September 2019 |publisher=NDTV}}</ref> চলচ্চিত্ৰখন ৰনি স্ক্ৰুৱালা আৰু আশী দুয়াই ক্ৰমে তেওঁলোকৰ প্ৰযোজনা প্ৰতিষ্ঠান RSVP Movies আৰু (Flying Unicorn Entertainment)ফ্লাইং ইউনিকৰ্ণ এণ্টাৰটেইণ্টমেণ্টৰ অধীনত যৌথভাৱে প্ৰযোজনা কৰিছে।<ref>{{Cite news |date=1 August 2019 |title=Karan, Anurag, Zoya and Dibaker team up for Netflix original Ghost Stories |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/karan-johar-anurag-kashyap-zoya-akhtar-dibaker-banerjee-ghost-stories-netflix-original-5868705/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220403232402/https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/karan-johar-anurag-kashyap-zoya-akhtar-dibaker-banerjee-ghost-stories-netflix-original-5868705/ |archive-date=3 April 2022 |access-date=20 September 2019 |work=The Indian Express}}</ref> চলচ্চিত্ৰখনত মৃণাল ঠাকুৰ, অবিনাশ তিৱাৰী, [[জাহ্নৱী কাপুৰ]], ৰঘুবীৰ যাদৱ, শোভিতা ধূলিপালা, বিজয় বাৰ্মা আৰু পাভেইল গুলাটিকে ধৰি কেইবাগৰাকীও অভিনেতা-অভিনেত্ৰীয়ে অভিনয় কৰিছে।<ref name="it">{{Cite news |date=18 September 2019 |title=Mrunal Thakur, Avinash Tiwary to star in Karan Johar's Ghost Stories |url=https://www.indiatoday.in/television/web-series/story/mrunal-thakur-avinash-tiwary-to-star-in-karan-johar-s-ghost-stories-1600377-2019-09-18 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190919175112/https://www.indiatoday.in/television/web-series/story/mrunal-thakur-avinash-tiwary-to-star-in-karan-johar-s-ghost-stories-1600377-2019-09-18 |archive-date=19 September 2019 |access-date=20 September 2019 |work=India Today}}</ref> চলচ্চিত্ৰখন ২০২০ চনৰ ১ জানুৱাৰীত [[Netflix]]-ত মুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=28 November 2019 |title=Netflix's Ghost Stories to Premier on January 1, 2020 |url=https://www.news18.com/news/movies/netflixs-ghost-stories-to-premier-on-january-1-2020-2403863.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230208000542/https://www.news18.com/news/movies/netflixs-ghost-stories-to-premier-on-january-1-2020-2403863.html |archive-date=8 February 2023 |access-date=29 November 2019 |website=News18}}</ref> ''ঘোষ্ট ষ্টৰীজ'' হৈছে কৰণ জোহৰ, দিবাকৰ বেনাৰ্জী, জয়া আখতাৰ আৰু অনুৰাগ কাশ্যপৰদ্বাৰা নিৰ্মিত তিনিখন সংকলনধৰ্মী চলচ্চিত্ৰৰ ভিতৰত তৃতীয়খন। ইয়াৰ পূৰ্বে ২০১৩ চনত ''বোম্বে টকীজ'' আৰু ২০১৮ চনত ''লাষ্ট ষ্টৰীজ'' মুক্তি পাইছিল। পৰৱৰ্তী চলচ্চিত্ৰখনো নেটফ্লিক্মত মুক্তি দিয়া হৈছিল। == কাহিনী == === ''জয়া আখতাৰ'' === সমীৰা নামৰ এগৰাকী যুৱতী নাৰ্ছে এখন নিৰ্জন ঘৰত অসুস্থ আৰু শয্যাশায়ী বৃদ্ধা শ্ৰীমতী মালিকৰ যত্ন ল’বলৈ আহে। সমীৰা নিজৰ জীৱনত মৰম আৰু নিৰাপত্তাৰ অভাৱ অনুভৱ কৰা এগৰাকী যুৱতী। সেয়ে তেওঁ অনিচ্ছুক প্ৰেমিক গুড্ডুৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল হৈ থাকে। আনহাতে, শ্ৰীমতী মালিক এসময়ত অত্যন্ত সুন্দৰী মহিলা আছিল।<ref name=":0">{{Cite web |date=2020-01-01 |title=Ghost Stories review: Where are the scares? |url=https://www.thekahaniyahindi.com/2020/05/bhoot-ki-kahani-thekahaniyahindi.html/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716192134/https://www.thekahaniyahindi.com/2020/05/bhoot-ki-kahani-thekahaniyahindi.html |archive-date=16 July 2020 |access-date=2020-01-01 |website=The Indian Express |language=en-US}}</ref> নাৰ্ছ সলনি হোৱাৰ মাজৰ সময়ছোৱাত বৃদ্ধাগৰাকীৰ পুত্ৰই তেওঁৰ যত্ন লোৱাৰ কথা আছিল। কিন্তু তেওঁ ঘৰত উপস্থিত নাথাকে। শ্ৰীমতী মালিকে সমীৰাক কয় যে তেওঁৰ পুত্ৰ কাষৰ কোঠাটোত শুই আছে, যদিও তাত কোনো লোক নাথাকে। পিছত প্ৰকাশ পায় যে পুত্ৰই তেওঁক পাঁচ দিন ধৰি অকলশৰে এৰি থৈ গৈছিল আৰু বৃদ্ধাগৰাকীৰ তিনি দিন আগতেই অনাহাৰে মৃত্যু হৈছিল। এই কথা জানি সমীৰা স্তম্ভিত হৈ পৰে আৰু কেমেৰাই লাহে লাহে তেওঁৰপৰা আঁতৰি যায়। === ''অনুৰাগ কাশ্যপ'' === কাহিনীটো নেহা নামৰ এগৰাকী গৰ্ভৱতী মহিলাক কেন্দ্ৰ কৰি আগবাঢ়ে। তেওঁ নিজৰ মৃত ভনীয়েকৰ সন্তান অংশৰ যত্ন লয়।<ref name=":1">{{Cite web |last=Arora |first=Akhil |date=2 January 2020 |title=Dibakar Banerjee Can't Save Netflix's Incorrectly Titled Ghost Stories |url=https://gadgets.ndtv.com/entertainment/reviews/ghost-stories-netflix-review-2020-movie-dibakar-banerjee-janhvi-kapoor-karan-johar-2157853 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200102134828/https://gadgets.ndtv.com/entertainment/reviews/ghost-stories-netflix-review-2020-movie-dibakar-banerjee-janhvi-kapoor-karan-johar-2157853 |archive-date=2 January 2020 |access-date=2020-01-02 |website=NDTV Gadgets 360 |language=en}}</ref> ল’ৰাটোৰ অত্যধিক আসক্তিপূৰ্ণ মৰম আৰু সন্তানহীন যুৱতীগৰাকীৰ ক্ৰমবৰ্ধমান মানসিক অস্থিৰতাই ভয়ংকৰ ৰূপ ধাৰণ কৰে। নেহাৰ মানসিক অৱস্থাৰ অৱনতি ঘটিবলৈ ধৰে আৰু তেওঁৰ কল্পনা তথা বাস্তৱৰ মাজৰ সীমাৰেখা ক্ৰমাৎ অস্পষ্ট হৈ পৰে। === ''দিবাকৰ বেনাৰ্জী'' === এজন ব্যক্তি বিছ-ঘৰা নামৰ এখন সৰু চহৰত উপস্থিত হয়। কিন্তু চহৰখনত এজনী সৰু ছোৱালী আৰু এজন সৰু ল’ৰাৰ বাহিৰে আন কোনো লোক নাথাকে। শিশুকেইটাই তেওঁক জনায় যে ছোৱালীজনীৰ পিতৃ, যিজন চাউ-ঘৰা নামৰ ডাঙৰ চহৰখনৰ এজন কাউন্সিলাৰ, তেওঁ সকলো লোকক খাই পেলাইছে।<ref name=":1" /> প্ৰথমতে মানুহজনে তেওঁলোকৰ কথা বিশ্বাস নকৰে। কিন্তু চহৰখনৰপৰা ওলাই যাবলৈ চেষ্টা কৰোঁতে তেওঁ এগৰাকী জম্বি মহিলাৰ সন্মুখীন হয়। মহিলাগৰাকীয়ে তেওঁক আক্ৰমণ কৰে। ল’ৰাজনে তেওঁক উদ্ধাৰ কৰি নিৰাপদ আশ্ৰয়স্থলীলৈ লৈ যায়। তাত মানুহজনে শিশুকেইটাক ৰক্ষা কৰাৰ লগতে স্থানীয় প্ৰশাসনক সতৰ্ক কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। বাহিৰলৈ ওলাই এখন বিদ্যালয়ত প্ৰৱেশ কৰাৰ পাছত তেওঁ অন্ধ অধ্যক্ষগৰাকীক অদ্ভুত আচৰণ কৰা দেখে। কিছুসময়ৰ পাছতে অধ্যক্ষগৰাকী তাৰপৰা দৌৰি পলাই যায়। শিশুকেইটাই তেওঁক বুজাই দিয়ে যে কিছুমান মানুহে নিজৰ প্ৰাণ ৰক্ষা কৰিবলৈ আন মানুহক খাবলৈ আৰম্ভ কৰিছে। কাৰণ, এই ভয়ংকৰ জীৱবোৰে মানুহৰ মাংস খোৱা লোকক আক্ৰমণ নকৰে। মানুহজনে চাই থাকোঁতেই বিদ্যালয়ৰ অধ্যক্ষগৰাকীয়ে চিঞৰিবলৈ ধৰে আৰু মাটিত বাগৰি পৰে। ঠিক সেই সময়তে ছোৱালীজনীৰ পিতৃ বিদ্যালয়ৰ কোঠাটোত প্ৰৱেশ কৰে। তেওঁৰ শৰীৰটো নোমেৰে আবৃত আৰু তেওঁ দেখাত মানুহৰ দৰে যদিও প্ৰকৃততে এটা ভয়ংকৰ জীৱ। তেওঁৰ দৃষ্টিশক্তি দুৰ্বল হোৱাৰ বাবে তেওঁ মানুহজন আৰু শিশুকেইটাক সহজে দেখা নাপায়। কিন্তু পিতৃৰ প্ৰতি থকা মৰমত আৱেগিক হৈ ছোৱালীজনী তেওঁৰ ওচৰলৈ যায়। জীৱটোৱে তাইক হত্যা কৰি খাই পেলায়। এই ঘটনা দেখি বাকী দুয়ো হতভম্ব হৈ পৰে আৰু এদিন ধৰি একে ঠাইতে নিশ্চল হৈ থাকে। অৱশেষত জীৱটো তাৰপৰা আঁতৰি যায়। ল’ৰাজনে এটা উপায় উলিয়ায়। ছোৱালীজনীৰ অৱশিষ্ট দেহৰপৰা তেজ সংগ্ৰহ কৰি তেওঁলোকে নিজৰ মুখত সানি লয়, যাতে জম্বিবোৰে তেওঁলোককো মানুহৰ মাংস খোৱা জীৱ বুলি ভাবে। চহৰখনৰ কেন্দ্ৰীয় অঞ্চলটো ছোৱালীজনীৰ পিতৃৰ নিৰীক্ষণত থাকে। যেতিয়া তেওঁলোক দুয়ো সেই ঠাইত উপস্থিত হয়, জীৱটোৱে তেওঁলোকক নিজেই পৰীক্ষা কৰে। ল’ৰাজনৰ প্ৰতি সন্দেহ উপজাত তেওঁ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে ছোৱালীজনীৰ মাংসৰ কিছু অংশ খাই পেলায়। তাৰ পিছত জীৱটোৱে মানুহজনৰফালে ঘূৰি চায়। মানুহজনে যাতে ধৰা নপৰে, তাৰ বাবে একে ঠাইতে নিশ্চল হৈ থাকে। কিন্তু ভয়ত তেওঁ দৌৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু মাংসভোজী জীৱবোৰে তেওঁৰ পিছে পিছে খেদি আহে। পলাই থাকোঁতে তেওঁ এটা গাঁতত পৰে। তেওঁক ছোৱালীজনীৰ এখন হাত দলিয়াই দিয়া হয়, যাতে তেওঁ নিজকে তেওঁলোকৰ দলৰ সদস্য বুলি প্ৰমাণ কৰিব পাৰে। কিন্তু মানুহজনে সেই কাম কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। তেতিয়া ছোৱালীজনীৰ পিতৃয়ে তেওঁৰ ওপৰত জঁপিয়াই পৰে। ঠিক সেই মুহূৰ্ততে মানুহজনৰ টোপনি ভাঙি যায় আৰু তেওঁ সাৰ পায়। কিন্তু সাৰ পোৱাৰ পিছতো তেওঁ বিভ্ৰান্ত হৈ পৰে, কাৰণ তেওঁ নিজকে সেই একেটা গাঁততে আৱিষ্কাৰ কৰে, য’ত তেওঁ আগতে পৰিছিল। তাৰপৰা ওলাই তেওঁ বিছ-ঘৰালৈ দৌৰি যায়। চহৰখন জনশূন্য আৰু জ্বলি থকা অৱস্থাত দেখি তেওঁ ভাবে যে শিশুকেইটাক ৰক্ষা কৰাত তেওঁ ব্যৰ্থ হ’ল। ঠিক সেই সময়তে এখন গাড়ী আহি উপস্থিত হয়। গাড়ীখনত থকা লোকসকলক দেখাত মাংসভোজী জীৱবোৰৰ দৰে লাগে। তেওঁলোকে মানুহজনক এখন জীপত উঠাই লৈ যায় আৰু কয় যে তেওঁলোক চাউ-ঘৰাৰ বাসিন্দা। তেওঁলোকে বিছ-ঘৰা জ্বলাই দিছিল, কাৰণ তেওঁলোকৰ মতে সেই ঠাইখন অতি নিকৃষ্ট আছিল আৰু তাত কোনো লোক বাস নকৰে। === ''কৰণ জোহৰ'' === ইৰা নামৰ এগৰাকী যুৱতীয়ে সুন্দৰ আৰু ধনী ধ্ৰুৱৰ সৈতে পৰিয়ালৰ ব্যৱস্থাপনাত হোৱা বিবাহত সন্মতি দিয়ে। ধ্ৰুৱে তেওঁৰ আইতাকে নিৰ্মাণ কৰোৱা এখন ঘৰত বাস কৰে। বিয়াৰ নিশা ইৰাই দেখে যে তেওঁৰ স্বামীয়ে এনে এগৰাকী মহিলাৰ সৈতে কথা পাতি আছে, যিগৰাকী তেওঁৰ আইতা আৰু যাৰ মৃত্যু বিছ বছৰ পূৰ্বে হৈছিল। তাৰ পিছৰ প্ৰতিটো নিশাই আইতাক ধ্ৰুৱক শুভৰাত্ৰি জনাবলৈ আহে। ধ্ৰুৱৰ বাহিৰে আন কোনেও তেওঁক দেখা নাপায় যেন লাগে। প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱাৰ পিছতো ধ্ৰুৱে মৃত আইতাকৰ সৈতে লুকাভাকু খেলি ভাল পায়। ইৰাই ঘৰৰ পৰিচাৰিকা শান্তিক (হীবা শ্বাহ) এই বিষয়ে সোধে। শান্তিয়ে জনায় যে এসময়ত ধ্ৰুৱে আইতাকৰ সৈতে লুকাভাকু খেলি থাকোঁতে ভুলবশতঃ তেওঁক চিৰিৰপৰা ঠেলি দিছিল। ফলত আইতাক গুৰুতৰভাৱে আহত হৈছিল আৰু অসহনীয় যন্ত্ৰণাত ভুগিছিল। তথাপি প্ৰতিনিশাই তেওঁ ধ্ৰুৱক শুভৰাত্ৰি জনাবলৈ আহিছিল। কিন্তু আইতাকৰ মৃত্যুৰ পৰিস্থিতিৰ বিষয়ে ইৰাই জানিব পৰাৰ আগতেই তেওঁলোকৰ কথোপকথন শেষ হয়। এদিন-ৰাতি ধ্ৰুৱৰ মৃত আইতাকৰ প্ৰতি থকা অত্যধিক আসক্তিত অতিষ্ঠ হৈ ইৰা তেওঁৰ কোঠালৈ সোমাই যায়। কোঠাটো আইতাকৰ স্মৃতিত এতিয়াও আগৰ দৰেই সজাই ৰখা হৈছিল। ইৰাই আইতাকক তেওঁলোকক এৰি যাবলৈ চিঞৰি কয়। পাছদিনা পুৱাৰ আহাৰৰ সময়ত শান্তিয়ে ইৰাক তেওঁৰ ওটমিল লৰাই দিয়াত সহায় কৰে। আহাৰ খোৱাৰ মাজতে ইৰাৰ পেটত তীব্ৰ বিষ আৰম্ভ হয়। শান্তিয়ে তেওঁক শোৱনি-কোঠালৈ লৈ যায়। ইৰা বিষত ছটফটাই থকাৰ সময়তে শান্তিয়ে তেওঁলোকৰ আগৰ অসমাপ্ত কথোপকথনটো সম্পূৰ্ণ কৰে। তেওঁ জনায় যে আইতাকে নিজৰ যন্ত্ৰণাৰ অন্ত পেলাবলৈ শান্তিক অনুৰোধ কৰিছিল। বাধ্য পৰিচাৰিকা হিচাপে শান্তিয়ে তেওঁৰ আহাৰত অতি বিষাক্ত এৰা গুটি মিহলাই দিছিল, যাৰ ফলত আইতাকৰ মৃত্যু হৈছিল। কাহিনীটোৱে ইংগিত দিয়ে যে শান্তিয়ে ইৰাৰ ক্ষেত্ৰতো একে কামেই কৰিছে। ইৰাই সাৰ পাই এখন উজ্জ্বল পোহৰেৰে ভৰা কোঠাত নিজকে আৱিষ্কাৰ কৰে। তাত তেওঁ আইতাকক তেওঁৰ ওপৰত ভাহি থকা অৱস্থাত দেখে। বিভ্ৰান্ত হৈ ইৰাই সোধে যে এতিয়া তেওঁ আইতাকক কেনেকৈ দেখা পাইছে। আইতাকে উত্তৰ দিয়ে যে ইৰা এতিয়া তেওঁৰ পৃথিৱীত উপস্থিত হৈছে। ইয়াৰ অৰ্থ হ’ল ইৰাৰ মৃত্যু হৈছে। ইৰাই মূৰ ঘূৰাই আন কিছুমান মানুহৰ আকৃতি দেখা পায়। আইতাকে তেওঁক জনায় যে সেই লোকসকলেও ইৰাৰ দৰে তেওঁৰ উপস্থিতিত বিশ্বাস কৰা নাছিল। == অভিনয়শিল্পী == '''জয়া আখতাৰৰ খণ্ড''' *[[জাহ্নৱী কাপুৰ]] - সমীৰা *সুৰেখা চিক্ৰী -শ্ৰীমতী মালিক *বিজয় বাৰ্মা --গুড্ডু '''অনুৰাগ কাশ্যপৰ খণ্ড''' *শোভিতা ধূলিপালা - নেহা *সাগৰ আৰ্য - নেহাৰ স্বামী *জেকাৰী ব্ৰাজ - অংশ *পাভেইল গুলাটি - অংশৰ পিতৃ '''দিবাকৰ বেনাৰ্জীৰ খণ্ড''' *সুকান্ত গোৱেল — আগন্তুক ব্যক্তি *আদিত্য শ্বেট্টী — সৰু ল’ৰাজন *ইভা অমিত পাৰদেশী — সৰু ছোৱালীজনী *[[গুলশান দেৱাইয়া]] — ছোৱালীজনীৰ পিতৃ '''কৰণ জোহৰৰ খণ্ড''' *[[মৃণাল ঠাকুৰ]] — ইৰাৱতী "ইৰা" কাপুৰ *[[অবিনাশ তিৱাৰী]] — ধ্ৰুৱ *[[জ্যোতি সুভাষ]] — ধ্ৰুৱৰ আইতাক *[[কিটু গিডৱানী]] — ধ্ৰুৱৰ মাতৃ *সুমিত টেণ্ডন — ধ্ৰুৱৰ পিতৃ *নম্ৰতা চোপ্ৰা — ইৰাৰ মাতৃ *[[কুশা কাপিলা]] — মিশা *[[শতাফ ফিগাৰ]] — ইৰাৰ পিতৃ *হীবা এন শ্বাহ — শান্তি == প্ৰযোজনা == ২০১৯ চনৰ এপ্ৰিল মাহত ঘোষণা কৰা হৈছিল যে [[অনুৰাগ কাশ্যপ]], [[জয়া আখতাৰ]], দিবাকৰ বেনাৰ্জী আৰু কৰণ জোহৰে ''বম্বে টকীজ'' আৰু ''লাষ্ট ষ্টৰীজ ''-ৰ পিছত পুনৰ একেলগে Netflix-ৰ বাবে এখন ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিব।<ref>{{Cite news |date=15 April 2019 |title=Spine chilling! Netflix's 'Ghost Stories': Karan Johar, Sooryakanth, Dibakar Banerjee & Anurag Kashyap to reunite |url=https://www.financialexpress.com/entertainment/spine-chilling-netflixs-ghost-stories-karan-johar-sanaullah-ansari-dibakar-banerjee-anurag-kashyap-to-reunite/1548761/ |access-date=20 September 2019 |work=The Financial Express}}</ref> আগষ্ট মাহত জয়া আখতাৰে বিজয় বাৰ্মা আৰু জাহ্নৱী কাপুৰৰ সৈতে নিজৰ খণ্ডটোৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰে।<ref>{{Cite news |date=17 August 2019 |title=Zoya Akhtar announces shooting of 'Ghost Stories' |url=https://www.business-standard.com/article/news-ani/zoya-akhtar-announces-shooting-of-ghost-stories-119081700334_1.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190920135014/https://www.business-standard.com/article/news-ani/zoya-akhtar-announces-shooting-of-ghost-stories-119081700334_1.html |archive-date=20 September 2019 |access-date=20 September 2019 |work=Business Standard}}</ref> ছেপ্টেম্বৰ মাহত অনুৰাগ কাশ্যপে শোভিতা ধূলিপালা আৰু পাভেইল গুলাটিৰ সৈতে নিজৰ খণ্ডটোৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰে।<ref>{{Cite news |date=5 September 2019 |title=Anurag Kashyap starts shooting for Ghost Stories |url=https://www.indiatoday.in/television/web-series/story/anurag-kashyap-starts-shooting-for-ghost-stories-1595767-2019-09-05 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405085727/https://www.indiatoday.in/television/web-series/story/anurag-kashyap-starts-shooting-for-ghost-stories-1595767-2019-09-05 |archive-date=5 April 2023 |access-date=20 September 2019 |work=India Today}}</ref> কৰণ জোহৰৰ খণ্ডটোৰ বাবে মৃণাল ঠাকুৰ আৰু অবিনাশ তিৱাৰীক নিৰ্বাচন কৰা হৈছিল।<ref name="it" /> কৰণ জোহৰে এখন প্ৰতিভা সন্ধানকাৰী সংস্থাৰ জৰিয়তে নিজৰ কাহিনীটো বিচাৰি পাইছিল। লাইন প্ৰযোজক শিৱ কৰ্ণাৰ আৰু প্ৰযোজনা পৰিচালক অৰুণ কুমাৰে ২০১৯ চনৰ ১ অক্টোবৰত গোৱাত তেওঁৰ খণ্ডটোৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰে।<ref>{{Cite web |last=Hungama |first=Bollywood |date=1 October 2019 |title=Karan Johar begins shooting for Ghost Stories in Goa :Bollywood Latest News - Bollywood Hungama |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/karan-johar-begins-shooting-for-ghost-stories-in-goa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191003103846/https://www.bollywoodhungama.com/news/features/karan-johar-begins-shooting-for-ghost-stories-in-goa/ |archive-date=3 October 2019 |access-date=3 October 2019 |website=[[Bollywood Hungama]]}}</ref> ২০১৯ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত প্ৰকাশিত এটা সাক্ষাৎকাৰত কৰণ জোহৰে জনাইছিল যে নিজৰ কাহিনীটোৰ বাবে তেওঁ প্ৰায় ৫০টা ভৌতিক কাহিনী পঢ়িছিল।<ref>{{Cite web |date=30 September 2019 |title=I read about 50 ghost stories searching for one |url=https://www.cinestaan.com/articles/2019/sep/30/22724/my-ghost-story-won-t-be-scary-i-can-t-scare-people-reveals-karan-johar |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191225092428/https://www.cinestaan.com/articles/2019/sep/30/22724/my-ghost-story-won-t-be-scary-i-can-t-scare-people-reveals-karan-johar |archive-date=25 December 2019 |access-date=25 December 2019 |website=Cinestaan}}</ref> == সংগীত == চলচ্চিত্ৰখনৰ আৱহ সংগীতৰ লগতে এটা গীতৰ সুৰ পেইজি শ্বাহকোটিয়ে ৰচনা কৰিছিল। আন গীতসমূহৰ সুৰো পেইজি শ্বাহকোটিয়েই ৰচনা কৰিছিল।{{fact|date=August 2026}} গীতসমূহৰ কথা লিখিছিল [[শ্বেলী]]য়ে।{{fact|date=August 2026}} {{Infobox album | name = Ghost Stories | type = soundtrack | artist = Peji Shahkoti | cover = | alt = | released = {{Start date|df=yes|2022|01|01}} (চলচ্চিত্ৰ) | recorded = 2019 | venue = | studio = [[Netflix]] | genre = [[চলচ্চিত্ৰৰ সংগীত|চলচ্চিত্ৰৰ আৱহ সংগীত]] | length = {{Duration|m=|s=}} | language = হিন্দী | label = [[Netflix|Sangeet Music]] | producer = | prev_title = | prev_year = 2019 | next_title = | next_year = 2021 | misc = }} {{track listing | headline = গীতৰ তালিকা | extra_column = কণ্ঠশিল্পী | total_length = | all_writing = | title1 = Madhaniya | extra1 = [[আছিছ কৌৰ]] আৰু দিদাৰ কৌৰ | length1 = | title2 = Mera Saaya | extra2 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | length2 = }} == প্ৰতিক্ৰিয়া == এন ডি টিভিৰ (NDTV) শৈবাল চেটাৰ্জীয়ে চলচ্চিত্ৰখনক ৫ৰ ভিতৰত ২.৫ নম্বৰ প্ৰদান কৰিছিল। তেওঁ লিখিছিল যে প্ৰকৃততে দৰ্শকক হঠাৎ ভয় খুৱাই তোলাৰ দৃশ্যৰ অভাৱৰ উপৰি চলচ্চিত্ৰখনে মেৰুদণ্ডত শিহৰণ জগাব পৰা মুহূৰ্তও সৃষ্টি কৰিব পৰা নাই।<ref name=":2">{{Cite web |title=Ghost Stories Movie Review: Tales Of Horror Have Never Been So Imperturbable |url=https://www.ndtv.com/entertainment/ghost-stories-movie-review-tales-of-horror-have-never-been-so-imperturbable-2-5-stars-out-of-5-2157323 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230406152034/https://www.ndtv.com/entertainment/ghost-stories-movie-review-tales-of-horror-have-never-been-so-imperturbable-2-5-stars-out-of-5-2157323 |archive-date=6 April 2023 |access-date=2020-01-02 |website=NDTV.com}}</ref> [[Firstpost]]-ৰ শ্বেতা ৰামকৃষ্ণনে চলচ্চিত্ৰখনক ৫ৰ ভিতৰত ৩ নম্বৰ প্ৰদান কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, দিবাকৰ বেনাৰ্জীৰ ৰাজনৈতিক বক্তব্যসমৃদ্ধ চুটি চলচ্চিত্ৰখণ্ডটোৱে অন্যথা নীৰস আৰু ভয়ৰ অনুভূতি সৃষ্টি কৰাত ব্যৰ্থ হোৱা সংকলনটোক কিছু উচ্চতালৈ লৈ গৈছে।<ref>{{Cite web |date=2020-01-02 |title=Ghost Stories movie review: Dibakar Banerjee's political short film elevates an otherwise bland anthology that just isn't scary |url=https://www.firstpost.com/entertainment/ghost-stories-movie-review-dibakar-banerjees-political-short-film-elevates-an-otherwise-bland-anthology-that-just-isnt-scary-7848051.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200102043926/https://www.firstpost.com/entertainment/ghost-stories-movie-review-dibakar-banerjees-political-short-film-elevates-an-otherwise-bland-anthology-that-just-isnt-scary-7848051.html |archive-date=2 January 2020 |access-date=2020-01-02 |website=Firstpost |language=en}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{IMDb title}} * {{Rotten Tomatoes}} [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] je1u4joncusjdd30sr9xbj9nue2cmma 646575 646574 2026-10-22T17:29:33Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* অভিনয়শিল্পী */ 646575 wikitext text/x-wiki {{short description|২০২০ চনৰ ভাৰতীয় সংকলন চলচ্চিত্ৰ}} {{Infobox film | name = ঘোষ্ট ষ্টৰিজ | image = [[File:Ghost Stories 2020 Poster.jpg|ঘোষ্ট ষ্টৰিজ ২০২০ ৰ পোষ্টাৰ]] | caption = আনুষ্ঠানিক মুক্তিৰ পোষ্টাৰ | alt = | director = {{plainlist| *কৰণ জোহৰ *দিবাকৰ বেনাৰ্জী *জয়া আখতাৰ *অনুৰাগ কাশ্যপ }} | producer = {{plainlist| *ৰনি স্ক্ৰুৱালা *আশী দুয়া }} | writer = {{plainlist| *কৰণ জোহৰ *দিবাকৰ বেনাৰ্জী *জয়া আখতাৰ *ঈশা লুথৰা *অবিনাশ সম্পথ }} | starring = {{plainlist| *শোভিতা ধূলিপালা *মৃণাল ঠাকুৰ *অবিনাশ তিৱাৰী *জাহ্নৱী কাপুৰ *সুৰেখা চিক্ৰী *ৰঘুবীৰ যাদৱ *গুলশান দেৱাইয়া *পাভেইল গুলাটি *অনিশ বামনে }} | music = '''আৱহ সংগীত:'''<br/>পেইজি শ্বাহকোটি<br/>'''গীত:'''<br/>পেইজি শ্বাহকোটি<br/>[[মদন মোহন]] | cinematography = {{plainlist| *চিলভেষ্টাৰ ফনছেকা *তনয় সাতাম *কমলজিৎ নেগী *মনু আনন্দ *মিতেশ মিৰ্চান্দানী *ৰঞ্জন পালিত }} | editing = | studio = [[RSVP Movies]]<br />Flying Unicorn Entertainment | distributor = [[Netflix]] | released = {{Film date|df=y|2020|01|01}} | runtime = ১৪৪ মিনিট<ref>{{Cite web |title=Ghost Stories (2019) |url=https://bbfc.co.uk/releases/ghost-stories-2019 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200610184011/https://www.bbfc.co.uk/releases/ghost-stories-2019 |archive-date=10 June 2020 |access-date=2 January 2020 |website=[[British Board of Film Classification]]}}</ref> | country = ভাৰত | language = হিন্দী }} '''ঘোষ্ট ষ্টৰিজ ({{lang-en|Ghost Stories}})''' হৈছে ২০২০ চনত মুক্তি পোৱা এখন ভাৰতীয় হিন্দী ভাষাৰ সংকলনধৰ্মী ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ, য’ত চাৰিটা চুটি চলচ্চিত্ৰৰ কাহিনী সন্নিৱিষ্ট কৰা হৈছে। এই চাৰিটা খণ্ড পৰিচালনা কৰিছে [[কৰণ জোহৰ]], দিবাকৰ বেনাৰ্জী, জয়া আখতাৰ আৰু অনুৰাগ কাশ্যপে।<ref>{{Cite news |date=15 April 2019 |title=Karan Johar, Zoya, Dibakar and Anurag reunite for Netflix's 'Ghost Stories' |url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/hindi/2019/apr/15/karan-johar-zoya-dibakar-and-anurag-reunite-for-netflixs-ghost-stories-1964670.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230426141048/https://www.newindianexpress.com/entertainment/hindi/2019/apr/15/karan-johar-zoya-dibakar-and-anurag-reunite-for-netflixs-ghost-stories-1964670.html |archive-date=26 April 2023 |access-date=20 September 2019 |work=The New Indian Express}}</ref><ref>{{Cite news |date=1 August 2019 |title=Netflix's Ghost Stories A 'Nightmare For Dream Team' – Karan Johar, Zoya Akhtar, Anurag Kashyap, Dibakar Bannerjee |url=https://www.ndtv.com/entertainment/netflixs-ghost-stories-a-nightmare-for-dream-team-karan-johar-zoya-akhtar-anurag-kashyap-dibakar-ban-2078555 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220404180904/https://www.ndtv.com/entertainment/netflixs-ghost-stories-a-nightmare-for-dream-team-karan-johar-zoya-akhtar-anurag-kashyap-dibakar-ban-2078555 |archive-date=4 April 2022 |access-date=20 September 2019 |publisher=NDTV}}</ref> চলচ্চিত্ৰখন ৰনি স্ক্ৰুৱালা আৰু আশী দুয়াই ক্ৰমে তেওঁলোকৰ প্ৰযোজনা প্ৰতিষ্ঠান RSVP Movies আৰু (Flying Unicorn Entertainment)ফ্লাইং ইউনিকৰ্ণ এণ্টাৰটেইণ্টমেণ্টৰ অধীনত যৌথভাৱে প্ৰযোজনা কৰিছে।<ref>{{Cite news |date=1 August 2019 |title=Karan, Anurag, Zoya and Dibaker team up for Netflix original Ghost Stories |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/karan-johar-anurag-kashyap-zoya-akhtar-dibaker-banerjee-ghost-stories-netflix-original-5868705/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220403232402/https://indianexpress.com/article/entertainment/web-series/karan-johar-anurag-kashyap-zoya-akhtar-dibaker-banerjee-ghost-stories-netflix-original-5868705/ |archive-date=3 April 2022 |access-date=20 September 2019 |work=The Indian Express}}</ref> চলচ্চিত্ৰখনত মৃণাল ঠাকুৰ, অবিনাশ তিৱাৰী, [[জাহ্নৱী কাপুৰ]], ৰঘুবীৰ যাদৱ, শোভিতা ধূলিপালা, বিজয় বাৰ্মা আৰু পাভেইল গুলাটিকে ধৰি কেইবাগৰাকীও অভিনেতা-অভিনেত্ৰীয়ে অভিনয় কৰিছে।<ref name="it">{{Cite news |date=18 September 2019 |title=Mrunal Thakur, Avinash Tiwary to star in Karan Johar's Ghost Stories |url=https://www.indiatoday.in/television/web-series/story/mrunal-thakur-avinash-tiwary-to-star-in-karan-johar-s-ghost-stories-1600377-2019-09-18 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190919175112/https://www.indiatoday.in/television/web-series/story/mrunal-thakur-avinash-tiwary-to-star-in-karan-johar-s-ghost-stories-1600377-2019-09-18 |archive-date=19 September 2019 |access-date=20 September 2019 |work=India Today}}</ref> চলচ্চিত্ৰখন ২০২০ চনৰ ১ জানুৱাৰীত [[Netflix]]-ত মুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=28 November 2019 |title=Netflix's Ghost Stories to Premier on January 1, 2020 |url=https://www.news18.com/news/movies/netflixs-ghost-stories-to-premier-on-january-1-2020-2403863.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230208000542/https://www.news18.com/news/movies/netflixs-ghost-stories-to-premier-on-january-1-2020-2403863.html |archive-date=8 February 2023 |access-date=29 November 2019 |website=News18}}</ref> ''ঘোষ্ট ষ্টৰীজ'' হৈছে কৰণ জোহৰ, দিবাকৰ বেনাৰ্জী, জয়া আখতাৰ আৰু অনুৰাগ কাশ্যপৰদ্বাৰা নিৰ্মিত তিনিখন সংকলনধৰ্মী চলচ্চিত্ৰৰ ভিতৰত তৃতীয়খন। ইয়াৰ পূৰ্বে ২০১৩ চনত ''বোম্বে টকীজ'' আৰু ২০১৮ চনত ''লাষ্ট ষ্টৰীজ'' মুক্তি পাইছিল। পৰৱৰ্তী চলচ্চিত্ৰখনো নেটফ্লিক্মত মুক্তি দিয়া হৈছিল। == কাহিনী == === ''জয়া আখতাৰ'' === সমীৰা নামৰ এগৰাকী যুৱতী নাৰ্ছে এখন নিৰ্জন ঘৰত অসুস্থ আৰু শয্যাশায়ী বৃদ্ধা শ্ৰীমতী মালিকৰ যত্ন ল’বলৈ আহে। সমীৰা নিজৰ জীৱনত মৰম আৰু নিৰাপত্তাৰ অভাৱ অনুভৱ কৰা এগৰাকী যুৱতী। সেয়ে তেওঁ অনিচ্ছুক প্ৰেমিক গুড্ডুৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল হৈ থাকে। আনহাতে, শ্ৰীমতী মালিক এসময়ত অত্যন্ত সুন্দৰী মহিলা আছিল।<ref name=":0">{{Cite web |date=2020-01-01 |title=Ghost Stories review: Where are the scares? |url=https://www.thekahaniyahindi.com/2020/05/bhoot-ki-kahani-thekahaniyahindi.html/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200716192134/https://www.thekahaniyahindi.com/2020/05/bhoot-ki-kahani-thekahaniyahindi.html |archive-date=16 July 2020 |access-date=2020-01-01 |website=The Indian Express |language=en-US}}</ref> নাৰ্ছ সলনি হোৱাৰ মাজৰ সময়ছোৱাত বৃদ্ধাগৰাকীৰ পুত্ৰই তেওঁৰ যত্ন লোৱাৰ কথা আছিল। কিন্তু তেওঁ ঘৰত উপস্থিত নাথাকে। শ্ৰীমতী মালিকে সমীৰাক কয় যে তেওঁৰ পুত্ৰ কাষৰ কোঠাটোত শুই আছে, যদিও তাত কোনো লোক নাথাকে। পিছত প্ৰকাশ পায় যে পুত্ৰই তেওঁক পাঁচ দিন ধৰি অকলশৰে এৰি থৈ গৈছিল আৰু বৃদ্ধাগৰাকীৰ তিনি দিন আগতেই অনাহাৰে মৃত্যু হৈছিল। এই কথা জানি সমীৰা স্তম্ভিত হৈ পৰে আৰু কেমেৰাই লাহে লাহে তেওঁৰপৰা আঁতৰি যায়। === ''অনুৰাগ কাশ্যপ'' === কাহিনীটো নেহা নামৰ এগৰাকী গৰ্ভৱতী মহিলাক কেন্দ্ৰ কৰি আগবাঢ়ে। তেওঁ নিজৰ মৃত ভনীয়েকৰ সন্তান অংশৰ যত্ন লয়।<ref name=":1">{{Cite web |last=Arora |first=Akhil |date=2 January 2020 |title=Dibakar Banerjee Can't Save Netflix's Incorrectly Titled Ghost Stories |url=https://gadgets.ndtv.com/entertainment/reviews/ghost-stories-netflix-review-2020-movie-dibakar-banerjee-janhvi-kapoor-karan-johar-2157853 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200102134828/https://gadgets.ndtv.com/entertainment/reviews/ghost-stories-netflix-review-2020-movie-dibakar-banerjee-janhvi-kapoor-karan-johar-2157853 |archive-date=2 January 2020 |access-date=2020-01-02 |website=NDTV Gadgets 360 |language=en}}</ref> ল’ৰাটোৰ অত্যধিক আসক্তিপূৰ্ণ মৰম আৰু সন্তানহীন যুৱতীগৰাকীৰ ক্ৰমবৰ্ধমান মানসিক অস্থিৰতাই ভয়ংকৰ ৰূপ ধাৰণ কৰে। নেহাৰ মানসিক অৱস্থাৰ অৱনতি ঘটিবলৈ ধৰে আৰু তেওঁৰ কল্পনা তথা বাস্তৱৰ মাজৰ সীমাৰেখা ক্ৰমাৎ অস্পষ্ট হৈ পৰে। === ''দিবাকৰ বেনাৰ্জী'' === এজন ব্যক্তি বিছ-ঘৰা নামৰ এখন সৰু চহৰত উপস্থিত হয়। কিন্তু চহৰখনত এজনী সৰু ছোৱালী আৰু এজন সৰু ল’ৰাৰ বাহিৰে আন কোনো লোক নাথাকে। শিশুকেইটাই তেওঁক জনায় যে ছোৱালীজনীৰ পিতৃ, যিজন চাউ-ঘৰা নামৰ ডাঙৰ চহৰখনৰ এজন কাউন্সিলাৰ, তেওঁ সকলো লোকক খাই পেলাইছে।<ref name=":1" /> প্ৰথমতে মানুহজনে তেওঁলোকৰ কথা বিশ্বাস নকৰে। কিন্তু চহৰখনৰপৰা ওলাই যাবলৈ চেষ্টা কৰোঁতে তেওঁ এগৰাকী জম্বি মহিলাৰ সন্মুখীন হয়। মহিলাগৰাকীয়ে তেওঁক আক্ৰমণ কৰে। ল’ৰাজনে তেওঁক উদ্ধাৰ কৰি নিৰাপদ আশ্ৰয়স্থলীলৈ লৈ যায়। তাত মানুহজনে শিশুকেইটাক ৰক্ষা কৰাৰ লগতে স্থানীয় প্ৰশাসনক সতৰ্ক কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। বাহিৰলৈ ওলাই এখন বিদ্যালয়ত প্ৰৱেশ কৰাৰ পাছত তেওঁ অন্ধ অধ্যক্ষগৰাকীক অদ্ভুত আচৰণ কৰা দেখে। কিছুসময়ৰ পাছতে অধ্যক্ষগৰাকী তাৰপৰা দৌৰি পলাই যায়। শিশুকেইটাই তেওঁক বুজাই দিয়ে যে কিছুমান মানুহে নিজৰ প্ৰাণ ৰক্ষা কৰিবলৈ আন মানুহক খাবলৈ আৰম্ভ কৰিছে। কাৰণ, এই ভয়ংকৰ জীৱবোৰে মানুহৰ মাংস খোৱা লোকক আক্ৰমণ নকৰে। মানুহজনে চাই থাকোঁতেই বিদ্যালয়ৰ অধ্যক্ষগৰাকীয়ে চিঞৰিবলৈ ধৰে আৰু মাটিত বাগৰি পৰে। ঠিক সেই সময়তে ছোৱালীজনীৰ পিতৃ বিদ্যালয়ৰ কোঠাটোত প্ৰৱেশ কৰে। তেওঁৰ শৰীৰটো নোমেৰে আবৃত আৰু তেওঁ দেখাত মানুহৰ দৰে যদিও প্ৰকৃততে এটা ভয়ংকৰ জীৱ। তেওঁৰ দৃষ্টিশক্তি দুৰ্বল হোৱাৰ বাবে তেওঁ মানুহজন আৰু শিশুকেইটাক সহজে দেখা নাপায়। কিন্তু পিতৃৰ প্ৰতি থকা মৰমত আৱেগিক হৈ ছোৱালীজনী তেওঁৰ ওচৰলৈ যায়। জীৱটোৱে তাইক হত্যা কৰি খাই পেলায়। এই ঘটনা দেখি বাকী দুয়ো হতভম্ব হৈ পৰে আৰু এদিন ধৰি একে ঠাইতে নিশ্চল হৈ থাকে। অৱশেষত জীৱটো তাৰপৰা আঁতৰি যায়। ল’ৰাজনে এটা উপায় উলিয়ায়। ছোৱালীজনীৰ অৱশিষ্ট দেহৰপৰা তেজ সংগ্ৰহ কৰি তেওঁলোকে নিজৰ মুখত সানি লয়, যাতে জম্বিবোৰে তেওঁলোককো মানুহৰ মাংস খোৱা জীৱ বুলি ভাবে। চহৰখনৰ কেন্দ্ৰীয় অঞ্চলটো ছোৱালীজনীৰ পিতৃৰ নিৰীক্ষণত থাকে। যেতিয়া তেওঁলোক দুয়ো সেই ঠাইত উপস্থিত হয়, জীৱটোৱে তেওঁলোকক নিজেই পৰীক্ষা কৰে। ল’ৰাজনৰ প্ৰতি সন্দেহ উপজাত তেওঁ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে ছোৱালীজনীৰ মাংসৰ কিছু অংশ খাই পেলায়। তাৰ পিছত জীৱটোৱে মানুহজনৰফালে ঘূৰি চায়। মানুহজনে যাতে ধৰা নপৰে, তাৰ বাবে একে ঠাইতে নিশ্চল হৈ থাকে। কিন্তু ভয়ত তেওঁ দৌৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু মাংসভোজী জীৱবোৰে তেওঁৰ পিছে পিছে খেদি আহে। পলাই থাকোঁতে তেওঁ এটা গাঁতত পৰে। তেওঁক ছোৱালীজনীৰ এখন হাত দলিয়াই দিয়া হয়, যাতে তেওঁ নিজকে তেওঁলোকৰ দলৰ সদস্য বুলি প্ৰমাণ কৰিব পাৰে। কিন্তু মানুহজনে সেই কাম কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে। তেতিয়া ছোৱালীজনীৰ পিতৃয়ে তেওঁৰ ওপৰত জঁপিয়াই পৰে। ঠিক সেই মুহূৰ্ততে মানুহজনৰ টোপনি ভাঙি যায় আৰু তেওঁ সাৰ পায়। কিন্তু সাৰ পোৱাৰ পিছতো তেওঁ বিভ্ৰান্ত হৈ পৰে, কাৰণ তেওঁ নিজকে সেই একেটা গাঁততে আৱিষ্কাৰ কৰে, য’ত তেওঁ আগতে পৰিছিল। তাৰপৰা ওলাই তেওঁ বিছ-ঘৰালৈ দৌৰি যায়। চহৰখন জনশূন্য আৰু জ্বলি থকা অৱস্থাত দেখি তেওঁ ভাবে যে শিশুকেইটাক ৰক্ষা কৰাত তেওঁ ব্যৰ্থ হ’ল। ঠিক সেই সময়তে এখন গাড়ী আহি উপস্থিত হয়। গাড়ীখনত থকা লোকসকলক দেখাত মাংসভোজী জীৱবোৰৰ দৰে লাগে। তেওঁলোকে মানুহজনক এখন জীপত উঠাই লৈ যায় আৰু কয় যে তেওঁলোক চাউ-ঘৰাৰ বাসিন্দা। তেওঁলোকে বিছ-ঘৰা জ্বলাই দিছিল, কাৰণ তেওঁলোকৰ মতে সেই ঠাইখন অতি নিকৃষ্ট আছিল আৰু তাত কোনো লোক বাস নকৰে। === ''কৰণ জোহৰ'' === ইৰা নামৰ এগৰাকী যুৱতীয়ে সুন্দৰ আৰু ধনী ধ্ৰুৱৰ সৈতে পৰিয়ালৰ ব্যৱস্থাপনাত হোৱা বিবাহত সন্মতি দিয়ে। ধ্ৰুৱে তেওঁৰ আইতাকে নিৰ্মাণ কৰোৱা এখন ঘৰত বাস কৰে। বিয়াৰ নিশা ইৰাই দেখে যে তেওঁৰ স্বামীয়ে এনে এগৰাকী মহিলাৰ সৈতে কথা পাতি আছে, যিগৰাকী তেওঁৰ আইতা আৰু যাৰ মৃত্যু বিছ বছৰ পূৰ্বে হৈছিল। তাৰ পিছৰ প্ৰতিটো নিশাই আইতাক ধ্ৰুৱক শুভৰাত্ৰি জনাবলৈ আহে। ধ্ৰুৱৰ বাহিৰে আন কোনেও তেওঁক দেখা নাপায় যেন লাগে। প্ৰাপ্তবয়স্ক হোৱাৰ পিছতো ধ্ৰুৱে মৃত আইতাকৰ সৈতে লুকাভাকু খেলি ভাল পায়। ইৰাই ঘৰৰ পৰিচাৰিকা শান্তিক (হীবা শ্বাহ) এই বিষয়ে সোধে। শান্তিয়ে জনায় যে এসময়ত ধ্ৰুৱে আইতাকৰ সৈতে লুকাভাকু খেলি থাকোঁতে ভুলবশতঃ তেওঁক চিৰিৰপৰা ঠেলি দিছিল। ফলত আইতাক গুৰুতৰভাৱে আহত হৈছিল আৰু অসহনীয় যন্ত্ৰণাত ভুগিছিল। তথাপি প্ৰতিনিশাই তেওঁ ধ্ৰুৱক শুভৰাত্ৰি জনাবলৈ আহিছিল। কিন্তু আইতাকৰ মৃত্যুৰ পৰিস্থিতিৰ বিষয়ে ইৰাই জানিব পৰাৰ আগতেই তেওঁলোকৰ কথোপকথন শেষ হয়। এদিন-ৰাতি ধ্ৰুৱৰ মৃত আইতাকৰ প্ৰতি থকা অত্যধিক আসক্তিত অতিষ্ঠ হৈ ইৰা তেওঁৰ কোঠালৈ সোমাই যায়। কোঠাটো আইতাকৰ স্মৃতিত এতিয়াও আগৰ দৰেই সজাই ৰখা হৈছিল। ইৰাই আইতাকক তেওঁলোকক এৰি যাবলৈ চিঞৰি কয়। পাছদিনা পুৱাৰ আহাৰৰ সময়ত শান্তিয়ে ইৰাক তেওঁৰ ওটমিল লৰাই দিয়াত সহায় কৰে। আহাৰ খোৱাৰ মাজতে ইৰাৰ পেটত তীব্ৰ বিষ আৰম্ভ হয়। শান্তিয়ে তেওঁক শোৱনি-কোঠালৈ লৈ যায়। ইৰা বিষত ছটফটাই থকাৰ সময়তে শান্তিয়ে তেওঁলোকৰ আগৰ অসমাপ্ত কথোপকথনটো সম্পূৰ্ণ কৰে। তেওঁ জনায় যে আইতাকে নিজৰ যন্ত্ৰণাৰ অন্ত পেলাবলৈ শান্তিক অনুৰোধ কৰিছিল। বাধ্য পৰিচাৰিকা হিচাপে শান্তিয়ে তেওঁৰ আহাৰত অতি বিষাক্ত এৰা গুটি মিহলাই দিছিল, যাৰ ফলত আইতাকৰ মৃত্যু হৈছিল। কাহিনীটোৱে ইংগিত দিয়ে যে শান্তিয়ে ইৰাৰ ক্ষেত্ৰতো একে কামেই কৰিছে। ইৰাই সাৰ পাই এখন উজ্জ্বল পোহৰেৰে ভৰা কোঠাত নিজকে আৱিষ্কাৰ কৰে। তাত তেওঁ আইতাকক তেওঁৰ ওপৰত ভাহি থকা অৱস্থাত দেখে। বিভ্ৰান্ত হৈ ইৰাই সোধে যে এতিয়া তেওঁ আইতাকক কেনেকৈ দেখা পাইছে। আইতাকে উত্তৰ দিয়ে যে ইৰা এতিয়া তেওঁৰ পৃথিৱীত উপস্থিত হৈছে। ইয়াৰ অৰ্থ হ’ল ইৰাৰ মৃত্যু হৈছে। ইৰাই মূৰ ঘূৰাই আন কিছুমান মানুহৰ আকৃতি দেখা পায়। আইতাকে তেওঁক জনায় যে সেই লোকসকলেও ইৰাৰ দৰে তেওঁৰ উপস্থিতিত বিশ্বাস কৰা নাছিল। == অভিনয়শিল্পী == '''জয়া আখতাৰৰ খণ্ড''' *[[জাহ্নৱী কাপুৰ]] - সমীৰা *সুৰেখা চিক্ৰী -শ্ৰীমতী মালিক *বিজয় বাৰ্মা --গুড্ডু '''অনুৰাগ কাশ্যপৰ খণ্ড''' *শোভিতা ধূলিপালা - নেহা *সাগৰ আৰ্য - নেহাৰ স্বামী *জেকাৰী ব্ৰাজ - অংশ *পাভেইল গুলাটি - অংশৰ পিতৃ '''দিবাকৰ বেনাৰ্জীৰ খণ্ড''' *সুকান্ত গোৱেল - আগন্তুক ব্যক্তি *আদিত্য শ্বেট্টী - সৰু ল’ৰাজন *ইভা অমিত পাৰদেশী - সৰু ছোৱালীজনী *গুলশান দেৱাইয়া - ছোৱালীজনীৰ পিতৃ '''কৰণ জোহৰৰ খণ্ড''' *মৃণাল ঠাকুৰ - ইৰাৱতী "ইৰা" কাপুৰ *অবিনাশ তিৱাৰী - ধ্ৰুৱ *জ্যোতি সুভাষ - ধ্ৰুৱৰ আইতাক *কিটু গিডৱানী -ধ্ৰুৱৰ মাতৃ *সুমিত টেণ্ডন -ধ্ৰুৱৰ পিতৃ *নম্ৰতা চোপ্ৰা - ইৰাৰ মাতৃ *কুশা কাপিলা - মিশা *শতাফ ফিগাৰ -ইৰাৰ পিতৃ *হীবা এন শ্বাহ - শান্তি == প্ৰযোজনা == ২০১৯ চনৰ এপ্ৰিল মাহত ঘোষণা কৰা হৈছিল যে [[অনুৰাগ কাশ্যপ]], [[জয়া আখতাৰ]], দিবাকৰ বেনাৰ্জী আৰু কৰণ জোহৰে ''বম্বে টকীজ'' আৰু ''লাষ্ট ষ্টৰীজ ''-ৰ পিছত পুনৰ একেলগে Netflix-ৰ বাবে এখন ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰিব।<ref>{{Cite news |date=15 April 2019 |title=Spine chilling! Netflix's 'Ghost Stories': Karan Johar, Sooryakanth, Dibakar Banerjee & Anurag Kashyap to reunite |url=https://www.financialexpress.com/entertainment/spine-chilling-netflixs-ghost-stories-karan-johar-sanaullah-ansari-dibakar-banerjee-anurag-kashyap-to-reunite/1548761/ |access-date=20 September 2019 |work=The Financial Express}}</ref> আগষ্ট মাহত জয়া আখতাৰে বিজয় বাৰ্মা আৰু জাহ্নৱী কাপুৰৰ সৈতে নিজৰ খণ্ডটোৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰে।<ref>{{Cite news |date=17 August 2019 |title=Zoya Akhtar announces shooting of 'Ghost Stories' |url=https://www.business-standard.com/article/news-ani/zoya-akhtar-announces-shooting-of-ghost-stories-119081700334_1.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190920135014/https://www.business-standard.com/article/news-ani/zoya-akhtar-announces-shooting-of-ghost-stories-119081700334_1.html |archive-date=20 September 2019 |access-date=20 September 2019 |work=Business Standard}}</ref> ছেপ্টেম্বৰ মাহত অনুৰাগ কাশ্যপে শোভিতা ধূলিপালা আৰু পাভেইল গুলাটিৰ সৈতে নিজৰ খণ্ডটোৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰে।<ref>{{Cite news |date=5 September 2019 |title=Anurag Kashyap starts shooting for Ghost Stories |url=https://www.indiatoday.in/television/web-series/story/anurag-kashyap-starts-shooting-for-ghost-stories-1595767-2019-09-05 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405085727/https://www.indiatoday.in/television/web-series/story/anurag-kashyap-starts-shooting-for-ghost-stories-1595767-2019-09-05 |archive-date=5 April 2023 |access-date=20 September 2019 |work=India Today}}</ref> কৰণ জোহৰৰ খণ্ডটোৰ বাবে মৃণাল ঠাকুৰ আৰু অবিনাশ তিৱাৰীক নিৰ্বাচন কৰা হৈছিল।<ref name="it" /> কৰণ জোহৰে এখন প্ৰতিভা সন্ধানকাৰী সংস্থাৰ জৰিয়তে নিজৰ কাহিনীটো বিচাৰি পাইছিল। লাইন প্ৰযোজক শিৱ কৰ্ণাৰ আৰু প্ৰযোজনা পৰিচালক অৰুণ কুমাৰে ২০১৯ চনৰ ১ অক্টোবৰত গোৱাত তেওঁৰ খণ্ডটোৰ দৃশ্যগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰে।<ref>{{Cite web |last=Hungama |first=Bollywood |date=1 October 2019 |title=Karan Johar begins shooting for Ghost Stories in Goa :Bollywood Latest News - Bollywood Hungama |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/karan-johar-begins-shooting-for-ghost-stories-in-goa/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191003103846/https://www.bollywoodhungama.com/news/features/karan-johar-begins-shooting-for-ghost-stories-in-goa/ |archive-date=3 October 2019 |access-date=3 October 2019 |website=[[Bollywood Hungama]]}}</ref> ২০১৯ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত প্ৰকাশিত এটা সাক্ষাৎকাৰত কৰণ জোহৰে জনাইছিল যে নিজৰ কাহিনীটোৰ বাবে তেওঁ প্ৰায় ৫০টা ভৌতিক কাহিনী পঢ়িছিল।<ref>{{Cite web |date=30 September 2019 |title=I read about 50 ghost stories searching for one |url=https://www.cinestaan.com/articles/2019/sep/30/22724/my-ghost-story-won-t-be-scary-i-can-t-scare-people-reveals-karan-johar |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191225092428/https://www.cinestaan.com/articles/2019/sep/30/22724/my-ghost-story-won-t-be-scary-i-can-t-scare-people-reveals-karan-johar |archive-date=25 December 2019 |access-date=25 December 2019 |website=Cinestaan}}</ref> == সংগীত == চলচ্চিত্ৰখনৰ আৱহ সংগীতৰ লগতে এটা গীতৰ সুৰ পেইজি শ্বাহকোটিয়ে ৰচনা কৰিছিল। আন গীতসমূহৰ সুৰো পেইজি শ্বাহকোটিয়েই ৰচনা কৰিছিল।{{fact|date=August 2026}} গীতসমূহৰ কথা লিখিছিল [[শ্বেলী]]য়ে।{{fact|date=August 2026}} {{Infobox album | name = Ghost Stories | type = soundtrack | artist = Peji Shahkoti | cover = | alt = | released = {{Start date|df=yes|2022|01|01}} (চলচ্চিত্ৰ) | recorded = 2019 | venue = | studio = [[Netflix]] | genre = [[চলচ্চিত্ৰৰ সংগীত|চলচ্চিত্ৰৰ আৱহ সংগীত]] | length = {{Duration|m=|s=}} | language = হিন্দী | label = [[Netflix|Sangeet Music]] | producer = | prev_title = | prev_year = 2019 | next_title = | next_year = 2021 | misc = }} {{track listing | headline = গীতৰ তালিকা | extra_column = কণ্ঠশিল্পী | total_length = | all_writing = | title1 = Madhaniya | extra1 = [[আছিছ কৌৰ]] আৰু দিদাৰ কৌৰ | length1 = | title2 = Mera Saaya | extra2 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | length2 = }} == প্ৰতিক্ৰিয়া == এন ডি টিভিৰ (NDTV) শৈবাল চেটাৰ্জীয়ে চলচ্চিত্ৰখনক ৫ৰ ভিতৰত ২.৫ নম্বৰ প্ৰদান কৰিছিল। তেওঁ লিখিছিল যে প্ৰকৃততে দৰ্শকক হঠাৎ ভয় খুৱাই তোলাৰ দৃশ্যৰ অভাৱৰ উপৰি চলচ্চিত্ৰখনে মেৰুদণ্ডত শিহৰণ জগাব পৰা মুহূৰ্তও সৃষ্টি কৰিব পৰা নাই।<ref name=":2">{{Cite web |title=Ghost Stories Movie Review: Tales Of Horror Have Never Been So Imperturbable |url=https://www.ndtv.com/entertainment/ghost-stories-movie-review-tales-of-horror-have-never-been-so-imperturbable-2-5-stars-out-of-5-2157323 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230406152034/https://www.ndtv.com/entertainment/ghost-stories-movie-review-tales-of-horror-have-never-been-so-imperturbable-2-5-stars-out-of-5-2157323 |archive-date=6 April 2023 |access-date=2020-01-02 |website=NDTV.com}}</ref> [[Firstpost]]-ৰ শ্বেতা ৰামকৃষ্ণনে চলচ্চিত্ৰখনক ৫ৰ ভিতৰত ৩ নম্বৰ প্ৰদান কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, দিবাকৰ বেনাৰ্জীৰ ৰাজনৈতিক বক্তব্যসমৃদ্ধ চুটি চলচ্চিত্ৰখণ্ডটোৱে অন্যথা নীৰস আৰু ভয়ৰ অনুভূতি সৃষ্টি কৰাত ব্যৰ্থ হোৱা সংকলনটোক কিছু উচ্চতালৈ লৈ গৈছে।<ref>{{Cite web |date=2020-01-02 |title=Ghost Stories movie review: Dibakar Banerjee's political short film elevates an otherwise bland anthology that just isn't scary |url=https://www.firstpost.com/entertainment/ghost-stories-movie-review-dibakar-banerjees-political-short-film-elevates-an-otherwise-bland-anthology-that-just-isnt-scary-7848051.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200102043926/https://www.firstpost.com/entertainment/ghost-stories-movie-review-dibakar-banerjees-political-short-film-elevates-an-otherwise-bland-anthology-that-just-isnt-scary-7848051.html |archive-date=2 January 2020 |access-date=2020-01-02 |website=Firstpost |language=en}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{IMDb title}} * {{Rotten Tomatoes}} [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] qa0df9p5nsw1sqlajrcw5ro73vrj671 6 140391 646578 2026-10-22T17:58:37Z Dipankar Das 36094 646578 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 646579 646578 2026-10-22T17:59:13Z Dipankar Das 36094 646579 wikitext text/x-wiki {{Bsr}} == সাৰাংশ == {{Non-free use rationale 2 |Description = This is a poster for Ghost Stories (2020). |Source = Netflix |Author = Netflix |Article = Ghost Stories (2020 film) |Purpose = to serve as the primary means of visual identification at the top of the article dedicated to the work in question. |Replaceability = n.a. |Minimality = The image is used for identification in the context of critical commentary of the work, product or service for which it serves as poster art. It makes a significant contribution to the user's understanding of the article, which could not practically be conveyed by words alone. The image is placed in the infobox at the top of the article discussing the work, to show the primary visual image associated with the work, and to help the user quickly identify the work, product or service and know they have found what they are looking for. Use for this purpose does not compete with the purposes of the original artwork, namely the creator providing graphic design services, and in turn the marketing of the promoted item. |Commercial = n.a. }} == অনুজ্ঞাপত্ৰ == {{Non-free film poster|image_has_rationale=yes|2020s Indian film posters}} [[Category:2020s horror film posters]] d0a24ckygq8ylrmrun2sei2jtel7sa7 0 140392 646583 2026-10-22T18:09:10Z Pranamikaadhikary 27435 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 646583 wikitext text/x-wiki '''ভাৰত উপমহাদেশত ব্ৰঞ্জ যুগ''' খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩০০০ চনৰ আশে-পাশে আৰম্ভ হয়, আৰু শেষত সিন্ধু উপত্যকা সভ্যতাৰ জন্ম দিয়ে, যাৰ (পৰিপক্ব) সময় খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২৬০০ চনৰপৰা ১৯০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বৰ ভিতৰত আছিল। ই বৈদিক যুগৰ প্ৰাৰম্ভিক অংশ ঋগ্বেদিক যুগলৈকে চলি আছে। ইয়াৰ পিছত ভাৰতত প্ৰায় ১০০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বৰপৰা [[লৌহ যুগ]] আৰম্ভ হয়। ইয়াৰ বিপৰীতে দক্ষিণ ভাৰত প্ৰায় ২৫০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বলৈকে মেছলিথিক পৰ্যায়ত আছিল। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২য় সহস্ৰাব্দত উত্তৰ আৰু দক্ষিণ ভাৰতৰ মাজত সাংস্কৃতিক সংস্পৰ্শ হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে যদিও দক্ষিণ ভাৰতে এটা ব্ৰঞ্জ যুগ প্ৰপ’ৰ্ট এৰি চলকোলিথিক পৰ্যায়ৰপৰা পোনপটীয়াকৈ লৌহ যুগত প্ৰৱেশ কৰে। ২০০৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত তামিলনাডুৰ চেম্বিয়ান-কাণ্ডিয়ুৰ গাঁৱত এজন স্কুলৰ শিক্ষকে এটা শিলৰ চেল্ট আৱিষ্কাৰ কৰে যাৰ লিপি ৩৫০০ বছৰ পৰ্যন্ত বুলি অনুমান কৰা হয়।[1][2] ভাৰতীয় এপিগ্ৰাফিষ্ট ইৰাভাথম মহাদেৱনে এই লেখাটো সিন্ধু লিপিৰ বুলি ধাৰণা কৰিছিল আৰু এই আৱিষ্কাৰক "তামিলনাডুৰ এটা শতিকাৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ প্ৰত্নতাত্ত্বিক আৱিষ্কাৰ" বুলি অভিহিত কৰিছিল।[1] ki8ivyl0kdbl5wgah02c3237fa2mv3h 646585 646583 2026-10-22T18:10:19Z Pranamikaadhikary 27435 646585 wikitext text/x-wiki '''ভাৰত উপমহাদেশত ব্ৰঞ্জ যুগ''' খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩০০০ চনৰ আশে-পাশে আৰম্ভ হয়, আৰু শেষত সিন্ধু উপত্যকা সভ্যতাৰ জন্ম দিয়ে, যাৰ (পৰিপক্ব) সময় খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২৬০০ চনৰপৰা ১৯০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বৰ ভিতৰত আছিল। ই বৈদিক যুগৰ প্ৰাৰম্ভিক অংশ ঋগ্বেদিক যুগলৈকে চলি আছে। ইয়াৰ পিছত ভাৰতত প্ৰায় ১০০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বৰপৰা [[লৌহ যুগ]] আৰম্ভ হয়। ইয়াৰ বিপৰীতে দক্ষিণ ভাৰত প্ৰায় ২৫০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বলৈকে মেছলিথিক পৰ্যায়ত আছিল। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২য় সহস্ৰাব্দত উত্তৰ আৰু দক্ষিণ ভাৰতৰ মাজত সাংস্কৃতিক সংস্পৰ্শ হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে যদিও দক্ষিণ ভাৰতে এটা ব্ৰঞ্জ যুগ প্ৰপ’ৰ্ট এৰি চলকোলিথিক পৰ্যায়ৰপৰা পোনপটীয়াকৈ লৌহ যুগত প্ৰৱেশ কৰে। ২০০৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত তামিলনাডুৰ চেম্বিয়ান-কাণ্ডিয়ুৰ গাঁৱত এজন স্কুলৰ শিক্ষকে এটা শিলৰ চেল্ট আৱিষ্কাৰ কৰে যাৰ লিপি ৩৫০০ বছৰ পৰ্যন্ত বুলি অনুমান কৰা হয়।[1][2] ভাৰতীয় এপিগ্ৰাফিষ্ট ইৰাভাথম মহাদেৱনে এই লেখাটো সিন্ধু লিপিৰ বুলি ধাৰণা কৰিছিল আৰু এই আৱিষ্কাৰক "তামিলনাডুৰ এটা শতিকাৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ প্ৰত্নতাত্ত্বিক আৱিষ্কাৰ" বুলি অভিহিত কৰিছিল।[1] ==ব্ৰঞ্জ যুগত সময়ৰেখাৰ পৰ্যায়== clgala6f6ughgqwk1rnauh0r5gv1iii 646586 646585 2026-10-22T18:10:45Z Pranamikaadhikary 27435 /* ব্ৰঞ্জ যুগত সময়ৰেখাৰ পৰ্যায় */ 646586 wikitext text/x-wiki '''ভাৰত উপমহাদেশত ব্ৰঞ্জ যুগ''' খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩০০০ চনৰ আশে-পাশে আৰম্ভ হয়, আৰু শেষত সিন্ধু উপত্যকা সভ্যতাৰ জন্ম দিয়ে, যাৰ (পৰিপক্ব) সময় খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২৬০০ চনৰপৰা ১৯০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বৰ ভিতৰত আছিল। ই বৈদিক যুগৰ প্ৰাৰম্ভিক অংশ ঋগ্বেদিক যুগলৈকে চলি আছে। ইয়াৰ পিছত ভাৰতত প্ৰায় ১০০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বৰপৰা [[লৌহ যুগ]] আৰম্ভ হয়। ইয়াৰ বিপৰীতে দক্ষিণ ভাৰত প্ৰায় ২৫০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বলৈকে মেছলিথিক পৰ্যায়ত আছিল। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২য় সহস্ৰাব্দত উত্তৰ আৰু দক্ষিণ ভাৰতৰ মাজত সাংস্কৃতিক সংস্পৰ্শ হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে যদিও দক্ষিণ ভাৰতে এটা ব্ৰঞ্জ যুগ প্ৰপ’ৰ্ট এৰি চলকোলিথিক পৰ্যায়ৰপৰা পোনপটীয়াকৈ লৌহ যুগত প্ৰৱেশ কৰে। ২০০৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত তামিলনাডুৰ চেম্বিয়ান-কাণ্ডিয়ুৰ গাঁৱত এজন স্কুলৰ শিক্ষকে এটা শিলৰ চেল্ট আৱিষ্কাৰ কৰে যাৰ লিপি ৩৫০০ বছৰ পৰ্যন্ত বুলি অনুমান কৰা হয়।[1][2] ভাৰতীয় এপিগ্ৰাফিষ্ট ইৰাভাথম মহাদেৱনে এই লেখাটো সিন্ধু লিপিৰ বুলি ধাৰণা কৰিছিল আৰু এই আৱিষ্কাৰক "তামিলনাডুৰ এটা শতিকাৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ প্ৰত্নতাত্ত্বিক আৱিষ্কাৰ" বুলি অভিহিত কৰিছিল।[1] ==ব্ৰঞ্জ যুগত সময়ৰেখাৰ পৰ্যায়== {|class="wikitable" |- |'''Time line (BC)''' |'''Phase''' |'''Era''' |- !3300–2600 !Early Harappan (Early Bronze Age) ! rowspan=3 | Regionalisation Era<br /><small>{{Circa|4000}}–2500/2300 BCE (Shaffer){{sfn|Manuel|2010|p=149}}<br />{{Circa|5000}}–3200 BCE (Coningham & Young){{sfn|Coningham|Young|2015|p=145}}</small> |- |3300–2800 |Harappan 1 (Ravi phase) |- |2800–2600 |Harappan 2 ([[Kot Diji]] Phase, [[Nausharo]] I, [[Mehrgarh]] and Vinya VII) |- !2600–1900 !Mature Harappan ([[Indus Valley Civilisation]]) !rowspan=4 |Integration Era |- |2600–2450 |Harappan 3A (Nausharo II) |- |2450–2200 |Harappan 3B |- |2200–1900 |Harappan 3C |- !1900–1300 !Late Harappan ([[Cemetery H]]); [[Ochre Coloured Pottery culture|Ochre Coloured Pottery]] !rowspan=3 |Localisation Era |- |1900–1700 |Harappan 4 |- |1700–1300 |Harappan 5 |- |} ht0x270z1yr32o11sb2jus7asrgk3yl 646587 646586 2026-10-22T18:14:16Z Pranamikaadhikary 27435 /* ব্ৰঞ্জ যুগত সময়ৰেখাৰ পৰ্যায় */ 646587 wikitext text/x-wiki '''ভাৰত উপমহাদেশত ব্ৰঞ্জ যুগ''' খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩০০০ চনৰ আশে-পাশে আৰম্ভ হয়, আৰু শেষত সিন্ধু উপত্যকা সভ্যতাৰ জন্ম দিয়ে, যাৰ (পৰিপক্ব) সময় খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২৬০০ চনৰপৰা ১৯০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বৰ ভিতৰত আছিল। ই বৈদিক যুগৰ প্ৰাৰম্ভিক অংশ ঋগ্বেদিক যুগলৈকে চলি আছে। ইয়াৰ পিছত ভাৰতত প্ৰায় ১০০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বৰপৰা [[লৌহ যুগ]] আৰম্ভ হয়। ইয়াৰ বিপৰীতে দক্ষিণ ভাৰত প্ৰায় ২৫০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বলৈকে মেছলিথিক পৰ্যায়ত আছিল। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২য় সহস্ৰাব্দত উত্তৰ আৰু দক্ষিণ ভাৰতৰ মাজত সাংস্কৃতিক সংস্পৰ্শ হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে যদিও দক্ষিণ ভাৰতে এটা ব্ৰঞ্জ যুগ প্ৰপ’ৰ্ট এৰি চলকোলিথিক পৰ্যায়ৰপৰা পোনপটীয়াকৈ লৌহ যুগত প্ৰৱেশ কৰে। ২০০৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত তামিলনাডুৰ চেম্বিয়ান-কাণ্ডিয়ুৰ গাঁৱত এজন স্কুলৰ শিক্ষকে এটা শিলৰ চেল্ট আৱিষ্কাৰ কৰে যাৰ লিপি ৩৫০০ বছৰ পৰ্যন্ত বুলি অনুমান কৰা হয়।[1][2] ভাৰতীয় এপিগ্ৰাফিষ্ট ইৰাভাথম মহাদেৱনে এই লেখাটো সিন্ধু লিপিৰ বুলি ধাৰণা কৰিছিল আৰু এই আৱিষ্কাৰক "তামিলনাডুৰ এটা শতিকাৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ প্ৰত্নতাত্ত্বিক আৱিষ্কাৰ" বুলি অভিহিত কৰিছিল।[1] ==ব্ৰঞ্জ যুগত সময়ৰেখাৰ পৰ্যায়== {|class="wikitable" |- |'''সময়ৰেখা (BC)''' |'''ভাগ''' |'''যুগ''' |- !৩৩০০–২৬০০ !আদিম হৰপ্পান (আদিম ব্ৰঞ্জ যুগ) ! rowspan=3 | Regionalisation Era<br /><small>{{Circa|4000}}–2500/2300 BCE (Shaffer){{sfn|Manuel|2010|p=149}}<br />{{Circa|5000}}–3200 BCE (Coningham & Young){{sfn|Coningham|Young|2015|p=145}}</small> |- |৩৩০০–২৮০০ |হৰপ্পান প্ৰথম (ৰবি পৰ্যায়) |- |২৮০০–২৬০০ |হৰপ্পান দ্বিতীয় ([[ক’ট দিজি]] পৰ্যায়, [[নওছাৰো]] প্ৰথম, [[মেৰঘৰ]] আৰু ৱিন্যা সপ্তম) |- !2600–1900 !Mature Harappan ([[Indus Valley Civilisation]]) !rowspan=4 |Integration Era |- |2600–2450 |Harappan 3A (Nausharo II) |- |2450–2200 |Harappan 3B |- |2200–1900 |Harappan 3C |- !1900–1300 !Late Harappan ([[Cemetery H]]); [[Ochre Coloured Pottery culture|Ochre Coloured Pottery]] !rowspan=3 |Localisation Era |- |1900–1700 |Harappan 4 |- |1700–1300 |Harappan 5 |- |} g9ej7mgki97wh36jqd0ed1zmob0tfnt 646589 646587 2026-10-22T18:19:14Z Pranamikaadhikary 27435 /* ব্ৰঞ্জ যুগত সময়ৰেখাৰ পৰ্যায় */ 646589 wikitext text/x-wiki '''ভাৰত উপমহাদেশত ব্ৰঞ্জ যুগ''' খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩০০০ চনৰ আশে-পাশে আৰম্ভ হয়, আৰু শেষত সিন্ধু উপত্যকা সভ্যতাৰ জন্ম দিয়ে, যাৰ (পৰিপক্ব) সময় খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২৬০০ চনৰপৰা ১৯০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বৰ ভিতৰত আছিল। ই বৈদিক যুগৰ প্ৰাৰম্ভিক অংশ ঋগ্বেদিক যুগলৈকে চলি আছে। ইয়াৰ পিছত ভাৰতত প্ৰায় ১০০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বৰপৰা [[লৌহ যুগ]] আৰম্ভ হয়। ইয়াৰ বিপৰীতে দক্ষিণ ভাৰত প্ৰায় ২৫০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বলৈকে মেছলিথিক পৰ্যায়ত আছিল। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২য় সহস্ৰাব্দত উত্তৰ আৰু দক্ষিণ ভাৰতৰ মাজত সাংস্কৃতিক সংস্পৰ্শ হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে যদিও দক্ষিণ ভাৰতে এটা ব্ৰঞ্জ যুগ প্ৰপ’ৰ্ট এৰি চলকোলিথিক পৰ্যায়ৰপৰা পোনপটীয়াকৈ লৌহ যুগত প্ৰৱেশ কৰে। ২০০৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত তামিলনাডুৰ চেম্বিয়ান-কাণ্ডিয়ুৰ গাঁৱত এজন স্কুলৰ শিক্ষকে এটা শিলৰ চেল্ট আৱিষ্কাৰ কৰে যাৰ লিপি ৩৫০০ বছৰ পৰ্যন্ত বুলি অনুমান কৰা হয়।[1][2] ভাৰতীয় এপিগ্ৰাফিষ্ট ইৰাভাথম মহাদেৱনে এই লেখাটো সিন্ধু লিপিৰ বুলি ধাৰণা কৰিছিল আৰু এই আৱিষ্কাৰক "তামিলনাডুৰ এটা শতিকাৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ প্ৰত্নতাত্ত্বিক আৱিষ্কাৰ" বুলি অভিহিত কৰিছিল।[1] ==ব্ৰঞ্জ যুগত সময়ৰেখাৰ পৰ্যায়== {|class="wikitable" |- |'''সময়ৰেখা (BC)''' |'''ভাগ''' |'''যুগ''' |- !৩৩০০–২৬০০ !আদিম হৰপ্পান (আদিম ব্ৰঞ্জ যুগ) ! rowspan=3 | Regionalisation Era<br /><small>{{Circa|4000}}–2500/2300 BCE (Shaffer){{sfn|Manuel|2010|p=149}}<br />{{Circa|5000}}–3200 BCE (Coningham & Young){{sfn|Coningham|Young|2015|p=145}}</small> |- |৩৩০০–২৮০০ |হৰপ্পান প্ৰথম (ৰবি পৰ্যায়) |- |২৮০০–২৬০০ |হৰপ্পান দ্বিতীয় ([[ক’ট দিজি]] পৰ্যায়, [[নওছাৰো]] প্ৰথম, [[মেৰঘৰ]] আৰু ৱিন্যা সপ্তম) |- !২৬০০–১৯০০ !পূৰ্ণ হৰপ্পান ([[সিন্ধু উপত্যকাৰ সভ্যতা]]) !rowspan=4 |Integration Era |- |২৬০০–২৪৫০ |হৰপ্পান ৩A (নওছাৰো দ্বিতীয়) |- |২৪৫০–২২০০ |হৰপ্পান ৩B |- |২২০০–১৯০০ |হৰপ্পান ৩C |- !১৯০০–১৩০০ !উত্তৰ হৰপ্পান ([[চেমেট্ৰী এইচ]]); [[ওচাৰ ৰঙীন মৃৎশিল্প সংস্কৃতি|ওচাৰ ৰঙীন মৃৎপাত্ৰ]] !rowspan=3 | স্থানীয়কৰণ যুগ |- |১৯০০–১৭০০ |হৰপ্পান চতুৰ্থ |- |১৭০০–১৩০০ |হৰপ্পান পঞ্চম |- |} m3c5eo5r3ooh6nd0jgw3otvwzz9owdh 646591 646589 2026-10-22T18:20:28Z Pranamikaadhikary 27435 /* ব্ৰঞ্জ যুগত সময়ৰেখাৰ পৰ্যায় */ 646591 wikitext text/x-wiki '''ভাৰত উপমহাদেশত ব্ৰঞ্জ যুগ''' খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩০০০ চনৰ আশে-পাশে আৰম্ভ হয়, আৰু শেষত সিন্ধু উপত্যকা সভ্যতাৰ জন্ম দিয়ে, যাৰ (পৰিপক্ব) সময় খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২৬০০ চনৰপৰা ১৯০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বৰ ভিতৰত আছিল। ই বৈদিক যুগৰ প্ৰাৰম্ভিক অংশ ঋগ্বেদিক যুগলৈকে চলি আছে। ইয়াৰ পিছত ভাৰতত প্ৰায় ১০০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বৰপৰা [[লৌহ যুগ]] আৰম্ভ হয়। ইয়াৰ বিপৰীতে দক্ষিণ ভাৰত প্ৰায় ২৫০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বলৈকে মেছলিথিক পৰ্যায়ত আছিল। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২য় সহস্ৰাব্দত উত্তৰ আৰু দক্ষিণ ভাৰতৰ মাজত সাংস্কৃতিক সংস্পৰ্শ হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে যদিও দক্ষিণ ভাৰতে এটা ব্ৰঞ্জ যুগ প্ৰপ’ৰ্ট এৰি চলকোলিথিক পৰ্যায়ৰপৰা পোনপটীয়াকৈ লৌহ যুগত প্ৰৱেশ কৰে। ২০০৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত তামিলনাডুৰ চেম্বিয়ান-কাণ্ডিয়ুৰ গাঁৱত এজন স্কুলৰ শিক্ষকে এটা শিলৰ চেল্ট আৱিষ্কাৰ কৰে যাৰ লিপি ৩৫০০ বছৰ পৰ্যন্ত বুলি অনুমান কৰা হয়।[1][2] ভাৰতীয় এপিগ্ৰাফিষ্ট ইৰাভাথম মহাদেৱনে এই লেখাটো সিন্ধু লিপিৰ বুলি ধাৰণা কৰিছিল আৰু এই আৱিষ্কাৰক "তামিলনাডুৰ এটা শতিকাৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ প্ৰত্নতাত্ত্বিক আৱিষ্কাৰ" বুলি অভিহিত কৰিছিল।[1] ==ব্ৰঞ্জ যুগত সময়ৰেখাৰ পৰ্যায়== {|class="wikitable" |- |'''সময়ৰেখা (BC)''' |'''ভাগ''' |'''যুগ''' |- !৩৩০০–২৬০০ !আদিম হৰপ্পান (আদিম ব্ৰঞ্জ যুগ) ! rowspan=3 | আঞ্চলিককৰণৰ যুগ<br /><small>{{Circa|4000}}–2500/2300 BCE (Shaffer){{sfn|Manuel|2010|p=149}}<br />{{Circa|5000}}–3200 BCE (Coningham & Young){{sfn|Coningham|Young|2015|p=145}}</small> |- |৩৩০০–২৮০০ |হৰপ্পান প্ৰথম (ৰবি পৰ্যায়) |- |২৮০০–২৬০০ |হৰপ্পান দ্বিতীয় ([[ক’ট দিজি]] পৰ্যায়, [[নওছাৰো]] প্ৰথম, [[মেৰঘৰ]] আৰু ৱিন্যা সপ্তম) |- !২৬০০–১৯০০ !পূৰ্ণ হৰপ্পান ([[সিন্ধু উপত্যকাৰ সভ্যতা]]) !rowspan=4 |সংহতি যুগ |- |২৬০০–২৪৫০ |হৰপ্পান ৩A (নওছাৰো দ্বিতীয়) |- |২৪৫০–২২০০ |হৰপ্পান ৩B |- |২২০০–১৯০০ |হৰপ্পান ৩C |- !১৯০০–১৩০০ !উত্তৰ হৰপ্পান ([[চেমেট্ৰী এইচ]]); [[ওচাৰ ৰঙীন মৃৎশিল্প সংস্কৃতি|ওচাৰ ৰঙীন মৃৎপাত্ৰ]] !rowspan=3 | স্থানীয়কৰণ যুগ |- |১৯০০–১৭০০ |হৰপ্পান চতুৰ্থ |- |১৭০০–১৩০০ |হৰপ্পান পঞ্চম |- |} inkc2i73blft5takrgjl4bs9isf0xnu 646592 646591 2026-10-22T18:20:48Z Pranamikaadhikary 27435 /* ব্ৰঞ্জ যুগত সময়ৰেখাৰ পৰ্যায় */ 646592 wikitext text/x-wiki '''ভাৰত উপমহাদেশত ব্ৰঞ্জ যুগ''' খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩০০০ চনৰ আশে-পাশে আৰম্ভ হয়, আৰু শেষত সিন্ধু উপত্যকা সভ্যতাৰ জন্ম দিয়ে, যাৰ (পৰিপক্ব) সময় খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২৬০০ চনৰপৰা ১৯০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বৰ ভিতৰত আছিল। ই বৈদিক যুগৰ প্ৰাৰম্ভিক অংশ ঋগ্বেদিক যুগলৈকে চলি আছে। ইয়াৰ পিছত ভাৰতত প্ৰায় ১০০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বৰপৰা [[লৌহ যুগ]] আৰম্ভ হয়। ইয়াৰ বিপৰীতে দক্ষিণ ভাৰত প্ৰায় ২৫০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বলৈকে মেছলিথিক পৰ্যায়ত আছিল। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২য় সহস্ৰাব্দত উত্তৰ আৰু দক্ষিণ ভাৰতৰ মাজত সাংস্কৃতিক সংস্পৰ্শ হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে যদিও দক্ষিণ ভাৰতে এটা ব্ৰঞ্জ যুগ প্ৰপ’ৰ্ট এৰি চলকোলিথিক পৰ্যায়ৰপৰা পোনপটীয়াকৈ লৌহ যুগত প্ৰৱেশ কৰে। ২০০৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত তামিলনাডুৰ চেম্বিয়ান-কাণ্ডিয়ুৰ গাঁৱত এজন স্কুলৰ শিক্ষকে এটা শিলৰ চেল্ট আৱিষ্কাৰ কৰে যাৰ লিপি ৩৫০০ বছৰ পৰ্যন্ত বুলি অনুমান কৰা হয়।[1][2] ভাৰতীয় এপিগ্ৰাফিষ্ট ইৰাভাথম মহাদেৱনে এই লেখাটো সিন্ধু লিপিৰ বুলি ধাৰণা কৰিছিল আৰু এই আৱিষ্কাৰক "তামিলনাডুৰ এটা শতিকাৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ প্ৰত্নতাত্ত্বিক আৱিষ্কাৰ" বুলি অভিহিত কৰিছিল।[1] ==ব্ৰঞ্জ যুগত সময়ৰেখাৰ পৰ্যায়== {|class="wikitable" |- |'''সময়ৰেখা (BC)''' |'''ভাগ''' |'''যুগ''' |- !৩৩০০–২৬০০ !আদিম হৰপ্পান (আদিম ব্ৰঞ্জ যুগ) ! rowspan=3 | আঞ্চলিককৰণৰ যুগ<br /><small>{{Circa|4000}}–2500/2300 BCE (Shaffer){{sfn|Manuel|2010|p=149}}<br />{{Circa|5000}}–3200 BCE (Coningham & Young){{sfn|Coningham|Young|2015|p=145}}</small> |- |৩৩০০–২৮০০ |হৰপ্পান প্ৰথম (ৰবি পৰ্যায়) |- |২৮০০–২৬০০ |হৰপ্পান দ্বিতীয় ([[ক’ট দিজি]] পৰ্যায়, [[নওছাৰো]] প্ৰথম, [[মেৰঘৰ]] আৰু ৱিন্যা সপ্তম) |- !২৬০০–১৯০০ !পূৰ্ণ হৰপ্পান ([[সিন্ধু উপত্যকাৰ সভ্যতা]]) !rowspan=4 |সংহতি যুগ |- |২৬০০–২৪৫০ |হৰপ্পান ৩A (নওছাৰো দ্বিতীয়) |- |২৪৫০–২২০০ |হৰপ্পান ৩B |- |২২০০–১৯০০ |হৰপ্পান ৩C |- !১৯০০–১৩০০ !উত্তৰ হৰপ্পান ([[চেমেট্ৰী এইচ]]); [[ওচাৰ ৰঙীন মৃৎশিল্প সংস্কৃতি|ওচাৰ ৰঙীন মৃৎপাত্ৰ]] !rowspan=3 | স্থানীয়কৰণ যুগ |- |১৯০০–১৭০০ |হৰপ্পান চতুৰ্থ |- |১৭০০–১৩০০ |হৰপ্পান পঞ্চম |- |} ==তথ্যসূত্ৰ== dz8m1awg8jnl8hgszzoh1s3g55tpme7 646593 646592 2026-10-22T18:21:41Z Pranamikaadhikary 27435 646593 wikitext text/x-wiki '''ভাৰত উপমহাদেশত ব্ৰঞ্জ যুগ''' খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩০০০ চনৰ আশে-পাশে আৰম্ভ হয়, আৰু শেষত সিন্ধু উপত্যকা সভ্যতাৰ জন্ম দিয়ে, যাৰ (পৰিপক্ব) সময় খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২৬০০ চনৰপৰা ১৯০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বৰ ভিতৰত আছিল। ই বৈদিক যুগৰ প্ৰাৰম্ভিক অংশ ঋগ্বেদিক যুগলৈকে চলি আছে। ইয়াৰ পিছত ভাৰতত প্ৰায় ১০০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বৰপৰা [[লৌহ যুগ]] আৰম্ভ হয়। ইয়াৰ বিপৰীতে দক্ষিণ ভাৰত প্ৰায় ২৫০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বলৈকে মেছলিথিক পৰ্যায়ত আছিল। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২য় সহস্ৰাব্দত উত্তৰ আৰু দক্ষিণ ভাৰতৰ মাজত সাংস্কৃতিক সংস্পৰ্শ হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে যদিও দক্ষিণ ভাৰতে এটা ব্ৰঞ্জ যুগ প্ৰপ’ৰ্ট এৰি চলকোলিথিক পৰ্যায়ৰপৰা পোনপটীয়াকৈ লৌহ যুগত প্ৰৱেশ কৰে। ২০০৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত তামিলনাডুৰ চেম্বিয়ান-কাণ্ডিয়ুৰ গাঁৱত এজন স্কুলৰ শিক্ষকে এটা শিলৰ চেল্ট আৱিষ্কাৰ কৰে যাৰ লিপি ৩৫০০ বছৰ পৰ্যন্ত বুলি অনুমান কৰা হয়।<ref name="The Hindu_century">{{cite news | last=Subramaniam | first=T. S. | title= "Discovery of a century" in Tamil Nadu | date=May 1, 2006 | url =http://www.hindu.com/2006/05/01/stories/2006050112670100.htm | archive-url =https://web.archive.org/web/20060615053236/http://www.hindu.com/2006/05/01/stories/2006050112670100.htm | url-status =dead | archive-date =June 15, 2006 | work=[[The Hindu]] | access-date = 2008-05-21}}</ref><ref name="significance">{{cite news | last=Subramaniam | first=T. S. | title=Significance of Mayiladuthurai find | date=May 1, 2006 | url=http://www.hinduonnet.com/2006/05/01/stories/2006050101992000.htm | work=The Hindu | access-date=2008-05-23 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080430214654/http://www.hinduonnet.com/2006/05/01/stories/2006050101992000.htm | archive-date=April 30, 2008 | url-status=usurped }}</ref> ভাৰতীয় এপিগ্ৰাফিষ্ট ইৰাভাথম মহাদেৱনে এই লেখাটো সিন্ধু লিপিৰ বুলি ধাৰণা কৰিছিল আৰু এই আৱিষ্কাৰক "তামিলনাডুৰ এটা শতিকাৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ প্ৰত্নতাত্ত্বিক আৱিষ্কাৰ" বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref name="The Hindu_century" /> ==ব্ৰঞ্জ যুগত সময়ৰেখাৰ পৰ্যায়== {|class="wikitable" |- |'''সময়ৰেখা (BC)''' |'''ভাগ''' |'''যুগ''' |- !৩৩০০–২৬০০ !আদিম হৰপ্পান (আদিম ব্ৰঞ্জ যুগ) ! rowspan=3 | আঞ্চলিককৰণৰ যুগ<br /><small>{{Circa|4000}}–2500/2300 BCE (Shaffer){{sfn|Manuel|2010|p=149}}<br />{{Circa|5000}}–3200 BCE (Coningham & Young){{sfn|Coningham|Young|2015|p=145}}</small> |- |৩৩০০–২৮০০ |হৰপ্পান প্ৰথম (ৰবি পৰ্যায়) |- |২৮০০–২৬০০ |হৰপ্পান দ্বিতীয় ([[ক’ট দিজি]] পৰ্যায়, [[নওছাৰো]] প্ৰথম, [[মেৰঘৰ]] আৰু ৱিন্যা সপ্তম) |- !২৬০০–১৯০০ !পূৰ্ণ হৰপ্পান ([[সিন্ধু উপত্যকাৰ সভ্যতা]]) !rowspan=4 |সংহতি যুগ |- |২৬০০–২৪৫০ |হৰপ্পান ৩A (নওছাৰো দ্বিতীয়) |- |২৪৫০–২২০০ |হৰপ্পান ৩B |- |২২০০–১৯০০ |হৰপ্পান ৩C |- !১৯০০–১৩০০ !উত্তৰ হৰপ্পান ([[চেমেট্ৰী এইচ]]); [[ওচাৰ ৰঙীন মৃৎশিল্প সংস্কৃতি|ওচাৰ ৰঙীন মৃৎপাত্ৰ]] !rowspan=3 | স্থানীয়কৰণ যুগ |- |১৯০০–১৭০০ |হৰপ্পান চতুৰ্থ |- |১৭০০–১৩০০ |হৰপ্পান পঞ্চম |- |} ==তথ্যসূত্ৰ== mwkz43jst58zgs93g2aoegr1ltp57cl 646594 646593 2026-10-22T18:22:13Z Pranamikaadhikary 27435 added [[Category:সময়]] using [[WP:HC|HotCat]] 646594 wikitext text/x-wiki '''ভাৰত উপমহাদেশত ব্ৰঞ্জ যুগ''' খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩০০০ চনৰ আশে-পাশে আৰম্ভ হয়, আৰু শেষত সিন্ধু উপত্যকা সভ্যতাৰ জন্ম দিয়ে, যাৰ (পৰিপক্ব) সময় খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২৬০০ চনৰপৰা ১৯০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বৰ ভিতৰত আছিল। ই বৈদিক যুগৰ প্ৰাৰম্ভিক অংশ ঋগ্বেদিক যুগলৈকে চলি আছে। ইয়াৰ পিছত ভাৰতত প্ৰায় ১০০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বৰপৰা [[লৌহ যুগ]] আৰম্ভ হয়। ইয়াৰ বিপৰীতে দক্ষিণ ভাৰত প্ৰায় ২৫০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বলৈকে মেছলিথিক পৰ্যায়ত আছিল। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২য় সহস্ৰাব্দত উত্তৰ আৰু দক্ষিণ ভাৰতৰ মাজত সাংস্কৃতিক সংস্পৰ্শ হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে যদিও দক্ষিণ ভাৰতে এটা ব্ৰঞ্জ যুগ প্ৰপ’ৰ্ট এৰি চলকোলিথিক পৰ্যায়ৰপৰা পোনপটীয়াকৈ লৌহ যুগত প্ৰৱেশ কৰে। ২০০৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত তামিলনাডুৰ চেম্বিয়ান-কাণ্ডিয়ুৰ গাঁৱত এজন স্কুলৰ শিক্ষকে এটা শিলৰ চেল্ট আৱিষ্কাৰ কৰে যাৰ লিপি ৩৫০০ বছৰ পৰ্যন্ত বুলি অনুমান কৰা হয়।<ref name="The Hindu_century">{{cite news | last=Subramaniam | first=T. S. | title= "Discovery of a century" in Tamil Nadu | date=May 1, 2006 | url =http://www.hindu.com/2006/05/01/stories/2006050112670100.htm | archive-url =https://web.archive.org/web/20060615053236/http://www.hindu.com/2006/05/01/stories/2006050112670100.htm | url-status =dead | archive-date =June 15, 2006 | work=[[The Hindu]] | access-date = 2008-05-21}}</ref><ref name="significance">{{cite news | last=Subramaniam | first=T. S. | title=Significance of Mayiladuthurai find | date=May 1, 2006 | url=http://www.hinduonnet.com/2006/05/01/stories/2006050101992000.htm | work=The Hindu | access-date=2008-05-23 | archive-url=https://web.archive.org/web/20080430214654/http://www.hinduonnet.com/2006/05/01/stories/2006050101992000.htm | archive-date=April 30, 2008 | url-status=usurped }}</ref> ভাৰতীয় এপিগ্ৰাফিষ্ট ইৰাভাথম মহাদেৱনে এই লেখাটো সিন্ধু লিপিৰ বুলি ধাৰণা কৰিছিল আৰু এই আৱিষ্কাৰক "তামিলনাডুৰ এটা শতিকাৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ প্ৰত্নতাত্ত্বিক আৱিষ্কাৰ" বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref name="The Hindu_century" /> ==ব্ৰঞ্জ যুগত সময়ৰেখাৰ পৰ্যায়== {|class="wikitable" |- |'''সময়ৰেখা (BC)''' |'''ভাগ''' |'''যুগ''' |- !৩৩০০–২৬০০ !আদিম হৰপ্পান (আদিম ব্ৰঞ্জ যুগ) ! rowspan=3 | আঞ্চলিককৰণৰ যুগ<br /><small>{{Circa|4000}}–2500/2300 BCE (Shaffer){{sfn|Manuel|2010|p=149}}<br />{{Circa|5000}}–3200 BCE (Coningham & Young){{sfn|Coningham|Young|2015|p=145}}</small> |- |৩৩০০–২৮০০ |হৰপ্পান প্ৰথম (ৰবি পৰ্যায়) |- |২৮০০–২৬০০ |হৰপ্পান দ্বিতীয় ([[ক’ট দিজি]] পৰ্যায়, [[নওছাৰো]] প্ৰথম, [[মেৰঘৰ]] আৰু ৱিন্যা সপ্তম) |- !২৬০০–১৯০০ !পূৰ্ণ হৰপ্পান ([[সিন্ধু উপত্যকাৰ সভ্যতা]]) !rowspan=4 |সংহতি যুগ |- |২৬০০–২৪৫০ |হৰপ্পান ৩A (নওছাৰো দ্বিতীয়) |- |২৪৫০–২২০০ |হৰপ্পান ৩B |- |২২০০–১৯০০ |হৰপ্পান ৩C |- !১৯০০–১৩০০ !উত্তৰ হৰপ্পান ([[চেমেট্ৰী এইচ]]); [[ওচাৰ ৰঙীন মৃৎশিল্প সংস্কৃতি|ওচাৰ ৰঙীন মৃৎপাত্ৰ]] !rowspan=3 | স্থানীয়কৰণ যুগ |- |১৯০০–১৭০০ |হৰপ্পান চতুৰ্থ |- |১৭০০–১৩০০ |হৰপ্পান পঞ্চম |- |} ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:সময়]] 9do3h84brdn1m8uw3sbh4eshfuhomvs 0 140393 646595 2026-10-22T18:33:26Z Pranamikaadhikary 27435 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 646595 wikitext text/x-wiki '''শাল্ব''' বা শাল্বী জনগোষ্ঠীৰ উল্লেখ শেষ বৈদিক গ্ৰন্থসমূহত (যেনে জৈমিনিয় ব্ৰাহ্মণ) আছে আৰু তেওঁলোক হৈছে কুৰুক্ষেত্ৰ আক্ৰমণ কৰি কুৰু ৰাজ্যক পৰাস্ত কৰা এটা জনগোষ্ঠী,[1] সম্ভৱতঃ ৯০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বত।[2] শাল্ব জনগোষ্ঠীৰ পূৰ্বৰ ইতিহাস অস্পষ্ট যদিও ইহঁতৰ সৈতে ত্ৰিগৰ্তা ৰাজ্য আৰু পঞ্জাব অঞ্চলৰ সম্পৰ্ক থকা যেন লাগে।[3] কুৰু ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰাৰ পাছত শাল্বসকলে যমুনা নদী[4] আৰু ৰাজস্থানৰ আলৱাৰ অঞ্চলৰ কাষত (মৎস্য ৰাজ্যৰ ওচৰত) বসতি স্থাপন কৰে,[5] আৰু বৈদিক যুগৰ শেষলৈকে অৱশেষত তেওঁলোকে বাকী থকা কুৰু আৰু সুৰসেন মহাজনপদৰ সৈতে একত্ৰিত হৈ বৈদিক সংস্কৃতি গ্ৰহণ কৰে।[6] [[মহাভাৰত]]ৰ কৰ্ণপৰ্বৰ এটা অংশত "ধাৰ্মিকতাৰ চিৰন্তন নিয়ম" অনুসৰণ কৰাৰ বাবে সালভাসকলক প্ৰশংসা কৰা হৈছে যদিও ইয়াত কোৱা হৈছে যে তেওঁলোকক "পূৰ্ণ নিৰ্দেশনাৰ প্ৰয়োজন" বুলি কোৱা হৈছে, যিসকলে "অৰ্ধপ্ৰকাশ কৰা শব্দৰপৰা ইন্দ্ৰিয় সংগ্ৰহ কৰিব পৰা" অধিক ধাৰণাৰ কুৰু আৰু পাঞ্চালসকলৰ দৰে নহয়।[7] ==তথ্যসূত্ৰ== luagcvbuyvnwbk3syhdxdntlb6tg0qm 646597 646595 2026-10-22T18:36:02Z Pranamikaadhikary 27435 646597 wikitext text/x-wiki '''শাল্ব''' বা শাল্বী জনগোষ্ঠীৰ উল্লেখ শেষ বৈদিক গ্ৰন্থসমূহত (যেনে [[জৈমিনিয় ব্ৰাহ্মণ]]) আছে আৰু তেওঁলোক হৈছে [[কুৰুক্ষেত্ৰ]] আক্ৰমণ কৰি [[কুৰু ৰাজ্য]]ক পৰাস্ত কৰা এটা জনগোষ্ঠী,[1] সম্ভৱতঃ ৯০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বত।[2] শাল্ব জনগোষ্ঠীৰ পূৰ্বৰ ইতিহাস অস্পষ্ট যদিও ইহঁতৰ সৈতে ত্ৰিগৰ্তা ৰাজ্য আৰু পঞ্জাব অঞ্চলৰ সম্পৰ্ক থকা যেন লাগে।[3] কুৰু ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰাৰ পাছত শাল্বসকলে [[যমুনা নদী]][4] আৰু [[ৰাজস্থান]]ৰ [[আলৱাৰ]] অঞ্চলৰ কাষত ([[মৎস্য ৰাজ্য]]ৰ ওচৰত) বসতি স্থাপন কৰে,[5] আৰু বৈদিক যুগৰ শেষলৈকে অৱশেষত তেওঁলোকে বাকী থকা কুৰু আৰু [[সুৰসেন মহাজনপদ]]ৰ সৈতে একত্ৰিত হৈ বৈদিক সংস্কৃতি গ্ৰহণ কৰে।[6] [[মহাভাৰত]]ৰ [[কৰ্ণপৰ্ব]]ৰ এটা অংশত "ধাৰ্মিকতাৰ চিৰন্তন নিয়ম" অনুসৰণ কৰাৰ বাবে শাল্বসকলক প্ৰশংসা কৰা হৈছে যদিও ইয়াত কোৱা হৈছে যে তেওঁলোকক "পূৰ্ণ নিৰ্দেশনাৰ প্ৰয়োজন" আছে বুলি কোৱা হৈছে, যিসকলে "অৰ্ধপ্ৰকাশ কৰা শব্দৰপৰা ইন্দ্ৰিয় সংগ্ৰহ কৰিব পৰা" অধিক ধাৰণাৰ কুৰু আৰু পাঞ্চালসকলৰ দৰে নহয়।[7] ==তথ্যসূত্ৰ== 1ur3m5c7jpzl651dckjrqr82iz0lkvo 646598 646597 2026-10-22T18:38:56Z Pranamikaadhikary 27435 646598 wikitext text/x-wiki '''শাল্ব''' বা শাল্বী জনগোষ্ঠীৰ উল্লেখ শেষ বৈদিক গ্ৰন্থসমূহত (যেনে [[জৈমিনিয় ব্ৰাহ্মণ]]) আছে আৰু তেওঁলোক হৈছে [[কুৰুক্ষেত্ৰ]] আক্ৰমণ কৰি [[কুৰু ৰাজ্য]]ক পৰাস্ত কৰা এটা জনগোষ্ঠী,<ref>{{Cite journal|last=Witzel |first=Michael |year=1995 |title=Early Sanskritization: Origin and Development of the Kuru state |journal=EJVS |volume=1 |issue=4 |url=http://www.ejvs.laurasianacademy.com/ejvs0104/ejvs0104article.pdf |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070611142934/http://www.ejvs.laurasianacademy.com/ejvs0104/ejvs0104article.pdf |archivedate=11 June 2007 |pages=21}}</ref> সম্ভৱতঃ ৯০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বত।<ref>[[Michael Witzel]] (1989), [http://www.people.fas.harvard.edu/~witzel/dialects.pdf ''Tracing the Vedic dialects''] in ''Dialectes dans les litteratures Indo-Aryennes'' ed. [[Colette Caillat|Caillat]], Paris, p.142</ref> শাল্ব জনগোষ্ঠীৰ পূৰ্বৰ ইতিহাস অস্পষ্ট যদিও ইহঁতৰ সৈতে [[ত্ৰিগৰ্তা ৰাজ্য]] আৰু পঞ্জাব অঞ্চলৰ সম্পৰ্ক থকা যেন লাগে।<ref>Witzel (1989), pp.120 (footnote 320) and 142</ref> কুৰু ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰাৰ পাছত শাল্বসকলে [[যমুনা নদী]]<ref>Witzel (1995), p.21</ref> আৰু [[ৰাজস্থান]]ৰ [[আলৱাৰ]] অঞ্চলৰ কাষত ([[মৎস্য ৰাজ্য]]ৰ ওচৰত) বসতি স্থাপন কৰে,[5] আৰু বৈদিক যুগৰ শেষলৈকে অৱশেষত তেওঁলোকে বাকী থকা কুৰু আৰু [[সুৰসেন]] [[মহাজনপদ]]ৰ<ref>Witzel (1995), p.21</ref> সৈতে একত্ৰিত হৈ বৈদিক সংস্কৃতি গ্ৰহণ কৰে।<ref>[[H. C. Raychaudhuri]] (1972), ''Political History of Ancient India'', Calcutta: University of Calcutta, p.61.</ref> [[মহাভাৰত]]ৰ [[কৰ্ণপৰ্ব]]ৰ এটা অংশত "ধাৰ্মিকতাৰ চিৰন্তন নিয়ম" অনুসৰণ কৰাৰ বাবে শাল্বসকলক প্ৰশংসা কৰা হৈছে যদিও ইয়াত কোৱা হৈছে যে তেওঁলোকক "পূৰ্ণ নিৰ্দেশনাৰ প্ৰয়োজন" আছে বুলি কোৱা হৈছে, যিসকলে "অৰ্ধপ্ৰকাশ কৰা শব্দৰপৰা ইন্দ্ৰিয় সংগ্ৰহ কৰিব পৰা" অধিক ধাৰণাৰ কুৰু আৰু পাঞ্চালসকলৰ দৰে নহয়।<ref>Raychaudhuri (1972), pp.135-136</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== f4ktamqcp0z2q4olv374eyzkz0dew0r 646599 646598 2026-10-22T18:39:41Z Pranamikaadhikary 27435 added [[Category:ভাৰতৰ জনগোষ্ঠী]] using [[WP:HC|HotCat]] 646599 wikitext text/x-wiki '''শাল্ব''' বা শাল্বী জনগোষ্ঠীৰ উল্লেখ শেষ বৈদিক গ্ৰন্থসমূহত (যেনে [[জৈমিনিয় ব্ৰাহ্মণ]]) আছে আৰু তেওঁলোক হৈছে [[কুৰুক্ষেত্ৰ]] আক্ৰমণ কৰি [[কুৰু ৰাজ্য]]ক পৰাস্ত কৰা এটা জনগোষ্ঠী,<ref>{{Cite journal|last=Witzel |first=Michael |year=1995 |title=Early Sanskritization: Origin and Development of the Kuru state |journal=EJVS |volume=1 |issue=4 |url=http://www.ejvs.laurasianacademy.com/ejvs0104/ejvs0104article.pdf |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070611142934/http://www.ejvs.laurasianacademy.com/ejvs0104/ejvs0104article.pdf |archivedate=11 June 2007 |pages=21}}</ref> সম্ভৱতঃ ৯০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বত।<ref>[[Michael Witzel]] (1989), [http://www.people.fas.harvard.edu/~witzel/dialects.pdf ''Tracing the Vedic dialects''] in ''Dialectes dans les litteratures Indo-Aryennes'' ed. [[Colette Caillat|Caillat]], Paris, p.142</ref> শাল্ব জনগোষ্ঠীৰ পূৰ্বৰ ইতিহাস অস্পষ্ট যদিও ইহঁতৰ সৈতে [[ত্ৰিগৰ্তা ৰাজ্য]] আৰু পঞ্জাব অঞ্চলৰ সম্পৰ্ক থকা যেন লাগে।<ref>Witzel (1989), pp.120 (footnote 320) and 142</ref> কুৰু ৰাজ্য আক্ৰমণ কৰাৰ পাছত শাল্বসকলে [[যমুনা নদী]]<ref>Witzel (1995), p.21</ref> আৰু [[ৰাজস্থান]]ৰ [[আলৱাৰ]] অঞ্চলৰ কাষত ([[মৎস্য ৰাজ্য]]ৰ ওচৰত) বসতি স্থাপন কৰে,[5] আৰু বৈদিক যুগৰ শেষলৈকে অৱশেষত তেওঁলোকে বাকী থকা কুৰু আৰু [[সুৰসেন]] [[মহাজনপদ]]ৰ<ref>Witzel (1995), p.21</ref> সৈতে একত্ৰিত হৈ বৈদিক সংস্কৃতি গ্ৰহণ কৰে।<ref>[[H. C. Raychaudhuri]] (1972), ''Political History of Ancient India'', Calcutta: University of Calcutta, p.61.</ref> [[মহাভাৰত]]ৰ [[কৰ্ণপৰ্ব]]ৰ এটা অংশত "ধাৰ্মিকতাৰ চিৰন্তন নিয়ম" অনুসৰণ কৰাৰ বাবে শাল্বসকলক প্ৰশংসা কৰা হৈছে যদিও ইয়াত কোৱা হৈছে যে তেওঁলোকক "পূৰ্ণ নিৰ্দেশনাৰ প্ৰয়োজন" আছে বুলি কোৱা হৈছে, যিসকলে "অৰ্ধপ্ৰকাশ কৰা শব্দৰপৰা ইন্দ্ৰিয় সংগ্ৰহ কৰিব পৰা" অধিক ধাৰণাৰ কুৰু আৰু পাঞ্চালসকলৰ দৰে নহয়।<ref>Raychaudhuri (1972), pp.135-136</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ জনগোষ্ঠী]] roy4oxatid3ozgpd8d4ink82b76a66f 0 140394 646622 2026-10-22T21:46:37Z AjayDas 12623 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 646622 wikitext text/x-wiki {{Short description|উত্তৰ আমেৰিকাৰ নৱপৌত্তলিক ধৰ্মীয় গোট}} {{Infobox Religious group | group = প্ৰিয়াপাছৰ মন্দিৰ | image = [[File:Pompeya erótica6.jpg|100px]] | caption = [[প্ৰিয়াপাছ]], পুৰুষৰ জননাংগৰ দেৱত্বৰূপ | population = | region1={{flagcountry|Canada}} | pop1 = | region2={{flagcountry|United States}} | pop2 = | scrips = পৱিত্ৰ বীজৰ ধৰ্মগ্ৰন্থ | rels = [[নৱপৌত্তলিকতা]] | founder = ডি. এফ. কেছিডি | langs = [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]], [[ফৰাচী ভাষা|ফৰাচী]] }} '''প্ৰিয়াপাছৰ মন্দিৰ''', যাক '''ছেইণ্ট প্ৰিয়াপাছ গীৰ্জা''' ({{langx|fr|Église S. Priape}}) বুলিও জনা যায়, হৈছে উত্তৰ আমেৰিকাৰ এটা নৱপৌত্তলিক ধৰ্মীয় গোট।<ref>[http://www.huffingtonpost.com/2015/03/30/temple-of-priapus_n_6958200.html "Montreal's Penis Temple Dedicated To Every Member"], ''[[Huffington Post]]'', 30 March 2015.</ref> ১৯৭৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা এই ধৰ্মৰ মূল উপাস্য হৈছে পুৰুষৰ জননাংগ।<ref name=":0">{{Cite web |last=Hays |first=Matthew |date=2018-03-07 |title=Inside the Montreal Temple That Worships the Dick |url=https://www.vice.com/en/article/inside-the-montreal-temple-that-worships-the-dick/ |access-date=2023-08-22 |website=Vice |language=en}}</ref> ==প্ৰতিষ্ঠা আৰু ধৰ্মীয় বিশ্বাস== ডি. এফ. কেছিডিয়ে [[মণ্ট্ৰিয়েল]], [[কুৱেবেক]]ত প্ৰিয়াপাছৰ মন্দিৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। এই গোটটোৰ অনুগামী মূলতঃ [[সমকামী পুৰুষ]]। ইয়াৰ অনুগামী [[কানাডা]] আৰু [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ত আছে। গোটটোৰ নাম প্ৰাচীন গ্ৰীক পৌৰাণিক কাহিনীৰ দেৱতা প্ৰিয়াপাছৰ নামেৰে ৰখা হৈছে। তেওঁলোকৰ বিশ্বাস অনুসৰি পুৰুষৰ জননাংগ জীৱন, সৌন্দৰ্য, আনন্দ আৰু সুখৰ উৎস।<ref name = JGM>[[J. Gordon Melton]]. (1996). ''Encyclopedia of American Religions'', 5th ed, p. 952. Detroit, MI: Gale, {{ISBN|0-8103-7714-4}}.</ref> ১৯৭৯ চনত [[ছান ফ্ৰান্সিস্কো]]ত কেছিডিয়ে একে নামৰ এটা ধৰ্মীয় গোটৰ বিষয়ে জানিছিল। সেই গোটটো অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে বন্ধ হৈ গৈছিল। মণ্ট্ৰিয়েলৰ মন্দিৰটো প্ৰতিষ্ঠা কৰোঁতে কেছিডিয়ে সেই গোটটোৰপৰা অনুপ্ৰেৰণা লাভ কৰিছিল। ছান ফ্ৰান্সিস্কোৰ গোটটো ১৯৭৩ চনত প্ৰতিষ্ঠা হৈছিল। তাৰ আগতে ১৯৭২ চনত [[কেলগেৰী]]ত একে ধৰণৰ আন এটা গোট গঢ় লৈ উঠিছিল।<ref>{{Citation |last=Boisvert |first=Donald L. |chapter=The Temple of Priapus: Contemporary Phallus Worshippers in Montreal |date=2020 |chapter-url=https://doi.org/10.1007/978-3-030-33062-0_7 |title=The Mystical Geography of Quebec: Catholic Schisms and New Religious Movements |pages=151–166 |editor-last=Palmer |editor-first=Susan J. |access-date=2023-08-22 |series=Palgrave Studies in New Religions and Alternative Spiritualities |place=Cham |publisher=Springer International Publishing |language=en |doi=10.1007/978-3-030-33062-0_7 |isbn=978-3-030-33062-0 |s2cid=216444489 |editor2-last=Geoffroy |editor2-first=Martin |editor3-last=Gareau |editor3-first=Paul L.|chapter-url-access=subscription }}</ref> ২০১৪ চনত কেছিডিয়ে ছান ফ্ৰান্সিস্কোৰ সেই মন্দিৰৰ বিষয়ে কৈছিল যে তেওঁলোকে সমাজৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ কাম কৰিছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, তেওঁলোকে গৃহহীন সমকামী যুৱক-যুৱতীসকলক সহায় কৰিছিল।<ref name=":0" /> ==ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান== এই ধৰ্মত পুৰুষৰ জননাংগক উপাসনাৰ যোগ্য বুলি গণ্য কৰা হয়। বিভিন্ন যৌন কাৰ্যৰ জৰিয়তে এই উপাসনা কৰা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত একাধিক ব্যক্তিয়ে একেলগে হস্তমৈথুন কৰাও অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>Wayne Dynes [Ed.]. (1990). ''Encyclopedia of Homosexuality'', p. 779. New York: Garland.</ref> বীৰ্যকো পৱিত্ৰ বুলি গণ্য কৰা হয়। ইয়াক গ্ৰহণ কৰাটো উপাসনাৰ এটা অংশ।<ref name = JGM/> একেদৰে মুখমৈথুনকো এই গোটটোৱে বিশেষভাৱে উৎসাহিত কৰে। তেওঁলোকৰ মতে, ই এক ধৰ্মীয় কৰ্তব্য আৰু ভাল কাম। ইয়াৰ ফল কেৱল ইয়াৰ গ্ৰহণকাৰীৰ বাবেই নহয়, সমগ্ৰ সমাজৰ বাবেও ইতিবাচক। গোটটোৱে এই আচাৰক বিশ্বশান্তি প্ৰতিষ্ঠাৰ সহায়ক বুলিও গণ্য কৰে। তেওঁলোকৰ বিশ্বাস অনুসৰি, এই ধৰণৰ যৌন সন্তুষ্টি লাভ কৰা পুৰুষে যুদ্ধ কৰাৰ সম্ভাৱনা কম।<ref>Daniel Eisenberg. (1997). Pasado, presente y perspectivas del teléfono erótico. ''El cortejo de Afrodita. Ensayos sobre literatura hispánica y erotismo'', anejo 11, pp. 105–114. [ ''Actas del Segundo Coloquio Internacional de Erótica Hispana'' (1997), [[মালাগা]] ], ''Analecta Malacitana''. {{ISBN|8492217235}}.</ref> ==সদস্যপদ== এই গোটৰ কানাডাত নটা আৰু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত আঠটা কেন্দ্ৰ আছে বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াৰ সৰ্বাধিক সদস্য [[কেলিফৰ্ণিয়াৰ ছান ফ্ৰান্সিস্কো]]ত আছে। গোটটোৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[মণ্ট্ৰিয়েল]]ত অৱস্থিত।<ref name = JGM/> ==টোকা== {{Reflist}} ==তথ্যসূত্ৰ== *Andy Nyberg. (1983-09). St. Priapus Church: The Organized Religion. ''[[The Advocate (LGBT magazine)|The Advocate]]'', pp. 35–37. ==অতিৰিক্ত পঠন== * {{cite book |last=Boisvert |first=Donald L. |year=2020 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=yRDUDwAAQBAJ&pg=PA151 |chapter=The Temple of Priapus: Contemporary Phallus Worshippers in Montreal |editor1-last=Palmer |editor1-first=Susan J. |editor-link=Susan J. Palmer |editor2-last=Geoffroy |editor2-first=Martin |editor3-last=Gareau |editor3-first=Paul L. |title=The Mystical Geography of Quebec: Catholic Schisms and New Religious Movements |title-link=The Mystical Geography of Quebec |series=Palgrave Studies in New Religions and Alternative Spiritualities |location=Cham |publisher=[[Palgrave Macmillan]] |pages=151–166 |doi=10.1007/978-3-030-33062-0_7 |isbn=978-3-030-33061-3 |s2cid=216444489}} 3arvp5w0cunwxft20b10h4mlrbe57xv 646623 646622 2026-10-22T21:57:56Z AjayDas 12623 /* সদস্যপদ */ 646623 wikitext text/x-wiki {{Short description|উত্তৰ আমেৰিকাৰ নৱপৌত্তলিক ধৰ্মীয় গোট}} {{Infobox Religious group | group = প্ৰিয়াপাছৰ মন্দিৰ | image = [[File:Pompeya erótica6.jpg|100px]] | caption = [[প্ৰিয়াপাছ]], পুৰুষৰ জননাংগৰ দেৱত্বৰূপ | population = | region1={{flagcountry|Canada}} | pop1 = | region2={{flagcountry|United States}} | pop2 = | scrips = পৱিত্ৰ বীজৰ ধৰ্মগ্ৰন্থ | rels = [[নৱপৌত্তলিকতা]] | founder = ডি. এফ. কেছিডি | langs = [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]], [[ফৰাচী ভাষা|ফৰাচী]] }} '''প্ৰিয়াপাছৰ মন্দিৰ''', যাক '''ছেইণ্ট প্ৰিয়াপাছ গীৰ্জা''' ({{langx|fr|Église S. Priape}}) বুলিও জনা যায়, হৈছে উত্তৰ আমেৰিকাৰ এটা নৱপৌত্তলিক ধৰ্মীয় গোট।<ref>[http://www.huffingtonpost.com/2015/03/30/temple-of-priapus_n_6958200.html "Montreal's Penis Temple Dedicated To Every Member"], ''[[Huffington Post]]'', 30 March 2015.</ref> ১৯৭৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা এই ধৰ্মৰ মূল উপাস্য হৈছে পুৰুষৰ জননাংগ।<ref name=":0">{{Cite web |last=Hays |first=Matthew |date=2018-03-07 |title=Inside the Montreal Temple That Worships the Dick |url=https://www.vice.com/en/article/inside-the-montreal-temple-that-worships-the-dick/ |access-date=2023-08-22 |website=Vice |language=en}}</ref> ==প্ৰতিষ্ঠা আৰু ধৰ্মীয় বিশ্বাস== ডি. এফ. কেছিডিয়ে [[মণ্ট্ৰিয়েল]], [[কুৱেবেক]]ত প্ৰিয়াপাছৰ মন্দিৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। এই গোটটোৰ অনুগামী মূলতঃ [[সমকামী পুৰুষ]]। ইয়াৰ অনুগামী [[কানাডা]] আৰু [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ত আছে। গোটটোৰ নাম প্ৰাচীন গ্ৰীক পৌৰাণিক কাহিনীৰ দেৱতা প্ৰিয়াপাছৰ নামেৰে ৰখা হৈছে। তেওঁলোকৰ বিশ্বাস অনুসৰি পুৰুষৰ জননাংগ জীৱন, সৌন্দৰ্য, আনন্দ আৰু সুখৰ উৎস।<ref name = JGM>[[J. Gordon Melton]]. (1996). ''Encyclopedia of American Religions'', 5th ed, p. 952. Detroit, MI: Gale, {{ISBN|0-8103-7714-4}}.</ref> ১৯৭৯ চনত [[ছান ফ্ৰান্সিস্কো]]ত কেছিডিয়ে একে নামৰ এটা ধৰ্মীয় গোটৰ বিষয়ে জানিছিল। সেই গোটটো অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে বন্ধ হৈ গৈছিল। মণ্ট্ৰিয়েলৰ মন্দিৰটো প্ৰতিষ্ঠা কৰোঁতে কেছিডিয়ে সেই গোটটোৰপৰা অনুপ্ৰেৰণা লাভ কৰিছিল। ছান ফ্ৰান্সিস্কোৰ গোটটো ১৯৭৩ চনত প্ৰতিষ্ঠা হৈছিল। তাৰ আগতে ১৯৭২ চনত [[কেলগেৰী]]ত একে ধৰণৰ আন এটা গোট গঢ় লৈ উঠিছিল।<ref>{{Citation |last=Boisvert |first=Donald L. |chapter=The Temple of Priapus: Contemporary Phallus Worshippers in Montreal |date=2020 |chapter-url=https://doi.org/10.1007/978-3-030-33062-0_7 |title=The Mystical Geography of Quebec: Catholic Schisms and New Religious Movements |pages=151–166 |editor-last=Palmer |editor-first=Susan J. |access-date=2023-08-22 |series=Palgrave Studies in New Religions and Alternative Spiritualities |place=Cham |publisher=Springer International Publishing |language=en |doi=10.1007/978-3-030-33062-0_7 |isbn=978-3-030-33062-0 |s2cid=216444489 |editor2-last=Geoffroy |editor2-first=Martin |editor3-last=Gareau |editor3-first=Paul L.|chapter-url-access=subscription }}</ref> ২০১৪ চনত কেছিডিয়ে ছান ফ্ৰান্সিস্কোৰ সেই মন্দিৰৰ বিষয়ে কৈছিল যে তেওঁলোকে সমাজৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ কাম কৰিছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, তেওঁলোকে গৃহহীন সমকামী যুৱক-যুৱতীসকলক সহায় কৰিছিল।<ref name=":0" /> ==ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান== এই ধৰ্মত পুৰুষৰ জননাংগক উপাসনাৰ যোগ্য বুলি গণ্য কৰা হয়। বিভিন্ন যৌন কাৰ্যৰ জৰিয়তে এই উপাসনা কৰা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত একাধিক ব্যক্তিয়ে একেলগে হস্তমৈথুন কৰাও অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>Wayne Dynes [Ed.]. (1990). ''Encyclopedia of Homosexuality'', p. 779. New York: Garland.</ref> বীৰ্যকো পৱিত্ৰ বুলি গণ্য কৰা হয়। ইয়াক গ্ৰহণ কৰাটো উপাসনাৰ এটা অংশ।<ref name = JGM/> একেদৰে মুখমৈথুনকো এই গোটটোৱে বিশেষভাৱে উৎসাহিত কৰে। তেওঁলোকৰ মতে, ই এক ধৰ্মীয় কৰ্তব্য আৰু ভাল কাম। ইয়াৰ ফল কেৱল ইয়াৰ গ্ৰহণকাৰীৰ বাবেই নহয়, সমগ্ৰ সমাজৰ বাবেও ইতিবাচক। গোটটোৱে এই আচাৰক বিশ্বশান্তি প্ৰতিষ্ঠাৰ সহায়ক বুলিও গণ্য কৰে। তেওঁলোকৰ বিশ্বাস অনুসৰি, এই ধৰণৰ যৌন সন্তুষ্টি লাভ কৰা পুৰুষে যুদ্ধ কৰাৰ সম্ভাৱনা কম।<ref>Daniel Eisenberg. (1997). Pasado, presente y perspectivas del teléfono erótico. ''El cortejo de Afrodita. Ensayos sobre literatura hispánica y erotismo'', anejo 11, pp. 105–114. [ ''Actas del Segundo Coloquio Internacional de Erótica Hispana'' (1997), [[মালাগা]] ], ''Analecta Malacitana''. {{ISBN|8492217235}}.</ref> ==সদস্যপদ== এই গোটৰ কানাডাত নটা আৰু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত আঠটা কেন্দ্ৰ আছে বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াৰ সৰ্বাধিক সদস্য [[কেলিফৰ্ণিয়াৰ ছান ফ্ৰান্সিস্কো]]ত আছে। গোটটোৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[মণ্ট্ৰিয়েল]]ত অৱস্থিত।<ref name = JGM/> ==সংগঠন আৰু ধৰ্মীয় পৰিচয়== ধৰ্ম আৰু যৌনতাৰ সম্পৰ্কৰ বিষয়ে অধ্যয়ন কৰা গৱেষক ড'নাল্ড এল. বোৱাজভিয়েৰ মতে, প্ৰিয়াপাছৰ মন্দিৰে নিজৰ ধৰ্মীয় পৰিচয় প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ বিভিন্ন পৰম্পৰাগত ধৰ্মৰ ধাৰণা আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ আৰ্হি গ্ৰহণ কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত পৱিত্ৰ ধৰ্মগ্ৰন্থ, পুৰোহিতৰ পদ আৰু ধৰ্মীয় উপাসনাৰ কিছুমান পৰম্পৰাৰ উল্লেখযোগ্য প্ৰভাৱ দেখা যায়। এই গোটটোৰ অধ্যয়নে কুৱেবেকৰ সমাজত নতুন ধৰ্মীয় আন্দোলন আৰু বিকল্প আধ্যাত্মিক ধাৰাৰ বিকাশ বুজিবলৈ সহায় কৰে।<ref>{{cite book |last=Boisvert |first=Donald L. |year=2020 |chapter=The Temple of Priapus: Contemporary Phallus Worshippers in Montreal |title=The Mystical Geography of Quebec: Catholic Schisms and New Religious Movements |editor1-last=Palmer |editor1-first=Susan J. |editor2-last=Geoffroy |editor2-first=Martin |editor3-last=Gareau |editor3-first=Paul L. |publisher=Palgrave Macmillan |location=Cham |pages=151–166 |doi=10.1007/978-3-030-33062-0_7 |isbn=978-3-030-33062-0}}</ref> ==টোকা== {{Reflist}} ==তথ্যসূত্ৰ== *Andy Nyberg. (1983-09). St. Priapus Church: The Organized Religion. ''[[The Advocate (LGBT magazine)|The Advocate]]'', pp. 35–37. ==অতিৰিক্ত পঠন== * {{cite book |last=Boisvert |first=Donald L. |year=2020 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=yRDUDwAAQBAJ&pg=PA151 |chapter=The Temple of Priapus: Contemporary Phallus Worshippers in Montreal |editor1-last=Palmer |editor1-first=Susan J. |editor-link=Susan J. Palmer |editor2-last=Geoffroy |editor2-first=Martin |editor3-last=Gareau |editor3-first=Paul L. |title=The Mystical Geography of Quebec: Catholic Schisms and New Religious Movements |title-link=The Mystical Geography of Quebec |series=Palgrave Studies in New Religions and Alternative Spiritualities |location=Cham |publisher=[[Palgrave Macmillan]] |pages=151–166 |doi=10.1007/978-3-030-33062-0_7 |isbn=978-3-030-33061-3 |s2cid=216444489}} lcyv6siz00a65znzus03lmmy7xbvvc5 646624 646623 2026-10-22T21:59:50Z AjayDas 12623 /* */ 646624 wikitext text/x-wiki {{Short description|উত্তৰ আমেৰিকাৰ নৱপৌত্তলিক ধৰ্মীয় গোট}} {{Infobox Religious group | group = প্ৰিয়াপাছৰ মন্দিৰ | image = [[File:Pompeya erótica6.jpg|100px]] | caption = প্ৰিয়াপাছ, পুৰুষৰ জননাংগৰ দেৱত্বৰূপ | population = | region1={{flagcountry|Canada}} | pop1 = | region2={{flagcountry|United States}} | pop2 = | scrips = পৱিত্ৰ বীজৰ ধৰ্মগ্ৰন্থ | rels = নৱপৌত্তলিকতা | founder = ডি. এফ. কেছিডি | langs = [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]], [[ফৰাচী ভাষা|ফৰাচী]] }} '''প্ৰিয়াপাছৰ মন্দিৰ''', বা '''ছেইণ্ট প্ৰিয়াপাছ গীৰ্জা''' ({{lang-en|Temple of Priapus}}, {{lang-fr|Église S. Priape}}) উত্তৰ আমেৰিকাৰ এটা নৱপৌত্তলিক ধৰ্মীয় গোট।<ref>[http://www.huffingtonpost.com/2015/03/30/temple-of-priapus_n_6958200.html "Montreal's Penis Temple Dedicated To Every Member"], ''Huffington Post'', 30 March 2015.</ref> ১৯৭৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা এই ধৰ্মৰ মূল উপাস্য হৈছে পুৰুষৰ জননাংগ।<ref name=":0">{{Cite web |last=Hays |first=Matthew |date=2018-03-07 |title=Inside the Montreal Temple That Worships the Dick |url=https://www.vice.com/en/article/inside-the-montreal-temple-that-worships-the-dick/ |access-date=2023-08-22 |website=Vice |language=en}}</ref> ==প্ৰতিষ্ঠা আৰু ধৰ্মীয় বিশ্বাস== ডি. এফ. কেছিডিয়ে [[মণ্ট্ৰিয়েল]], [[কুৱেবেক]]ত প্ৰিয়াপাছৰ মন্দিৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। এই গোটটোৰ অনুগামী মূলতঃ [[সমকামী পুৰুষ]]। ইয়াৰ অনুগামী [[কানাডা]] আৰু [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ত আছে। গোটটোৰ নাম প্ৰাচীন গ্ৰীক পৌৰাণিক কাহিনীৰ দেৱতা প্ৰিয়াপাছৰ নামেৰে ৰখা হৈছে। তেওঁলোকৰ বিশ্বাস অনুসৰি পুৰুষৰ জননাংগ জীৱন, সৌন্দৰ্য, আনন্দ আৰু সুখৰ উৎস।<ref name = JGM>[[J. Gordon Melton]]. (1996). ''Encyclopedia of American Religions'', 5th ed, p. 952. Detroit, MI: Gale, {{ISBN|0-8103-7714-4}}.</ref> ১৯৭৯ চনত [[ছান ফ্ৰান্সিস্কো]]ত কেছিডিয়ে একে নামৰ এটা ধৰ্মীয় গোটৰ বিষয়ে জানিছিল। সেই গোটটো অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে বন্ধ হৈ গৈছিল। মণ্ট্ৰিয়েলৰ মন্দিৰটো প্ৰতিষ্ঠা কৰোঁতে কেছিডিয়ে সেই গোটটোৰপৰা অনুপ্ৰেৰণা লাভ কৰিছিল। ছান ফ্ৰান্সিস্কোৰ গোটটো ১৯৭৩ চনত প্ৰতিষ্ঠা হৈছিল। তাৰ আগতে ১৯৭২ চনত [[কেলগেৰী]]ত একে ধৰণৰ আন এটা গোট গঢ় লৈ উঠিছিল।<ref>{{Citation |last=Boisvert |first=Donald L. |chapter=The Temple of Priapus: Contemporary Phallus Worshippers in Montreal |date=2020 |chapter-url=https://doi.org/10.1007/978-3-030-33062-0_7 |title=The Mystical Geography of Quebec: Catholic Schisms and New Religious Movements |pages=151–166 |editor-last=Palmer |editor-first=Susan J. |access-date=2023-08-22 |series=Palgrave Studies in New Religions and Alternative Spiritualities |place=Cham |publisher=Springer International Publishing |language=en |doi=10.1007/978-3-030-33062-0_7 |isbn=978-3-030-33062-0 |s2cid=216444489 |editor2-last=Geoffroy |editor2-first=Martin |editor3-last=Gareau |editor3-first=Paul L.|chapter-url-access=subscription }}</ref> ২০১৪ চনত কেছিডিয়ে ছান ফ্ৰান্সিস্কোৰ সেই মন্দিৰৰ বিষয়ে কৈছিল যে তেওঁলোকে সমাজৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ কাম কৰিছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, তেওঁলোকে গৃহহীন সমকামী যুৱক-যুৱতীসকলক সহায় কৰিছিল।<ref name=":0" /> ==ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান== এই ধৰ্মত পুৰুষৰ জননাংগক উপাসনাৰ যোগ্য বুলি গণ্য কৰা হয়। বিভিন্ন যৌন কাৰ্যৰ জৰিয়তে এই উপাসনা কৰা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত একাধিক ব্যক্তিয়ে একেলগে হস্তমৈথুন কৰাও অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>Wayne Dynes [Ed.]. (1990). ''Encyclopedia of Homosexuality'', p. 779. New York: Garland.</ref> বীৰ্যকো পৱিত্ৰ বুলি গণ্য কৰা হয়। ইয়াক গ্ৰহণ কৰাটো উপাসনাৰ এটা অংশ।<ref name = JGM/> একেদৰে মুখমৈথুনকো এই গোটটোৱে বিশেষভাৱে উৎসাহিত কৰে। তেওঁলোকৰ মতে, ই এক ধৰ্মীয় কৰ্তব্য আৰু ভাল কাম। ইয়াৰ ফল কেৱল ইয়াৰ গ্ৰহণকাৰীৰ বাবেই নহয়, সমগ্ৰ সমাজৰ বাবেও ইতিবাচক। গোটটোৱে এই আচাৰক বিশ্বশান্তি প্ৰতিষ্ঠাৰ সহায়ক বুলিও গণ্য কৰে। তেওঁলোকৰ বিশ্বাস অনুসৰি, এই ধৰণৰ যৌন সন্তুষ্টি লাভ কৰা পুৰুষে যুদ্ধ কৰাৰ সম্ভাৱনা কম।<ref>Daniel Eisenberg. (1997). Pasado, presente y perspectivas del teléfono erótico. ''El cortejo de Afrodita. Ensayos sobre literatura hispánica y erotismo'', anejo 11, pp. 105–114. [ ''Actas del Segundo Coloquio Internacional de Erótica Hispana'' (1997), [[মালাগা]] ], ''Analecta Malacitana''. {{ISBN|8492217235}}.</ref> ==সদস্যপদ== এই গোটৰ কানাডাত নটা আৰু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত আঠটা কেন্দ্ৰ আছে বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াৰ সৰ্বাধিক সদস্য [[কেলিফৰ্ণিয়াৰ ছান ফ্ৰান্সিস্কো]]ত আছে। গোটটোৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[মণ্ট্ৰিয়েল]]ত অৱস্থিত।<ref name = JGM/> ==সংগঠন আৰু ধৰ্মীয় পৰিচয়== ধৰ্ম আৰু যৌনতাৰ সম্পৰ্কৰ বিষয়ে অধ্যয়ন কৰা গৱেষক ড'নাল্ড এল. বোৱাজভিয়েৰ মতে, প্ৰিয়াপাছৰ মন্দিৰে নিজৰ ধৰ্মীয় পৰিচয় প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ বিভিন্ন পৰম্পৰাগত ধৰ্মৰ ধাৰণা আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ আৰ্হি গ্ৰহণ কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত পৱিত্ৰ ধৰ্মগ্ৰন্থ, পুৰোহিতৰ পদ আৰু ধৰ্মীয় উপাসনাৰ কিছুমান পৰম্পৰাৰ উল্লেখযোগ্য প্ৰভাৱ দেখা যায়। এই গোটটোৰ অধ্যয়নে কুৱেবেকৰ সমাজত নতুন ধৰ্মীয় আন্দোলন আৰু বিকল্প আধ্যাত্মিক ধাৰাৰ বিকাশ বুজিবলৈ সহায় কৰে।<ref>{{cite book |last=Boisvert |first=Donald L. |year=2020 |chapter=The Temple of Priapus: Contemporary Phallus Worshippers in Montreal |title=The Mystical Geography of Quebec: Catholic Schisms and New Religious Movements |editor1-last=Palmer |editor1-first=Susan J. |editor2-last=Geoffroy |editor2-first=Martin |editor3-last=Gareau |editor3-first=Paul L. |publisher=Palgrave Macmillan |location=Cham |pages=151–166 |doi=10.1007/978-3-030-33062-0_7 |isbn=978-3-030-33062-0}}</ref> ==টোকা== {{Reflist}} ==তথ্যসূত্ৰ== *Andy Nyberg. (1983-09). St. Priapus Church: The Organized Religion. ''[[The Advocate (LGBT magazine)|The Advocate]]'', pp. 35–37. ==অতিৰিক্ত পঠন== * {{cite book |last=Boisvert |first=Donald L. |year=2020 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=yRDUDwAAQBAJ&pg=PA151 |chapter=The Temple of Priapus: Contemporary Phallus Worshippers in Montreal |editor1-last=Palmer |editor1-first=Susan J. |editor-link=Susan J. Palmer |editor2-last=Geoffroy |editor2-first=Martin |editor3-last=Gareau |editor3-first=Paul L. |title=The Mystical Geography of Quebec: Catholic Schisms and New Religious Movements |title-link=The Mystical Geography of Quebec |series=Palgrave Studies in New Religions and Alternative Spiritualities |location=Cham |publisher=[[Palgrave Macmillan]] |pages=151–166 |doi=10.1007/978-3-030-33062-0_7 |isbn=978-3-030-33061-3 |s2cid=216444489}} 0n8s5iramny6qrqiurjd7u6k1hnqktp 646625 646624 2026-10-22T22:00:29Z AjayDas 12623 /* প্ৰতিষ্ঠা আৰু ধৰ্মীয় বিশ্বাস */ 646625 wikitext text/x-wiki {{Short description|উত্তৰ আমেৰিকাৰ নৱপৌত্তলিক ধৰ্মীয় গোট}} {{Infobox Religious group | group = প্ৰিয়াপাছৰ মন্দিৰ | image = [[File:Pompeya erótica6.jpg|100px]] | caption = প্ৰিয়াপাছ, পুৰুষৰ জননাংগৰ দেৱত্বৰূপ | population = | region1={{flagcountry|Canada}} | pop1 = | region2={{flagcountry|United States}} | pop2 = | scrips = পৱিত্ৰ বীজৰ ধৰ্মগ্ৰন্থ | rels = নৱপৌত্তলিকতা | founder = ডি. এফ. কেছিডি | langs = [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]], [[ফৰাচী ভাষা|ফৰাচী]] }} '''প্ৰিয়াপাছৰ মন্দিৰ''', বা '''ছেইণ্ট প্ৰিয়াপাছ গীৰ্জা''' ({{lang-en|Temple of Priapus}}, {{lang-fr|Église S. Priape}}) উত্তৰ আমেৰিকাৰ এটা নৱপৌত্তলিক ধৰ্মীয় গোট।<ref>[http://www.huffingtonpost.com/2015/03/30/temple-of-priapus_n_6958200.html "Montreal's Penis Temple Dedicated To Every Member"], ''Huffington Post'', 30 March 2015.</ref> ১৯৭৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা এই ধৰ্মৰ মূল উপাস্য হৈছে পুৰুষৰ জননাংগ।<ref name=":0">{{Cite web |last=Hays |first=Matthew |date=2018-03-07 |title=Inside the Montreal Temple That Worships the Dick |url=https://www.vice.com/en/article/inside-the-montreal-temple-that-worships-the-dick/ |access-date=2023-08-22 |website=Vice |language=en}}</ref> ==প্ৰতিষ্ঠা আৰু ধৰ্মীয় বিশ্বাস== ডি. এফ. কেছিডিয়ে [[মণ্ট্ৰিয়েল]], কুৱেবেকত প্ৰিয়াপাছৰ মন্দিৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। এই গোটটোৰ অনুগামী মূলতঃ [[সমকামী পুৰুষ]]। ইয়াৰ অনুগামী [[কানাডা]] আৰু [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ত আছে। গোটটোৰ নাম প্ৰাচীন গ্ৰীক পৌৰাণিক কাহিনীৰ দেৱতা প্ৰিয়াপাছৰ নামেৰে ৰখা হৈছে। তেওঁলোকৰ বিশ্বাস অনুসৰি পুৰুষৰ জননাংগ জীৱন, সৌন্দৰ্য, আনন্দ আৰু সুখৰ উৎস।<ref name = JGM>[[J. Gordon Melton]]. (1996). ''Encyclopedia of American Religions'', 5th ed, p. 952. Detroit, MI: Gale, {{ISBN|0-8103-7714-4}}.</ref> ১৯৭৯ চনত ছান ফ্ৰান্সিস্কোত কেছিডিয়ে একে নামৰ এটা ধৰ্মীয় গোটৰ বিষয়ে জানিছিল। সেই গোটটো অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে বন্ধ হৈ গৈছিল। মণ্ট্ৰিয়েলৰ মন্দিৰটো প্ৰতিষ্ঠা কৰোঁতে কেছিডিয়ে সেই গোটটোৰপৰা অনুপ্ৰেৰণা লাভ কৰিছিল। ছান ফ্ৰান্সিস্কোৰ গোটটো ১৯৭৩ চনত প্ৰতিষ্ঠা হৈছিল। তাৰ আগতে ১৯৭২ চনত [[কেলগেৰী]]ত একে ধৰণৰ আন এটা গোট গঢ় লৈ উঠিছিল।<ref>{{Citation |last=Boisvert |first=Donald L. |chapter=The Temple of Priapus: Contemporary Phallus Worshippers in Montreal |date=2020 |chapter-url=https://doi.org/10.1007/978-3-030-33062-0_7 |title=The Mystical Geography of Quebec: Catholic Schisms and New Religious Movements |pages=151–166 |editor-last=Palmer |editor-first=Susan J. |access-date=2023-08-22 |series=Palgrave Studies in New Religions and Alternative Spiritualities |place=Cham |publisher=Springer International Publishing |language=en |doi=10.1007/978-3-030-33062-0_7 |isbn=978-3-030-33062-0 |s2cid=216444489 |editor2-last=Geoffroy |editor2-first=Martin |editor3-last=Gareau |editor3-first=Paul L.|chapter-url-access=subscription }}</ref> ২০১৪ চনত কেছিডিয়ে ছান ফ্ৰান্সিস্কোৰ সেই মন্দিৰৰ বিষয়ে কৈছিল যে তেওঁলোকে সমাজৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ কাম কৰিছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, তেওঁলোকে গৃহহীন সমকামী যুৱক-যুৱতীসকলক সহায় কৰিছিল।<ref name=":0" /> ==ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান== এই ধৰ্মত পুৰুষৰ জননাংগক উপাসনাৰ যোগ্য বুলি গণ্য কৰা হয়। বিভিন্ন যৌন কাৰ্যৰ জৰিয়তে এই উপাসনা কৰা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত একাধিক ব্যক্তিয়ে একেলগে হস্তমৈথুন কৰাও অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>Wayne Dynes [Ed.]. (1990). ''Encyclopedia of Homosexuality'', p. 779. New York: Garland.</ref> বীৰ্যকো পৱিত্ৰ বুলি গণ্য কৰা হয়। ইয়াক গ্ৰহণ কৰাটো উপাসনাৰ এটা অংশ।<ref name = JGM/> একেদৰে মুখমৈথুনকো এই গোটটোৱে বিশেষভাৱে উৎসাহিত কৰে। তেওঁলোকৰ মতে, ই এক ধৰ্মীয় কৰ্তব্য আৰু ভাল কাম। ইয়াৰ ফল কেৱল ইয়াৰ গ্ৰহণকাৰীৰ বাবেই নহয়, সমগ্ৰ সমাজৰ বাবেও ইতিবাচক। গোটটোৱে এই আচাৰক বিশ্বশান্তি প্ৰতিষ্ঠাৰ সহায়ক বুলিও গণ্য কৰে। তেওঁলোকৰ বিশ্বাস অনুসৰি, এই ধৰণৰ যৌন সন্তুষ্টি লাভ কৰা পুৰুষে যুদ্ধ কৰাৰ সম্ভাৱনা কম।<ref>Daniel Eisenberg. (1997). Pasado, presente y perspectivas del teléfono erótico. ''El cortejo de Afrodita. Ensayos sobre literatura hispánica y erotismo'', anejo 11, pp. 105–114. [ ''Actas del Segundo Coloquio Internacional de Erótica Hispana'' (1997), [[মালাগা]] ], ''Analecta Malacitana''. {{ISBN|8492217235}}.</ref> ==সদস্যপদ== এই গোটৰ কানাডাত নটা আৰু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত আঠটা কেন্দ্ৰ আছে বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াৰ সৰ্বাধিক সদস্য [[কেলিফৰ্ণিয়াৰ ছান ফ্ৰান্সিস্কো]]ত আছে। গোটটোৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[মণ্ট্ৰিয়েল]]ত অৱস্থিত।<ref name = JGM/> ==সংগঠন আৰু ধৰ্মীয় পৰিচয়== ধৰ্ম আৰু যৌনতাৰ সম্পৰ্কৰ বিষয়ে অধ্যয়ন কৰা গৱেষক ড'নাল্ড এল. বোৱাজভিয়েৰ মতে, প্ৰিয়াপাছৰ মন্দিৰে নিজৰ ধৰ্মীয় পৰিচয় প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ বিভিন্ন পৰম্পৰাগত ধৰ্মৰ ধাৰণা আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ আৰ্হি গ্ৰহণ কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত পৱিত্ৰ ধৰ্মগ্ৰন্থ, পুৰোহিতৰ পদ আৰু ধৰ্মীয় উপাসনাৰ কিছুমান পৰম্পৰাৰ উল্লেখযোগ্য প্ৰভাৱ দেখা যায়। এই গোটটোৰ অধ্যয়নে কুৱেবেকৰ সমাজত নতুন ধৰ্মীয় আন্দোলন আৰু বিকল্প আধ্যাত্মিক ধাৰাৰ বিকাশ বুজিবলৈ সহায় কৰে।<ref>{{cite book |last=Boisvert |first=Donald L. |year=2020 |chapter=The Temple of Priapus: Contemporary Phallus Worshippers in Montreal |title=The Mystical Geography of Quebec: Catholic Schisms and New Religious Movements |editor1-last=Palmer |editor1-first=Susan J. |editor2-last=Geoffroy |editor2-first=Martin |editor3-last=Gareau |editor3-first=Paul L. |publisher=Palgrave Macmillan |location=Cham |pages=151–166 |doi=10.1007/978-3-030-33062-0_7 |isbn=978-3-030-33062-0}}</ref> ==টোকা== {{Reflist}} ==তথ্যসূত্ৰ== *Andy Nyberg. (1983-09). St. Priapus Church: The Organized Religion. ''[[The Advocate (LGBT magazine)|The Advocate]]'', pp. 35–37. ==অতিৰিক্ত পঠন== * {{cite book |last=Boisvert |first=Donald L. |year=2020 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=yRDUDwAAQBAJ&pg=PA151 |chapter=The Temple of Priapus: Contemporary Phallus Worshippers in Montreal |editor1-last=Palmer |editor1-first=Susan J. |editor-link=Susan J. Palmer |editor2-last=Geoffroy |editor2-first=Martin |editor3-last=Gareau |editor3-first=Paul L. |title=The Mystical Geography of Quebec: Catholic Schisms and New Religious Movements |title-link=The Mystical Geography of Quebec |series=Palgrave Studies in New Religions and Alternative Spiritualities |location=Cham |publisher=[[Palgrave Macmillan]] |pages=151–166 |doi=10.1007/978-3-030-33062-0_7 |isbn=978-3-030-33061-3 |s2cid=216444489}} istthptvkx46pgdotwof5vx7d49b61c 646626 646625 2026-10-22T22:00:45Z AjayDas 12623 /* সদস্যপদ */ 646626 wikitext text/x-wiki {{Short description|উত্তৰ আমেৰিকাৰ নৱপৌত্তলিক ধৰ্মীয় গোট}} {{Infobox Religious group | group = প্ৰিয়াপাছৰ মন্দিৰ | image = [[File:Pompeya erótica6.jpg|100px]] | caption = প্ৰিয়াপাছ, পুৰুষৰ জননাংগৰ দেৱত্বৰূপ | population = | region1={{flagcountry|Canada}} | pop1 = | region2={{flagcountry|United States}} | pop2 = | scrips = পৱিত্ৰ বীজৰ ধৰ্মগ্ৰন্থ | rels = নৱপৌত্তলিকতা | founder = ডি. এফ. কেছিডি | langs = [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]], [[ফৰাচী ভাষা|ফৰাচী]] }} '''প্ৰিয়াপাছৰ মন্দিৰ''', বা '''ছেইণ্ট প্ৰিয়াপাছ গীৰ্জা''' ({{lang-en|Temple of Priapus}}, {{lang-fr|Église S. Priape}}) উত্তৰ আমেৰিকাৰ এটা নৱপৌত্তলিক ধৰ্মীয় গোট।<ref>[http://www.huffingtonpost.com/2015/03/30/temple-of-priapus_n_6958200.html "Montreal's Penis Temple Dedicated To Every Member"], ''Huffington Post'', 30 March 2015.</ref> ১৯৭৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা এই ধৰ্মৰ মূল উপাস্য হৈছে পুৰুষৰ জননাংগ।<ref name=":0">{{Cite web |last=Hays |first=Matthew |date=2018-03-07 |title=Inside the Montreal Temple That Worships the Dick |url=https://www.vice.com/en/article/inside-the-montreal-temple-that-worships-the-dick/ |access-date=2023-08-22 |website=Vice |language=en}}</ref> ==প্ৰতিষ্ঠা আৰু ধৰ্মীয় বিশ্বাস== ডি. এফ. কেছিডিয়ে [[মণ্ট্ৰিয়েল]], কুৱেবেকত প্ৰিয়াপাছৰ মন্দিৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। এই গোটটোৰ অনুগামী মূলতঃ [[সমকামী পুৰুষ]]। ইয়াৰ অনুগামী [[কানাডা]] আৰু [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ত আছে। গোটটোৰ নাম প্ৰাচীন গ্ৰীক পৌৰাণিক কাহিনীৰ দেৱতা প্ৰিয়াপাছৰ নামেৰে ৰখা হৈছে। তেওঁলোকৰ বিশ্বাস অনুসৰি পুৰুষৰ জননাংগ জীৱন, সৌন্দৰ্য, আনন্দ আৰু সুখৰ উৎস।<ref name = JGM>[[J. Gordon Melton]]. (1996). ''Encyclopedia of American Religions'', 5th ed, p. 952. Detroit, MI: Gale, {{ISBN|0-8103-7714-4}}.</ref> ১৯৭৯ চনত ছান ফ্ৰান্সিস্কোত কেছিডিয়ে একে নামৰ এটা ধৰ্মীয় গোটৰ বিষয়ে জানিছিল। সেই গোটটো অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে বন্ধ হৈ গৈছিল। মণ্ট্ৰিয়েলৰ মন্দিৰটো প্ৰতিষ্ঠা কৰোঁতে কেছিডিয়ে সেই গোটটোৰপৰা অনুপ্ৰেৰণা লাভ কৰিছিল। ছান ফ্ৰান্সিস্কোৰ গোটটো ১৯৭৩ চনত প্ৰতিষ্ঠা হৈছিল। তাৰ আগতে ১৯৭২ চনত [[কেলগেৰী]]ত একে ধৰণৰ আন এটা গোট গঢ় লৈ উঠিছিল।<ref>{{Citation |last=Boisvert |first=Donald L. |chapter=The Temple of Priapus: Contemporary Phallus Worshippers in Montreal |date=2020 |chapter-url=https://doi.org/10.1007/978-3-030-33062-0_7 |title=The Mystical Geography of Quebec: Catholic Schisms and New Religious Movements |pages=151–166 |editor-last=Palmer |editor-first=Susan J. |access-date=2023-08-22 |series=Palgrave Studies in New Religions and Alternative Spiritualities |place=Cham |publisher=Springer International Publishing |language=en |doi=10.1007/978-3-030-33062-0_7 |isbn=978-3-030-33062-0 |s2cid=216444489 |editor2-last=Geoffroy |editor2-first=Martin |editor3-last=Gareau |editor3-first=Paul L.|chapter-url-access=subscription }}</ref> ২০১৪ চনত কেছিডিয়ে ছান ফ্ৰান্সিস্কোৰ সেই মন্দিৰৰ বিষয়ে কৈছিল যে তেওঁলোকে সমাজৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ কাম কৰিছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, তেওঁলোকে গৃহহীন সমকামী যুৱক-যুৱতীসকলক সহায় কৰিছিল।<ref name=":0" /> ==ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান== এই ধৰ্মত পুৰুষৰ জননাংগক উপাসনাৰ যোগ্য বুলি গণ্য কৰা হয়। বিভিন্ন যৌন কাৰ্যৰ জৰিয়তে এই উপাসনা কৰা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত একাধিক ব্যক্তিয়ে একেলগে হস্তমৈথুন কৰাও অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>Wayne Dynes [Ed.]. (1990). ''Encyclopedia of Homosexuality'', p. 779. New York: Garland.</ref> বীৰ্যকো পৱিত্ৰ বুলি গণ্য কৰা হয়। ইয়াক গ্ৰহণ কৰাটো উপাসনাৰ এটা অংশ।<ref name = JGM/> একেদৰে মুখমৈথুনকো এই গোটটোৱে বিশেষভাৱে উৎসাহিত কৰে। তেওঁলোকৰ মতে, ই এক ধৰ্মীয় কৰ্তব্য আৰু ভাল কাম। ইয়াৰ ফল কেৱল ইয়াৰ গ্ৰহণকাৰীৰ বাবেই নহয়, সমগ্ৰ সমাজৰ বাবেও ইতিবাচক। গোটটোৱে এই আচাৰক বিশ্বশান্তি প্ৰতিষ্ঠাৰ সহায়ক বুলিও গণ্য কৰে। তেওঁলোকৰ বিশ্বাস অনুসৰি, এই ধৰণৰ যৌন সন্তুষ্টি লাভ কৰা পুৰুষে যুদ্ধ কৰাৰ সম্ভাৱনা কম।<ref>Daniel Eisenberg. (1997). Pasado, presente y perspectivas del teléfono erótico. ''El cortejo de Afrodita. Ensayos sobre literatura hispánica y erotismo'', anejo 11, pp. 105–114. [ ''Actas del Segundo Coloquio Internacional de Erótica Hispana'' (1997), [[মালাগা]] ], ''Analecta Malacitana''. {{ISBN|8492217235}}.</ref> ==সদস্যপদ== এই গোটৰ কানাডাত নটা আৰু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত আঠটা কেন্দ্ৰ আছে বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াৰ সৰ্বাধিক সদস্য কেলিফৰ্ণিয়াৰ ছান ফ্ৰান্সিস্কোত আছে। গোটটোৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[মণ্ট্ৰিয়েল]]ত অৱস্থিত।<ref name = JGM/> ==সংগঠন আৰু ধৰ্মীয় পৰিচয়== ধৰ্ম আৰু যৌনতাৰ সম্পৰ্কৰ বিষয়ে অধ্যয়ন কৰা গৱেষক ড'নাল্ড এল. বোৱাজভিয়েৰ মতে, প্ৰিয়াপাছৰ মন্দিৰে নিজৰ ধৰ্মীয় পৰিচয় প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ বিভিন্ন পৰম্পৰাগত ধৰ্মৰ ধাৰণা আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ আৰ্হি গ্ৰহণ কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত পৱিত্ৰ ধৰ্মগ্ৰন্থ, পুৰোহিতৰ পদ আৰু ধৰ্মীয় উপাসনাৰ কিছুমান পৰম্পৰাৰ উল্লেখযোগ্য প্ৰভাৱ দেখা যায়। এই গোটটোৰ অধ্যয়নে কুৱেবেকৰ সমাজত নতুন ধৰ্মীয় আন্দোলন আৰু বিকল্প আধ্যাত্মিক ধাৰাৰ বিকাশ বুজিবলৈ সহায় কৰে।<ref>{{cite book |last=Boisvert |first=Donald L. |year=2020 |chapter=The Temple of Priapus: Contemporary Phallus Worshippers in Montreal |title=The Mystical Geography of Quebec: Catholic Schisms and New Religious Movements |editor1-last=Palmer |editor1-first=Susan J. |editor2-last=Geoffroy |editor2-first=Martin |editor3-last=Gareau |editor3-first=Paul L. |publisher=Palgrave Macmillan |location=Cham |pages=151–166 |doi=10.1007/978-3-030-33062-0_7 |isbn=978-3-030-33062-0}}</ref> ==টোকা== {{Reflist}} ==তথ্যসূত্ৰ== *Andy Nyberg. (1983-09). St. Priapus Church: The Organized Religion. ''[[The Advocate (LGBT magazine)|The Advocate]]'', pp. 35–37. ==অতিৰিক্ত পঠন== * {{cite book |last=Boisvert |first=Donald L. |year=2020 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=yRDUDwAAQBAJ&pg=PA151 |chapter=The Temple of Priapus: Contemporary Phallus Worshippers in Montreal |editor1-last=Palmer |editor1-first=Susan J. |editor-link=Susan J. Palmer |editor2-last=Geoffroy |editor2-first=Martin |editor3-last=Gareau |editor3-first=Paul L. |title=The Mystical Geography of Quebec: Catholic Schisms and New Religious Movements |title-link=The Mystical Geography of Quebec |series=Palgrave Studies in New Religions and Alternative Spiritualities |location=Cham |publisher=[[Palgrave Macmillan]] |pages=151–166 |doi=10.1007/978-3-030-33062-0_7 |isbn=978-3-030-33061-3 |s2cid=216444489}} jipu4bvwyp1tgsvnuwrrlb6m297ysxp 646627 646626 2026-10-22T22:01:37Z AjayDas 12623 /* অতিৰিক্ত পঠন */ 646627 wikitext text/x-wiki {{Short description|উত্তৰ আমেৰিকাৰ নৱপৌত্তলিক ধৰ্মীয় গোট}} {{Infobox Religious group | group = প্ৰিয়াপাছৰ মন্দিৰ | image = [[File:Pompeya erótica6.jpg|100px]] | caption = প্ৰিয়াপাছ, পুৰুষৰ জননাংগৰ দেৱত্বৰূপ | population = | region1={{flagcountry|Canada}} | pop1 = | region2={{flagcountry|United States}} | pop2 = | scrips = পৱিত্ৰ বীজৰ ধৰ্মগ্ৰন্থ | rels = নৱপৌত্তলিকতা | founder = ডি. এফ. কেছিডি | langs = [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]], [[ফৰাচী ভাষা|ফৰাচী]] }} '''প্ৰিয়াপাছৰ মন্দিৰ''', বা '''ছেইণ্ট প্ৰিয়াপাছ গীৰ্জা''' ({{lang-en|Temple of Priapus}}, {{lang-fr|Église S. Priape}}) উত্তৰ আমেৰিকাৰ এটা নৱপৌত্তলিক ধৰ্মীয় গোট।<ref>[http://www.huffingtonpost.com/2015/03/30/temple-of-priapus_n_6958200.html "Montreal's Penis Temple Dedicated To Every Member"], ''Huffington Post'', 30 March 2015.</ref> ১৯৭৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা এই ধৰ্মৰ মূল উপাস্য হৈছে পুৰুষৰ জননাংগ।<ref name=":0">{{Cite web |last=Hays |first=Matthew |date=2018-03-07 |title=Inside the Montreal Temple That Worships the Dick |url=https://www.vice.com/en/article/inside-the-montreal-temple-that-worships-the-dick/ |access-date=2023-08-22 |website=Vice |language=en}}</ref> ==প্ৰতিষ্ঠা আৰু ধৰ্মীয় বিশ্বাস== ডি. এফ. কেছিডিয়ে [[মণ্ট্ৰিয়েল]], কুৱেবেকত প্ৰিয়াপাছৰ মন্দিৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। এই গোটটোৰ অনুগামী মূলতঃ [[সমকামী পুৰুষ]]। ইয়াৰ অনুগামী [[কানাডা]] আৰু [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ত আছে। গোটটোৰ নাম প্ৰাচীন গ্ৰীক পৌৰাণিক কাহিনীৰ দেৱতা প্ৰিয়াপাছৰ নামেৰে ৰখা হৈছে। তেওঁলোকৰ বিশ্বাস অনুসৰি পুৰুষৰ জননাংগ জীৱন, সৌন্দৰ্য, আনন্দ আৰু সুখৰ উৎস।<ref name = JGM>[[J. Gordon Melton]]. (1996). ''Encyclopedia of American Religions'', 5th ed, p. 952. Detroit, MI: Gale, {{ISBN|0-8103-7714-4}}.</ref> ১৯৭৯ চনত ছান ফ্ৰান্সিস্কোত কেছিডিয়ে একে নামৰ এটা ধৰ্মীয় গোটৰ বিষয়ে জানিছিল। সেই গোটটো অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে বন্ধ হৈ গৈছিল। মণ্ট্ৰিয়েলৰ মন্দিৰটো প্ৰতিষ্ঠা কৰোঁতে কেছিডিয়ে সেই গোটটোৰপৰা অনুপ্ৰেৰণা লাভ কৰিছিল। ছান ফ্ৰান্সিস্কোৰ গোটটো ১৯৭৩ চনত প্ৰতিষ্ঠা হৈছিল। তাৰ আগতে ১৯৭২ চনত [[কেলগেৰী]]ত একে ধৰণৰ আন এটা গোট গঢ় লৈ উঠিছিল।<ref>{{Citation |last=Boisvert |first=Donald L. |chapter=The Temple of Priapus: Contemporary Phallus Worshippers in Montreal |date=2020 |chapter-url=https://doi.org/10.1007/978-3-030-33062-0_7 |title=The Mystical Geography of Quebec: Catholic Schisms and New Religious Movements |pages=151–166 |editor-last=Palmer |editor-first=Susan J. |access-date=2023-08-22 |series=Palgrave Studies in New Religions and Alternative Spiritualities |place=Cham |publisher=Springer International Publishing |language=en |doi=10.1007/978-3-030-33062-0_7 |isbn=978-3-030-33062-0 |s2cid=216444489 |editor2-last=Geoffroy |editor2-first=Martin |editor3-last=Gareau |editor3-first=Paul L.|chapter-url-access=subscription }}</ref> ২০১৪ চনত কেছিডিয়ে ছান ফ্ৰান্সিস্কোৰ সেই মন্দিৰৰ বিষয়ে কৈছিল যে তেওঁলোকে সমাজৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ কাম কৰিছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, তেওঁলোকে গৃহহীন সমকামী যুৱক-যুৱতীসকলক সহায় কৰিছিল।<ref name=":0" /> ==ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান== এই ধৰ্মত পুৰুষৰ জননাংগক উপাসনাৰ যোগ্য বুলি গণ্য কৰা হয়। বিভিন্ন যৌন কাৰ্যৰ জৰিয়তে এই উপাসনা কৰা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত একাধিক ব্যক্তিয়ে একেলগে হস্তমৈথুন কৰাও অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>Wayne Dynes [Ed.]. (1990). ''Encyclopedia of Homosexuality'', p. 779. New York: Garland.</ref> বীৰ্যকো পৱিত্ৰ বুলি গণ্য কৰা হয়। ইয়াক গ্ৰহণ কৰাটো উপাসনাৰ এটা অংশ।<ref name = JGM/> একেদৰে মুখমৈথুনকো এই গোটটোৱে বিশেষভাৱে উৎসাহিত কৰে। তেওঁলোকৰ মতে, ই এক ধৰ্মীয় কৰ্তব্য আৰু ভাল কাম। ইয়াৰ ফল কেৱল ইয়াৰ গ্ৰহণকাৰীৰ বাবেই নহয়, সমগ্ৰ সমাজৰ বাবেও ইতিবাচক। গোটটোৱে এই আচাৰক বিশ্বশান্তি প্ৰতিষ্ঠাৰ সহায়ক বুলিও গণ্য কৰে। তেওঁলোকৰ বিশ্বাস অনুসৰি, এই ধৰণৰ যৌন সন্তুষ্টি লাভ কৰা পুৰুষে যুদ্ধ কৰাৰ সম্ভাৱনা কম।<ref>Daniel Eisenberg. (1997). Pasado, presente y perspectivas del teléfono erótico. ''El cortejo de Afrodita. Ensayos sobre literatura hispánica y erotismo'', anejo 11, pp. 105–114. [ ''Actas del Segundo Coloquio Internacional de Erótica Hispana'' (1997), [[মালাগা]] ], ''Analecta Malacitana''. {{ISBN|8492217235}}.</ref> ==সদস্যপদ== এই গোটৰ কানাডাত নটা আৰু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত আঠটা কেন্দ্ৰ আছে বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াৰ সৰ্বাধিক সদস্য কেলিফৰ্ণিয়াৰ ছান ফ্ৰান্সিস্কোত আছে। গোটটোৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[মণ্ট্ৰিয়েল]]ত অৱস্থিত।<ref name = JGM/> ==সংগঠন আৰু ধৰ্মীয় পৰিচয়== ধৰ্ম আৰু যৌনতাৰ সম্পৰ্কৰ বিষয়ে অধ্যয়ন কৰা গৱেষক ড'নাল্ড এল. বোৱাজভিয়েৰ মতে, প্ৰিয়াপাছৰ মন্দিৰে নিজৰ ধৰ্মীয় পৰিচয় প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ বিভিন্ন পৰম্পৰাগত ধৰ্মৰ ধাৰণা আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ আৰ্হি গ্ৰহণ কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত পৱিত্ৰ ধৰ্মগ্ৰন্থ, পুৰোহিতৰ পদ আৰু ধৰ্মীয় উপাসনাৰ কিছুমান পৰম্পৰাৰ উল্লেখযোগ্য প্ৰভাৱ দেখা যায়। এই গোটটোৰ অধ্যয়নে কুৱেবেকৰ সমাজত নতুন ধৰ্মীয় আন্দোলন আৰু বিকল্প আধ্যাত্মিক ধাৰাৰ বিকাশ বুজিবলৈ সহায় কৰে।<ref>{{cite book |last=Boisvert |first=Donald L. |year=2020 |chapter=The Temple of Priapus: Contemporary Phallus Worshippers in Montreal |title=The Mystical Geography of Quebec: Catholic Schisms and New Religious Movements |editor1-last=Palmer |editor1-first=Susan J. |editor2-last=Geoffroy |editor2-first=Martin |editor3-last=Gareau |editor3-first=Paul L. |publisher=Palgrave Macmillan |location=Cham |pages=151–166 |doi=10.1007/978-3-030-33062-0_7 |isbn=978-3-030-33062-0}}</ref> ==টোকা== {{Reflist}} ==তথ্যসূত্ৰ== *Andy Nyberg. (1983-09). St. Priapus Church: The Organized Religion. ''[[The Advocate (LGBT magazine)|The Advocate]]'', pp. 35–37. ==অতিৰিক্ত পঠন== * {{cite book |last=Boisvert |first=Donald L. |year=2020 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=yRDUDwAAQBAJ&pg=PA151 |chapter=The Temple of Priapus: Contemporary Phallus Worshippers in Montreal |editor1-last=Palmer |editor1-first=Susan J. |editor-link=Susan J. Palmer |editor2-last=Geoffroy |editor2-first=Martin |editor3-last=Gareau |editor3-first=Paul L. |title=The Mystical Geography of Quebec: Catholic Schisms and New Religious Movements |title-link=The Mystical Geography of Quebec |series=Palgrave Studies in New Religions and Alternative Spiritualities |location=Cham |publisher=Palgrave Macmillan |pages=151–166 |doi=10.1007/978-3-030-33062-0_7 |isbn=978-3-030-33061-3 |s2cid=216444489}} su1n9f82zl7oirp3tkvg6ghlll869v1 646628 646627 2026-10-22T22:03:00Z AjayDas 12623 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 646628 wikitext text/x-wiki {{Short description|উত্তৰ আমেৰিকাৰ নৱপৌত্তলিক ধৰ্মীয় গোট}} {{Infobox Religious group | group = প্ৰিয়াপাছৰ মন্দিৰ | image = [[File:Pompeya erótica6.jpg|100px]] | caption = প্ৰিয়াপাছ, পুৰুষৰ জননাংগৰ দেৱত্বৰূপ | population = | region1={{flagcountry|Canada}} | pop1 = | region2={{flagcountry|United States}} | pop2 = | scrips = পৱিত্ৰ বীজৰ ধৰ্মগ্ৰন্থ | rels = নৱপৌত্তলিকতা | founder = ডি. এফ. কেছিডি | langs = [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]], [[ফৰাচী ভাষা|ফৰাচী]] }} '''প্ৰিয়াপাছৰ মন্দিৰ''', বা '''ছেইণ্ট প্ৰিয়াপাছ গীৰ্জা''' ({{lang-en|Temple of Priapus}}, {{lang-fr|Église S. Priape}}) উত্তৰ আমেৰিকাৰ এটা নৱপৌত্তলিক ধৰ্মীয় গোট।<ref>[http://www.huffingtonpost.com/2015/03/30/temple-of-priapus_n_6958200.html "Montreal's Penis Temple Dedicated To Every Member"], ''Huffington Post'', 30 March 2015.</ref> ১৯৭৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা এই ধৰ্মৰ মূল উপাস্য হৈছে পুৰুষৰ জননাংগ।<ref name=":0">{{Cite web |last=Hays |first=Matthew |date=2018-03-07 |title=Inside the Montreal Temple That Worships the Dick |url=https://www.vice.com/en/article/inside-the-montreal-temple-that-worships-the-dick/ |access-date=2023-08-22 |website=Vice |language=en}}</ref> ==প্ৰতিষ্ঠা আৰু ধৰ্মীয় বিশ্বাস== ডি. এফ. কেছিডিয়ে [[মণ্ট্ৰিয়েল]], কুৱেবেকত প্ৰিয়াপাছৰ মন্দিৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। এই গোটটোৰ অনুগামী মূলতঃ [[সমকামী পুৰুষ]]। ইয়াৰ অনুগামী [[কানাডা]] আৰু [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ত আছে। গোটটোৰ নাম প্ৰাচীন গ্ৰীক পৌৰাণিক কাহিনীৰ দেৱতা প্ৰিয়াপাছৰ নামেৰে ৰখা হৈছে। তেওঁলোকৰ বিশ্বাস অনুসৰি পুৰুষৰ জননাংগ জীৱন, সৌন্দৰ্য, আনন্দ আৰু সুখৰ উৎস।<ref name = JGM>[[J. Gordon Melton]]. (1996). ''Encyclopedia of American Religions'', 5th ed, p. 952. Detroit, MI: Gale, {{ISBN|0-8103-7714-4}}.</ref> ১৯৭৯ চনত ছান ফ্ৰান্সিস্কোত কেছিডিয়ে একে নামৰ এটা ধৰ্মীয় গোটৰ বিষয়ে জানিছিল। সেই গোটটো অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে বন্ধ হৈ গৈছিল। মণ্ট্ৰিয়েলৰ মন্দিৰটো প্ৰতিষ্ঠা কৰোঁতে কেছিডিয়ে সেই গোটটোৰপৰা অনুপ্ৰেৰণা লাভ কৰিছিল। ছান ফ্ৰান্সিস্কোৰ গোটটো ১৯৭৩ চনত প্ৰতিষ্ঠা হৈছিল। তাৰ আগতে ১৯৭২ চনত [[কেলগেৰী]]ত একে ধৰণৰ আন এটা গোট গঢ় লৈ উঠিছিল।<ref>{{Citation |last=Boisvert |first=Donald L. |chapter=The Temple of Priapus: Contemporary Phallus Worshippers in Montreal |date=2020 |chapter-url=https://doi.org/10.1007/978-3-030-33062-0_7 |title=The Mystical Geography of Quebec: Catholic Schisms and New Religious Movements |pages=151–166 |editor-last=Palmer |editor-first=Susan J. |access-date=2023-08-22 |series=Palgrave Studies in New Religions and Alternative Spiritualities |place=Cham |publisher=Springer International Publishing |language=en |doi=10.1007/978-3-030-33062-0_7 |isbn=978-3-030-33062-0 |s2cid=216444489 |editor2-last=Geoffroy |editor2-first=Martin |editor3-last=Gareau |editor3-first=Paul L.|chapter-url-access=subscription }}</ref> ২০১৪ চনত কেছিডিয়ে ছান ফ্ৰান্সিস্কোৰ সেই মন্দিৰৰ বিষয়ে কৈছিল যে তেওঁলোকে সমাজৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ কাম কৰিছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, তেওঁলোকে গৃহহীন সমকামী যুৱক-যুৱতীসকলক সহায় কৰিছিল।<ref name=":0" /> ==ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান== এই ধৰ্মত পুৰুষৰ জননাংগক উপাসনাৰ যোগ্য বুলি গণ্য কৰা হয়। বিভিন্ন যৌন কাৰ্যৰ জৰিয়তে এই উপাসনা কৰা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত একাধিক ব্যক্তিয়ে একেলগে হস্তমৈথুন কৰাও অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>Wayne Dynes [Ed.]. (1990). ''Encyclopedia of Homosexuality'', p. 779. New York: Garland.</ref> বীৰ্যকো পৱিত্ৰ বুলি গণ্য কৰা হয়। ইয়াক গ্ৰহণ কৰাটো উপাসনাৰ এটা অংশ।<ref name = JGM/> একেদৰে মুখমৈথুনকো এই গোটটোৱে বিশেষভাৱে উৎসাহিত কৰে। তেওঁলোকৰ মতে, ই এক ধৰ্মীয় কৰ্তব্য আৰু ভাল কাম। ইয়াৰ ফল কেৱল ইয়াৰ গ্ৰহণকাৰীৰ বাবেই নহয়, সমগ্ৰ সমাজৰ বাবেও ইতিবাচক। গোটটোৱে এই আচাৰক বিশ্বশান্তি প্ৰতিষ্ঠাৰ সহায়ক বুলিও গণ্য কৰে। তেওঁলোকৰ বিশ্বাস অনুসৰি, এই ধৰণৰ যৌন সন্তুষ্টি লাভ কৰা পুৰুষে যুদ্ধ কৰাৰ সম্ভাৱনা কম।<ref>Daniel Eisenberg. (1997). Pasado, presente y perspectivas del teléfono erótico. ''El cortejo de Afrodita. Ensayos sobre literatura hispánica y erotismo'', anejo 11, pp. 105–114. [ ''Actas del Segundo Coloquio Internacional de Erótica Hispana'' (1997), [[মালাগা]] ], ''Analecta Malacitana''. {{ISBN|8492217235}}.</ref> ==সদস্যপদ== এই গোটৰ কানাডাত নটা আৰু আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত আঠটা কেন্দ্ৰ আছে বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াৰ সৰ্বাধিক সদস্য কেলিফৰ্ণিয়াৰ ছান ফ্ৰান্সিস্কোত আছে। গোটটোৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[মণ্ট্ৰিয়েল]]ত অৱস্থিত।<ref name = JGM/> ==সংগঠন আৰু ধৰ্মীয় পৰিচয়== ধৰ্ম আৰু যৌনতাৰ সম্পৰ্কৰ বিষয়ে অধ্যয়ন কৰা গৱেষক ড'নাল্ড এল. বোৱাজভিয়েৰ মতে, প্ৰিয়াপাছৰ মন্দিৰে নিজৰ ধৰ্মীয় পৰিচয় প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ বিভিন্ন পৰম্পৰাগত ধৰ্মৰ ধাৰণা আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ আৰ্হি গ্ৰহণ কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত পৱিত্ৰ ধৰ্মগ্ৰন্থ, পুৰোহিতৰ পদ আৰু ধৰ্মীয় উপাসনাৰ কিছুমান পৰম্পৰাৰ উল্লেখযোগ্য প্ৰভাৱ দেখা যায়। এই গোটটোৰ অধ্যয়নে কুৱেবেকৰ সমাজত নতুন ধৰ্মীয় আন্দোলন আৰু বিকল্প আধ্যাত্মিক ধাৰাৰ বিকাশ বুজিবলৈ সহায় কৰে।<ref>{{cite book |last=Boisvert |first=Donald L. |year=2020 |chapter=The Temple of Priapus: Contemporary Phallus Worshippers in Montreal |title=The Mystical Geography of Quebec: Catholic Schisms and New Religious Movements |editor1-last=Palmer |editor1-first=Susan J. |editor2-last=Geoffroy |editor2-first=Martin |editor3-last=Gareau |editor3-first=Paul L. |publisher=Palgrave Macmillan |location=Cham |pages=151–166 |doi=10.1007/978-3-030-33062-0_7 |isbn=978-3-030-33062-0}}</ref> ==টোকা== {{Reflist}} ==তথ্যসূত্ৰ== *Andy Nyberg. (1983-09). St. Priapus Church: The Organized Religion. ''[[The Advocate (LGBT magazine)|The Advocate]]'', pp. 35–37. ==অতিৰিক্ত পঠন== * {{cite book |last=Boisvert |first=Donald L. |year=2020 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=yRDUDwAAQBAJ&pg=PA151 |chapter=The Temple of Priapus: Contemporary Phallus Worshippers in Montreal |editor1-last=Palmer |editor1-first=Susan J. |editor-link=Susan J. Palmer |editor2-last=Geoffroy |editor2-first=Martin |editor3-last=Gareau |editor3-first=Paul L. |title=The Mystical Geography of Quebec: Catholic Schisms and New Religious Movements |title-link=The Mystical Geography of Quebec |series=Palgrave Studies in New Religions and Alternative Spiritualities |location=Cham |publisher=Palgrave Macmillan |pages=151–166 |doi=10.1007/978-3-030-33062-0_7 |isbn=978-3-030-33061-3 |s2cid=216444489}} [[শ্ৰেণী:কানাডা]] [[শ্ৰেণী:এলজিবিটি আৰু সমাজ]] 4o45rlx570r4mufh273a45f8rf7004k 0 140395 646633 2026-10-23T02:24:28Z নৰুনা বৰুৱা 44897 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 646633 wikitext text/x-wiki {{italic title}} '''''হণ্টেড লণ্ডন ({{lang-en|Haunted London}})''' (১৯৭৩)<ref>{{cite book|last1=Underwood|first1=Peter|title=Haunted London|date=1973|publisher=Harrap|isbn=024551922X|location=London|pages=128}}</ref> আছিল (পেৰাচাইক’লজিষ্ট) পিটাৰ আণ্ডাৰউডৰ প্ৰকাশিত চতুৰ্থখন গ্ৰন্থ। তেওঁক 'এজন অক্লান্ত ভূত-সন্ধানী' বুলি অভিহিত কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|title=Peter Underwood - obituary|url=https://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/11310318/Peter-Underwood-obituary.html|website=The Daily Telegraph|access-date=1 December 2015}}; [[Dame Jean Conan Doyle]]-এ আণ্ডাৰউডক আন লোকৰ সৈতে পৰিচয় কৰাই দিয়াৰ সময়ত তেওঁক 'অতিপ্ৰাকৃত বিষয়ৰ গৱেষণাৰ শ্বাৰ্লক হোমছ' বুলি অভিহিত কৰিছিল; {{cite book|last1=Williams|first1=Michael|title=Haunted North Cornwall|date=2014|publisher=The History Press|isbn=0750954396|page=41}}; {{cite web|last1=Williams|first1=Michael|title=Peter Underwood obituary|url=https://www.theguardian.com/books/2014/dec/17/peter-underwood|website=The Guardian|access-date=30 November 2015}}</ref> ইয়াৰ পূৰ্বে তেওঁ ব্ৰিটেইনৰ ভূতুৰ লগত জড়িত স্থানসমূহৰ ওপৰত এখন সমীক্ষামূলক গ্ৰন্থ ''গেজেটিয়াৰ অৱ ব্ৰিটিছ ঘোষ্টছ'' (১৯৭১) প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>{{cite book|last1=Underwood|first1=Peter|title=Gazetteer of British Ghosts|date=1971|publisher=Souvenir Books|isbn=0285620126|location=London}}</ref> ''গেজেটিয়াৰ অৱ ব্ৰিটিছ ঘোষ্টছ''-ত বিস্তৃত অঞ্চল সামৰি লোৱাৰ ক্ষেত্ৰত যিদৰে এক নতুন ধাৰাৰ সূচনা হৈছিল, ঠিক সেইদৰে এই গ্ৰন্থখনৰ ক্ষেত্ৰতো একেই পৰিস্থিতি দেখা গৈছিল। ইয়াৰ পূৰ্বে 'লণ্ডনৰ ভূতসমূহৰ বিষয়ে কোনো বিস্তৃত আৰু সামগ্ৰিক সমীক্ষা প্ৰকাশ পোৱা নাছিল'। 'লণ্ডনৰ আণ্ডাৰগ্ৰাউণ্ড ৰে'ল আৰু বাছসমূহত লগোৱা পোষ্টাৰকে ধৰি গ্ৰন্থখনৰ প্ৰচাৰৰ ফলত ইয়াৰ বিক্ৰী যথেষ্ট ভাল হৈছিল'।<ref>{{Cite book|title=No Common Task|last=Underwood|first=Peter|publisher=Harrap|year=1983|isbn=024553959X|location=London|pages=187}}</ref> পিটাৰৰ পুত্ৰ ক্ৰিষ্টোফাৰ আণ্ডাৰউডে গ্ৰন্থখনত ব্যৱহৃত সকলো আলোকচিত্ৰ তুলিছিল। ''গেজেটিয়াৰ অৱ ব্ৰিটিছ ঘোষ্টছ''-ৰ বাবে তোলা আলোকচিত্ৰসমূহৰ দৰেই এই ছবিসমূহো বিশেষভাৱে তোলা হৈছিল আৰু সেইবোৰে নিজাববীয়াকৈ এক দৃশ্যগত যাত্ৰাৰ ৰূপ দিছিল। আণ্ডাৰউডৰ মতে, ক্ৰিষ্টোফাৰে 'লণ্ডনৰ ভূতুড়ে ঘৰসমূহৰ পৰিৱেশ আৰু বৈচিত্ৰ্যৰ এক বিশেষ দিশ সঁচাকৈয়ে সুন্দৰকৈ ফুটাই তুলিছিল'। ইয়াৰ উপৰি, আণ্ডাৰউডৰ মতে, ''হণ্টেড লণ্ডন''-এ 'কেৱল আন কেইবাখনো গ্ৰন্থ প্ৰকাশৰ পথ মুকলি কৰাই নহয়, লণ্ডনৰ পৰিচালিত ভ্ৰমণ, আলোকচিত্ৰসম্বলিত বক্তৃতা, ব্যক্তিগত অনুসন্ধান আৰু আনকি এখন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণতো পথ প্ৰদৰ্শন কৰিছিল'।<ref>{{Cite book|title=No Common Task|last=Underwood|first=Peter|publisher=Harrap|year=1983|isbn=024553959X|location=London|pages=187}}</ref> জেমছ ক্লাৰ্কে তেওঁৰ নিজৰ ''হণ্টেড লণ্ডন'' (২০০৭) গ্ৰন্থত আণ্ডাৰউডৰ এই গ্ৰন্থখনৰপৰা বাৰে বাৰে তথ্য উদ্ধৃত কৰিছে।<ref>{{cite book|last1=Clark|first1=James|title=Haunted London|date=2007|publisher=The History Press|isbn=075244459X|pages=24, 28, 50, 84, 110, 111, 127}}</ref> ডেভিদ ব্ৰেণ্ডনৰ ''হণ্টেড লণ্ডন আণ্ডাৰগ্ৰাউণ্ড'' (২০০৯)<ref>Brandon, David (2009). ''Haunted London Underground''. The History Press. p. 32. {{ISBN|0752447467}}</ref> আৰু ৰিচাৰ্ড এষ্টেপৰ ''ইন ছাৰ্চ অৱ দ্য পেৰানৰ্মেল'' (২০১৫)<ref>Estep, Richard (2015). ''In Search of the Paranormal: The Hammer House Murder, Ghosts of the Clink, and Other Disturbing Investigations''. Llewellyn. p. 91. {{ISBN|0738744883}}</ref> গ্ৰন্থতো আণ্ডাৰউডৰ ''হণ্টেড লণ্ডন''-ৰ উল্লেখ পোৱা যায়। আনহাতে, ৰিচাৰ্ড জোনছৰ ''ৱাকিং হণ্টেড লণ্ডন'' (২০০৯) আৰু ''হণ্টেড লণ্ডন'' (২০০৯) নামৰ গ্ৰন্থ দুখনতো আণ্ডাৰউডে প্ৰতিষ্ঠা কৰা একেধৰণৰ গাঁথনি অনুসৰণ কৰা হৈছে। এই গ্ৰন্থসমূহত লণ্ডনৰ বিভিন্ন অঞ্চল অনুসৰি কাহিনী আৰু কথিত অতিপ্ৰাকৃত ঘটনাৰ বিৱৰণ বিভক্ত কৰা হৈছে, যিটো পদ্ধতি আণ্ডাৰউডেও ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>Jones, Richard (2009). ''Walking Haunted London'' (5th Revised ed.). IMM Lifestyle. p. 153. {{ISBN|184773538X}}.; Jones, Richard (2011). ''Haunted London''. New Holland. p. 186. {{ISBN|1847739857}}</ref> জোনছে তেওঁৰ ''হণ্টেড ব্ৰিটেইন এণ্ড আয়াৰলেণ্ড'' (২০০১) গ্ৰন্থখনতো একেধৰণৰ পদ্ধতি গ্ৰহণ কৰিছিল। এই ক্ষেত্ৰত তেওঁ আণ্ডাৰউডৰ ১৯৭১ চনৰ ''গেজেটিয়াৰ অৱ ব্ৰিটিছ ঘোষ্টছ'' আৰু ''গেজেটিয়াৰ অৱ স্কটিছ এণ্ড আইৰিছ ঘোষ্টছ'' গ্ৰন্থ দুখনৰ সৈতে সাদৃশ্য থকা গাঁথনি ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite book|title=Gazetteer of Scottish and Irish Ghosts|last=Underwood|first=Peter|date=1973|publisher=Souvenir Press Ltd|isbn=9780285620896|editor-last=Tabori|editor-first=Paul|edition=First|location=London|language=en}}</ref> অৱশ্যে, জোনছে তেওঁৰ গ্ৰন্থসমূহৰ ৰূপ আৰু গাঁথনিৰ আধাৰ হিচাপে আণ্ডাৰউডৰ কামৰ অৱদান স্বীকাৰ কৰা নাই বা তাৰ কোনো স্পষ্ট উল্লেখ কৰা নাই। যদিও তেওঁ নিজৰ গ্ৰন্থৰ তথ্যসূচিত আণ্ডাৰউডৰ আন কিছুমান ৰচনাৰ উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{Cite book|title=Haunted London|last=Jones|first=Richard|last2=Coe|first2=Chris|date=2004|publisher=New Holland Publishers Ltd|isbn=9781843306153|location=London|page=186|language=en}}</ref> জেকলিন ছিম্পছন আৰু জেনিফাৰ ৱেষ্টউডে তেওঁলোকৰ ''দ্য পেংগুইন বুক অৱ ঘোষ্টছ'' (২০০৮)<ref>{{Cite book|title=The Penguin Book of Ghosts: Haunted England|last=Simpson|first=Jacqueline|last2=Westwood|first2=Jennifer|date=2008-05-01|publisher=Allen Lane|isbn=9781846141010|edition=Reprint 2008|location=London; New York|page=421|language=en}}</ref> আৰু ''দ্য ল'ৰ অৱ দ্য লেণ্ড'' (২০০৬)<ref>Westwood, Jennifer; Simpson, Jacqueline (2006). ''The Lore of the Land: A Guide to England's Legends, from Spring-heeled Jack to the Witches of Warboys''. Penguin. pp. 874, 875. {{ISBN|0141021039}}.</ref> গ্ৰন্থ দুখনতো আণ্ডাৰউডৰ ''হণ্টেড লণ্ডন''-ৰ উল্লেখ কৰিছে। পৰৱৰ্তী সময়ত আণ্ডাৰউডে তেওঁৰ গ্ৰন্থখনৰ এটা বিশেষ বিৱৰণক লৈ আক্ষেপ প্ৰকাশ কৰিছিল। এই বিৱৰণটো আছিল 'ৰেডক্লিফ ৱাৰ্ফৰ ভিকাৰৰ আবিৰ্ভাৱ' সম্পৰ্কীয় কাহিনী, যিটো ''আইল অৱ ডগছ''-ৰ বিষয়ে থকা অধ্যায়ত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book|last1=Underwood|first1=Peter|title=Haunted London|date=1973|publisher=Harrap|isbn=024551922X|location=London|pages=104–107}}</ref> আণ্ডাৰউডে এই কাহিনীটোৰ বাবে ফ্ৰেংক স্মাইথে লিখা এটা ভূতৰ কাহিনীৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিছিল। কাহিনীটো (Man, Myth & Magic (encyclopedia))''মেন, মিথ এণ্ড মেজিক '' নামৰ বিশ্বকোষখনৰ ১০৫ নং খণ্ডত প্ৰকাশ পাইছিল। স্মাইথৰ কাহিনীটোৱে পাঠকক এই ধাৰণা দিছিল যে ঘটনাটো সঁচাকৈয়ে ঘটিছিল। তেওঁ এনে কিছুমান লোকৰ কথাও উল্লেখ কৰিছিল, যিসকলে ভূতটো দেখা পোৱা বুলি দাবী কৰিছিল। কিন্তু পিছলৈ ''দ্য চানডে টাইম্‌ছত''-ত প্ৰকাশিত এটা স্বীকাৰোক্তিত স্মাইথে জনায় যে তেওঁ কাহিনীটো নিজেই সাজি উলিয়াইছিল। আণ্ডাৰউডক বিশেষভাৱে ক্ষুব্ধ কৰিছিল এই কথাটোৱে যে ''দ্য ছানডে টাইমছ''-এ স্মাইথৰ স্বীকাৰোক্তি প্ৰকাশ কৰাৰ সময়ত তেওঁৰ গ্ৰন্থখনৰপৰা তলৰ বাক্যটোও উদ্ধৃত কৰিছিল ''ৰেটক্লিফ ৱাৰ্ফৰ ভিকাৰৰ আবিৰ্ভাৱ বিশ্বাসযোগ্য আৰু ৰহস্যজনক'। কিন্তু ইয়াৰ আগতে থকা 'যদি আমি চাৰিজন লোকৰ সাক্ষ্য গ্ৰহণ কৰোঁ'' এই শব্দকেইটা বাতৰিটোত বাদ দিয়া হৈছিল। আণ্ডাৰউডে সংবাদপত্ৰখনৰ সৈতে যোগাযোগ কৰি প্ৰসংগৰ বাহিৰত উদ্ধৃতি দিয়াৰ বিষয়টো উত্থাপন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল যদিও তেওঁৰ প্ৰচেষ্টা বিফল হৈছিল।<ref>'তেওঁলোকে উত্তৰ এটাও নিদিলে, আৰু তাৰ পিছৰপৰা মই কেতিয়াও সেই সংবাদপত্ৰখনৰ এখনো কঁপি কিনা নাই'; {{Cite book|title=No Common Task|last=Underwood|first=Peter|publisher=Harrap|year=1983|isbn=024553959X|location=London|page=160}}</ref> ১৯৭৫ চনত (Fontana Books) ফণ্টানা বুকছে ''হণ্টেড লণ্ডন'' গ্ৰন্থখন পেপাৰবেক সংস্কৰণত পুনৰ প্ৰকাশ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত ২০১০ চনত (Amberley Publishing) এম্বাৰ্লি পাব্লিছিঙে গ্ৰন্থখনৰ সংশোধিত সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{cite book|last1=Underwood|first1=Peter|title=Haunted London|date=1975|publisher=Fontana|isbn=0006137156|pages=224}}; {{cite book|last1=Underwood|first1=Peter|title=Haunted London|date=2010|publisher=Amberley|isbn=184868262X|pages=128}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} qji6at922ky05spjecvjjgcp00lvvkb 646634 646633 2026-10-23T02:25:47Z নৰুনা বৰুৱা 44897 646634 wikitext text/x-wiki {{italic title}} '''''হণ্টেড লণ্ডন ({{lang-en|Haunted London}})''' (১৯৭৩)<ref>{{cite book|last1=Underwood|first1=Peter|title=Haunted London|date=1973|publisher=Harrap|isbn=024551922X|location=London|pages=128}}</ref> আছিল (পেৰাচাইক’লজিষ্ট) পিটাৰ আণ্ডাৰউডৰ প্ৰকাশিত চতুৰ্থখন গ্ৰন্থ। তেওঁক 'এজন অক্লান্ত ভূত-সন্ধানী' বুলি অভিহিত কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|title=Peter Underwood - obituary|url=https://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/11310318/Peter-Underwood-obituary.html|website=The Daily Telegraph|access-date=1 December 2015}}; [[Dame Jean Conan Doyle]]-এ আণ্ডাৰউডক আন লোকৰ সৈতে পৰিচয় কৰাই দিয়াৰ সময়ত তেওঁক 'অতিপ্ৰাকৃত বিষয়ৰ গৱেষণাৰ শ্বাৰ্লক হোমছ' বুলি অভিহিত কৰিছিল; {{cite book|last1=Williams|first1=Michael|title=Haunted North Cornwall|date=2014|publisher=The History Press|isbn=0750954396|page=41}}; {{cite web|last1=Williams|first1=Michael|title=Peter Underwood obituary|url=https://www.theguardian.com/books/2014/dec/17/peter-underwood|website=The Guardian|access-date=30 November 2015}}</ref> ইয়াৰ পূৰ্বে তেওঁ ব্ৰিটেইনৰ ভূতুৰ লগত জড়িত স্থানসমূহৰ ওপৰত এখন সমীক্ষামূলক গ্ৰন্থ ''গেজেটিয়াৰ অৱ ব্ৰিটিছ ঘোষ্টছ'' (১৯৭১) প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>{{cite book|last1=Underwood|first1=Peter|title=Gazetteer of British Ghosts|date=1971|publisher=Souvenir Books|isbn=0285620126|location=London}}</ref> ''গেজেটিয়াৰ অৱ ব্ৰিটিছ ঘোষ্টছ''-ত বিস্তৃত অঞ্চল সামৰি লোৱাৰ ক্ষেত্ৰত যিদৰে এক নতুন ধাৰাৰ সূচনা হৈছিল, ঠিক সেইদৰে এই গ্ৰন্থখনৰ ক্ষেত্ৰতো একেই পৰিস্থিতি দেখা গৈছিল। ইয়াৰ পূৰ্বে 'লণ্ডনৰ ভূতসমূহৰ বিষয়ে কোনো বিস্তৃত আৰু সামগ্ৰিক সমীক্ষা প্ৰকাশ পোৱা নাছিল'। [[লণ্ডন]]ৰ আণ্ডাৰগ্ৰাউণ্ড ৰে'ল আৰু বাছসমূহত লগোৱা পোষ্টাৰকে ধৰি গ্ৰন্থখনৰ প্ৰচাৰৰ ফলত ইয়াৰ বিক্ৰী যথেষ্ট ভাল হৈছিল।<ref>{{Cite book|title=No Common Task|last=Underwood|first=Peter|publisher=Harrap|year=1983|isbn=024553959X|location=London|pages=187}}</ref> পিটাৰৰ পুত্ৰ ক্ৰিষ্টোফাৰ আণ্ডাৰউডে গ্ৰন্থখনত ব্যৱহৃত সকলো আলোকচিত্ৰ তুলিছিল। ''গেজেটিয়াৰ অৱ ব্ৰিটিছ ঘোষ্টছ''-ৰ বাবে তোলা আলোকচিত্ৰসমূহৰ দৰেই এই ছবিসমূহো বিশেষভাৱে তোলা হৈছিল আৰু সেইবোৰে নিজাববীয়াকৈ এক দৃশ্যগত যাত্ৰাৰ ৰূপ দিছিল। আণ্ডাৰউডৰ মতে, ক্ৰিষ্টোফাৰে 'লণ্ডনৰ ভূতুড়ে ঘৰসমূহৰ পৰিৱেশ আৰু বৈচিত্ৰ্যৰ এক বিশেষ দিশ সঁচাকৈয়ে সুন্দৰকৈ ফুটাই তুলিছিল'। ইয়াৰ উপৰি, আণ্ডাৰউডৰ মতে, ''হণ্টেড লণ্ডন''-এ 'কেৱল আন কেইবাখনো গ্ৰন্থ প্ৰকাশৰ পথ মুকলি কৰাই নহয়, লণ্ডনৰ পৰিচালিত ভ্ৰমণ, আলোকচিত্ৰসম্বলিত বক্তৃতা, ব্যক্তিগত অনুসন্ধান আৰু আনকি এখন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণতো পথ প্ৰদৰ্শন কৰিছিল'।<ref>{{Cite book|title=No Common Task|last=Underwood|first=Peter|publisher=Harrap|year=1983|isbn=024553959X|location=London|pages=187}}</ref> জেমছ ক্লাৰ্কে তেওঁৰ নিজৰ ''হণ্টেড লণ্ডন'' (২০০৭) গ্ৰন্থত আণ্ডাৰউডৰ এই গ্ৰন্থখনৰপৰা বাৰে বাৰে তথ্য উদ্ধৃত কৰিছে।<ref>{{cite book|last1=Clark|first1=James|title=Haunted London|date=2007|publisher=The History Press|isbn=075244459X|pages=24, 28, 50, 84, 110, 111, 127}}</ref> ডেভিদ ব্ৰেণ্ডনৰ ''হণ্টেড লণ্ডন আণ্ডাৰগ্ৰাউণ্ড'' (২০০৯)<ref>Brandon, David (2009). ''Haunted London Underground''. The History Press. p. 32. {{ISBN|0752447467}}</ref> আৰু ৰিচাৰ্ড এষ্টেপৰ ''ইন ছাৰ্চ অৱ দ্য পেৰানৰ্মেল'' (২০১৫)<ref>Estep, Richard (2015). ''In Search of the Paranormal: The Hammer House Murder, Ghosts of the Clink, and Other Disturbing Investigations''. Llewellyn. p. 91. {{ISBN|0738744883}}</ref> গ্ৰন্থতো আণ্ডাৰউডৰ ''হণ্টেড লণ্ডন''-ৰ উল্লেখ পোৱা যায়। আনহাতে, ৰিচাৰ্ড জোনছৰ ''ৱাকিং হণ্টেড লণ্ডন'' (২০০৯) আৰু ''হণ্টেড লণ্ডন'' (২০০৯) নামৰ গ্ৰন্থ দুখনতো আণ্ডাৰউডে প্ৰতিষ্ঠা কৰা একেধৰণৰ গাঁথনি অনুসৰণ কৰা হৈছে। এই গ্ৰন্থসমূহত [[লণ্ডন]]ৰ বিভিন্ন অঞ্চল অনুসৰি কাহিনী আৰু কথিত অতিপ্ৰাকৃত ঘটনাৰ বিৱৰণ বিভক্ত কৰা হৈছে, যিটো পদ্ধতি আণ্ডাৰউডেও ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>Jones, Richard (2009). ''Walking Haunted London'' (5th Revised ed.). IMM Lifestyle. p. 153. {{ISBN|184773538X}}.; Jones, Richard (2011). ''Haunted London''. New Holland. p. 186. {{ISBN|1847739857}}</ref> জোনছে তেওঁৰ ''হণ্টেড ব্ৰিটেইন এণ্ড আয়াৰলেণ্ড'' (২০০১) গ্ৰন্থখনতো একেধৰণৰ পদ্ধতি গ্ৰহণ কৰিছিল। এই ক্ষেত্ৰত তেওঁ আণ্ডাৰউডৰ ১৯৭১ চনৰ ''গেজেটিয়াৰ অৱ ব্ৰিটিছ ঘোষ্টছ'' আৰু ''গেজেটিয়াৰ অৱ স্কটিছ এণ্ড আইৰিছ ঘোষ্টছ'' গ্ৰন্থ দুখনৰ সৈতে সাদৃশ্য থকা গাঁথনি ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite book|title=Gazetteer of Scottish and Irish Ghosts|last=Underwood|first=Peter|date=1973|publisher=Souvenir Press Ltd|isbn=9780285620896|editor-last=Tabori|editor-first=Paul|edition=First|location=London|language=en}}</ref> অৱশ্যে, জোনছে তেওঁৰ গ্ৰন্থসমূহৰ ৰূপ আৰু গাঁথনিৰ আধাৰ হিচাপে আণ্ডাৰউডৰ কামৰ অৱদান স্বীকাৰ কৰা নাই বা তাৰ কোনো স্পষ্ট উল্লেখ কৰা নাই। যদিও তেওঁ নিজৰ গ্ৰন্থৰ তথ্যসূচিত আণ্ডাৰউডৰ আন কিছুমান ৰচনাৰ উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{Cite book|title=Haunted London|last=Jones|first=Richard|last2=Coe|first2=Chris|date=2004|publisher=New Holland Publishers Ltd|isbn=9781843306153|location=London|page=186|language=en}}</ref> জেকলিন ছিম্পছন আৰু জেনিফাৰ ৱেষ্টউডে তেওঁলোকৰ ''দ্য পেংগুইন বুক অৱ ঘোষ্টছ'' (২০০৮)<ref>{{Cite book|title=The Penguin Book of Ghosts: Haunted England|last=Simpson|first=Jacqueline|last2=Westwood|first2=Jennifer|date=2008-05-01|publisher=Allen Lane|isbn=9781846141010|edition=Reprint 2008|location=London; New York|page=421|language=en}}</ref> আৰু ''দ্য ল'ৰ অৱ দ্য লেণ্ড'' (২০০৬)<ref>Westwood, Jennifer; Simpson, Jacqueline (2006). ''The Lore of the Land: A Guide to England's Legends, from Spring-heeled Jack to the Witches of Warboys''. Penguin. pp. 874, 875. {{ISBN|0141021039}}.</ref> গ্ৰন্থ দুখনতো আণ্ডাৰউডৰ ''হণ্টেড লণ্ডন''-ৰ উল্লেখ কৰিছে। পৰৱৰ্তী সময়ত আণ্ডাৰউডে তেওঁৰ গ্ৰন্থখনৰ এটা বিশেষ বিৱৰণক লৈ আক্ষেপ প্ৰকাশ কৰিছিল। এই বিৱৰণটো আছিল 'ৰেডক্লিফ ৱাৰ্ফৰ ভিকাৰৰ আবিৰ্ভাৱ' সম্পৰ্কীয় কাহিনী, যিটো ''আইল অৱ ডগছ''-ৰ বিষয়ে থকা অধ্যায়ত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book|last1=Underwood|first1=Peter|title=Haunted London|date=1973|publisher=Harrap|isbn=024551922X|location=London|pages=104–107}}</ref> আণ্ডাৰউডে এই কাহিনীটোৰ বাবে ফ্ৰেংক স্মাইথে লিখা এটা ভূতৰ কাহিনীৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিছিল। কাহিনীটো (Man, Myth & Magic (encyclopedia))''মেন, মিথ এণ্ড মেজিক '' নামৰ বিশ্বকোষখনৰ ১০৫ নং খণ্ডত প্ৰকাশ পাইছিল। স্মাইথৰ কাহিনীটোৱে পাঠকক এই ধাৰণা দিছিল যে ঘটনাটো সঁচাকৈয়ে ঘটিছিল। তেওঁ এনে কিছুমান লোকৰ কথাও উল্লেখ কৰিছিল, যিসকলে ভূতটো দেখা পোৱা বুলি দাবী কৰিছিল। কিন্তু পিছলৈ ''দ্য চানডে টাইম্‌ছত''-ত প্ৰকাশিত এটা স্বীকাৰোক্তিত স্মাইথে জনায় যে তেওঁ কাহিনীটো নিজেই সাজি উলিয়াইছিল। আণ্ডাৰউডক বিশেষভাৱে ক্ষুব্ধ কৰিছিল এই কথাটোৱে যে ''দ্য ছানডে টাইমছ''-এ স্মাইথৰ স্বীকাৰোক্তি প্ৰকাশ কৰাৰ সময়ত তেওঁৰ গ্ৰন্থখনৰপৰা তলৰ বাক্যটোও উদ্ধৃত কৰিছিল ''ৰেটক্লিফ ৱাৰ্ফৰ ভিকাৰৰ আবিৰ্ভাৱ বিশ্বাসযোগ্য আৰু ৰহস্যজনক'। কিন্তু ইয়াৰ আগতে থকা 'যদি আমি চাৰিজন লোকৰ সাক্ষ্য গ্ৰহণ কৰোঁ'' এই শব্দকেইটা বাতৰিটোত বাদ দিয়া হৈছিল। আণ্ডাৰউডে সংবাদপত্ৰখনৰ সৈতে যোগাযোগ কৰি প্ৰসংগৰ বাহিৰত উদ্ধৃতি দিয়াৰ বিষয়টো উত্থাপন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল যদিও তেওঁৰ প্ৰচেষ্টা বিফল হৈছিল।<ref>'তেওঁলোকে উত্তৰ এটাও নিদিলে, আৰু তাৰ পিছৰপৰা মই কেতিয়াও সেই সংবাদপত্ৰখনৰ এখনো কঁপি কিনা নাই'; {{Cite book|title=No Common Task|last=Underwood|first=Peter|publisher=Harrap|year=1983|isbn=024553959X|location=London|page=160}}</ref> ১৯৭৫ চনত (Fontana Books) ফণ্টানা বুকছে ''হণ্টেড লণ্ডন'' গ্ৰন্থখন পেপাৰবেক সংস্কৰণত পুনৰ প্ৰকাশ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত ২০১০ চনত (Amberley Publishing) এম্বাৰ্লি পাব্লিছিঙে গ্ৰন্থখনৰ সংশোধিত সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{cite book|last1=Underwood|first1=Peter|title=Haunted London|date=1975|publisher=Fontana|isbn=0006137156|pages=224}}; {{cite book|last1=Underwood|first1=Peter|title=Haunted London|date=2010|publisher=Amberley|isbn=184868262X|pages=128}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} 5nzgi4e0y710dau4qvyy4cfn8c415ja 646635 646634 2026-10-23T02:26:31Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:গ্ৰন্থ]] using [[WP:HC|HotCat]] 646635 wikitext text/x-wiki {{italic title}} '''''হণ্টেড লণ্ডন ({{lang-en|Haunted London}})''' (১৯৭৩)<ref>{{cite book|last1=Underwood|first1=Peter|title=Haunted London|date=1973|publisher=Harrap|isbn=024551922X|location=London|pages=128}}</ref> আছিল (পেৰাচাইক’লজিষ্ট) পিটাৰ আণ্ডাৰউডৰ প্ৰকাশিত চতুৰ্থখন গ্ৰন্থ। তেওঁক 'এজন অক্লান্ত ভূত-সন্ধানী' বুলি অভিহিত কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|title=Peter Underwood - obituary|url=https://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/11310318/Peter-Underwood-obituary.html|website=The Daily Telegraph|access-date=1 December 2015}}; [[Dame Jean Conan Doyle]]-এ আণ্ডাৰউডক আন লোকৰ সৈতে পৰিচয় কৰাই দিয়াৰ সময়ত তেওঁক 'অতিপ্ৰাকৃত বিষয়ৰ গৱেষণাৰ শ্বাৰ্লক হোমছ' বুলি অভিহিত কৰিছিল; {{cite book|last1=Williams|first1=Michael|title=Haunted North Cornwall|date=2014|publisher=The History Press|isbn=0750954396|page=41}}; {{cite web|last1=Williams|first1=Michael|title=Peter Underwood obituary|url=https://www.theguardian.com/books/2014/dec/17/peter-underwood|website=The Guardian|access-date=30 November 2015}}</ref> ইয়াৰ পূৰ্বে তেওঁ ব্ৰিটেইনৰ ভূতুৰ লগত জড়িত স্থানসমূহৰ ওপৰত এখন সমীক্ষামূলক গ্ৰন্থ ''গেজেটিয়াৰ অৱ ব্ৰিটিছ ঘোষ্টছ'' (১৯৭১) প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>{{cite book|last1=Underwood|first1=Peter|title=Gazetteer of British Ghosts|date=1971|publisher=Souvenir Books|isbn=0285620126|location=London}}</ref> ''গেজেটিয়াৰ অৱ ব্ৰিটিছ ঘোষ্টছ''-ত বিস্তৃত অঞ্চল সামৰি লোৱাৰ ক্ষেত্ৰত যিদৰে এক নতুন ধাৰাৰ সূচনা হৈছিল, ঠিক সেইদৰে এই গ্ৰন্থখনৰ ক্ষেত্ৰতো একেই পৰিস্থিতি দেখা গৈছিল। ইয়াৰ পূৰ্বে 'লণ্ডনৰ ভূতসমূহৰ বিষয়ে কোনো বিস্তৃত আৰু সামগ্ৰিক সমীক্ষা প্ৰকাশ পোৱা নাছিল'। [[লণ্ডন]]ৰ আণ্ডাৰগ্ৰাউণ্ড ৰে'ল আৰু বাছসমূহত লগোৱা পোষ্টাৰকে ধৰি গ্ৰন্থখনৰ প্ৰচাৰৰ ফলত ইয়াৰ বিক্ৰী যথেষ্ট ভাল হৈছিল।<ref>{{Cite book|title=No Common Task|last=Underwood|first=Peter|publisher=Harrap|year=1983|isbn=024553959X|location=London|pages=187}}</ref> পিটাৰৰ পুত্ৰ ক্ৰিষ্টোফাৰ আণ্ডাৰউডে গ্ৰন্থখনত ব্যৱহৃত সকলো আলোকচিত্ৰ তুলিছিল। ''গেজেটিয়াৰ অৱ ব্ৰিটিছ ঘোষ্টছ''-ৰ বাবে তোলা আলোকচিত্ৰসমূহৰ দৰেই এই ছবিসমূহো বিশেষভাৱে তোলা হৈছিল আৰু সেইবোৰে নিজাববীয়াকৈ এক দৃশ্যগত যাত্ৰাৰ ৰূপ দিছিল। আণ্ডাৰউডৰ মতে, ক্ৰিষ্টোফাৰে 'লণ্ডনৰ ভূতুড়ে ঘৰসমূহৰ পৰিৱেশ আৰু বৈচিত্ৰ্যৰ এক বিশেষ দিশ সঁচাকৈয়ে সুন্দৰকৈ ফুটাই তুলিছিল'। ইয়াৰ উপৰি, আণ্ডাৰউডৰ মতে, ''হণ্টেড লণ্ডন''-এ 'কেৱল আন কেইবাখনো গ্ৰন্থ প্ৰকাশৰ পথ মুকলি কৰাই নহয়, লণ্ডনৰ পৰিচালিত ভ্ৰমণ, আলোকচিত্ৰসম্বলিত বক্তৃতা, ব্যক্তিগত অনুসন্ধান আৰু আনকি এখন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণতো পথ প্ৰদৰ্শন কৰিছিল'।<ref>{{Cite book|title=No Common Task|last=Underwood|first=Peter|publisher=Harrap|year=1983|isbn=024553959X|location=London|pages=187}}</ref> জেমছ ক্লাৰ্কে তেওঁৰ নিজৰ ''হণ্টেড লণ্ডন'' (২০০৭) গ্ৰন্থত আণ্ডাৰউডৰ এই গ্ৰন্থখনৰপৰা বাৰে বাৰে তথ্য উদ্ধৃত কৰিছে।<ref>{{cite book|last1=Clark|first1=James|title=Haunted London|date=2007|publisher=The History Press|isbn=075244459X|pages=24, 28, 50, 84, 110, 111, 127}}</ref> ডেভিদ ব্ৰেণ্ডনৰ ''হণ্টেড লণ্ডন আণ্ডাৰগ্ৰাউণ্ড'' (২০০৯)<ref>Brandon, David (2009). ''Haunted London Underground''. The History Press. p. 32. {{ISBN|0752447467}}</ref> আৰু ৰিচাৰ্ড এষ্টেপৰ ''ইন ছাৰ্চ অৱ দ্য পেৰানৰ্মেল'' (২০১৫)<ref>Estep, Richard (2015). ''In Search of the Paranormal: The Hammer House Murder, Ghosts of the Clink, and Other Disturbing Investigations''. Llewellyn. p. 91. {{ISBN|0738744883}}</ref> গ্ৰন্থতো আণ্ডাৰউডৰ ''হণ্টেড লণ্ডন''-ৰ উল্লেখ পোৱা যায়। আনহাতে, ৰিচাৰ্ড জোনছৰ ''ৱাকিং হণ্টেড লণ্ডন'' (২০০৯) আৰু ''হণ্টেড লণ্ডন'' (২০০৯) নামৰ গ্ৰন্থ দুখনতো আণ্ডাৰউডে প্ৰতিষ্ঠা কৰা একেধৰণৰ গাঁথনি অনুসৰণ কৰা হৈছে। এই গ্ৰন্থসমূহত [[লণ্ডন]]ৰ বিভিন্ন অঞ্চল অনুসৰি কাহিনী আৰু কথিত অতিপ্ৰাকৃত ঘটনাৰ বিৱৰণ বিভক্ত কৰা হৈছে, যিটো পদ্ধতি আণ্ডাৰউডেও ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>Jones, Richard (2009). ''Walking Haunted London'' (5th Revised ed.). IMM Lifestyle. p. 153. {{ISBN|184773538X}}.; Jones, Richard (2011). ''Haunted London''. New Holland. p. 186. {{ISBN|1847739857}}</ref> জোনছে তেওঁৰ ''হণ্টেড ব্ৰিটেইন এণ্ড আয়াৰলেণ্ড'' (২০০১) গ্ৰন্থখনতো একেধৰণৰ পদ্ধতি গ্ৰহণ কৰিছিল। এই ক্ষেত্ৰত তেওঁ আণ্ডাৰউডৰ ১৯৭১ চনৰ ''গেজেটিয়াৰ অৱ ব্ৰিটিছ ঘোষ্টছ'' আৰু ''গেজেটিয়াৰ অৱ স্কটিছ এণ্ড আইৰিছ ঘোষ্টছ'' গ্ৰন্থ দুখনৰ সৈতে সাদৃশ্য থকা গাঁথনি ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite book|title=Gazetteer of Scottish and Irish Ghosts|last=Underwood|first=Peter|date=1973|publisher=Souvenir Press Ltd|isbn=9780285620896|editor-last=Tabori|editor-first=Paul|edition=First|location=London|language=en}}</ref> অৱশ্যে, জোনছে তেওঁৰ গ্ৰন্থসমূহৰ ৰূপ আৰু গাঁথনিৰ আধাৰ হিচাপে আণ্ডাৰউডৰ কামৰ অৱদান স্বীকাৰ কৰা নাই বা তাৰ কোনো স্পষ্ট উল্লেখ কৰা নাই। যদিও তেওঁ নিজৰ গ্ৰন্থৰ তথ্যসূচিত আণ্ডাৰউডৰ আন কিছুমান ৰচনাৰ উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{Cite book|title=Haunted London|last=Jones|first=Richard|last2=Coe|first2=Chris|date=2004|publisher=New Holland Publishers Ltd|isbn=9781843306153|location=London|page=186|language=en}}</ref> জেকলিন ছিম্পছন আৰু জেনিফাৰ ৱেষ্টউডে তেওঁলোকৰ ''দ্য পেংগুইন বুক অৱ ঘোষ্টছ'' (২০০৮)<ref>{{Cite book|title=The Penguin Book of Ghosts: Haunted England|last=Simpson|first=Jacqueline|last2=Westwood|first2=Jennifer|date=2008-05-01|publisher=Allen Lane|isbn=9781846141010|edition=Reprint 2008|location=London; New York|page=421|language=en}}</ref> আৰু ''দ্য ল'ৰ অৱ দ্য লেণ্ড'' (২০০৬)<ref>Westwood, Jennifer; Simpson, Jacqueline (2006). ''The Lore of the Land: A Guide to England's Legends, from Spring-heeled Jack to the Witches of Warboys''. Penguin. pp. 874, 875. {{ISBN|0141021039}}.</ref> গ্ৰন্থ দুখনতো আণ্ডাৰউডৰ ''হণ্টেড লণ্ডন''-ৰ উল্লেখ কৰিছে। পৰৱৰ্তী সময়ত আণ্ডাৰউডে তেওঁৰ গ্ৰন্থখনৰ এটা বিশেষ বিৱৰণক লৈ আক্ষেপ প্ৰকাশ কৰিছিল। এই বিৱৰণটো আছিল 'ৰেডক্লিফ ৱাৰ্ফৰ ভিকাৰৰ আবিৰ্ভাৱ' সম্পৰ্কীয় কাহিনী, যিটো ''আইল অৱ ডগছ''-ৰ বিষয়ে থকা অধ্যায়ত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book|last1=Underwood|first1=Peter|title=Haunted London|date=1973|publisher=Harrap|isbn=024551922X|location=London|pages=104–107}}</ref> আণ্ডাৰউডে এই কাহিনীটোৰ বাবে ফ্ৰেংক স্মাইথে লিখা এটা ভূতৰ কাহিনীৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিছিল। কাহিনীটো (Man, Myth & Magic (encyclopedia))''মেন, মিথ এণ্ড মেজিক '' নামৰ বিশ্বকোষখনৰ ১০৫ নং খণ্ডত প্ৰকাশ পাইছিল। স্মাইথৰ কাহিনীটোৱে পাঠকক এই ধাৰণা দিছিল যে ঘটনাটো সঁচাকৈয়ে ঘটিছিল। তেওঁ এনে কিছুমান লোকৰ কথাও উল্লেখ কৰিছিল, যিসকলে ভূতটো দেখা পোৱা বুলি দাবী কৰিছিল। কিন্তু পিছলৈ ''দ্য চানডে টাইম্‌ছত''-ত প্ৰকাশিত এটা স্বীকাৰোক্তিত স্মাইথে জনায় যে তেওঁ কাহিনীটো নিজেই সাজি উলিয়াইছিল। আণ্ডাৰউডক বিশেষভাৱে ক্ষুব্ধ কৰিছিল এই কথাটোৱে যে ''দ্য ছানডে টাইমছ''-এ স্মাইথৰ স্বীকাৰোক্তি প্ৰকাশ কৰাৰ সময়ত তেওঁৰ গ্ৰন্থখনৰপৰা তলৰ বাক্যটোও উদ্ধৃত কৰিছিল ''ৰেটক্লিফ ৱাৰ্ফৰ ভিকাৰৰ আবিৰ্ভাৱ বিশ্বাসযোগ্য আৰু ৰহস্যজনক'। কিন্তু ইয়াৰ আগতে থকা 'যদি আমি চাৰিজন লোকৰ সাক্ষ্য গ্ৰহণ কৰোঁ'' এই শব্দকেইটা বাতৰিটোত বাদ দিয়া হৈছিল। আণ্ডাৰউডে সংবাদপত্ৰখনৰ সৈতে যোগাযোগ কৰি প্ৰসংগৰ বাহিৰত উদ্ধৃতি দিয়াৰ বিষয়টো উত্থাপন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল যদিও তেওঁৰ প্ৰচেষ্টা বিফল হৈছিল।<ref>'তেওঁলোকে উত্তৰ এটাও নিদিলে, আৰু তাৰ পিছৰপৰা মই কেতিয়াও সেই সংবাদপত্ৰখনৰ এখনো কঁপি কিনা নাই'; {{Cite book|title=No Common Task|last=Underwood|first=Peter|publisher=Harrap|year=1983|isbn=024553959X|location=London|page=160}}</ref> ১৯৭৫ চনত (Fontana Books) ফণ্টানা বুকছে ''হণ্টেড লণ্ডন'' গ্ৰন্থখন পেপাৰবেক সংস্কৰণত পুনৰ প্ৰকাশ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত ২০১০ চনত (Amberley Publishing) এম্বাৰ্লি পাব্লিছিঙে গ্ৰন্থখনৰ সংশোধিত সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{cite book|last1=Underwood|first1=Peter|title=Haunted London|date=1975|publisher=Fontana|isbn=0006137156|pages=224}}; {{cite book|last1=Underwood|first1=Peter|title=Haunted London|date=2010|publisher=Amberley|isbn=184868262X|pages=128}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:গ্ৰন্থ]] rp88j6tt4vim0g77g58iu52uiq0blmn 646636 646635 2026-10-23T02:29:43Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:ইংৰাজী গ্ৰন্থ]] using [[WP:HC|HotCat]] 646636 wikitext text/x-wiki {{italic title}} '''''হণ্টেড লণ্ডন ({{lang-en|Haunted London}})''' (১৯৭৩)<ref>{{cite book|last1=Underwood|first1=Peter|title=Haunted London|date=1973|publisher=Harrap|isbn=024551922X|location=London|pages=128}}</ref> আছিল (পেৰাচাইক’লজিষ্ট) পিটাৰ আণ্ডাৰউডৰ প্ৰকাশিত চতুৰ্থখন গ্ৰন্থ। তেওঁক 'এজন অক্লান্ত ভূত-সন্ধানী' বুলি অভিহিত কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|title=Peter Underwood - obituary|url=https://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/11310318/Peter-Underwood-obituary.html|website=The Daily Telegraph|access-date=1 December 2015}}; [[Dame Jean Conan Doyle]]-এ আণ্ডাৰউডক আন লোকৰ সৈতে পৰিচয় কৰাই দিয়াৰ সময়ত তেওঁক 'অতিপ্ৰাকৃত বিষয়ৰ গৱেষণাৰ শ্বাৰ্লক হোমছ' বুলি অভিহিত কৰিছিল; {{cite book|last1=Williams|first1=Michael|title=Haunted North Cornwall|date=2014|publisher=The History Press|isbn=0750954396|page=41}}; {{cite web|last1=Williams|first1=Michael|title=Peter Underwood obituary|url=https://www.theguardian.com/books/2014/dec/17/peter-underwood|website=The Guardian|access-date=30 November 2015}}</ref> ইয়াৰ পূৰ্বে তেওঁ ব্ৰিটেইনৰ ভূতুৰ লগত জড়িত স্থানসমূহৰ ওপৰত এখন সমীক্ষামূলক গ্ৰন্থ ''গেজেটিয়াৰ অৱ ব্ৰিটিছ ঘোষ্টছ'' (১৯৭১) প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>{{cite book|last1=Underwood|first1=Peter|title=Gazetteer of British Ghosts|date=1971|publisher=Souvenir Books|isbn=0285620126|location=London}}</ref> ''গেজেটিয়াৰ অৱ ব্ৰিটিছ ঘোষ্টছ''-ত বিস্তৃত অঞ্চল সামৰি লোৱাৰ ক্ষেত্ৰত যিদৰে এক নতুন ধাৰাৰ সূচনা হৈছিল, ঠিক সেইদৰে এই গ্ৰন্থখনৰ ক্ষেত্ৰতো একেই পৰিস্থিতি দেখা গৈছিল। ইয়াৰ পূৰ্বে 'লণ্ডনৰ ভূতসমূহৰ বিষয়ে কোনো বিস্তৃত আৰু সামগ্ৰিক সমীক্ষা প্ৰকাশ পোৱা নাছিল'। [[লণ্ডন]]ৰ আণ্ডাৰগ্ৰাউণ্ড ৰে'ল আৰু বাছসমূহত লগোৱা পোষ্টাৰকে ধৰি গ্ৰন্থখনৰ প্ৰচাৰৰ ফলত ইয়াৰ বিক্ৰী যথেষ্ট ভাল হৈছিল।<ref>{{Cite book|title=No Common Task|last=Underwood|first=Peter|publisher=Harrap|year=1983|isbn=024553959X|location=London|pages=187}}</ref> পিটাৰৰ পুত্ৰ ক্ৰিষ্টোফাৰ আণ্ডাৰউডে গ্ৰন্থখনত ব্যৱহৃত সকলো আলোকচিত্ৰ তুলিছিল। ''গেজেটিয়াৰ অৱ ব্ৰিটিছ ঘোষ্টছ''-ৰ বাবে তোলা আলোকচিত্ৰসমূহৰ দৰেই এই ছবিসমূহো বিশেষভাৱে তোলা হৈছিল আৰু সেইবোৰে নিজাববীয়াকৈ এক দৃশ্যগত যাত্ৰাৰ ৰূপ দিছিল। আণ্ডাৰউডৰ মতে, ক্ৰিষ্টোফাৰে 'লণ্ডনৰ ভূতুড়ে ঘৰসমূহৰ পৰিৱেশ আৰু বৈচিত্ৰ্যৰ এক বিশেষ দিশ সঁচাকৈয়ে সুন্দৰকৈ ফুটাই তুলিছিল'। ইয়াৰ উপৰি, আণ্ডাৰউডৰ মতে, ''হণ্টেড লণ্ডন''-এ 'কেৱল আন কেইবাখনো গ্ৰন্থ প্ৰকাশৰ পথ মুকলি কৰাই নহয়, লণ্ডনৰ পৰিচালিত ভ্ৰমণ, আলোকচিত্ৰসম্বলিত বক্তৃতা, ব্যক্তিগত অনুসন্ধান আৰু আনকি এখন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণতো পথ প্ৰদৰ্শন কৰিছিল'।<ref>{{Cite book|title=No Common Task|last=Underwood|first=Peter|publisher=Harrap|year=1983|isbn=024553959X|location=London|pages=187}}</ref> জেমছ ক্লাৰ্কে তেওঁৰ নিজৰ ''হণ্টেড লণ্ডন'' (২০০৭) গ্ৰন্থত আণ্ডাৰউডৰ এই গ্ৰন্থখনৰপৰা বাৰে বাৰে তথ্য উদ্ধৃত কৰিছে।<ref>{{cite book|last1=Clark|first1=James|title=Haunted London|date=2007|publisher=The History Press|isbn=075244459X|pages=24, 28, 50, 84, 110, 111, 127}}</ref> ডেভিদ ব্ৰেণ্ডনৰ ''হণ্টেড লণ্ডন আণ্ডাৰগ্ৰাউণ্ড'' (২০০৯)<ref>Brandon, David (2009). ''Haunted London Underground''. The History Press. p. 32. {{ISBN|0752447467}}</ref> আৰু ৰিচাৰ্ড এষ্টেপৰ ''ইন ছাৰ্চ অৱ দ্য পেৰানৰ্মেল'' (২০১৫)<ref>Estep, Richard (2015). ''In Search of the Paranormal: The Hammer House Murder, Ghosts of the Clink, and Other Disturbing Investigations''. Llewellyn. p. 91. {{ISBN|0738744883}}</ref> গ্ৰন্থতো আণ্ডাৰউডৰ ''হণ্টেড লণ্ডন''-ৰ উল্লেখ পোৱা যায়। আনহাতে, ৰিচাৰ্ড জোনছৰ ''ৱাকিং হণ্টেড লণ্ডন'' (২০০৯) আৰু ''হণ্টেড লণ্ডন'' (২০০৯) নামৰ গ্ৰন্থ দুখনতো আণ্ডাৰউডে প্ৰতিষ্ঠা কৰা একেধৰণৰ গাঁথনি অনুসৰণ কৰা হৈছে। এই গ্ৰন্থসমূহত [[লণ্ডন]]ৰ বিভিন্ন অঞ্চল অনুসৰি কাহিনী আৰু কথিত অতিপ্ৰাকৃত ঘটনাৰ বিৱৰণ বিভক্ত কৰা হৈছে, যিটো পদ্ধতি আণ্ডাৰউডেও ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>Jones, Richard (2009). ''Walking Haunted London'' (5th Revised ed.). IMM Lifestyle. p. 153. {{ISBN|184773538X}}.; Jones, Richard (2011). ''Haunted London''. New Holland. p. 186. {{ISBN|1847739857}}</ref> জোনছে তেওঁৰ ''হণ্টেড ব্ৰিটেইন এণ্ড আয়াৰলেণ্ড'' (২০০১) গ্ৰন্থখনতো একেধৰণৰ পদ্ধতি গ্ৰহণ কৰিছিল। এই ক্ষেত্ৰত তেওঁ আণ্ডাৰউডৰ ১৯৭১ চনৰ ''গেজেটিয়াৰ অৱ ব্ৰিটিছ ঘোষ্টছ'' আৰু ''গেজেটিয়াৰ অৱ স্কটিছ এণ্ড আইৰিছ ঘোষ্টছ'' গ্ৰন্থ দুখনৰ সৈতে সাদৃশ্য থকা গাঁথনি ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite book|title=Gazetteer of Scottish and Irish Ghosts|last=Underwood|first=Peter|date=1973|publisher=Souvenir Press Ltd|isbn=9780285620896|editor-last=Tabori|editor-first=Paul|edition=First|location=London|language=en}}</ref> অৱশ্যে, জোনছে তেওঁৰ গ্ৰন্থসমূহৰ ৰূপ আৰু গাঁথনিৰ আধাৰ হিচাপে আণ্ডাৰউডৰ কামৰ অৱদান স্বীকাৰ কৰা নাই বা তাৰ কোনো স্পষ্ট উল্লেখ কৰা নাই। যদিও তেওঁ নিজৰ গ্ৰন্থৰ তথ্যসূচিত আণ্ডাৰউডৰ আন কিছুমান ৰচনাৰ উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{Cite book|title=Haunted London|last=Jones|first=Richard|last2=Coe|first2=Chris|date=2004|publisher=New Holland Publishers Ltd|isbn=9781843306153|location=London|page=186|language=en}}</ref> জেকলিন ছিম্পছন আৰু জেনিফাৰ ৱেষ্টউডে তেওঁলোকৰ ''দ্য পেংগুইন বুক অৱ ঘোষ্টছ'' (২০০৮)<ref>{{Cite book|title=The Penguin Book of Ghosts: Haunted England|last=Simpson|first=Jacqueline|last2=Westwood|first2=Jennifer|date=2008-05-01|publisher=Allen Lane|isbn=9781846141010|edition=Reprint 2008|location=London; New York|page=421|language=en}}</ref> আৰু ''দ্য ল'ৰ অৱ দ্য লেণ্ড'' (২০০৬)<ref>Westwood, Jennifer; Simpson, Jacqueline (2006). ''The Lore of the Land: A Guide to England's Legends, from Spring-heeled Jack to the Witches of Warboys''. Penguin. pp. 874, 875. {{ISBN|0141021039}}.</ref> গ্ৰন্থ দুখনতো আণ্ডাৰউডৰ ''হণ্টেড লণ্ডন''-ৰ উল্লেখ কৰিছে। পৰৱৰ্তী সময়ত আণ্ডাৰউডে তেওঁৰ গ্ৰন্থখনৰ এটা বিশেষ বিৱৰণক লৈ আক্ষেপ প্ৰকাশ কৰিছিল। এই বিৱৰণটো আছিল 'ৰেডক্লিফ ৱাৰ্ফৰ ভিকাৰৰ আবিৰ্ভাৱ' সম্পৰ্কীয় কাহিনী, যিটো ''আইল অৱ ডগছ''-ৰ বিষয়ে থকা অধ্যায়ত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book|last1=Underwood|first1=Peter|title=Haunted London|date=1973|publisher=Harrap|isbn=024551922X|location=London|pages=104–107}}</ref> আণ্ডাৰউডে এই কাহিনীটোৰ বাবে ফ্ৰেংক স্মাইথে লিখা এটা ভূতৰ কাহিনীৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিছিল। কাহিনীটো (Man, Myth & Magic (encyclopedia))''মেন, মিথ এণ্ড মেজিক '' নামৰ বিশ্বকোষখনৰ ১০৫ নং খণ্ডত প্ৰকাশ পাইছিল। স্মাইথৰ কাহিনীটোৱে পাঠকক এই ধাৰণা দিছিল যে ঘটনাটো সঁচাকৈয়ে ঘটিছিল। তেওঁ এনে কিছুমান লোকৰ কথাও উল্লেখ কৰিছিল, যিসকলে ভূতটো দেখা পোৱা বুলি দাবী কৰিছিল। কিন্তু পিছলৈ ''দ্য চানডে টাইম্‌ছত''-ত প্ৰকাশিত এটা স্বীকাৰোক্তিত স্মাইথে জনায় যে তেওঁ কাহিনীটো নিজেই সাজি উলিয়াইছিল। আণ্ডাৰউডক বিশেষভাৱে ক্ষুব্ধ কৰিছিল এই কথাটোৱে যে ''দ্য ছানডে টাইমছ''-এ স্মাইথৰ স্বীকাৰোক্তি প্ৰকাশ কৰাৰ সময়ত তেওঁৰ গ্ৰন্থখনৰপৰা তলৰ বাক্যটোও উদ্ধৃত কৰিছিল ''ৰেটক্লিফ ৱাৰ্ফৰ ভিকাৰৰ আবিৰ্ভাৱ বিশ্বাসযোগ্য আৰু ৰহস্যজনক'। কিন্তু ইয়াৰ আগতে থকা 'যদি আমি চাৰিজন লোকৰ সাক্ষ্য গ্ৰহণ কৰোঁ'' এই শব্দকেইটা বাতৰিটোত বাদ দিয়া হৈছিল। আণ্ডাৰউডে সংবাদপত্ৰখনৰ সৈতে যোগাযোগ কৰি প্ৰসংগৰ বাহিৰত উদ্ধৃতি দিয়াৰ বিষয়টো উত্থাপন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল যদিও তেওঁৰ প্ৰচেষ্টা বিফল হৈছিল।<ref>'তেওঁলোকে উত্তৰ এটাও নিদিলে, আৰু তাৰ পিছৰপৰা মই কেতিয়াও সেই সংবাদপত্ৰখনৰ এখনো কঁপি কিনা নাই'; {{Cite book|title=No Common Task|last=Underwood|first=Peter|publisher=Harrap|year=1983|isbn=024553959X|location=London|page=160}}</ref> ১৯৭৫ চনত (Fontana Books) ফণ্টানা বুকছে ''হণ্টেড লণ্ডন'' গ্ৰন্থখন পেপাৰবেক সংস্কৰণত পুনৰ প্ৰকাশ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত ২০১০ চনত (Amberley Publishing) এম্বাৰ্লি পাব্লিছিঙে গ্ৰন্থখনৰ সংশোধিত সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{cite book|last1=Underwood|first1=Peter|title=Haunted London|date=1975|publisher=Fontana|isbn=0006137156|pages=224}}; {{cite book|last1=Underwood|first1=Peter|title=Haunted London|date=2010|publisher=Amberley|isbn=184868262X|pages=128}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:গ্ৰন্থ]] [[শ্ৰেণী:ইংৰাজী গ্ৰন্থ]] rrd96a5s2pcgo7cn538a8niqibsfqcr 646638 646636 2026-10-23T02:32:04Z নৰুনা বৰুৱা 44897 646638 wikitext text/x-wiki {{italic title}} '''''হণ্টেড লণ্ডন ({{lang-en|Haunted London}})''' (১৯৭৩)<ref>{{cite book|last1=Underwood|first1=Peter|title=Haunted London|date=1973|publisher=Harrap|isbn=024551922X|location=London|pages=128}}</ref> আছিল (পেৰাচাইক’লজিষ্ট) পিটাৰ আণ্ডাৰউডৰ প্ৰকাশিত চতুৰ্থখন গ্ৰন্থ। তেওঁক 'এজন অক্লান্ত ভূত-সন্ধানী' বুলি অভিহিত কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|title=Peter Underwood - obituary|url=https://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/11310318/Peter-Underwood-obituary.html|website=The Daily Telegraph|access-date=1 December 2015}}; [[Dame Jean Conan Doyle]]-এ আণ্ডাৰউডক আন লোকৰ সৈতে পৰিচয় কৰাই দিয়াৰ সময়ত তেওঁক 'অতিপ্ৰাকৃত বিষয়ৰ গৱেষণাৰ শ্বাৰ্লক হোমছ' বুলি অভিহিত কৰিছিল; {{cite book|last1=Williams|first1=Michael|title=Haunted North Cornwall|date=2014|publisher=The History Press|isbn=0750954396|page=41}}; {{cite web|last1=Williams|first1=Michael|title=Peter Underwood obituary|url=https://www.theguardian.com/books/2014/dec/17/peter-underwood|website=The Guardian|access-date=30 November 2015}}</ref> ইয়াৰ পূৰ্বে তেওঁ ব্ৰিটেইনৰ ভূতুৰ লগত জড়িত স্থানসমূহৰ ওপৰত এখন সমীক্ষামূলক গ্ৰন্থ ''গেজেটিয়াৰ অৱ ব্ৰিটিছ ঘোষ্টছ'' (১৯৭১) প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>{{cite book|last1=Underwood|first1=Peter|title=Gazetteer of British Ghosts|date=1971|publisher=Souvenir Books|isbn=0285620126|location=London}}</ref> ''গেজেটিয়াৰ অৱ ব্ৰিটিছ ঘোষ্টছ''-ত বিস্তৃত অঞ্চল সামৰি লোৱাৰ ক্ষেত্ৰত যিদৰে এক নতুন ধাৰাৰ সূচনা হৈছিল, ঠিক সেইদৰে এই গ্ৰন্থখনৰ ক্ষেত্ৰতো একেই পৰিস্থিতি দেখা গৈছিল। ইয়াৰ পূৰ্বে 'লণ্ডনৰ ভূতসমূহৰ বিষয়ে কোনো বিস্তৃত আৰু সামগ্ৰিক সমীক্ষা প্ৰকাশ পোৱা নাছিল'। [[লণ্ডন]]ৰ আণ্ডাৰগ্ৰাউণ্ড ৰে'ল আৰু বাছসমূহত লগোৱা পোষ্টাৰকে ধৰি গ্ৰন্থখনৰ প্ৰচাৰৰ ফলত ইয়াৰ বিক্ৰী যথেষ্ট ভাল হৈছিল।<ref>{{Cite book|title=No Common Task|last=Underwood|first=Peter|publisher=Harrap|year=1983|isbn=024553959X|location=London|pages=187}}</ref> পিটাৰৰ পুত্ৰ ক্ৰিষ্টোফাৰ আণ্ডাৰউডে গ্ৰন্থখনত ব্যৱহৃত সকলো আলোকচিত্ৰ তুলিছিল। ''গেজেটিয়াৰ অৱ ব্ৰিটিছ ঘোষ্টছ''-ৰ বাবে তোলা আলোকচিত্ৰসমূহৰ দৰেই এই ছবিসমূহো বিশেষভাৱে তোলা হৈছিল আৰু সেইবোৰে নিজাববীয়াকৈ এক দৃশ্যগত যাত্ৰাৰ ৰূপ দিছিল। আণ্ডাৰউডৰ মতে, ক্ৰিষ্টোফাৰে 'লণ্ডনৰ ভৌতিক ঘৰসমূহৰ পৰিৱেশ আৰু বৈচিত্ৰ্যৰ এক বিশেষ দিশ সঁচাকৈয়ে সুন্দৰকৈ ফুটাই তুলিছিল'। ইয়াৰ উপৰি, আণ্ডাৰউডৰ মতে, ''হণ্টেড লণ্ডন''-এ 'কেৱল আন কেইবাখনো গ্ৰন্থ প্ৰকাশৰ পথ মুকলি কৰাই নহয়, লণ্ডনৰ পৰিচালিত ভ্ৰমণ, আলোকচিত্ৰসম্বলিত বক্তৃতা, ব্যক্তিগত অনুসন্ধান আৰু আনকি এখন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণতো পথ প্ৰদৰ্শন কৰিছিল'।<ref>{{Cite book|title=No Common Task|last=Underwood|first=Peter|publisher=Harrap|year=1983|isbn=024553959X|location=London|pages=187}}</ref> জেমছ ক্লাৰ্কে তেওঁৰ নিজৰ ''হণ্টেড লণ্ডন'' (২০০৭) গ্ৰন্থত আণ্ডাৰউডৰ এই গ্ৰন্থখনৰপৰা বাৰে বাৰে তথ্য উদ্ধৃত কৰিছে।<ref>{{cite book|last1=Clark|first1=James|title=Haunted London|date=2007|publisher=The History Press|isbn=075244459X|pages=24, 28, 50, 84, 110, 111, 127}}</ref> ডেভিদ ব্ৰেণ্ডনৰ ''হণ্টেড লণ্ডন আণ্ডাৰগ্ৰাউণ্ড'' (২০০৯)<ref>Brandon, David (2009). ''Haunted London Underground''. The History Press. p. 32. {{ISBN|0752447467}}</ref> আৰু ৰিচাৰ্ড এষ্টেপৰ ''ইন ছাৰ্চ অৱ দ্য পেৰানৰ্মেল'' (২০১৫)<ref>Estep, Richard (2015). ''In Search of the Paranormal: The Hammer House Murder, Ghosts of the Clink, and Other Disturbing Investigations''. Llewellyn. p. 91. {{ISBN|0738744883}}</ref> গ্ৰন্থতো আণ্ডাৰউডৰ ''হণ্টেড লণ্ডন''-ৰ উল্লেখ পোৱা যায়। আনহাতে, ৰিচাৰ্ড জোনছৰ ''ৱাকিং হণ্টেড লণ্ডন'' (২০০৯) আৰু ''হণ্টেড লণ্ডন'' (২০০৯) নামৰ গ্ৰন্থ দুখনতো আণ্ডাৰউডে প্ৰতিষ্ঠা কৰা একেধৰণৰ গাঁথনি অনুসৰণ কৰা হৈছে। এই গ্ৰন্থসমূহত [[লণ্ডন]]ৰ বিভিন্ন অঞ্চল অনুসৰি কাহিনী আৰু কথিত অতিপ্ৰাকৃত ঘটনাৰ বিৱৰণ বিভক্ত কৰা হৈছে, যিটো পদ্ধতি আণ্ডাৰউডেও ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>Jones, Richard (2009). ''Walking Haunted London'' (5th Revised ed.). IMM Lifestyle. p. 153. {{ISBN|184773538X}}.; Jones, Richard (2011). ''Haunted London''. New Holland. p. 186. {{ISBN|1847739857}}</ref> জোনছে তেওঁৰ ''হণ্টেড ব্ৰিটেইন এণ্ড আয়াৰলেণ্ড'' (২০০১) গ্ৰন্থখনতো একেধৰণৰ পদ্ধতি গ্ৰহণ কৰিছিল। এই ক্ষেত্ৰত তেওঁ আণ্ডাৰউডৰ ১৯৭১ চনৰ ''গেজেটিয়াৰ অৱ ব্ৰিটিছ ঘোষ্টছ'' আৰু ''গেজেটিয়াৰ অৱ স্কটিছ এণ্ড আইৰিছ ঘোষ্টছ'' গ্ৰন্থ দুখনৰ সৈতে সাদৃশ্য থকা গাঁথনি ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite book|title=Gazetteer of Scottish and Irish Ghosts|last=Underwood|first=Peter|date=1973|publisher=Souvenir Press Ltd|isbn=9780285620896|editor-last=Tabori|editor-first=Paul|edition=First|location=London|language=en}}</ref> অৱশ্যে, জোনছে তেওঁৰ গ্ৰন্থসমূহৰ ৰূপ আৰু গাঁথনিৰ আধাৰ হিচাপে আণ্ডাৰউডৰ কামৰ অৱদান স্বীকাৰ কৰা নাই বা তাৰ কোনো স্পষ্ট উল্লেখ কৰা নাই। যদিও তেওঁ নিজৰ গ্ৰন্থৰ তথ্যসূচিত আণ্ডাৰউডৰ আন কিছুমান ৰচনাৰ উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{Cite book|title=Haunted London|last=Jones|first=Richard|last2=Coe|first2=Chris|date=2004|publisher=New Holland Publishers Ltd|isbn=9781843306153|location=London|page=186|language=en}}</ref> জেকলিন ছিম্পছন আৰু জেনিফাৰ ৱেষ্টউডে তেওঁলোকৰ ''দ্য পেংগুইন বুক অৱ ঘোষ্টছ'' (২০০৮)<ref>{{Cite book|title=The Penguin Book of Ghosts: Haunted England|last=Simpson|first=Jacqueline|last2=Westwood|first2=Jennifer|date=2008-05-01|publisher=Allen Lane|isbn=9781846141010|edition=Reprint 2008|location=London; New York|page=421|language=en}}</ref> আৰু ''দ্য ল'ৰ অৱ দ্য লেণ্ড'' (২০০৬)<ref>Westwood, Jennifer; Simpson, Jacqueline (2006). ''The Lore of the Land: A Guide to England's Legends, from Spring-heeled Jack to the Witches of Warboys''. Penguin. pp. 874, 875. {{ISBN|0141021039}}.</ref> গ্ৰন্থ দুখনতো আণ্ডাৰউডৰ ''হণ্টেড লণ্ডন''-ৰ উল্লেখ কৰিছে। পৰৱৰ্তী সময়ত আণ্ডাৰউডে তেওঁৰ গ্ৰন্থখনৰ এটা বিশেষ বিৱৰণক লৈ আক্ষেপ প্ৰকাশ কৰিছিল। এই বিৱৰণটো আছিল 'ৰেডক্লিফ ৱাৰ্ফৰ ভিকাৰৰ আবিৰ্ভাৱ' সম্পৰ্কীয় কাহিনী, যিটো ''আইল অৱ ডগছ''-ৰ বিষয়ে থকা অধ্যায়ত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book|last1=Underwood|first1=Peter|title=Haunted London|date=1973|publisher=Harrap|isbn=024551922X|location=London|pages=104–107}}</ref> আণ্ডাৰউডে এই কাহিনীটোৰ বাবে ফ্ৰেংক স্মাইথে লিখা এটা ভূতৰ কাহিনীৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিছিল। কাহিনীটো (Man, Myth & Magic (encyclopedia))''মেন, মিথ এণ্ড মেজিক '' নামৰ বিশ্বকোষখনৰ ১০৫ নং খণ্ডত প্ৰকাশ পাইছিল। স্মাইথৰ কাহিনীটোৱে পাঠকক এই ধাৰণা দিছিল যে ঘটনাটো সঁচাকৈয়ে ঘটিছিল। তেওঁ এনে কিছুমান লোকৰ কথাও উল্লেখ কৰিছিল, যিসকলে ভূতটো দেখা পোৱা বুলি দাবী কৰিছিল। কিন্তু পিছলৈ ''দ্য চানডে টাইম্‌ছত''-ত প্ৰকাশিত এটা স্বীকাৰোক্তিত স্মাইথে জনায় যে তেওঁ কাহিনীটো নিজেই সাজি উলিয়াইছিল। আণ্ডাৰউডক বিশেষভাৱে ক্ষুব্ধ কৰিছিল এই কথাটোৱে যে ''দ্য ছানডে টাইমছ''-এ স্মাইথৰ স্বীকাৰোক্তি প্ৰকাশ কৰাৰ সময়ত তেওঁৰ গ্ৰন্থখনৰপৰা তলৰ বাক্যটোও উদ্ধৃত কৰিছিল ''ৰেটক্লিফ ৱাৰ্ফৰ ভিকাৰৰ আবিৰ্ভাৱ বিশ্বাসযোগ্য আৰু ৰহস্যজনক'। কিন্তু ইয়াৰ আগতে থকা 'যদি আমি চাৰিজন লোকৰ সাক্ষ্য গ্ৰহণ কৰোঁ'' এই শব্দকেইটা বাতৰিটোত বাদ দিয়া হৈছিল। আণ্ডাৰউডে সংবাদপত্ৰখনৰ সৈতে যোগাযোগ কৰি প্ৰসংগৰ বাহিৰত উদ্ধৃতি দিয়াৰ বিষয়টো উত্থাপন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল যদিও তেওঁৰ প্ৰচেষ্টা বিফল হৈছিল।<ref>'তেওঁলোকে উত্তৰ এটাও নিদিলে, আৰু তাৰ পিছৰপৰা মই কেতিয়াও সেই সংবাদপত্ৰখনৰ এখনো কঁপি কিনা নাই'; {{Cite book|title=No Common Task|last=Underwood|first=Peter|publisher=Harrap|year=1983|isbn=024553959X|location=London|page=160}}</ref> ১৯৭৫ চনত (Fontana Books) ফণ্টানা বুকছে ''হণ্টেড লণ্ডন'' গ্ৰন্থখন পেপাৰবেক সংস্কৰণত পুনৰ প্ৰকাশ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত ২০১০ চনত (Amberley Publishing) এম্বাৰ্লি পাব্লিছিঙে গ্ৰন্থখনৰ সংশোধিত সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{cite book|last1=Underwood|first1=Peter|title=Haunted London|date=1975|publisher=Fontana|isbn=0006137156|pages=224}}; {{cite book|last1=Underwood|first1=Peter|title=Haunted London|date=2010|publisher=Amberley|isbn=184868262X|pages=128}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:গ্ৰন্থ]] [[শ্ৰেণী:ইংৰাজী গ্ৰন্থ]] jb6bau64388b948vdphvsi1tddjm0xy 646639 646638 2026-10-23T02:33:16Z নৰুনা বৰুৱা 44897 646639 wikitext text/x-wiki {{italic title}} '''''হণ্টেড লণ্ডন ({{lang-en|Haunted London}})''' (১৯৭৩)<ref>{{cite book|last1=Underwood|first1=Peter|title=Haunted London|date=1973|publisher=Harrap|isbn=024551922X|location=London|pages=128}}</ref> আছিল (পেৰাচাইক’লজিষ্ট) পিটাৰ আণ্ডাৰউডৰ প্ৰকাশিত চতুৰ্থখন গ্ৰন্থ। তেওঁক ''এজন অক্লান্ত ভূত-সন্ধানী'' বুলি অভিহিত কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|title=Peter Underwood - obituary|url=https://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/11310318/Peter-Underwood-obituary.html|website=The Daily Telegraph|access-date=1 December 2015}}; [[Dame Jean Conan Doyle]]-এ আণ্ডাৰউডক আন লোকৰ সৈতে পৰিচয় কৰাই দিয়াৰ সময়ত তেওঁক 'অতিপ্ৰাকৃত বিষয়ৰ গৱেষণাৰ শ্বাৰ্লক হোমছ' বুলি অভিহিত কৰিছিল; {{cite book|last1=Williams|first1=Michael|title=Haunted North Cornwall|date=2014|publisher=The History Press|isbn=0750954396|page=41}}; {{cite web|last1=Williams|first1=Michael|title=Peter Underwood obituary|url=https://www.theguardian.com/books/2014/dec/17/peter-underwood|website=The Guardian|access-date=30 November 2015}}</ref> ইয়াৰ পূৰ্বে তেওঁ ব্ৰিটেইনৰ ভূতুৰ লগত জড়িত স্থানসমূহৰ ওপৰত এখন সমীক্ষামূলক গ্ৰন্থ ''গেজেটিয়াৰ অৱ ব্ৰিটিছ ঘোষ্টছ'' (১৯৭১) প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>{{cite book|last1=Underwood|first1=Peter|title=Gazetteer of British Ghosts|date=1971|publisher=Souvenir Books|isbn=0285620126|location=London}}</ref> ''গেজেটিয়াৰ অৱ ব্ৰিটিছ ঘোষ্টছ''-ত বিস্তৃত অঞ্চল সামৰি লোৱাৰ ক্ষেত্ৰত যিদৰে এক নতুন ধাৰাৰ সূচনা হৈছিল, ঠিক সেইদৰে এই গ্ৰন্থখনৰ ক্ষেত্ৰতো একেই পৰিস্থিতি দেখা গৈছিল। ইয়াৰ পূৰ্বে লণ্ডনৰ ভূতসমূহৰ বিষয়ে কোনো বিস্তৃত আৰু সামগ্ৰিক সমীক্ষা প্ৰকাশ পোৱা নাছিল। [[লণ্ডন]]ৰ আণ্ডাৰগ্ৰাউণ্ড ৰে'ল আৰু বাছসমূহত লগোৱা পোষ্টাৰকে ধৰি গ্ৰন্থখনৰ প্ৰচাৰৰ ফলত ইয়াৰ বিক্ৰী যথেষ্ট ভাল হৈছিল।<ref>{{Cite book|title=No Common Task|last=Underwood|first=Peter|publisher=Harrap|year=1983|isbn=024553959X|location=London|pages=187}}</ref> পিটাৰৰ পুত্ৰ ক্ৰিষ্টোফাৰ আণ্ডাৰউডে গ্ৰন্থখনত ব্যৱহৃত সকলো আলোকচিত্ৰ তুলিছিল। ''গেজেটিয়াৰ অৱ ব্ৰিটিছ ঘোষ্টছ''-ৰ বাবে তোলা আলোকচিত্ৰসমূহৰ দৰেই এই ছবিসমূহো বিশেষভাৱে তোলা হৈছিল আৰু সেইবোৰে নিজাববীয়াকৈ এক দৃশ্যগত যাত্ৰাৰ ৰূপ দিছিল। আণ্ডাৰউডৰ মতে, ক্ৰিষ্টোফাৰে 'লণ্ডনৰ ভৌতিক ঘৰসমূহৰ পৰিৱেশ আৰু বৈচিত্ৰ্যৰ এক বিশেষ দিশ সঁচাকৈয়ে সুন্দৰকৈ ফুটাই তুলিছিল'। ইয়াৰ উপৰি, আণ্ডাৰউডৰ মতে, ''হণ্টেড লণ্ডন''-এ 'কেৱল আন কেইবাখনো গ্ৰন্থ প্ৰকাশৰ পথ মুকলি কৰাই নহয়, লণ্ডনৰ পৰিচালিত ভ্ৰমণ, আলোকচিত্ৰসম্বলিত বক্তৃতা, ব্যক্তিগত অনুসন্ধান আৰু আনকি এখন চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণতো পথ প্ৰদৰ্শন কৰিছিল'।<ref>{{Cite book|title=No Common Task|last=Underwood|first=Peter|publisher=Harrap|year=1983|isbn=024553959X|location=London|pages=187}}</ref> জেমছ ক্লাৰ্কে তেওঁৰ নিজৰ ''হণ্টেড লণ্ডন'' (২০০৭) গ্ৰন্থত আণ্ডাৰউডৰ এই গ্ৰন্থখনৰপৰা বাৰে বাৰে তথ্য উদ্ধৃত কৰিছে।<ref>{{cite book|last1=Clark|first1=James|title=Haunted London|date=2007|publisher=The History Press|isbn=075244459X|pages=24, 28, 50, 84, 110, 111, 127}}</ref> ডেভিদ ব্ৰেণ্ডনৰ ''হণ্টেড লণ্ডন আণ্ডাৰগ্ৰাউণ্ড'' (২০০৯)<ref>Brandon, David (2009). ''Haunted London Underground''. The History Press. p. 32. {{ISBN|0752447467}}</ref> আৰু ৰিচাৰ্ড এষ্টেপৰ ''ইন ছাৰ্চ অৱ দ্য পেৰানৰ্মেল'' (২০১৫)<ref>Estep, Richard (2015). ''In Search of the Paranormal: The Hammer House Murder, Ghosts of the Clink, and Other Disturbing Investigations''. Llewellyn. p. 91. {{ISBN|0738744883}}</ref> গ্ৰন্থতো আণ্ডাৰউডৰ ''হণ্টেড লণ্ডন''-ৰ উল্লেখ পোৱা যায়। আনহাতে, ৰিচাৰ্ড জোনছৰ ''ৱাকিং হণ্টেড লণ্ডন'' (২০০৯) আৰু ''হণ্টেড লণ্ডন'' (২০০৯) নামৰ গ্ৰন্থ দুখনতো আণ্ডাৰউডে প্ৰতিষ্ঠা কৰা একেধৰণৰ গাঁথনি অনুসৰণ কৰা হৈছে। এই গ্ৰন্থসমূহত [[লণ্ডন]]ৰ বিভিন্ন অঞ্চল অনুসৰি কাহিনী আৰু কথিত অতিপ্ৰাকৃত ঘটনাৰ বিৱৰণ বিভক্ত কৰা হৈছে, যিটো পদ্ধতি আণ্ডাৰউডেও ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>Jones, Richard (2009). ''Walking Haunted London'' (5th Revised ed.). IMM Lifestyle. p. 153. {{ISBN|184773538X}}.; Jones, Richard (2011). ''Haunted London''. New Holland. p. 186. {{ISBN|1847739857}}</ref> জোনছে তেওঁৰ ''হণ্টেড ব্ৰিটেইন এণ্ড আয়াৰলেণ্ড'' (২০০১) গ্ৰন্থখনতো একেধৰণৰ পদ্ধতি গ্ৰহণ কৰিছিল। এই ক্ষেত্ৰত তেওঁ আণ্ডাৰউডৰ ১৯৭১ চনৰ ''গেজেটিয়াৰ অৱ ব্ৰিটিছ ঘোষ্টছ'' আৰু ''গেজেটিয়াৰ অৱ স্কটিছ এণ্ড আইৰিছ ঘোষ্টছ'' গ্ৰন্থ দুখনৰ সৈতে সাদৃশ্য থকা গাঁথনি ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite book|title=Gazetteer of Scottish and Irish Ghosts|last=Underwood|first=Peter|date=1973|publisher=Souvenir Press Ltd|isbn=9780285620896|editor-last=Tabori|editor-first=Paul|edition=First|location=London|language=en}}</ref> অৱশ্যে, জোনছে তেওঁৰ গ্ৰন্থসমূহৰ ৰূপ আৰু গাঁথনিৰ আধাৰ হিচাপে আণ্ডাৰউডৰ কামৰ অৱদান স্বীকাৰ কৰা নাই বা তাৰ কোনো স্পষ্ট উল্লেখ কৰা নাই। যদিও তেওঁ নিজৰ গ্ৰন্থৰ তথ্যসূচিত আণ্ডাৰউডৰ আন কিছুমান ৰচনাৰ উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{Cite book|title=Haunted London|last=Jones|first=Richard|last2=Coe|first2=Chris|date=2004|publisher=New Holland Publishers Ltd|isbn=9781843306153|location=London|page=186|language=en}}</ref> জেকলিন ছিম্পছন আৰু জেনিফাৰ ৱেষ্টউডে তেওঁলোকৰ ''দ্য পেংগুইন বুক অৱ ঘোষ্টছ'' (২০০৮)<ref>{{Cite book|title=The Penguin Book of Ghosts: Haunted England|last=Simpson|first=Jacqueline|last2=Westwood|first2=Jennifer|date=2008-05-01|publisher=Allen Lane|isbn=9781846141010|edition=Reprint 2008|location=London; New York|page=421|language=en}}</ref> আৰু ''দ্য ল'ৰ অৱ দ্য লেণ্ড'' (২০০৬)<ref>Westwood, Jennifer; Simpson, Jacqueline (2006). ''The Lore of the Land: A Guide to England's Legends, from Spring-heeled Jack to the Witches of Warboys''. Penguin. pp. 874, 875. {{ISBN|0141021039}}.</ref> গ্ৰন্থ দুখনতো আণ্ডাৰউডৰ ''হণ্টেড লণ্ডন''-ৰ উল্লেখ কৰিছে। পৰৱৰ্তী সময়ত আণ্ডাৰউডে তেওঁৰ গ্ৰন্থখনৰ এটা বিশেষ বিৱৰণক লৈ আক্ষেপ প্ৰকাশ কৰিছিল। এই বিৱৰণটো আছিল 'ৰেডক্লিফ ৱাৰ্ফৰ ভিকাৰৰ আবিৰ্ভাৱ' সম্পৰ্কীয় কাহিনী, যিটো ''আইল অৱ ডগছ''-ৰ বিষয়ে থকা অধ্যায়ত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book|last1=Underwood|first1=Peter|title=Haunted London|date=1973|publisher=Harrap|isbn=024551922X|location=London|pages=104–107}}</ref> আণ্ডাৰউডে এই কাহিনীটোৰ বাবে ফ্ৰেংক স্মাইথে লিখা এটা ভূতৰ কাহিনীৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিছিল। কাহিনীটো (Man, Myth & Magic (encyclopedia))''মেন, মিথ এণ্ড মেজিক '' নামৰ বিশ্বকোষখনৰ ১০৫ নং খণ্ডত প্ৰকাশ পাইছিল। স্মাইথৰ কাহিনীটোৱে পাঠকক এই ধাৰণা দিছিল যে ঘটনাটো সঁচাকৈয়ে ঘটিছিল। তেওঁ এনে কিছুমান লোকৰ কথাও উল্লেখ কৰিছিল, যিসকলে ভূতটো দেখা পোৱা বুলি দাবী কৰিছিল। কিন্তু পিছলৈ ''দ্য চানডে টাইম্‌ছত''-ত প্ৰকাশিত এটা স্বীকাৰোক্তিত স্মাইথে জনায় যে তেওঁ কাহিনীটো নিজেই সাজি উলিয়াইছিল। আণ্ডাৰউডক বিশেষভাৱে ক্ষুব্ধ কৰিছিল এই কথাটোৱে যে ''দ্য ছানডে টাইমছ''-এ স্মাইথৰ স্বীকাৰোক্তি প্ৰকাশ কৰাৰ সময়ত তেওঁৰ গ্ৰন্থখনৰপৰা তলৰ বাক্যটোও উদ্ধৃত কৰিছিল ''ৰেটক্লিফ ৱাৰ্ফৰ ভিকাৰৰ আবিৰ্ভাৱ বিশ্বাসযোগ্য আৰু ৰহস্যজনক'। কিন্তু ইয়াৰ আগতে থকা 'যদি আমি চাৰিজন লোকৰ সাক্ষ্য গ্ৰহণ কৰোঁ'' এই শব্দকেইটা বাতৰিটোত বাদ দিয়া হৈছিল। আণ্ডাৰউডে সংবাদপত্ৰখনৰ সৈতে যোগাযোগ কৰি প্ৰসংগৰ বাহিৰত উদ্ধৃতি দিয়াৰ বিষয়টো উত্থাপন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল যদিও তেওঁৰ প্ৰচেষ্টা বিফল হৈছিল।<ref>'তেওঁলোকে উত্তৰ এটাও নিদিলে, আৰু তাৰ পিছৰপৰা মই কেতিয়াও সেই সংবাদপত্ৰখনৰ এখনো কঁপি কিনা নাই'; {{Cite book|title=No Common Task|last=Underwood|first=Peter|publisher=Harrap|year=1983|isbn=024553959X|location=London|page=160}}</ref> ১৯৭৫ চনত (Fontana Books) ফণ্টানা বুকছে ''হণ্টেড লণ্ডন'' গ্ৰন্থখন পেপাৰবেক সংস্কৰণত পুনৰ প্ৰকাশ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত ২০১০ চনত (Amberley Publishing) এম্বাৰ্লি পাব্লিছিঙে গ্ৰন্থখনৰ সংশোধিত সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{cite book|last1=Underwood|first1=Peter|title=Haunted London|date=1975|publisher=Fontana|isbn=0006137156|pages=224}}; {{cite book|last1=Underwood|first1=Peter|title=Haunted London|date=2010|publisher=Amberley|isbn=184868262X|pages=128}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:গ্ৰন্থ]] [[শ্ৰেণী:ইংৰাজী গ্ৰন্থ]] g8tkszkfx4xn7vgta53woem9nzh0qqn 0 140396 646640 2026-10-23T02:43:45Z নৰুনা বৰুৱা 44897 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 646640 wikitext text/x-wiki {{short description|ভাৰতৰ গোৱাত অৱস্থিত পৰিত্যক্ত পাঁচ তাৰকাযুক্ত হোটেল}} {{Infobox building | name = চিনা হোটেল | image = Sina Hotel (Ghost Hotel Agonda).jpg | caption = ২০১৫ চনত হোটেলখনৰ চৌহদৰ ভিতৰৰ দৃশ্য | alternate_names = {{ubl| * ভূত হোটেল * চয়তানৰ হোটেল}} | status = পৰিত্যক্ত, [[জৰাজীৰ্ণ]] | building_type = [[পাঁচ তাৰকাযুক্ত হোটেল]] | coordinates = {{Coord|15|1|48.62|N|73|59|41.18|E|display=inline,title}} | location = [[আগোণ্ডা]], গোৱা, ভাৰত | construction_stop_date = ১৯৯০-ৰ দশকৰ আৰম্ভণি }} '''চিনা হোটেল ({{lang-en|Sina Hotel}})''', যাক জনপ্ৰিয়ভাৱে '''ভূত হোটেল''' (Ghost Hotel) বুলি কোৱা হয়, ভাৰতৰ উপকূলীয় ৰাজ্য গোৱাৰ আগোণ্ডাত অৱস্থিত এখন পৰিত্যক্ত হোটেল কমপ্লেক্স। মূলতঃ ৰাছিয়াৰ এটা গোটে হোটেলখন নিৰ্মাণ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল আৰু নিৰ্মাণকাৰ্য আৰম্ভ কৰিছিল। কিন্তু বিভিন্ন আইনী সমস্যাৰ বাবে হোটেলখনৰ নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ কৰিব পৰা নগ'ল। ফলস্বৰূপে, সময়ৰ লগে লগে হোটেলখনৰ অৱনতি ঘটিবলৈ ধৰে আৰু ই পৰিত্যক্ত অৱস্থাত থাকি যায়। এই অঞ্চলৰ এখন পাঁচ তাৰকাযুক্ত হোটেল হিচাপে নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা কৰা হোটেলখনৰ নিৰ্মাণকাৰ্য ১৯৯০-ৰ দশকৰ আৰম্ভণিতে বাধাগ্ৰস্ত হয়।<ref name=":0" /> মালিকসকলৰ আৰ্থিক সমস্যাৰ বাবে প্ৰকল্পটোৰ কাম হঠাতে বন্ধ হৈ পৰে আৰু অট্টালিকাটো আধৰুৱা হৈ থাকে। ইয়াৰ উপৰি, হোটেলখনৰ এজন মালিকক হত্যা কৰা ঘটনায়ো ইয়াৰ নিৰ্মাণকাৰ্যত বাধাৰ সৃষ্টি কৰে।<ref name=":1" /> ==বিৱৰণ== চিনা হোটেলখন ভাৰতৰ দক্ষিণ গোৱাৰ আগোণ্ডা সমুদ্ৰতীৰৰ একেবাৰে দক্ষিণ প্ৰান্তত অৱস্থিত।<ref>{{Cite web |title=Warning! Don't visit these 7 Haunted places in Goa |url=https://www.freepressjournal.in/ampstories/lifestyle/warning-dont-visit-these-7-haunted-places-in-goa |access-date=2023-11-11 |website=Free Press Journal |language=en |archive-date=2023-10-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231026071428/https://www.freepressjournal.in/ampstories/lifestyle/warning-dont-visit-these-7-haunted-places-in-goa |url-status=live }}</ref> বনাঞ্চলৰ মাজেৰে যোৱা এটা পথ অথবা মূল পথ ব্যৱহাৰ কৰি হোটেলখনলৈ যাব পাৰি। হোটেলখনৰ চাৰিওফালে ঘন সেউজীয়া গছ-গছনিৰে আবৃত।<ref name=":3" /> ''বিজয়া কৰ্ণাটক''ৰ ছুনীল এম১-এ উল্লেখ কৰা অনুসৰি, হোটেলখনৰ শান্ত পৰিৱেশে মনত প্ৰশান্তি আৰু সন্তুষ্টিৰ অনুভূতি জগাই তোলে। ফলস্বৰূপে, হোটেলখন অনানুষ্ঠানিকভাৱে "চয়তানৰ হোটেল" নামেৰেও পৰিচিত হৈ পৰিছে।<ref name=":2">{{Cite web |title=ಬೀಚ್ ಬಳಿ ವೈಭವದಲ್ಲಿ ಮೆರೆಯಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಈ ಹೊಟೇಲ್ ಈಗ ಭೂತ ಬಂಗಲೆಯಾಗಿದೆ! |url=https://vijaykarnataka.com/viral-adda/unsolved-mysteries/haunted-stories-about-the-ghost-hotel-or-sina-hotel-in-agonda-goa/articleshow/75770641.cms |access-date=2023-11-11 |website=Vijay Karnataka |language=kn |archive-date=2023-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231111133934/https://vijaykarnataka.com/viral-adda/unsolved-mysteries/haunted-stories-about-the-ghost-hotel-or-sina-hotel-in-agonda-goa/articleshow/75770641.cms |url-status=live }}</ref> ==ভূত-প্ৰেত সম্পৰ্কীয় জনশ্ৰুতি== ''ইনক্ৰেডিবল গোৱা''ৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, হোটেলখনৰ বৰ্তমানৰ অৱস্থাৰ বিষয়ে বিভিন্ন বৰ্ণনা প্ৰচলিত হৈ আছে আৰু প্ৰতিটো বৰ্ণনাতে ইয়াৰ অৱস্থাৰ ভিন্ন ব্যাখ্যা আগবঢ়োৱা হৈছে। অৱশ্যে, এটা বহুলভাৱে প্ৰচলিত কাহিনীয়ে হোটেলখনৰ অৱস্থাৰ সৈতে কথিত অতিপ্ৰাকৃতিক পৰিঘটনাৰ সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে। বিশেষকৈ, হোটেলখনৰ এজন মালিকৰ মৃত্যুৰ ঘটনাক ইয়াৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়। এই কাহিনী অনুসৰি, মালিকজনক হত্যা কৰা হৈছিল আৰু তাৰ ফলতেই নিৰ্মাণকাৰ্য বন্ধ হৈ পৰিছিল। স্থানীয় গাঁওবাসীৰ দাবী অনুসৰি, মৃত ব্যক্তিজনৰ আত্মাই এতিয়াও হোটেলখনৰ চৌহদত ঘূৰি ফুৰে।<ref name=":0">{{Cite web |last=Reporter |first=Incredible Goa Staff |date=2018-03-17 |title=10 Most Haunted Places in Goa, That You May Never Want to Visit |url=https://www.incrediblegoa.org/feature/the-10-most-haunted-places-in-goa-that-you-may-never-want-to-visit/ |access-date=2023-11-11 |website=Incredible Goa |language=en |archive-date=2023-10-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231023103833/https://www.incrediblegoa.org/feature/the-10-most-haunted-places-in-goa-that-you-may-never-want-to-visit/ |url-status=live }}</ref> ''ইটছ গোৱা'' (Its Goa) আলোচনীয়ে প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি, হোটেলখনৰ এজন মালিকৰ মৃত্যুৰ পাছত স্থানীয় বাসিন্দাসকলে হোটেল কমপ্লেক্সটোৰ কোঠাবোৰত কিছুমান অস্বাভাৱিক ঘটনা লক্ষ্য কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ ফলত হোটেলখন বিভিন্ন কোঠাত ঘটা ৰহস্যমজ় ঘটনাৰ বাবে পৰ্যটকসকলৰ মাজত কুখ্যাত হৈ পৰে।<ref name=":1">{{Cite web |last=itsgoa |date=2022-07-20 |title=Ghost Stories in Goa That Are Haunting & Worthy of 'Netflix And Chills' |url=https://itsgoa.com/ghost-stories-in-goa |access-date=2023-11-11 |website=ItsGoa |language=en-US |archive-date=2022-08-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220812145258/https://itsgoa.com/ghost-stories-in-goa/ |url-status=live }}</ref> ''বিজয়া কৰ্ণাটক''ত ছুনীল এম১-এ প্ৰকাশ কৰা প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, স্থানীয় লোকসকলৰ মাজত এটা বিশ্বাস প্ৰচলিত যে হোটেলখনৰ মৃত মালিকজনৰ আত্মাই দৃশ্যমান ৰূপ ধাৰণ কৰি হোটেলখনৰ চৌহদত ঘূৰি ফুৰে। এই বিশ্বাসৰ ফলত হোটেলখনলৈ অহা লোকৰ সংখ্যা যথেষ্ট হ্ৰাস পাইছে। ইয়াৰ ফলস্বৰূপে, অট্টালিকাটোৰ ভিতৰতে গছ-গছনি গজি উঠাৰ এক অস্বাভাৱিক পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি হৈছে।<ref name=":2" /> ''নকচেন্স'' (Knocksense)-ৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, আগোণ্ডা সমুদ্ৰতীৰলৈ অহা কিছুমান লোকে মাজে-সময়ে হোটেলখনৰপৰা অস্বাভাৱিক শব্দ শুনিবলৈ পোৱা বুলি জনাইছে। ইয়াৰ উপৰি, পৰিত্যক্ত হোটেলখনৰ হলঘৰবোৰত কোনো অচিনাক্ত সত্তাই ঘূৰি ফুৰা বুলি বিশ্বাস কৰি কিছুমান লোকে অভিযোগো কৰিছে।<ref name=":3">{{Cite web |last=Staff |first=Knocksense |date=2019-12-05 |title=5 eerily haunted places in Goa which will spook the wig right off of your head |url=https://www.knocksense.com/goa/5-eerily-haunted-places-in-goa-which-will-spook-the-wig-right-off-of-your-head |access-date=2023-11-11 |website=Knocksense |language=en |archive-date=2023-10-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231026111752/https://www.knocksense.com/goa/5-eerily-haunted-places-in-goa-which-will-spook-the-wig-right-off-of-your-head |url-status=live }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} {{authority control}} pcule2v4sf47j535q8kyeke0q2c4jgb 646641 646640 2026-10-23T02:44:22Z নৰুনা বৰুৱা 44897 পৃষ্ঠা [[চিনা হোটেল]]ৰ পৰা [[চিনা হোটেল (ভুত হোটেল)]]লৈ নৰুনা বৰুৱায়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 646640 wikitext text/x-wiki {{short description|ভাৰতৰ গোৱাত অৱস্থিত পৰিত্যক্ত পাঁচ তাৰকাযুক্ত হোটেল}} {{Infobox building | name = চিনা হোটেল | image = Sina Hotel (Ghost Hotel Agonda).jpg | caption = ২০১৫ চনত হোটেলখনৰ চৌহদৰ ভিতৰৰ দৃশ্য | alternate_names = {{ubl| * ভূত হোটেল * চয়তানৰ হোটেল}} | status = পৰিত্যক্ত, [[জৰাজীৰ্ণ]] | building_type = [[পাঁচ তাৰকাযুক্ত হোটেল]] | coordinates = {{Coord|15|1|48.62|N|73|59|41.18|E|display=inline,title}} | location = [[আগোণ্ডা]], গোৱা, ভাৰত | construction_stop_date = ১৯৯০-ৰ দশকৰ আৰম্ভণি }} '''চিনা হোটেল ({{lang-en|Sina Hotel}})''', যাক জনপ্ৰিয়ভাৱে '''ভূত হোটেল''' (Ghost Hotel) বুলি কোৱা হয়, ভাৰতৰ উপকূলীয় ৰাজ্য গোৱাৰ আগোণ্ডাত অৱস্থিত এখন পৰিত্যক্ত হোটেল কমপ্লেক্স। মূলতঃ ৰাছিয়াৰ এটা গোটে হোটেলখন নিৰ্মাণ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল আৰু নিৰ্মাণকাৰ্য আৰম্ভ কৰিছিল। কিন্তু বিভিন্ন আইনী সমস্যাৰ বাবে হোটেলখনৰ নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ কৰিব পৰা নগ'ল। ফলস্বৰূপে, সময়ৰ লগে লগে হোটেলখনৰ অৱনতি ঘটিবলৈ ধৰে আৰু ই পৰিত্যক্ত অৱস্থাত থাকি যায়। এই অঞ্চলৰ এখন পাঁচ তাৰকাযুক্ত হোটেল হিচাপে নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা কৰা হোটেলখনৰ নিৰ্মাণকাৰ্য ১৯৯০-ৰ দশকৰ আৰম্ভণিতে বাধাগ্ৰস্ত হয়।<ref name=":0" /> মালিকসকলৰ আৰ্থিক সমস্যাৰ বাবে প্ৰকল্পটোৰ কাম হঠাতে বন্ধ হৈ পৰে আৰু অট্টালিকাটো আধৰুৱা হৈ থাকে। ইয়াৰ উপৰি, হোটেলখনৰ এজন মালিকক হত্যা কৰা ঘটনায়ো ইয়াৰ নিৰ্মাণকাৰ্যত বাধাৰ সৃষ্টি কৰে।<ref name=":1" /> ==বিৱৰণ== চিনা হোটেলখন ভাৰতৰ দক্ষিণ গোৱাৰ আগোণ্ডা সমুদ্ৰতীৰৰ একেবাৰে দক্ষিণ প্ৰান্তত অৱস্থিত।<ref>{{Cite web |title=Warning! Don't visit these 7 Haunted places in Goa |url=https://www.freepressjournal.in/ampstories/lifestyle/warning-dont-visit-these-7-haunted-places-in-goa |access-date=2023-11-11 |website=Free Press Journal |language=en |archive-date=2023-10-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231026071428/https://www.freepressjournal.in/ampstories/lifestyle/warning-dont-visit-these-7-haunted-places-in-goa |url-status=live }}</ref> বনাঞ্চলৰ মাজেৰে যোৱা এটা পথ অথবা মূল পথ ব্যৱহাৰ কৰি হোটেলখনলৈ যাব পাৰি। হোটেলখনৰ চাৰিওফালে ঘন সেউজীয়া গছ-গছনিৰে আবৃত।<ref name=":3" /> ''বিজয়া কৰ্ণাটক''ৰ ছুনীল এম১-এ উল্লেখ কৰা অনুসৰি, হোটেলখনৰ শান্ত পৰিৱেশে মনত প্ৰশান্তি আৰু সন্তুষ্টিৰ অনুভূতি জগাই তোলে। ফলস্বৰূপে, হোটেলখন অনানুষ্ঠানিকভাৱে "চয়তানৰ হোটেল" নামেৰেও পৰিচিত হৈ পৰিছে।<ref name=":2">{{Cite web |title=ಬೀಚ್ ಬಳಿ ವೈಭವದಲ್ಲಿ ಮೆರೆಯಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಈ ಹೊಟೇಲ್ ಈಗ ಭೂತ ಬಂಗಲೆಯಾಗಿದೆ! |url=https://vijaykarnataka.com/viral-adda/unsolved-mysteries/haunted-stories-about-the-ghost-hotel-or-sina-hotel-in-agonda-goa/articleshow/75770641.cms |access-date=2023-11-11 |website=Vijay Karnataka |language=kn |archive-date=2023-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231111133934/https://vijaykarnataka.com/viral-adda/unsolved-mysteries/haunted-stories-about-the-ghost-hotel-or-sina-hotel-in-agonda-goa/articleshow/75770641.cms |url-status=live }}</ref> ==ভূত-প্ৰেত সম্পৰ্কীয় জনশ্ৰুতি== ''ইনক্ৰেডিবল গোৱা''ৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, হোটেলখনৰ বৰ্তমানৰ অৱস্থাৰ বিষয়ে বিভিন্ন বৰ্ণনা প্ৰচলিত হৈ আছে আৰু প্ৰতিটো বৰ্ণনাতে ইয়াৰ অৱস্থাৰ ভিন্ন ব্যাখ্যা আগবঢ়োৱা হৈছে। অৱশ্যে, এটা বহুলভাৱে প্ৰচলিত কাহিনীয়ে হোটেলখনৰ অৱস্থাৰ সৈতে কথিত অতিপ্ৰাকৃতিক পৰিঘটনাৰ সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে। বিশেষকৈ, হোটেলখনৰ এজন মালিকৰ মৃত্যুৰ ঘটনাক ইয়াৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়। এই কাহিনী অনুসৰি, মালিকজনক হত্যা কৰা হৈছিল আৰু তাৰ ফলতেই নিৰ্মাণকাৰ্য বন্ধ হৈ পৰিছিল। স্থানীয় গাঁওবাসীৰ দাবী অনুসৰি, মৃত ব্যক্তিজনৰ আত্মাই এতিয়াও হোটেলখনৰ চৌহদত ঘূৰি ফুৰে।<ref name=":0">{{Cite web |last=Reporter |first=Incredible Goa Staff |date=2018-03-17 |title=10 Most Haunted Places in Goa, That You May Never Want to Visit |url=https://www.incrediblegoa.org/feature/the-10-most-haunted-places-in-goa-that-you-may-never-want-to-visit/ |access-date=2023-11-11 |website=Incredible Goa |language=en |archive-date=2023-10-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231023103833/https://www.incrediblegoa.org/feature/the-10-most-haunted-places-in-goa-that-you-may-never-want-to-visit/ |url-status=live }}</ref> ''ইটছ গোৱা'' (Its Goa) আলোচনীয়ে প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি, হোটেলখনৰ এজন মালিকৰ মৃত্যুৰ পাছত স্থানীয় বাসিন্দাসকলে হোটেল কমপ্লেক্সটোৰ কোঠাবোৰত কিছুমান অস্বাভাৱিক ঘটনা লক্ষ্য কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ ফলত হোটেলখন বিভিন্ন কোঠাত ঘটা ৰহস্যমজ় ঘটনাৰ বাবে পৰ্যটকসকলৰ মাজত কুখ্যাত হৈ পৰে।<ref name=":1">{{Cite web |last=itsgoa |date=2022-07-20 |title=Ghost Stories in Goa That Are Haunting & Worthy of 'Netflix And Chills' |url=https://itsgoa.com/ghost-stories-in-goa |access-date=2023-11-11 |website=ItsGoa |language=en-US |archive-date=2022-08-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220812145258/https://itsgoa.com/ghost-stories-in-goa/ |url-status=live }}</ref> ''বিজয়া কৰ্ণাটক''ত ছুনীল এম১-এ প্ৰকাশ কৰা প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, স্থানীয় লোকসকলৰ মাজত এটা বিশ্বাস প্ৰচলিত যে হোটেলখনৰ মৃত মালিকজনৰ আত্মাই দৃশ্যমান ৰূপ ধাৰণ কৰি হোটেলখনৰ চৌহদত ঘূৰি ফুৰে। এই বিশ্বাসৰ ফলত হোটেলখনলৈ অহা লোকৰ সংখ্যা যথেষ্ট হ্ৰাস পাইছে। ইয়াৰ ফলস্বৰূপে, অট্টালিকাটোৰ ভিতৰতে গছ-গছনি গজি উঠাৰ এক অস্বাভাৱিক পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি হৈছে।<ref name=":2" /> ''নকচেন্স'' (Knocksense)-ৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, আগোণ্ডা সমুদ্ৰতীৰলৈ অহা কিছুমান লোকে মাজে-সময়ে হোটেলখনৰপৰা অস্বাভাৱিক শব্দ শুনিবলৈ পোৱা বুলি জনাইছে। ইয়াৰ উপৰি, পৰিত্যক্ত হোটেলখনৰ হলঘৰবোৰত কোনো অচিনাক্ত সত্তাই ঘূৰি ফুৰা বুলি বিশ্বাস কৰি কিছুমান লোকে অভিযোগো কৰিছে।<ref name=":3">{{Cite web |last=Staff |first=Knocksense |date=2019-12-05 |title=5 eerily haunted places in Goa which will spook the wig right off of your head |url=https://www.knocksense.com/goa/5-eerily-haunted-places-in-goa-which-will-spook-the-wig-right-off-of-your-head |access-date=2023-11-11 |website=Knocksense |language=en |archive-date=2023-10-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231026111752/https://www.knocksense.com/goa/5-eerily-haunted-places-in-goa-which-will-spook-the-wig-right-off-of-your-head |url-status=live }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} {{authority control}} pcule2v4sf47j535q8kyeke0q2c4jgb 646643 646641 2026-10-23T02:45:58Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:ভাৰত]] using [[WP:HC|HotCat]] 646643 wikitext text/x-wiki {{short description|ভাৰতৰ গোৱাত অৱস্থিত পৰিত্যক্ত পাঁচ তাৰকাযুক্ত হোটেল}} {{Infobox building | name = চিনা হোটেল | image = Sina Hotel (Ghost Hotel Agonda).jpg | caption = ২০১৫ চনত হোটেলখনৰ চৌহদৰ ভিতৰৰ দৃশ্য | alternate_names = {{ubl| * ভূত হোটেল * চয়তানৰ হোটেল}} | status = পৰিত্যক্ত, [[জৰাজীৰ্ণ]] | building_type = [[পাঁচ তাৰকাযুক্ত হোটেল]] | coordinates = {{Coord|15|1|48.62|N|73|59|41.18|E|display=inline,title}} | location = [[আগোণ্ডা]], গোৱা, ভাৰত | construction_stop_date = ১৯৯০-ৰ দশকৰ আৰম্ভণি }} '''চিনা হোটেল ({{lang-en|Sina Hotel}})''', যাক জনপ্ৰিয়ভাৱে '''ভূত হোটেল''' (Ghost Hotel) বুলি কোৱা হয়, ভাৰতৰ উপকূলীয় ৰাজ্য গোৱাৰ আগোণ্ডাত অৱস্থিত এখন পৰিত্যক্ত হোটেল কমপ্লেক্স। মূলতঃ ৰাছিয়াৰ এটা গোটে হোটেলখন নিৰ্মাণ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল আৰু নিৰ্মাণকাৰ্য আৰম্ভ কৰিছিল। কিন্তু বিভিন্ন আইনী সমস্যাৰ বাবে হোটেলখনৰ নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ কৰিব পৰা নগ'ল। ফলস্বৰূপে, সময়ৰ লগে লগে হোটেলখনৰ অৱনতি ঘটিবলৈ ধৰে আৰু ই পৰিত্যক্ত অৱস্থাত থাকি যায়। এই অঞ্চলৰ এখন পাঁচ তাৰকাযুক্ত হোটেল হিচাপে নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা কৰা হোটেলখনৰ নিৰ্মাণকাৰ্য ১৯৯০-ৰ দশকৰ আৰম্ভণিতে বাধাগ্ৰস্ত হয়।<ref name=":0" /> মালিকসকলৰ আৰ্থিক সমস্যাৰ বাবে প্ৰকল্পটোৰ কাম হঠাতে বন্ধ হৈ পৰে আৰু অট্টালিকাটো আধৰুৱা হৈ থাকে। ইয়াৰ উপৰি, হোটেলখনৰ এজন মালিকক হত্যা কৰা ঘটনায়ো ইয়াৰ নিৰ্মাণকাৰ্যত বাধাৰ সৃষ্টি কৰে।<ref name=":1" /> ==বিৱৰণ== চিনা হোটেলখন ভাৰতৰ দক্ষিণ গোৱাৰ আগোণ্ডা সমুদ্ৰতীৰৰ একেবাৰে দক্ষিণ প্ৰান্তত অৱস্থিত।<ref>{{Cite web |title=Warning! Don't visit these 7 Haunted places in Goa |url=https://www.freepressjournal.in/ampstories/lifestyle/warning-dont-visit-these-7-haunted-places-in-goa |access-date=2023-11-11 |website=Free Press Journal |language=en |archive-date=2023-10-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231026071428/https://www.freepressjournal.in/ampstories/lifestyle/warning-dont-visit-these-7-haunted-places-in-goa |url-status=live }}</ref> বনাঞ্চলৰ মাজেৰে যোৱা এটা পথ অথবা মূল পথ ব্যৱহাৰ কৰি হোটেলখনলৈ যাব পাৰি। হোটেলখনৰ চাৰিওফালে ঘন সেউজীয়া গছ-গছনিৰে আবৃত।<ref name=":3" /> ''বিজয়া কৰ্ণাটক''ৰ ছুনীল এম১-এ উল্লেখ কৰা অনুসৰি, হোটেলখনৰ শান্ত পৰিৱেশে মনত প্ৰশান্তি আৰু সন্তুষ্টিৰ অনুভূতি জগাই তোলে। ফলস্বৰূপে, হোটেলখন অনানুষ্ঠানিকভাৱে "চয়তানৰ হোটেল" নামেৰেও পৰিচিত হৈ পৰিছে।<ref name=":2">{{Cite web |title=ಬೀಚ್ ಬಳಿ ವೈಭವದಲ್ಲಿ ಮೆರೆಯಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಈ ಹೊಟೇಲ್ ಈಗ ಭೂತ ಬಂಗಲೆಯಾಗಿದೆ! |url=https://vijaykarnataka.com/viral-adda/unsolved-mysteries/haunted-stories-about-the-ghost-hotel-or-sina-hotel-in-agonda-goa/articleshow/75770641.cms |access-date=2023-11-11 |website=Vijay Karnataka |language=kn |archive-date=2023-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231111133934/https://vijaykarnataka.com/viral-adda/unsolved-mysteries/haunted-stories-about-the-ghost-hotel-or-sina-hotel-in-agonda-goa/articleshow/75770641.cms |url-status=live }}</ref> ==ভূত-প্ৰেত সম্পৰ্কীয় জনশ্ৰুতি== ''ইনক্ৰেডিবল গোৱা''ৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, হোটেলখনৰ বৰ্তমানৰ অৱস্থাৰ বিষয়ে বিভিন্ন বৰ্ণনা প্ৰচলিত হৈ আছে আৰু প্ৰতিটো বৰ্ণনাতে ইয়াৰ অৱস্থাৰ ভিন্ন ব্যাখ্যা আগবঢ়োৱা হৈছে। অৱশ্যে, এটা বহুলভাৱে প্ৰচলিত কাহিনীয়ে হোটেলখনৰ অৱস্থাৰ সৈতে কথিত অতিপ্ৰাকৃতিক পৰিঘটনাৰ সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে। বিশেষকৈ, হোটেলখনৰ এজন মালিকৰ মৃত্যুৰ ঘটনাক ইয়াৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়। এই কাহিনী অনুসৰি, মালিকজনক হত্যা কৰা হৈছিল আৰু তাৰ ফলতেই নিৰ্মাণকাৰ্য বন্ধ হৈ পৰিছিল। স্থানীয় গাঁওবাসীৰ দাবী অনুসৰি, মৃত ব্যক্তিজনৰ আত্মাই এতিয়াও হোটেলখনৰ চৌহদত ঘূৰি ফুৰে।<ref name=":0">{{Cite web |last=Reporter |first=Incredible Goa Staff |date=2018-03-17 |title=10 Most Haunted Places in Goa, That You May Never Want to Visit |url=https://www.incrediblegoa.org/feature/the-10-most-haunted-places-in-goa-that-you-may-never-want-to-visit/ |access-date=2023-11-11 |website=Incredible Goa |language=en |archive-date=2023-10-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231023103833/https://www.incrediblegoa.org/feature/the-10-most-haunted-places-in-goa-that-you-may-never-want-to-visit/ |url-status=live }}</ref> ''ইটছ গোৱা'' (Its Goa) আলোচনীয়ে প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি, হোটেলখনৰ এজন মালিকৰ মৃত্যুৰ পাছত স্থানীয় বাসিন্দাসকলে হোটেল কমপ্লেক্সটোৰ কোঠাবোৰত কিছুমান অস্বাভাৱিক ঘটনা লক্ষ্য কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ ফলত হোটেলখন বিভিন্ন কোঠাত ঘটা ৰহস্যমজ় ঘটনাৰ বাবে পৰ্যটকসকলৰ মাজত কুখ্যাত হৈ পৰে।<ref name=":1">{{Cite web |last=itsgoa |date=2022-07-20 |title=Ghost Stories in Goa That Are Haunting & Worthy of 'Netflix And Chills' |url=https://itsgoa.com/ghost-stories-in-goa |access-date=2023-11-11 |website=ItsGoa |language=en-US |archive-date=2022-08-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220812145258/https://itsgoa.com/ghost-stories-in-goa/ |url-status=live }}</ref> ''বিজয়া কৰ্ণাটক''ত ছুনীল এম১-এ প্ৰকাশ কৰা প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, স্থানীয় লোকসকলৰ মাজত এটা বিশ্বাস প্ৰচলিত যে হোটেলখনৰ মৃত মালিকজনৰ আত্মাই দৃশ্যমান ৰূপ ধাৰণ কৰি হোটেলখনৰ চৌহদত ঘূৰি ফুৰে। এই বিশ্বাসৰ ফলত হোটেলখনলৈ অহা লোকৰ সংখ্যা যথেষ্ট হ্ৰাস পাইছে। ইয়াৰ ফলস্বৰূপে, অট্টালিকাটোৰ ভিতৰতে গছ-গছনি গজি উঠাৰ এক অস্বাভাৱিক পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি হৈছে।<ref name=":2" /> ''নকচেন্স'' (Knocksense)-ৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, আগোণ্ডা সমুদ্ৰতীৰলৈ অহা কিছুমান লোকে মাজে-সময়ে হোটেলখনৰপৰা অস্বাভাৱিক শব্দ শুনিবলৈ পোৱা বুলি জনাইছে। ইয়াৰ উপৰি, পৰিত্যক্ত হোটেলখনৰ হলঘৰবোৰত কোনো অচিনাক্ত সত্তাই ঘূৰি ফুৰা বুলি বিশ্বাস কৰি কিছুমান লোকে অভিযোগো কৰিছে।<ref name=":3">{{Cite web |last=Staff |first=Knocksense |date=2019-12-05 |title=5 eerily haunted places in Goa which will spook the wig right off of your head |url=https://www.knocksense.com/goa/5-eerily-haunted-places-in-goa-which-will-spook-the-wig-right-off-of-your-head |access-date=2023-11-11 |website=Knocksense |language=en |archive-date=2023-10-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231026111752/https://www.knocksense.com/goa/5-eerily-haunted-places-in-goa-which-will-spook-the-wig-right-off-of-your-head |url-status=live }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} {{authority control}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] 9zn68nhdbhsq9riwf11j1qq1ukt71yj 646644 646643 2026-10-23T02:46:59Z নৰুনা বৰুৱা 44897 পৃষ্ঠা [[চিনা হোটেল (ভুত হোটেল)]]ৰ পৰা [[চিনা হোটেল (ভূত হোটেল)]]লৈ নৰুনা বৰুৱায়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 646643 wikitext text/x-wiki {{short description|ভাৰতৰ গোৱাত অৱস্থিত পৰিত্যক্ত পাঁচ তাৰকাযুক্ত হোটেল}} {{Infobox building | name = চিনা হোটেল | image = Sina Hotel (Ghost Hotel Agonda).jpg | caption = ২০১৫ চনত হোটেলখনৰ চৌহদৰ ভিতৰৰ দৃশ্য | alternate_names = {{ubl| * ভূত হোটেল * চয়তানৰ হোটেল}} | status = পৰিত্যক্ত, [[জৰাজীৰ্ণ]] | building_type = [[পাঁচ তাৰকাযুক্ত হোটেল]] | coordinates = {{Coord|15|1|48.62|N|73|59|41.18|E|display=inline,title}} | location = [[আগোণ্ডা]], গোৱা, ভাৰত | construction_stop_date = ১৯৯০-ৰ দশকৰ আৰম্ভণি }} '''চিনা হোটেল ({{lang-en|Sina Hotel}})''', যাক জনপ্ৰিয়ভাৱে '''ভূত হোটেল''' (Ghost Hotel) বুলি কোৱা হয়, ভাৰতৰ উপকূলীয় ৰাজ্য গোৱাৰ আগোণ্ডাত অৱস্থিত এখন পৰিত্যক্ত হোটেল কমপ্লেক্স। মূলতঃ ৰাছিয়াৰ এটা গোটে হোটেলখন নিৰ্মাণ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল আৰু নিৰ্মাণকাৰ্য আৰম্ভ কৰিছিল। কিন্তু বিভিন্ন আইনী সমস্যাৰ বাবে হোটেলখনৰ নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ কৰিব পৰা নগ'ল। ফলস্বৰূপে, সময়ৰ লগে লগে হোটেলখনৰ অৱনতি ঘটিবলৈ ধৰে আৰু ই পৰিত্যক্ত অৱস্থাত থাকি যায়। এই অঞ্চলৰ এখন পাঁচ তাৰকাযুক্ত হোটেল হিচাপে নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা কৰা হোটেলখনৰ নিৰ্মাণকাৰ্য ১৯৯০-ৰ দশকৰ আৰম্ভণিতে বাধাগ্ৰস্ত হয়।<ref name=":0" /> মালিকসকলৰ আৰ্থিক সমস্যাৰ বাবে প্ৰকল্পটোৰ কাম হঠাতে বন্ধ হৈ পৰে আৰু অট্টালিকাটো আধৰুৱা হৈ থাকে। ইয়াৰ উপৰি, হোটেলখনৰ এজন মালিকক হত্যা কৰা ঘটনায়ো ইয়াৰ নিৰ্মাণকাৰ্যত বাধাৰ সৃষ্টি কৰে।<ref name=":1" /> ==বিৱৰণ== চিনা হোটেলখন ভাৰতৰ দক্ষিণ গোৱাৰ আগোণ্ডা সমুদ্ৰতীৰৰ একেবাৰে দক্ষিণ প্ৰান্তত অৱস্থিত।<ref>{{Cite web |title=Warning! Don't visit these 7 Haunted places in Goa |url=https://www.freepressjournal.in/ampstories/lifestyle/warning-dont-visit-these-7-haunted-places-in-goa |access-date=2023-11-11 |website=Free Press Journal |language=en |archive-date=2023-10-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231026071428/https://www.freepressjournal.in/ampstories/lifestyle/warning-dont-visit-these-7-haunted-places-in-goa |url-status=live }}</ref> বনাঞ্চলৰ মাজেৰে যোৱা এটা পথ অথবা মূল পথ ব্যৱহাৰ কৰি হোটেলখনলৈ যাব পাৰি। হোটেলখনৰ চাৰিওফালে ঘন সেউজীয়া গছ-গছনিৰে আবৃত।<ref name=":3" /> ''বিজয়া কৰ্ণাটক''ৰ ছুনীল এম১-এ উল্লেখ কৰা অনুসৰি, হোটেলখনৰ শান্ত পৰিৱেশে মনত প্ৰশান্তি আৰু সন্তুষ্টিৰ অনুভূতি জগাই তোলে। ফলস্বৰূপে, হোটেলখন অনানুষ্ঠানিকভাৱে "চয়তানৰ হোটেল" নামেৰেও পৰিচিত হৈ পৰিছে।<ref name=":2">{{Cite web |title=ಬೀಚ್ ಬಳಿ ವೈಭವದಲ್ಲಿ ಮೆರೆಯಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಈ ಹೊಟೇಲ್ ಈಗ ಭೂತ ಬಂಗಲೆಯಾಗಿದೆ! |url=https://vijaykarnataka.com/viral-adda/unsolved-mysteries/haunted-stories-about-the-ghost-hotel-or-sina-hotel-in-agonda-goa/articleshow/75770641.cms |access-date=2023-11-11 |website=Vijay Karnataka |language=kn |archive-date=2023-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231111133934/https://vijaykarnataka.com/viral-adda/unsolved-mysteries/haunted-stories-about-the-ghost-hotel-or-sina-hotel-in-agonda-goa/articleshow/75770641.cms |url-status=live }}</ref> ==ভূত-প্ৰেত সম্পৰ্কীয় জনশ্ৰুতি== ''ইনক্ৰেডিবল গোৱা''ৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, হোটেলখনৰ বৰ্তমানৰ অৱস্থাৰ বিষয়ে বিভিন্ন বৰ্ণনা প্ৰচলিত হৈ আছে আৰু প্ৰতিটো বৰ্ণনাতে ইয়াৰ অৱস্থাৰ ভিন্ন ব্যাখ্যা আগবঢ়োৱা হৈছে। অৱশ্যে, এটা বহুলভাৱে প্ৰচলিত কাহিনীয়ে হোটেলখনৰ অৱস্থাৰ সৈতে কথিত অতিপ্ৰাকৃতিক পৰিঘটনাৰ সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে। বিশেষকৈ, হোটেলখনৰ এজন মালিকৰ মৃত্যুৰ ঘটনাক ইয়াৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়। এই কাহিনী অনুসৰি, মালিকজনক হত্যা কৰা হৈছিল আৰু তাৰ ফলতেই নিৰ্মাণকাৰ্য বন্ধ হৈ পৰিছিল। স্থানীয় গাঁওবাসীৰ দাবী অনুসৰি, মৃত ব্যক্তিজনৰ আত্মাই এতিয়াও হোটেলখনৰ চৌহদত ঘূৰি ফুৰে।<ref name=":0">{{Cite web |last=Reporter |first=Incredible Goa Staff |date=2018-03-17 |title=10 Most Haunted Places in Goa, That You May Never Want to Visit |url=https://www.incrediblegoa.org/feature/the-10-most-haunted-places-in-goa-that-you-may-never-want-to-visit/ |access-date=2023-11-11 |website=Incredible Goa |language=en |archive-date=2023-10-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231023103833/https://www.incrediblegoa.org/feature/the-10-most-haunted-places-in-goa-that-you-may-never-want-to-visit/ |url-status=live }}</ref> ''ইটছ গোৱা'' (Its Goa) আলোচনীয়ে প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি, হোটেলখনৰ এজন মালিকৰ মৃত্যুৰ পাছত স্থানীয় বাসিন্দাসকলে হোটেল কমপ্লেক্সটোৰ কোঠাবোৰত কিছুমান অস্বাভাৱিক ঘটনা লক্ষ্য কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ ফলত হোটেলখন বিভিন্ন কোঠাত ঘটা ৰহস্যমজ় ঘটনাৰ বাবে পৰ্যটকসকলৰ মাজত কুখ্যাত হৈ পৰে।<ref name=":1">{{Cite web |last=itsgoa |date=2022-07-20 |title=Ghost Stories in Goa That Are Haunting & Worthy of 'Netflix And Chills' |url=https://itsgoa.com/ghost-stories-in-goa |access-date=2023-11-11 |website=ItsGoa |language=en-US |archive-date=2022-08-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220812145258/https://itsgoa.com/ghost-stories-in-goa/ |url-status=live }}</ref> ''বিজয়া কৰ্ণাটক''ত ছুনীল এম১-এ প্ৰকাশ কৰা প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, স্থানীয় লোকসকলৰ মাজত এটা বিশ্বাস প্ৰচলিত যে হোটেলখনৰ মৃত মালিকজনৰ আত্মাই দৃশ্যমান ৰূপ ধাৰণ কৰি হোটেলখনৰ চৌহদত ঘূৰি ফুৰে। এই বিশ্বাসৰ ফলত হোটেলখনলৈ অহা লোকৰ সংখ্যা যথেষ্ট হ্ৰাস পাইছে। ইয়াৰ ফলস্বৰূপে, অট্টালিকাটোৰ ভিতৰতে গছ-গছনি গজি উঠাৰ এক অস্বাভাৱিক পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি হৈছে।<ref name=":2" /> ''নকচেন্স'' (Knocksense)-ৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, আগোণ্ডা সমুদ্ৰতীৰলৈ অহা কিছুমান লোকে মাজে-সময়ে হোটেলখনৰপৰা অস্বাভাৱিক শব্দ শুনিবলৈ পোৱা বুলি জনাইছে। ইয়াৰ উপৰি, পৰিত্যক্ত হোটেলখনৰ হলঘৰবোৰত কোনো অচিনাক্ত সত্তাই ঘূৰি ফুৰা বুলি বিশ্বাস কৰি কিছুমান লোকে অভিযোগো কৰিছে।<ref name=":3">{{Cite web |last=Staff |first=Knocksense |date=2019-12-05 |title=5 eerily haunted places in Goa which will spook the wig right off of your head |url=https://www.knocksense.com/goa/5-eerily-haunted-places-in-goa-which-will-spook-the-wig-right-off-of-your-head |access-date=2023-11-11 |website=Knocksense |language=en |archive-date=2023-10-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231026111752/https://www.knocksense.com/goa/5-eerily-haunted-places-in-goa-which-will-spook-the-wig-right-off-of-your-head |url-status=live }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} {{authority control}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] 9zn68nhdbhsq9riwf11j1qq1ukt71yj 646646 646644 2026-10-23T02:50:07Z নৰুনা বৰুৱা 44897 646646 wikitext text/x-wiki {{short description|ভাৰতৰ গোৱাত অৱস্থিত পৰিত্যক্ত পাঁচ তাৰকাযুক্ত হোটেল}} {{Infobox building | name = চিনা হোটেল | image = Sina Hotel (Ghost Hotel Agonda).jpg | caption = ২০১৫ চনত হোটেলখনৰ চৌহদৰ ভিতৰৰ দৃশ্য | alternate_names = {{ubl| * ভূত হোটেল * চয়তানৰ হোটেল}} | status = পৰিত্যক্ত, জৰাজীৰ্ণ | building_type = পাঁচ তাৰকাযুক্ত হোটেল | coordinates = {{Coord|15|1|48.62|N|73|59|41.18|E|display=inline,title}} | location = আগোণ্ডা, গোৱা, ভাৰত | construction_stop_date = ১৯৯০-ৰ দশকৰ আৰম্ভণি }} '''চিনা হোটেল ({{lang-en|Sina Hotel}})''', যাক জনপ্ৰিয়ভাৱে '''ভূত হোটেল''' (Ghost Hotel) বুলি কোৱা হয়, ভাৰতৰ উপকূলীয় ৰাজ্য গোৱাৰ আগোণ্ডাত অৱস্থিত এখন পৰিত্যক্ত হোটেল কমপ্লেক্স। মূলতঃ [[ৰাছিয়া]]ৰ এটা গোটে হোটেলখন নিৰ্মাণ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল আৰু নিৰ্মাণকাৰ্য আৰম্ভ কৰিছিল। কিন্তু বিভিন্ন আইনী সমস্যাৰ বাবে হোটেলখনৰ নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ কৰিব পৰা নগ'ল। ফলস্বৰূপে, সময়ৰ লগে লগে হোটেলখনৰ অৱনতি ঘটিবলৈ ধৰে আৰু ই পৰিত্যক্ত অৱস্থাত থাকি যায়। এই অঞ্চলৰ এখন পাঁচ তাৰকাযুক্ত হোটেল হিচাপে নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা কৰা হোটেলখনৰ নিৰ্মাণকাৰ্য ১৯৯০-ৰ দশকৰ আৰম্ভণিতে বাধাগ্ৰস্ত হয়।<ref name=":0" /> মালিকসকলৰ আৰ্থিক সমস্যাৰ বাবে প্ৰকল্পটোৰ কাম হঠাতে বন্ধ হৈ পৰে আৰু অট্টালিকাটো আধৰুৱা হৈ থাকে। ইয়াৰ উপৰি, হোটেলখনৰ এজন মালিকক হত্যা কৰা ঘটনায়ো ইয়াৰ নিৰ্মাণকাৰ্যত বাধাৰ সৃষ্টি কৰে।<ref name=":1" /> ==বিৱৰণ== চিনা হোটেলখন [[ভাৰত]]ৰ দক্ষিণ গোৱাৰ আগোণ্ডা সমুদ্ৰতীৰৰ একেবাৰে দক্ষিণ প্ৰান্তত অৱস্থিত।<ref>{{Cite web |title=Warning! Don't visit these 7 Haunted places in Goa |url=https://www.freepressjournal.in/ampstories/lifestyle/warning-dont-visit-these-7-haunted-places-in-goa |access-date=2023-11-11 |website=Free Press Journal |language=en |archive-date=2023-10-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231026071428/https://www.freepressjournal.in/ampstories/lifestyle/warning-dont-visit-these-7-haunted-places-in-goa |url-status=live }}</ref> বনাঞ্চলৰ মাজেৰে যোৱা এটা পথ অথবা মূল পথ ব্যৱহাৰ কৰি হোটেলখনলৈ যাব পাৰি। হোটেলখনৰ চাৰিওফালে ঘন সেউজীয়া গছ-গছনিৰে আবৃত।<ref name=":3" /> ''বিজয়া কৰ্ণাটক''ৰ ছুনীল এম১-এ উল্লেখ কৰা অনুসৰি, হোটেলখনৰ শান্ত পৰিৱেশে মনত প্ৰশান্তি আৰু সন্তুষ্টিৰ অনুভূতি জগাই তোলে। ফলস্বৰূপে, হোটেলখন অনানুষ্ঠানিকভাৱে "চয়তানৰ হোটেল" নামেৰেও পৰিচিত হৈ পৰিছে।<ref name=":2">{{Cite web |title=ಬೀಚ್ ಬಳಿ ವೈಭವದಲ್ಲಿ ಮೆರೆಯಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಈ ಹೊಟೇಲ್ ಈಗ ಭೂತ ಬಂಗಲೆಯಾಗಿದೆ! |url=https://vijaykarnataka.com/viral-adda/unsolved-mysteries/haunted-stories-about-the-ghost-hotel-or-sina-hotel-in-agonda-goa/articleshow/75770641.cms |access-date=2023-11-11 |website=Vijay Karnataka |language=kn |archive-date=2023-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231111133934/https://vijaykarnataka.com/viral-adda/unsolved-mysteries/haunted-stories-about-the-ghost-hotel-or-sina-hotel-in-agonda-goa/articleshow/75770641.cms |url-status=live }}</ref> ==ভূত-প্ৰেত সম্পৰ্কীয় জনশ্ৰুতি== ''ইনক্ৰেডিবল গোৱা''ৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, হোটেলখনৰ বৰ্তমানৰ অৱস্থাৰ বিষয়ে বিভিন্ন বৰ্ণনা প্ৰচলিত হৈ আছে আৰু প্ৰতিটো বৰ্ণনাতে ইয়াৰ অৱস্থাৰ ভিন্ন ব্যাখ্যা আগবঢ়োৱা হৈছে। অৱশ্যে, এটা বহুলভাৱে প্ৰচলিত কাহিনীয়ে হোটেলখনৰ অৱস্থাৰ সৈতে কথিত অতিপ্ৰাকৃতিক পৰিঘটনাৰ সম্পৰ্ক স্থাপন কৰে। বিশেষকৈ, হোটেলখনৰ এজন মালিকৰ মৃত্যুৰ ঘটনাক ইয়াৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়। এই কাহিনী অনুসৰি, মালিকজনক হত্যা কৰা হৈছিল আৰু তাৰ ফলতেই নিৰ্মাণকাৰ্য বন্ধ হৈ পৰিছিল। স্থানীয় গাঁওবাসীৰ দাবী অনুসৰি, মৃত ব্যক্তিজনৰ আত্মাই এতিয়াও হোটেলখনৰ চৌহদত ঘূৰি ফুৰে।<ref name=":0">{{Cite web |last=Reporter |first=Incredible Goa Staff |date=2018-03-17 |title=10 Most Haunted Places in Goa, That You May Never Want to Visit |url=https://www.incrediblegoa.org/feature/the-10-most-haunted-places-in-goa-that-you-may-never-want-to-visit/ |access-date=2023-11-11 |website=Incredible Goa |language=en |archive-date=2023-10-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231023103833/https://www.incrediblegoa.org/feature/the-10-most-haunted-places-in-goa-that-you-may-never-want-to-visit/ |url-status=live }}</ref> ''ইটছ গোৱা'' (Its Goa) আলোচনীয়ে প্ৰকাশ কৰা অনুসৰি, হোটেলখনৰ এজন মালিকৰ মৃত্যুৰ পাছত স্থানীয় বাসিন্দাসকলে হোটেল কমপ্লেক্সটোৰ কোঠাবোৰত কিছুমান অস্বাভাৱিক ঘটনা লক্ষ্য কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ ফলত হোটেলখন বিভিন্ন কোঠাত ঘটা ৰহস্যমজ় ঘটনাৰ বাবে পৰ্যটকসকলৰ মাজত কুখ্যাত হৈ পৰে।<ref name=":1">{{Cite web |last=itsgoa |date=2022-07-20 |title=Ghost Stories in Goa That Are Haunting & Worthy of 'Netflix And Chills' |url=https://itsgoa.com/ghost-stories-in-goa |access-date=2023-11-11 |website=ItsGoa |language=en-US |archive-date=2022-08-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220812145258/https://itsgoa.com/ghost-stories-in-goa/ |url-status=live }}</ref> ''বিজয়া কৰ্ণাটক''ত ছুনীল এম১-এ প্ৰকাশ কৰা প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, স্থানীয় লোকসকলৰ মাজত এটা বিশ্বাস প্ৰচলিত যে হোটেলখনৰ মৃত মালিকজনৰ আত্মাই দৃশ্যমান ৰূপ ধাৰণ কৰি হোটেলখনৰ চৌহদত ঘূৰি ফুৰে। এই বিশ্বাসৰ ফলত হোটেলখনলৈ অহা লোকৰ সংখ্যা যথেষ্ট হ্ৰাস পাইছে। ইয়াৰ ফলস্বৰূপে, অট্টালিকাটোৰ ভিতৰতে গছ-গছনি গজি উঠাৰ এক অস্বাভাৱিক পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি হৈছে।<ref name=":2" /> ''নকচেন্স'' (Knocksense)-ৰ প্ৰতিৱেদন অনুসৰি, আগোণ্ডা সমুদ্ৰতীৰলৈ অহা কিছুমান লোকে মাজে-সময়ে হোটেলখনৰপৰা অস্বাভাৱিক শব্দ শুনিবলৈ পোৱা বুলি জনাইছে। ইয়াৰ উপৰি, পৰিত্যক্ত হোটেলখনৰ হলঘৰবোৰত কোনো অচিনাক্ত সত্তাই ঘূৰি ফুৰা বুলি বিশ্বাস কৰি কিছুমান লোকে অভিযোগো কৰিছে।<ref name=":3">{{Cite web |last=Staff |first=Knocksense |date=2019-12-05 |title=5 eerily haunted places in Goa which will spook the wig right off of your head |url=https://www.knocksense.com/goa/5-eerily-haunted-places-in-goa-which-will-spook-the-wig-right-off-of-your-head |access-date=2023-11-11 |website=Knocksense |language=en |archive-date=2023-10-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231026111752/https://www.knocksense.com/goa/5-eerily-haunted-places-in-goa-which-will-spook-the-wig-right-off-of-your-head |url-status=live }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} {{authority control}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] i26n5lvp4919knbw0b3ug7o1iehrecx 0 140397 646642 2026-10-23T02:44:23Z নৰুনা বৰুৱা 44897 পৃষ্ঠা [[চিনা হোটেল]]ৰ পৰা [[চিনা হোটেল (ভুত হোটেল)]]লৈ নৰুনা বৰুৱায়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 646642 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[চিনা হোটেল (ভুত হোটেল)]] 0szfh06toolqrfy4bvdesi1eh7trkdl 646647 646642 2026-10-23T02:53:31Z Xqbot 1052 [[চিনা হোটেল (ভূত হোটেল)]] পাতায় করা দ্বিপুনর্নির্দেশনা ঠিক করেছে 646647 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[চিনা হোটেল (ভূত হোটেল)]] 0p0qa6i4fsc6x5xgs0ewj197givl225 0 140398 646645 2026-10-23T02:46:59Z নৰুনা বৰুৱা 44897 পৃষ্ঠা [[চিনা হোটেল (ভুত হোটেল)]]ৰ পৰা [[চিনা হোটেল (ভূত হোটেল)]]লৈ নৰুনা বৰুৱায়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 646645 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[চিনা হোটেল (ভূত হোটেল)]] 0p0qa6i4fsc6x5xgs0ewj197givl225 0 140399 646648 2026-10-23T02:59:52Z নৰুনা বৰুৱা 44897 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 646648 wikitext text/x-wiki {{short description|ভাৰতৰ গোৱাত অৱস্থিত এখন দলং}} {{Infobox bridge | name = জাকনি বান্ধ দলং | image = Jakni Bandh from above the culvert.jpg | caption = ২০১৪ চনত জাকনি বান্ধ দলং | locale = জেকনিবেণ্ড, গোৱা, [[ভাৰত]] | open = ১৯৭৯ চনৰ পূৰ্বে | coordinates = {{Coord|15|14|29.61|N|73|58|29.61|E|display=inline,title}} | crosses = ছাল নদী (ভাৰত) | design = খিলানযুক্ত দলং | maint = গোৱা ৰাজ্যিক আন্তঃগাঁথনি উন্নয়ন নিগম লিমিটেড }} '''জাকনি বান্ধ দলং ({{lang-en|Jakni Bandh Bridge}}) ''' হৈছে এখন অস্থায়ী দলং বা কালভাৰ্ট, যিয়ে গোৱাৰ ড্ৰামাপুৰ গাঁওখনক নাভেলিম নামৰ জনগণনা নগৰখনৰ সৈতে সংযোগ কৰিছে। ==১৯৭৯ চনৰ স্কুল বাছ দুৰ্ঘটনা== ১৯৭৯ চনত<ref>{{Cite web |title=Navelim face Raia Veterans |url=https://www.heraldgoa.in/Sports/Navelim-face-Raia-Veterans/85154 |access-date=2023-11-19 |website=oHeraldo}}</ref> এখন স্কুল বাছৰ সৈতে জড়িত এটা দুৰ্ঘটনা সংঘটিত হৈছিল। বাছখনে নিয়ন্ত্ৰণ হেৰুৱাই অস্থায়ী দলংখনৰপৰা তললৈ পৰি গৈছিল আৰু বাছখনত থকা সকলো লোকৰ মৃত্যু হৈছিল। নিহতসকলৰ অধিকাংশই আছিল স্কুলীয়া ছাত্ৰ-ছাত্ৰী, যাৰ ভিতৰত কম বয়সৰ শিশুও আছিল।<ref>{{Cite web |last=itsgoa |date=2022-07-20 |title=Ghost Stories in Goa That Are Haunting & Worthy of 'Netflix And Chills' |url=https://itsgoa.com/ghost-stories-in-goa |access-date=2023-11-15 |website=ItsGoa |language=en-US |archive-date=2022-08-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220812145258/https://itsgoa.com/ghost-stories-in-goa/ |url-status=live }}</ref> এই ঘটনাৰ পৰৱৰ্তী সময়ত জাকনি বান্ধক কেন্দ্ৰ কৰি এটা স্থানীয় জনবিশ্বাসৰ সৃষ্টি হয়। এই জনবিশ্বাস অনুসৰি, সূৰ্যাস্তৰ পিছত সেই স্থানত মৃত শিশুসকলৰ যন্ত্ৰণাকাতৰ চিৎকাৰ আৰু বিলাপৰ দৰে ভয়ংকৰ শব্দ শুনা যায় বুলি কোৱা হয়।<ref>{{Cite news |last=Gautam |first=Hengul J. Das and Shikha GautamHengul J. Das and Shikha |title=The spookiest places in Goa |work=The Economic Times |url=https://timesofindia-indiatimes-com.translate.goog/travel/destinations/the-spookiest-places-in-goa/articleshow/48882018.cms?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=hi&_x_tr_hl=hi&_x_tr_pto=tc |access-date=2023-11-15 |issn=0013-0389}}</ref> ''বিজয় কৰ্ণাটক''ৰ সুনীল এম১-ৰ মতে, বিদ্যালয়ৰ পাঠদান প্ৰায় দুপৰীয়া ১ বজাত শেষ হৈছিল। ইয়াৰ ফলত বহু ছাত্ৰ-ছাত্ৰী মাৰগাও বাছ আস্থানৰ ওচৰত গোট খাইছিল। বহু ছাত্ৰ-ছাত্ৰী তাত গোট খোৱাৰ বিপৰীতে, কিছুমানে একেটা পথত চলাচল কৰা ব্যক্তিগত বাছসমূহৰ লেহেমীয়া গতিৰ বাবে বিকল্প যাতায়াতৰ মাধ্যম হিচাপে মিনি-বাছ বাছি লৈছিল। মিনি-বাছৰ চালকসকলে দ্ৰুতগতিত গাড়ী চলোৱাৰ বাবে জনাজাত আছিল আৰু সেয়েহে বাহনসমূহ অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে যাত্ৰীৰে পূৰ্ণ হৈ পৰিছিল। উল্লেখযোগ্য যে এই দ্ৰুত গতিবেগৰ সৈতে অঞ্চলটোত সংঘটিত হোৱা একাধিক দুৰ্ঘটনাৰ সম্পৰ্ক আছিল। এই বিষয়ে অৱগত থকাৰ পিছতো সোনকালে গন্তব্যস্থানত উপস্থিত হোৱাৰ আশাত সৰু ল'ৰা-ছোৱালীৰপৰা আৰম্ভ কৰি প্ৰাপ্তবয়স্ক লোকলৈকে বহু যাত্ৰীয়ে মিনি-বাছত যাত্ৰা কৰিবলৈ বাছি লৈছিল।<ref name=":0">{{Cite web |title=ಅಪಘಾತಗಳನ್ನೇ ಕಂಡಿದ್ದ ಆ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಡುತ್ತಲಿದೆ ಮಕ್ಕಳ ನೋವಿನ ಛೀತ್ಕಾರದ ನೆನಪು! |url=https://vijaykarnataka.com/viral-adda/unsolved-mysteries/scary-and-ghost-stories-about-jakni-bandh-one-of-the-most-haunted-places-in-goa/articleshow/75838715.cms |access-date=2023-11-15 |website=Vijay Karnataka |language=kn}}</ref> জাকনি বান্ধ দলঙৰ ওপৰেৰে পাৰ হৈ যোৱাৰ সময়ত মিনি-বাছখনে নিয়ন্ত্ৰণ হেৰুৱাই দলংখনৰ তলত পৰি গৈছিল। স্থানীয় বাসিন্দাসকলে ঘটনাস্থলীলৈ আহি দুৰ্ঘটনাত পতিত লোকসকলক উদ্ধাৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। কিছুমান লোকে শিশুসকলক উদ্ধাৰ কৰি ওখ ঠাইলৈ লৈ যাবলৈ সক্ষম হৈছিল। কিন্তু প্ৰত্যক্ষদৰ্শীৰ সাক্ষ্য অনুসৰি, এই দুৰ্ঘটনাত কোনো লোকেই জীৱিত অৱস্থাত ওলাই আহিব পৰা নাছিল। দুৰ্ঘটনাটোৰ কাৰণ হিচাপে চালকৰ অৱহেলাক দায়ী কৰা হৈছে। এই ঘটনাত বহু লোকৰ প্ৰাণহানিৰ বাবে স্থানীয় ৰাইজে গভীৰ শোক প্ৰকাশ কৰিছিল। অঞ্চলটোত যেতিয়াই কোনো দুৰ্ঘটনা সংঘটিত হয়, তেতিয়াই এই ঘটনাৰ কথা পুনৰ চৰ্চালৈ আহে।<ref name=":0" /> ==ভূত-প্ৰেত সম্পৰ্কীয় লোকবিশ্বাস== এই দুৰ্ঘটনাৰ পিছত অঞ্চলটোত অতিপ্ৰাকৃতিক কাৰ্যকলাপৰ বিষয়ে বিভিন্ন কথা প্ৰচলিত হ'বলৈ ধৰে। সেই স্থানলৈ যোৱা লোকসকলে ভূতৰ উপস্থিতি অনুভৱ কৰাৰ কথাও প্ৰকাশ কৰে। কিছুমান প্ৰত্যক্ষদৰ্শীয়ে অঞ্চলটোত শিশুৰ দৰে দেখা আকৃতি দৌৰি থকা দেখাৰ কথা বৰ্ণনা কৰিছে। স্থানীয় বাসিন্দাসকলৰ মতে, বছৰৰ কিছুমান নিৰ্দিষ্ট দিনতহে এই ভয়ংকৰ শব্দসমূহ শুনিবলৈ পোৱা যায়। আন কিছুমান লোকে দাবী কৰে যে অঞ্চলটোত কেৱল শিশুৰ আত্মাই নহয়, এগৰাকী ঘূৰি ফুৰা মহিলাৰ আত্মাৰো উপস্থিতি আছে। উল্লেখযোগ্য যে পূৰ্বতে ঠেক হৈ থকা পথটো পৰৱৰ্তী সময়ত যথেষ্ট উন্নত কৰা হৈছে।<ref name=":0" /> ==বিশ্লেষণ== ''বিজয় কৰ্ণাটক''ৰ সুনীল এম১-এ ভূতৰ অস্তিত্বৰ বিষয়ে থকা অনিশ্চয়তাক স্বীকাৰ কৰিছে। এই বিষয়টো এতিয়াও বিতৰ্কৰ বাবে মুকলি আৰু ইয়াৰ ওপৰত মানুহৰ ব্যক্তিগত বিশ্বাসৰ যথেষ্ট প্ৰভাৱ আছে। তেওঁৰ প্ৰবন্ধটোৰ মূল উদ্দেশ্য মানুহৰ মনত ভয়ৰ সৃষ্টি কৰা বা ভূতৰ অস্তিত্বৰ ধাৰণাটোক প্ৰচাৰ কৰা নহয়। বৰং স্থানীয় বিশ্বাস আৰু পৰম্পৰাসমূহৰ নথিভুক্তকৰণ আৰু পৰীক্ষা কৰাটোহে ইয়াৰ উদ্দেশ্য। ৰাতিৰ সময়ত যাত্ৰা কৰাৰ সময়ত দুৰ্ঘটনা সংঘটিত হোৱাটো অস্বাভাৱিক নহয়। যিবোৰ স্থানত দুৰ্ঘটনা সংঘটিত হৈছে, সেইবোৰক কেন্দ্ৰ কৰি ভূত-প্ৰেত সম্পৰ্কীয় কাহিনী আৰু কিংবদন্তিৰ সৃষ্টি হ'ব পাৰে। জাকনি বান্ধত বহুতো দুৰ্ঘটনা সংঘটিত হৈছে আৰু সেই ঘটনাসমূহৰ বিষয়ে প্ৰচাৰিত কথাবোৰে ভূতৰ অস্তিত্বৰ প্ৰতি থকা জনবিশ্বাসৰ বিকাশত অৰিহণা যোগাইছে বুলি ধাৰণা কৰিব পাৰি। অঞ্চলটোত শিশুৰ আত্মাৰ উপস্থিতি সম্পৰ্কীয় দাবীৰ সত্যতা এতিয়াও নিশ্চিত হোৱা নাই। এই বিষয়টোৱে মানুহৰ মাজত আলোচনা আৰু কৌতূহলৰ সৃষ্টি কৰি আহিছে।<ref name=":0" /> ==জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত== ২০২৩ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত চৈতন্য এছ আগৰৱালৰ ''Enigmas Revealed: Decoding The Secrets Of Mystery, Myths And Superstitions'' নামৰ গ্ৰন্থখনত জাকনি বান্ধৰ বিষয়ে উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite book |last=Agarwal |first=Chaitanya S. |url=https://books.google.com/books?id=4mriEAAAQBAJ&dq=jakni+bandh&pg=PA111 |title=Enigmas Revealed:Decoding The Secrets Of Mystery, Myths And Superstitions |date=2023-11-10 |publisher=BFC Publications |isbn=978-93-5764-932-2 |language=en |access-date=2023-11-15 |archive-date=2023-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231116124608/https://books.google.com/books?id=4mriEAAAQBAJ&dq=jakni+bandh&pg=PA111#v=onepage&q=jakni%20bandh&f=false |url-status=live }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} {{authority control}} pyz2gkg2h8ucec89oc8qgc35ptjfdhs 646649 646648 2026-10-23T03:00:11Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:দলং]] using [[WP:HC|HotCat]] 646649 wikitext text/x-wiki {{short description|ভাৰতৰ গোৱাত অৱস্থিত এখন দলং}} {{Infobox bridge | name = জাকনি বান্ধ দলং | image = Jakni Bandh from above the culvert.jpg | caption = ২০১৪ চনত জাকনি বান্ধ দলং | locale = জেকনিবেণ্ড, গোৱা, [[ভাৰত]] | open = ১৯৭৯ চনৰ পূৰ্বে | coordinates = {{Coord|15|14|29.61|N|73|58|29.61|E|display=inline,title}} | crosses = ছাল নদী (ভাৰত) | design = খিলানযুক্ত দলং | maint = গোৱা ৰাজ্যিক আন্তঃগাঁথনি উন্নয়ন নিগম লিমিটেড }} '''জাকনি বান্ধ দলং ({{lang-en|Jakni Bandh Bridge}}) ''' হৈছে এখন অস্থায়ী দলং বা কালভাৰ্ট, যিয়ে গোৱাৰ ড্ৰামাপুৰ গাঁওখনক নাভেলিম নামৰ জনগণনা নগৰখনৰ সৈতে সংযোগ কৰিছে। ==১৯৭৯ চনৰ স্কুল বাছ দুৰ্ঘটনা== ১৯৭৯ চনত<ref>{{Cite web |title=Navelim face Raia Veterans |url=https://www.heraldgoa.in/Sports/Navelim-face-Raia-Veterans/85154 |access-date=2023-11-19 |website=oHeraldo}}</ref> এখন স্কুল বাছৰ সৈতে জড়িত এটা দুৰ্ঘটনা সংঘটিত হৈছিল। বাছখনে নিয়ন্ত্ৰণ হেৰুৱাই অস্থায়ী দলংখনৰপৰা তললৈ পৰি গৈছিল আৰু বাছখনত থকা সকলো লোকৰ মৃত্যু হৈছিল। নিহতসকলৰ অধিকাংশই আছিল স্কুলীয়া ছাত্ৰ-ছাত্ৰী, যাৰ ভিতৰত কম বয়সৰ শিশুও আছিল।<ref>{{Cite web |last=itsgoa |date=2022-07-20 |title=Ghost Stories in Goa That Are Haunting & Worthy of 'Netflix And Chills' |url=https://itsgoa.com/ghost-stories-in-goa |access-date=2023-11-15 |website=ItsGoa |language=en-US |archive-date=2022-08-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220812145258/https://itsgoa.com/ghost-stories-in-goa/ |url-status=live }}</ref> এই ঘটনাৰ পৰৱৰ্তী সময়ত জাকনি বান্ধক কেন্দ্ৰ কৰি এটা স্থানীয় জনবিশ্বাসৰ সৃষ্টি হয়। এই জনবিশ্বাস অনুসৰি, সূৰ্যাস্তৰ পিছত সেই স্থানত মৃত শিশুসকলৰ যন্ত্ৰণাকাতৰ চিৎকাৰ আৰু বিলাপৰ দৰে ভয়ংকৰ শব্দ শুনা যায় বুলি কোৱা হয়।<ref>{{Cite news |last=Gautam |first=Hengul J. Das and Shikha GautamHengul J. Das and Shikha |title=The spookiest places in Goa |work=The Economic Times |url=https://timesofindia-indiatimes-com.translate.goog/travel/destinations/the-spookiest-places-in-goa/articleshow/48882018.cms?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=hi&_x_tr_hl=hi&_x_tr_pto=tc |access-date=2023-11-15 |issn=0013-0389}}</ref> ''বিজয় কৰ্ণাটক''ৰ সুনীল এম১-ৰ মতে, বিদ্যালয়ৰ পাঠদান প্ৰায় দুপৰীয়া ১ বজাত শেষ হৈছিল। ইয়াৰ ফলত বহু ছাত্ৰ-ছাত্ৰী মাৰগাও বাছ আস্থানৰ ওচৰত গোট খাইছিল। বহু ছাত্ৰ-ছাত্ৰী তাত গোট খোৱাৰ বিপৰীতে, কিছুমানে একেটা পথত চলাচল কৰা ব্যক্তিগত বাছসমূহৰ লেহেমীয়া গতিৰ বাবে বিকল্প যাতায়াতৰ মাধ্যম হিচাপে মিনি-বাছ বাছি লৈছিল। মিনি-বাছৰ চালকসকলে দ্ৰুতগতিত গাড়ী চলোৱাৰ বাবে জনাজাত আছিল আৰু সেয়েহে বাহনসমূহ অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে যাত্ৰীৰে পূৰ্ণ হৈ পৰিছিল। উল্লেখযোগ্য যে এই দ্ৰুত গতিবেগৰ সৈতে অঞ্চলটোত সংঘটিত হোৱা একাধিক দুৰ্ঘটনাৰ সম্পৰ্ক আছিল। এই বিষয়ে অৱগত থকাৰ পিছতো সোনকালে গন্তব্যস্থানত উপস্থিত হোৱাৰ আশাত সৰু ল'ৰা-ছোৱালীৰপৰা আৰম্ভ কৰি প্ৰাপ্তবয়স্ক লোকলৈকে বহু যাত্ৰীয়ে মিনি-বাছত যাত্ৰা কৰিবলৈ বাছি লৈছিল।<ref name=":0">{{Cite web |title=ಅಪಘಾತಗಳನ್ನೇ ಕಂಡಿದ್ದ ಆ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಡುತ್ತಲಿದೆ ಮಕ್ಕಳ ನೋವಿನ ಛೀತ್ಕಾರದ ನೆನಪು! |url=https://vijaykarnataka.com/viral-adda/unsolved-mysteries/scary-and-ghost-stories-about-jakni-bandh-one-of-the-most-haunted-places-in-goa/articleshow/75838715.cms |access-date=2023-11-15 |website=Vijay Karnataka |language=kn}}</ref> জাকনি বান্ধ দলঙৰ ওপৰেৰে পাৰ হৈ যোৱাৰ সময়ত মিনি-বাছখনে নিয়ন্ত্ৰণ হেৰুৱাই দলংখনৰ তলত পৰি গৈছিল। স্থানীয় বাসিন্দাসকলে ঘটনাস্থলীলৈ আহি দুৰ্ঘটনাত পতিত লোকসকলক উদ্ধাৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। কিছুমান লোকে শিশুসকলক উদ্ধাৰ কৰি ওখ ঠাইলৈ লৈ যাবলৈ সক্ষম হৈছিল। কিন্তু প্ৰত্যক্ষদৰ্শীৰ সাক্ষ্য অনুসৰি, এই দুৰ্ঘটনাত কোনো লোকেই জীৱিত অৱস্থাত ওলাই আহিব পৰা নাছিল। দুৰ্ঘটনাটোৰ কাৰণ হিচাপে চালকৰ অৱহেলাক দায়ী কৰা হৈছে। এই ঘটনাত বহু লোকৰ প্ৰাণহানিৰ বাবে স্থানীয় ৰাইজে গভীৰ শোক প্ৰকাশ কৰিছিল। অঞ্চলটোত যেতিয়াই কোনো দুৰ্ঘটনা সংঘটিত হয়, তেতিয়াই এই ঘটনাৰ কথা পুনৰ চৰ্চালৈ আহে।<ref name=":0" /> ==ভূত-প্ৰেত সম্পৰ্কীয় লোকবিশ্বাস== এই দুৰ্ঘটনাৰ পিছত অঞ্চলটোত অতিপ্ৰাকৃতিক কাৰ্যকলাপৰ বিষয়ে বিভিন্ন কথা প্ৰচলিত হ'বলৈ ধৰে। সেই স্থানলৈ যোৱা লোকসকলে ভূতৰ উপস্থিতি অনুভৱ কৰাৰ কথাও প্ৰকাশ কৰে। কিছুমান প্ৰত্যক্ষদৰ্শীয়ে অঞ্চলটোত শিশুৰ দৰে দেখা আকৃতি দৌৰি থকা দেখাৰ কথা বৰ্ণনা কৰিছে। স্থানীয় বাসিন্দাসকলৰ মতে, বছৰৰ কিছুমান নিৰ্দিষ্ট দিনতহে এই ভয়ংকৰ শব্দসমূহ শুনিবলৈ পোৱা যায়। আন কিছুমান লোকে দাবী কৰে যে অঞ্চলটোত কেৱল শিশুৰ আত্মাই নহয়, এগৰাকী ঘূৰি ফুৰা মহিলাৰ আত্মাৰো উপস্থিতি আছে। উল্লেখযোগ্য যে পূৰ্বতে ঠেক হৈ থকা পথটো পৰৱৰ্তী সময়ত যথেষ্ট উন্নত কৰা হৈছে।<ref name=":0" /> ==বিশ্লেষণ== ''বিজয় কৰ্ণাটক''ৰ সুনীল এম১-এ ভূতৰ অস্তিত্বৰ বিষয়ে থকা অনিশ্চয়তাক স্বীকাৰ কৰিছে। এই বিষয়টো এতিয়াও বিতৰ্কৰ বাবে মুকলি আৰু ইয়াৰ ওপৰত মানুহৰ ব্যক্তিগত বিশ্বাসৰ যথেষ্ট প্ৰভাৱ আছে। তেওঁৰ প্ৰবন্ধটোৰ মূল উদ্দেশ্য মানুহৰ মনত ভয়ৰ সৃষ্টি কৰা বা ভূতৰ অস্তিত্বৰ ধাৰণাটোক প্ৰচাৰ কৰা নহয়। বৰং স্থানীয় বিশ্বাস আৰু পৰম্পৰাসমূহৰ নথিভুক্তকৰণ আৰু পৰীক্ষা কৰাটোহে ইয়াৰ উদ্দেশ্য। ৰাতিৰ সময়ত যাত্ৰা কৰাৰ সময়ত দুৰ্ঘটনা সংঘটিত হোৱাটো অস্বাভাৱিক নহয়। যিবোৰ স্থানত দুৰ্ঘটনা সংঘটিত হৈছে, সেইবোৰক কেন্দ্ৰ কৰি ভূত-প্ৰেত সম্পৰ্কীয় কাহিনী আৰু কিংবদন্তিৰ সৃষ্টি হ'ব পাৰে। জাকনি বান্ধত বহুতো দুৰ্ঘটনা সংঘটিত হৈছে আৰু সেই ঘটনাসমূহৰ বিষয়ে প্ৰচাৰিত কথাবোৰে ভূতৰ অস্তিত্বৰ প্ৰতি থকা জনবিশ্বাসৰ বিকাশত অৰিহণা যোগাইছে বুলি ধাৰণা কৰিব পাৰি। অঞ্চলটোত শিশুৰ আত্মাৰ উপস্থিতি সম্পৰ্কীয় দাবীৰ সত্যতা এতিয়াও নিশ্চিত হোৱা নাই। এই বিষয়টোৱে মানুহৰ মাজত আলোচনা আৰু কৌতূহলৰ সৃষ্টি কৰি আহিছে।<ref name=":0" /> ==জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত== ২০২৩ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত চৈতন্য এছ আগৰৱালৰ ''Enigmas Revealed: Decoding The Secrets Of Mystery, Myths And Superstitions'' নামৰ গ্ৰন্থখনত জাকনি বান্ধৰ বিষয়ে উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite book |last=Agarwal |first=Chaitanya S. |url=https://books.google.com/books?id=4mriEAAAQBAJ&dq=jakni+bandh&pg=PA111 |title=Enigmas Revealed:Decoding The Secrets Of Mystery, Myths And Superstitions |date=2023-11-10 |publisher=BFC Publications |isbn=978-93-5764-932-2 |language=en |access-date=2023-11-15 |archive-date=2023-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231116124608/https://books.google.com/books?id=4mriEAAAQBAJ&dq=jakni+bandh&pg=PA111#v=onepage&q=jakni%20bandh&f=false |url-status=live }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} {{authority control}} [[শ্ৰেণী:দলং]] aib2iuf65j5d6b23tuuf43gk5gxmy3g 646650 646649 2026-10-23T03:00:27Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:ভাৰত]] using [[WP:HC|HotCat]] 646650 wikitext text/x-wiki {{short description|ভাৰতৰ গোৱাত অৱস্থিত এখন দলং}} {{Infobox bridge | name = জাকনি বান্ধ দলং | image = Jakni Bandh from above the culvert.jpg | caption = ২০১৪ চনত জাকনি বান্ধ দলং | locale = জেকনিবেণ্ড, গোৱা, [[ভাৰত]] | open = ১৯৭৯ চনৰ পূৰ্বে | coordinates = {{Coord|15|14|29.61|N|73|58|29.61|E|display=inline,title}} | crosses = ছাল নদী (ভাৰত) | design = খিলানযুক্ত দলং | maint = গোৱা ৰাজ্যিক আন্তঃগাঁথনি উন্নয়ন নিগম লিমিটেড }} '''জাকনি বান্ধ দলং ({{lang-en|Jakni Bandh Bridge}}) ''' হৈছে এখন অস্থায়ী দলং বা কালভাৰ্ট, যিয়ে গোৱাৰ ড্ৰামাপুৰ গাঁওখনক নাভেলিম নামৰ জনগণনা নগৰখনৰ সৈতে সংযোগ কৰিছে। ==১৯৭৯ চনৰ স্কুল বাছ দুৰ্ঘটনা== ১৯৭৯ চনত<ref>{{Cite web |title=Navelim face Raia Veterans |url=https://www.heraldgoa.in/Sports/Navelim-face-Raia-Veterans/85154 |access-date=2023-11-19 |website=oHeraldo}}</ref> এখন স্কুল বাছৰ সৈতে জড়িত এটা দুৰ্ঘটনা সংঘটিত হৈছিল। বাছখনে নিয়ন্ত্ৰণ হেৰুৱাই অস্থায়ী দলংখনৰপৰা তললৈ পৰি গৈছিল আৰু বাছখনত থকা সকলো লোকৰ মৃত্যু হৈছিল। নিহতসকলৰ অধিকাংশই আছিল স্কুলীয়া ছাত্ৰ-ছাত্ৰী, যাৰ ভিতৰত কম বয়সৰ শিশুও আছিল।<ref>{{Cite web |last=itsgoa |date=2022-07-20 |title=Ghost Stories in Goa That Are Haunting & Worthy of 'Netflix And Chills' |url=https://itsgoa.com/ghost-stories-in-goa |access-date=2023-11-15 |website=ItsGoa |language=en-US |archive-date=2022-08-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220812145258/https://itsgoa.com/ghost-stories-in-goa/ |url-status=live }}</ref> এই ঘটনাৰ পৰৱৰ্তী সময়ত জাকনি বান্ধক কেন্দ্ৰ কৰি এটা স্থানীয় জনবিশ্বাসৰ সৃষ্টি হয়। এই জনবিশ্বাস অনুসৰি, সূৰ্যাস্তৰ পিছত সেই স্থানত মৃত শিশুসকলৰ যন্ত্ৰণাকাতৰ চিৎকাৰ আৰু বিলাপৰ দৰে ভয়ংকৰ শব্দ শুনা যায় বুলি কোৱা হয়।<ref>{{Cite news |last=Gautam |first=Hengul J. Das and Shikha GautamHengul J. Das and Shikha |title=The spookiest places in Goa |work=The Economic Times |url=https://timesofindia-indiatimes-com.translate.goog/travel/destinations/the-spookiest-places-in-goa/articleshow/48882018.cms?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=hi&_x_tr_hl=hi&_x_tr_pto=tc |access-date=2023-11-15 |issn=0013-0389}}</ref> ''বিজয় কৰ্ণাটক''ৰ সুনীল এম১-ৰ মতে, বিদ্যালয়ৰ পাঠদান প্ৰায় দুপৰীয়া ১ বজাত শেষ হৈছিল। ইয়াৰ ফলত বহু ছাত্ৰ-ছাত্ৰী মাৰগাও বাছ আস্থানৰ ওচৰত গোট খাইছিল। বহু ছাত্ৰ-ছাত্ৰী তাত গোট খোৱাৰ বিপৰীতে, কিছুমানে একেটা পথত চলাচল কৰা ব্যক্তিগত বাছসমূহৰ লেহেমীয়া গতিৰ বাবে বিকল্প যাতায়াতৰ মাধ্যম হিচাপে মিনি-বাছ বাছি লৈছিল। মিনি-বাছৰ চালকসকলে দ্ৰুতগতিত গাড়ী চলোৱাৰ বাবে জনাজাত আছিল আৰু সেয়েহে বাহনসমূহ অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে যাত্ৰীৰে পূৰ্ণ হৈ পৰিছিল। উল্লেখযোগ্য যে এই দ্ৰুত গতিবেগৰ সৈতে অঞ্চলটোত সংঘটিত হোৱা একাধিক দুৰ্ঘটনাৰ সম্পৰ্ক আছিল। এই বিষয়ে অৱগত থকাৰ পিছতো সোনকালে গন্তব্যস্থানত উপস্থিত হোৱাৰ আশাত সৰু ল'ৰা-ছোৱালীৰপৰা আৰম্ভ কৰি প্ৰাপ্তবয়স্ক লোকলৈকে বহু যাত্ৰীয়ে মিনি-বাছত যাত্ৰা কৰিবলৈ বাছি লৈছিল।<ref name=":0">{{Cite web |title=ಅಪಘಾತಗಳನ್ನೇ ಕಂಡಿದ್ದ ಆ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಡುತ್ತಲಿದೆ ಮಕ್ಕಳ ನೋವಿನ ಛೀತ್ಕಾರದ ನೆನಪು! |url=https://vijaykarnataka.com/viral-adda/unsolved-mysteries/scary-and-ghost-stories-about-jakni-bandh-one-of-the-most-haunted-places-in-goa/articleshow/75838715.cms |access-date=2023-11-15 |website=Vijay Karnataka |language=kn}}</ref> জাকনি বান্ধ দলঙৰ ওপৰেৰে পাৰ হৈ যোৱাৰ সময়ত মিনি-বাছখনে নিয়ন্ত্ৰণ হেৰুৱাই দলংখনৰ তলত পৰি গৈছিল। স্থানীয় বাসিন্দাসকলে ঘটনাস্থলীলৈ আহি দুৰ্ঘটনাত পতিত লোকসকলক উদ্ধাৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। কিছুমান লোকে শিশুসকলক উদ্ধাৰ কৰি ওখ ঠাইলৈ লৈ যাবলৈ সক্ষম হৈছিল। কিন্তু প্ৰত্যক্ষদৰ্শীৰ সাক্ষ্য অনুসৰি, এই দুৰ্ঘটনাত কোনো লোকেই জীৱিত অৱস্থাত ওলাই আহিব পৰা নাছিল। দুৰ্ঘটনাটোৰ কাৰণ হিচাপে চালকৰ অৱহেলাক দায়ী কৰা হৈছে। এই ঘটনাত বহু লোকৰ প্ৰাণহানিৰ বাবে স্থানীয় ৰাইজে গভীৰ শোক প্ৰকাশ কৰিছিল। অঞ্চলটোত যেতিয়াই কোনো দুৰ্ঘটনা সংঘটিত হয়, তেতিয়াই এই ঘটনাৰ কথা পুনৰ চৰ্চালৈ আহে।<ref name=":0" /> ==ভূত-প্ৰেত সম্পৰ্কীয় লোকবিশ্বাস== এই দুৰ্ঘটনাৰ পিছত অঞ্চলটোত অতিপ্ৰাকৃতিক কাৰ্যকলাপৰ বিষয়ে বিভিন্ন কথা প্ৰচলিত হ'বলৈ ধৰে। সেই স্থানলৈ যোৱা লোকসকলে ভূতৰ উপস্থিতি অনুভৱ কৰাৰ কথাও প্ৰকাশ কৰে। কিছুমান প্ৰত্যক্ষদৰ্শীয়ে অঞ্চলটোত শিশুৰ দৰে দেখা আকৃতি দৌৰি থকা দেখাৰ কথা বৰ্ণনা কৰিছে। স্থানীয় বাসিন্দাসকলৰ মতে, বছৰৰ কিছুমান নিৰ্দিষ্ট দিনতহে এই ভয়ংকৰ শব্দসমূহ শুনিবলৈ পোৱা যায়। আন কিছুমান লোকে দাবী কৰে যে অঞ্চলটোত কেৱল শিশুৰ আত্মাই নহয়, এগৰাকী ঘূৰি ফুৰা মহিলাৰ আত্মাৰো উপস্থিতি আছে। উল্লেখযোগ্য যে পূৰ্বতে ঠেক হৈ থকা পথটো পৰৱৰ্তী সময়ত যথেষ্ট উন্নত কৰা হৈছে।<ref name=":0" /> ==বিশ্লেষণ== ''বিজয় কৰ্ণাটক''ৰ সুনীল এম১-এ ভূতৰ অস্তিত্বৰ বিষয়ে থকা অনিশ্চয়তাক স্বীকাৰ কৰিছে। এই বিষয়টো এতিয়াও বিতৰ্কৰ বাবে মুকলি আৰু ইয়াৰ ওপৰত মানুহৰ ব্যক্তিগত বিশ্বাসৰ যথেষ্ট প্ৰভাৱ আছে। তেওঁৰ প্ৰবন্ধটোৰ মূল উদ্দেশ্য মানুহৰ মনত ভয়ৰ সৃষ্টি কৰা বা ভূতৰ অস্তিত্বৰ ধাৰণাটোক প্ৰচাৰ কৰা নহয়। বৰং স্থানীয় বিশ্বাস আৰু পৰম্পৰাসমূহৰ নথিভুক্তকৰণ আৰু পৰীক্ষা কৰাটোহে ইয়াৰ উদ্দেশ্য। ৰাতিৰ সময়ত যাত্ৰা কৰাৰ সময়ত দুৰ্ঘটনা সংঘটিত হোৱাটো অস্বাভাৱিক নহয়। যিবোৰ স্থানত দুৰ্ঘটনা সংঘটিত হৈছে, সেইবোৰক কেন্দ্ৰ কৰি ভূত-প্ৰেত সম্পৰ্কীয় কাহিনী আৰু কিংবদন্তিৰ সৃষ্টি হ'ব পাৰে। জাকনি বান্ধত বহুতো দুৰ্ঘটনা সংঘটিত হৈছে আৰু সেই ঘটনাসমূহৰ বিষয়ে প্ৰচাৰিত কথাবোৰে ভূতৰ অস্তিত্বৰ প্ৰতি থকা জনবিশ্বাসৰ বিকাশত অৰিহণা যোগাইছে বুলি ধাৰণা কৰিব পাৰি। অঞ্চলটোত শিশুৰ আত্মাৰ উপস্থিতি সম্পৰ্কীয় দাবীৰ সত্যতা এতিয়াও নিশ্চিত হোৱা নাই। এই বিষয়টোৱে মানুহৰ মাজত আলোচনা আৰু কৌতূহলৰ সৃষ্টি কৰি আহিছে।<ref name=":0" /> ==জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত== ২০২৩ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত চৈতন্য এছ আগৰৱালৰ ''Enigmas Revealed: Decoding The Secrets Of Mystery, Myths And Superstitions'' নামৰ গ্ৰন্থখনত জাকনি বান্ধৰ বিষয়ে উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite book |last=Agarwal |first=Chaitanya S. |url=https://books.google.com/books?id=4mriEAAAQBAJ&dq=jakni+bandh&pg=PA111 |title=Enigmas Revealed:Decoding The Secrets Of Mystery, Myths And Superstitions |date=2023-11-10 |publisher=BFC Publications |isbn=978-93-5764-932-2 |language=en |access-date=2023-11-15 |archive-date=2023-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231116124608/https://books.google.com/books?id=4mriEAAAQBAJ&dq=jakni+bandh&pg=PA111#v=onepage&q=jakni%20bandh&f=false |url-status=live }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} {{authority control}} [[শ্ৰেণী:দলং]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] cngr6li54elokmsbiscckppk1waivkt 646651 646650 2026-10-23T03:01:51Z নৰুনা বৰুৱা 44897 646651 wikitext text/x-wiki {{short description|ভাৰতৰ গোৱাত অৱস্থিত এখন দলং}} {{Infobox bridge | name = জাকনি বান্ধ দলং | image = Jakni Bandh from above the culvert.jpg | caption = ২০১৪ চনত জাকনি বান্ধ দলং | locale = জেকনিবেণ্ড, গোৱা, [[ভাৰত]] | open = ১৯৭৯ চনৰ পূৰ্বে | coordinates = {{Coord|15|14|29.61|N|73|58|29.61|E|display=inline,title}} | crosses = ছাল নদী (ভাৰত) | design = খিলানযুক্ত দলং | maint = গোৱা ৰাজ্যিক আন্তঃগাঁথনি উন্নয়ন নিগম লিমিটেড }} '''জাকনি বান্ধ দলং ({{lang-en|Jakni Bandh bridge}}) ''' হৈছে এখন অস্থায়ী দলং বা কালভাৰ্ট, যিয়ে গোৱাৰ ড্ৰামাপুৰ গাঁওখনক নাভেলিম নামৰ জনগণনা নগৰখনৰ সৈতে সংযোগ কৰিছে। ==১৯৭৯ চনৰ স্কুল বাছ দুৰ্ঘটনা== ১৯৭৯ চনত<ref>{{Cite web |title=Navelim face Raia Veterans |url=https://www.heraldgoa.in/Sports/Navelim-face-Raia-Veterans/85154 |access-date=2023-11-19 |website=oHeraldo}}</ref> এখন স্কুল বাছৰ সৈতে জড়িত এটা দুৰ্ঘটনা সংঘটিত হৈছিল। বাছখনে নিয়ন্ত্ৰণ হেৰুৱাই অস্থায়ী দলংখনৰপৰা তললৈ পৰি গৈছিল আৰু বাছখনত থকা সকলো লোকৰ মৃত্যু হৈছিল। নিহতসকলৰ অধিকাংশই আছিল স্কুলীয়া ছাত্ৰ-ছাত্ৰী, যাৰ ভিতৰত কম বয়সৰ শিশুও আছিল।<ref>{{Cite web |last=itsgoa |date=2022-07-20 |title=Ghost Stories in Goa That Are Haunting & Worthy of 'Netflix And Chills' |url=https://itsgoa.com/ghost-stories-in-goa |access-date=2023-11-15 |website=ItsGoa |language=en-US |archive-date=2022-08-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220812145258/https://itsgoa.com/ghost-stories-in-goa/ |url-status=live }}</ref> এই ঘটনাৰ পৰৱৰ্তী সময়ত জাকনি বান্ধক কেন্দ্ৰ কৰি এটা স্থানীয় জনবিশ্বাসৰ সৃষ্টি হয়। এই জনবিশ্বাস অনুসৰি, সূৰ্যাস্তৰ পিছত সেই স্থানত মৃত শিশুসকলৰ যন্ত্ৰণাকাতৰ চিৎকাৰ আৰু বিলাপৰ দৰে ভয়ংকৰ শব্দ শুনা যায় বুলি কোৱা হয়।<ref>{{Cite news |last=Gautam |first=Hengul J. Das and Shikha GautamHengul J. Das and Shikha |title=The spookiest places in Goa |work=The Economic Times |url=https://timesofindia-indiatimes-com.translate.goog/travel/destinations/the-spookiest-places-in-goa/articleshow/48882018.cms?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=hi&_x_tr_hl=hi&_x_tr_pto=tc |access-date=2023-11-15 |issn=0013-0389}}</ref> ''বিজয় কৰ্ণাটক''ৰ সুনীল এম১-ৰ মতে, বিদ্যালয়ৰ পাঠদান প্ৰায় দুপৰীয়া ১ বজাত শেষ হৈছিল। ইয়াৰ ফলত বহু ছাত্ৰ-ছাত্ৰী মাৰগাও বাছ আস্থানৰ ওচৰত গোট খাইছিল। বহু ছাত্ৰ-ছাত্ৰী তাত গোট খোৱাৰ বিপৰীতে, কিছুমানে একেটা পথত চলাচল কৰা ব্যক্তিগত বাছসমূহৰ লেহেমীয়া গতিৰ বাবে বিকল্প যাতায়াতৰ মাধ্যম হিচাপে মিনি-বাছ বাছি লৈছিল। মিনি-বাছৰ চালকসকলে দ্ৰুতগতিত গাড়ী চলোৱাৰ বাবে জনাজাত আছিল আৰু সেয়েহে বাহনসমূহ অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে যাত্ৰীৰে পূৰ্ণ হৈ পৰিছিল। উল্লেখযোগ্য যে এই দ্ৰুত গতিবেগৰ সৈতে অঞ্চলটোত সংঘটিত হোৱা একাধিক দুৰ্ঘটনাৰ সম্পৰ্ক আছিল। এই বিষয়ে অৱগত থকাৰ পিছতো সোনকালে গন্তব্যস্থানত উপস্থিত হোৱাৰ আশাত সৰু ল'ৰা-ছোৱালীৰপৰা আৰম্ভ কৰি প্ৰাপ্তবয়স্ক লোকলৈকে বহু যাত্ৰীয়ে মিনি-বাছত যাত্ৰা কৰিবলৈ বাছি লৈছিল।<ref name=":0">{{Cite web |title=ಅಪಘಾತಗಳನ್ನೇ ಕಂಡಿದ್ದ ಆ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಡುತ್ತಲಿದೆ ಮಕ್ಕಳ ನೋವಿನ ಛೀತ್ಕಾರದ ನೆನಪು! |url=https://vijaykarnataka.com/viral-adda/unsolved-mysteries/scary-and-ghost-stories-about-jakni-bandh-one-of-the-most-haunted-places-in-goa/articleshow/75838715.cms |access-date=2023-11-15 |website=Vijay Karnataka |language=kn}}</ref> জাকনি বান্ধ দলঙৰ ওপৰেৰে পাৰ হৈ যোৱাৰ সময়ত মিনি-বাছখনে নিয়ন্ত্ৰণ হেৰুৱাই দলংখনৰ তলত পৰি গৈছিল। স্থানীয় বাসিন্দাসকলে ঘটনাস্থলীলৈ আহি দুৰ্ঘটনাত পতিত লোকসকলক উদ্ধাৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। কিছুমান লোকে শিশুসকলক উদ্ধাৰ কৰি ওখ ঠাইলৈ লৈ যাবলৈ সক্ষম হৈছিল। কিন্তু প্ৰত্যক্ষদৰ্শীৰ সাক্ষ্য অনুসৰি, এই দুৰ্ঘটনাত কোনো লোকেই জীৱিত অৱস্থাত ওলাই আহিব পৰা নাছিল। দুৰ্ঘটনাটোৰ কাৰণ হিচাপে চালকৰ অৱহেলাক দায়ী কৰা হৈছে। এই ঘটনাত বহু লোকৰ প্ৰাণহানিৰ বাবে স্থানীয় ৰাইজে গভীৰ শোক প্ৰকাশ কৰিছিল। অঞ্চলটোত যেতিয়াই কোনো দুৰ্ঘটনা সংঘটিত হয়, তেতিয়াই এই ঘটনাৰ কথা পুনৰ চৰ্চালৈ আহে।<ref name=":0" /> ==ভূত-প্ৰেত সম্পৰ্কীয় লোকবিশ্বাস== এই দুৰ্ঘটনাৰ পিছত অঞ্চলটোত অতিপ্ৰাকৃতিক কাৰ্যকলাপৰ বিষয়ে বিভিন্ন কথা প্ৰচলিত হ'বলৈ ধৰে। সেই স্থানলৈ যোৱা লোকসকলে ভূতৰ উপস্থিতি অনুভৱ কৰাৰ কথাও প্ৰকাশ কৰে। কিছুমান প্ৰত্যক্ষদৰ্শীয়ে অঞ্চলটোত শিশুৰ দৰে দেখা আকৃতি দৌৰি থকা দেখাৰ কথা বৰ্ণনা কৰিছে। স্থানীয় বাসিন্দাসকলৰ মতে, বছৰৰ কিছুমান নিৰ্দিষ্ট দিনতহে এই ভয়ংকৰ শব্দসমূহ শুনিবলৈ পোৱা যায়। আন কিছুমান লোকে দাবী কৰে যে অঞ্চলটোত কেৱল শিশুৰ আত্মাই নহয়, এগৰাকী ঘূৰি ফুৰা মহিলাৰ আত্মাৰো উপস্থিতি আছে। উল্লেখযোগ্য যে পূৰ্বতে ঠেক হৈ থকা পথটো পৰৱৰ্তী সময়ত যথেষ্ট উন্নত কৰা হৈছে।<ref name=":0" /> ==বিশ্লেষণ== ''বিজয় কৰ্ণাটক''ৰ সুনীল এম১-এ ভূতৰ অস্তিত্বৰ বিষয়ে থকা অনিশ্চয়তাক স্বীকাৰ কৰিছে। এই বিষয়টো এতিয়াও বিতৰ্কৰ বাবে মুকলি আৰু ইয়াৰ ওপৰত মানুহৰ ব্যক্তিগত বিশ্বাসৰ যথেষ্ট প্ৰভাৱ আছে। তেওঁৰ প্ৰবন্ধটোৰ মূল উদ্দেশ্য মানুহৰ মনত ভয়ৰ সৃষ্টি কৰা বা ভূতৰ অস্তিত্বৰ ধাৰণাটোক প্ৰচাৰ কৰা নহয়। বৰং স্থানীয় বিশ্বাস আৰু পৰম্পৰাসমূহৰ নথিভুক্তকৰণ আৰু পৰীক্ষা কৰাটোহে ইয়াৰ উদ্দেশ্য। ৰাতিৰ সময়ত যাত্ৰা কৰাৰ সময়ত দুৰ্ঘটনা সংঘটিত হোৱাটো অস্বাভাৱিক নহয়। যিবোৰ স্থানত দুৰ্ঘটনা সংঘটিত হৈছে, সেইবোৰক কেন্দ্ৰ কৰি ভূত-প্ৰেত সম্পৰ্কীয় কাহিনী আৰু কিংবদন্তিৰ সৃষ্টি হ'ব পাৰে। জাকনি বান্ধত বহুতো দুৰ্ঘটনা সংঘটিত হৈছে আৰু সেই ঘটনাসমূহৰ বিষয়ে প্ৰচাৰিত কথাবোৰে ভূতৰ অস্তিত্বৰ প্ৰতি থকা জনবিশ্বাসৰ বিকাশত অৰিহণা যোগাইছে বুলি ধাৰণা কৰিব পাৰি। অঞ্চলটোত শিশুৰ আত্মাৰ উপস্থিতি সম্পৰ্কীয় দাবীৰ সত্যতা এতিয়াও নিশ্চিত হোৱা নাই। এই বিষয়টোৱে মানুহৰ মাজত আলোচনা আৰু কৌতূহলৰ সৃষ্টি কৰি আহিছে।<ref name=":0" /> ==জনপ্ৰিয় সংস্কৃতিত== ২০২৩ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত চৈতন্য এছ আগৰৱালৰ ''Enigmas Revealed: Decoding The Secrets Of Mystery, Myths And Superstitions'' নামৰ গ্ৰন্থখনত জাকনি বান্ধৰ বিষয়ে উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite book |last=Agarwal |first=Chaitanya S. |url=https://books.google.com/books?id=4mriEAAAQBAJ&dq=jakni+bandh&pg=PA111 |title=Enigmas Revealed:Decoding The Secrets Of Mystery, Myths And Superstitions |date=2023-11-10 |publisher=BFC Publications |isbn=978-93-5764-932-2 |language=en |access-date=2023-11-15 |archive-date=2023-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231116124608/https://books.google.com/books?id=4mriEAAAQBAJ&dq=jakni+bandh&pg=PA111#v=onepage&q=jakni%20bandh&f=false |url-status=live }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} {{authority control}} [[শ্ৰেণী:দলং]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] l8ximen00ujuzfwslljzkdorhkf5tt0 0 140400 646654 2026-10-23T04:24:52Z নৰুনা বৰুৱা 44897 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 646654 wikitext text/x-wiki {{short description|ৰে'ল ষ্টেচন}} {{Infobox station | name = [[File:Indian_Railways_Suburban_Railway_Logo.svg|50px]]<br />{{font color|blue|বেগুনকোদৰ}} | system = [[ভাৰতীয় ৰে'লৱে]] ষ্টেচন | style = ভাৰতীয় ৰে'লৱে | image = Begunkodar Railway Station at Begun Kodar, Purulia 03.jpg | image_size = | caption = বেগুনকোদৰ ৰে'ল ষ্টেচন | address = বেগুনকোদৰ, পুৰুলীয়া জিলা, [[পশ্চিম বংগ]] | country = ভাৰত | coordinates = {{coord|23.3875|86.0217|type:railwaystation_region:IN|display=inline,title}} | elevation = {{convert|308|m|ft}} | line = দ্বৈত বৈদ্যুতিকীকৃত বহল গজৰ ৰে'লপথ | connections = | structure = | platform = ২ | tracks = ২ | entrances = | parking = উপলব্ধ নহয় | baggage_check = | opened = ১৯৬০ | closed = ১৯৬৭ | rebuilt = ২০০৯ | electrified = | accessible = | code = {{Indian railway code | code = BKDR | zone = দক্ষিণ-পূব ৰে'লৱে মণ্ডল | division = ৰাঁচী ৰে'ল বিভাগ }} | owner = | operator = | status = কাৰ্যক্ষম | former = | passengers = | pass_year = | pass_percent = | pass_system = | pushpin_map = India West Bengal#India | pushpin_label = বেগুনকোদৰ ৰে'ল ষ্টেচন | map_caption = [[পশ্চিম বংগ]]##ভাৰতত অৱস্থান | mapframe = yes | mapframe-caption = পাৰস্পৰিক মানচিত্ৰ | mapframe-custom = {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=300|frame-height=180|zoom=14|type=point|marker=rail}} | }} '''বেগুনকোদৰ ৰে'ল ষ্টেচন ({{lang-en|Begunkodar Railway Station}})''' হৈছে ভাৰতীয় ৰে'লৱেৰ দক্ষিণ-পূব ৰে'লৱে মণ্ডলৰ ৰাঁচী ৰে'ল বিভাগৰ অন্তৰ্গত এটা ৰে'ল ষ্টেচন। এই ষ্টেচন ভাৰতৰ [[পশ্চিম বংগ]] ৰাজ্যৰ পুৰুলীয়া জিলাৰ বেগুনকোদৰ আৰু ঝালদা চহৰৰ ওচৰ-পাজৰৰ অঞ্চলসমূহক ৰে'ল সেৱা আগবঢ়ায়।<ref>{{Cite web|url=http://www.totaltraininfo.com/station/BKDR/|title=BKDR / Begunkodor|access-date=March 4, 2019}}</ref> যাত্ৰীসকলে ষ্টেচনটো ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ এৰি দিয়াৰ ফলত ৰে'লৱেৰ নথি-পত্ৰত ইয়াক ভূতুড়ে ষ্টেচন হিচাপে জনা গৈছিল।<ref>{{cite news|newspaper=[[Orissa Post]]|date=January 24, 2019|title=A station where trains never stop|url=https://www.orissapost.com/a-station-where-trains-never-stop/|access-date=June 8, 2023}}</ref> ভাৰতৰ দহটা আটাইতকৈ ভৌতিক ৰে'ল ষ্টেচনৰ তালিকাতো এই ষ্টেচনটোৰ নাম অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/west-bengals-begunkodor-no-longer-a-haunted-railway-station/article22335045.ece|title=West Bengal's Begunkodor no longer a haunted railway station|work=The Hindu|access-date=March 4, 2019}}</ref> ==ইতিহাস== বেগুনকোদৰ ৰে'ল ষ্টেচনটো ১৯৬০ চনত চাঁওতালসকলৰ ৰাণী লাচন কুমাৰী আৰু ভাৰতীয় ৰে'লৱেৰ যুটীয়া প্ৰচেষ্টাত স্থাপন কৰা হৈছিল।<ref name=":1">{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/india/a-night-in-the-life-of-begunkodar-railway-station-purulia-5041776/|title=The ghost and the darkness|access-date=March 4, 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.railnews.in/begun-kodar-popularly-known-as-ghost-station-on-the-indian-railways/|title=Begun Kodar popularly known as Ghost Station|website=railnews.in|access-date=March 4, 2019}}</ref> ==বিতৰ্ক== বেগুনকোদৰৰ গাঁওবাসীসকলৰ মতে, ১৯৬৭ চনত ৰে'লৱেৰ এজন কৰ্মচাৰীয়ে এগৰাকী মহিলাৰ [[ভূত]] দেখা পোৱা বুলি দাবী কৰিছিল। উৰাবাতৰি অনুসৰি, মহিলাগৰাকীৰ মৃত্যু এটা ৰে'ল দুৰ্ঘটনাত হৈছিল। পাছদিনা কৰ্মচাৰীজনে এই কথা আন লোকসকলক জনাইছিল যদিও তেওঁলোকে কথাটো গুৰুত্ব নিদিলে। প্ৰকৃত সমস্যাৰ আৰম্ভণি হৈছিল যেতিয়া ষ্টেচন মাষ্টৰ আৰু তেওঁৰ পত্নীৰ মৃতদেহ তেওঁলোকৰ আৱাসগৃহত উদ্ধাৰ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ পিছত, অলৌকিক পৰিঘটনাৰ অভিযোগৰ বাবে ৰে'লসমূহে ষ্টেচনটোত ৰখিবলৈ বন্ধ কৰি দিয়াত ষ্টেচনটো বন্ধ কৰি দিয়া হৈছিল। ১৯৯০-ৰ দশকৰ শেষৰফালে গাঁওবাসীসকলে এখন সমিতি গঠন কৰি ৰে'লৱেৰ বিষয়াসকলক ষ্টেচনটো পুনৰ মুকলি কৰিবলৈ অনুৰোধ জনায়। ২০০৭ চনত স্থানীয় গাঁওবাসীসকলে তদানীন্তন ভাৰতৰ ৰে'ল মন্ত্ৰীশ্ৰীমতী [[মমতা বেনাৰ্জী]] আৰু [[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টি (মাৰ্ক্সবাদী)|চিপিআই(এম)]]ৰ নেতা বাসুদেৱ আচাৰ্যলৈ এখন পত্ৰ লিখিছিল। বাসুদেৱ আচাৰ্য পুৰুলীয়াৰ বাসিন্দা আছিল আৰু সেই সময়ত ৰে'লৱেৰ সংসদীয় স্থায়ী সমিতিৰ সদস্য আছিল। তথাপি, বেগুনকোদৰক ভূতুড়ে ষ্টেচন বুলি কোৱা কথাটো চলি থাকিল। আচাৰ্যই কৈছিল যে ৰে'লৱেৰ কৰ্মচাৰীসকলে সেই ঠাইত নিযুক্তি পোৱাৰপৰা হাত সাৰিবলৈ এই কাহিনীটো ৰচনা কৰিছিল। ৪২ বছৰৰ পাছত, ২০০৯ চনৰ আগষ্ট মাহত, প্ৰাক্তন ৰে'ল মন্ত্ৰী মমতা বেনাৰ্জীয়ে যাত্ৰী ৰে'লৰ ষ্টপেজ হিচাপে ষ্টেচনটো পুনৰ মুকলি কৰে।<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/now-take-a-tour-of-bengal-s-haunted-railway-station/story-QoX5uBhnKoy9bdEQdZbJUL.html|title=Now, take a tour of Bengal's haunted railway station|website=Hindustan Times|access-date=March 4, 2019}}</ref> যদিও বৰ্তমান ইয়াত নিয়মীয়াকৈ দহখন ৰে'ল ৰয়, তথাপি সূৰ্যাস্তৰ পিছত যাত্ৰীসকলে এই ষ্টেচনটো ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ এৰাই চলে। জনবিশ্বাস অনুসৰি, সপ্তাহত দুবাৰকৈ এজনী ছোৱালীক ৰে'লখনৰ সৈতে দৌৰি থকা দেখা যায়। কোৱা হয় যে যিটো দিনত তাইৰ মৃত্যু হৈছিল, সেই একেদিনাই তাইক দেখা পোৱা যায়। বৰ্তমান কিছুমান লোকে পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰাৰ উদ্দেশ্যে বেগুনকোদৰ ৰে'ল ষ্টেচনটোক ভূত-সম্পৰ্কীয় পৰ্যটনস্থলী হিচাপে প্ৰচাৰ কৰিছে।<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/nation/2017/dec/31/myth-of-west-bengals-haunted-begunkodar-railway-station-busted-after-50-years-1741019.html|title=Myth of West Bengal's 'haunted' Begunkodar railway station busted after 50 years|access-date=March 4, 2019}}</ref> ==সাহিত্যত== ১৯৬৭ চনত ষ্টেচনটোত সংঘটিত ঘটনাসমূহৰ এক আপাতদৃষ্টিত নিৰ্ভুল প্ৰত্যক্ষ বিৱৰণ ২০২২ চনত প্ৰকাশিত এখন ঐতিহাসিক কল্পকাহিনীত পোৱা যায়।<ref>{{cite magazine |first=Jon M. |last=Fox |date=April 2022 |title=Noorie |url= |magazine=Night to Dawn 41 |publisher=Night to Dawn Magazine and Books, LLC}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} jlbr5xqyfg0yw1eei9l3i81xsdwb6o7 646655 646654 2026-10-23T04:25:15Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:ৰেল পৰিবহণ]] using [[WP:HC|HotCat]] 646655 wikitext text/x-wiki {{short description|ৰে'ল ষ্টেচন}} {{Infobox station | name = [[File:Indian_Railways_Suburban_Railway_Logo.svg|50px]]<br />{{font color|blue|বেগুনকোদৰ}} | system = [[ভাৰতীয় ৰে'লৱে]] ষ্টেচন | style = ভাৰতীয় ৰে'লৱে | image = Begunkodar Railway Station at Begun Kodar, Purulia 03.jpg | image_size = | caption = বেগুনকোদৰ ৰে'ল ষ্টেচন | address = বেগুনকোদৰ, পুৰুলীয়া জিলা, [[পশ্চিম বংগ]] | country = ভাৰত | coordinates = {{coord|23.3875|86.0217|type:railwaystation_region:IN|display=inline,title}} | elevation = {{convert|308|m|ft}} | line = দ্বৈত বৈদ্যুতিকীকৃত বহল গজৰ ৰে'লপথ | connections = | structure = | platform = ২ | tracks = ২ | entrances = | parking = উপলব্ধ নহয় | baggage_check = | opened = ১৯৬০ | closed = ১৯৬৭ | rebuilt = ২০০৯ | electrified = | accessible = | code = {{Indian railway code | code = BKDR | zone = দক্ষিণ-পূব ৰে'লৱে মণ্ডল | division = ৰাঁচী ৰে'ল বিভাগ }} | owner = | operator = | status = কাৰ্যক্ষম | former = | passengers = | pass_year = | pass_percent = | pass_system = | pushpin_map = India West Bengal#India | pushpin_label = বেগুনকোদৰ ৰে'ল ষ্টেচন | map_caption = [[পশ্চিম বংগ]]##ভাৰতত অৱস্থান | mapframe = yes | mapframe-caption = পাৰস্পৰিক মানচিত্ৰ | mapframe-custom = {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=300|frame-height=180|zoom=14|type=point|marker=rail}} | }} '''বেগুনকোদৰ ৰে'ল ষ্টেচন ({{lang-en|Begunkodar Railway Station}})''' হৈছে ভাৰতীয় ৰে'লৱেৰ দক্ষিণ-পূব ৰে'লৱে মণ্ডলৰ ৰাঁচী ৰে'ল বিভাগৰ অন্তৰ্গত এটা ৰে'ল ষ্টেচন। এই ষ্টেচন ভাৰতৰ [[পশ্চিম বংগ]] ৰাজ্যৰ পুৰুলীয়া জিলাৰ বেগুনকোদৰ আৰু ঝালদা চহৰৰ ওচৰ-পাজৰৰ অঞ্চলসমূহক ৰে'ল সেৱা আগবঢ়ায়।<ref>{{Cite web|url=http://www.totaltraininfo.com/station/BKDR/|title=BKDR / Begunkodor|access-date=March 4, 2019}}</ref> যাত্ৰীসকলে ষ্টেচনটো ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ এৰি দিয়াৰ ফলত ৰে'লৱেৰ নথি-পত্ৰত ইয়াক ভূতুড়ে ষ্টেচন হিচাপে জনা গৈছিল।<ref>{{cite news|newspaper=[[Orissa Post]]|date=January 24, 2019|title=A station where trains never stop|url=https://www.orissapost.com/a-station-where-trains-never-stop/|access-date=June 8, 2023}}</ref> ভাৰতৰ দহটা আটাইতকৈ ভৌতিক ৰে'ল ষ্টেচনৰ তালিকাতো এই ষ্টেচনটোৰ নাম অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/west-bengals-begunkodor-no-longer-a-haunted-railway-station/article22335045.ece|title=West Bengal's Begunkodor no longer a haunted railway station|work=The Hindu|access-date=March 4, 2019}}</ref> ==ইতিহাস== বেগুনকোদৰ ৰে'ল ষ্টেচনটো ১৯৬০ চনত চাঁওতালসকলৰ ৰাণী লাচন কুমাৰী আৰু ভাৰতীয় ৰে'লৱেৰ যুটীয়া প্ৰচেষ্টাত স্থাপন কৰা হৈছিল।<ref name=":1">{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/india/a-night-in-the-life-of-begunkodar-railway-station-purulia-5041776/|title=The ghost and the darkness|access-date=March 4, 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.railnews.in/begun-kodar-popularly-known-as-ghost-station-on-the-indian-railways/|title=Begun Kodar popularly known as Ghost Station|website=railnews.in|access-date=March 4, 2019}}</ref> ==বিতৰ্ক== বেগুনকোদৰৰ গাঁওবাসীসকলৰ মতে, ১৯৬৭ চনত ৰে'লৱেৰ এজন কৰ্মচাৰীয়ে এগৰাকী মহিলাৰ [[ভূত]] দেখা পোৱা বুলি দাবী কৰিছিল। উৰাবাতৰি অনুসৰি, মহিলাগৰাকীৰ মৃত্যু এটা ৰে'ল দুৰ্ঘটনাত হৈছিল। পাছদিনা কৰ্মচাৰীজনে এই কথা আন লোকসকলক জনাইছিল যদিও তেওঁলোকে কথাটো গুৰুত্ব নিদিলে। প্ৰকৃত সমস্যাৰ আৰম্ভণি হৈছিল যেতিয়া ষ্টেচন মাষ্টৰ আৰু তেওঁৰ পত্নীৰ মৃতদেহ তেওঁলোকৰ আৱাসগৃহত উদ্ধাৰ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ পিছত, অলৌকিক পৰিঘটনাৰ অভিযোগৰ বাবে ৰে'লসমূহে ষ্টেচনটোত ৰখিবলৈ বন্ধ কৰি দিয়াত ষ্টেচনটো বন্ধ কৰি দিয়া হৈছিল। ১৯৯০-ৰ দশকৰ শেষৰফালে গাঁওবাসীসকলে এখন সমিতি গঠন কৰি ৰে'লৱেৰ বিষয়াসকলক ষ্টেচনটো পুনৰ মুকলি কৰিবলৈ অনুৰোধ জনায়। ২০০৭ চনত স্থানীয় গাঁওবাসীসকলে তদানীন্তন ভাৰতৰ ৰে'ল মন্ত্ৰীশ্ৰীমতী [[মমতা বেনাৰ্জী]] আৰু [[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টি (মাৰ্ক্সবাদী)|চিপিআই(এম)]]ৰ নেতা বাসুদেৱ আচাৰ্যলৈ এখন পত্ৰ লিখিছিল। বাসুদেৱ আচাৰ্য পুৰুলীয়াৰ বাসিন্দা আছিল আৰু সেই সময়ত ৰে'লৱেৰ সংসদীয় স্থায়ী সমিতিৰ সদস্য আছিল। তথাপি, বেগুনকোদৰক ভূতুড়ে ষ্টেচন বুলি কোৱা কথাটো চলি থাকিল। আচাৰ্যই কৈছিল যে ৰে'লৱেৰ কৰ্মচাৰীসকলে সেই ঠাইত নিযুক্তি পোৱাৰপৰা হাত সাৰিবলৈ এই কাহিনীটো ৰচনা কৰিছিল। ৪২ বছৰৰ পাছত, ২০০৯ চনৰ আগষ্ট মাহত, প্ৰাক্তন ৰে'ল মন্ত্ৰী মমতা বেনাৰ্জীয়ে যাত্ৰী ৰে'লৰ ষ্টপেজ হিচাপে ষ্টেচনটো পুনৰ মুকলি কৰে।<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/now-take-a-tour-of-bengal-s-haunted-railway-station/story-QoX5uBhnKoy9bdEQdZbJUL.html|title=Now, take a tour of Bengal's haunted railway station|website=Hindustan Times|access-date=March 4, 2019}}</ref> যদিও বৰ্তমান ইয়াত নিয়মীয়াকৈ দহখন ৰে'ল ৰয়, তথাপি সূৰ্যাস্তৰ পিছত যাত্ৰীসকলে এই ষ্টেচনটো ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ এৰাই চলে। জনবিশ্বাস অনুসৰি, সপ্তাহত দুবাৰকৈ এজনী ছোৱালীক ৰে'লখনৰ সৈতে দৌৰি থকা দেখা যায়। কোৱা হয় যে যিটো দিনত তাইৰ মৃত্যু হৈছিল, সেই একেদিনাই তাইক দেখা পোৱা যায়। বৰ্তমান কিছুমান লোকে পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰাৰ উদ্দেশ্যে বেগুনকোদৰ ৰে'ল ষ্টেচনটোক ভূত-সম্পৰ্কীয় পৰ্যটনস্থলী হিচাপে প্ৰচাৰ কৰিছে।<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/nation/2017/dec/31/myth-of-west-bengals-haunted-begunkodar-railway-station-busted-after-50-years-1741019.html|title=Myth of West Bengal's 'haunted' Begunkodar railway station busted after 50 years|access-date=March 4, 2019}}</ref> ==সাহিত্যত== ১৯৬৭ চনত ষ্টেচনটোত সংঘটিত ঘটনাসমূহৰ এক আপাতদৃষ্টিত নিৰ্ভুল প্ৰত্যক্ষ বিৱৰণ ২০২২ চনত প্ৰকাশিত এখন ঐতিহাসিক কল্পকাহিনীত পোৱা যায়।<ref>{{cite magazine |first=Jon M. |last=Fox |date=April 2022 |title=Noorie |url= |magazine=Night to Dawn 41 |publisher=Night to Dawn Magazine and Books, LLC}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ৰেল পৰিবহণ]] ospotz1hq4rvqc9tjlm8ehnw2qva8s9 646656 646655 2026-10-23T04:25:38Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:পশ্চিমবংগ]] using [[WP:HC|HotCat]] 646656 wikitext text/x-wiki {{short description|ৰে'ল ষ্টেচন}} {{Infobox station | name = [[File:Indian_Railways_Suburban_Railway_Logo.svg|50px]]<br />{{font color|blue|বেগুনকোদৰ}} | system = [[ভাৰতীয় ৰে'লৱে]] ষ্টেচন | style = ভাৰতীয় ৰে'লৱে | image = Begunkodar Railway Station at Begun Kodar, Purulia 03.jpg | image_size = | caption = বেগুনকোদৰ ৰে'ল ষ্টেচন | address = বেগুনকোদৰ, পুৰুলীয়া জিলা, [[পশ্চিম বংগ]] | country = ভাৰত | coordinates = {{coord|23.3875|86.0217|type:railwaystation_region:IN|display=inline,title}} | elevation = {{convert|308|m|ft}} | line = দ্বৈত বৈদ্যুতিকীকৃত বহল গজৰ ৰে'লপথ | connections = | structure = | platform = ২ | tracks = ২ | entrances = | parking = উপলব্ধ নহয় | baggage_check = | opened = ১৯৬০ | closed = ১৯৬৭ | rebuilt = ২০০৯ | electrified = | accessible = | code = {{Indian railway code | code = BKDR | zone = দক্ষিণ-পূব ৰে'লৱে মণ্ডল | division = ৰাঁচী ৰে'ল বিভাগ }} | owner = | operator = | status = কাৰ্যক্ষম | former = | passengers = | pass_year = | pass_percent = | pass_system = | pushpin_map = India West Bengal#India | pushpin_label = বেগুনকোদৰ ৰে'ল ষ্টেচন | map_caption = [[পশ্চিম বংগ]]##ভাৰতত অৱস্থান | mapframe = yes | mapframe-caption = পাৰস্পৰিক মানচিত্ৰ | mapframe-custom = {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=300|frame-height=180|zoom=14|type=point|marker=rail}} | }} '''বেগুনকোদৰ ৰে'ল ষ্টেচন ({{lang-en|Begunkodar Railway Station}})''' হৈছে ভাৰতীয় ৰে'লৱেৰ দক্ষিণ-পূব ৰে'লৱে মণ্ডলৰ ৰাঁচী ৰে'ল বিভাগৰ অন্তৰ্গত এটা ৰে'ল ষ্টেচন। এই ষ্টেচন ভাৰতৰ [[পশ্চিম বংগ]] ৰাজ্যৰ পুৰুলীয়া জিলাৰ বেগুনকোদৰ আৰু ঝালদা চহৰৰ ওচৰ-পাজৰৰ অঞ্চলসমূহক ৰে'ল সেৱা আগবঢ়ায়।<ref>{{Cite web|url=http://www.totaltraininfo.com/station/BKDR/|title=BKDR / Begunkodor|access-date=March 4, 2019}}</ref> যাত্ৰীসকলে ষ্টেচনটো ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ এৰি দিয়াৰ ফলত ৰে'লৱেৰ নথি-পত্ৰত ইয়াক ভূতুড়ে ষ্টেচন হিচাপে জনা গৈছিল।<ref>{{cite news|newspaper=[[Orissa Post]]|date=January 24, 2019|title=A station where trains never stop|url=https://www.orissapost.com/a-station-where-trains-never-stop/|access-date=June 8, 2023}}</ref> ভাৰতৰ দহটা আটাইতকৈ ভৌতিক ৰে'ল ষ্টেচনৰ তালিকাতো এই ষ্টেচনটোৰ নাম অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/west-bengals-begunkodor-no-longer-a-haunted-railway-station/article22335045.ece|title=West Bengal's Begunkodor no longer a haunted railway station|work=The Hindu|access-date=March 4, 2019}}</ref> ==ইতিহাস== বেগুনকোদৰ ৰে'ল ষ্টেচনটো ১৯৬০ চনত চাঁওতালসকলৰ ৰাণী লাচন কুমাৰী আৰু ভাৰতীয় ৰে'লৱেৰ যুটীয়া প্ৰচেষ্টাত স্থাপন কৰা হৈছিল।<ref name=":1">{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/india/a-night-in-the-life-of-begunkodar-railway-station-purulia-5041776/|title=The ghost and the darkness|access-date=March 4, 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.railnews.in/begun-kodar-popularly-known-as-ghost-station-on-the-indian-railways/|title=Begun Kodar popularly known as Ghost Station|website=railnews.in|access-date=March 4, 2019}}</ref> ==বিতৰ্ক== বেগুনকোদৰৰ গাঁওবাসীসকলৰ মতে, ১৯৬৭ চনত ৰে'লৱেৰ এজন কৰ্মচাৰীয়ে এগৰাকী মহিলাৰ [[ভূত]] দেখা পোৱা বুলি দাবী কৰিছিল। উৰাবাতৰি অনুসৰি, মহিলাগৰাকীৰ মৃত্যু এটা ৰে'ল দুৰ্ঘটনাত হৈছিল। পাছদিনা কৰ্মচাৰীজনে এই কথা আন লোকসকলক জনাইছিল যদিও তেওঁলোকে কথাটো গুৰুত্ব নিদিলে। প্ৰকৃত সমস্যাৰ আৰম্ভণি হৈছিল যেতিয়া ষ্টেচন মাষ্টৰ আৰু তেওঁৰ পত্নীৰ মৃতদেহ তেওঁলোকৰ আৱাসগৃহত উদ্ধাৰ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ পিছত, অলৌকিক পৰিঘটনাৰ অভিযোগৰ বাবে ৰে'লসমূহে ষ্টেচনটোত ৰখিবলৈ বন্ধ কৰি দিয়াত ষ্টেচনটো বন্ধ কৰি দিয়া হৈছিল। ১৯৯০-ৰ দশকৰ শেষৰফালে গাঁওবাসীসকলে এখন সমিতি গঠন কৰি ৰে'লৱেৰ বিষয়াসকলক ষ্টেচনটো পুনৰ মুকলি কৰিবলৈ অনুৰোধ জনায়। ২০০৭ চনত স্থানীয় গাঁওবাসীসকলে তদানীন্তন ভাৰতৰ ৰে'ল মন্ত্ৰীশ্ৰীমতী [[মমতা বেনাৰ্জী]] আৰু [[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টি (মাৰ্ক্সবাদী)|চিপিআই(এম)]]ৰ নেতা বাসুদেৱ আচাৰ্যলৈ এখন পত্ৰ লিখিছিল। বাসুদেৱ আচাৰ্য পুৰুলীয়াৰ বাসিন্দা আছিল আৰু সেই সময়ত ৰে'লৱেৰ সংসদীয় স্থায়ী সমিতিৰ সদস্য আছিল। তথাপি, বেগুনকোদৰক ভূতুড়ে ষ্টেচন বুলি কোৱা কথাটো চলি থাকিল। আচাৰ্যই কৈছিল যে ৰে'লৱেৰ কৰ্মচাৰীসকলে সেই ঠাইত নিযুক্তি পোৱাৰপৰা হাত সাৰিবলৈ এই কাহিনীটো ৰচনা কৰিছিল। ৪২ বছৰৰ পাছত, ২০০৯ চনৰ আগষ্ট মাহত, প্ৰাক্তন ৰে'ল মন্ত্ৰী মমতা বেনাৰ্জীয়ে যাত্ৰী ৰে'লৰ ষ্টপেজ হিচাপে ষ্টেচনটো পুনৰ মুকলি কৰে।<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/now-take-a-tour-of-bengal-s-haunted-railway-station/story-QoX5uBhnKoy9bdEQdZbJUL.html|title=Now, take a tour of Bengal's haunted railway station|website=Hindustan Times|access-date=March 4, 2019}}</ref> যদিও বৰ্তমান ইয়াত নিয়মীয়াকৈ দহখন ৰে'ল ৰয়, তথাপি সূৰ্যাস্তৰ পিছত যাত্ৰীসকলে এই ষ্টেচনটো ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ এৰাই চলে। জনবিশ্বাস অনুসৰি, সপ্তাহত দুবাৰকৈ এজনী ছোৱালীক ৰে'লখনৰ সৈতে দৌৰি থকা দেখা যায়। কোৱা হয় যে যিটো দিনত তাইৰ মৃত্যু হৈছিল, সেই একেদিনাই তাইক দেখা পোৱা যায়। বৰ্তমান কিছুমান লোকে পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰাৰ উদ্দেশ্যে বেগুনকোদৰ ৰে'ল ষ্টেচনটোক ভূত-সম্পৰ্কীয় পৰ্যটনস্থলী হিচাপে প্ৰচাৰ কৰিছে।<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/nation/2017/dec/31/myth-of-west-bengals-haunted-begunkodar-railway-station-busted-after-50-years-1741019.html|title=Myth of West Bengal's 'haunted' Begunkodar railway station busted after 50 years|access-date=March 4, 2019}}</ref> ==সাহিত্যত== ১৯৬৭ চনত ষ্টেচনটোত সংঘটিত ঘটনাসমূহৰ এক আপাতদৃষ্টিত নিৰ্ভুল প্ৰত্যক্ষ বিৱৰণ ২০২২ চনত প্ৰকাশিত এখন ঐতিহাসিক কল্পকাহিনীত পোৱা যায়।<ref>{{cite magazine |first=Jon M. |last=Fox |date=April 2022 |title=Noorie |url= |magazine=Night to Dawn 41 |publisher=Night to Dawn Magazine and Books, LLC}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ৰেল পৰিবহণ]] [[শ্ৰেণী:পশ্চিমবংগ]] 8kjqcqtna838aye2xtb2v6nocupnzju 646657 646656 2026-10-23T04:25:50Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:ভাৰত]] using [[WP:HC|HotCat]] 646657 wikitext text/x-wiki {{short description|ৰে'ল ষ্টেচন}} {{Infobox station | name = [[File:Indian_Railways_Suburban_Railway_Logo.svg|50px]]<br />{{font color|blue|বেগুনকোদৰ}} | system = [[ভাৰতীয় ৰে'লৱে]] ষ্টেচন | style = ভাৰতীয় ৰে'লৱে | image = Begunkodar Railway Station at Begun Kodar, Purulia 03.jpg | image_size = | caption = বেগুনকোদৰ ৰে'ল ষ্টেচন | address = বেগুনকোদৰ, পুৰুলীয়া জিলা, [[পশ্চিম বংগ]] | country = ভাৰত | coordinates = {{coord|23.3875|86.0217|type:railwaystation_region:IN|display=inline,title}} | elevation = {{convert|308|m|ft}} | line = দ্বৈত বৈদ্যুতিকীকৃত বহল গজৰ ৰে'লপথ | connections = | structure = | platform = ২ | tracks = ২ | entrances = | parking = উপলব্ধ নহয় | baggage_check = | opened = ১৯৬০ | closed = ১৯৬৭ | rebuilt = ২০০৯ | electrified = | accessible = | code = {{Indian railway code | code = BKDR | zone = দক্ষিণ-পূব ৰে'লৱে মণ্ডল | division = ৰাঁচী ৰে'ল বিভাগ }} | owner = | operator = | status = কাৰ্যক্ষম | former = | passengers = | pass_year = | pass_percent = | pass_system = | pushpin_map = India West Bengal#India | pushpin_label = বেগুনকোদৰ ৰে'ল ষ্টেচন | map_caption = [[পশ্চিম বংগ]]##ভাৰতত অৱস্থান | mapframe = yes | mapframe-caption = পাৰস্পৰিক মানচিত্ৰ | mapframe-custom = {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=300|frame-height=180|zoom=14|type=point|marker=rail}} | }} '''বেগুনকোদৰ ৰে'ল ষ্টেচন ({{lang-en|Begunkodar Railway Station}})''' হৈছে ভাৰতীয় ৰে'লৱেৰ দক্ষিণ-পূব ৰে'লৱে মণ্ডলৰ ৰাঁচী ৰে'ল বিভাগৰ অন্তৰ্গত এটা ৰে'ল ষ্টেচন। এই ষ্টেচন ভাৰতৰ [[পশ্চিম বংগ]] ৰাজ্যৰ পুৰুলীয়া জিলাৰ বেগুনকোদৰ আৰু ঝালদা চহৰৰ ওচৰ-পাজৰৰ অঞ্চলসমূহক ৰে'ল সেৱা আগবঢ়ায়।<ref>{{Cite web|url=http://www.totaltraininfo.com/station/BKDR/|title=BKDR / Begunkodor|access-date=March 4, 2019}}</ref> যাত্ৰীসকলে ষ্টেচনটো ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ এৰি দিয়াৰ ফলত ৰে'লৱেৰ নথি-পত্ৰত ইয়াক ভূতুড়ে ষ্টেচন হিচাপে জনা গৈছিল।<ref>{{cite news|newspaper=[[Orissa Post]]|date=January 24, 2019|title=A station where trains never stop|url=https://www.orissapost.com/a-station-where-trains-never-stop/|access-date=June 8, 2023}}</ref> ভাৰতৰ দহটা আটাইতকৈ ভৌতিক ৰে'ল ষ্টেচনৰ তালিকাতো এই ষ্টেচনটোৰ নাম অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/west-bengals-begunkodor-no-longer-a-haunted-railway-station/article22335045.ece|title=West Bengal's Begunkodor no longer a haunted railway station|work=The Hindu|access-date=March 4, 2019}}</ref> ==ইতিহাস== বেগুনকোদৰ ৰে'ল ষ্টেচনটো ১৯৬০ চনত চাঁওতালসকলৰ ৰাণী লাচন কুমাৰী আৰু ভাৰতীয় ৰে'লৱেৰ যুটীয়া প্ৰচেষ্টাত স্থাপন কৰা হৈছিল।<ref name=":1">{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/india/a-night-in-the-life-of-begunkodar-railway-station-purulia-5041776/|title=The ghost and the darkness|access-date=March 4, 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.railnews.in/begun-kodar-popularly-known-as-ghost-station-on-the-indian-railways/|title=Begun Kodar popularly known as Ghost Station|website=railnews.in|access-date=March 4, 2019}}</ref> ==বিতৰ্ক== বেগুনকোদৰৰ গাঁওবাসীসকলৰ মতে, ১৯৬৭ চনত ৰে'লৱেৰ এজন কৰ্মচাৰীয়ে এগৰাকী মহিলাৰ [[ভূত]] দেখা পোৱা বুলি দাবী কৰিছিল। উৰাবাতৰি অনুসৰি, মহিলাগৰাকীৰ মৃত্যু এটা ৰে'ল দুৰ্ঘটনাত হৈছিল। পাছদিনা কৰ্মচাৰীজনে এই কথা আন লোকসকলক জনাইছিল যদিও তেওঁলোকে কথাটো গুৰুত্ব নিদিলে। প্ৰকৃত সমস্যাৰ আৰম্ভণি হৈছিল যেতিয়া ষ্টেচন মাষ্টৰ আৰু তেওঁৰ পত্নীৰ মৃতদেহ তেওঁলোকৰ আৱাসগৃহত উদ্ধাৰ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ পিছত, অলৌকিক পৰিঘটনাৰ অভিযোগৰ বাবে ৰে'লসমূহে ষ্টেচনটোত ৰখিবলৈ বন্ধ কৰি দিয়াত ষ্টেচনটো বন্ধ কৰি দিয়া হৈছিল। ১৯৯০-ৰ দশকৰ শেষৰফালে গাঁওবাসীসকলে এখন সমিতি গঠন কৰি ৰে'লৱেৰ বিষয়াসকলক ষ্টেচনটো পুনৰ মুকলি কৰিবলৈ অনুৰোধ জনায়। ২০০৭ চনত স্থানীয় গাঁওবাসীসকলে তদানীন্তন ভাৰতৰ ৰে'ল মন্ত্ৰীশ্ৰীমতী [[মমতা বেনাৰ্জী]] আৰু [[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টি (মাৰ্ক্সবাদী)|চিপিআই(এম)]]ৰ নেতা বাসুদেৱ আচাৰ্যলৈ এখন পত্ৰ লিখিছিল। বাসুদেৱ আচাৰ্য পুৰুলীয়াৰ বাসিন্দা আছিল আৰু সেই সময়ত ৰে'লৱেৰ সংসদীয় স্থায়ী সমিতিৰ সদস্য আছিল। তথাপি, বেগুনকোদৰক ভূতুড়ে ষ্টেচন বুলি কোৱা কথাটো চলি থাকিল। আচাৰ্যই কৈছিল যে ৰে'লৱেৰ কৰ্মচাৰীসকলে সেই ঠাইত নিযুক্তি পোৱাৰপৰা হাত সাৰিবলৈ এই কাহিনীটো ৰচনা কৰিছিল। ৪২ বছৰৰ পাছত, ২০০৯ চনৰ আগষ্ট মাহত, প্ৰাক্তন ৰে'ল মন্ত্ৰী মমতা বেনাৰ্জীয়ে যাত্ৰী ৰে'লৰ ষ্টপেজ হিচাপে ষ্টেচনটো পুনৰ মুকলি কৰে।<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/now-take-a-tour-of-bengal-s-haunted-railway-station/story-QoX5uBhnKoy9bdEQdZbJUL.html|title=Now, take a tour of Bengal's haunted railway station|website=Hindustan Times|access-date=March 4, 2019}}</ref> যদিও বৰ্তমান ইয়াত নিয়মীয়াকৈ দহখন ৰে'ল ৰয়, তথাপি সূৰ্যাস্তৰ পিছত যাত্ৰীসকলে এই ষ্টেচনটো ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ এৰাই চলে। জনবিশ্বাস অনুসৰি, সপ্তাহত দুবাৰকৈ এজনী ছোৱালীক ৰে'লখনৰ সৈতে দৌৰি থকা দেখা যায়। কোৱা হয় যে যিটো দিনত তাইৰ মৃত্যু হৈছিল, সেই একেদিনাই তাইক দেখা পোৱা যায়। বৰ্তমান কিছুমান লোকে পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰাৰ উদ্দেশ্যে বেগুনকোদৰ ৰে'ল ষ্টেচনটোক ভূত-সম্পৰ্কীয় পৰ্যটনস্থলী হিচাপে প্ৰচাৰ কৰিছে।<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/nation/2017/dec/31/myth-of-west-bengals-haunted-begunkodar-railway-station-busted-after-50-years-1741019.html|title=Myth of West Bengal's 'haunted' Begunkodar railway station busted after 50 years|access-date=March 4, 2019}}</ref> ==সাহিত্যত== ১৯৬৭ চনত ষ্টেচনটোত সংঘটিত ঘটনাসমূহৰ এক আপাতদৃষ্টিত নিৰ্ভুল প্ৰত্যক্ষ বিৱৰণ ২০২২ চনত প্ৰকাশিত এখন ঐতিহাসিক কল্পকাহিনীত পোৱা যায়।<ref>{{cite magazine |first=Jon M. |last=Fox |date=April 2022 |title=Noorie |url= |magazine=Night to Dawn 41 |publisher=Night to Dawn Magazine and Books, LLC}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ৰেল পৰিবহণ]] [[শ্ৰেণী:পশ্চিমবংগ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] be3cmrt5wbn3hbah7h9pq97e2fqv4fg 646658 646657 2026-10-23T04:27:08Z নৰুনা বৰুৱা 44897 646658 wikitext text/x-wiki {{short description|ৰে'ল ষ্টেচন}} {{Infobox station | name = [[File:Indian_Railways_Suburban_Railway_Logo.svg|50px]]<br />{{font color|blue|বেগুনকোদৰ}} | system = [[ভাৰতীয় ৰে'লৱে]] ষ্টেচন | style = ভাৰতীয় ৰে'লৱে | image = Begunkodar Railway Station at Begun Kodar, Purulia 03.jpg | image_size = | caption = বেগুনকোদৰ ৰে'ল ষ্টেচন | address = বেগুনকোদৰ, পুৰুলীয়া জিলা, [[পশ্চিম বংগ]] | country = ভাৰত | coordinates = {{coord|23.3875|86.0217|type:railwaystation_region:IN|display=inline,title}} | elevation = {{convert|308|m|ft}} | line = দ্বৈত বৈদ্যুতিকীকৃত বহল গজৰ ৰে'লপথ | connections = | structure = | platform = ২ | tracks = ২ | entrances = | parking = উপলব্ধ নহয় | baggage_check = | opened = ১৯৬০ | closed = ১৯৬৭ | rebuilt = ২০০৯ | electrified = | accessible = | code = {{Indian railway code | code = BKDR | zone = দক্ষিণ-পূব ৰে'লৱে মণ্ডল | division = ৰাঁচী ৰে'ল বিভাগ }} | owner = | operator = | status = কাৰ্যক্ষম | former = | passengers = | pass_year = | pass_percent = | pass_system = | pushpin_map = India West Bengal#India | pushpin_label = বেগুনকোদৰ ৰে'ল ষ্টেচন | map_caption = [[পশ্চিম বংগ]]##ভাৰতত অৱস্থান | mapframe = yes | mapframe-caption = পাৰস্পৰিক মানচিত্ৰ | mapframe-custom = {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=300|frame-height=180|zoom=14|type=point|marker=rail}} | }} '''বেগুনকোদৰ ৰে'ল ষ্টেচন ({{lang-en|Begunkodor Railway Station}})''' হৈছে ভাৰতীয় ৰে'লৱেৰ দক্ষিণ-পূব ৰে'লৱে মণ্ডলৰ ৰাঁচী ৰে'ল বিভাগৰ অন্তৰ্গত এটা ৰে'ল ষ্টেচন। এই ষ্টেচন ভাৰতৰ [[পশ্চিম বংগ]] ৰাজ্যৰ পুৰুলীয়া জিলাৰ বেগুনকোদৰ আৰু ঝালদা চহৰৰ ওচৰ-পাজৰৰ অঞ্চলসমূহক ৰে'ল সেৱা আগবঢ়ায়।<ref>{{Cite web|url=http://www.totaltraininfo.com/station/BKDR/|title=BKDR / Begunkodor|access-date=March 4, 2019}}</ref> যাত্ৰীসকলে ষ্টেচনটো ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ এৰি দিয়াৰ ফলত ৰে'লৱেৰ নথি-পত্ৰত ইয়াক ভূতুড়ে ষ্টেচন হিচাপে জনা গৈছিল।<ref>{{cite news|newspaper=[[Orissa Post]]|date=January 24, 2019|title=A station where trains never stop|url=https://www.orissapost.com/a-station-where-trains-never-stop/|access-date=June 8, 2023}}</ref> ভাৰতৰ দহটা আটাইতকৈ ভৌতিক ৰে'ল ষ্টেচনৰ তালিকাতো এই ষ্টেচনটোৰ নাম অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/west-bengals-begunkodor-no-longer-a-haunted-railway-station/article22335045.ece|title=West Bengal's Begunkodor no longer a haunted railway station|work=The Hindu|access-date=March 4, 2019}}</ref> ==ইতিহাস== বেগুনকোদৰ ৰে'ল ষ্টেচনটো ১৯৬০ চনত চাঁওতালসকলৰ ৰাণী লাচন কুমাৰী আৰু ভাৰতীয় ৰে'লৱেৰ যুটীয়া প্ৰচেষ্টাত স্থাপন কৰা হৈছিল।<ref name=":1">{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/india/a-night-in-the-life-of-begunkodar-railway-station-purulia-5041776/|title=The ghost and the darkness|access-date=March 4, 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.railnews.in/begun-kodar-popularly-known-as-ghost-station-on-the-indian-railways/|title=Begun Kodar popularly known as Ghost Station|website=railnews.in|access-date=March 4, 2019}}</ref> ==বিতৰ্ক== বেগুনকোদৰৰ গাঁওবাসীসকলৰ মতে, ১৯৬৭ চনত ৰে'লৱেৰ এজন কৰ্মচাৰীয়ে এগৰাকী মহিলাৰ [[ভূত]] দেখা পোৱা বুলি দাবী কৰিছিল। উৰাবাতৰি অনুসৰি, মহিলাগৰাকীৰ মৃত্যু এটা ৰে'ল দুৰ্ঘটনাত হৈছিল। পাছদিনা কৰ্মচাৰীজনে এই কথা আন লোকসকলক জনাইছিল যদিও তেওঁলোকে কথাটো গুৰুত্ব নিদিলে। প্ৰকৃত সমস্যাৰ আৰম্ভণি হৈছিল যেতিয়া ষ্টেচন মাষ্টৰ আৰু তেওঁৰ পত্নীৰ মৃতদেহ তেওঁলোকৰ আৱাসগৃহত উদ্ধাৰ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ পিছত, অলৌকিক পৰিঘটনাৰ অভিযোগৰ বাবে ৰে'লসমূহে ষ্টেচনটোত ৰখিবলৈ বন্ধ কৰি দিয়াত ষ্টেচনটো বন্ধ কৰি দিয়া হৈছিল। ১৯৯০-ৰ দশকৰ শেষৰফালে গাঁওবাসীসকলে এখন সমিতি গঠন কৰি ৰে'লৱেৰ বিষয়াসকলক ষ্টেচনটো পুনৰ মুকলি কৰিবলৈ অনুৰোধ জনায়। ২০০৭ চনত স্থানীয় গাঁওবাসীসকলে তদানীন্তন ভাৰতৰ ৰে'ল মন্ত্ৰীশ্ৰীমতী [[মমতা বেনাৰ্জী]] আৰু [[ভাৰতৰ কমিউনিষ্ট পাৰ্টি (মাৰ্ক্সবাদী)|চিপিআই(এম)]]ৰ নেতা বাসুদেৱ আচাৰ্যলৈ এখন পত্ৰ লিখিছিল। বাসুদেৱ আচাৰ্য পুৰুলীয়াৰ বাসিন্দা আছিল আৰু সেই সময়ত ৰে'লৱেৰ সংসদীয় স্থায়ী সমিতিৰ সদস্য আছিল। তথাপি, বেগুনকোদৰক ভূতুড়ে ষ্টেচন বুলি কোৱা কথাটো চলি থাকিল। আচাৰ্যই কৈছিল যে ৰে'লৱেৰ কৰ্মচাৰীসকলে সেই ঠাইত নিযুক্তি পোৱাৰপৰা হাত সাৰিবলৈ এই কাহিনীটো ৰচনা কৰিছিল। ৪২ বছৰৰ পাছত, ২০০৯ চনৰ আগষ্ট মাহত, প্ৰাক্তন ৰে'ল মন্ত্ৰী মমতা বেনাৰ্জীয়ে যাত্ৰী ৰে'লৰ ষ্টপেজ হিচাপে ষ্টেচনটো পুনৰ মুকলি কৰে।<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/now-take-a-tour-of-bengal-s-haunted-railway-station/story-QoX5uBhnKoy9bdEQdZbJUL.html|title=Now, take a tour of Bengal's haunted railway station|website=Hindustan Times|access-date=March 4, 2019}}</ref> যদিও বৰ্তমান ইয়াত নিয়মীয়াকৈ দহখন ৰে'ল ৰয়, তথাপি সূৰ্যাস্তৰ পিছত যাত্ৰীসকলে এই ষ্টেচনটো ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ এৰাই চলে। জনবিশ্বাস অনুসৰি, সপ্তাহত দুবাৰকৈ এজনী ছোৱালীক ৰে'লখনৰ সৈতে দৌৰি থকা দেখা যায়। কোৱা হয় যে যিটো দিনত তাইৰ মৃত্যু হৈছিল, সেই একেদিনাই তাইক দেখা পোৱা যায়। বৰ্তমান কিছুমান লোকে পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰাৰ উদ্দেশ্যে বেগুনকোদৰ ৰে'ল ষ্টেচনটোক ভূত-সম্পৰ্কীয় পৰ্যটনস্থলী হিচাপে প্ৰচাৰ কৰিছে।<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/nation/2017/dec/31/myth-of-west-bengals-haunted-begunkodar-railway-station-busted-after-50-years-1741019.html|title=Myth of West Bengal's 'haunted' Begunkodar railway station busted after 50 years|access-date=March 4, 2019}}</ref> ==সাহিত্যত== ১৯৬৭ চনত ষ্টেচনটোত সংঘটিত ঘটনাসমূহৰ এক আপাতদৃষ্টিত নিৰ্ভুল প্ৰত্যক্ষ বিৱৰণ ২০২২ চনত প্ৰকাশিত এখন ঐতিহাসিক কল্পকাহিনীত পোৱা যায়।<ref>{{cite magazine |first=Jon M. |last=Fox |date=April 2022 |title=Noorie |url= |magazine=Night to Dawn 41 |publisher=Night to Dawn Magazine and Books, LLC}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ৰেল পৰিবহণ]] [[শ্ৰেণী:পশ্চিমবংগ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] 8z65dvyl8li1pca3xkxedk4dp4hu95l 0 140401 646659 2026-10-23T05:45:57Z নৰুনা বৰুৱা 44897 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 646659 wikitext text/x-wiki {{Short description|১৯৪৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ}} {{Infobox film | name = মহল | image = Mahal 1949 film poster.jpg | caption = চলচ্চিত্ৰখনৰ পোষ্টাৰ | director = কমল আমৰোহী | producer = [[অশোক কুমাৰ]]<br />সাৱক ৱাচা | writer = কমল আমৰোহী | screenplay = কমল আমৰোহী | story = কমল আমৰোহী | based_on = | starring = [[অশোক কুমাৰ]]<br />[[মধুবালা]] | music = খেমচন্দ প্ৰকাশ | cinematography = যোছেফ ৱিৰ্শ্বিং | editing = বিমল ৰায়<br />এম. শংকৰ<br />আৰ. এম. টিপনিছ | studio = [[বম্বে টকীজ]] | distributor = বম্বে টকীজ | released = {{Film date|df=y|1949|10|19}} | runtime = ১৬৫ মিনিট | country = ভাৰত | language = [[হিন্দুস্তানী ভাষা|হিন্দুস্তানী]] | budget = {{Estimation}} {{INR}}৯ লাখ ({{Estimation}} ২০১৬ চনৰ হিচাপত {{INR}}১২.১ কোটি)<ref name=":0">{{cite news |title=Testing times for Madhubala |author=Roshmila Bhattacharya |url=http://www.punemirror.in/article/19/201305062013050609002739063f4e6c5/Testing-times-for-Madhubala.html |publisher=Pune Mirror |date=6 May 2013 |access-date=10 October 2023 |archive-url=https://archive.today/20130702104745/http://www.punemirror.in/article/19/201305062013050609002739063f4e6c5/Testing-times-for-Madhubala.html |archive-date=2 July 2013 |url-status=dead}}</ref> | gross = {{Estimation}} {{INR}}১.৪৫ কোটি ({{Estimation}} ২০১৬ চনৰ হিচাপত {{INR}}১৯৮ কোটি)<ref name=BoxOffice /> }} '''মহল ({{lang-en|Mahal}})''' হৈছে ১৯৪৯ চনত মুক্তি পোৱা এখন ভাৰতীয় হিন্দী ভাষাৰ মনস্তাত্ত্বিক আৰু অতিপ্ৰাকৃতিক ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ। ১৯৪৯ চনৰ এই চলচ্চিত্ৰখন সাৱক ৱাচা আৰু অশোক কুমাৰে [[বম্বে টকীজ]]ৰ বেনাৰত প্ৰযোজনা কৰিছিল। [[কমল আমৰোহী]]য়ে ছবিখনৰ পৰিচালনা কৰিছিল। এইখনেই আছিল তেওঁৰ পৰিচালক হিচাপে প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ। ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য, কাহিনী আৰু সংলাপৰ দায়িত্বতো আমৰোহী আছিল। ইয়াৰ সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল খেমচন্দ প্ৰকাশে। বলিউডৰ প্ৰথম ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ হিচাপে অভিহিত এই ছবিখনৰ কাহিনী এজন অভিজাত ব্যক্তিক (অশোক কুমাৰ) কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লৈ উঠিছে। তেওঁ এখন প্ৰাচীন প্ৰাসাদত বাস কৰিবলৈ আহে আৰু তাত এগৰাকী ৰহস্যমজ়ী নাৰীৰ (মধুবালা) আবিৰ্ভাৱ ঘটে। নাৰীগৰাকীয়ে দাবী কৰে যে পূৰ্বজন্মত তেওঁলোক প্ৰেমিক-প্ৰেমিকা আছিল।<ref name=":0"/><ref name=upperstall2/> ''মহল'' বম্বে টকীজ ষ্টুডিঅ'ই সীমিত বাজেটেৰে নিৰ্মাণ কৰিছিল। এই ছবিখনৰ জৰিয়তে পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰা আমৰোহীক প্ৰথমে বহুতো আগশাৰীৰ অভিনেত্ৰীয়ে প্ৰত্যাখ্যান কৰিছিল। অৱশেষত তেতিয়াৰ উদীয়মান অভিনেত্ৰী মধুবালাক ছবিখনত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণত তুলনামূলকভাৱে বহু সময় লাগিছিল, যাৰ ফলত সংবাদ মাধ্যমত ছবিখনৰ বিষয়ে নেতিবাচক ধাৰণা সৃষ্টি হৈছিল। ''মহল'' ১৯৪৯ চনৰ অক্টোবৰ মাহত ছবিগৃহত মুক্তি পায়। সমালোচকৰপৰা মিশ্ৰিত আৰু নেতিবাচক প্ৰতিক্ৰিয়া লাভ কৰাৰ পাছতো ছবিখন সেই দশকৰ অন্যতম বৃহৎ ব্যাৱসায়িক সফলতা হিচাপে পৰিগণিত হয়। ই বম্বে টকীজৰ ইতিহাসৰো সৰ্বাধিক আৰ্থিক সফলতা লাভ কৰা চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল। ছবিখনে মধুবালা আৰু ইয়াৰ সংগীতত কণ্ঠদান কৰা নেপথ্য গায়িকা [[লতা মংগেশকাৰ]]ক তাৰকাখ্যাতিৰ শীৰ্ষলৈ লৈ যায়। মুক্তিৰ পাছৰেপৰা ''মহল''-এ বহুতো ভৌতিক চলচ্চিত্ৰক প্ৰভাবিত কৰিছে। ব্ৰিটিছ ফিল্ম ইনষ্টিটিউটৰ "১০খন উল্লেখযোগ্য ৰোমাণ্টিক ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ"ৰ তালিকা আৰু ''স্কুপহুপ''ৰ "১৪খন বলিউডৰ ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ, যিবোৰ আপুনি অকলশৰে চাব নোৱাৰে" শীৰ্ষক তালিকাতো ছবিখন অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।<ref>{{cite web|first=Michael|last=Blyth|url=https://www.bfi.org.uk/lists/10-great-romantic-horror-films |title=10 great romantic horror films |publisher=BFI |date=22 May 2015 |accessdate=30 March 2016}}</ref><ref>{{Cite web|last=Kurian|first=Danny|date=2015-05-16|title=14 Bollywood Horror Movies That You Just Can't Watch Alone|url=https://www.scoopwhoop.com/entertainment/bollywood-horror-movies/|access-date=2020-12-08|website=www.scoopwhoop.com|language=English}}</ref> == কাহিনী == [[File:Mahal (1949).webm|thumb|x200px|''মহল'']] ''মহল'' পুনৰ্জন্ম আৰু ভূতৰ কাহিনী। এলাহাবাদত এখন সুন্দৰ, পৰিত্যক্ত ৰাজপ্ৰাসাদ আছে। ইয়াৰ নতুন গৰাকী হৰি শংকৰ (অশোক কুমাৰ) তাত বাস কৰিবলৈ আহোঁতে এজন বৃদ্ধ মালীয়ে তেওঁক অসম্পূৰ্ণ প্ৰেমৰ কাহিনীটো বৰ্ণনা কৰে। প্ৰায় ৪০ৰপৰা ৪৫ বছৰ আগতে এজন ব্যক্তিয়ে এই প্ৰাসাদটো নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু তেওঁৰ প্ৰেমিকা কামিনী (মধুবালা) তাত থাকিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। কামিনীয়ে গোটেই দিনটো অপেক্ষা কৰি থাকিছিল, যাতে মাজনিশা সেই ব্যক্তিজন তেওঁৰ ওচৰলৈ আহে। কিন্তু পুৱতি নিশা হোৱাৰ আগতেই তেওঁ গুচি গৈছিল। এদিন ধুমুহাময় নিশা সেই ব্যক্তিজনৰ জাহাজখন ডুব যায় আৰু তেওঁ পানীত ডুবি মৃত্যুবৰণ কৰে। কামিনীক এৰি যোৱাৰ আগতে তেওঁ কৈছিল যে তেওঁলোকৰ প্ৰেম কেতিয়াও শেষ নহ'ব। কেইদিনমানৰ পাছত কামিনীৰো মৃত্যু হয়। শংকৰ যেতিয়া এটা শোৱনি-কোঠালৈ যায়, তেতিয়া বেৰৰপৰা এখন ফটো সৰি পৰে। ফটোখনত থকা মানুহজনৰ মুখখন নিজৰ সৈতে হুবহু মিল থকা দেখি শংকৰ আচৰিত হয়। তাৰ পাছত তেওঁ এগৰাকী মহিলাৰ গানৰ মাত শুনিবলৈ পায় আৰু মাতটোৰ পম খেদি যায়। এটা কোঠাত তেওঁ মহিলাগৰাকীক বহি থকা দেখে, কিন্তু তেওঁক দেখা পোৱাৰ লগে লগে মহিলাগৰাকী পলাই যায়। শংকৰৰ বন্ধু শ্ৰীনাথ (কানু ৰয়) আহি পায়। শংকৰে সন্দেহ প্ৰকাশ কৰে যে পূৰ্বজন্মৰ অসম্পূৰ্ণ প্ৰেমৰ কাহিনীটোৰ পুৰুষজন হয়তো শ্ৰীনাথেই। শ্ৰীনাথে তেওঁক শান্ত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। কিন্তু কিছুসময়ৰ পাছতে মহিলাগৰাকী পুনৰ দেখা দিয়ে। দুয়োজনে তেওঁৰ পিছে পিছে গৈ প্ৰাসাদৰ ছাদত উপস্থিত হয়। তাত মহিলাগৰাকীয়ে পানীত জঁপিয়াই পৰে, কিন্তু তললৈ চাই তেওঁলোকে একো দেখা নাপায়। পাছদিনা শংকৰ কানপুৰলৈ উভতি যায়। নৈনী নামৰ ঠাইত তেওঁ ৰে'লৰপৰা নামি পুনৰ প্ৰাসাদটোলৈ যায়। কামিনীয়ে তেওঁক কয় যে তেওঁ বাস্তৱিকতে আছে। কিন্তু শ্ৰীনাথে বাধা দি শংকৰক সতৰ্ক কৰে যে কামিনীয়ে তেওঁক মৃত্যুৰ মুখলৈ টানি নিব। ভূতগৰাকীয়ে পুনৰ আবিৰ্ভাৱ হৈ শ্ৰীনাথক তেওঁলোকৰ মাজৰপৰা আঁতৰি থাকিবলৈ কয়। খঙত শ্ৰীনাথে তেওঁক গুলীয়াবলৈ চেষ্টা কৰে, কিন্তু বিফল হয়। কামিনীয়ে শংকৰক কয় যে শংকৰে ভাল পোৱা এগৰাকী মহিলাৰ শৰীৰত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰিলে তেওঁ পুনৰ জীৱন লাভ কৰিব পাৰিব। তেওঁ শংকৰক মালীৰ জীয়েকৰ মুখখন চাই তাই ধুনীয়া হয় নে নহয় আৰু সেই মুখত কামিনীক গ্ৰহণ কৰিব পাৰিব নে নাই, সেয়া নিৰ্ণয় কৰিবলৈ কয়। ইফালে, শ্ৰীনাথৰপৰা সকলো কথা শুনি শংকৰৰ পিতৃ আহি তেওঁক ঘৰলৈ লৈ যায়। শংকৰে ৰঞ্জনা (বিজয়লক্ষ্মী)ক বিয়া কৰায়। কামিনীক পাহৰিবলৈ তেওঁ পত্নীৰ সৈতে বহু দূৰলৈ গুচি যোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয়। দুবছৰৰ পাছত, শংকৰৰ ৰাতি ৰাতি ক'লৈ যায় জানিবলৈ উদ্বিগ্ন হৈ পৰা ৰঞ্জনাই এদিন তেওঁৰ পিছে পিছে যায় আৰু তেওঁক কামিনীক লগ ধৰিবলৈ যোৱা দেখে। কামিনীয়ে শংকৰক মালীৰ জীয়েকক হত্যা কৰিবলৈ কয়, যাতে তাইৰ শৰীৰত প্ৰৱেশ কৰি তেওঁ পুনৰ জীৱন লাভ কৰিব পাৰে। সকলো কথা শুনি ৰঞ্জনাই বিহ পান কৰে আৰু মৃত্যুৰ আগতে আৰক্ষী থানালৈ গৈ শংকৰে তেওঁক প্ৰতাৰণা কৰি বিহ খুৱাইছে বুলি স্বীকাৰোক্তি দিয়ে। শংকৰক আদালতত হাজিৰ কৰোৱা হয়। মালীৰ জীয়েক আশা (আশা)কো শংকৰ আৰু ৰঞ্জনাৰ মাজত সংঘটিত হোৱা সংঘাতৰ বাবে দোষী বুলি অভিযুক্ত কৰি আদালতলৈ অনা হয়। পাছত প্ৰকাশ পায় যে আশাই কামিনীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল, কাৰণ ফটোখনত থকা শংকৰৰ সৈতে চেহেৰাৰ মিল থকা মানুহজনৰ প্ৰতি তাই প্ৰেমত পৰিছিল। অৱশেষত শংকৰক মৃত্যুদণ্ডৰ শাস্তি দিয়া হয়। কিন্তু পাছত আৰক্ষীয়ে ৰঞ্জনাৰ চিঠিখনৰ বিষয়ে জানিব পাৰে আৰু শংকৰক মুকলি কৰি দিয়ে। শংকৰ শ্ৰীনাথৰ ঘৰলৈ দৌৰি যায়, কিন্তু তাত উপস্থিত হোৱাৰ আগতেই তেওঁৰ মৃত্যু হয়। ছবিখনৰ শেষত শোকাকুল আশা আৰু শ্ৰীনাথক একেলগে আঁতৰি যোৱা দেখা যায়। == অভিনেতা-অভিনেত্ৰী == *'' [[অশোক কুমাৰ]]'' হৰি শংকৰ চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> * ''[[মধুবালা]]'' কামিনী চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> *'' এম. কুমাৰ '' হৰি শংকৰৰ পিতৃ চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> * ''বিজয়লক্ষ্মী'' ৰঞ্জনা চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> * কানু ৰয় শ্ৰীনাথ * ''নাজিৰ হুছেইন'' কামিনীৰ পিতৃ চৰিত্ৰত * এৰুজ টাৰাপোৰ * শীলা নাইক * লীলা পাণ্ডে * নীলম * কানিজ * জগন্নাথ * মহছিন * লক্ষ্মণ ৰাও * এছ. এ. বেকাৰ * ৰামাস্ত্ৰী * ৰাজা ছেলিম == নিৰ্মাণ == [[File:Kamal_Amrohi_%2828553611573%29.jpg|thumb|180px|ছবিখনৰ পৰিচালক [[কমল আমৰোহী]] (''১৯৫০ৰ দশকৰ এখন আলোকচিত্ৰ'')]] ''মহল'' সাৱক ৱাচা আৰু অশোক কুমাৰে [[বম্বে টকীজ]]ৰ বেনাৰত প্ৰযোজনা কৰিছিল। ছবিখনৰ কাহিনী আৰু পৰিচালনাৰ দায়িত্বত আছিল [[কমল আমৰোহী]]। এইখনেই আছিল পৰিচালক হিচাপে তেওঁৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ।{{sfn|Deep|1996|p=144}} কাহিনীটোৰ এটা অংশ অশোক কুমাৰে প্ৰস্তাৱ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৪৮ চনৰ এটা বাস্তৱ ঘটনা স্মৰণ কৰি এই কাহিনী কৈছিল। সেই সময়ত তেওঁ জিজিবয় হাউছৰ ওচৰত অৱস্থিত এটা পাহাৰীয়া পৰ্যটনস্থলীত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি আছিল। মাজনিশা তেওঁ এগৰাকী ৰহস্যমজ়ী মহিলাৰ গাড়ীত মূৰ নথকা এটা মৃতদেহ দেখা পাইছিল।<ref name=":2">{{Cite web|date=2019-10-13|title=When Ashok Kumar saw a headless corpse and Mahal was born|url=https://topleadindia.com/2019/10/13/when-ashok-kumar-saw-a-headless-corpse-and-mahal-was-born/|access-date=2021-07-11|website=Top Lead India|language=en-US}}</ref> কিছুসময়ৰ পাছতে মহিলাগৰাকী সেই স্থানৰপৰা অন্তৰ্ধান হয়। অশোক কুমাৰৰ চাকৰসকলে বিশ্বাস কৰিছিল যে তেওঁ হয়তো সপোনহে দেখিছিল। কুমাৰে ওচৰৰ আৰক্ষী থানাত অভিযোগ দাখিল কৰিবলৈ যাওঁতে এজন আৰক্ষীয়ে তেওঁক জনায় যে ১৪ বছৰ আগতে একে ঠাইতে একেধৰণৰ ঘটনা সংঘটিত হৈছিল। এগৰাকী মহিলাই এজন ব্যক্তিক হত্যা কৰাৰ পাছত পথ দুৰ্ঘটনাত মৃত্যুবৰণ কৰিছিল।<ref name=":2"/> কুমাৰে এই কাহিনী আমৰোহীক বৰ্ণনা কৰে। আমৰোহীয়ে ইয়াৰ আগতে ১৯৩৯ চনৰ ছোহৰাব মোদীৰ জনপ্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ ''পুকাৰ (১৯৩৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)''ৰ সংলাপ লিখিছিল, কিন্তু তেওঁ কেতিয়াও চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰা নাছিল। আমৰোহীয়ে কাহিনীটোৰ কিছু পৰিৱৰ্তন সাধন কৰি ইয়াক অধিক বিকশিত কৰে আৰু ছবিখনৰ নাম ''মহল'' ৰাখে। এই শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে অট্টালিকা বা ৰাজপ্ৰাসাদ।{{sfn|Deep|1996|p=37}} উল্লেখযোগ্য যে ছবিখনৰ অতিপ্ৰাকৃতিক কাহিনীটোৰ সৈতে ৰূপাৰ্ট ক্ৰফ্ট-কুকৰ এখন চুটিগল্পৰ সাদৃশ্য আছে। সেই গল্পৰ আধাৰত ১৯৪৫ চনত ''দ্য ফেটেল উইটনেছ'' নামৰ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ৱাচাই ছবিখনৰ কাহিনী প্ৰথমে নাকচ কৰিছিল। তেওঁৰ আশংকা আছিল যে ৰহস্যধৰ্মী চলচ্চিত্ৰই সদায় দৰ্শকৰ পুনৰাবৃত্ত আগ্ৰহ লাভ নকৰিব পাৰে। ইয়াৰ উপৰি বম্বে টকীজে পূৰ্বৰ কেইবাখনো চলচ্চিত্ৰৰ ব্যাৱসায়িক বিফলতাৰ বাবে ইতিমধ্যে আৰ্থিক সংকটৰ সন্মুখীন হৈছিল। কিন্তু কুমাৰে দৃঢ়তাৰে কয় যে ভালদৰে পৰিচালনা কৰিলে ছবিখন আকৰ্ষণীয় হ'ব পাৰে। সেয়েহে তেওঁ আমৰোহীক পৰিচালক হিচাপে নিযুক্ত কৰে।{{sfn|Deep|1996|pp=37–39}} কুমাৰে নিজেও সহ-প্ৰযোজক হ'বলৈ, সম্ভাৱ্য লোকচান বহন কৰিবলৈ আৰু ছবিখনত অভিনয় কৰিবলৈ সন্মতি দিয়ে। কামিনীৰ চৰিত্ৰৰ বাবে উপযুক্ত অভিনেত্ৰী বাছনি কৰাৰ দায়িত্ব তেওঁ আমৰোহীক অৰ্পণ কৰে।{{sfn|Deep|1996|pp=37–39}} মুখ্য নাৰী চৰিত্ৰটোৰ বাবে অভিনেত্ৰী বাছনি কৰাটো জটিল হৈ পৰিছিল। কেইবাগৰাকীও প্ৰতিষ্ঠিত অভিনেত্ৰীয়ে চৰিত্ৰটো গ্ৰহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল আৰু আন কিছুমানে অধিক পাৰিশ্ৰমিক বিচাৰিছিল। এটা সময়ত [[ছুৰাইয়া]]ক চৰিত্ৰটোৰ বাবে বিবেচনা কৰা হৈছিল আৰু ৱাচাই তেওঁক প্ৰায় চূড়ান্তও কৰিছিল। ৱাচাৰ বিশ্বাস আছিল যে ছুৰাইয়া আৰু কুমাৰৰ যুটিটোৱে দৰ্শকক আকৰ্ষণ কৰিব। কিন্তু ছুৰাইয়াৰ আইতাক ছবিখনৰ ব্যতিক্ৰমী কাহিনীটোৰ প্ৰতি বিশেষ উৎসাহী নাছিল।{{sfn|Akbar|1997|p=53}} ইফালে, তেতিয়াৰ ১৫বছৰীয়া আৰু এতিয়াও বিশেষ জনপ্ৰিয়তা লাভ নকৰা উদীয়মান অভিনেত্ৰী [[মধুবালা]]ই কামিনীৰ চৰিত্ৰটোত অভিনয় কৰিবলৈ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে। ৱাচাই তেওঁৰ বয়স আৰু অভিজ্ঞতাৰ অভাৱৰ বাবে তেওঁক পোনপটীয়াকৈ নাকচ কৰিছিল। কিন্তু আমৰোহীয়ে মধুবালাৰ অডিশ্যন লোৱাৰ দাবী জনায়।{{sfn|Deep|1996|pp=37–38}} আমৰোহীয়ে পাছত কৈছিল, "প্ৰথমবাৰ লগ পাওঁতে তেওঁ কোনো তাৰকা নাছিল। মই নতুন মুখ বিচাৰি আছিলোঁ আৰু তেওঁ সেই চৰিত্ৰৰ বাবে উপযুক্ত আছিল।" {{sfn|Abbasi|2018|p=152}} ''[[দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া]]''ৰ মতে, প্ৰথম পৰ্দা-পৰীক্ষাত [[মধুবালা]]ক "একেবাৰেই ভাল দেখা পোৱা নাছিল।" প্ৰচলিত কথা অনুসৰি, ষ্টুডিঅ'ৰ কৰ্মচাৰী জাৰ্মান চিত্ৰগ্ৰহণকাৰী যোছেফ ৱিৰ্শ্বিঙক কিশোৰী অভিনেত্ৰীগৰাকীক আটাইতকৈ বেয়াকৈ দেখুৱাবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছিল।<ref name=":0"/> আমৰোহীয়ে নিজে দ্বিতীয়টো অডিশ্যনৰ দায়িত্ব লয় আৰু নিজৰ সুবিধামতে পোহৰৰ ব্যৱস্থা কৰি মধুবালাৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰে। এইবাৰ ক'লা-বগা ছবিতো মধুবালাক "অপূৰ্ব সুন্দৰী" দেখা গৈছিল আৰু সকলোৱে একমত হৈছিল যে কামিনীৰ চৰিত্ৰৰ বাবে তেৱেঁই উপযুক্ত। ''ইণ্ডিয়া টাইমছ''ত এইদৰে উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref name=":0"/> ইয়াৰ পাছতে মধুবালাই চৰিত্ৰটো লাভ কৰে, যদিও ছবিখনৰ মুখ্য অভিনেতা কুমাৰৰ বয়স তেওঁৰ বয়সৰ দুগুণতকৈও অধিক আছিল। বহু বছৰৰ পাছত কুমাৰে কৈছিল, "মধুবালাৰ বয়স মাত্ৰ প্ৰায় ১৫ বছৰ আছিল আৰু তেওঁ অভিনয়ত ইমানেই কেঁচা আছিল যে প্ৰায় প্ৰতিটো দৃশ্যতে কেইবাবাৰো পুনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰিবলগীয়া হৈছিল। কিন্তু ''মহল'' আছিল ব্যতিক্ৰমী, আৰু মই নিশ্চিত আছিলোঁ যে আমাৰ চৰিত্ৰ নিৰ্বাচন ভুল হোৱা নাছিল।" <ref name=":0"/> ''মহল''ৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ছোৱাত ছবিৰ দলটোৱে আৰ্থিক সংকটৰ সন্মুখীন হৈছিল। সা-সামগ্ৰী কিনিবলৈ পৰ্যাপ্ত ধন নথকাৰ বাবে আমৰোহীয়ে নিজৰ ঘৰৰপৰা পুৰণি মূল্যৱান সামগ্ৰী আৰু পোছাক আনি ব্যৱহাৰ কৰিবলগীয়া হৈছিল।<ref name=":0"/> সংগীত ৰচনাৰ বাবে খেমচন্দ প্ৰকাশক নিয়োগ কৰা হৈছিল আৰু নক্ষবে গীতৰ কথা লিখিছিল। [[লতা মংগেশকাৰ]], ৰাজকুমাৰী ডুবে আৰু জোহৰাবাই আম্বেৱালীয়ে ছবিখনৰ গীতসমূহত কণ্ঠদান কৰিছিল। "[ [আয়েগা আনেৱালা]]" গীতটো গাবলৈ প্ৰথমে [[টুন টুন]]ক প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছিল। কিন্তু [[কাৰদাৰ প্ৰডাকচনছ]]ৰ সৈতে থকা চুক্তিৰ বাবে তেওঁ প্ৰস্তাৱটো প্ৰত্যাখ্যান কৰে।<ref>{{cite web|author=Manish Gaekwad |url=https://thereel.scroll.in/805494/redemption-song-afsana-likh-rahi-hoon-by-tun-tun |title=Redemption song: 'Afsana Likh Rahi Hoon' by Tun Tun |publisher=Scroll.in website |date=24 March 2016 |access-date=14 October 2023}}</ref> পাছত মংগেশকাৰে সেই প্ৰাচীন প্ৰাসাদটোতে গীতটো গাইছিল, য'ত ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।{{sfn|Akbar|1997|p=53}} প্ৰায় চাৰি মিনিট দৈৰ্ঘ্যৰ "মুশকিল হ্যায় বহুত মুশকিল" নামৰ আন এটা গীত আমৰোহী আৰু মধুবালাই এটা টেকতে সম্পূৰ্ণ কৰিছিল।<ref>{{Cite book|last=Rag|first=Pankaj|url=https://books.google.com/books?id=AcP5HPRDgewC|title=Dhuno Ki Yatra|date=2006-01-01|publisher=Rajkamal Prakashan|isbn=978-81-267-1169-7|pages=125|language=hi}}</ref> আনসকলৰ আপত্তি সত্ত্বেও আমৰোহীয়ে মধুবালাৰ অভিনয় প্ৰতিভাক উচ্চ স্থান দিছিল। তেওঁৰ মতে, "এই ছবিখনৰ জৰিয়তেই তেওঁৰ প্ৰকৃত সামৰ্থ্য প্ৰকাশ পাইছিল।" {{sfn|Abbasi|2018|p=152}} প্ৰথমতে ছবিখনৰ শেষত মুখ্য চৰিত্ৰ শংকৰ আৰু কামিনীয়ে পৰৱৰ্তী জন্মত পুনৰ মিলিত হোৱা দেখুওৱা হৈছিল। কিন্তু কুমাৰৰ পৰামৰ্শত মুক্তিৰ এদিন আগতে সেই দৃশ্যসমূহ আঁতৰাই দিয়া হয়।{{sfn|Ghosh|1995|pp=74–79}} == সংগীত == {{Infobox album | name = মহল | type = Soundtrack | artist = [[খেমচন্দ প্ৰকাশ]] | released = {{Start date|1942}}<ref name="Apple Music">{{Cite web |date=1949|title=Mahal|url=https://music.apple.com/in/album/mahal-original-motion-picture-soundtrack/1410102494|publisher=Apple Music|access-date=1 April 2024}}</ref> | genre = [[চলচ্চিত্ৰৰ সংগীত|চলচ্চিত্ৰৰ সংগীত]] | length = {{Duration|m=36|s=}} | language = [[হিন্দী]] | label = [[ছাৰেগামা]] | producer = [[খেমচন্দ প্ৰকাশ]] | prev_title = | prev_year = | next_title = | next_year = | chronology = [[খেমচন্দ প্ৰকাশ]] }} {{Track listing | all_lyrics = জে. নক্ষব | all_music = [[খেমচন্দ প্ৰকাশ]]{{sfn|Akbar|1997|p=53}} | headline = গীতসমূহ | extra_column = কণ্ঠশিল্পী | title1 = মহল থীম (বাদ্যসংগীত) | length1 = 3:16 | extra1 = [[খেমচন্দ প্ৰকাশ]] | title2 = ঘবৰা কে জো হম | length2 = 4:04 | extra2 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] | title3 = এক তীৰ চলা | length3 = 4:26 | extra3 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] | title4 = ছুন ছুন ঘুংঘৰুৱা | length4 = 4:42 | extra4 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] আৰু [[জোহৰাবাই আম্বেৱালী|জোহৰা বাই]] | title5 = মই ৱহ হঁছী হুঁ | length5 = 4:49 | extra5 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] | title6 = মুশকিল হ্যায় বহুত | length6 = 3:55 | extra6 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | title7 = [[আয়েগা আনেৱালা]] | length7 = 6:52 | extra7 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | title8 = দিল নে ফিৰ ইয়াদ কিয়া | length8 = 4:14 | extra8 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | total_length = {{Duration|m=36|s=00}} }} == মুক্তি == === প্ৰভাৱ আৰু বক্স অফিচ === ''মহল'' ১৯৪৯ চনৰ ১৩ অক্টোবৰত ছবিগৃহত মুক্তি লাভ কৰে।{{sfn|Akbar|1997|page=53}} মুক্তিৰ পাছতে ছবিখন জনপ্ৰিয় হৈ পৰে আৰু তৃতীয় সপ্তাহৰ ভিতৰতে সমগ্ৰ দেশতে আলোড়নৰ সৃষ্টি কৰে।<ref name=":4">{{Cite book|last=Acharya|first=Madhukant|url=https://books.google.com/books?id=KF9RDwAAQBAJ|title=Friends and Five Seasons: Publishing Hero Rupen (Vol 2)|date=2018-03-15|publisher=Notion Press|isbn=978-1-64249-388-7|pages=377|language=en}}</ref> বম্বে টকীজৰ পূৰ্বৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ব্যাৱসায়িক বিফলতাৰ বাবে ''মহল''ৰ সফলতা সম্পূৰ্ণ অপ্ৰত্যাশিত আছিল। ছবিখনে "বম্বে টকীজৰ আৰ্থিক সমস্যাত আৰু অধিক বৃদ্ধি কৰিব বুলি ভবা হতাশাবাদীসকলক আচৰিত কৰি তুলিছিল।" <ref name=":0"/> এজন ছবিগৃহৰ মালিকে সংবাদ মাধ্যমক কৈছিল, "বন্ধু-বান্ধৱ আৰু সাধাৰণ দৰ্শকৰপৰা বিনামূলীয়া প্ৰৱেশ-পত্ৰৰ বাবে ইমান অনুৰোধ পাইছোঁ যে মই অভিভূত হৈ পৰিছোঁ। কিছুমান প্ৰদৰ্শনীৰ বাবে মই প্ৰৱেশ-পত্ৰ দিওঁ, কাৰণ সকলো প্ৰদৰ্শনীৰ টিকট আগতীয়াকৈ বিক্ৰী হৈ যায়। ছবিখনে আমাৰ উপাৰ্জন আশা কৰাতকৈ বহু বেছি বৃদ্ধি কৰিছে। মোৰ বিশ্বাস, ই ৰূপালী জয়ন্তী উদ্‌যাপন কৰা সফল ছবিত পৰিণত হ'ব। মানুহে ছবিখন বাৰে বাৰে চাব বিচাৰে।" <ref name=":4"/> ছবিখনৰ প্ৰদৰ্শনীসমূহত সদায় দৰ্শকৰ আসন পূৰ্ণ হৈ আছিল। ছবিখনৰ সংলাপ আৰু গীতৰ কথা সন্নিৱিষ্ট পুস্তিকাৰ বাবেও ব্যাপক চাহিদাৰ সৃষ্টি হৈছিল।<ref name=":4"/> বাণিজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বিষয়ক ৱেবছাইট [[বক্স অফিচ ইণ্ডিয়া]]ই ''মহল''ক "ছুপাৰ হিট" বুলি ঘোষণা কৰিছে।<ref name="Boxofficeindia">{{Cite web|date=2013-10-16|title=Top Earners 1940s|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131016234445/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|archive-date=16 October 2013|website=Box office India website|access-date=2023-10-10}}</ref> ছবিখনৰ বক্স অফিচ উপাৰ্জনৰ সঠিক পৰিসংখ্যা উপলব্ধ নহ'লেও চলচ্চিত্ৰ বাণিজ্যৰ ৱেবছাইটসমূহে অনুমাণিক হিচাপ আগবঢ়াইছে। বক্স অফিচ ইণ্ডিয়াৰ মতে, ছবিখনৰ মুঠ উপাৰ্জন আছিল {{INRConvert|14.5|m|nolink=no|year=1970|mode=historical}}। ১৯৪৯ চনত ই সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ তালিকাত তৃতীয় স্থান লাভ কৰিছিল। ইয়াৰ আগত আছিল ''[[বৰছাত (১৯৪৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)|বৰছাত]]'' আৰু ''[[আন্দাজ (১৯৪৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)|আন্দাজ]]''।<ref name=BoxOffice>{{Cite web|date=2012-09-22|title=Top Earners 1949|url=http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|url-status=dead|website=Box Office India website|access-date=2023-10-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20120922023327/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|archive-date=22 September 2012}}</ref> ২০০৯ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ৱেবছাইটটোৱে ছবিখনৰ মুদ্ৰাস্ফীতিৰ সৈতে সামঞ্জস্য কৰা উপাৰ্জন {{INRConvert|410|m|nolink=no|year=2009|mode=historical}} বুলি উল্লেখ কৰিছিল আৰু ১৯৪০ৰ দশকৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা চলচ্চিত্ৰসমূহৰ তালিকাত ইয়াক দশম স্থান দিছিল। ২০২০ চনলৈকে মুদ্ৰাস্ফীতিৰ হিচাপত ভাৰতৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা এশখন চলচ্চিত্ৰৰ ভিতৰত ''মহল'' অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছিল।<ref>{{Cite web|date=2006-04-22|title=All Time Top Earners in India (film Mahal #76 on the LIST)|url=http://www.boxofficeindia.com/alltime.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060422165153/http://www.boxofficeindia.com/alltime.htm|website=Box Office India website|archive-date=22 April 2006|access-date=2023-10-13}}</ref> === সমালোচনামূলক প্ৰতিক্ৰিয়া === সমালোচনাসমূহত মধুবালাক ছবিখনৰ "প্ৰকৃত সফলতা" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল আৰু তেওঁৰ অভিনয়ক বয়সত বহু ডাঙৰ অশোক কুমাৰৰ অভিনয়তকৈও অধিক প্ৰশংসা কৰা হৈছিল।<ref name=":4"/> ৱিৰ্শ্বিঙৰ [[চিত্ৰগ্ৰহণ|চিত্ৰগ্ৰহণশৈলী]]ৰদ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ ''[[মোশ্যন পিকচাৰ মেগাজিন]]''ৰ এজন সাংবাদিকে ''মহল''ক "ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগৰ ইতিহাসৰ এক মাইলৰ খুঁটি" বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref name=":1">{{Cite web|title=Bombay Talkies' Mahal—Madhubala and Ashok Kumar—The Motion Picture Magazine|url=https://cineplot.com/mahal-1949/|access-date=2021-04-23|language=en-US}}</ref> কিন্তু ছবিখনৰ প্ৰতি সামগ্ৰিক সমালোচনামূলক প্ৰতিক্ৰিয়া মিশ্ৰিত আছিল। পেটেলে ইয়াৰ কাহিনীটোক "অদ্ভুত অৰ্থহীনতা—বিশুদ্ধ আৰু নিৰ্মল" বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref>{{Cite web|date=2009-04-09|title=Thus wrote Filmindia (and Mother India) - II|url=https://upperstall.com/features/thus-wrote-filmindia-and-mother-india-ii/|access-date=2023-10-13|website=Upperstall.com}}</ref> আনহাতে, ''মোশ্যন পিকচাৰ মেগাজিন''ৰ মতে, ছবিখন আছিল "ভূত, প্ৰেতাত্মা, অলৌকিক আবিৰ্ভাৱ, শিহৰণ, কঁপনি, বাদুলী আৰু সাপৰ কাহিনী।" আলোচনীখনে লগতে মন্তব্য কৰিছিল যে ছবিখনে দৰ্শকৰ মনত ভয়ৰ সৃষ্টি কৰিবলৈ সক্ষম হয়, কিন্তু তাৰ আঁৰত এটাতকৈ অধিক কাৰণ আছে।<ref name=":1"/> সময়ৰ লগে লগে ছবিখনৰ প্ৰতি সমালোচনামূলক দৃষ্টিভংগীৰ যথেষ্ট উন্নতি ঘটিছে আৰু আধুনিক সমালোচকসকলে ইয়াক প্ৰায়ে এখন [[ধ্ৰুপদী চলচ্চিত্ৰ|ধ্ৰুপদী ছবি]] বুলি অভিহিত কৰে।{{sfn|Akbar|1997|page=49}} আপাৰষ্টলৰ বাবে লিখা এটা পৰ্যালোচনাত কৰণ বালিয়ে ছবিখনৰ "সমৃদ্ধ স্তৰযুক্ত আৰু বিষণ্ণ দৃশ্যৰূপ, শব্দৰ কল্পনাপ্ৰসূত ব্যৱহাৰ, ৰহস্যমজ় অস্পষ্টতা আৰু [...] মনত ৰৈ যোৱা সংগীত"ৰ প্ৰশংসা কৰিছিল।<ref name=upperstall2>{{Cite web|last=Bali|first=Karan|date=2016-06-23|title=Mahal (1949 film) - film review|url=https://upperstall.com/film/mahal/|access-date=2023-10-13|website=Upperstall.com website}}</ref> লেখক [[বিজয় মিশ্ৰ]]ই তেওঁৰ ''বলিউড চিনেমা: টেম্পলছ অৱ ডিজায়াৰ'' নামৰ গ্ৰন্থত লিখিছে যে ''মহল''ৰ কাহিনী সম্পূৰ্ণৰূপে সমাপ্ত নোহোৱা আৰু ইয়াৰ গাঁথনিত অস্পষ্ট মুহূৰ্তসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত হৈ থকাৰ বাবেই ছবিখন এক বিশেষ কৃতিত্ব হিচাপে বিবেচিত হয়। তেওঁৰ মতে, [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] পুনৰ্জন্মৰ কাহিনীৰ ব্যৱহাৰে [[গথিক কল্পকাহিনী|গথিক আখ্যানৰ]] সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰে আৰু শেষত ইয়াক হিন্দু নন্দনতাত্ত্বিক তত্ত্বৰ অন্তৰ্নিহিত মহত্ত্বমুখী প্ৰৱণতাৰ সৈতে সংযোগ কৰে।{{sfn|Mishra|2013|page=55}} ২০২০ চনত [[গায়ত্ৰী প্ৰভু]]ৱেও একেধৰণৰ মূল্যায়ন আগবঢ়াইছিল। তেওঁৰ মতে, ''মহল''-এ পৰ্দাত প্ৰেম আৰু স্থাপত্যক এক অনন্য ৰূপত একত্ৰিত কৰিছে। প্ৰেম আৰু স্থানৰ মাজৰ সম্পৰ্কই নিজেই স্থানৰ প্ৰতি এক প্ৰেমৰ সৃষ্টি কৰে। এই সম্পৰ্কক চলচ্চিত্ৰৰূপ দিবলৈ এক স্বকীয় দৃশ্যভাষাৰ প্ৰয়োজন হয়, আৰু ছবিখনৰ আৰম্ভণিৰ দৃশ্যসমূহত ''মহল''-এ এই কাম অসাধাৰণ নিখুঁততাৰে সম্পন্ন কৰিছে।{{sfn|Prabhu|2020}} == উত্তৰাধিকাৰ == {{multiple image | footer_align = center | footer = ''মহল''ৰ সফলতাই [[মধুবালা]] আৰু [[লতা মংগেশকাৰ]]ক (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) নিশাটোৰ ভিতৰতে তাৰকাত পৰিণত কৰিছিল। | total_width = 300 | image1 = | alt1 = | image2 = Lata Mangeshkar black-and-white.jpg | alt2 = | align = | direction = | caption1 = | caption2 = }} ''মহল''ৰ সফলতাই নেপথ্য গায়িকা লতা মংগেশকাৰ আৰু মুখ্য অভিনেত্ৰী মধুবালাৰ কেৰিয়াৰ গঢ়ি তোলাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। দুয়োগৰাকীয়েই চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগত ডাঙৰ সুযোগ লাভ কৰিবলৈ সংগ্ৰাম কৰি আছিল। ''মহল'' মুক্তিৰ পাছৰ ছয় বছৰলৈকে মধুবালাৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা চলচ্চিত্ৰ হৈ আছিল। ১৯৫৫ চনত মুক্তি পোৱা ''[[মিষ্টাৰ এণ্ড মিছেছ '৫৫]]'' ছবিখনে এই স্থান লাভ কৰে। মংগেশকাৰে প্ৰায়ে "আয়েগা আনেৱালা"ক তেওঁৰ প্ৰিয় গীতসমূহৰ ভিতৰত এটা বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref name=upperstall2/> ''মহল''ৰ [[চলচ্চিত্ৰ সম্পাদনা|সম্পাদক]] [[বিমল ৰায়]] পৰৱৰ্তী সময়ত ''[[মধুমতী]]'' (১৯৫৮) ছবিখনৰ পৰিচালক হৈছিল। এই ছবিখনে ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ, [[ভাৰতীয় টেলিভিছন]] আৰু সম্ভৱতঃ বিশ্বৰ চলচ্চিত্ৰ জগতত পুনৰ্জন্মৰ বিষয়-বস্তুৰ আধাৰত নিৰ্মিত বহুতো পৰৱৰ্তী সৃষ্টিৰ বাবে অনুপ্ৰেৰণাৰ উৎস হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref name="Mishra">{{citation|last=Mishra|first=Vijay|title=Bollywood cinema: temples of desire|publisher=[[Routledge]]|year=2002|isbn=0-415-93014-6|pages=49–57}}</ref> ''মহল''ৰ বহুতো বিষয়-বস্তু হিন্দী চলচ্চিত্ৰ ''[[কৰ্জ (চলচ্চিত্ৰ)|কৰ্জ]]'' (১৯৮০)তো পুনৰ দেখা গৈছিল।<ref name="Doniger">{{citation|last=Doniger|first=Wendy|title=The woman who pretended to be who she was: myths of self-imitation|chapter=Chapter 6: Reincarnation|pages=112–136 [135]|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2005|isbn=0-19-516016-9}}</ref> ''কৰ্জ''ক কেইবাবাৰো পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত আছিল [[কন্নড় চলচ্চিত্ৰ|কন্নড়]] ছবি ''যুগ পুৰুষ'' (১৯৮৯), [[তামিল চলচ্চিত্ৰ|তামিল]] ছবি ''[[এন্নাক্কুল অৰুৱন (১৯৮৪ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)|এন্নাক্কুল অৰুৱন]]'' (১৯৮৪) আৰু হিন্দী ছবি ''[[ওম শান্তি ওম]]''।<ref>[http://www.mumbaimirror.com/net/mmpaper.aspx?page=article&sectid=30&contentid=20080807200808070235582987cdd87f Ashanti nags Om Shanti Om] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071024183614/http://mumbaimirror.com/net/mmpaper.aspx?Page=article |date=24 October 2007 }} [[মুম্বাই মিৰৰ]], ৭ আগষ্ট ২০০৮।</ref><ref name="hum">[http://www.humsurfer.com/shah-rukh-farah-sued-writer-claims-srk-stole-his-script-for-om-shanti-om Shah Rukh, Farah Sued: Writer Claims SRK stole his script for Om Shanti Om] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090413205105/http://www.humsurfer.com/shah-rukh-farah-sued-writer-claims-srk-stole-his-script-for-om-shanti-om |date=13 April 2009}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == * {{cite book |last=Abbasi |first=Yasir |title=Yeh Un Dinoñ Ki Baat Hai: Urdu Memoirs of Cinema Legends |publisher=Bloomsbury Publishing |year=2018 |isbn=978-9387471054 }} * {{cite book |last=Akbar |first=Khatija |title=Madhubala: Her Life, Her Films |publisher=Hay House |year=1997 |isbn=9788174761538 }} * {{cite book |last=Deep |first=Mohan |title=The Mystery and Mystique of Madhubala |publisher=Magna Books |year=1996 |isbn=1906574219 }} * {{cite book |last=Ghosh |first=Nabendu |title=Ashok Kumar: His Life and Times |publisher=Indus |year=1995 |isbn=8172232187 }} * {{cite book |last=Mishra |first=Vijay |title=Bollywood Cinema: Temples of Desire |publisher=Routledge |year=2013 |isbn=9780415930154 }} * {{cite book |last=Prabhu |first=Gayathri |title=Shadow Craft: Visual Aesthetics of Black and White Hindi Cinema |publisher=Bloomsbury Academic |year=2020 |isbn=9789390176267 }} == টোকা == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{IMDb title|0041619|মহল}} pmoma3lgeoewx9t3oapj1hofb7secng 646660 646659 2026-10-23T05:47:31Z নৰুনা বৰুৱা 44897 পৃষ্ঠা [[মহল (হিন্দী চলচ্চিত্ৰ)]]ৰ পৰা [[মহল (১৯৪৯ চনৰ হিন্দী চলচ্চিত্ৰ)]]লৈ নৰুনা বৰুৱায়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 646659 wikitext text/x-wiki {{Short description|১৯৪৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ}} {{Infobox film | name = মহল | image = Mahal 1949 film poster.jpg | caption = চলচ্চিত্ৰখনৰ পোষ্টাৰ | director = কমল আমৰোহী | producer = [[অশোক কুমাৰ]]<br />সাৱক ৱাচা | writer = কমল আমৰোহী | screenplay = কমল আমৰোহী | story = কমল আমৰোহী | based_on = | starring = [[অশোক কুমাৰ]]<br />[[মধুবালা]] | music = খেমচন্দ প্ৰকাশ | cinematography = যোছেফ ৱিৰ্শ্বিং | editing = বিমল ৰায়<br />এম. শংকৰ<br />আৰ. এম. টিপনিছ | studio = [[বম্বে টকীজ]] | distributor = বম্বে টকীজ | released = {{Film date|df=y|1949|10|19}} | runtime = ১৬৫ মিনিট | country = ভাৰত | language = [[হিন্দুস্তানী ভাষা|হিন্দুস্তানী]] | budget = {{Estimation}} {{INR}}৯ লাখ ({{Estimation}} ২০১৬ চনৰ হিচাপত {{INR}}১২.১ কোটি)<ref name=":0">{{cite news |title=Testing times for Madhubala |author=Roshmila Bhattacharya |url=http://www.punemirror.in/article/19/201305062013050609002739063f4e6c5/Testing-times-for-Madhubala.html |publisher=Pune Mirror |date=6 May 2013 |access-date=10 October 2023 |archive-url=https://archive.today/20130702104745/http://www.punemirror.in/article/19/201305062013050609002739063f4e6c5/Testing-times-for-Madhubala.html |archive-date=2 July 2013 |url-status=dead}}</ref> | gross = {{Estimation}} {{INR}}১.৪৫ কোটি ({{Estimation}} ২০১৬ চনৰ হিচাপত {{INR}}১৯৮ কোটি)<ref name=BoxOffice /> }} '''মহল ({{lang-en|Mahal}})''' হৈছে ১৯৪৯ চনত মুক্তি পোৱা এখন ভাৰতীয় হিন্দী ভাষাৰ মনস্তাত্ত্বিক আৰু অতিপ্ৰাকৃতিক ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ। ১৯৪৯ চনৰ এই চলচ্চিত্ৰখন সাৱক ৱাচা আৰু অশোক কুমাৰে [[বম্বে টকীজ]]ৰ বেনাৰত প্ৰযোজনা কৰিছিল। [[কমল আমৰোহী]]য়ে ছবিখনৰ পৰিচালনা কৰিছিল। এইখনেই আছিল তেওঁৰ পৰিচালক হিচাপে প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ। ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য, কাহিনী আৰু সংলাপৰ দায়িত্বতো আমৰোহী আছিল। ইয়াৰ সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল খেমচন্দ প্ৰকাশে। বলিউডৰ প্ৰথম ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ হিচাপে অভিহিত এই ছবিখনৰ কাহিনী এজন অভিজাত ব্যক্তিক (অশোক কুমাৰ) কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লৈ উঠিছে। তেওঁ এখন প্ৰাচীন প্ৰাসাদত বাস কৰিবলৈ আহে আৰু তাত এগৰাকী ৰহস্যমজ়ী নাৰীৰ (মধুবালা) আবিৰ্ভাৱ ঘটে। নাৰীগৰাকীয়ে দাবী কৰে যে পূৰ্বজন্মত তেওঁলোক প্ৰেমিক-প্ৰেমিকা আছিল।<ref name=":0"/><ref name=upperstall2/> ''মহল'' বম্বে টকীজ ষ্টুডিঅ'ই সীমিত বাজেটেৰে নিৰ্মাণ কৰিছিল। এই ছবিখনৰ জৰিয়তে পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰা আমৰোহীক প্ৰথমে বহুতো আগশাৰীৰ অভিনেত্ৰীয়ে প্ৰত্যাখ্যান কৰিছিল। অৱশেষত তেতিয়াৰ উদীয়মান অভিনেত্ৰী মধুবালাক ছবিখনত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণত তুলনামূলকভাৱে বহু সময় লাগিছিল, যাৰ ফলত সংবাদ মাধ্যমত ছবিখনৰ বিষয়ে নেতিবাচক ধাৰণা সৃষ্টি হৈছিল। ''মহল'' ১৯৪৯ চনৰ অক্টোবৰ মাহত ছবিগৃহত মুক্তি পায়। সমালোচকৰপৰা মিশ্ৰিত আৰু নেতিবাচক প্ৰতিক্ৰিয়া লাভ কৰাৰ পাছতো ছবিখন সেই দশকৰ অন্যতম বৃহৎ ব্যাৱসায়িক সফলতা হিচাপে পৰিগণিত হয়। ই বম্বে টকীজৰ ইতিহাসৰো সৰ্বাধিক আৰ্থিক সফলতা লাভ কৰা চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল। ছবিখনে মধুবালা আৰু ইয়াৰ সংগীতত কণ্ঠদান কৰা নেপথ্য গায়িকা [[লতা মংগেশকাৰ]]ক তাৰকাখ্যাতিৰ শীৰ্ষলৈ লৈ যায়। মুক্তিৰ পাছৰেপৰা ''মহল''-এ বহুতো ভৌতিক চলচ্চিত্ৰক প্ৰভাবিত কৰিছে। ব্ৰিটিছ ফিল্ম ইনষ্টিটিউটৰ "১০খন উল্লেখযোগ্য ৰোমাণ্টিক ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ"ৰ তালিকা আৰু ''স্কুপহুপ''ৰ "১৪খন বলিউডৰ ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ, যিবোৰ আপুনি অকলশৰে চাব নোৱাৰে" শীৰ্ষক তালিকাতো ছবিখন অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।<ref>{{cite web|first=Michael|last=Blyth|url=https://www.bfi.org.uk/lists/10-great-romantic-horror-films |title=10 great romantic horror films |publisher=BFI |date=22 May 2015 |accessdate=30 March 2016}}</ref><ref>{{Cite web|last=Kurian|first=Danny|date=2015-05-16|title=14 Bollywood Horror Movies That You Just Can't Watch Alone|url=https://www.scoopwhoop.com/entertainment/bollywood-horror-movies/|access-date=2020-12-08|website=www.scoopwhoop.com|language=English}}</ref> == কাহিনী == [[File:Mahal (1949).webm|thumb|x200px|''মহল'']] ''মহল'' পুনৰ্জন্ম আৰু ভূতৰ কাহিনী। এলাহাবাদত এখন সুন্দৰ, পৰিত্যক্ত ৰাজপ্ৰাসাদ আছে। ইয়াৰ নতুন গৰাকী হৰি শংকৰ (অশোক কুমাৰ) তাত বাস কৰিবলৈ আহোঁতে এজন বৃদ্ধ মালীয়ে তেওঁক অসম্পূৰ্ণ প্ৰেমৰ কাহিনীটো বৰ্ণনা কৰে। প্ৰায় ৪০ৰপৰা ৪৫ বছৰ আগতে এজন ব্যক্তিয়ে এই প্ৰাসাদটো নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু তেওঁৰ প্ৰেমিকা কামিনী (মধুবালা) তাত থাকিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। কামিনীয়ে গোটেই দিনটো অপেক্ষা কৰি থাকিছিল, যাতে মাজনিশা সেই ব্যক্তিজন তেওঁৰ ওচৰলৈ আহে। কিন্তু পুৱতি নিশা হোৱাৰ আগতেই তেওঁ গুচি গৈছিল। এদিন ধুমুহাময় নিশা সেই ব্যক্তিজনৰ জাহাজখন ডুব যায় আৰু তেওঁ পানীত ডুবি মৃত্যুবৰণ কৰে। কামিনীক এৰি যোৱাৰ আগতে তেওঁ কৈছিল যে তেওঁলোকৰ প্ৰেম কেতিয়াও শেষ নহ'ব। কেইদিনমানৰ পাছত কামিনীৰো মৃত্যু হয়। শংকৰ যেতিয়া এটা শোৱনি-কোঠালৈ যায়, তেতিয়া বেৰৰপৰা এখন ফটো সৰি পৰে। ফটোখনত থকা মানুহজনৰ মুখখন নিজৰ সৈতে হুবহু মিল থকা দেখি শংকৰ আচৰিত হয়। তাৰ পাছত তেওঁ এগৰাকী মহিলাৰ গানৰ মাত শুনিবলৈ পায় আৰু মাতটোৰ পম খেদি যায়। এটা কোঠাত তেওঁ মহিলাগৰাকীক বহি থকা দেখে, কিন্তু তেওঁক দেখা পোৱাৰ লগে লগে মহিলাগৰাকী পলাই যায়। শংকৰৰ বন্ধু শ্ৰীনাথ (কানু ৰয়) আহি পায়। শংকৰে সন্দেহ প্ৰকাশ কৰে যে পূৰ্বজন্মৰ অসম্পূৰ্ণ প্ৰেমৰ কাহিনীটোৰ পুৰুষজন হয়তো শ্ৰীনাথেই। শ্ৰীনাথে তেওঁক শান্ত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। কিন্তু কিছুসময়ৰ পাছতে মহিলাগৰাকী পুনৰ দেখা দিয়ে। দুয়োজনে তেওঁৰ পিছে পিছে গৈ প্ৰাসাদৰ ছাদত উপস্থিত হয়। তাত মহিলাগৰাকীয়ে পানীত জঁপিয়াই পৰে, কিন্তু তললৈ চাই তেওঁলোকে একো দেখা নাপায়। পাছদিনা শংকৰ কানপুৰলৈ উভতি যায়। নৈনী নামৰ ঠাইত তেওঁ ৰে'লৰপৰা নামি পুনৰ প্ৰাসাদটোলৈ যায়। কামিনীয়ে তেওঁক কয় যে তেওঁ বাস্তৱিকতে আছে। কিন্তু শ্ৰীনাথে বাধা দি শংকৰক সতৰ্ক কৰে যে কামিনীয়ে তেওঁক মৃত্যুৰ মুখলৈ টানি নিব। ভূতগৰাকীয়ে পুনৰ আবিৰ্ভাৱ হৈ শ্ৰীনাথক তেওঁলোকৰ মাজৰপৰা আঁতৰি থাকিবলৈ কয়। খঙত শ্ৰীনাথে তেওঁক গুলীয়াবলৈ চেষ্টা কৰে, কিন্তু বিফল হয়। কামিনীয়ে শংকৰক কয় যে শংকৰে ভাল পোৱা এগৰাকী মহিলাৰ শৰীৰত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰিলে তেওঁ পুনৰ জীৱন লাভ কৰিব পাৰিব। তেওঁ শংকৰক মালীৰ জীয়েকৰ মুখখন চাই তাই ধুনীয়া হয় নে নহয় আৰু সেই মুখত কামিনীক গ্ৰহণ কৰিব পাৰিব নে নাই, সেয়া নিৰ্ণয় কৰিবলৈ কয়। ইফালে, শ্ৰীনাথৰপৰা সকলো কথা শুনি শংকৰৰ পিতৃ আহি তেওঁক ঘৰলৈ লৈ যায়। শংকৰে ৰঞ্জনা (বিজয়লক্ষ্মী)ক বিয়া কৰায়। কামিনীক পাহৰিবলৈ তেওঁ পত্নীৰ সৈতে বহু দূৰলৈ গুচি যোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয়। দুবছৰৰ পাছত, শংকৰৰ ৰাতি ৰাতি ক'লৈ যায় জানিবলৈ উদ্বিগ্ন হৈ পৰা ৰঞ্জনাই এদিন তেওঁৰ পিছে পিছে যায় আৰু তেওঁক কামিনীক লগ ধৰিবলৈ যোৱা দেখে। কামিনীয়ে শংকৰক মালীৰ জীয়েকক হত্যা কৰিবলৈ কয়, যাতে তাইৰ শৰীৰত প্ৰৱেশ কৰি তেওঁ পুনৰ জীৱন লাভ কৰিব পাৰে। সকলো কথা শুনি ৰঞ্জনাই বিহ পান কৰে আৰু মৃত্যুৰ আগতে আৰক্ষী থানালৈ গৈ শংকৰে তেওঁক প্ৰতাৰণা কৰি বিহ খুৱাইছে বুলি স্বীকাৰোক্তি দিয়ে। শংকৰক আদালতত হাজিৰ কৰোৱা হয়। মালীৰ জীয়েক আশা (আশা)কো শংকৰ আৰু ৰঞ্জনাৰ মাজত সংঘটিত হোৱা সংঘাতৰ বাবে দোষী বুলি অভিযুক্ত কৰি আদালতলৈ অনা হয়। পাছত প্ৰকাশ পায় যে আশাই কামিনীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল, কাৰণ ফটোখনত থকা শংকৰৰ সৈতে চেহেৰাৰ মিল থকা মানুহজনৰ প্ৰতি তাই প্ৰেমত পৰিছিল। অৱশেষত শংকৰক মৃত্যুদণ্ডৰ শাস্তি দিয়া হয়। কিন্তু পাছত আৰক্ষীয়ে ৰঞ্জনাৰ চিঠিখনৰ বিষয়ে জানিব পাৰে আৰু শংকৰক মুকলি কৰি দিয়ে। শংকৰ শ্ৰীনাথৰ ঘৰলৈ দৌৰি যায়, কিন্তু তাত উপস্থিত হোৱাৰ আগতেই তেওঁৰ মৃত্যু হয়। ছবিখনৰ শেষত শোকাকুল আশা আৰু শ্ৰীনাথক একেলগে আঁতৰি যোৱা দেখা যায়। == অভিনেতা-অভিনেত্ৰী == *'' [[অশোক কুমাৰ]]'' হৰি শংকৰ চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> * ''[[মধুবালা]]'' কামিনী চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> *'' এম. কুমাৰ '' হৰি শংকৰৰ পিতৃ চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> * ''বিজয়লক্ষ্মী'' ৰঞ্জনা চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> * কানু ৰয় শ্ৰীনাথ * ''নাজিৰ হুছেইন'' কামিনীৰ পিতৃ চৰিত্ৰত * এৰুজ টাৰাপোৰ * শীলা নাইক * লীলা পাণ্ডে * নীলম * কানিজ * জগন্নাথ * মহছিন * লক্ষ্মণ ৰাও * এছ. এ. বেকাৰ * ৰামাস্ত্ৰী * ৰাজা ছেলিম == নিৰ্মাণ == [[File:Kamal_Amrohi_%2828553611573%29.jpg|thumb|180px|ছবিখনৰ পৰিচালক [[কমল আমৰোহী]] (''১৯৫০ৰ দশকৰ এখন আলোকচিত্ৰ'')]] ''মহল'' সাৱক ৱাচা আৰু অশোক কুমাৰে [[বম্বে টকীজ]]ৰ বেনাৰত প্ৰযোজনা কৰিছিল। ছবিখনৰ কাহিনী আৰু পৰিচালনাৰ দায়িত্বত আছিল [[কমল আমৰোহী]]। এইখনেই আছিল পৰিচালক হিচাপে তেওঁৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ।{{sfn|Deep|1996|p=144}} কাহিনীটোৰ এটা অংশ অশোক কুমাৰে প্ৰস্তাৱ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৪৮ চনৰ এটা বাস্তৱ ঘটনা স্মৰণ কৰি এই কাহিনী কৈছিল। সেই সময়ত তেওঁ জিজিবয় হাউছৰ ওচৰত অৱস্থিত এটা পাহাৰীয়া পৰ্যটনস্থলীত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি আছিল। মাজনিশা তেওঁ এগৰাকী ৰহস্যমজ়ী মহিলাৰ গাড়ীত মূৰ নথকা এটা মৃতদেহ দেখা পাইছিল।<ref name=":2">{{Cite web|date=2019-10-13|title=When Ashok Kumar saw a headless corpse and Mahal was born|url=https://topleadindia.com/2019/10/13/when-ashok-kumar-saw-a-headless-corpse-and-mahal-was-born/|access-date=2021-07-11|website=Top Lead India|language=en-US}}</ref> কিছুসময়ৰ পাছতে মহিলাগৰাকী সেই স্থানৰপৰা অন্তৰ্ধান হয়। অশোক কুমাৰৰ চাকৰসকলে বিশ্বাস কৰিছিল যে তেওঁ হয়তো সপোনহে দেখিছিল। কুমাৰে ওচৰৰ আৰক্ষী থানাত অভিযোগ দাখিল কৰিবলৈ যাওঁতে এজন আৰক্ষীয়ে তেওঁক জনায় যে ১৪ বছৰ আগতে একে ঠাইতে একেধৰণৰ ঘটনা সংঘটিত হৈছিল। এগৰাকী মহিলাই এজন ব্যক্তিক হত্যা কৰাৰ পাছত পথ দুৰ্ঘটনাত মৃত্যুবৰণ কৰিছিল।<ref name=":2"/> কুমাৰে এই কাহিনী আমৰোহীক বৰ্ণনা কৰে। আমৰোহীয়ে ইয়াৰ আগতে ১৯৩৯ চনৰ ছোহৰাব মোদীৰ জনপ্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ ''পুকাৰ (১৯৩৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)''ৰ সংলাপ লিখিছিল, কিন্তু তেওঁ কেতিয়াও চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰা নাছিল। আমৰোহীয়ে কাহিনীটোৰ কিছু পৰিৱৰ্তন সাধন কৰি ইয়াক অধিক বিকশিত কৰে আৰু ছবিখনৰ নাম ''মহল'' ৰাখে। এই শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে অট্টালিকা বা ৰাজপ্ৰাসাদ।{{sfn|Deep|1996|p=37}} উল্লেখযোগ্য যে ছবিখনৰ অতিপ্ৰাকৃতিক কাহিনীটোৰ সৈতে ৰূপাৰ্ট ক্ৰফ্ট-কুকৰ এখন চুটিগল্পৰ সাদৃশ্য আছে। সেই গল্পৰ আধাৰত ১৯৪৫ চনত ''দ্য ফেটেল উইটনেছ'' নামৰ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ৱাচাই ছবিখনৰ কাহিনী প্ৰথমে নাকচ কৰিছিল। তেওঁৰ আশংকা আছিল যে ৰহস্যধৰ্মী চলচ্চিত্ৰই সদায় দৰ্শকৰ পুনৰাবৃত্ত আগ্ৰহ লাভ নকৰিব পাৰে। ইয়াৰ উপৰি বম্বে টকীজে পূৰ্বৰ কেইবাখনো চলচ্চিত্ৰৰ ব্যাৱসায়িক বিফলতাৰ বাবে ইতিমধ্যে আৰ্থিক সংকটৰ সন্মুখীন হৈছিল। কিন্তু কুমাৰে দৃঢ়তাৰে কয় যে ভালদৰে পৰিচালনা কৰিলে ছবিখন আকৰ্ষণীয় হ'ব পাৰে। সেয়েহে তেওঁ আমৰোহীক পৰিচালক হিচাপে নিযুক্ত কৰে।{{sfn|Deep|1996|pp=37–39}} কুমাৰে নিজেও সহ-প্ৰযোজক হ'বলৈ, সম্ভাৱ্য লোকচান বহন কৰিবলৈ আৰু ছবিখনত অভিনয় কৰিবলৈ সন্মতি দিয়ে। কামিনীৰ চৰিত্ৰৰ বাবে উপযুক্ত অভিনেত্ৰী বাছনি কৰাৰ দায়িত্ব তেওঁ আমৰোহীক অৰ্পণ কৰে।{{sfn|Deep|1996|pp=37–39}} মুখ্য নাৰী চৰিত্ৰটোৰ বাবে অভিনেত্ৰী বাছনি কৰাটো জটিল হৈ পৰিছিল। কেইবাগৰাকীও প্ৰতিষ্ঠিত অভিনেত্ৰীয়ে চৰিত্ৰটো গ্ৰহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল আৰু আন কিছুমানে অধিক পাৰিশ্ৰমিক বিচাৰিছিল। এটা সময়ত [[ছুৰাইয়া]]ক চৰিত্ৰটোৰ বাবে বিবেচনা কৰা হৈছিল আৰু ৱাচাই তেওঁক প্ৰায় চূড়ান্তও কৰিছিল। ৱাচাৰ বিশ্বাস আছিল যে ছুৰাইয়া আৰু কুমাৰৰ যুটিটোৱে দৰ্শকক আকৰ্ষণ কৰিব। কিন্তু ছুৰাইয়াৰ আইতাক ছবিখনৰ ব্যতিক্ৰমী কাহিনীটোৰ প্ৰতি বিশেষ উৎসাহী নাছিল।{{sfn|Akbar|1997|p=53}} ইফালে, তেতিয়াৰ ১৫বছৰীয়া আৰু এতিয়াও বিশেষ জনপ্ৰিয়তা লাভ নকৰা উদীয়মান অভিনেত্ৰী [[মধুবালা]]ই কামিনীৰ চৰিত্ৰটোত অভিনয় কৰিবলৈ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে। ৱাচাই তেওঁৰ বয়স আৰু অভিজ্ঞতাৰ অভাৱৰ বাবে তেওঁক পোনপটীয়াকৈ নাকচ কৰিছিল। কিন্তু আমৰোহীয়ে মধুবালাৰ অডিশ্যন লোৱাৰ দাবী জনায়।{{sfn|Deep|1996|pp=37–38}} আমৰোহীয়ে পাছত কৈছিল, "প্ৰথমবাৰ লগ পাওঁতে তেওঁ কোনো তাৰকা নাছিল। মই নতুন মুখ বিচাৰি আছিলোঁ আৰু তেওঁ সেই চৰিত্ৰৰ বাবে উপযুক্ত আছিল।" {{sfn|Abbasi|2018|p=152}} ''[[দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া]]''ৰ মতে, প্ৰথম পৰ্দা-পৰীক্ষাত [[মধুবালা]]ক "একেবাৰেই ভাল দেখা পোৱা নাছিল।" প্ৰচলিত কথা অনুসৰি, ষ্টুডিঅ'ৰ কৰ্মচাৰী জাৰ্মান চিত্ৰগ্ৰহণকাৰী যোছেফ ৱিৰ্শ্বিঙক কিশোৰী অভিনেত্ৰীগৰাকীক আটাইতকৈ বেয়াকৈ দেখুৱাবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছিল।<ref name=":0"/> আমৰোহীয়ে নিজে দ্বিতীয়টো অডিশ্যনৰ দায়িত্ব লয় আৰু নিজৰ সুবিধামতে পোহৰৰ ব্যৱস্থা কৰি মধুবালাৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰে। এইবাৰ ক'লা-বগা ছবিতো মধুবালাক "অপূৰ্ব সুন্দৰী" দেখা গৈছিল আৰু সকলোৱে একমত হৈছিল যে কামিনীৰ চৰিত্ৰৰ বাবে তেৱেঁই উপযুক্ত। ''ইণ্ডিয়া টাইমছ''ত এইদৰে উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref name=":0"/> ইয়াৰ পাছতে মধুবালাই চৰিত্ৰটো লাভ কৰে, যদিও ছবিখনৰ মুখ্য অভিনেতা কুমাৰৰ বয়স তেওঁৰ বয়সৰ দুগুণতকৈও অধিক আছিল। বহু বছৰৰ পাছত কুমাৰে কৈছিল, "মধুবালাৰ বয়স মাত্ৰ প্ৰায় ১৫ বছৰ আছিল আৰু তেওঁ অভিনয়ত ইমানেই কেঁচা আছিল যে প্ৰায় প্ৰতিটো দৃশ্যতে কেইবাবাৰো পুনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰিবলগীয়া হৈছিল। কিন্তু ''মহল'' আছিল ব্যতিক্ৰমী, আৰু মই নিশ্চিত আছিলোঁ যে আমাৰ চৰিত্ৰ নিৰ্বাচন ভুল হোৱা নাছিল।" <ref name=":0"/> ''মহল''ৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ছোৱাত ছবিৰ দলটোৱে আৰ্থিক সংকটৰ সন্মুখীন হৈছিল। সা-সামগ্ৰী কিনিবলৈ পৰ্যাপ্ত ধন নথকাৰ বাবে আমৰোহীয়ে নিজৰ ঘৰৰপৰা পুৰণি মূল্যৱান সামগ্ৰী আৰু পোছাক আনি ব্যৱহাৰ কৰিবলগীয়া হৈছিল।<ref name=":0"/> সংগীত ৰচনাৰ বাবে খেমচন্দ প্ৰকাশক নিয়োগ কৰা হৈছিল আৰু নক্ষবে গীতৰ কথা লিখিছিল। [[লতা মংগেশকাৰ]], ৰাজকুমাৰী ডুবে আৰু জোহৰাবাই আম্বেৱালীয়ে ছবিখনৰ গীতসমূহত কণ্ঠদান কৰিছিল। "[ [আয়েগা আনেৱালা]]" গীতটো গাবলৈ প্ৰথমে [[টুন টুন]]ক প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছিল। কিন্তু [[কাৰদাৰ প্ৰডাকচনছ]]ৰ সৈতে থকা চুক্তিৰ বাবে তেওঁ প্ৰস্তাৱটো প্ৰত্যাখ্যান কৰে।<ref>{{cite web|author=Manish Gaekwad |url=https://thereel.scroll.in/805494/redemption-song-afsana-likh-rahi-hoon-by-tun-tun |title=Redemption song: 'Afsana Likh Rahi Hoon' by Tun Tun |publisher=Scroll.in website |date=24 March 2016 |access-date=14 October 2023}}</ref> পাছত মংগেশকাৰে সেই প্ৰাচীন প্ৰাসাদটোতে গীতটো গাইছিল, য'ত ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।{{sfn|Akbar|1997|p=53}} প্ৰায় চাৰি মিনিট দৈৰ্ঘ্যৰ "মুশকিল হ্যায় বহুত মুশকিল" নামৰ আন এটা গীত আমৰোহী আৰু মধুবালাই এটা টেকতে সম্পূৰ্ণ কৰিছিল।<ref>{{Cite book|last=Rag|first=Pankaj|url=https://books.google.com/books?id=AcP5HPRDgewC|title=Dhuno Ki Yatra|date=2006-01-01|publisher=Rajkamal Prakashan|isbn=978-81-267-1169-7|pages=125|language=hi}}</ref> আনসকলৰ আপত্তি সত্ত্বেও আমৰোহীয়ে মধুবালাৰ অভিনয় প্ৰতিভাক উচ্চ স্থান দিছিল। তেওঁৰ মতে, "এই ছবিখনৰ জৰিয়তেই তেওঁৰ প্ৰকৃত সামৰ্থ্য প্ৰকাশ পাইছিল।" {{sfn|Abbasi|2018|p=152}} প্ৰথমতে ছবিখনৰ শেষত মুখ্য চৰিত্ৰ শংকৰ আৰু কামিনীয়ে পৰৱৰ্তী জন্মত পুনৰ মিলিত হোৱা দেখুওৱা হৈছিল। কিন্তু কুমাৰৰ পৰামৰ্শত মুক্তিৰ এদিন আগতে সেই দৃশ্যসমূহ আঁতৰাই দিয়া হয়।{{sfn|Ghosh|1995|pp=74–79}} == সংগীত == {{Infobox album | name = মহল | type = Soundtrack | artist = [[খেমচন্দ প্ৰকাশ]] | released = {{Start date|1942}}<ref name="Apple Music">{{Cite web |date=1949|title=Mahal|url=https://music.apple.com/in/album/mahal-original-motion-picture-soundtrack/1410102494|publisher=Apple Music|access-date=1 April 2024}}</ref> | genre = [[চলচ্চিত্ৰৰ সংগীত|চলচ্চিত্ৰৰ সংগীত]] | length = {{Duration|m=36|s=}} | language = [[হিন্দী]] | label = [[ছাৰেগামা]] | producer = [[খেমচন্দ প্ৰকাশ]] | prev_title = | prev_year = | next_title = | next_year = | chronology = [[খেমচন্দ প্ৰকাশ]] }} {{Track listing | all_lyrics = জে. নক্ষব | all_music = [[খেমচন্দ প্ৰকাশ]]{{sfn|Akbar|1997|p=53}} | headline = গীতসমূহ | extra_column = কণ্ঠশিল্পী | title1 = মহল থীম (বাদ্যসংগীত) | length1 = 3:16 | extra1 = [[খেমচন্দ প্ৰকাশ]] | title2 = ঘবৰা কে জো হম | length2 = 4:04 | extra2 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] | title3 = এক তীৰ চলা | length3 = 4:26 | extra3 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] | title4 = ছুন ছুন ঘুংঘৰুৱা | length4 = 4:42 | extra4 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] আৰু [[জোহৰাবাই আম্বেৱালী|জোহৰা বাই]] | title5 = মই ৱহ হঁছী হুঁ | length5 = 4:49 | extra5 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] | title6 = মুশকিল হ্যায় বহুত | length6 = 3:55 | extra6 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | title7 = [[আয়েগা আনেৱালা]] | length7 = 6:52 | extra7 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | title8 = দিল নে ফিৰ ইয়াদ কিয়া | length8 = 4:14 | extra8 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | total_length = {{Duration|m=36|s=00}} }} == মুক্তি == === প্ৰভাৱ আৰু বক্স অফিচ === ''মহল'' ১৯৪৯ চনৰ ১৩ অক্টোবৰত ছবিগৃহত মুক্তি লাভ কৰে।{{sfn|Akbar|1997|page=53}} মুক্তিৰ পাছতে ছবিখন জনপ্ৰিয় হৈ পৰে আৰু তৃতীয় সপ্তাহৰ ভিতৰতে সমগ্ৰ দেশতে আলোড়নৰ সৃষ্টি কৰে।<ref name=":4">{{Cite book|last=Acharya|first=Madhukant|url=https://books.google.com/books?id=KF9RDwAAQBAJ|title=Friends and Five Seasons: Publishing Hero Rupen (Vol 2)|date=2018-03-15|publisher=Notion Press|isbn=978-1-64249-388-7|pages=377|language=en}}</ref> বম্বে টকীজৰ পূৰ্বৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ব্যাৱসায়িক বিফলতাৰ বাবে ''মহল''ৰ সফলতা সম্পূৰ্ণ অপ্ৰত্যাশিত আছিল। ছবিখনে "বম্বে টকীজৰ আৰ্থিক সমস্যাত আৰু অধিক বৃদ্ধি কৰিব বুলি ভবা হতাশাবাদীসকলক আচৰিত কৰি তুলিছিল।" <ref name=":0"/> এজন ছবিগৃহৰ মালিকে সংবাদ মাধ্যমক কৈছিল, "বন্ধু-বান্ধৱ আৰু সাধাৰণ দৰ্শকৰপৰা বিনামূলীয়া প্ৰৱেশ-পত্ৰৰ বাবে ইমান অনুৰোধ পাইছোঁ যে মই অভিভূত হৈ পৰিছোঁ। কিছুমান প্ৰদৰ্শনীৰ বাবে মই প্ৰৱেশ-পত্ৰ দিওঁ, কাৰণ সকলো প্ৰদৰ্শনীৰ টিকট আগতীয়াকৈ বিক্ৰী হৈ যায়। ছবিখনে আমাৰ উপাৰ্জন আশা কৰাতকৈ বহু বেছি বৃদ্ধি কৰিছে। মোৰ বিশ্বাস, ই ৰূপালী জয়ন্তী উদ্‌যাপন কৰা সফল ছবিত পৰিণত হ'ব। মানুহে ছবিখন বাৰে বাৰে চাব বিচাৰে।" <ref name=":4"/> ছবিখনৰ প্ৰদৰ্শনীসমূহত সদায় দৰ্শকৰ আসন পূৰ্ণ হৈ আছিল। ছবিখনৰ সংলাপ আৰু গীতৰ কথা সন্নিৱিষ্ট পুস্তিকাৰ বাবেও ব্যাপক চাহিদাৰ সৃষ্টি হৈছিল।<ref name=":4"/> বাণিজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বিষয়ক ৱেবছাইট [[বক্স অফিচ ইণ্ডিয়া]]ই ''মহল''ক "ছুপাৰ হিট" বুলি ঘোষণা কৰিছে।<ref name="Boxofficeindia">{{Cite web|date=2013-10-16|title=Top Earners 1940s|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131016234445/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|archive-date=16 October 2013|website=Box office India website|access-date=2023-10-10}}</ref> ছবিখনৰ বক্স অফিচ উপাৰ্জনৰ সঠিক পৰিসংখ্যা উপলব্ধ নহ'লেও চলচ্চিত্ৰ বাণিজ্যৰ ৱেবছাইটসমূহে অনুমাণিক হিচাপ আগবঢ়াইছে। বক্স অফিচ ইণ্ডিয়াৰ মতে, ছবিখনৰ মুঠ উপাৰ্জন আছিল {{INRConvert|14.5|m|nolink=no|year=1970|mode=historical}}। ১৯৪৯ চনত ই সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ তালিকাত তৃতীয় স্থান লাভ কৰিছিল। ইয়াৰ আগত আছিল ''[[বৰছাত (১৯৪৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)|বৰছাত]]'' আৰু ''[[আন্দাজ (১৯৪৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)|আন্দাজ]]''।<ref name=BoxOffice>{{Cite web|date=2012-09-22|title=Top Earners 1949|url=http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|url-status=dead|website=Box Office India website|access-date=2023-10-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20120922023327/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|archive-date=22 September 2012}}</ref> ২০০৯ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ৱেবছাইটটোৱে ছবিখনৰ মুদ্ৰাস্ফীতিৰ সৈতে সামঞ্জস্য কৰা উপাৰ্জন {{INRConvert|410|m|nolink=no|year=2009|mode=historical}} বুলি উল্লেখ কৰিছিল আৰু ১৯৪০ৰ দশকৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা চলচ্চিত্ৰসমূহৰ তালিকাত ইয়াক দশম স্থান দিছিল। ২০২০ চনলৈকে মুদ্ৰাস্ফীতিৰ হিচাপত ভাৰতৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা এশখন চলচ্চিত্ৰৰ ভিতৰত ''মহল'' অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছিল।<ref>{{Cite web|date=2006-04-22|title=All Time Top Earners in India (film Mahal #76 on the LIST)|url=http://www.boxofficeindia.com/alltime.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060422165153/http://www.boxofficeindia.com/alltime.htm|website=Box Office India website|archive-date=22 April 2006|access-date=2023-10-13}}</ref> === সমালোচনামূলক প্ৰতিক্ৰিয়া === সমালোচনাসমূহত মধুবালাক ছবিখনৰ "প্ৰকৃত সফলতা" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল আৰু তেওঁৰ অভিনয়ক বয়সত বহু ডাঙৰ অশোক কুমাৰৰ অভিনয়তকৈও অধিক প্ৰশংসা কৰা হৈছিল।<ref name=":4"/> ৱিৰ্শ্বিঙৰ [[চিত্ৰগ্ৰহণ|চিত্ৰগ্ৰহণশৈলী]]ৰদ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ ''[[মোশ্যন পিকচাৰ মেগাজিন]]''ৰ এজন সাংবাদিকে ''মহল''ক "ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগৰ ইতিহাসৰ এক মাইলৰ খুঁটি" বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref name=":1">{{Cite web|title=Bombay Talkies' Mahal—Madhubala and Ashok Kumar—The Motion Picture Magazine|url=https://cineplot.com/mahal-1949/|access-date=2021-04-23|language=en-US}}</ref> কিন্তু ছবিখনৰ প্ৰতি সামগ্ৰিক সমালোচনামূলক প্ৰতিক্ৰিয়া মিশ্ৰিত আছিল। পেটেলে ইয়াৰ কাহিনীটোক "অদ্ভুত অৰ্থহীনতা—বিশুদ্ধ আৰু নিৰ্মল" বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref>{{Cite web|date=2009-04-09|title=Thus wrote Filmindia (and Mother India) - II|url=https://upperstall.com/features/thus-wrote-filmindia-and-mother-india-ii/|access-date=2023-10-13|website=Upperstall.com}}</ref> আনহাতে, ''মোশ্যন পিকচাৰ মেগাজিন''ৰ মতে, ছবিখন আছিল "ভূত, প্ৰেতাত্মা, অলৌকিক আবিৰ্ভাৱ, শিহৰণ, কঁপনি, বাদুলী আৰু সাপৰ কাহিনী।" আলোচনীখনে লগতে মন্তব্য কৰিছিল যে ছবিখনে দৰ্শকৰ মনত ভয়ৰ সৃষ্টি কৰিবলৈ সক্ষম হয়, কিন্তু তাৰ আঁৰত এটাতকৈ অধিক কাৰণ আছে।<ref name=":1"/> সময়ৰ লগে লগে ছবিখনৰ প্ৰতি সমালোচনামূলক দৃষ্টিভংগীৰ যথেষ্ট উন্নতি ঘটিছে আৰু আধুনিক সমালোচকসকলে ইয়াক প্ৰায়ে এখন [[ধ্ৰুপদী চলচ্চিত্ৰ|ধ্ৰুপদী ছবি]] বুলি অভিহিত কৰে।{{sfn|Akbar|1997|page=49}} আপাৰষ্টলৰ বাবে লিখা এটা পৰ্যালোচনাত কৰণ বালিয়ে ছবিখনৰ "সমৃদ্ধ স্তৰযুক্ত আৰু বিষণ্ণ দৃশ্যৰূপ, শব্দৰ কল্পনাপ্ৰসূত ব্যৱহাৰ, ৰহস্যমজ় অস্পষ্টতা আৰু [...] মনত ৰৈ যোৱা সংগীত"ৰ প্ৰশংসা কৰিছিল।<ref name=upperstall2>{{Cite web|last=Bali|first=Karan|date=2016-06-23|title=Mahal (1949 film) - film review|url=https://upperstall.com/film/mahal/|access-date=2023-10-13|website=Upperstall.com website}}</ref> লেখক [[বিজয় মিশ্ৰ]]ই তেওঁৰ ''বলিউড চিনেমা: টেম্পলছ অৱ ডিজায়াৰ'' নামৰ গ্ৰন্থত লিখিছে যে ''মহল''ৰ কাহিনী সম্পূৰ্ণৰূপে সমাপ্ত নোহোৱা আৰু ইয়াৰ গাঁথনিত অস্পষ্ট মুহূৰ্তসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত হৈ থকাৰ বাবেই ছবিখন এক বিশেষ কৃতিত্ব হিচাপে বিবেচিত হয়। তেওঁৰ মতে, [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] পুনৰ্জন্মৰ কাহিনীৰ ব্যৱহাৰে [[গথিক কল্পকাহিনী|গথিক আখ্যানৰ]] সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰে আৰু শেষত ইয়াক হিন্দু নন্দনতাত্ত্বিক তত্ত্বৰ অন্তৰ্নিহিত মহত্ত্বমুখী প্ৰৱণতাৰ সৈতে সংযোগ কৰে।{{sfn|Mishra|2013|page=55}} ২০২০ চনত [[গায়ত্ৰী প্ৰভু]]ৱেও একেধৰণৰ মূল্যায়ন আগবঢ়াইছিল। তেওঁৰ মতে, ''মহল''-এ পৰ্দাত প্ৰেম আৰু স্থাপত্যক এক অনন্য ৰূপত একত্ৰিত কৰিছে। প্ৰেম আৰু স্থানৰ মাজৰ সম্পৰ্কই নিজেই স্থানৰ প্ৰতি এক প্ৰেমৰ সৃষ্টি কৰে। এই সম্পৰ্কক চলচ্চিত্ৰৰূপ দিবলৈ এক স্বকীয় দৃশ্যভাষাৰ প্ৰয়োজন হয়, আৰু ছবিখনৰ আৰম্ভণিৰ দৃশ্যসমূহত ''মহল''-এ এই কাম অসাধাৰণ নিখুঁততাৰে সম্পন্ন কৰিছে।{{sfn|Prabhu|2020}} == উত্তৰাধিকাৰ == {{multiple image | footer_align = center | footer = ''মহল''ৰ সফলতাই [[মধুবালা]] আৰু [[লতা মংগেশকাৰ]]ক (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) নিশাটোৰ ভিতৰতে তাৰকাত পৰিণত কৰিছিল। | total_width = 300 | image1 = | alt1 = | image2 = Lata Mangeshkar black-and-white.jpg | alt2 = | align = | direction = | caption1 = | caption2 = }} ''মহল''ৰ সফলতাই নেপথ্য গায়িকা লতা মংগেশকাৰ আৰু মুখ্য অভিনেত্ৰী মধুবালাৰ কেৰিয়াৰ গঢ়ি তোলাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। দুয়োগৰাকীয়েই চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগত ডাঙৰ সুযোগ লাভ কৰিবলৈ সংগ্ৰাম কৰি আছিল। ''মহল'' মুক্তিৰ পাছৰ ছয় বছৰলৈকে মধুবালাৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা চলচ্চিত্ৰ হৈ আছিল। ১৯৫৫ চনত মুক্তি পোৱা ''[[মিষ্টাৰ এণ্ড মিছেছ '৫৫]]'' ছবিখনে এই স্থান লাভ কৰে। মংগেশকাৰে প্ৰায়ে "আয়েগা আনেৱালা"ক তেওঁৰ প্ৰিয় গীতসমূহৰ ভিতৰত এটা বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref name=upperstall2/> ''মহল''ৰ [[চলচ্চিত্ৰ সম্পাদনা|সম্পাদক]] [[বিমল ৰায়]] পৰৱৰ্তী সময়ত ''[[মধুমতী]]'' (১৯৫৮) ছবিখনৰ পৰিচালক হৈছিল। এই ছবিখনে ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ, [[ভাৰতীয় টেলিভিছন]] আৰু সম্ভৱতঃ বিশ্বৰ চলচ্চিত্ৰ জগতত পুনৰ্জন্মৰ বিষয়-বস্তুৰ আধাৰত নিৰ্মিত বহুতো পৰৱৰ্তী সৃষ্টিৰ বাবে অনুপ্ৰেৰণাৰ উৎস হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref name="Mishra">{{citation|last=Mishra|first=Vijay|title=Bollywood cinema: temples of desire|publisher=[[Routledge]]|year=2002|isbn=0-415-93014-6|pages=49–57}}</ref> ''মহল''ৰ বহুতো বিষয়-বস্তু হিন্দী চলচ্চিত্ৰ ''[[কৰ্জ (চলচ্চিত্ৰ)|কৰ্জ]]'' (১৯৮০)তো পুনৰ দেখা গৈছিল।<ref name="Doniger">{{citation|last=Doniger|first=Wendy|title=The woman who pretended to be who she was: myths of self-imitation|chapter=Chapter 6: Reincarnation|pages=112–136 [135]|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2005|isbn=0-19-516016-9}}</ref> ''কৰ্জ''ক কেইবাবাৰো পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত আছিল [[কন্নড় চলচ্চিত্ৰ|কন্নড়]] ছবি ''যুগ পুৰুষ'' (১৯৮৯), [[তামিল চলচ্চিত্ৰ|তামিল]] ছবি ''[[এন্নাক্কুল অৰুৱন (১৯৮৪ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)|এন্নাক্কুল অৰুৱন]]'' (১৯৮৪) আৰু হিন্দী ছবি ''[[ওম শান্তি ওম]]''।<ref>[http://www.mumbaimirror.com/net/mmpaper.aspx?page=article&sectid=30&contentid=20080807200808070235582987cdd87f Ashanti nags Om Shanti Om] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071024183614/http://mumbaimirror.com/net/mmpaper.aspx?Page=article |date=24 October 2007 }} [[মুম্বাই মিৰৰ]], ৭ আগষ্ট ২০০৮।</ref><ref name="hum">[http://www.humsurfer.com/shah-rukh-farah-sued-writer-claims-srk-stole-his-script-for-om-shanti-om Shah Rukh, Farah Sued: Writer Claims SRK stole his script for Om Shanti Om] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090413205105/http://www.humsurfer.com/shah-rukh-farah-sued-writer-claims-srk-stole-his-script-for-om-shanti-om |date=13 April 2009}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == * {{cite book |last=Abbasi |first=Yasir |title=Yeh Un Dinoñ Ki Baat Hai: Urdu Memoirs of Cinema Legends |publisher=Bloomsbury Publishing |year=2018 |isbn=978-9387471054 }} * {{cite book |last=Akbar |first=Khatija |title=Madhubala: Her Life, Her Films |publisher=Hay House |year=1997 |isbn=9788174761538 }} * {{cite book |last=Deep |first=Mohan |title=The Mystery and Mystique of Madhubala |publisher=Magna Books |year=1996 |isbn=1906574219 }} * {{cite book |last=Ghosh |first=Nabendu |title=Ashok Kumar: His Life and Times |publisher=Indus |year=1995 |isbn=8172232187 }} * {{cite book |last=Mishra |first=Vijay |title=Bollywood Cinema: Temples of Desire |publisher=Routledge |year=2013 |isbn=9780415930154 }} * {{cite book |last=Prabhu |first=Gayathri |title=Shadow Craft: Visual Aesthetics of Black and White Hindi Cinema |publisher=Bloomsbury Academic |year=2020 |isbn=9789390176267 }} == টোকা == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{IMDb title|0041619|মহল}} pmoma3lgeoewx9t3oapj1hofb7secng 646662 646660 2026-10-23T05:48:45Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* নিৰ্মাণ */ 646662 wikitext text/x-wiki {{Short description|১৯৪৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ}} {{Infobox film | name = মহল | image = Mahal 1949 film poster.jpg | caption = চলচ্চিত্ৰখনৰ পোষ্টাৰ | director = কমল আমৰোহী | producer = [[অশোক কুমাৰ]]<br />সাৱক ৱাচা | writer = কমল আমৰোহী | screenplay = কমল আমৰোহী | story = কমল আমৰোহী | based_on = | starring = [[অশোক কুমাৰ]]<br />[[মধুবালা]] | music = খেমচন্দ প্ৰকাশ | cinematography = যোছেফ ৱিৰ্শ্বিং | editing = বিমল ৰায়<br />এম. শংকৰ<br />আৰ. এম. টিপনিছ | studio = [[বম্বে টকীজ]] | distributor = বম্বে টকীজ | released = {{Film date|df=y|1949|10|19}} | runtime = ১৬৫ মিনিট | country = ভাৰত | language = [[হিন্দুস্তানী ভাষা|হিন্দুস্তানী]] | budget = {{Estimation}} {{INR}}৯ লাখ ({{Estimation}} ২০১৬ চনৰ হিচাপত {{INR}}১২.১ কোটি)<ref name=":0">{{cite news |title=Testing times for Madhubala |author=Roshmila Bhattacharya |url=http://www.punemirror.in/article/19/201305062013050609002739063f4e6c5/Testing-times-for-Madhubala.html |publisher=Pune Mirror |date=6 May 2013 |access-date=10 October 2023 |archive-url=https://archive.today/20130702104745/http://www.punemirror.in/article/19/201305062013050609002739063f4e6c5/Testing-times-for-Madhubala.html |archive-date=2 July 2013 |url-status=dead}}</ref> | gross = {{Estimation}} {{INR}}১.৪৫ কোটি ({{Estimation}} ২০১৬ চনৰ হিচাপত {{INR}}১৯৮ কোটি)<ref name=BoxOffice /> }} '''মহল ({{lang-en|Mahal}})''' হৈছে ১৯৪৯ চনত মুক্তি পোৱা এখন ভাৰতীয় হিন্দী ভাষাৰ মনস্তাত্ত্বিক আৰু অতিপ্ৰাকৃতিক ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ। ১৯৪৯ চনৰ এই চলচ্চিত্ৰখন সাৱক ৱাচা আৰু অশোক কুমাৰে [[বম্বে টকীজ]]ৰ বেনাৰত প্ৰযোজনা কৰিছিল। [[কমল আমৰোহী]]য়ে ছবিখনৰ পৰিচালনা কৰিছিল। এইখনেই আছিল তেওঁৰ পৰিচালক হিচাপে প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ। ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য, কাহিনী আৰু সংলাপৰ দায়িত্বতো আমৰোহী আছিল। ইয়াৰ সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল খেমচন্দ প্ৰকাশে। বলিউডৰ প্ৰথম ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ হিচাপে অভিহিত এই ছবিখনৰ কাহিনী এজন অভিজাত ব্যক্তিক (অশোক কুমাৰ) কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লৈ উঠিছে। তেওঁ এখন প্ৰাচীন প্ৰাসাদত বাস কৰিবলৈ আহে আৰু তাত এগৰাকী ৰহস্যমজ়ী নাৰীৰ (মধুবালা) আবিৰ্ভাৱ ঘটে। নাৰীগৰাকীয়ে দাবী কৰে যে পূৰ্বজন্মত তেওঁলোক প্ৰেমিক-প্ৰেমিকা আছিল।<ref name=":0"/><ref name=upperstall2/> ''মহল'' বম্বে টকীজ ষ্টুডিঅ'ই সীমিত বাজেটেৰে নিৰ্মাণ কৰিছিল। এই ছবিখনৰ জৰিয়তে পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰা আমৰোহীক প্ৰথমে বহুতো আগশাৰীৰ অভিনেত্ৰীয়ে প্ৰত্যাখ্যান কৰিছিল। অৱশেষত তেতিয়াৰ উদীয়মান অভিনেত্ৰী মধুবালাক ছবিখনত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণত তুলনামূলকভাৱে বহু সময় লাগিছিল, যাৰ ফলত সংবাদ মাধ্যমত ছবিখনৰ বিষয়ে নেতিবাচক ধাৰণা সৃষ্টি হৈছিল। ''মহল'' ১৯৪৯ চনৰ অক্টোবৰ মাহত ছবিগৃহত মুক্তি পায়। সমালোচকৰপৰা মিশ্ৰিত আৰু নেতিবাচক প্ৰতিক্ৰিয়া লাভ কৰাৰ পাছতো ছবিখন সেই দশকৰ অন্যতম বৃহৎ ব্যাৱসায়িক সফলতা হিচাপে পৰিগণিত হয়। ই বম্বে টকীজৰ ইতিহাসৰো সৰ্বাধিক আৰ্থিক সফলতা লাভ কৰা চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল। ছবিখনে মধুবালা আৰু ইয়াৰ সংগীতত কণ্ঠদান কৰা নেপথ্য গায়িকা [[লতা মংগেশকাৰ]]ক তাৰকাখ্যাতিৰ শীৰ্ষলৈ লৈ যায়। মুক্তিৰ পাছৰেপৰা ''মহল''-এ বহুতো ভৌতিক চলচ্চিত্ৰক প্ৰভাবিত কৰিছে। ব্ৰিটিছ ফিল্ম ইনষ্টিটিউটৰ "১০খন উল্লেখযোগ্য ৰোমাণ্টিক ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ"ৰ তালিকা আৰু ''স্কুপহুপ''ৰ "১৪খন বলিউডৰ ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ, যিবোৰ আপুনি অকলশৰে চাব নোৱাৰে" শীৰ্ষক তালিকাতো ছবিখন অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।<ref>{{cite web|first=Michael|last=Blyth|url=https://www.bfi.org.uk/lists/10-great-romantic-horror-films |title=10 great romantic horror films |publisher=BFI |date=22 May 2015 |accessdate=30 March 2016}}</ref><ref>{{Cite web|last=Kurian|first=Danny|date=2015-05-16|title=14 Bollywood Horror Movies That You Just Can't Watch Alone|url=https://www.scoopwhoop.com/entertainment/bollywood-horror-movies/|access-date=2020-12-08|website=www.scoopwhoop.com|language=English}}</ref> == কাহিনী == [[File:Mahal (1949).webm|thumb|x200px|''মহল'']] ''মহল'' পুনৰ্জন্ম আৰু ভূতৰ কাহিনী। এলাহাবাদত এখন সুন্দৰ, পৰিত্যক্ত ৰাজপ্ৰাসাদ আছে। ইয়াৰ নতুন গৰাকী হৰি শংকৰ (অশোক কুমাৰ) তাত বাস কৰিবলৈ আহোঁতে এজন বৃদ্ধ মালীয়ে তেওঁক অসম্পূৰ্ণ প্ৰেমৰ কাহিনীটো বৰ্ণনা কৰে। প্ৰায় ৪০ৰপৰা ৪৫ বছৰ আগতে এজন ব্যক্তিয়ে এই প্ৰাসাদটো নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু তেওঁৰ প্ৰেমিকা কামিনী (মধুবালা) তাত থাকিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। কামিনীয়ে গোটেই দিনটো অপেক্ষা কৰি থাকিছিল, যাতে মাজনিশা সেই ব্যক্তিজন তেওঁৰ ওচৰলৈ আহে। কিন্তু পুৱতি নিশা হোৱাৰ আগতেই তেওঁ গুচি গৈছিল। এদিন ধুমুহাময় নিশা সেই ব্যক্তিজনৰ জাহাজখন ডুব যায় আৰু তেওঁ পানীত ডুবি মৃত্যুবৰণ কৰে। কামিনীক এৰি যোৱাৰ আগতে তেওঁ কৈছিল যে তেওঁলোকৰ প্ৰেম কেতিয়াও শেষ নহ'ব। কেইদিনমানৰ পাছত কামিনীৰো মৃত্যু হয়। শংকৰ যেতিয়া এটা শোৱনি-কোঠালৈ যায়, তেতিয়া বেৰৰপৰা এখন ফটো সৰি পৰে। ফটোখনত থকা মানুহজনৰ মুখখন নিজৰ সৈতে হুবহু মিল থকা দেখি শংকৰ আচৰিত হয়। তাৰ পাছত তেওঁ এগৰাকী মহিলাৰ গানৰ মাত শুনিবলৈ পায় আৰু মাতটোৰ পম খেদি যায়। এটা কোঠাত তেওঁ মহিলাগৰাকীক বহি থকা দেখে, কিন্তু তেওঁক দেখা পোৱাৰ লগে লগে মহিলাগৰাকী পলাই যায়। শংকৰৰ বন্ধু শ্ৰীনাথ (কানু ৰয়) আহি পায়। শংকৰে সন্দেহ প্ৰকাশ কৰে যে পূৰ্বজন্মৰ অসম্পূৰ্ণ প্ৰেমৰ কাহিনীটোৰ পুৰুষজন হয়তো শ্ৰীনাথেই। শ্ৰীনাথে তেওঁক শান্ত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। কিন্তু কিছুসময়ৰ পাছতে মহিলাগৰাকী পুনৰ দেখা দিয়ে। দুয়োজনে তেওঁৰ পিছে পিছে গৈ প্ৰাসাদৰ ছাদত উপস্থিত হয়। তাত মহিলাগৰাকীয়ে পানীত জঁপিয়াই পৰে, কিন্তু তললৈ চাই তেওঁলোকে একো দেখা নাপায়। পাছদিনা শংকৰ কানপুৰলৈ উভতি যায়। নৈনী নামৰ ঠাইত তেওঁ ৰে'লৰপৰা নামি পুনৰ প্ৰাসাদটোলৈ যায়। কামিনীয়ে তেওঁক কয় যে তেওঁ বাস্তৱিকতে আছে। কিন্তু শ্ৰীনাথে বাধা দি শংকৰক সতৰ্ক কৰে যে কামিনীয়ে তেওঁক মৃত্যুৰ মুখলৈ টানি নিব। ভূতগৰাকীয়ে পুনৰ আবিৰ্ভাৱ হৈ শ্ৰীনাথক তেওঁলোকৰ মাজৰপৰা আঁতৰি থাকিবলৈ কয়। খঙত শ্ৰীনাথে তেওঁক গুলীয়াবলৈ চেষ্টা কৰে, কিন্তু বিফল হয়। কামিনীয়ে শংকৰক কয় যে শংকৰে ভাল পোৱা এগৰাকী মহিলাৰ শৰীৰত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰিলে তেওঁ পুনৰ জীৱন লাভ কৰিব পাৰিব। তেওঁ শংকৰক মালীৰ জীয়েকৰ মুখখন চাই তাই ধুনীয়া হয় নে নহয় আৰু সেই মুখত কামিনীক গ্ৰহণ কৰিব পাৰিব নে নাই, সেয়া নিৰ্ণয় কৰিবলৈ কয়। ইফালে, শ্ৰীনাথৰপৰা সকলো কথা শুনি শংকৰৰ পিতৃ আহি তেওঁক ঘৰলৈ লৈ যায়। শংকৰে ৰঞ্জনা (বিজয়লক্ষ্মী)ক বিয়া কৰায়। কামিনীক পাহৰিবলৈ তেওঁ পত্নীৰ সৈতে বহু দূৰলৈ গুচি যোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয়। দুবছৰৰ পাছত, শংকৰৰ ৰাতি ৰাতি ক'লৈ যায় জানিবলৈ উদ্বিগ্ন হৈ পৰা ৰঞ্জনাই এদিন তেওঁৰ পিছে পিছে যায় আৰু তেওঁক কামিনীক লগ ধৰিবলৈ যোৱা দেখে। কামিনীয়ে শংকৰক মালীৰ জীয়েকক হত্যা কৰিবলৈ কয়, যাতে তাইৰ শৰীৰত প্ৰৱেশ কৰি তেওঁ পুনৰ জীৱন লাভ কৰিব পাৰে। সকলো কথা শুনি ৰঞ্জনাই বিহ পান কৰে আৰু মৃত্যুৰ আগতে আৰক্ষী থানালৈ গৈ শংকৰে তেওঁক প্ৰতাৰণা কৰি বিহ খুৱাইছে বুলি স্বীকাৰোক্তি দিয়ে। শংকৰক আদালতত হাজিৰ কৰোৱা হয়। মালীৰ জীয়েক আশা (আশা)কো শংকৰ আৰু ৰঞ্জনাৰ মাজত সংঘটিত হোৱা সংঘাতৰ বাবে দোষী বুলি অভিযুক্ত কৰি আদালতলৈ অনা হয়। পাছত প্ৰকাশ পায় যে আশাই কামিনীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল, কাৰণ ফটোখনত থকা শংকৰৰ সৈতে চেহেৰাৰ মিল থকা মানুহজনৰ প্ৰতি তাই প্ৰেমত পৰিছিল। অৱশেষত শংকৰক মৃত্যুদণ্ডৰ শাস্তি দিয়া হয়। কিন্তু পাছত আৰক্ষীয়ে ৰঞ্জনাৰ চিঠিখনৰ বিষয়ে জানিব পাৰে আৰু শংকৰক মুকলি কৰি দিয়ে। শংকৰ শ্ৰীনাথৰ ঘৰলৈ দৌৰি যায়, কিন্তু তাত উপস্থিত হোৱাৰ আগতেই তেওঁৰ মৃত্যু হয়। ছবিখনৰ শেষত শোকাকুল আশা আৰু শ্ৰীনাথক একেলগে আঁতৰি যোৱা দেখা যায়। == অভিনেতা-অভিনেত্ৰী == *'' [[অশোক কুমাৰ]]'' হৰি শংকৰ চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> * ''[[মধুবালা]]'' কামিনী চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> *'' এম. কুমাৰ '' হৰি শংকৰৰ পিতৃ চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> * ''বিজয়লক্ষ্মী'' ৰঞ্জনা চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> * কানু ৰয় শ্ৰীনাথ * ''নাজিৰ হুছেইন'' কামিনীৰ পিতৃ চৰিত্ৰত * এৰুজ টাৰাপোৰ * শীলা নাইক * লীলা পাণ্ডে * নীলম * কানিজ * জগন্নাথ * মহছিন * লক্ষ্মণ ৰাও * এছ. এ. বেকাৰ * ৰামাস্ত্ৰী * ৰাজা ছেলিম == নিৰ্মাণ == [[File:Kamal_Amrohi_%2828553611573%29.jpg|thumb|180px|ছবিখনৰ পৰিচালক [[কমল আমৰোহী]] (''১৯৫০ৰ দশকৰ এখন আলোকচিত্ৰ'')]] ''মহল'' সাৱক ৱাচা আৰু অশোক কুমাৰে [[বম্বে টকীজ]]ৰ বেনাৰত প্ৰযোজনা কৰিছিল। ছবিখনৰ কাহিনী আৰু পৰিচালনাৰ দায়িত্বত আছিল কমল আমৰোহী। এইখনেই আছিল পৰিচালক হিচাপে তেওঁৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ।{{sfn|Deep|1996|p=144}} কাহিনীটোৰ এটা অংশ অশোক কুমাৰে প্ৰস্তাৱ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৪৮ চনৰ এটা বাস্তৱ ঘটনা স্মৰণ কৰি এই কাহিনী কৈছিল। সেই সময়ত তেওঁ জিজিবয় হাউছৰ ওচৰত অৱস্থিত এটা পাহাৰীয়া পৰ্যটনস্থলীত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি আছিল। মাজনিশা তেওঁ এগৰাকী ৰহস্যমজ়ী মহিলাৰ গাড়ীত মূৰ নথকা এটা মৃতদেহ দেখা পাইছিল।<ref name=":2">{{Cite web|date=2019-10-13|title=When Ashok Kumar saw a headless corpse and Mahal was born|url=https://topleadindia.com/2019/10/13/when-ashok-kumar-saw-a-headless-corpse-and-mahal-was-born/|access-date=2021-07-11|website=Top Lead India|language=en-US}}</ref> কিছুসময়ৰ পাছতে মহিলাগৰাকী সেই স্থানৰপৰা অন্তৰ্ধান হয়। অশোক কুমাৰৰ চাকৰসকলে বিশ্বাস কৰিছিল যে তেওঁ হয়তো সপোনহে দেখিছিল। কুমাৰে ওচৰৰ আৰক্ষী থানাত অভিযোগ দাখিল কৰিবলৈ যাওঁতে এজন আৰক্ষীয়ে তেওঁক জনায় যে ১৪ বছৰ আগতে একে ঠাইতে একেধৰণৰ ঘটনা সংঘটিত হৈছিল। এগৰাকী মহিলাই এজন ব্যক্তিক হত্যা কৰাৰ পাছত পথ দুৰ্ঘটনাত মৃত্যুবৰণ কৰিছিল।<ref name=":2"/> কুমাৰে এই কাহিনী আমৰোহীক বৰ্ণনা কৰে। আমৰোহীয়ে ইয়াৰ আগতে ১৯৩৯ চনৰ ছোহৰাব মোদীৰ জনপ্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ ''পুকাৰ (১৯৩৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)''ৰ সংলাপ লিখিছিল, কিন্তু তেওঁ কেতিয়াও চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰা নাছিল। আমৰোহীয়ে কাহিনীটোৰ কিছু পৰিৱৰ্তন সাধন কৰি ইয়াক অধিক বিকশিত কৰে আৰু ছবিখনৰ নাম ''মহল'' ৰাখে। এই শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে অট্টালিকা বা ৰাজপ্ৰাসাদ।{{sfn|Deep|1996|p=37}} উল্লেখযোগ্য যে ছবিখনৰ অতিপ্ৰাকৃতিক কাহিনীটোৰ সৈতে ৰূপাৰ্ট ক্ৰফ্ট-কুকৰ এখন চুটিগল্পৰ সাদৃশ্য আছে। সেই গল্পৰ আধাৰত ১৯৪৫ চনত ''দ্য ফেটেল উইটনেছ'' নামৰ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ৱাচাই ছবিখনৰ কাহিনী প্ৰথমে নাকচ কৰিছিল। তেওঁৰ আশংকা আছিল যে ৰহস্যধৰ্মী চলচ্চিত্ৰই সদায় দৰ্শকৰ পুনৰাবৃত্ত আগ্ৰহ লাভ নকৰিব পাৰে। ইয়াৰ উপৰি বম্বে টকীজে পূৰ্বৰ কেইবাখনো চলচ্চিত্ৰৰ ব্যাৱসায়িক বিফলতাৰ বাবে ইতিমধ্যে আৰ্থিক সংকটৰ সন্মুখীন হৈছিল। কিন্তু কুমাৰে দৃঢ়তাৰে কয় যে ভালদৰে পৰিচালনা কৰিলে ছবিখন আকৰ্ষণীয় হ'ব পাৰে। সেয়েহে তেওঁ আমৰোহীক পৰিচালক হিচাপে নিযুক্ত কৰে।{{sfn|Deep|1996|pp=37–39}} কুমাৰে নিজেও সহ-প্ৰযোজক হ'বলৈ, সম্ভাৱ্য লোকচান বহন কৰিবলৈ আৰু ছবিখনত অভিনয় কৰিবলৈ সন্মতি দিয়ে। কামিনীৰ চৰিত্ৰৰ বাবে উপযুক্ত অভিনেত্ৰী বাছনি কৰাৰ দায়িত্ব তেওঁ আমৰোহীক অৰ্পণ কৰে।{{sfn|Deep|1996|pp=37–39}} মুখ্য নাৰী চৰিত্ৰটোৰ বাবে অভিনেত্ৰী বাছনি কৰাটো জটিল হৈ পৰিছিল। কেইবাগৰাকীও প্ৰতিষ্ঠিত অভিনেত্ৰীয়ে চৰিত্ৰটো গ্ৰহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল আৰু আন কিছুমানে অধিক পাৰিশ্ৰমিক বিচাৰিছিল। এটা সময়ত [[ছুৰাইয়া]]ক চৰিত্ৰটোৰ বাবে বিবেচনা কৰা হৈছিল আৰু ৱাচাই তেওঁক প্ৰায় চূড়ান্তও কৰিছিল। ৱাচাৰ বিশ্বাস আছিল যে ছুৰাইয়া আৰু কুমাৰৰ যুটিটোৱে দৰ্শকক আকৰ্ষণ কৰিব। কিন্তু ছুৰাইয়াৰ আইতাক ছবিখনৰ ব্যতিক্ৰমী কাহিনীটোৰ প্ৰতি বিশেষ উৎসাহী নাছিল।{{sfn|Akbar|1997|p=53}} ইফালে, তেতিয়াৰ ১৫বছৰীয়া আৰু এতিয়াও বিশেষ জনপ্ৰিয়তা লাভ নকৰা উদীয়মান অভিনেত্ৰী [[মধুবালা]]ই কামিনীৰ চৰিত্ৰটোত অভিনয় কৰিবলৈ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে। ৱাচাই তেওঁৰ বয়স আৰু অভিজ্ঞতাৰ অভাৱৰ বাবে তেওঁক পোনপটীয়াকৈ নাকচ কৰিছিল। কিন্তু আমৰোহীয়ে মধুবালাৰ অডিশ্যন লোৱাৰ দাবী জনায়।{{sfn|Deep|1996|pp=37–38}} আমৰোহীয়ে পাছত কৈছিল, "প্ৰথমবাৰ লগ পাওঁতে তেওঁ কোনো তাৰকা নাছিল। মই নতুন মুখ বিচাৰি আছিলোঁ আৰু তেওঁ সেই চৰিত্ৰৰ বাবে উপযুক্ত আছিল।" {{sfn|Abbasi|2018|p=152}} ''[[দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া]]''ৰ মতে, প্ৰথম পৰ্দা-পৰীক্ষাত [[মধুবালা]]ক "একেবাৰেই ভাল দেখা পোৱা নাছিল।" প্ৰচলিত কথা অনুসৰি, ষ্টুডিঅ'ৰ কৰ্মচাৰী জাৰ্মান চিত্ৰগ্ৰহণকাৰী যোছেফ ৱিৰ্শ্বিঙক কিশোৰী অভিনেত্ৰীগৰাকীক আটাইতকৈ বেয়াকৈ দেখুৱাবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছিল।<ref name=":0"/> আমৰোহীয়ে নিজে দ্বিতীয়টো অডিশ্যনৰ দায়িত্ব লয় আৰু নিজৰ সুবিধামতে পোহৰৰ ব্যৱস্থা কৰি মধুবালাৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰে। এইবাৰ ক'লা-বগা ছবিতো মধুবালাক "অপূৰ্ব সুন্দৰী" দেখা গৈছিল আৰু সকলোৱে একমত হৈছিল যে কামিনীৰ চৰিত্ৰৰ বাবে তেৱেঁই উপযুক্ত। ''ইণ্ডিয়া টাইমছ''ত এইদৰে উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref name=":0"/> ইয়াৰ পাছতে মধুবালাই চৰিত্ৰটো লাভ কৰে, যদিও ছবিখনৰ মুখ্য অভিনেতা কুমাৰৰ বয়স তেওঁৰ বয়সৰ দুগুণতকৈও অধিক আছিল। বহু বছৰৰ পাছত কুমাৰে কৈছিল, "মধুবালাৰ বয়স মাত্ৰ প্ৰায় ১৫ বছৰ আছিল আৰু তেওঁ অভিনয়ত ইমানেই কেঁচা আছিল যে প্ৰায় প্ৰতিটো দৃশ্যতে কেইবাবাৰো পুনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰিবলগীয়া হৈছিল। কিন্তু ''মহল'' আছিল ব্যতিক্ৰমী, আৰু মই নিশ্চিত আছিলোঁ যে আমাৰ চৰিত্ৰ নিৰ্বাচন ভুল হোৱা নাছিল।" <ref name=":0"/> ''মহল''ৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ছোৱাত ছবিৰ দলটোৱে আৰ্থিক সংকটৰ সন্মুখীন হৈছিল। সা-সামগ্ৰী কিনিবলৈ পৰ্যাপ্ত ধন নথকাৰ বাবে আমৰোহীয়ে নিজৰ ঘৰৰপৰা পুৰণি মূল্যৱান সামগ্ৰী আৰু পোছাক আনি ব্যৱহাৰ কৰিবলগীয়া হৈছিল।<ref name=":0"/> সংগীত ৰচনাৰ বাবে খেমচন্দ প্ৰকাশক নিয়োগ কৰা হৈছিল আৰু নক্ষবে গীতৰ কথা লিখিছিল। [[লতা মংগেশকাৰ]], ৰাজকুমাৰী ডুবে আৰু জোহৰাবাই আম্বেৱালীয়ে ছবিখনৰ গীতসমূহত কণ্ঠদান কৰিছিল। "আয়েগা আনেৱালা" গীতটো গাবলৈ প্ৰথমে [[টুন টুন]]ক প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছিল। কিন্তু [[কাৰদাৰ প্ৰডাকচনছ]]ৰ সৈতে থকা চুক্তিৰ বাবে তেওঁ প্ৰস্তাৱটো প্ৰত্যাখ্যান কৰে।<ref>{{cite web|author=Manish Gaekwad |url=https://thereel.scroll.in/805494/redemption-song-afsana-likh-rahi-hoon-by-tun-tun |title=Redemption song: 'Afsana Likh Rahi Hoon' by Tun Tun |publisher=Scroll.in website |date=24 March 2016 |access-date=14 October 2023}}</ref> পাছত মংগেশকাৰে সেই প্ৰাচীন প্ৰাসাদটোতে গীতটো গাইছিল, য'ত ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।{{sfn|Akbar|1997|p=53}} প্ৰায় চাৰি মিনিট দৈৰ্ঘ্যৰ "মুশকিল হ্যায় বহুত মুশকিল" নামৰ আন এটা গীত আমৰোহী আৰু মধুবালাই এটা টেকতে সম্পূৰ্ণ কৰিছিল।<ref>{{Cite book|last=Rag|first=Pankaj|url=https://books.google.com/books?id=AcP5HPRDgewC|title=Dhuno Ki Yatra|date=2006-01-01|publisher=Rajkamal Prakashan|isbn=978-81-267-1169-7|pages=125|language=hi}}</ref> আনসকলৰ আপত্তি সত্ত্বেও আমৰোহীয়ে মধুবালাৰ অভিনয় প্ৰতিভাক উচ্চ স্থান দিছিল। তেওঁৰ মতে, "এই ছবিখনৰ জৰিয়তেই তেওঁৰ প্ৰকৃত সামৰ্থ্য প্ৰকাশ পাইছিল।" {{sfn|Abbasi|2018|p=152}} প্ৰথমতে ছবিখনৰ শেষত মুখ্য চৰিত্ৰ শংকৰ আৰু কামিনীয়ে পৰৱৰ্তী জন্মত পুনৰ মিলিত হোৱা দেখুওৱা হৈছিল। কিন্তু কুমাৰৰ পৰামৰ্শত মুক্তিৰ এদিন আগতে সেই দৃশ্যসমূহ আঁতৰাই দিয়া হয়।{{sfn|Ghosh|1995|pp=74–79}} == সংগীত == {{Infobox album | name = মহল | type = Soundtrack | artist = [[খেমচন্দ প্ৰকাশ]] | released = {{Start date|1942}}<ref name="Apple Music">{{Cite web |date=1949|title=Mahal|url=https://music.apple.com/in/album/mahal-original-motion-picture-soundtrack/1410102494|publisher=Apple Music|access-date=1 April 2024}}</ref> | genre = [[চলচ্চিত্ৰৰ সংগীত|চলচ্চিত্ৰৰ সংগীত]] | length = {{Duration|m=36|s=}} | language = [[হিন্দী]] | label = [[ছাৰেগামা]] | producer = [[খেমচন্দ প্ৰকাশ]] | prev_title = | prev_year = | next_title = | next_year = | chronology = [[খেমচন্দ প্ৰকাশ]] }} {{Track listing | all_lyrics = জে. নক্ষব | all_music = [[খেমচন্দ প্ৰকাশ]]{{sfn|Akbar|1997|p=53}} | headline = গীতসমূহ | extra_column = কণ্ঠশিল্পী | title1 = মহল থীম (বাদ্যসংগীত) | length1 = 3:16 | extra1 = [[খেমচন্দ প্ৰকাশ]] | title2 = ঘবৰা কে জো হম | length2 = 4:04 | extra2 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] | title3 = এক তীৰ চলা | length3 = 4:26 | extra3 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] | title4 = ছুন ছুন ঘুংঘৰুৱা | length4 = 4:42 | extra4 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] আৰু [[জোহৰাবাই আম্বেৱালী|জোহৰা বাই]] | title5 = মই ৱহ হঁছী হুঁ | length5 = 4:49 | extra5 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] | title6 = মুশকিল হ্যায় বহুত | length6 = 3:55 | extra6 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | title7 = [[আয়েগা আনেৱালা]] | length7 = 6:52 | extra7 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | title8 = দিল নে ফিৰ ইয়াদ কিয়া | length8 = 4:14 | extra8 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | total_length = {{Duration|m=36|s=00}} }} == মুক্তি == === প্ৰভাৱ আৰু বক্স অফিচ === ''মহল'' ১৯৪৯ চনৰ ১৩ অক্টোবৰত ছবিগৃহত মুক্তি লাভ কৰে।{{sfn|Akbar|1997|page=53}} মুক্তিৰ পাছতে ছবিখন জনপ্ৰিয় হৈ পৰে আৰু তৃতীয় সপ্তাহৰ ভিতৰতে সমগ্ৰ দেশতে আলোড়নৰ সৃষ্টি কৰে।<ref name=":4">{{Cite book|last=Acharya|first=Madhukant|url=https://books.google.com/books?id=KF9RDwAAQBAJ|title=Friends and Five Seasons: Publishing Hero Rupen (Vol 2)|date=2018-03-15|publisher=Notion Press|isbn=978-1-64249-388-7|pages=377|language=en}}</ref> বম্বে টকীজৰ পূৰ্বৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ব্যাৱসায়িক বিফলতাৰ বাবে ''মহল''ৰ সফলতা সম্পূৰ্ণ অপ্ৰত্যাশিত আছিল। ছবিখনে "বম্বে টকীজৰ আৰ্থিক সমস্যাত আৰু অধিক বৃদ্ধি কৰিব বুলি ভবা হতাশাবাদীসকলক আচৰিত কৰি তুলিছিল।" <ref name=":0"/> এজন ছবিগৃহৰ মালিকে সংবাদ মাধ্যমক কৈছিল, "বন্ধু-বান্ধৱ আৰু সাধাৰণ দৰ্শকৰপৰা বিনামূলীয়া প্ৰৱেশ-পত্ৰৰ বাবে ইমান অনুৰোধ পাইছোঁ যে মই অভিভূত হৈ পৰিছোঁ। কিছুমান প্ৰদৰ্শনীৰ বাবে মই প্ৰৱেশ-পত্ৰ দিওঁ, কাৰণ সকলো প্ৰদৰ্শনীৰ টিকট আগতীয়াকৈ বিক্ৰী হৈ যায়। ছবিখনে আমাৰ উপাৰ্জন আশা কৰাতকৈ বহু বেছি বৃদ্ধি কৰিছে। মোৰ বিশ্বাস, ই ৰূপালী জয়ন্তী উদ্‌যাপন কৰা সফল ছবিত পৰিণত হ'ব। মানুহে ছবিখন বাৰে বাৰে চাব বিচাৰে।" <ref name=":4"/> ছবিখনৰ প্ৰদৰ্শনীসমূহত সদায় দৰ্শকৰ আসন পূৰ্ণ হৈ আছিল। ছবিখনৰ সংলাপ আৰু গীতৰ কথা সন্নিৱিষ্ট পুস্তিকাৰ বাবেও ব্যাপক চাহিদাৰ সৃষ্টি হৈছিল।<ref name=":4"/> বাণিজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বিষয়ক ৱেবছাইট [[বক্স অফিচ ইণ্ডিয়া]]ই ''মহল''ক "ছুপাৰ হিট" বুলি ঘোষণা কৰিছে।<ref name="Boxofficeindia">{{Cite web|date=2013-10-16|title=Top Earners 1940s|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131016234445/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|archive-date=16 October 2013|website=Box office India website|access-date=2023-10-10}}</ref> ছবিখনৰ বক্স অফিচ উপাৰ্জনৰ সঠিক পৰিসংখ্যা উপলব্ধ নহ'লেও চলচ্চিত্ৰ বাণিজ্যৰ ৱেবছাইটসমূহে অনুমাণিক হিচাপ আগবঢ়াইছে। বক্স অফিচ ইণ্ডিয়াৰ মতে, ছবিখনৰ মুঠ উপাৰ্জন আছিল {{INRConvert|14.5|m|nolink=no|year=1970|mode=historical}}। ১৯৪৯ চনত ই সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ তালিকাত তৃতীয় স্থান লাভ কৰিছিল। ইয়াৰ আগত আছিল ''[[বৰছাত (১৯৪৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)|বৰছাত]]'' আৰু ''[[আন্দাজ (১৯৪৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)|আন্দাজ]]''।<ref name=BoxOffice>{{Cite web|date=2012-09-22|title=Top Earners 1949|url=http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|url-status=dead|website=Box Office India website|access-date=2023-10-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20120922023327/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|archive-date=22 September 2012}}</ref> ২০০৯ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ৱেবছাইটটোৱে ছবিখনৰ মুদ্ৰাস্ফীতিৰ সৈতে সামঞ্জস্য কৰা উপাৰ্জন {{INRConvert|410|m|nolink=no|year=2009|mode=historical}} বুলি উল্লেখ কৰিছিল আৰু ১৯৪০ৰ দশকৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা চলচ্চিত্ৰসমূহৰ তালিকাত ইয়াক দশম স্থান দিছিল। ২০২০ চনলৈকে মুদ্ৰাস্ফীতিৰ হিচাপত ভাৰতৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা এশখন চলচ্চিত্ৰৰ ভিতৰত ''মহল'' অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছিল।<ref>{{Cite web|date=2006-04-22|title=All Time Top Earners in India (film Mahal #76 on the LIST)|url=http://www.boxofficeindia.com/alltime.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060422165153/http://www.boxofficeindia.com/alltime.htm|website=Box Office India website|archive-date=22 April 2006|access-date=2023-10-13}}</ref> === সমালোচনামূলক প্ৰতিক্ৰিয়া === সমালোচনাসমূহত মধুবালাক ছবিখনৰ "প্ৰকৃত সফলতা" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল আৰু তেওঁৰ অভিনয়ক বয়সত বহু ডাঙৰ অশোক কুমাৰৰ অভিনয়তকৈও অধিক প্ৰশংসা কৰা হৈছিল।<ref name=":4"/> ৱিৰ্শ্বিঙৰ [[চিত্ৰগ্ৰহণ|চিত্ৰগ্ৰহণশৈলী]]ৰদ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ ''[[মোশ্যন পিকচাৰ মেগাজিন]]''ৰ এজন সাংবাদিকে ''মহল''ক "ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগৰ ইতিহাসৰ এক মাইলৰ খুঁটি" বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref name=":1">{{Cite web|title=Bombay Talkies' Mahal—Madhubala and Ashok Kumar—The Motion Picture Magazine|url=https://cineplot.com/mahal-1949/|access-date=2021-04-23|language=en-US}}</ref> কিন্তু ছবিখনৰ প্ৰতি সামগ্ৰিক সমালোচনামূলক প্ৰতিক্ৰিয়া মিশ্ৰিত আছিল। পেটেলে ইয়াৰ কাহিনীটোক "অদ্ভুত অৰ্থহীনতা—বিশুদ্ধ আৰু নিৰ্মল" বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref>{{Cite web|date=2009-04-09|title=Thus wrote Filmindia (and Mother India) - II|url=https://upperstall.com/features/thus-wrote-filmindia-and-mother-india-ii/|access-date=2023-10-13|website=Upperstall.com}}</ref> আনহাতে, ''মোশ্যন পিকচাৰ মেগাজিন''ৰ মতে, ছবিখন আছিল "ভূত, প্ৰেতাত্মা, অলৌকিক আবিৰ্ভাৱ, শিহৰণ, কঁপনি, বাদুলী আৰু সাপৰ কাহিনী।" আলোচনীখনে লগতে মন্তব্য কৰিছিল যে ছবিখনে দৰ্শকৰ মনত ভয়ৰ সৃষ্টি কৰিবলৈ সক্ষম হয়, কিন্তু তাৰ আঁৰত এটাতকৈ অধিক কাৰণ আছে।<ref name=":1"/> সময়ৰ লগে লগে ছবিখনৰ প্ৰতি সমালোচনামূলক দৃষ্টিভংগীৰ যথেষ্ট উন্নতি ঘটিছে আৰু আধুনিক সমালোচকসকলে ইয়াক প্ৰায়ে এখন [[ধ্ৰুপদী চলচ্চিত্ৰ|ধ্ৰুপদী ছবি]] বুলি অভিহিত কৰে।{{sfn|Akbar|1997|page=49}} আপাৰষ্টলৰ বাবে লিখা এটা পৰ্যালোচনাত কৰণ বালিয়ে ছবিখনৰ "সমৃদ্ধ স্তৰযুক্ত আৰু বিষণ্ণ দৃশ্যৰূপ, শব্দৰ কল্পনাপ্ৰসূত ব্যৱহাৰ, ৰহস্যমজ় অস্পষ্টতা আৰু [...] মনত ৰৈ যোৱা সংগীত"ৰ প্ৰশংসা কৰিছিল।<ref name=upperstall2>{{Cite web|last=Bali|first=Karan|date=2016-06-23|title=Mahal (1949 film) - film review|url=https://upperstall.com/film/mahal/|access-date=2023-10-13|website=Upperstall.com website}}</ref> লেখক [[বিজয় মিশ্ৰ]]ই তেওঁৰ ''বলিউড চিনেমা: টেম্পলছ অৱ ডিজায়াৰ'' নামৰ গ্ৰন্থত লিখিছে যে ''মহল''ৰ কাহিনী সম্পূৰ্ণৰূপে সমাপ্ত নোহোৱা আৰু ইয়াৰ গাঁথনিত অস্পষ্ট মুহূৰ্তসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত হৈ থকাৰ বাবেই ছবিখন এক বিশেষ কৃতিত্ব হিচাপে বিবেচিত হয়। তেওঁৰ মতে, [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] পুনৰ্জন্মৰ কাহিনীৰ ব্যৱহাৰে [[গথিক কল্পকাহিনী|গথিক আখ্যানৰ]] সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰে আৰু শেষত ইয়াক হিন্দু নন্দনতাত্ত্বিক তত্ত্বৰ অন্তৰ্নিহিত মহত্ত্বমুখী প্ৰৱণতাৰ সৈতে সংযোগ কৰে।{{sfn|Mishra|2013|page=55}} ২০২০ চনত [[গায়ত্ৰী প্ৰভু]]ৱেও একেধৰণৰ মূল্যায়ন আগবঢ়াইছিল। তেওঁৰ মতে, ''মহল''-এ পৰ্দাত প্ৰেম আৰু স্থাপত্যক এক অনন্য ৰূপত একত্ৰিত কৰিছে। প্ৰেম আৰু স্থানৰ মাজৰ সম্পৰ্কই নিজেই স্থানৰ প্ৰতি এক প্ৰেমৰ সৃষ্টি কৰে। এই সম্পৰ্কক চলচ্চিত্ৰৰূপ দিবলৈ এক স্বকীয় দৃশ্যভাষাৰ প্ৰয়োজন হয়, আৰু ছবিখনৰ আৰম্ভণিৰ দৃশ্যসমূহত ''মহল''-এ এই কাম অসাধাৰণ নিখুঁততাৰে সম্পন্ন কৰিছে।{{sfn|Prabhu|2020}} == উত্তৰাধিকাৰ == {{multiple image | footer_align = center | footer = ''মহল''ৰ সফলতাই [[মধুবালা]] আৰু [[লতা মংগেশকাৰ]]ক (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) নিশাটোৰ ভিতৰতে তাৰকাত পৰিণত কৰিছিল। | total_width = 300 | image1 = | alt1 = | image2 = Lata Mangeshkar black-and-white.jpg | alt2 = | align = | direction = | caption1 = | caption2 = }} ''মহল''ৰ সফলতাই নেপথ্য গায়িকা লতা মংগেশকাৰ আৰু মুখ্য অভিনেত্ৰী মধুবালাৰ কেৰিয়াৰ গঢ়ি তোলাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। দুয়োগৰাকীয়েই চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগত ডাঙৰ সুযোগ লাভ কৰিবলৈ সংগ্ৰাম কৰি আছিল। ''মহল'' মুক্তিৰ পাছৰ ছয় বছৰলৈকে মধুবালাৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা চলচ্চিত্ৰ হৈ আছিল। ১৯৫৫ চনত মুক্তি পোৱা ''[[মিষ্টাৰ এণ্ড মিছেছ '৫৫]]'' ছবিখনে এই স্থান লাভ কৰে। মংগেশকাৰে প্ৰায়ে "আয়েগা আনেৱালা"ক তেওঁৰ প্ৰিয় গীতসমূহৰ ভিতৰত এটা বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref name=upperstall2/> ''মহল''ৰ [[চলচ্চিত্ৰ সম্পাদনা|সম্পাদক]] [[বিমল ৰায়]] পৰৱৰ্তী সময়ত ''[[মধুমতী]]'' (১৯৫৮) ছবিখনৰ পৰিচালক হৈছিল। এই ছবিখনে ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ, [[ভাৰতীয় টেলিভিছন]] আৰু সম্ভৱতঃ বিশ্বৰ চলচ্চিত্ৰ জগতত পুনৰ্জন্মৰ বিষয়-বস্তুৰ আধাৰত নিৰ্মিত বহুতো পৰৱৰ্তী সৃষ্টিৰ বাবে অনুপ্ৰেৰণাৰ উৎস হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref name="Mishra">{{citation|last=Mishra|first=Vijay|title=Bollywood cinema: temples of desire|publisher=[[Routledge]]|year=2002|isbn=0-415-93014-6|pages=49–57}}</ref> ''মহল''ৰ বহুতো বিষয়-বস্তু হিন্দী চলচ্চিত্ৰ ''[[কৰ্জ (চলচ্চিত্ৰ)|কৰ্জ]]'' (১৯৮০)তো পুনৰ দেখা গৈছিল।<ref name="Doniger">{{citation|last=Doniger|first=Wendy|title=The woman who pretended to be who she was: myths of self-imitation|chapter=Chapter 6: Reincarnation|pages=112–136 [135]|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2005|isbn=0-19-516016-9}}</ref> ''কৰ্জ''ক কেইবাবাৰো পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত আছিল [[কন্নড় চলচ্চিত্ৰ|কন্নড়]] ছবি ''যুগ পুৰুষ'' (১৯৮৯), [[তামিল চলচ্চিত্ৰ|তামিল]] ছবি ''[[এন্নাক্কুল অৰুৱন (১৯৮৪ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)|এন্নাক্কুল অৰুৱন]]'' (১৯৮৪) আৰু হিন্দী ছবি ''[[ওম শান্তি ওম]]''।<ref>[http://www.mumbaimirror.com/net/mmpaper.aspx?page=article&sectid=30&contentid=20080807200808070235582987cdd87f Ashanti nags Om Shanti Om] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071024183614/http://mumbaimirror.com/net/mmpaper.aspx?Page=article |date=24 October 2007 }} [[মুম্বাই মিৰৰ]], ৭ আগষ্ট ২০০৮।</ref><ref name="hum">[http://www.humsurfer.com/shah-rukh-farah-sued-writer-claims-srk-stole-his-script-for-om-shanti-om Shah Rukh, Farah Sued: Writer Claims SRK stole his script for Om Shanti Om] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090413205105/http://www.humsurfer.com/shah-rukh-farah-sued-writer-claims-srk-stole-his-script-for-om-shanti-om |date=13 April 2009}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == * {{cite book |last=Abbasi |first=Yasir |title=Yeh Un Dinoñ Ki Baat Hai: Urdu Memoirs of Cinema Legends |publisher=Bloomsbury Publishing |year=2018 |isbn=978-9387471054 }} * {{cite book |last=Akbar |first=Khatija |title=Madhubala: Her Life, Her Films |publisher=Hay House |year=1997 |isbn=9788174761538 }} * {{cite book |last=Deep |first=Mohan |title=The Mystery and Mystique of Madhubala |publisher=Magna Books |year=1996 |isbn=1906574219 }} * {{cite book |last=Ghosh |first=Nabendu |title=Ashok Kumar: His Life and Times |publisher=Indus |year=1995 |isbn=8172232187 }} * {{cite book |last=Mishra |first=Vijay |title=Bollywood Cinema: Temples of Desire |publisher=Routledge |year=2013 |isbn=9780415930154 }} * {{cite book |last=Prabhu |first=Gayathri |title=Shadow Craft: Visual Aesthetics of Black and White Hindi Cinema |publisher=Bloomsbury Academic |year=2020 |isbn=9789390176267 }} == টোকা == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{IMDb title|0041619|মহল}} 1ws62vvp2vnujgvw8lbzbk6a4bkz28f 646663 646662 2026-10-23T05:49:48Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:ভাৰত]] using [[WP:HC|HotCat]] 646663 wikitext text/x-wiki {{Short description|১৯৪৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ}} {{Infobox film | name = মহল | image = Mahal 1949 film poster.jpg | caption = চলচ্চিত্ৰখনৰ পোষ্টাৰ | director = কমল আমৰোহী | producer = [[অশোক কুমাৰ]]<br />সাৱক ৱাচা | writer = কমল আমৰোহী | screenplay = কমল আমৰোহী | story = কমল আমৰোহী | based_on = | starring = [[অশোক কুমাৰ]]<br />[[মধুবালা]] | music = খেমচন্দ প্ৰকাশ | cinematography = যোছেফ ৱিৰ্শ্বিং | editing = বিমল ৰায়<br />এম. শংকৰ<br />আৰ. এম. টিপনিছ | studio = [[বম্বে টকীজ]] | distributor = বম্বে টকীজ | released = {{Film date|df=y|1949|10|19}} | runtime = ১৬৫ মিনিট | country = ভাৰত | language = [[হিন্দুস্তানী ভাষা|হিন্দুস্তানী]] | budget = {{Estimation}} {{INR}}৯ লাখ ({{Estimation}} ২০১৬ চনৰ হিচাপত {{INR}}১২.১ কোটি)<ref name=":0">{{cite news |title=Testing times for Madhubala |author=Roshmila Bhattacharya |url=http://www.punemirror.in/article/19/201305062013050609002739063f4e6c5/Testing-times-for-Madhubala.html |publisher=Pune Mirror |date=6 May 2013 |access-date=10 October 2023 |archive-url=https://archive.today/20130702104745/http://www.punemirror.in/article/19/201305062013050609002739063f4e6c5/Testing-times-for-Madhubala.html |archive-date=2 July 2013 |url-status=dead}}</ref> | gross = {{Estimation}} {{INR}}১.৪৫ কোটি ({{Estimation}} ২০১৬ চনৰ হিচাপত {{INR}}১৯৮ কোটি)<ref name=BoxOffice /> }} '''মহল ({{lang-en|Mahal}})''' হৈছে ১৯৪৯ চনত মুক্তি পোৱা এখন ভাৰতীয় হিন্দী ভাষাৰ মনস্তাত্ত্বিক আৰু অতিপ্ৰাকৃতিক ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ। ১৯৪৯ চনৰ এই চলচ্চিত্ৰখন সাৱক ৱাচা আৰু অশোক কুমাৰে [[বম্বে টকীজ]]ৰ বেনাৰত প্ৰযোজনা কৰিছিল। [[কমল আমৰোহী]]য়ে ছবিখনৰ পৰিচালনা কৰিছিল। এইখনেই আছিল তেওঁৰ পৰিচালক হিচাপে প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ। ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য, কাহিনী আৰু সংলাপৰ দায়িত্বতো আমৰোহী আছিল। ইয়াৰ সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল খেমচন্দ প্ৰকাশে। বলিউডৰ প্ৰথম ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ হিচাপে অভিহিত এই ছবিখনৰ কাহিনী এজন অভিজাত ব্যক্তিক (অশোক কুমাৰ) কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লৈ উঠিছে। তেওঁ এখন প্ৰাচীন প্ৰাসাদত বাস কৰিবলৈ আহে আৰু তাত এগৰাকী ৰহস্যমজ়ী নাৰীৰ (মধুবালা) আবিৰ্ভাৱ ঘটে। নাৰীগৰাকীয়ে দাবী কৰে যে পূৰ্বজন্মত তেওঁলোক প্ৰেমিক-প্ৰেমিকা আছিল।<ref name=":0"/><ref name=upperstall2/> ''মহল'' বম্বে টকীজ ষ্টুডিঅ'ই সীমিত বাজেটেৰে নিৰ্মাণ কৰিছিল। এই ছবিখনৰ জৰিয়তে পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰা আমৰোহীক প্ৰথমে বহুতো আগশাৰীৰ অভিনেত্ৰীয়ে প্ৰত্যাখ্যান কৰিছিল। অৱশেষত তেতিয়াৰ উদীয়মান অভিনেত্ৰী মধুবালাক ছবিখনত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণত তুলনামূলকভাৱে বহু সময় লাগিছিল, যাৰ ফলত সংবাদ মাধ্যমত ছবিখনৰ বিষয়ে নেতিবাচক ধাৰণা সৃষ্টি হৈছিল। ''মহল'' ১৯৪৯ চনৰ অক্টোবৰ মাহত ছবিগৃহত মুক্তি পায়। সমালোচকৰপৰা মিশ্ৰিত আৰু নেতিবাচক প্ৰতিক্ৰিয়া লাভ কৰাৰ পাছতো ছবিখন সেই দশকৰ অন্যতম বৃহৎ ব্যাৱসায়িক সফলতা হিচাপে পৰিগণিত হয়। ই বম্বে টকীজৰ ইতিহাসৰো সৰ্বাধিক আৰ্থিক সফলতা লাভ কৰা চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল। ছবিখনে মধুবালা আৰু ইয়াৰ সংগীতত কণ্ঠদান কৰা নেপথ্য গায়িকা [[লতা মংগেশকাৰ]]ক তাৰকাখ্যাতিৰ শীৰ্ষলৈ লৈ যায়। মুক্তিৰ পাছৰেপৰা ''মহল''-এ বহুতো ভৌতিক চলচ্চিত্ৰক প্ৰভাবিত কৰিছে। ব্ৰিটিছ ফিল্ম ইনষ্টিটিউটৰ "১০খন উল্লেখযোগ্য ৰোমাণ্টিক ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ"ৰ তালিকা আৰু ''স্কুপহুপ''ৰ "১৪খন বলিউডৰ ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ, যিবোৰ আপুনি অকলশৰে চাব নোৱাৰে" শীৰ্ষক তালিকাতো ছবিখন অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।<ref>{{cite web|first=Michael|last=Blyth|url=https://www.bfi.org.uk/lists/10-great-romantic-horror-films |title=10 great romantic horror films |publisher=BFI |date=22 May 2015 |accessdate=30 March 2016}}</ref><ref>{{Cite web|last=Kurian|first=Danny|date=2015-05-16|title=14 Bollywood Horror Movies That You Just Can't Watch Alone|url=https://www.scoopwhoop.com/entertainment/bollywood-horror-movies/|access-date=2020-12-08|website=www.scoopwhoop.com|language=English}}</ref> == কাহিনী == [[File:Mahal (1949).webm|thumb|x200px|''মহল'']] ''মহল'' পুনৰ্জন্ম আৰু ভূতৰ কাহিনী। এলাহাবাদত এখন সুন্দৰ, পৰিত্যক্ত ৰাজপ্ৰাসাদ আছে। ইয়াৰ নতুন গৰাকী হৰি শংকৰ (অশোক কুমাৰ) তাত বাস কৰিবলৈ আহোঁতে এজন বৃদ্ধ মালীয়ে তেওঁক অসম্পূৰ্ণ প্ৰেমৰ কাহিনীটো বৰ্ণনা কৰে। প্ৰায় ৪০ৰপৰা ৪৫ বছৰ আগতে এজন ব্যক্তিয়ে এই প্ৰাসাদটো নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু তেওঁৰ প্ৰেমিকা কামিনী (মধুবালা) তাত থাকিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। কামিনীয়ে গোটেই দিনটো অপেক্ষা কৰি থাকিছিল, যাতে মাজনিশা সেই ব্যক্তিজন তেওঁৰ ওচৰলৈ আহে। কিন্তু পুৱতি নিশা হোৱাৰ আগতেই তেওঁ গুচি গৈছিল। এদিন ধুমুহাময় নিশা সেই ব্যক্তিজনৰ জাহাজখন ডুব যায় আৰু তেওঁ পানীত ডুবি মৃত্যুবৰণ কৰে। কামিনীক এৰি যোৱাৰ আগতে তেওঁ কৈছিল যে তেওঁলোকৰ প্ৰেম কেতিয়াও শেষ নহ'ব। কেইদিনমানৰ পাছত কামিনীৰো মৃত্যু হয়। শংকৰ যেতিয়া এটা শোৱনি-কোঠালৈ যায়, তেতিয়া বেৰৰপৰা এখন ফটো সৰি পৰে। ফটোখনত থকা মানুহজনৰ মুখখন নিজৰ সৈতে হুবহু মিল থকা দেখি শংকৰ আচৰিত হয়। তাৰ পাছত তেওঁ এগৰাকী মহিলাৰ গানৰ মাত শুনিবলৈ পায় আৰু মাতটোৰ পম খেদি যায়। এটা কোঠাত তেওঁ মহিলাগৰাকীক বহি থকা দেখে, কিন্তু তেওঁক দেখা পোৱাৰ লগে লগে মহিলাগৰাকী পলাই যায়। শংকৰৰ বন্ধু শ্ৰীনাথ (কানু ৰয়) আহি পায়। শংকৰে সন্দেহ প্ৰকাশ কৰে যে পূৰ্বজন্মৰ অসম্পূৰ্ণ প্ৰেমৰ কাহিনীটোৰ পুৰুষজন হয়তো শ্ৰীনাথেই। শ্ৰীনাথে তেওঁক শান্ত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। কিন্তু কিছুসময়ৰ পাছতে মহিলাগৰাকী পুনৰ দেখা দিয়ে। দুয়োজনে তেওঁৰ পিছে পিছে গৈ প্ৰাসাদৰ ছাদত উপস্থিত হয়। তাত মহিলাগৰাকীয়ে পানীত জঁপিয়াই পৰে, কিন্তু তললৈ চাই তেওঁলোকে একো দেখা নাপায়। পাছদিনা শংকৰ কানপুৰলৈ উভতি যায়। নৈনী নামৰ ঠাইত তেওঁ ৰে'লৰপৰা নামি পুনৰ প্ৰাসাদটোলৈ যায়। কামিনীয়ে তেওঁক কয় যে তেওঁ বাস্তৱিকতে আছে। কিন্তু শ্ৰীনাথে বাধা দি শংকৰক সতৰ্ক কৰে যে কামিনীয়ে তেওঁক মৃত্যুৰ মুখলৈ টানি নিব। ভূতগৰাকীয়ে পুনৰ আবিৰ্ভাৱ হৈ শ্ৰীনাথক তেওঁলোকৰ মাজৰপৰা আঁতৰি থাকিবলৈ কয়। খঙত শ্ৰীনাথে তেওঁক গুলীয়াবলৈ চেষ্টা কৰে, কিন্তু বিফল হয়। কামিনীয়ে শংকৰক কয় যে শংকৰে ভাল পোৱা এগৰাকী মহিলাৰ শৰীৰত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰিলে তেওঁ পুনৰ জীৱন লাভ কৰিব পাৰিব। তেওঁ শংকৰক মালীৰ জীয়েকৰ মুখখন চাই তাই ধুনীয়া হয় নে নহয় আৰু সেই মুখত কামিনীক গ্ৰহণ কৰিব পাৰিব নে নাই, সেয়া নিৰ্ণয় কৰিবলৈ কয়। ইফালে, শ্ৰীনাথৰপৰা সকলো কথা শুনি শংকৰৰ পিতৃ আহি তেওঁক ঘৰলৈ লৈ যায়। শংকৰে ৰঞ্জনা (বিজয়লক্ষ্মী)ক বিয়া কৰায়। কামিনীক পাহৰিবলৈ তেওঁ পত্নীৰ সৈতে বহু দূৰলৈ গুচি যোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয়। দুবছৰৰ পাছত, শংকৰৰ ৰাতি ৰাতি ক'লৈ যায় জানিবলৈ উদ্বিগ্ন হৈ পৰা ৰঞ্জনাই এদিন তেওঁৰ পিছে পিছে যায় আৰু তেওঁক কামিনীক লগ ধৰিবলৈ যোৱা দেখে। কামিনীয়ে শংকৰক মালীৰ জীয়েকক হত্যা কৰিবলৈ কয়, যাতে তাইৰ শৰীৰত প্ৰৱেশ কৰি তেওঁ পুনৰ জীৱন লাভ কৰিব পাৰে। সকলো কথা শুনি ৰঞ্জনাই বিহ পান কৰে আৰু মৃত্যুৰ আগতে আৰক্ষী থানালৈ গৈ শংকৰে তেওঁক প্ৰতাৰণা কৰি বিহ খুৱাইছে বুলি স্বীকাৰোক্তি দিয়ে। শংকৰক আদালতত হাজিৰ কৰোৱা হয়। মালীৰ জীয়েক আশা (আশা)কো শংকৰ আৰু ৰঞ্জনাৰ মাজত সংঘটিত হোৱা সংঘাতৰ বাবে দোষী বুলি অভিযুক্ত কৰি আদালতলৈ অনা হয়। পাছত প্ৰকাশ পায় যে আশাই কামিনীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল, কাৰণ ফটোখনত থকা শংকৰৰ সৈতে চেহেৰাৰ মিল থকা মানুহজনৰ প্ৰতি তাই প্ৰেমত পৰিছিল। অৱশেষত শংকৰক মৃত্যুদণ্ডৰ শাস্তি দিয়া হয়। কিন্তু পাছত আৰক্ষীয়ে ৰঞ্জনাৰ চিঠিখনৰ বিষয়ে জানিব পাৰে আৰু শংকৰক মুকলি কৰি দিয়ে। শংকৰ শ্ৰীনাথৰ ঘৰলৈ দৌৰি যায়, কিন্তু তাত উপস্থিত হোৱাৰ আগতেই তেওঁৰ মৃত্যু হয়। ছবিখনৰ শেষত শোকাকুল আশা আৰু শ্ৰীনাথক একেলগে আঁতৰি যোৱা দেখা যায়। == অভিনেতা-অভিনেত্ৰী == *'' [[অশোক কুমাৰ]]'' হৰি শংকৰ চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> * ''[[মধুবালা]]'' কামিনী চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> *'' এম. কুমাৰ '' হৰি শংকৰৰ পিতৃ চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> * ''বিজয়লক্ষ্মী'' ৰঞ্জনা চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> * কানু ৰয় শ্ৰীনাথ * ''নাজিৰ হুছেইন'' কামিনীৰ পিতৃ চৰিত্ৰত * এৰুজ টাৰাপোৰ * শীলা নাইক * লীলা পাণ্ডে * নীলম * কানিজ * জগন্নাথ * মহছিন * লক্ষ্মণ ৰাও * এছ. এ. বেকাৰ * ৰামাস্ত্ৰী * ৰাজা ছেলিম == নিৰ্মাণ == [[File:Kamal_Amrohi_%2828553611573%29.jpg|thumb|180px|ছবিখনৰ পৰিচালক [[কমল আমৰোহী]] (''১৯৫০ৰ দশকৰ এখন আলোকচিত্ৰ'')]] ''মহল'' সাৱক ৱাচা আৰু অশোক কুমাৰে [[বম্বে টকীজ]]ৰ বেনাৰত প্ৰযোজনা কৰিছিল। ছবিখনৰ কাহিনী আৰু পৰিচালনাৰ দায়িত্বত আছিল কমল আমৰোহী। এইখনেই আছিল পৰিচালক হিচাপে তেওঁৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ।{{sfn|Deep|1996|p=144}} কাহিনীটোৰ এটা অংশ অশোক কুমাৰে প্ৰস্তাৱ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৪৮ চনৰ এটা বাস্তৱ ঘটনা স্মৰণ কৰি এই কাহিনী কৈছিল। সেই সময়ত তেওঁ জিজিবয় হাউছৰ ওচৰত অৱস্থিত এটা পাহাৰীয়া পৰ্যটনস্থলীত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি আছিল। মাজনিশা তেওঁ এগৰাকী ৰহস্যমজ়ী মহিলাৰ গাড়ীত মূৰ নথকা এটা মৃতদেহ দেখা পাইছিল।<ref name=":2">{{Cite web|date=2019-10-13|title=When Ashok Kumar saw a headless corpse and Mahal was born|url=https://topleadindia.com/2019/10/13/when-ashok-kumar-saw-a-headless-corpse-and-mahal-was-born/|access-date=2021-07-11|website=Top Lead India|language=en-US}}</ref> কিছুসময়ৰ পাছতে মহিলাগৰাকী সেই স্থানৰপৰা অন্তৰ্ধান হয়। অশোক কুমাৰৰ চাকৰসকলে বিশ্বাস কৰিছিল যে তেওঁ হয়তো সপোনহে দেখিছিল। কুমাৰে ওচৰৰ আৰক্ষী থানাত অভিযোগ দাখিল কৰিবলৈ যাওঁতে এজন আৰক্ষীয়ে তেওঁক জনায় যে ১৪ বছৰ আগতে একে ঠাইতে একেধৰণৰ ঘটনা সংঘটিত হৈছিল। এগৰাকী মহিলাই এজন ব্যক্তিক হত্যা কৰাৰ পাছত পথ দুৰ্ঘটনাত মৃত্যুবৰণ কৰিছিল।<ref name=":2"/> কুমাৰে এই কাহিনী আমৰোহীক বৰ্ণনা কৰে। আমৰোহীয়ে ইয়াৰ আগতে ১৯৩৯ চনৰ ছোহৰাব মোদীৰ জনপ্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ ''পুকাৰ (১৯৩৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)''ৰ সংলাপ লিখিছিল, কিন্তু তেওঁ কেতিয়াও চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰা নাছিল। আমৰোহীয়ে কাহিনীটোৰ কিছু পৰিৱৰ্তন সাধন কৰি ইয়াক অধিক বিকশিত কৰে আৰু ছবিখনৰ নাম ''মহল'' ৰাখে। এই শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে অট্টালিকা বা ৰাজপ্ৰাসাদ।{{sfn|Deep|1996|p=37}} উল্লেখযোগ্য যে ছবিখনৰ অতিপ্ৰাকৃতিক কাহিনীটোৰ সৈতে ৰূপাৰ্ট ক্ৰফ্ট-কুকৰ এখন চুটিগল্পৰ সাদৃশ্য আছে। সেই গল্পৰ আধাৰত ১৯৪৫ চনত ''দ্য ফেটেল উইটনেছ'' নামৰ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ৱাচাই ছবিখনৰ কাহিনী প্ৰথমে নাকচ কৰিছিল। তেওঁৰ আশংকা আছিল যে ৰহস্যধৰ্মী চলচ্চিত্ৰই সদায় দৰ্শকৰ পুনৰাবৃত্ত আগ্ৰহ লাভ নকৰিব পাৰে। ইয়াৰ উপৰি বম্বে টকীজে পূৰ্বৰ কেইবাখনো চলচ্চিত্ৰৰ ব্যাৱসায়িক বিফলতাৰ বাবে ইতিমধ্যে আৰ্থিক সংকটৰ সন্মুখীন হৈছিল। কিন্তু কুমাৰে দৃঢ়তাৰে কয় যে ভালদৰে পৰিচালনা কৰিলে ছবিখন আকৰ্ষণীয় হ'ব পাৰে। সেয়েহে তেওঁ আমৰোহীক পৰিচালক হিচাপে নিযুক্ত কৰে।{{sfn|Deep|1996|pp=37–39}} কুমাৰে নিজেও সহ-প্ৰযোজক হ'বলৈ, সম্ভাৱ্য লোকচান বহন কৰিবলৈ আৰু ছবিখনত অভিনয় কৰিবলৈ সন্মতি দিয়ে। কামিনীৰ চৰিত্ৰৰ বাবে উপযুক্ত অভিনেত্ৰী বাছনি কৰাৰ দায়িত্ব তেওঁ আমৰোহীক অৰ্পণ কৰে।{{sfn|Deep|1996|pp=37–39}} মুখ্য নাৰী চৰিত্ৰটোৰ বাবে অভিনেত্ৰী বাছনি কৰাটো জটিল হৈ পৰিছিল। কেইবাগৰাকীও প্ৰতিষ্ঠিত অভিনেত্ৰীয়ে চৰিত্ৰটো গ্ৰহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল আৰু আন কিছুমানে অধিক পাৰিশ্ৰমিক বিচাৰিছিল। এটা সময়ত [[ছুৰাইয়া]]ক চৰিত্ৰটোৰ বাবে বিবেচনা কৰা হৈছিল আৰু ৱাচাই তেওঁক প্ৰায় চূড়ান্তও কৰিছিল। ৱাচাৰ বিশ্বাস আছিল যে ছুৰাইয়া আৰু কুমাৰৰ যুটিটোৱে দৰ্শকক আকৰ্ষণ কৰিব। কিন্তু ছুৰাইয়াৰ আইতাক ছবিখনৰ ব্যতিক্ৰমী কাহিনীটোৰ প্ৰতি বিশেষ উৎসাহী নাছিল।{{sfn|Akbar|1997|p=53}} ইফালে, তেতিয়াৰ ১৫বছৰীয়া আৰু এতিয়াও বিশেষ জনপ্ৰিয়তা লাভ নকৰা উদীয়মান অভিনেত্ৰী [[মধুবালা]]ই কামিনীৰ চৰিত্ৰটোত অভিনয় কৰিবলৈ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে। ৱাচাই তেওঁৰ বয়স আৰু অভিজ্ঞতাৰ অভাৱৰ বাবে তেওঁক পোনপটীয়াকৈ নাকচ কৰিছিল। কিন্তু আমৰোহীয়ে মধুবালাৰ অডিশ্যন লোৱাৰ দাবী জনায়।{{sfn|Deep|1996|pp=37–38}} আমৰোহীয়ে পাছত কৈছিল, "প্ৰথমবাৰ লগ পাওঁতে তেওঁ কোনো তাৰকা নাছিল। মই নতুন মুখ বিচাৰি আছিলোঁ আৰু তেওঁ সেই চৰিত্ৰৰ বাবে উপযুক্ত আছিল।" {{sfn|Abbasi|2018|p=152}} ''[[দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া]]''ৰ মতে, প্ৰথম পৰ্দা-পৰীক্ষাত [[মধুবালা]]ক "একেবাৰেই ভাল দেখা পোৱা নাছিল।" প্ৰচলিত কথা অনুসৰি, ষ্টুডিঅ'ৰ কৰ্মচাৰী জাৰ্মান চিত্ৰগ্ৰহণকাৰী যোছেফ ৱিৰ্শ্বিঙক কিশোৰী অভিনেত্ৰীগৰাকীক আটাইতকৈ বেয়াকৈ দেখুৱাবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছিল।<ref name=":0"/> আমৰোহীয়ে নিজে দ্বিতীয়টো অডিশ্যনৰ দায়িত্ব লয় আৰু নিজৰ সুবিধামতে পোহৰৰ ব্যৱস্থা কৰি মধুবালাৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰে। এইবাৰ ক'লা-বগা ছবিতো মধুবালাক "অপূৰ্ব সুন্দৰী" দেখা গৈছিল আৰু সকলোৱে একমত হৈছিল যে কামিনীৰ চৰিত্ৰৰ বাবে তেৱেঁই উপযুক্ত। ''ইণ্ডিয়া টাইমছ''ত এইদৰে উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref name=":0"/> ইয়াৰ পাছতে মধুবালাই চৰিত্ৰটো লাভ কৰে, যদিও ছবিখনৰ মুখ্য অভিনেতা কুমাৰৰ বয়স তেওঁৰ বয়সৰ দুগুণতকৈও অধিক আছিল। বহু বছৰৰ পাছত কুমাৰে কৈছিল, "মধুবালাৰ বয়স মাত্ৰ প্ৰায় ১৫ বছৰ আছিল আৰু তেওঁ অভিনয়ত ইমানেই কেঁচা আছিল যে প্ৰায় প্ৰতিটো দৃশ্যতে কেইবাবাৰো পুনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰিবলগীয়া হৈছিল। কিন্তু ''মহল'' আছিল ব্যতিক্ৰমী, আৰু মই নিশ্চিত আছিলোঁ যে আমাৰ চৰিত্ৰ নিৰ্বাচন ভুল হোৱা নাছিল।" <ref name=":0"/> ''মহল''ৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ছোৱাত ছবিৰ দলটোৱে আৰ্থিক সংকটৰ সন্মুখীন হৈছিল। সা-সামগ্ৰী কিনিবলৈ পৰ্যাপ্ত ধন নথকাৰ বাবে আমৰোহীয়ে নিজৰ ঘৰৰপৰা পুৰণি মূল্যৱান সামগ্ৰী আৰু পোছাক আনি ব্যৱহাৰ কৰিবলগীয়া হৈছিল।<ref name=":0"/> সংগীত ৰচনাৰ বাবে খেমচন্দ প্ৰকাশক নিয়োগ কৰা হৈছিল আৰু নক্ষবে গীতৰ কথা লিখিছিল। [[লতা মংগেশকাৰ]], ৰাজকুমাৰী ডুবে আৰু জোহৰাবাই আম্বেৱালীয়ে ছবিখনৰ গীতসমূহত কণ্ঠদান কৰিছিল। "আয়েগা আনেৱালা" গীতটো গাবলৈ প্ৰথমে [[টুন টুন]]ক প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছিল। কিন্তু [[কাৰদাৰ প্ৰডাকচনছ]]ৰ সৈতে থকা চুক্তিৰ বাবে তেওঁ প্ৰস্তাৱটো প্ৰত্যাখ্যান কৰে।<ref>{{cite web|author=Manish Gaekwad |url=https://thereel.scroll.in/805494/redemption-song-afsana-likh-rahi-hoon-by-tun-tun |title=Redemption song: 'Afsana Likh Rahi Hoon' by Tun Tun |publisher=Scroll.in website |date=24 March 2016 |access-date=14 October 2023}}</ref> পাছত মংগেশকাৰে সেই প্ৰাচীন প্ৰাসাদটোতে গীতটো গাইছিল, য'ত ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।{{sfn|Akbar|1997|p=53}} প্ৰায় চাৰি মিনিট দৈৰ্ঘ্যৰ "মুশকিল হ্যায় বহুত মুশকিল" নামৰ আন এটা গীত আমৰোহী আৰু মধুবালাই এটা টেকতে সম্পূৰ্ণ কৰিছিল।<ref>{{Cite book|last=Rag|first=Pankaj|url=https://books.google.com/books?id=AcP5HPRDgewC|title=Dhuno Ki Yatra|date=2006-01-01|publisher=Rajkamal Prakashan|isbn=978-81-267-1169-7|pages=125|language=hi}}</ref> আনসকলৰ আপত্তি সত্ত্বেও আমৰোহীয়ে মধুবালাৰ অভিনয় প্ৰতিভাক উচ্চ স্থান দিছিল। তেওঁৰ মতে, "এই ছবিখনৰ জৰিয়তেই তেওঁৰ প্ৰকৃত সামৰ্থ্য প্ৰকাশ পাইছিল।" {{sfn|Abbasi|2018|p=152}} প্ৰথমতে ছবিখনৰ শেষত মুখ্য চৰিত্ৰ শংকৰ আৰু কামিনীয়ে পৰৱৰ্তী জন্মত পুনৰ মিলিত হোৱা দেখুওৱা হৈছিল। কিন্তু কুমাৰৰ পৰামৰ্শত মুক্তিৰ এদিন আগতে সেই দৃশ্যসমূহ আঁতৰাই দিয়া হয়।{{sfn|Ghosh|1995|pp=74–79}} == সংগীত == {{Infobox album | name = মহল | type = Soundtrack | artist = [[খেমচন্দ প্ৰকাশ]] | released = {{Start date|1942}}<ref name="Apple Music">{{Cite web |date=1949|title=Mahal|url=https://music.apple.com/in/album/mahal-original-motion-picture-soundtrack/1410102494|publisher=Apple Music|access-date=1 April 2024}}</ref> | genre = [[চলচ্চিত্ৰৰ সংগীত|চলচ্চিত্ৰৰ সংগীত]] | length = {{Duration|m=36|s=}} | language = [[হিন্দী]] | label = [[ছাৰেগামা]] | producer = [[খেমচন্দ প্ৰকাশ]] | prev_title = | prev_year = | next_title = | next_year = | chronology = [[খেমচন্দ প্ৰকাশ]] }} {{Track listing | all_lyrics = জে. নক্ষব | all_music = [[খেমচন্দ প্ৰকাশ]]{{sfn|Akbar|1997|p=53}} | headline = গীতসমূহ | extra_column = কণ্ঠশিল্পী | title1 = মহল থীম (বাদ্যসংগীত) | length1 = 3:16 | extra1 = [[খেমচন্দ প্ৰকাশ]] | title2 = ঘবৰা কে জো হম | length2 = 4:04 | extra2 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] | title3 = এক তীৰ চলা | length3 = 4:26 | extra3 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] | title4 = ছুন ছুন ঘুংঘৰুৱা | length4 = 4:42 | extra4 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] আৰু [[জোহৰাবাই আম্বেৱালী|জোহৰা বাই]] | title5 = মই ৱহ হঁছী হুঁ | length5 = 4:49 | extra5 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] | title6 = মুশকিল হ্যায় বহুত | length6 = 3:55 | extra6 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | title7 = [[আয়েগা আনেৱালা]] | length7 = 6:52 | extra7 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | title8 = দিল নে ফিৰ ইয়াদ কিয়া | length8 = 4:14 | extra8 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | total_length = {{Duration|m=36|s=00}} }} == মুক্তি == === প্ৰভাৱ আৰু বক্স অফিচ === ''মহল'' ১৯৪৯ চনৰ ১৩ অক্টোবৰত ছবিগৃহত মুক্তি লাভ কৰে।{{sfn|Akbar|1997|page=53}} মুক্তিৰ পাছতে ছবিখন জনপ্ৰিয় হৈ পৰে আৰু তৃতীয় সপ্তাহৰ ভিতৰতে সমগ্ৰ দেশতে আলোড়নৰ সৃষ্টি কৰে।<ref name=":4">{{Cite book|last=Acharya|first=Madhukant|url=https://books.google.com/books?id=KF9RDwAAQBAJ|title=Friends and Five Seasons: Publishing Hero Rupen (Vol 2)|date=2018-03-15|publisher=Notion Press|isbn=978-1-64249-388-7|pages=377|language=en}}</ref> বম্বে টকীজৰ পূৰ্বৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ব্যাৱসায়িক বিফলতাৰ বাবে ''মহল''ৰ সফলতা সম্পূৰ্ণ অপ্ৰত্যাশিত আছিল। ছবিখনে "বম্বে টকীজৰ আৰ্থিক সমস্যাত আৰু অধিক বৃদ্ধি কৰিব বুলি ভবা হতাশাবাদীসকলক আচৰিত কৰি তুলিছিল।" <ref name=":0"/> এজন ছবিগৃহৰ মালিকে সংবাদ মাধ্যমক কৈছিল, "বন্ধু-বান্ধৱ আৰু সাধাৰণ দৰ্শকৰপৰা বিনামূলীয়া প্ৰৱেশ-পত্ৰৰ বাবে ইমান অনুৰোধ পাইছোঁ যে মই অভিভূত হৈ পৰিছোঁ। কিছুমান প্ৰদৰ্শনীৰ বাবে মই প্ৰৱেশ-পত্ৰ দিওঁ, কাৰণ সকলো প্ৰদৰ্শনীৰ টিকট আগতীয়াকৈ বিক্ৰী হৈ যায়। ছবিখনে আমাৰ উপাৰ্জন আশা কৰাতকৈ বহু বেছি বৃদ্ধি কৰিছে। মোৰ বিশ্বাস, ই ৰূপালী জয়ন্তী উদ্‌যাপন কৰা সফল ছবিত পৰিণত হ'ব। মানুহে ছবিখন বাৰে বাৰে চাব বিচাৰে।" <ref name=":4"/> ছবিখনৰ প্ৰদৰ্শনীসমূহত সদায় দৰ্শকৰ আসন পূৰ্ণ হৈ আছিল। ছবিখনৰ সংলাপ আৰু গীতৰ কথা সন্নিৱিষ্ট পুস্তিকাৰ বাবেও ব্যাপক চাহিদাৰ সৃষ্টি হৈছিল।<ref name=":4"/> বাণিজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বিষয়ক ৱেবছাইট [[বক্স অফিচ ইণ্ডিয়া]]ই ''মহল''ক "ছুপাৰ হিট" বুলি ঘোষণা কৰিছে।<ref name="Boxofficeindia">{{Cite web|date=2013-10-16|title=Top Earners 1940s|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131016234445/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|archive-date=16 October 2013|website=Box office India website|access-date=2023-10-10}}</ref> ছবিখনৰ বক্স অফিচ উপাৰ্জনৰ সঠিক পৰিসংখ্যা উপলব্ধ নহ'লেও চলচ্চিত্ৰ বাণিজ্যৰ ৱেবছাইটসমূহে অনুমাণিক হিচাপ আগবঢ়াইছে। বক্স অফিচ ইণ্ডিয়াৰ মতে, ছবিখনৰ মুঠ উপাৰ্জন আছিল {{INRConvert|14.5|m|nolink=no|year=1970|mode=historical}}। ১৯৪৯ চনত ই সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ তালিকাত তৃতীয় স্থান লাভ কৰিছিল। ইয়াৰ আগত আছিল ''[[বৰছাত (১৯৪৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)|বৰছাত]]'' আৰু ''[[আন্দাজ (১৯৪৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)|আন্দাজ]]''।<ref name=BoxOffice>{{Cite web|date=2012-09-22|title=Top Earners 1949|url=http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|url-status=dead|website=Box Office India website|access-date=2023-10-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20120922023327/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|archive-date=22 September 2012}}</ref> ২০০৯ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ৱেবছাইটটোৱে ছবিখনৰ মুদ্ৰাস্ফীতিৰ সৈতে সামঞ্জস্য কৰা উপাৰ্জন {{INRConvert|410|m|nolink=no|year=2009|mode=historical}} বুলি উল্লেখ কৰিছিল আৰু ১৯৪০ৰ দশকৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা চলচ্চিত্ৰসমূহৰ তালিকাত ইয়াক দশম স্থান দিছিল। ২০২০ চনলৈকে মুদ্ৰাস্ফীতিৰ হিচাপত ভাৰতৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা এশখন চলচ্চিত্ৰৰ ভিতৰত ''মহল'' অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছিল।<ref>{{Cite web|date=2006-04-22|title=All Time Top Earners in India (film Mahal #76 on the LIST)|url=http://www.boxofficeindia.com/alltime.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060422165153/http://www.boxofficeindia.com/alltime.htm|website=Box Office India website|archive-date=22 April 2006|access-date=2023-10-13}}</ref> === সমালোচনামূলক প্ৰতিক্ৰিয়া === সমালোচনাসমূহত মধুবালাক ছবিখনৰ "প্ৰকৃত সফলতা" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল আৰু তেওঁৰ অভিনয়ক বয়সত বহু ডাঙৰ অশোক কুমাৰৰ অভিনয়তকৈও অধিক প্ৰশংসা কৰা হৈছিল।<ref name=":4"/> ৱিৰ্শ্বিঙৰ [[চিত্ৰগ্ৰহণ|চিত্ৰগ্ৰহণশৈলী]]ৰদ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ ''[[মোশ্যন পিকচাৰ মেগাজিন]]''ৰ এজন সাংবাদিকে ''মহল''ক "ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগৰ ইতিহাসৰ এক মাইলৰ খুঁটি" বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref name=":1">{{Cite web|title=Bombay Talkies' Mahal—Madhubala and Ashok Kumar—The Motion Picture Magazine|url=https://cineplot.com/mahal-1949/|access-date=2021-04-23|language=en-US}}</ref> কিন্তু ছবিখনৰ প্ৰতি সামগ্ৰিক সমালোচনামূলক প্ৰতিক্ৰিয়া মিশ্ৰিত আছিল। পেটেলে ইয়াৰ কাহিনীটোক "অদ্ভুত অৰ্থহীনতা—বিশুদ্ধ আৰু নিৰ্মল" বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref>{{Cite web|date=2009-04-09|title=Thus wrote Filmindia (and Mother India) - II|url=https://upperstall.com/features/thus-wrote-filmindia-and-mother-india-ii/|access-date=2023-10-13|website=Upperstall.com}}</ref> আনহাতে, ''মোশ্যন পিকচাৰ মেগাজিন''ৰ মতে, ছবিখন আছিল "ভূত, প্ৰেতাত্মা, অলৌকিক আবিৰ্ভাৱ, শিহৰণ, কঁপনি, বাদুলী আৰু সাপৰ কাহিনী।" আলোচনীখনে লগতে মন্তব্য কৰিছিল যে ছবিখনে দৰ্শকৰ মনত ভয়ৰ সৃষ্টি কৰিবলৈ সক্ষম হয়, কিন্তু তাৰ আঁৰত এটাতকৈ অধিক কাৰণ আছে।<ref name=":1"/> সময়ৰ লগে লগে ছবিখনৰ প্ৰতি সমালোচনামূলক দৃষ্টিভংগীৰ যথেষ্ট উন্নতি ঘটিছে আৰু আধুনিক সমালোচকসকলে ইয়াক প্ৰায়ে এখন [[ধ্ৰুপদী চলচ্চিত্ৰ|ধ্ৰুপদী ছবি]] বুলি অভিহিত কৰে।{{sfn|Akbar|1997|page=49}} আপাৰষ্টলৰ বাবে লিখা এটা পৰ্যালোচনাত কৰণ বালিয়ে ছবিখনৰ "সমৃদ্ধ স্তৰযুক্ত আৰু বিষণ্ণ দৃশ্যৰূপ, শব্দৰ কল্পনাপ্ৰসূত ব্যৱহাৰ, ৰহস্যমজ় অস্পষ্টতা আৰু [...] মনত ৰৈ যোৱা সংগীত"ৰ প্ৰশংসা কৰিছিল।<ref name=upperstall2>{{Cite web|last=Bali|first=Karan|date=2016-06-23|title=Mahal (1949 film) - film review|url=https://upperstall.com/film/mahal/|access-date=2023-10-13|website=Upperstall.com website}}</ref> লেখক [[বিজয় মিশ্ৰ]]ই তেওঁৰ ''বলিউড চিনেমা: টেম্পলছ অৱ ডিজায়াৰ'' নামৰ গ্ৰন্থত লিখিছে যে ''মহল''ৰ কাহিনী সম্পূৰ্ণৰূপে সমাপ্ত নোহোৱা আৰু ইয়াৰ গাঁথনিত অস্পষ্ট মুহূৰ্তসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত হৈ থকাৰ বাবেই ছবিখন এক বিশেষ কৃতিত্ব হিচাপে বিবেচিত হয়। তেওঁৰ মতে, [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] পুনৰ্জন্মৰ কাহিনীৰ ব্যৱহাৰে [[গথিক কল্পকাহিনী|গথিক আখ্যানৰ]] সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰে আৰু শেষত ইয়াক হিন্দু নন্দনতাত্ত্বিক তত্ত্বৰ অন্তৰ্নিহিত মহত্ত্বমুখী প্ৰৱণতাৰ সৈতে সংযোগ কৰে।{{sfn|Mishra|2013|page=55}} ২০২০ চনত [[গায়ত্ৰী প্ৰভু]]ৱেও একেধৰণৰ মূল্যায়ন আগবঢ়াইছিল। তেওঁৰ মতে, ''মহল''-এ পৰ্দাত প্ৰেম আৰু স্থাপত্যক এক অনন্য ৰূপত একত্ৰিত কৰিছে। প্ৰেম আৰু স্থানৰ মাজৰ সম্পৰ্কই নিজেই স্থানৰ প্ৰতি এক প্ৰেমৰ সৃষ্টি কৰে। এই সম্পৰ্কক চলচ্চিত্ৰৰূপ দিবলৈ এক স্বকীয় দৃশ্যভাষাৰ প্ৰয়োজন হয়, আৰু ছবিখনৰ আৰম্ভণিৰ দৃশ্যসমূহত ''মহল''-এ এই কাম অসাধাৰণ নিখুঁততাৰে সম্পন্ন কৰিছে।{{sfn|Prabhu|2020}} == উত্তৰাধিকাৰ == {{multiple image | footer_align = center | footer = ''মহল''ৰ সফলতাই [[মধুবালা]] আৰু [[লতা মংগেশকাৰ]]ক (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) নিশাটোৰ ভিতৰতে তাৰকাত পৰিণত কৰিছিল। | total_width = 300 | image1 = | alt1 = | image2 = Lata Mangeshkar black-and-white.jpg | alt2 = | align = | direction = | caption1 = | caption2 = }} ''মহল''ৰ সফলতাই নেপথ্য গায়িকা লতা মংগেশকাৰ আৰু মুখ্য অভিনেত্ৰী মধুবালাৰ কেৰিয়াৰ গঢ়ি তোলাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। দুয়োগৰাকীয়েই চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগত ডাঙৰ সুযোগ লাভ কৰিবলৈ সংগ্ৰাম কৰি আছিল। ''মহল'' মুক্তিৰ পাছৰ ছয় বছৰলৈকে মধুবালাৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা চলচ্চিত্ৰ হৈ আছিল। ১৯৫৫ চনত মুক্তি পোৱা ''[[মিষ্টাৰ এণ্ড মিছেছ '৫৫]]'' ছবিখনে এই স্থান লাভ কৰে। মংগেশকাৰে প্ৰায়ে "আয়েগা আনেৱালা"ক তেওঁৰ প্ৰিয় গীতসমূহৰ ভিতৰত এটা বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref name=upperstall2/> ''মহল''ৰ [[চলচ্চিত্ৰ সম্পাদনা|সম্পাদক]] [[বিমল ৰায়]] পৰৱৰ্তী সময়ত ''[[মধুমতী]]'' (১৯৫৮) ছবিখনৰ পৰিচালক হৈছিল। এই ছবিখনে ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ, [[ভাৰতীয় টেলিভিছন]] আৰু সম্ভৱতঃ বিশ্বৰ চলচ্চিত্ৰ জগতত পুনৰ্জন্মৰ বিষয়-বস্তুৰ আধাৰত নিৰ্মিত বহুতো পৰৱৰ্তী সৃষ্টিৰ বাবে অনুপ্ৰেৰণাৰ উৎস হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref name="Mishra">{{citation|last=Mishra|first=Vijay|title=Bollywood cinema: temples of desire|publisher=[[Routledge]]|year=2002|isbn=0-415-93014-6|pages=49–57}}</ref> ''মহল''ৰ বহুতো বিষয়-বস্তু হিন্দী চলচ্চিত্ৰ ''[[কৰ্জ (চলচ্চিত্ৰ)|কৰ্জ]]'' (১৯৮০)তো পুনৰ দেখা গৈছিল।<ref name="Doniger">{{citation|last=Doniger|first=Wendy|title=The woman who pretended to be who she was: myths of self-imitation|chapter=Chapter 6: Reincarnation|pages=112–136 [135]|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2005|isbn=0-19-516016-9}}</ref> ''কৰ্জ''ক কেইবাবাৰো পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত আছিল [[কন্নড় চলচ্চিত্ৰ|কন্নড়]] ছবি ''যুগ পুৰুষ'' (১৯৮৯), [[তামিল চলচ্চিত্ৰ|তামিল]] ছবি ''[[এন্নাক্কুল অৰুৱন (১৯৮৪ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)|এন্নাক্কুল অৰুৱন]]'' (১৯৮৪) আৰু হিন্দী ছবি ''[[ওম শান্তি ওম]]''।<ref>[http://www.mumbaimirror.com/net/mmpaper.aspx?page=article&sectid=30&contentid=20080807200808070235582987cdd87f Ashanti nags Om Shanti Om] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071024183614/http://mumbaimirror.com/net/mmpaper.aspx?Page=article |date=24 October 2007 }} [[মুম্বাই মিৰৰ]], ৭ আগষ্ট ২০০৮।</ref><ref name="hum">[http://www.humsurfer.com/shah-rukh-farah-sued-writer-claims-srk-stole-his-script-for-om-shanti-om Shah Rukh, Farah Sued: Writer Claims SRK stole his script for Om Shanti Om] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090413205105/http://www.humsurfer.com/shah-rukh-farah-sued-writer-claims-srk-stole-his-script-for-om-shanti-om |date=13 April 2009}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == * {{cite book |last=Abbasi |first=Yasir |title=Yeh Un Dinoñ Ki Baat Hai: Urdu Memoirs of Cinema Legends |publisher=Bloomsbury Publishing |year=2018 |isbn=978-9387471054 }} * {{cite book |last=Akbar |first=Khatija |title=Madhubala: Her Life, Her Films |publisher=Hay House |year=1997 |isbn=9788174761538 }} * {{cite book |last=Deep |first=Mohan |title=The Mystery and Mystique of Madhubala |publisher=Magna Books |year=1996 |isbn=1906574219 }} * {{cite book |last=Ghosh |first=Nabendu |title=Ashok Kumar: His Life and Times |publisher=Indus |year=1995 |isbn=8172232187 }} * {{cite book |last=Mishra |first=Vijay |title=Bollywood Cinema: Temples of Desire |publisher=Routledge |year=2013 |isbn=9780415930154 }} * {{cite book |last=Prabhu |first=Gayathri |title=Shadow Craft: Visual Aesthetics of Black and White Hindi Cinema |publisher=Bloomsbury Academic |year=2020 |isbn=9789390176267 }} == টোকা == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{IMDb title|0041619|মহল}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] lghilijjwjzvm2xg6u9g17wr1tjqpfs 646664 646663 2026-10-23T05:50:10Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:হিন্দী চলচ্চিত্ৰ]] using [[WP:HC|HotCat]] 646664 wikitext text/x-wiki {{Short description|১৯৪৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ}} {{Infobox film | name = মহল | image = Mahal 1949 film poster.jpg | caption = চলচ্চিত্ৰখনৰ পোষ্টাৰ | director = কমল আমৰোহী | producer = [[অশোক কুমাৰ]]<br />সাৱক ৱাচা | writer = কমল আমৰোহী | screenplay = কমল আমৰোহী | story = কমল আমৰোহী | based_on = | starring = [[অশোক কুমাৰ]]<br />[[মধুবালা]] | music = খেমচন্দ প্ৰকাশ | cinematography = যোছেফ ৱিৰ্শ্বিং | editing = বিমল ৰায়<br />এম. শংকৰ<br />আৰ. এম. টিপনিছ | studio = [[বম্বে টকীজ]] | distributor = বম্বে টকীজ | released = {{Film date|df=y|1949|10|19}} | runtime = ১৬৫ মিনিট | country = ভাৰত | language = [[হিন্দুস্তানী ভাষা|হিন্দুস্তানী]] | budget = {{Estimation}} {{INR}}৯ লাখ ({{Estimation}} ২০১৬ চনৰ হিচাপত {{INR}}১২.১ কোটি)<ref name=":0">{{cite news |title=Testing times for Madhubala |author=Roshmila Bhattacharya |url=http://www.punemirror.in/article/19/201305062013050609002739063f4e6c5/Testing-times-for-Madhubala.html |publisher=Pune Mirror |date=6 May 2013 |access-date=10 October 2023 |archive-url=https://archive.today/20130702104745/http://www.punemirror.in/article/19/201305062013050609002739063f4e6c5/Testing-times-for-Madhubala.html |archive-date=2 July 2013 |url-status=dead}}</ref> | gross = {{Estimation}} {{INR}}১.৪৫ কোটি ({{Estimation}} ২০১৬ চনৰ হিচাপত {{INR}}১৯৮ কোটি)<ref name=BoxOffice /> }} '''মহল ({{lang-en|Mahal}})''' হৈছে ১৯৪৯ চনত মুক্তি পোৱা এখন ভাৰতীয় হিন্দী ভাষাৰ মনস্তাত্ত্বিক আৰু অতিপ্ৰাকৃতিক ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ। ১৯৪৯ চনৰ এই চলচ্চিত্ৰখন সাৱক ৱাচা আৰু অশোক কুমাৰে [[বম্বে টকীজ]]ৰ বেনাৰত প্ৰযোজনা কৰিছিল। [[কমল আমৰোহী]]য়ে ছবিখনৰ পৰিচালনা কৰিছিল। এইখনেই আছিল তেওঁৰ পৰিচালক হিচাপে প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ। ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য, কাহিনী আৰু সংলাপৰ দায়িত্বতো আমৰোহী আছিল। ইয়াৰ সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল খেমচন্দ প্ৰকাশে। বলিউডৰ প্ৰথম ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ হিচাপে অভিহিত এই ছবিখনৰ কাহিনী এজন অভিজাত ব্যক্তিক (অশোক কুমাৰ) কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লৈ উঠিছে। তেওঁ এখন প্ৰাচীন প্ৰাসাদত বাস কৰিবলৈ আহে আৰু তাত এগৰাকী ৰহস্যমজ়ী নাৰীৰ (মধুবালা) আবিৰ্ভাৱ ঘটে। নাৰীগৰাকীয়ে দাবী কৰে যে পূৰ্বজন্মত তেওঁলোক প্ৰেমিক-প্ৰেমিকা আছিল।<ref name=":0"/><ref name=upperstall2/> ''মহল'' বম্বে টকীজ ষ্টুডিঅ'ই সীমিত বাজেটেৰে নিৰ্মাণ কৰিছিল। এই ছবিখনৰ জৰিয়তে পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰা আমৰোহীক প্ৰথমে বহুতো আগশাৰীৰ অভিনেত্ৰীয়ে প্ৰত্যাখ্যান কৰিছিল। অৱশেষত তেতিয়াৰ উদীয়মান অভিনেত্ৰী মধুবালাক ছবিখনত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণত তুলনামূলকভাৱে বহু সময় লাগিছিল, যাৰ ফলত সংবাদ মাধ্যমত ছবিখনৰ বিষয়ে নেতিবাচক ধাৰণা সৃষ্টি হৈছিল। ''মহল'' ১৯৪৯ চনৰ অক্টোবৰ মাহত ছবিগৃহত মুক্তি পায়। সমালোচকৰপৰা মিশ্ৰিত আৰু নেতিবাচক প্ৰতিক্ৰিয়া লাভ কৰাৰ পাছতো ছবিখন সেই দশকৰ অন্যতম বৃহৎ ব্যাৱসায়িক সফলতা হিচাপে পৰিগণিত হয়। ই বম্বে টকীজৰ ইতিহাসৰো সৰ্বাধিক আৰ্থিক সফলতা লাভ কৰা চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল। ছবিখনে মধুবালা আৰু ইয়াৰ সংগীতত কণ্ঠদান কৰা নেপথ্য গায়িকা [[লতা মংগেশকাৰ]]ক তাৰকাখ্যাতিৰ শীৰ্ষলৈ লৈ যায়। মুক্তিৰ পাছৰেপৰা ''মহল''-এ বহুতো ভৌতিক চলচ্চিত্ৰক প্ৰভাবিত কৰিছে। ব্ৰিটিছ ফিল্ম ইনষ্টিটিউটৰ "১০খন উল্লেখযোগ্য ৰোমাণ্টিক ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ"ৰ তালিকা আৰু ''স্কুপহুপ''ৰ "১৪খন বলিউডৰ ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ, যিবোৰ আপুনি অকলশৰে চাব নোৱাৰে" শীৰ্ষক তালিকাতো ছবিখন অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।<ref>{{cite web|first=Michael|last=Blyth|url=https://www.bfi.org.uk/lists/10-great-romantic-horror-films |title=10 great romantic horror films |publisher=BFI |date=22 May 2015 |accessdate=30 March 2016}}</ref><ref>{{Cite web|last=Kurian|first=Danny|date=2015-05-16|title=14 Bollywood Horror Movies That You Just Can't Watch Alone|url=https://www.scoopwhoop.com/entertainment/bollywood-horror-movies/|access-date=2020-12-08|website=www.scoopwhoop.com|language=English}}</ref> == কাহিনী == [[File:Mahal (1949).webm|thumb|x200px|''মহল'']] ''মহল'' পুনৰ্জন্ম আৰু ভূতৰ কাহিনী। এলাহাবাদত এখন সুন্দৰ, পৰিত্যক্ত ৰাজপ্ৰাসাদ আছে। ইয়াৰ নতুন গৰাকী হৰি শংকৰ (অশোক কুমাৰ) তাত বাস কৰিবলৈ আহোঁতে এজন বৃদ্ধ মালীয়ে তেওঁক অসম্পূৰ্ণ প্ৰেমৰ কাহিনীটো বৰ্ণনা কৰে। প্ৰায় ৪০ৰপৰা ৪৫ বছৰ আগতে এজন ব্যক্তিয়ে এই প্ৰাসাদটো নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু তেওঁৰ প্ৰেমিকা কামিনী (মধুবালা) তাত থাকিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। কামিনীয়ে গোটেই দিনটো অপেক্ষা কৰি থাকিছিল, যাতে মাজনিশা সেই ব্যক্তিজন তেওঁৰ ওচৰলৈ আহে। কিন্তু পুৱতি নিশা হোৱাৰ আগতেই তেওঁ গুচি গৈছিল। এদিন ধুমুহাময় নিশা সেই ব্যক্তিজনৰ জাহাজখন ডুব যায় আৰু তেওঁ পানীত ডুবি মৃত্যুবৰণ কৰে। কামিনীক এৰি যোৱাৰ আগতে তেওঁ কৈছিল যে তেওঁলোকৰ প্ৰেম কেতিয়াও শেষ নহ'ব। কেইদিনমানৰ পাছত কামিনীৰো মৃত্যু হয়। শংকৰ যেতিয়া এটা শোৱনি-কোঠালৈ যায়, তেতিয়া বেৰৰপৰা এখন ফটো সৰি পৰে। ফটোখনত থকা মানুহজনৰ মুখখন নিজৰ সৈতে হুবহু মিল থকা দেখি শংকৰ আচৰিত হয়। তাৰ পাছত তেওঁ এগৰাকী মহিলাৰ গানৰ মাত শুনিবলৈ পায় আৰু মাতটোৰ পম খেদি যায়। এটা কোঠাত তেওঁ মহিলাগৰাকীক বহি থকা দেখে, কিন্তু তেওঁক দেখা পোৱাৰ লগে লগে মহিলাগৰাকী পলাই যায়। শংকৰৰ বন্ধু শ্ৰীনাথ (কানু ৰয়) আহি পায়। শংকৰে সন্দেহ প্ৰকাশ কৰে যে পূৰ্বজন্মৰ অসম্পূৰ্ণ প্ৰেমৰ কাহিনীটোৰ পুৰুষজন হয়তো শ্ৰীনাথেই। শ্ৰীনাথে তেওঁক শান্ত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। কিন্তু কিছুসময়ৰ পাছতে মহিলাগৰাকী পুনৰ দেখা দিয়ে। দুয়োজনে তেওঁৰ পিছে পিছে গৈ প্ৰাসাদৰ ছাদত উপস্থিত হয়। তাত মহিলাগৰাকীয়ে পানীত জঁপিয়াই পৰে, কিন্তু তললৈ চাই তেওঁলোকে একো দেখা নাপায়। পাছদিনা শংকৰ কানপুৰলৈ উভতি যায়। নৈনী নামৰ ঠাইত তেওঁ ৰে'লৰপৰা নামি পুনৰ প্ৰাসাদটোলৈ যায়। কামিনীয়ে তেওঁক কয় যে তেওঁ বাস্তৱিকতে আছে। কিন্তু শ্ৰীনাথে বাধা দি শংকৰক সতৰ্ক কৰে যে কামিনীয়ে তেওঁক মৃত্যুৰ মুখলৈ টানি নিব। ভূতগৰাকীয়ে পুনৰ আবিৰ্ভাৱ হৈ শ্ৰীনাথক তেওঁলোকৰ মাজৰপৰা আঁতৰি থাকিবলৈ কয়। খঙত শ্ৰীনাথে তেওঁক গুলীয়াবলৈ চেষ্টা কৰে, কিন্তু বিফল হয়। কামিনীয়ে শংকৰক কয় যে শংকৰে ভাল পোৱা এগৰাকী মহিলাৰ শৰীৰত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰিলে তেওঁ পুনৰ জীৱন লাভ কৰিব পাৰিব। তেওঁ শংকৰক মালীৰ জীয়েকৰ মুখখন চাই তাই ধুনীয়া হয় নে নহয় আৰু সেই মুখত কামিনীক গ্ৰহণ কৰিব পাৰিব নে নাই, সেয়া নিৰ্ণয় কৰিবলৈ কয়। ইফালে, শ্ৰীনাথৰপৰা সকলো কথা শুনি শংকৰৰ পিতৃ আহি তেওঁক ঘৰলৈ লৈ যায়। শংকৰে ৰঞ্জনা (বিজয়লক্ষ্মী)ক বিয়া কৰায়। কামিনীক পাহৰিবলৈ তেওঁ পত্নীৰ সৈতে বহু দূৰলৈ গুচি যোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয়। দুবছৰৰ পাছত, শংকৰৰ ৰাতি ৰাতি ক'লৈ যায় জানিবলৈ উদ্বিগ্ন হৈ পৰা ৰঞ্জনাই এদিন তেওঁৰ পিছে পিছে যায় আৰু তেওঁক কামিনীক লগ ধৰিবলৈ যোৱা দেখে। কামিনীয়ে শংকৰক মালীৰ জীয়েকক হত্যা কৰিবলৈ কয়, যাতে তাইৰ শৰীৰত প্ৰৱেশ কৰি তেওঁ পুনৰ জীৱন লাভ কৰিব পাৰে। সকলো কথা শুনি ৰঞ্জনাই বিহ পান কৰে আৰু মৃত্যুৰ আগতে আৰক্ষী থানালৈ গৈ শংকৰে তেওঁক প্ৰতাৰণা কৰি বিহ খুৱাইছে বুলি স্বীকাৰোক্তি দিয়ে। শংকৰক আদালতত হাজিৰ কৰোৱা হয়। মালীৰ জীয়েক আশা (আশা)কো শংকৰ আৰু ৰঞ্জনাৰ মাজত সংঘটিত হোৱা সংঘাতৰ বাবে দোষী বুলি অভিযুক্ত কৰি আদালতলৈ অনা হয়। পাছত প্ৰকাশ পায় যে আশাই কামিনীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল, কাৰণ ফটোখনত থকা শংকৰৰ সৈতে চেহেৰাৰ মিল থকা মানুহজনৰ প্ৰতি তাই প্ৰেমত পৰিছিল। অৱশেষত শংকৰক মৃত্যুদণ্ডৰ শাস্তি দিয়া হয়। কিন্তু পাছত আৰক্ষীয়ে ৰঞ্জনাৰ চিঠিখনৰ বিষয়ে জানিব পাৰে আৰু শংকৰক মুকলি কৰি দিয়ে। শংকৰ শ্ৰীনাথৰ ঘৰলৈ দৌৰি যায়, কিন্তু তাত উপস্থিত হোৱাৰ আগতেই তেওঁৰ মৃত্যু হয়। ছবিখনৰ শেষত শোকাকুল আশা আৰু শ্ৰীনাথক একেলগে আঁতৰি যোৱা দেখা যায়। == অভিনেতা-অভিনেত্ৰী == *'' [[অশোক কুমাৰ]]'' হৰি শংকৰ চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> * ''[[মধুবালা]]'' কামিনী চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> *'' এম. কুমাৰ '' হৰি শংকৰৰ পিতৃ চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> * ''বিজয়লক্ষ্মী'' ৰঞ্জনা চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> * কানু ৰয় শ্ৰীনাথ * ''নাজিৰ হুছেইন'' কামিনীৰ পিতৃ চৰিত্ৰত * এৰুজ টাৰাপোৰ * শীলা নাইক * লীলা পাণ্ডে * নীলম * কানিজ * জগন্নাথ * মহছিন * লক্ষ্মণ ৰাও * এছ. এ. বেকাৰ * ৰামাস্ত্ৰী * ৰাজা ছেলিম == নিৰ্মাণ == [[File:Kamal_Amrohi_%2828553611573%29.jpg|thumb|180px|ছবিখনৰ পৰিচালক [[কমল আমৰোহী]] (''১৯৫০ৰ দশকৰ এখন আলোকচিত্ৰ'')]] ''মহল'' সাৱক ৱাচা আৰু অশোক কুমাৰে [[বম্বে টকীজ]]ৰ বেনাৰত প্ৰযোজনা কৰিছিল। ছবিখনৰ কাহিনী আৰু পৰিচালনাৰ দায়িত্বত আছিল কমল আমৰোহী। এইখনেই আছিল পৰিচালক হিচাপে তেওঁৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ।{{sfn|Deep|1996|p=144}} কাহিনীটোৰ এটা অংশ অশোক কুমাৰে প্ৰস্তাৱ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৪৮ চনৰ এটা বাস্তৱ ঘটনা স্মৰণ কৰি এই কাহিনী কৈছিল। সেই সময়ত তেওঁ জিজিবয় হাউছৰ ওচৰত অৱস্থিত এটা পাহাৰীয়া পৰ্যটনস্থলীত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি আছিল। মাজনিশা তেওঁ এগৰাকী ৰহস্যমজ়ী মহিলাৰ গাড়ীত মূৰ নথকা এটা মৃতদেহ দেখা পাইছিল।<ref name=":2">{{Cite web|date=2019-10-13|title=When Ashok Kumar saw a headless corpse and Mahal was born|url=https://topleadindia.com/2019/10/13/when-ashok-kumar-saw-a-headless-corpse-and-mahal-was-born/|access-date=2021-07-11|website=Top Lead India|language=en-US}}</ref> কিছুসময়ৰ পাছতে মহিলাগৰাকী সেই স্থানৰপৰা অন্তৰ্ধান হয়। অশোক কুমাৰৰ চাকৰসকলে বিশ্বাস কৰিছিল যে তেওঁ হয়তো সপোনহে দেখিছিল। কুমাৰে ওচৰৰ আৰক্ষী থানাত অভিযোগ দাখিল কৰিবলৈ যাওঁতে এজন আৰক্ষীয়ে তেওঁক জনায় যে ১৪ বছৰ আগতে একে ঠাইতে একেধৰণৰ ঘটনা সংঘটিত হৈছিল। এগৰাকী মহিলাই এজন ব্যক্তিক হত্যা কৰাৰ পাছত পথ দুৰ্ঘটনাত মৃত্যুবৰণ কৰিছিল।<ref name=":2"/> কুমাৰে এই কাহিনী আমৰোহীক বৰ্ণনা কৰে। আমৰোহীয়ে ইয়াৰ আগতে ১৯৩৯ চনৰ ছোহৰাব মোদীৰ জনপ্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ ''পুকাৰ (১৯৩৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)''ৰ সংলাপ লিখিছিল, কিন্তু তেওঁ কেতিয়াও চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰা নাছিল। আমৰোহীয়ে কাহিনীটোৰ কিছু পৰিৱৰ্তন সাধন কৰি ইয়াক অধিক বিকশিত কৰে আৰু ছবিখনৰ নাম ''মহল'' ৰাখে। এই শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে অট্টালিকা বা ৰাজপ্ৰাসাদ।{{sfn|Deep|1996|p=37}} উল্লেখযোগ্য যে ছবিখনৰ অতিপ্ৰাকৃতিক কাহিনীটোৰ সৈতে ৰূপাৰ্ট ক্ৰফ্ট-কুকৰ এখন চুটিগল্পৰ সাদৃশ্য আছে। সেই গল্পৰ আধাৰত ১৯৪৫ চনত ''দ্য ফেটেল উইটনেছ'' নামৰ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ৱাচাই ছবিখনৰ কাহিনী প্ৰথমে নাকচ কৰিছিল। তেওঁৰ আশংকা আছিল যে ৰহস্যধৰ্মী চলচ্চিত্ৰই সদায় দৰ্শকৰ পুনৰাবৃত্ত আগ্ৰহ লাভ নকৰিব পাৰে। ইয়াৰ উপৰি বম্বে টকীজে পূৰ্বৰ কেইবাখনো চলচ্চিত্ৰৰ ব্যাৱসায়িক বিফলতাৰ বাবে ইতিমধ্যে আৰ্থিক সংকটৰ সন্মুখীন হৈছিল। কিন্তু কুমাৰে দৃঢ়তাৰে কয় যে ভালদৰে পৰিচালনা কৰিলে ছবিখন আকৰ্ষণীয় হ'ব পাৰে। সেয়েহে তেওঁ আমৰোহীক পৰিচালক হিচাপে নিযুক্ত কৰে।{{sfn|Deep|1996|pp=37–39}} কুমাৰে নিজেও সহ-প্ৰযোজক হ'বলৈ, সম্ভাৱ্য লোকচান বহন কৰিবলৈ আৰু ছবিখনত অভিনয় কৰিবলৈ সন্মতি দিয়ে। কামিনীৰ চৰিত্ৰৰ বাবে উপযুক্ত অভিনেত্ৰী বাছনি কৰাৰ দায়িত্ব তেওঁ আমৰোহীক অৰ্পণ কৰে।{{sfn|Deep|1996|pp=37–39}} মুখ্য নাৰী চৰিত্ৰটোৰ বাবে অভিনেত্ৰী বাছনি কৰাটো জটিল হৈ পৰিছিল। কেইবাগৰাকীও প্ৰতিষ্ঠিত অভিনেত্ৰীয়ে চৰিত্ৰটো গ্ৰহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল আৰু আন কিছুমানে অধিক পাৰিশ্ৰমিক বিচাৰিছিল। এটা সময়ত [[ছুৰাইয়া]]ক চৰিত্ৰটোৰ বাবে বিবেচনা কৰা হৈছিল আৰু ৱাচাই তেওঁক প্ৰায় চূড়ান্তও কৰিছিল। ৱাচাৰ বিশ্বাস আছিল যে ছুৰাইয়া আৰু কুমাৰৰ যুটিটোৱে দৰ্শকক আকৰ্ষণ কৰিব। কিন্তু ছুৰাইয়াৰ আইতাক ছবিখনৰ ব্যতিক্ৰমী কাহিনীটোৰ প্ৰতি বিশেষ উৎসাহী নাছিল।{{sfn|Akbar|1997|p=53}} ইফালে, তেতিয়াৰ ১৫বছৰীয়া আৰু এতিয়াও বিশেষ জনপ্ৰিয়তা লাভ নকৰা উদীয়মান অভিনেত্ৰী [[মধুবালা]]ই কামিনীৰ চৰিত্ৰটোত অভিনয় কৰিবলৈ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে। ৱাচাই তেওঁৰ বয়স আৰু অভিজ্ঞতাৰ অভাৱৰ বাবে তেওঁক পোনপটীয়াকৈ নাকচ কৰিছিল। কিন্তু আমৰোহীয়ে মধুবালাৰ অডিশ্যন লোৱাৰ দাবী জনায়।{{sfn|Deep|1996|pp=37–38}} আমৰোহীয়ে পাছত কৈছিল, "প্ৰথমবাৰ লগ পাওঁতে তেওঁ কোনো তাৰকা নাছিল। মই নতুন মুখ বিচাৰি আছিলোঁ আৰু তেওঁ সেই চৰিত্ৰৰ বাবে উপযুক্ত আছিল।" {{sfn|Abbasi|2018|p=152}} ''[[দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া]]''ৰ মতে, প্ৰথম পৰ্দা-পৰীক্ষাত [[মধুবালা]]ক "একেবাৰেই ভাল দেখা পোৱা নাছিল।" প্ৰচলিত কথা অনুসৰি, ষ্টুডিঅ'ৰ কৰ্মচাৰী জাৰ্মান চিত্ৰগ্ৰহণকাৰী যোছেফ ৱিৰ্শ্বিঙক কিশোৰী অভিনেত্ৰীগৰাকীক আটাইতকৈ বেয়াকৈ দেখুৱাবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছিল।<ref name=":0"/> আমৰোহীয়ে নিজে দ্বিতীয়টো অডিশ্যনৰ দায়িত্ব লয় আৰু নিজৰ সুবিধামতে পোহৰৰ ব্যৱস্থা কৰি মধুবালাৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰে। এইবাৰ ক'লা-বগা ছবিতো মধুবালাক "অপূৰ্ব সুন্দৰী" দেখা গৈছিল আৰু সকলোৱে একমত হৈছিল যে কামিনীৰ চৰিত্ৰৰ বাবে তেৱেঁই উপযুক্ত। ''ইণ্ডিয়া টাইমছ''ত এইদৰে উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref name=":0"/> ইয়াৰ পাছতে মধুবালাই চৰিত্ৰটো লাভ কৰে, যদিও ছবিখনৰ মুখ্য অভিনেতা কুমাৰৰ বয়স তেওঁৰ বয়সৰ দুগুণতকৈও অধিক আছিল। বহু বছৰৰ পাছত কুমাৰে কৈছিল, "মধুবালাৰ বয়স মাত্ৰ প্ৰায় ১৫ বছৰ আছিল আৰু তেওঁ অভিনয়ত ইমানেই কেঁচা আছিল যে প্ৰায় প্ৰতিটো দৃশ্যতে কেইবাবাৰো পুনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰিবলগীয়া হৈছিল। কিন্তু ''মহল'' আছিল ব্যতিক্ৰমী, আৰু মই নিশ্চিত আছিলোঁ যে আমাৰ চৰিত্ৰ নিৰ্বাচন ভুল হোৱা নাছিল।" <ref name=":0"/> ''মহল''ৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ছোৱাত ছবিৰ দলটোৱে আৰ্থিক সংকটৰ সন্মুখীন হৈছিল। সা-সামগ্ৰী কিনিবলৈ পৰ্যাপ্ত ধন নথকাৰ বাবে আমৰোহীয়ে নিজৰ ঘৰৰপৰা পুৰণি মূল্যৱান সামগ্ৰী আৰু পোছাক আনি ব্যৱহাৰ কৰিবলগীয়া হৈছিল।<ref name=":0"/> সংগীত ৰচনাৰ বাবে খেমচন্দ প্ৰকাশক নিয়োগ কৰা হৈছিল আৰু নক্ষবে গীতৰ কথা লিখিছিল। [[লতা মংগেশকাৰ]], ৰাজকুমাৰী ডুবে আৰু জোহৰাবাই আম্বেৱালীয়ে ছবিখনৰ গীতসমূহত কণ্ঠদান কৰিছিল। "আয়েগা আনেৱালা" গীতটো গাবলৈ প্ৰথমে [[টুন টুন]]ক প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছিল। কিন্তু [[কাৰদাৰ প্ৰডাকচনছ]]ৰ সৈতে থকা চুক্তিৰ বাবে তেওঁ প্ৰস্তাৱটো প্ৰত্যাখ্যান কৰে।<ref>{{cite web|author=Manish Gaekwad |url=https://thereel.scroll.in/805494/redemption-song-afsana-likh-rahi-hoon-by-tun-tun |title=Redemption song: 'Afsana Likh Rahi Hoon' by Tun Tun |publisher=Scroll.in website |date=24 March 2016 |access-date=14 October 2023}}</ref> পাছত মংগেশকাৰে সেই প্ৰাচীন প্ৰাসাদটোতে গীতটো গাইছিল, য'ত ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।{{sfn|Akbar|1997|p=53}} প্ৰায় চাৰি মিনিট দৈৰ্ঘ্যৰ "মুশকিল হ্যায় বহুত মুশকিল" নামৰ আন এটা গীত আমৰোহী আৰু মধুবালাই এটা টেকতে সম্পূৰ্ণ কৰিছিল।<ref>{{Cite book|last=Rag|first=Pankaj|url=https://books.google.com/books?id=AcP5HPRDgewC|title=Dhuno Ki Yatra|date=2006-01-01|publisher=Rajkamal Prakashan|isbn=978-81-267-1169-7|pages=125|language=hi}}</ref> আনসকলৰ আপত্তি সত্ত্বেও আমৰোহীয়ে মধুবালাৰ অভিনয় প্ৰতিভাক উচ্চ স্থান দিছিল। তেওঁৰ মতে, "এই ছবিখনৰ জৰিয়তেই তেওঁৰ প্ৰকৃত সামৰ্থ্য প্ৰকাশ পাইছিল।" {{sfn|Abbasi|2018|p=152}} প্ৰথমতে ছবিখনৰ শেষত মুখ্য চৰিত্ৰ শংকৰ আৰু কামিনীয়ে পৰৱৰ্তী জন্মত পুনৰ মিলিত হোৱা দেখুওৱা হৈছিল। কিন্তু কুমাৰৰ পৰামৰ্শত মুক্তিৰ এদিন আগতে সেই দৃশ্যসমূহ আঁতৰাই দিয়া হয়।{{sfn|Ghosh|1995|pp=74–79}} == সংগীত == {{Infobox album | name = মহল | type = Soundtrack | artist = [[খেমচন্দ প্ৰকাশ]] | released = {{Start date|1942}}<ref name="Apple Music">{{Cite web |date=1949|title=Mahal|url=https://music.apple.com/in/album/mahal-original-motion-picture-soundtrack/1410102494|publisher=Apple Music|access-date=1 April 2024}}</ref> | genre = [[চলচ্চিত্ৰৰ সংগীত|চলচ্চিত্ৰৰ সংগীত]] | length = {{Duration|m=36|s=}} | language = [[হিন্দী]] | label = [[ছাৰেগামা]] | producer = [[খেমচন্দ প্ৰকাশ]] | prev_title = | prev_year = | next_title = | next_year = | chronology = [[খেমচন্দ প্ৰকাশ]] }} {{Track listing | all_lyrics = জে. নক্ষব | all_music = [[খেমচন্দ প্ৰকাশ]]{{sfn|Akbar|1997|p=53}} | headline = গীতসমূহ | extra_column = কণ্ঠশিল্পী | title1 = মহল থীম (বাদ্যসংগীত) | length1 = 3:16 | extra1 = [[খেমচন্দ প্ৰকাশ]] | title2 = ঘবৰা কে জো হম | length2 = 4:04 | extra2 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] | title3 = এক তীৰ চলা | length3 = 4:26 | extra3 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] | title4 = ছুন ছুন ঘুংঘৰুৱা | length4 = 4:42 | extra4 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] আৰু [[জোহৰাবাই আম্বেৱালী|জোহৰা বাই]] | title5 = মই ৱহ হঁছী হুঁ | length5 = 4:49 | extra5 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] | title6 = মুশকিল হ্যায় বহুত | length6 = 3:55 | extra6 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | title7 = [[আয়েগা আনেৱালা]] | length7 = 6:52 | extra7 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | title8 = দিল নে ফিৰ ইয়াদ কিয়া | length8 = 4:14 | extra8 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | total_length = {{Duration|m=36|s=00}} }} == মুক্তি == === প্ৰভাৱ আৰু বক্স অফিচ === ''মহল'' ১৯৪৯ চনৰ ১৩ অক্টোবৰত ছবিগৃহত মুক্তি লাভ কৰে।{{sfn|Akbar|1997|page=53}} মুক্তিৰ পাছতে ছবিখন জনপ্ৰিয় হৈ পৰে আৰু তৃতীয় সপ্তাহৰ ভিতৰতে সমগ্ৰ দেশতে আলোড়নৰ সৃষ্টি কৰে।<ref name=":4">{{Cite book|last=Acharya|first=Madhukant|url=https://books.google.com/books?id=KF9RDwAAQBAJ|title=Friends and Five Seasons: Publishing Hero Rupen (Vol 2)|date=2018-03-15|publisher=Notion Press|isbn=978-1-64249-388-7|pages=377|language=en}}</ref> বম্বে টকীজৰ পূৰ্বৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ব্যাৱসায়িক বিফলতাৰ বাবে ''মহল''ৰ সফলতা সম্পূৰ্ণ অপ্ৰত্যাশিত আছিল। ছবিখনে "বম্বে টকীজৰ আৰ্থিক সমস্যাত আৰু অধিক বৃদ্ধি কৰিব বুলি ভবা হতাশাবাদীসকলক আচৰিত কৰি তুলিছিল।" <ref name=":0"/> এজন ছবিগৃহৰ মালিকে সংবাদ মাধ্যমক কৈছিল, "বন্ধু-বান্ধৱ আৰু সাধাৰণ দৰ্শকৰপৰা বিনামূলীয়া প্ৰৱেশ-পত্ৰৰ বাবে ইমান অনুৰোধ পাইছোঁ যে মই অভিভূত হৈ পৰিছোঁ। কিছুমান প্ৰদৰ্শনীৰ বাবে মই প্ৰৱেশ-পত্ৰ দিওঁ, কাৰণ সকলো প্ৰদৰ্শনীৰ টিকট আগতীয়াকৈ বিক্ৰী হৈ যায়। ছবিখনে আমাৰ উপাৰ্জন আশা কৰাতকৈ বহু বেছি বৃদ্ধি কৰিছে। মোৰ বিশ্বাস, ই ৰূপালী জয়ন্তী উদ্‌যাপন কৰা সফল ছবিত পৰিণত হ'ব। মানুহে ছবিখন বাৰে বাৰে চাব বিচাৰে।" <ref name=":4"/> ছবিখনৰ প্ৰদৰ্শনীসমূহত সদায় দৰ্শকৰ আসন পূৰ্ণ হৈ আছিল। ছবিখনৰ সংলাপ আৰু গীতৰ কথা সন্নিৱিষ্ট পুস্তিকাৰ বাবেও ব্যাপক চাহিদাৰ সৃষ্টি হৈছিল।<ref name=":4"/> বাণিজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বিষয়ক ৱেবছাইট [[বক্স অফিচ ইণ্ডিয়া]]ই ''মহল''ক "ছুপাৰ হিট" বুলি ঘোষণা কৰিছে।<ref name="Boxofficeindia">{{Cite web|date=2013-10-16|title=Top Earners 1940s|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131016234445/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|archive-date=16 October 2013|website=Box office India website|access-date=2023-10-10}}</ref> ছবিখনৰ বক্স অফিচ উপাৰ্জনৰ সঠিক পৰিসংখ্যা উপলব্ধ নহ'লেও চলচ্চিত্ৰ বাণিজ্যৰ ৱেবছাইটসমূহে অনুমাণিক হিচাপ আগবঢ়াইছে। বক্স অফিচ ইণ্ডিয়াৰ মতে, ছবিখনৰ মুঠ উপাৰ্জন আছিল {{INRConvert|14.5|m|nolink=no|year=1970|mode=historical}}। ১৯৪৯ চনত ই সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ তালিকাত তৃতীয় স্থান লাভ কৰিছিল। ইয়াৰ আগত আছিল ''[[বৰছাত (১৯৪৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)|বৰছাত]]'' আৰু ''[[আন্দাজ (১৯৪৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)|আন্দাজ]]''।<ref name=BoxOffice>{{Cite web|date=2012-09-22|title=Top Earners 1949|url=http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|url-status=dead|website=Box Office India website|access-date=2023-10-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20120922023327/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|archive-date=22 September 2012}}</ref> ২০০৯ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ৱেবছাইটটোৱে ছবিখনৰ মুদ্ৰাস্ফীতিৰ সৈতে সামঞ্জস্য কৰা উপাৰ্জন {{INRConvert|410|m|nolink=no|year=2009|mode=historical}} বুলি উল্লেখ কৰিছিল আৰু ১৯৪০ৰ দশকৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা চলচ্চিত্ৰসমূহৰ তালিকাত ইয়াক দশম স্থান দিছিল। ২০২০ চনলৈকে মুদ্ৰাস্ফীতিৰ হিচাপত ভাৰতৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা এশখন চলচ্চিত্ৰৰ ভিতৰত ''মহল'' অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছিল।<ref>{{Cite web|date=2006-04-22|title=All Time Top Earners in India (film Mahal #76 on the LIST)|url=http://www.boxofficeindia.com/alltime.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060422165153/http://www.boxofficeindia.com/alltime.htm|website=Box Office India website|archive-date=22 April 2006|access-date=2023-10-13}}</ref> === সমালোচনামূলক প্ৰতিক্ৰিয়া === সমালোচনাসমূহত মধুবালাক ছবিখনৰ "প্ৰকৃত সফলতা" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল আৰু তেওঁৰ অভিনয়ক বয়সত বহু ডাঙৰ অশোক কুমাৰৰ অভিনয়তকৈও অধিক প্ৰশংসা কৰা হৈছিল।<ref name=":4"/> ৱিৰ্শ্বিঙৰ [[চিত্ৰগ্ৰহণ|চিত্ৰগ্ৰহণশৈলী]]ৰদ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ ''[[মোশ্যন পিকচাৰ মেগাজিন]]''ৰ এজন সাংবাদিকে ''মহল''ক "ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগৰ ইতিহাসৰ এক মাইলৰ খুঁটি" বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref name=":1">{{Cite web|title=Bombay Talkies' Mahal—Madhubala and Ashok Kumar—The Motion Picture Magazine|url=https://cineplot.com/mahal-1949/|access-date=2021-04-23|language=en-US}}</ref> কিন্তু ছবিখনৰ প্ৰতি সামগ্ৰিক সমালোচনামূলক প্ৰতিক্ৰিয়া মিশ্ৰিত আছিল। পেটেলে ইয়াৰ কাহিনীটোক "অদ্ভুত অৰ্থহীনতা—বিশুদ্ধ আৰু নিৰ্মল" বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref>{{Cite web|date=2009-04-09|title=Thus wrote Filmindia (and Mother India) - II|url=https://upperstall.com/features/thus-wrote-filmindia-and-mother-india-ii/|access-date=2023-10-13|website=Upperstall.com}}</ref> আনহাতে, ''মোশ্যন পিকচাৰ মেগাজিন''ৰ মতে, ছবিখন আছিল "ভূত, প্ৰেতাত্মা, অলৌকিক আবিৰ্ভাৱ, শিহৰণ, কঁপনি, বাদুলী আৰু সাপৰ কাহিনী।" আলোচনীখনে লগতে মন্তব্য কৰিছিল যে ছবিখনে দৰ্শকৰ মনত ভয়ৰ সৃষ্টি কৰিবলৈ সক্ষম হয়, কিন্তু তাৰ আঁৰত এটাতকৈ অধিক কাৰণ আছে।<ref name=":1"/> সময়ৰ লগে লগে ছবিখনৰ প্ৰতি সমালোচনামূলক দৃষ্টিভংগীৰ যথেষ্ট উন্নতি ঘটিছে আৰু আধুনিক সমালোচকসকলে ইয়াক প্ৰায়ে এখন [[ধ্ৰুপদী চলচ্চিত্ৰ|ধ্ৰুপদী ছবি]] বুলি অভিহিত কৰে।{{sfn|Akbar|1997|page=49}} আপাৰষ্টলৰ বাবে লিখা এটা পৰ্যালোচনাত কৰণ বালিয়ে ছবিখনৰ "সমৃদ্ধ স্তৰযুক্ত আৰু বিষণ্ণ দৃশ্যৰূপ, শব্দৰ কল্পনাপ্ৰসূত ব্যৱহাৰ, ৰহস্যমজ় অস্পষ্টতা আৰু [...] মনত ৰৈ যোৱা সংগীত"ৰ প্ৰশংসা কৰিছিল।<ref name=upperstall2>{{Cite web|last=Bali|first=Karan|date=2016-06-23|title=Mahal (1949 film) - film review|url=https://upperstall.com/film/mahal/|access-date=2023-10-13|website=Upperstall.com website}}</ref> লেখক [[বিজয় মিশ্ৰ]]ই তেওঁৰ ''বলিউড চিনেমা: টেম্পলছ অৱ ডিজায়াৰ'' নামৰ গ্ৰন্থত লিখিছে যে ''মহল''ৰ কাহিনী সম্পূৰ্ণৰূপে সমাপ্ত নোহোৱা আৰু ইয়াৰ গাঁথনিত অস্পষ্ট মুহূৰ্তসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত হৈ থকাৰ বাবেই ছবিখন এক বিশেষ কৃতিত্ব হিচাপে বিবেচিত হয়। তেওঁৰ মতে, [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] পুনৰ্জন্মৰ কাহিনীৰ ব্যৱহাৰে [[গথিক কল্পকাহিনী|গথিক আখ্যানৰ]] সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰে আৰু শেষত ইয়াক হিন্দু নন্দনতাত্ত্বিক তত্ত্বৰ অন্তৰ্নিহিত মহত্ত্বমুখী প্ৰৱণতাৰ সৈতে সংযোগ কৰে।{{sfn|Mishra|2013|page=55}} ২০২০ চনত [[গায়ত্ৰী প্ৰভু]]ৱেও একেধৰণৰ মূল্যায়ন আগবঢ়াইছিল। তেওঁৰ মতে, ''মহল''-এ পৰ্দাত প্ৰেম আৰু স্থাপত্যক এক অনন্য ৰূপত একত্ৰিত কৰিছে। প্ৰেম আৰু স্থানৰ মাজৰ সম্পৰ্কই নিজেই স্থানৰ প্ৰতি এক প্ৰেমৰ সৃষ্টি কৰে। এই সম্পৰ্কক চলচ্চিত্ৰৰূপ দিবলৈ এক স্বকীয় দৃশ্যভাষাৰ প্ৰয়োজন হয়, আৰু ছবিখনৰ আৰম্ভণিৰ দৃশ্যসমূহত ''মহল''-এ এই কাম অসাধাৰণ নিখুঁততাৰে সম্পন্ন কৰিছে।{{sfn|Prabhu|2020}} == উত্তৰাধিকাৰ == {{multiple image | footer_align = center | footer = ''মহল''ৰ সফলতাই [[মধুবালা]] আৰু [[লতা মংগেশকাৰ]]ক (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) নিশাটোৰ ভিতৰতে তাৰকাত পৰিণত কৰিছিল। | total_width = 300 | image1 = | alt1 = | image2 = Lata Mangeshkar black-and-white.jpg | alt2 = | align = | direction = | caption1 = | caption2 = }} ''মহল''ৰ সফলতাই নেপথ্য গায়িকা লতা মংগেশকাৰ আৰু মুখ্য অভিনেত্ৰী মধুবালাৰ কেৰিয়াৰ গঢ়ি তোলাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। দুয়োগৰাকীয়েই চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগত ডাঙৰ সুযোগ লাভ কৰিবলৈ সংগ্ৰাম কৰি আছিল। ''মহল'' মুক্তিৰ পাছৰ ছয় বছৰলৈকে মধুবালাৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা চলচ্চিত্ৰ হৈ আছিল। ১৯৫৫ চনত মুক্তি পোৱা ''[[মিষ্টাৰ এণ্ড মিছেছ '৫৫]]'' ছবিখনে এই স্থান লাভ কৰে। মংগেশকাৰে প্ৰায়ে "আয়েগা আনেৱালা"ক তেওঁৰ প্ৰিয় গীতসমূহৰ ভিতৰত এটা বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref name=upperstall2/> ''মহল''ৰ [[চলচ্চিত্ৰ সম্পাদনা|সম্পাদক]] [[বিমল ৰায়]] পৰৱৰ্তী সময়ত ''[[মধুমতী]]'' (১৯৫৮) ছবিখনৰ পৰিচালক হৈছিল। এই ছবিখনে ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ, [[ভাৰতীয় টেলিভিছন]] আৰু সম্ভৱতঃ বিশ্বৰ চলচ্চিত্ৰ জগতত পুনৰ্জন্মৰ বিষয়-বস্তুৰ আধাৰত নিৰ্মিত বহুতো পৰৱৰ্তী সৃষ্টিৰ বাবে অনুপ্ৰেৰণাৰ উৎস হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref name="Mishra">{{citation|last=Mishra|first=Vijay|title=Bollywood cinema: temples of desire|publisher=[[Routledge]]|year=2002|isbn=0-415-93014-6|pages=49–57}}</ref> ''মহল''ৰ বহুতো বিষয়-বস্তু হিন্দী চলচ্চিত্ৰ ''[[কৰ্জ (চলচ্চিত্ৰ)|কৰ্জ]]'' (১৯৮০)তো পুনৰ দেখা গৈছিল।<ref name="Doniger">{{citation|last=Doniger|first=Wendy|title=The woman who pretended to be who she was: myths of self-imitation|chapter=Chapter 6: Reincarnation|pages=112–136 [135]|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2005|isbn=0-19-516016-9}}</ref> ''কৰ্জ''ক কেইবাবাৰো পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত আছিল [[কন্নড় চলচ্চিত্ৰ|কন্নড়]] ছবি ''যুগ পুৰুষ'' (১৯৮৯), [[তামিল চলচ্চিত্ৰ|তামিল]] ছবি ''[[এন্নাক্কুল অৰুৱন (১৯৮৪ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)|এন্নাক্কুল অৰুৱন]]'' (১৯৮৪) আৰু হিন্দী ছবি ''[[ওম শান্তি ওম]]''।<ref>[http://www.mumbaimirror.com/net/mmpaper.aspx?page=article&sectid=30&contentid=20080807200808070235582987cdd87f Ashanti nags Om Shanti Om] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071024183614/http://mumbaimirror.com/net/mmpaper.aspx?Page=article |date=24 October 2007 }} [[মুম্বাই মিৰৰ]], ৭ আগষ্ট ২০০৮।</ref><ref name="hum">[http://www.humsurfer.com/shah-rukh-farah-sued-writer-claims-srk-stole-his-script-for-om-shanti-om Shah Rukh, Farah Sued: Writer Claims SRK stole his script for Om Shanti Om] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090413205105/http://www.humsurfer.com/shah-rukh-farah-sued-writer-claims-srk-stole-his-script-for-om-shanti-om |date=13 April 2009}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == * {{cite book |last=Abbasi |first=Yasir |title=Yeh Un Dinoñ Ki Baat Hai: Urdu Memoirs of Cinema Legends |publisher=Bloomsbury Publishing |year=2018 |isbn=978-9387471054 }} * {{cite book |last=Akbar |first=Khatija |title=Madhubala: Her Life, Her Films |publisher=Hay House |year=1997 |isbn=9788174761538 }} * {{cite book |last=Deep |first=Mohan |title=The Mystery and Mystique of Madhubala |publisher=Magna Books |year=1996 |isbn=1906574219 }} * {{cite book |last=Ghosh |first=Nabendu |title=Ashok Kumar: His Life and Times |publisher=Indus |year=1995 |isbn=8172232187 }} * {{cite book |last=Mishra |first=Vijay |title=Bollywood Cinema: Temples of Desire |publisher=Routledge |year=2013 |isbn=9780415930154 }} * {{cite book |last=Prabhu |first=Gayathri |title=Shadow Craft: Visual Aesthetics of Black and White Hindi Cinema |publisher=Bloomsbury Academic |year=2020 |isbn=9789390176267 }} == টোকা == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{IMDb title|0041619|মহল}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰ]] hk7l7cxglo3ar52185wvey0r4cre7bd 646665 646664 2026-10-23T05:52:03Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* প্ৰভাৱ আৰু বক্স অফিচ */ 646665 wikitext text/x-wiki {{Short description|১৯৪৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ}} {{Infobox film | name = মহল | image = Mahal 1949 film poster.jpg | caption = চলচ্চিত্ৰখনৰ পোষ্টাৰ | director = কমল আমৰোহী | producer = [[অশোক কুমাৰ]]<br />সাৱক ৱাচা | writer = কমল আমৰোহী | screenplay = কমল আমৰোহী | story = কমল আমৰোহী | based_on = | starring = [[অশোক কুমাৰ]]<br />[[মধুবালা]] | music = খেমচন্দ প্ৰকাশ | cinematography = যোছেফ ৱিৰ্শ্বিং | editing = বিমল ৰায়<br />এম. শংকৰ<br />আৰ. এম. টিপনিছ | studio = [[বম্বে টকীজ]] | distributor = বম্বে টকীজ | released = {{Film date|df=y|1949|10|19}} | runtime = ১৬৫ মিনিট | country = ভাৰত | language = [[হিন্দুস্তানী ভাষা|হিন্দুস্তানী]] | budget = {{Estimation}} {{INR}}৯ লাখ ({{Estimation}} ২০১৬ চনৰ হিচাপত {{INR}}১২.১ কোটি)<ref name=":0">{{cite news |title=Testing times for Madhubala |author=Roshmila Bhattacharya |url=http://www.punemirror.in/article/19/201305062013050609002739063f4e6c5/Testing-times-for-Madhubala.html |publisher=Pune Mirror |date=6 May 2013 |access-date=10 October 2023 |archive-url=https://archive.today/20130702104745/http://www.punemirror.in/article/19/201305062013050609002739063f4e6c5/Testing-times-for-Madhubala.html |archive-date=2 July 2013 |url-status=dead}}</ref> | gross = {{Estimation}} {{INR}}১.৪৫ কোটি ({{Estimation}} ২০১৬ চনৰ হিচাপত {{INR}}১৯৮ কোটি)<ref name=BoxOffice /> }} '''মহল ({{lang-en|Mahal}})''' হৈছে ১৯৪৯ চনত মুক্তি পোৱা এখন ভাৰতীয় হিন্দী ভাষাৰ মনস্তাত্ত্বিক আৰু অতিপ্ৰাকৃতিক ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ। ১৯৪৯ চনৰ এই চলচ্চিত্ৰখন সাৱক ৱাচা আৰু অশোক কুমাৰে [[বম্বে টকীজ]]ৰ বেনাৰত প্ৰযোজনা কৰিছিল। [[কমল আমৰোহী]]য়ে ছবিখনৰ পৰিচালনা কৰিছিল। এইখনেই আছিল তেওঁৰ পৰিচালক হিচাপে প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ। ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য, কাহিনী আৰু সংলাপৰ দায়িত্বতো আমৰোহী আছিল। ইয়াৰ সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল খেমচন্দ প্ৰকাশে। বলিউডৰ প্ৰথম ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ হিচাপে অভিহিত এই ছবিখনৰ কাহিনী এজন অভিজাত ব্যক্তিক (অশোক কুমাৰ) কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লৈ উঠিছে। তেওঁ এখন প্ৰাচীন প্ৰাসাদত বাস কৰিবলৈ আহে আৰু তাত এগৰাকী ৰহস্যমজ়ী নাৰীৰ (মধুবালা) আবিৰ্ভাৱ ঘটে। নাৰীগৰাকীয়ে দাবী কৰে যে পূৰ্বজন্মত তেওঁলোক প্ৰেমিক-প্ৰেমিকা আছিল।<ref name=":0"/><ref name=upperstall2/> ''মহল'' বম্বে টকীজ ষ্টুডিঅ'ই সীমিত বাজেটেৰে নিৰ্মাণ কৰিছিল। এই ছবিখনৰ জৰিয়তে পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰা আমৰোহীক প্ৰথমে বহুতো আগশাৰীৰ অভিনেত্ৰীয়ে প্ৰত্যাখ্যান কৰিছিল। অৱশেষত তেতিয়াৰ উদীয়মান অভিনেত্ৰী মধুবালাক ছবিখনত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণত তুলনামূলকভাৱে বহু সময় লাগিছিল, যাৰ ফলত সংবাদ মাধ্যমত ছবিখনৰ বিষয়ে নেতিবাচক ধাৰণা সৃষ্টি হৈছিল। ''মহল'' ১৯৪৯ চনৰ অক্টোবৰ মাহত ছবিগৃহত মুক্তি পায়। সমালোচকৰপৰা মিশ্ৰিত আৰু নেতিবাচক প্ৰতিক্ৰিয়া লাভ কৰাৰ পাছতো ছবিখন সেই দশকৰ অন্যতম বৃহৎ ব্যাৱসায়িক সফলতা হিচাপে পৰিগণিত হয়। ই বম্বে টকীজৰ ইতিহাসৰো সৰ্বাধিক আৰ্থিক সফলতা লাভ কৰা চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল। ছবিখনে মধুবালা আৰু ইয়াৰ সংগীতত কণ্ঠদান কৰা নেপথ্য গায়িকা [[লতা মংগেশকাৰ]]ক তাৰকাখ্যাতিৰ শীৰ্ষলৈ লৈ যায়। মুক্তিৰ পাছৰেপৰা ''মহল''-এ বহুতো ভৌতিক চলচ্চিত্ৰক প্ৰভাবিত কৰিছে। ব্ৰিটিছ ফিল্ম ইনষ্টিটিউটৰ "১০খন উল্লেখযোগ্য ৰোমাণ্টিক ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ"ৰ তালিকা আৰু ''স্কুপহুপ''ৰ "১৪খন বলিউডৰ ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ, যিবোৰ আপুনি অকলশৰে চাব নোৱাৰে" শীৰ্ষক তালিকাতো ছবিখন অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।<ref>{{cite web|first=Michael|last=Blyth|url=https://www.bfi.org.uk/lists/10-great-romantic-horror-films |title=10 great romantic horror films |publisher=BFI |date=22 May 2015 |accessdate=30 March 2016}}</ref><ref>{{Cite web|last=Kurian|first=Danny|date=2015-05-16|title=14 Bollywood Horror Movies That You Just Can't Watch Alone|url=https://www.scoopwhoop.com/entertainment/bollywood-horror-movies/|access-date=2020-12-08|website=www.scoopwhoop.com|language=English}}</ref> == কাহিনী == [[File:Mahal (1949).webm|thumb|x200px|''মহল'']] ''মহল'' পুনৰ্জন্ম আৰু ভূতৰ কাহিনী। এলাহাবাদত এখন সুন্দৰ, পৰিত্যক্ত ৰাজপ্ৰাসাদ আছে। ইয়াৰ নতুন গৰাকী হৰি শংকৰ (অশোক কুমাৰ) তাত বাস কৰিবলৈ আহোঁতে এজন বৃদ্ধ মালীয়ে তেওঁক অসম্পূৰ্ণ প্ৰেমৰ কাহিনীটো বৰ্ণনা কৰে। প্ৰায় ৪০ৰপৰা ৪৫ বছৰ আগতে এজন ব্যক্তিয়ে এই প্ৰাসাদটো নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু তেওঁৰ প্ৰেমিকা কামিনী (মধুবালা) তাত থাকিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। কামিনীয়ে গোটেই দিনটো অপেক্ষা কৰি থাকিছিল, যাতে মাজনিশা সেই ব্যক্তিজন তেওঁৰ ওচৰলৈ আহে। কিন্তু পুৱতি নিশা হোৱাৰ আগতেই তেওঁ গুচি গৈছিল। এদিন ধুমুহাময় নিশা সেই ব্যক্তিজনৰ জাহাজখন ডুব যায় আৰু তেওঁ পানীত ডুবি মৃত্যুবৰণ কৰে। কামিনীক এৰি যোৱাৰ আগতে তেওঁ কৈছিল যে তেওঁলোকৰ প্ৰেম কেতিয়াও শেষ নহ'ব। কেইদিনমানৰ পাছত কামিনীৰো মৃত্যু হয়। শংকৰ যেতিয়া এটা শোৱনি-কোঠালৈ যায়, তেতিয়া বেৰৰপৰা এখন ফটো সৰি পৰে। ফটোখনত থকা মানুহজনৰ মুখখন নিজৰ সৈতে হুবহু মিল থকা দেখি শংকৰ আচৰিত হয়। তাৰ পাছত তেওঁ এগৰাকী মহিলাৰ গানৰ মাত শুনিবলৈ পায় আৰু মাতটোৰ পম খেদি যায়। এটা কোঠাত তেওঁ মহিলাগৰাকীক বহি থকা দেখে, কিন্তু তেওঁক দেখা পোৱাৰ লগে লগে মহিলাগৰাকী পলাই যায়। শংকৰৰ বন্ধু শ্ৰীনাথ (কানু ৰয়) আহি পায়। শংকৰে সন্দেহ প্ৰকাশ কৰে যে পূৰ্বজন্মৰ অসম্পূৰ্ণ প্ৰেমৰ কাহিনীটোৰ পুৰুষজন হয়তো শ্ৰীনাথেই। শ্ৰীনাথে তেওঁক শান্ত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। কিন্তু কিছুসময়ৰ পাছতে মহিলাগৰাকী পুনৰ দেখা দিয়ে। দুয়োজনে তেওঁৰ পিছে পিছে গৈ প্ৰাসাদৰ ছাদত উপস্থিত হয়। তাত মহিলাগৰাকীয়ে পানীত জঁপিয়াই পৰে, কিন্তু তললৈ চাই তেওঁলোকে একো দেখা নাপায়। পাছদিনা শংকৰ কানপুৰলৈ উভতি যায়। নৈনী নামৰ ঠাইত তেওঁ ৰে'লৰপৰা নামি পুনৰ প্ৰাসাদটোলৈ যায়। কামিনীয়ে তেওঁক কয় যে তেওঁ বাস্তৱিকতে আছে। কিন্তু শ্ৰীনাথে বাধা দি শংকৰক সতৰ্ক কৰে যে কামিনীয়ে তেওঁক মৃত্যুৰ মুখলৈ টানি নিব। ভূতগৰাকীয়ে পুনৰ আবিৰ্ভাৱ হৈ শ্ৰীনাথক তেওঁলোকৰ মাজৰপৰা আঁতৰি থাকিবলৈ কয়। খঙত শ্ৰীনাথে তেওঁক গুলীয়াবলৈ চেষ্টা কৰে, কিন্তু বিফল হয়। কামিনীয়ে শংকৰক কয় যে শংকৰে ভাল পোৱা এগৰাকী মহিলাৰ শৰীৰত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰিলে তেওঁ পুনৰ জীৱন লাভ কৰিব পাৰিব। তেওঁ শংকৰক মালীৰ জীয়েকৰ মুখখন চাই তাই ধুনীয়া হয় নে নহয় আৰু সেই মুখত কামিনীক গ্ৰহণ কৰিব পাৰিব নে নাই, সেয়া নিৰ্ণয় কৰিবলৈ কয়। ইফালে, শ্ৰীনাথৰপৰা সকলো কথা শুনি শংকৰৰ পিতৃ আহি তেওঁক ঘৰলৈ লৈ যায়। শংকৰে ৰঞ্জনা (বিজয়লক্ষ্মী)ক বিয়া কৰায়। কামিনীক পাহৰিবলৈ তেওঁ পত্নীৰ সৈতে বহু দূৰলৈ গুচি যোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয়। দুবছৰৰ পাছত, শংকৰৰ ৰাতি ৰাতি ক'লৈ যায় জানিবলৈ উদ্বিগ্ন হৈ পৰা ৰঞ্জনাই এদিন তেওঁৰ পিছে পিছে যায় আৰু তেওঁক কামিনীক লগ ধৰিবলৈ যোৱা দেখে। কামিনীয়ে শংকৰক মালীৰ জীয়েকক হত্যা কৰিবলৈ কয়, যাতে তাইৰ শৰীৰত প্ৰৱেশ কৰি তেওঁ পুনৰ জীৱন লাভ কৰিব পাৰে। সকলো কথা শুনি ৰঞ্জনাই বিহ পান কৰে আৰু মৃত্যুৰ আগতে আৰক্ষী থানালৈ গৈ শংকৰে তেওঁক প্ৰতাৰণা কৰি বিহ খুৱাইছে বুলি স্বীকাৰোক্তি দিয়ে। শংকৰক আদালতত হাজিৰ কৰোৱা হয়। মালীৰ জীয়েক আশা (আশা)কো শংকৰ আৰু ৰঞ্জনাৰ মাজত সংঘটিত হোৱা সংঘাতৰ বাবে দোষী বুলি অভিযুক্ত কৰি আদালতলৈ অনা হয়। পাছত প্ৰকাশ পায় যে আশাই কামিনীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল, কাৰণ ফটোখনত থকা শংকৰৰ সৈতে চেহেৰাৰ মিল থকা মানুহজনৰ প্ৰতি তাই প্ৰেমত পৰিছিল। অৱশেষত শংকৰক মৃত্যুদণ্ডৰ শাস্তি দিয়া হয়। কিন্তু পাছত আৰক্ষীয়ে ৰঞ্জনাৰ চিঠিখনৰ বিষয়ে জানিব পাৰে আৰু শংকৰক মুকলি কৰি দিয়ে। শংকৰ শ্ৰীনাথৰ ঘৰলৈ দৌৰি যায়, কিন্তু তাত উপস্থিত হোৱাৰ আগতেই তেওঁৰ মৃত্যু হয়। ছবিখনৰ শেষত শোকাকুল আশা আৰু শ্ৰীনাথক একেলগে আঁতৰি যোৱা দেখা যায়। == অভিনেতা-অভিনেত্ৰী == *'' [[অশোক কুমাৰ]]'' হৰি শংকৰ চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> * ''[[মধুবালা]]'' কামিনী চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> *'' এম. কুমাৰ '' হৰি শংকৰৰ পিতৃ চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> * ''বিজয়লক্ষ্মী'' ৰঞ্জনা চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> * কানু ৰয় শ্ৰীনাথ * ''নাজিৰ হুছেইন'' কামিনীৰ পিতৃ চৰিত্ৰত * এৰুজ টাৰাপোৰ * শীলা নাইক * লীলা পাণ্ডে * নীলম * কানিজ * জগন্নাথ * মহছিন * লক্ষ্মণ ৰাও * এছ. এ. বেকাৰ * ৰামাস্ত্ৰী * ৰাজা ছেলিম == নিৰ্মাণ == [[File:Kamal_Amrohi_%2828553611573%29.jpg|thumb|180px|ছবিখনৰ পৰিচালক [[কমল আমৰোহী]] (''১৯৫০ৰ দশকৰ এখন আলোকচিত্ৰ'')]] ''মহল'' সাৱক ৱাচা আৰু অশোক কুমাৰে [[বম্বে টকীজ]]ৰ বেনাৰত প্ৰযোজনা কৰিছিল। ছবিখনৰ কাহিনী আৰু পৰিচালনাৰ দায়িত্বত আছিল কমল আমৰোহী। এইখনেই আছিল পৰিচালক হিচাপে তেওঁৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ।{{sfn|Deep|1996|p=144}} কাহিনীটোৰ এটা অংশ অশোক কুমাৰে প্ৰস্তাৱ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৪৮ চনৰ এটা বাস্তৱ ঘটনা স্মৰণ কৰি এই কাহিনী কৈছিল। সেই সময়ত তেওঁ জিজিবয় হাউছৰ ওচৰত অৱস্থিত এটা পাহাৰীয়া পৰ্যটনস্থলীত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি আছিল। মাজনিশা তেওঁ এগৰাকী ৰহস্যমজ়ী মহিলাৰ গাড়ীত মূৰ নথকা এটা মৃতদেহ দেখা পাইছিল।<ref name=":2">{{Cite web|date=2019-10-13|title=When Ashok Kumar saw a headless corpse and Mahal was born|url=https://topleadindia.com/2019/10/13/when-ashok-kumar-saw-a-headless-corpse-and-mahal-was-born/|access-date=2021-07-11|website=Top Lead India|language=en-US}}</ref> কিছুসময়ৰ পাছতে মহিলাগৰাকী সেই স্থানৰপৰা অন্তৰ্ধান হয়। অশোক কুমাৰৰ চাকৰসকলে বিশ্বাস কৰিছিল যে তেওঁ হয়তো সপোনহে দেখিছিল। কুমাৰে ওচৰৰ আৰক্ষী থানাত অভিযোগ দাখিল কৰিবলৈ যাওঁতে এজন আৰক্ষীয়ে তেওঁক জনায় যে ১৪ বছৰ আগতে একে ঠাইতে একেধৰণৰ ঘটনা সংঘটিত হৈছিল। এগৰাকী মহিলাই এজন ব্যক্তিক হত্যা কৰাৰ পাছত পথ দুৰ্ঘটনাত মৃত্যুবৰণ কৰিছিল।<ref name=":2"/> কুমাৰে এই কাহিনী আমৰোহীক বৰ্ণনা কৰে। আমৰোহীয়ে ইয়াৰ আগতে ১৯৩৯ চনৰ ছোহৰাব মোদীৰ জনপ্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ ''পুকাৰ (১৯৩৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)''ৰ সংলাপ লিখিছিল, কিন্তু তেওঁ কেতিয়াও চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰা নাছিল। আমৰোহীয়ে কাহিনীটোৰ কিছু পৰিৱৰ্তন সাধন কৰি ইয়াক অধিক বিকশিত কৰে আৰু ছবিখনৰ নাম ''মহল'' ৰাখে। এই শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে অট্টালিকা বা ৰাজপ্ৰাসাদ।{{sfn|Deep|1996|p=37}} উল্লেখযোগ্য যে ছবিখনৰ অতিপ্ৰাকৃতিক কাহিনীটোৰ সৈতে ৰূপাৰ্ট ক্ৰফ্ট-কুকৰ এখন চুটিগল্পৰ সাদৃশ্য আছে। সেই গল্পৰ আধাৰত ১৯৪৫ চনত ''দ্য ফেটেল উইটনেছ'' নামৰ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ৱাচাই ছবিখনৰ কাহিনী প্ৰথমে নাকচ কৰিছিল। তেওঁৰ আশংকা আছিল যে ৰহস্যধৰ্মী চলচ্চিত্ৰই সদায় দৰ্শকৰ পুনৰাবৃত্ত আগ্ৰহ লাভ নকৰিব পাৰে। ইয়াৰ উপৰি বম্বে টকীজে পূৰ্বৰ কেইবাখনো চলচ্চিত্ৰৰ ব্যাৱসায়িক বিফলতাৰ বাবে ইতিমধ্যে আৰ্থিক সংকটৰ সন্মুখীন হৈছিল। কিন্তু কুমাৰে দৃঢ়তাৰে কয় যে ভালদৰে পৰিচালনা কৰিলে ছবিখন আকৰ্ষণীয় হ'ব পাৰে। সেয়েহে তেওঁ আমৰোহীক পৰিচালক হিচাপে নিযুক্ত কৰে।{{sfn|Deep|1996|pp=37–39}} কুমাৰে নিজেও সহ-প্ৰযোজক হ'বলৈ, সম্ভাৱ্য লোকচান বহন কৰিবলৈ আৰু ছবিখনত অভিনয় কৰিবলৈ সন্মতি দিয়ে। কামিনীৰ চৰিত্ৰৰ বাবে উপযুক্ত অভিনেত্ৰী বাছনি কৰাৰ দায়িত্ব তেওঁ আমৰোহীক অৰ্পণ কৰে।{{sfn|Deep|1996|pp=37–39}} মুখ্য নাৰী চৰিত্ৰটোৰ বাবে অভিনেত্ৰী বাছনি কৰাটো জটিল হৈ পৰিছিল। কেইবাগৰাকীও প্ৰতিষ্ঠিত অভিনেত্ৰীয়ে চৰিত্ৰটো গ্ৰহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল আৰু আন কিছুমানে অধিক পাৰিশ্ৰমিক বিচাৰিছিল। এটা সময়ত [[ছুৰাইয়া]]ক চৰিত্ৰটোৰ বাবে বিবেচনা কৰা হৈছিল আৰু ৱাচাই তেওঁক প্ৰায় চূড়ান্তও কৰিছিল। ৱাচাৰ বিশ্বাস আছিল যে ছুৰাইয়া আৰু কুমাৰৰ যুটিটোৱে দৰ্শকক আকৰ্ষণ কৰিব। কিন্তু ছুৰাইয়াৰ আইতাক ছবিখনৰ ব্যতিক্ৰমী কাহিনীটোৰ প্ৰতি বিশেষ উৎসাহী নাছিল।{{sfn|Akbar|1997|p=53}} ইফালে, তেতিয়াৰ ১৫বছৰীয়া আৰু এতিয়াও বিশেষ জনপ্ৰিয়তা লাভ নকৰা উদীয়মান অভিনেত্ৰী [[মধুবালা]]ই কামিনীৰ চৰিত্ৰটোত অভিনয় কৰিবলৈ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে। ৱাচাই তেওঁৰ বয়স আৰু অভিজ্ঞতাৰ অভাৱৰ বাবে তেওঁক পোনপটীয়াকৈ নাকচ কৰিছিল। কিন্তু আমৰোহীয়ে মধুবালাৰ অডিশ্যন লোৱাৰ দাবী জনায়।{{sfn|Deep|1996|pp=37–38}} আমৰোহীয়ে পাছত কৈছিল, "প্ৰথমবাৰ লগ পাওঁতে তেওঁ কোনো তাৰকা নাছিল। মই নতুন মুখ বিচাৰি আছিলোঁ আৰু তেওঁ সেই চৰিত্ৰৰ বাবে উপযুক্ত আছিল।" {{sfn|Abbasi|2018|p=152}} ''[[দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া]]''ৰ মতে, প্ৰথম পৰ্দা-পৰীক্ষাত [[মধুবালা]]ক "একেবাৰেই ভাল দেখা পোৱা নাছিল।" প্ৰচলিত কথা অনুসৰি, ষ্টুডিঅ'ৰ কৰ্মচাৰী জাৰ্মান চিত্ৰগ্ৰহণকাৰী যোছেফ ৱিৰ্শ্বিঙক কিশোৰী অভিনেত্ৰীগৰাকীক আটাইতকৈ বেয়াকৈ দেখুৱাবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছিল।<ref name=":0"/> আমৰোহীয়ে নিজে দ্বিতীয়টো অডিশ্যনৰ দায়িত্ব লয় আৰু নিজৰ সুবিধামতে পোহৰৰ ব্যৱস্থা কৰি মধুবালাৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰে। এইবাৰ ক'লা-বগা ছবিতো মধুবালাক "অপূৰ্ব সুন্দৰী" দেখা গৈছিল আৰু সকলোৱে একমত হৈছিল যে কামিনীৰ চৰিত্ৰৰ বাবে তেৱেঁই উপযুক্ত। ''ইণ্ডিয়া টাইমছ''ত এইদৰে উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref name=":0"/> ইয়াৰ পাছতে মধুবালাই চৰিত্ৰটো লাভ কৰে, যদিও ছবিখনৰ মুখ্য অভিনেতা কুমাৰৰ বয়স তেওঁৰ বয়সৰ দুগুণতকৈও অধিক আছিল। বহু বছৰৰ পাছত কুমাৰে কৈছিল, "মধুবালাৰ বয়স মাত্ৰ প্ৰায় ১৫ বছৰ আছিল আৰু তেওঁ অভিনয়ত ইমানেই কেঁচা আছিল যে প্ৰায় প্ৰতিটো দৃশ্যতে কেইবাবাৰো পুনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰিবলগীয়া হৈছিল। কিন্তু ''মহল'' আছিল ব্যতিক্ৰমী, আৰু মই নিশ্চিত আছিলোঁ যে আমাৰ চৰিত্ৰ নিৰ্বাচন ভুল হোৱা নাছিল।" <ref name=":0"/> ''মহল''ৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ছোৱাত ছবিৰ দলটোৱে আৰ্থিক সংকটৰ সন্মুখীন হৈছিল। সা-সামগ্ৰী কিনিবলৈ পৰ্যাপ্ত ধন নথকাৰ বাবে আমৰোহীয়ে নিজৰ ঘৰৰপৰা পুৰণি মূল্যৱান সামগ্ৰী আৰু পোছাক আনি ব্যৱহাৰ কৰিবলগীয়া হৈছিল।<ref name=":0"/> সংগীত ৰচনাৰ বাবে খেমচন্দ প্ৰকাশক নিয়োগ কৰা হৈছিল আৰু নক্ষবে গীতৰ কথা লিখিছিল। [[লতা মংগেশকাৰ]], ৰাজকুমাৰী ডুবে আৰু জোহৰাবাই আম্বেৱালীয়ে ছবিখনৰ গীতসমূহত কণ্ঠদান কৰিছিল। "আয়েগা আনেৱালা" গীতটো গাবলৈ প্ৰথমে [[টুন টুন]]ক প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছিল। কিন্তু [[কাৰদাৰ প্ৰডাকচনছ]]ৰ সৈতে থকা চুক্তিৰ বাবে তেওঁ প্ৰস্তাৱটো প্ৰত্যাখ্যান কৰে।<ref>{{cite web|author=Manish Gaekwad |url=https://thereel.scroll.in/805494/redemption-song-afsana-likh-rahi-hoon-by-tun-tun |title=Redemption song: 'Afsana Likh Rahi Hoon' by Tun Tun |publisher=Scroll.in website |date=24 March 2016 |access-date=14 October 2023}}</ref> পাছত মংগেশকাৰে সেই প্ৰাচীন প্ৰাসাদটোতে গীতটো গাইছিল, য'ত ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।{{sfn|Akbar|1997|p=53}} প্ৰায় চাৰি মিনিট দৈৰ্ঘ্যৰ "মুশকিল হ্যায় বহুত মুশকিল" নামৰ আন এটা গীত আমৰোহী আৰু মধুবালাই এটা টেকতে সম্পূৰ্ণ কৰিছিল।<ref>{{Cite book|last=Rag|first=Pankaj|url=https://books.google.com/books?id=AcP5HPRDgewC|title=Dhuno Ki Yatra|date=2006-01-01|publisher=Rajkamal Prakashan|isbn=978-81-267-1169-7|pages=125|language=hi}}</ref> আনসকলৰ আপত্তি সত্ত্বেও আমৰোহীয়ে মধুবালাৰ অভিনয় প্ৰতিভাক উচ্চ স্থান দিছিল। তেওঁৰ মতে, "এই ছবিখনৰ জৰিয়তেই তেওঁৰ প্ৰকৃত সামৰ্থ্য প্ৰকাশ পাইছিল।" {{sfn|Abbasi|2018|p=152}} প্ৰথমতে ছবিখনৰ শেষত মুখ্য চৰিত্ৰ শংকৰ আৰু কামিনীয়ে পৰৱৰ্তী জন্মত পুনৰ মিলিত হোৱা দেখুওৱা হৈছিল। কিন্তু কুমাৰৰ পৰামৰ্শত মুক্তিৰ এদিন আগতে সেই দৃশ্যসমূহ আঁতৰাই দিয়া হয়।{{sfn|Ghosh|1995|pp=74–79}} == সংগীত == {{Infobox album | name = মহল | type = Soundtrack | artist = [[খেমচন্দ প্ৰকাশ]] | released = {{Start date|1942}}<ref name="Apple Music">{{Cite web |date=1949|title=Mahal|url=https://music.apple.com/in/album/mahal-original-motion-picture-soundtrack/1410102494|publisher=Apple Music|access-date=1 April 2024}}</ref> | genre = [[চলচ্চিত্ৰৰ সংগীত|চলচ্চিত্ৰৰ সংগীত]] | length = {{Duration|m=36|s=}} | language = [[হিন্দী]] | label = [[ছাৰেগামা]] | producer = [[খেমচন্দ প্ৰকাশ]] | prev_title = | prev_year = | next_title = | next_year = | chronology = [[খেমচন্দ প্ৰকাশ]] }} {{Track listing | all_lyrics = জে. নক্ষব | all_music = [[খেমচন্দ প্ৰকাশ]]{{sfn|Akbar|1997|p=53}} | headline = গীতসমূহ | extra_column = কণ্ঠশিল্পী | title1 = মহল থীম (বাদ্যসংগীত) | length1 = 3:16 | extra1 = [[খেমচন্দ প্ৰকাশ]] | title2 = ঘবৰা কে জো হম | length2 = 4:04 | extra2 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] | title3 = এক তীৰ চলা | length3 = 4:26 | extra3 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] | title4 = ছুন ছুন ঘুংঘৰুৱা | length4 = 4:42 | extra4 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] আৰু [[জোহৰাবাই আম্বেৱালী|জোহৰা বাই]] | title5 = মই ৱহ হঁছী হুঁ | length5 = 4:49 | extra5 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] | title6 = মুশকিল হ্যায় বহুত | length6 = 3:55 | extra6 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | title7 = [[আয়েগা আনেৱালা]] | length7 = 6:52 | extra7 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | title8 = দিল নে ফিৰ ইয়াদ কিয়া | length8 = 4:14 | extra8 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | total_length = {{Duration|m=36|s=00}} }} == মুক্তি == === প্ৰভাৱ আৰু বক্স অফিচ === ''মহল'' ১৯৪৯ চনৰ ১৩ অক্টোবৰত ছবিগৃহত মুক্তি লাভ কৰে।{{sfn|Akbar|1997|page=53}} মুক্তিৰ পাছতে ছবিখন জনপ্ৰিয় হৈ পৰে আৰু তৃতীয় সপ্তাহৰ ভিতৰতে সমগ্ৰ দেশতে আলোড়নৰ সৃষ্টি কৰে।<ref name=":4">{{Cite book|last=Acharya|first=Madhukant|url=https://books.google.com/books?id=KF9RDwAAQBAJ|title=Friends and Five Seasons: Publishing Hero Rupen (Vol 2)|date=2018-03-15|publisher=Notion Press|isbn=978-1-64249-388-7|pages=377|language=en}}</ref> বম্বে টকীজৰ পূৰ্বৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ব্যাৱসায়িক বিফলতাৰ বাবে ''মহল''ৰ সফলতা সম্পূৰ্ণ অপ্ৰত্যাশিত আছিল। ছবিখনে "বম্বে টকীজৰ আৰ্থিক সমস্যাত আৰু অধিক বৃদ্ধি কৰিব বুলি ভবা হতাশাবাদীসকলক আচৰিত কৰি তুলিছিল।" <ref name=":0"/> এজন ছবিগৃহৰ মালিকে সংবাদ মাধ্যমক কৈছিল, "বন্ধু-বান্ধৱ আৰু সাধাৰণ দৰ্শকৰপৰা বিনামূলীয়া প্ৰৱেশ-পত্ৰৰ বাবে ইমান অনুৰোধ পাইছোঁ যে মই অভিভূত হৈ পৰিছোঁ। কিছুমান প্ৰদৰ্শনীৰ বাবে মই প্ৰৱেশ-পত্ৰ দিওঁ, কাৰণ সকলো প্ৰদৰ্শনীৰ টিকট আগতীয়াকৈ বিক্ৰী হৈ যায়। ছবিখনে আমাৰ উপাৰ্জন আশা কৰাতকৈ বহু বেছি বৃদ্ধি কৰিছে। মোৰ বিশ্বাস, ই ৰূপালী জয়ন্তী উদ্‌যাপন কৰা সফল ছবিত পৰিণত হ'ব। মানুহে ছবিখন বাৰে বাৰে চাব বিচাৰে।" <ref name=":4"/> ছবিখনৰ প্ৰদৰ্শনীসমূহত সদায় দৰ্শকৰ আসন পূৰ্ণ হৈ আছিল। ছবিখনৰ সংলাপ আৰু গীতৰ কথা সন্নিৱিষ্ট পুস্তিকাৰ বাবেও ব্যাপক চাহিদাৰ সৃষ্টি হৈছিল।<ref name=":4"/> বাণিজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বিষয়ক ৱেবছাইট ''বক্স অফিচ ইণ্ডিয়া''ই ''মহল''ক "ছুপাৰ হিট" বুলি ঘোষণা কৰিছে।<ref name="Boxofficeindia">{{Cite web|date=2013-10-16|title=Top Earners 1940s|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131016234445/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|archive-date=16 October 2013|website=Box office India website|access-date=2023-10-10}}</ref> ছবিখনৰ বক্স অফিচ উপাৰ্জনৰ সঠিক পৰিসংখ্যা উপলব্ধ নহ'লেও চলচ্চিত্ৰ বাণিজ্যৰ ৱেবছাইটসমূহে অনুমাণিক হিচাপ আগবঢ়াইছে। বক্স অফিচ ইণ্ডিয়াৰ মতে, ছবিখনৰ মুঠ উপাৰ্জন আছিল {{INRConvert|14.5|m|nolink=no|year=1970|mode=historical}}। ১৯৪৯ চনত ই সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ তালিকাত তৃতীয় স্থান লাভ কৰিছিল। ইয়াৰ আগত আছিল ''বৰছাত (১৯৪৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)'' আৰু ''আন্দাজ (১৯৪৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)''।<ref name=BoxOffice>{{Cite web|date=2012-09-22|title=Top Earners 1949|url=http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|url-status=dead|website=Box Office India website|access-date=2023-10-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20120922023327/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|archive-date=22 September 2012}}</ref> ২০০৯ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ৱেবছাইটটোৱে ছবিখনৰ মুদ্ৰাস্ফীতিৰ সৈতে সামঞ্জস্য কৰা উপাৰ্জন {{INRConvert|410|m|nolink=no|year=2009|mode=historical}} বুলি উল্লেখ কৰিছিল আৰু ১৯৪০ৰ দশকৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা চলচ্চিত্ৰসমূহৰ তালিকাত ইয়াক দশম স্থান দিছিল। ২০২০ চনলৈকে মুদ্ৰাস্ফীতিৰ হিচাপত ভাৰতৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা এশখন চলচ্চিত্ৰৰ ভিতৰত ''মহল'' অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছিল।<ref>{{Cite web|date=2006-04-22|title=All Time Top Earners in India (film Mahal #76 on the LIST)|url=http://www.boxofficeindia.com/alltime.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060422165153/http://www.boxofficeindia.com/alltime.htm|website=Box Office India website|archive-date=22 April 2006|access-date=2023-10-13}}</ref> === সমালোচনামূলক প্ৰতিক্ৰিয়া === সমালোচনাসমূহত মধুবালাক ছবিখনৰ "প্ৰকৃত সফলতা" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল আৰু তেওঁৰ অভিনয়ক বয়সত বহু ডাঙৰ অশোক কুমাৰৰ অভিনয়তকৈও অধিক প্ৰশংসা কৰা হৈছিল।<ref name=":4"/> ৱিৰ্শ্বিঙৰ [[চিত্ৰগ্ৰহণ|চিত্ৰগ্ৰহণশৈলী]]ৰদ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ ''[[মোশ্যন পিকচাৰ মেগাজিন]]''ৰ এজন সাংবাদিকে ''মহল''ক "ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগৰ ইতিহাসৰ এক মাইলৰ খুঁটি" বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref name=":1">{{Cite web|title=Bombay Talkies' Mahal—Madhubala and Ashok Kumar—The Motion Picture Magazine|url=https://cineplot.com/mahal-1949/|access-date=2021-04-23|language=en-US}}</ref> কিন্তু ছবিখনৰ প্ৰতি সামগ্ৰিক সমালোচনামূলক প্ৰতিক্ৰিয়া মিশ্ৰিত আছিল। পেটেলে ইয়াৰ কাহিনীটোক "অদ্ভুত অৰ্থহীনতা—বিশুদ্ধ আৰু নিৰ্মল" বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref>{{Cite web|date=2009-04-09|title=Thus wrote Filmindia (and Mother India) - II|url=https://upperstall.com/features/thus-wrote-filmindia-and-mother-india-ii/|access-date=2023-10-13|website=Upperstall.com}}</ref> আনহাতে, ''মোশ্যন পিকচাৰ মেগাজিন''ৰ মতে, ছবিখন আছিল "ভূত, প্ৰেতাত্মা, অলৌকিক আবিৰ্ভাৱ, শিহৰণ, কঁপনি, বাদুলী আৰু সাপৰ কাহিনী।" আলোচনীখনে লগতে মন্তব্য কৰিছিল যে ছবিখনে দৰ্শকৰ মনত ভয়ৰ সৃষ্টি কৰিবলৈ সক্ষম হয়, কিন্তু তাৰ আঁৰত এটাতকৈ অধিক কাৰণ আছে।<ref name=":1"/> সময়ৰ লগে লগে ছবিখনৰ প্ৰতি সমালোচনামূলক দৃষ্টিভংগীৰ যথেষ্ট উন্নতি ঘটিছে আৰু আধুনিক সমালোচকসকলে ইয়াক প্ৰায়ে এখন [[ধ্ৰুপদী চলচ্চিত্ৰ|ধ্ৰুপদী ছবি]] বুলি অভিহিত কৰে।{{sfn|Akbar|1997|page=49}} আপাৰষ্টলৰ বাবে লিখা এটা পৰ্যালোচনাত কৰণ বালিয়ে ছবিখনৰ "সমৃদ্ধ স্তৰযুক্ত আৰু বিষণ্ণ দৃশ্যৰূপ, শব্দৰ কল্পনাপ্ৰসূত ব্যৱহাৰ, ৰহস্যমজ় অস্পষ্টতা আৰু [...] মনত ৰৈ যোৱা সংগীত"ৰ প্ৰশংসা কৰিছিল।<ref name=upperstall2>{{Cite web|last=Bali|first=Karan|date=2016-06-23|title=Mahal (1949 film) - film review|url=https://upperstall.com/film/mahal/|access-date=2023-10-13|website=Upperstall.com website}}</ref> লেখক [[বিজয় মিশ্ৰ]]ই তেওঁৰ ''বলিউড চিনেমা: টেম্পলছ অৱ ডিজায়াৰ'' নামৰ গ্ৰন্থত লিখিছে যে ''মহল''ৰ কাহিনী সম্পূৰ্ণৰূপে সমাপ্ত নোহোৱা আৰু ইয়াৰ গাঁথনিত অস্পষ্ট মুহূৰ্তসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত হৈ থকাৰ বাবেই ছবিখন এক বিশেষ কৃতিত্ব হিচাপে বিবেচিত হয়। তেওঁৰ মতে, [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] পুনৰ্জন্মৰ কাহিনীৰ ব্যৱহাৰে [[গথিক কল্পকাহিনী|গথিক আখ্যানৰ]] সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰে আৰু শেষত ইয়াক হিন্দু নন্দনতাত্ত্বিক তত্ত্বৰ অন্তৰ্নিহিত মহত্ত্বমুখী প্ৰৱণতাৰ সৈতে সংযোগ কৰে।{{sfn|Mishra|2013|page=55}} ২০২০ চনত [[গায়ত্ৰী প্ৰভু]]ৱেও একেধৰণৰ মূল্যায়ন আগবঢ়াইছিল। তেওঁৰ মতে, ''মহল''-এ পৰ্দাত প্ৰেম আৰু স্থাপত্যক এক অনন্য ৰূপত একত্ৰিত কৰিছে। প্ৰেম আৰু স্থানৰ মাজৰ সম্পৰ্কই নিজেই স্থানৰ প্ৰতি এক প্ৰেমৰ সৃষ্টি কৰে। এই সম্পৰ্কক চলচ্চিত্ৰৰূপ দিবলৈ এক স্বকীয় দৃশ্যভাষাৰ প্ৰয়োজন হয়, আৰু ছবিখনৰ আৰম্ভণিৰ দৃশ্যসমূহত ''মহল''-এ এই কাম অসাধাৰণ নিখুঁততাৰে সম্পন্ন কৰিছে।{{sfn|Prabhu|2020}} == উত্তৰাধিকাৰ == {{multiple image | footer_align = center | footer = ''মহল''ৰ সফলতাই [[মধুবালা]] আৰু [[লতা মংগেশকাৰ]]ক (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) নিশাটোৰ ভিতৰতে তাৰকাত পৰিণত কৰিছিল। | total_width = 300 | image1 = | alt1 = | image2 = Lata Mangeshkar black-and-white.jpg | alt2 = | align = | direction = | caption1 = | caption2 = }} ''মহল''ৰ সফলতাই নেপথ্য গায়িকা লতা মংগেশকাৰ আৰু মুখ্য অভিনেত্ৰী মধুবালাৰ কেৰিয়াৰ গঢ়ি তোলাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। দুয়োগৰাকীয়েই চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগত ডাঙৰ সুযোগ লাভ কৰিবলৈ সংগ্ৰাম কৰি আছিল। ''মহল'' মুক্তিৰ পাছৰ ছয় বছৰলৈকে মধুবালাৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা চলচ্চিত্ৰ হৈ আছিল। ১৯৫৫ চনত মুক্তি পোৱা ''[[মিষ্টাৰ এণ্ড মিছেছ '৫৫]]'' ছবিখনে এই স্থান লাভ কৰে। মংগেশকাৰে প্ৰায়ে "আয়েগা আনেৱালা"ক তেওঁৰ প্ৰিয় গীতসমূহৰ ভিতৰত এটা বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref name=upperstall2/> ''মহল''ৰ [[চলচ্চিত্ৰ সম্পাদনা|সম্পাদক]] [[বিমল ৰায়]] পৰৱৰ্তী সময়ত ''[[মধুমতী]]'' (১৯৫৮) ছবিখনৰ পৰিচালক হৈছিল। এই ছবিখনে ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ, [[ভাৰতীয় টেলিভিছন]] আৰু সম্ভৱতঃ বিশ্বৰ চলচ্চিত্ৰ জগতত পুনৰ্জন্মৰ বিষয়-বস্তুৰ আধাৰত নিৰ্মিত বহুতো পৰৱৰ্তী সৃষ্টিৰ বাবে অনুপ্ৰেৰণাৰ উৎস হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref name="Mishra">{{citation|last=Mishra|first=Vijay|title=Bollywood cinema: temples of desire|publisher=[[Routledge]]|year=2002|isbn=0-415-93014-6|pages=49–57}}</ref> ''মহল''ৰ বহুতো বিষয়-বস্তু হিন্দী চলচ্চিত্ৰ ''[[কৰ্জ (চলচ্চিত্ৰ)|কৰ্জ]]'' (১৯৮০)তো পুনৰ দেখা গৈছিল।<ref name="Doniger">{{citation|last=Doniger|first=Wendy|title=The woman who pretended to be who she was: myths of self-imitation|chapter=Chapter 6: Reincarnation|pages=112–136 [135]|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2005|isbn=0-19-516016-9}}</ref> ''কৰ্জ''ক কেইবাবাৰো পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত আছিল [[কন্নড় চলচ্চিত্ৰ|কন্নড়]] ছবি ''যুগ পুৰুষ'' (১৯৮৯), [[তামিল চলচ্চিত্ৰ|তামিল]] ছবি ''[[এন্নাক্কুল অৰুৱন (১৯৮৪ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)|এন্নাক্কুল অৰুৱন]]'' (১৯৮৪) আৰু হিন্দী ছবি ''[[ওম শান্তি ওম]]''।<ref>[http://www.mumbaimirror.com/net/mmpaper.aspx?page=article&sectid=30&contentid=20080807200808070235582987cdd87f Ashanti nags Om Shanti Om] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071024183614/http://mumbaimirror.com/net/mmpaper.aspx?Page=article |date=24 October 2007 }} [[মুম্বাই মিৰৰ]], ৭ আগষ্ট ২০০৮।</ref><ref name="hum">[http://www.humsurfer.com/shah-rukh-farah-sued-writer-claims-srk-stole-his-script-for-om-shanti-om Shah Rukh, Farah Sued: Writer Claims SRK stole his script for Om Shanti Om] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090413205105/http://www.humsurfer.com/shah-rukh-farah-sued-writer-claims-srk-stole-his-script-for-om-shanti-om |date=13 April 2009}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == * {{cite book |last=Abbasi |first=Yasir |title=Yeh Un Dinoñ Ki Baat Hai: Urdu Memoirs of Cinema Legends |publisher=Bloomsbury Publishing |year=2018 |isbn=978-9387471054 }} * {{cite book |last=Akbar |first=Khatija |title=Madhubala: Her Life, Her Films |publisher=Hay House |year=1997 |isbn=9788174761538 }} * {{cite book |last=Deep |first=Mohan |title=The Mystery and Mystique of Madhubala |publisher=Magna Books |year=1996 |isbn=1906574219 }} * {{cite book |last=Ghosh |first=Nabendu |title=Ashok Kumar: His Life and Times |publisher=Indus |year=1995 |isbn=8172232187 }} * {{cite book |last=Mishra |first=Vijay |title=Bollywood Cinema: Temples of Desire |publisher=Routledge |year=2013 |isbn=9780415930154 }} * {{cite book |last=Prabhu |first=Gayathri |title=Shadow Craft: Visual Aesthetics of Black and White Hindi Cinema |publisher=Bloomsbury Academic |year=2020 |isbn=9789390176267 }} == টোকা == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{IMDb title|0041619|মহল}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰ]] 69c4am3qabs18a671pw0tcnspoxtatd 646666 646665 2026-10-23T05:59:57Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* উত্তৰাধিকাৰ */ 646666 wikitext text/x-wiki {{Short description|১৯৪৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ}} {{Infobox film | name = মহল | image = Mahal 1949 film poster.jpg | caption = চলচ্চিত্ৰখনৰ পোষ্টাৰ | director = কমল আমৰোহী | producer = [[অশোক কুমাৰ]]<br />সাৱক ৱাচা | writer = কমল আমৰোহী | screenplay = কমল আমৰোহী | story = কমল আমৰোহী | based_on = | starring = [[অশোক কুমাৰ]]<br />[[মধুবালা]] | music = খেমচন্দ প্ৰকাশ | cinematography = যোছেফ ৱিৰ্শ্বিং | editing = বিমল ৰায়<br />এম. শংকৰ<br />আৰ. এম. টিপনিছ | studio = [[বম্বে টকীজ]] | distributor = বম্বে টকীজ | released = {{Film date|df=y|1949|10|19}} | runtime = ১৬৫ মিনিট | country = ভাৰত | language = [[হিন্দুস্তানী ভাষা|হিন্দুস্তানী]] | budget = {{Estimation}} {{INR}}৯ লাখ ({{Estimation}} ২০১৬ চনৰ হিচাপত {{INR}}১২.১ কোটি)<ref name=":0">{{cite news |title=Testing times for Madhubala |author=Roshmila Bhattacharya |url=http://www.punemirror.in/article/19/201305062013050609002739063f4e6c5/Testing-times-for-Madhubala.html |publisher=Pune Mirror |date=6 May 2013 |access-date=10 October 2023 |archive-url=https://archive.today/20130702104745/http://www.punemirror.in/article/19/201305062013050609002739063f4e6c5/Testing-times-for-Madhubala.html |archive-date=2 July 2013 |url-status=dead}}</ref> | gross = {{Estimation}} {{INR}}১.৪৫ কোটি ({{Estimation}} ২০১৬ চনৰ হিচাপত {{INR}}১৯৮ কোটি)<ref name=BoxOffice /> }} '''মহল ({{lang-en|Mahal}})''' হৈছে ১৯৪৯ চনত মুক্তি পোৱা এখন ভাৰতীয় হিন্দী ভাষাৰ মনস্তাত্ত্বিক আৰু অতিপ্ৰাকৃতিক ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ। ১৯৪৯ চনৰ এই চলচ্চিত্ৰখন সাৱক ৱাচা আৰু অশোক কুমাৰে [[বম্বে টকীজ]]ৰ বেনাৰত প্ৰযোজনা কৰিছিল। [[কমল আমৰোহী]]য়ে ছবিখনৰ পৰিচালনা কৰিছিল। এইখনেই আছিল তেওঁৰ পৰিচালক হিচাপে প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ। ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য, কাহিনী আৰু সংলাপৰ দায়িত্বতো আমৰোহী আছিল। ইয়াৰ সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল খেমচন্দ প্ৰকাশে। বলিউডৰ প্ৰথম ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ হিচাপে অভিহিত এই ছবিখনৰ কাহিনী এজন অভিজাত ব্যক্তিক (অশোক কুমাৰ) কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লৈ উঠিছে। তেওঁ এখন প্ৰাচীন প্ৰাসাদত বাস কৰিবলৈ আহে আৰু তাত এগৰাকী ৰহস্যমজ়ী নাৰীৰ (মধুবালা) আবিৰ্ভাৱ ঘটে। নাৰীগৰাকীয়ে দাবী কৰে যে পূৰ্বজন্মত তেওঁলোক প্ৰেমিক-প্ৰেমিকা আছিল।<ref name=":0"/><ref name=upperstall2/> ''মহল'' বম্বে টকীজ ষ্টুডিঅ'ই সীমিত বাজেটেৰে নিৰ্মাণ কৰিছিল। এই ছবিখনৰ জৰিয়তে পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰা আমৰোহীক প্ৰথমে বহুতো আগশাৰীৰ অভিনেত্ৰীয়ে প্ৰত্যাখ্যান কৰিছিল। অৱশেষত তেতিয়াৰ উদীয়মান অভিনেত্ৰী মধুবালাক ছবিখনত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণত তুলনামূলকভাৱে বহু সময় লাগিছিল, যাৰ ফলত সংবাদ মাধ্যমত ছবিখনৰ বিষয়ে নেতিবাচক ধাৰণা সৃষ্টি হৈছিল। ''মহল'' ১৯৪৯ চনৰ অক্টোবৰ মাহত ছবিগৃহত মুক্তি পায়। সমালোচকৰপৰা মিশ্ৰিত আৰু নেতিবাচক প্ৰতিক্ৰিয়া লাভ কৰাৰ পাছতো ছবিখন সেই দশকৰ অন্যতম বৃহৎ ব্যাৱসায়িক সফলতা হিচাপে পৰিগণিত হয়। ই বম্বে টকীজৰ ইতিহাসৰো সৰ্বাধিক আৰ্থিক সফলতা লাভ কৰা চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল। ছবিখনে মধুবালা আৰু ইয়াৰ সংগীতত কণ্ঠদান কৰা নেপথ্য গায়িকা [[লতা মংগেশকাৰ]]ক তাৰকাখ্যাতিৰ শীৰ্ষলৈ লৈ যায়। মুক্তিৰ পাছৰেপৰা ''মহল''-এ বহুতো ভৌতিক চলচ্চিত্ৰক প্ৰভাবিত কৰিছে। ব্ৰিটিছ ফিল্ম ইনষ্টিটিউটৰ "১০খন উল্লেখযোগ্য ৰোমাণ্টিক ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ"ৰ তালিকা আৰু ''স্কুপহুপ''ৰ "১৪খন বলিউডৰ ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ, যিবোৰ আপুনি অকলশৰে চাব নোৱাৰে" শীৰ্ষক তালিকাতো ছবিখন অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।<ref>{{cite web|first=Michael|last=Blyth|url=https://www.bfi.org.uk/lists/10-great-romantic-horror-films |title=10 great romantic horror films |publisher=BFI |date=22 May 2015 |accessdate=30 March 2016}}</ref><ref>{{Cite web|last=Kurian|first=Danny|date=2015-05-16|title=14 Bollywood Horror Movies That You Just Can't Watch Alone|url=https://www.scoopwhoop.com/entertainment/bollywood-horror-movies/|access-date=2020-12-08|website=www.scoopwhoop.com|language=English}}</ref> == কাহিনী == [[File:Mahal (1949).webm|thumb|x200px|''মহল'']] ''মহল'' পুনৰ্জন্ম আৰু ভূতৰ কাহিনী। এলাহাবাদত এখন সুন্দৰ, পৰিত্যক্ত ৰাজপ্ৰাসাদ আছে। ইয়াৰ নতুন গৰাকী হৰি শংকৰ (অশোক কুমাৰ) তাত বাস কৰিবলৈ আহোঁতে এজন বৃদ্ধ মালীয়ে তেওঁক অসম্পূৰ্ণ প্ৰেমৰ কাহিনীটো বৰ্ণনা কৰে। প্ৰায় ৪০ৰপৰা ৪৫ বছৰ আগতে এজন ব্যক্তিয়ে এই প্ৰাসাদটো নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু তেওঁৰ প্ৰেমিকা কামিনী (মধুবালা) তাত থাকিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। কামিনীয়ে গোটেই দিনটো অপেক্ষা কৰি থাকিছিল, যাতে মাজনিশা সেই ব্যক্তিজন তেওঁৰ ওচৰলৈ আহে। কিন্তু পুৱতি নিশা হোৱাৰ আগতেই তেওঁ গুচি গৈছিল। এদিন ধুমুহাময় নিশা সেই ব্যক্তিজনৰ জাহাজখন ডুব যায় আৰু তেওঁ পানীত ডুবি মৃত্যুবৰণ কৰে। কামিনীক এৰি যোৱাৰ আগতে তেওঁ কৈছিল যে তেওঁলোকৰ প্ৰেম কেতিয়াও শেষ নহ'ব। কেইদিনমানৰ পাছত কামিনীৰো মৃত্যু হয়। শংকৰ যেতিয়া এটা শোৱনি-কোঠালৈ যায়, তেতিয়া বেৰৰপৰা এখন ফটো সৰি পৰে। ফটোখনত থকা মানুহজনৰ মুখখন নিজৰ সৈতে হুবহু মিল থকা দেখি শংকৰ আচৰিত হয়। তাৰ পাছত তেওঁ এগৰাকী মহিলাৰ গানৰ মাত শুনিবলৈ পায় আৰু মাতটোৰ পম খেদি যায়। এটা কোঠাত তেওঁ মহিলাগৰাকীক বহি থকা দেখে, কিন্তু তেওঁক দেখা পোৱাৰ লগে লগে মহিলাগৰাকী পলাই যায়। শংকৰৰ বন্ধু শ্ৰীনাথ (কানু ৰয়) আহি পায়। শংকৰে সন্দেহ প্ৰকাশ কৰে যে পূৰ্বজন্মৰ অসম্পূৰ্ণ প্ৰেমৰ কাহিনীটোৰ পুৰুষজন হয়তো শ্ৰীনাথেই। শ্ৰীনাথে তেওঁক শান্ত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। কিন্তু কিছুসময়ৰ পাছতে মহিলাগৰাকী পুনৰ দেখা দিয়ে। দুয়োজনে তেওঁৰ পিছে পিছে গৈ প্ৰাসাদৰ ছাদত উপস্থিত হয়। তাত মহিলাগৰাকীয়ে পানীত জঁপিয়াই পৰে, কিন্তু তললৈ চাই তেওঁলোকে একো দেখা নাপায়। পাছদিনা শংকৰ কানপুৰলৈ উভতি যায়। নৈনী নামৰ ঠাইত তেওঁ ৰে'লৰপৰা নামি পুনৰ প্ৰাসাদটোলৈ যায়। কামিনীয়ে তেওঁক কয় যে তেওঁ বাস্তৱিকতে আছে। কিন্তু শ্ৰীনাথে বাধা দি শংকৰক সতৰ্ক কৰে যে কামিনীয়ে তেওঁক মৃত্যুৰ মুখলৈ টানি নিব। ভূতগৰাকীয়ে পুনৰ আবিৰ্ভাৱ হৈ শ্ৰীনাথক তেওঁলোকৰ মাজৰপৰা আঁতৰি থাকিবলৈ কয়। খঙত শ্ৰীনাথে তেওঁক গুলীয়াবলৈ চেষ্টা কৰে, কিন্তু বিফল হয়। কামিনীয়ে শংকৰক কয় যে শংকৰে ভাল পোৱা এগৰাকী মহিলাৰ শৰীৰত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰিলে তেওঁ পুনৰ জীৱন লাভ কৰিব পাৰিব। তেওঁ শংকৰক মালীৰ জীয়েকৰ মুখখন চাই তাই ধুনীয়া হয় নে নহয় আৰু সেই মুখত কামিনীক গ্ৰহণ কৰিব পাৰিব নে নাই, সেয়া নিৰ্ণয় কৰিবলৈ কয়। ইফালে, শ্ৰীনাথৰপৰা সকলো কথা শুনি শংকৰৰ পিতৃ আহি তেওঁক ঘৰলৈ লৈ যায়। শংকৰে ৰঞ্জনা (বিজয়লক্ষ্মী)ক বিয়া কৰায়। কামিনীক পাহৰিবলৈ তেওঁ পত্নীৰ সৈতে বহু দূৰলৈ গুচি যোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয়। দুবছৰৰ পাছত, শংকৰৰ ৰাতি ৰাতি ক'লৈ যায় জানিবলৈ উদ্বিগ্ন হৈ পৰা ৰঞ্জনাই এদিন তেওঁৰ পিছে পিছে যায় আৰু তেওঁক কামিনীক লগ ধৰিবলৈ যোৱা দেখে। কামিনীয়ে শংকৰক মালীৰ জীয়েকক হত্যা কৰিবলৈ কয়, যাতে তাইৰ শৰীৰত প্ৰৱেশ কৰি তেওঁ পুনৰ জীৱন লাভ কৰিব পাৰে। সকলো কথা শুনি ৰঞ্জনাই বিহ পান কৰে আৰু মৃত্যুৰ আগতে আৰক্ষী থানালৈ গৈ শংকৰে তেওঁক প্ৰতাৰণা কৰি বিহ খুৱাইছে বুলি স্বীকাৰোক্তি দিয়ে। শংকৰক আদালতত হাজিৰ কৰোৱা হয়। মালীৰ জীয়েক আশা (আশা)কো শংকৰ আৰু ৰঞ্জনাৰ মাজত সংঘটিত হোৱা সংঘাতৰ বাবে দোষী বুলি অভিযুক্ত কৰি আদালতলৈ অনা হয়। পাছত প্ৰকাশ পায় যে আশাই কামিনীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল, কাৰণ ফটোখনত থকা শংকৰৰ সৈতে চেহেৰাৰ মিল থকা মানুহজনৰ প্ৰতি তাই প্ৰেমত পৰিছিল। অৱশেষত শংকৰক মৃত্যুদণ্ডৰ শাস্তি দিয়া হয়। কিন্তু পাছত আৰক্ষীয়ে ৰঞ্জনাৰ চিঠিখনৰ বিষয়ে জানিব পাৰে আৰু শংকৰক মুকলি কৰি দিয়ে। শংকৰ শ্ৰীনাথৰ ঘৰলৈ দৌৰি যায়, কিন্তু তাত উপস্থিত হোৱাৰ আগতেই তেওঁৰ মৃত্যু হয়। ছবিখনৰ শেষত শোকাকুল আশা আৰু শ্ৰীনাথক একেলগে আঁতৰি যোৱা দেখা যায়। == অভিনেতা-অভিনেত্ৰী == *'' [[অশোক কুমাৰ]]'' হৰি শংকৰ চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> * ''[[মধুবালা]]'' কামিনী চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> *'' এম. কুমাৰ '' হৰি শংকৰৰ পিতৃ চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> * ''বিজয়লক্ষ্মী'' ৰঞ্জনা চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> * কানু ৰয় শ্ৰীনাথ * ''নাজিৰ হুছেইন'' কামিনীৰ পিতৃ চৰিত্ৰত * এৰুজ টাৰাপোৰ * শীলা নাইক * লীলা পাণ্ডে * নীলম * কানিজ * জগন্নাথ * মহছিন * লক্ষ্মণ ৰাও * এছ. এ. বেকাৰ * ৰামাস্ত্ৰী * ৰাজা ছেলিম == নিৰ্মাণ == [[File:Kamal_Amrohi_%2828553611573%29.jpg|thumb|180px|ছবিখনৰ পৰিচালক [[কমল আমৰোহী]] (''১৯৫০ৰ দশকৰ এখন আলোকচিত্ৰ'')]] ''মহল'' সাৱক ৱাচা আৰু অশোক কুমাৰে [[বম্বে টকীজ]]ৰ বেনাৰত প্ৰযোজনা কৰিছিল। ছবিখনৰ কাহিনী আৰু পৰিচালনাৰ দায়িত্বত আছিল কমল আমৰোহী। এইখনেই আছিল পৰিচালক হিচাপে তেওঁৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ।{{sfn|Deep|1996|p=144}} কাহিনীটোৰ এটা অংশ অশোক কুমাৰে প্ৰস্তাৱ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৪৮ চনৰ এটা বাস্তৱ ঘটনা স্মৰণ কৰি এই কাহিনী কৈছিল। সেই সময়ত তেওঁ জিজিবয় হাউছৰ ওচৰত অৱস্থিত এটা পাহাৰীয়া পৰ্যটনস্থলীত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি আছিল। মাজনিশা তেওঁ এগৰাকী ৰহস্যমজ়ী মহিলাৰ গাড়ীত মূৰ নথকা এটা মৃতদেহ দেখা পাইছিল।<ref name=":2">{{Cite web|date=2019-10-13|title=When Ashok Kumar saw a headless corpse and Mahal was born|url=https://topleadindia.com/2019/10/13/when-ashok-kumar-saw-a-headless-corpse-and-mahal-was-born/|access-date=2021-07-11|website=Top Lead India|language=en-US}}</ref> কিছুসময়ৰ পাছতে মহিলাগৰাকী সেই স্থানৰপৰা অন্তৰ্ধান হয়। অশোক কুমাৰৰ চাকৰসকলে বিশ্বাস কৰিছিল যে তেওঁ হয়তো সপোনহে দেখিছিল। কুমাৰে ওচৰৰ আৰক্ষী থানাত অভিযোগ দাখিল কৰিবলৈ যাওঁতে এজন আৰক্ষীয়ে তেওঁক জনায় যে ১৪ বছৰ আগতে একে ঠাইতে একেধৰণৰ ঘটনা সংঘটিত হৈছিল। এগৰাকী মহিলাই এজন ব্যক্তিক হত্যা কৰাৰ পাছত পথ দুৰ্ঘটনাত মৃত্যুবৰণ কৰিছিল।<ref name=":2"/> কুমাৰে এই কাহিনী আমৰোহীক বৰ্ণনা কৰে। আমৰোহীয়ে ইয়াৰ আগতে ১৯৩৯ চনৰ ছোহৰাব মোদীৰ জনপ্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ ''পুকাৰ (১৯৩৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)''ৰ সংলাপ লিখিছিল, কিন্তু তেওঁ কেতিয়াও চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰা নাছিল। আমৰোহীয়ে কাহিনীটোৰ কিছু পৰিৱৰ্তন সাধন কৰি ইয়াক অধিক বিকশিত কৰে আৰু ছবিখনৰ নাম ''মহল'' ৰাখে। এই শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে অট্টালিকা বা ৰাজপ্ৰাসাদ।{{sfn|Deep|1996|p=37}} উল্লেখযোগ্য যে ছবিখনৰ অতিপ্ৰাকৃতিক কাহিনীটোৰ সৈতে ৰূপাৰ্ট ক্ৰফ্ট-কুকৰ এখন চুটিগল্পৰ সাদৃশ্য আছে। সেই গল্পৰ আধাৰত ১৯৪৫ চনত ''দ্য ফেটেল উইটনেছ'' নামৰ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ৱাচাই ছবিখনৰ কাহিনী প্ৰথমে নাকচ কৰিছিল। তেওঁৰ আশংকা আছিল যে ৰহস্যধৰ্মী চলচ্চিত্ৰই সদায় দৰ্শকৰ পুনৰাবৃত্ত আগ্ৰহ লাভ নকৰিব পাৰে। ইয়াৰ উপৰি বম্বে টকীজে পূৰ্বৰ কেইবাখনো চলচ্চিত্ৰৰ ব্যাৱসায়িক বিফলতাৰ বাবে ইতিমধ্যে আৰ্থিক সংকটৰ সন্মুখীন হৈছিল। কিন্তু কুমাৰে দৃঢ়তাৰে কয় যে ভালদৰে পৰিচালনা কৰিলে ছবিখন আকৰ্ষণীয় হ'ব পাৰে। সেয়েহে তেওঁ আমৰোহীক পৰিচালক হিচাপে নিযুক্ত কৰে।{{sfn|Deep|1996|pp=37–39}} কুমাৰে নিজেও সহ-প্ৰযোজক হ'বলৈ, সম্ভাৱ্য লোকচান বহন কৰিবলৈ আৰু ছবিখনত অভিনয় কৰিবলৈ সন্মতি দিয়ে। কামিনীৰ চৰিত্ৰৰ বাবে উপযুক্ত অভিনেত্ৰী বাছনি কৰাৰ দায়িত্ব তেওঁ আমৰোহীক অৰ্পণ কৰে।{{sfn|Deep|1996|pp=37–39}} মুখ্য নাৰী চৰিত্ৰটোৰ বাবে অভিনেত্ৰী বাছনি কৰাটো জটিল হৈ পৰিছিল। কেইবাগৰাকীও প্ৰতিষ্ঠিত অভিনেত্ৰীয়ে চৰিত্ৰটো গ্ৰহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল আৰু আন কিছুমানে অধিক পাৰিশ্ৰমিক বিচাৰিছিল। এটা সময়ত [[ছুৰাইয়া]]ক চৰিত্ৰটোৰ বাবে বিবেচনা কৰা হৈছিল আৰু ৱাচাই তেওঁক প্ৰায় চূড়ান্তও কৰিছিল। ৱাচাৰ বিশ্বাস আছিল যে ছুৰাইয়া আৰু কুমাৰৰ যুটিটোৱে দৰ্শকক আকৰ্ষণ কৰিব। কিন্তু ছুৰাইয়াৰ আইতাক ছবিখনৰ ব্যতিক্ৰমী কাহিনীটোৰ প্ৰতি বিশেষ উৎসাহী নাছিল।{{sfn|Akbar|1997|p=53}} ইফালে, তেতিয়াৰ ১৫বছৰীয়া আৰু এতিয়াও বিশেষ জনপ্ৰিয়তা লাভ নকৰা উদীয়মান অভিনেত্ৰী [[মধুবালা]]ই কামিনীৰ চৰিত্ৰটোত অভিনয় কৰিবলৈ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে। ৱাচাই তেওঁৰ বয়স আৰু অভিজ্ঞতাৰ অভাৱৰ বাবে তেওঁক পোনপটীয়াকৈ নাকচ কৰিছিল। কিন্তু আমৰোহীয়ে মধুবালাৰ অডিশ্যন লোৱাৰ দাবী জনায়।{{sfn|Deep|1996|pp=37–38}} আমৰোহীয়ে পাছত কৈছিল, "প্ৰথমবাৰ লগ পাওঁতে তেওঁ কোনো তাৰকা নাছিল। মই নতুন মুখ বিচাৰি আছিলোঁ আৰু তেওঁ সেই চৰিত্ৰৰ বাবে উপযুক্ত আছিল।" {{sfn|Abbasi|2018|p=152}} ''[[দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া]]''ৰ মতে, প্ৰথম পৰ্দা-পৰীক্ষাত [[মধুবালা]]ক "একেবাৰেই ভাল দেখা পোৱা নাছিল।" প্ৰচলিত কথা অনুসৰি, ষ্টুডিঅ'ৰ কৰ্মচাৰী জাৰ্মান চিত্ৰগ্ৰহণকাৰী যোছেফ ৱিৰ্শ্বিঙক কিশোৰী অভিনেত্ৰীগৰাকীক আটাইতকৈ বেয়াকৈ দেখুৱাবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছিল।<ref name=":0"/> আমৰোহীয়ে নিজে দ্বিতীয়টো অডিশ্যনৰ দায়িত্ব লয় আৰু নিজৰ সুবিধামতে পোহৰৰ ব্যৱস্থা কৰি মধুবালাৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰে। এইবাৰ ক'লা-বগা ছবিতো মধুবালাক "অপূৰ্ব সুন্দৰী" দেখা গৈছিল আৰু সকলোৱে একমত হৈছিল যে কামিনীৰ চৰিত্ৰৰ বাবে তেৱেঁই উপযুক্ত। ''ইণ্ডিয়া টাইমছ''ত এইদৰে উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref name=":0"/> ইয়াৰ পাছতে মধুবালাই চৰিত্ৰটো লাভ কৰে, যদিও ছবিখনৰ মুখ্য অভিনেতা কুমাৰৰ বয়স তেওঁৰ বয়সৰ দুগুণতকৈও অধিক আছিল। বহু বছৰৰ পাছত কুমাৰে কৈছিল, "মধুবালাৰ বয়স মাত্ৰ প্ৰায় ১৫ বছৰ আছিল আৰু তেওঁ অভিনয়ত ইমানেই কেঁচা আছিল যে প্ৰায় প্ৰতিটো দৃশ্যতে কেইবাবাৰো পুনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰিবলগীয়া হৈছিল। কিন্তু ''মহল'' আছিল ব্যতিক্ৰমী, আৰু মই নিশ্চিত আছিলোঁ যে আমাৰ চৰিত্ৰ নিৰ্বাচন ভুল হোৱা নাছিল।" <ref name=":0"/> ''মহল''ৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ছোৱাত ছবিৰ দলটোৱে আৰ্থিক সংকটৰ সন্মুখীন হৈছিল। সা-সামগ্ৰী কিনিবলৈ পৰ্যাপ্ত ধন নথকাৰ বাবে আমৰোহীয়ে নিজৰ ঘৰৰপৰা পুৰণি মূল্যৱান সামগ্ৰী আৰু পোছাক আনি ব্যৱহাৰ কৰিবলগীয়া হৈছিল।<ref name=":0"/> সংগীত ৰচনাৰ বাবে খেমচন্দ প্ৰকাশক নিয়োগ কৰা হৈছিল আৰু নক্ষবে গীতৰ কথা লিখিছিল। [[লতা মংগেশকাৰ]], ৰাজকুমাৰী ডুবে আৰু জোহৰাবাই আম্বেৱালীয়ে ছবিখনৰ গীতসমূহত কণ্ঠদান কৰিছিল। "আয়েগা আনেৱালা" গীতটো গাবলৈ প্ৰথমে [[টুন টুন]]ক প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছিল। কিন্তু [[কাৰদাৰ প্ৰডাকচনছ]]ৰ সৈতে থকা চুক্তিৰ বাবে তেওঁ প্ৰস্তাৱটো প্ৰত্যাখ্যান কৰে।<ref>{{cite web|author=Manish Gaekwad |url=https://thereel.scroll.in/805494/redemption-song-afsana-likh-rahi-hoon-by-tun-tun |title=Redemption song: 'Afsana Likh Rahi Hoon' by Tun Tun |publisher=Scroll.in website |date=24 March 2016 |access-date=14 October 2023}}</ref> পাছত মংগেশকাৰে সেই প্ৰাচীন প্ৰাসাদটোতে গীতটো গাইছিল, য'ত ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।{{sfn|Akbar|1997|p=53}} প্ৰায় চাৰি মিনিট দৈৰ্ঘ্যৰ "মুশকিল হ্যায় বহুত মুশকিল" নামৰ আন এটা গীত আমৰোহী আৰু মধুবালাই এটা টেকতে সম্পূৰ্ণ কৰিছিল।<ref>{{Cite book|last=Rag|first=Pankaj|url=https://books.google.com/books?id=AcP5HPRDgewC|title=Dhuno Ki Yatra|date=2006-01-01|publisher=Rajkamal Prakashan|isbn=978-81-267-1169-7|pages=125|language=hi}}</ref> আনসকলৰ আপত্তি সত্ত্বেও আমৰোহীয়ে মধুবালাৰ অভিনয় প্ৰতিভাক উচ্চ স্থান দিছিল। তেওঁৰ মতে, "এই ছবিখনৰ জৰিয়তেই তেওঁৰ প্ৰকৃত সামৰ্থ্য প্ৰকাশ পাইছিল।" {{sfn|Abbasi|2018|p=152}} প্ৰথমতে ছবিখনৰ শেষত মুখ্য চৰিত্ৰ শংকৰ আৰু কামিনীয়ে পৰৱৰ্তী জন্মত পুনৰ মিলিত হোৱা দেখুওৱা হৈছিল। কিন্তু কুমাৰৰ পৰামৰ্শত মুক্তিৰ এদিন আগতে সেই দৃশ্যসমূহ আঁতৰাই দিয়া হয়।{{sfn|Ghosh|1995|pp=74–79}} == সংগীত == {{Infobox album | name = মহল | type = Soundtrack | artist = [[খেমচন্দ প্ৰকাশ]] | released = {{Start date|1942}}<ref name="Apple Music">{{Cite web |date=1949|title=Mahal|url=https://music.apple.com/in/album/mahal-original-motion-picture-soundtrack/1410102494|publisher=Apple Music|access-date=1 April 2024}}</ref> | genre = [[চলচ্চিত্ৰৰ সংগীত|চলচ্চিত্ৰৰ সংগীত]] | length = {{Duration|m=36|s=}} | language = [[হিন্দী]] | label = [[ছাৰেগামা]] | producer = [[খেমচন্দ প্ৰকাশ]] | prev_title = | prev_year = | next_title = | next_year = | chronology = [[খেমচন্দ প্ৰকাশ]] }} {{Track listing | all_lyrics = জে. নক্ষব | all_music = [[খেমচন্দ প্ৰকাশ]]{{sfn|Akbar|1997|p=53}} | headline = গীতসমূহ | extra_column = কণ্ঠশিল্পী | title1 = মহল থীম (বাদ্যসংগীত) | length1 = 3:16 | extra1 = [[খেমচন্দ প্ৰকাশ]] | title2 = ঘবৰা কে জো হম | length2 = 4:04 | extra2 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] | title3 = এক তীৰ চলা | length3 = 4:26 | extra3 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] | title4 = ছুন ছুন ঘুংঘৰুৱা | length4 = 4:42 | extra4 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] আৰু [[জোহৰাবাই আম্বেৱালী|জোহৰা বাই]] | title5 = মই ৱহ হঁছী হুঁ | length5 = 4:49 | extra5 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] | title6 = মুশকিল হ্যায় বহুত | length6 = 3:55 | extra6 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | title7 = [[আয়েগা আনেৱালা]] | length7 = 6:52 | extra7 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | title8 = দিল নে ফিৰ ইয়াদ কিয়া | length8 = 4:14 | extra8 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | total_length = {{Duration|m=36|s=00}} }} == মুক্তি == === প্ৰভাৱ আৰু বক্স অফিচ === ''মহল'' ১৯৪৯ চনৰ ১৩ অক্টোবৰত ছবিগৃহত মুক্তি লাভ কৰে।{{sfn|Akbar|1997|page=53}} মুক্তিৰ পাছতে ছবিখন জনপ্ৰিয় হৈ পৰে আৰু তৃতীয় সপ্তাহৰ ভিতৰতে সমগ্ৰ দেশতে আলোড়নৰ সৃষ্টি কৰে।<ref name=":4">{{Cite book|last=Acharya|first=Madhukant|url=https://books.google.com/books?id=KF9RDwAAQBAJ|title=Friends and Five Seasons: Publishing Hero Rupen (Vol 2)|date=2018-03-15|publisher=Notion Press|isbn=978-1-64249-388-7|pages=377|language=en}}</ref> বম্বে টকীজৰ পূৰ্বৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ব্যাৱসায়িক বিফলতাৰ বাবে ''মহল''ৰ সফলতা সম্পূৰ্ণ অপ্ৰত্যাশিত আছিল। ছবিখনে "বম্বে টকীজৰ আৰ্থিক সমস্যাত আৰু অধিক বৃদ্ধি কৰিব বুলি ভবা হতাশাবাদীসকলক আচৰিত কৰি তুলিছিল।" <ref name=":0"/> এজন ছবিগৃহৰ মালিকে সংবাদ মাধ্যমক কৈছিল, "বন্ধু-বান্ধৱ আৰু সাধাৰণ দৰ্শকৰপৰা বিনামূলীয়া প্ৰৱেশ-পত্ৰৰ বাবে ইমান অনুৰোধ পাইছোঁ যে মই অভিভূত হৈ পৰিছোঁ। কিছুমান প্ৰদৰ্শনীৰ বাবে মই প্ৰৱেশ-পত্ৰ দিওঁ, কাৰণ সকলো প্ৰদৰ্শনীৰ টিকট আগতীয়াকৈ বিক্ৰী হৈ যায়। ছবিখনে আমাৰ উপাৰ্জন আশা কৰাতকৈ বহু বেছি বৃদ্ধি কৰিছে। মোৰ বিশ্বাস, ই ৰূপালী জয়ন্তী উদ্‌যাপন কৰা সফল ছবিত পৰিণত হ'ব। মানুহে ছবিখন বাৰে বাৰে চাব বিচাৰে।" <ref name=":4"/> ছবিখনৰ প্ৰদৰ্শনীসমূহত সদায় দৰ্শকৰ আসন পূৰ্ণ হৈ আছিল। ছবিখনৰ সংলাপ আৰু গীতৰ কথা সন্নিৱিষ্ট পুস্তিকাৰ বাবেও ব্যাপক চাহিদাৰ সৃষ্টি হৈছিল।<ref name=":4"/> বাণিজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বিষয়ক ৱেবছাইট ''বক্স অফিচ ইণ্ডিয়া''ই ''মহল''ক "ছুপাৰ হিট" বুলি ঘোষণা কৰিছে।<ref name="Boxofficeindia">{{Cite web|date=2013-10-16|title=Top Earners 1940s|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131016234445/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|archive-date=16 October 2013|website=Box office India website|access-date=2023-10-10}}</ref> ছবিখনৰ বক্স অফিচ উপাৰ্জনৰ সঠিক পৰিসংখ্যা উপলব্ধ নহ'লেও চলচ্চিত্ৰ বাণিজ্যৰ ৱেবছাইটসমূহে অনুমাণিক হিচাপ আগবঢ়াইছে। বক্স অফিচ ইণ্ডিয়াৰ মতে, ছবিখনৰ মুঠ উপাৰ্জন আছিল {{INRConvert|14.5|m|nolink=no|year=1970|mode=historical}}। ১৯৪৯ চনত ই সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ তালিকাত তৃতীয় স্থান লাভ কৰিছিল। ইয়াৰ আগত আছিল ''বৰছাত (১৯৪৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)'' আৰু ''আন্দাজ (১৯৪৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)''।<ref name=BoxOffice>{{Cite web|date=2012-09-22|title=Top Earners 1949|url=http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|url-status=dead|website=Box Office India website|access-date=2023-10-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20120922023327/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|archive-date=22 September 2012}}</ref> ২০০৯ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ৱেবছাইটটোৱে ছবিখনৰ মুদ্ৰাস্ফীতিৰ সৈতে সামঞ্জস্য কৰা উপাৰ্জন {{INRConvert|410|m|nolink=no|year=2009|mode=historical}} বুলি উল্লেখ কৰিছিল আৰু ১৯৪০ৰ দশকৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা চলচ্চিত্ৰসমূহৰ তালিকাত ইয়াক দশম স্থান দিছিল। ২০২০ চনলৈকে মুদ্ৰাস্ফীতিৰ হিচাপত ভাৰতৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা এশখন চলচ্চিত্ৰৰ ভিতৰত ''মহল'' অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছিল।<ref>{{Cite web|date=2006-04-22|title=All Time Top Earners in India (film Mahal #76 on the LIST)|url=http://www.boxofficeindia.com/alltime.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060422165153/http://www.boxofficeindia.com/alltime.htm|website=Box Office India website|archive-date=22 April 2006|access-date=2023-10-13}}</ref> === সমালোচনামূলক প্ৰতিক্ৰিয়া === সমালোচনাসমূহত মধুবালাক ছবিখনৰ "প্ৰকৃত সফলতা" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল আৰু তেওঁৰ অভিনয়ক বয়সত বহু ডাঙৰ অশোক কুমাৰৰ অভিনয়তকৈও অধিক প্ৰশংসা কৰা হৈছিল।<ref name=":4"/> ৱিৰ্শ্বিঙৰ [[চিত্ৰগ্ৰহণ|চিত্ৰগ্ৰহণশৈলী]]ৰদ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ ''[[মোশ্যন পিকচাৰ মেগাজিন]]''ৰ এজন সাংবাদিকে ''মহল''ক "ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগৰ ইতিহাসৰ এক মাইলৰ খুঁটি" বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref name=":1">{{Cite web|title=Bombay Talkies' Mahal—Madhubala and Ashok Kumar—The Motion Picture Magazine|url=https://cineplot.com/mahal-1949/|access-date=2021-04-23|language=en-US}}</ref> কিন্তু ছবিখনৰ প্ৰতি সামগ্ৰিক সমালোচনামূলক প্ৰতিক্ৰিয়া মিশ্ৰিত আছিল। পেটেলে ইয়াৰ কাহিনীটোক "অদ্ভুত অৰ্থহীনতা—বিশুদ্ধ আৰু নিৰ্মল" বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref>{{Cite web|date=2009-04-09|title=Thus wrote Filmindia (and Mother India) - II|url=https://upperstall.com/features/thus-wrote-filmindia-and-mother-india-ii/|access-date=2023-10-13|website=Upperstall.com}}</ref> আনহাতে, ''মোশ্যন পিকচাৰ মেগাজিন''ৰ মতে, ছবিখন আছিল "ভূত, প্ৰেতাত্মা, অলৌকিক আবিৰ্ভাৱ, শিহৰণ, কঁপনি, বাদুলী আৰু সাপৰ কাহিনী।" আলোচনীখনে লগতে মন্তব্য কৰিছিল যে ছবিখনে দৰ্শকৰ মনত ভয়ৰ সৃষ্টি কৰিবলৈ সক্ষম হয়, কিন্তু তাৰ আঁৰত এটাতকৈ অধিক কাৰণ আছে।<ref name=":1"/> সময়ৰ লগে লগে ছবিখনৰ প্ৰতি সমালোচনামূলক দৃষ্টিভংগীৰ যথেষ্ট উন্নতি ঘটিছে আৰু আধুনিক সমালোচকসকলে ইয়াক প্ৰায়ে এখন [[ধ্ৰুপদী চলচ্চিত্ৰ|ধ্ৰুপদী ছবি]] বুলি অভিহিত কৰে।{{sfn|Akbar|1997|page=49}} আপাৰষ্টলৰ বাবে লিখা এটা পৰ্যালোচনাত কৰণ বালিয়ে ছবিখনৰ "সমৃদ্ধ স্তৰযুক্ত আৰু বিষণ্ণ দৃশ্যৰূপ, শব্দৰ কল্পনাপ্ৰসূত ব্যৱহাৰ, ৰহস্যমজ় অস্পষ্টতা আৰু [...] মনত ৰৈ যোৱা সংগীত"ৰ প্ৰশংসা কৰিছিল।<ref name=upperstall2>{{Cite web|last=Bali|first=Karan|date=2016-06-23|title=Mahal (1949 film) - film review|url=https://upperstall.com/film/mahal/|access-date=2023-10-13|website=Upperstall.com website}}</ref> লেখক [[বিজয় মিশ্ৰ]]ই তেওঁৰ ''বলিউড চিনেমা: টেম্পলছ অৱ ডিজায়াৰ'' নামৰ গ্ৰন্থত লিখিছে যে ''মহল''ৰ কাহিনী সম্পূৰ্ণৰূপে সমাপ্ত নোহোৱা আৰু ইয়াৰ গাঁথনিত অস্পষ্ট মুহূৰ্তসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত হৈ থকাৰ বাবেই ছবিখন এক বিশেষ কৃতিত্ব হিচাপে বিবেচিত হয়। তেওঁৰ মতে, [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] পুনৰ্জন্মৰ কাহিনীৰ ব্যৱহাৰে [[গথিক কল্পকাহিনী|গথিক আখ্যানৰ]] সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰে আৰু শেষত ইয়াক হিন্দু নন্দনতাত্ত্বিক তত্ত্বৰ অন্তৰ্নিহিত মহত্ত্বমুখী প্ৰৱণতাৰ সৈতে সংযোগ কৰে।{{sfn|Mishra|2013|page=55}} ২০২০ চনত [[গায়ত্ৰী প্ৰভু]]ৱেও একেধৰণৰ মূল্যায়ন আগবঢ়াইছিল। তেওঁৰ মতে, ''মহল''-এ পৰ্দাত প্ৰেম আৰু স্থাপত্যক এক অনন্য ৰূপত একত্ৰিত কৰিছে। প্ৰেম আৰু স্থানৰ মাজৰ সম্পৰ্কই নিজেই স্থানৰ প্ৰতি এক প্ৰেমৰ সৃষ্টি কৰে। এই সম্পৰ্কক চলচ্চিত্ৰৰূপ দিবলৈ এক স্বকীয় দৃশ্যভাষাৰ প্ৰয়োজন হয়, আৰু ছবিখনৰ আৰম্ভণিৰ দৃশ্যসমূহত ''মহল''-এ এই কাম অসাধাৰণ নিখুঁততাৰে সম্পন্ন কৰিছে।{{sfn|Prabhu|2020}} == উত্তৰাধিকাৰ == {{multiple image | footer_align = center | footer = ''মহল''ৰ সফলতাই [[মধুবালা]] আৰু [[লতা মংগেশকাৰ]]ক (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) নিশাটোৰ ভিতৰতে তাৰকাত পৰিণত কৰিছিল। | total_width = 300 | image1 = | alt1 = | image2 = Lata Mangeshkar black-and-white.jpg | alt2 = | align = | direction = | caption1 = | caption2 = }} ''মহল''ৰ সফলতাই নেপথ্য গায়িকা লতা মংগেশকাৰ আৰু মুখ্য অভিনেত্ৰী মধুবালাৰ কেৰিয়াৰ গঢ়ি তোলাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। দুয়োগৰাকীয়েই চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগত ডাঙৰ সুযোগ লাভ কৰিবলৈ সংগ্ৰাম কৰি আছিল। ''মহল'' মুক্তিৰ পাছৰ ছয় বছৰলৈকে মধুবালাৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা চলচ্চিত্ৰ হৈ আছিল। ১৯৫৫ চনত মুক্তি পোৱা ''মিষ্টাৰ এণ্ড মিছেছ '৫৫'' ছবিখনে এই স্থান লাভ কৰে। মংগেশকাৰে প্ৰায়ে "আয়েগা আনেৱালা"ক তেওঁৰ প্ৰিয় গীতসমূহৰ ভিতৰত এটা বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref name=upperstall2/> ''মহল''ৰ সম্পাদক বিমল ৰায় পৰৱৰ্তী সময়ত ''মধুমতী'' (১৯৫৮) ছবিখনৰ পৰিচালক হৈছিল। এই ছবিখনে ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ, ভাৰতীয় টেলিভিছন আৰু সম্ভৱতঃ বিশ্বৰ চলচ্চিত্ৰ জগতত পুনৰ্জন্মৰ বিষয়-বস্তুৰ আধাৰত নিৰ্মিত বহুতো পৰৱৰ্তী সৃষ্টিৰ বাবে অনুপ্ৰেৰণাৰ উৎস হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref name="Mishra">{{citation|last=Mishra|first=Vijay|title=Bollywood cinema: temples of desire|publisher=[[Routledge]]|year=2002|isbn=0-415-93014-6|pages=49–57}}</ref> ''মহল''ৰ বহুতো বিষয়-বস্তু হিন্দী চলচ্চিত্ৰ ''কৰ্জ (চলচ্চিত্ৰ)'' (১৯৮০)তো পুনৰ দেখা গৈছিল।<ref name="Doniger">{{citation|last=Doniger|first=Wendy|title=The woman who pretended to be who she was: myths of self-imitation|chapter=Chapter 6: Reincarnation|pages=112–136 [135]|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2005|isbn=0-19-516016-9}}</ref> ''কৰ্জ''ক কেইবাবাৰো পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত আছিল [[কন্নড় চলচ্চিত্ৰ|কন্নড়]] ছবি ''যুগ পুৰুষ'' (১৯৮৯), [[তামিল চলচ্চিত্ৰ|তামিল]] ছবি ''এন্নাক্কুল অৰুৱন (১৯৮৪ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)'' (১৯৮৪) আৰু হিন্দী ছবি ''ওম শান্তি ওম''।<ref>[http://www.mumbaimirror.com/net/mmpaper.aspx?page=article&sectid=30&contentid=20080807200808070235582987cdd87f Ashanti nags Om Shanti Om] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071024183614/http://mumbaimirror.com/net/mmpaper.aspx?Page=article |date=24 October 2007 }} [[মুম্বাই মিৰৰ]], ৭ আগষ্ট ২০০৮।</ref><ref name="hum">[http://www.humsurfer.com/shah-rukh-farah-sued-writer-claims-srk-stole-his-script-for-om-shanti-om Shah Rukh, Farah Sued: Writer Claims SRK stole his script for Om Shanti Om] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090413205105/http://www.humsurfer.com/shah-rukh-farah-sued-writer-claims-srk-stole-his-script-for-om-shanti-om |date=13 April 2009}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == * {{cite book |last=Abbasi |first=Yasir |title=Yeh Un Dinoñ Ki Baat Hai: Urdu Memoirs of Cinema Legends |publisher=Bloomsbury Publishing |year=2018 |isbn=978-9387471054 }} * {{cite book |last=Akbar |first=Khatija |title=Madhubala: Her Life, Her Films |publisher=Hay House |year=1997 |isbn=9788174761538 }} * {{cite book |last=Deep |first=Mohan |title=The Mystery and Mystique of Madhubala |publisher=Magna Books |year=1996 |isbn=1906574219 }} * {{cite book |last=Ghosh |first=Nabendu |title=Ashok Kumar: His Life and Times |publisher=Indus |year=1995 |isbn=8172232187 }} * {{cite book |last=Mishra |first=Vijay |title=Bollywood Cinema: Temples of Desire |publisher=Routledge |year=2013 |isbn=9780415930154 }} * {{cite book |last=Prabhu |first=Gayathri |title=Shadow Craft: Visual Aesthetics of Black and White Hindi Cinema |publisher=Bloomsbury Academic |year=2020 |isbn=9789390176267 }} == টোকা == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{IMDb title|0041619|মহল}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰ]] jzcorf7ioosopyyyba3v46u6mjo7cjk 646668 646666 2026-10-23T06:01:58Z নৰুনা বৰুৱা 44897 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 646668 wikitext text/x-wiki {{Short description|১৯৪৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ}} {{Infobox film | name = মহল | image = Mahal 1949 film poster.jpg | caption = চলচ্চিত্ৰখনৰ পোষ্টাৰ | director = কমল আমৰোহী | producer = [[অশোক কুমাৰ]]<br />সাৱক ৱাচা | writer = কমল আমৰোহী | screenplay = কমল আমৰোহী | story = কমল আমৰোহী | based_on = | starring = [[অশোক কুমাৰ]]<br />[[মধুবালা]] | music = খেমচন্দ প্ৰকাশ | cinematography = যোছেফ ৱিৰ্শ্বিং | editing = বিমল ৰায়<br />এম. শংকৰ<br />আৰ. এম. টিপনিছ | studio = [[বম্বে টকীজ]] | distributor = বম্বে টকীজ | released = {{Film date|df=y|1949|10|19}} | runtime = ১৬৫ মিনিট | country = ভাৰত | language = [[হিন্দুস্তানী ভাষা|হিন্দুস্তানী]] | budget = {{Estimation}} {{INR}}৯ লাখ ({{Estimation}} ২০১৬ চনৰ হিচাপত {{INR}}১২.১ কোটি)<ref name=":0">{{cite news |title=Testing times for Madhubala |author=Roshmila Bhattacharya |url=http://www.punemirror.in/article/19/201305062013050609002739063f4e6c5/Testing-times-for-Madhubala.html |publisher=Pune Mirror |date=6 May 2013 |access-date=10 October 2023 |archive-url=https://archive.today/20130702104745/http://www.punemirror.in/article/19/201305062013050609002739063f4e6c5/Testing-times-for-Madhubala.html |archive-date=2 July 2013 |url-status=dead}}</ref> | gross = {{Estimation}} {{INR}}১.৪৫ কোটি ({{Estimation}} ২০১৬ চনৰ হিচাপত {{INR}}১৯৮ কোটি)<ref name=BoxOffice /> }} '''মহল ({{lang-en|Mahal}})''' হৈছে ১৯৪৯ চনত মুক্তি পোৱা এখন ভাৰতীয় হিন্দী ভাষাৰ মনস্তাত্ত্বিক আৰু অতিপ্ৰাকৃতিক ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ। ১৯৪৯ চনৰ এই চলচ্চিত্ৰখন সাৱক ৱাচা আৰু অশোক কুমাৰে [[বম্বে টকীজ]]ৰ বেনাৰত প্ৰযোজনা কৰিছিল। [[কমল আমৰোহী]]য়ে ছবিখনৰ পৰিচালনা কৰিছিল। এইখনেই আছিল তেওঁৰ পৰিচালক হিচাপে প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ। ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য, কাহিনী আৰু সংলাপৰ দায়িত্বতো আমৰোহী আছিল। ইয়াৰ সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল খেমচন্দ প্ৰকাশে। বলিউডৰ প্ৰথম ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ হিচাপে অভিহিত এই ছবিখনৰ কাহিনী এজন অভিজাত ব্যক্তিক (অশোক কুমাৰ) কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লৈ উঠিছে। তেওঁ এখন প্ৰাচীন প্ৰাসাদত বাস কৰিবলৈ আহে আৰু তাত এগৰাকী ৰহস্যমজ়ী নাৰীৰ (মধুবালা) আবিৰ্ভাৱ ঘটে। নাৰীগৰাকীয়ে দাবী কৰে যে পূৰ্বজন্মত তেওঁলোক প্ৰেমিক-প্ৰেমিকা আছিল।<ref name=":0"/><ref name=upperstall2/> ''মহল'' বম্বে টকীজ ষ্টুডিঅ'ই সীমিত বাজেটেৰে নিৰ্মাণ কৰিছিল। এই ছবিখনৰ জৰিয়তে পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰা আমৰোহীক প্ৰথমে বহুতো আগশাৰীৰ অভিনেত্ৰীয়ে প্ৰত্যাখ্যান কৰিছিল। অৱশেষত তেতিয়াৰ উদীয়মান অভিনেত্ৰী মধুবালাক ছবিখনত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণত তুলনামূলকভাৱে বহু সময় লাগিছিল, যাৰ ফলত সংবাদ মাধ্যমত ছবিখনৰ বিষয়ে নেতিবাচক ধাৰণা সৃষ্টি হৈছিল। ''মহল'' ১৯৪৯ চনৰ অক্টোবৰ মাহত ছবিগৃহত মুক্তি পায়। সমালোচকৰপৰা মিশ্ৰিত আৰু নেতিবাচক প্ৰতিক্ৰিয়া লাভ কৰাৰ পাছতো ছবিখন সেই দশকৰ অন্যতম বৃহৎ ব্যাৱসায়িক সফলতা হিচাপে পৰিগণিত হয়। ই বম্বে টকীজৰ ইতিহাসৰো সৰ্বাধিক আৰ্থিক সফলতা লাভ কৰা চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল। ছবিখনে মধুবালা আৰু ইয়াৰ সংগীতত কণ্ঠদান কৰা নেপথ্য গায়িকা [[লতা মংগেশকাৰ]]ক তাৰকাখ্যাতিৰ শীৰ্ষলৈ লৈ যায়। মুক্তিৰ পাছৰেপৰা ''মহল''-এ বহুতো ভৌতিক চলচ্চিত্ৰক প্ৰভাবিত কৰিছে। ব্ৰিটিছ ফিল্ম ইনষ্টিটিউটৰ "১০খন উল্লেখযোগ্য ৰোমাণ্টিক ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ"ৰ তালিকা আৰু ''স্কুপহুপ''ৰ "১৪খন বলিউডৰ ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ, যিবোৰ আপুনি অকলশৰে চাব নোৱাৰে" শীৰ্ষক তালিকাতো ছবিখন অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।<ref>{{cite web|first=Michael|last=Blyth|url=https://www.bfi.org.uk/lists/10-great-romantic-horror-films |title=10 great romantic horror films |publisher=BFI |date=22 May 2015 |accessdate=30 March 2016}}</ref><ref>{{Cite web|last=Kurian|first=Danny|date=2015-05-16|title=14 Bollywood Horror Movies That You Just Can't Watch Alone|url=https://www.scoopwhoop.com/entertainment/bollywood-horror-movies/|access-date=2020-12-08|website=www.scoopwhoop.com|language=English}}</ref> == কাহিনী == [[File:Mahal (1949).webm|thumb|x200px|''মহল'']] ''মহল'' পুনৰ্জন্ম আৰু ভূতৰ কাহিনী। এলাহাবাদত এখন সুন্দৰ, পৰিত্যক্ত ৰাজপ্ৰাসাদ আছে। ইয়াৰ নতুন গৰাকী হৰি শংকৰ (অশোক কুমাৰ) তাত বাস কৰিবলৈ আহোঁতে এজন বৃদ্ধ মালীয়ে তেওঁক অসম্পূৰ্ণ প্ৰেমৰ কাহিনীটো বৰ্ণনা কৰে। প্ৰায় ৪০ৰপৰা ৪৫ বছৰ আগতে এজন ব্যক্তিয়ে এই প্ৰাসাদটো নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু তেওঁৰ প্ৰেমিকা কামিনী (মধুবালা) তাত থাকিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। কামিনীয়ে গোটেই দিনটো অপেক্ষা কৰি থাকিছিল, যাতে মাজনিশা সেই ব্যক্তিজন তেওঁৰ ওচৰলৈ আহে। কিন্তু পুৱতি নিশা হোৱাৰ আগতেই তেওঁ গুচি গৈছিল। এদিন ধুমুহাময় নিশা সেই ব্যক্তিজনৰ জাহাজখন ডুব যায় আৰু তেওঁ পানীত ডুবি মৃত্যুবৰণ কৰে। কামিনীক এৰি যোৱাৰ আগতে তেওঁ কৈছিল যে তেওঁলোকৰ প্ৰেম কেতিয়াও শেষ নহ'ব। কেইদিনমানৰ পাছত কামিনীৰো মৃত্যু হয়। শংকৰ যেতিয়া এটা শোৱনি-কোঠালৈ যায়, তেতিয়া বেৰৰপৰা এখন ফটো সৰি পৰে। ফটোখনত থকা মানুহজনৰ মুখখন নিজৰ সৈতে হুবহু মিল থকা দেখি শংকৰ আচৰিত হয়। তাৰ পাছত তেওঁ এগৰাকী মহিলাৰ গানৰ মাত শুনিবলৈ পায় আৰু মাতটোৰ পম খেদি যায়। এটা কোঠাত তেওঁ মহিলাগৰাকীক বহি থকা দেখে, কিন্তু তেওঁক দেখা পোৱাৰ লগে লগে মহিলাগৰাকী পলাই যায়। শংকৰৰ বন্ধু শ্ৰীনাথ (কানু ৰয়) আহি পায়। শংকৰে সন্দেহ প্ৰকাশ কৰে যে পূৰ্বজন্মৰ অসম্পূৰ্ণ প্ৰেমৰ কাহিনীটোৰ পুৰুষজন হয়তো শ্ৰীনাথেই। শ্ৰীনাথে তেওঁক শান্ত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। কিন্তু কিছুসময়ৰ পাছতে মহিলাগৰাকী পুনৰ দেখা দিয়ে। দুয়োজনে তেওঁৰ পিছে পিছে গৈ প্ৰাসাদৰ ছাদত উপস্থিত হয়। তাত মহিলাগৰাকীয়ে পানীত জঁপিয়াই পৰে, কিন্তু তললৈ চাই তেওঁলোকে একো দেখা নাপায়। পাছদিনা শংকৰ কানপুৰলৈ উভতি যায়। নৈনী নামৰ ঠাইত তেওঁ ৰে'লৰপৰা নামি পুনৰ প্ৰাসাদটোলৈ যায়। কামিনীয়ে তেওঁক কয় যে তেওঁ বাস্তৱিকতে আছে। কিন্তু শ্ৰীনাথে বাধা দি শংকৰক সতৰ্ক কৰে যে কামিনীয়ে তেওঁক মৃত্যুৰ মুখলৈ টানি নিব। ভূতগৰাকীয়ে পুনৰ আবিৰ্ভাৱ হৈ শ্ৰীনাথক তেওঁলোকৰ মাজৰপৰা আঁতৰি থাকিবলৈ কয়। খঙত শ্ৰীনাথে তেওঁক গুলীয়াবলৈ চেষ্টা কৰে, কিন্তু বিফল হয়। কামিনীয়ে শংকৰক কয় যে শংকৰে ভাল পোৱা এগৰাকী মহিলাৰ শৰীৰত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰিলে তেওঁ পুনৰ জীৱন লাভ কৰিব পাৰিব। তেওঁ শংকৰক মালীৰ জীয়েকৰ মুখখন চাই তাই ধুনীয়া হয় নে নহয় আৰু সেই মুখত কামিনীক গ্ৰহণ কৰিব পাৰিব নে নাই, সেয়া নিৰ্ণয় কৰিবলৈ কয়। ইফালে, শ্ৰীনাথৰপৰা সকলো কথা শুনি শংকৰৰ পিতৃ আহি তেওঁক ঘৰলৈ লৈ যায়। শংকৰে ৰঞ্জনা (বিজয়লক্ষ্মী)ক বিয়া কৰায়। কামিনীক পাহৰিবলৈ তেওঁ পত্নীৰ সৈতে বহু দূৰলৈ গুচি যোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয়। দুবছৰৰ পাছত, শংকৰৰ ৰাতি ৰাতি ক'লৈ যায় জানিবলৈ উদ্বিগ্ন হৈ পৰা ৰঞ্জনাই এদিন তেওঁৰ পিছে পিছে যায় আৰু তেওঁক কামিনীক লগ ধৰিবলৈ যোৱা দেখে। কামিনীয়ে শংকৰক মালীৰ জীয়েকক হত্যা কৰিবলৈ কয়, যাতে তাইৰ শৰীৰত প্ৰৱেশ কৰি তেওঁ পুনৰ জীৱন লাভ কৰিব পাৰে। সকলো কথা শুনি ৰঞ্জনাই বিহ পান কৰে আৰু মৃত্যুৰ আগতে আৰক্ষী থানালৈ গৈ শংকৰে তেওঁক প্ৰতাৰণা কৰি বিহ খুৱাইছে বুলি স্বীকাৰোক্তি দিয়ে। শংকৰক আদালতত হাজিৰ কৰোৱা হয়। মালীৰ জীয়েক আশা (আশা)কো শংকৰ আৰু ৰঞ্জনাৰ মাজত সংঘটিত হোৱা সংঘাতৰ বাবে দোষী বুলি অভিযুক্ত কৰি আদালতলৈ অনা হয়। পাছত প্ৰকাশ পায় যে আশাই কামিনীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল, কাৰণ ফটোখনত থকা শংকৰৰ সৈতে চেহেৰাৰ মিল থকা মানুহজনৰ প্ৰতি তাই প্ৰেমত পৰিছিল। অৱশেষত শংকৰক মৃত্যুদণ্ডৰ শাস্তি দিয়া হয়। কিন্তু পাছত আৰক্ষীয়ে ৰঞ্জনাৰ চিঠিখনৰ বিষয়ে জানিব পাৰে আৰু শংকৰক মুকলি কৰি দিয়ে। শংকৰ শ্ৰীনাথৰ ঘৰলৈ দৌৰি যায়, কিন্তু তাত উপস্থিত হোৱাৰ আগতেই তেওঁৰ মৃত্যু হয়। ছবিখনৰ শেষত শোকাকুল আশা আৰু শ্ৰীনাথক একেলগে আঁতৰি যোৱা দেখা যায়। == অভিনেতা-অভিনেত্ৰী == *'' [[অশোক কুমাৰ]]'' হৰি শংকৰ চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> * ''[[মধুবালা]]'' কামিনী চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> *'' এম. কুমাৰ '' হৰি শংকৰৰ পিতৃ চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> * ''বিজয়লক্ষ্মী'' ৰঞ্জনা চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> * কানু ৰয় শ্ৰীনাথ * ''নাজিৰ হুছেইন'' কামিনীৰ পিতৃ চৰিত্ৰত * এৰুজ টাৰাপোৰ * শীলা নাইক * লীলা পাণ্ডে * নীলম * কানিজ * জগন্নাথ * মহছিন * লক্ষ্মণ ৰাও * এছ. এ. বেকাৰ * ৰামাস্ত্ৰী * ৰাজা ছেলিম == নিৰ্মাণ == [[File:Kamal_Amrohi_%2828553611573%29.jpg|thumb|180px|ছবিখনৰ পৰিচালক [[কমল আমৰোহী]] (''১৯৫০ৰ দশকৰ এখন আলোকচিত্ৰ'')]] ''মহল'' সাৱক ৱাচা আৰু অশোক কুমাৰে [[বম্বে টকীজ]]ৰ বেনাৰত প্ৰযোজনা কৰিছিল। ছবিখনৰ কাহিনী আৰু পৰিচালনাৰ দায়িত্বত আছিল কমল আমৰোহী। এইখনেই আছিল পৰিচালক হিচাপে তেওঁৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ।{{sfn|Deep|1996|p=144}} কাহিনীটোৰ এটা অংশ অশোক কুমাৰে প্ৰস্তাৱ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৪৮ চনৰ এটা বাস্তৱ ঘটনা স্মৰণ কৰি এই কাহিনী কৈছিল। সেই সময়ত তেওঁ জিজিবয় হাউছৰ ওচৰত অৱস্থিত এটা পাহাৰীয়া পৰ্যটনস্থলীত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি আছিল। মাজনিশা তেওঁ এগৰাকী ৰহস্যমজ়ী মহিলাৰ গাড়ীত মূৰ নথকা এটা মৃতদেহ দেখা পাইছিল।<ref name=":2">{{Cite web|date=2019-10-13|title=When Ashok Kumar saw a headless corpse and Mahal was born|url=https://topleadindia.com/2019/10/13/when-ashok-kumar-saw-a-headless-corpse-and-mahal-was-born/|access-date=2021-07-11|website=Top Lead India|language=en-US}}</ref> কিছুসময়ৰ পাছতে মহিলাগৰাকী সেই স্থানৰপৰা অন্তৰ্ধান হয়। অশোক কুমাৰৰ চাকৰসকলে বিশ্বাস কৰিছিল যে তেওঁ হয়তো সপোনহে দেখিছিল। কুমাৰে ওচৰৰ আৰক্ষী থানাত অভিযোগ দাখিল কৰিবলৈ যাওঁতে এজন আৰক্ষীয়ে তেওঁক জনায় যে ১৪ বছৰ আগতে একে ঠাইতে একেধৰণৰ ঘটনা সংঘটিত হৈছিল। এগৰাকী মহিলাই এজন ব্যক্তিক হত্যা কৰাৰ পাছত পথ দুৰ্ঘটনাত মৃত্যুবৰণ কৰিছিল।<ref name=":2"/> কুমাৰে এই কাহিনী আমৰোহীক বৰ্ণনা কৰে। আমৰোহীয়ে ইয়াৰ আগতে ১৯৩৯ চনৰ ছোহৰাব মোদীৰ জনপ্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ ''পুকাৰ (১৯৩৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)''ৰ সংলাপ লিখিছিল, কিন্তু তেওঁ কেতিয়াও চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰা নাছিল। আমৰোহীয়ে কাহিনীটোৰ কিছু পৰিৱৰ্তন সাধন কৰি ইয়াক অধিক বিকশিত কৰে আৰু ছবিখনৰ নাম ''মহল'' ৰাখে। এই শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে অট্টালিকা বা ৰাজপ্ৰাসাদ।{{sfn|Deep|1996|p=37}} উল্লেখযোগ্য যে ছবিখনৰ অতিপ্ৰাকৃতিক কাহিনীটোৰ সৈতে ৰূপাৰ্ট ক্ৰফ্ট-কুকৰ এখন চুটিগল্পৰ সাদৃশ্য আছে। সেই গল্পৰ আধাৰত ১৯৪৫ চনত ''দ্য ফেটেল উইটনেছ'' নামৰ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ৱাচাই ছবিখনৰ কাহিনী প্ৰথমে নাকচ কৰিছিল। তেওঁৰ আশংকা আছিল যে ৰহস্যধৰ্মী চলচ্চিত্ৰই সদায় দৰ্শকৰ পুনৰাবৃত্ত আগ্ৰহ লাভ নকৰিব পাৰে। ইয়াৰ উপৰি বম্বে টকীজে পূৰ্বৰ কেইবাখনো চলচ্চিত্ৰৰ ব্যাৱসায়িক বিফলতাৰ বাবে ইতিমধ্যে আৰ্থিক সংকটৰ সন্মুখীন হৈছিল। কিন্তু কুমাৰে দৃঢ়তাৰে কয় যে ভালদৰে পৰিচালনা কৰিলে ছবিখন আকৰ্ষণীয় হ'ব পাৰে। সেয়েহে তেওঁ আমৰোহীক পৰিচালক হিচাপে নিযুক্ত কৰে।{{sfn|Deep|1996|pp=37–39}} কুমাৰে নিজেও সহ-প্ৰযোজক হ'বলৈ, সম্ভাৱ্য লোকচান বহন কৰিবলৈ আৰু ছবিখনত অভিনয় কৰিবলৈ সন্মতি দিয়ে। কামিনীৰ চৰিত্ৰৰ বাবে উপযুক্ত অভিনেত্ৰী বাছনি কৰাৰ দায়িত্ব তেওঁ আমৰোহীক অৰ্পণ কৰে।{{sfn|Deep|1996|pp=37–39}} মুখ্য নাৰী চৰিত্ৰটোৰ বাবে অভিনেত্ৰী বাছনি কৰাটো জটিল হৈ পৰিছিল। কেইবাগৰাকীও প্ৰতিষ্ঠিত অভিনেত্ৰীয়ে চৰিত্ৰটো গ্ৰহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল আৰু আন কিছুমানে অধিক পাৰিশ্ৰমিক বিচাৰিছিল। এটা সময়ত [[ছুৰাইয়া]]ক চৰিত্ৰটোৰ বাবে বিবেচনা কৰা হৈছিল আৰু ৱাচাই তেওঁক প্ৰায় চূড়ান্তও কৰিছিল। ৱাচাৰ বিশ্বাস আছিল যে ছুৰাইয়া আৰু কুমাৰৰ যুটিটোৱে দৰ্শকক আকৰ্ষণ কৰিব। কিন্তু ছুৰাইয়াৰ আইতাক ছবিখনৰ ব্যতিক্ৰমী কাহিনীটোৰ প্ৰতি বিশেষ উৎসাহী নাছিল।{{sfn|Akbar|1997|p=53}} ইফালে, তেতিয়াৰ ১৫বছৰীয়া আৰু এতিয়াও বিশেষ জনপ্ৰিয়তা লাভ নকৰা উদীয়মান অভিনেত্ৰী [[মধুবালা]]ই কামিনীৰ চৰিত্ৰটোত অভিনয় কৰিবলৈ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে। ৱাচাই তেওঁৰ বয়স আৰু অভিজ্ঞতাৰ অভাৱৰ বাবে তেওঁক পোনপটীয়াকৈ নাকচ কৰিছিল। কিন্তু আমৰোহীয়ে মধুবালাৰ অডিশ্যন লোৱাৰ দাবী জনায়।{{sfn|Deep|1996|pp=37–38}} আমৰোহীয়ে পাছত কৈছিল, "প্ৰথমবাৰ লগ পাওঁতে তেওঁ কোনো তাৰকা নাছিল। মই নতুন মুখ বিচাৰি আছিলোঁ আৰু তেওঁ সেই চৰিত্ৰৰ বাবে উপযুক্ত আছিল।" {{sfn|Abbasi|2018|p=152}} ''[[দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া]]''ৰ মতে, প্ৰথম পৰ্দা-পৰীক্ষাত [[মধুবালা]]ক "একেবাৰেই ভাল দেখা পোৱা নাছিল।" প্ৰচলিত কথা অনুসৰি, ষ্টুডিঅ'ৰ কৰ্মচাৰী জাৰ্মান চিত্ৰগ্ৰহণকাৰী যোছেফ ৱিৰ্শ্বিঙক কিশোৰী অভিনেত্ৰীগৰাকীক আটাইতকৈ বেয়াকৈ দেখুৱাবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছিল।<ref name=":0"/> আমৰোহীয়ে নিজে দ্বিতীয়টো অডিশ্যনৰ দায়িত্ব লয় আৰু নিজৰ সুবিধামতে পোহৰৰ ব্যৱস্থা কৰি মধুবালাৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰে। এইবাৰ ক'লা-বগা ছবিতো মধুবালাক "অপূৰ্ব সুন্দৰী" দেখা গৈছিল আৰু সকলোৱে একমত হৈছিল যে কামিনীৰ চৰিত্ৰৰ বাবে তেৱেঁই উপযুক্ত। ''ইণ্ডিয়া টাইমছ''ত এইদৰে উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref name=":0"/> ইয়াৰ পাছতে মধুবালাই চৰিত্ৰটো লাভ কৰে, যদিও ছবিখনৰ মুখ্য অভিনেতা কুমাৰৰ বয়স তেওঁৰ বয়সৰ দুগুণতকৈও অধিক আছিল। বহু বছৰৰ পাছত কুমাৰে কৈছিল, "মধুবালাৰ বয়স মাত্ৰ প্ৰায় ১৫ বছৰ আছিল আৰু তেওঁ অভিনয়ত ইমানেই কেঁচা আছিল যে প্ৰায় প্ৰতিটো দৃশ্যতে কেইবাবাৰো পুনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰিবলগীয়া হৈছিল। কিন্তু ''মহল'' আছিল ব্যতিক্ৰমী, আৰু মই নিশ্চিত আছিলোঁ যে আমাৰ চৰিত্ৰ নিৰ্বাচন ভুল হোৱা নাছিল।" <ref name=":0"/> ''মহল''ৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ছোৱাত ছবিৰ দলটোৱে আৰ্থিক সংকটৰ সন্মুখীন হৈছিল। সা-সামগ্ৰী কিনিবলৈ পৰ্যাপ্ত ধন নথকাৰ বাবে আমৰোহীয়ে নিজৰ ঘৰৰপৰা পুৰণি মূল্যৱান সামগ্ৰী আৰু পোছাক আনি ব্যৱহাৰ কৰিবলগীয়া হৈছিল।<ref name=":0"/> সংগীত ৰচনাৰ বাবে খেমচন্দ প্ৰকাশক নিয়োগ কৰা হৈছিল আৰু নক্ষবে গীতৰ কথা লিখিছিল। [[লতা মংগেশকাৰ]], ৰাজকুমাৰী ডুবে আৰু জোহৰাবাই আম্বেৱালীয়ে ছবিখনৰ গীতসমূহত কণ্ঠদান কৰিছিল। "আয়েগা আনেৱালা" গীতটো গাবলৈ প্ৰথমে [[টুন টুন]]ক প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছিল। কিন্তু [[কাৰদাৰ প্ৰডাকচনছ]]ৰ সৈতে থকা চুক্তিৰ বাবে তেওঁ প্ৰস্তাৱটো প্ৰত্যাখ্যান কৰে।<ref>{{cite web|author=Manish Gaekwad |url=https://thereel.scroll.in/805494/redemption-song-afsana-likh-rahi-hoon-by-tun-tun |title=Redemption song: 'Afsana Likh Rahi Hoon' by Tun Tun |publisher=Scroll.in website |date=24 March 2016 |access-date=14 October 2023}}</ref> পাছত মংগেশকাৰে সেই প্ৰাচীন প্ৰাসাদটোতে গীতটো গাইছিল, য'ত ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।{{sfn|Akbar|1997|p=53}} প্ৰায় চাৰি মিনিট দৈৰ্ঘ্যৰ "মুশকিল হ্যায় বহুত মুশকিল" নামৰ আন এটা গীত আমৰোহী আৰু মধুবালাই এটা টেকতে সম্পূৰ্ণ কৰিছিল।<ref>{{Cite book|last=Rag|first=Pankaj|url=https://books.google.com/books?id=AcP5HPRDgewC|title=Dhuno Ki Yatra|date=2006-01-01|publisher=Rajkamal Prakashan|isbn=978-81-267-1169-7|pages=125|language=hi}}</ref> আনসকলৰ আপত্তি সত্ত্বেও আমৰোহীয়ে মধুবালাৰ অভিনয় প্ৰতিভাক উচ্চ স্থান দিছিল। তেওঁৰ মতে, "এই ছবিখনৰ জৰিয়তেই তেওঁৰ প্ৰকৃত সামৰ্থ্য প্ৰকাশ পাইছিল।" {{sfn|Abbasi|2018|p=152}} প্ৰথমতে ছবিখনৰ শেষত মুখ্য চৰিত্ৰ শংকৰ আৰু কামিনীয়ে পৰৱৰ্তী জন্মত পুনৰ মিলিত হোৱা দেখুওৱা হৈছিল। কিন্তু কুমাৰৰ পৰামৰ্শত মুক্তিৰ এদিন আগতে সেই দৃশ্যসমূহ আঁতৰাই দিয়া হয়।{{sfn|Ghosh|1995|pp=74–79}} == সংগীত == {{Infobox album | name = মহল | type = Soundtrack | artist = [[খেমচন্দ প্ৰকাশ]] | released = {{Start date|1942}}<ref name="Apple Music">{{Cite web |date=1949|title=Mahal|url=https://music.apple.com/in/album/mahal-original-motion-picture-soundtrack/1410102494|publisher=Apple Music|access-date=1 April 2024}}</ref> | genre = [[চলচ্চিত্ৰৰ সংগীত|চলচ্চিত্ৰৰ সংগীত]] | length = {{Duration|m=36|s=}} | language = [[হিন্দী]] | label = [[ছাৰেগামা]] | producer = [[খেমচন্দ প্ৰকাশ]] | prev_title = | prev_year = | next_title = | next_year = | chronology = [[খেমচন্দ প্ৰকাশ]] }} {{Track listing | all_lyrics = জে. নক্ষব | all_music = [[খেমচন্দ প্ৰকাশ]]{{sfn|Akbar|1997|p=53}} | headline = গীতসমূহ | extra_column = কণ্ঠশিল্পী | title1 = মহল থীম (বাদ্যসংগীত) | length1 = 3:16 | extra1 = [[খেমচন্দ প্ৰকাশ]] | title2 = ঘবৰা কে জো হম | length2 = 4:04 | extra2 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] | title3 = এক তীৰ চলা | length3 = 4:26 | extra3 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] | title4 = ছুন ছুন ঘুংঘৰুৱা | length4 = 4:42 | extra4 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] আৰু [[জোহৰাবাই আম্বেৱালী|জোহৰা বাই]] | title5 = মই ৱহ হঁছী হুঁ | length5 = 4:49 | extra5 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] | title6 = মুশকিল হ্যায় বহুত | length6 = 3:55 | extra6 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | title7 = [[আয়েগা আনেৱালা]] | length7 = 6:52 | extra7 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | title8 = দিল নে ফিৰ ইয়াদ কিয়া | length8 = 4:14 | extra8 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | total_length = {{Duration|m=36|s=00}} }} == মুক্তি == === প্ৰভাৱ আৰু বক্স অফিচ === ''মহল'' ১৯৪৯ চনৰ ১৩ অক্টোবৰত ছবিগৃহত মুক্তি লাভ কৰে।{{sfn|Akbar|1997|page=53}} মুক্তিৰ পাছতে ছবিখন জনপ্ৰিয় হৈ পৰে আৰু তৃতীয় সপ্তাহৰ ভিতৰতে সমগ্ৰ দেশতে আলোড়নৰ সৃষ্টি কৰে।<ref name=":4">{{Cite book|last=Acharya|first=Madhukant|url=https://books.google.com/books?id=KF9RDwAAQBAJ|title=Friends and Five Seasons: Publishing Hero Rupen (Vol 2)|date=2018-03-15|publisher=Notion Press|isbn=978-1-64249-388-7|pages=377|language=en}}</ref> বম্বে টকীজৰ পূৰ্বৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ব্যাৱসায়িক বিফলতাৰ বাবে ''মহল''ৰ সফলতা সম্পূৰ্ণ অপ্ৰত্যাশিত আছিল। ছবিখনে "বম্বে টকীজৰ আৰ্থিক সমস্যাত আৰু অধিক বৃদ্ধি কৰিব বুলি ভবা হতাশাবাদীসকলক আচৰিত কৰি তুলিছিল।" <ref name=":0"/> এজন ছবিগৃহৰ মালিকে সংবাদ মাধ্যমক কৈছিল, "বন্ধু-বান্ধৱ আৰু সাধাৰণ দৰ্শকৰপৰা বিনামূলীয়া প্ৰৱেশ-পত্ৰৰ বাবে ইমান অনুৰোধ পাইছোঁ যে মই অভিভূত হৈ পৰিছোঁ। কিছুমান প্ৰদৰ্শনীৰ বাবে মই প্ৰৱেশ-পত্ৰ দিওঁ, কাৰণ সকলো প্ৰদৰ্শনীৰ টিকট আগতীয়াকৈ বিক্ৰী হৈ যায়। ছবিখনে আমাৰ উপাৰ্জন আশা কৰাতকৈ বহু বেছি বৃদ্ধি কৰিছে। মোৰ বিশ্বাস, ই ৰূপালী জয়ন্তী উদ্‌যাপন কৰা সফল ছবিত পৰিণত হ'ব। মানুহে ছবিখন বাৰে বাৰে চাব বিচাৰে।" <ref name=":4"/> ছবিখনৰ প্ৰদৰ্শনীসমূহত সদায় দৰ্শকৰ আসন পূৰ্ণ হৈ আছিল। ছবিখনৰ সংলাপ আৰু গীতৰ কথা সন্নিৱিষ্ট পুস্তিকাৰ বাবেও ব্যাপক চাহিদাৰ সৃষ্টি হৈছিল।<ref name=":4"/> বাণিজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বিষয়ক ৱেবছাইট ''বক্স অফিচ ইণ্ডিয়া''ই ''মহল''ক "ছুপাৰ হিট" বুলি ঘোষণা কৰিছে।<ref name="Boxofficeindia">{{Cite web|date=2013-10-16|title=Top Earners 1940s|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131016234445/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|archive-date=16 October 2013|website=Box office India website|access-date=2023-10-10}}</ref> ছবিখনৰ বক্স অফিচ উপাৰ্জনৰ সঠিক পৰিসংখ্যা উপলব্ধ নহ'লেও চলচ্চিত্ৰ বাণিজ্যৰ ৱেবছাইটসমূহে অনুমাণিক হিচাপ আগবঢ়াইছে। বক্স অফিচ ইণ্ডিয়াৰ মতে, ছবিখনৰ মুঠ উপাৰ্জন আছিল {{INRConvert|14.5|m|nolink=no|year=1970|mode=historical}}। ১৯৪৯ চনত ই সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ তালিকাত তৃতীয় স্থান লাভ কৰিছিল। ইয়াৰ আগত আছিল ''বৰছাত (১৯৪৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)'' আৰু ''আন্দাজ (১৯৪৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)''।<ref name=BoxOffice>{{Cite web|date=2012-09-22|title=Top Earners 1949|url=http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|url-status=dead|website=Box Office India website|access-date=2023-10-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20120922023327/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|archive-date=22 September 2012}}</ref> ২০০৯ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ৱেবছাইটটোৱে ছবিখনৰ মুদ্ৰাস্ফীতিৰ সৈতে সামঞ্জস্য কৰা উপাৰ্জন {{INRConvert|410|m|nolink=no|year=2009|mode=historical}} বুলি উল্লেখ কৰিছিল আৰু ১৯৪০ৰ দশকৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা চলচ্চিত্ৰসমূহৰ তালিকাত ইয়াক দশম স্থান দিছিল। ২০২০ চনলৈকে মুদ্ৰাস্ফীতিৰ হিচাপত ভাৰতৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা এশখন চলচ্চিত্ৰৰ ভিতৰত ''মহল'' অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছিল।<ref>{{Cite web|date=2006-04-22|title=All Time Top Earners in India (film Mahal #76 on the LIST)|url=http://www.boxofficeindia.com/alltime.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060422165153/http://www.boxofficeindia.com/alltime.htm|website=Box Office India website|archive-date=22 April 2006|access-date=2023-10-13}}</ref> === সমালোচনামূলক প্ৰতিক্ৰিয়া === সমালোচনাসমূহত মধুবালাক ছবিখনৰ "প্ৰকৃত সফলতা" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল আৰু তেওঁৰ অভিনয়ক বয়সত বহু ডাঙৰ অশোক কুমাৰৰ অভিনয়তকৈও অধিক প্ৰশংসা কৰা হৈছিল।<ref name=":4"/> ৱিৰ্শ্বিঙৰ চিত্ৰগ্ৰহণশৈলীৰদ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ ''মোশ্যন পিকচাৰ মেগাজিন''ৰ এজন সাংবাদিকে ''মহল''ক "ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগৰ ইতিহাসৰ এক মাইলৰ খুঁটি" বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref name=":1">{{Cite web|title=Bombay Talkies' Mahal—Madhubala and Ashok Kumar—The Motion Picture Magazine|url=https://cineplot.com/mahal-1949/|access-date=2021-04-23|language=en-US}}</ref> কিন্তু ছবিখনৰ প্ৰতি সামগ্ৰিক সমালোচনামূলক প্ৰতিক্ৰিয়া মিশ্ৰিত আছিল। পেটেলে ইয়াৰ কাহিনীটোক "অদ্ভুত অৰ্থহীনতা বিশুদ্ধ আৰু নিৰ্মল" বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref>{{Cite web|date=2009-04-09|title=Thus wrote Filmindia (and Mother India) - II|url=https://upperstall.com/features/thus-wrote-filmindia-and-mother-india-ii/|access-date=2023-10-13|website=Upperstall.com}}</ref> আনহাতে, ''মোশ্যন পিকচাৰ মেগাজিন''ৰ মতে, ছবিখন আছিল "ভূত, প্ৰেতাত্মা, অলৌকিক আবিৰ্ভাৱ, শিহৰণ, কঁপনি, বাদুলী আৰু সাপৰ কাহিনী।" আলোচনীখনে লগতে মন্তব্য কৰিছিল যে ছবিখনে দৰ্শকৰ মনত ভয়ৰ সৃষ্টি কৰিবলৈ সক্ষম হয়, কিন্তু তাৰ আঁৰত এটাতকৈ অধিক কাৰণ আছে।<ref name=":1"/> সময়ৰ লগে লগে ছবিখনৰ প্ৰতি সমালোচনামূলক দৃষ্টিভংগীৰ যথেষ্ট উন্নতি ঘটিছে আৰু আধুনিক সমালোচকসকলে ইয়াক প্ৰায়ে এখন ধ্ৰুপদী ছবি বুলি অভিহিত কৰে।{{sfn|Akbar|1997|page=49}} আপাৰষ্টলৰ বাবে লিখা এটা পৰ্যালোচনাত কৰণ বালিয়ে ছবিখনৰ "সমৃদ্ধ স্তৰযুক্ত আৰু বিষণ্ণ দৃশ্যৰূপ, শব্দৰ কল্পনাপ্ৰসূত ব্যৱহাৰ, ৰহস্যমজ় অস্পষ্টতা আৰু মনত ৰৈ যোৱা সংগীত"ৰ প্ৰশংসা কৰিছিল।<ref name=upperstall2>{{Cite web|last=Bali|first=Karan|date=2016-06-23|title=Mahal (1949 film) - film review|url=https://upperstall.com/film/mahal/|access-date=2023-10-13|website=Upperstall.com website}}</ref> লেখক বিজয় মিশ্ৰই তেওঁৰ ''বলিউড চিনেমা: টেম্পলছ অৱ ডিজায়াৰ'' নামৰ গ্ৰন্থত লিখিছে যে ''মহল''ৰ কাহিনী সম্পূৰ্ণৰূপে সমাপ্ত নোহোৱা আৰু ইয়াৰ গাঁথনিত অস্পষ্ট মুহূৰ্তসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত হৈ থকাৰ বাবেই ছবিখন এক বিশেষ কৃতিত্ব হিচাপে বিবেচিত হয়। তেওঁৰ মতে, [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] পুনৰ্জন্মৰ কাহিনীৰ ব্যৱহাৰে [[গথিক কল্পকাহিনী|গথিক আখ্যানৰ]] সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰে আৰু শেষত ইয়াক হিন্দু নন্দনতাত্ত্বিক তত্ত্বৰ অন্তৰ্নিহিত মহত্ত্বমুখী প্ৰৱণতাৰ সৈতে সংযোগ কৰে।{{sfn|Mishra|2013|page=55}} ২০২০ চনত গায়ত্ৰী প্ৰভুৱেও একেধৰণৰ মূল্যায়ন আগবঢ়াইছিল। তেওঁৰ মতে, ''মহল''-এ পৰ্দাত প্ৰেম আৰু স্থাপত্যক এক অনন্য ৰূপত একত্ৰিত কৰিছে। প্ৰেম আৰু স্থানৰ মাজৰ সম্পৰ্কই নিজেই স্থানৰ প্ৰতি এক প্ৰেমৰ সৃষ্টি কৰে। এই সম্পৰ্কক চলচ্চিত্ৰৰূপ দিবলৈ এক স্বকীয় দৃশ্যভাষাৰ প্ৰয়োজন হয়, আৰু ছবিখনৰ আৰম্ভণিৰ দৃশ্যসমূহত ''মহল''-এ এই কাম অসাধাৰণ নিখুঁততাৰে সম্পন্ন কৰিছে।{{sfn|Prabhu|2020}} == উত্তৰাধিকাৰ == {{multiple image | footer_align = center | footer = ''মহল''ৰ সফলতাই [[মধুবালা]] আৰু [[লতা মংগেশকাৰ]]ক (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) নিশাটোৰ ভিতৰতে তাৰকাত পৰিণত কৰিছিল। | total_width = 300 | image1 = | alt1 = | image2 = Lata Mangeshkar black-and-white.jpg | alt2 = | align = | direction = | caption1 = | caption2 = }} ''মহল''ৰ সফলতাই নেপথ্য গায়িকা লতা মংগেশকাৰ আৰু মুখ্য অভিনেত্ৰী মধুবালাৰ কেৰিয়াৰ গঢ়ি তোলাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। দুয়োগৰাকীয়েই চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগত ডাঙৰ সুযোগ লাভ কৰিবলৈ সংগ্ৰাম কৰি আছিল। ''মহল'' মুক্তিৰ পাছৰ ছয় বছৰলৈকে মধুবালাৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা চলচ্চিত্ৰ হৈ আছিল। ১৯৫৫ চনত মুক্তি পোৱা ''মিষ্টাৰ এণ্ড মিছেছ '৫৫'' ছবিখনে এই স্থান লাভ কৰে। মংগেশকাৰে প্ৰায়ে "আয়েগা আনেৱালা"ক তেওঁৰ প্ৰিয় গীতসমূহৰ ভিতৰত এটা বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref name=upperstall2/> ''মহল''ৰ সম্পাদক বিমল ৰায় পৰৱৰ্তী সময়ত ''মধুমতী'' (১৯৫৮) ছবিখনৰ পৰিচালক হৈছিল। এই ছবিখনে ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ, ভাৰতীয় টেলিভিছন আৰু সম্ভৱতঃ বিশ্বৰ চলচ্চিত্ৰ জগতত পুনৰ্জন্মৰ বিষয়-বস্তুৰ আধাৰত নিৰ্মিত বহুতো পৰৱৰ্তী সৃষ্টিৰ বাবে অনুপ্ৰেৰণাৰ উৎস হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref name="Mishra">{{citation|last=Mishra|first=Vijay|title=Bollywood cinema: temples of desire|publisher=[[Routledge]]|year=2002|isbn=0-415-93014-6|pages=49–57}}</ref> ''মহল''ৰ বহুতো বিষয়-বস্তু হিন্দী চলচ্চিত্ৰ ''কৰ্জ (চলচ্চিত্ৰ)'' (১৯৮০)তো পুনৰ দেখা গৈছিল।<ref name="Doniger">{{citation|last=Doniger|first=Wendy|title=The woman who pretended to be who she was: myths of self-imitation|chapter=Chapter 6: Reincarnation|pages=112–136 [135]|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2005|isbn=0-19-516016-9}}</ref> ''কৰ্জ''ক কেইবাবাৰো পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত আছিল [[কন্নড় চলচ্চিত্ৰ|কন্নড়]] ছবি ''যুগ পুৰুষ'' (১৯৮৯), [[তামিল চলচ্চিত্ৰ|তামিল]] ছবি ''এন্নাক্কুল অৰুৱন (১৯৮৪ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)'' (১৯৮৪) আৰু হিন্দী ছবি ''ওম শান্তি ওম''।<ref>[http://www.mumbaimirror.com/net/mmpaper.aspx?page=article&sectid=30&contentid=20080807200808070235582987cdd87f Ashanti nags Om Shanti Om] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071024183614/http://mumbaimirror.com/net/mmpaper.aspx?Page=article |date=24 October 2007 }} [[মুম্বাই মিৰৰ]], ৭ আগষ্ট ২০০৮।</ref><ref name="hum">[http://www.humsurfer.com/shah-rukh-farah-sued-writer-claims-srk-stole-his-script-for-om-shanti-om Shah Rukh, Farah Sued: Writer Claims SRK stole his script for Om Shanti Om] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090413205105/http://www.humsurfer.com/shah-rukh-farah-sued-writer-claims-srk-stole-his-script-for-om-shanti-om |date=13 April 2009}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == * {{cite book |last=Abbasi |first=Yasir |title=Yeh Un Dinoñ Ki Baat Hai: Urdu Memoirs of Cinema Legends |publisher=Bloomsbury Publishing |year=2018 |isbn=978-9387471054 }} * {{cite book |last=Akbar |first=Khatija |title=Madhubala: Her Life, Her Films |publisher=Hay House |year=1997 |isbn=9788174761538 }} * {{cite book |last=Deep |first=Mohan |title=The Mystery and Mystique of Madhubala |publisher=Magna Books |year=1996 |isbn=1906574219 }} * {{cite book |last=Ghosh |first=Nabendu |title=Ashok Kumar: His Life and Times |publisher=Indus |year=1995 |isbn=8172232187 }} * {{cite book |last=Mishra |first=Vijay |title=Bollywood Cinema: Temples of Desire |publisher=Routledge |year=2013 |isbn=9780415930154 }} * {{cite book |last=Prabhu |first=Gayathri |title=Shadow Craft: Visual Aesthetics of Black and White Hindi Cinema |publisher=Bloomsbury Academic |year=2020 |isbn=9789390176267 }} == টোকা == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{IMDb title|0041619|মহল}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰ]] hzrq73ognu3ylpl9mkl8498wkckqq88 646670 646668 2026-10-23T06:04:26Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* সংগীত */ 646670 wikitext text/x-wiki {{Short description|১৯৪৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ}} {{Infobox film | name = মহল | image = Mahal 1949 film poster.jpg | caption = চলচ্চিত্ৰখনৰ পোষ্টাৰ | director = কমল আমৰোহী | producer = [[অশোক কুমাৰ]]<br />সাৱক ৱাচা | writer = কমল আমৰোহী | screenplay = কমল আমৰোহী | story = কমল আমৰোহী | based_on = | starring = [[অশোক কুমাৰ]]<br />[[মধুবালা]] | music = খেমচন্দ প্ৰকাশ | cinematography = যোছেফ ৱিৰ্শ্বিং | editing = বিমল ৰায়<br />এম. শংকৰ<br />আৰ. এম. টিপনিছ | studio = [[বম্বে টকীজ]] | distributor = বম্বে টকীজ | released = {{Film date|df=y|1949|10|19}} | runtime = ১৬৫ মিনিট | country = ভাৰত | language = [[হিন্দুস্তানী ভাষা|হিন্দুস্তানী]] | budget = {{Estimation}} {{INR}}৯ লাখ ({{Estimation}} ২০১৬ চনৰ হিচাপত {{INR}}১২.১ কোটি)<ref name=":0">{{cite news |title=Testing times for Madhubala |author=Roshmila Bhattacharya |url=http://www.punemirror.in/article/19/201305062013050609002739063f4e6c5/Testing-times-for-Madhubala.html |publisher=Pune Mirror |date=6 May 2013 |access-date=10 October 2023 |archive-url=https://archive.today/20130702104745/http://www.punemirror.in/article/19/201305062013050609002739063f4e6c5/Testing-times-for-Madhubala.html |archive-date=2 July 2013 |url-status=dead}}</ref> | gross = {{Estimation}} {{INR}}১.৪৫ কোটি ({{Estimation}} ২০১৬ চনৰ হিচাপত {{INR}}১৯৮ কোটি)<ref name=BoxOffice /> }} '''মহল ({{lang-en|Mahal}})''' হৈছে ১৯৪৯ চনত মুক্তি পোৱা এখন ভাৰতীয় হিন্দী ভাষাৰ মনস্তাত্ত্বিক আৰু অতিপ্ৰাকৃতিক ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ। ১৯৪৯ চনৰ এই চলচ্চিত্ৰখন সাৱক ৱাচা আৰু অশোক কুমাৰে [[বম্বে টকীজ]]ৰ বেনাৰত প্ৰযোজনা কৰিছিল। [[কমল আমৰোহী]]য়ে ছবিখনৰ পৰিচালনা কৰিছিল। এইখনেই আছিল তেওঁৰ পৰিচালক হিচাপে প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ। ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য, কাহিনী আৰু সংলাপৰ দায়িত্বতো আমৰোহী আছিল। ইয়াৰ সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল খেমচন্দ প্ৰকাশে। বলিউডৰ প্ৰথম ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ হিচাপে অভিহিত এই ছবিখনৰ কাহিনী এজন অভিজাত ব্যক্তিক (অশোক কুমাৰ) কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লৈ উঠিছে। তেওঁ এখন প্ৰাচীন প্ৰাসাদত বাস কৰিবলৈ আহে আৰু তাত এগৰাকী ৰহস্যমজ়ী নাৰীৰ (মধুবালা) আবিৰ্ভাৱ ঘটে। নাৰীগৰাকীয়ে দাবী কৰে যে পূৰ্বজন্মত তেওঁলোক প্ৰেমিক-প্ৰেমিকা আছিল।<ref name=":0"/><ref name=upperstall2/> ''মহল'' বম্বে টকীজ ষ্টুডিঅ'ই সীমিত বাজেটেৰে নিৰ্মাণ কৰিছিল। এই ছবিখনৰ জৰিয়তে পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰা আমৰোহীক প্ৰথমে বহুতো আগশাৰীৰ অভিনেত্ৰীয়ে প্ৰত্যাখ্যান কৰিছিল। অৱশেষত তেতিয়াৰ উদীয়মান অভিনেত্ৰী মধুবালাক ছবিখনত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণত তুলনামূলকভাৱে বহু সময় লাগিছিল, যাৰ ফলত সংবাদ মাধ্যমত ছবিখনৰ বিষয়ে নেতিবাচক ধাৰণা সৃষ্টি হৈছিল। ''মহল'' ১৯৪৯ চনৰ অক্টোবৰ মাহত ছবিগৃহত মুক্তি পায়। সমালোচকৰপৰা মিশ্ৰিত আৰু নেতিবাচক প্ৰতিক্ৰিয়া লাভ কৰাৰ পাছতো ছবিখন সেই দশকৰ অন্যতম বৃহৎ ব্যাৱসায়িক সফলতা হিচাপে পৰিগণিত হয়। ই বম্বে টকীজৰ ইতিহাসৰো সৰ্বাধিক আৰ্থিক সফলতা লাভ কৰা চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল। ছবিখনে মধুবালা আৰু ইয়াৰ সংগীতত কণ্ঠদান কৰা নেপথ্য গায়িকা [[লতা মংগেশকাৰ]]ক তাৰকাখ্যাতিৰ শীৰ্ষলৈ লৈ যায়। মুক্তিৰ পাছৰেপৰা ''মহল''-এ বহুতো ভৌতিক চলচ্চিত্ৰক প্ৰভাবিত কৰিছে। ব্ৰিটিছ ফিল্ম ইনষ্টিটিউটৰ "১০খন উল্লেখযোগ্য ৰোমাণ্টিক ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ"ৰ তালিকা আৰু ''স্কুপহুপ''ৰ "১৪খন বলিউডৰ ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ, যিবোৰ আপুনি অকলশৰে চাব নোৱাৰে" শীৰ্ষক তালিকাতো ছবিখন অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।<ref>{{cite web|first=Michael|last=Blyth|url=https://www.bfi.org.uk/lists/10-great-romantic-horror-films |title=10 great romantic horror films |publisher=BFI |date=22 May 2015 |accessdate=30 March 2016}}</ref><ref>{{Cite web|last=Kurian|first=Danny|date=2015-05-16|title=14 Bollywood Horror Movies That You Just Can't Watch Alone|url=https://www.scoopwhoop.com/entertainment/bollywood-horror-movies/|access-date=2020-12-08|website=www.scoopwhoop.com|language=English}}</ref> == কাহিনী == [[File:Mahal (1949).webm|thumb|x200px|''মহল'']] ''মহল'' পুনৰ্জন্ম আৰু ভূতৰ কাহিনী। এলাহাবাদত এখন সুন্দৰ, পৰিত্যক্ত ৰাজপ্ৰাসাদ আছে। ইয়াৰ নতুন গৰাকী হৰি শংকৰ (অশোক কুমাৰ) তাত বাস কৰিবলৈ আহোঁতে এজন বৃদ্ধ মালীয়ে তেওঁক অসম্পূৰ্ণ প্ৰেমৰ কাহিনীটো বৰ্ণনা কৰে। প্ৰায় ৪০ৰপৰা ৪৫ বছৰ আগতে এজন ব্যক্তিয়ে এই প্ৰাসাদটো নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু তেওঁৰ প্ৰেমিকা কামিনী (মধুবালা) তাত থাকিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। কামিনীয়ে গোটেই দিনটো অপেক্ষা কৰি থাকিছিল, যাতে মাজনিশা সেই ব্যক্তিজন তেওঁৰ ওচৰলৈ আহে। কিন্তু পুৱতি নিশা হোৱাৰ আগতেই তেওঁ গুচি গৈছিল। এদিন ধুমুহাময় নিশা সেই ব্যক্তিজনৰ জাহাজখন ডুব যায় আৰু তেওঁ পানীত ডুবি মৃত্যুবৰণ কৰে। কামিনীক এৰি যোৱাৰ আগতে তেওঁ কৈছিল যে তেওঁলোকৰ প্ৰেম কেতিয়াও শেষ নহ'ব। কেইদিনমানৰ পাছত কামিনীৰো মৃত্যু হয়। শংকৰ যেতিয়া এটা শোৱনি-কোঠালৈ যায়, তেতিয়া বেৰৰপৰা এখন ফটো সৰি পৰে। ফটোখনত থকা মানুহজনৰ মুখখন নিজৰ সৈতে হুবহু মিল থকা দেখি শংকৰ আচৰিত হয়। তাৰ পাছত তেওঁ এগৰাকী মহিলাৰ গানৰ মাত শুনিবলৈ পায় আৰু মাতটোৰ পম খেদি যায়। এটা কোঠাত তেওঁ মহিলাগৰাকীক বহি থকা দেখে, কিন্তু তেওঁক দেখা পোৱাৰ লগে লগে মহিলাগৰাকী পলাই যায়। শংকৰৰ বন্ধু শ্ৰীনাথ (কানু ৰয়) আহি পায়। শংকৰে সন্দেহ প্ৰকাশ কৰে যে পূৰ্বজন্মৰ অসম্পূৰ্ণ প্ৰেমৰ কাহিনীটোৰ পুৰুষজন হয়তো শ্ৰীনাথেই। শ্ৰীনাথে তেওঁক শান্ত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। কিন্তু কিছুসময়ৰ পাছতে মহিলাগৰাকী পুনৰ দেখা দিয়ে। দুয়োজনে তেওঁৰ পিছে পিছে গৈ প্ৰাসাদৰ ছাদত উপস্থিত হয়। তাত মহিলাগৰাকীয়ে পানীত জঁপিয়াই পৰে, কিন্তু তললৈ চাই তেওঁলোকে একো দেখা নাপায়। পাছদিনা শংকৰ কানপুৰলৈ উভতি যায়। নৈনী নামৰ ঠাইত তেওঁ ৰে'লৰপৰা নামি পুনৰ প্ৰাসাদটোলৈ যায়। কামিনীয়ে তেওঁক কয় যে তেওঁ বাস্তৱিকতে আছে। কিন্তু শ্ৰীনাথে বাধা দি শংকৰক সতৰ্ক কৰে যে কামিনীয়ে তেওঁক মৃত্যুৰ মুখলৈ টানি নিব। ভূতগৰাকীয়ে পুনৰ আবিৰ্ভাৱ হৈ শ্ৰীনাথক তেওঁলোকৰ মাজৰপৰা আঁতৰি থাকিবলৈ কয়। খঙত শ্ৰীনাথে তেওঁক গুলীয়াবলৈ চেষ্টা কৰে, কিন্তু বিফল হয়। কামিনীয়ে শংকৰক কয় যে শংকৰে ভাল পোৱা এগৰাকী মহিলাৰ শৰীৰত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰিলে তেওঁ পুনৰ জীৱন লাভ কৰিব পাৰিব। তেওঁ শংকৰক মালীৰ জীয়েকৰ মুখখন চাই তাই ধুনীয়া হয় নে নহয় আৰু সেই মুখত কামিনীক গ্ৰহণ কৰিব পাৰিব নে নাই, সেয়া নিৰ্ণয় কৰিবলৈ কয়। ইফালে, শ্ৰীনাথৰপৰা সকলো কথা শুনি শংকৰৰ পিতৃ আহি তেওঁক ঘৰলৈ লৈ যায়। শংকৰে ৰঞ্জনা (বিজয়লক্ষ্মী)ক বিয়া কৰায়। কামিনীক পাহৰিবলৈ তেওঁ পত্নীৰ সৈতে বহু দূৰলৈ গুচি যোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয়। দুবছৰৰ পাছত, শংকৰৰ ৰাতি ৰাতি ক'লৈ যায় জানিবলৈ উদ্বিগ্ন হৈ পৰা ৰঞ্জনাই এদিন তেওঁৰ পিছে পিছে যায় আৰু তেওঁক কামিনীক লগ ধৰিবলৈ যোৱা দেখে। কামিনীয়ে শংকৰক মালীৰ জীয়েকক হত্যা কৰিবলৈ কয়, যাতে তাইৰ শৰীৰত প্ৰৱেশ কৰি তেওঁ পুনৰ জীৱন লাভ কৰিব পাৰে। সকলো কথা শুনি ৰঞ্জনাই বিহ পান কৰে আৰু মৃত্যুৰ আগতে আৰক্ষী থানালৈ গৈ শংকৰে তেওঁক প্ৰতাৰণা কৰি বিহ খুৱাইছে বুলি স্বীকাৰোক্তি দিয়ে। শংকৰক আদালতত হাজিৰ কৰোৱা হয়। মালীৰ জীয়েক আশা (আশা)কো শংকৰ আৰু ৰঞ্জনাৰ মাজত সংঘটিত হোৱা সংঘাতৰ বাবে দোষী বুলি অভিযুক্ত কৰি আদালতলৈ অনা হয়। পাছত প্ৰকাশ পায় যে আশাই কামিনীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল, কাৰণ ফটোখনত থকা শংকৰৰ সৈতে চেহেৰাৰ মিল থকা মানুহজনৰ প্ৰতি তাই প্ৰেমত পৰিছিল। অৱশেষত শংকৰক মৃত্যুদণ্ডৰ শাস্তি দিয়া হয়। কিন্তু পাছত আৰক্ষীয়ে ৰঞ্জনাৰ চিঠিখনৰ বিষয়ে জানিব পাৰে আৰু শংকৰক মুকলি কৰি দিয়ে। শংকৰ শ্ৰীনাথৰ ঘৰলৈ দৌৰি যায়, কিন্তু তাত উপস্থিত হোৱাৰ আগতেই তেওঁৰ মৃত্যু হয়। ছবিখনৰ শেষত শোকাকুল আশা আৰু শ্ৰীনাথক একেলগে আঁতৰি যোৱা দেখা যায়। == অভিনেতা-অভিনেত্ৰী == *'' [[অশোক কুমাৰ]]'' হৰি শংকৰ চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> * ''[[মধুবালা]]'' কামিনী চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> *'' এম. কুমাৰ '' হৰি শংকৰৰ পিতৃ চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> * ''বিজয়লক্ষ্মী'' ৰঞ্জনা চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> * কানু ৰয় শ্ৰীনাথ * ''নাজিৰ হুছেইন'' কামিনীৰ পিতৃ চৰিত্ৰত * এৰুজ টাৰাপোৰ * শীলা নাইক * লীলা পাণ্ডে * নীলম * কানিজ * জগন্নাথ * মহছিন * লক্ষ্মণ ৰাও * এছ. এ. বেকাৰ * ৰামাস্ত্ৰী * ৰাজা ছেলিম == নিৰ্মাণ == [[File:Kamal_Amrohi_%2828553611573%29.jpg|thumb|180px|ছবিখনৰ পৰিচালক [[কমল আমৰোহী]] (''১৯৫০ৰ দশকৰ এখন আলোকচিত্ৰ'')]] ''মহল'' সাৱক ৱাচা আৰু অশোক কুমাৰে [[বম্বে টকীজ]]ৰ বেনাৰত প্ৰযোজনা কৰিছিল। ছবিখনৰ কাহিনী আৰু পৰিচালনাৰ দায়িত্বত আছিল কমল আমৰোহী। এইখনেই আছিল পৰিচালক হিচাপে তেওঁৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ।{{sfn|Deep|1996|p=144}} কাহিনীটোৰ এটা অংশ অশোক কুমাৰে প্ৰস্তাৱ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৪৮ চনৰ এটা বাস্তৱ ঘটনা স্মৰণ কৰি এই কাহিনী কৈছিল। সেই সময়ত তেওঁ জিজিবয় হাউছৰ ওচৰত অৱস্থিত এটা পাহাৰীয়া পৰ্যটনস্থলীত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি আছিল। মাজনিশা তেওঁ এগৰাকী ৰহস্যমজ়ী মহিলাৰ গাড়ীত মূৰ নথকা এটা মৃতদেহ দেখা পাইছিল।<ref name=":2">{{Cite web|date=2019-10-13|title=When Ashok Kumar saw a headless corpse and Mahal was born|url=https://topleadindia.com/2019/10/13/when-ashok-kumar-saw-a-headless-corpse-and-mahal-was-born/|access-date=2021-07-11|website=Top Lead India|language=en-US}}</ref> কিছুসময়ৰ পাছতে মহিলাগৰাকী সেই স্থানৰপৰা অন্তৰ্ধান হয়। অশোক কুমাৰৰ চাকৰসকলে বিশ্বাস কৰিছিল যে তেওঁ হয়তো সপোনহে দেখিছিল। কুমাৰে ওচৰৰ আৰক্ষী থানাত অভিযোগ দাখিল কৰিবলৈ যাওঁতে এজন আৰক্ষীয়ে তেওঁক জনায় যে ১৪ বছৰ আগতে একে ঠাইতে একেধৰণৰ ঘটনা সংঘটিত হৈছিল। এগৰাকী মহিলাই এজন ব্যক্তিক হত্যা কৰাৰ পাছত পথ দুৰ্ঘটনাত মৃত্যুবৰণ কৰিছিল।<ref name=":2"/> কুমাৰে এই কাহিনী আমৰোহীক বৰ্ণনা কৰে। আমৰোহীয়ে ইয়াৰ আগতে ১৯৩৯ চনৰ ছোহৰাব মোদীৰ জনপ্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ ''পুকাৰ (১৯৩৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)''ৰ সংলাপ লিখিছিল, কিন্তু তেওঁ কেতিয়াও চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰা নাছিল। আমৰোহীয়ে কাহিনীটোৰ কিছু পৰিৱৰ্তন সাধন কৰি ইয়াক অধিক বিকশিত কৰে আৰু ছবিখনৰ নাম ''মহল'' ৰাখে। এই শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে অট্টালিকা বা ৰাজপ্ৰাসাদ।{{sfn|Deep|1996|p=37}} উল্লেখযোগ্য যে ছবিখনৰ অতিপ্ৰাকৃতিক কাহিনীটোৰ সৈতে ৰূপাৰ্ট ক্ৰফ্ট-কুকৰ এখন চুটিগল্পৰ সাদৃশ্য আছে। সেই গল্পৰ আধাৰত ১৯৪৫ চনত ''দ্য ফেটেল উইটনেছ'' নামৰ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ৱাচাই ছবিখনৰ কাহিনী প্ৰথমে নাকচ কৰিছিল। তেওঁৰ আশংকা আছিল যে ৰহস্যধৰ্মী চলচ্চিত্ৰই সদায় দৰ্শকৰ পুনৰাবৃত্ত আগ্ৰহ লাভ নকৰিব পাৰে। ইয়াৰ উপৰি বম্বে টকীজে পূৰ্বৰ কেইবাখনো চলচ্চিত্ৰৰ ব্যাৱসায়িক বিফলতাৰ বাবে ইতিমধ্যে আৰ্থিক সংকটৰ সন্মুখীন হৈছিল। কিন্তু কুমাৰে দৃঢ়তাৰে কয় যে ভালদৰে পৰিচালনা কৰিলে ছবিখন আকৰ্ষণীয় হ'ব পাৰে। সেয়েহে তেওঁ আমৰোহীক পৰিচালক হিচাপে নিযুক্ত কৰে।{{sfn|Deep|1996|pp=37–39}} কুমাৰে নিজেও সহ-প্ৰযোজক হ'বলৈ, সম্ভাৱ্য লোকচান বহন কৰিবলৈ আৰু ছবিখনত অভিনয় কৰিবলৈ সন্মতি দিয়ে। কামিনীৰ চৰিত্ৰৰ বাবে উপযুক্ত অভিনেত্ৰী বাছনি কৰাৰ দায়িত্ব তেওঁ আমৰোহীক অৰ্পণ কৰে।{{sfn|Deep|1996|pp=37–39}} মুখ্য নাৰী চৰিত্ৰটোৰ বাবে অভিনেত্ৰী বাছনি কৰাটো জটিল হৈ পৰিছিল। কেইবাগৰাকীও প্ৰতিষ্ঠিত অভিনেত্ৰীয়ে চৰিত্ৰটো গ্ৰহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল আৰু আন কিছুমানে অধিক পাৰিশ্ৰমিক বিচাৰিছিল। এটা সময়ত [[ছুৰাইয়া]]ক চৰিত্ৰটোৰ বাবে বিবেচনা কৰা হৈছিল আৰু ৱাচাই তেওঁক প্ৰায় চূড়ান্তও কৰিছিল। ৱাচাৰ বিশ্বাস আছিল যে ছুৰাইয়া আৰু কুমাৰৰ যুটিটোৱে দৰ্শকক আকৰ্ষণ কৰিব। কিন্তু ছুৰাইয়াৰ আইতাক ছবিখনৰ ব্যতিক্ৰমী কাহিনীটোৰ প্ৰতি বিশেষ উৎসাহী নাছিল।{{sfn|Akbar|1997|p=53}} ইফালে, তেতিয়াৰ ১৫বছৰীয়া আৰু এতিয়াও বিশেষ জনপ্ৰিয়তা লাভ নকৰা উদীয়মান অভিনেত্ৰী [[মধুবালা]]ই কামিনীৰ চৰিত্ৰটোত অভিনয় কৰিবলৈ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে। ৱাচাই তেওঁৰ বয়স আৰু অভিজ্ঞতাৰ অভাৱৰ বাবে তেওঁক পোনপটীয়াকৈ নাকচ কৰিছিল। কিন্তু আমৰোহীয়ে মধুবালাৰ অডিশ্যন লোৱাৰ দাবী জনায়।{{sfn|Deep|1996|pp=37–38}} আমৰোহীয়ে পাছত কৈছিল, "প্ৰথমবাৰ লগ পাওঁতে তেওঁ কোনো তাৰকা নাছিল। মই নতুন মুখ বিচাৰি আছিলোঁ আৰু তেওঁ সেই চৰিত্ৰৰ বাবে উপযুক্ত আছিল।" {{sfn|Abbasi|2018|p=152}} ''[[দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া]]''ৰ মতে, প্ৰথম পৰ্দা-পৰীক্ষাত [[মধুবালা]]ক "একেবাৰেই ভাল দেখা পোৱা নাছিল।" প্ৰচলিত কথা অনুসৰি, ষ্টুডিঅ'ৰ কৰ্মচাৰী জাৰ্মান চিত্ৰগ্ৰহণকাৰী যোছেফ ৱিৰ্শ্বিঙক কিশোৰী অভিনেত্ৰীগৰাকীক আটাইতকৈ বেয়াকৈ দেখুৱাবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছিল।<ref name=":0"/> আমৰোহীয়ে নিজে দ্বিতীয়টো অডিশ্যনৰ দায়িত্ব লয় আৰু নিজৰ সুবিধামতে পোহৰৰ ব্যৱস্থা কৰি মধুবালাৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰে। এইবাৰ ক'লা-বগা ছবিতো মধুবালাক "অপূৰ্ব সুন্দৰী" দেখা গৈছিল আৰু সকলোৱে একমত হৈছিল যে কামিনীৰ চৰিত্ৰৰ বাবে তেৱেঁই উপযুক্ত। ''ইণ্ডিয়া টাইমছ''ত এইদৰে উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref name=":0"/> ইয়াৰ পাছতে মধুবালাই চৰিত্ৰটো লাভ কৰে, যদিও ছবিখনৰ মুখ্য অভিনেতা কুমাৰৰ বয়স তেওঁৰ বয়সৰ দুগুণতকৈও অধিক আছিল। বহু বছৰৰ পাছত কুমাৰে কৈছিল, "মধুবালাৰ বয়স মাত্ৰ প্ৰায় ১৫ বছৰ আছিল আৰু তেওঁ অভিনয়ত ইমানেই কেঁচা আছিল যে প্ৰায় প্ৰতিটো দৃশ্যতে কেইবাবাৰো পুনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰিবলগীয়া হৈছিল। কিন্তু ''মহল'' আছিল ব্যতিক্ৰমী, আৰু মই নিশ্চিত আছিলোঁ যে আমাৰ চৰিত্ৰ নিৰ্বাচন ভুল হোৱা নাছিল।" <ref name=":0"/> ''মহল''ৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ছোৱাত ছবিৰ দলটোৱে আৰ্থিক সংকটৰ সন্মুখীন হৈছিল। সা-সামগ্ৰী কিনিবলৈ পৰ্যাপ্ত ধন নথকাৰ বাবে আমৰোহীয়ে নিজৰ ঘৰৰপৰা পুৰণি মূল্যৱান সামগ্ৰী আৰু পোছাক আনি ব্যৱহাৰ কৰিবলগীয়া হৈছিল।<ref name=":0"/> সংগীত ৰচনাৰ বাবে খেমচন্দ প্ৰকাশক নিয়োগ কৰা হৈছিল আৰু নক্ষবে গীতৰ কথা লিখিছিল। [[লতা মংগেশকাৰ]], ৰাজকুমাৰী ডুবে আৰু জোহৰাবাই আম্বেৱালীয়ে ছবিখনৰ গীতসমূহত কণ্ঠদান কৰিছিল। "আয়েগা আনেৱালা" গীতটো গাবলৈ প্ৰথমে [[টুন টুন]]ক প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছিল। কিন্তু [[কাৰদাৰ প্ৰডাকচনছ]]ৰ সৈতে থকা চুক্তিৰ বাবে তেওঁ প্ৰস্তাৱটো প্ৰত্যাখ্যান কৰে।<ref>{{cite web|author=Manish Gaekwad |url=https://thereel.scroll.in/805494/redemption-song-afsana-likh-rahi-hoon-by-tun-tun |title=Redemption song: 'Afsana Likh Rahi Hoon' by Tun Tun |publisher=Scroll.in website |date=24 March 2016 |access-date=14 October 2023}}</ref> পাছত মংগেশকাৰে সেই প্ৰাচীন প্ৰাসাদটোতে গীতটো গাইছিল, য'ত ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।{{sfn|Akbar|1997|p=53}} প্ৰায় চাৰি মিনিট দৈৰ্ঘ্যৰ "মুশকিল হ্যায় বহুত মুশকিল" নামৰ আন এটা গীত আমৰোহী আৰু মধুবালাই এটা টেকতে সম্পূৰ্ণ কৰিছিল।<ref>{{Cite book|last=Rag|first=Pankaj|url=https://books.google.com/books?id=AcP5HPRDgewC|title=Dhuno Ki Yatra|date=2006-01-01|publisher=Rajkamal Prakashan|isbn=978-81-267-1169-7|pages=125|language=hi}}</ref> আনসকলৰ আপত্তি সত্ত্বেও আমৰোহীয়ে মধুবালাৰ অভিনয় প্ৰতিভাক উচ্চ স্থান দিছিল। তেওঁৰ মতে, "এই ছবিখনৰ জৰিয়তেই তেওঁৰ প্ৰকৃত সামৰ্থ্য প্ৰকাশ পাইছিল।" {{sfn|Abbasi|2018|p=152}} প্ৰথমতে ছবিখনৰ শেষত মুখ্য চৰিত্ৰ শংকৰ আৰু কামিনীয়ে পৰৱৰ্তী জন্মত পুনৰ মিলিত হোৱা দেখুওৱা হৈছিল। কিন্তু কুমাৰৰ পৰামৰ্শত মুক্তিৰ এদিন আগতে সেই দৃশ্যসমূহ আঁতৰাই দিয়া হয়।{{sfn|Ghosh|1995|pp=74–79}} == সংগীত == {{Track listing | all_lyrics = জে. নক্ষব | all_music = [[খেমচন্দ প্ৰকাশ]]{{sfn|Akbar|1997|p=53}} | headline = গীতসমূহ | extra_column = কণ্ঠশিল্পী | title1 = মহল থীম (বাদ্যসংগীত) | length1 = 3:16 | extra1 = খেমচন্দ প্ৰকাশ | title2 = ঘবৰা কে জো হম | length2 = 4:04 | extra2 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] | title3 = এক তীৰ চলা | length3 = 4:26 | extra3 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] | title4 = ছুন ছুন ঘুংঘৰুৱা | length4 = 4:42 | extra4 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] আৰু জোহৰা বাই | title5 = মই ৱহ হঁছী হুঁ | length5 = 4:49 | extra5 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] | title6 = মুশকিল হ্যায় বহুত | length6 = 3:55 | extra6 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | title7 = আয়েগা আনেৱালা | length7 = 6:52 | extra7 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | title8 = দিল নে ফিৰ ইয়াদ কিয়া | length8 = 4:14 | extra8 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | total_length = {{Duration|m=36|s=00}} }} == মুক্তি == === প্ৰভাৱ আৰু বক্স অফিচ === ''মহল'' ১৯৪৯ চনৰ ১৩ অক্টোবৰত ছবিগৃহত মুক্তি লাভ কৰে।{{sfn|Akbar|1997|page=53}} মুক্তিৰ পাছতে ছবিখন জনপ্ৰিয় হৈ পৰে আৰু তৃতীয় সপ্তাহৰ ভিতৰতে সমগ্ৰ দেশতে আলোড়নৰ সৃষ্টি কৰে।<ref name=":4">{{Cite book|last=Acharya|first=Madhukant|url=https://books.google.com/books?id=KF9RDwAAQBAJ|title=Friends and Five Seasons: Publishing Hero Rupen (Vol 2)|date=2018-03-15|publisher=Notion Press|isbn=978-1-64249-388-7|pages=377|language=en}}</ref> বম্বে টকীজৰ পূৰ্বৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ব্যাৱসায়িক বিফলতাৰ বাবে ''মহল''ৰ সফলতা সম্পূৰ্ণ অপ্ৰত্যাশিত আছিল। ছবিখনে "বম্বে টকীজৰ আৰ্থিক সমস্যাত আৰু অধিক বৃদ্ধি কৰিব বুলি ভবা হতাশাবাদীসকলক আচৰিত কৰি তুলিছিল।" <ref name=":0"/> এজন ছবিগৃহৰ মালিকে সংবাদ মাধ্যমক কৈছিল, "বন্ধু-বান্ধৱ আৰু সাধাৰণ দৰ্শকৰপৰা বিনামূলীয়া প্ৰৱেশ-পত্ৰৰ বাবে ইমান অনুৰোধ পাইছোঁ যে মই অভিভূত হৈ পৰিছোঁ। কিছুমান প্ৰদৰ্শনীৰ বাবে মই প্ৰৱেশ-পত্ৰ দিওঁ, কাৰণ সকলো প্ৰদৰ্শনীৰ টিকট আগতীয়াকৈ বিক্ৰী হৈ যায়। ছবিখনে আমাৰ উপাৰ্জন আশা কৰাতকৈ বহু বেছি বৃদ্ধি কৰিছে। মোৰ বিশ্বাস, ই ৰূপালী জয়ন্তী উদ্‌যাপন কৰা সফল ছবিত পৰিণত হ'ব। মানুহে ছবিখন বাৰে বাৰে চাব বিচাৰে।" <ref name=":4"/> ছবিখনৰ প্ৰদৰ্শনীসমূহত সদায় দৰ্শকৰ আসন পূৰ্ণ হৈ আছিল। ছবিখনৰ সংলাপ আৰু গীতৰ কথা সন্নিৱিষ্ট পুস্তিকাৰ বাবেও ব্যাপক চাহিদাৰ সৃষ্টি হৈছিল।<ref name=":4"/> বাণিজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বিষয়ক ৱেবছাইট ''বক্স অফিচ ইণ্ডিয়া''ই ''মহল''ক "ছুপাৰ হিট" বুলি ঘোষণা কৰিছে।<ref name="Boxofficeindia">{{Cite web|date=2013-10-16|title=Top Earners 1940s|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131016234445/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|archive-date=16 October 2013|website=Box office India website|access-date=2023-10-10}}</ref> ছবিখনৰ বক্স অফিচ উপাৰ্জনৰ সঠিক পৰিসংখ্যা উপলব্ধ নহ'লেও চলচ্চিত্ৰ বাণিজ্যৰ ৱেবছাইটসমূহে অনুমাণিক হিচাপ আগবঢ়াইছে। বক্স অফিচ ইণ্ডিয়াৰ মতে, ছবিখনৰ মুঠ উপাৰ্জন আছিল {{INRConvert|14.5|m|nolink=no|year=1970|mode=historical}}। ১৯৪৯ চনত ই সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ তালিকাত তৃতীয় স্থান লাভ কৰিছিল। ইয়াৰ আগত আছিল ''বৰছাত (১৯৪৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)'' আৰু ''আন্দাজ (১৯৪৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)''।<ref name=BoxOffice>{{Cite web|date=2012-09-22|title=Top Earners 1949|url=http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|url-status=dead|website=Box Office India website|access-date=2023-10-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20120922023327/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|archive-date=22 September 2012}}</ref> ২০০৯ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ৱেবছাইটটোৱে ছবিখনৰ মুদ্ৰাস্ফীতিৰ সৈতে সামঞ্জস্য কৰা উপাৰ্জন {{INRConvert|410|m|nolink=no|year=2009|mode=historical}} বুলি উল্লেখ কৰিছিল আৰু ১৯৪০ৰ দশকৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা চলচ্চিত্ৰসমূহৰ তালিকাত ইয়াক দশম স্থান দিছিল। ২০২০ চনলৈকে মুদ্ৰাস্ফীতিৰ হিচাপত ভাৰতৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা এশখন চলচ্চিত্ৰৰ ভিতৰত ''মহল'' অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছিল।<ref>{{Cite web|date=2006-04-22|title=All Time Top Earners in India (film Mahal #76 on the LIST)|url=http://www.boxofficeindia.com/alltime.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060422165153/http://www.boxofficeindia.com/alltime.htm|website=Box Office India website|archive-date=22 April 2006|access-date=2023-10-13}}</ref> === সমালোচনামূলক প্ৰতিক্ৰিয়া === সমালোচনাসমূহত মধুবালাক ছবিখনৰ "প্ৰকৃত সফলতা" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল আৰু তেওঁৰ অভিনয়ক বয়সত বহু ডাঙৰ অশোক কুমাৰৰ অভিনয়তকৈও অধিক প্ৰশংসা কৰা হৈছিল।<ref name=":4"/> ৱিৰ্শ্বিঙৰ চিত্ৰগ্ৰহণশৈলীৰদ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ ''মোশ্যন পিকচাৰ মেগাজিন''ৰ এজন সাংবাদিকে ''মহল''ক "ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগৰ ইতিহাসৰ এক মাইলৰ খুঁটি" বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref name=":1">{{Cite web|title=Bombay Talkies' Mahal—Madhubala and Ashok Kumar—The Motion Picture Magazine|url=https://cineplot.com/mahal-1949/|access-date=2021-04-23|language=en-US}}</ref> কিন্তু ছবিখনৰ প্ৰতি সামগ্ৰিক সমালোচনামূলক প্ৰতিক্ৰিয়া মিশ্ৰিত আছিল। পেটেলে ইয়াৰ কাহিনীটোক "অদ্ভুত অৰ্থহীনতা বিশুদ্ধ আৰু নিৰ্মল" বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref>{{Cite web|date=2009-04-09|title=Thus wrote Filmindia (and Mother India) - II|url=https://upperstall.com/features/thus-wrote-filmindia-and-mother-india-ii/|access-date=2023-10-13|website=Upperstall.com}}</ref> আনহাতে, ''মোশ্যন পিকচাৰ মেগাজিন''ৰ মতে, ছবিখন আছিল "ভূত, প্ৰেতাত্মা, অলৌকিক আবিৰ্ভাৱ, শিহৰণ, কঁপনি, বাদুলী আৰু সাপৰ কাহিনী।" আলোচনীখনে লগতে মন্তব্য কৰিছিল যে ছবিখনে দৰ্শকৰ মনত ভয়ৰ সৃষ্টি কৰিবলৈ সক্ষম হয়, কিন্তু তাৰ আঁৰত এটাতকৈ অধিক কাৰণ আছে।<ref name=":1"/> সময়ৰ লগে লগে ছবিখনৰ প্ৰতি সমালোচনামূলক দৃষ্টিভংগীৰ যথেষ্ট উন্নতি ঘটিছে আৰু আধুনিক সমালোচকসকলে ইয়াক প্ৰায়ে এখন ধ্ৰুপদী ছবি বুলি অভিহিত কৰে।{{sfn|Akbar|1997|page=49}} আপাৰষ্টলৰ বাবে লিখা এটা পৰ্যালোচনাত কৰণ বালিয়ে ছবিখনৰ "সমৃদ্ধ স্তৰযুক্ত আৰু বিষণ্ণ দৃশ্যৰূপ, শব্দৰ কল্পনাপ্ৰসূত ব্যৱহাৰ, ৰহস্যমজ় অস্পষ্টতা আৰু মনত ৰৈ যোৱা সংগীত"ৰ প্ৰশংসা কৰিছিল।<ref name=upperstall2>{{Cite web|last=Bali|first=Karan|date=2016-06-23|title=Mahal (1949 film) - film review|url=https://upperstall.com/film/mahal/|access-date=2023-10-13|website=Upperstall.com website}}</ref> লেখক বিজয় মিশ্ৰই তেওঁৰ ''বলিউড চিনেমা: টেম্পলছ অৱ ডিজায়াৰ'' নামৰ গ্ৰন্থত লিখিছে যে ''মহল''ৰ কাহিনী সম্পূৰ্ণৰূপে সমাপ্ত নোহোৱা আৰু ইয়াৰ গাঁথনিত অস্পষ্ট মুহূৰ্তসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত হৈ থকাৰ বাবেই ছবিখন এক বিশেষ কৃতিত্ব হিচাপে বিবেচিত হয়। তেওঁৰ মতে, [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] পুনৰ্জন্মৰ কাহিনীৰ ব্যৱহাৰে [[গথিক কল্পকাহিনী|গথিক আখ্যানৰ]] সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰে আৰু শেষত ইয়াক হিন্দু নন্দনতাত্ত্বিক তত্ত্বৰ অন্তৰ্নিহিত মহত্ত্বমুখী প্ৰৱণতাৰ সৈতে সংযোগ কৰে।{{sfn|Mishra|2013|page=55}} ২০২০ চনত গায়ত্ৰী প্ৰভুৱেও একেধৰণৰ মূল্যায়ন আগবঢ়াইছিল। তেওঁৰ মতে, ''মহল''-এ পৰ্দাত প্ৰেম আৰু স্থাপত্যক এক অনন্য ৰূপত একত্ৰিত কৰিছে। প্ৰেম আৰু স্থানৰ মাজৰ সম্পৰ্কই নিজেই স্থানৰ প্ৰতি এক প্ৰেমৰ সৃষ্টি কৰে। এই সম্পৰ্কক চলচ্চিত্ৰৰূপ দিবলৈ এক স্বকীয় দৃশ্যভাষাৰ প্ৰয়োজন হয়, আৰু ছবিখনৰ আৰম্ভণিৰ দৃশ্যসমূহত ''মহল''-এ এই কাম অসাধাৰণ নিখুঁততাৰে সম্পন্ন কৰিছে।{{sfn|Prabhu|2020}} == উত্তৰাধিকাৰ == {{multiple image | footer_align = center | footer = ''মহল''ৰ সফলতাই [[মধুবালা]] আৰু [[লতা মংগেশকাৰ]]ক (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) নিশাটোৰ ভিতৰতে তাৰকাত পৰিণত কৰিছিল। | total_width = 300 | image1 = | alt1 = | image2 = Lata Mangeshkar black-and-white.jpg | alt2 = | align = | direction = | caption1 = | caption2 = }} ''মহল''ৰ সফলতাই নেপথ্য গায়িকা লতা মংগেশকাৰ আৰু মুখ্য অভিনেত্ৰী মধুবালাৰ কেৰিয়াৰ গঢ়ি তোলাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। দুয়োগৰাকীয়েই চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগত ডাঙৰ সুযোগ লাভ কৰিবলৈ সংগ্ৰাম কৰি আছিল। ''মহল'' মুক্তিৰ পাছৰ ছয় বছৰলৈকে মধুবালাৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা চলচ্চিত্ৰ হৈ আছিল। ১৯৫৫ চনত মুক্তি পোৱা ''মিষ্টাৰ এণ্ড মিছেছ '৫৫'' ছবিখনে এই স্থান লাভ কৰে। মংগেশকাৰে প্ৰায়ে "আয়েগা আনেৱালা"ক তেওঁৰ প্ৰিয় গীতসমূহৰ ভিতৰত এটা বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref name=upperstall2/> ''মহল''ৰ সম্পাদক বিমল ৰায় পৰৱৰ্তী সময়ত ''মধুমতী'' (১৯৫৮) ছবিখনৰ পৰিচালক হৈছিল। এই ছবিখনে ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ, ভাৰতীয় টেলিভিছন আৰু সম্ভৱতঃ বিশ্বৰ চলচ্চিত্ৰ জগতত পুনৰ্জন্মৰ বিষয়-বস্তুৰ আধাৰত নিৰ্মিত বহুতো পৰৱৰ্তী সৃষ্টিৰ বাবে অনুপ্ৰেৰণাৰ উৎস হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref name="Mishra">{{citation|last=Mishra|first=Vijay|title=Bollywood cinema: temples of desire|publisher=[[Routledge]]|year=2002|isbn=0-415-93014-6|pages=49–57}}</ref> ''মহল''ৰ বহুতো বিষয়-বস্তু হিন্দী চলচ্চিত্ৰ ''কৰ্জ (চলচ্চিত্ৰ)'' (১৯৮০)তো পুনৰ দেখা গৈছিল।<ref name="Doniger">{{citation|last=Doniger|first=Wendy|title=The woman who pretended to be who she was: myths of self-imitation|chapter=Chapter 6: Reincarnation|pages=112–136 [135]|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2005|isbn=0-19-516016-9}}</ref> ''কৰ্জ''ক কেইবাবাৰো পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত আছিল [[কন্নড় চলচ্চিত্ৰ|কন্নড়]] ছবি ''যুগ পুৰুষ'' (১৯৮৯), [[তামিল চলচ্চিত্ৰ|তামিল]] ছবি ''এন্নাক্কুল অৰুৱন (১৯৮৪ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)'' (১৯৮৪) আৰু হিন্দী ছবি ''ওম শান্তি ওম''।<ref>[http://www.mumbaimirror.com/net/mmpaper.aspx?page=article&sectid=30&contentid=20080807200808070235582987cdd87f Ashanti nags Om Shanti Om] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071024183614/http://mumbaimirror.com/net/mmpaper.aspx?Page=article |date=24 October 2007 }} [[মুম্বাই মিৰৰ]], ৭ আগষ্ট ২০০৮।</ref><ref name="hum">[http://www.humsurfer.com/shah-rukh-farah-sued-writer-claims-srk-stole-his-script-for-om-shanti-om Shah Rukh, Farah Sued: Writer Claims SRK stole his script for Om Shanti Om] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090413205105/http://www.humsurfer.com/shah-rukh-farah-sued-writer-claims-srk-stole-his-script-for-om-shanti-om |date=13 April 2009}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == * {{cite book |last=Abbasi |first=Yasir |title=Yeh Un Dinoñ Ki Baat Hai: Urdu Memoirs of Cinema Legends |publisher=Bloomsbury Publishing |year=2018 |isbn=978-9387471054 }} * {{cite book |last=Akbar |first=Khatija |title=Madhubala: Her Life, Her Films |publisher=Hay House |year=1997 |isbn=9788174761538 }} * {{cite book |last=Deep |first=Mohan |title=The Mystery and Mystique of Madhubala |publisher=Magna Books |year=1996 |isbn=1906574219 }} * {{cite book |last=Ghosh |first=Nabendu |title=Ashok Kumar: His Life and Times |publisher=Indus |year=1995 |isbn=8172232187 }} * {{cite book |last=Mishra |first=Vijay |title=Bollywood Cinema: Temples of Desire |publisher=Routledge |year=2013 |isbn=9780415930154 }} * {{cite book |last=Prabhu |first=Gayathri |title=Shadow Craft: Visual Aesthetics of Black and White Hindi Cinema |publisher=Bloomsbury Academic |year=2020 |isbn=9789390176267 }} == টোকা == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{IMDb title|0041619|মহল}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰ]] 92z7bf4vnfoixmv5jusxfril0nm5xkt 646671 646670 2026-10-23T06:05:19Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* সংগীত */ 646671 wikitext text/x-wiki {{Short description|১৯৪৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ}} {{Infobox film | name = মহল | image = Mahal 1949 film poster.jpg | caption = চলচ্চিত্ৰখনৰ পোষ্টাৰ | director = কমল আমৰোহী | producer = [[অশোক কুমাৰ]]<br />সাৱক ৱাচা | writer = কমল আমৰোহী | screenplay = কমল আমৰোহী | story = কমল আমৰোহী | based_on = | starring = [[অশোক কুমাৰ]]<br />[[মধুবালা]] | music = খেমচন্দ প্ৰকাশ | cinematography = যোছেফ ৱিৰ্শ্বিং | editing = বিমল ৰায়<br />এম. শংকৰ<br />আৰ. এম. টিপনিছ | studio = [[বম্বে টকীজ]] | distributor = বম্বে টকীজ | released = {{Film date|df=y|1949|10|19}} | runtime = ১৬৫ মিনিট | country = ভাৰত | language = [[হিন্দুস্তানী ভাষা|হিন্দুস্তানী]] | budget = {{Estimation}} {{INR}}৯ লাখ ({{Estimation}} ২০১৬ চনৰ হিচাপত {{INR}}১২.১ কোটি)<ref name=":0">{{cite news |title=Testing times for Madhubala |author=Roshmila Bhattacharya |url=http://www.punemirror.in/article/19/201305062013050609002739063f4e6c5/Testing-times-for-Madhubala.html |publisher=Pune Mirror |date=6 May 2013 |access-date=10 October 2023 |archive-url=https://archive.today/20130702104745/http://www.punemirror.in/article/19/201305062013050609002739063f4e6c5/Testing-times-for-Madhubala.html |archive-date=2 July 2013 |url-status=dead}}</ref> | gross = {{Estimation}} {{INR}}১.৪৫ কোটি ({{Estimation}} ২০১৬ চনৰ হিচাপত {{INR}}১৯৮ কোটি)<ref name=BoxOffice /> }} '''মহল ({{lang-en|Mahal}})''' হৈছে ১৯৪৯ চনত মুক্তি পোৱা এখন ভাৰতীয় হিন্দী ভাষাৰ মনস্তাত্ত্বিক আৰু অতিপ্ৰাকৃতিক ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ। ১৯৪৯ চনৰ এই চলচ্চিত্ৰখন সাৱক ৱাচা আৰু অশোক কুমাৰে [[বম্বে টকীজ]]ৰ বেনাৰত প্ৰযোজনা কৰিছিল। [[কমল আমৰোহী]]য়ে ছবিখনৰ পৰিচালনা কৰিছিল। এইখনেই আছিল তেওঁৰ পৰিচালক হিচাপে প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ। ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য, কাহিনী আৰু সংলাপৰ দায়িত্বতো আমৰোহী আছিল। ইয়াৰ সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল খেমচন্দ প্ৰকাশে। বলিউডৰ প্ৰথম ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ হিচাপে অভিহিত এই ছবিখনৰ কাহিনী এজন অভিজাত ব্যক্তিক (অশোক কুমাৰ) কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লৈ উঠিছে। তেওঁ এখন প্ৰাচীন প্ৰাসাদত বাস কৰিবলৈ আহে আৰু তাত এগৰাকী ৰহস্যমজ়ী নাৰীৰ (মধুবালা) আবিৰ্ভাৱ ঘটে। নাৰীগৰাকীয়ে দাবী কৰে যে পূৰ্বজন্মত তেওঁলোক প্ৰেমিক-প্ৰেমিকা আছিল।<ref name=":0"/><ref name=upperstall2/> ''মহল'' বম্বে টকীজ ষ্টুডিঅ'ই সীমিত বাজেটেৰে নিৰ্মাণ কৰিছিল। এই ছবিখনৰ জৰিয়তে পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰা আমৰোহীক প্ৰথমে বহুতো আগশাৰীৰ অভিনেত্ৰীয়ে প্ৰত্যাখ্যান কৰিছিল। অৱশেষত তেতিয়াৰ উদীয়মান অভিনেত্ৰী মধুবালাক ছবিখনত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণত তুলনামূলকভাৱে বহু সময় লাগিছিল, যাৰ ফলত সংবাদ মাধ্যমত ছবিখনৰ বিষয়ে নেতিবাচক ধাৰণা সৃষ্টি হৈছিল। ''মহল'' ১৯৪৯ চনৰ অক্টোবৰ মাহত ছবিগৃহত মুক্তি পায়। সমালোচকৰপৰা মিশ্ৰিত আৰু নেতিবাচক প্ৰতিক্ৰিয়া লাভ কৰাৰ পাছতো ছবিখন সেই দশকৰ অন্যতম বৃহৎ ব্যাৱসায়িক সফলতা হিচাপে পৰিগণিত হয়। ই বম্বে টকীজৰ ইতিহাসৰো সৰ্বাধিক আৰ্থিক সফলতা লাভ কৰা চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল। ছবিখনে মধুবালা আৰু ইয়াৰ সংগীতত কণ্ঠদান কৰা নেপথ্য গায়িকা [[লতা মংগেশকাৰ]]ক তাৰকাখ্যাতিৰ শীৰ্ষলৈ লৈ যায়। মুক্তিৰ পাছৰেপৰা ''মহল''-এ বহুতো ভৌতিক চলচ্চিত্ৰক প্ৰভাবিত কৰিছে। ব্ৰিটিছ ফিল্ম ইনষ্টিটিউটৰ "১০খন উল্লেখযোগ্য ৰোমাণ্টিক ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ"ৰ তালিকা আৰু ''স্কুপহুপ''ৰ "১৪খন বলিউডৰ ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ, যিবোৰ আপুনি অকলশৰে চাব নোৱাৰে" শীৰ্ষক তালিকাতো ছবিখন অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।<ref>{{cite web|first=Michael|last=Blyth|url=https://www.bfi.org.uk/lists/10-great-romantic-horror-films |title=10 great romantic horror films |publisher=BFI |date=22 May 2015 |accessdate=30 March 2016}}</ref><ref>{{Cite web|last=Kurian|first=Danny|date=2015-05-16|title=14 Bollywood Horror Movies That You Just Can't Watch Alone|url=https://www.scoopwhoop.com/entertainment/bollywood-horror-movies/|access-date=2020-12-08|website=www.scoopwhoop.com|language=English}}</ref> == কাহিনী == [[File:Mahal (1949).webm|thumb|x200px|''মহল'']] ''মহল'' পুনৰ্জন্ম আৰু ভূতৰ কাহিনী। এলাহাবাদত এখন সুন্দৰ, পৰিত্যক্ত ৰাজপ্ৰাসাদ আছে। ইয়াৰ নতুন গৰাকী হৰি শংকৰ (অশোক কুমাৰ) তাত বাস কৰিবলৈ আহোঁতে এজন বৃদ্ধ মালীয়ে তেওঁক অসম্পূৰ্ণ প্ৰেমৰ কাহিনীটো বৰ্ণনা কৰে। প্ৰায় ৪০ৰপৰা ৪৫ বছৰ আগতে এজন ব্যক্তিয়ে এই প্ৰাসাদটো নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু তেওঁৰ প্ৰেমিকা কামিনী (মধুবালা) তাত থাকিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। কামিনীয়ে গোটেই দিনটো অপেক্ষা কৰি থাকিছিল, যাতে মাজনিশা সেই ব্যক্তিজন তেওঁৰ ওচৰলৈ আহে। কিন্তু পুৱতি নিশা হোৱাৰ আগতেই তেওঁ গুচি গৈছিল। এদিন ধুমুহাময় নিশা সেই ব্যক্তিজনৰ জাহাজখন ডুব যায় আৰু তেওঁ পানীত ডুবি মৃত্যুবৰণ কৰে। কামিনীক এৰি যোৱাৰ আগতে তেওঁ কৈছিল যে তেওঁলোকৰ প্ৰেম কেতিয়াও শেষ নহ'ব। কেইদিনমানৰ পাছত কামিনীৰো মৃত্যু হয়। শংকৰ যেতিয়া এটা শোৱনি-কোঠালৈ যায়, তেতিয়া বেৰৰপৰা এখন ফটো সৰি পৰে। ফটোখনত থকা মানুহজনৰ মুখখন নিজৰ সৈতে হুবহু মিল থকা দেখি শংকৰ আচৰিত হয়। তাৰ পাছত তেওঁ এগৰাকী মহিলাৰ গানৰ মাত শুনিবলৈ পায় আৰু মাতটোৰ পম খেদি যায়। এটা কোঠাত তেওঁ মহিলাগৰাকীক বহি থকা দেখে, কিন্তু তেওঁক দেখা পোৱাৰ লগে লগে মহিলাগৰাকী পলাই যায়। শংকৰৰ বন্ধু শ্ৰীনাথ (কানু ৰয়) আহি পায়। শংকৰে সন্দেহ প্ৰকাশ কৰে যে পূৰ্বজন্মৰ অসম্পূৰ্ণ প্ৰেমৰ কাহিনীটোৰ পুৰুষজন হয়তো শ্ৰীনাথেই। শ্ৰীনাথে তেওঁক শান্ত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। কিন্তু কিছুসময়ৰ পাছতে মহিলাগৰাকী পুনৰ দেখা দিয়ে। দুয়োজনে তেওঁৰ পিছে পিছে গৈ প্ৰাসাদৰ ছাদত উপস্থিত হয়। তাত মহিলাগৰাকীয়ে পানীত জঁপিয়াই পৰে, কিন্তু তললৈ চাই তেওঁলোকে একো দেখা নাপায়। পাছদিনা শংকৰ কানপুৰলৈ উভতি যায়। নৈনী নামৰ ঠাইত তেওঁ ৰে'লৰপৰা নামি পুনৰ প্ৰাসাদটোলৈ যায়। কামিনীয়ে তেওঁক কয় যে তেওঁ বাস্তৱিকতে আছে। কিন্তু শ্ৰীনাথে বাধা দি শংকৰক সতৰ্ক কৰে যে কামিনীয়ে তেওঁক মৃত্যুৰ মুখলৈ টানি নিব। ভূতগৰাকীয়ে পুনৰ আবিৰ্ভাৱ হৈ শ্ৰীনাথক তেওঁলোকৰ মাজৰপৰা আঁতৰি থাকিবলৈ কয়। খঙত শ্ৰীনাথে তেওঁক গুলীয়াবলৈ চেষ্টা কৰে, কিন্তু বিফল হয়। কামিনীয়ে শংকৰক কয় যে শংকৰে ভাল পোৱা এগৰাকী মহিলাৰ শৰীৰত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰিলে তেওঁ পুনৰ জীৱন লাভ কৰিব পাৰিব। তেওঁ শংকৰক মালীৰ জীয়েকৰ মুখখন চাই তাই ধুনীয়া হয় নে নহয় আৰু সেই মুখত কামিনীক গ্ৰহণ কৰিব পাৰিব নে নাই, সেয়া নিৰ্ণয় কৰিবলৈ কয়। ইফালে, শ্ৰীনাথৰপৰা সকলো কথা শুনি শংকৰৰ পিতৃ আহি তেওঁক ঘৰলৈ লৈ যায়। শংকৰে ৰঞ্জনা (বিজয়লক্ষ্মী)ক বিয়া কৰায়। কামিনীক পাহৰিবলৈ তেওঁ পত্নীৰ সৈতে বহু দূৰলৈ গুচি যোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয়। দুবছৰৰ পাছত, শংকৰৰ ৰাতি ৰাতি ক'লৈ যায় জানিবলৈ উদ্বিগ্ন হৈ পৰা ৰঞ্জনাই এদিন তেওঁৰ পিছে পিছে যায় আৰু তেওঁক কামিনীক লগ ধৰিবলৈ যোৱা দেখে। কামিনীয়ে শংকৰক মালীৰ জীয়েকক হত্যা কৰিবলৈ কয়, যাতে তাইৰ শৰীৰত প্ৰৱেশ কৰি তেওঁ পুনৰ জীৱন লাভ কৰিব পাৰে। সকলো কথা শুনি ৰঞ্জনাই বিহ পান কৰে আৰু মৃত্যুৰ আগতে আৰক্ষী থানালৈ গৈ শংকৰে তেওঁক প্ৰতাৰণা কৰি বিহ খুৱাইছে বুলি স্বীকাৰোক্তি দিয়ে। শংকৰক আদালতত হাজিৰ কৰোৱা হয়। মালীৰ জীয়েক আশা (আশা)কো শংকৰ আৰু ৰঞ্জনাৰ মাজত সংঘটিত হোৱা সংঘাতৰ বাবে দোষী বুলি অভিযুক্ত কৰি আদালতলৈ অনা হয়। পাছত প্ৰকাশ পায় যে আশাই কামিনীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল, কাৰণ ফটোখনত থকা শংকৰৰ সৈতে চেহেৰাৰ মিল থকা মানুহজনৰ প্ৰতি তাই প্ৰেমত পৰিছিল। অৱশেষত শংকৰক মৃত্যুদণ্ডৰ শাস্তি দিয়া হয়। কিন্তু পাছত আৰক্ষীয়ে ৰঞ্জনাৰ চিঠিখনৰ বিষয়ে জানিব পাৰে আৰু শংকৰক মুকলি কৰি দিয়ে। শংকৰ শ্ৰীনাথৰ ঘৰলৈ দৌৰি যায়, কিন্তু তাত উপস্থিত হোৱাৰ আগতেই তেওঁৰ মৃত্যু হয়। ছবিখনৰ শেষত শোকাকুল আশা আৰু শ্ৰীনাথক একেলগে আঁতৰি যোৱা দেখা যায়। == অভিনেতা-অভিনেত্ৰী == *'' [[অশোক কুমাৰ]]'' হৰি শংকৰ চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> * ''[[মধুবালা]]'' কামিনী চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> *'' এম. কুমাৰ '' হৰি শংকৰৰ পিতৃ চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> * ''বিজয়লক্ষ্মী'' ৰঞ্জনা চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> * কানু ৰয় শ্ৰীনাথ * ''নাজিৰ হুছেইন'' কামিনীৰ পিতৃ চৰিত্ৰত * এৰুজ টাৰাপোৰ * শীলা নাইক * লীলা পাণ্ডে * নীলম * কানিজ * জগন্নাথ * মহছিন * লক্ষ্মণ ৰাও * এছ. এ. বেকাৰ * ৰামাস্ত্ৰী * ৰাজা ছেলিম == নিৰ্মাণ == [[File:Kamal_Amrohi_%2828553611573%29.jpg|thumb|180px|ছবিখনৰ পৰিচালক [[কমল আমৰোহী]] (''১৯৫০ৰ দশকৰ এখন আলোকচিত্ৰ'')]] ''মহল'' সাৱক ৱাচা আৰু অশোক কুমাৰে [[বম্বে টকীজ]]ৰ বেনাৰত প্ৰযোজনা কৰিছিল। ছবিখনৰ কাহিনী আৰু পৰিচালনাৰ দায়িত্বত আছিল কমল আমৰোহী। এইখনেই আছিল পৰিচালক হিচাপে তেওঁৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ।{{sfn|Deep|1996|p=144}} কাহিনীটোৰ এটা অংশ অশোক কুমাৰে প্ৰস্তাৱ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৪৮ চনৰ এটা বাস্তৱ ঘটনা স্মৰণ কৰি এই কাহিনী কৈছিল। সেই সময়ত তেওঁ জিজিবয় হাউছৰ ওচৰত অৱস্থিত এটা পাহাৰীয়া পৰ্যটনস্থলীত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি আছিল। মাজনিশা তেওঁ এগৰাকী ৰহস্যমজ়ী মহিলাৰ গাড়ীত মূৰ নথকা এটা মৃতদেহ দেখা পাইছিল।<ref name=":2">{{Cite web|date=2019-10-13|title=When Ashok Kumar saw a headless corpse and Mahal was born|url=https://topleadindia.com/2019/10/13/when-ashok-kumar-saw-a-headless-corpse-and-mahal-was-born/|access-date=2021-07-11|website=Top Lead India|language=en-US}}</ref> কিছুসময়ৰ পাছতে মহিলাগৰাকী সেই স্থানৰপৰা অন্তৰ্ধান হয়। অশোক কুমাৰৰ চাকৰসকলে বিশ্বাস কৰিছিল যে তেওঁ হয়তো সপোনহে দেখিছিল। কুমাৰে ওচৰৰ আৰক্ষী থানাত অভিযোগ দাখিল কৰিবলৈ যাওঁতে এজন আৰক্ষীয়ে তেওঁক জনায় যে ১৪ বছৰ আগতে একে ঠাইতে একেধৰণৰ ঘটনা সংঘটিত হৈছিল। এগৰাকী মহিলাই এজন ব্যক্তিক হত্যা কৰাৰ পাছত পথ দুৰ্ঘটনাত মৃত্যুবৰণ কৰিছিল।<ref name=":2"/> কুমাৰে এই কাহিনী আমৰোহীক বৰ্ণনা কৰে। আমৰোহীয়ে ইয়াৰ আগতে ১৯৩৯ চনৰ ছোহৰাব মোদীৰ জনপ্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ ''পুকাৰ (১৯৩৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)''ৰ সংলাপ লিখিছিল, কিন্তু তেওঁ কেতিয়াও চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰা নাছিল। আমৰোহীয়ে কাহিনীটোৰ কিছু পৰিৱৰ্তন সাধন কৰি ইয়াক অধিক বিকশিত কৰে আৰু ছবিখনৰ নাম ''মহল'' ৰাখে। এই শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে অট্টালিকা বা ৰাজপ্ৰাসাদ।{{sfn|Deep|1996|p=37}} উল্লেখযোগ্য যে ছবিখনৰ অতিপ্ৰাকৃতিক কাহিনীটোৰ সৈতে ৰূপাৰ্ট ক্ৰফ্ট-কুকৰ এখন চুটিগল্পৰ সাদৃশ্য আছে। সেই গল্পৰ আধাৰত ১৯৪৫ চনত ''দ্য ফেটেল উইটনেছ'' নামৰ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ৱাচাই ছবিখনৰ কাহিনী প্ৰথমে নাকচ কৰিছিল। তেওঁৰ আশংকা আছিল যে ৰহস্যধৰ্মী চলচ্চিত্ৰই সদায় দৰ্শকৰ পুনৰাবৃত্ত আগ্ৰহ লাভ নকৰিব পাৰে। ইয়াৰ উপৰি বম্বে টকীজে পূৰ্বৰ কেইবাখনো চলচ্চিত্ৰৰ ব্যাৱসায়িক বিফলতাৰ বাবে ইতিমধ্যে আৰ্থিক সংকটৰ সন্মুখীন হৈছিল। কিন্তু কুমাৰে দৃঢ়তাৰে কয় যে ভালদৰে পৰিচালনা কৰিলে ছবিখন আকৰ্ষণীয় হ'ব পাৰে। সেয়েহে তেওঁ আমৰোহীক পৰিচালক হিচাপে নিযুক্ত কৰে।{{sfn|Deep|1996|pp=37–39}} কুমাৰে নিজেও সহ-প্ৰযোজক হ'বলৈ, সম্ভাৱ্য লোকচান বহন কৰিবলৈ আৰু ছবিখনত অভিনয় কৰিবলৈ সন্মতি দিয়ে। কামিনীৰ চৰিত্ৰৰ বাবে উপযুক্ত অভিনেত্ৰী বাছনি কৰাৰ দায়িত্ব তেওঁ আমৰোহীক অৰ্পণ কৰে।{{sfn|Deep|1996|pp=37–39}} মুখ্য নাৰী চৰিত্ৰটোৰ বাবে অভিনেত্ৰী বাছনি কৰাটো জটিল হৈ পৰিছিল। কেইবাগৰাকীও প্ৰতিষ্ঠিত অভিনেত্ৰীয়ে চৰিত্ৰটো গ্ৰহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল আৰু আন কিছুমানে অধিক পাৰিশ্ৰমিক বিচাৰিছিল। এটা সময়ত [[ছুৰাইয়া]]ক চৰিত্ৰটোৰ বাবে বিবেচনা কৰা হৈছিল আৰু ৱাচাই তেওঁক প্ৰায় চূড়ান্তও কৰিছিল। ৱাচাৰ বিশ্বাস আছিল যে ছুৰাইয়া আৰু কুমাৰৰ যুটিটোৱে দৰ্শকক আকৰ্ষণ কৰিব। কিন্তু ছুৰাইয়াৰ আইতাক ছবিখনৰ ব্যতিক্ৰমী কাহিনীটোৰ প্ৰতি বিশেষ উৎসাহী নাছিল।{{sfn|Akbar|1997|p=53}} ইফালে, তেতিয়াৰ ১৫বছৰীয়া আৰু এতিয়াও বিশেষ জনপ্ৰিয়তা লাভ নকৰা উদীয়মান অভিনেত্ৰী [[মধুবালা]]ই কামিনীৰ চৰিত্ৰটোত অভিনয় কৰিবলৈ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে। ৱাচাই তেওঁৰ বয়স আৰু অভিজ্ঞতাৰ অভাৱৰ বাবে তেওঁক পোনপটীয়াকৈ নাকচ কৰিছিল। কিন্তু আমৰোহীয়ে মধুবালাৰ অডিশ্যন লোৱাৰ দাবী জনায়।{{sfn|Deep|1996|pp=37–38}} আমৰোহীয়ে পাছত কৈছিল, "প্ৰথমবাৰ লগ পাওঁতে তেওঁ কোনো তাৰকা নাছিল। মই নতুন মুখ বিচাৰি আছিলোঁ আৰু তেওঁ সেই চৰিত্ৰৰ বাবে উপযুক্ত আছিল।" {{sfn|Abbasi|2018|p=152}} ''[[দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া]]''ৰ মতে, প্ৰথম পৰ্দা-পৰীক্ষাত [[মধুবালা]]ক "একেবাৰেই ভাল দেখা পোৱা নাছিল।" প্ৰচলিত কথা অনুসৰি, ষ্টুডিঅ'ৰ কৰ্মচাৰী জাৰ্মান চিত্ৰগ্ৰহণকাৰী যোছেফ ৱিৰ্শ্বিঙক কিশোৰী অভিনেত্ৰীগৰাকীক আটাইতকৈ বেয়াকৈ দেখুৱাবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছিল।<ref name=":0"/> আমৰোহীয়ে নিজে দ্বিতীয়টো অডিশ্যনৰ দায়িত্ব লয় আৰু নিজৰ সুবিধামতে পোহৰৰ ব্যৱস্থা কৰি মধুবালাৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰে। এইবাৰ ক'লা-বগা ছবিতো মধুবালাক "অপূৰ্ব সুন্দৰী" দেখা গৈছিল আৰু সকলোৱে একমত হৈছিল যে কামিনীৰ চৰিত্ৰৰ বাবে তেৱেঁই উপযুক্ত। ''ইণ্ডিয়া টাইমছ''ত এইদৰে উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref name=":0"/> ইয়াৰ পাছতে মধুবালাই চৰিত্ৰটো লাভ কৰে, যদিও ছবিখনৰ মুখ্য অভিনেতা কুমাৰৰ বয়স তেওঁৰ বয়সৰ দুগুণতকৈও অধিক আছিল। বহু বছৰৰ পাছত কুমাৰে কৈছিল, "মধুবালাৰ বয়স মাত্ৰ প্ৰায় ১৫ বছৰ আছিল আৰু তেওঁ অভিনয়ত ইমানেই কেঁচা আছিল যে প্ৰায় প্ৰতিটো দৃশ্যতে কেইবাবাৰো পুনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰিবলগীয়া হৈছিল। কিন্তু ''মহল'' আছিল ব্যতিক্ৰমী, আৰু মই নিশ্চিত আছিলোঁ যে আমাৰ চৰিত্ৰ নিৰ্বাচন ভুল হোৱা নাছিল।" <ref name=":0"/> ''মহল''ৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ছোৱাত ছবিৰ দলটোৱে আৰ্থিক সংকটৰ সন্মুখীন হৈছিল। সা-সামগ্ৰী কিনিবলৈ পৰ্যাপ্ত ধন নথকাৰ বাবে আমৰোহীয়ে নিজৰ ঘৰৰপৰা পুৰণি মূল্যৱান সামগ্ৰী আৰু পোছাক আনি ব্যৱহাৰ কৰিবলগীয়া হৈছিল।<ref name=":0"/> সংগীত ৰচনাৰ বাবে খেমচন্দ প্ৰকাশক নিয়োগ কৰা হৈছিল আৰু নক্ষবে গীতৰ কথা লিখিছিল। [[লতা মংগেশকাৰ]], ৰাজকুমাৰী ডুবে আৰু জোহৰাবাই আম্বেৱালীয়ে ছবিখনৰ গীতসমূহত কণ্ঠদান কৰিছিল। "আয়েগা আনেৱালা" গীতটো গাবলৈ প্ৰথমে [[টুন টুন]]ক প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছিল। কিন্তু [[কাৰদাৰ প্ৰডাকচনছ]]ৰ সৈতে থকা চুক্তিৰ বাবে তেওঁ প্ৰস্তাৱটো প্ৰত্যাখ্যান কৰে।<ref>{{cite web|author=Manish Gaekwad |url=https://thereel.scroll.in/805494/redemption-song-afsana-likh-rahi-hoon-by-tun-tun |title=Redemption song: 'Afsana Likh Rahi Hoon' by Tun Tun |publisher=Scroll.in website |date=24 March 2016 |access-date=14 October 2023}}</ref> পাছত মংগেশকাৰে সেই প্ৰাচীন প্ৰাসাদটোতে গীতটো গাইছিল, য'ত ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।{{sfn|Akbar|1997|p=53}} প্ৰায় চাৰি মিনিট দৈৰ্ঘ্যৰ "মুশকিল হ্যায় বহুত মুশকিল" নামৰ আন এটা গীত আমৰোহী আৰু মধুবালাই এটা টেকতে সম্পূৰ্ণ কৰিছিল।<ref>{{Cite book|last=Rag|first=Pankaj|url=https://books.google.com/books?id=AcP5HPRDgewC|title=Dhuno Ki Yatra|date=2006-01-01|publisher=Rajkamal Prakashan|isbn=978-81-267-1169-7|pages=125|language=hi}}</ref> আনসকলৰ আপত্তি সত্ত্বেও আমৰোহীয়ে মধুবালাৰ অভিনয় প্ৰতিভাক উচ্চ স্থান দিছিল। তেওঁৰ মতে, "এই ছবিখনৰ জৰিয়তেই তেওঁৰ প্ৰকৃত সামৰ্থ্য প্ৰকাশ পাইছিল।" {{sfn|Abbasi|2018|p=152}} প্ৰথমতে ছবিখনৰ শেষত মুখ্য চৰিত্ৰ শংকৰ আৰু কামিনীয়ে পৰৱৰ্তী জন্মত পুনৰ মিলিত হোৱা দেখুওৱা হৈছিল। কিন্তু কুমাৰৰ পৰামৰ্শত মুক্তিৰ এদিন আগতে সেই দৃশ্যসমূহ আঁতৰাই দিয়া হয়।{{sfn|Ghosh|1995|pp=74–79}} == সংগীত == {{Track listing | all_lyrics = জে. নক্ষব | all_music = খেমচন্দ প্ৰকাশ{{sfn|Akbar|1997|p=53}} | headline = গীতসমূহ | extra_column = কণ্ঠশিল্পী | title1 = মহল থীম (বাদ্যসংগীত) | length1 = 3:16 | extra1 = খেমচন্দ প্ৰকাশ | title2 = ঘবৰা কে জো হম | length2 = 4:04 | extra2 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] | title3 = এক তীৰ চলা | length3 = 4:26 | extra3 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] | title4 = ছুন ছুন ঘুংঘৰুৱা | length4 = 4:42 | extra4 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] আৰু জোহৰা বাই | title5 = মই ৱহ হঁছী হুঁ | length5 = 4:49 | extra5 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] | title6 = মুশকিল হ্যায় বহুত | length6 = 3:55 | extra6 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | title7 = আয়েগা আনেৱালা | length7 = 6:52 | extra7 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | title8 = দিল নে ফিৰ ইয়াদ কিয়া | length8 = 4:14 | extra8 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | total_length = {{Duration|m=36|s=00}} }} == মুক্তি == === প্ৰভাৱ আৰু বক্স অফিচ === ''মহল'' ১৯৪৯ চনৰ ১৩ অক্টোবৰত ছবিগৃহত মুক্তি লাভ কৰে।{{sfn|Akbar|1997|page=53}} মুক্তিৰ পাছতে ছবিখন জনপ্ৰিয় হৈ পৰে আৰু তৃতীয় সপ্তাহৰ ভিতৰতে সমগ্ৰ দেশতে আলোড়নৰ সৃষ্টি কৰে।<ref name=":4">{{Cite book|last=Acharya|first=Madhukant|url=https://books.google.com/books?id=KF9RDwAAQBAJ|title=Friends and Five Seasons: Publishing Hero Rupen (Vol 2)|date=2018-03-15|publisher=Notion Press|isbn=978-1-64249-388-7|pages=377|language=en}}</ref> বম্বে টকীজৰ পূৰ্বৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ব্যাৱসায়িক বিফলতাৰ বাবে ''মহল''ৰ সফলতা সম্পূৰ্ণ অপ্ৰত্যাশিত আছিল। ছবিখনে "বম্বে টকীজৰ আৰ্থিক সমস্যাত আৰু অধিক বৃদ্ধি কৰিব বুলি ভবা হতাশাবাদীসকলক আচৰিত কৰি তুলিছিল।" <ref name=":0"/> এজন ছবিগৃহৰ মালিকে সংবাদ মাধ্যমক কৈছিল, "বন্ধু-বান্ধৱ আৰু সাধাৰণ দৰ্শকৰপৰা বিনামূলীয়া প্ৰৱেশ-পত্ৰৰ বাবে ইমান অনুৰোধ পাইছোঁ যে মই অভিভূত হৈ পৰিছোঁ। কিছুমান প্ৰদৰ্শনীৰ বাবে মই প্ৰৱেশ-পত্ৰ দিওঁ, কাৰণ সকলো প্ৰদৰ্শনীৰ টিকট আগতীয়াকৈ বিক্ৰী হৈ যায়। ছবিখনে আমাৰ উপাৰ্জন আশা কৰাতকৈ বহু বেছি বৃদ্ধি কৰিছে। মোৰ বিশ্বাস, ই ৰূপালী জয়ন্তী উদ্‌যাপন কৰা সফল ছবিত পৰিণত হ'ব। মানুহে ছবিখন বাৰে বাৰে চাব বিচাৰে।" <ref name=":4"/> ছবিখনৰ প্ৰদৰ্শনীসমূহত সদায় দৰ্শকৰ আসন পূৰ্ণ হৈ আছিল। ছবিখনৰ সংলাপ আৰু গীতৰ কথা সন্নিৱিষ্ট পুস্তিকাৰ বাবেও ব্যাপক চাহিদাৰ সৃষ্টি হৈছিল।<ref name=":4"/> বাণিজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বিষয়ক ৱেবছাইট ''বক্স অফিচ ইণ্ডিয়া''ই ''মহল''ক "ছুপাৰ হিট" বুলি ঘোষণা কৰিছে।<ref name="Boxofficeindia">{{Cite web|date=2013-10-16|title=Top Earners 1940s|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131016234445/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|archive-date=16 October 2013|website=Box office India website|access-date=2023-10-10}}</ref> ছবিখনৰ বক্স অফিচ উপাৰ্জনৰ সঠিক পৰিসংখ্যা উপলব্ধ নহ'লেও চলচ্চিত্ৰ বাণিজ্যৰ ৱেবছাইটসমূহে অনুমাণিক হিচাপ আগবঢ়াইছে। বক্স অফিচ ইণ্ডিয়াৰ মতে, ছবিখনৰ মুঠ উপাৰ্জন আছিল {{INRConvert|14.5|m|nolink=no|year=1970|mode=historical}}। ১৯৪৯ চনত ই সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ তালিকাত তৃতীয় স্থান লাভ কৰিছিল। ইয়াৰ আগত আছিল ''বৰছাত (১৯৪৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)'' আৰু ''আন্দাজ (১৯৪৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)''।<ref name=BoxOffice>{{Cite web|date=2012-09-22|title=Top Earners 1949|url=http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|url-status=dead|website=Box Office India website|access-date=2023-10-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20120922023327/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|archive-date=22 September 2012}}</ref> ২০০৯ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ৱেবছাইটটোৱে ছবিখনৰ মুদ্ৰাস্ফীতিৰ সৈতে সামঞ্জস্য কৰা উপাৰ্জন {{INRConvert|410|m|nolink=no|year=2009|mode=historical}} বুলি উল্লেখ কৰিছিল আৰু ১৯৪০ৰ দশকৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা চলচ্চিত্ৰসমূহৰ তালিকাত ইয়াক দশম স্থান দিছিল। ২০২০ চনলৈকে মুদ্ৰাস্ফীতিৰ হিচাপত ভাৰতৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা এশখন চলচ্চিত্ৰৰ ভিতৰত ''মহল'' অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছিল।<ref>{{Cite web|date=2006-04-22|title=All Time Top Earners in India (film Mahal #76 on the LIST)|url=http://www.boxofficeindia.com/alltime.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060422165153/http://www.boxofficeindia.com/alltime.htm|website=Box Office India website|archive-date=22 April 2006|access-date=2023-10-13}}</ref> === সমালোচনামূলক প্ৰতিক্ৰিয়া === সমালোচনাসমূহত মধুবালাক ছবিখনৰ "প্ৰকৃত সফলতা" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল আৰু তেওঁৰ অভিনয়ক বয়সত বহু ডাঙৰ অশোক কুমাৰৰ অভিনয়তকৈও অধিক প্ৰশংসা কৰা হৈছিল।<ref name=":4"/> ৱিৰ্শ্বিঙৰ চিত্ৰগ্ৰহণশৈলীৰদ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ ''মোশ্যন পিকচাৰ মেগাজিন''ৰ এজন সাংবাদিকে ''মহল''ক "ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগৰ ইতিহাসৰ এক মাইলৰ খুঁটি" বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref name=":1">{{Cite web|title=Bombay Talkies' Mahal—Madhubala and Ashok Kumar—The Motion Picture Magazine|url=https://cineplot.com/mahal-1949/|access-date=2021-04-23|language=en-US}}</ref> কিন্তু ছবিখনৰ প্ৰতি সামগ্ৰিক সমালোচনামূলক প্ৰতিক্ৰিয়া মিশ্ৰিত আছিল। পেটেলে ইয়াৰ কাহিনীটোক "অদ্ভুত অৰ্থহীনতা বিশুদ্ধ আৰু নিৰ্মল" বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref>{{Cite web|date=2009-04-09|title=Thus wrote Filmindia (and Mother India) - II|url=https://upperstall.com/features/thus-wrote-filmindia-and-mother-india-ii/|access-date=2023-10-13|website=Upperstall.com}}</ref> আনহাতে, ''মোশ্যন পিকচাৰ মেগাজিন''ৰ মতে, ছবিখন আছিল "ভূত, প্ৰেতাত্মা, অলৌকিক আবিৰ্ভাৱ, শিহৰণ, কঁপনি, বাদুলী আৰু সাপৰ কাহিনী।" আলোচনীখনে লগতে মন্তব্য কৰিছিল যে ছবিখনে দৰ্শকৰ মনত ভয়ৰ সৃষ্টি কৰিবলৈ সক্ষম হয়, কিন্তু তাৰ আঁৰত এটাতকৈ অধিক কাৰণ আছে।<ref name=":1"/> সময়ৰ লগে লগে ছবিখনৰ প্ৰতি সমালোচনামূলক দৃষ্টিভংগীৰ যথেষ্ট উন্নতি ঘটিছে আৰু আধুনিক সমালোচকসকলে ইয়াক প্ৰায়ে এখন ধ্ৰুপদী ছবি বুলি অভিহিত কৰে।{{sfn|Akbar|1997|page=49}} আপাৰষ্টলৰ বাবে লিখা এটা পৰ্যালোচনাত কৰণ বালিয়ে ছবিখনৰ "সমৃদ্ধ স্তৰযুক্ত আৰু বিষণ্ণ দৃশ্যৰূপ, শব্দৰ কল্পনাপ্ৰসূত ব্যৱহাৰ, ৰহস্যমজ় অস্পষ্টতা আৰু মনত ৰৈ যোৱা সংগীত"ৰ প্ৰশংসা কৰিছিল।<ref name=upperstall2>{{Cite web|last=Bali|first=Karan|date=2016-06-23|title=Mahal (1949 film) - film review|url=https://upperstall.com/film/mahal/|access-date=2023-10-13|website=Upperstall.com website}}</ref> লেখক বিজয় মিশ্ৰই তেওঁৰ ''বলিউড চিনেমা: টেম্পলছ অৱ ডিজায়াৰ'' নামৰ গ্ৰন্থত লিখিছে যে ''মহল''ৰ কাহিনী সম্পূৰ্ণৰূপে সমাপ্ত নোহোৱা আৰু ইয়াৰ গাঁথনিত অস্পষ্ট মুহূৰ্তসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত হৈ থকাৰ বাবেই ছবিখন এক বিশেষ কৃতিত্ব হিচাপে বিবেচিত হয়। তেওঁৰ মতে, [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] পুনৰ্জন্মৰ কাহিনীৰ ব্যৱহাৰে [[গথিক কল্পকাহিনী|গথিক আখ্যানৰ]] সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰে আৰু শেষত ইয়াক হিন্দু নন্দনতাত্ত্বিক তত্ত্বৰ অন্তৰ্নিহিত মহত্ত্বমুখী প্ৰৱণতাৰ সৈতে সংযোগ কৰে।{{sfn|Mishra|2013|page=55}} ২০২০ চনত গায়ত্ৰী প্ৰভুৱেও একেধৰণৰ মূল্যায়ন আগবঢ়াইছিল। তেওঁৰ মতে, ''মহল''-এ পৰ্দাত প্ৰেম আৰু স্থাপত্যক এক অনন্য ৰূপত একত্ৰিত কৰিছে। প্ৰেম আৰু স্থানৰ মাজৰ সম্পৰ্কই নিজেই স্থানৰ প্ৰতি এক প্ৰেমৰ সৃষ্টি কৰে। এই সম্পৰ্কক চলচ্চিত্ৰৰূপ দিবলৈ এক স্বকীয় দৃশ্যভাষাৰ প্ৰয়োজন হয়, আৰু ছবিখনৰ আৰম্ভণিৰ দৃশ্যসমূহত ''মহল''-এ এই কাম অসাধাৰণ নিখুঁততাৰে সম্পন্ন কৰিছে।{{sfn|Prabhu|2020}} == উত্তৰাধিকাৰ == {{multiple image | footer_align = center | footer = ''মহল''ৰ সফলতাই [[মধুবালা]] আৰু [[লতা মংগেশকাৰ]]ক (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) নিশাটোৰ ভিতৰতে তাৰকাত পৰিণত কৰিছিল। | total_width = 300 | image1 = | alt1 = | image2 = Lata Mangeshkar black-and-white.jpg | alt2 = | align = | direction = | caption1 = | caption2 = }} ''মহল''ৰ সফলতাই নেপথ্য গায়িকা লতা মংগেশকাৰ আৰু মুখ্য অভিনেত্ৰী মধুবালাৰ কেৰিয়াৰ গঢ়ি তোলাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। দুয়োগৰাকীয়েই চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগত ডাঙৰ সুযোগ লাভ কৰিবলৈ সংগ্ৰাম কৰি আছিল। ''মহল'' মুক্তিৰ পাছৰ ছয় বছৰলৈকে মধুবালাৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা চলচ্চিত্ৰ হৈ আছিল। ১৯৫৫ চনত মুক্তি পোৱা ''মিষ্টাৰ এণ্ড মিছেছ '৫৫'' ছবিখনে এই স্থান লাভ কৰে। মংগেশকাৰে প্ৰায়ে "আয়েগা আনেৱালা"ক তেওঁৰ প্ৰিয় গীতসমূহৰ ভিতৰত এটা বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref name=upperstall2/> ''মহল''ৰ সম্পাদক বিমল ৰায় পৰৱৰ্তী সময়ত ''মধুমতী'' (১৯৫৮) ছবিখনৰ পৰিচালক হৈছিল। এই ছবিখনে ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ, ভাৰতীয় টেলিভিছন আৰু সম্ভৱতঃ বিশ্বৰ চলচ্চিত্ৰ জগতত পুনৰ্জন্মৰ বিষয়-বস্তুৰ আধাৰত নিৰ্মিত বহুতো পৰৱৰ্তী সৃষ্টিৰ বাবে অনুপ্ৰেৰণাৰ উৎস হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref name="Mishra">{{citation|last=Mishra|first=Vijay|title=Bollywood cinema: temples of desire|publisher=[[Routledge]]|year=2002|isbn=0-415-93014-6|pages=49–57}}</ref> ''মহল''ৰ বহুতো বিষয়-বস্তু হিন্দী চলচ্চিত্ৰ ''কৰ্জ (চলচ্চিত্ৰ)'' (১৯৮০)তো পুনৰ দেখা গৈছিল।<ref name="Doniger">{{citation|last=Doniger|first=Wendy|title=The woman who pretended to be who she was: myths of self-imitation|chapter=Chapter 6: Reincarnation|pages=112–136 [135]|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2005|isbn=0-19-516016-9}}</ref> ''কৰ্জ''ক কেইবাবাৰো পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত আছিল [[কন্নড় চলচ্চিত্ৰ|কন্নড়]] ছবি ''যুগ পুৰুষ'' (১৯৮৯), [[তামিল চলচ্চিত্ৰ|তামিল]] ছবি ''এন্নাক্কুল অৰুৱন (১৯৮৪ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)'' (১৯৮৪) আৰু হিন্দী ছবি ''ওম শান্তি ওম''।<ref>[http://www.mumbaimirror.com/net/mmpaper.aspx?page=article&sectid=30&contentid=20080807200808070235582987cdd87f Ashanti nags Om Shanti Om] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071024183614/http://mumbaimirror.com/net/mmpaper.aspx?Page=article |date=24 October 2007 }} [[মুম্বাই মিৰৰ]], ৭ আগষ্ট ২০০৮।</ref><ref name="hum">[http://www.humsurfer.com/shah-rukh-farah-sued-writer-claims-srk-stole-his-script-for-om-shanti-om Shah Rukh, Farah Sued: Writer Claims SRK stole his script for Om Shanti Om] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090413205105/http://www.humsurfer.com/shah-rukh-farah-sued-writer-claims-srk-stole-his-script-for-om-shanti-om |date=13 April 2009}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == * {{cite book |last=Abbasi |first=Yasir |title=Yeh Un Dinoñ Ki Baat Hai: Urdu Memoirs of Cinema Legends |publisher=Bloomsbury Publishing |year=2018 |isbn=978-9387471054 }} * {{cite book |last=Akbar |first=Khatija |title=Madhubala: Her Life, Her Films |publisher=Hay House |year=1997 |isbn=9788174761538 }} * {{cite book |last=Deep |first=Mohan |title=The Mystery and Mystique of Madhubala |publisher=Magna Books |year=1996 |isbn=1906574219 }} * {{cite book |last=Ghosh |first=Nabendu |title=Ashok Kumar: His Life and Times |publisher=Indus |year=1995 |isbn=8172232187 }} * {{cite book |last=Mishra |first=Vijay |title=Bollywood Cinema: Temples of Desire |publisher=Routledge |year=2013 |isbn=9780415930154 }} * {{cite book |last=Prabhu |first=Gayathri |title=Shadow Craft: Visual Aesthetics of Black and White Hindi Cinema |publisher=Bloomsbury Academic |year=2020 |isbn=9789390176267 }} == টোকা == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{IMDb title|0041619|মহল}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰ]] bnlrlaoc0704hkkdb1izttcxoy77uhp 646672 646671 2026-10-23T06:05:52Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* নিৰ্মাণ */ 646672 wikitext text/x-wiki {{Short description|১৯৪৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ}} {{Infobox film | name = মহল | image = Mahal 1949 film poster.jpg | caption = চলচ্চিত্ৰখনৰ পোষ্টাৰ | director = কমল আমৰোহী | producer = [[অশোক কুমাৰ]]<br />সাৱক ৱাচা | writer = কমল আমৰোহী | screenplay = কমল আমৰোহী | story = কমল আমৰোহী | based_on = | starring = [[অশোক কুমাৰ]]<br />[[মধুবালা]] | music = খেমচন্দ প্ৰকাশ | cinematography = যোছেফ ৱিৰ্শ্বিং | editing = বিমল ৰায়<br />এম. শংকৰ<br />আৰ. এম. টিপনিছ | studio = [[বম্বে টকীজ]] | distributor = বম্বে টকীজ | released = {{Film date|df=y|1949|10|19}} | runtime = ১৬৫ মিনিট | country = ভাৰত | language = [[হিন্দুস্তানী ভাষা|হিন্দুস্তানী]] | budget = {{Estimation}} {{INR}}৯ লাখ ({{Estimation}} ২০১৬ চনৰ হিচাপত {{INR}}১২.১ কোটি)<ref name=":0">{{cite news |title=Testing times for Madhubala |author=Roshmila Bhattacharya |url=http://www.punemirror.in/article/19/201305062013050609002739063f4e6c5/Testing-times-for-Madhubala.html |publisher=Pune Mirror |date=6 May 2013 |access-date=10 October 2023 |archive-url=https://archive.today/20130702104745/http://www.punemirror.in/article/19/201305062013050609002739063f4e6c5/Testing-times-for-Madhubala.html |archive-date=2 July 2013 |url-status=dead}}</ref> | gross = {{Estimation}} {{INR}}১.৪৫ কোটি ({{Estimation}} ২০১৬ চনৰ হিচাপত {{INR}}১৯৮ কোটি)<ref name=BoxOffice /> }} '''মহল ({{lang-en|Mahal}})''' হৈছে ১৯৪৯ চনত মুক্তি পোৱা এখন ভাৰতীয় হিন্দী ভাষাৰ মনস্তাত্ত্বিক আৰু অতিপ্ৰাকৃতিক ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ। ১৯৪৯ চনৰ এই চলচ্চিত্ৰখন সাৱক ৱাচা আৰু অশোক কুমাৰে [[বম্বে টকীজ]]ৰ বেনাৰত প্ৰযোজনা কৰিছিল। [[কমল আমৰোহী]]য়ে ছবিখনৰ পৰিচালনা কৰিছিল। এইখনেই আছিল তেওঁৰ পৰিচালক হিচাপে প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ। ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য, কাহিনী আৰু সংলাপৰ দায়িত্বতো আমৰোহী আছিল। ইয়াৰ সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল খেমচন্দ প্ৰকাশে। বলিউডৰ প্ৰথম ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ হিচাপে অভিহিত এই ছবিখনৰ কাহিনী এজন অভিজাত ব্যক্তিক (অশোক কুমাৰ) কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লৈ উঠিছে। তেওঁ এখন প্ৰাচীন প্ৰাসাদত বাস কৰিবলৈ আহে আৰু তাত এগৰাকী ৰহস্যমজ়ী নাৰীৰ (মধুবালা) আবিৰ্ভাৱ ঘটে। নাৰীগৰাকীয়ে দাবী কৰে যে পূৰ্বজন্মত তেওঁলোক প্ৰেমিক-প্ৰেমিকা আছিল।<ref name=":0"/><ref name=upperstall2/> ''মহল'' বম্বে টকীজ ষ্টুডিঅ'ই সীমিত বাজেটেৰে নিৰ্মাণ কৰিছিল। এই ছবিখনৰ জৰিয়তে পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰা আমৰোহীক প্ৰথমে বহুতো আগশাৰীৰ অভিনেত্ৰীয়ে প্ৰত্যাখ্যান কৰিছিল। অৱশেষত তেতিয়াৰ উদীয়মান অভিনেত্ৰী মধুবালাক ছবিখনত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণত তুলনামূলকভাৱে বহু সময় লাগিছিল, যাৰ ফলত সংবাদ মাধ্যমত ছবিখনৰ বিষয়ে নেতিবাচক ধাৰণা সৃষ্টি হৈছিল। ''মহল'' ১৯৪৯ চনৰ অক্টোবৰ মাহত ছবিগৃহত মুক্তি পায়। সমালোচকৰপৰা মিশ্ৰিত আৰু নেতিবাচক প্ৰতিক্ৰিয়া লাভ কৰাৰ পাছতো ছবিখন সেই দশকৰ অন্যতম বৃহৎ ব্যাৱসায়িক সফলতা হিচাপে পৰিগণিত হয়। ই বম্বে টকীজৰ ইতিহাসৰো সৰ্বাধিক আৰ্থিক সফলতা লাভ কৰা চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল। ছবিখনে মধুবালা আৰু ইয়াৰ সংগীতত কণ্ঠদান কৰা নেপথ্য গায়িকা [[লতা মংগেশকাৰ]]ক তাৰকাখ্যাতিৰ শীৰ্ষলৈ লৈ যায়। মুক্তিৰ পাছৰেপৰা ''মহল''-এ বহুতো ভৌতিক চলচ্চিত্ৰক প্ৰভাবিত কৰিছে। ব্ৰিটিছ ফিল্ম ইনষ্টিটিউটৰ "১০খন উল্লেখযোগ্য ৰোমাণ্টিক ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ"ৰ তালিকা আৰু ''স্কুপহুপ''ৰ "১৪খন বলিউডৰ ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ, যিবোৰ আপুনি অকলশৰে চাব নোৱাৰে" শীৰ্ষক তালিকাতো ছবিখন অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।<ref>{{cite web|first=Michael|last=Blyth|url=https://www.bfi.org.uk/lists/10-great-romantic-horror-films |title=10 great romantic horror films |publisher=BFI |date=22 May 2015 |accessdate=30 March 2016}}</ref><ref>{{Cite web|last=Kurian|first=Danny|date=2015-05-16|title=14 Bollywood Horror Movies That You Just Can't Watch Alone|url=https://www.scoopwhoop.com/entertainment/bollywood-horror-movies/|access-date=2020-12-08|website=www.scoopwhoop.com|language=English}}</ref> == কাহিনী == [[File:Mahal (1949).webm|thumb|x200px|''মহল'']] ''মহল'' পুনৰ্জন্ম আৰু ভূতৰ কাহিনী। এলাহাবাদত এখন সুন্দৰ, পৰিত্যক্ত ৰাজপ্ৰাসাদ আছে। ইয়াৰ নতুন গৰাকী হৰি শংকৰ (অশোক কুমাৰ) তাত বাস কৰিবলৈ আহোঁতে এজন বৃদ্ধ মালীয়ে তেওঁক অসম্পূৰ্ণ প্ৰেমৰ কাহিনীটো বৰ্ণনা কৰে। প্ৰায় ৪০ৰপৰা ৪৫ বছৰ আগতে এজন ব্যক্তিয়ে এই প্ৰাসাদটো নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু তেওঁৰ প্ৰেমিকা কামিনী (মধুবালা) তাত থাকিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। কামিনীয়ে গোটেই দিনটো অপেক্ষা কৰি থাকিছিল, যাতে মাজনিশা সেই ব্যক্তিজন তেওঁৰ ওচৰলৈ আহে। কিন্তু পুৱতি নিশা হোৱাৰ আগতেই তেওঁ গুচি গৈছিল। এদিন ধুমুহাময় নিশা সেই ব্যক্তিজনৰ জাহাজখন ডুব যায় আৰু তেওঁ পানীত ডুবি মৃত্যুবৰণ কৰে। কামিনীক এৰি যোৱাৰ আগতে তেওঁ কৈছিল যে তেওঁলোকৰ প্ৰেম কেতিয়াও শেষ নহ'ব। কেইদিনমানৰ পাছত কামিনীৰো মৃত্যু হয়। শংকৰ যেতিয়া এটা শোৱনি-কোঠালৈ যায়, তেতিয়া বেৰৰপৰা এখন ফটো সৰি পৰে। ফটোখনত থকা মানুহজনৰ মুখখন নিজৰ সৈতে হুবহু মিল থকা দেখি শংকৰ আচৰিত হয়। তাৰ পাছত তেওঁ এগৰাকী মহিলাৰ গানৰ মাত শুনিবলৈ পায় আৰু মাতটোৰ পম খেদি যায়। এটা কোঠাত তেওঁ মহিলাগৰাকীক বহি থকা দেখে, কিন্তু তেওঁক দেখা পোৱাৰ লগে লগে মহিলাগৰাকী পলাই যায়। শংকৰৰ বন্ধু শ্ৰীনাথ (কানু ৰয়) আহি পায়। শংকৰে সন্দেহ প্ৰকাশ কৰে যে পূৰ্বজন্মৰ অসম্পূৰ্ণ প্ৰেমৰ কাহিনীটোৰ পুৰুষজন হয়তো শ্ৰীনাথেই। শ্ৰীনাথে তেওঁক শান্ত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। কিন্তু কিছুসময়ৰ পাছতে মহিলাগৰাকী পুনৰ দেখা দিয়ে। দুয়োজনে তেওঁৰ পিছে পিছে গৈ প্ৰাসাদৰ ছাদত উপস্থিত হয়। তাত মহিলাগৰাকীয়ে পানীত জঁপিয়াই পৰে, কিন্তু তললৈ চাই তেওঁলোকে একো দেখা নাপায়। পাছদিনা শংকৰ কানপুৰলৈ উভতি যায়। নৈনী নামৰ ঠাইত তেওঁ ৰে'লৰপৰা নামি পুনৰ প্ৰাসাদটোলৈ যায়। কামিনীয়ে তেওঁক কয় যে তেওঁ বাস্তৱিকতে আছে। কিন্তু শ্ৰীনাথে বাধা দি শংকৰক সতৰ্ক কৰে যে কামিনীয়ে তেওঁক মৃত্যুৰ মুখলৈ টানি নিব। ভূতগৰাকীয়ে পুনৰ আবিৰ্ভাৱ হৈ শ্ৰীনাথক তেওঁলোকৰ মাজৰপৰা আঁতৰি থাকিবলৈ কয়। খঙত শ্ৰীনাথে তেওঁক গুলীয়াবলৈ চেষ্টা কৰে, কিন্তু বিফল হয়। কামিনীয়ে শংকৰক কয় যে শংকৰে ভাল পোৱা এগৰাকী মহিলাৰ শৰীৰত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰিলে তেওঁ পুনৰ জীৱন লাভ কৰিব পাৰিব। তেওঁ শংকৰক মালীৰ জীয়েকৰ মুখখন চাই তাই ধুনীয়া হয় নে নহয় আৰু সেই মুখত কামিনীক গ্ৰহণ কৰিব পাৰিব নে নাই, সেয়া নিৰ্ণয় কৰিবলৈ কয়। ইফালে, শ্ৰীনাথৰপৰা সকলো কথা শুনি শংকৰৰ পিতৃ আহি তেওঁক ঘৰলৈ লৈ যায়। শংকৰে ৰঞ্জনা (বিজয়লক্ষ্মী)ক বিয়া কৰায়। কামিনীক পাহৰিবলৈ তেওঁ পত্নীৰ সৈতে বহু দূৰলৈ গুচি যোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয়। দুবছৰৰ পাছত, শংকৰৰ ৰাতি ৰাতি ক'লৈ যায় জানিবলৈ উদ্বিগ্ন হৈ পৰা ৰঞ্জনাই এদিন তেওঁৰ পিছে পিছে যায় আৰু তেওঁক কামিনীক লগ ধৰিবলৈ যোৱা দেখে। কামিনীয়ে শংকৰক মালীৰ জীয়েকক হত্যা কৰিবলৈ কয়, যাতে তাইৰ শৰীৰত প্ৰৱেশ কৰি তেওঁ পুনৰ জীৱন লাভ কৰিব পাৰে। সকলো কথা শুনি ৰঞ্জনাই বিহ পান কৰে আৰু মৃত্যুৰ আগতে আৰক্ষী থানালৈ গৈ শংকৰে তেওঁক প্ৰতাৰণা কৰি বিহ খুৱাইছে বুলি স্বীকাৰোক্তি দিয়ে। শংকৰক আদালতত হাজিৰ কৰোৱা হয়। মালীৰ জীয়েক আশা (আশা)কো শংকৰ আৰু ৰঞ্জনাৰ মাজত সংঘটিত হোৱা সংঘাতৰ বাবে দোষী বুলি অভিযুক্ত কৰি আদালতলৈ অনা হয়। পাছত প্ৰকাশ পায় যে আশাই কামিনীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল, কাৰণ ফটোখনত থকা শংকৰৰ সৈতে চেহেৰাৰ মিল থকা মানুহজনৰ প্ৰতি তাই প্ৰেমত পৰিছিল। অৱশেষত শংকৰক মৃত্যুদণ্ডৰ শাস্তি দিয়া হয়। কিন্তু পাছত আৰক্ষীয়ে ৰঞ্জনাৰ চিঠিখনৰ বিষয়ে জানিব পাৰে আৰু শংকৰক মুকলি কৰি দিয়ে। শংকৰ শ্ৰীনাথৰ ঘৰলৈ দৌৰি যায়, কিন্তু তাত উপস্থিত হোৱাৰ আগতেই তেওঁৰ মৃত্যু হয়। ছবিখনৰ শেষত শোকাকুল আশা আৰু শ্ৰীনাথক একেলগে আঁতৰি যোৱা দেখা যায়। == অভিনেতা-অভিনেত্ৰী == *'' [[অশোক কুমাৰ]]'' হৰি শংকৰ চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> * ''[[মধুবালা]]'' কামিনী চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> *'' এম. কুমাৰ '' হৰি শংকৰৰ পিতৃ চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> * ''বিজয়লক্ষ্মী'' ৰঞ্জনা চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> * কানু ৰয় শ্ৰীনাথ * ''নাজিৰ হুছেইন'' কামিনীৰ পিতৃ চৰিত্ৰত * এৰুজ টাৰাপোৰ * শীলা নাইক * লীলা পাণ্ডে * নীলম * কানিজ * জগন্নাথ * মহছিন * লক্ষ্মণ ৰাও * এছ. এ. বেকাৰ * ৰামাস্ত্ৰী * ৰাজা ছেলিম == নিৰ্মাণ == [[File:Kamal_Amrohi_%2828553611573%29.jpg|thumb|180px|ছবিখনৰ পৰিচালক কমল আমৰোহী (''১৯৫০ৰ দশকৰ এখন আলোকচিত্ৰ'')]] ''মহল'' সাৱক ৱাচা আৰু অশোক কুমাৰে [[বম্বে টকীজ]]ৰ বেনাৰত প্ৰযোজনা কৰিছিল। ছবিখনৰ কাহিনী আৰু পৰিচালনাৰ দায়িত্বত আছিল কমল আমৰোহী। এইখনেই আছিল পৰিচালক হিচাপে তেওঁৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ।{{sfn|Deep|1996|p=144}} কাহিনীটোৰ এটা অংশ অশোক কুমাৰে প্ৰস্তাৱ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৪৮ চনৰ এটা বাস্তৱ ঘটনা স্মৰণ কৰি এই কাহিনী কৈছিল। সেই সময়ত তেওঁ জিজিবয় হাউছৰ ওচৰত অৱস্থিত এটা পাহাৰীয়া পৰ্যটনস্থলীত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি আছিল। মাজনিশা তেওঁ এগৰাকী ৰহস্যমজ়ী মহিলাৰ গাড়ীত মূৰ নথকা এটা মৃতদেহ দেখা পাইছিল।<ref name=":2">{{Cite web|date=2019-10-13|title=When Ashok Kumar saw a headless corpse and Mahal was born|url=https://topleadindia.com/2019/10/13/when-ashok-kumar-saw-a-headless-corpse-and-mahal-was-born/|access-date=2021-07-11|website=Top Lead India|language=en-US}}</ref> কিছুসময়ৰ পাছতে মহিলাগৰাকী সেই স্থানৰপৰা অন্তৰ্ধান হয়। অশোক কুমাৰৰ চাকৰসকলে বিশ্বাস কৰিছিল যে তেওঁ হয়তো সপোনহে দেখিছিল। কুমাৰে ওচৰৰ আৰক্ষী থানাত অভিযোগ দাখিল কৰিবলৈ যাওঁতে এজন আৰক্ষীয়ে তেওঁক জনায় যে ১৪ বছৰ আগতে একে ঠাইতে একেধৰণৰ ঘটনা সংঘটিত হৈছিল। এগৰাকী মহিলাই এজন ব্যক্তিক হত্যা কৰাৰ পাছত পথ দুৰ্ঘটনাত মৃত্যুবৰণ কৰিছিল।<ref name=":2"/> কুমাৰে এই কাহিনী আমৰোহীক বৰ্ণনা কৰে। আমৰোহীয়ে ইয়াৰ আগতে ১৯৩৯ চনৰ ছোহৰাব মোদীৰ জনপ্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ ''পুকাৰ (১৯৩৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)''ৰ সংলাপ লিখিছিল, কিন্তু তেওঁ কেতিয়াও চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰা নাছিল। আমৰোহীয়ে কাহিনীটোৰ কিছু পৰিৱৰ্তন সাধন কৰি ইয়াক অধিক বিকশিত কৰে আৰু ছবিখনৰ নাম ''মহল'' ৰাখে। এই শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে অট্টালিকা বা ৰাজপ্ৰাসাদ।{{sfn|Deep|1996|p=37}} উল্লেখযোগ্য যে ছবিখনৰ অতিপ্ৰাকৃতিক কাহিনীটোৰ সৈতে ৰূপাৰ্ট ক্ৰফ্ট-কুকৰ এখন চুটিগল্পৰ সাদৃশ্য আছে। সেই গল্পৰ আধাৰত ১৯৪৫ চনত ''দ্য ফেটেল উইটনেছ'' নামৰ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ৱাচাই ছবিখনৰ কাহিনী প্ৰথমে নাকচ কৰিছিল। তেওঁৰ আশংকা আছিল যে ৰহস্যধৰ্মী চলচ্চিত্ৰই সদায় দৰ্শকৰ পুনৰাবৃত্ত আগ্ৰহ লাভ নকৰিব পাৰে। ইয়াৰ উপৰি বম্বে টকীজে পূৰ্বৰ কেইবাখনো চলচ্চিত্ৰৰ ব্যাৱসায়িক বিফলতাৰ বাবে ইতিমধ্যে আৰ্থিক সংকটৰ সন্মুখীন হৈছিল। কিন্তু কুমাৰে দৃঢ়তাৰে কয় যে ভালদৰে পৰিচালনা কৰিলে ছবিখন আকৰ্ষণীয় হ'ব পাৰে। সেয়েহে তেওঁ আমৰোহীক পৰিচালক হিচাপে নিযুক্ত কৰে।{{sfn|Deep|1996|pp=37–39}} কুমাৰে নিজেও সহ-প্ৰযোজক হ'বলৈ, সম্ভাৱ্য লোকচান বহন কৰিবলৈ আৰু ছবিখনত অভিনয় কৰিবলৈ সন্মতি দিয়ে। কামিনীৰ চৰিত্ৰৰ বাবে উপযুক্ত অভিনেত্ৰী বাছনি কৰাৰ দায়িত্ব তেওঁ আমৰোহীক অৰ্পণ কৰে।{{sfn|Deep|1996|pp=37–39}} মুখ্য নাৰী চৰিত্ৰটোৰ বাবে অভিনেত্ৰী বাছনি কৰাটো জটিল হৈ পৰিছিল। কেইবাগৰাকীও প্ৰতিষ্ঠিত অভিনেত্ৰীয়ে চৰিত্ৰটো গ্ৰহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল আৰু আন কিছুমানে অধিক পাৰিশ্ৰমিক বিচাৰিছিল। এটা সময়ত [[ছুৰাইয়া]]ক চৰিত্ৰটোৰ বাবে বিবেচনা কৰা হৈছিল আৰু ৱাচাই তেওঁক প্ৰায় চূড়ান্তও কৰিছিল। ৱাচাৰ বিশ্বাস আছিল যে ছুৰাইয়া আৰু কুমাৰৰ যুটিটোৱে দৰ্শকক আকৰ্ষণ কৰিব। কিন্তু ছুৰাইয়াৰ আইতাক ছবিখনৰ ব্যতিক্ৰমী কাহিনীটোৰ প্ৰতি বিশেষ উৎসাহী নাছিল।{{sfn|Akbar|1997|p=53}} ইফালে, তেতিয়াৰ ১৫বছৰীয়া আৰু এতিয়াও বিশেষ জনপ্ৰিয়তা লাভ নকৰা উদীয়মান অভিনেত্ৰী [[মধুবালা]]ই কামিনীৰ চৰিত্ৰটোত অভিনয় কৰিবলৈ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে। ৱাচাই তেওঁৰ বয়স আৰু অভিজ্ঞতাৰ অভাৱৰ বাবে তেওঁক পোনপটীয়াকৈ নাকচ কৰিছিল। কিন্তু আমৰোহীয়ে মধুবালাৰ অডিশ্যন লোৱাৰ দাবী জনায়।{{sfn|Deep|1996|pp=37–38}} আমৰোহীয়ে পাছত কৈছিল, "প্ৰথমবাৰ লগ পাওঁতে তেওঁ কোনো তাৰকা নাছিল। মই নতুন মুখ বিচাৰি আছিলোঁ আৰু তেওঁ সেই চৰিত্ৰৰ বাবে উপযুক্ত আছিল।" {{sfn|Abbasi|2018|p=152}} ''[[দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া]]''ৰ মতে, প্ৰথম পৰ্দা-পৰীক্ষাত [[মধুবালা]]ক "একেবাৰেই ভাল দেখা পোৱা নাছিল।" প্ৰচলিত কথা অনুসৰি, ষ্টুডিঅ'ৰ কৰ্মচাৰী জাৰ্মান চিত্ৰগ্ৰহণকাৰী যোছেফ ৱিৰ্শ্বিঙক কিশোৰী অভিনেত্ৰীগৰাকীক আটাইতকৈ বেয়াকৈ দেখুৱাবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছিল।<ref name=":0"/> আমৰোহীয়ে নিজে দ্বিতীয়টো অডিশ্যনৰ দায়িত্ব লয় আৰু নিজৰ সুবিধামতে পোহৰৰ ব্যৱস্থা কৰি মধুবালাৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰে। এইবাৰ ক'লা-বগা ছবিতো মধুবালাক "অপূৰ্ব সুন্দৰী" দেখা গৈছিল আৰু সকলোৱে একমত হৈছিল যে কামিনীৰ চৰিত্ৰৰ বাবে তেৱেঁই উপযুক্ত। ''ইণ্ডিয়া টাইমছ''ত এইদৰে উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref name=":0"/> ইয়াৰ পাছতে মধুবালাই চৰিত্ৰটো লাভ কৰে, যদিও ছবিখনৰ মুখ্য অভিনেতা কুমাৰৰ বয়স তেওঁৰ বয়সৰ দুগুণতকৈও অধিক আছিল। বহু বছৰৰ পাছত কুমাৰে কৈছিল, "মধুবালাৰ বয়স মাত্ৰ প্ৰায় ১৫ বছৰ আছিল আৰু তেওঁ অভিনয়ত ইমানেই কেঁচা আছিল যে প্ৰায় প্ৰতিটো দৃশ্যতে কেইবাবাৰো পুনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰিবলগীয়া হৈছিল। কিন্তু ''মহল'' আছিল ব্যতিক্ৰমী, আৰু মই নিশ্চিত আছিলোঁ যে আমাৰ চৰিত্ৰ নিৰ্বাচন ভুল হোৱা নাছিল।" <ref name=":0"/> ''মহল''ৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ছোৱাত ছবিৰ দলটোৱে আৰ্থিক সংকটৰ সন্মুখীন হৈছিল। সা-সামগ্ৰী কিনিবলৈ পৰ্যাপ্ত ধন নথকাৰ বাবে আমৰোহীয়ে নিজৰ ঘৰৰপৰা পুৰণি মূল্যৱান সামগ্ৰী আৰু পোছাক আনি ব্যৱহাৰ কৰিবলগীয়া হৈছিল।<ref name=":0"/> সংগীত ৰচনাৰ বাবে খেমচন্দ প্ৰকাশক নিয়োগ কৰা হৈছিল আৰু নক্ষবে গীতৰ কথা লিখিছিল। [[লতা মংগেশকাৰ]], ৰাজকুমাৰী ডুবে আৰু জোহৰাবাই আম্বেৱালীয়ে ছবিখনৰ গীতসমূহত কণ্ঠদান কৰিছিল। "আয়েগা আনেৱালা" গীতটো গাবলৈ প্ৰথমে [[টুন টুন]]ক প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছিল। কিন্তু [[কাৰদাৰ প্ৰডাকচনছ]]ৰ সৈতে থকা চুক্তিৰ বাবে তেওঁ প্ৰস্তাৱটো প্ৰত্যাখ্যান কৰে।<ref>{{cite web|author=Manish Gaekwad |url=https://thereel.scroll.in/805494/redemption-song-afsana-likh-rahi-hoon-by-tun-tun |title=Redemption song: 'Afsana Likh Rahi Hoon' by Tun Tun |publisher=Scroll.in website |date=24 March 2016 |access-date=14 October 2023}}</ref> পাছত মংগেশকাৰে সেই প্ৰাচীন প্ৰাসাদটোতে গীতটো গাইছিল, য'ত ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।{{sfn|Akbar|1997|p=53}} প্ৰায় চাৰি মিনিট দৈৰ্ঘ্যৰ "মুশকিল হ্যায় বহুত মুশকিল" নামৰ আন এটা গীত আমৰোহী আৰু মধুবালাই এটা টেকতে সম্পূৰ্ণ কৰিছিল।<ref>{{Cite book|last=Rag|first=Pankaj|url=https://books.google.com/books?id=AcP5HPRDgewC|title=Dhuno Ki Yatra|date=2006-01-01|publisher=Rajkamal Prakashan|isbn=978-81-267-1169-7|pages=125|language=hi}}</ref> আনসকলৰ আপত্তি সত্ত্বেও আমৰোহীয়ে মধুবালাৰ অভিনয় প্ৰতিভাক উচ্চ স্থান দিছিল। তেওঁৰ মতে, "এই ছবিখনৰ জৰিয়তেই তেওঁৰ প্ৰকৃত সামৰ্থ্য প্ৰকাশ পাইছিল।" {{sfn|Abbasi|2018|p=152}} প্ৰথমতে ছবিখনৰ শেষত মুখ্য চৰিত্ৰ শংকৰ আৰু কামিনীয়ে পৰৱৰ্তী জন্মত পুনৰ মিলিত হোৱা দেখুওৱা হৈছিল। কিন্তু কুমাৰৰ পৰামৰ্শত মুক্তিৰ এদিন আগতে সেই দৃশ্যসমূহ আঁতৰাই দিয়া হয়।{{sfn|Ghosh|1995|pp=74–79}} == সংগীত == {{Track listing | all_lyrics = জে. নক্ষব | all_music = খেমচন্দ প্ৰকাশ{{sfn|Akbar|1997|p=53}} | headline = গীতসমূহ | extra_column = কণ্ঠশিল্পী | title1 = মহল থীম (বাদ্যসংগীত) | length1 = 3:16 | extra1 = খেমচন্দ প্ৰকাশ | title2 = ঘবৰা কে জো হম | length2 = 4:04 | extra2 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] | title3 = এক তীৰ চলা | length3 = 4:26 | extra3 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] | title4 = ছুন ছুন ঘুংঘৰুৱা | length4 = 4:42 | extra4 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] আৰু জোহৰা বাই | title5 = মই ৱহ হঁছী হুঁ | length5 = 4:49 | extra5 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] | title6 = মুশকিল হ্যায় বহুত | length6 = 3:55 | extra6 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | title7 = আয়েগা আনেৱালা | length7 = 6:52 | extra7 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | title8 = দিল নে ফিৰ ইয়াদ কিয়া | length8 = 4:14 | extra8 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | total_length = {{Duration|m=36|s=00}} }} == মুক্তি == === প্ৰভাৱ আৰু বক্স অফিচ === ''মহল'' ১৯৪৯ চনৰ ১৩ অক্টোবৰত ছবিগৃহত মুক্তি লাভ কৰে।{{sfn|Akbar|1997|page=53}} মুক্তিৰ পাছতে ছবিখন জনপ্ৰিয় হৈ পৰে আৰু তৃতীয় সপ্তাহৰ ভিতৰতে সমগ্ৰ দেশতে আলোড়নৰ সৃষ্টি কৰে।<ref name=":4">{{Cite book|last=Acharya|first=Madhukant|url=https://books.google.com/books?id=KF9RDwAAQBAJ|title=Friends and Five Seasons: Publishing Hero Rupen (Vol 2)|date=2018-03-15|publisher=Notion Press|isbn=978-1-64249-388-7|pages=377|language=en}}</ref> বম্বে টকীজৰ পূৰ্বৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ব্যাৱসায়িক বিফলতাৰ বাবে ''মহল''ৰ সফলতা সম্পূৰ্ণ অপ্ৰত্যাশিত আছিল। ছবিখনে "বম্বে টকীজৰ আৰ্থিক সমস্যাত আৰু অধিক বৃদ্ধি কৰিব বুলি ভবা হতাশাবাদীসকলক আচৰিত কৰি তুলিছিল।" <ref name=":0"/> এজন ছবিগৃহৰ মালিকে সংবাদ মাধ্যমক কৈছিল, "বন্ধু-বান্ধৱ আৰু সাধাৰণ দৰ্শকৰপৰা বিনামূলীয়া প্ৰৱেশ-পত্ৰৰ বাবে ইমান অনুৰোধ পাইছোঁ যে মই অভিভূত হৈ পৰিছোঁ। কিছুমান প্ৰদৰ্শনীৰ বাবে মই প্ৰৱেশ-পত্ৰ দিওঁ, কাৰণ সকলো প্ৰদৰ্শনীৰ টিকট আগতীয়াকৈ বিক্ৰী হৈ যায়। ছবিখনে আমাৰ উপাৰ্জন আশা কৰাতকৈ বহু বেছি বৃদ্ধি কৰিছে। মোৰ বিশ্বাস, ই ৰূপালী জয়ন্তী উদ্‌যাপন কৰা সফল ছবিত পৰিণত হ'ব। মানুহে ছবিখন বাৰে বাৰে চাব বিচাৰে।" <ref name=":4"/> ছবিখনৰ প্ৰদৰ্শনীসমূহত সদায় দৰ্শকৰ আসন পূৰ্ণ হৈ আছিল। ছবিখনৰ সংলাপ আৰু গীতৰ কথা সন্নিৱিষ্ট পুস্তিকাৰ বাবেও ব্যাপক চাহিদাৰ সৃষ্টি হৈছিল।<ref name=":4"/> বাণিজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বিষয়ক ৱেবছাইট ''বক্স অফিচ ইণ্ডিয়া''ই ''মহল''ক "ছুপাৰ হিট" বুলি ঘোষণা কৰিছে।<ref name="Boxofficeindia">{{Cite web|date=2013-10-16|title=Top Earners 1940s|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131016234445/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|archive-date=16 October 2013|website=Box office India website|access-date=2023-10-10}}</ref> ছবিখনৰ বক্স অফিচ উপাৰ্জনৰ সঠিক পৰিসংখ্যা উপলব্ধ নহ'লেও চলচ্চিত্ৰ বাণিজ্যৰ ৱেবছাইটসমূহে অনুমাণিক হিচাপ আগবঢ়াইছে। বক্স অফিচ ইণ্ডিয়াৰ মতে, ছবিখনৰ মুঠ উপাৰ্জন আছিল {{INRConvert|14.5|m|nolink=no|year=1970|mode=historical}}। ১৯৪৯ চনত ই সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ তালিকাত তৃতীয় স্থান লাভ কৰিছিল। ইয়াৰ আগত আছিল ''বৰছাত (১৯৪৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)'' আৰু ''আন্দাজ (১৯৪৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)''।<ref name=BoxOffice>{{Cite web|date=2012-09-22|title=Top Earners 1949|url=http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|url-status=dead|website=Box Office India website|access-date=2023-10-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20120922023327/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|archive-date=22 September 2012}}</ref> ২০০৯ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ৱেবছাইটটোৱে ছবিখনৰ মুদ্ৰাস্ফীতিৰ সৈতে সামঞ্জস্য কৰা উপাৰ্জন {{INRConvert|410|m|nolink=no|year=2009|mode=historical}} বুলি উল্লেখ কৰিছিল আৰু ১৯৪০ৰ দশকৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা চলচ্চিত্ৰসমূহৰ তালিকাত ইয়াক দশম স্থান দিছিল। ২০২০ চনলৈকে মুদ্ৰাস্ফীতিৰ হিচাপত ভাৰতৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা এশখন চলচ্চিত্ৰৰ ভিতৰত ''মহল'' অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছিল।<ref>{{Cite web|date=2006-04-22|title=All Time Top Earners in India (film Mahal #76 on the LIST)|url=http://www.boxofficeindia.com/alltime.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060422165153/http://www.boxofficeindia.com/alltime.htm|website=Box Office India website|archive-date=22 April 2006|access-date=2023-10-13}}</ref> === সমালোচনামূলক প্ৰতিক্ৰিয়া === সমালোচনাসমূহত মধুবালাক ছবিখনৰ "প্ৰকৃত সফলতা" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল আৰু তেওঁৰ অভিনয়ক বয়সত বহু ডাঙৰ অশোক কুমাৰৰ অভিনয়তকৈও অধিক প্ৰশংসা কৰা হৈছিল।<ref name=":4"/> ৱিৰ্শ্বিঙৰ চিত্ৰগ্ৰহণশৈলীৰদ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ ''মোশ্যন পিকচাৰ মেগাজিন''ৰ এজন সাংবাদিকে ''মহল''ক "ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগৰ ইতিহাসৰ এক মাইলৰ খুঁটি" বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref name=":1">{{Cite web|title=Bombay Talkies' Mahal—Madhubala and Ashok Kumar—The Motion Picture Magazine|url=https://cineplot.com/mahal-1949/|access-date=2021-04-23|language=en-US}}</ref> কিন্তু ছবিখনৰ প্ৰতি সামগ্ৰিক সমালোচনামূলক প্ৰতিক্ৰিয়া মিশ্ৰিত আছিল। পেটেলে ইয়াৰ কাহিনীটোক "অদ্ভুত অৰ্থহীনতা বিশুদ্ধ আৰু নিৰ্মল" বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref>{{Cite web|date=2009-04-09|title=Thus wrote Filmindia (and Mother India) - II|url=https://upperstall.com/features/thus-wrote-filmindia-and-mother-india-ii/|access-date=2023-10-13|website=Upperstall.com}}</ref> আনহাতে, ''মোশ্যন পিকচাৰ মেগাজিন''ৰ মতে, ছবিখন আছিল "ভূত, প্ৰেতাত্মা, অলৌকিক আবিৰ্ভাৱ, শিহৰণ, কঁপনি, বাদুলী আৰু সাপৰ কাহিনী।" আলোচনীখনে লগতে মন্তব্য কৰিছিল যে ছবিখনে দৰ্শকৰ মনত ভয়ৰ সৃষ্টি কৰিবলৈ সক্ষম হয়, কিন্তু তাৰ আঁৰত এটাতকৈ অধিক কাৰণ আছে।<ref name=":1"/> সময়ৰ লগে লগে ছবিখনৰ প্ৰতি সমালোচনামূলক দৃষ্টিভংগীৰ যথেষ্ট উন্নতি ঘটিছে আৰু আধুনিক সমালোচকসকলে ইয়াক প্ৰায়ে এখন ধ্ৰুপদী ছবি বুলি অভিহিত কৰে।{{sfn|Akbar|1997|page=49}} আপাৰষ্টলৰ বাবে লিখা এটা পৰ্যালোচনাত কৰণ বালিয়ে ছবিখনৰ "সমৃদ্ধ স্তৰযুক্ত আৰু বিষণ্ণ দৃশ্যৰূপ, শব্দৰ কল্পনাপ্ৰসূত ব্যৱহাৰ, ৰহস্যমজ় অস্পষ্টতা আৰু মনত ৰৈ যোৱা সংগীত"ৰ প্ৰশংসা কৰিছিল।<ref name=upperstall2>{{Cite web|last=Bali|first=Karan|date=2016-06-23|title=Mahal (1949 film) - film review|url=https://upperstall.com/film/mahal/|access-date=2023-10-13|website=Upperstall.com website}}</ref> লেখক বিজয় মিশ্ৰই তেওঁৰ ''বলিউড চিনেমা: টেম্পলছ অৱ ডিজায়াৰ'' নামৰ গ্ৰন্থত লিখিছে যে ''মহল''ৰ কাহিনী সম্পূৰ্ণৰূপে সমাপ্ত নোহোৱা আৰু ইয়াৰ গাঁথনিত অস্পষ্ট মুহূৰ্তসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত হৈ থকাৰ বাবেই ছবিখন এক বিশেষ কৃতিত্ব হিচাপে বিবেচিত হয়। তেওঁৰ মতে, [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] পুনৰ্জন্মৰ কাহিনীৰ ব্যৱহাৰে [[গথিক কল্পকাহিনী|গথিক আখ্যানৰ]] সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰে আৰু শেষত ইয়াক হিন্দু নন্দনতাত্ত্বিক তত্ত্বৰ অন্তৰ্নিহিত মহত্ত্বমুখী প্ৰৱণতাৰ সৈতে সংযোগ কৰে।{{sfn|Mishra|2013|page=55}} ২০২০ চনত গায়ত্ৰী প্ৰভুৱেও একেধৰণৰ মূল্যায়ন আগবঢ়াইছিল। তেওঁৰ মতে, ''মহল''-এ পৰ্দাত প্ৰেম আৰু স্থাপত্যক এক অনন্য ৰূপত একত্ৰিত কৰিছে। প্ৰেম আৰু স্থানৰ মাজৰ সম্পৰ্কই নিজেই স্থানৰ প্ৰতি এক প্ৰেমৰ সৃষ্টি কৰে। এই সম্পৰ্কক চলচ্চিত্ৰৰূপ দিবলৈ এক স্বকীয় দৃশ্যভাষাৰ প্ৰয়োজন হয়, আৰু ছবিখনৰ আৰম্ভণিৰ দৃশ্যসমূহত ''মহল''-এ এই কাম অসাধাৰণ নিখুঁততাৰে সম্পন্ন কৰিছে।{{sfn|Prabhu|2020}} == উত্তৰাধিকাৰ == {{multiple image | footer_align = center | footer = ''মহল''ৰ সফলতাই [[মধুবালা]] আৰু [[লতা মংগেশকাৰ]]ক (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) নিশাটোৰ ভিতৰতে তাৰকাত পৰিণত কৰিছিল। | total_width = 300 | image1 = | alt1 = | image2 = Lata Mangeshkar black-and-white.jpg | alt2 = | align = | direction = | caption1 = | caption2 = }} ''মহল''ৰ সফলতাই নেপথ্য গায়িকা লতা মংগেশকাৰ আৰু মুখ্য অভিনেত্ৰী মধুবালাৰ কেৰিয়াৰ গঢ়ি তোলাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। দুয়োগৰাকীয়েই চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগত ডাঙৰ সুযোগ লাভ কৰিবলৈ সংগ্ৰাম কৰি আছিল। ''মহল'' মুক্তিৰ পাছৰ ছয় বছৰলৈকে মধুবালাৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা চলচ্চিত্ৰ হৈ আছিল। ১৯৫৫ চনত মুক্তি পোৱা ''মিষ্টাৰ এণ্ড মিছেছ '৫৫'' ছবিখনে এই স্থান লাভ কৰে। মংগেশকাৰে প্ৰায়ে "আয়েগা আনেৱালা"ক তেওঁৰ প্ৰিয় গীতসমূহৰ ভিতৰত এটা বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref name=upperstall2/> ''মহল''ৰ সম্পাদক বিমল ৰায় পৰৱৰ্তী সময়ত ''মধুমতী'' (১৯৫৮) ছবিখনৰ পৰিচালক হৈছিল। এই ছবিখনে ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ, ভাৰতীয় টেলিভিছন আৰু সম্ভৱতঃ বিশ্বৰ চলচ্চিত্ৰ জগতত পুনৰ্জন্মৰ বিষয়-বস্তুৰ আধাৰত নিৰ্মিত বহুতো পৰৱৰ্তী সৃষ্টিৰ বাবে অনুপ্ৰেৰণাৰ উৎস হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref name="Mishra">{{citation|last=Mishra|first=Vijay|title=Bollywood cinema: temples of desire|publisher=[[Routledge]]|year=2002|isbn=0-415-93014-6|pages=49–57}}</ref> ''মহল''ৰ বহুতো বিষয়-বস্তু হিন্দী চলচ্চিত্ৰ ''কৰ্জ (চলচ্চিত্ৰ)'' (১৯৮০)তো পুনৰ দেখা গৈছিল।<ref name="Doniger">{{citation|last=Doniger|first=Wendy|title=The woman who pretended to be who she was: myths of self-imitation|chapter=Chapter 6: Reincarnation|pages=112–136 [135]|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2005|isbn=0-19-516016-9}}</ref> ''কৰ্জ''ক কেইবাবাৰো পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত আছিল [[কন্নড় চলচ্চিত্ৰ|কন্নড়]] ছবি ''যুগ পুৰুষ'' (১৯৮৯), [[তামিল চলচ্চিত্ৰ|তামিল]] ছবি ''এন্নাক্কুল অৰুৱন (১৯৮৪ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)'' (১৯৮৪) আৰু হিন্দী ছবি ''ওম শান্তি ওম''।<ref>[http://www.mumbaimirror.com/net/mmpaper.aspx?page=article&sectid=30&contentid=20080807200808070235582987cdd87f Ashanti nags Om Shanti Om] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071024183614/http://mumbaimirror.com/net/mmpaper.aspx?Page=article |date=24 October 2007 }} [[মুম্বাই মিৰৰ]], ৭ আগষ্ট ২০০৮।</ref><ref name="hum">[http://www.humsurfer.com/shah-rukh-farah-sued-writer-claims-srk-stole-his-script-for-om-shanti-om Shah Rukh, Farah Sued: Writer Claims SRK stole his script for Om Shanti Om] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090413205105/http://www.humsurfer.com/shah-rukh-farah-sued-writer-claims-srk-stole-his-script-for-om-shanti-om |date=13 April 2009}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == * {{cite book |last=Abbasi |first=Yasir |title=Yeh Un Dinoñ Ki Baat Hai: Urdu Memoirs of Cinema Legends |publisher=Bloomsbury Publishing |year=2018 |isbn=978-9387471054 }} * {{cite book |last=Akbar |first=Khatija |title=Madhubala: Her Life, Her Films |publisher=Hay House |year=1997 |isbn=9788174761538 }} * {{cite book |last=Deep |first=Mohan |title=The Mystery and Mystique of Madhubala |publisher=Magna Books |year=1996 |isbn=1906574219 }} * {{cite book |last=Ghosh |first=Nabendu |title=Ashok Kumar: His Life and Times |publisher=Indus |year=1995 |isbn=8172232187 }} * {{cite book |last=Mishra |first=Vijay |title=Bollywood Cinema: Temples of Desire |publisher=Routledge |year=2013 |isbn=9780415930154 }} * {{cite book |last=Prabhu |first=Gayathri |title=Shadow Craft: Visual Aesthetics of Black and White Hindi Cinema |publisher=Bloomsbury Academic |year=2020 |isbn=9789390176267 }} == টোকা == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{IMDb title|0041619|মহল}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰ]] abko7xn4wcfb6f34149ugvm2leps70v 646673 646672 2026-10-23T06:06:38Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* কাহিনী */ 646673 wikitext text/x-wiki {{Short description|১৯৪৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ}} {{Infobox film | name = মহল | image = Mahal 1949 film poster.jpg | caption = চলচ্চিত্ৰখনৰ পোষ্টাৰ | director = কমল আমৰোহী | producer = [[অশোক কুমাৰ]]<br />সাৱক ৱাচা | writer = কমল আমৰোহী | screenplay = কমল আমৰোহী | story = কমল আমৰোহী | based_on = | starring = [[অশোক কুমাৰ]]<br />[[মধুবালা]] | music = খেমচন্দ প্ৰকাশ | cinematography = যোছেফ ৱিৰ্শ্বিং | editing = বিমল ৰায়<br />এম. শংকৰ<br />আৰ. এম. টিপনিছ | studio = [[বম্বে টকীজ]] | distributor = বম্বে টকীজ | released = {{Film date|df=y|1949|10|19}} | runtime = ১৬৫ মিনিট | country = ভাৰত | language = [[হিন্দুস্তানী ভাষা|হিন্দুস্তানী]] | budget = {{Estimation}} {{INR}}৯ লাখ ({{Estimation}} ২০১৬ চনৰ হিচাপত {{INR}}১২.১ কোটি)<ref name=":0">{{cite news |title=Testing times for Madhubala |author=Roshmila Bhattacharya |url=http://www.punemirror.in/article/19/201305062013050609002739063f4e6c5/Testing-times-for-Madhubala.html |publisher=Pune Mirror |date=6 May 2013 |access-date=10 October 2023 |archive-url=https://archive.today/20130702104745/http://www.punemirror.in/article/19/201305062013050609002739063f4e6c5/Testing-times-for-Madhubala.html |archive-date=2 July 2013 |url-status=dead}}</ref> | gross = {{Estimation}} {{INR}}১.৪৫ কোটি ({{Estimation}} ২০১৬ চনৰ হিচাপত {{INR}}১৯৮ কোটি)<ref name=BoxOffice /> }} '''মহল ({{lang-en|Mahal}})''' হৈছে ১৯৪৯ চনত মুক্তি পোৱা এখন ভাৰতীয় হিন্দী ভাষাৰ মনস্তাত্ত্বিক আৰু অতিপ্ৰাকৃতিক ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ। ১৯৪৯ চনৰ এই চলচ্চিত্ৰখন সাৱক ৱাচা আৰু অশোক কুমাৰে [[বম্বে টকীজ]]ৰ বেনাৰত প্ৰযোজনা কৰিছিল। [[কমল আমৰোহী]]য়ে ছবিখনৰ পৰিচালনা কৰিছিল। এইখনেই আছিল তেওঁৰ পৰিচালক হিচাপে প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ। ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য, কাহিনী আৰু সংলাপৰ দায়িত্বতো আমৰোহী আছিল। ইয়াৰ সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল খেমচন্দ প্ৰকাশে। বলিউডৰ প্ৰথম ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ হিচাপে অভিহিত এই ছবিখনৰ কাহিনী এজন অভিজাত ব্যক্তিক (অশোক কুমাৰ) কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লৈ উঠিছে। তেওঁ এখন প্ৰাচীন প্ৰাসাদত বাস কৰিবলৈ আহে আৰু তাত এগৰাকী ৰহস্যমজ়ী নাৰীৰ (মধুবালা) আবিৰ্ভাৱ ঘটে। নাৰীগৰাকীয়ে দাবী কৰে যে পূৰ্বজন্মত তেওঁলোক প্ৰেমিক-প্ৰেমিকা আছিল।<ref name=":0"/><ref name=upperstall2/> ''মহল'' বম্বে টকীজ ষ্টুডিঅ'ই সীমিত বাজেটেৰে নিৰ্মাণ কৰিছিল। এই ছবিখনৰ জৰিয়তে পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰা আমৰোহীক প্ৰথমে বহুতো আগশাৰীৰ অভিনেত্ৰীয়ে প্ৰত্যাখ্যান কৰিছিল। অৱশেষত তেতিয়াৰ উদীয়মান অভিনেত্ৰী মধুবালাক ছবিখনত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণত তুলনামূলকভাৱে বহু সময় লাগিছিল, যাৰ ফলত সংবাদ মাধ্যমত ছবিখনৰ বিষয়ে নেতিবাচক ধাৰণা সৃষ্টি হৈছিল। ''মহল'' ১৯৪৯ চনৰ অক্টোবৰ মাহত ছবিগৃহত মুক্তি পায়। সমালোচকৰপৰা মিশ্ৰিত আৰু নেতিবাচক প্ৰতিক্ৰিয়া লাভ কৰাৰ পাছতো ছবিখন সেই দশকৰ অন্যতম বৃহৎ ব্যাৱসায়িক সফলতা হিচাপে পৰিগণিত হয়। ই বম্বে টকীজৰ ইতিহাসৰো সৰ্বাধিক আৰ্থিক সফলতা লাভ কৰা চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল। ছবিখনে মধুবালা আৰু ইয়াৰ সংগীতত কণ্ঠদান কৰা নেপথ্য গায়িকা [[লতা মংগেশকাৰ]]ক তাৰকাখ্যাতিৰ শীৰ্ষলৈ লৈ যায়। মুক্তিৰ পাছৰেপৰা ''মহল''-এ বহুতো ভৌতিক চলচ্চিত্ৰক প্ৰভাবিত কৰিছে। ব্ৰিটিছ ফিল্ম ইনষ্টিটিউটৰ "১০খন উল্লেখযোগ্য ৰোমাণ্টিক ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ"ৰ তালিকা আৰু ''স্কুপহুপ''ৰ "১৪খন বলিউডৰ ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ, যিবোৰ আপুনি অকলশৰে চাব নোৱাৰে" শীৰ্ষক তালিকাতো ছবিখন অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।<ref>{{cite web|first=Michael|last=Blyth|url=https://www.bfi.org.uk/lists/10-great-romantic-horror-films |title=10 great romantic horror films |publisher=BFI |date=22 May 2015 |accessdate=30 March 2016}}</ref><ref>{{Cite web|last=Kurian|first=Danny|date=2015-05-16|title=14 Bollywood Horror Movies That You Just Can't Watch Alone|url=https://www.scoopwhoop.com/entertainment/bollywood-horror-movies/|access-date=2020-12-08|website=www.scoopwhoop.com|language=English}}</ref> == কাহিনী == [[File:Mahal (1949).webm|thumb|x200px|''মহল'']] ''মহল'' পুনৰ্জন্ম আৰু ভূতৰ কাহিনী। [[এলাহাবাদ]]ত এখন সুন্দৰ, পৰিত্যক্ত ৰাজপ্ৰাসাদ আছে। ইয়াৰ নতুন গৰাকী হৰি শংকৰ (অশোক কুমাৰ) তাত বাস কৰিবলৈ আহোঁতে এজন বৃদ্ধ মালীয়ে তেওঁক অসম্পূৰ্ণ প্ৰেমৰ কাহিনীটো বৰ্ণনা কৰে। প্ৰায় ৪০ৰপৰা ৪৫ বছৰ আগতে এজন ব্যক্তিয়ে এই প্ৰাসাদটো নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু তেওঁৰ প্ৰেমিকা কামিনী (মধুবালা) তাত থাকিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। কামিনীয়ে গোটেই দিনটো অপেক্ষা কৰি থাকিছিল, যাতে মাজনিশা সেই ব্যক্তিজন তেওঁৰ ওচৰলৈ আহে। কিন্তু পুৱতি নিশা হোৱাৰ আগতেই তেওঁ গুচি গৈছিল। এদিন ধুমুহাময় নিশা সেই ব্যক্তিজনৰ জাহাজখন ডুব যায় আৰু তেওঁ পানীত ডুবি মৃত্যুবৰণ কৰে। কামিনীক এৰি যোৱাৰ আগতে তেওঁ কৈছিল যে তেওঁলোকৰ প্ৰেম কেতিয়াও শেষ নহ'ব। কেইদিনমানৰ পাছত কামিনীৰো মৃত্যু হয়। শংকৰ যেতিয়া এটা শোৱনি-কোঠালৈ যায়, তেতিয়া বেৰৰপৰা এখন ফটো সৰি পৰে। ফটোখনত থকা মানুহজনৰ মুখখন নিজৰ সৈতে হুবহু মিল থকা দেখি শংকৰ আচৰিত হয়। তাৰ পাছত তেওঁ এগৰাকী মহিলাৰ গানৰ মাত শুনিবলৈ পায় আৰু মাতটোৰ পম খেদি যায়। এটা কোঠাত তেওঁ মহিলাগৰাকীক বহি থকা দেখে, কিন্তু তেওঁক দেখা পোৱাৰ লগে লগে মহিলাগৰাকী পলাই যায়। শংকৰৰ বন্ধু শ্ৰীনাথ (কানু ৰয়) আহি পায়। শংকৰে সন্দেহ প্ৰকাশ কৰে যে পূৰ্বজন্মৰ অসম্পূৰ্ণ প্ৰেমৰ কাহিনীটোৰ পুৰুষজন হয়তো শ্ৰীনাথেই। শ্ৰীনাথে তেওঁক শান্ত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। কিন্তু কিছুসময়ৰ পাছতে মহিলাগৰাকী পুনৰ দেখা দিয়ে। দুয়োজনে তেওঁৰ পিছে পিছে গৈ প্ৰাসাদৰ ছাদত উপস্থিত হয়। তাত মহিলাগৰাকীয়ে পানীত জঁপিয়াই পৰে, কিন্তু তললৈ চাই তেওঁলোকে একো দেখা নাপায়। পাছদিনা শংকৰ কানপুৰলৈ উভতি যায়। নৈনী নামৰ ঠাইত তেওঁ ৰে'লৰপৰা নামি পুনৰ প্ৰাসাদটোলৈ যায়। কামিনীয়ে তেওঁক কয় যে তেওঁ বাস্তৱিকতে আছে। কিন্তু শ্ৰীনাথে বাধা দি শংকৰক সতৰ্ক কৰে যে কামিনীয়ে তেওঁক মৃত্যুৰ মুখলৈ টানি নিব। ভূতগৰাকীয়ে পুনৰ আবিৰ্ভাৱ হৈ শ্ৰীনাথক তেওঁলোকৰ মাজৰপৰা আঁতৰি থাকিবলৈ কয়। খঙত শ্ৰীনাথে তেওঁক গুলীয়াবলৈ চেষ্টা কৰে, কিন্তু বিফল হয়। কামিনীয়ে শংকৰক কয় যে শংকৰে ভাল পোৱা এগৰাকী মহিলাৰ শৰীৰত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰিলে তেওঁ পুনৰ জীৱন লাভ কৰিব পাৰিব। তেওঁ শংকৰক মালীৰ জীয়েকৰ মুখখন চাই তাই ধুনীয়া হয় নে নহয় আৰু সেই মুখত কামিনীক গ্ৰহণ কৰিব পাৰিব নে নাই, সেয়া নিৰ্ণয় কৰিবলৈ কয়। ইফালে, শ্ৰীনাথৰপৰা সকলো কথা শুনি শংকৰৰ পিতৃ আহি তেওঁক ঘৰলৈ লৈ যায়। শংকৰে ৰঞ্জনা (বিজয়লক্ষ্মী)ক বিয়া কৰায়। কামিনীক পাহৰিবলৈ তেওঁ পত্নীৰ সৈতে বহু দূৰলৈ গুচি যোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয়। দুবছৰৰ পাছত, শংকৰৰ ৰাতি ৰাতি ক'লৈ যায় জানিবলৈ উদ্বিগ্ন হৈ পৰা ৰঞ্জনাই এদিন তেওঁৰ পিছে পিছে যায় আৰু তেওঁক কামিনীক লগ ধৰিবলৈ যোৱা দেখে। কামিনীয়ে শংকৰক মালীৰ জীয়েকক হত্যা কৰিবলৈ কয়, যাতে তাইৰ শৰীৰত প্ৰৱেশ কৰি তেওঁ পুনৰ জীৱন লাভ কৰিব পাৰে। সকলো কথা শুনি ৰঞ্জনাই বিহ পান কৰে আৰু মৃত্যুৰ আগতে আৰক্ষী থানালৈ গৈ শংকৰে তেওঁক প্ৰতাৰণা কৰি বিহ খুৱাইছে বুলি স্বীকাৰোক্তি দিয়ে। শংকৰক আদালতত হাজিৰ কৰোৱা হয়। মালীৰ জীয়েক আশা (আশা)কো শংকৰ আৰু ৰঞ্জনাৰ মাজত সংঘটিত হোৱা সংঘাতৰ বাবে দোষী বুলি অভিযুক্ত কৰি আদালতলৈ অনা হয়। পাছত প্ৰকাশ পায় যে আশাই কামিনীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল, কাৰণ ফটোখনত থকা শংকৰৰ সৈতে চেহেৰাৰ মিল থকা মানুহজনৰ প্ৰতি তাই প্ৰেমত পৰিছিল। অৱশেষত শংকৰক মৃত্যুদণ্ডৰ শাস্তি দিয়া হয়। কিন্তু পাছত আৰক্ষীয়ে ৰঞ্জনাৰ চিঠিখনৰ বিষয়ে জানিব পাৰে আৰু শংকৰক মুকলি কৰি দিয়ে। শংকৰ শ্ৰীনাথৰ ঘৰলৈ দৌৰি যায়, কিন্তু তাত উপস্থিত হোৱাৰ আগতেই তেওঁৰ মৃত্যু হয়। ছবিখনৰ শেষত শোকাকুল আশা আৰু শ্ৰীনাথক একেলগে আঁতৰি যোৱা দেখা যায়। == অভিনেতা-অভিনেত্ৰী == *'' [[অশোক কুমাৰ]]'' হৰি শংকৰ চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> * ''[[মধুবালা]]'' কামিনী চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> *'' এম. কুমাৰ '' হৰি শংকৰৰ পিতৃ চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> * ''বিজয়লক্ষ্মী'' ৰঞ্জনা চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> * কানু ৰয় শ্ৰীনাথ * ''নাজিৰ হুছেইন'' কামিনীৰ পিতৃ চৰিত্ৰত * এৰুজ টাৰাপোৰ * শীলা নাইক * লীলা পাণ্ডে * নীলম * কানিজ * জগন্নাথ * মহছিন * লক্ষ্মণ ৰাও * এছ. এ. বেকাৰ * ৰামাস্ত্ৰী * ৰাজা ছেলিম == নিৰ্মাণ == [[File:Kamal_Amrohi_%2828553611573%29.jpg|thumb|180px|ছবিখনৰ পৰিচালক কমল আমৰোহী (''১৯৫০ৰ দশকৰ এখন আলোকচিত্ৰ'')]] ''মহল'' সাৱক ৱাচা আৰু অশোক কুমাৰে [[বম্বে টকীজ]]ৰ বেনাৰত প্ৰযোজনা কৰিছিল। ছবিখনৰ কাহিনী আৰু পৰিচালনাৰ দায়িত্বত আছিল কমল আমৰোহী। এইখনেই আছিল পৰিচালক হিচাপে তেওঁৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ।{{sfn|Deep|1996|p=144}} কাহিনীটোৰ এটা অংশ অশোক কুমাৰে প্ৰস্তাৱ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৪৮ চনৰ এটা বাস্তৱ ঘটনা স্মৰণ কৰি এই কাহিনী কৈছিল। সেই সময়ত তেওঁ জিজিবয় হাউছৰ ওচৰত অৱস্থিত এটা পাহাৰীয়া পৰ্যটনস্থলীত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি আছিল। মাজনিশা তেওঁ এগৰাকী ৰহস্যমজ়ী মহিলাৰ গাড়ীত মূৰ নথকা এটা মৃতদেহ দেখা পাইছিল।<ref name=":2">{{Cite web|date=2019-10-13|title=When Ashok Kumar saw a headless corpse and Mahal was born|url=https://topleadindia.com/2019/10/13/when-ashok-kumar-saw-a-headless-corpse-and-mahal-was-born/|access-date=2021-07-11|website=Top Lead India|language=en-US}}</ref> কিছুসময়ৰ পাছতে মহিলাগৰাকী সেই স্থানৰপৰা অন্তৰ্ধান হয়। অশোক কুমাৰৰ চাকৰসকলে বিশ্বাস কৰিছিল যে তেওঁ হয়তো সপোনহে দেখিছিল। কুমাৰে ওচৰৰ আৰক্ষী থানাত অভিযোগ দাখিল কৰিবলৈ যাওঁতে এজন আৰক্ষীয়ে তেওঁক জনায় যে ১৪ বছৰ আগতে একে ঠাইতে একেধৰণৰ ঘটনা সংঘটিত হৈছিল। এগৰাকী মহিলাই এজন ব্যক্তিক হত্যা কৰাৰ পাছত পথ দুৰ্ঘটনাত মৃত্যুবৰণ কৰিছিল।<ref name=":2"/> কুমাৰে এই কাহিনী আমৰোহীক বৰ্ণনা কৰে। আমৰোহীয়ে ইয়াৰ আগতে ১৯৩৯ চনৰ ছোহৰাব মোদীৰ জনপ্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ ''পুকাৰ (১৯৩৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)''ৰ সংলাপ লিখিছিল, কিন্তু তেওঁ কেতিয়াও চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰা নাছিল। আমৰোহীয়ে কাহিনীটোৰ কিছু পৰিৱৰ্তন সাধন কৰি ইয়াক অধিক বিকশিত কৰে আৰু ছবিখনৰ নাম ''মহল'' ৰাখে। এই শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে অট্টালিকা বা ৰাজপ্ৰাসাদ।{{sfn|Deep|1996|p=37}} উল্লেখযোগ্য যে ছবিখনৰ অতিপ্ৰাকৃতিক কাহিনীটোৰ সৈতে ৰূপাৰ্ট ক্ৰফ্ট-কুকৰ এখন চুটিগল্পৰ সাদৃশ্য আছে। সেই গল্পৰ আধাৰত ১৯৪৫ চনত ''দ্য ফেটেল উইটনেছ'' নামৰ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ৱাচাই ছবিখনৰ কাহিনী প্ৰথমে নাকচ কৰিছিল। তেওঁৰ আশংকা আছিল যে ৰহস্যধৰ্মী চলচ্চিত্ৰই সদায় দৰ্শকৰ পুনৰাবৃত্ত আগ্ৰহ লাভ নকৰিব পাৰে। ইয়াৰ উপৰি বম্বে টকীজে পূৰ্বৰ কেইবাখনো চলচ্চিত্ৰৰ ব্যাৱসায়িক বিফলতাৰ বাবে ইতিমধ্যে আৰ্থিক সংকটৰ সন্মুখীন হৈছিল। কিন্তু কুমাৰে দৃঢ়তাৰে কয় যে ভালদৰে পৰিচালনা কৰিলে ছবিখন আকৰ্ষণীয় হ'ব পাৰে। সেয়েহে তেওঁ আমৰোহীক পৰিচালক হিচাপে নিযুক্ত কৰে।{{sfn|Deep|1996|pp=37–39}} কুমাৰে নিজেও সহ-প্ৰযোজক হ'বলৈ, সম্ভাৱ্য লোকচান বহন কৰিবলৈ আৰু ছবিখনত অভিনয় কৰিবলৈ সন্মতি দিয়ে। কামিনীৰ চৰিত্ৰৰ বাবে উপযুক্ত অভিনেত্ৰী বাছনি কৰাৰ দায়িত্ব তেওঁ আমৰোহীক অৰ্পণ কৰে।{{sfn|Deep|1996|pp=37–39}} মুখ্য নাৰী চৰিত্ৰটোৰ বাবে অভিনেত্ৰী বাছনি কৰাটো জটিল হৈ পৰিছিল। কেইবাগৰাকীও প্ৰতিষ্ঠিত অভিনেত্ৰীয়ে চৰিত্ৰটো গ্ৰহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল আৰু আন কিছুমানে অধিক পাৰিশ্ৰমিক বিচাৰিছিল। এটা সময়ত [[ছুৰাইয়া]]ক চৰিত্ৰটোৰ বাবে বিবেচনা কৰা হৈছিল আৰু ৱাচাই তেওঁক প্ৰায় চূড়ান্তও কৰিছিল। ৱাচাৰ বিশ্বাস আছিল যে ছুৰাইয়া আৰু কুমাৰৰ যুটিটোৱে দৰ্শকক আকৰ্ষণ কৰিব। কিন্তু ছুৰাইয়াৰ আইতাক ছবিখনৰ ব্যতিক্ৰমী কাহিনীটোৰ প্ৰতি বিশেষ উৎসাহী নাছিল।{{sfn|Akbar|1997|p=53}} ইফালে, তেতিয়াৰ ১৫বছৰীয়া আৰু এতিয়াও বিশেষ জনপ্ৰিয়তা লাভ নকৰা উদীয়মান অভিনেত্ৰী [[মধুবালা]]ই কামিনীৰ চৰিত্ৰটোত অভিনয় কৰিবলৈ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে। ৱাচাই তেওঁৰ বয়স আৰু অভিজ্ঞতাৰ অভাৱৰ বাবে তেওঁক পোনপটীয়াকৈ নাকচ কৰিছিল। কিন্তু আমৰোহীয়ে মধুবালাৰ অডিশ্যন লোৱাৰ দাবী জনায়।{{sfn|Deep|1996|pp=37–38}} আমৰোহীয়ে পাছত কৈছিল, "প্ৰথমবাৰ লগ পাওঁতে তেওঁ কোনো তাৰকা নাছিল। মই নতুন মুখ বিচাৰি আছিলোঁ আৰু তেওঁ সেই চৰিত্ৰৰ বাবে উপযুক্ত আছিল।" {{sfn|Abbasi|2018|p=152}} ''[[দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া]]''ৰ মতে, প্ৰথম পৰ্দা-পৰীক্ষাত [[মধুবালা]]ক "একেবাৰেই ভাল দেখা পোৱা নাছিল।" প্ৰচলিত কথা অনুসৰি, ষ্টুডিঅ'ৰ কৰ্মচাৰী জাৰ্মান চিত্ৰগ্ৰহণকাৰী যোছেফ ৱিৰ্শ্বিঙক কিশোৰী অভিনেত্ৰীগৰাকীক আটাইতকৈ বেয়াকৈ দেখুৱাবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছিল।<ref name=":0"/> আমৰোহীয়ে নিজে দ্বিতীয়টো অডিশ্যনৰ দায়িত্ব লয় আৰু নিজৰ সুবিধামতে পোহৰৰ ব্যৱস্থা কৰি মধুবালাৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰে। এইবাৰ ক'লা-বগা ছবিতো মধুবালাক "অপূৰ্ব সুন্দৰী" দেখা গৈছিল আৰু সকলোৱে একমত হৈছিল যে কামিনীৰ চৰিত্ৰৰ বাবে তেৱেঁই উপযুক্ত। ''ইণ্ডিয়া টাইমছ''ত এইদৰে উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref name=":0"/> ইয়াৰ পাছতে মধুবালাই চৰিত্ৰটো লাভ কৰে, যদিও ছবিখনৰ মুখ্য অভিনেতা কুমাৰৰ বয়স তেওঁৰ বয়সৰ দুগুণতকৈও অধিক আছিল। বহু বছৰৰ পাছত কুমাৰে কৈছিল, "মধুবালাৰ বয়স মাত্ৰ প্ৰায় ১৫ বছৰ আছিল আৰু তেওঁ অভিনয়ত ইমানেই কেঁচা আছিল যে প্ৰায় প্ৰতিটো দৃশ্যতে কেইবাবাৰো পুনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰিবলগীয়া হৈছিল। কিন্তু ''মহল'' আছিল ব্যতিক্ৰমী, আৰু মই নিশ্চিত আছিলোঁ যে আমাৰ চৰিত্ৰ নিৰ্বাচন ভুল হোৱা নাছিল।" <ref name=":0"/> ''মহল''ৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ছোৱাত ছবিৰ দলটোৱে আৰ্থিক সংকটৰ সন্মুখীন হৈছিল। সা-সামগ্ৰী কিনিবলৈ পৰ্যাপ্ত ধন নথকাৰ বাবে আমৰোহীয়ে নিজৰ ঘৰৰপৰা পুৰণি মূল্যৱান সামগ্ৰী আৰু পোছাক আনি ব্যৱহাৰ কৰিবলগীয়া হৈছিল।<ref name=":0"/> সংগীত ৰচনাৰ বাবে খেমচন্দ প্ৰকাশক নিয়োগ কৰা হৈছিল আৰু নক্ষবে গীতৰ কথা লিখিছিল। [[লতা মংগেশকাৰ]], ৰাজকুমাৰী ডুবে আৰু জোহৰাবাই আম্বেৱালীয়ে ছবিখনৰ গীতসমূহত কণ্ঠদান কৰিছিল। "আয়েগা আনেৱালা" গীতটো গাবলৈ প্ৰথমে [[টুন টুন]]ক প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছিল। কিন্তু [[কাৰদাৰ প্ৰডাকচনছ]]ৰ সৈতে থকা চুক্তিৰ বাবে তেওঁ প্ৰস্তাৱটো প্ৰত্যাখ্যান কৰে।<ref>{{cite web|author=Manish Gaekwad |url=https://thereel.scroll.in/805494/redemption-song-afsana-likh-rahi-hoon-by-tun-tun |title=Redemption song: 'Afsana Likh Rahi Hoon' by Tun Tun |publisher=Scroll.in website |date=24 March 2016 |access-date=14 October 2023}}</ref> পাছত মংগেশকাৰে সেই প্ৰাচীন প্ৰাসাদটোতে গীতটো গাইছিল, য'ত ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।{{sfn|Akbar|1997|p=53}} প্ৰায় চাৰি মিনিট দৈৰ্ঘ্যৰ "মুশকিল হ্যায় বহুত মুশকিল" নামৰ আন এটা গীত আমৰোহী আৰু মধুবালাই এটা টেকতে সম্পূৰ্ণ কৰিছিল।<ref>{{Cite book|last=Rag|first=Pankaj|url=https://books.google.com/books?id=AcP5HPRDgewC|title=Dhuno Ki Yatra|date=2006-01-01|publisher=Rajkamal Prakashan|isbn=978-81-267-1169-7|pages=125|language=hi}}</ref> আনসকলৰ আপত্তি সত্ত্বেও আমৰোহীয়ে মধুবালাৰ অভিনয় প্ৰতিভাক উচ্চ স্থান দিছিল। তেওঁৰ মতে, "এই ছবিখনৰ জৰিয়তেই তেওঁৰ প্ৰকৃত সামৰ্থ্য প্ৰকাশ পাইছিল।" {{sfn|Abbasi|2018|p=152}} প্ৰথমতে ছবিখনৰ শেষত মুখ্য চৰিত্ৰ শংকৰ আৰু কামিনীয়ে পৰৱৰ্তী জন্মত পুনৰ মিলিত হোৱা দেখুওৱা হৈছিল। কিন্তু কুমাৰৰ পৰামৰ্শত মুক্তিৰ এদিন আগতে সেই দৃশ্যসমূহ আঁতৰাই দিয়া হয়।{{sfn|Ghosh|1995|pp=74–79}} == সংগীত == {{Track listing | all_lyrics = জে. নক্ষব | all_music = খেমচন্দ প্ৰকাশ{{sfn|Akbar|1997|p=53}} | headline = গীতসমূহ | extra_column = কণ্ঠশিল্পী | title1 = মহল থীম (বাদ্যসংগীত) | length1 = 3:16 | extra1 = খেমচন্দ প্ৰকাশ | title2 = ঘবৰা কে জো হম | length2 = 4:04 | extra2 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] | title3 = এক তীৰ চলা | length3 = 4:26 | extra3 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] | title4 = ছুন ছুন ঘুংঘৰুৱা | length4 = 4:42 | extra4 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] আৰু জোহৰা বাই | title5 = মই ৱহ হঁছী হুঁ | length5 = 4:49 | extra5 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] | title6 = মুশকিল হ্যায় বহুত | length6 = 3:55 | extra6 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | title7 = আয়েগা আনেৱালা | length7 = 6:52 | extra7 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | title8 = দিল নে ফিৰ ইয়াদ কিয়া | length8 = 4:14 | extra8 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | total_length = {{Duration|m=36|s=00}} }} == মুক্তি == === প্ৰভাৱ আৰু বক্স অফিচ === ''মহল'' ১৯৪৯ চনৰ ১৩ অক্টোবৰত ছবিগৃহত মুক্তি লাভ কৰে।{{sfn|Akbar|1997|page=53}} মুক্তিৰ পাছতে ছবিখন জনপ্ৰিয় হৈ পৰে আৰু তৃতীয় সপ্তাহৰ ভিতৰতে সমগ্ৰ দেশতে আলোড়নৰ সৃষ্টি কৰে।<ref name=":4">{{Cite book|last=Acharya|first=Madhukant|url=https://books.google.com/books?id=KF9RDwAAQBAJ|title=Friends and Five Seasons: Publishing Hero Rupen (Vol 2)|date=2018-03-15|publisher=Notion Press|isbn=978-1-64249-388-7|pages=377|language=en}}</ref> বম্বে টকীজৰ পূৰ্বৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ব্যাৱসায়িক বিফলতাৰ বাবে ''মহল''ৰ সফলতা সম্পূৰ্ণ অপ্ৰত্যাশিত আছিল। ছবিখনে "বম্বে টকীজৰ আৰ্থিক সমস্যাত আৰু অধিক বৃদ্ধি কৰিব বুলি ভবা হতাশাবাদীসকলক আচৰিত কৰি তুলিছিল।" <ref name=":0"/> এজন ছবিগৃহৰ মালিকে সংবাদ মাধ্যমক কৈছিল, "বন্ধু-বান্ধৱ আৰু সাধাৰণ দৰ্শকৰপৰা বিনামূলীয়া প্ৰৱেশ-পত্ৰৰ বাবে ইমান অনুৰোধ পাইছোঁ যে মই অভিভূত হৈ পৰিছোঁ। কিছুমান প্ৰদৰ্শনীৰ বাবে মই প্ৰৱেশ-পত্ৰ দিওঁ, কাৰণ সকলো প্ৰদৰ্শনীৰ টিকট আগতীয়াকৈ বিক্ৰী হৈ যায়। ছবিখনে আমাৰ উপাৰ্জন আশা কৰাতকৈ বহু বেছি বৃদ্ধি কৰিছে। মোৰ বিশ্বাস, ই ৰূপালী জয়ন্তী উদ্‌যাপন কৰা সফল ছবিত পৰিণত হ'ব। মানুহে ছবিখন বাৰে বাৰে চাব বিচাৰে।" <ref name=":4"/> ছবিখনৰ প্ৰদৰ্শনীসমূহত সদায় দৰ্শকৰ আসন পূৰ্ণ হৈ আছিল। ছবিখনৰ সংলাপ আৰু গীতৰ কথা সন্নিৱিষ্ট পুস্তিকাৰ বাবেও ব্যাপক চাহিদাৰ সৃষ্টি হৈছিল।<ref name=":4"/> বাণিজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বিষয়ক ৱেবছাইট ''বক্স অফিচ ইণ্ডিয়া''ই ''মহল''ক "ছুপাৰ হিট" বুলি ঘোষণা কৰিছে।<ref name="Boxofficeindia">{{Cite web|date=2013-10-16|title=Top Earners 1940s|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131016234445/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|archive-date=16 October 2013|website=Box office India website|access-date=2023-10-10}}</ref> ছবিখনৰ বক্স অফিচ উপাৰ্জনৰ সঠিক পৰিসংখ্যা উপলব্ধ নহ'লেও চলচ্চিত্ৰ বাণিজ্যৰ ৱেবছাইটসমূহে অনুমাণিক হিচাপ আগবঢ়াইছে। বক্স অফিচ ইণ্ডিয়াৰ মতে, ছবিখনৰ মুঠ উপাৰ্জন আছিল {{INRConvert|14.5|m|nolink=no|year=1970|mode=historical}}। ১৯৪৯ চনত ই সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ তালিকাত তৃতীয় স্থান লাভ কৰিছিল। ইয়াৰ আগত আছিল ''বৰছাত (১৯৪৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)'' আৰু ''আন্দাজ (১৯৪৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)''।<ref name=BoxOffice>{{Cite web|date=2012-09-22|title=Top Earners 1949|url=http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|url-status=dead|website=Box Office India website|access-date=2023-10-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20120922023327/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|archive-date=22 September 2012}}</ref> ২০০৯ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ৱেবছাইটটোৱে ছবিখনৰ মুদ্ৰাস্ফীতিৰ সৈতে সামঞ্জস্য কৰা উপাৰ্জন {{INRConvert|410|m|nolink=no|year=2009|mode=historical}} বুলি উল্লেখ কৰিছিল আৰু ১৯৪০ৰ দশকৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা চলচ্চিত্ৰসমূহৰ তালিকাত ইয়াক দশম স্থান দিছিল। ২০২০ চনলৈকে মুদ্ৰাস্ফীতিৰ হিচাপত ভাৰতৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা এশখন চলচ্চিত্ৰৰ ভিতৰত ''মহল'' অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছিল।<ref>{{Cite web|date=2006-04-22|title=All Time Top Earners in India (film Mahal #76 on the LIST)|url=http://www.boxofficeindia.com/alltime.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060422165153/http://www.boxofficeindia.com/alltime.htm|website=Box Office India website|archive-date=22 April 2006|access-date=2023-10-13}}</ref> === সমালোচনামূলক প্ৰতিক্ৰিয়া === সমালোচনাসমূহত মধুবালাক ছবিখনৰ "প্ৰকৃত সফলতা" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল আৰু তেওঁৰ অভিনয়ক বয়সত বহু ডাঙৰ অশোক কুমাৰৰ অভিনয়তকৈও অধিক প্ৰশংসা কৰা হৈছিল।<ref name=":4"/> ৱিৰ্শ্বিঙৰ চিত্ৰগ্ৰহণশৈলীৰদ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ ''মোশ্যন পিকচাৰ মেগাজিন''ৰ এজন সাংবাদিকে ''মহল''ক "ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগৰ ইতিহাসৰ এক মাইলৰ খুঁটি" বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref name=":1">{{Cite web|title=Bombay Talkies' Mahal—Madhubala and Ashok Kumar—The Motion Picture Magazine|url=https://cineplot.com/mahal-1949/|access-date=2021-04-23|language=en-US}}</ref> কিন্তু ছবিখনৰ প্ৰতি সামগ্ৰিক সমালোচনামূলক প্ৰতিক্ৰিয়া মিশ্ৰিত আছিল। পেটেলে ইয়াৰ কাহিনীটোক "অদ্ভুত অৰ্থহীনতা বিশুদ্ধ আৰু নিৰ্মল" বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref>{{Cite web|date=2009-04-09|title=Thus wrote Filmindia (and Mother India) - II|url=https://upperstall.com/features/thus-wrote-filmindia-and-mother-india-ii/|access-date=2023-10-13|website=Upperstall.com}}</ref> আনহাতে, ''মোশ্যন পিকচাৰ মেগাজিন''ৰ মতে, ছবিখন আছিল "ভূত, প্ৰেতাত্মা, অলৌকিক আবিৰ্ভাৱ, শিহৰণ, কঁপনি, বাদুলী আৰু সাপৰ কাহিনী।" আলোচনীখনে লগতে মন্তব্য কৰিছিল যে ছবিখনে দৰ্শকৰ মনত ভয়ৰ সৃষ্টি কৰিবলৈ সক্ষম হয়, কিন্তু তাৰ আঁৰত এটাতকৈ অধিক কাৰণ আছে।<ref name=":1"/> সময়ৰ লগে লগে ছবিখনৰ প্ৰতি সমালোচনামূলক দৃষ্টিভংগীৰ যথেষ্ট উন্নতি ঘটিছে আৰু আধুনিক সমালোচকসকলে ইয়াক প্ৰায়ে এখন ধ্ৰুপদী ছবি বুলি অভিহিত কৰে।{{sfn|Akbar|1997|page=49}} আপাৰষ্টলৰ বাবে লিখা এটা পৰ্যালোচনাত কৰণ বালিয়ে ছবিখনৰ "সমৃদ্ধ স্তৰযুক্ত আৰু বিষণ্ণ দৃশ্যৰূপ, শব্দৰ কল্পনাপ্ৰসূত ব্যৱহাৰ, ৰহস্যমজ় অস্পষ্টতা আৰু মনত ৰৈ যোৱা সংগীত"ৰ প্ৰশংসা কৰিছিল।<ref name=upperstall2>{{Cite web|last=Bali|first=Karan|date=2016-06-23|title=Mahal (1949 film) - film review|url=https://upperstall.com/film/mahal/|access-date=2023-10-13|website=Upperstall.com website}}</ref> লেখক বিজয় মিশ্ৰই তেওঁৰ ''বলিউড চিনেমা: টেম্পলছ অৱ ডিজায়াৰ'' নামৰ গ্ৰন্থত লিখিছে যে ''মহল''ৰ কাহিনী সম্পূৰ্ণৰূপে সমাপ্ত নোহোৱা আৰু ইয়াৰ গাঁথনিত অস্পষ্ট মুহূৰ্তসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত হৈ থকাৰ বাবেই ছবিখন এক বিশেষ কৃতিত্ব হিচাপে বিবেচিত হয়। তেওঁৰ মতে, [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] পুনৰ্জন্মৰ কাহিনীৰ ব্যৱহাৰে [[গথিক কল্পকাহিনী|গথিক আখ্যানৰ]] সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰে আৰু শেষত ইয়াক হিন্দু নন্দনতাত্ত্বিক তত্ত্বৰ অন্তৰ্নিহিত মহত্ত্বমুখী প্ৰৱণতাৰ সৈতে সংযোগ কৰে।{{sfn|Mishra|2013|page=55}} ২০২০ চনত গায়ত্ৰী প্ৰভুৱেও একেধৰণৰ মূল্যায়ন আগবঢ়াইছিল। তেওঁৰ মতে, ''মহল''-এ পৰ্দাত প্ৰেম আৰু স্থাপত্যক এক অনন্য ৰূপত একত্ৰিত কৰিছে। প্ৰেম আৰু স্থানৰ মাজৰ সম্পৰ্কই নিজেই স্থানৰ প্ৰতি এক প্ৰেমৰ সৃষ্টি কৰে। এই সম্পৰ্কক চলচ্চিত্ৰৰূপ দিবলৈ এক স্বকীয় দৃশ্যভাষাৰ প্ৰয়োজন হয়, আৰু ছবিখনৰ আৰম্ভণিৰ দৃশ্যসমূহত ''মহল''-এ এই কাম অসাধাৰণ নিখুঁততাৰে সম্পন্ন কৰিছে।{{sfn|Prabhu|2020}} == উত্তৰাধিকাৰ == {{multiple image | footer_align = center | footer = ''মহল''ৰ সফলতাই [[মধুবালা]] আৰু [[লতা মংগেশকাৰ]]ক (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) নিশাটোৰ ভিতৰতে তাৰকাত পৰিণত কৰিছিল। | total_width = 300 | image1 = | alt1 = | image2 = Lata Mangeshkar black-and-white.jpg | alt2 = | align = | direction = | caption1 = | caption2 = }} ''মহল''ৰ সফলতাই নেপথ্য গায়িকা লতা মংগেশকাৰ আৰু মুখ্য অভিনেত্ৰী মধুবালাৰ কেৰিয়াৰ গঢ়ি তোলাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। দুয়োগৰাকীয়েই চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগত ডাঙৰ সুযোগ লাভ কৰিবলৈ সংগ্ৰাম কৰি আছিল। ''মহল'' মুক্তিৰ পাছৰ ছয় বছৰলৈকে মধুবালাৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা চলচ্চিত্ৰ হৈ আছিল। ১৯৫৫ চনত মুক্তি পোৱা ''মিষ্টাৰ এণ্ড মিছেছ '৫৫'' ছবিখনে এই স্থান লাভ কৰে। মংগেশকাৰে প্ৰায়ে "আয়েগা আনেৱালা"ক তেওঁৰ প্ৰিয় গীতসমূহৰ ভিতৰত এটা বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref name=upperstall2/> ''মহল''ৰ সম্পাদক বিমল ৰায় পৰৱৰ্তী সময়ত ''মধুমতী'' (১৯৫৮) ছবিখনৰ পৰিচালক হৈছিল। এই ছবিখনে ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ, ভাৰতীয় টেলিভিছন আৰু সম্ভৱতঃ বিশ্বৰ চলচ্চিত্ৰ জগতত পুনৰ্জন্মৰ বিষয়-বস্তুৰ আধাৰত নিৰ্মিত বহুতো পৰৱৰ্তী সৃষ্টিৰ বাবে অনুপ্ৰেৰণাৰ উৎস হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref name="Mishra">{{citation|last=Mishra|first=Vijay|title=Bollywood cinema: temples of desire|publisher=[[Routledge]]|year=2002|isbn=0-415-93014-6|pages=49–57}}</ref> ''মহল''ৰ বহুতো বিষয়-বস্তু হিন্দী চলচ্চিত্ৰ ''কৰ্জ (চলচ্চিত্ৰ)'' (১৯৮০)তো পুনৰ দেখা গৈছিল।<ref name="Doniger">{{citation|last=Doniger|first=Wendy|title=The woman who pretended to be who she was: myths of self-imitation|chapter=Chapter 6: Reincarnation|pages=112–136 [135]|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2005|isbn=0-19-516016-9}}</ref> ''কৰ্জ''ক কেইবাবাৰো পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত আছিল [[কন্নড় চলচ্চিত্ৰ|কন্নড়]] ছবি ''যুগ পুৰুষ'' (১৯৮৯), [[তামিল চলচ্চিত্ৰ|তামিল]] ছবি ''এন্নাক্কুল অৰুৱন (১৯৮৪ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)'' (১৯৮৪) আৰু হিন্দী ছবি ''ওম শান্তি ওম''।<ref>[http://www.mumbaimirror.com/net/mmpaper.aspx?page=article&sectid=30&contentid=20080807200808070235582987cdd87f Ashanti nags Om Shanti Om] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071024183614/http://mumbaimirror.com/net/mmpaper.aspx?Page=article |date=24 October 2007 }} [[মুম্বাই মিৰৰ]], ৭ আগষ্ট ২০০৮।</ref><ref name="hum">[http://www.humsurfer.com/shah-rukh-farah-sued-writer-claims-srk-stole-his-script-for-om-shanti-om Shah Rukh, Farah Sued: Writer Claims SRK stole his script for Om Shanti Om] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090413205105/http://www.humsurfer.com/shah-rukh-farah-sued-writer-claims-srk-stole-his-script-for-om-shanti-om |date=13 April 2009}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == * {{cite book |last=Abbasi |first=Yasir |title=Yeh Un Dinoñ Ki Baat Hai: Urdu Memoirs of Cinema Legends |publisher=Bloomsbury Publishing |year=2018 |isbn=978-9387471054 }} * {{cite book |last=Akbar |first=Khatija |title=Madhubala: Her Life, Her Films |publisher=Hay House |year=1997 |isbn=9788174761538 }} * {{cite book |last=Deep |first=Mohan |title=The Mystery and Mystique of Madhubala |publisher=Magna Books |year=1996 |isbn=1906574219 }} * {{cite book |last=Ghosh |first=Nabendu |title=Ashok Kumar: His Life and Times |publisher=Indus |year=1995 |isbn=8172232187 }} * {{cite book |last=Mishra |first=Vijay |title=Bollywood Cinema: Temples of Desire |publisher=Routledge |year=2013 |isbn=9780415930154 }} * {{cite book |last=Prabhu |first=Gayathri |title=Shadow Craft: Visual Aesthetics of Black and White Hindi Cinema |publisher=Bloomsbury Academic |year=2020 |isbn=9789390176267 }} == টোকা == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{IMDb title|0041619|মহল}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰ]] ivqyi6xy9ay76d37u7sh6t4ts59zduj 646719 646673 2026-10-23T08:58:27Z Nilotpal Hazarika123 44103 646719 wikitext text/x-wiki {{Short description|১৯৪৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ}} {{Infobox film | name = মহল | image = | caption = চলচ্চিত্ৰখনৰ পোষ্টাৰ | director = কমল আমৰোহী | producer = [[অশোক কুমাৰ]]<br />সাৱক ৱাচা | writer = কমল আমৰোহী | screenplay = কমল আমৰোহী | story = কমল আমৰোহী | based_on = | starring = [[অশোক কুমাৰ]]<br />[[মধুবালা]] | music = খেমচন্দ প্ৰকাশ | cinematography = যোছেফ ৱিৰ্শ্বিং | editing = বিমল ৰায়<br />এম. শংকৰ<br />আৰ. এম. টিপনিছ | studio = [[বম্বে টকীজ]] | distributor = বম্বে টকীজ | released = {{Film date|df=y|1949|10|19}} | runtime = ১৬৫ মিনিট | country = ভাৰত | language = [[হিন্দুস্তানী ভাষা|হিন্দুস্তানী]] | budget = {{Estimation}} {{INR}}৯ লাখ ({{Estimation}} ২০১৬ চনৰ হিচাপত {{INR}}১২.১ কোটি)<ref name=":0">{{cite news |title=Testing times for Madhubala |author=Roshmila Bhattacharya |url=http://www.punemirror.in/article/19/201305062013050609002739063f4e6c5/Testing-times-for-Madhubala.html |publisher=Pune Mirror |date=6 May 2013 |access-date=10 October 2023 |archive-url=https://archive.today/20130702104745/http://www.punemirror.in/article/19/201305062013050609002739063f4e6c5/Testing-times-for-Madhubala.html |archive-date=2 July 2013 |url-status=dead}}</ref> | gross = {{Estimation}} {{INR}}১.৪৫ কোটি ({{Estimation}} ২০১৬ চনৰ হিচাপত {{INR}}১৯৮ কোটি)<ref name=BoxOffice /> }} '''মহল ({{lang-en|Mahal}})''' হৈছে ১৯৪৯ চনত মুক্তি পোৱা এখন ভাৰতীয় হিন্দী ভাষাৰ মনস্তাত্ত্বিক আৰু অতিপ্ৰাকৃতিক ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ। ১৯৪৯ চনৰ এই চলচ্চিত্ৰখন সাৱক ৱাচা আৰু অশোক কুমাৰে [[বম্বে টকীজ]]ৰ বেনাৰত প্ৰযোজনা কৰিছিল। [[কমল আমৰোহী]]য়ে ছবিখনৰ পৰিচালনা কৰিছিল। এইখনেই আছিল তেওঁৰ পৰিচালক হিচাপে প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ। ছবিখনৰ চিত্ৰনাট্য, কাহিনী আৰু সংলাপৰ দায়িত্বতো আমৰোহী আছিল। ইয়াৰ সংগীত পৰিচালনা কৰিছিল খেমচন্দ প্ৰকাশে। বলিউডৰ প্ৰথম ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ হিচাপে অভিহিত এই ছবিখনৰ কাহিনী এজন অভিজাত ব্যক্তিক (অশোক কুমাৰ) কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লৈ উঠিছে। তেওঁ এখন প্ৰাচীন প্ৰাসাদত বাস কৰিবলৈ আহে আৰু তাত এগৰাকী ৰহস্যমজ়ী নাৰীৰ (মধুবালা) আবিৰ্ভাৱ ঘটে। নাৰীগৰাকীয়ে দাবী কৰে যে পূৰ্বজন্মত তেওঁলোক প্ৰেমিক-প্ৰেমিকা আছিল।<ref name=":0"/><ref name=upperstall2/> ''মহল'' বম্বে টকীজ ষ্টুডিঅ'ই সীমিত বাজেটেৰে নিৰ্মাণ কৰিছিল। এই ছবিখনৰ জৰিয়তে পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰা আমৰোহীক প্ৰথমে বহুতো আগশাৰীৰ অভিনেত্ৰীয়ে প্ৰত্যাখ্যান কৰিছিল। অৱশেষত তেতিয়াৰ উদীয়মান অভিনেত্ৰী মধুবালাক ছবিখনত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণত তুলনামূলকভাৱে বহু সময় লাগিছিল, যাৰ ফলত সংবাদ মাধ্যমত ছবিখনৰ বিষয়ে নেতিবাচক ধাৰণা সৃষ্টি হৈছিল। ''মহল'' ১৯৪৯ চনৰ অক্টোবৰ মাহত ছবিগৃহত মুক্তি পায়। সমালোচকৰপৰা মিশ্ৰিত আৰু নেতিবাচক প্ৰতিক্ৰিয়া লাভ কৰাৰ পাছতো ছবিখন সেই দশকৰ অন্যতম বৃহৎ ব্যাৱসায়িক সফলতা হিচাপে পৰিগণিত হয়। ই বম্বে টকীজৰ ইতিহাসৰো সৰ্বাধিক আৰ্থিক সফলতা লাভ কৰা চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল। ছবিখনে মধুবালা আৰু ইয়াৰ সংগীতত কণ্ঠদান কৰা নেপথ্য গায়িকা [[লতা মংগেশকাৰ]]ক তাৰকাখ্যাতিৰ শীৰ্ষলৈ লৈ যায়। মুক্তিৰ পাছৰেপৰা ''মহল''-এ বহুতো ভৌতিক চলচ্চিত্ৰক প্ৰভাবিত কৰিছে। ব্ৰিটিছ ফিল্ম ইনষ্টিটিউটৰ "১০খন উল্লেখযোগ্য ৰোমাণ্টিক ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ"ৰ তালিকা আৰু ''স্কুপহুপ''ৰ "১৪খন বলিউডৰ ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ, যিবোৰ আপুনি অকলশৰে চাব নোৱাৰে" শীৰ্ষক তালিকাতো ছবিখন অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।<ref>{{cite web|first=Michael|last=Blyth|url=https://www.bfi.org.uk/lists/10-great-romantic-horror-films |title=10 great romantic horror films |publisher=BFI |date=22 May 2015 |accessdate=30 March 2016}}</ref><ref>{{Cite web|last=Kurian|first=Danny|date=2015-05-16|title=14 Bollywood Horror Movies That You Just Can't Watch Alone|url=https://www.scoopwhoop.com/entertainment/bollywood-horror-movies/|access-date=2020-12-08|website=www.scoopwhoop.com|language=English}}</ref> == কাহিনী == [[File:Mahal (1949).webm|thumb|x200px|''মহল'']] ''মহল'' পুনৰ্জন্ম আৰু ভূতৰ কাহিনী। [[এলাহাবাদ]]ত এখন সুন্দৰ, পৰিত্যক্ত ৰাজপ্ৰাসাদ আছে। ইয়াৰ নতুন গৰাকী হৰি শংকৰ (অশোক কুমাৰ) তাত বাস কৰিবলৈ আহোঁতে এজন বৃদ্ধ মালীয়ে তেওঁক অসম্পূৰ্ণ প্ৰেমৰ কাহিনীটো বৰ্ণনা কৰে। প্ৰায় ৪০ৰপৰা ৪৫ বছৰ আগতে এজন ব্যক্তিয়ে এই প্ৰাসাদটো নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু তেওঁৰ প্ৰেমিকা কামিনী (মধুবালা) তাত থাকিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। কামিনীয়ে গোটেই দিনটো অপেক্ষা কৰি থাকিছিল, যাতে মাজনিশা সেই ব্যক্তিজন তেওঁৰ ওচৰলৈ আহে। কিন্তু পুৱতি নিশা হোৱাৰ আগতেই তেওঁ গুচি গৈছিল। এদিন ধুমুহাময় নিশা সেই ব্যক্তিজনৰ জাহাজখন ডুব যায় আৰু তেওঁ পানীত ডুবি মৃত্যুবৰণ কৰে। কামিনীক এৰি যোৱাৰ আগতে তেওঁ কৈছিল যে তেওঁলোকৰ প্ৰেম কেতিয়াও শেষ নহ'ব। কেইদিনমানৰ পাছত কামিনীৰো মৃত্যু হয়। শংকৰ যেতিয়া এটা শোৱনি-কোঠালৈ যায়, তেতিয়া বেৰৰপৰা এখন ফটো সৰি পৰে। ফটোখনত থকা মানুহজনৰ মুখখন নিজৰ সৈতে হুবহু মিল থকা দেখি শংকৰ আচৰিত হয়। তাৰ পাছত তেওঁ এগৰাকী মহিলাৰ গানৰ মাত শুনিবলৈ পায় আৰু মাতটোৰ পম খেদি যায়। এটা কোঠাত তেওঁ মহিলাগৰাকীক বহি থকা দেখে, কিন্তু তেওঁক দেখা পোৱাৰ লগে লগে মহিলাগৰাকী পলাই যায়। শংকৰৰ বন্ধু শ্ৰীনাথ (কানু ৰয়) আহি পায়। শংকৰে সন্দেহ প্ৰকাশ কৰে যে পূৰ্বজন্মৰ অসম্পূৰ্ণ প্ৰেমৰ কাহিনীটোৰ পুৰুষজন হয়তো শ্ৰীনাথেই। শ্ৰীনাথে তেওঁক শান্ত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। কিন্তু কিছুসময়ৰ পাছতে মহিলাগৰাকী পুনৰ দেখা দিয়ে। দুয়োজনে তেওঁৰ পিছে পিছে গৈ প্ৰাসাদৰ ছাদত উপস্থিত হয়। তাত মহিলাগৰাকীয়ে পানীত জঁপিয়াই পৰে, কিন্তু তললৈ চাই তেওঁলোকে একো দেখা নাপায়। পাছদিনা শংকৰ কানপুৰলৈ উভতি যায়। নৈনী নামৰ ঠাইত তেওঁ ৰে'লৰপৰা নামি পুনৰ প্ৰাসাদটোলৈ যায়। কামিনীয়ে তেওঁক কয় যে তেওঁ বাস্তৱিকতে আছে। কিন্তু শ্ৰীনাথে বাধা দি শংকৰক সতৰ্ক কৰে যে কামিনীয়ে তেওঁক মৃত্যুৰ মুখলৈ টানি নিব। ভূতগৰাকীয়ে পুনৰ আবিৰ্ভাৱ হৈ শ্ৰীনাথক তেওঁলোকৰ মাজৰপৰা আঁতৰি থাকিবলৈ কয়। খঙত শ্ৰীনাথে তেওঁক গুলীয়াবলৈ চেষ্টা কৰে, কিন্তু বিফল হয়। কামিনীয়ে শংকৰক কয় যে শংকৰে ভাল পোৱা এগৰাকী মহিলাৰ শৰীৰত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰিলে তেওঁ পুনৰ জীৱন লাভ কৰিব পাৰিব। তেওঁ শংকৰক মালীৰ জীয়েকৰ মুখখন চাই তাই ধুনীয়া হয় নে নহয় আৰু সেই মুখত কামিনীক গ্ৰহণ কৰিব পাৰিব নে নাই, সেয়া নিৰ্ণয় কৰিবলৈ কয়। ইফালে, শ্ৰীনাথৰপৰা সকলো কথা শুনি শংকৰৰ পিতৃ আহি তেওঁক ঘৰলৈ লৈ যায়। শংকৰে ৰঞ্জনা (বিজয়লক্ষ্মী)ক বিয়া কৰায়। কামিনীক পাহৰিবলৈ তেওঁ পত্নীৰ সৈতে বহু দূৰলৈ গুচি যোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয়। দুবছৰৰ পাছত, শংকৰৰ ৰাতি ৰাতি ক'লৈ যায় জানিবলৈ উদ্বিগ্ন হৈ পৰা ৰঞ্জনাই এদিন তেওঁৰ পিছে পিছে যায় আৰু তেওঁক কামিনীক লগ ধৰিবলৈ যোৱা দেখে। কামিনীয়ে শংকৰক মালীৰ জীয়েকক হত্যা কৰিবলৈ কয়, যাতে তাইৰ শৰীৰত প্ৰৱেশ কৰি তেওঁ পুনৰ জীৱন লাভ কৰিব পাৰে। সকলো কথা শুনি ৰঞ্জনাই বিহ পান কৰে আৰু মৃত্যুৰ আগতে আৰক্ষী থানালৈ গৈ শংকৰে তেওঁক প্ৰতাৰণা কৰি বিহ খুৱাইছে বুলি স্বীকাৰোক্তি দিয়ে। শংকৰক আদালতত হাজিৰ কৰোৱা হয়। মালীৰ জীয়েক আশা (আশা)কো শংকৰ আৰু ৰঞ্জনাৰ মাজত সংঘটিত হোৱা সংঘাতৰ বাবে দোষী বুলি অভিযুক্ত কৰি আদালতলৈ অনা হয়। পাছত প্ৰকাশ পায় যে আশাই কামিনীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল, কাৰণ ফটোখনত থকা শংকৰৰ সৈতে চেহেৰাৰ মিল থকা মানুহজনৰ প্ৰতি তাই প্ৰেমত পৰিছিল। অৱশেষত শংকৰক মৃত্যুদণ্ডৰ শাস্তি দিয়া হয়। কিন্তু পাছত আৰক্ষীয়ে ৰঞ্জনাৰ চিঠিখনৰ বিষয়ে জানিব পাৰে আৰু শংকৰক মুকলি কৰি দিয়ে। শংকৰ শ্ৰীনাথৰ ঘৰলৈ দৌৰি যায়, কিন্তু তাত উপস্থিত হোৱাৰ আগতেই তেওঁৰ মৃত্যু হয়। ছবিখনৰ শেষত শোকাকুল আশা আৰু শ্ৰীনাথক একেলগে আঁতৰি যোৱা দেখা যায়। == অভিনেতা-অভিনেত্ৰী == *'' [[অশোক কুমাৰ]]'' হৰি শংকৰ চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> * ''[[মধুবালা]]'' কামিনী চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> *'' এম. কুমাৰ '' হৰি শংকৰৰ পিতৃ চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> * ''বিজয়লক্ষ্মী'' ৰঞ্জনা চৰিত্ৰত <ref name=upperstall2/> * কানু ৰয় শ্ৰীনাথ * ''নাজিৰ হুছেইন'' কামিনীৰ পিতৃ চৰিত্ৰত * এৰুজ টাৰাপোৰ * শীলা নাইক * লীলা পাণ্ডে * নীলম * কানিজ * জগন্নাথ * মহছিন * লক্ষ্মণ ৰাও * এছ. এ. বেকাৰ * ৰামাস্ত্ৰী * ৰাজা ছেলিম == নিৰ্মাণ == [[File:Kamal_Amrohi_%2828553611573%29.jpg|thumb|180px|ছবিখনৰ পৰিচালক কমল আমৰোহী (''১৯৫০ৰ দশকৰ এখন আলোকচিত্ৰ'')]] ''মহল'' সাৱক ৱাচা আৰু অশোক কুমাৰে [[বম্বে টকীজ]]ৰ বেনাৰত প্ৰযোজনা কৰিছিল। ছবিখনৰ কাহিনী আৰু পৰিচালনাৰ দায়িত্বত আছিল কমল আমৰোহী। এইখনেই আছিল পৰিচালক হিচাপে তেওঁৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ।{{sfn|Deep|1996|p=144}} কাহিনীটোৰ এটা অংশ অশোক কুমাৰে প্ৰস্তাৱ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৪৮ চনৰ এটা বাস্তৱ ঘটনা স্মৰণ কৰি এই কাহিনী কৈছিল। সেই সময়ত তেওঁ জিজিবয় হাউছৰ ওচৰত অৱস্থিত এটা পাহাৰীয়া পৰ্যটনস্থলীত দৃশ্যগ্ৰহণ কৰি আছিল। মাজনিশা তেওঁ এগৰাকী ৰহস্যমজ়ী মহিলাৰ গাড়ীত মূৰ নথকা এটা মৃতদেহ দেখা পাইছিল।<ref name=":2">{{Cite web|date=2019-10-13|title=When Ashok Kumar saw a headless corpse and Mahal was born|url=https://topleadindia.com/2019/10/13/when-ashok-kumar-saw-a-headless-corpse-and-mahal-was-born/|access-date=2021-07-11|website=Top Lead India|language=en-US}}</ref> কিছুসময়ৰ পাছতে মহিলাগৰাকী সেই স্থানৰপৰা অন্তৰ্ধান হয়। অশোক কুমাৰৰ চাকৰসকলে বিশ্বাস কৰিছিল যে তেওঁ হয়তো সপোনহে দেখিছিল। কুমাৰে ওচৰৰ আৰক্ষী থানাত অভিযোগ দাখিল কৰিবলৈ যাওঁতে এজন আৰক্ষীয়ে তেওঁক জনায় যে ১৪ বছৰ আগতে একে ঠাইতে একেধৰণৰ ঘটনা সংঘটিত হৈছিল। এগৰাকী মহিলাই এজন ব্যক্তিক হত্যা কৰাৰ পাছত পথ দুৰ্ঘটনাত মৃত্যুবৰণ কৰিছিল।<ref name=":2"/> কুমাৰে এই কাহিনী আমৰোহীক বৰ্ণনা কৰে। আমৰোহীয়ে ইয়াৰ আগতে ১৯৩৯ চনৰ ছোহৰাব মোদীৰ জনপ্ৰিয় চলচ্চিত্ৰ ''পুকাৰ (১৯৩৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)''ৰ সংলাপ লিখিছিল, কিন্তু তেওঁ কেতিয়াও চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা কৰা নাছিল। আমৰোহীয়ে কাহিনীটোৰ কিছু পৰিৱৰ্তন সাধন কৰি ইয়াক অধিক বিকশিত কৰে আৰু ছবিখনৰ নাম ''মহল'' ৰাখে। এই শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে অট্টালিকা বা ৰাজপ্ৰাসাদ।{{sfn|Deep|1996|p=37}} উল্লেখযোগ্য যে ছবিখনৰ অতিপ্ৰাকৃতিক কাহিনীটোৰ সৈতে ৰূপাৰ্ট ক্ৰফ্ট-কুকৰ এখন চুটিগল্পৰ সাদৃশ্য আছে। সেই গল্পৰ আধাৰত ১৯৪৫ চনত ''দ্য ফেটেল উইটনেছ'' নামৰ চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ৱাচাই ছবিখনৰ কাহিনী প্ৰথমে নাকচ কৰিছিল। তেওঁৰ আশংকা আছিল যে ৰহস্যধৰ্মী চলচ্চিত্ৰই সদায় দৰ্শকৰ পুনৰাবৃত্ত আগ্ৰহ লাভ নকৰিব পাৰে। ইয়াৰ উপৰি বম্বে টকীজে পূৰ্বৰ কেইবাখনো চলচ্চিত্ৰৰ ব্যাৱসায়িক বিফলতাৰ বাবে ইতিমধ্যে আৰ্থিক সংকটৰ সন্মুখীন হৈছিল। কিন্তু কুমাৰে দৃঢ়তাৰে কয় যে ভালদৰে পৰিচালনা কৰিলে ছবিখন আকৰ্ষণীয় হ'ব পাৰে। সেয়েহে তেওঁ আমৰোহীক পৰিচালক হিচাপে নিযুক্ত কৰে।{{sfn|Deep|1996|pp=37–39}} কুমাৰে নিজেও সহ-প্ৰযোজক হ'বলৈ, সম্ভাৱ্য লোকচান বহন কৰিবলৈ আৰু ছবিখনত অভিনয় কৰিবলৈ সন্মতি দিয়ে। কামিনীৰ চৰিত্ৰৰ বাবে উপযুক্ত অভিনেত্ৰী বাছনি কৰাৰ দায়িত্ব তেওঁ আমৰোহীক অৰ্পণ কৰে।{{sfn|Deep|1996|pp=37–39}} মুখ্য নাৰী চৰিত্ৰটোৰ বাবে অভিনেত্ৰী বাছনি কৰাটো জটিল হৈ পৰিছিল। কেইবাগৰাকীও প্ৰতিষ্ঠিত অভিনেত্ৰীয়ে চৰিত্ৰটো গ্ৰহণ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল আৰু আন কিছুমানে অধিক পাৰিশ্ৰমিক বিচাৰিছিল। এটা সময়ত [[ছুৰাইয়া]]ক চৰিত্ৰটোৰ বাবে বিবেচনা কৰা হৈছিল আৰু ৱাচাই তেওঁক প্ৰায় চূড়ান্তও কৰিছিল। ৱাচাৰ বিশ্বাস আছিল যে ছুৰাইয়া আৰু কুমাৰৰ যুটিটোৱে দৰ্শকক আকৰ্ষণ কৰিব। কিন্তু ছুৰাইয়াৰ আইতাক ছবিখনৰ ব্যতিক্ৰমী কাহিনীটোৰ প্ৰতি বিশেষ উৎসাহী নাছিল।{{sfn|Akbar|1997|p=53}} ইফালে, তেতিয়াৰ ১৫বছৰীয়া আৰু এতিয়াও বিশেষ জনপ্ৰিয়তা লাভ নকৰা উদীয়মান অভিনেত্ৰী [[মধুবালা]]ই কামিনীৰ চৰিত্ৰটোত অভিনয় কৰিবলৈ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে। ৱাচাই তেওঁৰ বয়স আৰু অভিজ্ঞতাৰ অভাৱৰ বাবে তেওঁক পোনপটীয়াকৈ নাকচ কৰিছিল। কিন্তু আমৰোহীয়ে মধুবালাৰ অডিশ্যন লোৱাৰ দাবী জনায়।{{sfn|Deep|1996|pp=37–38}} আমৰোহীয়ে পাছত কৈছিল, "প্ৰথমবাৰ লগ পাওঁতে তেওঁ কোনো তাৰকা নাছিল। মই নতুন মুখ বিচাৰি আছিলোঁ আৰু তেওঁ সেই চৰিত্ৰৰ বাবে উপযুক্ত আছিল।" {{sfn|Abbasi|2018|p=152}} ''[[দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়া]]''ৰ মতে, প্ৰথম পৰ্দা-পৰীক্ষাত [[মধুবালা]]ক "একেবাৰেই ভাল দেখা পোৱা নাছিল।" প্ৰচলিত কথা অনুসৰি, ষ্টুডিঅ'ৰ কৰ্মচাৰী জাৰ্মান চিত্ৰগ্ৰহণকাৰী যোছেফ ৱিৰ্শ্বিঙক কিশোৰী অভিনেত্ৰীগৰাকীক আটাইতকৈ বেয়াকৈ দেখুৱাবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছিল।<ref name=":0"/> আমৰোহীয়ে নিজে দ্বিতীয়টো অডিশ্যনৰ দায়িত্ব লয় আৰু নিজৰ সুবিধামতে পোহৰৰ ব্যৱস্থা কৰি মধুবালাৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰে। এইবাৰ ক'লা-বগা ছবিতো মধুবালাক "অপূৰ্ব সুন্দৰী" দেখা গৈছিল আৰু সকলোৱে একমত হৈছিল যে কামিনীৰ চৰিত্ৰৰ বাবে তেৱেঁই উপযুক্ত। ''ইণ্ডিয়া টাইমছ''ত এইদৰে উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref name=":0"/> ইয়াৰ পাছতে মধুবালাই চৰিত্ৰটো লাভ কৰে, যদিও ছবিখনৰ মুখ্য অভিনেতা কুমাৰৰ বয়স তেওঁৰ বয়সৰ দুগুণতকৈও অধিক আছিল। বহু বছৰৰ পাছত কুমাৰে কৈছিল, "মধুবালাৰ বয়স মাত্ৰ প্ৰায় ১৫ বছৰ আছিল আৰু তেওঁ অভিনয়ত ইমানেই কেঁচা আছিল যে প্ৰায় প্ৰতিটো দৃশ্যতে কেইবাবাৰো পুনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰিবলগীয়া হৈছিল। কিন্তু ''মহল'' আছিল ব্যতিক্ৰমী, আৰু মই নিশ্চিত আছিলোঁ যে আমাৰ চৰিত্ৰ নিৰ্বাচন ভুল হোৱা নাছিল।" <ref name=":0"/> ''মহল''ৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ সময়ছোৱাত ছবিৰ দলটোৱে আৰ্থিক সংকটৰ সন্মুখীন হৈছিল। সা-সামগ্ৰী কিনিবলৈ পৰ্যাপ্ত ধন নথকাৰ বাবে আমৰোহীয়ে নিজৰ ঘৰৰপৰা পুৰণি মূল্যৱান সামগ্ৰী আৰু পোছাক আনি ব্যৱহাৰ কৰিবলগীয়া হৈছিল।<ref name=":0"/> সংগীত ৰচনাৰ বাবে খেমচন্দ প্ৰকাশক নিয়োগ কৰা হৈছিল আৰু নক্ষবে গীতৰ কথা লিখিছিল। [[লতা মংগেশকাৰ]], ৰাজকুমাৰী ডুবে আৰু জোহৰাবাই আম্বেৱালীয়ে ছবিখনৰ গীতসমূহত কণ্ঠদান কৰিছিল। "আয়েগা আনেৱালা" গীতটো গাবলৈ প্ৰথমে [[টুন টুন]]ক প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছিল। কিন্তু [[কাৰদাৰ প্ৰডাকচনছ]]ৰ সৈতে থকা চুক্তিৰ বাবে তেওঁ প্ৰস্তাৱটো প্ৰত্যাখ্যান কৰে।<ref>{{cite web|author=Manish Gaekwad |url=https://thereel.scroll.in/805494/redemption-song-afsana-likh-rahi-hoon-by-tun-tun |title=Redemption song: 'Afsana Likh Rahi Hoon' by Tun Tun |publisher=Scroll.in website |date=24 March 2016 |access-date=14 October 2023}}</ref> পাছত মংগেশকাৰে সেই প্ৰাচীন প্ৰাসাদটোতে গীতটো গাইছিল, য'ত ছবিখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ কৰা হৈছিল।{{sfn|Akbar|1997|p=53}} প্ৰায় চাৰি মিনিট দৈৰ্ঘ্যৰ "মুশকিল হ্যায় বহুত মুশকিল" নামৰ আন এটা গীত আমৰোহী আৰু মধুবালাই এটা টেকতে সম্পূৰ্ণ কৰিছিল।<ref>{{Cite book|last=Rag|first=Pankaj|url=https://books.google.com/books?id=AcP5HPRDgewC|title=Dhuno Ki Yatra|date=2006-01-01|publisher=Rajkamal Prakashan|isbn=978-81-267-1169-7|pages=125|language=hi}}</ref> আনসকলৰ আপত্তি সত্ত্বেও আমৰোহীয়ে মধুবালাৰ অভিনয় প্ৰতিভাক উচ্চ স্থান দিছিল। তেওঁৰ মতে, "এই ছবিখনৰ জৰিয়তেই তেওঁৰ প্ৰকৃত সামৰ্থ্য প্ৰকাশ পাইছিল।" {{sfn|Abbasi|2018|p=152}} প্ৰথমতে ছবিখনৰ শেষত মুখ্য চৰিত্ৰ শংকৰ আৰু কামিনীয়ে পৰৱৰ্তী জন্মত পুনৰ মিলিত হোৱা দেখুওৱা হৈছিল। কিন্তু কুমাৰৰ পৰামৰ্শত মুক্তিৰ এদিন আগতে সেই দৃশ্যসমূহ আঁতৰাই দিয়া হয়।{{sfn|Ghosh|1995|pp=74–79}} == সংগীত == {{Track listing | all_lyrics = জে. নক্ষব | all_music = খেমচন্দ প্ৰকাশ{{sfn|Akbar|1997|p=53}} | headline = গীতসমূহ | extra_column = কণ্ঠশিল্পী | title1 = মহল থীম (বাদ্যসংগীত) | length1 = 3:16 | extra1 = খেমচন্দ প্ৰকাশ | title2 = ঘবৰা কে জো হম | length2 = 4:04 | extra2 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] | title3 = এক তীৰ চলা | length3 = 4:26 | extra3 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] | title4 = ছুন ছুন ঘুংঘৰুৱা | length4 = 4:42 | extra4 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] আৰু জোহৰা বাই | title5 = মই ৱহ হঁছী হুঁ | length5 = 4:49 | extra5 = [[ৰাজকুমাৰী ডুবে|ৰাজকুমাৰী]] | title6 = মুশকিল হ্যায় বহুত | length6 = 3:55 | extra6 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | title7 = আয়েগা আনেৱালা | length7 = 6:52 | extra7 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | title8 = দিল নে ফিৰ ইয়াদ কিয়া | length8 = 4:14 | extra8 = [[লতা মংগেশকাৰ]] | total_length = {{Duration|m=36|s=00}} }} == মুক্তি == === প্ৰভাৱ আৰু বক্স অফিচ === ''মহল'' ১৯৪৯ চনৰ ১৩ অক্টোবৰত ছবিগৃহত মুক্তি লাভ কৰে।{{sfn|Akbar|1997|page=53}} মুক্তিৰ পাছতে ছবিখন জনপ্ৰিয় হৈ পৰে আৰু তৃতীয় সপ্তাহৰ ভিতৰতে সমগ্ৰ দেশতে আলোড়নৰ সৃষ্টি কৰে।<ref name=":4">{{Cite book|last=Acharya|first=Madhukant|url=https://books.google.com/books?id=KF9RDwAAQBAJ|title=Friends and Five Seasons: Publishing Hero Rupen (Vol 2)|date=2018-03-15|publisher=Notion Press|isbn=978-1-64249-388-7|pages=377|language=en}}</ref> বম্বে টকীজৰ পূৰ্বৰ চলচ্চিত্ৰসমূহৰ ব্যাৱসায়িক বিফলতাৰ বাবে ''মহল''ৰ সফলতা সম্পূৰ্ণ অপ্ৰত্যাশিত আছিল। ছবিখনে "বম্বে টকীজৰ আৰ্থিক সমস্যাত আৰু অধিক বৃদ্ধি কৰিব বুলি ভবা হতাশাবাদীসকলক আচৰিত কৰি তুলিছিল।" <ref name=":0"/> এজন ছবিগৃহৰ মালিকে সংবাদ মাধ্যমক কৈছিল, "বন্ধু-বান্ধৱ আৰু সাধাৰণ দৰ্শকৰপৰা বিনামূলীয়া প্ৰৱেশ-পত্ৰৰ বাবে ইমান অনুৰোধ পাইছোঁ যে মই অভিভূত হৈ পৰিছোঁ। কিছুমান প্ৰদৰ্শনীৰ বাবে মই প্ৰৱেশ-পত্ৰ দিওঁ, কাৰণ সকলো প্ৰদৰ্শনীৰ টিকট আগতীয়াকৈ বিক্ৰী হৈ যায়। ছবিখনে আমাৰ উপাৰ্জন আশা কৰাতকৈ বহু বেছি বৃদ্ধি কৰিছে। মোৰ বিশ্বাস, ই ৰূপালী জয়ন্তী উদ্‌যাপন কৰা সফল ছবিত পৰিণত হ'ব। মানুহে ছবিখন বাৰে বাৰে চাব বিচাৰে।" <ref name=":4"/> ছবিখনৰ প্ৰদৰ্শনীসমূহত সদায় দৰ্শকৰ আসন পূৰ্ণ হৈ আছিল। ছবিখনৰ সংলাপ আৰু গীতৰ কথা সন্নিৱিষ্ট পুস্তিকাৰ বাবেও ব্যাপক চাহিদাৰ সৃষ্টি হৈছিল।<ref name=":4"/> বাণিজ্যিক চলচ্চিত্ৰ বিষয়ক ৱেবছাইট ''বক্স অফিচ ইণ্ডিয়া''ই ''মহল''ক "ছুপাৰ হিট" বুলি ঘোষণা কৰিছে।<ref name="Boxofficeindia">{{Cite web|date=2013-10-16|title=Top Earners 1940s|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131016234445/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|archive-date=16 October 2013|website=Box office India website|access-date=2023-10-10}}</ref> ছবিখনৰ বক্স অফিচ উপাৰ্জনৰ সঠিক পৰিসংখ্যা উপলব্ধ নহ'লেও চলচ্চিত্ৰ বাণিজ্যৰ ৱেবছাইটসমূহে অনুমাণিক হিচাপ আগবঢ়াইছে। বক্স অফিচ ইণ্ডিয়াৰ মতে, ছবিখনৰ মুঠ উপাৰ্জন আছিল {{INRConvert|14.5|m|nolink=no|year=1970|mode=historical}}। ১৯৪৯ চনত ই সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ তালিকাত তৃতীয় স্থান লাভ কৰিছিল। ইয়াৰ আগত আছিল ''বৰছাত (১৯৪৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)'' আৰু ''আন্দাজ (১৯৪৯ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)''।<ref name=BoxOffice>{{Cite web|date=2012-09-22|title=Top Earners 1949|url=http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|url-status=dead|website=Box Office India website|access-date=2023-10-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20120922023327/http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=154&catName=MTk0OQ==|archive-date=22 September 2012}}</ref> ২০০৯ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ৱেবছাইটটোৱে ছবিখনৰ মুদ্ৰাস্ফীতিৰ সৈতে সামঞ্জস্য কৰা উপাৰ্জন {{INRConvert|410|m|nolink=no|year=2009|mode=historical}} বুলি উল্লেখ কৰিছিল আৰু ১৯৪০ৰ দশকৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা চলচ্চিত্ৰসমূহৰ তালিকাত ইয়াক দশম স্থান দিছিল। ২০২০ চনলৈকে মুদ্ৰাস্ফীতিৰ হিচাপত ভাৰতৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা এশখন চলচ্চিত্ৰৰ ভিতৰত ''মহল'' অন্তৰ্ভুক্ত হৈ আছিল।<ref>{{Cite web|date=2006-04-22|title=All Time Top Earners in India (film Mahal #76 on the LIST)|url=http://www.boxofficeindia.com/alltime.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060422165153/http://www.boxofficeindia.com/alltime.htm|website=Box Office India website|archive-date=22 April 2006|access-date=2023-10-13}}</ref> === সমালোচনামূলক প্ৰতিক্ৰিয়া === সমালোচনাসমূহত মধুবালাক ছবিখনৰ "প্ৰকৃত সফলতা" বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছিল আৰু তেওঁৰ অভিনয়ক বয়সত বহু ডাঙৰ অশোক কুমাৰৰ অভিনয়তকৈও অধিক প্ৰশংসা কৰা হৈছিল।<ref name=":4"/> ৱিৰ্শ্বিঙৰ চিত্ৰগ্ৰহণশৈলীৰদ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈ ''মোশ্যন পিকচাৰ মেগাজিন''ৰ এজন সাংবাদিকে ''মহল''ক "ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগৰ ইতিহাসৰ এক মাইলৰ খুঁটি" বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref name=":1">{{Cite web|title=Bombay Talkies' Mahal—Madhubala and Ashok Kumar—The Motion Picture Magazine|url=https://cineplot.com/mahal-1949/|access-date=2021-04-23|language=en-US}}</ref> কিন্তু ছবিখনৰ প্ৰতি সামগ্ৰিক সমালোচনামূলক প্ৰতিক্ৰিয়া মিশ্ৰিত আছিল। পেটেলে ইয়াৰ কাহিনীটোক "অদ্ভুত অৰ্থহীনতা বিশুদ্ধ আৰু নিৰ্মল" বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref>{{Cite web|date=2009-04-09|title=Thus wrote Filmindia (and Mother India) - II|url=https://upperstall.com/features/thus-wrote-filmindia-and-mother-india-ii/|access-date=2023-10-13|website=Upperstall.com}}</ref> আনহাতে, ''মোশ্যন পিকচাৰ মেগাজিন''ৰ মতে, ছবিখন আছিল "ভূত, প্ৰেতাত্মা, অলৌকিক আবিৰ্ভাৱ, শিহৰণ, কঁপনি, বাদুলী আৰু সাপৰ কাহিনী।" আলোচনীখনে লগতে মন্তব্য কৰিছিল যে ছবিখনে দৰ্শকৰ মনত ভয়ৰ সৃষ্টি কৰিবলৈ সক্ষম হয়, কিন্তু তাৰ আঁৰত এটাতকৈ অধিক কাৰণ আছে।<ref name=":1"/> সময়ৰ লগে লগে ছবিখনৰ প্ৰতি সমালোচনামূলক দৃষ্টিভংগীৰ যথেষ্ট উন্নতি ঘটিছে আৰু আধুনিক সমালোচকসকলে ইয়াক প্ৰায়ে এখন ধ্ৰুপদী ছবি বুলি অভিহিত কৰে।{{sfn|Akbar|1997|page=49}} আপাৰষ্টলৰ বাবে লিখা এটা পৰ্যালোচনাত কৰণ বালিয়ে ছবিখনৰ "সমৃদ্ধ স্তৰযুক্ত আৰু বিষণ্ণ দৃশ্যৰূপ, শব্দৰ কল্পনাপ্ৰসূত ব্যৱহাৰ, ৰহস্যমজ় অস্পষ্টতা আৰু মনত ৰৈ যোৱা সংগীত"ৰ প্ৰশংসা কৰিছিল।<ref name=upperstall2>{{Cite web|last=Bali|first=Karan|date=2016-06-23|title=Mahal (1949 film) - film review|url=https://upperstall.com/film/mahal/|access-date=2023-10-13|website=Upperstall.com website}}</ref> লেখক বিজয় মিশ্ৰই তেওঁৰ ''বলিউড চিনেমা: টেম্পলছ অৱ ডিজায়াৰ'' নামৰ গ্ৰন্থত লিখিছে যে ''মহল''ৰ কাহিনী সম্পূৰ্ণৰূপে সমাপ্ত নোহোৱা আৰু ইয়াৰ গাঁথনিত অস্পষ্ট মুহূৰ্তসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত হৈ থকাৰ বাবেই ছবিখন এক বিশেষ কৃতিত্ব হিচাপে বিবেচিত হয়। তেওঁৰ মতে, [[হিন্দু ধৰ্ম|হিন্দু]] পুনৰ্জন্মৰ কাহিনীৰ ব্যৱহাৰে [[গথিক কল্পকাহিনী|গথিক আখ্যানৰ]] সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰে আৰু শেষত ইয়াক হিন্দু নন্দনতাত্ত্বিক তত্ত্বৰ অন্তৰ্নিহিত মহত্ত্বমুখী প্ৰৱণতাৰ সৈতে সংযোগ কৰে।{{sfn|Mishra|2013|page=55}} ২০২০ চনত গায়ত্ৰী প্ৰভুৱেও একেধৰণৰ মূল্যায়ন আগবঢ়াইছিল। তেওঁৰ মতে, ''মহল''-এ পৰ্দাত প্ৰেম আৰু স্থাপত্যক এক অনন্য ৰূপত একত্ৰিত কৰিছে। প্ৰেম আৰু স্থানৰ মাজৰ সম্পৰ্কই নিজেই স্থানৰ প্ৰতি এক প্ৰেমৰ সৃষ্টি কৰে। এই সম্পৰ্কক চলচ্চিত্ৰৰূপ দিবলৈ এক স্বকীয় দৃশ্যভাষাৰ প্ৰয়োজন হয়, আৰু ছবিখনৰ আৰম্ভণিৰ দৃশ্যসমূহত ''মহল''-এ এই কাম অসাধাৰণ নিখুঁততাৰে সম্পন্ন কৰিছে।{{sfn|Prabhu|2020}} == উত্তৰাধিকাৰ == {{multiple image | footer_align = center | footer = ''মহল''ৰ সফলতাই [[মধুবালা]] আৰু [[লতা মংগেশকাৰ]]ক (চিত্ৰত দেখুওৱা হৈছে) নিশাটোৰ ভিতৰতে তাৰকাত পৰিণত কৰিছিল। | total_width = 300 | image1 = | alt1 = | image2 = Lata Mangeshkar black-and-white.jpg | alt2 = | align = | direction = | caption1 = | caption2 = }} ''মহল''ৰ সফলতাই নেপথ্য গায়িকা লতা মংগেশকাৰ আৰু মুখ্য অভিনেত্ৰী মধুবালাৰ কেৰিয়াৰ গঢ়ি তোলাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। দুয়োগৰাকীয়েই চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগত ডাঙৰ সুযোগ লাভ কৰিবলৈ সংগ্ৰাম কৰি আছিল। ''মহল'' মুক্তিৰ পাছৰ ছয় বছৰলৈকে মধুবালাৰ সৰ্বাধিক উপাৰ্জন কৰা চলচ্চিত্ৰ হৈ আছিল। ১৯৫৫ চনত মুক্তি পোৱা ''মিষ্টাৰ এণ্ড মিছেছ '৫৫'' ছবিখনে এই স্থান লাভ কৰে। মংগেশকাৰে প্ৰায়ে "আয়েগা আনেৱালা"ক তেওঁৰ প্ৰিয় গীতসমূহৰ ভিতৰত এটা বুলি উল্লেখ কৰিছিল।<ref name=upperstall2/> ''মহল''ৰ সম্পাদক বিমল ৰায় পৰৱৰ্তী সময়ত ''মধুমতী'' (১৯৫৮) ছবিখনৰ পৰিচালক হৈছিল। এই ছবিখনে ভাৰতীয় চলচ্চিত্ৰ, ভাৰতীয় টেলিভিছন আৰু সম্ভৱতঃ বিশ্বৰ চলচ্চিত্ৰ জগতত পুনৰ্জন্মৰ বিষয়-বস্তুৰ আধাৰত নিৰ্মিত বহুতো পৰৱৰ্তী সৃষ্টিৰ বাবে অনুপ্ৰেৰণাৰ উৎস হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref name="Mishra">{{citation|last=Mishra|first=Vijay|title=Bollywood cinema: temples of desire|publisher=[[Routledge]]|year=2002|isbn=0-415-93014-6|pages=49–57}}</ref> ''মহল''ৰ বহুতো বিষয়-বস্তু হিন্দী চলচ্চিত্ৰ ''কৰ্জ (চলচ্চিত্ৰ)'' (১৯৮০)তো পুনৰ দেখা গৈছিল।<ref name="Doniger">{{citation|last=Doniger|first=Wendy|title=The woman who pretended to be who she was: myths of self-imitation|chapter=Chapter 6: Reincarnation|pages=112–136 [135]|publisher=[[Oxford University Press]]|year=2005|isbn=0-19-516016-9}}</ref> ''কৰ্জ''ক কেইবাবাৰো পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত আছিল [[কন্নড় চলচ্চিত্ৰ|কন্নড়]] ছবি ''যুগ পুৰুষ'' (১৯৮৯), [[তামিল চলচ্চিত্ৰ|তামিল]] ছবি ''এন্নাক্কুল অৰুৱন (১৯৮৪ চনৰ চলচ্চিত্ৰ)'' (১৯৮৪) আৰু হিন্দী ছবি ''ওম শান্তি ওম''।<ref>[http://www.mumbaimirror.com/net/mmpaper.aspx?page=article&sectid=30&contentid=20080807200808070235582987cdd87f Ashanti nags Om Shanti Om] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071024183614/http://mumbaimirror.com/net/mmpaper.aspx?Page=article |date=24 October 2007 }} [[মুম্বাই মিৰৰ]], ৭ আগষ্ট ২০০৮।</ref><ref name="hum">[http://www.humsurfer.com/shah-rukh-farah-sued-writer-claims-srk-stole-his-script-for-om-shanti-om Shah Rukh, Farah Sued: Writer Claims SRK stole his script for Om Shanti Om] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090413205105/http://www.humsurfer.com/shah-rukh-farah-sued-writer-claims-srk-stole-his-script-for-om-shanti-om |date=13 April 2009}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == * {{cite book |last=Abbasi |first=Yasir |title=Yeh Un Dinoñ Ki Baat Hai: Urdu Memoirs of Cinema Legends |publisher=Bloomsbury Publishing |year=2018 |isbn=978-9387471054 }} * {{cite book |last=Akbar |first=Khatija |title=Madhubala: Her Life, Her Films |publisher=Hay House |year=1997 |isbn=9788174761538 }} * {{cite book |last=Deep |first=Mohan |title=The Mystery and Mystique of Madhubala |publisher=Magna Books |year=1996 |isbn=1906574219 }} * {{cite book |last=Ghosh |first=Nabendu |title=Ashok Kumar: His Life and Times |publisher=Indus |year=1995 |isbn=8172232187 }} * {{cite book |last=Mishra |first=Vijay |title=Bollywood Cinema: Temples of Desire |publisher=Routledge |year=2013 |isbn=9780415930154 }} * {{cite book |last=Prabhu |first=Gayathri |title=Shadow Craft: Visual Aesthetics of Black and White Hindi Cinema |publisher=Bloomsbury Academic |year=2020 |isbn=9789390176267 }} == টোকা == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{IMDb title|0041619|মহল}} [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰ]] mihljn6iy1gww6miq09enholo4yifgx 0 140402 646661 2026-10-23T05:47:31Z নৰুনা বৰুৱা 44897 পৃষ্ঠা [[মহল (হিন্দী চলচ্চিত্ৰ)]]ৰ পৰা [[মহল (১৯৪৯ চনৰ হিন্দী চলচ্চিত্ৰ)]]লৈ নৰুনা বৰুৱায়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 646661 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[মহল (১৯৪৯ চনৰ হিন্দী চলচ্চিত্ৰ)]] e0clhpa2kwvlyuntyvh5su40nz72y1a 2 140403 646682 2026-10-23T07:22:29Z Gunamani Deka1 52447 /* */ 646682 wikitext text/x-wiki Gunamani Deka is a science graduate. Now he is working as a Secondary school teacher under Secondary education department of Assam. nzv4r9nouyvd3mmrwmd9r3z2qf3g00d 0 140404 646704 2026-10-23T08:21:37Z নৰুনা বৰুৱা 44897 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 646704 wikitext text/x-wiki {{Short description|মেছাচুচেটছৰ এক অঞ্চল, য'ত অতিপ্ৰাকৃতিক পৰিঘটনা সংঘটিত হোৱা বুলি দাবী কৰা হয়}} [[File:Bridgewater Triangle.png|thumb|upright=1.4|ব্ৰিজৱাটাৰ ত্ৰিভুজৰ এখন মানচিত্ৰ]] '''ব্ৰিজৱাটাৰ ত্ৰিভুজ ({{lang-en|Bridgewater Triangle}})''' হৈছে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ মেছাচুচেটছৰ দক্ষিণ-পূব অংশত অৱস্থিত প্ৰায় {{convert|200|mi2|km2}} এলেকাৰ এটা অঞ্চল।<ref name=":0">{{Cite web|date=4 June 2003|title=Historical Tidbits - Bridgewater|url=http://www.bridgewaterpubliclibrary.org/historical_tidbits.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070606043216/http://www.bridgewaterpubliclibrary.org/historical_tidbits.htm|archive-date=6 June 2007|website=Bridgewater Public Library}}</ref> এই অঞ্চলটোত (UFO) তথা অচিনাক্ত উৰণীয়া বস্তুৰপৰা আৰম্ভ কৰি পল্টাৰগাইষ্ট আৰু অন্যান্য প্ৰেতাত্মাসদৃশ পৰিঘটনা, বিগফুটৰ দৰে জীৱৰ বিভিন্ন দৰ্শন, বিশাল সাপ<ref name=":22">{{Cite news|last=Coleman|first=Loren|date=25 October 2013|title=Monsters of New England|work=Boston Globe|url=https://www.bostonglobe.com/lifestyle/2013/10/25/monsters-new-england/2vkXK8GhxUIDLAWfLblqaO/story.html|url-status=live|access-date=6 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20131028013103/https://www.bostonglobe.com/lifestyle/2013/10/25/monsters-new-england/2vkXK8GhxUIDLAWfLblqaO/story.html|archive-date=28 October 2013}}</ref> আৰু থাণ্ডাৰবাৰ্ডৰ দৰে বিশাল চৰাই দেখাৰ দাবী কৰা হৈছে।<ref name=":22"/> এই নামটো নিউ ইংলেণ্ডৰ ক্ৰিপ্ট'জুল'জি বিশেষজ্ঞ লৰেন ক'লমেনে প্ৰচলন কৰিছিল।<ref name=":22"/> == অৱস্থান == ব্ৰিজৱাটাৰ ত্ৰিভুজৰ নিৰ্দিষ্ট সীমা প্ৰথমে ক্ৰিপ্ট'জুল'জিষ্ট লৰেন ক'লমেনে নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৭০-ৰ দশকত এই নামটো প্ৰচলন কৰিছিল।<ref name=":22"/> পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁৰ ''Mysterious America'' নামৰ গ্ৰন্থতো এই অঞ্চলটোৰ বিষয়ে উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite book|last=Coleman|first=Loren|url=https://archive.org/details/mysteriousameric0000cole|title=Mysterious America : the ultimate guide to the nation's weirdest wonders, strangest spots, and creepiest creatures|date=2007|publisher=Paraview Pocket Books|isbn=978-1-4165-2736-7|location=New York|oclc=123301073}}</ref> == ঐতিহাসিক স্থান আৰু উল্লেখযোগ্য চিহ্নসমূহ == [[Image:Profile Rock (Assonet).jpg|thumb|১৯০২ চনৰ এখন পোষ্টকাৰ্ডত প্ৰদৰ্শিত প্ৰ'ফাইল ৰক]] *'''ফ্ৰিটাউন–ফল ৰিভাৰ ষ্টেট ফৰেষ্ট''':- এই বনাঞ্চলত বিভিন্ন ধৰ্মীয় গোপন গোটৰ কাৰ্যকলাপ সংঘটিত হোৱা বুলি প্ৰতিৱেদন প্ৰকাশ পাইছে। ইয়াৰ ভিতৰত পশু বলি, নিজকে চয়তানৰ উপাসক বুলি স্বীকাৰ কৰা লোকৰদ্বাৰা সংঘটিত ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ সৈতে জড়িত হত্যাকাণ্ড, কেইবাটাও গেং-সম্পৰ্কীয় হত্যাকাণ্ড আৰু আত্মহত্যাৰ ঘটনা অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name=":3">{{Cite news|last=Curtis|first=Mary Jo|title=Can't see the forest for the deeds|work=South Coast Today|url=http://archive.southcoasttoday.com/daily/11-98/11-01-98/a01lo011.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080907214711/http://archive.southcoasttoday.com/daily/11-98/11-01-98/a01lo011.htm|archive-date=7 September 2008}}</ref> *'''প্ৰ'ফাইল ৰক''' :- লোকবিশ্বাস অনুসৰি, এই শিলাখণ্ডটো সেই স্থান য'ত [[Wampanoag people|ৱাম্পান'ৱাগ জনগোষ্ঠী]]ৰ ঐতিহাসিক ব্যক্তি আনাৱানে [[Metacomet|ফিলিপ]]ৰপৰা হেৰাই যোৱা ৱাম্পাম বেল্টডাল লাভ কৰিছিল। কিংবদন্তি অনুসৰি, এই শিলৰ ওপৰত ভৰি দুখন ক্ৰছ কৰি বহি থকা বা দুয়োখন হাত মেলি থকা এজন মানুহৰ ভূত দেখা পোৱা যায়। এই স্থান [[Freetown-Fall River State Forest|ফ্ৰিটাউন–ফল ৰিভাৰ ষ্টেট ফৰেষ্ট]]ৰ ভিতৰত অৱস্থিত।<ref name=":4">{{Cite book|last1=Balzano|first1=Christopher|url=https://openlibrary.org/books/OL26124680M/Haunted_Objects_Stories_Of_Ghosts_On_Your_Shelf|title=Haunted objects : stories of ghosts on your shelf|last2=Weisberg|first2=Tim|date=2 July 2012|publisher=Krause Publications|isbn=978-1-4402-2991-6|location=Iola, WI|pages=33–34|ol=26124680M |oclc=794136544|access-date=5 July 2021|archive-date=5 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210705234544/https://openlibrary.org/books/OL26124680M/Haunted_Objects_Stories_Of_Ghosts_On_Your_Shelf|url-status=live}}</ref> *'''ছ'লিটিউড ষ্টোন''':- ৱেষ্ট ব্ৰিজৱাটাৰৰ ফৰেষ্ট ষ্ট্ৰীটৰ ওচৰত অৱস্থিত এই শিলাখণ্ডটোত এটা শিলালিপি খোদিত আছে। এজন নিৰুদ্দেশ হোৱা ব্যক্তিৰ মৃতদেহৰ ওচৰত এই শিলটো পোৱা গৈছিল। ইয়াক ''ছুইচাইড ষ্টোন'' (আত্মহত্যাৰ শিল) বুলিও কোৱা হয়। শিলটোত তলৰ কথাখিনি খোদিত আছিল বুলি কোৱা হয়: “হে ভৱিষ্যতৰ দিনবোৰত নাংকাটেছেট সুঁতিৰ কাষেৰে খোজ কাঢ়ি যোৱা সকলো লোক, বিদায়ৰ সূৰ্যৰ পোহৰলৈ চাই আনন্দেৰে গান গোৱা মানুহজনক ভাল নাপাবা; বৰং তেওঁ প্ৰেম কৰা সৌন্দৰ্যক ভাল পাবা।”<ref>{{Cite book|last=J.|first=Vieira, Michael|url=https://books.google.com/books?id=xfhrDgAAQBAJ|title=New England rocks : historic geological wonders|date=2017-04-10|others=Conway, J. North (Jack North)|isbn=9781439660348|location=Charleston, SC|pages=66–67|oclc=993647007|access-date=2021-07-05|archive-date=2021-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210705234544/https://www.google.com.au/books/edition/New_England_Rocks/xfhrDgAAQBAJ?hl=en&gbpv=0|url-status=live}}</ref> *'''ব্ৰিজৱাটাৰ ষ্টেট ইউনিভাৰ্ছিটি''' :- বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ চৌহদৰ কেইবাটাও অট্টালিকা আৰু কোঠাত ভূত আৰু অন্যান্য অতিপ্ৰাকৃতিক পৰিঘটনা থকা বুলি দাবী কৰা হৈছে।<ref name="enterprise.southofboston.com">{{Cite news|last=Hyman|first=Rebecca|date=October 2011|title=Boo! The tricks of the 'Bridgewater Triangle'|work=Providence Journal|url=https://www.providencejournal.com/zz/news/20191009/boo-tricks-of-bridgewater-triangle|access-date=7 July 2021|archive-date=7 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210707050654/https://www.providencejournal.com/zz/news/20191009/boo-tricks-of-bridgewater-triangle|url-status=live}}</ref> *'''টণ্টন ষ্টেট হাস্পতাল''':- এই চিকিৎসালয়লৈ অহা কিছুমান লোকে অদ্ভুত অতিপ্ৰাকৃতিক অভিজ্ঞতাৰ সন্মুখীন হোৱা বুলি দাবী কৰিছে। তেওঁলোকৰ মতে, চিকিৎসালয়খনৰ কিছুমান স্থানত কোনো অদৃশ্য শক্তিয়ে তেওঁলোকক স্পৰ্শ কৰিছিল বা টানি নিছিল। ১৯৬০ আৰু ১৯৭০-ৰ দশকত এই চিকিৎসালয়খন চয়তানৰ উপাসনা কৰা গোপন গোটসমূহে ব্যৱহাৰ কৰিছিল বুলিও দাবী কৰা হয়।<ref name="Inside the Bridgewater Triangle">{{Cite web |title=Inside the Bridgewater Triangle |url=http://www.boston.com/travel/explorene/galleries/bridgewater_triangle/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20111130120131/http://www.boston.com/travel/explorene/galleries/bridgewater_triangle/ |url-status=dead |archive-date=November 30, 2011 |access-date=2022-06-08 |website=Boston.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=The Lunatics, Mentally Ill, and Ghosts of the State Lunatic Hospital in Taunton - New Bedford Guide |url=https://www.newbedfordguide.com/the-lunatics-mentally-ill-and-ghosts-of-the-state-lunatic-hospital-in-taunton/2018/10/30?print=print |access-date=2022-06-08 |website=www.newbedfordguide.com| date=30 October 2018 }}</ref> *'''হৰ্ণবাইন স্কুল''' :- এই এটা কোঠাৰ বিদ্যালয়খন ১৮৪০-ৰ দশকত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ১৯৩৭ চনলৈকে ইয়াত নিয়মীয়াকৈ পাঠদান চলিছিল। বিদ্যালয়খনত ইয়াৰ পূৰ্বৰ বাসিন্দাসকলৰ ভূত থকা বুলি দাবী কৰা হয়।<ref name="Inside the Bridgewater Triangle"/><ref>{{Cite web |title=Haunted Rehoboth |url=http://www.reportertoday.com/stories/haunted-rehoboth,28427 |access-date=2022-06-08 |website=Reporter Today |date=15 October 2019 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Do you believe it? Local legend says these Fall River area sites are haunted by ghosts |url=https://www.heraldnews.com/story/entertainment/2021/10/01/fall-river-area-haunted-sites-ghost-tales-paranormal-sightings-halloween-haunting-legend-scary/5935183001/ |access-date=2022-06-08 |website=Fall River Herald News |language=en-US}}</ref> *'''হক'মক জলাশয়ভূমি''' :- এই বিশাল জলাভূমিখন মেছাচুচেটছৰ দক্ষিণ-পূব অংশৰ উত্তৰ অঞ্চলৰ এক বৃহৎ অংশত বিস্তৃত আৰু ইয়াক ৰাজ্যখনৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ মিঠা পানীৰ জলাভূমি বুলি গণ্য কৰা হয়। [[Metacomet|মেটাকমেট]] (কিং ফিলিপ নামেৰেও পৰিচিত)ৰ বাবে ই [[King Philip's War|কিং ফিলিপৰ যুদ্ধ]]ৰ সময়ত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সামৰিক ঘাটি আছিল। এই ঘাটিৰপৰা তেওঁ ওচৰৰ ইংৰাজ বসতিসমূহত আক্ৰমণ চলাইছিল। ''হক'মক'' শব্দটো [[Algonquian languages|এলগনকুইন ভাষা]]ৰপৰা অহা আৰু ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে “আত্মাসকলৰ বাসস্থান”। হক'মক এটা থলুৱা লোকৰ সমাধিস্থলো আছিল। এই জলাভূমিখনৰ সৈতে বহুতো কাহিনী আৰু কিংবদন্তি জড়িত হৈ আছে। সেইবাবে আধুনিক সময়তো বহুতে ইয়াক ৰহস্য আৰু ভয়ৰ স্থান বুলি গণ্য কৰে।<ref>Tower, Peter (2013). ''Hockomock: Place Where the Spirits Dwell''. Schiffer Publishing, Ltd. {{ISBN|9780764345159}}.</ref><ref>{{Cite web |title=Welcome to the Bridgewater Triangle: Massachusetts' paranormal vortex |url=https://maps.roadtrippers.com/trips/15922081 |access-date=2024-08-26 |website=Roadtrippers |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Tales from the swamp - The Boston Globe |url=https://archive.boston.com/news/local/articles/2005/10/30/tales_from_the_swamp/ |access-date=2024-08-26 |website=archive.boston.com |language=en}}</ref> == সংবাদ মাধ্যম == ২০২১ চনত এৰন মাহংকে ''Bridgewater'' নামৰ এটা অডিঅ'-নাট্য পডকাষ্ট নিৰ্মাণ কৰে। ইয়াৰ কাহিনী এজন অতিপ্ৰাকৃতিক পৰিঘটনাৰ অধ্যাপকৰ চাৰিওফালে আবৰ্তিত হৈছে, যিয়ে ব্ৰিজৱাটাৰ ত্ৰিভুজৰ ৰহস্যসমূহৰ অনুসন্ধান কৰে। পডকাষ্টটোত মিশা কলিন্স, মেলিছা পনজিঅ' আৰু কৰণ ছোনিয়ে অভিনয় কৰিছে। উইল হুইটনেও অতিথি শিল্পী হিচাপে অংশগ্ৰহণ কৰিছে। ইয়াৰ দুটা ছিজনত মুঠ ২২টা খণ্ড আছিল।<ref>{{Cite web |title=Bridgewater |url=https://www.grimandmild.com/bridgewater |access-date=2025-10-07 |website=Grim & Mild |language=en-US}}</ref> == অতিপ্ৰাকৃতিক পৰিঘটনাৰ দাবীসমূহ == এই অঞ্চলসমূহৰ অধিকাংশতে বিভিন্ন ধৰণৰ পৰিঘটনাৰ কথা কোৱা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত আছে: *'''অচিনাক্ত উৰণীয়া বস্তু (UFO)''':- আকাশত উজ্জ্বল পোহৰৰ গোলক বা বৃহৎ, অস্বাভাৱিক মহাকাশযানৰ দৰে বস্তু দেখা পোৱাৰ প্ৰতিৱেদন পোৱা গৈছে।<ref name="enterprise.southofboston.com"/> *'''অস্বাভাৱিক প্ৰাণীৰ দৰ্শন''' :- এই অঞ্চলত সাধাৰণতে নোপোৱা প্ৰাণী, যেনে পেন্থাৰ আৰু ভালুক দেখাৰ দাবীৰপৰা আৰম্ভ কৰি বিশাল সাপ আৰু অত্যন্ত হিংস্ৰ, বিশালাকাৰ কুকুৰৰ দৰে অলৌকিক জীৱ দেখাৰ দাবীলৈকে বিভিন্ন বিৱৰণ পোৱা যায়।<ref name="enterprise.southofboston.com"/><ref name="patriot ledger">{{cite web|url=https://www.patriotledger.com/story/entertainment/local/2020/10/31/spooky-south-shore-bridgewater-triangle-is-paranormal-disney-world/42924357/|title= 'A paranormal Disney World': The Bridgewater Triangle has scares for everyone|website= The Patriot Ledger|author= Shaun Robinson|date= October 31, 2020|accessdate= October 28, 2021}}</ref> *'''অতিপ্ৰাকৃতিক মানৱসদৃশ জীৱ''' :- ইয়াৰ ভিতৰত বিগফুট, ভূত, পল্টাৰগাইষ্ট আৰু ছাঁৰ দৰে মানৱসদৃশ অৱয়ৱ দেখাৰ দাবী অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name="enterprise.southofboston.com"/><ref name="patriot ledger"/> *'''থাণ্ডাৰবাৰ্ড দেখাৰ দাবী''' :- বিশাল চৰাই বা প্টেৰ'ডেক্টাইলৰ দৰে উৰন্ত জীৱ, যাৰ ডেউকাৰ বিস্তৃতি ১২ ফুট পৰ্যন্ত বুলি কোৱা হয়, সেইবোৰক হক'মক জলাশয়ভূমি আৰু ইয়াৰ ওচৰৰ টণ্টন আৰু ইষ্টনত দেখা পোৱা বুলি দাবী কৰা হৈছে।<ref name=":22"/> নৰ্টন আৰক্ষীৰ ছাৰ্জেণ্ট থমাছ ডাউনিৰ প্ৰতিৱেদনতো এনে এটা দৰ্শনৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref name="enterprise.southofboston.com"/><ref name=":0"/> *'''গোপন গোটৰ কাৰ্যকলাপ''' বিশেষকৈ জীৱ-জন্তুৰ অংগচ্ছেদৰ ঘটনা। ফ্ৰিটাউন আৰু ফল ৰিভাৰ অঞ্চলত এনে কেইবাটাও ঘটনা সংঘটিত হোৱা বুলি প্ৰতিৱেদন পোৱা গৈছে। গোপন গোটৰ কাম বুলি সন্দেহ কৰা অংগচ্ছেদ কৰা জীৱ-জন্তুৰ ঘটনাৰ তদন্ত কৰিবলৈ স্থানীয় আৰক্ষীক মাতি অনা হৈছিল। ১৯৯৮ চনত এনে দুটা নিৰ্দিষ্ট ঘটনাৰ কথা প্ৰকাশ পাইছিল। প্ৰথমটো ঘটনাত হাবিৰ ভিতৰত এটা পূৰ্ণবয়স্ক গৰু কাটি টুকুৰা কৰা অৱস্থাত পোৱা গৈছিল। দ্বিতীয়টো ঘটনাত এখন মুকলি ঠাইত কেইবাটাও পোৱালিক বিকৃতভাৱে অংগচ্ছেদ কৰা অৱস্থাত উদ্ধাৰ কৰা হৈছিল, যাৰ দৃশ্য ধৰ্মীয় বলিৰ সৈতে জড়িত যেন লাগিছিল।<ref name=":3"/> *'''থলুৱা আমেৰিকান লোকৰ অভিশাপ''' :- এটা কিংবদন্তি অনুসৰি, ঔপনিৱেশিক বসতিস্থাপনকাৰীসকলৰ সৈতে সংঘাতৰ ফলত থলুৱা আমেৰিকান লোকসকলে কেইবা শতিকাৰ আগতে এই জলাভূমিখনক অভিশাপ দিছিল।<ref>{{cite web|last=Tougias|first=Michael|date=1997|title=King Philip's War in New England|url=http://www.historyplace.com/specials/kingphilip.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20071026061648/http://www.historyplace.com/specials/kingphilip.htm|archive-date=2007-10-26|website=The History Place|accessdate=2010-11-07}}</ref> [[Wampanoag people|ৱাম্পান'ৱাগ জনগোষ্ঠী]]ৰ এক সন্মানীয় সম্পদ আছিল ৱাম্পাম বেল্ট নামৰ এবিধ বেল্ট, যিটো কিং ফিলিপৰ যুদ্ধৰ সময়ত হেৰাই গৈছিল। কিংবদন্তি অনুসৰি, থলুৱা লোকসকলৰপৰা এই বেল্ট হেৰাই যোৱাৰ বাবেই অঞ্চলটোত অতিপ্ৰাকৃতিক অস্থিৰতাৰ সৃষ্টি হৈছে।<ref name=":4"/>{{unreliable source?|date=September 2014}}<ref>{{Cite web |last=Inquirer |first=Tom Breen For the Journal |title=A Yankee Bermuda Triangle in southeastern Massachusetts |url=https://www.journalinquirer.com/living/a-yankee-bermuda-triangle-in-southeastern-massachusetts/article_3d18bd3a-ba73-11e7-b0e2-7be1af882bdf.html |access-date=2022-06-08 |website=Journal Inquirer |language=en}}</ref> *'''পুকৱাডজি''' :- এলগনকুইন জনগোষ্ঠীৰ লোককথাত বৰ্ণিত এবিধ জীৱ।<ref name=":5">{{Cite web|title=Pukwudgies, little people of the Algonquian tribes (Pukwudgie, Puckwudgie, Bagwajinini)|url=http://www.native-languages.org/pukwudgie.htm|access-date=2021-07-05|website=www.native-languages.org|archive-date=2021-05-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210512014348/http://www.native-languages.org/pukwudgie.htm|url-status=live}}</ref> স্থানীয় ৱাম্পান'ৱাগ লোকসকলে এই “সৰু মানুহ”সদৃশ জীৱবোৰক বিপজ্জনক আৰু কৌশলী বুলি গণ্য কৰে।<ref name=":5"/> এই জীৱবোৰক বিশেষকৈ ব্ৰিজৱাটাৰ ত্ৰিভুজৰ ভিতৰত থকা [[Freetown-Fall River State Forest|ফ্ৰিটাউন ষ্টেট ফৰেষ্ট]]ৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়।<ref name=":22"/> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == অধিক পঠন == {{Cite book|last1=Schultz|first1=Eric B.|title=King Philip's War: The History and Legacy of America's Forgotten Conflict|last2=Tougias|first2=Michael J.|publisher=Countryman Press|year=2000|isbn=978-0881504835|edition=1st}}{{coords|41.93|-71.09|display=title}} 6pz04vhoarvpyieme5za3wi0cij6oxx 646705 646704 2026-10-23T08:22:21Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] using [[WP:HC|HotCat]] 646705 wikitext text/x-wiki {{Short description|মেছাচুচেটছৰ এক অঞ্চল, য'ত অতিপ্ৰাকৃতিক পৰিঘটনা সংঘটিত হোৱা বুলি দাবী কৰা হয়}} [[File:Bridgewater Triangle.png|thumb|upright=1.4|ব্ৰিজৱাটাৰ ত্ৰিভুজৰ এখন মানচিত্ৰ]] '''ব্ৰিজৱাটাৰ ত্ৰিভুজ ({{lang-en|Bridgewater Triangle}})''' হৈছে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ মেছাচুচেটছৰ দক্ষিণ-পূব অংশত অৱস্থিত প্ৰায় {{convert|200|mi2|km2}} এলেকাৰ এটা অঞ্চল।<ref name=":0">{{Cite web|date=4 June 2003|title=Historical Tidbits - Bridgewater|url=http://www.bridgewaterpubliclibrary.org/historical_tidbits.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070606043216/http://www.bridgewaterpubliclibrary.org/historical_tidbits.htm|archive-date=6 June 2007|website=Bridgewater Public Library}}</ref> এই অঞ্চলটোত (UFO) তথা অচিনাক্ত উৰণীয়া বস্তুৰপৰা আৰম্ভ কৰি পল্টাৰগাইষ্ট আৰু অন্যান্য প্ৰেতাত্মাসদৃশ পৰিঘটনা, বিগফুটৰ দৰে জীৱৰ বিভিন্ন দৰ্শন, বিশাল সাপ<ref name=":22">{{Cite news|last=Coleman|first=Loren|date=25 October 2013|title=Monsters of New England|work=Boston Globe|url=https://www.bostonglobe.com/lifestyle/2013/10/25/monsters-new-england/2vkXK8GhxUIDLAWfLblqaO/story.html|url-status=live|access-date=6 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20131028013103/https://www.bostonglobe.com/lifestyle/2013/10/25/monsters-new-england/2vkXK8GhxUIDLAWfLblqaO/story.html|archive-date=28 October 2013}}</ref> আৰু থাণ্ডাৰবাৰ্ডৰ দৰে বিশাল চৰাই দেখাৰ দাবী কৰা হৈছে।<ref name=":22"/> এই নামটো নিউ ইংলেণ্ডৰ ক্ৰিপ্ট'জুল'জি বিশেষজ্ঞ লৰেন ক'লমেনে প্ৰচলন কৰিছিল।<ref name=":22"/> == অৱস্থান == ব্ৰিজৱাটাৰ ত্ৰিভুজৰ নিৰ্দিষ্ট সীমা প্ৰথমে ক্ৰিপ্ট'জুল'জিষ্ট লৰেন ক'লমেনে নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৭০-ৰ দশকত এই নামটো প্ৰচলন কৰিছিল।<ref name=":22"/> পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁৰ ''Mysterious America'' নামৰ গ্ৰন্থতো এই অঞ্চলটোৰ বিষয়ে উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite book|last=Coleman|first=Loren|url=https://archive.org/details/mysteriousameric0000cole|title=Mysterious America : the ultimate guide to the nation's weirdest wonders, strangest spots, and creepiest creatures|date=2007|publisher=Paraview Pocket Books|isbn=978-1-4165-2736-7|location=New York|oclc=123301073}}</ref> == ঐতিহাসিক স্থান আৰু উল্লেখযোগ্য চিহ্নসমূহ == [[Image:Profile Rock (Assonet).jpg|thumb|১৯০২ চনৰ এখন পোষ্টকাৰ্ডত প্ৰদৰ্শিত প্ৰ'ফাইল ৰক]] *'''ফ্ৰিটাউন–ফল ৰিভাৰ ষ্টেট ফৰেষ্ট''':- এই বনাঞ্চলত বিভিন্ন ধৰ্মীয় গোপন গোটৰ কাৰ্যকলাপ সংঘটিত হোৱা বুলি প্ৰতিৱেদন প্ৰকাশ পাইছে। ইয়াৰ ভিতৰত পশু বলি, নিজকে চয়তানৰ উপাসক বুলি স্বীকাৰ কৰা লোকৰদ্বাৰা সংঘটিত ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ সৈতে জড়িত হত্যাকাণ্ড, কেইবাটাও গেং-সম্পৰ্কীয় হত্যাকাণ্ড আৰু আত্মহত্যাৰ ঘটনা অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name=":3">{{Cite news|last=Curtis|first=Mary Jo|title=Can't see the forest for the deeds|work=South Coast Today|url=http://archive.southcoasttoday.com/daily/11-98/11-01-98/a01lo011.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080907214711/http://archive.southcoasttoday.com/daily/11-98/11-01-98/a01lo011.htm|archive-date=7 September 2008}}</ref> *'''প্ৰ'ফাইল ৰক''' :- লোকবিশ্বাস অনুসৰি, এই শিলাখণ্ডটো সেই স্থান য'ত [[Wampanoag people|ৱাম্পান'ৱাগ জনগোষ্ঠী]]ৰ ঐতিহাসিক ব্যক্তি আনাৱানে [[Metacomet|ফিলিপ]]ৰপৰা হেৰাই যোৱা ৱাম্পাম বেল্টডাল লাভ কৰিছিল। কিংবদন্তি অনুসৰি, এই শিলৰ ওপৰত ভৰি দুখন ক্ৰছ কৰি বহি থকা বা দুয়োখন হাত মেলি থকা এজন মানুহৰ ভূত দেখা পোৱা যায়। এই স্থান [[Freetown-Fall River State Forest|ফ্ৰিটাউন–ফল ৰিভাৰ ষ্টেট ফৰেষ্ট]]ৰ ভিতৰত অৱস্থিত।<ref name=":4">{{Cite book|last1=Balzano|first1=Christopher|url=https://openlibrary.org/books/OL26124680M/Haunted_Objects_Stories_Of_Ghosts_On_Your_Shelf|title=Haunted objects : stories of ghosts on your shelf|last2=Weisberg|first2=Tim|date=2 July 2012|publisher=Krause Publications|isbn=978-1-4402-2991-6|location=Iola, WI|pages=33–34|ol=26124680M |oclc=794136544|access-date=5 July 2021|archive-date=5 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210705234544/https://openlibrary.org/books/OL26124680M/Haunted_Objects_Stories_Of_Ghosts_On_Your_Shelf|url-status=live}}</ref> *'''ছ'লিটিউড ষ্টোন''':- ৱেষ্ট ব্ৰিজৱাটাৰৰ ফৰেষ্ট ষ্ট্ৰীটৰ ওচৰত অৱস্থিত এই শিলাখণ্ডটোত এটা শিলালিপি খোদিত আছে। এজন নিৰুদ্দেশ হোৱা ব্যক্তিৰ মৃতদেহৰ ওচৰত এই শিলটো পোৱা গৈছিল। ইয়াক ''ছুইচাইড ষ্টোন'' (আত্মহত্যাৰ শিল) বুলিও কোৱা হয়। শিলটোত তলৰ কথাখিনি খোদিত আছিল বুলি কোৱা হয়: “হে ভৱিষ্যতৰ দিনবোৰত নাংকাটেছেট সুঁতিৰ কাষেৰে খোজ কাঢ়ি যোৱা সকলো লোক, বিদায়ৰ সূৰ্যৰ পোহৰলৈ চাই আনন্দেৰে গান গোৱা মানুহজনক ভাল নাপাবা; বৰং তেওঁ প্ৰেম কৰা সৌন্দৰ্যক ভাল পাবা।”<ref>{{Cite book|last=J.|first=Vieira, Michael|url=https://books.google.com/books?id=xfhrDgAAQBAJ|title=New England rocks : historic geological wonders|date=2017-04-10|others=Conway, J. North (Jack North)|isbn=9781439660348|location=Charleston, SC|pages=66–67|oclc=993647007|access-date=2021-07-05|archive-date=2021-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210705234544/https://www.google.com.au/books/edition/New_England_Rocks/xfhrDgAAQBAJ?hl=en&gbpv=0|url-status=live}}</ref> *'''ব্ৰিজৱাটাৰ ষ্টেট ইউনিভাৰ্ছিটি''' :- বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ চৌহদৰ কেইবাটাও অট্টালিকা আৰু কোঠাত ভূত আৰু অন্যান্য অতিপ্ৰাকৃতিক পৰিঘটনা থকা বুলি দাবী কৰা হৈছে।<ref name="enterprise.southofboston.com">{{Cite news|last=Hyman|first=Rebecca|date=October 2011|title=Boo! The tricks of the 'Bridgewater Triangle'|work=Providence Journal|url=https://www.providencejournal.com/zz/news/20191009/boo-tricks-of-bridgewater-triangle|access-date=7 July 2021|archive-date=7 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210707050654/https://www.providencejournal.com/zz/news/20191009/boo-tricks-of-bridgewater-triangle|url-status=live}}</ref> *'''টণ্টন ষ্টেট হাস্পতাল''':- এই চিকিৎসালয়লৈ অহা কিছুমান লোকে অদ্ভুত অতিপ্ৰাকৃতিক অভিজ্ঞতাৰ সন্মুখীন হোৱা বুলি দাবী কৰিছে। তেওঁলোকৰ মতে, চিকিৎসালয়খনৰ কিছুমান স্থানত কোনো অদৃশ্য শক্তিয়ে তেওঁলোকক স্পৰ্শ কৰিছিল বা টানি নিছিল। ১৯৬০ আৰু ১৯৭০-ৰ দশকত এই চিকিৎসালয়খন চয়তানৰ উপাসনা কৰা গোপন গোটসমূহে ব্যৱহাৰ কৰিছিল বুলিও দাবী কৰা হয়।<ref name="Inside the Bridgewater Triangle">{{Cite web |title=Inside the Bridgewater Triangle |url=http://www.boston.com/travel/explorene/galleries/bridgewater_triangle/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20111130120131/http://www.boston.com/travel/explorene/galleries/bridgewater_triangle/ |url-status=dead |archive-date=November 30, 2011 |access-date=2022-06-08 |website=Boston.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=The Lunatics, Mentally Ill, and Ghosts of the State Lunatic Hospital in Taunton - New Bedford Guide |url=https://www.newbedfordguide.com/the-lunatics-mentally-ill-and-ghosts-of-the-state-lunatic-hospital-in-taunton/2018/10/30?print=print |access-date=2022-06-08 |website=www.newbedfordguide.com| date=30 October 2018 }}</ref> *'''হৰ্ণবাইন স্কুল''' :- এই এটা কোঠাৰ বিদ্যালয়খন ১৮৪০-ৰ দশকত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ১৯৩৭ চনলৈকে ইয়াত নিয়মীয়াকৈ পাঠদান চলিছিল। বিদ্যালয়খনত ইয়াৰ পূৰ্বৰ বাসিন্দাসকলৰ ভূত থকা বুলি দাবী কৰা হয়।<ref name="Inside the Bridgewater Triangle"/><ref>{{Cite web |title=Haunted Rehoboth |url=http://www.reportertoday.com/stories/haunted-rehoboth,28427 |access-date=2022-06-08 |website=Reporter Today |date=15 October 2019 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Do you believe it? Local legend says these Fall River area sites are haunted by ghosts |url=https://www.heraldnews.com/story/entertainment/2021/10/01/fall-river-area-haunted-sites-ghost-tales-paranormal-sightings-halloween-haunting-legend-scary/5935183001/ |access-date=2022-06-08 |website=Fall River Herald News |language=en-US}}</ref> *'''হক'মক জলাশয়ভূমি''' :- এই বিশাল জলাভূমিখন মেছাচুচেটছৰ দক্ষিণ-পূব অংশৰ উত্তৰ অঞ্চলৰ এক বৃহৎ অংশত বিস্তৃত আৰু ইয়াক ৰাজ্যখনৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ মিঠা পানীৰ জলাভূমি বুলি গণ্য কৰা হয়। [[Metacomet|মেটাকমেট]] (কিং ফিলিপ নামেৰেও পৰিচিত)ৰ বাবে ই [[King Philip's War|কিং ফিলিপৰ যুদ্ধ]]ৰ সময়ত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সামৰিক ঘাটি আছিল। এই ঘাটিৰপৰা তেওঁ ওচৰৰ ইংৰাজ বসতিসমূহত আক্ৰমণ চলাইছিল। ''হক'মক'' শব্দটো [[Algonquian languages|এলগনকুইন ভাষা]]ৰপৰা অহা আৰু ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে “আত্মাসকলৰ বাসস্থান”। হক'মক এটা থলুৱা লোকৰ সমাধিস্থলো আছিল। এই জলাভূমিখনৰ সৈতে বহুতো কাহিনী আৰু কিংবদন্তি জড়িত হৈ আছে। সেইবাবে আধুনিক সময়তো বহুতে ইয়াক ৰহস্য আৰু ভয়ৰ স্থান বুলি গণ্য কৰে।<ref>Tower, Peter (2013). ''Hockomock: Place Where the Spirits Dwell''. Schiffer Publishing, Ltd. {{ISBN|9780764345159}}.</ref><ref>{{Cite web |title=Welcome to the Bridgewater Triangle: Massachusetts' paranormal vortex |url=https://maps.roadtrippers.com/trips/15922081 |access-date=2024-08-26 |website=Roadtrippers |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Tales from the swamp - The Boston Globe |url=https://archive.boston.com/news/local/articles/2005/10/30/tales_from_the_swamp/ |access-date=2024-08-26 |website=archive.boston.com |language=en}}</ref> == সংবাদ মাধ্যম == ২০২১ চনত এৰন মাহংকে ''Bridgewater'' নামৰ এটা অডিঅ'-নাট্য পডকাষ্ট নিৰ্মাণ কৰে। ইয়াৰ কাহিনী এজন অতিপ্ৰাকৃতিক পৰিঘটনাৰ অধ্যাপকৰ চাৰিওফালে আবৰ্তিত হৈছে, যিয়ে ব্ৰিজৱাটাৰ ত্ৰিভুজৰ ৰহস্যসমূহৰ অনুসন্ধান কৰে। পডকাষ্টটোত মিশা কলিন্স, মেলিছা পনজিঅ' আৰু কৰণ ছোনিয়ে অভিনয় কৰিছে। উইল হুইটনেও অতিথি শিল্পী হিচাপে অংশগ্ৰহণ কৰিছে। ইয়াৰ দুটা ছিজনত মুঠ ২২টা খণ্ড আছিল।<ref>{{Cite web |title=Bridgewater |url=https://www.grimandmild.com/bridgewater |access-date=2025-10-07 |website=Grim & Mild |language=en-US}}</ref> == অতিপ্ৰাকৃতিক পৰিঘটনাৰ দাবীসমূহ == এই অঞ্চলসমূহৰ অধিকাংশতে বিভিন্ন ধৰণৰ পৰিঘটনাৰ কথা কোৱা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত আছে: *'''অচিনাক্ত উৰণীয়া বস্তু (UFO)''':- আকাশত উজ্জ্বল পোহৰৰ গোলক বা বৃহৎ, অস্বাভাৱিক মহাকাশযানৰ দৰে বস্তু দেখা পোৱাৰ প্ৰতিৱেদন পোৱা গৈছে।<ref name="enterprise.southofboston.com"/> *'''অস্বাভাৱিক প্ৰাণীৰ দৰ্শন''' :- এই অঞ্চলত সাধাৰণতে নোপোৱা প্ৰাণী, যেনে পেন্থাৰ আৰু ভালুক দেখাৰ দাবীৰপৰা আৰম্ভ কৰি বিশাল সাপ আৰু অত্যন্ত হিংস্ৰ, বিশালাকাৰ কুকুৰৰ দৰে অলৌকিক জীৱ দেখাৰ দাবীলৈকে বিভিন্ন বিৱৰণ পোৱা যায়।<ref name="enterprise.southofboston.com"/><ref name="patriot ledger">{{cite web|url=https://www.patriotledger.com/story/entertainment/local/2020/10/31/spooky-south-shore-bridgewater-triangle-is-paranormal-disney-world/42924357/|title= 'A paranormal Disney World': The Bridgewater Triangle has scares for everyone|website= The Patriot Ledger|author= Shaun Robinson|date= October 31, 2020|accessdate= October 28, 2021}}</ref> *'''অতিপ্ৰাকৃতিক মানৱসদৃশ জীৱ''' :- ইয়াৰ ভিতৰত বিগফুট, ভূত, পল্টাৰগাইষ্ট আৰু ছাঁৰ দৰে মানৱসদৃশ অৱয়ৱ দেখাৰ দাবী অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name="enterprise.southofboston.com"/><ref name="patriot ledger"/> *'''থাণ্ডাৰবাৰ্ড দেখাৰ দাবী''' :- বিশাল চৰাই বা প্টেৰ'ডেক্টাইলৰ দৰে উৰন্ত জীৱ, যাৰ ডেউকাৰ বিস্তৃতি ১২ ফুট পৰ্যন্ত বুলি কোৱা হয়, সেইবোৰক হক'মক জলাশয়ভূমি আৰু ইয়াৰ ওচৰৰ টণ্টন আৰু ইষ্টনত দেখা পোৱা বুলি দাবী কৰা হৈছে।<ref name=":22"/> নৰ্টন আৰক্ষীৰ ছাৰ্জেণ্ট থমাছ ডাউনিৰ প্ৰতিৱেদনতো এনে এটা দৰ্শনৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref name="enterprise.southofboston.com"/><ref name=":0"/> *'''গোপন গোটৰ কাৰ্যকলাপ''' বিশেষকৈ জীৱ-জন্তুৰ অংগচ্ছেদৰ ঘটনা। ফ্ৰিটাউন আৰু ফল ৰিভাৰ অঞ্চলত এনে কেইবাটাও ঘটনা সংঘটিত হোৱা বুলি প্ৰতিৱেদন পোৱা গৈছে। গোপন গোটৰ কাম বুলি সন্দেহ কৰা অংগচ্ছেদ কৰা জীৱ-জন্তুৰ ঘটনাৰ তদন্ত কৰিবলৈ স্থানীয় আৰক্ষীক মাতি অনা হৈছিল। ১৯৯৮ চনত এনে দুটা নিৰ্দিষ্ট ঘটনাৰ কথা প্ৰকাশ পাইছিল। প্ৰথমটো ঘটনাত হাবিৰ ভিতৰত এটা পূৰ্ণবয়স্ক গৰু কাটি টুকুৰা কৰা অৱস্থাত পোৱা গৈছিল। দ্বিতীয়টো ঘটনাত এখন মুকলি ঠাইত কেইবাটাও পোৱালিক বিকৃতভাৱে অংগচ্ছেদ কৰা অৱস্থাত উদ্ধাৰ কৰা হৈছিল, যাৰ দৃশ্য ধৰ্মীয় বলিৰ সৈতে জড়িত যেন লাগিছিল।<ref name=":3"/> *'''থলুৱা আমেৰিকান লোকৰ অভিশাপ''' :- এটা কিংবদন্তি অনুসৰি, ঔপনিৱেশিক বসতিস্থাপনকাৰীসকলৰ সৈতে সংঘাতৰ ফলত থলুৱা আমেৰিকান লোকসকলে কেইবা শতিকাৰ আগতে এই জলাভূমিখনক অভিশাপ দিছিল।<ref>{{cite web|last=Tougias|first=Michael|date=1997|title=King Philip's War in New England|url=http://www.historyplace.com/specials/kingphilip.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20071026061648/http://www.historyplace.com/specials/kingphilip.htm|archive-date=2007-10-26|website=The History Place|accessdate=2010-11-07}}</ref> [[Wampanoag people|ৱাম্পান'ৱাগ জনগোষ্ঠী]]ৰ এক সন্মানীয় সম্পদ আছিল ৱাম্পাম বেল্ট নামৰ এবিধ বেল্ট, যিটো কিং ফিলিপৰ যুদ্ধৰ সময়ত হেৰাই গৈছিল। কিংবদন্তি অনুসৰি, থলুৱা লোকসকলৰপৰা এই বেল্ট হেৰাই যোৱাৰ বাবেই অঞ্চলটোত অতিপ্ৰাকৃতিক অস্থিৰতাৰ সৃষ্টি হৈছে।<ref name=":4"/>{{unreliable source?|date=September 2014}}<ref>{{Cite web |last=Inquirer |first=Tom Breen For the Journal |title=A Yankee Bermuda Triangle in southeastern Massachusetts |url=https://www.journalinquirer.com/living/a-yankee-bermuda-triangle-in-southeastern-massachusetts/article_3d18bd3a-ba73-11e7-b0e2-7be1af882bdf.html |access-date=2022-06-08 |website=Journal Inquirer |language=en}}</ref> *'''পুকৱাডজি''' :- এলগনকুইন জনগোষ্ঠীৰ লোককথাত বৰ্ণিত এবিধ জীৱ।<ref name=":5">{{Cite web|title=Pukwudgies, little people of the Algonquian tribes (Pukwudgie, Puckwudgie, Bagwajinini)|url=http://www.native-languages.org/pukwudgie.htm|access-date=2021-07-05|website=www.native-languages.org|archive-date=2021-05-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210512014348/http://www.native-languages.org/pukwudgie.htm|url-status=live}}</ref> স্থানীয় ৱাম্পান'ৱাগ লোকসকলে এই “সৰু মানুহ”সদৃশ জীৱবোৰক বিপজ্জনক আৰু কৌশলী বুলি গণ্য কৰে।<ref name=":5"/> এই জীৱবোৰক বিশেষকৈ ব্ৰিজৱাটাৰ ত্ৰিভুজৰ ভিতৰত থকা [[Freetown-Fall River State Forest|ফ্ৰিটাউন ষ্টেট ফৰেষ্ট]]ৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়।<ref name=":22"/> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == অধিক পঠন == {{Cite book|last1=Schultz|first1=Eric B.|title=King Philip's War: The History and Legacy of America's Forgotten Conflict|last2=Tougias|first2=Michael J.|publisher=Countryman Press|year=2000|isbn=978-0881504835|edition=1st}}{{coords|41.93|-71.09|display=title}} [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] dw92ggpgwlu2x6idsn4ykbnjiqtk8j2 646706 646705 2026-10-23T08:22:41Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:ঠাই]] using [[WP:HC|HotCat]] 646706 wikitext text/x-wiki {{Short description|মেছাচুচেটছৰ এক অঞ্চল, য'ত অতিপ্ৰাকৃতিক পৰিঘটনা সংঘটিত হোৱা বুলি দাবী কৰা হয়}} [[File:Bridgewater Triangle.png|thumb|upright=1.4|ব্ৰিজৱাটাৰ ত্ৰিভুজৰ এখন মানচিত্ৰ]] '''ব্ৰিজৱাটাৰ ত্ৰিভুজ ({{lang-en|Bridgewater Triangle}})''' হৈছে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ মেছাচুচেটছৰ দক্ষিণ-পূব অংশত অৱস্থিত প্ৰায় {{convert|200|mi2|km2}} এলেকাৰ এটা অঞ্চল।<ref name=":0">{{Cite web|date=4 June 2003|title=Historical Tidbits - Bridgewater|url=http://www.bridgewaterpubliclibrary.org/historical_tidbits.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070606043216/http://www.bridgewaterpubliclibrary.org/historical_tidbits.htm|archive-date=6 June 2007|website=Bridgewater Public Library}}</ref> এই অঞ্চলটোত (UFO) তথা অচিনাক্ত উৰণীয়া বস্তুৰপৰা আৰম্ভ কৰি পল্টাৰগাইষ্ট আৰু অন্যান্য প্ৰেতাত্মাসদৃশ পৰিঘটনা, বিগফুটৰ দৰে জীৱৰ বিভিন্ন দৰ্শন, বিশাল সাপ<ref name=":22">{{Cite news|last=Coleman|first=Loren|date=25 October 2013|title=Monsters of New England|work=Boston Globe|url=https://www.bostonglobe.com/lifestyle/2013/10/25/monsters-new-england/2vkXK8GhxUIDLAWfLblqaO/story.html|url-status=live|access-date=6 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20131028013103/https://www.bostonglobe.com/lifestyle/2013/10/25/monsters-new-england/2vkXK8GhxUIDLAWfLblqaO/story.html|archive-date=28 October 2013}}</ref> আৰু থাণ্ডাৰবাৰ্ডৰ দৰে বিশাল চৰাই দেখাৰ দাবী কৰা হৈছে।<ref name=":22"/> এই নামটো নিউ ইংলেণ্ডৰ ক্ৰিপ্ট'জুল'জি বিশেষজ্ঞ লৰেন ক'লমেনে প্ৰচলন কৰিছিল।<ref name=":22"/> == অৱস্থান == ব্ৰিজৱাটাৰ ত্ৰিভুজৰ নিৰ্দিষ্ট সীমা প্ৰথমে ক্ৰিপ্ট'জুল'জিষ্ট লৰেন ক'লমেনে নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৭০-ৰ দশকত এই নামটো প্ৰচলন কৰিছিল।<ref name=":22"/> পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁৰ ''Mysterious America'' নামৰ গ্ৰন্থতো এই অঞ্চলটোৰ বিষয়ে উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite book|last=Coleman|first=Loren|url=https://archive.org/details/mysteriousameric0000cole|title=Mysterious America : the ultimate guide to the nation's weirdest wonders, strangest spots, and creepiest creatures|date=2007|publisher=Paraview Pocket Books|isbn=978-1-4165-2736-7|location=New York|oclc=123301073}}</ref> == ঐতিহাসিক স্থান আৰু উল্লেখযোগ্য চিহ্নসমূহ == [[Image:Profile Rock (Assonet).jpg|thumb|১৯০২ চনৰ এখন পোষ্টকাৰ্ডত প্ৰদৰ্শিত প্ৰ'ফাইল ৰক]] *'''ফ্ৰিটাউন–ফল ৰিভাৰ ষ্টেট ফৰেষ্ট''':- এই বনাঞ্চলত বিভিন্ন ধৰ্মীয় গোপন গোটৰ কাৰ্যকলাপ সংঘটিত হোৱা বুলি প্ৰতিৱেদন প্ৰকাশ পাইছে। ইয়াৰ ভিতৰত পশু বলি, নিজকে চয়তানৰ উপাসক বুলি স্বীকাৰ কৰা লোকৰদ্বাৰা সংঘটিত ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ সৈতে জড়িত হত্যাকাণ্ড, কেইবাটাও গেং-সম্পৰ্কীয় হত্যাকাণ্ড আৰু আত্মহত্যাৰ ঘটনা অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name=":3">{{Cite news|last=Curtis|first=Mary Jo|title=Can't see the forest for the deeds|work=South Coast Today|url=http://archive.southcoasttoday.com/daily/11-98/11-01-98/a01lo011.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080907214711/http://archive.southcoasttoday.com/daily/11-98/11-01-98/a01lo011.htm|archive-date=7 September 2008}}</ref> *'''প্ৰ'ফাইল ৰক''' :- লোকবিশ্বাস অনুসৰি, এই শিলাখণ্ডটো সেই স্থান য'ত [[Wampanoag people|ৱাম্পান'ৱাগ জনগোষ্ঠী]]ৰ ঐতিহাসিক ব্যক্তি আনাৱানে [[Metacomet|ফিলিপ]]ৰপৰা হেৰাই যোৱা ৱাম্পাম বেল্টডাল লাভ কৰিছিল। কিংবদন্তি অনুসৰি, এই শিলৰ ওপৰত ভৰি দুখন ক্ৰছ কৰি বহি থকা বা দুয়োখন হাত মেলি থকা এজন মানুহৰ ভূত দেখা পোৱা যায়। এই স্থান [[Freetown-Fall River State Forest|ফ্ৰিটাউন–ফল ৰিভাৰ ষ্টেট ফৰেষ্ট]]ৰ ভিতৰত অৱস্থিত।<ref name=":4">{{Cite book|last1=Balzano|first1=Christopher|url=https://openlibrary.org/books/OL26124680M/Haunted_Objects_Stories_Of_Ghosts_On_Your_Shelf|title=Haunted objects : stories of ghosts on your shelf|last2=Weisberg|first2=Tim|date=2 July 2012|publisher=Krause Publications|isbn=978-1-4402-2991-6|location=Iola, WI|pages=33–34|ol=26124680M |oclc=794136544|access-date=5 July 2021|archive-date=5 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210705234544/https://openlibrary.org/books/OL26124680M/Haunted_Objects_Stories_Of_Ghosts_On_Your_Shelf|url-status=live}}</ref> *'''ছ'লিটিউড ষ্টোন''':- ৱেষ্ট ব্ৰিজৱাটাৰৰ ফৰেষ্ট ষ্ট্ৰীটৰ ওচৰত অৱস্থিত এই শিলাখণ্ডটোত এটা শিলালিপি খোদিত আছে। এজন নিৰুদ্দেশ হোৱা ব্যক্তিৰ মৃতদেহৰ ওচৰত এই শিলটো পোৱা গৈছিল। ইয়াক ''ছুইচাইড ষ্টোন'' (আত্মহত্যাৰ শিল) বুলিও কোৱা হয়। শিলটোত তলৰ কথাখিনি খোদিত আছিল বুলি কোৱা হয়: “হে ভৱিষ্যতৰ দিনবোৰত নাংকাটেছেট সুঁতিৰ কাষেৰে খোজ কাঢ়ি যোৱা সকলো লোক, বিদায়ৰ সূৰ্যৰ পোহৰলৈ চাই আনন্দেৰে গান গোৱা মানুহজনক ভাল নাপাবা; বৰং তেওঁ প্ৰেম কৰা সৌন্দৰ্যক ভাল পাবা।”<ref>{{Cite book|last=J.|first=Vieira, Michael|url=https://books.google.com/books?id=xfhrDgAAQBAJ|title=New England rocks : historic geological wonders|date=2017-04-10|others=Conway, J. North (Jack North)|isbn=9781439660348|location=Charleston, SC|pages=66–67|oclc=993647007|access-date=2021-07-05|archive-date=2021-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210705234544/https://www.google.com.au/books/edition/New_England_Rocks/xfhrDgAAQBAJ?hl=en&gbpv=0|url-status=live}}</ref> *'''ব্ৰিজৱাটাৰ ষ্টেট ইউনিভাৰ্ছিটি''' :- বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ চৌহদৰ কেইবাটাও অট্টালিকা আৰু কোঠাত ভূত আৰু অন্যান্য অতিপ্ৰাকৃতিক পৰিঘটনা থকা বুলি দাবী কৰা হৈছে।<ref name="enterprise.southofboston.com">{{Cite news|last=Hyman|first=Rebecca|date=October 2011|title=Boo! The tricks of the 'Bridgewater Triangle'|work=Providence Journal|url=https://www.providencejournal.com/zz/news/20191009/boo-tricks-of-bridgewater-triangle|access-date=7 July 2021|archive-date=7 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210707050654/https://www.providencejournal.com/zz/news/20191009/boo-tricks-of-bridgewater-triangle|url-status=live}}</ref> *'''টণ্টন ষ্টেট হাস্পতাল''':- এই চিকিৎসালয়লৈ অহা কিছুমান লোকে অদ্ভুত অতিপ্ৰাকৃতিক অভিজ্ঞতাৰ সন্মুখীন হোৱা বুলি দাবী কৰিছে। তেওঁলোকৰ মতে, চিকিৎসালয়খনৰ কিছুমান স্থানত কোনো অদৃশ্য শক্তিয়ে তেওঁলোকক স্পৰ্শ কৰিছিল বা টানি নিছিল। ১৯৬০ আৰু ১৯৭০-ৰ দশকত এই চিকিৎসালয়খন চয়তানৰ উপাসনা কৰা গোপন গোটসমূহে ব্যৱহাৰ কৰিছিল বুলিও দাবী কৰা হয়।<ref name="Inside the Bridgewater Triangle">{{Cite web |title=Inside the Bridgewater Triangle |url=http://www.boston.com/travel/explorene/galleries/bridgewater_triangle/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20111130120131/http://www.boston.com/travel/explorene/galleries/bridgewater_triangle/ |url-status=dead |archive-date=November 30, 2011 |access-date=2022-06-08 |website=Boston.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=The Lunatics, Mentally Ill, and Ghosts of the State Lunatic Hospital in Taunton - New Bedford Guide |url=https://www.newbedfordguide.com/the-lunatics-mentally-ill-and-ghosts-of-the-state-lunatic-hospital-in-taunton/2018/10/30?print=print |access-date=2022-06-08 |website=www.newbedfordguide.com| date=30 October 2018 }}</ref> *'''হৰ্ণবাইন স্কুল''' :- এই এটা কোঠাৰ বিদ্যালয়খন ১৮৪০-ৰ দশকত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ১৯৩৭ চনলৈকে ইয়াত নিয়মীয়াকৈ পাঠদান চলিছিল। বিদ্যালয়খনত ইয়াৰ পূৰ্বৰ বাসিন্দাসকলৰ ভূত থকা বুলি দাবী কৰা হয়।<ref name="Inside the Bridgewater Triangle"/><ref>{{Cite web |title=Haunted Rehoboth |url=http://www.reportertoday.com/stories/haunted-rehoboth,28427 |access-date=2022-06-08 |website=Reporter Today |date=15 October 2019 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Do you believe it? Local legend says these Fall River area sites are haunted by ghosts |url=https://www.heraldnews.com/story/entertainment/2021/10/01/fall-river-area-haunted-sites-ghost-tales-paranormal-sightings-halloween-haunting-legend-scary/5935183001/ |access-date=2022-06-08 |website=Fall River Herald News |language=en-US}}</ref> *'''হক'মক জলাশয়ভূমি''' :- এই বিশাল জলাভূমিখন মেছাচুচেটছৰ দক্ষিণ-পূব অংশৰ উত্তৰ অঞ্চলৰ এক বৃহৎ অংশত বিস্তৃত আৰু ইয়াক ৰাজ্যখনৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ মিঠা পানীৰ জলাভূমি বুলি গণ্য কৰা হয়। [[Metacomet|মেটাকমেট]] (কিং ফিলিপ নামেৰেও পৰিচিত)ৰ বাবে ই [[King Philip's War|কিং ফিলিপৰ যুদ্ধ]]ৰ সময়ত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সামৰিক ঘাটি আছিল। এই ঘাটিৰপৰা তেওঁ ওচৰৰ ইংৰাজ বসতিসমূহত আক্ৰমণ চলাইছিল। ''হক'মক'' শব্দটো [[Algonquian languages|এলগনকুইন ভাষা]]ৰপৰা অহা আৰু ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে “আত্মাসকলৰ বাসস্থান”। হক'মক এটা থলুৱা লোকৰ সমাধিস্থলো আছিল। এই জলাভূমিখনৰ সৈতে বহুতো কাহিনী আৰু কিংবদন্তি জড়িত হৈ আছে। সেইবাবে আধুনিক সময়তো বহুতে ইয়াক ৰহস্য আৰু ভয়ৰ স্থান বুলি গণ্য কৰে।<ref>Tower, Peter (2013). ''Hockomock: Place Where the Spirits Dwell''. Schiffer Publishing, Ltd. {{ISBN|9780764345159}}.</ref><ref>{{Cite web |title=Welcome to the Bridgewater Triangle: Massachusetts' paranormal vortex |url=https://maps.roadtrippers.com/trips/15922081 |access-date=2024-08-26 |website=Roadtrippers |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Tales from the swamp - The Boston Globe |url=https://archive.boston.com/news/local/articles/2005/10/30/tales_from_the_swamp/ |access-date=2024-08-26 |website=archive.boston.com |language=en}}</ref> == সংবাদ মাধ্যম == ২০২১ চনত এৰন মাহংকে ''Bridgewater'' নামৰ এটা অডিঅ'-নাট্য পডকাষ্ট নিৰ্মাণ কৰে। ইয়াৰ কাহিনী এজন অতিপ্ৰাকৃতিক পৰিঘটনাৰ অধ্যাপকৰ চাৰিওফালে আবৰ্তিত হৈছে, যিয়ে ব্ৰিজৱাটাৰ ত্ৰিভুজৰ ৰহস্যসমূহৰ অনুসন্ধান কৰে। পডকাষ্টটোত মিশা কলিন্স, মেলিছা পনজিঅ' আৰু কৰণ ছোনিয়ে অভিনয় কৰিছে। উইল হুইটনেও অতিথি শিল্পী হিচাপে অংশগ্ৰহণ কৰিছে। ইয়াৰ দুটা ছিজনত মুঠ ২২টা খণ্ড আছিল।<ref>{{Cite web |title=Bridgewater |url=https://www.grimandmild.com/bridgewater |access-date=2025-10-07 |website=Grim & Mild |language=en-US}}</ref> == অতিপ্ৰাকৃতিক পৰিঘটনাৰ দাবীসমূহ == এই অঞ্চলসমূহৰ অধিকাংশতে বিভিন্ন ধৰণৰ পৰিঘটনাৰ কথা কোৱা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত আছে: *'''অচিনাক্ত উৰণীয়া বস্তু (UFO)''':- আকাশত উজ্জ্বল পোহৰৰ গোলক বা বৃহৎ, অস্বাভাৱিক মহাকাশযানৰ দৰে বস্তু দেখা পোৱাৰ প্ৰতিৱেদন পোৱা গৈছে।<ref name="enterprise.southofboston.com"/> *'''অস্বাভাৱিক প্ৰাণীৰ দৰ্শন''' :- এই অঞ্চলত সাধাৰণতে নোপোৱা প্ৰাণী, যেনে পেন্থাৰ আৰু ভালুক দেখাৰ দাবীৰপৰা আৰম্ভ কৰি বিশাল সাপ আৰু অত্যন্ত হিংস্ৰ, বিশালাকাৰ কুকুৰৰ দৰে অলৌকিক জীৱ দেখাৰ দাবীলৈকে বিভিন্ন বিৱৰণ পোৱা যায়।<ref name="enterprise.southofboston.com"/><ref name="patriot ledger">{{cite web|url=https://www.patriotledger.com/story/entertainment/local/2020/10/31/spooky-south-shore-bridgewater-triangle-is-paranormal-disney-world/42924357/|title= 'A paranormal Disney World': The Bridgewater Triangle has scares for everyone|website= The Patriot Ledger|author= Shaun Robinson|date= October 31, 2020|accessdate= October 28, 2021}}</ref> *'''অতিপ্ৰাকৃতিক মানৱসদৃশ জীৱ''' :- ইয়াৰ ভিতৰত বিগফুট, ভূত, পল্টাৰগাইষ্ট আৰু ছাঁৰ দৰে মানৱসদৃশ অৱয়ৱ দেখাৰ দাবী অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name="enterprise.southofboston.com"/><ref name="patriot ledger"/> *'''থাণ্ডাৰবাৰ্ড দেখাৰ দাবী''' :- বিশাল চৰাই বা প্টেৰ'ডেক্টাইলৰ দৰে উৰন্ত জীৱ, যাৰ ডেউকাৰ বিস্তৃতি ১২ ফুট পৰ্যন্ত বুলি কোৱা হয়, সেইবোৰক হক'মক জলাশয়ভূমি আৰু ইয়াৰ ওচৰৰ টণ্টন আৰু ইষ্টনত দেখা পোৱা বুলি দাবী কৰা হৈছে।<ref name=":22"/> নৰ্টন আৰক্ষীৰ ছাৰ্জেণ্ট থমাছ ডাউনিৰ প্ৰতিৱেদনতো এনে এটা দৰ্শনৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref name="enterprise.southofboston.com"/><ref name=":0"/> *'''গোপন গোটৰ কাৰ্যকলাপ''' বিশেষকৈ জীৱ-জন্তুৰ অংগচ্ছেদৰ ঘটনা। ফ্ৰিটাউন আৰু ফল ৰিভাৰ অঞ্চলত এনে কেইবাটাও ঘটনা সংঘটিত হোৱা বুলি প্ৰতিৱেদন পোৱা গৈছে। গোপন গোটৰ কাম বুলি সন্দেহ কৰা অংগচ্ছেদ কৰা জীৱ-জন্তুৰ ঘটনাৰ তদন্ত কৰিবলৈ স্থানীয় আৰক্ষীক মাতি অনা হৈছিল। ১৯৯৮ চনত এনে দুটা নিৰ্দিষ্ট ঘটনাৰ কথা প্ৰকাশ পাইছিল। প্ৰথমটো ঘটনাত হাবিৰ ভিতৰত এটা পূৰ্ণবয়স্ক গৰু কাটি টুকুৰা কৰা অৱস্থাত পোৱা গৈছিল। দ্বিতীয়টো ঘটনাত এখন মুকলি ঠাইত কেইবাটাও পোৱালিক বিকৃতভাৱে অংগচ্ছেদ কৰা অৱস্থাত উদ্ধাৰ কৰা হৈছিল, যাৰ দৃশ্য ধৰ্মীয় বলিৰ সৈতে জড়িত যেন লাগিছিল।<ref name=":3"/> *'''থলুৱা আমেৰিকান লোকৰ অভিশাপ''' :- এটা কিংবদন্তি অনুসৰি, ঔপনিৱেশিক বসতিস্থাপনকাৰীসকলৰ সৈতে সংঘাতৰ ফলত থলুৱা আমেৰিকান লোকসকলে কেইবা শতিকাৰ আগতে এই জলাভূমিখনক অভিশাপ দিছিল।<ref>{{cite web|last=Tougias|first=Michael|date=1997|title=King Philip's War in New England|url=http://www.historyplace.com/specials/kingphilip.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20071026061648/http://www.historyplace.com/specials/kingphilip.htm|archive-date=2007-10-26|website=The History Place|accessdate=2010-11-07}}</ref> [[Wampanoag people|ৱাম্পান'ৱাগ জনগোষ্ঠী]]ৰ এক সন্মানীয় সম্পদ আছিল ৱাম্পাম বেল্ট নামৰ এবিধ বেল্ট, যিটো কিং ফিলিপৰ যুদ্ধৰ সময়ত হেৰাই গৈছিল। কিংবদন্তি অনুসৰি, থলুৱা লোকসকলৰপৰা এই বেল্ট হেৰাই যোৱাৰ বাবেই অঞ্চলটোত অতিপ্ৰাকৃতিক অস্থিৰতাৰ সৃষ্টি হৈছে।<ref name=":4"/>{{unreliable source?|date=September 2014}}<ref>{{Cite web |last=Inquirer |first=Tom Breen For the Journal |title=A Yankee Bermuda Triangle in southeastern Massachusetts |url=https://www.journalinquirer.com/living/a-yankee-bermuda-triangle-in-southeastern-massachusetts/article_3d18bd3a-ba73-11e7-b0e2-7be1af882bdf.html |access-date=2022-06-08 |website=Journal Inquirer |language=en}}</ref> *'''পুকৱাডজি''' :- এলগনকুইন জনগোষ্ঠীৰ লোককথাত বৰ্ণিত এবিধ জীৱ।<ref name=":5">{{Cite web|title=Pukwudgies, little people of the Algonquian tribes (Pukwudgie, Puckwudgie, Bagwajinini)|url=http://www.native-languages.org/pukwudgie.htm|access-date=2021-07-05|website=www.native-languages.org|archive-date=2021-05-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210512014348/http://www.native-languages.org/pukwudgie.htm|url-status=live}}</ref> স্থানীয় ৱাম্পান'ৱাগ লোকসকলে এই “সৰু মানুহ”সদৃশ জীৱবোৰক বিপজ্জনক আৰু কৌশলী বুলি গণ্য কৰে।<ref name=":5"/> এই জীৱবোৰক বিশেষকৈ ব্ৰিজৱাটাৰ ত্ৰিভুজৰ ভিতৰত থকা [[Freetown-Fall River State Forest|ফ্ৰিটাউন ষ্টেট ফৰেষ্ট]]ৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়।<ref name=":22"/> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == অধিক পঠন == {{Cite book|last1=Schultz|first1=Eric B.|title=King Philip's War: The History and Legacy of America's Forgotten Conflict|last2=Tougias|first2=Michael J.|publisher=Countryman Press|year=2000|isbn=978-0881504835|edition=1st}}{{coords|41.93|-71.09|display=title}} [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ঠাই]] 0izxczw1srws5v47zqcf55ck9s9avfe 646708 646706 2026-10-23T08:23:11Z নৰুনা বৰুৱা 44897 removed [[Category:ঠাই]] using [[WP:HC|HotCat]] 646708 wikitext text/x-wiki {{Short description|মেছাচুচেটছৰ এক অঞ্চল, য'ত অতিপ্ৰাকৃতিক পৰিঘটনা সংঘটিত হোৱা বুলি দাবী কৰা হয়}} [[File:Bridgewater Triangle.png|thumb|upright=1.4|ব্ৰিজৱাটাৰ ত্ৰিভুজৰ এখন মানচিত্ৰ]] '''ব্ৰিজৱাটাৰ ত্ৰিভুজ ({{lang-en|Bridgewater Triangle}})''' হৈছে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ মেছাচুচেটছৰ দক্ষিণ-পূব অংশত অৱস্থিত প্ৰায় {{convert|200|mi2|km2}} এলেকাৰ এটা অঞ্চল।<ref name=":0">{{Cite web|date=4 June 2003|title=Historical Tidbits - Bridgewater|url=http://www.bridgewaterpubliclibrary.org/historical_tidbits.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070606043216/http://www.bridgewaterpubliclibrary.org/historical_tidbits.htm|archive-date=6 June 2007|website=Bridgewater Public Library}}</ref> এই অঞ্চলটোত (UFO) তথা অচিনাক্ত উৰণীয়া বস্তুৰপৰা আৰম্ভ কৰি পল্টাৰগাইষ্ট আৰু অন্যান্য প্ৰেতাত্মাসদৃশ পৰিঘটনা, বিগফুটৰ দৰে জীৱৰ বিভিন্ন দৰ্শন, বিশাল সাপ<ref name=":22">{{Cite news|last=Coleman|first=Loren|date=25 October 2013|title=Monsters of New England|work=Boston Globe|url=https://www.bostonglobe.com/lifestyle/2013/10/25/monsters-new-england/2vkXK8GhxUIDLAWfLblqaO/story.html|url-status=live|access-date=6 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20131028013103/https://www.bostonglobe.com/lifestyle/2013/10/25/monsters-new-england/2vkXK8GhxUIDLAWfLblqaO/story.html|archive-date=28 October 2013}}</ref> আৰু থাণ্ডাৰবাৰ্ডৰ দৰে বিশাল চৰাই দেখাৰ দাবী কৰা হৈছে।<ref name=":22"/> এই নামটো নিউ ইংলেণ্ডৰ ক্ৰিপ্ট'জুল'জি বিশেষজ্ঞ লৰেন ক'লমেনে প্ৰচলন কৰিছিল।<ref name=":22"/> == অৱস্থান == ব্ৰিজৱাটাৰ ত্ৰিভুজৰ নিৰ্দিষ্ট সীমা প্ৰথমে ক্ৰিপ্ট'জুল'জিষ্ট লৰেন ক'লমেনে নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৭০-ৰ দশকত এই নামটো প্ৰচলন কৰিছিল।<ref name=":22"/> পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁৰ ''Mysterious America'' নামৰ গ্ৰন্থতো এই অঞ্চলটোৰ বিষয়ে উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite book|last=Coleman|first=Loren|url=https://archive.org/details/mysteriousameric0000cole|title=Mysterious America : the ultimate guide to the nation's weirdest wonders, strangest spots, and creepiest creatures|date=2007|publisher=Paraview Pocket Books|isbn=978-1-4165-2736-7|location=New York|oclc=123301073}}</ref> == ঐতিহাসিক স্থান আৰু উল্লেখযোগ্য চিহ্নসমূহ == [[Image:Profile Rock (Assonet).jpg|thumb|১৯০২ চনৰ এখন পোষ্টকাৰ্ডত প্ৰদৰ্শিত প্ৰ'ফাইল ৰক]] *'''ফ্ৰিটাউন–ফল ৰিভাৰ ষ্টেট ফৰেষ্ট''':- এই বনাঞ্চলত বিভিন্ন ধৰ্মীয় গোপন গোটৰ কাৰ্যকলাপ সংঘটিত হোৱা বুলি প্ৰতিৱেদন প্ৰকাশ পাইছে। ইয়াৰ ভিতৰত পশু বলি, নিজকে চয়তানৰ উপাসক বুলি স্বীকাৰ কৰা লোকৰদ্বাৰা সংঘটিত ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ সৈতে জড়িত হত্যাকাণ্ড, কেইবাটাও গেং-সম্পৰ্কীয় হত্যাকাণ্ড আৰু আত্মহত্যাৰ ঘটনা অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name=":3">{{Cite news|last=Curtis|first=Mary Jo|title=Can't see the forest for the deeds|work=South Coast Today|url=http://archive.southcoasttoday.com/daily/11-98/11-01-98/a01lo011.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080907214711/http://archive.southcoasttoday.com/daily/11-98/11-01-98/a01lo011.htm|archive-date=7 September 2008}}</ref> *'''প্ৰ'ফাইল ৰক''' :- লোকবিশ্বাস অনুসৰি, এই শিলাখণ্ডটো সেই স্থান য'ত [[Wampanoag people|ৱাম্পান'ৱাগ জনগোষ্ঠী]]ৰ ঐতিহাসিক ব্যক্তি আনাৱানে [[Metacomet|ফিলিপ]]ৰপৰা হেৰাই যোৱা ৱাম্পাম বেল্টডাল লাভ কৰিছিল। কিংবদন্তি অনুসৰি, এই শিলৰ ওপৰত ভৰি দুখন ক্ৰছ কৰি বহি থকা বা দুয়োখন হাত মেলি থকা এজন মানুহৰ ভূত দেখা পোৱা যায়। এই স্থান [[Freetown-Fall River State Forest|ফ্ৰিটাউন–ফল ৰিভাৰ ষ্টেট ফৰেষ্ট]]ৰ ভিতৰত অৱস্থিত।<ref name=":4">{{Cite book|last1=Balzano|first1=Christopher|url=https://openlibrary.org/books/OL26124680M/Haunted_Objects_Stories_Of_Ghosts_On_Your_Shelf|title=Haunted objects : stories of ghosts on your shelf|last2=Weisberg|first2=Tim|date=2 July 2012|publisher=Krause Publications|isbn=978-1-4402-2991-6|location=Iola, WI|pages=33–34|ol=26124680M |oclc=794136544|access-date=5 July 2021|archive-date=5 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210705234544/https://openlibrary.org/books/OL26124680M/Haunted_Objects_Stories_Of_Ghosts_On_Your_Shelf|url-status=live}}</ref> *'''ছ'লিটিউড ষ্টোন''':- ৱেষ্ট ব্ৰিজৱাটাৰৰ ফৰেষ্ট ষ্ট্ৰীটৰ ওচৰত অৱস্থিত এই শিলাখণ্ডটোত এটা শিলালিপি খোদিত আছে। এজন নিৰুদ্দেশ হোৱা ব্যক্তিৰ মৃতদেহৰ ওচৰত এই শিলটো পোৱা গৈছিল। ইয়াক ''ছুইচাইড ষ্টোন'' (আত্মহত্যাৰ শিল) বুলিও কোৱা হয়। শিলটোত তলৰ কথাখিনি খোদিত আছিল বুলি কোৱা হয়: “হে ভৱিষ্যতৰ দিনবোৰত নাংকাটেছেট সুঁতিৰ কাষেৰে খোজ কাঢ়ি যোৱা সকলো লোক, বিদায়ৰ সূৰ্যৰ পোহৰলৈ চাই আনন্দেৰে গান গোৱা মানুহজনক ভাল নাপাবা; বৰং তেওঁ প্ৰেম কৰা সৌন্দৰ্যক ভাল পাবা।”<ref>{{Cite book|last=J.|first=Vieira, Michael|url=https://books.google.com/books?id=xfhrDgAAQBAJ|title=New England rocks : historic geological wonders|date=2017-04-10|others=Conway, J. North (Jack North)|isbn=9781439660348|location=Charleston, SC|pages=66–67|oclc=993647007|access-date=2021-07-05|archive-date=2021-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210705234544/https://www.google.com.au/books/edition/New_England_Rocks/xfhrDgAAQBAJ?hl=en&gbpv=0|url-status=live}}</ref> *'''ব্ৰিজৱাটাৰ ষ্টেট ইউনিভাৰ্ছিটি''' :- বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ চৌহদৰ কেইবাটাও অট্টালিকা আৰু কোঠাত ভূত আৰু অন্যান্য অতিপ্ৰাকৃতিক পৰিঘটনা থকা বুলি দাবী কৰা হৈছে।<ref name="enterprise.southofboston.com">{{Cite news|last=Hyman|first=Rebecca|date=October 2011|title=Boo! The tricks of the 'Bridgewater Triangle'|work=Providence Journal|url=https://www.providencejournal.com/zz/news/20191009/boo-tricks-of-bridgewater-triangle|access-date=7 July 2021|archive-date=7 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210707050654/https://www.providencejournal.com/zz/news/20191009/boo-tricks-of-bridgewater-triangle|url-status=live}}</ref> *'''টণ্টন ষ্টেট হাস্পতাল''':- এই চিকিৎসালয়লৈ অহা কিছুমান লোকে অদ্ভুত অতিপ্ৰাকৃতিক অভিজ্ঞতাৰ সন্মুখীন হোৱা বুলি দাবী কৰিছে। তেওঁলোকৰ মতে, চিকিৎসালয়খনৰ কিছুমান স্থানত কোনো অদৃশ্য শক্তিয়ে তেওঁলোকক স্পৰ্শ কৰিছিল বা টানি নিছিল। ১৯৬০ আৰু ১৯৭০-ৰ দশকত এই চিকিৎসালয়খন চয়তানৰ উপাসনা কৰা গোপন গোটসমূহে ব্যৱহাৰ কৰিছিল বুলিও দাবী কৰা হয়।<ref name="Inside the Bridgewater Triangle">{{Cite web |title=Inside the Bridgewater Triangle |url=http://www.boston.com/travel/explorene/galleries/bridgewater_triangle/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20111130120131/http://www.boston.com/travel/explorene/galleries/bridgewater_triangle/ |url-status=dead |archive-date=November 30, 2011 |access-date=2022-06-08 |website=Boston.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=The Lunatics, Mentally Ill, and Ghosts of the State Lunatic Hospital in Taunton - New Bedford Guide |url=https://www.newbedfordguide.com/the-lunatics-mentally-ill-and-ghosts-of-the-state-lunatic-hospital-in-taunton/2018/10/30?print=print |access-date=2022-06-08 |website=www.newbedfordguide.com| date=30 October 2018 }}</ref> *'''হৰ্ণবাইন স্কুল''' :- এই এটা কোঠাৰ বিদ্যালয়খন ১৮৪০-ৰ দশকত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ১৯৩৭ চনলৈকে ইয়াত নিয়মীয়াকৈ পাঠদান চলিছিল। বিদ্যালয়খনত ইয়াৰ পূৰ্বৰ বাসিন্দাসকলৰ ভূত থকা বুলি দাবী কৰা হয়।<ref name="Inside the Bridgewater Triangle"/><ref>{{Cite web |title=Haunted Rehoboth |url=http://www.reportertoday.com/stories/haunted-rehoboth,28427 |access-date=2022-06-08 |website=Reporter Today |date=15 October 2019 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Do you believe it? Local legend says these Fall River area sites are haunted by ghosts |url=https://www.heraldnews.com/story/entertainment/2021/10/01/fall-river-area-haunted-sites-ghost-tales-paranormal-sightings-halloween-haunting-legend-scary/5935183001/ |access-date=2022-06-08 |website=Fall River Herald News |language=en-US}}</ref> *'''হক'মক জলাশয়ভূমি''' :- এই বিশাল জলাভূমিখন মেছাচুচেটছৰ দক্ষিণ-পূব অংশৰ উত্তৰ অঞ্চলৰ এক বৃহৎ অংশত বিস্তৃত আৰু ইয়াক ৰাজ্যখনৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ মিঠা পানীৰ জলাভূমি বুলি গণ্য কৰা হয়। [[Metacomet|মেটাকমেট]] (কিং ফিলিপ নামেৰেও পৰিচিত)ৰ বাবে ই [[King Philip's War|কিং ফিলিপৰ যুদ্ধ]]ৰ সময়ত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সামৰিক ঘাটি আছিল। এই ঘাটিৰপৰা তেওঁ ওচৰৰ ইংৰাজ বসতিসমূহত আক্ৰমণ চলাইছিল। ''হক'মক'' শব্দটো [[Algonquian languages|এলগনকুইন ভাষা]]ৰপৰা অহা আৰু ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে “আত্মাসকলৰ বাসস্থান”। হক'মক এটা থলুৱা লোকৰ সমাধিস্থলো আছিল। এই জলাভূমিখনৰ সৈতে বহুতো কাহিনী আৰু কিংবদন্তি জড়িত হৈ আছে। সেইবাবে আধুনিক সময়তো বহুতে ইয়াক ৰহস্য আৰু ভয়ৰ স্থান বুলি গণ্য কৰে।<ref>Tower, Peter (2013). ''Hockomock: Place Where the Spirits Dwell''. Schiffer Publishing, Ltd. {{ISBN|9780764345159}}.</ref><ref>{{Cite web |title=Welcome to the Bridgewater Triangle: Massachusetts' paranormal vortex |url=https://maps.roadtrippers.com/trips/15922081 |access-date=2024-08-26 |website=Roadtrippers |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Tales from the swamp - The Boston Globe |url=https://archive.boston.com/news/local/articles/2005/10/30/tales_from_the_swamp/ |access-date=2024-08-26 |website=archive.boston.com |language=en}}</ref> == সংবাদ মাধ্যম == ২০২১ চনত এৰন মাহংকে ''Bridgewater'' নামৰ এটা অডিঅ'-নাট্য পডকাষ্ট নিৰ্মাণ কৰে। ইয়াৰ কাহিনী এজন অতিপ্ৰাকৃতিক পৰিঘটনাৰ অধ্যাপকৰ চাৰিওফালে আবৰ্তিত হৈছে, যিয়ে ব্ৰিজৱাটাৰ ত্ৰিভুজৰ ৰহস্যসমূহৰ অনুসন্ধান কৰে। পডকাষ্টটোত মিশা কলিন্স, মেলিছা পনজিঅ' আৰু কৰণ ছোনিয়ে অভিনয় কৰিছে। উইল হুইটনেও অতিথি শিল্পী হিচাপে অংশগ্ৰহণ কৰিছে। ইয়াৰ দুটা ছিজনত মুঠ ২২টা খণ্ড আছিল।<ref>{{Cite web |title=Bridgewater |url=https://www.grimandmild.com/bridgewater |access-date=2025-10-07 |website=Grim & Mild |language=en-US}}</ref> == অতিপ্ৰাকৃতিক পৰিঘটনাৰ দাবীসমূহ == এই অঞ্চলসমূহৰ অধিকাংশতে বিভিন্ন ধৰণৰ পৰিঘটনাৰ কথা কোৱা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত আছে: *'''অচিনাক্ত উৰণীয়া বস্তু (UFO)''':- আকাশত উজ্জ্বল পোহৰৰ গোলক বা বৃহৎ, অস্বাভাৱিক মহাকাশযানৰ দৰে বস্তু দেখা পোৱাৰ প্ৰতিৱেদন পোৱা গৈছে।<ref name="enterprise.southofboston.com"/> *'''অস্বাভাৱিক প্ৰাণীৰ দৰ্শন''' :- এই অঞ্চলত সাধাৰণতে নোপোৱা প্ৰাণী, যেনে পেন্থাৰ আৰু ভালুক দেখাৰ দাবীৰপৰা আৰম্ভ কৰি বিশাল সাপ আৰু অত্যন্ত হিংস্ৰ, বিশালাকাৰ কুকুৰৰ দৰে অলৌকিক জীৱ দেখাৰ দাবীলৈকে বিভিন্ন বিৱৰণ পোৱা যায়।<ref name="enterprise.southofboston.com"/><ref name="patriot ledger">{{cite web|url=https://www.patriotledger.com/story/entertainment/local/2020/10/31/spooky-south-shore-bridgewater-triangle-is-paranormal-disney-world/42924357/|title= 'A paranormal Disney World': The Bridgewater Triangle has scares for everyone|website= The Patriot Ledger|author= Shaun Robinson|date= October 31, 2020|accessdate= October 28, 2021}}</ref> *'''অতিপ্ৰাকৃতিক মানৱসদৃশ জীৱ''' :- ইয়াৰ ভিতৰত বিগফুট, ভূত, পল্টাৰগাইষ্ট আৰু ছাঁৰ দৰে মানৱসদৃশ অৱয়ৱ দেখাৰ দাবী অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name="enterprise.southofboston.com"/><ref name="patriot ledger"/> *'''থাণ্ডাৰবাৰ্ড দেখাৰ দাবী''' :- বিশাল চৰাই বা প্টেৰ'ডেক্টাইলৰ দৰে উৰন্ত জীৱ, যাৰ ডেউকাৰ বিস্তৃতি ১২ ফুট পৰ্যন্ত বুলি কোৱা হয়, সেইবোৰক হক'মক জলাশয়ভূমি আৰু ইয়াৰ ওচৰৰ টণ্টন আৰু ইষ্টনত দেখা পোৱা বুলি দাবী কৰা হৈছে।<ref name=":22"/> নৰ্টন আৰক্ষীৰ ছাৰ্জেণ্ট থমাছ ডাউনিৰ প্ৰতিৱেদনতো এনে এটা দৰ্শনৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref name="enterprise.southofboston.com"/><ref name=":0"/> *'''গোপন গোটৰ কাৰ্যকলাপ''' বিশেষকৈ জীৱ-জন্তুৰ অংগচ্ছেদৰ ঘটনা। ফ্ৰিটাউন আৰু ফল ৰিভাৰ অঞ্চলত এনে কেইবাটাও ঘটনা সংঘটিত হোৱা বুলি প্ৰতিৱেদন পোৱা গৈছে। গোপন গোটৰ কাম বুলি সন্দেহ কৰা অংগচ্ছেদ কৰা জীৱ-জন্তুৰ ঘটনাৰ তদন্ত কৰিবলৈ স্থানীয় আৰক্ষীক মাতি অনা হৈছিল। ১৯৯৮ চনত এনে দুটা নিৰ্দিষ্ট ঘটনাৰ কথা প্ৰকাশ পাইছিল। প্ৰথমটো ঘটনাত হাবিৰ ভিতৰত এটা পূৰ্ণবয়স্ক গৰু কাটি টুকুৰা কৰা অৱস্থাত পোৱা গৈছিল। দ্বিতীয়টো ঘটনাত এখন মুকলি ঠাইত কেইবাটাও পোৱালিক বিকৃতভাৱে অংগচ্ছেদ কৰা অৱস্থাত উদ্ধাৰ কৰা হৈছিল, যাৰ দৃশ্য ধৰ্মীয় বলিৰ সৈতে জড়িত যেন লাগিছিল।<ref name=":3"/> *'''থলুৱা আমেৰিকান লোকৰ অভিশাপ''' :- এটা কিংবদন্তি অনুসৰি, ঔপনিৱেশিক বসতিস্থাপনকাৰীসকলৰ সৈতে সংঘাতৰ ফলত থলুৱা আমেৰিকান লোকসকলে কেইবা শতিকাৰ আগতে এই জলাভূমিখনক অভিশাপ দিছিল।<ref>{{cite web|last=Tougias|first=Michael|date=1997|title=King Philip's War in New England|url=http://www.historyplace.com/specials/kingphilip.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20071026061648/http://www.historyplace.com/specials/kingphilip.htm|archive-date=2007-10-26|website=The History Place|accessdate=2010-11-07}}</ref> [[Wampanoag people|ৱাম্পান'ৱাগ জনগোষ্ঠী]]ৰ এক সন্মানীয় সম্পদ আছিল ৱাম্পাম বেল্ট নামৰ এবিধ বেল্ট, যিটো কিং ফিলিপৰ যুদ্ধৰ সময়ত হেৰাই গৈছিল। কিংবদন্তি অনুসৰি, থলুৱা লোকসকলৰপৰা এই বেল্ট হেৰাই যোৱাৰ বাবেই অঞ্চলটোত অতিপ্ৰাকৃতিক অস্থিৰতাৰ সৃষ্টি হৈছে।<ref name=":4"/>{{unreliable source?|date=September 2014}}<ref>{{Cite web |last=Inquirer |first=Tom Breen For the Journal |title=A Yankee Bermuda Triangle in southeastern Massachusetts |url=https://www.journalinquirer.com/living/a-yankee-bermuda-triangle-in-southeastern-massachusetts/article_3d18bd3a-ba73-11e7-b0e2-7be1af882bdf.html |access-date=2022-06-08 |website=Journal Inquirer |language=en}}</ref> *'''পুকৱাডজি''' :- এলগনকুইন জনগোষ্ঠীৰ লোককথাত বৰ্ণিত এবিধ জীৱ।<ref name=":5">{{Cite web|title=Pukwudgies, little people of the Algonquian tribes (Pukwudgie, Puckwudgie, Bagwajinini)|url=http://www.native-languages.org/pukwudgie.htm|access-date=2021-07-05|website=www.native-languages.org|archive-date=2021-05-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210512014348/http://www.native-languages.org/pukwudgie.htm|url-status=live}}</ref> স্থানীয় ৱাম্পান'ৱাগ লোকসকলে এই “সৰু মানুহ”সদৃশ জীৱবোৰক বিপজ্জনক আৰু কৌশলী বুলি গণ্য কৰে।<ref name=":5"/> এই জীৱবোৰক বিশেষকৈ ব্ৰিজৱাটাৰ ত্ৰিভুজৰ ভিতৰত থকা [[Freetown-Fall River State Forest|ফ্ৰিটাউন ষ্টেট ফৰেষ্ট]]ৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়।<ref name=":22"/> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == অধিক পঠন == {{Cite book|last1=Schultz|first1=Eric B.|title=King Philip's War: The History and Legacy of America's Forgotten Conflict|last2=Tougias|first2=Michael J.|publisher=Countryman Press|year=2000|isbn=978-0881504835|edition=1st}}{{coords|41.93|-71.09|display=title}} [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] dw92ggpgwlu2x6idsn4ykbnjiqtk8j2 646709 646708 2026-10-23T08:25:13Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* অতিপ্ৰাকৃতিক পৰিঘটনাৰ দাবীসমূহ */ 646709 wikitext text/x-wiki {{Short description|মেছাচুচেটছৰ এক অঞ্চল, য'ত অতিপ্ৰাকৃতিক পৰিঘটনা সংঘটিত হোৱা বুলি দাবী কৰা হয়}} [[File:Bridgewater Triangle.png|thumb|upright=1.4|ব্ৰিজৱাটাৰ ত্ৰিভুজৰ এখন মানচিত্ৰ]] '''ব্ৰিজৱাটাৰ ত্ৰিভুজ ({{lang-en|Bridgewater Triangle}})''' হৈছে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ মেছাচুচেটছৰ দক্ষিণ-পূব অংশত অৱস্থিত প্ৰায় {{convert|200|mi2|km2}} এলেকাৰ এটা অঞ্চল।<ref name=":0">{{Cite web|date=4 June 2003|title=Historical Tidbits - Bridgewater|url=http://www.bridgewaterpubliclibrary.org/historical_tidbits.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070606043216/http://www.bridgewaterpubliclibrary.org/historical_tidbits.htm|archive-date=6 June 2007|website=Bridgewater Public Library}}</ref> এই অঞ্চলটোত (UFO) তথা অচিনাক্ত উৰণীয়া বস্তুৰপৰা আৰম্ভ কৰি পল্টাৰগাইষ্ট আৰু অন্যান্য প্ৰেতাত্মাসদৃশ পৰিঘটনা, বিগফুটৰ দৰে জীৱৰ বিভিন্ন দৰ্শন, বিশাল সাপ<ref name=":22">{{Cite news|last=Coleman|first=Loren|date=25 October 2013|title=Monsters of New England|work=Boston Globe|url=https://www.bostonglobe.com/lifestyle/2013/10/25/monsters-new-england/2vkXK8GhxUIDLAWfLblqaO/story.html|url-status=live|access-date=6 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20131028013103/https://www.bostonglobe.com/lifestyle/2013/10/25/monsters-new-england/2vkXK8GhxUIDLAWfLblqaO/story.html|archive-date=28 October 2013}}</ref> আৰু থাণ্ডাৰবাৰ্ডৰ দৰে বিশাল চৰাই দেখাৰ দাবী কৰা হৈছে।<ref name=":22"/> এই নামটো নিউ ইংলেণ্ডৰ ক্ৰিপ্ট'জুল'জি বিশেষজ্ঞ লৰেন ক'লমেনে প্ৰচলন কৰিছিল।<ref name=":22"/> == অৱস্থান == ব্ৰিজৱাটাৰ ত্ৰিভুজৰ নিৰ্দিষ্ট সীমা প্ৰথমে ক্ৰিপ্ট'জুল'জিষ্ট লৰেন ক'লমেনে নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৭০-ৰ দশকত এই নামটো প্ৰচলন কৰিছিল।<ref name=":22"/> পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁৰ ''Mysterious America'' নামৰ গ্ৰন্থতো এই অঞ্চলটোৰ বিষয়ে উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite book|last=Coleman|first=Loren|url=https://archive.org/details/mysteriousameric0000cole|title=Mysterious America : the ultimate guide to the nation's weirdest wonders, strangest spots, and creepiest creatures|date=2007|publisher=Paraview Pocket Books|isbn=978-1-4165-2736-7|location=New York|oclc=123301073}}</ref> == ঐতিহাসিক স্থান আৰু উল্লেখযোগ্য চিহ্নসমূহ == [[Image:Profile Rock (Assonet).jpg|thumb|১৯০২ চনৰ এখন পোষ্টকাৰ্ডত প্ৰদৰ্শিত প্ৰ'ফাইল ৰক]] *'''ফ্ৰিটাউন–ফল ৰিভাৰ ষ্টেট ফৰেষ্ট''':- এই বনাঞ্চলত বিভিন্ন ধৰ্মীয় গোপন গোটৰ কাৰ্যকলাপ সংঘটিত হোৱা বুলি প্ৰতিৱেদন প্ৰকাশ পাইছে। ইয়াৰ ভিতৰত পশু বলি, নিজকে চয়তানৰ উপাসক বুলি স্বীকাৰ কৰা লোকৰদ্বাৰা সংঘটিত ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ সৈতে জড়িত হত্যাকাণ্ড, কেইবাটাও গেং-সম্পৰ্কীয় হত্যাকাণ্ড আৰু আত্মহত্যাৰ ঘটনা অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name=":3">{{Cite news|last=Curtis|first=Mary Jo|title=Can't see the forest for the deeds|work=South Coast Today|url=http://archive.southcoasttoday.com/daily/11-98/11-01-98/a01lo011.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080907214711/http://archive.southcoasttoday.com/daily/11-98/11-01-98/a01lo011.htm|archive-date=7 September 2008}}</ref> *'''প্ৰ'ফাইল ৰক''' :- লোকবিশ্বাস অনুসৰি, এই শিলাখণ্ডটো সেই স্থান য'ত [[Wampanoag people|ৱাম্পান'ৱাগ জনগোষ্ঠী]]ৰ ঐতিহাসিক ব্যক্তি আনাৱানে [[Metacomet|ফিলিপ]]ৰপৰা হেৰাই যোৱা ৱাম্পাম বেল্টডাল লাভ কৰিছিল। কিংবদন্তি অনুসৰি, এই শিলৰ ওপৰত ভৰি দুখন ক্ৰছ কৰি বহি থকা বা দুয়োখন হাত মেলি থকা এজন মানুহৰ ভূত দেখা পোৱা যায়। এই স্থান [[Freetown-Fall River State Forest|ফ্ৰিটাউন–ফল ৰিভাৰ ষ্টেট ফৰেষ্ট]]ৰ ভিতৰত অৱস্থিত।<ref name=":4">{{Cite book|last1=Balzano|first1=Christopher|url=https://openlibrary.org/books/OL26124680M/Haunted_Objects_Stories_Of_Ghosts_On_Your_Shelf|title=Haunted objects : stories of ghosts on your shelf|last2=Weisberg|first2=Tim|date=2 July 2012|publisher=Krause Publications|isbn=978-1-4402-2991-6|location=Iola, WI|pages=33–34|ol=26124680M |oclc=794136544|access-date=5 July 2021|archive-date=5 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210705234544/https://openlibrary.org/books/OL26124680M/Haunted_Objects_Stories_Of_Ghosts_On_Your_Shelf|url-status=live}}</ref> *'''ছ'লিটিউড ষ্টোন''':- ৱেষ্ট ব্ৰিজৱাটাৰৰ ফৰেষ্ট ষ্ট্ৰীটৰ ওচৰত অৱস্থিত এই শিলাখণ্ডটোত এটা শিলালিপি খোদিত আছে। এজন নিৰুদ্দেশ হোৱা ব্যক্তিৰ মৃতদেহৰ ওচৰত এই শিলটো পোৱা গৈছিল। ইয়াক ''ছুইচাইড ষ্টোন'' (আত্মহত্যাৰ শিল) বুলিও কোৱা হয়। শিলটোত তলৰ কথাখিনি খোদিত আছিল বুলি কোৱা হয়: “হে ভৱিষ্যতৰ দিনবোৰত নাংকাটেছেট সুঁতিৰ কাষেৰে খোজ কাঢ়ি যোৱা সকলো লোক, বিদায়ৰ সূৰ্যৰ পোহৰলৈ চাই আনন্দেৰে গান গোৱা মানুহজনক ভাল নাপাবা; বৰং তেওঁ প্ৰেম কৰা সৌন্দৰ্যক ভাল পাবা।”<ref>{{Cite book|last=J.|first=Vieira, Michael|url=https://books.google.com/books?id=xfhrDgAAQBAJ|title=New England rocks : historic geological wonders|date=2017-04-10|others=Conway, J. North (Jack North)|isbn=9781439660348|location=Charleston, SC|pages=66–67|oclc=993647007|access-date=2021-07-05|archive-date=2021-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210705234544/https://www.google.com.au/books/edition/New_England_Rocks/xfhrDgAAQBAJ?hl=en&gbpv=0|url-status=live}}</ref> *'''ব্ৰিজৱাটাৰ ষ্টেট ইউনিভাৰ্ছিটি''' :- বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ চৌহদৰ কেইবাটাও অট্টালিকা আৰু কোঠাত ভূত আৰু অন্যান্য অতিপ্ৰাকৃতিক পৰিঘটনা থকা বুলি দাবী কৰা হৈছে।<ref name="enterprise.southofboston.com">{{Cite news|last=Hyman|first=Rebecca|date=October 2011|title=Boo! The tricks of the 'Bridgewater Triangle'|work=Providence Journal|url=https://www.providencejournal.com/zz/news/20191009/boo-tricks-of-bridgewater-triangle|access-date=7 July 2021|archive-date=7 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210707050654/https://www.providencejournal.com/zz/news/20191009/boo-tricks-of-bridgewater-triangle|url-status=live}}</ref> *'''টণ্টন ষ্টেট হাস্পতাল''':- এই চিকিৎসালয়লৈ অহা কিছুমান লোকে অদ্ভুত অতিপ্ৰাকৃতিক অভিজ্ঞতাৰ সন্মুখীন হোৱা বুলি দাবী কৰিছে। তেওঁলোকৰ মতে, চিকিৎসালয়খনৰ কিছুমান স্থানত কোনো অদৃশ্য শক্তিয়ে তেওঁলোকক স্পৰ্শ কৰিছিল বা টানি নিছিল। ১৯৬০ আৰু ১৯৭০-ৰ দশকত এই চিকিৎসালয়খন চয়তানৰ উপাসনা কৰা গোপন গোটসমূহে ব্যৱহাৰ কৰিছিল বুলিও দাবী কৰা হয়।<ref name="Inside the Bridgewater Triangle">{{Cite web |title=Inside the Bridgewater Triangle |url=http://www.boston.com/travel/explorene/galleries/bridgewater_triangle/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20111130120131/http://www.boston.com/travel/explorene/galleries/bridgewater_triangle/ |url-status=dead |archive-date=November 30, 2011 |access-date=2022-06-08 |website=Boston.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=The Lunatics, Mentally Ill, and Ghosts of the State Lunatic Hospital in Taunton - New Bedford Guide |url=https://www.newbedfordguide.com/the-lunatics-mentally-ill-and-ghosts-of-the-state-lunatic-hospital-in-taunton/2018/10/30?print=print |access-date=2022-06-08 |website=www.newbedfordguide.com| date=30 October 2018 }}</ref> *'''হৰ্ণবাইন স্কুল''' :- এই এটা কোঠাৰ বিদ্যালয়খন ১৮৪০-ৰ দশকত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ১৯৩৭ চনলৈকে ইয়াত নিয়মীয়াকৈ পাঠদান চলিছিল। বিদ্যালয়খনত ইয়াৰ পূৰ্বৰ বাসিন্দাসকলৰ ভূত থকা বুলি দাবী কৰা হয়।<ref name="Inside the Bridgewater Triangle"/><ref>{{Cite web |title=Haunted Rehoboth |url=http://www.reportertoday.com/stories/haunted-rehoboth,28427 |access-date=2022-06-08 |website=Reporter Today |date=15 October 2019 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Do you believe it? Local legend says these Fall River area sites are haunted by ghosts |url=https://www.heraldnews.com/story/entertainment/2021/10/01/fall-river-area-haunted-sites-ghost-tales-paranormal-sightings-halloween-haunting-legend-scary/5935183001/ |access-date=2022-06-08 |website=Fall River Herald News |language=en-US}}</ref> *'''হক'মক জলাশয়ভূমি''' :- এই বিশাল জলাভূমিখন মেছাচুচেটছৰ দক্ষিণ-পূব অংশৰ উত্তৰ অঞ্চলৰ এক বৃহৎ অংশত বিস্তৃত আৰু ইয়াক ৰাজ্যখনৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ মিঠা পানীৰ জলাভূমি বুলি গণ্য কৰা হয়। [[Metacomet|মেটাকমেট]] (কিং ফিলিপ নামেৰেও পৰিচিত)ৰ বাবে ই [[King Philip's War|কিং ফিলিপৰ যুদ্ধ]]ৰ সময়ত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সামৰিক ঘাটি আছিল। এই ঘাটিৰপৰা তেওঁ ওচৰৰ ইংৰাজ বসতিসমূহত আক্ৰমণ চলাইছিল। ''হক'মক'' শব্দটো [[Algonquian languages|এলগনকুইন ভাষা]]ৰপৰা অহা আৰু ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে “আত্মাসকলৰ বাসস্থান”। হক'মক এটা থলুৱা লোকৰ সমাধিস্থলো আছিল। এই জলাভূমিখনৰ সৈতে বহুতো কাহিনী আৰু কিংবদন্তি জড়িত হৈ আছে। সেইবাবে আধুনিক সময়তো বহুতে ইয়াক ৰহস্য আৰু ভয়ৰ স্থান বুলি গণ্য কৰে।<ref>Tower, Peter (2013). ''Hockomock: Place Where the Spirits Dwell''. Schiffer Publishing, Ltd. {{ISBN|9780764345159}}.</ref><ref>{{Cite web |title=Welcome to the Bridgewater Triangle: Massachusetts' paranormal vortex |url=https://maps.roadtrippers.com/trips/15922081 |access-date=2024-08-26 |website=Roadtrippers |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Tales from the swamp - The Boston Globe |url=https://archive.boston.com/news/local/articles/2005/10/30/tales_from_the_swamp/ |access-date=2024-08-26 |website=archive.boston.com |language=en}}</ref> == সংবাদ মাধ্যম == ২০২১ চনত এৰন মাহংকে ''Bridgewater'' নামৰ এটা অডিঅ'-নাট্য পডকাষ্ট নিৰ্মাণ কৰে। ইয়াৰ কাহিনী এজন অতিপ্ৰাকৃতিক পৰিঘটনাৰ অধ্যাপকৰ চাৰিওফালে আবৰ্তিত হৈছে, যিয়ে ব্ৰিজৱাটাৰ ত্ৰিভুজৰ ৰহস্যসমূহৰ অনুসন্ধান কৰে। পডকাষ্টটোত মিশা কলিন্স, মেলিছা পনজিঅ' আৰু কৰণ ছোনিয়ে অভিনয় কৰিছে। উইল হুইটনেও অতিথি শিল্পী হিচাপে অংশগ্ৰহণ কৰিছে। ইয়াৰ দুটা ছিজনত মুঠ ২২টা খণ্ড আছিল।<ref>{{Cite web |title=Bridgewater |url=https://www.grimandmild.com/bridgewater |access-date=2025-10-07 |website=Grim & Mild |language=en-US}}</ref> == অতিপ্ৰাকৃতিক পৰিঘটনাৰ দাবীসমূহ == এই অঞ্চলসমূহৰ অধিকাংশতে বিভিন্ন ধৰণৰ পৰিঘটনাৰ কথা কোৱা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত আছে: *'''অচিনাক্ত উৰণীয়া বস্তু (UFO)''':- আকাশত উজ্জ্বল পোহৰৰ গোলক বা বৃহৎ, অস্বাভাৱিক মহাকাশযানৰ দৰে বস্তু দেখা পোৱাৰ প্ৰতিৱেদন পোৱা গৈছে।<ref name="enterprise.southofboston.com"/> *'''অস্বাভাৱিক প্ৰাণীৰ দৰ্শন''' :- এই অঞ্চলত সাধাৰণতে নোপোৱা প্ৰাণী, যেনে পেন্থাৰ আৰু ভালুক দেখাৰ দাবীৰপৰা আৰম্ভ কৰি বিশাল সাপ আৰু অত্যন্ত হিংস্ৰ, বিশালাকাৰ কুকুৰৰ দৰে অলৌকিক জীৱ দেখাৰ দাবীলৈকে বিভিন্ন বিৱৰণ পোৱা যায়।<ref name="enterprise.southofboston.com"/><ref name="patriot ledger">{{cite web|url=https://www.patriotledger.com/story/entertainment/local/2020/10/31/spooky-south-shore-bridgewater-triangle-is-paranormal-disney-world/42924357/|title= 'A paranormal Disney World': The Bridgewater Triangle has scares for everyone|website= The Patriot Ledger|author= Shaun Robinson|date= October 31, 2020|accessdate= October 28, 2021}}</ref> *'''অতিপ্ৰাকৃতিক মানৱসদৃশ জীৱ''' :- ইয়াৰ ভিতৰত বিগফুট, ভূত, পল্টাৰগাইষ্ট আৰু ছাঁৰ দৰে মানৱসদৃশ অৱয়ৱ দেখাৰ দাবী অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name="enterprise.southofboston.com"/><ref name="patriot ledger"/> *'''থাণ্ডাৰবাৰ্ড দেখাৰ দাবী''' :- বিশাল চৰাই বা প্টেৰ'ডেক্টাইলৰ দৰে উৰন্ত জীৱ, যাৰ ডেউকাৰ বিস্তৃতি ১২ ফুট পৰ্যন্ত বুলি কোৱা হয়, সেইবোৰক হক'মক জলাশয়ভূমি আৰু ইয়াৰ ওচৰৰ টণ্টন আৰু ইষ্টনত দেখা পোৱা বুলি দাবী কৰা হৈছে।<ref name=":22"/> নৰ্টন আৰক্ষীৰ ছাৰ্জেণ্ট থমাছ ডাউনিৰ প্ৰতিৱেদনতো এনে এটা দৰ্শনৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref name="enterprise.southofboston.com"/><ref name=":0"/> *'''গোপন গোটৰ কাৰ্যকলাপ''' বিশেষকৈ জীৱ-জন্তুৰ অংগচ্ছেদৰ ঘটনা। ফ্ৰিটাউন আৰু ফল ৰিভাৰ অঞ্চলত এনে কেইবাটাও ঘটনা সংঘটিত হোৱা বুলি প্ৰতিৱেদন পোৱা গৈছে। গোপন গোটৰ কাম বুলি সন্দেহ কৰা অংগচ্ছেদ কৰা জীৱ-জন্তুৰ ঘটনাৰ তদন্ত কৰিবলৈ স্থানীয় আৰক্ষীক মাতি অনা হৈছিল। ১৯৯৮ চনত এনে দুটা নিৰ্দিষ্ট ঘটনাৰ কথা প্ৰকাশ পাইছিল। প্ৰথমটো ঘটনাত হাবিৰ ভিতৰত এটা পূৰ্ণবয়স্ক গৰু কাটি টুকুৰা কৰা অৱস্থাত পোৱা গৈছিল। দ্বিতীয়টো ঘটনাত এখন মুকলি ঠাইত কেইবাটাও পোৱালিক বিকৃতভাৱে অংগচ্ছেদ কৰা অৱস্থাত উদ্ধাৰ কৰা হৈছিল, যাৰ দৃশ্য ধৰ্মীয় বলিৰ সৈতে জড়িত যেন লাগিছিল।<ref name=":3"/> *'''থলুৱা আমেৰিকান লোকৰ অভিশাপ''' :- এটা কিংবদন্তি অনুসৰি, ঔপনিৱেশিক বসতিস্থাপনকাৰীসকলৰ সৈতে সংঘাতৰ ফলত থলুৱা আমেৰিকান লোকসকলে কেইবা শতিকাৰ আগতে এই জলাভূমিখনক অভিশাপ দিছিল।<ref>{{cite web|last=Tougias|first=Michael|date=1997|title=King Philip's War in New England|url=http://www.historyplace.com/specials/kingphilip.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20071026061648/http://www.historyplace.com/specials/kingphilip.htm|archive-date=2007-10-26|website=The History Place|accessdate=2010-11-07}}</ref> [[Wampanoag people|ৱাম্পান'ৱাগ জনগোষ্ঠী]]ৰ এক সন্মানীয় সম্পদ আছিল ৱাম্পাম বেল্ট নামৰ এবিধ বেল্ট, যিটো কিং ফিলিপৰ যুদ্ধৰ সময়ত হেৰাই গৈছিল। কিংবদন্তি অনুসৰি, থলুৱা লোকসকলৰপৰা এই বেল্ট হেৰাই যোৱাৰ বাবেই অঞ্চলটোত অতিপ্ৰাকৃতিক অস্থিৰতাৰ সৃষ্টি হৈছে।<ref name=":4"/> *'''পুকৱাডজি''' :- এলগনকুইন জনগোষ্ঠীৰ লোককথাত বৰ্ণিত এবিধ জীৱ।<ref name=":5">{{Cite web|title=Pukwudgies, little people of the Algonquian tribes (Pukwudgie, Puckwudgie, Bagwajinini)|url=http://www.native-languages.org/pukwudgie.htm|access-date=2021-07-05|website=www.native-languages.org|archive-date=2021-05-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210512014348/http://www.native-languages.org/pukwudgie.htm|url-status=live}}</ref> স্থানীয় ৱাম্পান'ৱাগ লোকসকলে এই “সৰু মানুহ”সদৃশ জীৱবোৰক বিপজ্জনক আৰু কৌশলী বুলি গণ্য কৰে।<ref name=":5"/> এই জীৱবোৰক বিশেষকৈ ব্ৰিজৱাটাৰ ত্ৰিভুজৰ ভিতৰত থকা [[Freetown-Fall River State Forest|ফ্ৰিটাউন ষ্টেট ফৰেষ্ট]]ৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়।<ref name=":22"/> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == অধিক পঠন == {{Cite book|last1=Schultz|first1=Eric B.|title=King Philip's War: The History and Legacy of America's Forgotten Conflict|last2=Tougias|first2=Michael J.|publisher=Countryman Press|year=2000|isbn=978-0881504835|edition=1st}}{{coords|41.93|-71.09|display=title}} [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] 3ycp2iixj414stize0jeoee2vw241dj 646713 646709 2026-10-23T08:38:10Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* অতিপ্ৰাকৃতিক পৰিঘটনাৰ দাবীসমূহ */ 646713 wikitext text/x-wiki {{Short description|মেছাচুচেটছৰ এক অঞ্চল, য'ত অতিপ্ৰাকৃতিক পৰিঘটনা সংঘটিত হোৱা বুলি দাবী কৰা হয়}} [[File:Bridgewater Triangle.png|thumb|upright=1.4|ব্ৰিজৱাটাৰ ত্ৰিভুজৰ এখন মানচিত্ৰ]] '''ব্ৰিজৱাটাৰ ত্ৰিভুজ ({{lang-en|Bridgewater Triangle}})''' হৈছে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ মেছাচুচেটছৰ দক্ষিণ-পূব অংশত অৱস্থিত প্ৰায় {{convert|200|mi2|km2}} এলেকাৰ এটা অঞ্চল।<ref name=":0">{{Cite web|date=4 June 2003|title=Historical Tidbits - Bridgewater|url=http://www.bridgewaterpubliclibrary.org/historical_tidbits.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070606043216/http://www.bridgewaterpubliclibrary.org/historical_tidbits.htm|archive-date=6 June 2007|website=Bridgewater Public Library}}</ref> এই অঞ্চলটোত (UFO) তথা অচিনাক্ত উৰণীয়া বস্তুৰপৰা আৰম্ভ কৰি পল্টাৰগাইষ্ট আৰু অন্যান্য প্ৰেতাত্মাসদৃশ পৰিঘটনা, বিগফুটৰ দৰে জীৱৰ বিভিন্ন দৰ্শন, বিশাল সাপ<ref name=":22">{{Cite news|last=Coleman|first=Loren|date=25 October 2013|title=Monsters of New England|work=Boston Globe|url=https://www.bostonglobe.com/lifestyle/2013/10/25/monsters-new-england/2vkXK8GhxUIDLAWfLblqaO/story.html|url-status=live|access-date=6 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20131028013103/https://www.bostonglobe.com/lifestyle/2013/10/25/monsters-new-england/2vkXK8GhxUIDLAWfLblqaO/story.html|archive-date=28 October 2013}}</ref> আৰু থাণ্ডাৰবাৰ্ডৰ দৰে বিশাল চৰাই দেখাৰ দাবী কৰা হৈছে।<ref name=":22"/> এই নামটো নিউ ইংলেণ্ডৰ ক্ৰিপ্ট'জুল'জি বিশেষজ্ঞ লৰেন ক'লমেনে প্ৰচলন কৰিছিল।<ref name=":22"/> == অৱস্থান == ব্ৰিজৱাটাৰ ত্ৰিভুজৰ নিৰ্দিষ্ট সীমা প্ৰথমে ক্ৰিপ্ট'জুল'জিষ্ট লৰেন ক'লমেনে নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৭০-ৰ দশকত এই নামটো প্ৰচলন কৰিছিল।<ref name=":22"/> পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁৰ ''Mysterious America'' নামৰ গ্ৰন্থতো এই অঞ্চলটোৰ বিষয়ে উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite book|last=Coleman|first=Loren|url=https://archive.org/details/mysteriousameric0000cole|title=Mysterious America : the ultimate guide to the nation's weirdest wonders, strangest spots, and creepiest creatures|date=2007|publisher=Paraview Pocket Books|isbn=978-1-4165-2736-7|location=New York|oclc=123301073}}</ref> == ঐতিহাসিক স্থান আৰু উল্লেখযোগ্য চিহ্নসমূহ == [[Image:Profile Rock (Assonet).jpg|thumb|১৯০২ চনৰ এখন পোষ্টকাৰ্ডত প্ৰদৰ্শিত প্ৰ'ফাইল ৰক]] *'''ফ্ৰিটাউন–ফল ৰিভাৰ ষ্টেট ফৰেষ্ট''':- এই বনাঞ্চলত বিভিন্ন ধৰ্মীয় গোপন গোটৰ কাৰ্যকলাপ সংঘটিত হোৱা বুলি প্ৰতিৱেদন প্ৰকাশ পাইছে। ইয়াৰ ভিতৰত পশু বলি, নিজকে চয়তানৰ উপাসক বুলি স্বীকাৰ কৰা লোকৰদ্বাৰা সংঘটিত ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ সৈতে জড়িত হত্যাকাণ্ড, কেইবাটাও গেং-সম্পৰ্কীয় হত্যাকাণ্ড আৰু আত্মহত্যাৰ ঘটনা অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name=":3">{{Cite news|last=Curtis|first=Mary Jo|title=Can't see the forest for the deeds|work=South Coast Today|url=http://archive.southcoasttoday.com/daily/11-98/11-01-98/a01lo011.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080907214711/http://archive.southcoasttoday.com/daily/11-98/11-01-98/a01lo011.htm|archive-date=7 September 2008}}</ref> *'''প্ৰ'ফাইল ৰক''' :- লোকবিশ্বাস অনুসৰি, এই শিলাখণ্ডটো সেই স্থান য'ত [[Wampanoag people|ৱাম্পান'ৱাগ জনগোষ্ঠী]]ৰ ঐতিহাসিক ব্যক্তি আনাৱানে [[Metacomet|ফিলিপ]]ৰপৰা হেৰাই যোৱা ৱাম্পাম বেল্টডাল লাভ কৰিছিল। কিংবদন্তি অনুসৰি, এই শিলৰ ওপৰত ভৰি দুখন ক্ৰছ কৰি বহি থকা বা দুয়োখন হাত মেলি থকা এজন মানুহৰ ভূত দেখা পোৱা যায়। এই স্থান [[Freetown-Fall River State Forest|ফ্ৰিটাউন–ফল ৰিভাৰ ষ্টেট ফৰেষ্ট]]ৰ ভিতৰত অৱস্থিত।<ref name=":4">{{Cite book|last1=Balzano|first1=Christopher|url=https://openlibrary.org/books/OL26124680M/Haunted_Objects_Stories_Of_Ghosts_On_Your_Shelf|title=Haunted objects : stories of ghosts on your shelf|last2=Weisberg|first2=Tim|date=2 July 2012|publisher=Krause Publications|isbn=978-1-4402-2991-6|location=Iola, WI|pages=33–34|ol=26124680M |oclc=794136544|access-date=5 July 2021|archive-date=5 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210705234544/https://openlibrary.org/books/OL26124680M/Haunted_Objects_Stories_Of_Ghosts_On_Your_Shelf|url-status=live}}</ref> *'''ছ'লিটিউড ষ্টোন''':- ৱেষ্ট ব্ৰিজৱাটাৰৰ ফৰেষ্ট ষ্ট্ৰীটৰ ওচৰত অৱস্থিত এই শিলাখণ্ডটোত এটা শিলালিপি খোদিত আছে। এজন নিৰুদ্দেশ হোৱা ব্যক্তিৰ মৃতদেহৰ ওচৰত এই শিলটো পোৱা গৈছিল। ইয়াক ''ছুইচাইড ষ্টোন'' (আত্মহত্যাৰ শিল) বুলিও কোৱা হয়। শিলটোত তলৰ কথাখিনি খোদিত আছিল বুলি কোৱা হয়: “হে ভৱিষ্যতৰ দিনবোৰত নাংকাটেছেট সুঁতিৰ কাষেৰে খোজ কাঢ়ি যোৱা সকলো লোক, বিদায়ৰ সূৰ্যৰ পোহৰলৈ চাই আনন্দেৰে গান গোৱা মানুহজনক ভাল নাপাবা; বৰং তেওঁ প্ৰেম কৰা সৌন্দৰ্যক ভাল পাবা।”<ref>{{Cite book|last=J.|first=Vieira, Michael|url=https://books.google.com/books?id=xfhrDgAAQBAJ|title=New England rocks : historic geological wonders|date=2017-04-10|others=Conway, J. North (Jack North)|isbn=9781439660348|location=Charleston, SC|pages=66–67|oclc=993647007|access-date=2021-07-05|archive-date=2021-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210705234544/https://www.google.com.au/books/edition/New_England_Rocks/xfhrDgAAQBAJ?hl=en&gbpv=0|url-status=live}}</ref> *'''ব্ৰিজৱাটাৰ ষ্টেট ইউনিভাৰ্ছিটি''' :- বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ চৌহদৰ কেইবাটাও অট্টালিকা আৰু কোঠাত ভূত আৰু অন্যান্য অতিপ্ৰাকৃতিক পৰিঘটনা থকা বুলি দাবী কৰা হৈছে।<ref name="enterprise.southofboston.com">{{Cite news|last=Hyman|first=Rebecca|date=October 2011|title=Boo! The tricks of the 'Bridgewater Triangle'|work=Providence Journal|url=https://www.providencejournal.com/zz/news/20191009/boo-tricks-of-bridgewater-triangle|access-date=7 July 2021|archive-date=7 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210707050654/https://www.providencejournal.com/zz/news/20191009/boo-tricks-of-bridgewater-triangle|url-status=live}}</ref> *'''টণ্টন ষ্টেট হাস্পতাল''':- এই চিকিৎসালয়লৈ অহা কিছুমান লোকে অদ্ভুত অতিপ্ৰাকৃতিক অভিজ্ঞতাৰ সন্মুখীন হোৱা বুলি দাবী কৰিছে। তেওঁলোকৰ মতে, চিকিৎসালয়খনৰ কিছুমান স্থানত কোনো অদৃশ্য শক্তিয়ে তেওঁলোকক স্পৰ্শ কৰিছিল বা টানি নিছিল। ১৯৬০ আৰু ১৯৭০-ৰ দশকত এই চিকিৎসালয়খন চয়তানৰ উপাসনা কৰা গোপন গোটসমূহে ব্যৱহাৰ কৰিছিল বুলিও দাবী কৰা হয়।<ref name="Inside the Bridgewater Triangle">{{Cite web |title=Inside the Bridgewater Triangle |url=http://www.boston.com/travel/explorene/galleries/bridgewater_triangle/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20111130120131/http://www.boston.com/travel/explorene/galleries/bridgewater_triangle/ |url-status=dead |archive-date=November 30, 2011 |access-date=2022-06-08 |website=Boston.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=The Lunatics, Mentally Ill, and Ghosts of the State Lunatic Hospital in Taunton - New Bedford Guide |url=https://www.newbedfordguide.com/the-lunatics-mentally-ill-and-ghosts-of-the-state-lunatic-hospital-in-taunton/2018/10/30?print=print |access-date=2022-06-08 |website=www.newbedfordguide.com| date=30 October 2018 }}</ref> *'''হৰ্ণবাইন স্কুল''' :- এই এটা কোঠাৰ বিদ্যালয়খন ১৮৪০-ৰ দশকত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ১৯৩৭ চনলৈকে ইয়াত নিয়মীয়াকৈ পাঠদান চলিছিল। বিদ্যালয়খনত ইয়াৰ পূৰ্বৰ বাসিন্দাসকলৰ ভূত থকা বুলি দাবী কৰা হয়।<ref name="Inside the Bridgewater Triangle"/><ref>{{Cite web |title=Haunted Rehoboth |url=http://www.reportertoday.com/stories/haunted-rehoboth,28427 |access-date=2022-06-08 |website=Reporter Today |date=15 October 2019 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Do you believe it? Local legend says these Fall River area sites are haunted by ghosts |url=https://www.heraldnews.com/story/entertainment/2021/10/01/fall-river-area-haunted-sites-ghost-tales-paranormal-sightings-halloween-haunting-legend-scary/5935183001/ |access-date=2022-06-08 |website=Fall River Herald News |language=en-US}}</ref> *'''হক'মক জলাশয়ভূমি''' :- এই বিশাল জলাভূমিখন মেছাচুচেটছৰ দক্ষিণ-পূব অংশৰ উত্তৰ অঞ্চলৰ এক বৃহৎ অংশত বিস্তৃত আৰু ইয়াক ৰাজ্যখনৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ মিঠা পানীৰ জলাভূমি বুলি গণ্য কৰা হয়। [[Metacomet|মেটাকমেট]] (কিং ফিলিপ নামেৰেও পৰিচিত)ৰ বাবে ই [[King Philip's War|কিং ফিলিপৰ যুদ্ধ]]ৰ সময়ত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সামৰিক ঘাটি আছিল। এই ঘাটিৰপৰা তেওঁ ওচৰৰ ইংৰাজ বসতিসমূহত আক্ৰমণ চলাইছিল। ''হক'মক'' শব্দটো [[Algonquian languages|এলগনকুইন ভাষা]]ৰপৰা অহা আৰু ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে “আত্মাসকলৰ বাসস্থান”। হক'মক এটা থলুৱা লোকৰ সমাধিস্থলো আছিল। এই জলাভূমিখনৰ সৈতে বহুতো কাহিনী আৰু কিংবদন্তি জড়িত হৈ আছে। সেইবাবে আধুনিক সময়তো বহুতে ইয়াক ৰহস্য আৰু ভয়ৰ স্থান বুলি গণ্য কৰে।<ref>Tower, Peter (2013). ''Hockomock: Place Where the Spirits Dwell''. Schiffer Publishing, Ltd. {{ISBN|9780764345159}}.</ref><ref>{{Cite web |title=Welcome to the Bridgewater Triangle: Massachusetts' paranormal vortex |url=https://maps.roadtrippers.com/trips/15922081 |access-date=2024-08-26 |website=Roadtrippers |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Tales from the swamp - The Boston Globe |url=https://archive.boston.com/news/local/articles/2005/10/30/tales_from_the_swamp/ |access-date=2024-08-26 |website=archive.boston.com |language=en}}</ref> == সংবাদ মাধ্যম == ২০২১ চনত এৰন মাহংকে ''Bridgewater'' নামৰ এটা অডিঅ'-নাট্য পডকাষ্ট নিৰ্মাণ কৰে। ইয়াৰ কাহিনী এজন অতিপ্ৰাকৃতিক পৰিঘটনাৰ অধ্যাপকৰ চাৰিওফালে আবৰ্তিত হৈছে, যিয়ে ব্ৰিজৱাটাৰ ত্ৰিভুজৰ ৰহস্যসমূহৰ অনুসন্ধান কৰে। পডকাষ্টটোত মিশা কলিন্স, মেলিছা পনজিঅ' আৰু কৰণ ছোনিয়ে অভিনয় কৰিছে। উইল হুইটনেও অতিথি শিল্পী হিচাপে অংশগ্ৰহণ কৰিছে। ইয়াৰ দুটা ছিজনত মুঠ ২২টা খণ্ড আছিল।<ref>{{Cite web |title=Bridgewater |url=https://www.grimandmild.com/bridgewater |access-date=2025-10-07 |website=Grim & Mild |language=en-US}}</ref> == অতিপ্ৰাকৃতিক পৰিঘটনাৰ দাবীসমূহ == এই অঞ্চলসমূহৰ অধিকাংশতে বিভিন্ন ধৰণৰ পৰিঘটনাৰ কথা কোৱা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত আছে: *'''অচিনাক্ত উৰণীয়া বস্তু (UFO)''':- আকাশত উজ্জ্বল পোহৰৰ গোলক বা বৃহৎ, অস্বাভাৱিক মহাকাশযানৰ দৰে বস্তু দেখা পোৱাৰ প্ৰতিৱেদন পোৱা গৈছে।<ref name="enterprise.southofboston.com"/> *'''অস্বাভাৱিক প্ৰাণীৰ দৰ্শন''' :- এই অঞ্চলত সাধাৰণতে নোপোৱা প্ৰাণী, যেনে পেন্থাৰ আৰু ভালুক দেখাৰ দাবীৰপৰা আৰম্ভ কৰি বিশাল সাপ আৰু অত্যন্ত হিংস্ৰ, বিশালাকাৰ কুকুৰৰ দৰে অলৌকিক জীৱ দেখাৰ দাবীলৈকে বিভিন্ন বিৱৰণ পোৱা যায়।<ref name="enterprise.southofboston.com"/><ref name="patriot ledger">{{cite web|url=https://www.patriotledger.com/story/entertainment/local/2020/10/31/spooky-south-shore-bridgewater-triangle-is-paranormal-disney-world/42924357/|title= 'A paranormal Disney World': The Bridgewater Triangle has scares for everyone|website= The Patriot Ledger|author= Shaun Robinson|date= October 31, 2020|accessdate= October 28, 2021}}</ref> *'''অতিপ্ৰাকৃতিক মানৱসদৃশ জীৱ''' :- ইয়াৰ ভিতৰত বিগফুট, ভূত, পল্টাৰগাইষ্ট আৰু ছাঁৰ দৰে মানৱসদৃশ অৱয়ৱ দেখাৰ দাবী অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name="enterprise.southofboston.com"/><ref name="patriot ledger"/> *'''থাণ্ডাৰবাৰ্ড দেখাৰ দাবী''' :- বিশাল চৰাই বা প্টেৰ'ডেক্টাইলৰ দৰে উৰন্ত জীৱ, যাৰ ডেউকাৰ বিস্তৃতি ১২ ফুট পৰ্যন্ত বুলি কোৱা হয়, সেইবোৰক হক'মক জলাশয়ভূমি আৰু ইয়াৰ ওচৰৰ টণ্টন আৰু ইষ্টনত দেখা পোৱা বুলি দাবী কৰা হৈছে।<ref name=":22"/> নৰ্টন আৰক্ষীৰ ছাৰ্জেণ্ট থমাছ ডাউনিৰ প্ৰতিৱেদনতো এনে এটা দৰ্শনৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref name="enterprise.southofboston.com"/><ref name=":0"/> *'''গোপন গোটৰ কাৰ্যকলাপ''' বিশেষকৈ জীৱ-জন্তুৰ অংগচ্ছেদৰ ঘটনা। ফ্ৰিটাউন আৰু ফল ৰিভাৰ অঞ্চলত এনে কেইবাটাও ঘটনা সংঘটিত হোৱা বুলি প্ৰতিৱেদন পোৱা গৈছে। গোপন গোটৰ কাম বুলি সন্দেহ কৰা অংগচ্ছেদ কৰা জীৱ-জন্তুৰ ঘটনাৰ তদন্ত কৰিবলৈ স্থানীয় আৰক্ষীক মাতি অনা হৈছিল। ১৯৯৮ চনত এনে দুটা নিৰ্দিষ্ট ঘটনাৰ কথা প্ৰকাশ পাইছিল। প্ৰথমটো ঘটনাত হাবিৰ ভিতৰত এটা পূৰ্ণবয়স্ক গৰু কাটি টুকুৰা কৰা অৱস্থাত পোৱা গৈছিল। দ্বিতীয়টো ঘটনাত এখন মুকলি ঠাইত কেইবাটাও পোৱালিক বিকৃতভাৱে অংগচ্ছেদ কৰা অৱস্থাত উদ্ধাৰ কৰা হৈছিল, যাৰ দৃশ্য ধৰ্মীয় বলিৰ সৈতে জড়িত যেন লাগিছিল।<ref name=":3"/> *'''থলুৱা আমেৰিকান লোকৰ অভিশাপ''' :- এটা কিংবদন্তি অনুসৰি, ঔপনিৱেশিক বসতিস্থাপনকাৰীসকলৰ সৈতে সংঘাতৰ ফলত থলুৱা আমেৰিকান লোকসকলে কেইবা শতিকাৰ আগতে এই জলাভূমিখনক অভিশাপ দিছিল।<ref>{{cite web|last=Tougias|first=Michael|date=1997|title=King Philip's War in New England|url=http://www.historyplace.com/specials/kingphilip.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20071026061648/http://www.historyplace.com/specials/kingphilip.htm|archive-date=2007-10-26|website=The History Place|accessdate=2010-11-07}}</ref> ৱাম্পান'ৱাগ জনগোষ্ঠীৰ এক সন্মানীয় সম্পদ আছিল ৱাম্পাম বেল্ট নামৰ এবিধ বেল্ট, যিটো কিং ফিলিপৰ যুদ্ধৰ সময়ত হেৰাই গৈছিল। কিংবদন্তি অনুসৰি, থলুৱা লোকসকলৰপৰা এই বেল্ট হেৰাই যোৱাৰ বাবেই অঞ্চলটোত অতিপ্ৰাকৃতিক অস্থিৰতাৰ সৃষ্টি হৈছে।<ref name=":4"/> *'''পুকৱাডজি''' :- এলগনকুইন জনগোষ্ঠীৰ লোককথাত বৰ্ণিত এবিধ জীৱ।<ref name=":5">{{Cite web|title=Pukwudgies, little people of the Algonquian tribes (Pukwudgie, Puckwudgie, Bagwajinini)|url=http://www.native-languages.org/pukwudgie.htm|access-date=2021-07-05|website=www.native-languages.org|archive-date=2021-05-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210512014348/http://www.native-languages.org/pukwudgie.htm|url-status=live}}</ref> স্থানীয় ৱাম্পান'ৱাগ লোকসকলে এই “সৰু মানুহ”সদৃশ জীৱবোৰক বিপজ্জনক আৰু কৌশলী বুলি গণ্য কৰে।<ref name=":5"/> এই জীৱবোৰক বিশেষকৈ ব্ৰিজৱাটাৰ ত্ৰিভুজৰ ভিতৰত থকা ফ্ৰিটাউন ষ্টেট ফৰেষ্টৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়।<ref name=":22"/> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == অধিক পঠন == {{Cite book|last1=Schultz|first1=Eric B.|title=King Philip's War: The History and Legacy of America's Forgotten Conflict|last2=Tougias|first2=Michael J.|publisher=Countryman Press|year=2000|isbn=978-0881504835|edition=1st}}{{coords|41.93|-71.09|display=title}} [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] sdxbb5d4cym0r53io4ke5l2od3u6gjt 646714 646713 2026-10-23T08:41:04Z নৰুনা বৰুৱা 44897 /* ঐতিহাসিক স্থান আৰু উল্লেখযোগ্য চিহ্নসমূহ */ 646714 wikitext text/x-wiki {{Short description|মেছাচুচেটছৰ এক অঞ্চল, য'ত অতিপ্ৰাকৃতিক পৰিঘটনা সংঘটিত হোৱা বুলি দাবী কৰা হয়}} [[File:Bridgewater Triangle.png|thumb|upright=1.4|ব্ৰিজৱাটাৰ ত্ৰিভুজৰ এখন মানচিত্ৰ]] '''ব্ৰিজৱাটাৰ ত্ৰিভুজ ({{lang-en|Bridgewater Triangle}})''' হৈছে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ মেছাচুচেটছৰ দক্ষিণ-পূব অংশত অৱস্থিত প্ৰায় {{convert|200|mi2|km2}} এলেকাৰ এটা অঞ্চল।<ref name=":0">{{Cite web|date=4 June 2003|title=Historical Tidbits - Bridgewater|url=http://www.bridgewaterpubliclibrary.org/historical_tidbits.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070606043216/http://www.bridgewaterpubliclibrary.org/historical_tidbits.htm|archive-date=6 June 2007|website=Bridgewater Public Library}}</ref> এই অঞ্চলটোত (UFO) তথা অচিনাক্ত উৰণীয়া বস্তুৰপৰা আৰম্ভ কৰি পল্টাৰগাইষ্ট আৰু অন্যান্য প্ৰেতাত্মাসদৃশ পৰিঘটনা, বিগফুটৰ দৰে জীৱৰ বিভিন্ন দৰ্শন, বিশাল সাপ<ref name=":22">{{Cite news|last=Coleman|first=Loren|date=25 October 2013|title=Monsters of New England|work=Boston Globe|url=https://www.bostonglobe.com/lifestyle/2013/10/25/monsters-new-england/2vkXK8GhxUIDLAWfLblqaO/story.html|url-status=live|access-date=6 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20131028013103/https://www.bostonglobe.com/lifestyle/2013/10/25/monsters-new-england/2vkXK8GhxUIDLAWfLblqaO/story.html|archive-date=28 October 2013}}</ref> আৰু থাণ্ডাৰবাৰ্ডৰ দৰে বিশাল চৰাই দেখাৰ দাবী কৰা হৈছে।<ref name=":22"/> এই নামটো নিউ ইংলেণ্ডৰ ক্ৰিপ্ট'জুল'জি বিশেষজ্ঞ লৰেন ক'লমেনে প্ৰচলন কৰিছিল।<ref name=":22"/> == অৱস্থান == ব্ৰিজৱাটাৰ ত্ৰিভুজৰ নিৰ্দিষ্ট সীমা প্ৰথমে ক্ৰিপ্ট'জুল'জিষ্ট লৰেন ক'লমেনে নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল। তেওঁ ১৯৭০-ৰ দশকত এই নামটো প্ৰচলন কৰিছিল।<ref name=":22"/> পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁৰ ''Mysterious America'' নামৰ গ্ৰন্থতো এই অঞ্চলটোৰ বিষয়ে উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite book|last=Coleman|first=Loren|url=https://archive.org/details/mysteriousameric0000cole|title=Mysterious America : the ultimate guide to the nation's weirdest wonders, strangest spots, and creepiest creatures|date=2007|publisher=Paraview Pocket Books|isbn=978-1-4165-2736-7|location=New York|oclc=123301073}}</ref> == ঐতিহাসিক স্থান আৰু উল্লেখযোগ্য চিহ্নসমূহ == [[Image:Profile Rock (Assonet).jpg|thumb|১৯০২ চনৰ এখন পোষ্টকাৰ্ডত প্ৰদৰ্শিত প্ৰ'ফাইল ৰক]] *'''ফ্ৰিটাউন–ফল ৰিভাৰ ষ্টেট ফৰেষ্ট''':- এই বনাঞ্চলত বিভিন্ন ধৰ্মীয় গোপন গোটৰ কাৰ্যকলাপ সংঘটিত হোৱা বুলি প্ৰতিৱেদন প্ৰকাশ পাইছে। ইয়াৰ ভিতৰত পশু বলি, নিজকে চয়তানৰ উপাসক বুলি স্বীকাৰ কৰা লোকৰদ্বাৰা সংঘটিত ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ সৈতে জড়িত হত্যাকাণ্ড, কেইবাটাও গেং-সম্পৰ্কীয় হত্যাকাণ্ড আৰু আত্মহত্যাৰ ঘটনা অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name=":3">{{Cite news|last=Curtis|first=Mary Jo|title=Can't see the forest for the deeds|work=South Coast Today|url=http://archive.southcoasttoday.com/daily/11-98/11-01-98/a01lo011.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20080907214711/http://archive.southcoasttoday.com/daily/11-98/11-01-98/a01lo011.htm|archive-date=7 September 2008}}</ref> *'''প্ৰ'ফাইল ৰক''' :- লোকবিশ্বাস অনুসৰি, এই শিলাখণ্ডটো সেই স্থান য'ত ৱাম্পান'ৱাগ জনগোষ্ঠীৰ ঐতিহাসিক ব্যক্তি আনাৱানে ফিলিপৰপৰা হেৰাই যোৱা ৱাম্পাম বেল্টডাল লাভ কৰিছিল। কিংবদন্তি অনুসৰি, এই শিলৰ ওপৰত ভৰি দুখন ক্ৰছ কৰি বহি থকা বা দুয়োখন হাত মেলি থকা এজন মানুহৰ ভূত দেখা পোৱা যায়। এই স্থান ফ্ৰিটাউন–ফল ৰিভাৰ ষ্টেট ফৰেষ্টৰ ভিতৰত অৱস্থিত।<ref name=":4">{{Cite book|last1=Balzano|first1=Christopher|url=https://openlibrary.org/books/OL26124680M/Haunted_Objects_Stories_Of_Ghosts_On_Your_Shelf|title=Haunted objects : stories of ghosts on your shelf|last2=Weisberg|first2=Tim|date=2 July 2012|publisher=Krause Publications|isbn=978-1-4402-2991-6|location=Iola, WI|pages=33–34|ol=26124680M |oclc=794136544|access-date=5 July 2021|archive-date=5 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210705234544/https://openlibrary.org/books/OL26124680M/Haunted_Objects_Stories_Of_Ghosts_On_Your_Shelf|url-status=live}}</ref> *'''ছ'লিটিউড ষ্টোন''':- ৱেষ্ট ব্ৰিজৱাটাৰৰ ফৰেষ্ট ষ্ট্ৰীটৰ ওচৰত অৱস্থিত এই শিলাখণ্ডটোত এটা শিলালিপি খোদিত আছে। এজন নিৰুদ্দেশ হোৱা ব্যক্তিৰ মৃতদেহৰ ওচৰত এই শিলটো পোৱা গৈছিল। ইয়াক ''ছুইচাইড ষ্টোন'' (আত্মহত্যাৰ শিল) বুলিও কোৱা হয়। শিলটোত তলৰ কথাখিনি খোদিত আছিল বুলি কোৱা হয়: “হে ভৱিষ্যতৰ দিনবোৰত নাংকাটেছেট সুঁতিৰ কাষেৰে খোজ কাঢ়ি যোৱা সকলো লোক, বিদায়ৰ সূৰ্যৰ পোহৰলৈ চাই আনন্দেৰে গান গোৱা মানুহজনক ভাল নাপাবা; বৰং তেওঁ প্ৰেম কৰা সৌন্দৰ্যক ভাল পাবা।”<ref>{{Cite book|last=J.|first=Vieira, Michael|url=https://books.google.com/books?id=xfhrDgAAQBAJ|title=New England rocks : historic geological wonders|date=2017-04-10|others=Conway, J. North (Jack North)|isbn=9781439660348|location=Charleston, SC|pages=66–67|oclc=993647007|access-date=2021-07-05|archive-date=2021-07-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20210705234544/https://www.google.com.au/books/edition/New_England_Rocks/xfhrDgAAQBAJ?hl=en&gbpv=0|url-status=live}}</ref> *'''ব্ৰিজৱাটাৰ ষ্টেট ইউনিভাৰ্ছিটি''' :- বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ চৌহদৰ কেইবাটাও অট্টালিকা আৰু কোঠাত ভূত আৰু অন্যান্য অতিপ্ৰাকৃতিক পৰিঘটনা থকা বুলি দাবী কৰা হৈছে।<ref name="enterprise.southofboston.com">{{Cite news|last=Hyman|first=Rebecca|date=October 2011|title=Boo! The tricks of the 'Bridgewater Triangle'|work=Providence Journal|url=https://www.providencejournal.com/zz/news/20191009/boo-tricks-of-bridgewater-triangle|access-date=7 July 2021|archive-date=7 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210707050654/https://www.providencejournal.com/zz/news/20191009/boo-tricks-of-bridgewater-triangle|url-status=live}}</ref> *'''টণ্টন ষ্টেট হাস্পতাল''':- এই চিকিৎসালয়লৈ অহা কিছুমান লোকে অদ্ভুত অতিপ্ৰাকৃতিক অভিজ্ঞতাৰ সন্মুখীন হোৱা বুলি দাবী কৰিছে। তেওঁলোকৰ মতে, চিকিৎসালয়খনৰ কিছুমান স্থানত কোনো অদৃশ্য শক্তিয়ে তেওঁলোকক স্পৰ্শ কৰিছিল বা টানি নিছিল। ১৯৬০ আৰু ১৯৭০-ৰ দশকত এই চিকিৎসালয়খন চয়তানৰ উপাসনা কৰা গোপন গোটসমূহে ব্যৱহাৰ কৰিছিল বুলিও দাবী কৰা হয়।<ref name="Inside the Bridgewater Triangle">{{Cite web |title=Inside the Bridgewater Triangle |url=http://www.boston.com/travel/explorene/galleries/bridgewater_triangle/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20111130120131/http://www.boston.com/travel/explorene/galleries/bridgewater_triangle/ |url-status=dead |archive-date=November 30, 2011 |access-date=2022-06-08 |website=Boston.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=The Lunatics, Mentally Ill, and Ghosts of the State Lunatic Hospital in Taunton - New Bedford Guide |url=https://www.newbedfordguide.com/the-lunatics-mentally-ill-and-ghosts-of-the-state-lunatic-hospital-in-taunton/2018/10/30?print=print |access-date=2022-06-08 |website=www.newbedfordguide.com| date=30 October 2018 }}</ref> *'''হৰ্ণবাইন স্কুল''' :- এই এটা কোঠাৰ বিদ্যালয়খন ১৮৪০-ৰ দশকত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল আৰু ১৯৩৭ চনলৈকে ইয়াত নিয়মীয়াকৈ পাঠদান চলিছিল। বিদ্যালয়খনত ইয়াৰ পূৰ্বৰ বাসিন্দাসকলৰ ভূত থকা বুলি দাবী কৰা হয়।<ref name="Inside the Bridgewater Triangle"/><ref>{{Cite web |title=Haunted Rehoboth |url=http://www.reportertoday.com/stories/haunted-rehoboth,28427 |access-date=2022-06-08 |website=Reporter Today |date=15 October 2019 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Do you believe it? Local legend says these Fall River area sites are haunted by ghosts |url=https://www.heraldnews.com/story/entertainment/2021/10/01/fall-river-area-haunted-sites-ghost-tales-paranormal-sightings-halloween-haunting-legend-scary/5935183001/ |access-date=2022-06-08 |website=Fall River Herald News |language=en-US}}</ref> *'''হক'মক জলাশয়ভূমি''' :- এই বিশাল জলাভূমিখন মেছাচুচেটছৰ দক্ষিণ-পূব অংশৰ উত্তৰ অঞ্চলৰ এক বৃহৎ অংশত বিস্তৃত আৰু ইয়াক ৰাজ্যখনৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ মিঠা পানীৰ জলাভূমি বুলি গণ্য কৰা হয়। মেটাকমেট (কিং ফিলিপ নামেৰেও পৰিচিত)ৰ বাবে ই কিং ফিলিপৰ যুদ্ধৰ সময়ত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সামৰিক ঘাটি আছিল। এই ঘাটিৰপৰা তেওঁ ওচৰৰ ইংৰাজ বসতিসমূহত আক্ৰমণ চলাইছিল। ''হক'মক'' শব্দটো এলগনকুইন ভাষাৰপৰা অহা আৰু ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে “আত্মাসকলৰ বাসস্থান”। হক'মক এটা থলুৱা লোকৰ সমাধিস্থলো আছিল। এই জলাভূমিখনৰ সৈতে বহুতো কাহিনী আৰু কিংবদন্তি জড়িত হৈ আছে। সেইবাবে আধুনিক সময়তো বহুতে ইয়াক ৰহস্য আৰু ভয়ৰ স্থান বুলি গণ্য কৰে।<ref>Tower, Peter (2013). ''Hockomock: Place Where the Spirits Dwell''. Schiffer Publishing, Ltd. {{ISBN|9780764345159}}.</ref><ref>{{Cite web |title=Welcome to the Bridgewater Triangle: Massachusetts' paranormal vortex |url=https://maps.roadtrippers.com/trips/15922081 |access-date=2024-08-26 |website=Roadtrippers |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Tales from the swamp - The Boston Globe |url=https://archive.boston.com/news/local/articles/2005/10/30/tales_from_the_swamp/ |access-date=2024-08-26 |website=archive.boston.com |language=en}}</ref> == সংবাদ মাধ্যম == ২০২১ চনত এৰন মাহংকে ''Bridgewater'' নামৰ এটা অডিঅ'-নাট্য পডকাষ্ট নিৰ্মাণ কৰে। ইয়াৰ কাহিনী এজন অতিপ্ৰাকৃতিক পৰিঘটনাৰ অধ্যাপকৰ চাৰিওফালে আবৰ্তিত হৈছে, যিয়ে ব্ৰিজৱাটাৰ ত্ৰিভুজৰ ৰহস্যসমূহৰ অনুসন্ধান কৰে। পডকাষ্টটোত মিশা কলিন্স, মেলিছা পনজিঅ' আৰু কৰণ ছোনিয়ে অভিনয় কৰিছে। উইল হুইটনেও অতিথি শিল্পী হিচাপে অংশগ্ৰহণ কৰিছে। ইয়াৰ দুটা ছিজনত মুঠ ২২টা খণ্ড আছিল।<ref>{{Cite web |title=Bridgewater |url=https://www.grimandmild.com/bridgewater |access-date=2025-10-07 |website=Grim & Mild |language=en-US}}</ref> == অতিপ্ৰাকৃতিক পৰিঘটনাৰ দাবীসমূহ == এই অঞ্চলসমূহৰ অধিকাংশতে বিভিন্ন ধৰণৰ পৰিঘটনাৰ কথা কোৱা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত আছে: *'''অচিনাক্ত উৰণীয়া বস্তু (UFO)''':- আকাশত উজ্জ্বল পোহৰৰ গোলক বা বৃহৎ, অস্বাভাৱিক মহাকাশযানৰ দৰে বস্তু দেখা পোৱাৰ প্ৰতিৱেদন পোৱা গৈছে।<ref name="enterprise.southofboston.com"/> *'''অস্বাভাৱিক প্ৰাণীৰ দৰ্শন''' :- এই অঞ্চলত সাধাৰণতে নোপোৱা প্ৰাণী, যেনে পেন্থাৰ আৰু ভালুক দেখাৰ দাবীৰপৰা আৰম্ভ কৰি বিশাল সাপ আৰু অত্যন্ত হিংস্ৰ, বিশালাকাৰ কুকুৰৰ দৰে অলৌকিক জীৱ দেখাৰ দাবীলৈকে বিভিন্ন বিৱৰণ পোৱা যায়।<ref name="enterprise.southofboston.com"/><ref name="patriot ledger">{{cite web|url=https://www.patriotledger.com/story/entertainment/local/2020/10/31/spooky-south-shore-bridgewater-triangle-is-paranormal-disney-world/42924357/|title= 'A paranormal Disney World': The Bridgewater Triangle has scares for everyone|website= The Patriot Ledger|author= Shaun Robinson|date= October 31, 2020|accessdate= October 28, 2021}}</ref> *'''অতিপ্ৰাকৃতিক মানৱসদৃশ জীৱ''' :- ইয়াৰ ভিতৰত বিগফুট, ভূত, পল্টাৰগাইষ্ট আৰু ছাঁৰ দৰে মানৱসদৃশ অৱয়ৱ দেখাৰ দাবী অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name="enterprise.southofboston.com"/><ref name="patriot ledger"/> *'''থাণ্ডাৰবাৰ্ড দেখাৰ দাবী''' :- বিশাল চৰাই বা প্টেৰ'ডেক্টাইলৰ দৰে উৰন্ত জীৱ, যাৰ ডেউকাৰ বিস্তৃতি ১২ ফুট পৰ্যন্ত বুলি কোৱা হয়, সেইবোৰক হক'মক জলাশয়ভূমি আৰু ইয়াৰ ওচৰৰ টণ্টন আৰু ইষ্টনত দেখা পোৱা বুলি দাবী কৰা হৈছে।<ref name=":22"/> নৰ্টন আৰক্ষীৰ ছাৰ্জেণ্ট থমাছ ডাউনিৰ প্ৰতিৱেদনতো এনে এটা দৰ্শনৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref name="enterprise.southofboston.com"/><ref name=":0"/> *'''গোপন গোটৰ কাৰ্যকলাপ''' বিশেষকৈ জীৱ-জন্তুৰ অংগচ্ছেদৰ ঘটনা। ফ্ৰিটাউন আৰু ফল ৰিভাৰ অঞ্চলত এনে কেইবাটাও ঘটনা সংঘটিত হোৱা বুলি প্ৰতিৱেদন পোৱা গৈছে। গোপন গোটৰ কাম বুলি সন্দেহ কৰা অংগচ্ছেদ কৰা জীৱ-জন্তুৰ ঘটনাৰ তদন্ত কৰিবলৈ স্থানীয় আৰক্ষীক মাতি অনা হৈছিল। ১৯৯৮ চনত এনে দুটা নিৰ্দিষ্ট ঘটনাৰ কথা প্ৰকাশ পাইছিল। প্ৰথমটো ঘটনাত হাবিৰ ভিতৰত এটা পূৰ্ণবয়স্ক গৰু কাটি টুকুৰা কৰা অৱস্থাত পোৱা গৈছিল। দ্বিতীয়টো ঘটনাত এখন মুকলি ঠাইত কেইবাটাও পোৱালিক বিকৃতভাৱে অংগচ্ছেদ কৰা অৱস্থাত উদ্ধাৰ কৰা হৈছিল, যাৰ দৃশ্য ধৰ্মীয় বলিৰ সৈতে জড়িত যেন লাগিছিল।<ref name=":3"/> *'''থলুৱা আমেৰিকান লোকৰ অভিশাপ''' :- এটা কিংবদন্তি অনুসৰি, ঔপনিৱেশিক বসতিস্থাপনকাৰীসকলৰ সৈতে সংঘাতৰ ফলত থলুৱা আমেৰিকান লোকসকলে কেইবা শতিকাৰ আগতে এই জলাভূমিখনক অভিশাপ দিছিল।<ref>{{cite web|last=Tougias|first=Michael|date=1997|title=King Philip's War in New England|url=http://www.historyplace.com/specials/kingphilip.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20071026061648/http://www.historyplace.com/specials/kingphilip.htm|archive-date=2007-10-26|website=The History Place|accessdate=2010-11-07}}</ref> ৱাম্পান'ৱাগ জনগোষ্ঠীৰ এক সন্মানীয় সম্পদ আছিল ৱাম্পাম বেল্ট নামৰ এবিধ বেল্ট, যিটো কিং ফিলিপৰ যুদ্ধৰ সময়ত হেৰাই গৈছিল। কিংবদন্তি অনুসৰি, থলুৱা লোকসকলৰপৰা এই বেল্ট হেৰাই যোৱাৰ বাবেই অঞ্চলটোত অতিপ্ৰাকৃতিক অস্থিৰতাৰ সৃষ্টি হৈছে।<ref name=":4"/> *'''পুকৱাডজি''' :- এলগনকুইন জনগোষ্ঠীৰ লোককথাত বৰ্ণিত এবিধ জীৱ।<ref name=":5">{{Cite web|title=Pukwudgies, little people of the Algonquian tribes (Pukwudgie, Puckwudgie, Bagwajinini)|url=http://www.native-languages.org/pukwudgie.htm|access-date=2021-07-05|website=www.native-languages.org|archive-date=2021-05-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210512014348/http://www.native-languages.org/pukwudgie.htm|url-status=live}}</ref> স্থানীয় ৱাম্পান'ৱাগ লোকসকলে এই “সৰু মানুহ”সদৃশ জীৱবোৰক বিপজ্জনক আৰু কৌশলী বুলি গণ্য কৰে।<ref name=":5"/> এই জীৱবোৰক বিশেষকৈ ব্ৰিজৱাটাৰ ত্ৰিভুজৰ ভিতৰত থকা ফ্ৰিটাউন ষ্টেট ফৰেষ্টৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়।<ref name=":22"/> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == অধিক পঠন == {{Cite book|last1=Schultz|first1=Eric B.|title=King Philip's War: The History and Legacy of America's Forgotten Conflict|last2=Tougias|first2=Michael J.|publisher=Countryman Press|year=2000|isbn=978-0881504835|edition=1st}}{{coords|41.93|-71.09|display=title}} [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] rvwd7xumampd012ax28wddj68jnhpcs 0 140405 646727 2026-10-23T11:30:08Z AjayDas 12623 নতুন পৃষ্ঠা: {{Short description|এলজিবিটিকিউ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় নথি}} {{For|একেধৰণৰ নামৰ আন নথিৰ বাবে|মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণা (দ্ব্যৰ্থতা নিৰাময়)}} [[File:Navra Tewks Outg.jpg|right|300px|thumb|[[মাৰ্টিনা নাভ্ৰাটিলোভা]] আৰু মাৰ্ক টেউক্সবে... 646727 wikitext text/x-wiki {{Short description|এলজিবিটিকিউ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় নথি}} {{For|একেধৰণৰ নামৰ আন নথিৰ বাবে|মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণা (দ্ব্যৰ্থতা নিৰাময়)}} [[File:Navra Tewks Outg.jpg|right|300px|thumb|[[মাৰ্টিনা নাভ্ৰাটিলোভা]] আৰু [[মাৰ্ক টেউক্সবেৰী]]য়ে বিশ্ব আউটগেমছৰ উদ্বোধনী অনুষ্ঠানত মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণা পাঠ কৰিছে।]] {{এলজিবিটিকিউ অধিকাৰ}} '''সমকামী মহিলা, সমকামী পুৰুষ, উভকামী আৰু লিংগ পৰিৱৰ্তিত লোকৰ মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণা''' হৈছে ২০০৬ চনৰ ২৯ জুলাইত কানাডাৰ কুৱেবেক প্ৰদেশৰ [[মণ্ট্ৰিয়েল]]ত গ্ৰহণ কৰা এখন নথি। [[২০০৬ চনৰ বিশ্ব আউটগেমছ|প্ৰথম বিশ্ব আউটগেমছ]]ৰ অংশ হিচাপে অনুষ্ঠিত [[২০০৬ চনৰ বিশ্ব আউটগেমছ#এলজিবিটিৰ মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্মিলন|এলজিবিটিৰ মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্মিলন]]ত এই ঘোষণা গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। ঘোষণাখনত [[এলজিবিটি আৰু আন্তঃলিংগ ব্যক্তি|এলজিবিটি আৰু আন্তঃলিংগ লোকৰ]] বাবে সাৰ্বজনীনভাৱে নিশ্চিত কৰিবলগীয়া কেইবাটাও অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াত মৌলিক স্বাধীনতাৰ নিশ্চয়তাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি [[এলজিবিটিকিউ স্বাস্থ্য|স্বাস্থ্যসেৱা]], [[শিক্ষাৰ অধিকাৰ|শিক্ষা]] আৰু প্ৰব্ৰজনৰ ক্ষেত্ৰত এলজিবিটি লোকৰ বিৰুদ্ধে বৈষম্য প্ৰতিৰোধ কৰালৈকে মানৱ অধিকাৰৰ সকলো দিশ সামৰি লোৱা হৈছে। ঘোষণাখনত বিশ্বজুৰি [[এলজিবিটি অধিকাৰ|এলজিবিটি অধিকাৰৰ]] প্ৰসাৰ আৰু [[আন্তঃলিংগ লোকৰ মানৱ অধিকাৰ|আন্তঃলিংগ লোকৰ মানৱ অধিকাৰৰ]] ক্ষেত্ৰত দেখা দিয়া বিভিন্ন সমস্যাৰ কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় [[এলজিবিটি সামাজিক আন্দোলন|এলজিবিটি আন্দোলনৰ]] দাবীসমূহৰ তালিকা প্ৰস্তুত কৰাৰ প্ৰাৰম্ভিক পদক্ষেপ হিচাপে এই ঘোষণা যুগুত কৰা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ইয়াক ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ ওচৰত দাখিল কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। ==পটভূমি== এই সন্মিলনৰ উদ্দেশ্য আছিল এলজিবিটি অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় বিষয়সমূহৰ প্ৰতি [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজ|আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজৰ]] দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰা। বিশ্ব আউটগেমছ আৰম্ভ হোৱাৰ ঠিক আগতে সন্মিলনখন অনুষ্ঠিত হৈছিল। ইয়াত বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ প্ৰায় ২০০০ গৰাকী প্ৰতিনিধি আৰু ৬০০ গৰাকী বক্তাই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। সেই সময়লৈকে অনুষ্ঠিত এলজিবিটি অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় সন্মিলনসমূহৰ ভিতৰত এইখনেই আছিল আটাইতকৈ বৃহৎ সন্মিলন।<ref>{{Cite journal|last=Vallée|first=Pierre|date=2006-07-15|title=La Conférence veut laisser son empreinte: La Déclaration de Montréal fera état des griefs et revendications de la communauté internationale des LGBT|url=http://collections.banq.qc.ca/ark:/52327/2808847|journal=Le devoir, 1910– (Montréal)|issue=Cahier F|pages=F6|via=[[BAnQ numérique]]}}</ref> সন্মিলনত বিশিষ্ট [[আইনজ্ঞ]], শিক্ষাবিদ, ধৰ্মীয় নেতা আৰু মানৱ অধিকাৰ কৰ্মীকে ধৰি কেইবাগৰাকীও আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিশেষজ্ঞই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name=A2Mediagroup>{{cite web |date=2006-08-08 |title=Gay Games Montreal seen as 1st Class World Success |publisher=A2Mediagroup.com |url=http://www.a2mediagroup.com/?c=126&a=8965 |access-date=2007-01-28}}</ref> তেওঁলোকৰ ভিতৰত [[ইউৰোপীয় সংসদ]]ৰ প্ৰাক্তন সদস্য [[জোক ছুইবেল]] আছিল। তেওঁ ঘোষণাখনৰ মূল প্ৰণেতাসকলৰ এগৰাকী আছিল।<ref>{{cite web |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=Drs. J. (Joke) Swiebel |url=https://www.parlement.com/id/vghq1ig2wnzf/j_joke_swiebel?ac=1:lto:u:ReP%2bwjiGhakS1LXdYUg6YunylIQ |publisher=[[Parlementair Documentatie Centrum]] |access-date=5 June 2022 |archive-url=https://archive.today/20220607130405/https://www.parlement.com/id/vghq1ig2wnzf/j_joke_swiebel?ac=1:lto:u:ReP%2BwjiGhakS1LXdYUg6YunylIQ |archive-date=7 June 2022 |location=Leiden, Netherlands |language=Dutch |date=2020 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite book |last1=Harvey |first1=Jean |last2=Horne |first2=John |last3=Safai |first3=Parissa |display-authors=et al |title=Sport and Social Movements: From the Local to the Global |url=https://books.google.com/books?id=oUXSAQAAQBAJ&pg=PA87 |date=2013 |publisher=[[Bloomsbury Publishing]] |location=London |isbn=978-1-78093-557-7}}</ref>{{Rp|87}} সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰা প্ৰতিনিধিসকলে সৰ্বসন্মতিক্ৰমে ঘোষণাখন অনুমোদন কৰে।<ref name=A2Mediagroup /> সন্মিলনত মূল ভাষণ প্ৰদান কৰা ব্যক্তিসকলৰ ভিতৰত আছিল:<ref>{{cite web|date=2006-08-13 |title=International Conference on LGBT Human Rights, and the First World Outgames |publisher=More Light Presbyterians |url=http://www.mlp.org/article.php?story=20060813005736504 |access-date=2007-01-29 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070420091604/http://www.mlp.org/article.php?story=20060813005736504 |archive-date=2007-04-20 }}</ref> * [[লুইজ আৰ্বাৰ]] — ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ উচ্চায়ুক্ত * [[জিন ৰবিনছন]] — আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ এপিস্কোপাল গীৰ্জাৰ [[নিউ হেম্পশ্বাৰ এপিস্কোপাল ধৰ্মপ্ৰদেশ|নিউ হেম্পশ্বাৰ ধৰ্মপ্ৰদেশ]]ৰ ধৰ্মপাল * [[ক্লেয়াৰ ল'হ্যুৰে-ডুবেই]] — [[কানাডাৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়]]ৰ প্ৰাক্তন ন্যায়াধীশ * [[মাৰ্ক টেউক্সবেৰী]] — কানাডাৰ সাঁতোৰবিদ আৰু [[১৯৯২ চনৰ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিক|অলিম্পিকৰ]] [[স্বৰ্ণ পদক]] বিজয়ী * [[ইৰছাদ মাঞ্জি]] — কানাডাৰ লেখক, সাংবাদিক আৰু কৰ্মী * [[জৰ্জিনা বেয়াৰ]] — নিউজিলেণ্ডৰ ৰাজনীতিবিদ আৰু মুকলিকৈ নিজকে লিংগ পৰিৱৰ্তিত বুলি প্ৰকাশ কৰা বিশ্বৰ প্ৰথমগৰাকী সংসদ সদস্য * [[ৱাহিদ আলী, বেৰন আলী|ৱাহিদ আলী]] — এছীয় বংশোদ্ভৱ ব্যৱসায়ী আৰু যুক্তৰাজ্যৰ আজীৱন উপাধিধাৰী সদন সদস্য * [[মাৰ্টিনা নাভ্ৰাটিলোভা]] — প্ৰাক্তন বিশ্বৰ শীৰ্ষস্থানীয় টেনিছ খেলুৱৈ * [[জেৰাল্ড ট্ৰেম্বলে]] — মণ্ট্ৰিয়েলৰ মেয়ৰ এই ঘোষণাৰ উদ্দেশ্য আছিল ৰাষ্ট্ৰসংঘই নিজৰ [[মানৱ অধিকাৰৰ সাৰ্বজনীন ঘোষণা|মানৱ অধিকাৰৰ সাৰ্বজনীন ঘোষণা]] সকলো ক্ষেত্ৰতে সমানে কাৰ্যকৰী কৰাত ব্যৰ্থ হোৱা বিষয়টো উত্থাপন কৰা।<ref>{{cite web |date=2006-07-28 |title=L'ONU interpellée |publisher=Radio-Canada |url=http://www.radio-canada.ca/regions/Montreal/2006/07/28/001-Declaration-Montreal.shtml |access-date=2007-02-11}}</ref> সমকামিতাক অপৰাধ হিচাপে গণ্য কৰা কেইবাখনো সদস্য ৰাষ্ট্ৰত [[জীয়াই থকাৰ অধিকাৰ|জীয়াই থকাৰ অধিকাৰকে]] ধৰি কেইবাটাও মৌলিক অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতা উলংঘা কৰা হয়। নখন আইনগত এলেকাত সমকামী যৌন সম্পৰ্কৰ বাবে [[মৃত্যুদণ্ড]] বিহাৰ ব্যৱস্থা আছিল:<ref name="1a">Declaration of Montreal, 1. (a)</ref> আফগানিস্তান, ইৰান, নাইজেৰিয়া, মৰিটানিয়া, পাকিস্তান, ছৌদি আৰব, ছুডান আৰু য়েমেন।<ref>{{cite web |date=2000-07-31 |title=The Death Penalty for Homosexual Acts |publisher=[[International Lesbian, Gay, Bisexual, Trans and Intersex Association|ILGA]] |url=http://www.ilga.info/Information/Legal_survey/Summary%20information/death_penalty_for_homosexual_act.htm |access-date=2007-02-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070301150056/http://www.ilga.info/Information/Legal_survey/Summary%20information/death_penalty_for_homosexual_act.htm |archive-date=2007-03-01 }}</ref> ৭২খন দেশত এনে সম্পৰ্ক অবৈধ আছিল<ref name="1c">Declaration of Montreal, 1. (c)</ref> আৰু বহু ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ বাবে কাৰাদণ্ড বা [[শাৰীৰিক শাস্তি]] বিহাৰ ব্যৱস্থা আছিল। ==মৌলিক অধিকাৰ== এই ঘোষণাত [[এলজিবিটি|এলজিবিটি লোকৰ]] মৌলিক অধিকাৰ সুৰক্ষিত কৰিবলৈ ব্যৱস্থা গ্ৰহণৰ প্ৰয়োজন থকা কেইবাটাও ক্ষেত্ৰ চিনাক্ত কৰা হৈছে। ঘোষণাখনত কোৱা হৈছে, "যিখন পৃথিৱীত এলজিবিটি লোকৰ অধিকাৰ নিয়মিতভাৱে উলংঘা কৰা হয়, সেইখন পৃথিৱীত কোনেও নিজকে নিৰাপদ আৰু স্বাধীন বুলি অনুভৱ কৰিব নোৱাৰে।" ইয়াত [[ভিয়েনা|ভিয়েনাত]] অনুষ্ঠিত [[মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় বিশ্ব সন্মিলন|মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় বিশ্ব সন্মিলনত]] প্ৰকাশ কৰা নীতিৰ উল্লেখ কৰা হৈছে। সেই নীতি অনুসৰি, "সকলো মানৱ অধিকাৰ সাৰ্বজনীন, অবিভাজ্য, পৰস্পৰ নিৰ্ভৰশীল আৰু পৰস্পৰ সম্পৰ্কিত।"<ref name = "2.">Declaration of Montreal, 2.</ref> ===ৰাষ্ট্ৰ আৰু ব্যক্তিৰ দ্বাৰা সংঘটিত হিংসাৰ পৰা সুৰক্ষা=== এই ঘোষণাত মৃত্যুদণ্ডৰ লগতে ৰাষ্ট্ৰৰ সমৰ্থন থকা বা ব্যক্তিগত লোকৰ দ্বাৰা সংঘটিত [[এলজিবিটি লোকৰ বিৰুদ্ধে হিংসা|এলজিবিটি লোকৰ বিৰুদ্ধে সকলো ধৰণৰ হিংসা]] বন্ধ কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ৰাষ্ট্ৰসমূহক এলজিবিটি লোকক সকলো ধৰণৰ [[ঘৃণাজনিত অপৰাধ|ঘৃণাজনিত অপৰাধৰ]] পৰা সুৰক্ষা দিবলৈ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। বিপৰীত লিংগৰ ব্যক্তিৰ সৈতে বলপূৰ্বক বিবাহক মানৱ অধিকাৰৰ এক বিশেষ উলংঘন হিচাপে চিনাক্ত কৰি এনে বিবাহ বন্ধ কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, [[আন্তঃলিংগ ব্যক্তি|আন্তঃলিংগ লোকৰ]] বিৰুদ্ধে হিংসাকো গৰিহণা দিয়া হৈছে। বিশেষকৈ তেওঁলোকৰ যৌন বৈশিষ্ট্যক কঠোৰ নিৰ্দিষ্ট আৰ্হিৰ সৈতে মিলাবলৈ কৰা অপ্ৰয়োজনীয় অস্ত্ৰোপচাৰৰ বিৰোধিতা কৰা হৈছে। ব্যক্তিজনে বিষয়টো বুজি নিজৰ সন্মতি দিব পৰা বয়স নোপোৱালৈকে এনে অস্ত্ৰোপচাৰ কৰিব নালাগে বুলিও কোৱা হৈছে।<ref name="1a"/> এই ঘোষণাই [[যোগ্যাকাৰ্তা নীতিমালা|যোগ্যাকাৰ্তা নীতিমালাৰ]] ১৮ নং নীতিৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলাইছিল। এই নীতিত চিকিৎসাৰ নামত কৰা নিৰ্যাতনৰ পৰা সুৰক্ষাৰ কথা কোৱা হৈছে। ===মত প্ৰকাশ, সমাৱেশ আৰু সংগঠনৰ স্বাধীনতা=== এলজিবিটি লোকৰ বিৰুদ্ধে বৈষম্যমূলক আইনসমূহক অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় কাম-কাজৰ প্ৰধান বাধা হিচাপে চিনাক্ত কৰা হৈছে। এনে আইনৰ ভিতৰত [[সমকামী গৌৰৱ পদযাত্ৰা|গৌৰৱ পদযাত্ৰা]], এলজিবিটি বিষয়ক সাংবাদিকতা আৰু বেচৰকাৰী সংগঠনৰ পঞ্জীয়নৰ ওপৰত থকা নিষেধাজ্ঞা অন্তৰ্ভুক্ত। সেয়েহে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজক এই অধিকাৰসমূহ নিশ্চিত কৰিবলৈ আৰু বৈৰী চৰকাৰী কৰ্তৃপক্ষই এই অধিকাৰ কাঢ়ি লোৱাত বাধা দিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে।<ref>Declaration of Montreal, 1. (b)</ref> ইয়াৰ লগতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজক এই অধিকাৰসমূহৰ প্ৰসাৰৰ বাবে সক্ৰিয় ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। এই উদ্দেশ্যে ঘোষণাখনত মানৱ অধিকাৰৰ সন্মান বৃদ্ধিৰ চৰ্তৰ সৈতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় [[উন্নয়ন সাহায্য|উন্নয়ন সাহায্যৰ]] পুঁজি আৰু আঁচনি জড়িত কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত এলজিবিটি লোকৰ অধিকাৰৰ সন্মানো অন্তৰ্ভুক্ত। যিবোৰ অঞ্চলত এলজিবিটি লোকসকলে এতিয়াও নিজৰ জীৱন বা ব্যক্তিগত সুৰক্ষাক লৈ ভয়ত থাকে, তেনে অঞ্চলত তেওঁলোকৰ অধিকাৰৰ বাবে কাম কৰা সংগঠনসমূহক আৰ্থিক সাহায্য প্ৰদানৰ দাবী জনোৱা হৈছে।<ref name="1c"/> ===সন্মতিসূচক সমলিংগ যৌন সম্পৰ্কৰ স্বাধীনতা=== সন্মতিসূচক সমলিংগ যৌন সম্পৰ্কত বাধা দিয়া সকলো আইন বাতিল কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে।<ref name="1c"/> ==বৈষম্যৰ পৰা মুক্তি== এলজিবিটি লোকসকলে জীৱনৰ বহু ক্ষেত্ৰত বৈষম্যৰ সন্মুখীন হয়। তলত উল্লেখ কৰা ক্ষেত্ৰসমূহত বৈষম্যৰ পৰা মুক্তিৰ অধিকাৰ নিশ্চিত কৰিবলৈ চৰকাৰসমূহক সক্ৰিয় ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ===আশ্ৰয় আৰু প্ৰব্ৰজনৰ অধিকাৰ=== [[শৰণাৰ্থীৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ উচ্চায়ুক্ত|শৰণাৰ্থীৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ উচ্চায়ুক্তই]] [[যৌন অভিমুখিতা|যৌন অভিমুখিতা]] বা [[লিংগ পৰিচয়|লিংগ পৰিচয়ৰ]] ভিত্তিত নিৰ্যাতনৰ পৰা পলাই অহা লোকসকলৰ [[আশ্ৰয়ৰ অধিকাৰ|আশ্ৰয়ৰ অধিকাৰ]] স্বীকাৰ কৰে। সকলো দেশকে একে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, বিদেশী নাগৰিকৰ এলজিবিটি জীৱনসংগীসকলৰ বসবাসৰ অধিকাৰ নিশ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত বৈষম্য নকৰিবলৈ দাবী জনোৱা হৈছে।<ref name="2."/> ===পৰিয়ালৰ অধিকাৰ=== বহু লোকৰ জীৱনত পৰিয়ালক আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ হিচাপে গণ্য কৰা হৈছে। এই ঘোষণাত [[সমলিংগ বিবাহ|সমলিংগ দম্পতীৰ বিবাহৰ]] ব্যৱস্থা কৰিবলৈ, বিবাহ নকৰাকৈ একেলগে থকা সকলো দম্পতীক একেধৰণৰ সংগীৰ অধিকাৰ দিবলৈ আৰু [[এলজিবিটি দত্তক গ্ৰহণ|এলজিবিটি লোকৰ দ্বাৰা দত্তক গ্ৰহণকে]] ধৰি পিতৃ-মাতৃ হোৱাৰ সকলো ব্যৱস্থাৰ ক্ষেত্ৰত সকলোকে সমান সুযোগ দিবলৈ কোৱা হৈছে।<ref name="4b">Declaration of Montreal, 4. (b)</ref> ===শিক্ষা, স্বাস্থ্যসেৱা, সংবাদ মাধ্যম আৰু নিয়োগ=== শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত এলজিবিটি লোকৰ মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় পাঠ্য বিষয় অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ দাবী জনোৱা হৈছে। বিদ্যালয়সমূহক [[সমকামীবিদ্বেষ|সমকামীবিদ্বেষী]] উৎপীড়নৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। সংবাদ মাধ্যমক [[এলজিবিটি সম্পৰ্কীয় গতানুগতিক ধাৰণা|এলজিবিটি লোকৰ বিষয়ে প্ৰচলিত গতানুগতিক ধাৰণা]] ভাঙি পেলোৱাত সহায় কৰিবলৈ আৰু তেওঁলোকক বাস্তৱসন্মতভাৱে উপস্থাপন কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে। সাধাৰণ স্বাস্থ্যসেৱাৰ লগতে এলজিবিটি লোকৰ বিশেষ স্বাস্থ্যজনিত প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণৰ বাবে স্বাস্থ্যসেৱা লাভৰ সুবিধাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছে। বিশেষকৈ [[লিংগ পুনৰ্নিৰ্ধাৰণ অস্ত্ৰোপচাৰ|লিংগ পুনৰ্নিৰ্ধাৰণ অস্ত্ৰোপচাৰৰ]] বাবেও আন চিকিৎসাগতভাৱে প্ৰয়োজনীয় চিকিৎসাৰ দৰে একে পৰিমাণৰ আৰ্থিক সাহায্য প্ৰদান কৰাৰ আশা প্ৰকাশ কৰা হৈছে। শেষত, ধৰ্মীয় সংগঠনসমূহক এলজিবিটি লোকৰ প্ৰতি সহনশীল হ’বলৈ উৎসাহিত কৰা হৈছে।<ref name="4b"/> ===নিয়োগ=== এলজিবিটি লোকৰ অৰ্থনৈতিক স্বাৱলম্বিতা আৰু [[আত্মসন্মান|আত্মসন্মান]] নিশ্চিত কৰিবলৈ নিয়োগ আৰু ব্যৱসায়ৰ ক্ষেত্ৰত ন্যায্য সুযোগ প্ৰসাৰৰ কাৰ্যসূচী প্ৰস্তুত কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। চৰকাৰসমূহক কৰ্মক্ষেত্ৰত এনে [[কৰ্মক্ষেত্ৰত বৈষম্য|বৈষম্য]] দূৰ কৰা আৰু [[ৰাজহুৱা খণ্ড|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ]] কৰ্মক্ষেত্ৰ তথা শ্ৰমিক সংগঠনসমূহত এলজিবিটি লোকৰ সমতা আৰু সুৰক্ষা নিশ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত আদৰ্শ দেখুৱাবলৈ কোৱা হৈছে।<ref name="4b"/> ==বিশ্বজুৰি এলজিবিটি অধিকাৰৰ প্ৰসাৰৰ সমস্যা== বিশ্বজুৰি এলজিবিটি অধিকাৰৰ প্ৰসাৰৰ বাবে এই ঘোষণাত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজক বিশ্বব্যাপী তথ্য প্ৰচাৰ অভিযান চলাবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে। একে মতাদৰ্শৰ বেচৰকাৰী সংগঠন আৰু চৰকাৰসমূহক এনে অভিযানৰ প্ৰস্তুতি আৰু পৰিচালনাত সহায় কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। এই অভিযানৰ এটা অংশ হিচাপে এলজিবিটি লোকৰ মাজত এইচআইভি আৰু এইডছ প্ৰতিৰোধ আৰু চিকিৎসা সম্পৰ্কে শিক্ষা প্ৰদান কৰাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। চৰকাৰসমূহক এইচআইভি আৰু এইডছৰ বিৰুদ্ধে যুঁজত এলজিবিটি লোককো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰা হৈছে।<ref name="2."/> [[ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ সমিতি|ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ সমিতিয়ে]] [[টুনেন বনাম অষ্ট্ৰেলিয়া|টুনেন বনাম অষ্ট্ৰেলিয়া]] গোচৰত দিয়া সিদ্ধান্তৰ পিছতো ৰাষ্ট্ৰসংঘই এলজিবিটি অধিকাৰক মানৱ অধিকাৰ হিচাপে স্বীকৃতি দিবলৈ ব্যৰ্থ হোৱা বিষয়টোক গৰিহণা দিয়া হৈছে।<ref name="1c"/> নতুন [[ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ পৰিষদ|ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ পৰিষদক]] নিজৰ কাৰ্যসূচীত এলজিবিটি অধিকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ অনুৰোধ জনোৱা হৈছে। লগতে [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমকামী মহিলা, সমকামী পুৰুষ, উভকামী, লিংগ পৰিৱৰ্তিত আৰু আন্তঃলিংগ সংস্থা|আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমকামী মহিলা, সমকামী পুৰুষ, উভকামী, লিংগ পৰিৱৰ্তিত আৰু আন্তঃলিংগ সংস্থা]] আৰু আন এলজিবিটি অধিকাৰ সংগঠনসমূহক পৰিষদৰ সৈতে পৰামৰ্শ কৰিব পৰা বেচৰকাৰী সংগঠনৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ কোৱা হৈছে।<ref name="2."/> শেষত, বিশ্বৰ সকলো দেশ আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘক প্ৰতি বছৰে ১৭ মে' তাৰিখটো [[সমকামীবিদ্বেষ আৰু লিংগ পৰিৱৰ্তিত লোকৰ প্ৰতি বিদ্বেষৰ বিৰুদ্ধে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দিৱস|সমকামীবিদ্বেষ আৰু লিংগ পৰিৱৰ্তিত লোকৰ প্ৰতি বিদ্বেষৰ বিৰুদ্ধে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দিৱস]] হিচাপে স্বীকৃতি দিবলৈ আৰু ইয়াৰ প্ৰচাৰ কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে।<ref>Declaration of Montreal, 5.</ref> ==কাৰ্যকৰীকৰণ== ২০০৬ চনৰ ১ আগষ্টত [[মণ্ট্ৰিয়েলৰ ভিল-মাৰি পৌৰ এলেকা|মণ্ট্ৰিয়েলৰ ভিল-মাৰি পৌৰ এলেকাই]] এই ঘোষণা আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰে। বিশ্বৰ কোনো নিৰ্বাচিত সংস্থাই প্ৰথমবাৰৰ বাবে এই ঘোষণা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite web |date=2006-08-02 |title=Declaration of Montreal endorsed by Ville-Marie Borough! |url=http://fugues.vortex.qc.ca/main.cfm?p=100&Article_ID=7693 |publisher=fugues.com |access-date=2007-01-29}}</ref> ইয়াৰ পিছত ২০০৬ চনৰ ১০ ছেপ্টেম্বৰত [[কানাডাৰ নতুন গণতান্ত্ৰিক দল|কানাডাৰ নতুন গণতান্ত্ৰিক দল]]ৰ কেন্দ্ৰীয় অধিৱেশনত সৰ্বসন্মতিক্ৰমে ঘোষণা গ্ৰহণ কৰা হয়। এইদৰে ঘোষণা গ্ৰহণ কৰা ই প্ৰথম ৰাজনৈতিক দল হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{cite web |date=2006-09-11 |title=NDP formally adopts Declaration of Montreal on LGBT rights |url=http://action.web.ca/home/billsiksay/en_alerts.shtml?x=91453&AA_EX_Session=6516a5a60989fd16da16f9870319236f |archive-url=https://web.archive.org/web/20070311141126/http://action.web.ca/home/billsiksay/en_alerts.shtml?x=91453&AA_EX_Session=6516a5a60989fd16da16f9870319236f |url-status=dead |archive-date=2007-03-11 |publisher=billsiksay.ca |access-date=2007-01-28 }}</ref> ইয়াৰ পিছত এলজিবিটি অধিকাৰ বিষয়ক দলটোৰ মুখপাত্ৰ [[বিল চিকছে]]য়ে ২০০৬ চনৰ ২০ ছেপ্টেম্বৰত [[কানাডাৰ সংসদৰ নিম্ন সদন|কানাডাৰ সংসদৰ নিম্ন সদনত]] এখন প্ৰস্তাৱ উত্থাপন কৰে। এই প্ৰস্তাৱত কানাডা চৰকাৰক ঘোষণাখন মানি চলিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছিল।<ref>{{cite web|date=2006-09-21 |title=Siksay calls for LGBT rights to be adopted |publisher=New Democratic Party |url=https://www.ndp.ca/page/4355 |access-date=2007-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070118152529/http://www.ndp.ca/page/4355 |archive-date=2007-01-18 |url-status=dead }}</ref> তলত উল্লেখ কৰা চহৰসমূহৰ [[নগৰ পৰিষদ|নগৰ পৰিষদসমূহেও]] ঘোষণাখন গ্ৰহণ কৰিছিল:<ref>{{cite web|date=2006-12-08 |title=Declaration of Montreal – Support, endorsements etc. |publisher=Declaration of Montreal website |url=http://www.declarationofmontreal.org/support.html |access-date=2007-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070218145433/http://www.declarationofmontreal.org/support.html |archive-date=2007-02-18 |url-status=dead }}</ref> * [[মণ্ট্ৰিয়েল|মণ্ট্ৰিয়েল, কানাডা]] * [[বাৰ্চিলোনা|বাৰ্চিলোনা, স্পেইন]] * [[ছান ফ্ৰান্সিস্কো|ছান ফ্ৰান্সিস্কো, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] * [[ডেনভাৰ|ডেনভাৰ, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] * [[ছিডনী|ছিডনী, অষ্ট্ৰেলিয়া]] ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[http://www.declarationofmontreal.org মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণা সম্পৰ্কীয় ৱেবছাইট] *[http://www.declarationofmontreal.org/DeclarationofMontreal.pdf মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণাৰ ইংৰাজী সংস্কৰণ] pkxwvj22kygqj2mew2ntkq37qdwqxbr 646729 646727 2026-10-23T11:35:29Z AjayDas 12623 /* */ 646729 wikitext text/x-wiki {{Short description|এলজিবিটিকিউ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় নথি}} [[File:Navra Tewks Outg.jpg|right|300px|thumb|মাৰ্টিনা নাভ্ৰাটিলোভা আৰু মাৰ্ক টেউক্সবেৰীয়ে বিশ্ব আউটগেমছৰ উদ্বোধনী অনুষ্ঠানত মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণা পাঠ কৰিছে।]] '''লেছবিয়ান, গে’, উভকামী আৰু ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ লোকৰ মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণা''' ২০০৬ চনৰ ২৯ জুলাইত কানাডাৰ কুৱেবেক প্ৰদেশৰ [[মণ্ট্ৰিয়েল]]ত গ্ৰহণ কৰা এখন নথি। প্ৰথম বিশ্ব আউটগেমছৰ অংশ হিচাপে অনুষ্ঠিত এলজিবিটিৰ মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্মিলনত এই ঘোষণা গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। ঘোষণাখনত [[এলজিবিটি]] আৰু আন্তঃলিংগ লোকৰ বাবে সাৰ্বজনীনভাৱে নিশ্চিত কৰিবলগীয়া কেইবাটাও অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াত মৌলিক স্বাধীনতাৰ নিশ্চয়তাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি স্বাস্থ্যসেৱা, শিক্ষা আৰু প্ৰব্ৰজনৰ ক্ষেত্ৰত এলজিবিটি লোকৰ বিৰুদ্ধে বৈষম্য প্ৰতিৰোধ কৰালৈকে মানৱ অধিকাৰৰ সকলো দিশ সামৰি লোৱা হৈছে। ঘোষণাখনত বিশ্বজুৰি এলজিবিটি অধিকাৰৰ প্ৰসাৰ আৰু আন্তঃলিংগ লোকৰ মানৱ অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত দেখা দিয়া বিভিন্ন সমস্যাৰ কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় এলজিবিটি আন্দোলনৰ দাবীসমূহৰ তালিকা প্ৰস্তুত কৰাৰ প্ৰাৰম্ভিক পদক্ষেপ হিচাপে এই ঘোষণা যুগুত কৰা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ইয়াক [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ৰ ওচৰত দাখিল কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। ==পটভূমি== এই সন্মিলনৰ উদ্দেশ্য আছিল এলজিবিটি অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় বিষয়সমূহৰ প্ৰতি [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজ|আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজৰ]] দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰা। বিশ্ব আউটগেমছ আৰম্ভ হোৱাৰ ঠিক আগতে সন্মিলনখন অনুষ্ঠিত হৈছিল। ইয়াত বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ প্ৰায় ২০০০ গৰাকী প্ৰতিনিধি আৰু ৬০০ গৰাকী বক্তাই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। সেই সময়লৈকে অনুষ্ঠিত এলজিবিটি অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় সন্মিলনসমূহৰ ভিতৰত এইখনেই আছিল আটাইতকৈ বৃহৎ সন্মিলন।<ref>{{Cite journal|last=Vallée|first=Pierre|date=2006-07-15|title=La Conférence veut laisser son empreinte: La Déclaration de Montréal fera état des griefs et revendications de la communauté internationale des LGBT|url=http://collections.banq.qc.ca/ark:/52327/2808847|journal=Le devoir, 1910– (Montréal)|issue=Cahier F|pages=F6|via=[[BAnQ numérique]]}}</ref> সন্মিলনত বিশিষ্ট [[আইনজ্ঞ]], শিক্ষাবিদ, ধৰ্মীয় নেতা আৰু মানৱ অধিকাৰ কৰ্মীকে ধৰি কেইবাগৰাকীও আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিশেষজ্ঞই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name=A2Mediagroup>{{cite web |date=2006-08-08 |title=Gay Games Montreal seen as 1st Class World Success |publisher=A2Mediagroup.com |url=http://www.a2mediagroup.com/?c=126&a=8965 |access-date=2007-01-28}}</ref> তেওঁলোকৰ ভিতৰত [[ইউৰোপীয় সংসদ]]ৰ প্ৰাক্তন সদস্য [[জোক ছুইবেল]] আছিল। তেওঁ ঘোষণাখনৰ মূল প্ৰণেতাসকলৰ এগৰাকী আছিল।<ref>{{cite web |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=Drs. J. (Joke) Swiebel |url=https://www.parlement.com/id/vghq1ig2wnzf/j_joke_swiebel?ac=1:lto:u:ReP%2bwjiGhakS1LXdYUg6YunylIQ |publisher=[[Parlementair Documentatie Centrum]] |access-date=5 June 2022 |archive-url=https://archive.today/20220607130405/https://www.parlement.com/id/vghq1ig2wnzf/j_joke_swiebel?ac=1:lto:u:ReP%2BwjiGhakS1LXdYUg6YunylIQ |archive-date=7 June 2022 |location=Leiden, Netherlands |language=Dutch |date=2020 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite book |last1=Harvey |first1=Jean |last2=Horne |first2=John |last3=Safai |first3=Parissa |display-authors=et al |title=Sport and Social Movements: From the Local to the Global |url=https://books.google.com/books?id=oUXSAQAAQBAJ&pg=PA87 |date=2013 |publisher=[[Bloomsbury Publishing]] |location=London |isbn=978-1-78093-557-7}}</ref>{{Rp|87}} সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰা প্ৰতিনিধিসকলে সৰ্বসন্মতিক্ৰমে ঘোষণাখন অনুমোদন কৰে।<ref name=A2Mediagroup /> সন্মিলনত মূল ভাষণ প্ৰদান কৰা ব্যক্তিসকলৰ ভিতৰত আছিল:<ref>{{cite web|date=2006-08-13 |title=International Conference on LGBT Human Rights, and the First World Outgames |publisher=More Light Presbyterians |url=http://www.mlp.org/article.php?story=20060813005736504 |access-date=2007-01-29 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070420091604/http://www.mlp.org/article.php?story=20060813005736504 |archive-date=2007-04-20 }}</ref> * [[লুইজ আৰ্বাৰ]] — ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ উচ্চায়ুক্ত * [[জিন ৰবিনছন]] — আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ এপিস্কোপাল গীৰ্জাৰ [[নিউ হেম্পশ্বাৰ এপিস্কোপাল ধৰ্মপ্ৰদেশ|নিউ হেম্পশ্বাৰ ধৰ্মপ্ৰদেশ]]ৰ ধৰ্মপাল * [[ক্লেয়াৰ ল'হ্যুৰে-ডুবেই]] — [[কানাডাৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়]]ৰ প্ৰাক্তন ন্যায়াধীশ * [[মাৰ্ক টেউক্সবেৰী]] — কানাডাৰ সাঁতোৰবিদ আৰু [[১৯৯২ চনৰ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিক|অলিম্পিকৰ]] [[স্বৰ্ণ পদক]] বিজয়ী * [[ইৰছাদ মাঞ্জি]] — কানাডাৰ লেখক, সাংবাদিক আৰু কৰ্মী * [[জৰ্জিনা বেয়াৰ]] — নিউজিলেণ্ডৰ ৰাজনীতিবিদ আৰু মুকলিকৈ নিজকে লিংগ পৰিৱৰ্তিত বুলি প্ৰকাশ কৰা বিশ্বৰ প্ৰথমগৰাকী সংসদ সদস্য * [[ৱাহিদ আলী, বেৰন আলী|ৱাহিদ আলী]] — এছীয় বংশোদ্ভৱ ব্যৱসায়ী আৰু যুক্তৰাজ্যৰ আজীৱন উপাধিধাৰী সদন সদস্য * [[মাৰ্টিনা নাভ্ৰাটিলোভা]] — প্ৰাক্তন বিশ্বৰ শীৰ্ষস্থানীয় টেনিছ খেলুৱৈ * [[জেৰাল্ড ট্ৰেম্বলে]] — মণ্ট্ৰিয়েলৰ মেয়ৰ এই ঘোষণাৰ উদ্দেশ্য আছিল ৰাষ্ট্ৰসংঘই নিজৰ [[মানৱ অধিকাৰৰ সাৰ্বজনীন ঘোষণা|মানৱ অধিকাৰৰ সাৰ্বজনীন ঘোষণা]] সকলো ক্ষেত্ৰতে সমানে কাৰ্যকৰী কৰাত ব্যৰ্থ হোৱা বিষয়টো উত্থাপন কৰা।<ref>{{cite web |date=2006-07-28 |title=L'ONU interpellée |publisher=Radio-Canada |url=http://www.radio-canada.ca/regions/Montreal/2006/07/28/001-Declaration-Montreal.shtml |access-date=2007-02-11}}</ref> সমকামিতাক অপৰাধ হিচাপে গণ্য কৰা কেইবাখনো সদস্য ৰাষ্ট্ৰত [[জীয়াই থকাৰ অধিকাৰ|জীয়াই থকাৰ অধিকাৰকে]] ধৰি কেইবাটাও মৌলিক অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতা উলংঘা কৰা হয়। নখন আইনগত এলেকাত সমকামী যৌন সম্পৰ্কৰ বাবে [[মৃত্যুদণ্ড]] বিহাৰ ব্যৱস্থা আছিল:<ref name="1a">Declaration of Montreal, 1. (a)</ref> আফগানিস্তান, ইৰান, নাইজেৰিয়া, মৰিটানিয়া, পাকিস্তান, ছৌদি আৰব, ছুডান আৰু য়েমেন।<ref>{{cite web |date=2000-07-31 |title=The Death Penalty for Homosexual Acts |publisher=[[International Lesbian, Gay, Bisexual, Trans and Intersex Association|ILGA]] |url=http://www.ilga.info/Information/Legal_survey/Summary%20information/death_penalty_for_homosexual_act.htm |access-date=2007-02-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070301150056/http://www.ilga.info/Information/Legal_survey/Summary%20information/death_penalty_for_homosexual_act.htm |archive-date=2007-03-01 }}</ref> ৭২খন দেশত এনে সম্পৰ্ক অবৈধ আছিল<ref name="1c">Declaration of Montreal, 1. (c)</ref> আৰু বহু ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ বাবে কাৰাদণ্ড বা [[শাৰীৰিক শাস্তি]] বিহাৰ ব্যৱস্থা আছিল। ==মৌলিক অধিকাৰ== এই ঘোষণাত [[এলজিবিটি|এলজিবিটি লোকৰ]] মৌলিক অধিকাৰ সুৰক্ষিত কৰিবলৈ ব্যৱস্থা গ্ৰহণৰ প্ৰয়োজন থকা কেইবাটাও ক্ষেত্ৰ চিনাক্ত কৰা হৈছে। ঘোষণাখনত কোৱা হৈছে, "যিখন পৃথিৱীত এলজিবিটি লোকৰ অধিকাৰ নিয়মিতভাৱে উলংঘা কৰা হয়, সেইখন পৃথিৱীত কোনেও নিজকে নিৰাপদ আৰু স্বাধীন বুলি অনুভৱ কৰিব নোৱাৰে।" ইয়াত [[ভিয়েনা|ভিয়েনাত]] অনুষ্ঠিত [[মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় বিশ্ব সন্মিলন|মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় বিশ্ব সন্মিলনত]] প্ৰকাশ কৰা নীতিৰ উল্লেখ কৰা হৈছে। সেই নীতি অনুসৰি, "সকলো মানৱ অধিকাৰ সাৰ্বজনীন, অবিভাজ্য, পৰস্পৰ নিৰ্ভৰশীল আৰু পৰস্পৰ সম্পৰ্কিত।"<ref name = "2.">Declaration of Montreal, 2.</ref> ===ৰাষ্ট্ৰ আৰু ব্যক্তিৰ দ্বাৰা সংঘটিত হিংসাৰ পৰা সুৰক্ষা=== এই ঘোষণাত মৃত্যুদণ্ডৰ লগতে ৰাষ্ট্ৰৰ সমৰ্থন থকা বা ব্যক্তিগত লোকৰ দ্বাৰা সংঘটিত [[এলজিবিটি লোকৰ বিৰুদ্ধে হিংসা|এলজিবিটি লোকৰ বিৰুদ্ধে সকলো ধৰণৰ হিংসা]] বন্ধ কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ৰাষ্ট্ৰসমূহক এলজিবিটি লোকক সকলো ধৰণৰ [[ঘৃণাজনিত অপৰাধ|ঘৃণাজনিত অপৰাধৰ]] পৰা সুৰক্ষা দিবলৈ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। বিপৰীত লিংগৰ ব্যক্তিৰ সৈতে বলপূৰ্বক বিবাহক মানৱ অধিকাৰৰ এক বিশেষ উলংঘন হিচাপে চিনাক্ত কৰি এনে বিবাহ বন্ধ কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, [[আন্তঃলিংগ ব্যক্তি|আন্তঃলিংগ লোকৰ]] বিৰুদ্ধে হিংসাকো গৰিহণা দিয়া হৈছে। বিশেষকৈ তেওঁলোকৰ যৌন বৈশিষ্ট্যক কঠোৰ নিৰ্দিষ্ট আৰ্হিৰ সৈতে মিলাবলৈ কৰা অপ্ৰয়োজনীয় অস্ত্ৰোপচাৰৰ বিৰোধিতা কৰা হৈছে। ব্যক্তিজনে বিষয়টো বুজি নিজৰ সন্মতি দিব পৰা বয়স নোপোৱালৈকে এনে অস্ত্ৰোপচাৰ কৰিব নালাগে বুলিও কোৱা হৈছে।<ref name="1a"/> এই ঘোষণাই [[যোগ্যাকাৰ্তা নীতিমালা|যোগ্যাকাৰ্তা নীতিমালাৰ]] ১৮ নং নীতিৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলাইছিল। এই নীতিত চিকিৎসাৰ নামত কৰা নিৰ্যাতনৰ পৰা সুৰক্ষাৰ কথা কোৱা হৈছে। ===মত প্ৰকাশ, সমাৱেশ আৰু সংগঠনৰ স্বাধীনতা=== এলজিবিটি লোকৰ বিৰুদ্ধে বৈষম্যমূলক আইনসমূহক অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় কাম-কাজৰ প্ৰধান বাধা হিচাপে চিনাক্ত কৰা হৈছে। এনে আইনৰ ভিতৰত [[সমকামী গৌৰৱ পদযাত্ৰা|গৌৰৱ পদযাত্ৰা]], এলজিবিটি বিষয়ক সাংবাদিকতা আৰু বেচৰকাৰী সংগঠনৰ পঞ্জীয়নৰ ওপৰত থকা নিষেধাজ্ঞা অন্তৰ্ভুক্ত। সেয়েহে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজক এই অধিকাৰসমূহ নিশ্চিত কৰিবলৈ আৰু বৈৰী চৰকাৰী কৰ্তৃপক্ষই এই অধিকাৰ কাঢ়ি লোৱাত বাধা দিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে।<ref>Declaration of Montreal, 1. (b)</ref> ইয়াৰ লগতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজক এই অধিকাৰসমূহৰ প্ৰসাৰৰ বাবে সক্ৰিয় ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। এই উদ্দেশ্যে ঘোষণাখনত মানৱ অধিকাৰৰ সন্মান বৃদ্ধিৰ চৰ্তৰ সৈতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় [[উন্নয়ন সাহায্য|উন্নয়ন সাহায্যৰ]] পুঁজি আৰু আঁচনি জড়িত কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত এলজিবিটি লোকৰ অধিকাৰৰ সন্মানো অন্তৰ্ভুক্ত। যিবোৰ অঞ্চলত এলজিবিটি লোকসকলে এতিয়াও নিজৰ জীৱন বা ব্যক্তিগত সুৰক্ষাক লৈ ভয়ত থাকে, তেনে অঞ্চলত তেওঁলোকৰ অধিকাৰৰ বাবে কাম কৰা সংগঠনসমূহক আৰ্থিক সাহায্য প্ৰদানৰ দাবী জনোৱা হৈছে।<ref name="1c"/> ===সন্মতিসূচক সমলিংগ যৌন সম্পৰ্কৰ স্বাধীনতা=== সন্মতিসূচক সমলিংগ যৌন সম্পৰ্কত বাধা দিয়া সকলো আইন বাতিল কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে।<ref name="1c"/> ==বৈষম্যৰ পৰা মুক্তি== এলজিবিটি লোকসকলে জীৱনৰ বহু ক্ষেত্ৰত বৈষম্যৰ সন্মুখীন হয়। তলত উল্লেখ কৰা ক্ষেত্ৰসমূহত বৈষম্যৰ পৰা মুক্তিৰ অধিকাৰ নিশ্চিত কৰিবলৈ চৰকাৰসমূহক সক্ৰিয় ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ===আশ্ৰয় আৰু প্ৰব্ৰজনৰ অধিকাৰ=== [[শৰণাৰ্থীৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ উচ্চায়ুক্ত|শৰণাৰ্থীৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ উচ্চায়ুক্তই]] [[যৌন অভিমুখিতা|যৌন অভিমুখিতা]] বা [[লিংগ পৰিচয়|লিংগ পৰিচয়ৰ]] ভিত্তিত নিৰ্যাতনৰ পৰা পলাই অহা লোকসকলৰ [[আশ্ৰয়ৰ অধিকাৰ|আশ্ৰয়ৰ অধিকাৰ]] স্বীকাৰ কৰে। সকলো দেশকে একে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, বিদেশী নাগৰিকৰ এলজিবিটি জীৱনসংগীসকলৰ বসবাসৰ অধিকাৰ নিশ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত বৈষম্য নকৰিবলৈ দাবী জনোৱা হৈছে।<ref name="2."/> ===পৰিয়ালৰ অধিকাৰ=== বহু লোকৰ জীৱনত পৰিয়ালক আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ হিচাপে গণ্য কৰা হৈছে। এই ঘোষণাত [[সমলিংগ বিবাহ|সমলিংগ দম্পতীৰ বিবাহৰ]] ব্যৱস্থা কৰিবলৈ, বিবাহ নকৰাকৈ একেলগে থকা সকলো দম্পতীক একেধৰণৰ সংগীৰ অধিকাৰ দিবলৈ আৰু [[এলজিবিটি দত্তক গ্ৰহণ|এলজিবিটি লোকৰ দ্বাৰা দত্তক গ্ৰহণকে]] ধৰি পিতৃ-মাতৃ হোৱাৰ সকলো ব্যৱস্থাৰ ক্ষেত্ৰত সকলোকে সমান সুযোগ দিবলৈ কোৱা হৈছে।<ref name="4b">Declaration of Montreal, 4. (b)</ref> ===শিক্ষা, স্বাস্থ্যসেৱা, সংবাদ মাধ্যম আৰু নিয়োগ=== শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত এলজিবিটি লোকৰ মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় পাঠ্য বিষয় অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ দাবী জনোৱা হৈছে। বিদ্যালয়সমূহক [[সমকামীবিদ্বেষ|সমকামীবিদ্বেষী]] উৎপীড়নৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। সংবাদ মাধ্যমক [[এলজিবিটি সম্পৰ্কীয় গতানুগতিক ধাৰণা|এলজিবিটি লোকৰ বিষয়ে প্ৰচলিত গতানুগতিক ধাৰণা]] ভাঙি পেলোৱাত সহায় কৰিবলৈ আৰু তেওঁলোকক বাস্তৱসন্মতভাৱে উপস্থাপন কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে। সাধাৰণ স্বাস্থ্যসেৱাৰ লগতে এলজিবিটি লোকৰ বিশেষ স্বাস্থ্যজনিত প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণৰ বাবে স্বাস্থ্যসেৱা লাভৰ সুবিধাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছে। বিশেষকৈ [[লিংগ পুনৰ্নিৰ্ধাৰণ অস্ত্ৰোপচাৰ|লিংগ পুনৰ্নিৰ্ধাৰণ অস্ত্ৰোপচাৰৰ]] বাবেও আন চিকিৎসাগতভাৱে প্ৰয়োজনীয় চিকিৎসাৰ দৰে একে পৰিমাণৰ আৰ্থিক সাহায্য প্ৰদান কৰাৰ আশা প্ৰকাশ কৰা হৈছে। শেষত, ধৰ্মীয় সংগঠনসমূহক এলজিবিটি লোকৰ প্ৰতি সহনশীল হ’বলৈ উৎসাহিত কৰা হৈছে।<ref name="4b"/> ===নিয়োগ=== এলজিবিটি লোকৰ অৰ্থনৈতিক স্বাৱলম্বিতা আৰু [[আত্মসন্মান|আত্মসন্মান]] নিশ্চিত কৰিবলৈ নিয়োগ আৰু ব্যৱসায়ৰ ক্ষেত্ৰত ন্যায্য সুযোগ প্ৰসাৰৰ কাৰ্যসূচী প্ৰস্তুত কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। চৰকাৰসমূহক কৰ্মক্ষেত্ৰত এনে [[কৰ্মক্ষেত্ৰত বৈষম্য|বৈষম্য]] দূৰ কৰা আৰু [[ৰাজহুৱা খণ্ড|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ]] কৰ্মক্ষেত্ৰ তথা শ্ৰমিক সংগঠনসমূহত এলজিবিটি লোকৰ সমতা আৰু সুৰক্ষা নিশ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত আদৰ্শ দেখুৱাবলৈ কোৱা হৈছে।<ref name="4b"/> ==বিশ্বজুৰি এলজিবিটি অধিকাৰৰ প্ৰসাৰৰ সমস্যা== বিশ্বজুৰি এলজিবিটি অধিকাৰৰ প্ৰসাৰৰ বাবে এই ঘোষণাত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজক বিশ্বব্যাপী তথ্য প্ৰচাৰ অভিযান চলাবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে। একে মতাদৰ্শৰ বেচৰকাৰী সংগঠন আৰু চৰকাৰসমূহক এনে অভিযানৰ প্ৰস্তুতি আৰু পৰিচালনাত সহায় কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। এই অভিযানৰ এটা অংশ হিচাপে এলজিবিটি লোকৰ মাজত এইচআইভি আৰু এইডছ প্ৰতিৰোধ আৰু চিকিৎসা সম্পৰ্কে শিক্ষা প্ৰদান কৰাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। চৰকাৰসমূহক এইচআইভি আৰু এইডছৰ বিৰুদ্ধে যুঁজত এলজিবিটি লোককো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰা হৈছে।<ref name="2."/> [[ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ সমিতি|ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ সমিতিয়ে]] [[টুনেন বনাম অষ্ট্ৰেলিয়া|টুনেন বনাম অষ্ট্ৰেলিয়া]] গোচৰত দিয়া সিদ্ধান্তৰ পিছতো ৰাষ্ট্ৰসংঘই এলজিবিটি অধিকাৰক মানৱ অধিকাৰ হিচাপে স্বীকৃতি দিবলৈ ব্যৰ্থ হোৱা বিষয়টোক গৰিহণা দিয়া হৈছে।<ref name="1c"/> নতুন [[ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ পৰিষদ|ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ পৰিষদক]] নিজৰ কাৰ্যসূচীত এলজিবিটি অধিকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ অনুৰোধ জনোৱা হৈছে। লগতে [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমকামী মহিলা, সমকামী পুৰুষ, উভকামী, লিংগ পৰিৱৰ্তিত আৰু আন্তঃলিংগ সংস্থা|আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমকামী মহিলা, সমকামী পুৰুষ, উভকামী, লিংগ পৰিৱৰ্তিত আৰু আন্তঃলিংগ সংস্থা]] আৰু আন এলজিবিটি অধিকাৰ সংগঠনসমূহক পৰিষদৰ সৈতে পৰামৰ্শ কৰিব পৰা বেচৰকাৰী সংগঠনৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ কোৱা হৈছে।<ref name="2."/> শেষত, বিশ্বৰ সকলো দেশ আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘক প্ৰতি বছৰে ১৭ মে' তাৰিখটো [[সমকামীবিদ্বেষ আৰু লিংগ পৰিৱৰ্তিত লোকৰ প্ৰতি বিদ্বেষৰ বিৰুদ্ধে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দিৱস|সমকামীবিদ্বেষ আৰু লিংগ পৰিৱৰ্তিত লোকৰ প্ৰতি বিদ্বেষৰ বিৰুদ্ধে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দিৱস]] হিচাপে স্বীকৃতি দিবলৈ আৰু ইয়াৰ প্ৰচাৰ কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে।<ref>Declaration of Montreal, 5.</ref> ==কাৰ্যকৰীকৰণ== ২০০৬ চনৰ ১ আগষ্টত [[মণ্ট্ৰিয়েলৰ ভিল-মাৰি পৌৰ এলেকা|মণ্ট্ৰিয়েলৰ ভিল-মাৰি পৌৰ এলেকাই]] এই ঘোষণা আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰে। বিশ্বৰ কোনো নিৰ্বাচিত সংস্থাই প্ৰথমবাৰৰ বাবে এই ঘোষণা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite web |date=2006-08-02 |title=Declaration of Montreal endorsed by Ville-Marie Borough! |url=http://fugues.vortex.qc.ca/main.cfm?p=100&Article_ID=7693 |publisher=fugues.com |access-date=2007-01-29}}</ref> ইয়াৰ পিছত ২০০৬ চনৰ ১০ ছেপ্টেম্বৰত [[কানাডাৰ নতুন গণতান্ত্ৰিক দল|কানাডাৰ নতুন গণতান্ত্ৰিক দল]]ৰ কেন্দ্ৰীয় অধিৱেশনত সৰ্বসন্মতিক্ৰমে ঘোষণা গ্ৰহণ কৰা হয়। এইদৰে ঘোষণা গ্ৰহণ কৰা ই প্ৰথম ৰাজনৈতিক দল হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{cite web |date=2006-09-11 |title=NDP formally adopts Declaration of Montreal on LGBT rights |url=http://action.web.ca/home/billsiksay/en_alerts.shtml?x=91453&AA_EX_Session=6516a5a60989fd16da16f9870319236f |archive-url=https://web.archive.org/web/20070311141126/http://action.web.ca/home/billsiksay/en_alerts.shtml?x=91453&AA_EX_Session=6516a5a60989fd16da16f9870319236f |url-status=dead |archive-date=2007-03-11 |publisher=billsiksay.ca |access-date=2007-01-28 }}</ref> ইয়াৰ পিছত এলজিবিটি অধিকাৰ বিষয়ক দলটোৰ মুখপাত্ৰ [[বিল চিকছে]]য়ে ২০০৬ চনৰ ২০ ছেপ্টেম্বৰত [[কানাডাৰ সংসদৰ নিম্ন সদন|কানাডাৰ সংসদৰ নিম্ন সদনত]] এখন প্ৰস্তাৱ উত্থাপন কৰে। এই প্ৰস্তাৱত কানাডা চৰকাৰক ঘোষণাখন মানি চলিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছিল।<ref>{{cite web|date=2006-09-21 |title=Siksay calls for LGBT rights to be adopted |publisher=New Democratic Party |url=https://www.ndp.ca/page/4355 |access-date=2007-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070118152529/http://www.ndp.ca/page/4355 |archive-date=2007-01-18 |url-status=dead }}</ref> তলত উল্লেখ কৰা চহৰসমূহৰ [[নগৰ পৰিষদ|নগৰ পৰিষদসমূহেও]] ঘোষণাখন গ্ৰহণ কৰিছিল:<ref>{{cite web|date=2006-12-08 |title=Declaration of Montreal – Support, endorsements etc. |publisher=Declaration of Montreal website |url=http://www.declarationofmontreal.org/support.html |access-date=2007-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070218145433/http://www.declarationofmontreal.org/support.html |archive-date=2007-02-18 |url-status=dead }}</ref> * [[মণ্ট্ৰিয়েল|মণ্ট্ৰিয়েল, কানাডা]] * [[বাৰ্চিলোনা|বাৰ্চিলোনা, স্পেইন]] * [[ছান ফ্ৰান্সিস্কো|ছান ফ্ৰান্সিস্কো, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] * [[ডেনভাৰ|ডেনভাৰ, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] * [[ছিডনী|ছিডনী, অষ্ট্ৰেলিয়া]] ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[http://www.declarationofmontreal.org মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণা সম্পৰ্কীয় ৱেবছাইট] *[http://www.declarationofmontreal.org/DeclarationofMontreal.pdf মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণাৰ ইংৰাজী সংস্কৰণ] 6vrw6frmdhmitduwrabkerpo5dv8bvi 646730 646729 2026-10-23T11:36:23Z AjayDas 12623 /* */ 646730 wikitext text/x-wiki {{Short description|এলজিবিটিকিউ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় নথি}} [[File:Navra Tewks Outg.jpg|right|300px|thumb|মাৰ্টিনা নাভ্ৰাটিলোভা আৰু মাৰ্ক টেউক্সবেৰীয়ে বিশ্ব আউটগেমছৰ উদ্বোধনী অনুষ্ঠানত মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণা পাঠ কৰিছে।]] '''লেছবিয়ান, গে’, উভকামী আৰু ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ লোকৰ মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণা''' ২০০৬ চনৰ ২৯ জুলাইত [[কানাডা]]ৰ কুৱেবেক প্ৰদেশৰ [[মণ্ট্ৰিয়েল]]ত গ্ৰহণ কৰা এখন নথি। প্ৰথম বিশ্ব আউটগেমছৰ অংশ হিচাপে অনুষ্ঠিত এলজিবিটিৰ মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্মিলনত এই ঘোষণা গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। ঘোষণাখনত [[এলজিবিটি]] আৰু আন্তঃলিংগ লোকৰ বাবে সাৰ্বজনীনভাৱে নিশ্চিত কৰিবলগীয়া কেইবাটাও অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াত মৌলিক স্বাধীনতাৰ নিশ্চয়তাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি স্বাস্থ্যসেৱা, শিক্ষা আৰু প্ৰব্ৰজনৰ ক্ষেত্ৰত এলজিবিটি লোকৰ বিৰুদ্ধে বৈষম্য প্ৰতিৰোধ কৰালৈকে মানৱ অধিকাৰৰ সকলো দিশ সামৰি লোৱা হৈছে। ঘোষণাখনত বিশ্বজুৰি এলজিবিটি অধিকাৰৰ প্ৰসাৰ আৰু আন্তঃলিংগ লোকৰ মানৱ অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত দেখা দিয়া বিভিন্ন সমস্যাৰ কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় এলজিবিটি আন্দোলনৰ দাবীসমূহৰ তালিকা প্ৰস্তুত কৰাৰ প্ৰাৰম্ভিক পদক্ষেপ হিচাপে এই ঘোষণা যুগুত কৰা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ইয়াক [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ৰ ওচৰত দাখিল কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। ==পটভূমি== এই সন্মিলনৰ উদ্দেশ্য আছিল এলজিবিটি অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় বিষয়সমূহৰ প্ৰতি [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজ|আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজৰ]] দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰা। বিশ্ব আউটগেমছ আৰম্ভ হোৱাৰ ঠিক আগতে সন্মিলনখন অনুষ্ঠিত হৈছিল। ইয়াত বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ প্ৰায় ২০০০ গৰাকী প্ৰতিনিধি আৰু ৬০০ গৰাকী বক্তাই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। সেই সময়লৈকে অনুষ্ঠিত এলজিবিটি অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় সন্মিলনসমূহৰ ভিতৰত এইখনেই আছিল আটাইতকৈ বৃহৎ সন্মিলন।<ref>{{Cite journal|last=Vallée|first=Pierre|date=2006-07-15|title=La Conférence veut laisser son empreinte: La Déclaration de Montréal fera état des griefs et revendications de la communauté internationale des LGBT|url=http://collections.banq.qc.ca/ark:/52327/2808847|journal=Le devoir, 1910– (Montréal)|issue=Cahier F|pages=F6|via=[[BAnQ numérique]]}}</ref> সন্মিলনত বিশিষ্ট [[আইনজ্ঞ]], শিক্ষাবিদ, ধৰ্মীয় নেতা আৰু মানৱ অধিকাৰ কৰ্মীকে ধৰি কেইবাগৰাকীও আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিশেষজ্ঞই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name=A2Mediagroup>{{cite web |date=2006-08-08 |title=Gay Games Montreal seen as 1st Class World Success |publisher=A2Mediagroup.com |url=http://www.a2mediagroup.com/?c=126&a=8965 |access-date=2007-01-28}}</ref> তেওঁলোকৰ ভিতৰত [[ইউৰোপীয় সংসদ]]ৰ প্ৰাক্তন সদস্য [[জোক ছুইবেল]] আছিল। তেওঁ ঘোষণাখনৰ মূল প্ৰণেতাসকলৰ এগৰাকী আছিল।<ref>{{cite web |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=Drs. J. (Joke) Swiebel |url=https://www.parlement.com/id/vghq1ig2wnzf/j_joke_swiebel?ac=1:lto:u:ReP%2bwjiGhakS1LXdYUg6YunylIQ |publisher=[[Parlementair Documentatie Centrum]] |access-date=5 June 2022 |archive-url=https://archive.today/20220607130405/https://www.parlement.com/id/vghq1ig2wnzf/j_joke_swiebel?ac=1:lto:u:ReP%2BwjiGhakS1LXdYUg6YunylIQ |archive-date=7 June 2022 |location=Leiden, Netherlands |language=Dutch |date=2020 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite book |last1=Harvey |first1=Jean |last2=Horne |first2=John |last3=Safai |first3=Parissa |display-authors=et al |title=Sport and Social Movements: From the Local to the Global |url=https://books.google.com/books?id=oUXSAQAAQBAJ&pg=PA87 |date=2013 |publisher=[[Bloomsbury Publishing]] |location=London |isbn=978-1-78093-557-7}}</ref>{{Rp|87}} সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰা প্ৰতিনিধিসকলে সৰ্বসন্মতিক্ৰমে ঘোষণাখন অনুমোদন কৰে।<ref name=A2Mediagroup /> সন্মিলনত মূল ভাষণ প্ৰদান কৰা ব্যক্তিসকলৰ ভিতৰত আছিল:<ref>{{cite web|date=2006-08-13 |title=International Conference on LGBT Human Rights, and the First World Outgames |publisher=More Light Presbyterians |url=http://www.mlp.org/article.php?story=20060813005736504 |access-date=2007-01-29 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070420091604/http://www.mlp.org/article.php?story=20060813005736504 |archive-date=2007-04-20 }}</ref> * [[লুইজ আৰ্বাৰ]] — ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ উচ্চায়ুক্ত * [[জিন ৰবিনছন]] — আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ এপিস্কোপাল গীৰ্জাৰ [[নিউ হেম্পশ্বাৰ এপিস্কোপাল ধৰ্মপ্ৰদেশ|নিউ হেম্পশ্বাৰ ধৰ্মপ্ৰদেশ]]ৰ ধৰ্মপাল * [[ক্লেয়াৰ ল'হ্যুৰে-ডুবেই]] — [[কানাডাৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়]]ৰ প্ৰাক্তন ন্যায়াধীশ * [[মাৰ্ক টেউক্সবেৰী]] — কানাডাৰ সাঁতোৰবিদ আৰু [[১৯৯২ চনৰ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিক|অলিম্পিকৰ]] [[স্বৰ্ণ পদক]] বিজয়ী * [[ইৰছাদ মাঞ্জি]] — কানাডাৰ লেখক, সাংবাদিক আৰু কৰ্মী * [[জৰ্জিনা বেয়াৰ]] — নিউজিলেণ্ডৰ ৰাজনীতিবিদ আৰু মুকলিকৈ নিজকে লিংগ পৰিৱৰ্তিত বুলি প্ৰকাশ কৰা বিশ্বৰ প্ৰথমগৰাকী সংসদ সদস্য * [[ৱাহিদ আলী, বেৰন আলী|ৱাহিদ আলী]] — এছীয় বংশোদ্ভৱ ব্যৱসায়ী আৰু যুক্তৰাজ্যৰ আজীৱন উপাধিধাৰী সদন সদস্য * [[মাৰ্টিনা নাভ্ৰাটিলোভা]] — প্ৰাক্তন বিশ্বৰ শীৰ্ষস্থানীয় টেনিছ খেলুৱৈ * [[জেৰাল্ড ট্ৰেম্বলে]] — মণ্ট্ৰিয়েলৰ মেয়ৰ এই ঘোষণাৰ উদ্দেশ্য আছিল ৰাষ্ট্ৰসংঘই নিজৰ [[মানৱ অধিকাৰৰ সাৰ্বজনীন ঘোষণা|মানৱ অধিকাৰৰ সাৰ্বজনীন ঘোষণা]] সকলো ক্ষেত্ৰতে সমানে কাৰ্যকৰী কৰাত ব্যৰ্থ হোৱা বিষয়টো উত্থাপন কৰা।<ref>{{cite web |date=2006-07-28 |title=L'ONU interpellée |publisher=Radio-Canada |url=http://www.radio-canada.ca/regions/Montreal/2006/07/28/001-Declaration-Montreal.shtml |access-date=2007-02-11}}</ref> সমকামিতাক অপৰাধ হিচাপে গণ্য কৰা কেইবাখনো সদস্য ৰাষ্ট্ৰত [[জীয়াই থকাৰ অধিকাৰ|জীয়াই থকাৰ অধিকাৰকে]] ধৰি কেইবাটাও মৌলিক অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতা উলংঘা কৰা হয়। নখন আইনগত এলেকাত সমকামী যৌন সম্পৰ্কৰ বাবে [[মৃত্যুদণ্ড]] বিহাৰ ব্যৱস্থা আছিল:<ref name="1a">Declaration of Montreal, 1. (a)</ref> আফগানিস্তান, ইৰান, নাইজেৰিয়া, মৰিটানিয়া, পাকিস্তান, ছৌদি আৰব, ছুডান আৰু য়েমেন।<ref>{{cite web |date=2000-07-31 |title=The Death Penalty for Homosexual Acts |publisher=[[International Lesbian, Gay, Bisexual, Trans and Intersex Association|ILGA]] |url=http://www.ilga.info/Information/Legal_survey/Summary%20information/death_penalty_for_homosexual_act.htm |access-date=2007-02-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070301150056/http://www.ilga.info/Information/Legal_survey/Summary%20information/death_penalty_for_homosexual_act.htm |archive-date=2007-03-01 }}</ref> ৭২খন দেশত এনে সম্পৰ্ক অবৈধ আছিল<ref name="1c">Declaration of Montreal, 1. (c)</ref> আৰু বহু ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ বাবে কাৰাদণ্ড বা [[শাৰীৰিক শাস্তি]] বিহাৰ ব্যৱস্থা আছিল। ==মৌলিক অধিকাৰ== এই ঘোষণাত [[এলজিবিটি|এলজিবিটি লোকৰ]] মৌলিক অধিকাৰ সুৰক্ষিত কৰিবলৈ ব্যৱস্থা গ্ৰহণৰ প্ৰয়োজন থকা কেইবাটাও ক্ষেত্ৰ চিনাক্ত কৰা হৈছে। ঘোষণাখনত কোৱা হৈছে, "যিখন পৃথিৱীত এলজিবিটি লোকৰ অধিকাৰ নিয়মিতভাৱে উলংঘা কৰা হয়, সেইখন পৃথিৱীত কোনেও নিজকে নিৰাপদ আৰু স্বাধীন বুলি অনুভৱ কৰিব নোৱাৰে।" ইয়াত [[ভিয়েনা|ভিয়েনাত]] অনুষ্ঠিত [[মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় বিশ্ব সন্মিলন|মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় বিশ্ব সন্মিলনত]] প্ৰকাশ কৰা নীতিৰ উল্লেখ কৰা হৈছে। সেই নীতি অনুসৰি, "সকলো মানৱ অধিকাৰ সাৰ্বজনীন, অবিভাজ্য, পৰস্পৰ নিৰ্ভৰশীল আৰু পৰস্পৰ সম্পৰ্কিত।"<ref name = "2.">Declaration of Montreal, 2.</ref> ===ৰাষ্ট্ৰ আৰু ব্যক্তিৰ দ্বাৰা সংঘটিত হিংসাৰ পৰা সুৰক্ষা=== এই ঘোষণাত মৃত্যুদণ্ডৰ লগতে ৰাষ্ট্ৰৰ সমৰ্থন থকা বা ব্যক্তিগত লোকৰ দ্বাৰা সংঘটিত [[এলজিবিটি লোকৰ বিৰুদ্ধে হিংসা|এলজিবিটি লোকৰ বিৰুদ্ধে সকলো ধৰণৰ হিংসা]] বন্ধ কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ৰাষ্ট্ৰসমূহক এলজিবিটি লোকক সকলো ধৰণৰ [[ঘৃণাজনিত অপৰাধ|ঘৃণাজনিত অপৰাধৰ]] পৰা সুৰক্ষা দিবলৈ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। বিপৰীত লিংগৰ ব্যক্তিৰ সৈতে বলপূৰ্বক বিবাহক মানৱ অধিকাৰৰ এক বিশেষ উলংঘন হিচাপে চিনাক্ত কৰি এনে বিবাহ বন্ধ কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, [[আন্তঃলিংগ ব্যক্তি|আন্তঃলিংগ লোকৰ]] বিৰুদ্ধে হিংসাকো গৰিহণা দিয়া হৈছে। বিশেষকৈ তেওঁলোকৰ যৌন বৈশিষ্ট্যক কঠোৰ নিৰ্দিষ্ট আৰ্হিৰ সৈতে মিলাবলৈ কৰা অপ্ৰয়োজনীয় অস্ত্ৰোপচাৰৰ বিৰোধিতা কৰা হৈছে। ব্যক্তিজনে বিষয়টো বুজি নিজৰ সন্মতি দিব পৰা বয়স নোপোৱালৈকে এনে অস্ত্ৰোপচাৰ কৰিব নালাগে বুলিও কোৱা হৈছে।<ref name="1a"/> এই ঘোষণাই [[যোগ্যাকাৰ্তা নীতিমালা|যোগ্যাকাৰ্তা নীতিমালাৰ]] ১৮ নং নীতিৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলাইছিল। এই নীতিত চিকিৎসাৰ নামত কৰা নিৰ্যাতনৰ পৰা সুৰক্ষাৰ কথা কোৱা হৈছে। ===মত প্ৰকাশ, সমাৱেশ আৰু সংগঠনৰ স্বাধীনতা=== এলজিবিটি লোকৰ বিৰুদ্ধে বৈষম্যমূলক আইনসমূহক অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় কাম-কাজৰ প্ৰধান বাধা হিচাপে চিনাক্ত কৰা হৈছে। এনে আইনৰ ভিতৰত [[সমকামী গৌৰৱ পদযাত্ৰা|গৌৰৱ পদযাত্ৰা]], এলজিবিটি বিষয়ক সাংবাদিকতা আৰু বেচৰকাৰী সংগঠনৰ পঞ্জীয়নৰ ওপৰত থকা নিষেধাজ্ঞা অন্তৰ্ভুক্ত। সেয়েহে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজক এই অধিকাৰসমূহ নিশ্চিত কৰিবলৈ আৰু বৈৰী চৰকাৰী কৰ্তৃপক্ষই এই অধিকাৰ কাঢ়ি লোৱাত বাধা দিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে।<ref>Declaration of Montreal, 1. (b)</ref> ইয়াৰ লগতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজক এই অধিকাৰসমূহৰ প্ৰসাৰৰ বাবে সক্ৰিয় ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। এই উদ্দেশ্যে ঘোষণাখনত মানৱ অধিকাৰৰ সন্মান বৃদ্ধিৰ চৰ্তৰ সৈতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় [[উন্নয়ন সাহায্য|উন্নয়ন সাহায্যৰ]] পুঁজি আৰু আঁচনি জড়িত কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত এলজিবিটি লোকৰ অধিকাৰৰ সন্মানো অন্তৰ্ভুক্ত। যিবোৰ অঞ্চলত এলজিবিটি লোকসকলে এতিয়াও নিজৰ জীৱন বা ব্যক্তিগত সুৰক্ষাক লৈ ভয়ত থাকে, তেনে অঞ্চলত তেওঁলোকৰ অধিকাৰৰ বাবে কাম কৰা সংগঠনসমূহক আৰ্থিক সাহায্য প্ৰদানৰ দাবী জনোৱা হৈছে।<ref name="1c"/> ===সন্মতিসূচক সমলিংগ যৌন সম্পৰ্কৰ স্বাধীনতা=== সন্মতিসূচক সমলিংগ যৌন সম্পৰ্কত বাধা দিয়া সকলো আইন বাতিল কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে।<ref name="1c"/> ==বৈষম্যৰ পৰা মুক্তি== এলজিবিটি লোকসকলে জীৱনৰ বহু ক্ষেত্ৰত বৈষম্যৰ সন্মুখীন হয়। তলত উল্লেখ কৰা ক্ষেত্ৰসমূহত বৈষম্যৰ পৰা মুক্তিৰ অধিকাৰ নিশ্চিত কৰিবলৈ চৰকাৰসমূহক সক্ৰিয় ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ===আশ্ৰয় আৰু প্ৰব্ৰজনৰ অধিকাৰ=== [[শৰণাৰ্থীৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ উচ্চায়ুক্ত|শৰণাৰ্থীৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ উচ্চায়ুক্তই]] [[যৌন অভিমুখিতা|যৌন অভিমুখিতা]] বা [[লিংগ পৰিচয়|লিংগ পৰিচয়ৰ]] ভিত্তিত নিৰ্যাতনৰ পৰা পলাই অহা লোকসকলৰ [[আশ্ৰয়ৰ অধিকাৰ|আশ্ৰয়ৰ অধিকাৰ]] স্বীকাৰ কৰে। সকলো দেশকে একে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, বিদেশী নাগৰিকৰ এলজিবিটি জীৱনসংগীসকলৰ বসবাসৰ অধিকাৰ নিশ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত বৈষম্য নকৰিবলৈ দাবী জনোৱা হৈছে।<ref name="2."/> ===পৰিয়ালৰ অধিকাৰ=== বহু লোকৰ জীৱনত পৰিয়ালক আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ হিচাপে গণ্য কৰা হৈছে। এই ঘোষণাত [[সমলিংগ বিবাহ|সমলিংগ দম্পতীৰ বিবাহৰ]] ব্যৱস্থা কৰিবলৈ, বিবাহ নকৰাকৈ একেলগে থকা সকলো দম্পতীক একেধৰণৰ সংগীৰ অধিকাৰ দিবলৈ আৰু [[এলজিবিটি দত্তক গ্ৰহণ|এলজিবিটি লোকৰ দ্বাৰা দত্তক গ্ৰহণকে]] ধৰি পিতৃ-মাতৃ হোৱাৰ সকলো ব্যৱস্থাৰ ক্ষেত্ৰত সকলোকে সমান সুযোগ দিবলৈ কোৱা হৈছে।<ref name="4b">Declaration of Montreal, 4. (b)</ref> ===শিক্ষা, স্বাস্থ্যসেৱা, সংবাদ মাধ্যম আৰু নিয়োগ=== শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত এলজিবিটি লোকৰ মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় পাঠ্য বিষয় অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ দাবী জনোৱা হৈছে। বিদ্যালয়সমূহক [[সমকামীবিদ্বেষ|সমকামীবিদ্বেষী]] উৎপীড়নৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। সংবাদ মাধ্যমক [[এলজিবিটি সম্পৰ্কীয় গতানুগতিক ধাৰণা|এলজিবিটি লোকৰ বিষয়ে প্ৰচলিত গতানুগতিক ধাৰণা]] ভাঙি পেলোৱাত সহায় কৰিবলৈ আৰু তেওঁলোকক বাস্তৱসন্মতভাৱে উপস্থাপন কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে। সাধাৰণ স্বাস্থ্যসেৱাৰ লগতে এলজিবিটি লোকৰ বিশেষ স্বাস্থ্যজনিত প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণৰ বাবে স্বাস্থ্যসেৱা লাভৰ সুবিধাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছে। বিশেষকৈ [[লিংগ পুনৰ্নিৰ্ধাৰণ অস্ত্ৰোপচাৰ|লিংগ পুনৰ্নিৰ্ধাৰণ অস্ত্ৰোপচাৰৰ]] বাবেও আন চিকিৎসাগতভাৱে প্ৰয়োজনীয় চিকিৎসাৰ দৰে একে পৰিমাণৰ আৰ্থিক সাহায্য প্ৰদান কৰাৰ আশা প্ৰকাশ কৰা হৈছে। শেষত, ধৰ্মীয় সংগঠনসমূহক এলজিবিটি লোকৰ প্ৰতি সহনশীল হ’বলৈ উৎসাহিত কৰা হৈছে।<ref name="4b"/> ===নিয়োগ=== এলজিবিটি লোকৰ অৰ্থনৈতিক স্বাৱলম্বিতা আৰু [[আত্মসন্মান|আত্মসন্মান]] নিশ্চিত কৰিবলৈ নিয়োগ আৰু ব্যৱসায়ৰ ক্ষেত্ৰত ন্যায্য সুযোগ প্ৰসাৰৰ কাৰ্যসূচী প্ৰস্তুত কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। চৰকাৰসমূহক কৰ্মক্ষেত্ৰত এনে [[কৰ্মক্ষেত্ৰত বৈষম্য|বৈষম্য]] দূৰ কৰা আৰু [[ৰাজহুৱা খণ্ড|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ]] কৰ্মক্ষেত্ৰ তথা শ্ৰমিক সংগঠনসমূহত এলজিবিটি লোকৰ সমতা আৰু সুৰক্ষা নিশ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত আদৰ্শ দেখুৱাবলৈ কোৱা হৈছে।<ref name="4b"/> ==বিশ্বজুৰি এলজিবিটি অধিকাৰৰ প্ৰসাৰৰ সমস্যা== বিশ্বজুৰি এলজিবিটি অধিকাৰৰ প্ৰসাৰৰ বাবে এই ঘোষণাত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজক বিশ্বব্যাপী তথ্য প্ৰচাৰ অভিযান চলাবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে। একে মতাদৰ্শৰ বেচৰকাৰী সংগঠন আৰু চৰকাৰসমূহক এনে অভিযানৰ প্ৰস্তুতি আৰু পৰিচালনাত সহায় কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। এই অভিযানৰ এটা অংশ হিচাপে এলজিবিটি লোকৰ মাজত এইচআইভি আৰু এইডছ প্ৰতিৰোধ আৰু চিকিৎসা সম্পৰ্কে শিক্ষা প্ৰদান কৰাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। চৰকাৰসমূহক এইচআইভি আৰু এইডছৰ বিৰুদ্ধে যুঁজত এলজিবিটি লোককো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰা হৈছে।<ref name="2."/> [[ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ সমিতি|ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ সমিতিয়ে]] [[টুনেন বনাম অষ্ট্ৰেলিয়া|টুনেন বনাম অষ্ট্ৰেলিয়া]] গোচৰত দিয়া সিদ্ধান্তৰ পিছতো ৰাষ্ট্ৰসংঘই এলজিবিটি অধিকাৰক মানৱ অধিকাৰ হিচাপে স্বীকৃতি দিবলৈ ব্যৰ্থ হোৱা বিষয়টোক গৰিহণা দিয়া হৈছে।<ref name="1c"/> নতুন [[ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ পৰিষদ|ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ পৰিষদক]] নিজৰ কাৰ্যসূচীত এলজিবিটি অধিকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ অনুৰোধ জনোৱা হৈছে। লগতে [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমকামী মহিলা, সমকামী পুৰুষ, উভকামী, লিংগ পৰিৱৰ্তিত আৰু আন্তঃলিংগ সংস্থা|আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমকামী মহিলা, সমকামী পুৰুষ, উভকামী, লিংগ পৰিৱৰ্তিত আৰু আন্তঃলিংগ সংস্থা]] আৰু আন এলজিবিটি অধিকাৰ সংগঠনসমূহক পৰিষদৰ সৈতে পৰামৰ্শ কৰিব পৰা বেচৰকাৰী সংগঠনৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ কোৱা হৈছে।<ref name="2."/> শেষত, বিশ্বৰ সকলো দেশ আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘক প্ৰতি বছৰে ১৭ মে' তাৰিখটো [[সমকামীবিদ্বেষ আৰু লিংগ পৰিৱৰ্তিত লোকৰ প্ৰতি বিদ্বেষৰ বিৰুদ্ধে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দিৱস|সমকামীবিদ্বেষ আৰু লিংগ পৰিৱৰ্তিত লোকৰ প্ৰতি বিদ্বেষৰ বিৰুদ্ধে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দিৱস]] হিচাপে স্বীকৃতি দিবলৈ আৰু ইয়াৰ প্ৰচাৰ কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে।<ref>Declaration of Montreal, 5.</ref> ==কাৰ্যকৰীকৰণ== ২০০৬ চনৰ ১ আগষ্টত [[মণ্ট্ৰিয়েলৰ ভিল-মাৰি পৌৰ এলেকা|মণ্ট্ৰিয়েলৰ ভিল-মাৰি পৌৰ এলেকাই]] এই ঘোষণা আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰে। বিশ্বৰ কোনো নিৰ্বাচিত সংস্থাই প্ৰথমবাৰৰ বাবে এই ঘোষণা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite web |date=2006-08-02 |title=Declaration of Montreal endorsed by Ville-Marie Borough! |url=http://fugues.vortex.qc.ca/main.cfm?p=100&Article_ID=7693 |publisher=fugues.com |access-date=2007-01-29}}</ref> ইয়াৰ পিছত ২০০৬ চনৰ ১০ ছেপ্টেম্বৰত [[কানাডাৰ নতুন গণতান্ত্ৰিক দল|কানাডাৰ নতুন গণতান্ত্ৰিক দল]]ৰ কেন্দ্ৰীয় অধিৱেশনত সৰ্বসন্মতিক্ৰমে ঘোষণা গ্ৰহণ কৰা হয়। এইদৰে ঘোষণা গ্ৰহণ কৰা ই প্ৰথম ৰাজনৈতিক দল হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{cite web |date=2006-09-11 |title=NDP formally adopts Declaration of Montreal on LGBT rights |url=http://action.web.ca/home/billsiksay/en_alerts.shtml?x=91453&AA_EX_Session=6516a5a60989fd16da16f9870319236f |archive-url=https://web.archive.org/web/20070311141126/http://action.web.ca/home/billsiksay/en_alerts.shtml?x=91453&AA_EX_Session=6516a5a60989fd16da16f9870319236f |url-status=dead |archive-date=2007-03-11 |publisher=billsiksay.ca |access-date=2007-01-28 }}</ref> ইয়াৰ পিছত এলজিবিটি অধিকাৰ বিষয়ক দলটোৰ মুখপাত্ৰ [[বিল চিকছে]]য়ে ২০০৬ চনৰ ২০ ছেপ্টেম্বৰত [[কানাডাৰ সংসদৰ নিম্ন সদন|কানাডাৰ সংসদৰ নিম্ন সদনত]] এখন প্ৰস্তাৱ উত্থাপন কৰে। এই প্ৰস্তাৱত কানাডা চৰকাৰক ঘোষণাখন মানি চলিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছিল।<ref>{{cite web|date=2006-09-21 |title=Siksay calls for LGBT rights to be adopted |publisher=New Democratic Party |url=https://www.ndp.ca/page/4355 |access-date=2007-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070118152529/http://www.ndp.ca/page/4355 |archive-date=2007-01-18 |url-status=dead }}</ref> তলত উল্লেখ কৰা চহৰসমূহৰ [[নগৰ পৰিষদ|নগৰ পৰিষদসমূহেও]] ঘোষণাখন গ্ৰহণ কৰিছিল:<ref>{{cite web|date=2006-12-08 |title=Declaration of Montreal – Support, endorsements etc. |publisher=Declaration of Montreal website |url=http://www.declarationofmontreal.org/support.html |access-date=2007-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070218145433/http://www.declarationofmontreal.org/support.html |archive-date=2007-02-18 |url-status=dead }}</ref> * [[মণ্ট্ৰিয়েল|মণ্ট্ৰিয়েল, কানাডা]] * [[বাৰ্চিলোনা|বাৰ্চিলোনা, স্পেইন]] * [[ছান ফ্ৰান্সিস্কো|ছান ফ্ৰান্সিস্কো, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] * [[ডেনভাৰ|ডেনভাৰ, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] * [[ছিডনী|ছিডনী, অষ্ট্ৰেলিয়া]] ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[http://www.declarationofmontreal.org মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণা সম্পৰ্কীয় ৱেবছাইট] *[http://www.declarationofmontreal.org/DeclarationofMontreal.pdf মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণাৰ ইংৰাজী সংস্কৰণ] 1nd61yf14spkud1gpk99691gunu35bh 646732 646730 2026-10-23T11:44:29Z AjayDas 12623 /* পটভূমি */ 646732 wikitext text/x-wiki {{Short description|এলজিবিটিকিউ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় নথি}} [[File:Navra Tewks Outg.jpg|right|300px|thumb|মাৰ্টিনা নাভ্ৰাটিলোভা আৰু মাৰ্ক টেউক্সবেৰীয়ে বিশ্ব আউটগেমছৰ উদ্বোধনী অনুষ্ঠানত মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণা পাঠ কৰিছে।]] '''লেছবিয়ান, গে’, উভকামী আৰু ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ লোকৰ মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণা''' ২০০৬ চনৰ ২৯ জুলাইত [[কানাডা]]ৰ কুৱেবেক প্ৰদেশৰ [[মণ্ট্ৰিয়েল]]ত গ্ৰহণ কৰা এখন নথি। প্ৰথম বিশ্ব আউটগেমছৰ অংশ হিচাপে অনুষ্ঠিত এলজিবিটিৰ মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্মিলনত এই ঘোষণা গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। ঘোষণাখনত [[এলজিবিটি]] আৰু আন্তঃলিংগ লোকৰ বাবে সাৰ্বজনীনভাৱে নিশ্চিত কৰিবলগীয়া কেইবাটাও অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াত মৌলিক স্বাধীনতাৰ নিশ্চয়তাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি স্বাস্থ্যসেৱা, শিক্ষা আৰু প্ৰব্ৰজনৰ ক্ষেত্ৰত এলজিবিটি লোকৰ বিৰুদ্ধে বৈষম্য প্ৰতিৰোধ কৰালৈকে মানৱ অধিকাৰৰ সকলো দিশ সামৰি লোৱা হৈছে। ঘোষণাখনত বিশ্বজুৰি এলজিবিটি অধিকাৰৰ প্ৰসাৰ আৰু আন্তঃলিংগ লোকৰ মানৱ অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত দেখা দিয়া বিভিন্ন সমস্যাৰ কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় এলজিবিটি আন্দোলনৰ দাবীসমূহৰ তালিকা প্ৰস্তুত কৰাৰ প্ৰাৰম্ভিক পদক্ষেপ হিচাপে এই ঘোষণা যুগুত কৰা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ইয়াক [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ৰ ওচৰত দাখিল কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। ==পটভূমি== এই সন্মিলনৰ উদ্দেশ্য আছিল এলজিবিটি অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় বিষয়সমূহৰ প্ৰতি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰা। বিশ্ব আউটগেমছ আৰম্ভ হোৱাৰ ঠিক আগতে সন্মিলনখন অনুষ্ঠিত হৈছিল। ইয়াত বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ প্ৰায় ২০০০ গৰাকী প্ৰতিনিধি আৰু ৬০০ গৰাকী বক্তাই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। সেই সময়লৈকে অনুষ্ঠিত এলজিবিটি অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় সন্মিলনসমূহৰ ভিতৰত এইখনেই আছিল আটাইতকৈ বৃহৎ সন্মিলন।<ref>{{Cite journal|last=Vallée|first=Pierre|date=2006-07-15|title=La Conférence veut laisser son empreinte: La Déclaration de Montréal fera état des griefs et revendications de la communauté internationale des LGBT|url=http://collections.banq.qc.ca/ark:/52327/2808847|journal=Le devoir, 1910– (Montréal)|issue=Cahier F|pages=F6|via=BAnQ numérique}}</ref> সন্মিলনত বিশিষ্ট আইনজ্ঞ, শিক্ষাবিদ, ধৰ্মীয় নেতা আৰু মানৱ অধিকাৰ কৰ্মীকে ধৰি কেইবাগৰাকীও আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিশেষজ্ঞই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name=A2Mediagroup>{{cite web |date=2006-08-08 |title=Gay Games Montreal seen as 1st Class World Success |publisher=A2Mediagroup.com |url=http://www.a2mediagroup.com/?c=126&a=8965 |access-date=2007-01-28}}</ref> তেওঁলোকৰ ভিতৰত ইউৰোপীয় সংসদৰ প্ৰাক্তন সদস্য জোক ছুইবেল আছিল। তেওঁ ঘোষণাখনৰ মূল প্ৰণেতাসকলৰ এগৰাকী আছিল।<ref>{{cite web |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=Drs. J. (Joke) Swiebel |url=https://www.parlement.com/id/vghq1ig2wnzf/j_joke_swiebel?ac=1:lto:u:ReP%2bwjiGhakS1LXdYUg6YunylIQ |publisher=Parlementair Documentatie Centrum|access-date=5 June 2022 |archive-url=https://archive.today/20220607130405/https://www.parlement.com/id/vghq1ig2wnzf/j_joke_swiebel?ac=1:lto:u:ReP%2BwjiGhakS1LXdYUg6YunylIQ |archive-date=7 June 2022 |location=Leiden, Netherlands |language=Dutch |date=2020 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite book |last1=Harvey |first1=Jean |last2=Horne |first2=John |last3=Safai |first3=Parissa |title=Sport and Social Movements: From the Local to the Global |url=https://books.google.com/books?id=oUXSAQAAQBAJ&pg=PA87 |date=2013 |publisher=Bloomsbury Publishing |location=London |isbn=978-1-78093-557-7}}</ref>{{Rp|87}} সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰা প্ৰতিনিধিসকলে সৰ্বসন্মতিক্ৰমে ঘোষণাখন অনুমোদন কৰে।<ref name=A2Mediagroup /> সন্মিলনত মূল ভাষণ প্ৰদান কৰা ব্যক্তিসকলৰ ভিতৰত আছিল:<ref>{{cite web|date=2006-08-13 |title=International Conference on LGBT Human Rights, and the First World Outgames |publisher=More Light Presbyterians |url=http://www.mlp.org/article.php?story=20060813005736504 |access-date=2007-01-29 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070420091604/http://www.mlp.org/article.php?story=20060813005736504 |archive-date=2007-04-20 }}</ref> * লুইজ আৰ্বাৰ — [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ৰ মানৱ অধিকাৰ উচ্চায়ুক্ত * জিন ৰবিনছন — [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ এপিস্কোপাল গীৰ্জাৰ নিউ হেম্পশ্বাৰ ধৰ্মপ্ৰদেশৰ ধৰ্মপাল * ক্লেয়াৰ ল'হ্যুৰে-ডুবেই — কানাডাৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ প্ৰাক্তন ন্যায়াধীশ * মাৰ্ক টেউক্সবেৰী — কানাডাৰ সাঁতোৰবিদ আৰু ১৯৯২ চনৰ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিকৰ স্বৰ্ণ পদক বিজয়ী * ইৰছাদ মাঞ্জি — কানাডাৰ লেখক, সাংবাদিক আৰু কৰ্মী * জৰ্জিনা বেয়াৰ — [[নিউজিলেণ্ড]]ৰ ৰাজনীতিবিদ আৰু মুকলিকৈ নিজকে লিংগ পৰিৱৰ্তিত বুলি প্ৰকাশ কৰা বিশ্বৰ প্ৰথমগৰাকী সংসদ সদস্য * ৱাহিদ আলী — এছীয় বংশোদ্ভৱ ব্যৱসায়ী আৰু [[যুক্তৰাজ্য]]ৰ আজীৱন উপাধিধাৰী সদন সদস্য * মাৰ্টিনা নাভ্ৰাটিলোভা — প্ৰাক্তন বিশ্বৰ শীৰ্ষস্থানীয় টেনিছ খেলুৱৈ * জেৰাল্ড ট্ৰেম্বলে — মণ্ট্ৰিয়েলৰ মেয়ৰ এই ঘোষণাৰ উদ্দেশ্য আছিল ৰাষ্ট্ৰসংঘই নিজৰ [[মানৱ অধিকাৰৰ সাৰ্বজনীন ঘোষণা|মানৱ অধিকাৰৰ সাৰ্বজনীন ঘোষণা]] সকলো ক্ষেত্ৰতে সমানে কাৰ্যকৰী কৰাত ব্যৰ্থ হোৱা বিষয়টো উত্থাপন কৰা।<ref>{{cite web |date=2006-07-28 |title=L'ONU interpellée |publisher=Radio-Canada |url=http://www.radio-canada.ca/regions/Montreal/2006/07/28/001-Declaration-Montreal.shtml |access-date=2007-02-11}}</ref> [[সমকামিতা]]ক অপৰাধ হিচাপে গণ্য কৰা কেইবাখনো সদস্য ৰাষ্ট্ৰত [[জীয়াই থকাৰ অধিকাৰ|জীয়াই থকাৰ অধিকাৰকে]] ধৰি কেইবাটাও মৌলিক অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতা উলংঘা কৰা হয়। নখন আইনগত এলেকাত সমকামী যৌন সম্পৰ্কৰ বাবে [[মৃত্যুদণ্ড]] বিহাৰ ব্যৱস্থা আছিল:<ref name="1a">Declaration of Montreal, 1. (a)</ref> আফগানিস্তান, ইৰান, নাইজেৰিয়া, মৰিটানিয়া, পাকিস্তান, ছৌদি আৰব, ছুডান আৰু য়েমেন।<ref>{{cite web |date=2000-07-31 |title=The Death Penalty for Homosexual Acts |publisher=[[International Lesbian, Gay, Bisexual, Trans and Intersex Association|ILGA]] |url=http://www.ilga.info/Information/Legal_survey/Summary%20information/death_penalty_for_homosexual_act.htm |access-date=2007-02-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070301150056/http://www.ilga.info/Information/Legal_survey/Summary%20information/death_penalty_for_homosexual_act.htm |archive-date=2007-03-01 }}</ref> ৭২খন দেশত এনে সম্পৰ্ক অবৈধ আছিল<ref name="1c">Declaration of Montreal, 1. (c)</ref> আৰু বহু ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ বাবে কাৰাদণ্ড বা শাৰীৰিক শাস্তি বিহাৰ ব্যৱস্থা আছিল। ==মৌলিক অধিকাৰ== এই ঘোষণাত [[এলজিবিটি|এলজিবিটি লোকৰ]] মৌলিক অধিকাৰ সুৰক্ষিত কৰিবলৈ ব্যৱস্থা গ্ৰহণৰ প্ৰয়োজন থকা কেইবাটাও ক্ষেত্ৰ চিনাক্ত কৰা হৈছে। ঘোষণাখনত কোৱা হৈছে, "যিখন পৃথিৱীত এলজিবিটি লোকৰ অধিকাৰ নিয়মিতভাৱে উলংঘা কৰা হয়, সেইখন পৃথিৱীত কোনেও নিজকে নিৰাপদ আৰু স্বাধীন বুলি অনুভৱ কৰিব নোৱাৰে।" ইয়াত [[ভিয়েনা|ভিয়েনাত]] অনুষ্ঠিত [[মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় বিশ্ব সন্মিলন|মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় বিশ্ব সন্মিলনত]] প্ৰকাশ কৰা নীতিৰ উল্লেখ কৰা হৈছে। সেই নীতি অনুসৰি, "সকলো মানৱ অধিকাৰ সাৰ্বজনীন, অবিভাজ্য, পৰস্পৰ নিৰ্ভৰশীল আৰু পৰস্পৰ সম্পৰ্কিত।"<ref name = "2.">Declaration of Montreal, 2.</ref> ===ৰাষ্ট্ৰ আৰু ব্যক্তিৰ দ্বাৰা সংঘটিত হিংসাৰ পৰা সুৰক্ষা=== এই ঘোষণাত মৃত্যুদণ্ডৰ লগতে ৰাষ্ট্ৰৰ সমৰ্থন থকা বা ব্যক্তিগত লোকৰ দ্বাৰা সংঘটিত [[এলজিবিটি লোকৰ বিৰুদ্ধে হিংসা|এলজিবিটি লোকৰ বিৰুদ্ধে সকলো ধৰণৰ হিংসা]] বন্ধ কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ৰাষ্ট্ৰসমূহক এলজিবিটি লোকক সকলো ধৰণৰ [[ঘৃণাজনিত অপৰাধ|ঘৃণাজনিত অপৰাধৰ]] পৰা সুৰক্ষা দিবলৈ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। বিপৰীত লিংগৰ ব্যক্তিৰ সৈতে বলপূৰ্বক বিবাহক মানৱ অধিকাৰৰ এক বিশেষ উলংঘন হিচাপে চিনাক্ত কৰি এনে বিবাহ বন্ধ কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, [[আন্তঃলিংগ ব্যক্তি|আন্তঃলিংগ লোকৰ]] বিৰুদ্ধে হিংসাকো গৰিহণা দিয়া হৈছে। বিশেষকৈ তেওঁলোকৰ যৌন বৈশিষ্ট্যক কঠোৰ নিৰ্দিষ্ট আৰ্হিৰ সৈতে মিলাবলৈ কৰা অপ্ৰয়োজনীয় অস্ত্ৰোপচাৰৰ বিৰোধিতা কৰা হৈছে। ব্যক্তিজনে বিষয়টো বুজি নিজৰ সন্মতি দিব পৰা বয়স নোপোৱালৈকে এনে অস্ত্ৰোপচাৰ কৰিব নালাগে বুলিও কোৱা হৈছে।<ref name="1a"/> এই ঘোষণাই [[যোগ্যাকাৰ্তা নীতিমালা|যোগ্যাকাৰ্তা নীতিমালাৰ]] ১৮ নং নীতিৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলাইছিল। এই নীতিত চিকিৎসাৰ নামত কৰা নিৰ্যাতনৰ পৰা সুৰক্ষাৰ কথা কোৱা হৈছে। ===মত প্ৰকাশ, সমাৱেশ আৰু সংগঠনৰ স্বাধীনতা=== এলজিবিটি লোকৰ বিৰুদ্ধে বৈষম্যমূলক আইনসমূহক অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় কাম-কাজৰ প্ৰধান বাধা হিচাপে চিনাক্ত কৰা হৈছে। এনে আইনৰ ভিতৰত [[সমকামী গৌৰৱ পদযাত্ৰা|গৌৰৱ পদযাত্ৰা]], এলজিবিটি বিষয়ক সাংবাদিকতা আৰু বেচৰকাৰী সংগঠনৰ পঞ্জীয়নৰ ওপৰত থকা নিষেধাজ্ঞা অন্তৰ্ভুক্ত। সেয়েহে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজক এই অধিকাৰসমূহ নিশ্চিত কৰিবলৈ আৰু বৈৰী চৰকাৰী কৰ্তৃপক্ষই এই অধিকাৰ কাঢ়ি লোৱাত বাধা দিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে।<ref>Declaration of Montreal, 1. (b)</ref> ইয়াৰ লগতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজক এই অধিকাৰসমূহৰ প্ৰসাৰৰ বাবে সক্ৰিয় ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। এই উদ্দেশ্যে ঘোষণাখনত মানৱ অধিকাৰৰ সন্মান বৃদ্ধিৰ চৰ্তৰ সৈতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় [[উন্নয়ন সাহায্য|উন্নয়ন সাহায্যৰ]] পুঁজি আৰু আঁচনি জড়িত কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত এলজিবিটি লোকৰ অধিকাৰৰ সন্মানো অন্তৰ্ভুক্ত। যিবোৰ অঞ্চলত এলজিবিটি লোকসকলে এতিয়াও নিজৰ জীৱন বা ব্যক্তিগত সুৰক্ষাক লৈ ভয়ত থাকে, তেনে অঞ্চলত তেওঁলোকৰ অধিকাৰৰ বাবে কাম কৰা সংগঠনসমূহক আৰ্থিক সাহায্য প্ৰদানৰ দাবী জনোৱা হৈছে।<ref name="1c"/> ===সন্মতিসূচক সমলিংগ যৌন সম্পৰ্কৰ স্বাধীনতা=== সন্মতিসূচক সমলিংগ যৌন সম্পৰ্কত বাধা দিয়া সকলো আইন বাতিল কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে।<ref name="1c"/> ==বৈষম্যৰ পৰা মুক্তি== এলজিবিটি লোকসকলে জীৱনৰ বহু ক্ষেত্ৰত বৈষম্যৰ সন্মুখীন হয়। তলত উল্লেখ কৰা ক্ষেত্ৰসমূহত বৈষম্যৰ পৰা মুক্তিৰ অধিকাৰ নিশ্চিত কৰিবলৈ চৰকাৰসমূহক সক্ৰিয় ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ===আশ্ৰয় আৰু প্ৰব্ৰজনৰ অধিকাৰ=== [[শৰণাৰ্থীৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ উচ্চায়ুক্ত|শৰণাৰ্থীৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ উচ্চায়ুক্তই]] [[যৌন অভিমুখিতা|যৌন অভিমুখিতা]] বা [[লিংগ পৰিচয়|লিংগ পৰিচয়ৰ]] ভিত্তিত নিৰ্যাতনৰ পৰা পলাই অহা লোকসকলৰ [[আশ্ৰয়ৰ অধিকাৰ|আশ্ৰয়ৰ অধিকাৰ]] স্বীকাৰ কৰে। সকলো দেশকে একে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, বিদেশী নাগৰিকৰ এলজিবিটি জীৱনসংগীসকলৰ বসবাসৰ অধিকাৰ নিশ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত বৈষম্য নকৰিবলৈ দাবী জনোৱা হৈছে।<ref name="2."/> ===পৰিয়ালৰ অধিকাৰ=== বহু লোকৰ জীৱনত পৰিয়ালক আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ হিচাপে গণ্য কৰা হৈছে। এই ঘোষণাত [[সমলিংগ বিবাহ|সমলিংগ দম্পতীৰ বিবাহৰ]] ব্যৱস্থা কৰিবলৈ, বিবাহ নকৰাকৈ একেলগে থকা সকলো দম্পতীক একেধৰণৰ সংগীৰ অধিকাৰ দিবলৈ আৰু [[এলজিবিটি দত্তক গ্ৰহণ|এলজিবিটি লোকৰ দ্বাৰা দত্তক গ্ৰহণকে]] ধৰি পিতৃ-মাতৃ হোৱাৰ সকলো ব্যৱস্থাৰ ক্ষেত্ৰত সকলোকে সমান সুযোগ দিবলৈ কোৱা হৈছে।<ref name="4b">Declaration of Montreal, 4. (b)</ref> ===শিক্ষা, স্বাস্থ্যসেৱা, সংবাদ মাধ্যম আৰু নিয়োগ=== শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত এলজিবিটি লোকৰ মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় পাঠ্য বিষয় অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ দাবী জনোৱা হৈছে। বিদ্যালয়সমূহক [[সমকামীবিদ্বেষ|সমকামীবিদ্বেষী]] উৎপীড়নৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। সংবাদ মাধ্যমক [[এলজিবিটি সম্পৰ্কীয় গতানুগতিক ধাৰণা|এলজিবিটি লোকৰ বিষয়ে প্ৰচলিত গতানুগতিক ধাৰণা]] ভাঙি পেলোৱাত সহায় কৰিবলৈ আৰু তেওঁলোকক বাস্তৱসন্মতভাৱে উপস্থাপন কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে। সাধাৰণ স্বাস্থ্যসেৱাৰ লগতে এলজিবিটি লোকৰ বিশেষ স্বাস্থ্যজনিত প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণৰ বাবে স্বাস্থ্যসেৱা লাভৰ সুবিধাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছে। বিশেষকৈ [[লিংগ পুনৰ্নিৰ্ধাৰণ অস্ত্ৰোপচাৰ|লিংগ পুনৰ্নিৰ্ধাৰণ অস্ত্ৰোপচাৰৰ]] বাবেও আন চিকিৎসাগতভাৱে প্ৰয়োজনীয় চিকিৎসাৰ দৰে একে পৰিমাণৰ আৰ্থিক সাহায্য প্ৰদান কৰাৰ আশা প্ৰকাশ কৰা হৈছে। শেষত, ধৰ্মীয় সংগঠনসমূহক এলজিবিটি লোকৰ প্ৰতি সহনশীল হ’বলৈ উৎসাহিত কৰা হৈছে।<ref name="4b"/> ===নিয়োগ=== এলজিবিটি লোকৰ অৰ্থনৈতিক স্বাৱলম্বিতা আৰু [[আত্মসন্মান|আত্মসন্মান]] নিশ্চিত কৰিবলৈ নিয়োগ আৰু ব্যৱসায়ৰ ক্ষেত্ৰত ন্যায্য সুযোগ প্ৰসাৰৰ কাৰ্যসূচী প্ৰস্তুত কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। চৰকাৰসমূহক কৰ্মক্ষেত্ৰত এনে [[কৰ্মক্ষেত্ৰত বৈষম্য|বৈষম্য]] দূৰ কৰা আৰু [[ৰাজহুৱা খণ্ড|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ]] কৰ্মক্ষেত্ৰ তথা শ্ৰমিক সংগঠনসমূহত এলজিবিটি লোকৰ সমতা আৰু সুৰক্ষা নিশ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত আদৰ্শ দেখুৱাবলৈ কোৱা হৈছে।<ref name="4b"/> ==বিশ্বজুৰি এলজিবিটি অধিকাৰৰ প্ৰসাৰৰ সমস্যা== বিশ্বজুৰি এলজিবিটি অধিকাৰৰ প্ৰসাৰৰ বাবে এই ঘোষণাত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজক বিশ্বব্যাপী তথ্য প্ৰচাৰ অভিযান চলাবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে। একে মতাদৰ্শৰ বেচৰকাৰী সংগঠন আৰু চৰকাৰসমূহক এনে অভিযানৰ প্ৰস্তুতি আৰু পৰিচালনাত সহায় কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। এই অভিযানৰ এটা অংশ হিচাপে এলজিবিটি লোকৰ মাজত এইচআইভি আৰু এইডছ প্ৰতিৰোধ আৰু চিকিৎসা সম্পৰ্কে শিক্ষা প্ৰদান কৰাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। চৰকাৰসমূহক এইচআইভি আৰু এইডছৰ বিৰুদ্ধে যুঁজত এলজিবিটি লোককো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰা হৈছে।<ref name="2."/> [[ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ সমিতি|ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ সমিতিয়ে]] [[টুনেন বনাম অষ্ট্ৰেলিয়া|টুনেন বনাম অষ্ট্ৰেলিয়া]] গোচৰত দিয়া সিদ্ধান্তৰ পিছতো ৰাষ্ট্ৰসংঘই এলজিবিটি অধিকাৰক মানৱ অধিকাৰ হিচাপে স্বীকৃতি দিবলৈ ব্যৰ্থ হোৱা বিষয়টোক গৰিহণা দিয়া হৈছে।<ref name="1c"/> নতুন [[ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ পৰিষদ|ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ পৰিষদক]] নিজৰ কাৰ্যসূচীত এলজিবিটি অধিকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ অনুৰোধ জনোৱা হৈছে। লগতে [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমকামী মহিলা, সমকামী পুৰুষ, উভকামী, লিংগ পৰিৱৰ্তিত আৰু আন্তঃলিংগ সংস্থা|আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমকামী মহিলা, সমকামী পুৰুষ, উভকামী, লিংগ পৰিৱৰ্তিত আৰু আন্তঃলিংগ সংস্থা]] আৰু আন এলজিবিটি অধিকাৰ সংগঠনসমূহক পৰিষদৰ সৈতে পৰামৰ্শ কৰিব পৰা বেচৰকাৰী সংগঠনৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ কোৱা হৈছে।<ref name="2."/> শেষত, বিশ্বৰ সকলো দেশ আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘক প্ৰতি বছৰে ১৭ মে' তাৰিখটো [[সমকামীবিদ্বেষ আৰু লিংগ পৰিৱৰ্তিত লোকৰ প্ৰতি বিদ্বেষৰ বিৰুদ্ধে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দিৱস|সমকামীবিদ্বেষ আৰু লিংগ পৰিৱৰ্তিত লোকৰ প্ৰতি বিদ্বেষৰ বিৰুদ্ধে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দিৱস]] হিচাপে স্বীকৃতি দিবলৈ আৰু ইয়াৰ প্ৰচাৰ কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে।<ref>Declaration of Montreal, 5.</ref> ==কাৰ্যকৰীকৰণ== ২০০৬ চনৰ ১ আগষ্টত [[মণ্ট্ৰিয়েলৰ ভিল-মাৰি পৌৰ এলেকা|মণ্ট্ৰিয়েলৰ ভিল-মাৰি পৌৰ এলেকাই]] এই ঘোষণা আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰে। বিশ্বৰ কোনো নিৰ্বাচিত সংস্থাই প্ৰথমবাৰৰ বাবে এই ঘোষণা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite web |date=2006-08-02 |title=Declaration of Montreal endorsed by Ville-Marie Borough! |url=http://fugues.vortex.qc.ca/main.cfm?p=100&Article_ID=7693 |publisher=fugues.com |access-date=2007-01-29}}</ref> ইয়াৰ পিছত ২০০৬ চনৰ ১০ ছেপ্টেম্বৰত [[কানাডাৰ নতুন গণতান্ত্ৰিক দল|কানাডাৰ নতুন গণতান্ত্ৰিক দল]]ৰ কেন্দ্ৰীয় অধিৱেশনত সৰ্বসন্মতিক্ৰমে ঘোষণা গ্ৰহণ কৰা হয়। এইদৰে ঘোষণা গ্ৰহণ কৰা ই প্ৰথম ৰাজনৈতিক দল হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{cite web |date=2006-09-11 |title=NDP formally adopts Declaration of Montreal on LGBT rights |url=http://action.web.ca/home/billsiksay/en_alerts.shtml?x=91453&AA_EX_Session=6516a5a60989fd16da16f9870319236f |archive-url=https://web.archive.org/web/20070311141126/http://action.web.ca/home/billsiksay/en_alerts.shtml?x=91453&AA_EX_Session=6516a5a60989fd16da16f9870319236f |url-status=dead |archive-date=2007-03-11 |publisher=billsiksay.ca |access-date=2007-01-28 }}</ref> ইয়াৰ পিছত এলজিবিটি অধিকাৰ বিষয়ক দলটোৰ মুখপাত্ৰ [[বিল চিকছে]]য়ে ২০০৬ চনৰ ২০ ছেপ্টেম্বৰত [[কানাডাৰ সংসদৰ নিম্ন সদন|কানাডাৰ সংসদৰ নিম্ন সদনত]] এখন প্ৰস্তাৱ উত্থাপন কৰে। এই প্ৰস্তাৱত কানাডা চৰকাৰক ঘোষণাখন মানি চলিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছিল।<ref>{{cite web|date=2006-09-21 |title=Siksay calls for LGBT rights to be adopted |publisher=New Democratic Party |url=https://www.ndp.ca/page/4355 |access-date=2007-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070118152529/http://www.ndp.ca/page/4355 |archive-date=2007-01-18 |url-status=dead }}</ref> তলত উল্লেখ কৰা চহৰসমূহৰ [[নগৰ পৰিষদ|নগৰ পৰিষদসমূহেও]] ঘোষণাখন গ্ৰহণ কৰিছিল:<ref>{{cite web|date=2006-12-08 |title=Declaration of Montreal – Support, endorsements etc. |publisher=Declaration of Montreal website |url=http://www.declarationofmontreal.org/support.html |access-date=2007-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070218145433/http://www.declarationofmontreal.org/support.html |archive-date=2007-02-18 |url-status=dead }}</ref> * [[মণ্ট্ৰিয়েল|মণ্ট্ৰিয়েল, কানাডা]] * [[বাৰ্চিলোনা|বাৰ্চিলোনা, স্পেইন]] * [[ছান ফ্ৰান্সিস্কো|ছান ফ্ৰান্সিস্কো, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] * [[ডেনভাৰ|ডেনভাৰ, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] * [[ছিডনী|ছিডনী, অষ্ট্ৰেলিয়া]] ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[http://www.declarationofmontreal.org মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণা সম্পৰ্কীয় ৱেবছাইট] *[http://www.declarationofmontreal.org/DeclarationofMontreal.pdf মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণাৰ ইংৰাজী সংস্কৰণ] 1jk4buosyzl54r6ltu996k7rbqz9ljy 646733 646732 2026-10-23T11:47:03Z AjayDas 12623 /* মৌলিক অধিকাৰ */ 646733 wikitext text/x-wiki {{Short description|এলজিবিটিকিউ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় নথি}} [[File:Navra Tewks Outg.jpg|right|300px|thumb|মাৰ্টিনা নাভ্ৰাটিলোভা আৰু মাৰ্ক টেউক্সবেৰীয়ে বিশ্ব আউটগেমছৰ উদ্বোধনী অনুষ্ঠানত মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণা পাঠ কৰিছে।]] '''লেছবিয়ান, গে’, উভকামী আৰু ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ লোকৰ মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণা''' ২০০৬ চনৰ ২৯ জুলাইত [[কানাডা]]ৰ কুৱেবেক প্ৰদেশৰ [[মণ্ট্ৰিয়েল]]ত গ্ৰহণ কৰা এখন নথি। প্ৰথম বিশ্ব আউটগেমছৰ অংশ হিচাপে অনুষ্ঠিত এলজিবিটিৰ মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্মিলনত এই ঘোষণা গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। ঘোষণাখনত [[এলজিবিটি]] আৰু আন্তঃলিংগ লোকৰ বাবে সাৰ্বজনীনভাৱে নিশ্চিত কৰিবলগীয়া কেইবাটাও অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াত মৌলিক স্বাধীনতাৰ নিশ্চয়তাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি স্বাস্থ্যসেৱা, শিক্ষা আৰু প্ৰব্ৰজনৰ ক্ষেত্ৰত এলজিবিটি লোকৰ বিৰুদ্ধে বৈষম্য প্ৰতিৰোধ কৰালৈকে মানৱ অধিকাৰৰ সকলো দিশ সামৰি লোৱা হৈছে। ঘোষণাখনত বিশ্বজুৰি এলজিবিটি অধিকাৰৰ প্ৰসাৰ আৰু আন্তঃলিংগ লোকৰ মানৱ অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত দেখা দিয়া বিভিন্ন সমস্যাৰ কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় এলজিবিটি আন্দোলনৰ দাবীসমূহৰ তালিকা প্ৰস্তুত কৰাৰ প্ৰাৰম্ভিক পদক্ষেপ হিচাপে এই ঘোষণা যুগুত কৰা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ইয়াক [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ৰ ওচৰত দাখিল কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। ==পটভূমি== এই সন্মিলনৰ উদ্দেশ্য আছিল এলজিবিটি অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় বিষয়সমূহৰ প্ৰতি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰা। বিশ্ব আউটগেমছ আৰম্ভ হোৱাৰ ঠিক আগতে সন্মিলনখন অনুষ্ঠিত হৈছিল। ইয়াত বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ প্ৰায় ২০০০ গৰাকী প্ৰতিনিধি আৰু ৬০০ গৰাকী বক্তাই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। সেই সময়লৈকে অনুষ্ঠিত এলজিবিটি অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় সন্মিলনসমূহৰ ভিতৰত এইখনেই আছিল আটাইতকৈ বৃহৎ সন্মিলন।<ref>{{Cite journal|last=Vallée|first=Pierre|date=2006-07-15|title=La Conférence veut laisser son empreinte: La Déclaration de Montréal fera état des griefs et revendications de la communauté internationale des LGBT|url=http://collections.banq.qc.ca/ark:/52327/2808847|journal=Le devoir, 1910– (Montréal)|issue=Cahier F|pages=F6|via=BAnQ numérique}}</ref> সন্মিলনত বিশিষ্ট আইনজ্ঞ, শিক্ষাবিদ, ধৰ্মীয় নেতা আৰু মানৱ অধিকাৰ কৰ্মীকে ধৰি কেইবাগৰাকীও আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিশেষজ্ঞই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name=A2Mediagroup>{{cite web |date=2006-08-08 |title=Gay Games Montreal seen as 1st Class World Success |publisher=A2Mediagroup.com |url=http://www.a2mediagroup.com/?c=126&a=8965 |access-date=2007-01-28}}</ref> তেওঁলোকৰ ভিতৰত ইউৰোপীয় সংসদৰ প্ৰাক্তন সদস্য জোক ছুইবেল আছিল। তেওঁ ঘোষণাখনৰ মূল প্ৰণেতাসকলৰ এগৰাকী আছিল।<ref>{{cite web |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=Drs. J. (Joke) Swiebel |url=https://www.parlement.com/id/vghq1ig2wnzf/j_joke_swiebel?ac=1:lto:u:ReP%2bwjiGhakS1LXdYUg6YunylIQ |publisher=Parlementair Documentatie Centrum|access-date=5 June 2022 |archive-url=https://archive.today/20220607130405/https://www.parlement.com/id/vghq1ig2wnzf/j_joke_swiebel?ac=1:lto:u:ReP%2BwjiGhakS1LXdYUg6YunylIQ |archive-date=7 June 2022 |location=Leiden, Netherlands |language=Dutch |date=2020 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite book |last1=Harvey |first1=Jean |last2=Horne |first2=John |last3=Safai |first3=Parissa |title=Sport and Social Movements: From the Local to the Global |url=https://books.google.com/books?id=oUXSAQAAQBAJ&pg=PA87 |date=2013 |publisher=Bloomsbury Publishing |location=London |isbn=978-1-78093-557-7}}</ref>{{Rp|87}} সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰা প্ৰতিনিধিসকলে সৰ্বসন্মতিক্ৰমে ঘোষণাখন অনুমোদন কৰে।<ref name=A2Mediagroup /> সন্মিলনত মূল ভাষণ প্ৰদান কৰা ব্যক্তিসকলৰ ভিতৰত আছিল:<ref>{{cite web|date=2006-08-13 |title=International Conference on LGBT Human Rights, and the First World Outgames |publisher=More Light Presbyterians |url=http://www.mlp.org/article.php?story=20060813005736504 |access-date=2007-01-29 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070420091604/http://www.mlp.org/article.php?story=20060813005736504 |archive-date=2007-04-20 }}</ref> * লুইজ আৰ্বাৰ — [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ৰ মানৱ অধিকাৰ উচ্চায়ুক্ত * জিন ৰবিনছন — [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ এপিস্কোপাল গীৰ্জাৰ নিউ হেম্পশ্বাৰ ধৰ্মপ্ৰদেশৰ ধৰ্মপাল * ক্লেয়াৰ ল'হ্যুৰে-ডুবেই — কানাডাৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ প্ৰাক্তন ন্যায়াধীশ * মাৰ্ক টেউক্সবেৰী — কানাডাৰ সাঁতোৰবিদ আৰু ১৯৯২ চনৰ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিকৰ স্বৰ্ণ পদক বিজয়ী * ইৰছাদ মাঞ্জি — কানাডাৰ লেখক, সাংবাদিক আৰু কৰ্মী * জৰ্জিনা বেয়াৰ — [[নিউজিলেণ্ড]]ৰ ৰাজনীতিবিদ আৰু মুকলিকৈ নিজকে লিংগ পৰিৱৰ্তিত বুলি প্ৰকাশ কৰা বিশ্বৰ প্ৰথমগৰাকী সংসদ সদস্য * ৱাহিদ আলী — এছীয় বংশোদ্ভৱ ব্যৱসায়ী আৰু [[যুক্তৰাজ্য]]ৰ আজীৱন উপাধিধাৰী সদন সদস্য * মাৰ্টিনা নাভ্ৰাটিলোভা — প্ৰাক্তন বিশ্বৰ শীৰ্ষস্থানীয় টেনিছ খেলুৱৈ * জেৰাল্ড ট্ৰেম্বলে — মণ্ট্ৰিয়েলৰ মেয়ৰ এই ঘোষণাৰ উদ্দেশ্য আছিল ৰাষ্ট্ৰসংঘই নিজৰ [[মানৱ অধিকাৰৰ সাৰ্বজনীন ঘোষণা|মানৱ অধিকাৰৰ সাৰ্বজনীন ঘোষণা]] সকলো ক্ষেত্ৰতে সমানে কাৰ্যকৰী কৰাত ব্যৰ্থ হোৱা বিষয়টো উত্থাপন কৰা।<ref>{{cite web |date=2006-07-28 |title=L'ONU interpellée |publisher=Radio-Canada |url=http://www.radio-canada.ca/regions/Montreal/2006/07/28/001-Declaration-Montreal.shtml |access-date=2007-02-11}}</ref> [[সমকামিতা]]ক অপৰাধ হিচাপে গণ্য কৰা কেইবাখনো সদস্য ৰাষ্ট্ৰত [[জীয়াই থকাৰ অধিকাৰ|জীয়াই থকাৰ অধিকাৰকে]] ধৰি কেইবাটাও মৌলিক অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতা উলংঘা কৰা হয়। নখন আইনগত এলেকাত সমকামী যৌন সম্পৰ্কৰ বাবে [[মৃত্যুদণ্ড]] বিহাৰ ব্যৱস্থা আছিল:<ref name="1a">Declaration of Montreal, 1. (a)</ref> আফগানিস্তান, ইৰান, নাইজেৰিয়া, মৰিটানিয়া, পাকিস্তান, ছৌদি আৰব, ছুডান আৰু য়েমেন।<ref>{{cite web |date=2000-07-31 |title=The Death Penalty for Homosexual Acts |publisher=[[International Lesbian, Gay, Bisexual, Trans and Intersex Association|ILGA]] |url=http://www.ilga.info/Information/Legal_survey/Summary%20information/death_penalty_for_homosexual_act.htm |access-date=2007-02-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070301150056/http://www.ilga.info/Information/Legal_survey/Summary%20information/death_penalty_for_homosexual_act.htm |archive-date=2007-03-01 }}</ref> ৭২খন দেশত এনে সম্পৰ্ক অবৈধ আছিল<ref name="1c">Declaration of Montreal, 1. (c)</ref> আৰু বহু ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ বাবে কাৰাদণ্ড বা শাৰীৰিক শাস্তি বিহাৰ ব্যৱস্থা আছিল। ==মৌলিক অধিকাৰ== এই ঘোষণাত [[এলজিবিটি|এলজিবিটি লোকৰ]] মৌলিক অধিকাৰ সুৰক্ষিত কৰিবলৈ ব্যৱস্থা গ্ৰহণৰ প্ৰয়োজন থকা কেইবাটাও ক্ষেত্ৰ চিনাক্ত কৰা হৈছে। ঘোষণাখনত কোৱা হৈছে, "যিখন পৃথিৱীত এলজিবিটি লোকৰ অধিকাৰ নিয়মিতভাৱে উলংঘা কৰা হয়, সেইখন পৃথিৱীত কোনেও নিজকে নিৰাপদ আৰু স্বাধীন বুলি অনুভৱ কৰিব নোৱাৰে।" ইয়াত [[ভিয়েনা|ভিয়েনাত]] অনুষ্ঠিত মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় বিশ্ব সন্মিলনত প্ৰকাশ কৰা নীতিৰ উল্লেখ কৰা হৈছে। সেই নীতি অনুসৰি, "সকলো মানৱ অধিকাৰ সাৰ্বজনীন, অবিভাজ্য, পৰস্পৰ নিৰ্ভৰশীল আৰু পৰস্পৰ সম্পৰ্কিত।"<ref name = "2.">Declaration of Montreal, 2.</ref> ===ৰাষ্ট্ৰ আৰু ব্যক্তিৰ দ্বাৰা সংঘটিত হিংসাৰ পৰা সুৰক্ষা=== এই ঘোষণাত মৃত্যুদণ্ডৰ লগতে ৰাষ্ট্ৰৰ সমৰ্থন থকা বা ব্যক্তিগত লোকৰ দ্বাৰা সংঘটিত এলজিবিটি লোকৰ বিৰুদ্ধে সকলো ধৰণৰ হিংসা বন্ধ কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ৰাষ্ট্ৰসমূহক এলজিবিটি লোকক সকলো ধৰণৰ ঘৃণাজনিত অপৰাধৰ পৰা সুৰক্ষা দিবলৈ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। বিপৰীত লিংগৰ ব্যক্তিৰ সৈতে বলপূৰ্বক বিবাহক মানৱ অধিকাৰৰ এক বিশেষ উলংঘন হিচাপে চিনাক্ত কৰি এনে বিবাহ বন্ধ কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, আন্তঃলিংগ লোকৰ বিৰুদ্ধে হিংসাকো গৰিহণা দিয়া হৈছে। বিশেষকৈ তেওঁলোকৰ যৌন বৈশিষ্ট্যক কঠোৰ নিৰ্দিষ্ট আৰ্হিৰ সৈতে মিলাবলৈ কৰা অপ্ৰয়োজনীয় অস্ত্ৰোপচাৰৰ বিৰোধিতা কৰা হৈছে। ব্যক্তিজনে বিষয়টো বুজি নিজৰ সন্মতি দিব পৰা বয়স নোপোৱালৈকে এনে অস্ত্ৰোপচাৰ কৰিব নালাগে বুলিও কোৱা হৈছে।<ref name="1a"/> এই ঘোষণাই যোগ্যাকাৰ্তা নীতিমালাৰ ১৮ নং নীতিৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলাইছিল। এই নীতিত চিকিৎসাৰ নামত কৰা নিৰ্যাতনৰ পৰা সুৰক্ষাৰ কথা কোৱা হৈছে। ===মত প্ৰকাশ, সমাৱেশ আৰু সংগঠনৰ স্বাধীনতা=== এলজিবিটি লোকৰ বিৰুদ্ধে বৈষম্যমূলক আইনসমূহক অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় কাম-কাজৰ প্ৰধান বাধা হিচাপে চিনাক্ত কৰা হৈছে। এনে আইনৰ ভিতৰত গৌৰৱ পদযাত্ৰা, এলজিবিটি বিষয়ক সাংবাদিকতা আৰু বেচৰকাৰী সংগঠনৰ পঞ্জীয়নৰ ওপৰত থকা নিষেধাজ্ঞা অন্তৰ্ভুক্ত। সেয়েহে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজক এই অধিকাৰসমূহ নিশ্চিত কৰিবলৈ আৰু বৈৰী চৰকাৰী কৰ্তৃপক্ষই এই অধিকাৰ কাঢ়ি লোৱাত বাধা দিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে।<ref>Declaration of Montreal, 1. (b)</ref> ইয়াৰ লগতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজক এই অধিকাৰসমূহৰ প্ৰসাৰৰ বাবে সক্ৰিয় ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। এই উদ্দেশ্যে ঘোষণাখনত মানৱ অধিকাৰৰ সন্মান বৃদ্ধিৰ চৰ্তৰ সৈতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় উন্নয়ন সাহায্যৰ পুঁজি আৰু আঁচনি জড়িত কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত এলজিবিটি লোকৰ অধিকাৰৰ সন্মানো অন্তৰ্ভুক্ত। যিবোৰ অঞ্চলত এলজিবিটি লোকসকলে এতিয়াও নিজৰ জীৱন বা ব্যক্তিগত সুৰক্ষাক লৈ ভয়ত থাকে, তেনে অঞ্চলত তেওঁলোকৰ অধিকাৰৰ বাবে কাম কৰা সংগঠনসমূহক আৰ্থিক সাহায্য প্ৰদানৰ দাবী জনোৱা হৈছে।<ref name="1c"/> ===সন্মতিসূচক সমলিংগ যৌন সম্পৰ্কৰ স্বাধীনতা=== সন্মতিসূচক সমলিংগ যৌন সম্পৰ্কত বাধা দিয়া সকলো আইন বাতিল কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে।<ref name="1c"/> ==বৈষম্যৰ পৰা মুক্তি== এলজিবিটি লোকসকলে জীৱনৰ বহু ক্ষেত্ৰত বৈষম্যৰ সন্মুখীন হয়। তলত উল্লেখ কৰা ক্ষেত্ৰসমূহত বৈষম্যৰ পৰা মুক্তিৰ অধিকাৰ নিশ্চিত কৰিবলৈ চৰকাৰসমূহক সক্ৰিয় ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ===আশ্ৰয় আৰু প্ৰব্ৰজনৰ অধিকাৰ=== [[শৰণাৰ্থীৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ উচ্চায়ুক্ত|শৰণাৰ্থীৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ উচ্চায়ুক্তই]] [[যৌন অভিমুখিতা|যৌন অভিমুখিতা]] বা [[লিংগ পৰিচয়|লিংগ পৰিচয়ৰ]] ভিত্তিত নিৰ্যাতনৰ পৰা পলাই অহা লোকসকলৰ [[আশ্ৰয়ৰ অধিকাৰ|আশ্ৰয়ৰ অধিকাৰ]] স্বীকাৰ কৰে। সকলো দেশকে একে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, বিদেশী নাগৰিকৰ এলজিবিটি জীৱনসংগীসকলৰ বসবাসৰ অধিকাৰ নিশ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত বৈষম্য নকৰিবলৈ দাবী জনোৱা হৈছে।<ref name="2."/> ===পৰিয়ালৰ অধিকাৰ=== বহু লোকৰ জীৱনত পৰিয়ালক আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ হিচাপে গণ্য কৰা হৈছে। এই ঘোষণাত [[সমলিংগ বিবাহ|সমলিংগ দম্পতীৰ বিবাহৰ]] ব্যৱস্থা কৰিবলৈ, বিবাহ নকৰাকৈ একেলগে থকা সকলো দম্পতীক একেধৰণৰ সংগীৰ অধিকাৰ দিবলৈ আৰু [[এলজিবিটি দত্তক গ্ৰহণ|এলজিবিটি লোকৰ দ্বাৰা দত্তক গ্ৰহণকে]] ধৰি পিতৃ-মাতৃ হোৱাৰ সকলো ব্যৱস্থাৰ ক্ষেত্ৰত সকলোকে সমান সুযোগ দিবলৈ কোৱা হৈছে।<ref name="4b">Declaration of Montreal, 4. (b)</ref> ===শিক্ষা, স্বাস্থ্যসেৱা, সংবাদ মাধ্যম আৰু নিয়োগ=== শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত এলজিবিটি লোকৰ মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় পাঠ্য বিষয় অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ দাবী জনোৱা হৈছে। বিদ্যালয়সমূহক [[সমকামীবিদ্বেষ|সমকামীবিদ্বেষী]] উৎপীড়নৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। সংবাদ মাধ্যমক [[এলজিবিটি সম্পৰ্কীয় গতানুগতিক ধাৰণা|এলজিবিটি লোকৰ বিষয়ে প্ৰচলিত গতানুগতিক ধাৰণা]] ভাঙি পেলোৱাত সহায় কৰিবলৈ আৰু তেওঁলোকক বাস্তৱসন্মতভাৱে উপস্থাপন কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে। সাধাৰণ স্বাস্থ্যসেৱাৰ লগতে এলজিবিটি লোকৰ বিশেষ স্বাস্থ্যজনিত প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণৰ বাবে স্বাস্থ্যসেৱা লাভৰ সুবিধাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছে। বিশেষকৈ [[লিংগ পুনৰ্নিৰ্ধাৰণ অস্ত্ৰোপচাৰ|লিংগ পুনৰ্নিৰ্ধাৰণ অস্ত্ৰোপচাৰৰ]] বাবেও আন চিকিৎসাগতভাৱে প্ৰয়োজনীয় চিকিৎসাৰ দৰে একে পৰিমাণৰ আৰ্থিক সাহায্য প্ৰদান কৰাৰ আশা প্ৰকাশ কৰা হৈছে। শেষত, ধৰ্মীয় সংগঠনসমূহক এলজিবিটি লোকৰ প্ৰতি সহনশীল হ’বলৈ উৎসাহিত কৰা হৈছে।<ref name="4b"/> ===নিয়োগ=== এলজিবিটি লোকৰ অৰ্থনৈতিক স্বাৱলম্বিতা আৰু [[আত্মসন্মান|আত্মসন্মান]] নিশ্চিত কৰিবলৈ নিয়োগ আৰু ব্যৱসায়ৰ ক্ষেত্ৰত ন্যায্য সুযোগ প্ৰসাৰৰ কাৰ্যসূচী প্ৰস্তুত কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। চৰকাৰসমূহক কৰ্মক্ষেত্ৰত এনে [[কৰ্মক্ষেত্ৰত বৈষম্য|বৈষম্য]] দূৰ কৰা আৰু [[ৰাজহুৱা খণ্ড|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ]] কৰ্মক্ষেত্ৰ তথা শ্ৰমিক সংগঠনসমূহত এলজিবিটি লোকৰ সমতা আৰু সুৰক্ষা নিশ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত আদৰ্শ দেখুৱাবলৈ কোৱা হৈছে।<ref name="4b"/> ==বিশ্বজুৰি এলজিবিটি অধিকাৰৰ প্ৰসাৰৰ সমস্যা== বিশ্বজুৰি এলজিবিটি অধিকাৰৰ প্ৰসাৰৰ বাবে এই ঘোষণাত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজক বিশ্বব্যাপী তথ্য প্ৰচাৰ অভিযান চলাবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে। একে মতাদৰ্শৰ বেচৰকাৰী সংগঠন আৰু চৰকাৰসমূহক এনে অভিযানৰ প্ৰস্তুতি আৰু পৰিচালনাত সহায় কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। এই অভিযানৰ এটা অংশ হিচাপে এলজিবিটি লোকৰ মাজত এইচআইভি আৰু এইডছ প্ৰতিৰোধ আৰু চিকিৎসা সম্পৰ্কে শিক্ষা প্ৰদান কৰাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। চৰকাৰসমূহক এইচআইভি আৰু এইডছৰ বিৰুদ্ধে যুঁজত এলজিবিটি লোককো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰা হৈছে।<ref name="2."/> [[ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ সমিতি|ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ সমিতিয়ে]] [[টুনেন বনাম অষ্ট্ৰেলিয়া|টুনেন বনাম অষ্ট্ৰেলিয়া]] গোচৰত দিয়া সিদ্ধান্তৰ পিছতো ৰাষ্ট্ৰসংঘই এলজিবিটি অধিকাৰক মানৱ অধিকাৰ হিচাপে স্বীকৃতি দিবলৈ ব্যৰ্থ হোৱা বিষয়টোক গৰিহণা দিয়া হৈছে।<ref name="1c"/> নতুন [[ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ পৰিষদ|ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ পৰিষদক]] নিজৰ কাৰ্যসূচীত এলজিবিটি অধিকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ অনুৰোধ জনোৱা হৈছে। লগতে [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমকামী মহিলা, সমকামী পুৰুষ, উভকামী, লিংগ পৰিৱৰ্তিত আৰু আন্তঃলিংগ সংস্থা|আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমকামী মহিলা, সমকামী পুৰুষ, উভকামী, লিংগ পৰিৱৰ্তিত আৰু আন্তঃলিংগ সংস্থা]] আৰু আন এলজিবিটি অধিকাৰ সংগঠনসমূহক পৰিষদৰ সৈতে পৰামৰ্শ কৰিব পৰা বেচৰকাৰী সংগঠনৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ কোৱা হৈছে।<ref name="2."/> শেষত, বিশ্বৰ সকলো দেশ আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘক প্ৰতি বছৰে ১৭ মে' তাৰিখটো [[সমকামীবিদ্বেষ আৰু লিংগ পৰিৱৰ্তিত লোকৰ প্ৰতি বিদ্বেষৰ বিৰুদ্ধে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দিৱস|সমকামীবিদ্বেষ আৰু লিংগ পৰিৱৰ্তিত লোকৰ প্ৰতি বিদ্বেষৰ বিৰুদ্ধে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দিৱস]] হিচাপে স্বীকৃতি দিবলৈ আৰু ইয়াৰ প্ৰচাৰ কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে।<ref>Declaration of Montreal, 5.</ref> ==কাৰ্যকৰীকৰণ== ২০০৬ চনৰ ১ আগষ্টত [[মণ্ট্ৰিয়েলৰ ভিল-মাৰি পৌৰ এলেকা|মণ্ট্ৰিয়েলৰ ভিল-মাৰি পৌৰ এলেকাই]] এই ঘোষণা আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰে। বিশ্বৰ কোনো নিৰ্বাচিত সংস্থাই প্ৰথমবাৰৰ বাবে এই ঘোষণা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite web |date=2006-08-02 |title=Declaration of Montreal endorsed by Ville-Marie Borough! |url=http://fugues.vortex.qc.ca/main.cfm?p=100&Article_ID=7693 |publisher=fugues.com |access-date=2007-01-29}}</ref> ইয়াৰ পিছত ২০০৬ চনৰ ১০ ছেপ্টেম্বৰত [[কানাডাৰ নতুন গণতান্ত্ৰিক দল|কানাডাৰ নতুন গণতান্ত্ৰিক দল]]ৰ কেন্দ্ৰীয় অধিৱেশনত সৰ্বসন্মতিক্ৰমে ঘোষণা গ্ৰহণ কৰা হয়। এইদৰে ঘোষণা গ্ৰহণ কৰা ই প্ৰথম ৰাজনৈতিক দল হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{cite web |date=2006-09-11 |title=NDP formally adopts Declaration of Montreal on LGBT rights |url=http://action.web.ca/home/billsiksay/en_alerts.shtml?x=91453&AA_EX_Session=6516a5a60989fd16da16f9870319236f |archive-url=https://web.archive.org/web/20070311141126/http://action.web.ca/home/billsiksay/en_alerts.shtml?x=91453&AA_EX_Session=6516a5a60989fd16da16f9870319236f |url-status=dead |archive-date=2007-03-11 |publisher=billsiksay.ca |access-date=2007-01-28 }}</ref> ইয়াৰ পিছত এলজিবিটি অধিকাৰ বিষয়ক দলটোৰ মুখপাত্ৰ [[বিল চিকছে]]য়ে ২০০৬ চনৰ ২০ ছেপ্টেম্বৰত [[কানাডাৰ সংসদৰ নিম্ন সদন|কানাডাৰ সংসদৰ নিম্ন সদনত]] এখন প্ৰস্তাৱ উত্থাপন কৰে। এই প্ৰস্তাৱত কানাডা চৰকাৰক ঘোষণাখন মানি চলিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছিল।<ref>{{cite web|date=2006-09-21 |title=Siksay calls for LGBT rights to be adopted |publisher=New Democratic Party |url=https://www.ndp.ca/page/4355 |access-date=2007-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070118152529/http://www.ndp.ca/page/4355 |archive-date=2007-01-18 |url-status=dead }}</ref> তলত উল্লেখ কৰা চহৰসমূহৰ [[নগৰ পৰিষদ|নগৰ পৰিষদসমূহেও]] ঘোষণাখন গ্ৰহণ কৰিছিল:<ref>{{cite web|date=2006-12-08 |title=Declaration of Montreal – Support, endorsements etc. |publisher=Declaration of Montreal website |url=http://www.declarationofmontreal.org/support.html |access-date=2007-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070218145433/http://www.declarationofmontreal.org/support.html |archive-date=2007-02-18 |url-status=dead }}</ref> * [[মণ্ট্ৰিয়েল|মণ্ট্ৰিয়েল, কানাডা]] * [[বাৰ্চিলোনা|বাৰ্চিলোনা, স্পেইন]] * [[ছান ফ্ৰান্সিস্কো|ছান ফ্ৰান্সিস্কো, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] * [[ডেনভাৰ|ডেনভাৰ, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] * [[ছিডনী|ছিডনী, অষ্ট্ৰেলিয়া]] ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[http://www.declarationofmontreal.org মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণা সম্পৰ্কীয় ৱেবছাইট] *[http://www.declarationofmontreal.org/DeclarationofMontreal.pdf মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণাৰ ইংৰাজী সংস্কৰণ] s1a0jvtz4yypaqgn64joovuut99hde4 646734 646733 2026-10-23T11:47:44Z AjayDas 12623 /* আশ্ৰয় আৰু প্ৰব্ৰজনৰ অধিকাৰ */ 646734 wikitext text/x-wiki {{Short description|এলজিবিটিকিউ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় নথি}} [[File:Navra Tewks Outg.jpg|right|300px|thumb|মাৰ্টিনা নাভ্ৰাটিলোভা আৰু মাৰ্ক টেউক্সবেৰীয়ে বিশ্ব আউটগেমছৰ উদ্বোধনী অনুষ্ঠানত মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণা পাঠ কৰিছে।]] '''লেছবিয়ান, গে’, উভকামী আৰু ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ লোকৰ মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণা''' ২০০৬ চনৰ ২৯ জুলাইত [[কানাডা]]ৰ কুৱেবেক প্ৰদেশৰ [[মণ্ট্ৰিয়েল]]ত গ্ৰহণ কৰা এখন নথি। প্ৰথম বিশ্ব আউটগেমছৰ অংশ হিচাপে অনুষ্ঠিত এলজিবিটিৰ মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্মিলনত এই ঘোষণা গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। ঘোষণাখনত [[এলজিবিটি]] আৰু আন্তঃলিংগ লোকৰ বাবে সাৰ্বজনীনভাৱে নিশ্চিত কৰিবলগীয়া কেইবাটাও অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াত মৌলিক স্বাধীনতাৰ নিশ্চয়তাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি স্বাস্থ্যসেৱা, শিক্ষা আৰু প্ৰব্ৰজনৰ ক্ষেত্ৰত এলজিবিটি লোকৰ বিৰুদ্ধে বৈষম্য প্ৰতিৰোধ কৰালৈকে মানৱ অধিকাৰৰ সকলো দিশ সামৰি লোৱা হৈছে। ঘোষণাখনত বিশ্বজুৰি এলজিবিটি অধিকাৰৰ প্ৰসাৰ আৰু আন্তঃলিংগ লোকৰ মানৱ অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত দেখা দিয়া বিভিন্ন সমস্যাৰ কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় এলজিবিটি আন্দোলনৰ দাবীসমূহৰ তালিকা প্ৰস্তুত কৰাৰ প্ৰাৰম্ভিক পদক্ষেপ হিচাপে এই ঘোষণা যুগুত কৰা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ইয়াক [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ৰ ওচৰত দাখিল কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। ==পটভূমি== এই সন্মিলনৰ উদ্দেশ্য আছিল এলজিবিটি অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় বিষয়সমূহৰ প্ৰতি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰা। বিশ্ব আউটগেমছ আৰম্ভ হোৱাৰ ঠিক আগতে সন্মিলনখন অনুষ্ঠিত হৈছিল। ইয়াত বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ প্ৰায় ২০০০ গৰাকী প্ৰতিনিধি আৰু ৬০০ গৰাকী বক্তাই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। সেই সময়লৈকে অনুষ্ঠিত এলজিবিটি অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় সন্মিলনসমূহৰ ভিতৰত এইখনেই আছিল আটাইতকৈ বৃহৎ সন্মিলন।<ref>{{Cite journal|last=Vallée|first=Pierre|date=2006-07-15|title=La Conférence veut laisser son empreinte: La Déclaration de Montréal fera état des griefs et revendications de la communauté internationale des LGBT|url=http://collections.banq.qc.ca/ark:/52327/2808847|journal=Le devoir, 1910– (Montréal)|issue=Cahier F|pages=F6|via=BAnQ numérique}}</ref> সন্মিলনত বিশিষ্ট আইনজ্ঞ, শিক্ষাবিদ, ধৰ্মীয় নেতা আৰু মানৱ অধিকাৰ কৰ্মীকে ধৰি কেইবাগৰাকীও আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিশেষজ্ঞই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name=A2Mediagroup>{{cite web |date=2006-08-08 |title=Gay Games Montreal seen as 1st Class World Success |publisher=A2Mediagroup.com |url=http://www.a2mediagroup.com/?c=126&a=8965 |access-date=2007-01-28}}</ref> তেওঁলোকৰ ভিতৰত ইউৰোপীয় সংসদৰ প্ৰাক্তন সদস্য জোক ছুইবেল আছিল। তেওঁ ঘোষণাখনৰ মূল প্ৰণেতাসকলৰ এগৰাকী আছিল।<ref>{{cite web |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=Drs. J. (Joke) Swiebel |url=https://www.parlement.com/id/vghq1ig2wnzf/j_joke_swiebel?ac=1:lto:u:ReP%2bwjiGhakS1LXdYUg6YunylIQ |publisher=Parlementair Documentatie Centrum|access-date=5 June 2022 |archive-url=https://archive.today/20220607130405/https://www.parlement.com/id/vghq1ig2wnzf/j_joke_swiebel?ac=1:lto:u:ReP%2BwjiGhakS1LXdYUg6YunylIQ |archive-date=7 June 2022 |location=Leiden, Netherlands |language=Dutch |date=2020 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite book |last1=Harvey |first1=Jean |last2=Horne |first2=John |last3=Safai |first3=Parissa |title=Sport and Social Movements: From the Local to the Global |url=https://books.google.com/books?id=oUXSAQAAQBAJ&pg=PA87 |date=2013 |publisher=Bloomsbury Publishing |location=London |isbn=978-1-78093-557-7}}</ref>{{Rp|87}} সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰা প্ৰতিনিধিসকলে সৰ্বসন্মতিক্ৰমে ঘোষণাখন অনুমোদন কৰে।<ref name=A2Mediagroup /> সন্মিলনত মূল ভাষণ প্ৰদান কৰা ব্যক্তিসকলৰ ভিতৰত আছিল:<ref>{{cite web|date=2006-08-13 |title=International Conference on LGBT Human Rights, and the First World Outgames |publisher=More Light Presbyterians |url=http://www.mlp.org/article.php?story=20060813005736504 |access-date=2007-01-29 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070420091604/http://www.mlp.org/article.php?story=20060813005736504 |archive-date=2007-04-20 }}</ref> * লুইজ আৰ্বাৰ — [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ৰ মানৱ অধিকাৰ উচ্চায়ুক্ত * জিন ৰবিনছন — [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ এপিস্কোপাল গীৰ্জাৰ নিউ হেম্পশ্বাৰ ধৰ্মপ্ৰদেশৰ ধৰ্মপাল * ক্লেয়াৰ ল'হ্যুৰে-ডুবেই — কানাডাৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ প্ৰাক্তন ন্যায়াধীশ * মাৰ্ক টেউক্সবেৰী — কানাডাৰ সাঁতোৰবিদ আৰু ১৯৯২ চনৰ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিকৰ স্বৰ্ণ পদক বিজয়ী * ইৰছাদ মাঞ্জি — কানাডাৰ লেখক, সাংবাদিক আৰু কৰ্মী * জৰ্জিনা বেয়াৰ — [[নিউজিলেণ্ড]]ৰ ৰাজনীতিবিদ আৰু মুকলিকৈ নিজকে লিংগ পৰিৱৰ্তিত বুলি প্ৰকাশ কৰা বিশ্বৰ প্ৰথমগৰাকী সংসদ সদস্য * ৱাহিদ আলী — এছীয় বংশোদ্ভৱ ব্যৱসায়ী আৰু [[যুক্তৰাজ্য]]ৰ আজীৱন উপাধিধাৰী সদন সদস্য * মাৰ্টিনা নাভ্ৰাটিলোভা — প্ৰাক্তন বিশ্বৰ শীৰ্ষস্থানীয় টেনিছ খেলুৱৈ * জেৰাল্ড ট্ৰেম্বলে — মণ্ট্ৰিয়েলৰ মেয়ৰ এই ঘোষণাৰ উদ্দেশ্য আছিল ৰাষ্ট্ৰসংঘই নিজৰ [[মানৱ অধিকাৰৰ সাৰ্বজনীন ঘোষণা|মানৱ অধিকাৰৰ সাৰ্বজনীন ঘোষণা]] সকলো ক্ষেত্ৰতে সমানে কাৰ্যকৰী কৰাত ব্যৰ্থ হোৱা বিষয়টো উত্থাপন কৰা।<ref>{{cite web |date=2006-07-28 |title=L'ONU interpellée |publisher=Radio-Canada |url=http://www.radio-canada.ca/regions/Montreal/2006/07/28/001-Declaration-Montreal.shtml |access-date=2007-02-11}}</ref> [[সমকামিতা]]ক অপৰাধ হিচাপে গণ্য কৰা কেইবাখনো সদস্য ৰাষ্ট্ৰত [[জীয়াই থকাৰ অধিকাৰ|জীয়াই থকাৰ অধিকাৰকে]] ধৰি কেইবাটাও মৌলিক অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতা উলংঘা কৰা হয়। নখন আইনগত এলেকাত সমকামী যৌন সম্পৰ্কৰ বাবে [[মৃত্যুদণ্ড]] বিহাৰ ব্যৱস্থা আছিল:<ref name="1a">Declaration of Montreal, 1. (a)</ref> আফগানিস্তান, ইৰান, নাইজেৰিয়া, মৰিটানিয়া, পাকিস্তান, ছৌদি আৰব, ছুডান আৰু য়েমেন।<ref>{{cite web |date=2000-07-31 |title=The Death Penalty for Homosexual Acts |publisher=[[International Lesbian, Gay, Bisexual, Trans and Intersex Association|ILGA]] |url=http://www.ilga.info/Information/Legal_survey/Summary%20information/death_penalty_for_homosexual_act.htm |access-date=2007-02-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070301150056/http://www.ilga.info/Information/Legal_survey/Summary%20information/death_penalty_for_homosexual_act.htm |archive-date=2007-03-01 }}</ref> ৭২খন দেশত এনে সম্পৰ্ক অবৈধ আছিল<ref name="1c">Declaration of Montreal, 1. (c)</ref> আৰু বহু ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ বাবে কাৰাদণ্ড বা শাৰীৰিক শাস্তি বিহাৰ ব্যৱস্থা আছিল। ==মৌলিক অধিকাৰ== এই ঘোষণাত [[এলজিবিটি|এলজিবিটি লোকৰ]] মৌলিক অধিকাৰ সুৰক্ষিত কৰিবলৈ ব্যৱস্থা গ্ৰহণৰ প্ৰয়োজন থকা কেইবাটাও ক্ষেত্ৰ চিনাক্ত কৰা হৈছে। ঘোষণাখনত কোৱা হৈছে, "যিখন পৃথিৱীত এলজিবিটি লোকৰ অধিকাৰ নিয়মিতভাৱে উলংঘা কৰা হয়, সেইখন পৃথিৱীত কোনেও নিজকে নিৰাপদ আৰু স্বাধীন বুলি অনুভৱ কৰিব নোৱাৰে।" ইয়াত [[ভিয়েনা|ভিয়েনাত]] অনুষ্ঠিত মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় বিশ্ব সন্মিলনত প্ৰকাশ কৰা নীতিৰ উল্লেখ কৰা হৈছে। সেই নীতি অনুসৰি, "সকলো মানৱ অধিকাৰ সাৰ্বজনীন, অবিভাজ্য, পৰস্পৰ নিৰ্ভৰশীল আৰু পৰস্পৰ সম্পৰ্কিত।"<ref name = "2.">Declaration of Montreal, 2.</ref> ===ৰাষ্ট্ৰ আৰু ব্যক্তিৰ দ্বাৰা সংঘটিত হিংসাৰ পৰা সুৰক্ষা=== এই ঘোষণাত মৃত্যুদণ্ডৰ লগতে ৰাষ্ট্ৰৰ সমৰ্থন থকা বা ব্যক্তিগত লোকৰ দ্বাৰা সংঘটিত এলজিবিটি লোকৰ বিৰুদ্ধে সকলো ধৰণৰ হিংসা বন্ধ কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ৰাষ্ট্ৰসমূহক এলজিবিটি লোকক সকলো ধৰণৰ ঘৃণাজনিত অপৰাধৰ পৰা সুৰক্ষা দিবলৈ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। বিপৰীত লিংগৰ ব্যক্তিৰ সৈতে বলপূৰ্বক বিবাহক মানৱ অধিকাৰৰ এক বিশেষ উলংঘন হিচাপে চিনাক্ত কৰি এনে বিবাহ বন্ধ কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, আন্তঃলিংগ লোকৰ বিৰুদ্ধে হিংসাকো গৰিহণা দিয়া হৈছে। বিশেষকৈ তেওঁলোকৰ যৌন বৈশিষ্ট্যক কঠোৰ নিৰ্দিষ্ট আৰ্হিৰ সৈতে মিলাবলৈ কৰা অপ্ৰয়োজনীয় অস্ত্ৰোপচাৰৰ বিৰোধিতা কৰা হৈছে। ব্যক্তিজনে বিষয়টো বুজি নিজৰ সন্মতি দিব পৰা বয়স নোপোৱালৈকে এনে অস্ত্ৰোপচাৰ কৰিব নালাগে বুলিও কোৱা হৈছে।<ref name="1a"/> এই ঘোষণাই যোগ্যাকাৰ্তা নীতিমালাৰ ১৮ নং নীতিৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলাইছিল। এই নীতিত চিকিৎসাৰ নামত কৰা নিৰ্যাতনৰ পৰা সুৰক্ষাৰ কথা কোৱা হৈছে। ===মত প্ৰকাশ, সমাৱেশ আৰু সংগঠনৰ স্বাধীনতা=== এলজিবিটি লোকৰ বিৰুদ্ধে বৈষম্যমূলক আইনসমূহক অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় কাম-কাজৰ প্ৰধান বাধা হিচাপে চিনাক্ত কৰা হৈছে। এনে আইনৰ ভিতৰত গৌৰৱ পদযাত্ৰা, এলজিবিটি বিষয়ক সাংবাদিকতা আৰু বেচৰকাৰী সংগঠনৰ পঞ্জীয়নৰ ওপৰত থকা নিষেধাজ্ঞা অন্তৰ্ভুক্ত। সেয়েহে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজক এই অধিকাৰসমূহ নিশ্চিত কৰিবলৈ আৰু বৈৰী চৰকাৰী কৰ্তৃপক্ষই এই অধিকাৰ কাঢ়ি লোৱাত বাধা দিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে।<ref>Declaration of Montreal, 1. (b)</ref> ইয়াৰ লগতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজক এই অধিকাৰসমূহৰ প্ৰসাৰৰ বাবে সক্ৰিয় ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। এই উদ্দেশ্যে ঘোষণাখনত মানৱ অধিকাৰৰ সন্মান বৃদ্ধিৰ চৰ্তৰ সৈতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় উন্নয়ন সাহায্যৰ পুঁজি আৰু আঁচনি জড়িত কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত এলজিবিটি লোকৰ অধিকাৰৰ সন্মানো অন্তৰ্ভুক্ত। যিবোৰ অঞ্চলত এলজিবিটি লোকসকলে এতিয়াও নিজৰ জীৱন বা ব্যক্তিগত সুৰক্ষাক লৈ ভয়ত থাকে, তেনে অঞ্চলত তেওঁলোকৰ অধিকাৰৰ বাবে কাম কৰা সংগঠনসমূহক আৰ্থিক সাহায্য প্ৰদানৰ দাবী জনোৱা হৈছে।<ref name="1c"/> ===সন্মতিসূচক সমলিংগ যৌন সম্পৰ্কৰ স্বাধীনতা=== সন্মতিসূচক সমলিংগ যৌন সম্পৰ্কত বাধা দিয়া সকলো আইন বাতিল কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে।<ref name="1c"/> ==বৈষম্যৰ পৰা মুক্তি== এলজিবিটি লোকসকলে জীৱনৰ বহু ক্ষেত্ৰত বৈষম্যৰ সন্মুখীন হয়। তলত উল্লেখ কৰা ক্ষেত্ৰসমূহত বৈষম্যৰ পৰা মুক্তিৰ অধিকাৰ নিশ্চিত কৰিবলৈ চৰকাৰসমূহক সক্ৰিয় ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ===আশ্ৰয় আৰু প্ৰব্ৰজনৰ অধিকাৰ=== শৰণাৰ্থীৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ উচ্চায়ুক্তই [[যৌন অভিমুখিতা|যৌন অভিমুখিতা]] বা লিংগ পৰিচয়ৰ ভিত্তিত নিৰ্যাতনৰ পৰা পলাই অহা লোকসকলৰ আশ্ৰয়ৰ অধিকাৰ স্বীকাৰ কৰে। সকলো দেশকে একে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, বিদেশী নাগৰিকৰ এলজিবিটি জীৱনসংগীসকলৰ বসবাসৰ অধিকাৰ নিশ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত বৈষম্য নকৰিবলৈ দাবী জনোৱা হৈছে।<ref name="2."/> ===পৰিয়ালৰ অধিকাৰ=== বহু লোকৰ জীৱনত পৰিয়ালক আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ হিচাপে গণ্য কৰা হৈছে। এই ঘোষণাত [[সমলিংগ বিবাহ|সমলিংগ দম্পতীৰ বিবাহৰ]] ব্যৱস্থা কৰিবলৈ, বিবাহ নকৰাকৈ একেলগে থকা সকলো দম্পতীক একেধৰণৰ সংগীৰ অধিকাৰ দিবলৈ আৰু [[এলজিবিটি দত্তক গ্ৰহণ|এলজিবিটি লোকৰ দ্বাৰা দত্তক গ্ৰহণকে]] ধৰি পিতৃ-মাতৃ হোৱাৰ সকলো ব্যৱস্থাৰ ক্ষেত্ৰত সকলোকে সমান সুযোগ দিবলৈ কোৱা হৈছে।<ref name="4b">Declaration of Montreal, 4. (b)</ref> ===শিক্ষা, স্বাস্থ্যসেৱা, সংবাদ মাধ্যম আৰু নিয়োগ=== শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত এলজিবিটি লোকৰ মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় পাঠ্য বিষয় অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ দাবী জনোৱা হৈছে। বিদ্যালয়সমূহক [[সমকামীবিদ্বেষ|সমকামীবিদ্বেষী]] উৎপীড়নৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। সংবাদ মাধ্যমক [[এলজিবিটি সম্পৰ্কীয় গতানুগতিক ধাৰণা|এলজিবিটি লোকৰ বিষয়ে প্ৰচলিত গতানুগতিক ধাৰণা]] ভাঙি পেলোৱাত সহায় কৰিবলৈ আৰু তেওঁলোকক বাস্তৱসন্মতভাৱে উপস্থাপন কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে। সাধাৰণ স্বাস্থ্যসেৱাৰ লগতে এলজিবিটি লোকৰ বিশেষ স্বাস্থ্যজনিত প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণৰ বাবে স্বাস্থ্যসেৱা লাভৰ সুবিধাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছে। বিশেষকৈ [[লিংগ পুনৰ্নিৰ্ধাৰণ অস্ত্ৰোপচাৰ|লিংগ পুনৰ্নিৰ্ধাৰণ অস্ত্ৰোপচাৰৰ]] বাবেও আন চিকিৎসাগতভাৱে প্ৰয়োজনীয় চিকিৎসাৰ দৰে একে পৰিমাণৰ আৰ্থিক সাহায্য প্ৰদান কৰাৰ আশা প্ৰকাশ কৰা হৈছে। শেষত, ধৰ্মীয় সংগঠনসমূহক এলজিবিটি লোকৰ প্ৰতি সহনশীল হ’বলৈ উৎসাহিত কৰা হৈছে।<ref name="4b"/> ===নিয়োগ=== এলজিবিটি লোকৰ অৰ্থনৈতিক স্বাৱলম্বিতা আৰু [[আত্মসন্মান|আত্মসন্মান]] নিশ্চিত কৰিবলৈ নিয়োগ আৰু ব্যৱসায়ৰ ক্ষেত্ৰত ন্যায্য সুযোগ প্ৰসাৰৰ কাৰ্যসূচী প্ৰস্তুত কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। চৰকাৰসমূহক কৰ্মক্ষেত্ৰত এনে [[কৰ্মক্ষেত্ৰত বৈষম্য|বৈষম্য]] দূৰ কৰা আৰু [[ৰাজহুৱা খণ্ড|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ]] কৰ্মক্ষেত্ৰ তথা শ্ৰমিক সংগঠনসমূহত এলজিবিটি লোকৰ সমতা আৰু সুৰক্ষা নিশ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত আদৰ্শ দেখুৱাবলৈ কোৱা হৈছে।<ref name="4b"/> ==বিশ্বজুৰি এলজিবিটি অধিকাৰৰ প্ৰসাৰৰ সমস্যা== বিশ্বজুৰি এলজিবিটি অধিকাৰৰ প্ৰসাৰৰ বাবে এই ঘোষণাত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজক বিশ্বব্যাপী তথ্য প্ৰচাৰ অভিযান চলাবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে। একে মতাদৰ্শৰ বেচৰকাৰী সংগঠন আৰু চৰকাৰসমূহক এনে অভিযানৰ প্ৰস্তুতি আৰু পৰিচালনাত সহায় কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। এই অভিযানৰ এটা অংশ হিচাপে এলজিবিটি লোকৰ মাজত এইচআইভি আৰু এইডছ প্ৰতিৰোধ আৰু চিকিৎসা সম্পৰ্কে শিক্ষা প্ৰদান কৰাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। চৰকাৰসমূহক এইচআইভি আৰু এইডছৰ বিৰুদ্ধে যুঁজত এলজিবিটি লোককো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰা হৈছে।<ref name="2."/> [[ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ সমিতি|ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ সমিতিয়ে]] [[টুনেন বনাম অষ্ট্ৰেলিয়া|টুনেন বনাম অষ্ট্ৰেলিয়া]] গোচৰত দিয়া সিদ্ধান্তৰ পিছতো ৰাষ্ট্ৰসংঘই এলজিবিটি অধিকাৰক মানৱ অধিকাৰ হিচাপে স্বীকৃতি দিবলৈ ব্যৰ্থ হোৱা বিষয়টোক গৰিহণা দিয়া হৈছে।<ref name="1c"/> নতুন [[ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ পৰিষদ|ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ পৰিষদক]] নিজৰ কাৰ্যসূচীত এলজিবিটি অধিকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ অনুৰোধ জনোৱা হৈছে। লগতে [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমকামী মহিলা, সমকামী পুৰুষ, উভকামী, লিংগ পৰিৱৰ্তিত আৰু আন্তঃলিংগ সংস্থা|আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমকামী মহিলা, সমকামী পুৰুষ, উভকামী, লিংগ পৰিৱৰ্তিত আৰু আন্তঃলিংগ সংস্থা]] আৰু আন এলজিবিটি অধিকাৰ সংগঠনসমূহক পৰিষদৰ সৈতে পৰামৰ্শ কৰিব পৰা বেচৰকাৰী সংগঠনৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ কোৱা হৈছে।<ref name="2."/> শেষত, বিশ্বৰ সকলো দেশ আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘক প্ৰতি বছৰে ১৭ মে' তাৰিখটো [[সমকামীবিদ্বেষ আৰু লিংগ পৰিৱৰ্তিত লোকৰ প্ৰতি বিদ্বেষৰ বিৰুদ্ধে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দিৱস|সমকামীবিদ্বেষ আৰু লিংগ পৰিৱৰ্তিত লোকৰ প্ৰতি বিদ্বেষৰ বিৰুদ্ধে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দিৱস]] হিচাপে স্বীকৃতি দিবলৈ আৰু ইয়াৰ প্ৰচাৰ কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে।<ref>Declaration of Montreal, 5.</ref> ==কাৰ্যকৰীকৰণ== ২০০৬ চনৰ ১ আগষ্টত [[মণ্ট্ৰিয়েলৰ ভিল-মাৰি পৌৰ এলেকা|মণ্ট্ৰিয়েলৰ ভিল-মাৰি পৌৰ এলেকাই]] এই ঘোষণা আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰে। বিশ্বৰ কোনো নিৰ্বাচিত সংস্থাই প্ৰথমবাৰৰ বাবে এই ঘোষণা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite web |date=2006-08-02 |title=Declaration of Montreal endorsed by Ville-Marie Borough! |url=http://fugues.vortex.qc.ca/main.cfm?p=100&Article_ID=7693 |publisher=fugues.com |access-date=2007-01-29}}</ref> ইয়াৰ পিছত ২০০৬ চনৰ ১০ ছেপ্টেম্বৰত [[কানাডাৰ নতুন গণতান্ত্ৰিক দল|কানাডাৰ নতুন গণতান্ত্ৰিক দল]]ৰ কেন্দ্ৰীয় অধিৱেশনত সৰ্বসন্মতিক্ৰমে ঘোষণা গ্ৰহণ কৰা হয়। এইদৰে ঘোষণা গ্ৰহণ কৰা ই প্ৰথম ৰাজনৈতিক দল হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{cite web |date=2006-09-11 |title=NDP formally adopts Declaration of Montreal on LGBT rights |url=http://action.web.ca/home/billsiksay/en_alerts.shtml?x=91453&AA_EX_Session=6516a5a60989fd16da16f9870319236f |archive-url=https://web.archive.org/web/20070311141126/http://action.web.ca/home/billsiksay/en_alerts.shtml?x=91453&AA_EX_Session=6516a5a60989fd16da16f9870319236f |url-status=dead |archive-date=2007-03-11 |publisher=billsiksay.ca |access-date=2007-01-28 }}</ref> ইয়াৰ পিছত এলজিবিটি অধিকাৰ বিষয়ক দলটোৰ মুখপাত্ৰ [[বিল চিকছে]]য়ে ২০০৬ চনৰ ২০ ছেপ্টেম্বৰত [[কানাডাৰ সংসদৰ নিম্ন সদন|কানাডাৰ সংসদৰ নিম্ন সদনত]] এখন প্ৰস্তাৱ উত্থাপন কৰে। এই প্ৰস্তাৱত কানাডা চৰকাৰক ঘোষণাখন মানি চলিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছিল।<ref>{{cite web|date=2006-09-21 |title=Siksay calls for LGBT rights to be adopted |publisher=New Democratic Party |url=https://www.ndp.ca/page/4355 |access-date=2007-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070118152529/http://www.ndp.ca/page/4355 |archive-date=2007-01-18 |url-status=dead }}</ref> তলত উল্লেখ কৰা চহৰসমূহৰ [[নগৰ পৰিষদ|নগৰ পৰিষদসমূহেও]] ঘোষণাখন গ্ৰহণ কৰিছিল:<ref>{{cite web|date=2006-12-08 |title=Declaration of Montreal – Support, endorsements etc. |publisher=Declaration of Montreal website |url=http://www.declarationofmontreal.org/support.html |access-date=2007-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070218145433/http://www.declarationofmontreal.org/support.html |archive-date=2007-02-18 |url-status=dead }}</ref> * [[মণ্ট্ৰিয়েল|মণ্ট্ৰিয়েল, কানাডা]] * [[বাৰ্চিলোনা|বাৰ্চিলোনা, স্পেইন]] * [[ছান ফ্ৰান্সিস্কো|ছান ফ্ৰান্সিস্কো, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] * [[ডেনভাৰ|ডেনভাৰ, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] * [[ছিডনী|ছিডনী, অষ্ট্ৰেলিয়া]] ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[http://www.declarationofmontreal.org মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণা সম্পৰ্কীয় ৱেবছাইট] *[http://www.declarationofmontreal.org/DeclarationofMontreal.pdf মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণাৰ ইংৰাজী সংস্কৰণ] s7dfxjovebz02uaua0bz3xqxjbif0qn 646735 646734 2026-10-23T11:48:07Z AjayDas 12623 /* পৰিয়ালৰ অধিকাৰ */ 646735 wikitext text/x-wiki {{Short description|এলজিবিটিকিউ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় নথি}} [[File:Navra Tewks Outg.jpg|right|300px|thumb|মাৰ্টিনা নাভ্ৰাটিলোভা আৰু মাৰ্ক টেউক্সবেৰীয়ে বিশ্ব আউটগেমছৰ উদ্বোধনী অনুষ্ঠানত মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণা পাঠ কৰিছে।]] '''লেছবিয়ান, গে’, উভকামী আৰু ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ লোকৰ মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণা''' ২০০৬ চনৰ ২৯ জুলাইত [[কানাডা]]ৰ কুৱেবেক প্ৰদেশৰ [[মণ্ট্ৰিয়েল]]ত গ্ৰহণ কৰা এখন নথি। প্ৰথম বিশ্ব আউটগেমছৰ অংশ হিচাপে অনুষ্ঠিত এলজিবিটিৰ মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্মিলনত এই ঘোষণা গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। ঘোষণাখনত [[এলজিবিটি]] আৰু আন্তঃলিংগ লোকৰ বাবে সাৰ্বজনীনভাৱে নিশ্চিত কৰিবলগীয়া কেইবাটাও অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াত মৌলিক স্বাধীনতাৰ নিশ্চয়তাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি স্বাস্থ্যসেৱা, শিক্ষা আৰু প্ৰব্ৰজনৰ ক্ষেত্ৰত এলজিবিটি লোকৰ বিৰুদ্ধে বৈষম্য প্ৰতিৰোধ কৰালৈকে মানৱ অধিকাৰৰ সকলো দিশ সামৰি লোৱা হৈছে। ঘোষণাখনত বিশ্বজুৰি এলজিবিটি অধিকাৰৰ প্ৰসাৰ আৰু আন্তঃলিংগ লোকৰ মানৱ অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত দেখা দিয়া বিভিন্ন সমস্যাৰ কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় এলজিবিটি আন্দোলনৰ দাবীসমূহৰ তালিকা প্ৰস্তুত কৰাৰ প্ৰাৰম্ভিক পদক্ষেপ হিচাপে এই ঘোষণা যুগুত কৰা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ইয়াক [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ৰ ওচৰত দাখিল কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। ==পটভূমি== এই সন্মিলনৰ উদ্দেশ্য আছিল এলজিবিটি অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় বিষয়সমূহৰ প্ৰতি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰা। বিশ্ব আউটগেমছ আৰম্ভ হোৱাৰ ঠিক আগতে সন্মিলনখন অনুষ্ঠিত হৈছিল। ইয়াত বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ প্ৰায় ২০০০ গৰাকী প্ৰতিনিধি আৰু ৬০০ গৰাকী বক্তাই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। সেই সময়লৈকে অনুষ্ঠিত এলজিবিটি অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় সন্মিলনসমূহৰ ভিতৰত এইখনেই আছিল আটাইতকৈ বৃহৎ সন্মিলন।<ref>{{Cite journal|last=Vallée|first=Pierre|date=2006-07-15|title=La Conférence veut laisser son empreinte: La Déclaration de Montréal fera état des griefs et revendications de la communauté internationale des LGBT|url=http://collections.banq.qc.ca/ark:/52327/2808847|journal=Le devoir, 1910– (Montréal)|issue=Cahier F|pages=F6|via=BAnQ numérique}}</ref> সন্মিলনত বিশিষ্ট আইনজ্ঞ, শিক্ষাবিদ, ধৰ্মীয় নেতা আৰু মানৱ অধিকাৰ কৰ্মীকে ধৰি কেইবাগৰাকীও আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিশেষজ্ঞই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name=A2Mediagroup>{{cite web |date=2006-08-08 |title=Gay Games Montreal seen as 1st Class World Success |publisher=A2Mediagroup.com |url=http://www.a2mediagroup.com/?c=126&a=8965 |access-date=2007-01-28}}</ref> তেওঁলোকৰ ভিতৰত ইউৰোপীয় সংসদৰ প্ৰাক্তন সদস্য জোক ছুইবেল আছিল। তেওঁ ঘোষণাখনৰ মূল প্ৰণেতাসকলৰ এগৰাকী আছিল।<ref>{{cite web |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=Drs. J. (Joke) Swiebel |url=https://www.parlement.com/id/vghq1ig2wnzf/j_joke_swiebel?ac=1:lto:u:ReP%2bwjiGhakS1LXdYUg6YunylIQ |publisher=Parlementair Documentatie Centrum|access-date=5 June 2022 |archive-url=https://archive.today/20220607130405/https://www.parlement.com/id/vghq1ig2wnzf/j_joke_swiebel?ac=1:lto:u:ReP%2BwjiGhakS1LXdYUg6YunylIQ |archive-date=7 June 2022 |location=Leiden, Netherlands |language=Dutch |date=2020 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite book |last1=Harvey |first1=Jean |last2=Horne |first2=John |last3=Safai |first3=Parissa |title=Sport and Social Movements: From the Local to the Global |url=https://books.google.com/books?id=oUXSAQAAQBAJ&pg=PA87 |date=2013 |publisher=Bloomsbury Publishing |location=London |isbn=978-1-78093-557-7}}</ref>{{Rp|87}} সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰা প্ৰতিনিধিসকলে সৰ্বসন্মতিক্ৰমে ঘোষণাখন অনুমোদন কৰে।<ref name=A2Mediagroup /> সন্মিলনত মূল ভাষণ প্ৰদান কৰা ব্যক্তিসকলৰ ভিতৰত আছিল:<ref>{{cite web|date=2006-08-13 |title=International Conference on LGBT Human Rights, and the First World Outgames |publisher=More Light Presbyterians |url=http://www.mlp.org/article.php?story=20060813005736504 |access-date=2007-01-29 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070420091604/http://www.mlp.org/article.php?story=20060813005736504 |archive-date=2007-04-20 }}</ref> * লুইজ আৰ্বাৰ — [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ৰ মানৱ অধিকাৰ উচ্চায়ুক্ত * জিন ৰবিনছন — [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ এপিস্কোপাল গীৰ্জাৰ নিউ হেম্পশ্বাৰ ধৰ্মপ্ৰদেশৰ ধৰ্মপাল * ক্লেয়াৰ ল'হ্যুৰে-ডুবেই — কানাডাৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ প্ৰাক্তন ন্যায়াধীশ * মাৰ্ক টেউক্সবেৰী — কানাডাৰ সাঁতোৰবিদ আৰু ১৯৯২ চনৰ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিকৰ স্বৰ্ণ পদক বিজয়ী * ইৰছাদ মাঞ্জি — কানাডাৰ লেখক, সাংবাদিক আৰু কৰ্মী * জৰ্জিনা বেয়াৰ — [[নিউজিলেণ্ড]]ৰ ৰাজনীতিবিদ আৰু মুকলিকৈ নিজকে লিংগ পৰিৱৰ্তিত বুলি প্ৰকাশ কৰা বিশ্বৰ প্ৰথমগৰাকী সংসদ সদস্য * ৱাহিদ আলী — এছীয় বংশোদ্ভৱ ব্যৱসায়ী আৰু [[যুক্তৰাজ্য]]ৰ আজীৱন উপাধিধাৰী সদন সদস্য * মাৰ্টিনা নাভ্ৰাটিলোভা — প্ৰাক্তন বিশ্বৰ শীৰ্ষস্থানীয় টেনিছ খেলুৱৈ * জেৰাল্ড ট্ৰেম্বলে — মণ্ট্ৰিয়েলৰ মেয়ৰ এই ঘোষণাৰ উদ্দেশ্য আছিল ৰাষ্ট্ৰসংঘই নিজৰ [[মানৱ অধিকাৰৰ সাৰ্বজনীন ঘোষণা|মানৱ অধিকাৰৰ সাৰ্বজনীন ঘোষণা]] সকলো ক্ষেত্ৰতে সমানে কাৰ্যকৰী কৰাত ব্যৰ্থ হোৱা বিষয়টো উত্থাপন কৰা।<ref>{{cite web |date=2006-07-28 |title=L'ONU interpellée |publisher=Radio-Canada |url=http://www.radio-canada.ca/regions/Montreal/2006/07/28/001-Declaration-Montreal.shtml |access-date=2007-02-11}}</ref> [[সমকামিতা]]ক অপৰাধ হিচাপে গণ্য কৰা কেইবাখনো সদস্য ৰাষ্ট্ৰত [[জীয়াই থকাৰ অধিকাৰ|জীয়াই থকাৰ অধিকাৰকে]] ধৰি কেইবাটাও মৌলিক অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতা উলংঘা কৰা হয়। নখন আইনগত এলেকাত সমকামী যৌন সম্পৰ্কৰ বাবে [[মৃত্যুদণ্ড]] বিহাৰ ব্যৱস্থা আছিল:<ref name="1a">Declaration of Montreal, 1. (a)</ref> আফগানিস্তান, ইৰান, নাইজেৰিয়া, মৰিটানিয়া, পাকিস্তান, ছৌদি আৰব, ছুডান আৰু য়েমেন।<ref>{{cite web |date=2000-07-31 |title=The Death Penalty for Homosexual Acts |publisher=[[International Lesbian, Gay, Bisexual, Trans and Intersex Association|ILGA]] |url=http://www.ilga.info/Information/Legal_survey/Summary%20information/death_penalty_for_homosexual_act.htm |access-date=2007-02-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070301150056/http://www.ilga.info/Information/Legal_survey/Summary%20information/death_penalty_for_homosexual_act.htm |archive-date=2007-03-01 }}</ref> ৭২খন দেশত এনে সম্পৰ্ক অবৈধ আছিল<ref name="1c">Declaration of Montreal, 1. (c)</ref> আৰু বহু ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ বাবে কাৰাদণ্ড বা শাৰীৰিক শাস্তি বিহাৰ ব্যৱস্থা আছিল। ==মৌলিক অধিকাৰ== এই ঘোষণাত [[এলজিবিটি|এলজিবিটি লোকৰ]] মৌলিক অধিকাৰ সুৰক্ষিত কৰিবলৈ ব্যৱস্থা গ্ৰহণৰ প্ৰয়োজন থকা কেইবাটাও ক্ষেত্ৰ চিনাক্ত কৰা হৈছে। ঘোষণাখনত কোৱা হৈছে, "যিখন পৃথিৱীত এলজিবিটি লোকৰ অধিকাৰ নিয়মিতভাৱে উলংঘা কৰা হয়, সেইখন পৃথিৱীত কোনেও নিজকে নিৰাপদ আৰু স্বাধীন বুলি অনুভৱ কৰিব নোৱাৰে।" ইয়াত [[ভিয়েনা|ভিয়েনাত]] অনুষ্ঠিত মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় বিশ্ব সন্মিলনত প্ৰকাশ কৰা নীতিৰ উল্লেখ কৰা হৈছে। সেই নীতি অনুসৰি, "সকলো মানৱ অধিকাৰ সাৰ্বজনীন, অবিভাজ্য, পৰস্পৰ নিৰ্ভৰশীল আৰু পৰস্পৰ সম্পৰ্কিত।"<ref name = "2.">Declaration of Montreal, 2.</ref> ===ৰাষ্ট্ৰ আৰু ব্যক্তিৰ দ্বাৰা সংঘটিত হিংসাৰ পৰা সুৰক্ষা=== এই ঘোষণাত মৃত্যুদণ্ডৰ লগতে ৰাষ্ট্ৰৰ সমৰ্থন থকা বা ব্যক্তিগত লোকৰ দ্বাৰা সংঘটিত এলজিবিটি লোকৰ বিৰুদ্ধে সকলো ধৰণৰ হিংসা বন্ধ কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ৰাষ্ট্ৰসমূহক এলজিবিটি লোকক সকলো ধৰণৰ ঘৃণাজনিত অপৰাধৰ পৰা সুৰক্ষা দিবলৈ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। বিপৰীত লিংগৰ ব্যক্তিৰ সৈতে বলপূৰ্বক বিবাহক মানৱ অধিকাৰৰ এক বিশেষ উলংঘন হিচাপে চিনাক্ত কৰি এনে বিবাহ বন্ধ কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, আন্তঃলিংগ লোকৰ বিৰুদ্ধে হিংসাকো গৰিহণা দিয়া হৈছে। বিশেষকৈ তেওঁলোকৰ যৌন বৈশিষ্ট্যক কঠোৰ নিৰ্দিষ্ট আৰ্হিৰ সৈতে মিলাবলৈ কৰা অপ্ৰয়োজনীয় অস্ত্ৰোপচাৰৰ বিৰোধিতা কৰা হৈছে। ব্যক্তিজনে বিষয়টো বুজি নিজৰ সন্মতি দিব পৰা বয়স নোপোৱালৈকে এনে অস্ত্ৰোপচাৰ কৰিব নালাগে বুলিও কোৱা হৈছে।<ref name="1a"/> এই ঘোষণাই যোগ্যাকাৰ্তা নীতিমালাৰ ১৮ নং নীতিৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলাইছিল। এই নীতিত চিকিৎসাৰ নামত কৰা নিৰ্যাতনৰ পৰা সুৰক্ষাৰ কথা কোৱা হৈছে। ===মত প্ৰকাশ, সমাৱেশ আৰু সংগঠনৰ স্বাধীনতা=== এলজিবিটি লোকৰ বিৰুদ্ধে বৈষম্যমূলক আইনসমূহক অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় কাম-কাজৰ প্ৰধান বাধা হিচাপে চিনাক্ত কৰা হৈছে। এনে আইনৰ ভিতৰত গৌৰৱ পদযাত্ৰা, এলজিবিটি বিষয়ক সাংবাদিকতা আৰু বেচৰকাৰী সংগঠনৰ পঞ্জীয়নৰ ওপৰত থকা নিষেধাজ্ঞা অন্তৰ্ভুক্ত। সেয়েহে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজক এই অধিকাৰসমূহ নিশ্চিত কৰিবলৈ আৰু বৈৰী চৰকাৰী কৰ্তৃপক্ষই এই অধিকাৰ কাঢ়ি লোৱাত বাধা দিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে।<ref>Declaration of Montreal, 1. (b)</ref> ইয়াৰ লগতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজক এই অধিকাৰসমূহৰ প্ৰসাৰৰ বাবে সক্ৰিয় ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। এই উদ্দেশ্যে ঘোষণাখনত মানৱ অধিকাৰৰ সন্মান বৃদ্ধিৰ চৰ্তৰ সৈতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় উন্নয়ন সাহায্যৰ পুঁজি আৰু আঁচনি জড়িত কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত এলজিবিটি লোকৰ অধিকাৰৰ সন্মানো অন্তৰ্ভুক্ত। যিবোৰ অঞ্চলত এলজিবিটি লোকসকলে এতিয়াও নিজৰ জীৱন বা ব্যক্তিগত সুৰক্ষাক লৈ ভয়ত থাকে, তেনে অঞ্চলত তেওঁলোকৰ অধিকাৰৰ বাবে কাম কৰা সংগঠনসমূহক আৰ্থিক সাহায্য প্ৰদানৰ দাবী জনোৱা হৈছে।<ref name="1c"/> ===সন্মতিসূচক সমলিংগ যৌন সম্পৰ্কৰ স্বাধীনতা=== সন্মতিসূচক সমলিংগ যৌন সম্পৰ্কত বাধা দিয়া সকলো আইন বাতিল কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে।<ref name="1c"/> ==বৈষম্যৰ পৰা মুক্তি== এলজিবিটি লোকসকলে জীৱনৰ বহু ক্ষেত্ৰত বৈষম্যৰ সন্মুখীন হয়। তলত উল্লেখ কৰা ক্ষেত্ৰসমূহত বৈষম্যৰ পৰা মুক্তিৰ অধিকাৰ নিশ্চিত কৰিবলৈ চৰকাৰসমূহক সক্ৰিয় ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ===আশ্ৰয় আৰু প্ৰব্ৰজনৰ অধিকাৰ=== শৰণাৰ্থীৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ উচ্চায়ুক্তই [[যৌন অভিমুখিতা|যৌন অভিমুখিতা]] বা লিংগ পৰিচয়ৰ ভিত্তিত নিৰ্যাতনৰ পৰা পলাই অহা লোকসকলৰ আশ্ৰয়ৰ অধিকাৰ স্বীকাৰ কৰে। সকলো দেশকে একে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, বিদেশী নাগৰিকৰ এলজিবিটি জীৱনসংগীসকলৰ বসবাসৰ অধিকাৰ নিশ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত বৈষম্য নকৰিবলৈ দাবী জনোৱা হৈছে।<ref name="2."/> ===পৰিয়ালৰ অধিকাৰ=== বহু লোকৰ জীৱনত পৰিয়ালক আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ হিচাপে গণ্য কৰা হৈছে। এই ঘোষণাত সমলিংগ দম্পতীৰ বিবাহৰ ব্যৱস্থা কৰিবলৈ, বিবাহ নকৰাকৈ একেলগে থকা সকলো দম্পতীক একেধৰণৰ সংগীৰ অধিকাৰ দিবলৈ আৰু এলজিবিটি লোকৰ দ্বাৰা দত্তক গ্ৰহণকে ধৰি পিতৃ-মাতৃ হোৱাৰ সকলো ব্যৱস্থাৰ ক্ষেত্ৰত সকলোকে সমান সুযোগ দিবলৈ কোৱা হৈছে।<ref name="4b">Declaration of Montreal, 4. (b)</ref> ===শিক্ষা, স্বাস্থ্যসেৱা, সংবাদ মাধ্যম আৰু নিয়োগ=== শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত এলজিবিটি লোকৰ মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় পাঠ্য বিষয় অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ দাবী জনোৱা হৈছে। বিদ্যালয়সমূহক [[সমকামীবিদ্বেষ|সমকামীবিদ্বেষী]] উৎপীড়নৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। সংবাদ মাধ্যমক [[এলজিবিটি সম্পৰ্কীয় গতানুগতিক ধাৰণা|এলজিবিটি লোকৰ বিষয়ে প্ৰচলিত গতানুগতিক ধাৰণা]] ভাঙি পেলোৱাত সহায় কৰিবলৈ আৰু তেওঁলোকক বাস্তৱসন্মতভাৱে উপস্থাপন কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে। সাধাৰণ স্বাস্থ্যসেৱাৰ লগতে এলজিবিটি লোকৰ বিশেষ স্বাস্থ্যজনিত প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণৰ বাবে স্বাস্থ্যসেৱা লাভৰ সুবিধাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছে। বিশেষকৈ [[লিংগ পুনৰ্নিৰ্ধাৰণ অস্ত্ৰোপচাৰ|লিংগ পুনৰ্নিৰ্ধাৰণ অস্ত্ৰোপচাৰৰ]] বাবেও আন চিকিৎসাগতভাৱে প্ৰয়োজনীয় চিকিৎসাৰ দৰে একে পৰিমাণৰ আৰ্থিক সাহায্য প্ৰদান কৰাৰ আশা প্ৰকাশ কৰা হৈছে। শেষত, ধৰ্মীয় সংগঠনসমূহক এলজিবিটি লোকৰ প্ৰতি সহনশীল হ’বলৈ উৎসাহিত কৰা হৈছে।<ref name="4b"/> ===নিয়োগ=== এলজিবিটি লোকৰ অৰ্থনৈতিক স্বাৱলম্বিতা আৰু [[আত্মসন্মান|আত্মসন্মান]] নিশ্চিত কৰিবলৈ নিয়োগ আৰু ব্যৱসায়ৰ ক্ষেত্ৰত ন্যায্য সুযোগ প্ৰসাৰৰ কাৰ্যসূচী প্ৰস্তুত কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। চৰকাৰসমূহক কৰ্মক্ষেত্ৰত এনে [[কৰ্মক্ষেত্ৰত বৈষম্য|বৈষম্য]] দূৰ কৰা আৰু [[ৰাজহুৱা খণ্ড|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ]] কৰ্মক্ষেত্ৰ তথা শ্ৰমিক সংগঠনসমূহত এলজিবিটি লোকৰ সমতা আৰু সুৰক্ষা নিশ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত আদৰ্শ দেখুৱাবলৈ কোৱা হৈছে।<ref name="4b"/> ==বিশ্বজুৰি এলজিবিটি অধিকাৰৰ প্ৰসাৰৰ সমস্যা== বিশ্বজুৰি এলজিবিটি অধিকাৰৰ প্ৰসাৰৰ বাবে এই ঘোষণাত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজক বিশ্বব্যাপী তথ্য প্ৰচাৰ অভিযান চলাবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে। একে মতাদৰ্শৰ বেচৰকাৰী সংগঠন আৰু চৰকাৰসমূহক এনে অভিযানৰ প্ৰস্তুতি আৰু পৰিচালনাত সহায় কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। এই অভিযানৰ এটা অংশ হিচাপে এলজিবিটি লোকৰ মাজত এইচআইভি আৰু এইডছ প্ৰতিৰোধ আৰু চিকিৎসা সম্পৰ্কে শিক্ষা প্ৰদান কৰাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। চৰকাৰসমূহক এইচআইভি আৰু এইডছৰ বিৰুদ্ধে যুঁজত এলজিবিটি লোককো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰা হৈছে।<ref name="2."/> [[ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ সমিতি|ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ সমিতিয়ে]] [[টুনেন বনাম অষ্ট্ৰেলিয়া|টুনেন বনাম অষ্ট্ৰেলিয়া]] গোচৰত দিয়া সিদ্ধান্তৰ পিছতো ৰাষ্ট্ৰসংঘই এলজিবিটি অধিকাৰক মানৱ অধিকাৰ হিচাপে স্বীকৃতি দিবলৈ ব্যৰ্থ হোৱা বিষয়টোক গৰিহণা দিয়া হৈছে।<ref name="1c"/> নতুন [[ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ পৰিষদ|ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ পৰিষদক]] নিজৰ কাৰ্যসূচীত এলজিবিটি অধিকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ অনুৰোধ জনোৱা হৈছে। লগতে [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমকামী মহিলা, সমকামী পুৰুষ, উভকামী, লিংগ পৰিৱৰ্তিত আৰু আন্তঃলিংগ সংস্থা|আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমকামী মহিলা, সমকামী পুৰুষ, উভকামী, লিংগ পৰিৱৰ্তিত আৰু আন্তঃলিংগ সংস্থা]] আৰু আন এলজিবিটি অধিকাৰ সংগঠনসমূহক পৰিষদৰ সৈতে পৰামৰ্শ কৰিব পৰা বেচৰকাৰী সংগঠনৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ কোৱা হৈছে।<ref name="2."/> শেষত, বিশ্বৰ সকলো দেশ আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘক প্ৰতি বছৰে ১৭ মে' তাৰিখটো [[সমকামীবিদ্বেষ আৰু লিংগ পৰিৱৰ্তিত লোকৰ প্ৰতি বিদ্বেষৰ বিৰুদ্ধে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দিৱস|সমকামীবিদ্বেষ আৰু লিংগ পৰিৱৰ্তিত লোকৰ প্ৰতি বিদ্বেষৰ বিৰুদ্ধে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দিৱস]] হিচাপে স্বীকৃতি দিবলৈ আৰু ইয়াৰ প্ৰচাৰ কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে।<ref>Declaration of Montreal, 5.</ref> ==কাৰ্যকৰীকৰণ== ২০০৬ চনৰ ১ আগষ্টত [[মণ্ট্ৰিয়েলৰ ভিল-মাৰি পৌৰ এলেকা|মণ্ট্ৰিয়েলৰ ভিল-মাৰি পৌৰ এলেকাই]] এই ঘোষণা আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰে। বিশ্বৰ কোনো নিৰ্বাচিত সংস্থাই প্ৰথমবাৰৰ বাবে এই ঘোষণা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite web |date=2006-08-02 |title=Declaration of Montreal endorsed by Ville-Marie Borough! |url=http://fugues.vortex.qc.ca/main.cfm?p=100&Article_ID=7693 |publisher=fugues.com |access-date=2007-01-29}}</ref> ইয়াৰ পিছত ২০০৬ চনৰ ১০ ছেপ্টেম্বৰত [[কানাডাৰ নতুন গণতান্ত্ৰিক দল|কানাডাৰ নতুন গণতান্ত্ৰিক দল]]ৰ কেন্দ্ৰীয় অধিৱেশনত সৰ্বসন্মতিক্ৰমে ঘোষণা গ্ৰহণ কৰা হয়। এইদৰে ঘোষণা গ্ৰহণ কৰা ই প্ৰথম ৰাজনৈতিক দল হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{cite web |date=2006-09-11 |title=NDP formally adopts Declaration of Montreal on LGBT rights |url=http://action.web.ca/home/billsiksay/en_alerts.shtml?x=91453&AA_EX_Session=6516a5a60989fd16da16f9870319236f |archive-url=https://web.archive.org/web/20070311141126/http://action.web.ca/home/billsiksay/en_alerts.shtml?x=91453&AA_EX_Session=6516a5a60989fd16da16f9870319236f |url-status=dead |archive-date=2007-03-11 |publisher=billsiksay.ca |access-date=2007-01-28 }}</ref> ইয়াৰ পিছত এলজিবিটি অধিকাৰ বিষয়ক দলটোৰ মুখপাত্ৰ [[বিল চিকছে]]য়ে ২০০৬ চনৰ ২০ ছেপ্টেম্বৰত [[কানাডাৰ সংসদৰ নিম্ন সদন|কানাডাৰ সংসদৰ নিম্ন সদনত]] এখন প্ৰস্তাৱ উত্থাপন কৰে। এই প্ৰস্তাৱত কানাডা চৰকাৰক ঘোষণাখন মানি চলিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছিল।<ref>{{cite web|date=2006-09-21 |title=Siksay calls for LGBT rights to be adopted |publisher=New Democratic Party |url=https://www.ndp.ca/page/4355 |access-date=2007-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070118152529/http://www.ndp.ca/page/4355 |archive-date=2007-01-18 |url-status=dead }}</ref> তলত উল্লেখ কৰা চহৰসমূহৰ [[নগৰ পৰিষদ|নগৰ পৰিষদসমূহেও]] ঘোষণাখন গ্ৰহণ কৰিছিল:<ref>{{cite web|date=2006-12-08 |title=Declaration of Montreal – Support, endorsements etc. |publisher=Declaration of Montreal website |url=http://www.declarationofmontreal.org/support.html |access-date=2007-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070218145433/http://www.declarationofmontreal.org/support.html |archive-date=2007-02-18 |url-status=dead }}</ref> * [[মণ্ট্ৰিয়েল|মণ্ট্ৰিয়েল, কানাডা]] * [[বাৰ্চিলোনা|বাৰ্চিলোনা, স্পেইন]] * [[ছান ফ্ৰান্সিস্কো|ছান ফ্ৰান্সিস্কো, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] * [[ডেনভাৰ|ডেনভাৰ, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] * [[ছিডনী|ছিডনী, অষ্ট্ৰেলিয়া]] ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[http://www.declarationofmontreal.org মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণা সম্পৰ্কীয় ৱেবছাইট] *[http://www.declarationofmontreal.org/DeclarationofMontreal.pdf মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণাৰ ইংৰাজী সংস্কৰণ] dfr3f2nzlcb6ftv1invyqvcltso0d9p 646737 646735 2026-10-23T11:48:44Z AjayDas 12623 /* শিক্ষা, স্বাস্থ্যসেৱা, সংবাদ মাধ্যম আৰু নিয়োগ */ 646737 wikitext text/x-wiki {{Short description|এলজিবিটিকিউ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় নথি}} [[File:Navra Tewks Outg.jpg|right|300px|thumb|মাৰ্টিনা নাভ্ৰাটিলোভা আৰু মাৰ্ক টেউক্সবেৰীয়ে বিশ্ব আউটগেমছৰ উদ্বোধনী অনুষ্ঠানত মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণা পাঠ কৰিছে।]] '''লেছবিয়ান, গে’, উভকামী আৰু ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ লোকৰ মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণা''' ২০০৬ চনৰ ২৯ জুলাইত [[কানাডা]]ৰ কুৱেবেক প্ৰদেশৰ [[মণ্ট্ৰিয়েল]]ত গ্ৰহণ কৰা এখন নথি। প্ৰথম বিশ্ব আউটগেমছৰ অংশ হিচাপে অনুষ্ঠিত এলজিবিটিৰ মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্মিলনত এই ঘোষণা গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। ঘোষণাখনত [[এলজিবিটি]] আৰু আন্তঃলিংগ লোকৰ বাবে সাৰ্বজনীনভাৱে নিশ্চিত কৰিবলগীয়া কেইবাটাও অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াত মৌলিক স্বাধীনতাৰ নিশ্চয়তাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি স্বাস্থ্যসেৱা, শিক্ষা আৰু প্ৰব্ৰজনৰ ক্ষেত্ৰত এলজিবিটি লোকৰ বিৰুদ্ধে বৈষম্য প্ৰতিৰোধ কৰালৈকে মানৱ অধিকাৰৰ সকলো দিশ সামৰি লোৱা হৈছে। ঘোষণাখনত বিশ্বজুৰি এলজিবিটি অধিকাৰৰ প্ৰসাৰ আৰু আন্তঃলিংগ লোকৰ মানৱ অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত দেখা দিয়া বিভিন্ন সমস্যাৰ কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় এলজিবিটি আন্দোলনৰ দাবীসমূহৰ তালিকা প্ৰস্তুত কৰাৰ প্ৰাৰম্ভিক পদক্ষেপ হিচাপে এই ঘোষণা যুগুত কৰা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ইয়াক [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ৰ ওচৰত দাখিল কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। ==পটভূমি== এই সন্মিলনৰ উদ্দেশ্য আছিল এলজিবিটি অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় বিষয়সমূহৰ প্ৰতি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰা। বিশ্ব আউটগেমছ আৰম্ভ হোৱাৰ ঠিক আগতে সন্মিলনখন অনুষ্ঠিত হৈছিল। ইয়াত বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ প্ৰায় ২০০০ গৰাকী প্ৰতিনিধি আৰু ৬০০ গৰাকী বক্তাই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। সেই সময়লৈকে অনুষ্ঠিত এলজিবিটি অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় সন্মিলনসমূহৰ ভিতৰত এইখনেই আছিল আটাইতকৈ বৃহৎ সন্মিলন।<ref>{{Cite journal|last=Vallée|first=Pierre|date=2006-07-15|title=La Conférence veut laisser son empreinte: La Déclaration de Montréal fera état des griefs et revendications de la communauté internationale des LGBT|url=http://collections.banq.qc.ca/ark:/52327/2808847|journal=Le devoir, 1910– (Montréal)|issue=Cahier F|pages=F6|via=BAnQ numérique}}</ref> সন্মিলনত বিশিষ্ট আইনজ্ঞ, শিক্ষাবিদ, ধৰ্মীয় নেতা আৰু মানৱ অধিকাৰ কৰ্মীকে ধৰি কেইবাগৰাকীও আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিশেষজ্ঞই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name=A2Mediagroup>{{cite web |date=2006-08-08 |title=Gay Games Montreal seen as 1st Class World Success |publisher=A2Mediagroup.com |url=http://www.a2mediagroup.com/?c=126&a=8965 |access-date=2007-01-28}}</ref> তেওঁলোকৰ ভিতৰত ইউৰোপীয় সংসদৰ প্ৰাক্তন সদস্য জোক ছুইবেল আছিল। তেওঁ ঘোষণাখনৰ মূল প্ৰণেতাসকলৰ এগৰাকী আছিল।<ref>{{cite web |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=Drs. J. (Joke) Swiebel |url=https://www.parlement.com/id/vghq1ig2wnzf/j_joke_swiebel?ac=1:lto:u:ReP%2bwjiGhakS1LXdYUg6YunylIQ |publisher=Parlementair Documentatie Centrum|access-date=5 June 2022 |archive-url=https://archive.today/20220607130405/https://www.parlement.com/id/vghq1ig2wnzf/j_joke_swiebel?ac=1:lto:u:ReP%2BwjiGhakS1LXdYUg6YunylIQ |archive-date=7 June 2022 |location=Leiden, Netherlands |language=Dutch |date=2020 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite book |last1=Harvey |first1=Jean |last2=Horne |first2=John |last3=Safai |first3=Parissa |title=Sport and Social Movements: From the Local to the Global |url=https://books.google.com/books?id=oUXSAQAAQBAJ&pg=PA87 |date=2013 |publisher=Bloomsbury Publishing |location=London |isbn=978-1-78093-557-7}}</ref>{{Rp|87}} সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰা প্ৰতিনিধিসকলে সৰ্বসন্মতিক্ৰমে ঘোষণাখন অনুমোদন কৰে।<ref name=A2Mediagroup /> সন্মিলনত মূল ভাষণ প্ৰদান কৰা ব্যক্তিসকলৰ ভিতৰত আছিল:<ref>{{cite web|date=2006-08-13 |title=International Conference on LGBT Human Rights, and the First World Outgames |publisher=More Light Presbyterians |url=http://www.mlp.org/article.php?story=20060813005736504 |access-date=2007-01-29 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070420091604/http://www.mlp.org/article.php?story=20060813005736504 |archive-date=2007-04-20 }}</ref> * লুইজ আৰ্বাৰ — [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ৰ মানৱ অধিকাৰ উচ্চায়ুক্ত * জিন ৰবিনছন — [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ এপিস্কোপাল গীৰ্জাৰ নিউ হেম্পশ্বাৰ ধৰ্মপ্ৰদেশৰ ধৰ্মপাল * ক্লেয়াৰ ল'হ্যুৰে-ডুবেই — কানাডাৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ প্ৰাক্তন ন্যায়াধীশ * মাৰ্ক টেউক্সবেৰী — কানাডাৰ সাঁতোৰবিদ আৰু ১৯৯২ চনৰ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিকৰ স্বৰ্ণ পদক বিজয়ী * ইৰছাদ মাঞ্জি — কানাডাৰ লেখক, সাংবাদিক আৰু কৰ্মী * জৰ্জিনা বেয়াৰ — [[নিউজিলেণ্ড]]ৰ ৰাজনীতিবিদ আৰু মুকলিকৈ নিজকে লিংগ পৰিৱৰ্তিত বুলি প্ৰকাশ কৰা বিশ্বৰ প্ৰথমগৰাকী সংসদ সদস্য * ৱাহিদ আলী — এছীয় বংশোদ্ভৱ ব্যৱসায়ী আৰু [[যুক্তৰাজ্য]]ৰ আজীৱন উপাধিধাৰী সদন সদস্য * মাৰ্টিনা নাভ্ৰাটিলোভা — প্ৰাক্তন বিশ্বৰ শীৰ্ষস্থানীয় টেনিছ খেলুৱৈ * জেৰাল্ড ট্ৰেম্বলে — মণ্ট্ৰিয়েলৰ মেয়ৰ এই ঘোষণাৰ উদ্দেশ্য আছিল ৰাষ্ট্ৰসংঘই নিজৰ [[মানৱ অধিকাৰৰ সাৰ্বজনীন ঘোষণা|মানৱ অধিকাৰৰ সাৰ্বজনীন ঘোষণা]] সকলো ক্ষেত্ৰতে সমানে কাৰ্যকৰী কৰাত ব্যৰ্থ হোৱা বিষয়টো উত্থাপন কৰা।<ref>{{cite web |date=2006-07-28 |title=L'ONU interpellée |publisher=Radio-Canada |url=http://www.radio-canada.ca/regions/Montreal/2006/07/28/001-Declaration-Montreal.shtml |access-date=2007-02-11}}</ref> [[সমকামিতা]]ক অপৰাধ হিচাপে গণ্য কৰা কেইবাখনো সদস্য ৰাষ্ট্ৰত [[জীয়াই থকাৰ অধিকাৰ|জীয়াই থকাৰ অধিকাৰকে]] ধৰি কেইবাটাও মৌলিক অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতা উলংঘা কৰা হয়। নখন আইনগত এলেকাত সমকামী যৌন সম্পৰ্কৰ বাবে [[মৃত্যুদণ্ড]] বিহাৰ ব্যৱস্থা আছিল:<ref name="1a">Declaration of Montreal, 1. (a)</ref> আফগানিস্তান, ইৰান, নাইজেৰিয়া, মৰিটানিয়া, পাকিস্তান, ছৌদি আৰব, ছুডান আৰু য়েমেন।<ref>{{cite web |date=2000-07-31 |title=The Death Penalty for Homosexual Acts |publisher=[[International Lesbian, Gay, Bisexual, Trans and Intersex Association|ILGA]] |url=http://www.ilga.info/Information/Legal_survey/Summary%20information/death_penalty_for_homosexual_act.htm |access-date=2007-02-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070301150056/http://www.ilga.info/Information/Legal_survey/Summary%20information/death_penalty_for_homosexual_act.htm |archive-date=2007-03-01 }}</ref> ৭২খন দেশত এনে সম্পৰ্ক অবৈধ আছিল<ref name="1c">Declaration of Montreal, 1. (c)</ref> আৰু বহু ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ বাবে কাৰাদণ্ড বা শাৰীৰিক শাস্তি বিহাৰ ব্যৱস্থা আছিল। ==মৌলিক অধিকাৰ== এই ঘোষণাত [[এলজিবিটি|এলজিবিটি লোকৰ]] মৌলিক অধিকাৰ সুৰক্ষিত কৰিবলৈ ব্যৱস্থা গ্ৰহণৰ প্ৰয়োজন থকা কেইবাটাও ক্ষেত্ৰ চিনাক্ত কৰা হৈছে। ঘোষণাখনত কোৱা হৈছে, "যিখন পৃথিৱীত এলজিবিটি লোকৰ অধিকাৰ নিয়মিতভাৱে উলংঘা কৰা হয়, সেইখন পৃথিৱীত কোনেও নিজকে নিৰাপদ আৰু স্বাধীন বুলি অনুভৱ কৰিব নোৱাৰে।" ইয়াত [[ভিয়েনা|ভিয়েনাত]] অনুষ্ঠিত মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় বিশ্ব সন্মিলনত প্ৰকাশ কৰা নীতিৰ উল্লেখ কৰা হৈছে। সেই নীতি অনুসৰি, "সকলো মানৱ অধিকাৰ সাৰ্বজনীন, অবিভাজ্য, পৰস্পৰ নিৰ্ভৰশীল আৰু পৰস্পৰ সম্পৰ্কিত।"<ref name = "2.">Declaration of Montreal, 2.</ref> ===ৰাষ্ট্ৰ আৰু ব্যক্তিৰ দ্বাৰা সংঘটিত হিংসাৰ পৰা সুৰক্ষা=== এই ঘোষণাত মৃত্যুদণ্ডৰ লগতে ৰাষ্ট্ৰৰ সমৰ্থন থকা বা ব্যক্তিগত লোকৰ দ্বাৰা সংঘটিত এলজিবিটি লোকৰ বিৰুদ্ধে সকলো ধৰণৰ হিংসা বন্ধ কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ৰাষ্ট্ৰসমূহক এলজিবিটি লোকক সকলো ধৰণৰ ঘৃণাজনিত অপৰাধৰ পৰা সুৰক্ষা দিবলৈ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। বিপৰীত লিংগৰ ব্যক্তিৰ সৈতে বলপূৰ্বক বিবাহক মানৱ অধিকাৰৰ এক বিশেষ উলংঘন হিচাপে চিনাক্ত কৰি এনে বিবাহ বন্ধ কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, আন্তঃলিংগ লোকৰ বিৰুদ্ধে হিংসাকো গৰিহণা দিয়া হৈছে। বিশেষকৈ তেওঁলোকৰ যৌন বৈশিষ্ট্যক কঠোৰ নিৰ্দিষ্ট আৰ্হিৰ সৈতে মিলাবলৈ কৰা অপ্ৰয়োজনীয় অস্ত্ৰোপচাৰৰ বিৰোধিতা কৰা হৈছে। ব্যক্তিজনে বিষয়টো বুজি নিজৰ সন্মতি দিব পৰা বয়স নোপোৱালৈকে এনে অস্ত্ৰোপচাৰ কৰিব নালাগে বুলিও কোৱা হৈছে।<ref name="1a"/> এই ঘোষণাই যোগ্যাকাৰ্তা নীতিমালাৰ ১৮ নং নীতিৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলাইছিল। এই নীতিত চিকিৎসাৰ নামত কৰা নিৰ্যাতনৰ পৰা সুৰক্ষাৰ কথা কোৱা হৈছে। ===মত প্ৰকাশ, সমাৱেশ আৰু সংগঠনৰ স্বাধীনতা=== এলজিবিটি লোকৰ বিৰুদ্ধে বৈষম্যমূলক আইনসমূহক অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় কাম-কাজৰ প্ৰধান বাধা হিচাপে চিনাক্ত কৰা হৈছে। এনে আইনৰ ভিতৰত গৌৰৱ পদযাত্ৰা, এলজিবিটি বিষয়ক সাংবাদিকতা আৰু বেচৰকাৰী সংগঠনৰ পঞ্জীয়নৰ ওপৰত থকা নিষেধাজ্ঞা অন্তৰ্ভুক্ত। সেয়েহে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজক এই অধিকাৰসমূহ নিশ্চিত কৰিবলৈ আৰু বৈৰী চৰকাৰী কৰ্তৃপক্ষই এই অধিকাৰ কাঢ়ি লোৱাত বাধা দিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে।<ref>Declaration of Montreal, 1. (b)</ref> ইয়াৰ লগতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজক এই অধিকাৰসমূহৰ প্ৰসাৰৰ বাবে সক্ৰিয় ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। এই উদ্দেশ্যে ঘোষণাখনত মানৱ অধিকাৰৰ সন্মান বৃদ্ধিৰ চৰ্তৰ সৈতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় উন্নয়ন সাহায্যৰ পুঁজি আৰু আঁচনি জড়িত কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত এলজিবিটি লোকৰ অধিকাৰৰ সন্মানো অন্তৰ্ভুক্ত। যিবোৰ অঞ্চলত এলজিবিটি লোকসকলে এতিয়াও নিজৰ জীৱন বা ব্যক্তিগত সুৰক্ষাক লৈ ভয়ত থাকে, তেনে অঞ্চলত তেওঁলোকৰ অধিকাৰৰ বাবে কাম কৰা সংগঠনসমূহক আৰ্থিক সাহায্য প্ৰদানৰ দাবী জনোৱা হৈছে।<ref name="1c"/> ===সন্মতিসূচক সমলিংগ যৌন সম্পৰ্কৰ স্বাধীনতা=== সন্মতিসূচক সমলিংগ যৌন সম্পৰ্কত বাধা দিয়া সকলো আইন বাতিল কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে।<ref name="1c"/> ==বৈষম্যৰ পৰা মুক্তি== এলজিবিটি লোকসকলে জীৱনৰ বহু ক্ষেত্ৰত বৈষম্যৰ সন্মুখীন হয়। তলত উল্লেখ কৰা ক্ষেত্ৰসমূহত বৈষম্যৰ পৰা মুক্তিৰ অধিকাৰ নিশ্চিত কৰিবলৈ চৰকাৰসমূহক সক্ৰিয় ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ===আশ্ৰয় আৰু প্ৰব্ৰজনৰ অধিকাৰ=== শৰণাৰ্থীৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ উচ্চায়ুক্তই [[যৌন অভিমুখিতা|যৌন অভিমুখিতা]] বা লিংগ পৰিচয়ৰ ভিত্তিত নিৰ্যাতনৰ পৰা পলাই অহা লোকসকলৰ আশ্ৰয়ৰ অধিকাৰ স্বীকাৰ কৰে। সকলো দেশকে একে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, বিদেশী নাগৰিকৰ এলজিবিটি জীৱনসংগীসকলৰ বসবাসৰ অধিকাৰ নিশ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত বৈষম্য নকৰিবলৈ দাবী জনোৱা হৈছে।<ref name="2."/> ===পৰিয়ালৰ অধিকাৰ=== বহু লোকৰ জীৱনত পৰিয়ালক আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ হিচাপে গণ্য কৰা হৈছে। এই ঘোষণাত সমলিংগ দম্পতীৰ বিবাহৰ ব্যৱস্থা কৰিবলৈ, বিবাহ নকৰাকৈ একেলগে থকা সকলো দম্পতীক একেধৰণৰ সংগীৰ অধিকাৰ দিবলৈ আৰু এলজিবিটি লোকৰ দ্বাৰা দত্তক গ্ৰহণকে ধৰি পিতৃ-মাতৃ হোৱাৰ সকলো ব্যৱস্থাৰ ক্ষেত্ৰত সকলোকে সমান সুযোগ দিবলৈ কোৱা হৈছে।<ref name="4b">Declaration of Montreal, 4. (b)</ref> ===শিক্ষা, স্বাস্থ্যসেৱা, সংবাদ মাধ্যম আৰু নিয়োগ=== শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত এলজিবিটি লোকৰ মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় পাঠ্য বিষয় অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ দাবী জনোৱা হৈছে। বিদ্যালয়সমূহক সমকামীবিদ্বেষী উৎপীড়নৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। সংবাদ মাধ্যমক এলজিবিটি লোকৰ বিষয়ে প্ৰচলিত গতানুগতিক ধাৰণা ভাঙি পেলোৱাত সহায় কৰিবলৈ আৰু তেওঁলোকক বাস্তৱসন্মতভাৱে উপস্থাপন কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে। সাধাৰণ স্বাস্থ্যসেৱাৰ লগতে এলজিবিটি লোকৰ বিশেষ স্বাস্থ্যজনিত প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণৰ বাবে স্বাস্থ্যসেৱা লাভৰ সুবিধাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছে। বিশেষকৈ লিংগ পুনৰ্নিৰ্ধাৰণ অস্ত্ৰোপচাৰৰ বাবেও আন চিকিৎসাগতভাৱে প্ৰয়োজনীয় চিকিৎসাৰ দৰে একে পৰিমাণৰ আৰ্থিক সাহায্য প্ৰদান কৰাৰ আশা প্ৰকাশ কৰা হৈছে। শেষত, ধৰ্মীয় সংগঠনসমূহক এলজিবিটি লোকৰ প্ৰতি সহনশীল হ’বলৈ উৎসাহিত কৰা হৈছে।<ref name="4b"/> ===নিয়োগ=== এলজিবিটি লোকৰ অৰ্থনৈতিক স্বাৱলম্বিতা আৰু [[আত্মসন্মান|আত্মসন্মান]] নিশ্চিত কৰিবলৈ নিয়োগ আৰু ব্যৱসায়ৰ ক্ষেত্ৰত ন্যায্য সুযোগ প্ৰসাৰৰ কাৰ্যসূচী প্ৰস্তুত কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। চৰকাৰসমূহক কৰ্মক্ষেত্ৰত এনে [[কৰ্মক্ষেত্ৰত বৈষম্য|বৈষম্য]] দূৰ কৰা আৰু [[ৰাজহুৱা খণ্ড|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ]] কৰ্মক্ষেত্ৰ তথা শ্ৰমিক সংগঠনসমূহত এলজিবিটি লোকৰ সমতা আৰু সুৰক্ষা নিশ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত আদৰ্শ দেখুৱাবলৈ কোৱা হৈছে।<ref name="4b"/> ==বিশ্বজুৰি এলজিবিটি অধিকাৰৰ প্ৰসাৰৰ সমস্যা== বিশ্বজুৰি এলজিবিটি অধিকাৰৰ প্ৰসাৰৰ বাবে এই ঘোষণাত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজক বিশ্বব্যাপী তথ্য প্ৰচাৰ অভিযান চলাবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে। একে মতাদৰ্শৰ বেচৰকাৰী সংগঠন আৰু চৰকাৰসমূহক এনে অভিযানৰ প্ৰস্তুতি আৰু পৰিচালনাত সহায় কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। এই অভিযানৰ এটা অংশ হিচাপে এলজিবিটি লোকৰ মাজত এইচআইভি আৰু এইডছ প্ৰতিৰোধ আৰু চিকিৎসা সম্পৰ্কে শিক্ষা প্ৰদান কৰাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। চৰকাৰসমূহক এইচআইভি আৰু এইডছৰ বিৰুদ্ধে যুঁজত এলজিবিটি লোককো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰা হৈছে।<ref name="2."/> [[ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ সমিতি|ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ সমিতিয়ে]] [[টুনেন বনাম অষ্ট্ৰেলিয়া|টুনেন বনাম অষ্ট্ৰেলিয়া]] গোচৰত দিয়া সিদ্ধান্তৰ পিছতো ৰাষ্ট্ৰসংঘই এলজিবিটি অধিকাৰক মানৱ অধিকাৰ হিচাপে স্বীকৃতি দিবলৈ ব্যৰ্থ হোৱা বিষয়টোক গৰিহণা দিয়া হৈছে।<ref name="1c"/> নতুন [[ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ পৰিষদ|ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ পৰিষদক]] নিজৰ কাৰ্যসূচীত এলজিবিটি অধিকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ অনুৰোধ জনোৱা হৈছে। লগতে [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমকামী মহিলা, সমকামী পুৰুষ, উভকামী, লিংগ পৰিৱৰ্তিত আৰু আন্তঃলিংগ সংস্থা|আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমকামী মহিলা, সমকামী পুৰুষ, উভকামী, লিংগ পৰিৱৰ্তিত আৰু আন্তঃলিংগ সংস্থা]] আৰু আন এলজিবিটি অধিকাৰ সংগঠনসমূহক পৰিষদৰ সৈতে পৰামৰ্শ কৰিব পৰা বেচৰকাৰী সংগঠনৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ কোৱা হৈছে।<ref name="2."/> শেষত, বিশ্বৰ সকলো দেশ আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘক প্ৰতি বছৰে ১৭ মে' তাৰিখটো [[সমকামীবিদ্বেষ আৰু লিংগ পৰিৱৰ্তিত লোকৰ প্ৰতি বিদ্বেষৰ বিৰুদ্ধে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দিৱস|সমকামীবিদ্বেষ আৰু লিংগ পৰিৱৰ্তিত লোকৰ প্ৰতি বিদ্বেষৰ বিৰুদ্ধে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দিৱস]] হিচাপে স্বীকৃতি দিবলৈ আৰু ইয়াৰ প্ৰচাৰ কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে।<ref>Declaration of Montreal, 5.</ref> ==কাৰ্যকৰীকৰণ== ২০০৬ চনৰ ১ আগষ্টত [[মণ্ট্ৰিয়েলৰ ভিল-মাৰি পৌৰ এলেকা|মণ্ট্ৰিয়েলৰ ভিল-মাৰি পৌৰ এলেকাই]] এই ঘোষণা আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰে। বিশ্বৰ কোনো নিৰ্বাচিত সংস্থাই প্ৰথমবাৰৰ বাবে এই ঘোষণা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite web |date=2006-08-02 |title=Declaration of Montreal endorsed by Ville-Marie Borough! |url=http://fugues.vortex.qc.ca/main.cfm?p=100&Article_ID=7693 |publisher=fugues.com |access-date=2007-01-29}}</ref> ইয়াৰ পিছত ২০০৬ চনৰ ১০ ছেপ্টেম্বৰত [[কানাডাৰ নতুন গণতান্ত্ৰিক দল|কানাডাৰ নতুন গণতান্ত্ৰিক দল]]ৰ কেন্দ্ৰীয় অধিৱেশনত সৰ্বসন্মতিক্ৰমে ঘোষণা গ্ৰহণ কৰা হয়। এইদৰে ঘোষণা গ্ৰহণ কৰা ই প্ৰথম ৰাজনৈতিক দল হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{cite web |date=2006-09-11 |title=NDP formally adopts Declaration of Montreal on LGBT rights |url=http://action.web.ca/home/billsiksay/en_alerts.shtml?x=91453&AA_EX_Session=6516a5a60989fd16da16f9870319236f |archive-url=https://web.archive.org/web/20070311141126/http://action.web.ca/home/billsiksay/en_alerts.shtml?x=91453&AA_EX_Session=6516a5a60989fd16da16f9870319236f |url-status=dead |archive-date=2007-03-11 |publisher=billsiksay.ca |access-date=2007-01-28 }}</ref> ইয়াৰ পিছত এলজিবিটি অধিকাৰ বিষয়ক দলটোৰ মুখপাত্ৰ [[বিল চিকছে]]য়ে ২০০৬ চনৰ ২০ ছেপ্টেম্বৰত [[কানাডাৰ সংসদৰ নিম্ন সদন|কানাডাৰ সংসদৰ নিম্ন সদনত]] এখন প্ৰস্তাৱ উত্থাপন কৰে। এই প্ৰস্তাৱত কানাডা চৰকাৰক ঘোষণাখন মানি চলিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছিল।<ref>{{cite web|date=2006-09-21 |title=Siksay calls for LGBT rights to be adopted |publisher=New Democratic Party |url=https://www.ndp.ca/page/4355 |access-date=2007-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070118152529/http://www.ndp.ca/page/4355 |archive-date=2007-01-18 |url-status=dead }}</ref> তলত উল্লেখ কৰা চহৰসমূহৰ [[নগৰ পৰিষদ|নগৰ পৰিষদসমূহেও]] ঘোষণাখন গ্ৰহণ কৰিছিল:<ref>{{cite web|date=2006-12-08 |title=Declaration of Montreal – Support, endorsements etc. |publisher=Declaration of Montreal website |url=http://www.declarationofmontreal.org/support.html |access-date=2007-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070218145433/http://www.declarationofmontreal.org/support.html |archive-date=2007-02-18 |url-status=dead }}</ref> * [[মণ্ট্ৰিয়েল|মণ্ট্ৰিয়েল, কানাডা]] * [[বাৰ্চিলোনা|বাৰ্চিলোনা, স্পেইন]] * [[ছান ফ্ৰান্সিস্কো|ছান ফ্ৰান্সিস্কো, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] * [[ডেনভাৰ|ডেনভাৰ, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] * [[ছিডনী|ছিডনী, অষ্ট্ৰেলিয়া]] ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[http://www.declarationofmontreal.org মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণা সম্পৰ্কীয় ৱেবছাইট] *[http://www.declarationofmontreal.org/DeclarationofMontreal.pdf মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণাৰ ইংৰাজী সংস্কৰণ] hoci6fljqew0hfu5dcxr2tg93229kje 646738 646737 2026-10-23T11:49:15Z AjayDas 12623 /* নিয়োগ */ 646738 wikitext text/x-wiki {{Short description|এলজিবিটিকিউ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় নথি}} [[File:Navra Tewks Outg.jpg|right|300px|thumb|মাৰ্টিনা নাভ্ৰাটিলোভা আৰু মাৰ্ক টেউক্সবেৰীয়ে বিশ্ব আউটগেমছৰ উদ্বোধনী অনুষ্ঠানত মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণা পাঠ কৰিছে।]] '''লেছবিয়ান, গে’, উভকামী আৰু ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ লোকৰ মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণা''' ২০০৬ চনৰ ২৯ জুলাইত [[কানাডা]]ৰ কুৱেবেক প্ৰদেশৰ [[মণ্ট্ৰিয়েল]]ত গ্ৰহণ কৰা এখন নথি। প্ৰথম বিশ্ব আউটগেমছৰ অংশ হিচাপে অনুষ্ঠিত এলজিবিটিৰ মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্মিলনত এই ঘোষণা গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। ঘোষণাখনত [[এলজিবিটি]] আৰু আন্তঃলিংগ লোকৰ বাবে সাৰ্বজনীনভাৱে নিশ্চিত কৰিবলগীয়া কেইবাটাও অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াত মৌলিক স্বাধীনতাৰ নিশ্চয়তাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি স্বাস্থ্যসেৱা, শিক্ষা আৰু প্ৰব্ৰজনৰ ক্ষেত্ৰত এলজিবিটি লোকৰ বিৰুদ্ধে বৈষম্য প্ৰতিৰোধ কৰালৈকে মানৱ অধিকাৰৰ সকলো দিশ সামৰি লোৱা হৈছে। ঘোষণাখনত বিশ্বজুৰি এলজিবিটি অধিকাৰৰ প্ৰসাৰ আৰু আন্তঃলিংগ লোকৰ মানৱ অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত দেখা দিয়া বিভিন্ন সমস্যাৰ কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় এলজিবিটি আন্দোলনৰ দাবীসমূহৰ তালিকা প্ৰস্তুত কৰাৰ প্ৰাৰম্ভিক পদক্ষেপ হিচাপে এই ঘোষণা যুগুত কৰা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ইয়াক [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ৰ ওচৰত দাখিল কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। ==পটভূমি== এই সন্মিলনৰ উদ্দেশ্য আছিল এলজিবিটি অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় বিষয়সমূহৰ প্ৰতি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰা। বিশ্ব আউটগেমছ আৰম্ভ হোৱাৰ ঠিক আগতে সন্মিলনখন অনুষ্ঠিত হৈছিল। ইয়াত বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ প্ৰায় ২০০০ গৰাকী প্ৰতিনিধি আৰু ৬০০ গৰাকী বক্তাই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। সেই সময়লৈকে অনুষ্ঠিত এলজিবিটি অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় সন্মিলনসমূহৰ ভিতৰত এইখনেই আছিল আটাইতকৈ বৃহৎ সন্মিলন।<ref>{{Cite journal|last=Vallée|first=Pierre|date=2006-07-15|title=La Conférence veut laisser son empreinte: La Déclaration de Montréal fera état des griefs et revendications de la communauté internationale des LGBT|url=http://collections.banq.qc.ca/ark:/52327/2808847|journal=Le devoir, 1910– (Montréal)|issue=Cahier F|pages=F6|via=BAnQ numérique}}</ref> সন্মিলনত বিশিষ্ট আইনজ্ঞ, শিক্ষাবিদ, ধৰ্মীয় নেতা আৰু মানৱ অধিকাৰ কৰ্মীকে ধৰি কেইবাগৰাকীও আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিশেষজ্ঞই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name=A2Mediagroup>{{cite web |date=2006-08-08 |title=Gay Games Montreal seen as 1st Class World Success |publisher=A2Mediagroup.com |url=http://www.a2mediagroup.com/?c=126&a=8965 |access-date=2007-01-28}}</ref> তেওঁলোকৰ ভিতৰত ইউৰোপীয় সংসদৰ প্ৰাক্তন সদস্য জোক ছুইবেল আছিল। তেওঁ ঘোষণাখনৰ মূল প্ৰণেতাসকলৰ এগৰাকী আছিল।<ref>{{cite web |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=Drs. J. (Joke) Swiebel |url=https://www.parlement.com/id/vghq1ig2wnzf/j_joke_swiebel?ac=1:lto:u:ReP%2bwjiGhakS1LXdYUg6YunylIQ |publisher=Parlementair Documentatie Centrum|access-date=5 June 2022 |archive-url=https://archive.today/20220607130405/https://www.parlement.com/id/vghq1ig2wnzf/j_joke_swiebel?ac=1:lto:u:ReP%2BwjiGhakS1LXdYUg6YunylIQ |archive-date=7 June 2022 |location=Leiden, Netherlands |language=Dutch |date=2020 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite book |last1=Harvey |first1=Jean |last2=Horne |first2=John |last3=Safai |first3=Parissa |title=Sport and Social Movements: From the Local to the Global |url=https://books.google.com/books?id=oUXSAQAAQBAJ&pg=PA87 |date=2013 |publisher=Bloomsbury Publishing |location=London |isbn=978-1-78093-557-7}}</ref>{{Rp|87}} সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰা প্ৰতিনিধিসকলে সৰ্বসন্মতিক্ৰমে ঘোষণাখন অনুমোদন কৰে।<ref name=A2Mediagroup /> সন্মিলনত মূল ভাষণ প্ৰদান কৰা ব্যক্তিসকলৰ ভিতৰত আছিল:<ref>{{cite web|date=2006-08-13 |title=International Conference on LGBT Human Rights, and the First World Outgames |publisher=More Light Presbyterians |url=http://www.mlp.org/article.php?story=20060813005736504 |access-date=2007-01-29 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070420091604/http://www.mlp.org/article.php?story=20060813005736504 |archive-date=2007-04-20 }}</ref> * লুইজ আৰ্বাৰ — [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ৰ মানৱ অধিকাৰ উচ্চায়ুক্ত * জিন ৰবিনছন — [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ এপিস্কোপাল গীৰ্জাৰ নিউ হেম্পশ্বাৰ ধৰ্মপ্ৰদেশৰ ধৰ্মপাল * ক্লেয়াৰ ল'হ্যুৰে-ডুবেই — কানাডাৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ প্ৰাক্তন ন্যায়াধীশ * মাৰ্ক টেউক্সবেৰী — কানাডাৰ সাঁতোৰবিদ আৰু ১৯৯২ চনৰ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিকৰ স্বৰ্ণ পদক বিজয়ী * ইৰছাদ মাঞ্জি — কানাডাৰ লেখক, সাংবাদিক আৰু কৰ্মী * জৰ্জিনা বেয়াৰ — [[নিউজিলেণ্ড]]ৰ ৰাজনীতিবিদ আৰু মুকলিকৈ নিজকে লিংগ পৰিৱৰ্তিত বুলি প্ৰকাশ কৰা বিশ্বৰ প্ৰথমগৰাকী সংসদ সদস্য * ৱাহিদ আলী — এছীয় বংশোদ্ভৱ ব্যৱসায়ী আৰু [[যুক্তৰাজ্য]]ৰ আজীৱন উপাধিধাৰী সদন সদস্য * মাৰ্টিনা নাভ্ৰাটিলোভা — প্ৰাক্তন বিশ্বৰ শীৰ্ষস্থানীয় টেনিছ খেলুৱৈ * জেৰাল্ড ট্ৰেম্বলে — মণ্ট্ৰিয়েলৰ মেয়ৰ এই ঘোষণাৰ উদ্দেশ্য আছিল ৰাষ্ট্ৰসংঘই নিজৰ [[মানৱ অধিকাৰৰ সাৰ্বজনীন ঘোষণা|মানৱ অধিকাৰৰ সাৰ্বজনীন ঘোষণা]] সকলো ক্ষেত্ৰতে সমানে কাৰ্যকৰী কৰাত ব্যৰ্থ হোৱা বিষয়টো উত্থাপন কৰা।<ref>{{cite web |date=2006-07-28 |title=L'ONU interpellée |publisher=Radio-Canada |url=http://www.radio-canada.ca/regions/Montreal/2006/07/28/001-Declaration-Montreal.shtml |access-date=2007-02-11}}</ref> [[সমকামিতা]]ক অপৰাধ হিচাপে গণ্য কৰা কেইবাখনো সদস্য ৰাষ্ট্ৰত [[জীয়াই থকাৰ অধিকাৰ|জীয়াই থকাৰ অধিকাৰকে]] ধৰি কেইবাটাও মৌলিক অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতা উলংঘা কৰা হয়। নখন আইনগত এলেকাত সমকামী যৌন সম্পৰ্কৰ বাবে [[মৃত্যুদণ্ড]] বিহাৰ ব্যৱস্থা আছিল:<ref name="1a">Declaration of Montreal, 1. (a)</ref> আফগানিস্তান, ইৰান, নাইজেৰিয়া, মৰিটানিয়া, পাকিস্তান, ছৌদি আৰব, ছুডান আৰু য়েমেন।<ref>{{cite web |date=2000-07-31 |title=The Death Penalty for Homosexual Acts |publisher=[[International Lesbian, Gay, Bisexual, Trans and Intersex Association|ILGA]] |url=http://www.ilga.info/Information/Legal_survey/Summary%20information/death_penalty_for_homosexual_act.htm |access-date=2007-02-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070301150056/http://www.ilga.info/Information/Legal_survey/Summary%20information/death_penalty_for_homosexual_act.htm |archive-date=2007-03-01 }}</ref> ৭২খন দেশত এনে সম্পৰ্ক অবৈধ আছিল<ref name="1c">Declaration of Montreal, 1. (c)</ref> আৰু বহু ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ বাবে কাৰাদণ্ড বা শাৰীৰিক শাস্তি বিহাৰ ব্যৱস্থা আছিল। ==মৌলিক অধিকাৰ== এই ঘোষণাত [[এলজিবিটি|এলজিবিটি লোকৰ]] মৌলিক অধিকাৰ সুৰক্ষিত কৰিবলৈ ব্যৱস্থা গ্ৰহণৰ প্ৰয়োজন থকা কেইবাটাও ক্ষেত্ৰ চিনাক্ত কৰা হৈছে। ঘোষণাখনত কোৱা হৈছে, "যিখন পৃথিৱীত এলজিবিটি লোকৰ অধিকাৰ নিয়মিতভাৱে উলংঘা কৰা হয়, সেইখন পৃথিৱীত কোনেও নিজকে নিৰাপদ আৰু স্বাধীন বুলি অনুভৱ কৰিব নোৱাৰে।" ইয়াত [[ভিয়েনা|ভিয়েনাত]] অনুষ্ঠিত মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় বিশ্ব সন্মিলনত প্ৰকাশ কৰা নীতিৰ উল্লেখ কৰা হৈছে। সেই নীতি অনুসৰি, "সকলো মানৱ অধিকাৰ সাৰ্বজনীন, অবিভাজ্য, পৰস্পৰ নিৰ্ভৰশীল আৰু পৰস্পৰ সম্পৰ্কিত।"<ref name = "2.">Declaration of Montreal, 2.</ref> ===ৰাষ্ট্ৰ আৰু ব্যক্তিৰ দ্বাৰা সংঘটিত হিংসাৰ পৰা সুৰক্ষা=== এই ঘোষণাত মৃত্যুদণ্ডৰ লগতে ৰাষ্ট্ৰৰ সমৰ্থন থকা বা ব্যক্তিগত লোকৰ দ্বাৰা সংঘটিত এলজিবিটি লোকৰ বিৰুদ্ধে সকলো ধৰণৰ হিংসা বন্ধ কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ৰাষ্ট্ৰসমূহক এলজিবিটি লোকক সকলো ধৰণৰ ঘৃণাজনিত অপৰাধৰ পৰা সুৰক্ষা দিবলৈ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। বিপৰীত লিংগৰ ব্যক্তিৰ সৈতে বলপূৰ্বক বিবাহক মানৱ অধিকাৰৰ এক বিশেষ উলংঘন হিচাপে চিনাক্ত কৰি এনে বিবাহ বন্ধ কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, আন্তঃলিংগ লোকৰ বিৰুদ্ধে হিংসাকো গৰিহণা দিয়া হৈছে। বিশেষকৈ তেওঁলোকৰ যৌন বৈশিষ্ট্যক কঠোৰ নিৰ্দিষ্ট আৰ্হিৰ সৈতে মিলাবলৈ কৰা অপ্ৰয়োজনীয় অস্ত্ৰোপচাৰৰ বিৰোধিতা কৰা হৈছে। ব্যক্তিজনে বিষয়টো বুজি নিজৰ সন্মতি দিব পৰা বয়স নোপোৱালৈকে এনে অস্ত্ৰোপচাৰ কৰিব নালাগে বুলিও কোৱা হৈছে।<ref name="1a"/> এই ঘোষণাই যোগ্যাকাৰ্তা নীতিমালাৰ ১৮ নং নীতিৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলাইছিল। এই নীতিত চিকিৎসাৰ নামত কৰা নিৰ্যাতনৰ পৰা সুৰক্ষাৰ কথা কোৱা হৈছে। ===মত প্ৰকাশ, সমাৱেশ আৰু সংগঠনৰ স্বাধীনতা=== এলজিবিটি লোকৰ বিৰুদ্ধে বৈষম্যমূলক আইনসমূহক অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় কাম-কাজৰ প্ৰধান বাধা হিচাপে চিনাক্ত কৰা হৈছে। এনে আইনৰ ভিতৰত গৌৰৱ পদযাত্ৰা, এলজিবিটি বিষয়ক সাংবাদিকতা আৰু বেচৰকাৰী সংগঠনৰ পঞ্জীয়নৰ ওপৰত থকা নিষেধাজ্ঞা অন্তৰ্ভুক্ত। সেয়েহে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজক এই অধিকাৰসমূহ নিশ্চিত কৰিবলৈ আৰু বৈৰী চৰকাৰী কৰ্তৃপক্ষই এই অধিকাৰ কাঢ়ি লোৱাত বাধা দিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে।<ref>Declaration of Montreal, 1. (b)</ref> ইয়াৰ লগতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজক এই অধিকাৰসমূহৰ প্ৰসাৰৰ বাবে সক্ৰিয় ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। এই উদ্দেশ্যে ঘোষণাখনত মানৱ অধিকাৰৰ সন্মান বৃদ্ধিৰ চৰ্তৰ সৈতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় উন্নয়ন সাহায্যৰ পুঁজি আৰু আঁচনি জড়িত কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত এলজিবিটি লোকৰ অধিকাৰৰ সন্মানো অন্তৰ্ভুক্ত। যিবোৰ অঞ্চলত এলজিবিটি লোকসকলে এতিয়াও নিজৰ জীৱন বা ব্যক্তিগত সুৰক্ষাক লৈ ভয়ত থাকে, তেনে অঞ্চলত তেওঁলোকৰ অধিকাৰৰ বাবে কাম কৰা সংগঠনসমূহক আৰ্থিক সাহায্য প্ৰদানৰ দাবী জনোৱা হৈছে।<ref name="1c"/> ===সন্মতিসূচক সমলিংগ যৌন সম্পৰ্কৰ স্বাধীনতা=== সন্মতিসূচক সমলিংগ যৌন সম্পৰ্কত বাধা দিয়া সকলো আইন বাতিল কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে।<ref name="1c"/> ==বৈষম্যৰ পৰা মুক্তি== এলজিবিটি লোকসকলে জীৱনৰ বহু ক্ষেত্ৰত বৈষম্যৰ সন্মুখীন হয়। তলত উল্লেখ কৰা ক্ষেত্ৰসমূহত বৈষম্যৰ পৰা মুক্তিৰ অধিকাৰ নিশ্চিত কৰিবলৈ চৰকাৰসমূহক সক্ৰিয় ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ===আশ্ৰয় আৰু প্ৰব্ৰজনৰ অধিকাৰ=== শৰণাৰ্থীৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ উচ্চায়ুক্তই [[যৌন অভিমুখিতা|যৌন অভিমুখিতা]] বা লিংগ পৰিচয়ৰ ভিত্তিত নিৰ্যাতনৰ পৰা পলাই অহা লোকসকলৰ আশ্ৰয়ৰ অধিকাৰ স্বীকাৰ কৰে। সকলো দেশকে একে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, বিদেশী নাগৰিকৰ এলজিবিটি জীৱনসংগীসকলৰ বসবাসৰ অধিকাৰ নিশ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত বৈষম্য নকৰিবলৈ দাবী জনোৱা হৈছে।<ref name="2."/> ===পৰিয়ালৰ অধিকাৰ=== বহু লোকৰ জীৱনত পৰিয়ালক আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ হিচাপে গণ্য কৰা হৈছে। এই ঘোষণাত সমলিংগ দম্পতীৰ বিবাহৰ ব্যৱস্থা কৰিবলৈ, বিবাহ নকৰাকৈ একেলগে থকা সকলো দম্পতীক একেধৰণৰ সংগীৰ অধিকাৰ দিবলৈ আৰু এলজিবিটি লোকৰ দ্বাৰা দত্তক গ্ৰহণকে ধৰি পিতৃ-মাতৃ হোৱাৰ সকলো ব্যৱস্থাৰ ক্ষেত্ৰত সকলোকে সমান সুযোগ দিবলৈ কোৱা হৈছে।<ref name="4b">Declaration of Montreal, 4. (b)</ref> ===শিক্ষা, স্বাস্থ্যসেৱা, সংবাদ মাধ্যম আৰু নিয়োগ=== শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত এলজিবিটি লোকৰ মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় পাঠ্য বিষয় অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ দাবী জনোৱা হৈছে। বিদ্যালয়সমূহক সমকামীবিদ্বেষী উৎপীড়নৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। সংবাদ মাধ্যমক এলজিবিটি লোকৰ বিষয়ে প্ৰচলিত গতানুগতিক ধাৰণা ভাঙি পেলোৱাত সহায় কৰিবলৈ আৰু তেওঁলোকক বাস্তৱসন্মতভাৱে উপস্থাপন কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে। সাধাৰণ স্বাস্থ্যসেৱাৰ লগতে এলজিবিটি লোকৰ বিশেষ স্বাস্থ্যজনিত প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণৰ বাবে স্বাস্থ্যসেৱা লাভৰ সুবিধাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছে। বিশেষকৈ লিংগ পুনৰ্নিৰ্ধাৰণ অস্ত্ৰোপচাৰৰ বাবেও আন চিকিৎসাগতভাৱে প্ৰয়োজনীয় চিকিৎসাৰ দৰে একে পৰিমাণৰ আৰ্থিক সাহায্য প্ৰদান কৰাৰ আশা প্ৰকাশ কৰা হৈছে। শেষত, ধৰ্মীয় সংগঠনসমূহক এলজিবিটি লোকৰ প্ৰতি সহনশীল হ’বলৈ উৎসাহিত কৰা হৈছে।<ref name="4b"/> ===নিয়োগ=== এলজিবিটি লোকৰ অৰ্থনৈতিক স্বাৱলম্বিতা আৰু আত্মসন্মান নিশ্চিত কৰিবলৈ নিয়োগ আৰু ব্যৱসায়ৰ ক্ষেত্ৰত ন্যায্য সুযোগ প্ৰসাৰৰ কাৰ্যসূচী প্ৰস্তুত কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। চৰকাৰসমূহক কৰ্মক্ষেত্ৰত এনে বৈষম্য দূৰ কৰা আৰু ৰাজহুৱা খণ্ডৰ কৰ্মক্ষেত্ৰ তথা শ্ৰমিক সংগঠনসমূহত এলজিবিটি লোকৰ সমতা আৰু সুৰক্ষা নিশ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত আদৰ্শ দেখুৱাবলৈ কোৱা হৈছে।<ref name="4b"/> ==বিশ্বজুৰি এলজিবিটি অধিকাৰৰ প্ৰসাৰৰ সমস্যা== বিশ্বজুৰি এলজিবিটি অধিকাৰৰ প্ৰসাৰৰ বাবে এই ঘোষণাত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজক বিশ্বব্যাপী তথ্য প্ৰচাৰ অভিযান চলাবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে। একে মতাদৰ্শৰ বেচৰকাৰী সংগঠন আৰু চৰকাৰসমূহক এনে অভিযানৰ প্ৰস্তুতি আৰু পৰিচালনাত সহায় কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। এই অভিযানৰ এটা অংশ হিচাপে এলজিবিটি লোকৰ মাজত এইচআইভি আৰু এইডছ প্ৰতিৰোধ আৰু চিকিৎসা সম্পৰ্কে শিক্ষা প্ৰদান কৰাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। চৰকাৰসমূহক এইচআইভি আৰু এইডছৰ বিৰুদ্ধে যুঁজত এলজিবিটি লোককো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰা হৈছে।<ref name="2."/> [[ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ সমিতি|ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ সমিতিয়ে]] [[টুনেন বনাম অষ্ট্ৰেলিয়া|টুনেন বনাম অষ্ট্ৰেলিয়া]] গোচৰত দিয়া সিদ্ধান্তৰ পিছতো ৰাষ্ট্ৰসংঘই এলজিবিটি অধিকাৰক মানৱ অধিকাৰ হিচাপে স্বীকৃতি দিবলৈ ব্যৰ্থ হোৱা বিষয়টোক গৰিহণা দিয়া হৈছে।<ref name="1c"/> নতুন [[ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ পৰিষদ|ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ পৰিষদক]] নিজৰ কাৰ্যসূচীত এলজিবিটি অধিকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ অনুৰোধ জনোৱা হৈছে। লগতে [[আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমকামী মহিলা, সমকামী পুৰুষ, উভকামী, লিংগ পৰিৱৰ্তিত আৰু আন্তঃলিংগ সংস্থা|আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমকামী মহিলা, সমকামী পুৰুষ, উভকামী, লিংগ পৰিৱৰ্তিত আৰু আন্তঃলিংগ সংস্থা]] আৰু আন এলজিবিটি অধিকাৰ সংগঠনসমূহক পৰিষদৰ সৈতে পৰামৰ্শ কৰিব পৰা বেচৰকাৰী সংগঠনৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ কোৱা হৈছে।<ref name="2."/> শেষত, বিশ্বৰ সকলো দেশ আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘক প্ৰতি বছৰে ১৭ মে' তাৰিখটো [[সমকামীবিদ্বেষ আৰু লিংগ পৰিৱৰ্তিত লোকৰ প্ৰতি বিদ্বেষৰ বিৰুদ্ধে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দিৱস|সমকামীবিদ্বেষ আৰু লিংগ পৰিৱৰ্তিত লোকৰ প্ৰতি বিদ্বেষৰ বিৰুদ্ধে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দিৱস]] হিচাপে স্বীকৃতি দিবলৈ আৰু ইয়াৰ প্ৰচাৰ কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে।<ref>Declaration of Montreal, 5.</ref> ==কাৰ্যকৰীকৰণ== ২০০৬ চনৰ ১ আগষ্টত [[মণ্ট্ৰিয়েলৰ ভিল-মাৰি পৌৰ এলেকা|মণ্ট্ৰিয়েলৰ ভিল-মাৰি পৌৰ এলেকাই]] এই ঘোষণা আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰে। বিশ্বৰ কোনো নিৰ্বাচিত সংস্থাই প্ৰথমবাৰৰ বাবে এই ঘোষণা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite web |date=2006-08-02 |title=Declaration of Montreal endorsed by Ville-Marie Borough! |url=http://fugues.vortex.qc.ca/main.cfm?p=100&Article_ID=7693 |publisher=fugues.com |access-date=2007-01-29}}</ref> ইয়াৰ পিছত ২০০৬ চনৰ ১০ ছেপ্টেম্বৰত [[কানাডাৰ নতুন গণতান্ত্ৰিক দল|কানাডাৰ নতুন গণতান্ত্ৰিক দল]]ৰ কেন্দ্ৰীয় অধিৱেশনত সৰ্বসন্মতিক্ৰমে ঘোষণা গ্ৰহণ কৰা হয়। এইদৰে ঘোষণা গ্ৰহণ কৰা ই প্ৰথম ৰাজনৈতিক দল হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{cite web |date=2006-09-11 |title=NDP formally adopts Declaration of Montreal on LGBT rights |url=http://action.web.ca/home/billsiksay/en_alerts.shtml?x=91453&AA_EX_Session=6516a5a60989fd16da16f9870319236f |archive-url=https://web.archive.org/web/20070311141126/http://action.web.ca/home/billsiksay/en_alerts.shtml?x=91453&AA_EX_Session=6516a5a60989fd16da16f9870319236f |url-status=dead |archive-date=2007-03-11 |publisher=billsiksay.ca |access-date=2007-01-28 }}</ref> ইয়াৰ পিছত এলজিবিটি অধিকাৰ বিষয়ক দলটোৰ মুখপাত্ৰ [[বিল চিকছে]]য়ে ২০০৬ চনৰ ২০ ছেপ্টেম্বৰত [[কানাডাৰ সংসদৰ নিম্ন সদন|কানাডাৰ সংসদৰ নিম্ন সদনত]] এখন প্ৰস্তাৱ উত্থাপন কৰে। এই প্ৰস্তাৱত কানাডা চৰকাৰক ঘোষণাখন মানি চলিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছিল।<ref>{{cite web|date=2006-09-21 |title=Siksay calls for LGBT rights to be adopted |publisher=New Democratic Party |url=https://www.ndp.ca/page/4355 |access-date=2007-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070118152529/http://www.ndp.ca/page/4355 |archive-date=2007-01-18 |url-status=dead }}</ref> তলত উল্লেখ কৰা চহৰসমূহৰ [[নগৰ পৰিষদ|নগৰ পৰিষদসমূহেও]] ঘোষণাখন গ্ৰহণ কৰিছিল:<ref>{{cite web|date=2006-12-08 |title=Declaration of Montreal – Support, endorsements etc. |publisher=Declaration of Montreal website |url=http://www.declarationofmontreal.org/support.html |access-date=2007-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070218145433/http://www.declarationofmontreal.org/support.html |archive-date=2007-02-18 |url-status=dead }}</ref> * [[মণ্ট্ৰিয়েল|মণ্ট্ৰিয়েল, কানাডা]] * [[বাৰ্চিলোনা|বাৰ্চিলোনা, স্পেইন]] * [[ছান ফ্ৰান্সিস্কো|ছান ফ্ৰান্সিস্কো, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] * [[ডেনভাৰ|ডেনভাৰ, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] * [[ছিডনী|ছিডনী, অষ্ট্ৰেলিয়া]] ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[http://www.declarationofmontreal.org মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণা সম্পৰ্কীয় ৱেবছাইট] *[http://www.declarationofmontreal.org/DeclarationofMontreal.pdf মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণাৰ ইংৰাজী সংস্কৰণ] ivwvbnoy9kk5258vi1jphkcge4v0hz1 646741 646738 2026-10-23T11:53:26Z AjayDas 12623 /* বিশ্বজুৰি এলজিবিটি অধিকাৰৰ প্ৰসাৰৰ সমস্যা */ 646741 wikitext text/x-wiki {{Short description|এলজিবিটিকিউ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় নথি}} [[File:Navra Tewks Outg.jpg|right|300px|thumb|মাৰ্টিনা নাভ্ৰাটিলোভা আৰু মাৰ্ক টেউক্সবেৰীয়ে বিশ্ব আউটগেমছৰ উদ্বোধনী অনুষ্ঠানত মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণা পাঠ কৰিছে।]] '''লেছবিয়ান, গে’, উভকামী আৰু ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ লোকৰ মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণা''' ২০০৬ চনৰ ২৯ জুলাইত [[কানাডা]]ৰ কুৱেবেক প্ৰদেশৰ [[মণ্ট্ৰিয়েল]]ত গ্ৰহণ কৰা এখন নথি। প্ৰথম বিশ্ব আউটগেমছৰ অংশ হিচাপে অনুষ্ঠিত এলজিবিটিৰ মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্মিলনত এই ঘোষণা গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। ঘোষণাখনত [[এলজিবিটি]] আৰু আন্তঃলিংগ লোকৰ বাবে সাৰ্বজনীনভাৱে নিশ্চিত কৰিবলগীয়া কেইবাটাও অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াত মৌলিক স্বাধীনতাৰ নিশ্চয়তাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি স্বাস্থ্যসেৱা, শিক্ষা আৰু প্ৰব্ৰজনৰ ক্ষেত্ৰত এলজিবিটি লোকৰ বিৰুদ্ধে বৈষম্য প্ৰতিৰোধ কৰালৈকে মানৱ অধিকাৰৰ সকলো দিশ সামৰি লোৱা হৈছে। ঘোষণাখনত বিশ্বজুৰি এলজিবিটি অধিকাৰৰ প্ৰসাৰ আৰু আন্তঃলিংগ লোকৰ মানৱ অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত দেখা দিয়া বিভিন্ন সমস্যাৰ কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় এলজিবিটি আন্দোলনৰ দাবীসমূহৰ তালিকা প্ৰস্তুত কৰাৰ প্ৰাৰম্ভিক পদক্ষেপ হিচাপে এই ঘোষণা যুগুত কৰা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ইয়াক [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ৰ ওচৰত দাখিল কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। ==পটভূমি== এই সন্মিলনৰ উদ্দেশ্য আছিল এলজিবিটি অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় বিষয়সমূহৰ প্ৰতি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰা। বিশ্ব আউটগেমছ আৰম্ভ হোৱাৰ ঠিক আগতে সন্মিলনখন অনুষ্ঠিত হৈছিল। ইয়াত বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ প্ৰায় ২০০০ গৰাকী প্ৰতিনিধি আৰু ৬০০ গৰাকী বক্তাই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। সেই সময়লৈকে অনুষ্ঠিত এলজিবিটি অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় সন্মিলনসমূহৰ ভিতৰত এইখনেই আছিল আটাইতকৈ বৃহৎ সন্মিলন।<ref>{{Cite journal|last=Vallée|first=Pierre|date=2006-07-15|title=La Conférence veut laisser son empreinte: La Déclaration de Montréal fera état des griefs et revendications de la communauté internationale des LGBT|url=http://collections.banq.qc.ca/ark:/52327/2808847|journal=Le devoir, 1910– (Montréal)|issue=Cahier F|pages=F6|via=BAnQ numérique}}</ref> সন্মিলনত বিশিষ্ট আইনজ্ঞ, শিক্ষাবিদ, ধৰ্মীয় নেতা আৰু মানৱ অধিকাৰ কৰ্মীকে ধৰি কেইবাগৰাকীও আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিশেষজ্ঞই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name=A2Mediagroup>{{cite web |date=2006-08-08 |title=Gay Games Montreal seen as 1st Class World Success |publisher=A2Mediagroup.com |url=http://www.a2mediagroup.com/?c=126&a=8965 |access-date=2007-01-28}}</ref> তেওঁলোকৰ ভিতৰত ইউৰোপীয় সংসদৰ প্ৰাক্তন সদস্য জোক ছুইবেল আছিল। তেওঁ ঘোষণাখনৰ মূল প্ৰণেতাসকলৰ এগৰাকী আছিল।<ref>{{cite web |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=Drs. J. (Joke) Swiebel |url=https://www.parlement.com/id/vghq1ig2wnzf/j_joke_swiebel?ac=1:lto:u:ReP%2bwjiGhakS1LXdYUg6YunylIQ |publisher=Parlementair Documentatie Centrum|access-date=5 June 2022 |archive-url=https://archive.today/20220607130405/https://www.parlement.com/id/vghq1ig2wnzf/j_joke_swiebel?ac=1:lto:u:ReP%2BwjiGhakS1LXdYUg6YunylIQ |archive-date=7 June 2022 |location=Leiden, Netherlands |language=Dutch |date=2020 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite book |last1=Harvey |first1=Jean |last2=Horne |first2=John |last3=Safai |first3=Parissa |title=Sport and Social Movements: From the Local to the Global |url=https://books.google.com/books?id=oUXSAQAAQBAJ&pg=PA87 |date=2013 |publisher=Bloomsbury Publishing |location=London |isbn=978-1-78093-557-7}}</ref>{{Rp|87}} সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰা প্ৰতিনিধিসকলে সৰ্বসন্মতিক্ৰমে ঘোষণাখন অনুমোদন কৰে।<ref name=A2Mediagroup /> সন্মিলনত মূল ভাষণ প্ৰদান কৰা ব্যক্তিসকলৰ ভিতৰত আছিল:<ref>{{cite web|date=2006-08-13 |title=International Conference on LGBT Human Rights, and the First World Outgames |publisher=More Light Presbyterians |url=http://www.mlp.org/article.php?story=20060813005736504 |access-date=2007-01-29 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070420091604/http://www.mlp.org/article.php?story=20060813005736504 |archive-date=2007-04-20 }}</ref> * লুইজ আৰ্বাৰ — [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ৰ মানৱ অধিকাৰ উচ্চায়ুক্ত * জিন ৰবিনছন — [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ এপিস্কোপাল গীৰ্জাৰ নিউ হেম্পশ্বাৰ ধৰ্মপ্ৰদেশৰ ধৰ্মপাল * ক্লেয়াৰ ল'হ্যুৰে-ডুবেই — কানাডাৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ প্ৰাক্তন ন্যায়াধীশ * মাৰ্ক টেউক্সবেৰী — কানাডাৰ সাঁতোৰবিদ আৰু ১৯৯২ চনৰ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিকৰ স্বৰ্ণ পদক বিজয়ী * ইৰছাদ মাঞ্জি — কানাডাৰ লেখক, সাংবাদিক আৰু কৰ্মী * জৰ্জিনা বেয়াৰ — [[নিউজিলেণ্ড]]ৰ ৰাজনীতিবিদ আৰু মুকলিকৈ নিজকে লিংগ পৰিৱৰ্তিত বুলি প্ৰকাশ কৰা বিশ্বৰ প্ৰথমগৰাকী সংসদ সদস্য * ৱাহিদ আলী — এছীয় বংশোদ্ভৱ ব্যৱসায়ী আৰু [[যুক্তৰাজ্য]]ৰ আজীৱন উপাধিধাৰী সদন সদস্য * মাৰ্টিনা নাভ্ৰাটিলোভা — প্ৰাক্তন বিশ্বৰ শীৰ্ষস্থানীয় টেনিছ খেলুৱৈ * জেৰাল্ড ট্ৰেম্বলে — মণ্ট্ৰিয়েলৰ মেয়ৰ এই ঘোষণাৰ উদ্দেশ্য আছিল ৰাষ্ট্ৰসংঘই নিজৰ [[মানৱ অধিকাৰৰ সাৰ্বজনীন ঘোষণা|মানৱ অধিকাৰৰ সাৰ্বজনীন ঘোষণা]] সকলো ক্ষেত্ৰতে সমানে কাৰ্যকৰী কৰাত ব্যৰ্থ হোৱা বিষয়টো উত্থাপন কৰা।<ref>{{cite web |date=2006-07-28 |title=L'ONU interpellée |publisher=Radio-Canada |url=http://www.radio-canada.ca/regions/Montreal/2006/07/28/001-Declaration-Montreal.shtml |access-date=2007-02-11}}</ref> [[সমকামিতা]]ক অপৰাধ হিচাপে গণ্য কৰা কেইবাখনো সদস্য ৰাষ্ট্ৰত [[জীয়াই থকাৰ অধিকাৰ|জীয়াই থকাৰ অধিকাৰকে]] ধৰি কেইবাটাও মৌলিক অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতা উলংঘা কৰা হয়। নখন আইনগত এলেকাত সমকামী যৌন সম্পৰ্কৰ বাবে [[মৃত্যুদণ্ড]] বিহাৰ ব্যৱস্থা আছিল:<ref name="1a">Declaration of Montreal, 1. (a)</ref> আফগানিস্তান, ইৰান, নাইজেৰিয়া, মৰিটানিয়া, পাকিস্তান, ছৌদি আৰব, ছুডান আৰু য়েমেন।<ref>{{cite web |date=2000-07-31 |title=The Death Penalty for Homosexual Acts |publisher=[[International Lesbian, Gay, Bisexual, Trans and Intersex Association|ILGA]] |url=http://www.ilga.info/Information/Legal_survey/Summary%20information/death_penalty_for_homosexual_act.htm |access-date=2007-02-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070301150056/http://www.ilga.info/Information/Legal_survey/Summary%20information/death_penalty_for_homosexual_act.htm |archive-date=2007-03-01 }}</ref> ৭২খন দেশত এনে সম্পৰ্ক অবৈধ আছিল<ref name="1c">Declaration of Montreal, 1. (c)</ref> আৰু বহু ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ বাবে কাৰাদণ্ড বা শাৰীৰিক শাস্তি বিহাৰ ব্যৱস্থা আছিল। ==মৌলিক অধিকাৰ== এই ঘোষণাত [[এলজিবিটি|এলজিবিটি লোকৰ]] মৌলিক অধিকাৰ সুৰক্ষিত কৰিবলৈ ব্যৱস্থা গ্ৰহণৰ প্ৰয়োজন থকা কেইবাটাও ক্ষেত্ৰ চিনাক্ত কৰা হৈছে। ঘোষণাখনত কোৱা হৈছে, "যিখন পৃথিৱীত এলজিবিটি লোকৰ অধিকাৰ নিয়মিতভাৱে উলংঘা কৰা হয়, সেইখন পৃথিৱীত কোনেও নিজকে নিৰাপদ আৰু স্বাধীন বুলি অনুভৱ কৰিব নোৱাৰে।" ইয়াত [[ভিয়েনা|ভিয়েনাত]] অনুষ্ঠিত মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় বিশ্ব সন্মিলনত প্ৰকাশ কৰা নীতিৰ উল্লেখ কৰা হৈছে। সেই নীতি অনুসৰি, "সকলো মানৱ অধিকাৰ সাৰ্বজনীন, অবিভাজ্য, পৰস্পৰ নিৰ্ভৰশীল আৰু পৰস্পৰ সম্পৰ্কিত।"<ref name = "2.">Declaration of Montreal, 2.</ref> ===ৰাষ্ট্ৰ আৰু ব্যক্তিৰ দ্বাৰা সংঘটিত হিংসাৰ পৰা সুৰক্ষা=== এই ঘোষণাত মৃত্যুদণ্ডৰ লগতে ৰাষ্ট্ৰৰ সমৰ্থন থকা বা ব্যক্তিগত লোকৰ দ্বাৰা সংঘটিত এলজিবিটি লোকৰ বিৰুদ্ধে সকলো ধৰণৰ হিংসা বন্ধ কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ৰাষ্ট্ৰসমূহক এলজিবিটি লোকক সকলো ধৰণৰ ঘৃণাজনিত অপৰাধৰ পৰা সুৰক্ষা দিবলৈ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। বিপৰীত লিংগৰ ব্যক্তিৰ সৈতে বলপূৰ্বক বিবাহক মানৱ অধিকাৰৰ এক বিশেষ উলংঘন হিচাপে চিনাক্ত কৰি এনে বিবাহ বন্ধ কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, আন্তঃলিংগ লোকৰ বিৰুদ্ধে হিংসাকো গৰিহণা দিয়া হৈছে। বিশেষকৈ তেওঁলোকৰ যৌন বৈশিষ্ট্যক কঠোৰ নিৰ্দিষ্ট আৰ্হিৰ সৈতে মিলাবলৈ কৰা অপ্ৰয়োজনীয় অস্ত্ৰোপচাৰৰ বিৰোধিতা কৰা হৈছে। ব্যক্তিজনে বিষয়টো বুজি নিজৰ সন্মতি দিব পৰা বয়স নোপোৱালৈকে এনে অস্ত্ৰোপচাৰ কৰিব নালাগে বুলিও কোৱা হৈছে।<ref name="1a"/> এই ঘোষণাই যোগ্যাকাৰ্তা নীতিমালাৰ ১৮ নং নীতিৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলাইছিল। এই নীতিত চিকিৎসাৰ নামত কৰা নিৰ্যাতনৰ পৰা সুৰক্ষাৰ কথা কোৱা হৈছে। ===মত প্ৰকাশ, সমাৱেশ আৰু সংগঠনৰ স্বাধীনতা=== এলজিবিটি লোকৰ বিৰুদ্ধে বৈষম্যমূলক আইনসমূহক অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় কাম-কাজৰ প্ৰধান বাধা হিচাপে চিনাক্ত কৰা হৈছে। এনে আইনৰ ভিতৰত গৌৰৱ পদযাত্ৰা, এলজিবিটি বিষয়ক সাংবাদিকতা আৰু বেচৰকাৰী সংগঠনৰ পঞ্জীয়নৰ ওপৰত থকা নিষেধাজ্ঞা অন্তৰ্ভুক্ত। সেয়েহে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজক এই অধিকাৰসমূহ নিশ্চিত কৰিবলৈ আৰু বৈৰী চৰকাৰী কৰ্তৃপক্ষই এই অধিকাৰ কাঢ়ি লোৱাত বাধা দিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে।<ref>Declaration of Montreal, 1. (b)</ref> ইয়াৰ লগতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজক এই অধিকাৰসমূহৰ প্ৰসাৰৰ বাবে সক্ৰিয় ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। এই উদ্দেশ্যে ঘোষণাখনত মানৱ অধিকাৰৰ সন্মান বৃদ্ধিৰ চৰ্তৰ সৈতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় উন্নয়ন সাহায্যৰ পুঁজি আৰু আঁচনি জড়িত কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত এলজিবিটি লোকৰ অধিকাৰৰ সন্মানো অন্তৰ্ভুক্ত। যিবোৰ অঞ্চলত এলজিবিটি লোকসকলে এতিয়াও নিজৰ জীৱন বা ব্যক্তিগত সুৰক্ষাক লৈ ভয়ত থাকে, তেনে অঞ্চলত তেওঁলোকৰ অধিকাৰৰ বাবে কাম কৰা সংগঠনসমূহক আৰ্থিক সাহায্য প্ৰদানৰ দাবী জনোৱা হৈছে।<ref name="1c"/> ===সন্মতিসূচক সমলিংগ যৌন সম্পৰ্কৰ স্বাধীনতা=== সন্মতিসূচক সমলিংগ যৌন সম্পৰ্কত বাধা দিয়া সকলো আইন বাতিল কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে।<ref name="1c"/> ==বৈষম্যৰ পৰা মুক্তি== এলজিবিটি লোকসকলে জীৱনৰ বহু ক্ষেত্ৰত বৈষম্যৰ সন্মুখীন হয়। তলত উল্লেখ কৰা ক্ষেত্ৰসমূহত বৈষম্যৰ পৰা মুক্তিৰ অধিকাৰ নিশ্চিত কৰিবলৈ চৰকাৰসমূহক সক্ৰিয় ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ===আশ্ৰয় আৰু প্ৰব্ৰজনৰ অধিকাৰ=== শৰণাৰ্থীৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ উচ্চায়ুক্তই [[যৌন অভিমুখিতা|যৌন অভিমুখিতা]] বা লিংগ পৰিচয়ৰ ভিত্তিত নিৰ্যাতনৰ পৰা পলাই অহা লোকসকলৰ আশ্ৰয়ৰ অধিকাৰ স্বীকাৰ কৰে। সকলো দেশকে একে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, বিদেশী নাগৰিকৰ এলজিবিটি জীৱনসংগীসকলৰ বসবাসৰ অধিকাৰ নিশ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত বৈষম্য নকৰিবলৈ দাবী জনোৱা হৈছে।<ref name="2."/> ===পৰিয়ালৰ অধিকাৰ=== বহু লোকৰ জীৱনত পৰিয়ালক আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ হিচাপে গণ্য কৰা হৈছে। এই ঘোষণাত সমলিংগ দম্পতীৰ বিবাহৰ ব্যৱস্থা কৰিবলৈ, বিবাহ নকৰাকৈ একেলগে থকা সকলো দম্পতীক একেধৰণৰ সংগীৰ অধিকাৰ দিবলৈ আৰু এলজিবিটি লোকৰ দ্বাৰা দত্তক গ্ৰহণকে ধৰি পিতৃ-মাতৃ হোৱাৰ সকলো ব্যৱস্থাৰ ক্ষেত্ৰত সকলোকে সমান সুযোগ দিবলৈ কোৱা হৈছে।<ref name="4b">Declaration of Montreal, 4. (b)</ref> ===শিক্ষা, স্বাস্থ্যসেৱা, সংবাদ মাধ্যম আৰু নিয়োগ=== শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত এলজিবিটি লোকৰ মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় পাঠ্য বিষয় অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ দাবী জনোৱা হৈছে। বিদ্যালয়সমূহক সমকামীবিদ্বেষী উৎপীড়নৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। সংবাদ মাধ্যমক এলজিবিটি লোকৰ বিষয়ে প্ৰচলিত গতানুগতিক ধাৰণা ভাঙি পেলোৱাত সহায় কৰিবলৈ আৰু তেওঁলোকক বাস্তৱসন্মতভাৱে উপস্থাপন কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে। সাধাৰণ স্বাস্থ্যসেৱাৰ লগতে এলজিবিটি লোকৰ বিশেষ স্বাস্থ্যজনিত প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণৰ বাবে স্বাস্থ্যসেৱা লাভৰ সুবিধাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছে। বিশেষকৈ লিংগ পুনৰ্নিৰ্ধাৰণ অস্ত্ৰোপচাৰৰ বাবেও আন চিকিৎসাগতভাৱে প্ৰয়োজনীয় চিকিৎসাৰ দৰে একে পৰিমাণৰ আৰ্থিক সাহায্য প্ৰদান কৰাৰ আশা প্ৰকাশ কৰা হৈছে। শেষত, ধৰ্মীয় সংগঠনসমূহক এলজিবিটি লোকৰ প্ৰতি সহনশীল হ’বলৈ উৎসাহিত কৰা হৈছে।<ref name="4b"/> ===নিয়োগ=== এলজিবিটি লোকৰ অৰ্থনৈতিক স্বাৱলম্বিতা আৰু আত্মসন্মান নিশ্চিত কৰিবলৈ নিয়োগ আৰু ব্যৱসায়ৰ ক্ষেত্ৰত ন্যায্য সুযোগ প্ৰসাৰৰ কাৰ্যসূচী প্ৰস্তুত কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। চৰকাৰসমূহক কৰ্মক্ষেত্ৰত এনে বৈষম্য দূৰ কৰা আৰু ৰাজহুৱা খণ্ডৰ কৰ্মক্ষেত্ৰ তথা শ্ৰমিক সংগঠনসমূহত এলজিবিটি লোকৰ সমতা আৰু সুৰক্ষা নিশ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত আদৰ্শ দেখুৱাবলৈ কোৱা হৈছে।<ref name="4b"/> ==বিশ্বজুৰি এলজিবিটি অধিকাৰৰ প্ৰসাৰৰ সমস্যা== বিশ্বজুৰি এলজিবিটি অধিকাৰৰ প্ৰসাৰৰ বাবে এই ঘোষণাত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজক বিশ্বব্যাপী তথ্য প্ৰচাৰ অভিযান চলাবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে। একে মতাদৰ্শৰ বেচৰকাৰী সংগঠন আৰু চৰকাৰসমূহক এনে অভিযানৰ প্ৰস্তুতি আৰু পৰিচালনাত সহায় কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। এই অভিযানৰ এটা অংশ হিচাপে এলজিবিটি লোকৰ মাজত এইচআইভি আৰু এইডছ প্ৰতিৰোধ আৰু চিকিৎসা সম্পৰ্কে শিক্ষা প্ৰদান কৰাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। চৰকাৰসমূহক এইচআইভি আৰু এইডছৰ বিৰুদ্ধে যুঁজত এলজিবিটি লোককো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰা হৈছে।<ref name="2."/> ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ সমিতিয়ে টুনেন বনাম অষ্ট্ৰেলিয়া গোচৰত দিয়া সিদ্ধান্তৰ পিছতো ৰাষ্ট্ৰসংঘই এলজিবিটি অধিকাৰক মানৱ অধিকাৰ হিচাপে স্বীকৃতি দিবলৈ ব্যৰ্থ হোৱা বিষয়টোক গৰিহণা দিয়া হৈছে।<ref name="1c"/> নতুন ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ পৰিষদক নিজৰ কাৰ্যসূচীত এলজিবিটি অধিকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ অনুৰোধ জনোৱা হৈছে। লগতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় [[লেছবিয়ান]], [[সমকামী পুৰুষ]], [[উভকামিতা|উভকামী]], [[ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ]] আৰু আন্তঃলিংগ সংস্থা আৰু আন এলজিবিটি অধিকাৰ সংগঠনসমূহক পৰিষদৰ সৈতে পৰামৰ্শ কৰিব পৰা বেচৰকাৰী সংগঠনৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ কোৱা হৈছে।<ref name="2."/> শেষত, বিশ্বৰ সকলো দেশ আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘক প্ৰতি বছৰে ১৭ মে' তাৰিখটো [[আন্তৰ্জাতিক হমফবিয়া, ট্ৰান্সফবিয়া আৰু বাইফবিয়া বিৰোধী দিৱস|সমকামীবিদ্বেষ আৰু লিংগ পৰিৱৰ্তিত লোকৰ প্ৰতি বিদ্বেষৰ বিৰুদ্ধে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দিৱস]] হিচাপে স্বীকৃতি দিবলৈ আৰু ইয়াৰ প্ৰচাৰ কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে।<ref>Declaration of Montreal, 5.</ref> ==কাৰ্যকৰীকৰণ== ২০০৬ চনৰ ১ আগষ্টত [[মণ্ট্ৰিয়েলৰ ভিল-মাৰি পৌৰ এলেকা|মণ্ট্ৰিয়েলৰ ভিল-মাৰি পৌৰ এলেকাই]] এই ঘোষণা আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰে। বিশ্বৰ কোনো নিৰ্বাচিত সংস্থাই প্ৰথমবাৰৰ বাবে এই ঘোষণা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite web |date=2006-08-02 |title=Declaration of Montreal endorsed by Ville-Marie Borough! |url=http://fugues.vortex.qc.ca/main.cfm?p=100&Article_ID=7693 |publisher=fugues.com |access-date=2007-01-29}}</ref> ইয়াৰ পিছত ২০০৬ চনৰ ১০ ছেপ্টেম্বৰত [[কানাডাৰ নতুন গণতান্ত্ৰিক দল|কানাডাৰ নতুন গণতান্ত্ৰিক দল]]ৰ কেন্দ্ৰীয় অধিৱেশনত সৰ্বসন্মতিক্ৰমে ঘোষণা গ্ৰহণ কৰা হয়। এইদৰে ঘোষণা গ্ৰহণ কৰা ই প্ৰথম ৰাজনৈতিক দল হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{cite web |date=2006-09-11 |title=NDP formally adopts Declaration of Montreal on LGBT rights |url=http://action.web.ca/home/billsiksay/en_alerts.shtml?x=91453&AA_EX_Session=6516a5a60989fd16da16f9870319236f |archive-url=https://web.archive.org/web/20070311141126/http://action.web.ca/home/billsiksay/en_alerts.shtml?x=91453&AA_EX_Session=6516a5a60989fd16da16f9870319236f |url-status=dead |archive-date=2007-03-11 |publisher=billsiksay.ca |access-date=2007-01-28 }}</ref> ইয়াৰ পিছত এলজিবিটি অধিকাৰ বিষয়ক দলটোৰ মুখপাত্ৰ [[বিল চিকছে]]য়ে ২০০৬ চনৰ ২০ ছেপ্টেম্বৰত [[কানাডাৰ সংসদৰ নিম্ন সদন|কানাডাৰ সংসদৰ নিম্ন সদনত]] এখন প্ৰস্তাৱ উত্থাপন কৰে। এই প্ৰস্তাৱত কানাডা চৰকাৰক ঘোষণাখন মানি চলিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছিল।<ref>{{cite web|date=2006-09-21 |title=Siksay calls for LGBT rights to be adopted |publisher=New Democratic Party |url=https://www.ndp.ca/page/4355 |access-date=2007-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070118152529/http://www.ndp.ca/page/4355 |archive-date=2007-01-18 |url-status=dead }}</ref> তলত উল্লেখ কৰা চহৰসমূহৰ [[নগৰ পৰিষদ|নগৰ পৰিষদসমূহেও]] ঘোষণাখন গ্ৰহণ কৰিছিল:<ref>{{cite web|date=2006-12-08 |title=Declaration of Montreal – Support, endorsements etc. |publisher=Declaration of Montreal website |url=http://www.declarationofmontreal.org/support.html |access-date=2007-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070218145433/http://www.declarationofmontreal.org/support.html |archive-date=2007-02-18 |url-status=dead }}</ref> * [[মণ্ট্ৰিয়েল|মণ্ট্ৰিয়েল, কানাডা]] * [[বাৰ্চিলোনা|বাৰ্চিলোনা, স্পেইন]] * [[ছান ফ্ৰান্সিস্কো|ছান ফ্ৰান্সিস্কো, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] * [[ডেনভাৰ|ডেনভাৰ, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] * [[ছিডনী|ছিডনী, অষ্ট্ৰেলিয়া]] ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[http://www.declarationofmontreal.org মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণা সম্পৰ্কীয় ৱেবছাইট] *[http://www.declarationofmontreal.org/DeclarationofMontreal.pdf মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণাৰ ইংৰাজী সংস্কৰণ] a5g64cutsi0ic57b55yvovf27z9gyln 646745 646741 2026-10-23T11:55:03Z AjayDas 12623 /* কাৰ্যকৰীকৰণ */ 646745 wikitext text/x-wiki {{Short description|এলজিবিটিকিউ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় নথি}} [[File:Navra Tewks Outg.jpg|right|300px|thumb|মাৰ্টিনা নাভ্ৰাটিলোভা আৰু মাৰ্ক টেউক্সবেৰীয়ে বিশ্ব আউটগেমছৰ উদ্বোধনী অনুষ্ঠানত মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণা পাঠ কৰিছে।]] '''লেছবিয়ান, গে’, উভকামী আৰু ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ লোকৰ মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণা''' ২০০৬ চনৰ ২৯ জুলাইত [[কানাডা]]ৰ কুৱেবেক প্ৰদেশৰ [[মণ্ট্ৰিয়েল]]ত গ্ৰহণ কৰা এখন নথি। প্ৰথম বিশ্ব আউটগেমছৰ অংশ হিচাপে অনুষ্ঠিত এলজিবিটিৰ মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্মিলনত এই ঘোষণা গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। ঘোষণাখনত [[এলজিবিটি]] আৰু আন্তঃলিংগ লোকৰ বাবে সাৰ্বজনীনভাৱে নিশ্চিত কৰিবলগীয়া কেইবাটাও অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াত মৌলিক স্বাধীনতাৰ নিশ্চয়তাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি স্বাস্থ্যসেৱা, শিক্ষা আৰু প্ৰব্ৰজনৰ ক্ষেত্ৰত এলজিবিটি লোকৰ বিৰুদ্ধে বৈষম্য প্ৰতিৰোধ কৰালৈকে মানৱ অধিকাৰৰ সকলো দিশ সামৰি লোৱা হৈছে। ঘোষণাখনত বিশ্বজুৰি এলজিবিটি অধিকাৰৰ প্ৰসাৰ আৰু আন্তঃলিংগ লোকৰ মানৱ অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত দেখা দিয়া বিভিন্ন সমস্যাৰ কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় এলজিবিটি আন্দোলনৰ দাবীসমূহৰ তালিকা প্ৰস্তুত কৰাৰ প্ৰাৰম্ভিক পদক্ষেপ হিচাপে এই ঘোষণা যুগুত কৰা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ইয়াক [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ৰ ওচৰত দাখিল কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। ==পটভূমি== এই সন্মিলনৰ উদ্দেশ্য আছিল এলজিবিটি অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় বিষয়সমূহৰ প্ৰতি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰা। বিশ্ব আউটগেমছ আৰম্ভ হোৱাৰ ঠিক আগতে সন্মিলনখন অনুষ্ঠিত হৈছিল। ইয়াত বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ প্ৰায় ২০০০ গৰাকী প্ৰতিনিধি আৰু ৬০০ গৰাকী বক্তাই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। সেই সময়লৈকে অনুষ্ঠিত এলজিবিটি অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় সন্মিলনসমূহৰ ভিতৰত এইখনেই আছিল আটাইতকৈ বৃহৎ সন্মিলন।<ref>{{Cite journal|last=Vallée|first=Pierre|date=2006-07-15|title=La Conférence veut laisser son empreinte: La Déclaration de Montréal fera état des griefs et revendications de la communauté internationale des LGBT|url=http://collections.banq.qc.ca/ark:/52327/2808847|journal=Le devoir, 1910– (Montréal)|issue=Cahier F|pages=F6|via=BAnQ numérique}}</ref> সন্মিলনত বিশিষ্ট আইনজ্ঞ, শিক্ষাবিদ, ধৰ্মীয় নেতা আৰু মানৱ অধিকাৰ কৰ্মীকে ধৰি কেইবাগৰাকীও আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিশেষজ্ঞই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name=A2Mediagroup>{{cite web |date=2006-08-08 |title=Gay Games Montreal seen as 1st Class World Success |publisher=A2Mediagroup.com |url=http://www.a2mediagroup.com/?c=126&a=8965 |access-date=2007-01-28}}</ref> তেওঁলোকৰ ভিতৰত ইউৰোপীয় সংসদৰ প্ৰাক্তন সদস্য জোক ছুইবেল আছিল। তেওঁ ঘোষণাখনৰ মূল প্ৰণেতাসকলৰ এগৰাকী আছিল।<ref>{{cite web |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=Drs. J. (Joke) Swiebel |url=https://www.parlement.com/id/vghq1ig2wnzf/j_joke_swiebel?ac=1:lto:u:ReP%2bwjiGhakS1LXdYUg6YunylIQ |publisher=Parlementair Documentatie Centrum|access-date=5 June 2022 |archive-url=https://archive.today/20220607130405/https://www.parlement.com/id/vghq1ig2wnzf/j_joke_swiebel?ac=1:lto:u:ReP%2BwjiGhakS1LXdYUg6YunylIQ |archive-date=7 June 2022 |location=Leiden, Netherlands |language=Dutch |date=2020 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite book |last1=Harvey |first1=Jean |last2=Horne |first2=John |last3=Safai |first3=Parissa |title=Sport and Social Movements: From the Local to the Global |url=https://books.google.com/books?id=oUXSAQAAQBAJ&pg=PA87 |date=2013 |publisher=Bloomsbury Publishing |location=London |isbn=978-1-78093-557-7}}</ref>{{Rp|87}} সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰা প্ৰতিনিধিসকলে সৰ্বসন্মতিক্ৰমে ঘোষণাখন অনুমোদন কৰে।<ref name=A2Mediagroup /> সন্মিলনত মূল ভাষণ প্ৰদান কৰা ব্যক্তিসকলৰ ভিতৰত আছিল:<ref>{{cite web|date=2006-08-13 |title=International Conference on LGBT Human Rights, and the First World Outgames |publisher=More Light Presbyterians |url=http://www.mlp.org/article.php?story=20060813005736504 |access-date=2007-01-29 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070420091604/http://www.mlp.org/article.php?story=20060813005736504 |archive-date=2007-04-20 }}</ref> * লুইজ আৰ্বাৰ — [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ৰ মানৱ অধিকাৰ উচ্চায়ুক্ত * জিন ৰবিনছন — [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ এপিস্কোপাল গীৰ্জাৰ নিউ হেম্পশ্বাৰ ধৰ্মপ্ৰদেশৰ ধৰ্মপাল * ক্লেয়াৰ ল'হ্যুৰে-ডুবেই — কানাডাৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ প্ৰাক্তন ন্যায়াধীশ * মাৰ্ক টেউক্সবেৰী — কানাডাৰ সাঁতোৰবিদ আৰু ১৯৯২ চনৰ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিকৰ স্বৰ্ণ পদক বিজয়ী * ইৰছাদ মাঞ্জি — কানাডাৰ লেখক, সাংবাদিক আৰু কৰ্মী * জৰ্জিনা বেয়াৰ — [[নিউজিলেণ্ড]]ৰ ৰাজনীতিবিদ আৰু মুকলিকৈ নিজকে লিংগ পৰিৱৰ্তিত বুলি প্ৰকাশ কৰা বিশ্বৰ প্ৰথমগৰাকী সংসদ সদস্য * ৱাহিদ আলী — এছীয় বংশোদ্ভৱ ব্যৱসায়ী আৰু [[যুক্তৰাজ্য]]ৰ আজীৱন উপাধিধাৰী সদন সদস্য * মাৰ্টিনা নাভ্ৰাটিলোভা — প্ৰাক্তন বিশ্বৰ শীৰ্ষস্থানীয় টেনিছ খেলুৱৈ * জেৰাল্ড ট্ৰেম্বলে — মণ্ট্ৰিয়েলৰ মেয়ৰ এই ঘোষণাৰ উদ্দেশ্য আছিল ৰাষ্ট্ৰসংঘই নিজৰ [[মানৱ অধিকাৰৰ সাৰ্বজনীন ঘোষণা|মানৱ অধিকাৰৰ সাৰ্বজনীন ঘোষণা]] সকলো ক্ষেত্ৰতে সমানে কাৰ্যকৰী কৰাত ব্যৰ্থ হোৱা বিষয়টো উত্থাপন কৰা।<ref>{{cite web |date=2006-07-28 |title=L'ONU interpellée |publisher=Radio-Canada |url=http://www.radio-canada.ca/regions/Montreal/2006/07/28/001-Declaration-Montreal.shtml |access-date=2007-02-11}}</ref> [[সমকামিতা]]ক অপৰাধ হিচাপে গণ্য কৰা কেইবাখনো সদস্য ৰাষ্ট্ৰত [[জীয়াই থকাৰ অধিকাৰ|জীয়াই থকাৰ অধিকাৰকে]] ধৰি কেইবাটাও মৌলিক অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতা উলংঘা কৰা হয়। নখন আইনগত এলেকাত সমকামী যৌন সম্পৰ্কৰ বাবে [[মৃত্যুদণ্ড]] বিহাৰ ব্যৱস্থা আছিল:<ref name="1a">Declaration of Montreal, 1. (a)</ref> আফগানিস্তান, ইৰান, নাইজেৰিয়া, মৰিটানিয়া, পাকিস্তান, ছৌদি আৰব, ছুডান আৰু য়েমেন।<ref>{{cite web |date=2000-07-31 |title=The Death Penalty for Homosexual Acts |publisher=[[International Lesbian, Gay, Bisexual, Trans and Intersex Association|ILGA]] |url=http://www.ilga.info/Information/Legal_survey/Summary%20information/death_penalty_for_homosexual_act.htm |access-date=2007-02-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070301150056/http://www.ilga.info/Information/Legal_survey/Summary%20information/death_penalty_for_homosexual_act.htm |archive-date=2007-03-01 }}</ref> ৭২খন দেশত এনে সম্পৰ্ক অবৈধ আছিল<ref name="1c">Declaration of Montreal, 1. (c)</ref> আৰু বহু ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ বাবে কাৰাদণ্ড বা শাৰীৰিক শাস্তি বিহাৰ ব্যৱস্থা আছিল। ==মৌলিক অধিকাৰ== এই ঘোষণাত [[এলজিবিটি|এলজিবিটি লোকৰ]] মৌলিক অধিকাৰ সুৰক্ষিত কৰিবলৈ ব্যৱস্থা গ্ৰহণৰ প্ৰয়োজন থকা কেইবাটাও ক্ষেত্ৰ চিনাক্ত কৰা হৈছে। ঘোষণাখনত কোৱা হৈছে, "যিখন পৃথিৱীত এলজিবিটি লোকৰ অধিকাৰ নিয়মিতভাৱে উলংঘা কৰা হয়, সেইখন পৃথিৱীত কোনেও নিজকে নিৰাপদ আৰু স্বাধীন বুলি অনুভৱ কৰিব নোৱাৰে।" ইয়াত [[ভিয়েনা|ভিয়েনাত]] অনুষ্ঠিত মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় বিশ্ব সন্মিলনত প্ৰকাশ কৰা নীতিৰ উল্লেখ কৰা হৈছে। সেই নীতি অনুসৰি, "সকলো মানৱ অধিকাৰ সাৰ্বজনীন, অবিভাজ্য, পৰস্পৰ নিৰ্ভৰশীল আৰু পৰস্পৰ সম্পৰ্কিত।"<ref name = "2.">Declaration of Montreal, 2.</ref> ===ৰাষ্ট্ৰ আৰু ব্যক্তিৰ দ্বাৰা সংঘটিত হিংসাৰ পৰা সুৰক্ষা=== এই ঘোষণাত মৃত্যুদণ্ডৰ লগতে ৰাষ্ট্ৰৰ সমৰ্থন থকা বা ব্যক্তিগত লোকৰ দ্বাৰা সংঘটিত এলজিবিটি লোকৰ বিৰুদ্ধে সকলো ধৰণৰ হিংসা বন্ধ কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ৰাষ্ট্ৰসমূহক এলজিবিটি লোকক সকলো ধৰণৰ ঘৃণাজনিত অপৰাধৰ পৰা সুৰক্ষা দিবলৈ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। বিপৰীত লিংগৰ ব্যক্তিৰ সৈতে বলপূৰ্বক বিবাহক মানৱ অধিকাৰৰ এক বিশেষ উলংঘন হিচাপে চিনাক্ত কৰি এনে বিবাহ বন্ধ কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, আন্তঃলিংগ লোকৰ বিৰুদ্ধে হিংসাকো গৰিহণা দিয়া হৈছে। বিশেষকৈ তেওঁলোকৰ যৌন বৈশিষ্ট্যক কঠোৰ নিৰ্দিষ্ট আৰ্হিৰ সৈতে মিলাবলৈ কৰা অপ্ৰয়োজনীয় অস্ত্ৰোপচাৰৰ বিৰোধিতা কৰা হৈছে। ব্যক্তিজনে বিষয়টো বুজি নিজৰ সন্মতি দিব পৰা বয়স নোপোৱালৈকে এনে অস্ত্ৰোপচাৰ কৰিব নালাগে বুলিও কোৱা হৈছে।<ref name="1a"/> এই ঘোষণাই যোগ্যাকাৰ্তা নীতিমালাৰ ১৮ নং নীতিৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলাইছিল। এই নীতিত চিকিৎসাৰ নামত কৰা নিৰ্যাতনৰ পৰা সুৰক্ষাৰ কথা কোৱা হৈছে। ===মত প্ৰকাশ, সমাৱেশ আৰু সংগঠনৰ স্বাধীনতা=== এলজিবিটি লোকৰ বিৰুদ্ধে বৈষম্যমূলক আইনসমূহক অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় কাম-কাজৰ প্ৰধান বাধা হিচাপে চিনাক্ত কৰা হৈছে। এনে আইনৰ ভিতৰত গৌৰৱ পদযাত্ৰা, এলজিবিটি বিষয়ক সাংবাদিকতা আৰু বেচৰকাৰী সংগঠনৰ পঞ্জীয়নৰ ওপৰত থকা নিষেধাজ্ঞা অন্তৰ্ভুক্ত। সেয়েহে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজক এই অধিকাৰসমূহ নিশ্চিত কৰিবলৈ আৰু বৈৰী চৰকাৰী কৰ্তৃপক্ষই এই অধিকাৰ কাঢ়ি লোৱাত বাধা দিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে।<ref>Declaration of Montreal, 1. (b)</ref> ইয়াৰ লগতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজক এই অধিকাৰসমূহৰ প্ৰসাৰৰ বাবে সক্ৰিয় ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। এই উদ্দেশ্যে ঘোষণাখনত মানৱ অধিকাৰৰ সন্মান বৃদ্ধিৰ চৰ্তৰ সৈতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় উন্নয়ন সাহায্যৰ পুঁজি আৰু আঁচনি জড়িত কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত এলজিবিটি লোকৰ অধিকাৰৰ সন্মানো অন্তৰ্ভুক্ত। যিবোৰ অঞ্চলত এলজিবিটি লোকসকলে এতিয়াও নিজৰ জীৱন বা ব্যক্তিগত সুৰক্ষাক লৈ ভয়ত থাকে, তেনে অঞ্চলত তেওঁলোকৰ অধিকাৰৰ বাবে কাম কৰা সংগঠনসমূহক আৰ্থিক সাহায্য প্ৰদানৰ দাবী জনোৱা হৈছে।<ref name="1c"/> ===সন্মতিসূচক সমলিংগ যৌন সম্পৰ্কৰ স্বাধীনতা=== সন্মতিসূচক সমলিংগ যৌন সম্পৰ্কত বাধা দিয়া সকলো আইন বাতিল কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে।<ref name="1c"/> ==বৈষম্যৰ পৰা মুক্তি== এলজিবিটি লোকসকলে জীৱনৰ বহু ক্ষেত্ৰত বৈষম্যৰ সন্মুখীন হয়। তলত উল্লেখ কৰা ক্ষেত্ৰসমূহত বৈষম্যৰ পৰা মুক্তিৰ অধিকাৰ নিশ্চিত কৰিবলৈ চৰকাৰসমূহক সক্ৰিয় ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ===আশ্ৰয় আৰু প্ৰব্ৰজনৰ অধিকাৰ=== শৰণাৰ্থীৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ উচ্চায়ুক্তই [[যৌন অভিমুখিতা|যৌন অভিমুখিতা]] বা লিংগ পৰিচয়ৰ ভিত্তিত নিৰ্যাতনৰ পৰা পলাই অহা লোকসকলৰ আশ্ৰয়ৰ অধিকাৰ স্বীকাৰ কৰে। সকলো দেশকে একে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, বিদেশী নাগৰিকৰ এলজিবিটি জীৱনসংগীসকলৰ বসবাসৰ অধিকাৰ নিশ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত বৈষম্য নকৰিবলৈ দাবী জনোৱা হৈছে।<ref name="2."/> ===পৰিয়ালৰ অধিকাৰ=== বহু লোকৰ জীৱনত পৰিয়ালক আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ হিচাপে গণ্য কৰা হৈছে। এই ঘোষণাত সমলিংগ দম্পতীৰ বিবাহৰ ব্যৱস্থা কৰিবলৈ, বিবাহ নকৰাকৈ একেলগে থকা সকলো দম্পতীক একেধৰণৰ সংগীৰ অধিকাৰ দিবলৈ আৰু এলজিবিটি লোকৰ দ্বাৰা দত্তক গ্ৰহণকে ধৰি পিতৃ-মাতৃ হোৱাৰ সকলো ব্যৱস্থাৰ ক্ষেত্ৰত সকলোকে সমান সুযোগ দিবলৈ কোৱা হৈছে।<ref name="4b">Declaration of Montreal, 4. (b)</ref> ===শিক্ষা, স্বাস্থ্যসেৱা, সংবাদ মাধ্যম আৰু নিয়োগ=== শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত এলজিবিটি লোকৰ মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় পাঠ্য বিষয় অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ দাবী জনোৱা হৈছে। বিদ্যালয়সমূহক সমকামীবিদ্বেষী উৎপীড়নৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। সংবাদ মাধ্যমক এলজিবিটি লোকৰ বিষয়ে প্ৰচলিত গতানুগতিক ধাৰণা ভাঙি পেলোৱাত সহায় কৰিবলৈ আৰু তেওঁলোকক বাস্তৱসন্মতভাৱে উপস্থাপন কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে। সাধাৰণ স্বাস্থ্যসেৱাৰ লগতে এলজিবিটি লোকৰ বিশেষ স্বাস্থ্যজনিত প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণৰ বাবে স্বাস্থ্যসেৱা লাভৰ সুবিধাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছে। বিশেষকৈ লিংগ পুনৰ্নিৰ্ধাৰণ অস্ত্ৰোপচাৰৰ বাবেও আন চিকিৎসাগতভাৱে প্ৰয়োজনীয় চিকিৎসাৰ দৰে একে পৰিমাণৰ আৰ্থিক সাহায্য প্ৰদান কৰাৰ আশা প্ৰকাশ কৰা হৈছে। শেষত, ধৰ্মীয় সংগঠনসমূহক এলজিবিটি লোকৰ প্ৰতি সহনশীল হ’বলৈ উৎসাহিত কৰা হৈছে।<ref name="4b"/> ===নিয়োগ=== এলজিবিটি লোকৰ অৰ্থনৈতিক স্বাৱলম্বিতা আৰু আত্মসন্মান নিশ্চিত কৰিবলৈ নিয়োগ আৰু ব্যৱসায়ৰ ক্ষেত্ৰত ন্যায্য সুযোগ প্ৰসাৰৰ কাৰ্যসূচী প্ৰস্তুত কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। চৰকাৰসমূহক কৰ্মক্ষেত্ৰত এনে বৈষম্য দূৰ কৰা আৰু ৰাজহুৱা খণ্ডৰ কৰ্মক্ষেত্ৰ তথা শ্ৰমিক সংগঠনসমূহত এলজিবিটি লোকৰ সমতা আৰু সুৰক্ষা নিশ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত আদৰ্শ দেখুৱাবলৈ কোৱা হৈছে।<ref name="4b"/> ==বিশ্বজুৰি এলজিবিটি অধিকাৰৰ প্ৰসাৰৰ সমস্যা== বিশ্বজুৰি এলজিবিটি অধিকাৰৰ প্ৰসাৰৰ বাবে এই ঘোষণাত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজক বিশ্বব্যাপী তথ্য প্ৰচাৰ অভিযান চলাবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে। একে মতাদৰ্শৰ বেচৰকাৰী সংগঠন আৰু চৰকাৰসমূহক এনে অভিযানৰ প্ৰস্তুতি আৰু পৰিচালনাত সহায় কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। এই অভিযানৰ এটা অংশ হিচাপে এলজিবিটি লোকৰ মাজত এইচআইভি আৰু এইডছ প্ৰতিৰোধ আৰু চিকিৎসা সম্পৰ্কে শিক্ষা প্ৰদান কৰাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। চৰকাৰসমূহক এইচআইভি আৰু এইডছৰ বিৰুদ্ধে যুঁজত এলজিবিটি লোককো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰা হৈছে।<ref name="2."/> ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ সমিতিয়ে টুনেন বনাম অষ্ট্ৰেলিয়া গোচৰত দিয়া সিদ্ধান্তৰ পিছতো ৰাষ্ট্ৰসংঘই এলজিবিটি অধিকাৰক মানৱ অধিকাৰ হিচাপে স্বীকৃতি দিবলৈ ব্যৰ্থ হোৱা বিষয়টোক গৰিহণা দিয়া হৈছে।<ref name="1c"/> নতুন ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ পৰিষদক নিজৰ কাৰ্যসূচীত এলজিবিটি অধিকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ অনুৰোধ জনোৱা হৈছে। লগতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় [[লেছবিয়ান]], [[সমকামী পুৰুষ]], [[উভকামিতা|উভকামী]], [[ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ]] আৰু আন্তঃলিংগ সংস্থা আৰু আন এলজিবিটি অধিকাৰ সংগঠনসমূহক পৰিষদৰ সৈতে পৰামৰ্শ কৰিব পৰা বেচৰকাৰী সংগঠনৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ কোৱা হৈছে।<ref name="2."/> শেষত, বিশ্বৰ সকলো দেশ আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘক প্ৰতি বছৰে ১৭ মে' তাৰিখটো [[আন্তৰ্জাতিক হমফবিয়া, ট্ৰান্সফবিয়া আৰু বাইফবিয়া বিৰোধী দিৱস|সমকামীবিদ্বেষ আৰু লিংগ পৰিৱৰ্তিত লোকৰ প্ৰতি বিদ্বেষৰ বিৰুদ্ধে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দিৱস]] হিচাপে স্বীকৃতি দিবলৈ আৰু ইয়াৰ প্ৰচাৰ কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে।<ref>Declaration of Montreal, 5.</ref> ==কাৰ্যকৰীকৰণ== ২০০৬ চনৰ ১ আগষ্টত মণ্ট্ৰিয়েলৰ ভিল-মাৰি পৌৰ এলেকাই এই ঘোষণা আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰে। বিশ্বৰ কোনো নিৰ্বাচিত সংস্থাই প্ৰথমবাৰৰ বাবে এই ঘোষণা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite web |date=2006-08-02 |title=Declaration of Montreal endorsed by Ville-Marie Borough! |url=http://fugues.vortex.qc.ca/main.cfm?p=100&Article_ID=7693 |publisher=fugues.com |access-date=2007-01-29}}</ref> ইয়াৰ পিছত ২০০৬ চনৰ ১০ ছেপ্টেম্বৰত কানাডাৰ নতুন গণতান্ত্ৰিক দলৰ কেন্দ্ৰীয় অধিৱেশনত সৰ্বসন্মতিক্ৰমে ঘোষণা গ্ৰহণ কৰা হয়। এইদৰে ঘোষণা গ্ৰহণ কৰা ই প্ৰথম ৰাজনৈতিক দল হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{cite web |date=2006-09-11 |title=NDP formally adopts Declaration of Montreal on LGBT rights |url=http://action.web.ca/home/billsiksay/en_alerts.shtml?x=91453&AA_EX_Session=6516a5a60989fd16da16f9870319236f |archive-url=https://web.archive.org/web/20070311141126/http://action.web.ca/home/billsiksay/en_alerts.shtml?x=91453&AA_EX_Session=6516a5a60989fd16da16f9870319236f |url-status=dead |archive-date=2007-03-11 |publisher=billsiksay.ca |access-date=2007-01-28 }}</ref> ইয়াৰ পিছত এলজিবিটি অধিকাৰ বিষয়ক দলটোৰ মুখপাত্ৰ বিল চিকছেয়ে ২০০৬ চনৰ ২০ ছেপ্টেম্বৰত কানাডাৰ সংসদৰ নিম্ন সদনত এখন প্ৰস্তাৱ উত্থাপন কৰে। এই প্ৰস্তাৱত কানাডা চৰকাৰক ঘোষণাখন মানি চলিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছিল।<ref>{{cite web|date=2006-09-21 |title=Siksay calls for LGBT rights to be adopted |publisher=New Democratic Party |url=https://www.ndp.ca/page/4355 |access-date=2007-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070118152529/http://www.ndp.ca/page/4355 |archive-date=2007-01-18 |url-status=dead }}</ref> তলত উল্লেখ কৰা চহৰসমূহৰ নগৰ পৰিষদসমূহেও ঘোষণাখন গ্ৰহণ কৰিছিল:<ref>{{cite web|date=2006-12-08 |title=Declaration of Montreal – Support, endorsements etc. |publisher=Declaration of Montreal website |url=http://www.declarationofmontreal.org/support.html |access-date=2007-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070218145433/http://www.declarationofmontreal.org/support.html |archive-date=2007-02-18 |url-status=dead }}</ref> * [[মণ্ট্ৰিয়েল|মণ্ট্ৰিয়েল, কানাডা]] * বাৰ্চিলোনা, [[স্পেইন]] * ছান ফ্ৰান্সিস্কো, [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] * ডেনভাৰ, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] * [[ছিডনী|ছিডনী, অষ্ট্ৰেলিয়া]] ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[http://www.declarationofmontreal.org মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণা সম্পৰ্কীয় ৱেবছাইট] *[http://www.declarationofmontreal.org/DeclarationofMontreal.pdf মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণাৰ ইংৰাজী সংস্কৰণ] cch9kmslmjb1brx9ee57e016274hcwh 646747 646745 2026-10-23T11:56:12Z AjayDas 12623 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 646747 wikitext text/x-wiki {{Short description|এলজিবিটিকিউ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় নথি}} [[File:Navra Tewks Outg.jpg|right|300px|thumb|মাৰ্টিনা নাভ্ৰাটিলোভা আৰু মাৰ্ক টেউক্সবেৰীয়ে বিশ্ব আউটগেমছৰ উদ্বোধনী অনুষ্ঠানত মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণা পাঠ কৰিছে। ]] '''লেছবিয়ান, গে’, উভকামী আৰু ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ লোকৰ মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণা''' ২০০৬ চনৰ ২৯ জুলাইত [[কানাডা]]ৰ কুৱেবেক প্ৰদেশৰ [[মণ্ট্ৰিয়েল]]ত গ্ৰহণ কৰা এখন নথি। প্ৰথম বিশ্ব আউটগেমছৰ অংশ হিচাপে অনুষ্ঠিত এলজিবিটিৰ মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্মিলনত এই ঘোষণা গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। ঘোষণাখনত [[এলজিবিটি]] আৰু আন্তঃলিংগ লোকৰ বাবে সৰ্বজনীনভাৱে নিশ্চিত কৰিবলগীয়া কেইবাটাও অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। ইয়াত মৌলিক স্বাধীনতাৰ নিশ্চয়তাৰপৰা আৰম্ভ কৰি স্বাস্থ্যসেৱা, শিক্ষা আৰু প্ৰব্ৰজনৰ ক্ষেত্ৰত এলজিবিটি লোকৰ বিৰুদ্ধে বৈষম্য প্ৰতিৰোধ কৰালৈকে মানৱ অধিকাৰৰ সকলো দিশ সামৰি লোৱা হৈছে। ঘোষণাখনত বিশ্বজুৰি এলজিবিটি অধিকাৰৰ প্ৰসাৰ আৰু আন্তঃলিংগ লোকৰ মানৱ অধিকাৰৰ ক্ষেত্ৰত দেখা দিয়া বিভিন্ন সমস্যাৰ কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় এলজিবিটি আন্দোলনৰ দাবীসমূহৰ তালিকা প্ৰস্তুত কৰাৰ প্ৰাৰম্ভিক পদক্ষেপ হিচাপে এই ঘোষণা যুগুত কৰা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ইয়াক [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ৰ ওচৰত দাখিল কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। ==পটভূমি== এই সন্মিলনৰ উদ্দেশ্য আছিল এলজিবিটি অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় বিষয়সমূহৰ প্ৰতি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰা। বিশ্ব আউটগেমছ আৰম্ভ হোৱাৰ ঠিক আগতে সন্মিলনখন অনুষ্ঠিত হৈছিল। ইয়াত বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ প্ৰায় ২০০০ গৰাকী প্ৰতিনিধি আৰু ৬০০ গৰাকী বক্তাই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। সেই সময়লৈকে অনুষ্ঠিত এলজিবিটি অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় সন্মিলনসমূহৰ ভিতৰত এইখনেই আছিল আটাইতকৈ বৃহৎ সন্মিলন।<ref>{{Cite journal|last=Vallée|first=Pierre|date=2006-07-15|title=La Conférence veut laisser son empreinte: La Déclaration de Montréal fera état des griefs et revendications de la communauté internationale des LGBT|url=http://collections.banq.qc.ca/ark:/52327/2808847|journal=Le devoir, 1910– (Montréal)|issue=Cahier F|pages=F6|via=BAnQ numérique}}</ref> সন্মিলনত বিশিষ্ট আইনজ্ঞ, শিক্ষাবিদ, ধৰ্মীয় নেতা আৰু মানৱ অধিকাৰ কৰ্মীকে ধৰি কেইবাগৰাকীও আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিশেষজ্ঞই অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name=A2Mediagroup>{{cite web |date=2006-08-08 |title=Gay Games Montreal seen as 1st Class World Success |publisher=A2Mediagroup.com |url=http://www.a2mediagroup.com/?c=126&a=8965 |access-date=2007-01-28}}</ref> তেওঁলোকৰ ভিতৰত ইউৰোপীয় সংসদৰ প্ৰাক্তন সদস্য জোক ছুইবেল আছিল। তেওঁ ঘোষণাখনৰ মূল প্ৰণেতাসকলৰ এগৰাকী আছিল।<ref>{{cite web |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=Drs. J. (Joke) Swiebel |url=https://www.parlement.com/id/vghq1ig2wnzf/j_joke_swiebel?ac=1:lto:u:ReP%2bwjiGhakS1LXdYUg6YunylIQ |publisher=Parlementair Documentatie Centrum|access-date=5 June 2022 |archive-url=https://archive.today/20220607130405/https://www.parlement.com/id/vghq1ig2wnzf/j_joke_swiebel?ac=1:lto:u:ReP%2BwjiGhakS1LXdYUg6YunylIQ |archive-date=7 June 2022 |location=Leiden, Netherlands |language=Dutch |date=2020 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite book |last1=Harvey |first1=Jean |last2=Horne |first2=John |last3=Safai |first3=Parissa |title=Sport and Social Movements: From the Local to the Global |url=https://books.google.com/books?id=oUXSAQAAQBAJ&pg=PA87 |date=2013 |publisher=Bloomsbury Publishing |location=London |isbn=978-1-78093-557-7}}</ref>{{Rp|87}} সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰা প্ৰতিনিধিসকলে সৰ্বসন্মতিক্ৰমে ঘোষণাখন অনুমোদন কৰে।<ref name=A2Mediagroup /> সন্মিলনত মূল ভাষণ প্ৰদান কৰা ব্যক্তিসকলৰ ভিতৰত আছিল:<ref>{{cite web|date=2006-08-13 |title=International Conference on LGBT Human Rights, and the First World Outgames |publisher=More Light Presbyterians |url=http://www.mlp.org/article.php?story=20060813005736504 |access-date=2007-01-29 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070420091604/http://www.mlp.org/article.php?story=20060813005736504 |archive-date=2007-04-20 }}</ref> * লুইজ আৰ্বাৰ — [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ৰ মানৱ অধিকাৰ উচ্চায়ুক্ত * জিন ৰবিনছন — [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ৰ এপিস্কোপাল গীৰ্জাৰ নিউ হেম্পশ্বাৰ ধৰ্মপ্ৰদেশৰ ধৰ্মপাল * ক্লেয়াৰ ল'হ্যুৰে-ডুবেই — কানাডাৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ প্ৰাক্তন ন্যায়াধীশ * মাৰ্ক টেউক্সবেৰী — কানাডাৰ সাঁতোৰবিদ আৰু ১৯৯২ চনৰ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিকৰ স্বৰ্ণ পদক বিজয়ী * ইৰছাদ মাঞ্জি — কানাডাৰ লেখক, সাংবাদিক আৰু কৰ্মী * জৰ্জিনা বেয়াৰ — [[নিউজিলেণ্ড]]ৰ ৰাজনীতিবিদ আৰু মুকলিকৈ নিজকে লিংগ পৰিৱৰ্তিত বুলি প্ৰকাশ কৰা বিশ্বৰ প্ৰথমগৰাকী সংসদ সদস্য * ৱাহিদ আলী — এছীয় বংশোদ্ভৱ ব্যৱসায়ী আৰু [[যুক্তৰাজ্য]]ৰ আজীৱন উপাধিধাৰী সদন সদস্য * মাৰ্টিনা নাভ্ৰাটিলোভা — প্ৰাক্তন বিশ্বৰ শীৰ্ষস্থানীয় টেনিছ খেলুৱৈ * জেৰাল্ড ট্ৰেম্বলে — মণ্ট্ৰিয়েলৰ মেয়ৰ এই ঘোষণাৰ উদ্দেশ্য আছিল ৰাষ্ট্ৰসংঘই নিজৰ [[মানৱ অধিকাৰৰ সৰ্বজনীন ঘোষণা|মানৱ অধিকাৰৰ সৰ্বজনীন ঘোষণা]] সকলো ক্ষেত্ৰতে সমানে কাৰ্যকৰী কৰাত ব্যৰ্থ হোৱা বিষয়টো উত্থাপন কৰা।<ref>{{cite web |date=2006-07-28 |title=L'ONU interpellée |publisher=Radio-Canada |url=http://www.radio-canada.ca/regions/Montreal/2006/07/28/001-Declaration-Montreal.shtml |access-date=2007-02-11}}</ref> [[সমকামিতা]]ক অপৰাধ হিচাপে গণ্য কৰা কেইবাখনো সদস্য ৰাষ্ট্ৰত [[জীয়াই থকাৰ অধিকাৰ|জীয়াই থকাৰ অধিকাৰকে]] ধৰি কেইবাটাও মৌলিক অধিকাৰ আৰু স্বাধীনতা উলংঘা কৰা হয়। নখন আইনগত এলেকাত সমকামী যৌন সম্পৰ্কৰ বাবে [[মৃত্যুদণ্ড]] বিহাৰ ব্যৱস্থা আছিল:<ref name="1a">Declaration of Montreal, 1. (a)</ref> আফগানিস্তান, ইৰান, নাইজেৰিয়া, মৰিটানিয়া, পাকিস্তান, ছৌদি আৰব, ছুডান আৰু য়েমেন।<ref>{{cite web |date=2000-07-31 |title=The Death Penalty for Homosexual Acts |publisher=[[International Lesbian, Gay, Bisexual, Trans and Intersex Association|ILGA]] |url=http://www.ilga.info/Information/Legal_survey/Summary%20information/death_penalty_for_homosexual_act.htm |access-date=2007-02-05 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070301150056/http://www.ilga.info/Information/Legal_survey/Summary%20information/death_penalty_for_homosexual_act.htm |archive-date=2007-03-01 }}</ref> ৭২খন দেশত এনে সম্পৰ্ক অবৈধ আছিল<ref name="1c">Declaration of Montreal, 1. (c)</ref> আৰু বহু ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ বাবে কাৰাদণ্ড বা শাৰীৰিক শাস্তি বিহাৰ ব্যৱস্থা আছিল। ==মৌলিক অধিকাৰ== এই ঘোষণাত [[এলজিবিটি|এলজিবিটি লোকৰ]] মৌলিক অধিকাৰ সুৰক্ষিত কৰিবলৈ ব্যৱস্থা গ্ৰহণৰ প্ৰয়োজন থকা কেইবাটাও ক্ষেত্ৰ চিনাক্ত কৰা হৈছে। ঘোষণাখনত কোৱা হৈছে, "যিখন পৃথিৱীত এলজিবিটি লোকৰ অধিকাৰ নিয়মিতভাৱে উলংঘা কৰা হয়, সেইখন পৃথিৱীত কোনেও নিজকে নিৰাপদ আৰু স্বাধীন বুলি অনুভৱ কৰিব নোৱাৰে।" ইয়াত [[ভিয়েনা|ভিয়েনাত]] অনুষ্ঠিত মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় বিশ্ব সন্মিলনত প্ৰকাশ কৰা নীতিৰ উল্লেখ কৰা হৈছে। সেই নীতি অনুসৰি, "সকলো মানৱ অধিকাৰ সৰ্বজনীন, অবিভাজ্য, পৰস্পৰ নিৰ্ভৰশীল আৰু পৰস্পৰ সম্পৰ্কিত।" <ref name = "2.">Declaration of Montreal, 2.</ref> ===ৰাষ্ট্ৰ আৰু ব্যক্তিৰদ্বাৰা সংঘটিত হিংসাৰপৰা সুৰক্ষা=== এই ঘোষণাত মৃত্যুদণ্ডৰ লগতে ৰাষ্ট্ৰৰ সমৰ্থন থকা বা ব্যক্তিগত লোকৰদ্বাৰা সংঘটিত এলজিবিটি লোকৰ বিৰুদ্ধে সকলো ধৰণৰ হিংসা বন্ধ কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ৰাষ্ট্ৰসমূহক এলজিবিটি লোকক সকলো ধৰণৰ ঘৃণাজনিত অপৰাধৰপৰা সুৰক্ষা দিবলৈ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। বিপৰীত লিংগৰ ব্যক্তিৰ সৈতে বলপূৰ্বক বিবাহক মানৱ অধিকাৰৰ এক বিশেষ উলংঘন হিচাপে চিনাক্ত কৰি এনে বিবাহ বন্ধ কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, আন্তঃলিংগ লোকৰ বিৰুদ্ধে হিংসাকো গৰিহণা দিয়া হৈছে। বিশেষকৈ তেওঁলোকৰ যৌন বৈশিষ্ট্যক কঠোৰ নিৰ্দিষ্ট আৰ্হিৰ সৈতে মিলাবলৈ কৰা অপ্ৰয়োজনীয় অস্ত্ৰোপচাৰৰ বিৰোধিতা কৰা হৈছে। ব্যক্তিজনে বিষয়টো বুজি নিজৰ সন্মতি দিব পৰা বয়স নোপোৱালৈকে এনে অস্ত্ৰোপচাৰ কৰিব নালাগে বুলিও কোৱা হৈছে।<ref name="1a"/> এই ঘোষণাই যোগ্যাকাৰ্তা নীতিমালাৰ ১৮ নং নীতিৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলাইছিল। এই নীতিত চিকিৎসাৰ নামত কৰা নিৰ্যাতনৰপৰা সুৰক্ষাৰ কথা কোৱা হৈছে। ===মত প্ৰকাশ, সমাৱেশ আৰু সংগঠনৰ স্বাধীনতা=== এলজিবিটি লোকৰ বিৰুদ্ধে বৈষম্যমূলক আইনসমূহক অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় কাম-কাজৰ প্ৰধান বাধা হিচাপে চিনাক্ত কৰা হৈছে। এনে আইনৰ ভিতৰত গৌৰৱ পদযাত্ৰা, এলজিবিটি বিষয়ক সাংবাদিকতা আৰু বেচৰকাৰী সংগঠনৰ পঞ্জীয়নৰ ওপৰত থকা নিষেধাজ্ঞা অন্তৰ্ভুক্ত। সেয়েহে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজক এই অধিকাৰসমূহ নিশ্চিত কৰিবলৈ আৰু বৈৰী চৰকাৰী কৰ্তৃপক্ষই এই অধিকাৰ কাঢ়ি লোৱাত বাধা দিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে।<ref>Declaration of Montreal, 1. (b)</ref> ইয়াৰ লগতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজক এই অধিকাৰসমূহৰ প্ৰসাৰৰ বাবে সক্ৰিয় ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। এই উদ্দেশ্যে ঘোষণাখনত মানৱ অধিকাৰৰ সন্মান বৃদ্ধিৰ চৰ্তৰ সৈতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় উন্নয়ন সাহায্যৰ পুঁজি আৰু আঁচনি জড়িত কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত এলজিবিটি লোকৰ অধিকাৰৰ সন্মানো অন্তৰ্ভুক্ত। যিবোৰ অঞ্চলত এলজিবিটি লোকসকলে এতিয়াও নিজৰ জীৱন বা ব্যক্তিগত সুৰক্ষাক লৈ ভয়ত থাকে, তেনে অঞ্চলত তেওঁলোকৰ অধিকাৰৰ বাবে কাম কৰা সংগঠনসমূহক আৰ্থিক সাহায্য প্ৰদানৰ দাবী জনোৱা হৈছে।<ref name="1c"/> ===সন্মতিসূচক সমলিংগ যৌন সম্পৰ্কৰ স্বাধীনতা=== সন্মতিসূচক সমলিংগ যৌন সম্পৰ্কত বাধা দিয়া সকলো আইন বাতিল কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে।<ref name="1c"/> ==বৈষম্যৰপৰা মুক্তি== এলজিবিটি লোকসকলে জীৱনৰ বহু ক্ষেত্ৰত বৈষম্যৰ সন্মুখীন হয়। তলত উল্লেখ কৰা ক্ষেত্ৰসমূহত বৈষম্যৰপৰা মুক্তিৰ অধিকাৰ নিশ্চিত কৰিবলৈ চৰকাৰসমূহক সক্ৰিয় ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ===আশ্ৰয় আৰু প্ৰব্ৰজনৰ অধিকাৰ=== শৰণাৰ্থীৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ উচ্চায়ুক্তই [[যৌন অভিমুখিতা|যৌন অভিমুখিতা]] বা লিংগ পৰিচয়ৰ ভিত্তিত নিৰ্যাতনৰপৰা পলাই অহা লোকসকলৰ আশ্ৰয়ৰ অধিকাৰ স্বীকাৰ কৰে। সকলো দেশকে একে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি, বিদেশী নাগৰিকৰ এলজিবিটি জীৱন-সংগীসকলৰ বসবাসৰ অধিকাৰ নিশ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত বৈষম্য নকৰিবলৈ দাবী জনোৱা হৈছে।<ref name="2."/> ===পৰিয়ালৰ অধিকাৰ=== বহু লোকৰ জীৱনত পৰিয়ালক আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ হিচাপে গণ্য কৰা হৈছে। এই ঘোষণাত সমলিংগ দম্পতীৰ বিবাহৰ ব্যৱস্থা কৰিবলৈ, বিবাহ নকৰাকৈ একেলগে থকা সকলো দম্পতীক একেধৰণৰ সংগীৰ অধিকাৰ দিবলৈ আৰু এলজিবিটি লোকৰদ্বাৰা দত্তক গ্ৰহণকে ধৰি পিতৃ-মাতৃ হোৱাৰ সকলো ব্যৱস্থাৰ ক্ষেত্ৰত সকলোকে সমান সুযোগ দিবলৈ কোৱা হৈছে।<ref name="4b">Declaration of Montreal, 4. (b)</ref> ===শিক্ষা, স্বাস্থ্যসেৱা, সংবাদ মাধ্যম আৰু নিয়োগ=== শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত এলজিবিটি লোকৰ মানৱ অধিকাৰ সম্পৰ্কীয় পাঠ্য বিষয় অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ দাবী জনোৱা হৈছে। বিদ্যালয়সমূহক সমকামীবিদ্বেষী উৎপীড়নৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। সংবাদ মাধ্যমক এলজিবিটি লোকৰ বিষয়ে প্ৰচলিত গতানুগতিক ধাৰণা ভাঙি পেলোৱাত সহায় কৰিবলৈ আৰু তেওঁলোকক বাস্তৱসন্মতভাৱে উপস্থাপন কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে। সাধাৰণ স্বাস্থ্যসেৱাৰ লগতে এলজিবিটি লোকৰ বিশেষ স্বাস্থ্যজনিত প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণৰ বাবে স্বাস্থ্যসেৱা লাভৰ সুবিধাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছে। বিশেষকৈ লিংগ পুনৰ্নিৰ্ধাৰণ অস্ত্ৰোপচাৰৰ বাবেও আন চিকিৎসাগতভাৱে প্ৰয়োজনীয় চিকিৎসাৰ দৰে একে পৰিমাণৰ আৰ্থিক সাহায্য প্ৰদান কৰাৰ আশা প্ৰকাশ কৰা হৈছে। শেষত, ধৰ্মীয় সংগঠনসমূহক এলজিবিটি লোকৰ প্ৰতি সহনশীল হ’বলৈ উৎসাহিত কৰা হৈছে।<ref name="4b"/> ===নিয়োগ=== এলজিবিটি লোকৰ অৰ্থনৈতিক স্বাৱলম্বিতা আৰু আত্ম-সন্মান নিশ্চিত কৰিবলৈ নিয়োগ আৰু ব্যৱসায়ৰ ক্ষেত্ৰত ন্যায্য সুযোগ প্ৰসাৰৰ কাৰ্যসূচী প্ৰস্তুত কৰাৰ আহ্বান জনোৱা হৈছে। চৰকাৰসমূহক কৰ্মক্ষেত্ৰত এনে বৈষম্য দূৰ কৰা আৰু ৰাজহুৱা খণ্ডৰ কৰ্মক্ষেত্ৰ তথা শ্ৰমিক সংগঠনসমূহত এলজিবিটি লোকৰ সমতা আৰু সুৰক্ষা নিশ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত আদৰ্শ দেখুৱাবলৈ কোৱা হৈছে।<ref name="4b"/> ==বিশ্বজুৰি এলজিবিটি অধিকাৰৰ প্ৰসাৰৰ সমস্যা== বিশ্বজুৰি এলজিবিটি অধিকাৰৰ প্ৰসাৰৰ বাবে এই ঘোষণাত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সমাজক বিশ্বব্যাপী তথ্য প্ৰচাৰ অভিযান চলাবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে। একে মতাদৰ্শৰ বেচৰকাৰী সংগঠন আৰু চৰকাৰসমূহক এনে অভিযানৰ প্ৰস্তুতি আৰু পৰিচালনাত সহায় কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। এই অভিযানৰ এটা অংশ হিচাপে এলজিবিটি লোকৰ মাজত এইচআইভি আৰু এইডছ প্ৰতিৰোধ আৰু চিকিৎসা সম্পৰ্কে শিক্ষা প্ৰদান কৰাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে। চৰকাৰসমূহক এইচআইভি আৰু এইডছৰ বিৰুদ্ধে যুঁজত এলজিবিটি লোককো অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰা হৈছে।<ref name="2."/> ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ সমিতিয়ে টুনেন বনাম অষ্ট্ৰেলিয়া গোচৰত দিয়া সিদ্ধান্তৰ পিছতো ৰাষ্ট্ৰসংঘই এলজিবিটি অধিকাৰক মানৱ অধিকাৰ হিচাপে স্বীকৃতি দিবলৈ ব্যৰ্থ হোৱা বিষয়টোক গৰিহণা দিয়া হৈছে।<ref name="1c"/> নতুন ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ পৰিষদক নিজৰ কাৰ্যসূচীত এলজিবিটি অধিকাৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ অনুৰোধ জনোৱা হৈছে। লগতে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় [[লেছবিয়ান]], [[সমকামী পুৰুষ]], [[উভকামিতা|উভকামী]], [[ট্ৰান্সজেণ্ডাৰ]] আৰু আন্তঃলিংগ সংস্থা আৰু আন এলজিবিটি অধিকাৰ সংগঠনসমূহক পৰিষদৰ সৈতে পৰামৰ্শ কৰিব পৰা বেচৰকাৰী সংগঠনৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ কোৱা হৈছে।<ref name="2."/> শেষত, বিশ্বৰ সকলো দেশ আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘক প্ৰতি বছৰে ১৭ মে' তাৰিখটো [[আন্তৰ্জাতিক হমফবিয়া, ট্ৰান্সফবিয়া আৰু বাইফবিয়া বিৰোধী দিৱস|সমকামীবিদ্বেষ আৰু লিংগ পৰিৱৰ্তিত লোকৰ প্ৰতি বিদ্বেষৰ বিৰুদ্ধে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দিৱস]] হিচাপে স্বীকৃতি দিবলৈ আৰু ইয়াৰ প্ৰচাৰ কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছে।<ref>Declaration of Montreal, 5.</ref> ==কাৰ্যকৰীকৰণ== ২০০৬ চনৰ ১ আগষ্টত মণ্ট্ৰিয়েলৰ ভিল-মাৰি পৌৰ এলেকাই এই ঘোষণা আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰে। বিশ্বৰ কোনো নিৰ্বাচিত সংস্থাই প্ৰথমবাৰৰ বাবে এই ঘোষণা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite web |date=2006-08-02 |title=Declaration of Montreal endorsed by Ville-Marie Borough! |url=http://fugues.vortex.qc.ca/main.cfm?p=100&Article_ID=7693 |publisher=fugues.com |access-date=2007-01-29}}</ref> ইয়াৰ পিছত ২০০৬ চনৰ ১০ ছেপ্টেম্বৰত কানাডাৰ নতুন গণতান্ত্ৰিক দলৰ কেন্দ্ৰীয় অধিৱেশনত সৰ্বসন্মতিক্ৰমে ঘোষণা গ্ৰহণ কৰা হয়। এইদৰে ঘোষণা গ্ৰহণ কৰা ই প্ৰথম ৰাজনৈতিক দল হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{cite web |date=2006-09-11 |title=NDP formally adopts Declaration of Montreal on LGBT rights |url=http://action.web.ca/home/billsiksay/en_alerts.shtml?x=91453&AA_EX_Session=6516a5a60989fd16da16f9870319236f |archive-url=https://web.archive.org/web/20070311141126/http://action.web.ca/home/billsiksay/en_alerts.shtml?x=91453&AA_EX_Session=6516a5a60989fd16da16f9870319236f |url-status=dead |archive-date=2007-03-11 |publisher=billsiksay.ca |access-date=2007-01-28 }}</ref> ইয়াৰ পিছত এলজিবিটি অধিকাৰ বিষয়ক দলটোৰ মুখপাত্ৰ বিল চিকছেয়ে ২০০৬ চনৰ ২০ ছেপ্টেম্বৰত কানাডাৰ সংসদৰ নিম্ন সদনত এখন প্ৰস্তাৱ উত্থাপন কৰে। এই প্ৰস্তাৱত কানাডা চৰকাৰক ঘোষণাখন মানি চলিবলৈ আহ্বান জনোৱা হৈছিল।<ref>{{cite web|date=2006-09-21 |title=Siksay calls for LGBT rights to be adopted |publisher=New Democratic Party |url=https://www.ndp.ca/page/4355 |access-date=2007-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070118152529/http://www.ndp.ca/page/4355 |archive-date=2007-01-18 |url-status=dead }}</ref> তলত উল্লেখ কৰা চহৰসমূহৰ নগৰ পৰিষদসমূহেও ঘোষণাখন গ্ৰহণ কৰিছিল:<ref>{{cite web|date=2006-12-08 |title=Declaration of Montreal – Support, endorsements etc. |publisher=Declaration of Montreal website |url=http://www.declarationofmontreal.org/support.html |access-date=2007-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070218145433/http://www.declarationofmontreal.org/support.html |archive-date=2007-02-18 |url-status=dead }}</ref> * [[মণ্ট্ৰিয়েল|মণ্ট্ৰিয়েল, কানাডা]] * বাৰ্চিলোনা, [[স্পেইন]] * ছান ফ্ৰান্সিস্কো, [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] * ডেনভাৰ, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] * [[ছিডনী|ছিডনী, অষ্ট্ৰেলিয়া]] ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[http://www.declarationofmontreal.org মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণা সম্পৰ্কীয় ৱেবছাইট] *[http://www.declarationofmontreal.org/DeclarationofMontreal.pdf মণ্ট্ৰিয়েল ঘোষণাৰ ইংৰাজী সংস্কৰণ] [[শ্ৰেণী:এলজিবিটি]] [[শ্ৰেণী:মানৱ অধিকাৰ]] [[শ্ৰেণী:কানাডা]] o3wssgssjnilvhhg3vwp2omklcslo65 0 140406 646731 2026-10-23T11:40:51Z নৰুনা বৰুৱা 44897 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 646731 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=October 2015}} {{Use Indian English|date=October 2015}} {{Infobox film | name = হাম কৌন হ্যায়? | image = Hum Kaun Hai.jpg | caption = চলচ্চিত্ৰৰ পোষ্টাৰ | director = ৰবি শংকৰ শৰ্মা | producer = সোণী জুনেজা | based_on = {{based on|''[[The Others (2001 film)|দ্য আদাৰ্ছ]]''|[[Alejandro Amenábar]]}} | writer = তালাত ৰেখী | narrator = | starring = {{ubl|[[ডিম্পল কাপাডিয়া]]|[[অমিতাভ বচ্চন]]|[[ধৰ্মেন্দ্ৰ]]}} | music = [[সঞ্জয় চৌধুৰী]] | cinematography = [[ঈশ্বৰ আৰ. বিদ্ৰী]] | editing = ৰবিৰঞ্জন মৈত্ৰ | distributor = 4U2C Films | released = {{Film date|df=y|2004|09|03}} | runtime = | country = ভাৰত | language = হিন্দী }} '''হাম কৌন হ্যায়? ({{lang-en|Hum Kaun Hai}}) ''' ছবিখন হৈছে ৰবি শংকৰ শৰ্মাৰ পৰিচালনাত নিৰ্মিত ২০০৪ চনৰ এখন ভাৰতীয় [[হিন্দী]] ভাষাৰ ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ। চলচ্চিত্ৰখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত [[অমিতাভ বচ্চন]], [[ডিম্পল কাপাডিয়া]] আৰু [[ধৰ্মেন্দ্ৰ]]ই অভিনয় কৰিছে। ই ২০০১ চনত মুক্তি পোৱা স্পেনিছ চলচ্চিত্ৰ ''দ্য আদাৰ্ছ''-ৰ পুনৰ্নিৰ্মাণ। ==কাহিনী== ঘৰৰ বনকৰা মহিলা, বাটলাৰ আৰু মালীজন ৰহস্যজনকভাৱে নোহোৱা হোৱাৰ পিছত, দুটা সন্তান ছাৰা আৰু ডেভিডৰ সৈতে এটা বিশাল অট্টালিকাত বাস কৰা মেজৰ ফ্ৰেংকৰ পত্নী মিছেছ ছান্দ্ৰা উইলিয়ামছে নতুন কৰ্মচাৰী বিচাৰি স্থানীয় নিয়োগ সংস্থালৈ এখন চিঠি লিখে। মাৰ্থা পিণ্টো, এডগাৰ আৰু মাৰিয়া নামৰ এগৰাকী বোবা মহিলাই এই পদসমূহৰ বাবে আবেদন কৰে। ছান্দ্ৰাই তেওঁলোকক নিযুক্তি দিয়ে আৰু লগতে জনায় যে তেওঁৰ সন্তান দুটাৰ চকুৰ এনে এটা সমস্যা আছে, যাৰ ফলত সূৰ্যৰ পোহৰত তেওঁলোকৰ চকু ক্ষতিগ্ৰস্ত হ'ব পাৰে। সেয়েহে, ঘৰৰ পৰ্দাবোৰ সদায় টানি বন্ধ কৰি ৰাখিব লাগিব। তদুপৰি, উচ্চ শব্দৰ বাবে তেওঁৰ মূৰৰ বিষ হয়। সেইবাবে সকলোৱে নীৰৱে থাকিব লাগিব। ঘৰত বিদ্যুৎ সংযোগ নাই আৰু সকলো কাম দিনৰ ভাগতে কৰিব লাগে। সমগ্ৰ ঘৰটো মমবাতিৰ পোহৰেৰে আলোকিত কৰি ৰখা হয়। কৰ্মচাৰীসকলে নিজৰ নিজৰ কামত ব্যস্ত হৈ পৰে। তেতিয়াই ছাৰাই মাকক কয় যে তাই ঘৰৰ ভিতৰত আন কিছুমান মানুহক দেখা পাইছে, কিন্তু সেই মানুহকেইজনক কেৱল তাইহে দেখা পায়। তাই এগৰাকী পুৰুষ, তেওঁৰ পত্নী, তেওঁলোকৰ পুত্ৰ ভিকি আৰু যাদুকৰী শক্তিৰ অধিকাৰী এগৰাকী বৃদ্ধাৰ ছবি আঁকে। ছান্দ্ৰাই প্ৰথমে তাইৰ কথা বিশ্বাস নকৰে। কিন্তু যেতিয়া তেওঁ নিজেও ঘৰত কোনো লোকৰ উপস্থিতি অনুভৱ কৰিবলৈ ধৰে আৰু বিভিন্ন শব্দ শুনিবলৈ পায়, তেতিয়া তেওঁ ঘটনাবোৰৰ অনুসন্ধান কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। অনুসন্ধান কৰি তেওঁ গম পায় যে নিয়োগ সংস্থালৈ পঠিওৱা চিঠিখন এতিয়াও ডাকবাকচতে পৰি আছে। এতিয়া তেওঁ জানিব লাগিব যে মাৰ্থা, এডগাৰ আৰু মাৰিয়াই খালী পদসমূহৰ বিষয়ে কেনেকৈ জানিলে আৰু মৃত লোকসকলৰ ফটোৰে ভৰা এখন এলবামৰ সৈতে এই ঘটনাবোৰৰ কি সম্পৰ্ক আছে। অৱশেষত নিয়ন্ত্ৰণৰ বাহিৰলৈ যোৱা ঘটনাবোৰে ছান্দ্ৰা, ছাৰা আৰু ডেভিডক সেই ঘৰত বাস কৰা আন অদৃশ্য লোকসকলৰ সন্মুখীন কৰায়। ==অভিনয়শিল্পী== * [[অমিতাভ বচ্চন]] — ফ্ৰেংক জেমছ উইলিয়ামছ / মেজৰ ফ্ৰেংক জন উইলিয়ামছ (দ্বৈত চৰিত্ৰ) * [[ধৰ্মেন্দ্ৰ]] — বীৰেন্দ্ৰ «বীৰু» * [[ডিম্পল কাপাডিয়া]] — ছান্দ্ৰা উইলিয়ামছ * [[মৌচুমী চেটাৰ্জী]] — মাৰ্থা পিণ্টো, বাটলাৰ * [[ছীমা ৰহমানী]] — মাৰিয়া, বনকৰা মহিলা * [[অভিজিৎ লাহিড়ী]] — এডগাৰ, মালী * [[হানছিকা মোতৱানি]] — ছাৰা উইলিয়ামছ * মাষ্টাৰ ৰেহমান — ডেভিড উইলিয়ামছ * [[বিক্ৰম গোখলে]] — বীৰেন্দ্ৰৰ মালিক * [[সুহাসিনী মূলে]] — অনিতা * [[প্ৰেম চোপ্ৰা]] — অনিতাৰ স্বামী * মাষ্টাৰ ভিকি — ভিকি ==নিৰ্মাণ== চলচ্চিত্ৰখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ [[ৰাজেন্দ্ৰ কুমাৰ]]ৰ বিক্ৰী কৰা বাংলোত কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last1=Alimchand |first1=Seema Sonik |title=Jubilee Kumar: The Life and Times of a Superstar |date=25 February 2020 |publisher=Hachette India |isbn=978-93-88322-40-9 |url=https://books.google.com/books?id=ym_ODwAAQBAJ&dq=hum+kaun+hai+dimple&pg=PT276 |language=en}}</ref> ==সমালোচকৰ সঁহাৰি== ''[[হিন্দুস্তান টাইমছ]]''-ৰ অৰ্ণৱ বেনাৰ্জীয়ে চলচ্চিত্ৰখনক ৫ৰ ভিতৰত ৩টা তাৰকা প্ৰদান কৰিছিল। তেওঁ মন্তব্য কৰিছিল, «অলৌকিক উপাদানক কেন্দ্ৰ কৰি নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰই বলীউডৰ দৰ্শকক খুব কমেইহে আকৰ্ষণ কৰে। সেয়েহে, মূলসুঁতিৰ চলচ্চিত্ৰৰ ৰূপত অতিপ্ৰাকৃতিক উপাদানৰ সংমিশ্ৰণ দেখাটো সতেজ বতাহৰ এজাকৰ দৰে। »<ref>{{cite news|author=Banerjee, Arnab |newspaper=[[Hindustan Times]] |archiveurl=https://web.archive.org/web/20050307125901/http://www.hindustantimes.com/news/1153_987877%2C001100030005.htm |url=http://www.hindustantimes.com/news/1153_987877,001100030005.htm |date=2004-12-01 |accessdate=2011-12-30 |archivedate=7 March 2005 |title=Hum Kaun Hai |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> [[বলিউড হাংগামা]]ৰ তৰণ আদৰ্শই চলচ্চিত্ৰখনক পাঁচৰ ভিতৰত ১.৫টা তাৰকা প্ৰদান কৰিছিল। তেওঁ ইয়াক «এনে এটা পৰীক্ষামূলক প্ৰয়াস, যিয়ে সমৰ্থক আৰু অসন্মত—দুয়োটাপক্ষৰ মাজতে নিজৰ স্থান বিচাৰি পাব পাৰে» বুলি অভিহিত কৰিছিল। তেওঁ অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰিছিল, বিশেষকৈ ডিম্পল কাপাডিয়াৰ অভিনয়ৰ। তেওঁৰ মতে, চলচ্চিত্ৰখনৰ কাহিনী মূলতঃ ডিম্পল কাপাডিয়াৰ বিশ্বাস আৰু ধাৰণাক কেন্দ্ৰ কৰি আগবাঢ়ে, আৰু অভিনেত্ৰীগৰাকীয়ে সেইবোৰ বিশ্বাসযোগ্যভাৱে উপস্থাপন কৰাত সফল হৈছে। তেওঁ লগতে কৈছিল যে ডিম্পলৰ অভিনয়ক চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰাণ বুলি ক'ব পাৰি।<ref>{{cite web|website=[[Bollywood Hungama]]|author=Adarsh, Taran|date=2004-09-03|accessdate=2011-12-30|title=Hum Kaun Hai|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/533327|archive-url=https://web.archive.org/web/20131102232645/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/533327|url-status=dead|archive-date=2 November 2013}}</ref> [[বিবিচি]]ৰ মনীষ গজ্জৰে কাপাডিয়াৰ অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰিছিল আৰু চলচ্চিত্ৰখনৰ চিত্ৰনাট্য উৎকৃষ্ট বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>{{cite web|publisher=BBC|author=Gajjar, Manish|date=2004-09-03|accessdate=2011-12-30|url=http://www.bbc.co.uk/shropshire/films/bollywood/2004/09/hum_kaun_hai_review.shtml|title=Hum Kaun Hai|archive-date=18 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181218022608/http://www.bbc.co.uk/shropshire/films/bollywood/2004/09/hum_kaun_hai_review.shtml|url-status=live}}</ref> ৰেডিফৰ মালিষ্কা মেণ্ডোছাই নেতিবাচক সমালোচনা কৰি লিখিছিল যে ''হাম কৌন হ্যায়?''-এ তেওঁৰ মনত কোনো প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিব পৰা নাছিল। বৰঞ্চ, ই তেওঁক এই প্ৰশ্ন কৰিবলৈ বাধ্য কৰিছিল—«এই সময়ত আমি চিনেমা হলত কিয় আছোঁ?»<ref>{{cite web|publisher=Rediff|date=2004-09-03|accessdate=2011-12-30|author=Mendonsa, Malishka|title=Why is Amitabh in Hum Kaun Hai?|url=http://www.rediff.com/movies/2004/sep/03hum.htm|archive-date=29 August 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110829215632/http://www.rediff.com/movies/2004/sep/03hum.htm|url-status=live}}</ref> আনহাতে, ''[[দ্য ট্ৰিবিউন (চণ্ডীগড়)|দ্য ট্ৰিবিউন]]''-ৰ ৰমা শৰ্মাই চলচ্চিত্ৰখনক «ৰোমাঞ্চকৰ ৰহস্য-থ্ৰিলাৰ» বুলি অভিহিত কৰিছিল। তেওঁ লগতে মন্তব্য কৰিছিল, «হাঁহি নাই, গান নাই—ই এখন পৰিষ্কাৰ ভৌতিক কাহিনী। সাহস থাকিলে নিশ্চয় চাব পাৰে। »<ref>{{cite news|newspaper=The Tribune|author=Sharma, Rama|date=2004-09-05|access-date=2011-12-30|url=https://www.tribuneindia.com/2004/20040905/cth2.htm#9|title=Enthralling suspense thriller|archive-date=13 January 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130113223819/http://www.tribuneindia.com/2004/20040905/cth2.htm#9|url-status=live}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb title|id=0405024}} iuaxab9vaymqfgc10wu9ah5jr1vv6jf 646736 646731 2026-10-23T11:48:20Z নৰুনা বৰুৱা 44897 646736 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = হাম কৌন হ্যায়? | image =[[File: Hum Kaun Hai.jpg|হাম কৌন হ্যায়?]] | caption = চলচ্চিত্ৰৰ পোষ্টাৰ | director = ৰবি শংকৰ শৰ্মা | producer = সোণী জুনেজা | based_on = {{based on|''দ্য আদাৰ্ছ''| আলেজান্দ্ৰ' আমেনাবাৰ}} | writer = তালাত ৰেখী | narrator = | starring = {{ubl|[[ডিম্পল কাপাডিয়া]]|[[অমিতাভ বচ্চন]]|[[ধৰ্মেন্দ্ৰ]]}} | music = সঞ্জয় চৌধুৰী | cinematography = ঈশ্বৰ আৰ. বিদ্ৰী | editing = ৰবিৰঞ্জন মৈত্ৰ | distributor = 4U2C Films | released = {{Film date|df=y|2004|09|03}} | runtime = | country = ভাৰত | language = হিন্দী }} '''হাম কৌন হ্যায়? ({{lang-en|Hum Kaun Hai}}) ''' ছবিখন হৈছে ৰবি শংকৰ শৰ্মাৰ পৰিচালনাত নিৰ্মিত ২০০৪ চনৰ এখন ভাৰতীয় [[হিন্দী]] ভাষাৰ ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ। চলচ্চিত্ৰখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত [[অমিতাভ বচ্চন]], [[ডিম্পল কাপাডিয়া]] আৰু [[ধৰ্মেন্দ্ৰ]]ই অভিনয় কৰিছে। ই ২০০১ চনত মুক্তি পোৱা স্পেনিছ চলচ্চিত্ৰ ''দ্য আদাৰ্ছ''-ৰ পুনৰ্নিৰ্মাণ। ==কাহিনী== ঘৰৰ বনকৰা মহিলা, বাটলাৰ আৰু মালীজন ৰহস্যজনকভাৱে নোহোৱা হোৱাৰ পিছত, দুটা সন্তান ছাৰা আৰু ডেভিডৰ সৈতে এটা বিশাল অট্টালিকাত বাস কৰা মেজৰ ফ্ৰেংকৰ পত্নী মিছেছ ছান্দ্ৰা উইলিয়ামছে নতুন কৰ্মচাৰী বিচাৰি স্থানীয় নিয়োগ সংস্থালৈ এখন চিঠি লিখে। মাৰ্থা পিণ্টো, এডগাৰ আৰু মাৰিয়া নামৰ এগৰাকী বোবা মহিলাই এই পদসমূহৰ বাবে আবেদন কৰে। ছান্দ্ৰাই তেওঁলোকক নিযুক্তি দিয়ে আৰু লগতে জনায় যে তেওঁৰ সন্তান দুটাৰ চকুৰ এনে এটা সমস্যা আছে, যাৰ ফলত সূৰ্যৰ পোহৰত তেওঁলোকৰ চকু ক্ষতিগ্ৰস্ত হ'ব পাৰে। সেয়েহে, ঘৰৰ পৰ্দাবোৰ সদায় টানি বন্ধ কৰি ৰাখিব লাগিব। তদুপৰি, উচ্চ শব্দৰ বাবে তেওঁৰ মূৰৰ বিষ হয়। সেইবাবে সকলোৱে নীৰৱে থাকিব লাগিব। ঘৰত বিদ্যুৎ সংযোগ নাই আৰু সকলো কাম দিনৰ ভাগতে কৰিব লাগে। সমগ্ৰ ঘৰটো মমবাতিৰ পোহৰেৰে আলোকিত কৰি ৰখা হয়। কৰ্মচাৰীসকলে নিজৰ নিজৰ কামত ব্যস্ত হৈ পৰে। তেতিয়াই ছাৰাই মাকক কয় যে তাই ঘৰৰ ভিতৰত আন কিছুমান মানুহক দেখা পাইছে, কিন্তু সেই মানুহকেইজনক কেৱল তাইহে দেখা পায়। তাই এগৰাকী পুৰুষ, তেওঁৰ পত্নী, তেওঁলোকৰ পুত্ৰ ভিকি আৰু যাদুকৰী শক্তিৰ অধিকাৰী এগৰাকী বৃদ্ধাৰ ছবি আঁকে। ছান্দ্ৰাই প্ৰথমে তাইৰ কথা বিশ্বাস নকৰে। কিন্তু যেতিয়া তেওঁ নিজেও ঘৰত কোনো লোকৰ উপস্থিতি অনুভৱ কৰিবলৈ ধৰে আৰু বিভিন্ন শব্দ শুনিবলৈ পায়, তেতিয়া তেওঁ ঘটনাবোৰৰ অনুসন্ধান কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। অনুসন্ধান কৰি তেওঁ গম পায় যে নিয়োগ সংস্থালৈ পঠিওৱা চিঠিখন এতিয়াও ডাকবাকচতে পৰি আছে। এতিয়া তেওঁ জানিব লাগিব যে মাৰ্থা, এডগাৰ আৰু মাৰিয়াই খালী পদসমূহৰ বিষয়ে কেনেকৈ জানিলে আৰু মৃত লোকসকলৰ ফটোৰে ভৰা এখন এলবামৰ সৈতে এই ঘটনাবোৰৰ কি সম্পৰ্ক আছে। অৱশেষত নিয়ন্ত্ৰণৰ বাহিৰলৈ যোৱা ঘটনাবোৰে ছান্দ্ৰা, ছাৰা আৰু ডেভিডক সেই ঘৰত বাস কৰা আন অদৃশ্য লোকসকলৰ সন্মুখীন কৰায়। ==অভিনয়শিল্পী== * [[অমিতাভ বচ্চন]] (ফ্ৰেংক জেমছ উইলিয়ামছ / মেজৰ ফ্ৰেংক জন উইলিয়ামছ (দ্বৈত চৰিত্ৰ)) * [[ধৰ্মেন্দ্ৰ]] (বীৰেন্দ্ৰ ,বীৰু) * [[ডিম্পল কাপাডিয়া]] (ছান্দ্ৰা উইলিয়ামছ) * মৌচুমী চেটাৰ্জী (মাৰ্থা পিণ্টো, বাটলাৰ) * ছীমা ৰহমানী (মাৰিয়া, বনকৰা মহিলা) * অভিজিৎ লাহিড়ী (এডগাৰ, মালী) * হানছিকা মোতৱানি (ছাৰা উইলিয়ামছ) * মাষ্টাৰ ৰেহমান (ডেভিড উইলিয়ামছ) * বিক্ৰম গোখলে (বীৰেন্দ্ৰৰ মালিক) * সুহাসিনী মূলে (অনিতা) * প্ৰেম চোপ্ৰা (অনিতাৰ স্বামী) * মাষ্টাৰ ভিকি ( ভিকি) ==নিৰ্মাণ== চলচ্চিত্ৰখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ [[ৰাজেন্দ্ৰ কুমাৰ]]ৰ বিক্ৰী কৰা বাংলোত কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last1=Alimchand |first1=Seema Sonik |title=Jubilee Kumar: The Life and Times of a Superstar |date=25 February 2020 |publisher=Hachette India |isbn=978-93-88322-40-9 |url=https://books.google.com/books?id=ym_ODwAAQBAJ&dq=hum+kaun+hai+dimple&pg=PT276 |language=en}}</ref> ==সমালোচকৰ সঁহাৰি== ''[[হিন্দুস্তান টাইমছ]]''-ৰ অৰ্ণৱ বেনাৰ্জীয়ে চলচ্চিত্ৰখনক ৫ৰ ভিতৰত ৩টা তাৰকা প্ৰদান কৰিছিল। তেওঁ মন্তব্য কৰিছিল, «অলৌকিক উপাদানক কেন্দ্ৰ কৰি নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰই বলীউডৰ দৰ্শকক খুব কমেইহে আকৰ্ষণ কৰে। সেয়েহে, মূলসুঁতিৰ চলচ্চিত্ৰৰ ৰূপত অতিপ্ৰাকৃতিক উপাদানৰ সংমিশ্ৰণ দেখাটো সতেজ বতাহৰ এজাকৰ দৰে। »<ref>{{cite news|author=Banerjee, Arnab |newspaper=[[Hindustan Times]] |archiveurl=https://web.archive.org/web/20050307125901/http://www.hindustantimes.com/news/1153_987877%2C001100030005.htm |url=http://www.hindustantimes.com/news/1153_987877,001100030005.htm |date=2004-12-01 |accessdate=2011-12-30 |archivedate=7 March 2005 |title=Hum Kaun Hai |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> বলিউড হাংগামাৰ তৰণ আদৰ্শই চলচ্চিত্ৰখনক পাঁচৰ ভিতৰত ১.৫টা তাৰকা প্ৰদান কৰিছিল। তেওঁ ইয়াক «এনে এটা পৰীক্ষামূলক প্ৰয়াস, যিয়ে সমৰ্থক আৰু অসন্মত—দুয়োটাপক্ষৰ মাজতে নিজৰ স্থান বিচাৰি পাব পাৰে» বুলি অভিহিত কৰিছিল। তেওঁ অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰিছিল, বিশেষকৈ ডিম্পল কাপাডিয়াৰ অভিনয়ৰ। তেওঁৰ মতে, চলচ্চিত্ৰখনৰ কাহিনী মূলতঃ ডিম্পল কাপাডিয়াৰ বিশ্বাস আৰু ধাৰণাক কেন্দ্ৰ কৰি আগবাঢ়ে, আৰু অভিনেত্ৰীগৰাকীয়ে সেইবোৰ বিশ্বাসযোগ্যভাৱে উপস্থাপন কৰাত সফল হৈছে। তেওঁ লগতে কৈছিল যে ডিম্পলৰ অভিনয়ক চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰাণ বুলি ক'ব পাৰি।<ref>{{cite web|website=[[Bollywood Hungama]]|author=Adarsh, Taran|date=2004-09-03|accessdate=2011-12-30|title=Hum Kaun Hai|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/533327|archive-url=https://web.archive.org/web/20131102232645/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/533327|url-status=dead|archive-date=2 November 2013}}</ref> [[বিবিচি]]ৰ মনীষ গজ্জৰে কাপাডিয়াৰ অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰিছিল আৰু চলচ্চিত্ৰখনৰ চিত্ৰনাট্য উৎকৃষ্ট বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>{{cite web|publisher=BBC|author=Gajjar, Manish|date=2004-09-03|accessdate=2011-12-30|url=http://www.bbc.co.uk/shropshire/films/bollywood/2004/09/hum_kaun_hai_review.shtml|title=Hum Kaun Hai|archive-date=18 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181218022608/http://www.bbc.co.uk/shropshire/films/bollywood/2004/09/hum_kaun_hai_review.shtml|url-status=live}}</ref> ৰেডিফৰ মালিষ্কা মেণ্ডোছাই নেতিবাচক সমালোচনা কৰি লিখিছিল যে ''হাম কৌন হ্যায়?''-এ তেওঁৰ মনত কোনো প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিব পৰা নাছিল। বৰঞ্চ, ই তেওঁক এই প্ৰশ্ন কৰিবলৈ বাধ্য কৰিছিল—«এই সময়ত আমি চিনেমা হলত কিয় আছোঁ?»<ref>{{cite web|publisher=Rediff|date=2004-09-03|accessdate=2011-12-30|author=Mendonsa, Malishka|title=Why is Amitabh in Hum Kaun Hai?|url=http://www.rediff.com/movies/2004/sep/03hum.htm|archive-date=29 August 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110829215632/http://www.rediff.com/movies/2004/sep/03hum.htm|url-status=live}}</ref> আনহাতে, ''[[দ্য ট্ৰিবিউন (চণ্ডীগড়)|দ্য ট্ৰিবিউন]]''-ৰ ৰমা শৰ্মাই চলচ্চিত্ৰখনক «ৰোমাঞ্চকৰ ৰহস্য-থ্ৰিলাৰ» বুলি অভিহিত কৰিছিল। তেওঁ লগতে মন্তব্য কৰিছিল, «হাঁহি নাই, গান নাই—ই এখন পৰিষ্কাৰ ভৌতিক কাহিনী। সাহস থাকিলে নিশ্চয় চাব পাৰে। »<ref>{{cite news|newspaper=The Tribune|author=Sharma, Rama|date=2004-09-05|access-date=2011-12-30|url=https://www.tribuneindia.com/2004/20040905/cth2.htm#9|title=Enthralling suspense thriller|archive-date=13 January 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130113223819/http://www.tribuneindia.com/2004/20040905/cth2.htm#9|url-status=live}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb title|id=0405024}} po3np2ju6bcxzvkx3tp1z0bndr13bqv 646739 646736 2026-10-23T11:50:31Z নৰুনা বৰুৱা 44897 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 646739 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = হাম কৌন হ্যায়? | image =[[File: Hum Kaun Hai.jpg|হাম কৌন হ্যায়?]] | caption = চলচ্চিত্ৰৰ পোষ্টাৰ | director = ৰবি শংকৰ শৰ্মা | producer = সোণী জুনেজা | based_on = {{based on|''দ্য আদাৰ্ছ''| আলেজান্দ্ৰ' আমেনাবাৰ}} | writer = তালাত ৰেখী | narrator = | starring = {{ubl|[[ডিম্পল কাপাডিয়া]]|[[অমিতাভ বচ্চন]]|[[ধৰ্মেন্দ্ৰ]]}} | music = সঞ্জয় চৌধুৰী | cinematography = ঈশ্বৰ আৰ. বিদ্ৰী | editing = ৰবিৰঞ্জন মৈত্ৰ | distributor = 4U2C Films | released = {{Film date|df=y|2004|09|03}} | runtime = | country = ভাৰত | language = হিন্দী }} '''হাম কৌন হ্যায়? ({{lang-en|Hum Kaun Hai}}) ''' ছবিখন হৈছে ৰবি শংকৰ শৰ্মাৰ পৰিচালনাত নিৰ্মিত ২০০৪ চনৰ এখন ভাৰতীয় [[হিন্দী]] ভাষাৰ ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ। চলচ্চিত্ৰখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত [[অমিতাভ বচ্চন]], [[ডিম্পল কাপাডিয়া]] আৰু [[ধৰ্মেন্দ্ৰ]]ই অভিনয় কৰিছে। ই ২০০১ চনত মুক্তি পোৱা স্পেনিছ চলচ্চিত্ৰ ''দ্য আদাৰ্ছ''-ৰ পুনৰ্নিৰ্মাণ। ==কাহিনী== ঘৰৰ বনকৰা মহিলা, বাটলাৰ আৰু মালীজন ৰহস্যজনকভাৱে নোহোৱা হোৱাৰ পিছত, দুটা সন্তান ছাৰা আৰু ডেভিডৰ সৈতে এটা বিশাল অট্টালিকাত বাস কৰা মেজৰ ফ্ৰেংকৰ পত্নী মিছেছ ছান্দ্ৰা উইলিয়ামছে নতুন কৰ্মচাৰী বিচাৰি স্থানীয় নিয়োগ সংস্থালৈ এখন চিঠি লিখে। মাৰ্থা পিণ্টো, এডগাৰ আৰু মাৰিয়া নামৰ এগৰাকী বোবা মহিলাই এই পদসমূহৰ বাবে আবেদন কৰে। ছান্দ্ৰাই তেওঁলোকক নিযুক্তি দিয়ে আৰু লগতে জনায় যে তেওঁৰ সন্তান দুটাৰ চকুৰ এনে এটা সমস্যা আছে, যাৰ ফলত সূৰ্যৰ পোহৰত তেওঁলোকৰ চকু ক্ষতিগ্ৰস্ত হ'ব পাৰে। সেয়েহে, ঘৰৰ পৰ্দাবোৰ সদায় টানি বন্ধ কৰি ৰাখিব লাগিব। তদুপৰি, উচ্চ শব্দৰ বাবে তেওঁৰ মূৰৰ বিষ হয়। সেইবাবে সকলোৱে নীৰৱে থাকিব লাগিব। ঘৰত বিদ্যুৎ সংযোগ নাই আৰু সকলো কাম দিনৰ ভাগতে কৰিব লাগে। সমগ্ৰ ঘৰটো মমবাতিৰ পোহৰেৰে আলোকিত কৰি ৰখা হয়। কৰ্মচাৰীসকলে নিজৰ নিজৰ কামত ব্যস্ত হৈ পৰে। তেতিয়াই ছাৰাই মাকক কয় যে তাই ঘৰৰ ভিতৰত আন কিছুমান মানুহক দেখা পাইছে, কিন্তু সেই মানুহকেইজনক কেৱল তাইহে দেখা পায়। তাই এগৰাকী পুৰুষ, তেওঁৰ পত্নী, তেওঁলোকৰ পুত্ৰ ভিকি আৰু যাদুকৰী শক্তিৰ অধিকাৰী এগৰাকী বৃদ্ধাৰ ছবি আঁকে। ছান্দ্ৰাই প্ৰথমে তাইৰ কথা বিশ্বাস নকৰে। কিন্তু যেতিয়া তেওঁ নিজেও ঘৰত কোনো লোকৰ উপস্থিতি অনুভৱ কৰিবলৈ ধৰে আৰু বিভিন্ন শব্দ শুনিবলৈ পায়, তেতিয়া তেওঁ ঘটনাবোৰৰ অনুসন্ধান কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। অনুসন্ধান কৰি তেওঁ গম পায় যে নিয়োগ সংস্থালৈ পঠিওৱা চিঠিখন এতিয়াও ডাকবাকচতে পৰি আছে। এতিয়া তেওঁ জানিব লাগিব যে মাৰ্থা, এডগাৰ আৰু মাৰিয়াই খালী পদসমূহৰ বিষয়ে কেনেকৈ জানিলে আৰু মৃত লোকসকলৰ ফটোৰে ভৰা এখন এলবামৰ সৈতে এই ঘটনাবোৰৰ কি সম্পৰ্ক আছে। অৱশেষত নিয়ন্ত্ৰণৰ বাহিৰলৈ যোৱা ঘটনাবোৰে ছান্দ্ৰা, ছাৰা আৰু ডেভিডক সেই ঘৰত বাস কৰা আন অদৃশ্য লোকসকলৰ সন্মুখীন কৰায়। ==অভিনয়শিল্পী== * [[অমিতাভ বচ্চন]] (ফ্ৰেংক জেমছ উইলিয়ামছ / মেজৰ ফ্ৰেংক জন উইলিয়ামছ (দ্বৈত চৰিত্ৰ)) * [[ধৰ্মেন্দ্ৰ]] (বীৰেন্দ্ৰ ,বীৰু) * [[ডিম্পল কাপাডিয়া]] (ছান্দ্ৰা উইলিয়ামছ) * মৌচুমী চেটাৰ্জী (মাৰ্থা পিণ্টো, বাটলাৰ) * ছীমা ৰহমানী (মাৰিয়া, বনকৰা মহিলা) * অভিজিৎ লাহিড়ী (এডগাৰ, মালী) * হানছিকা মোতৱানি (ছাৰা উইলিয়ামছ) * মাষ্টাৰ ৰেহমান (ডেভিড উইলিয়ামছ) * বিক্ৰম গোখলে (বীৰেন্দ্ৰৰ মালিক) * সুহাসিনী মূলে (অনিতা) * প্ৰেম চোপ্ৰা (অনিতাৰ স্বামী) * মাষ্টাৰ ভিকি ( ভিকি) ==নিৰ্মাণ== চলচ্চিত্ৰখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ [[ৰাজেন্দ্ৰ কুমাৰ]]ৰ বিক্ৰী কৰা বাংলোত কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last1=Alimchand |first1=Seema Sonik |title=Jubilee Kumar: The Life and Times of a Superstar |date=25 February 2020 |publisher=Hachette India |isbn=978-93-88322-40-9 |url=https://books.google.com/books?id=ym_ODwAAQBAJ&dq=hum+kaun+hai+dimple&pg=PT276 |language=en}}</ref> ==সমালোচকৰ সঁহাৰি== ''[[হিন্দুস্তান টাইমছ]]''-ৰ অৰ্ণৱ বেনাৰ্জীয়ে চলচ্চিত্ৰখনক ৫ৰ ভিতৰত ৩টা তাৰকা প্ৰদান কৰিছিল। তেওঁ মন্তব্য কৰিছিল, «অলৌকিক উপাদানক কেন্দ্ৰ কৰি নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰই বলীউডৰ দৰ্শকক খুব কমেইহে আকৰ্ষণ কৰে। সেয়েহে, মূলসুঁতিৰ চলচ্চিত্ৰৰ ৰূপত অতিপ্ৰাকৃতিক উপাদানৰ সংমিশ্ৰণ দেখাটো সতেজ বতাহৰ এজাকৰ দৰে। »<ref>{{cite news|author=Banerjee, Arnab |newspaper=[[Hindustan Times]] |archiveurl=https://web.archive.org/web/20050307125901/http://www.hindustantimes.com/news/1153_987877%2C001100030005.htm |url=http://www.hindustantimes.com/news/1153_987877,001100030005.htm |date=2004-12-01 |accessdate=2011-12-30 |archivedate=7 March 2005 |title=Hum Kaun Hai |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> বলিউড হাংগামাৰ তৰণ আদৰ্শই চলচ্চিত্ৰখনক পাঁচৰ ভিতৰত ১.৫টা তাৰকা প্ৰদান কৰিছিল। তেওঁ ইয়াক «এনে এটা পৰীক্ষামূলক প্ৰয়াস, যিয়ে সমৰ্থক আৰু অসন্মত এই দুয়োটাপক্ষৰ মাজতে নিজৰ স্থান বিচাৰি পাব পাৰে» বুলি অভিহিত কৰিছিল। তেওঁ অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰিছিল, বিশেষকৈ ডিম্পল কাপাডিয়াৰ অভিনয়ৰ। তেওঁৰ মতে, চলচ্চিত্ৰখনৰ কাহিনী মূলতঃ ডিম্পল কাপাডিয়াৰ বিশ্বাস আৰু ধাৰণাক কেন্দ্ৰ কৰি আগবাঢ়ে, আৰু অভিনেত্ৰীগৰাকীয়ে সেইবোৰ বিশ্বাসযোগ্যভাৱে উপস্থাপন কৰাত সফল হৈছে। তেওঁ লগতে কৈছিল যে ডিম্পলৰ অভিনয়ক চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰাণ বুলি ক'ব পাৰি।<ref>{{cite web|website=[[Bollywood Hungama]]|author=Adarsh, Taran|date=2004-09-03|accessdate=2011-12-30|title=Hum Kaun Hai|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/533327|archive-url=https://web.archive.org/web/20131102232645/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/533327|url-status=dead|archive-date=2 November 2013}}</ref> বিবিচিৰ মনীষ গজ্জৰে কাপাডিয়াৰ অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰিছিল আৰু চলচ্চিত্ৰখনৰ চিত্ৰনাট্য উৎকৃষ্ট বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>{{cite web|publisher=BBC|author=Gajjar, Manish|date=2004-09-03|accessdate=2011-12-30|url=http://www.bbc.co.uk/shropshire/films/bollywood/2004/09/hum_kaun_hai_review.shtml|title=Hum Kaun Hai|archive-date=18 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181218022608/http://www.bbc.co.uk/shropshire/films/bollywood/2004/09/hum_kaun_hai_review.shtml|url-status=live}}</ref> ৰেডিফৰ মালিষ্কা মেণ্ডোছাই নেতিবাচক সমালোচনা কৰি লিখিছিল যে ''হাম কৌন হ্যায়?''-এ তেওঁৰ মনত কোনো প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিব পৰা নাছিল। বৰঞ্চ, ই তেওঁক এই প্ৰশ্ন কৰিবলৈ বাধ্য কৰিছিল—«এই সময়ত আমি চিনেমা হলত কিয় আছোঁ?»<ref>{{cite web|publisher=Rediff|date=2004-09-03|accessdate=2011-12-30|author=Mendonsa, Malishka|title=Why is Amitabh in Hum Kaun Hai?|url=http://www.rediff.com/movies/2004/sep/03hum.htm|archive-date=29 August 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110829215632/http://www.rediff.com/movies/2004/sep/03hum.htm|url-status=live}}</ref> আনহাতে, ''দ্য ট্ৰিবিউন''ৰ ৰমা শৰ্মাই চলচ্চিত্ৰখনক ''ৰোমাঞ্চকৰ ৰহস্য-থ্ৰিলাৰ'' বুলি অভিহিত কৰিছিল। তেওঁ লগতে মন্তব্য কৰিছিল, ''হাঁহি নাই, গান নাই ই এখন পৰিষ্কাৰ ভৌতিক কাহিনী। সাহস থাকিলে নিশ্চয় চাব পাৰে। ''<ref>{{cite news|newspaper=The Tribune|author=Sharma, Rama|date=2004-09-05|access-date=2011-12-30|url=https://www.tribuneindia.com/2004/20040905/cth2.htm#9|title=Enthralling suspense thriller|archive-date=13 January 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130113223819/http://www.tribuneindia.com/2004/20040905/cth2.htm#9|url-status=live}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb title|id=0405024}} db2u7tfqblmrl3k46t2hfexnnfdx1ax 646740 646739 2026-10-23T11:52:18Z নৰুনা বৰুৱা 44897 646740 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = হাম কৌন হ্যায়? | image =[[File: Hum Kaun Hai.jpg|হাম কৌন হ্যায়?]] | caption = চলচ্চিত্ৰৰ পোষ্টাৰ | director = ৰবি শংকৰ শৰ্মা | producer = সোণী জুনেজা | based_on = {{based on|''দ্য আদাৰ্ছ''| আলেজান্দ্ৰ' আমেনাবাৰ}} | writer = তালাত ৰেখী | narrator = | starring = {{ubl|[[ডিম্পল কাপাডিয়া]]|[[অমিতাভ বচ্চন]]|[[ধৰ্মেন্দ্ৰ]]}} | music = সঞ্জয় চৌধুৰী | cinematography = ঈশ্বৰ আৰ. বিদ্ৰী | editing = ৰবিৰঞ্জন মৈত্ৰ | distributor = 4U2C Films | released = {{Film date|df=y|2004|09|03}} | runtime = | country = ভাৰত | language = হিন্দী }} '''হাম কৌন হ্যায়? ({{lang-en|Hum Kaun Hai ?}}) ''' ছবিখন হৈছে ৰবি শংকৰ শৰ্মাৰ পৰিচালনাত নিৰ্মিত ২০০৪ চনৰ এখন ভাৰতীয় [[হিন্দী]] ভাষাৰ ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ। চলচ্চিত্ৰখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত [[অমিতাভ বচ্চন]], [[ডিম্পল কাপাডিয়া]] আৰু [[ধৰ্মেন্দ্ৰ]]ই অভিনয় কৰিছে। ই ২০০১ চনত মুক্তি পোৱা স্পেনিছ চলচ্চিত্ৰ ''দ্য আদাৰ্ছ''-ৰ পুনৰ্নিৰ্মাণ। ==কাহিনী== ঘৰৰ বনকৰা মহিলা, বাটলাৰ আৰু মালীজন ৰহস্যজনকভাৱে নোহোৱা হোৱাৰ পিছত, দুটা সন্তান ছাৰা আৰু ডেভিডৰ সৈতে এটা বিশাল অট্টালিকাত বাস কৰা মেজৰ ফ্ৰেংকৰ পত্নী মিছেছ ছান্দ্ৰা উইলিয়ামছে নতুন কৰ্মচাৰী বিচাৰি স্থানীয় নিয়োগ সংস্থালৈ এখন চিঠি লিখে। মাৰ্থা পিণ্টো, এডগাৰ আৰু মাৰিয়া নামৰ এগৰাকী বোবা মহিলাই এই পদসমূহৰ বাবে আবেদন কৰে। ছান্দ্ৰাই তেওঁলোকক নিযুক্তি দিয়ে আৰু লগতে জনায় যে তেওঁৰ সন্তান দুটাৰ চকুৰ এনে এটা সমস্যা আছে, যাৰ ফলত সূৰ্যৰ পোহৰত তেওঁলোকৰ চকু ক্ষতিগ্ৰস্ত হ'ব পাৰে। সেয়েহে, ঘৰৰ পৰ্দাবোৰ সদায় টানি বন্ধ কৰি ৰাখিব লাগিব। তদুপৰি, উচ্চ শব্দৰ বাবে তেওঁৰ মূৰৰ বিষ হয়। সেইবাবে সকলোৱে নীৰৱে থাকিব লাগিব। ঘৰত বিদ্যুৎ সংযোগ নাই আৰু সকলো কাম দিনৰ ভাগতে কৰিব লাগে। সমগ্ৰ ঘৰটো মমবাতিৰ পোহৰেৰে আলোকিত কৰি ৰখা হয়। কৰ্মচাৰীসকলে নিজৰ নিজৰ কামত ব্যস্ত হৈ পৰে। তেতিয়াই ছাৰাই মাকক কয় যে তাই ঘৰৰ ভিতৰত আন কিছুমান মানুহক দেখা পাইছে, কিন্তু সেই মানুহকেইজনক কেৱল তাইহে দেখা পায়। তাই এগৰাকী পুৰুষ, তেওঁৰ পত্নী, তেওঁলোকৰ পুত্ৰ ভিকি আৰু যাদুকৰী শক্তিৰ অধিকাৰী এগৰাকী বৃদ্ধাৰ ছবি আঁকে। ছান্দ্ৰাই প্ৰথমে তাইৰ কথা বিশ্বাস নকৰে। কিন্তু যেতিয়া তেওঁ নিজেও ঘৰত কোনো লোকৰ উপস্থিতি অনুভৱ কৰিবলৈ ধৰে আৰু বিভিন্ন শব্দ শুনিবলৈ পায়, তেতিয়া তেওঁ ঘটনাবোৰৰ অনুসন্ধান কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। অনুসন্ধান কৰি তেওঁ গম পায় যে নিয়োগ সংস্থালৈ পঠিওৱা চিঠিখন এতিয়াও ডাকবাকচতে পৰি আছে। এতিয়া তেওঁ জানিব লাগিব যে মাৰ্থা, এডগাৰ আৰু মাৰিয়াই খালী পদসমূহৰ বিষয়ে কেনেকৈ জানিলে আৰু মৃত লোকসকলৰ ফটোৰে ভৰা এখন এলবামৰ সৈতে এই ঘটনাবোৰৰ কি সম্পৰ্ক আছে। অৱশেষত নিয়ন্ত্ৰণৰ বাহিৰলৈ যোৱা ঘটনাবোৰে ছান্দ্ৰা, ছাৰা আৰু ডেভিডক সেই ঘৰত বাস কৰা আন অদৃশ্য লোকসকলৰ সন্মুখীন কৰায়। ==অভিনয়শিল্পী== * [[অমিতাভ বচ্চন]] (ফ্ৰেংক জেমছ উইলিয়ামছ / মেজৰ ফ্ৰেংক জন উইলিয়ামছ (দ্বৈত চৰিত্ৰ)) * [[ধৰ্মেন্দ্ৰ]] (বীৰেন্দ্ৰ ,বীৰু) * [[ডিম্পল কাপাডিয়া]] (ছান্দ্ৰা উইলিয়ামছ) * মৌচুমী চেটাৰ্জী (মাৰ্থা পিণ্টো, বাটলাৰ) * ছীমা ৰহমানী (মাৰিয়া, বনকৰা মহিলা) * অভিজিৎ লাহিড়ী (এডগাৰ, মালী) * হানছিকা মোতৱানি (ছাৰা উইলিয়ামছ) * মাষ্টাৰ ৰেহমান (ডেভিড উইলিয়ামছ) * বিক্ৰম গোখলে (বীৰেন্দ্ৰৰ মালিক) * সুহাসিনী মূলে (অনিতা) * প্ৰেম চোপ্ৰা (অনিতাৰ স্বামী) * মাষ্টাৰ ভিকি ( ভিকি) ==নিৰ্মাণ== চলচ্চিত্ৰখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ [[ৰাজেন্দ্ৰ কুমাৰ]]ৰ বিক্ৰী কৰা বাংলোত কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last1=Alimchand |first1=Seema Sonik |title=Jubilee Kumar: The Life and Times of a Superstar |date=25 February 2020 |publisher=Hachette India |isbn=978-93-88322-40-9 |url=https://books.google.com/books?id=ym_ODwAAQBAJ&dq=hum+kaun+hai+dimple&pg=PT276 |language=en}}</ref> ==সমালোচকৰ সঁহাৰি== ''[[হিন্দুস্তান টাইমছ]]''-ৰ অৰ্ণৱ বেনাৰ্জীয়ে চলচ্চিত্ৰখনক ৫ৰ ভিতৰত ৩টা তাৰকা প্ৰদান কৰিছিল। তেওঁ মন্তব্য কৰিছিল, «অলৌকিক উপাদানক কেন্দ্ৰ কৰি নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰই বলীউডৰ দৰ্শকক খুব কমেইহে আকৰ্ষণ কৰে। সেয়েহে, মূলসুঁতিৰ চলচ্চিত্ৰৰ ৰূপত অতিপ্ৰাকৃতিক উপাদানৰ সংমিশ্ৰণ দেখাটো সতেজ বতাহৰ এজাকৰ দৰে। »<ref>{{cite news|author=Banerjee, Arnab |newspaper=[[Hindustan Times]] |archiveurl=https://web.archive.org/web/20050307125901/http://www.hindustantimes.com/news/1153_987877%2C001100030005.htm |url=http://www.hindustantimes.com/news/1153_987877,001100030005.htm |date=2004-12-01 |accessdate=2011-12-30 |archivedate=7 March 2005 |title=Hum Kaun Hai |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> বলিউড হাংগামাৰ তৰণ আদৰ্শই চলচ্চিত্ৰখনক পাঁচৰ ভিতৰত ১.৫টা তাৰকা প্ৰদান কৰিছিল। তেওঁ ইয়াক «এনে এটা পৰীক্ষামূলক প্ৰয়াস, যিয়ে সমৰ্থক আৰু অসন্মত এই দুয়োটাপক্ষৰ মাজতে নিজৰ স্থান বিচাৰি পাব পাৰে» বুলি অভিহিত কৰিছিল। তেওঁ অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰিছিল, বিশেষকৈ ডিম্পল কাপাডিয়াৰ অভিনয়ৰ। তেওঁৰ মতে, চলচ্চিত্ৰখনৰ কাহিনী মূলতঃ ডিম্পল কাপাডিয়াৰ বিশ্বাস আৰু ধাৰণাক কেন্দ্ৰ কৰি আগবাঢ়ে, আৰু অভিনেত্ৰীগৰাকীয়ে সেইবোৰ বিশ্বাসযোগ্যভাৱে উপস্থাপন কৰাত সফল হৈছে। তেওঁ লগতে কৈছিল যে ডিম্পলৰ অভিনয়ক চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰাণ বুলি ক'ব পাৰি।<ref>{{cite web|website=[[Bollywood Hungama]]|author=Adarsh, Taran|date=2004-09-03|accessdate=2011-12-30|title=Hum Kaun Hai|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/533327|archive-url=https://web.archive.org/web/20131102232645/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/533327|url-status=dead|archive-date=2 November 2013}}</ref> বিবিচিৰ মনীষ গজ্জৰে কাপাডিয়াৰ অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰিছিল আৰু চলচ্চিত্ৰখনৰ চিত্ৰনাট্য উৎকৃষ্ট বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>{{cite web|publisher=BBC|author=Gajjar, Manish|date=2004-09-03|accessdate=2011-12-30|url=http://www.bbc.co.uk/shropshire/films/bollywood/2004/09/hum_kaun_hai_review.shtml|title=Hum Kaun Hai|archive-date=18 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181218022608/http://www.bbc.co.uk/shropshire/films/bollywood/2004/09/hum_kaun_hai_review.shtml|url-status=live}}</ref> ৰেডিফৰ মালিষ্কা মেণ্ডোছাই নেতিবাচক সমালোচনা কৰি লিখিছিল যে ''হাম কৌন হ্যায়?''-এ তেওঁৰ মনত কোনো প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিব পৰা নাছিল। বৰঞ্চ, ই তেওঁক এই প্ৰশ্ন কৰিবলৈ বাধ্য কৰিছিল—«এই সময়ত আমি চিনেমা হলত কিয় আছোঁ?»<ref>{{cite web|publisher=Rediff|date=2004-09-03|accessdate=2011-12-30|author=Mendonsa, Malishka|title=Why is Amitabh in Hum Kaun Hai?|url=http://www.rediff.com/movies/2004/sep/03hum.htm|archive-date=29 August 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110829215632/http://www.rediff.com/movies/2004/sep/03hum.htm|url-status=live}}</ref> আনহাতে, ''দ্য ট্ৰিবিউন''ৰ ৰমা শৰ্মাই চলচ্চিত্ৰখনক ''ৰোমাঞ্চকৰ ৰহস্য-থ্ৰিলাৰ'' বুলি অভিহিত কৰিছিল। তেওঁ লগতে মন্তব্য কৰিছিল, ''হাঁহি নাই, গান নাই ই এখন পৰিষ্কাৰ ভৌতিক কাহিনী। সাহস থাকিলে নিশ্চয় চাব পাৰে। ''<ref>{{cite news|newspaper=The Tribune|author=Sharma, Rama|date=2004-09-05|access-date=2011-12-30|url=https://www.tribuneindia.com/2004/20040905/cth2.htm#9|title=Enthralling suspense thriller|archive-date=13 January 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130113223819/http://www.tribuneindia.com/2004/20040905/cth2.htm#9|url-status=live}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb title|id=0405024}} 8eb65dirfjdc3pfi14z0elqt6r6i6fw 646743 646740 2026-10-23T11:53:51Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:হিন্দী চলচ্চিত্ৰ]] using [[WP:HC|HotCat]] 646743 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = হাম কৌন হ্যায়? | image =[[File: Hum Kaun Hai.jpg|হাম কৌন হ্যায়?]] | caption = চলচ্চিত্ৰৰ পোষ্টাৰ | director = ৰবি শংকৰ শৰ্মা | producer = সোণী জুনেজা | based_on = {{based on|''দ্য আদাৰ্ছ''| আলেজান্দ্ৰ' আমেনাবাৰ}} | writer = তালাত ৰেখী | narrator = | starring = {{ubl|[[ডিম্পল কাপাডিয়া]]|[[অমিতাভ বচ্চন]]|[[ধৰ্মেন্দ্ৰ]]}} | music = সঞ্জয় চৌধুৰী | cinematography = ঈশ্বৰ আৰ. বিদ্ৰী | editing = ৰবিৰঞ্জন মৈত্ৰ | distributor = 4U2C Films | released = {{Film date|df=y|2004|09|03}} | runtime = | country = ভাৰত | language = হিন্দী }} '''হাম কৌন হ্যায়? ({{lang-en|Hum Kaun Hai ?}}) ''' ছবিখন হৈছে ৰবি শংকৰ শৰ্মাৰ পৰিচালনাত নিৰ্মিত ২০০৪ চনৰ এখন ভাৰতীয় [[হিন্দী]] ভাষাৰ ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ। চলচ্চিত্ৰখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত [[অমিতাভ বচ্চন]], [[ডিম্পল কাপাডিয়া]] আৰু [[ধৰ্মেন্দ্ৰ]]ই অভিনয় কৰিছে। ই ২০০১ চনত মুক্তি পোৱা স্পেনিছ চলচ্চিত্ৰ ''দ্য আদাৰ্ছ''-ৰ পুনৰ্নিৰ্মাণ। ==কাহিনী== ঘৰৰ বনকৰা মহিলা, বাটলাৰ আৰু মালীজন ৰহস্যজনকভাৱে নোহোৱা হোৱাৰ পিছত, দুটা সন্তান ছাৰা আৰু ডেভিডৰ সৈতে এটা বিশাল অট্টালিকাত বাস কৰা মেজৰ ফ্ৰেংকৰ পত্নী মিছেছ ছান্দ্ৰা উইলিয়ামছে নতুন কৰ্মচাৰী বিচাৰি স্থানীয় নিয়োগ সংস্থালৈ এখন চিঠি লিখে। মাৰ্থা পিণ্টো, এডগাৰ আৰু মাৰিয়া নামৰ এগৰাকী বোবা মহিলাই এই পদসমূহৰ বাবে আবেদন কৰে। ছান্দ্ৰাই তেওঁলোকক নিযুক্তি দিয়ে আৰু লগতে জনায় যে তেওঁৰ সন্তান দুটাৰ চকুৰ এনে এটা সমস্যা আছে, যাৰ ফলত সূৰ্যৰ পোহৰত তেওঁলোকৰ চকু ক্ষতিগ্ৰস্ত হ'ব পাৰে। সেয়েহে, ঘৰৰ পৰ্দাবোৰ সদায় টানি বন্ধ কৰি ৰাখিব লাগিব। তদুপৰি, উচ্চ শব্দৰ বাবে তেওঁৰ মূৰৰ বিষ হয়। সেইবাবে সকলোৱে নীৰৱে থাকিব লাগিব। ঘৰত বিদ্যুৎ সংযোগ নাই আৰু সকলো কাম দিনৰ ভাগতে কৰিব লাগে। সমগ্ৰ ঘৰটো মমবাতিৰ পোহৰেৰে আলোকিত কৰি ৰখা হয়। কৰ্মচাৰীসকলে নিজৰ নিজৰ কামত ব্যস্ত হৈ পৰে। তেতিয়াই ছাৰাই মাকক কয় যে তাই ঘৰৰ ভিতৰত আন কিছুমান মানুহক দেখা পাইছে, কিন্তু সেই মানুহকেইজনক কেৱল তাইহে দেখা পায়। তাই এগৰাকী পুৰুষ, তেওঁৰ পত্নী, তেওঁলোকৰ পুত্ৰ ভিকি আৰু যাদুকৰী শক্তিৰ অধিকাৰী এগৰাকী বৃদ্ধাৰ ছবি আঁকে। ছান্দ্ৰাই প্ৰথমে তাইৰ কথা বিশ্বাস নকৰে। কিন্তু যেতিয়া তেওঁ নিজেও ঘৰত কোনো লোকৰ উপস্থিতি অনুভৱ কৰিবলৈ ধৰে আৰু বিভিন্ন শব্দ শুনিবলৈ পায়, তেতিয়া তেওঁ ঘটনাবোৰৰ অনুসন্ধান কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। অনুসন্ধান কৰি তেওঁ গম পায় যে নিয়োগ সংস্থালৈ পঠিওৱা চিঠিখন এতিয়াও ডাকবাকচতে পৰি আছে। এতিয়া তেওঁ জানিব লাগিব যে মাৰ্থা, এডগাৰ আৰু মাৰিয়াই খালী পদসমূহৰ বিষয়ে কেনেকৈ জানিলে আৰু মৃত লোকসকলৰ ফটোৰে ভৰা এখন এলবামৰ সৈতে এই ঘটনাবোৰৰ কি সম্পৰ্ক আছে। অৱশেষত নিয়ন্ত্ৰণৰ বাহিৰলৈ যোৱা ঘটনাবোৰে ছান্দ্ৰা, ছাৰা আৰু ডেভিডক সেই ঘৰত বাস কৰা আন অদৃশ্য লোকসকলৰ সন্মুখীন কৰায়। ==অভিনয়শিল্পী== * [[অমিতাভ বচ্চন]] (ফ্ৰেংক জেমছ উইলিয়ামছ / মেজৰ ফ্ৰেংক জন উইলিয়ামছ (দ্বৈত চৰিত্ৰ)) * [[ধৰ্মেন্দ্ৰ]] (বীৰেন্দ্ৰ ,বীৰু) * [[ডিম্পল কাপাডিয়া]] (ছান্দ্ৰা উইলিয়ামছ) * মৌচুমী চেটাৰ্জী (মাৰ্থা পিণ্টো, বাটলাৰ) * ছীমা ৰহমানী (মাৰিয়া, বনকৰা মহিলা) * অভিজিৎ লাহিড়ী (এডগাৰ, মালী) * হানছিকা মোতৱানি (ছাৰা উইলিয়ামছ) * মাষ্টাৰ ৰেহমান (ডেভিড উইলিয়ামছ) * বিক্ৰম গোখলে (বীৰেন্দ্ৰৰ মালিক) * সুহাসিনী মূলে (অনিতা) * প্ৰেম চোপ্ৰা (অনিতাৰ স্বামী) * মাষ্টাৰ ভিকি ( ভিকি) ==নিৰ্মাণ== চলচ্চিত্ৰখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ [[ৰাজেন্দ্ৰ কুমাৰ]]ৰ বিক্ৰী কৰা বাংলোত কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last1=Alimchand |first1=Seema Sonik |title=Jubilee Kumar: The Life and Times of a Superstar |date=25 February 2020 |publisher=Hachette India |isbn=978-93-88322-40-9 |url=https://books.google.com/books?id=ym_ODwAAQBAJ&dq=hum+kaun+hai+dimple&pg=PT276 |language=en}}</ref> ==সমালোচকৰ সঁহাৰি== ''[[হিন্দুস্তান টাইমছ]]''-ৰ অৰ্ণৱ বেনাৰ্জীয়ে চলচ্চিত্ৰখনক ৫ৰ ভিতৰত ৩টা তাৰকা প্ৰদান কৰিছিল। তেওঁ মন্তব্য কৰিছিল, «অলৌকিক উপাদানক কেন্দ্ৰ কৰি নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰই বলীউডৰ দৰ্শকক খুব কমেইহে আকৰ্ষণ কৰে। সেয়েহে, মূলসুঁতিৰ চলচ্চিত্ৰৰ ৰূপত অতিপ্ৰাকৃতিক উপাদানৰ সংমিশ্ৰণ দেখাটো সতেজ বতাহৰ এজাকৰ দৰে। »<ref>{{cite news|author=Banerjee, Arnab |newspaper=[[Hindustan Times]] |archiveurl=https://web.archive.org/web/20050307125901/http://www.hindustantimes.com/news/1153_987877%2C001100030005.htm |url=http://www.hindustantimes.com/news/1153_987877,001100030005.htm |date=2004-12-01 |accessdate=2011-12-30 |archivedate=7 March 2005 |title=Hum Kaun Hai |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> বলিউড হাংগামাৰ তৰণ আদৰ্শই চলচ্চিত্ৰখনক পাঁচৰ ভিতৰত ১.৫টা তাৰকা প্ৰদান কৰিছিল। তেওঁ ইয়াক «এনে এটা পৰীক্ষামূলক প্ৰয়াস, যিয়ে সমৰ্থক আৰু অসন্মত এই দুয়োটাপক্ষৰ মাজতে নিজৰ স্থান বিচাৰি পাব পাৰে» বুলি অভিহিত কৰিছিল। তেওঁ অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰিছিল, বিশেষকৈ ডিম্পল কাপাডিয়াৰ অভিনয়ৰ। তেওঁৰ মতে, চলচ্চিত্ৰখনৰ কাহিনী মূলতঃ ডিম্পল কাপাডিয়াৰ বিশ্বাস আৰু ধাৰণাক কেন্দ্ৰ কৰি আগবাঢ়ে, আৰু অভিনেত্ৰীগৰাকীয়ে সেইবোৰ বিশ্বাসযোগ্যভাৱে উপস্থাপন কৰাত সফল হৈছে। তেওঁ লগতে কৈছিল যে ডিম্পলৰ অভিনয়ক চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰাণ বুলি ক'ব পাৰি।<ref>{{cite web|website=[[Bollywood Hungama]]|author=Adarsh, Taran|date=2004-09-03|accessdate=2011-12-30|title=Hum Kaun Hai|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/533327|archive-url=https://web.archive.org/web/20131102232645/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/533327|url-status=dead|archive-date=2 November 2013}}</ref> বিবিচিৰ মনীষ গজ্জৰে কাপাডিয়াৰ অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰিছিল আৰু চলচ্চিত্ৰখনৰ চিত্ৰনাট্য উৎকৃষ্ট বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>{{cite web|publisher=BBC|author=Gajjar, Manish|date=2004-09-03|accessdate=2011-12-30|url=http://www.bbc.co.uk/shropshire/films/bollywood/2004/09/hum_kaun_hai_review.shtml|title=Hum Kaun Hai|archive-date=18 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181218022608/http://www.bbc.co.uk/shropshire/films/bollywood/2004/09/hum_kaun_hai_review.shtml|url-status=live}}</ref> ৰেডিফৰ মালিষ্কা মেণ্ডোছাই নেতিবাচক সমালোচনা কৰি লিখিছিল যে ''হাম কৌন হ্যায়?''-এ তেওঁৰ মনত কোনো প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিব পৰা নাছিল। বৰঞ্চ, ই তেওঁক এই প্ৰশ্ন কৰিবলৈ বাধ্য কৰিছিল—«এই সময়ত আমি চিনেমা হলত কিয় আছোঁ?»<ref>{{cite web|publisher=Rediff|date=2004-09-03|accessdate=2011-12-30|author=Mendonsa, Malishka|title=Why is Amitabh in Hum Kaun Hai?|url=http://www.rediff.com/movies/2004/sep/03hum.htm|archive-date=29 August 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110829215632/http://www.rediff.com/movies/2004/sep/03hum.htm|url-status=live}}</ref> আনহাতে, ''দ্য ট্ৰিবিউন''ৰ ৰমা শৰ্মাই চলচ্চিত্ৰখনক ''ৰোমাঞ্চকৰ ৰহস্য-থ্ৰিলাৰ'' বুলি অভিহিত কৰিছিল। তেওঁ লগতে মন্তব্য কৰিছিল, ''হাঁহি নাই, গান নাই ই এখন পৰিষ্কাৰ ভৌতিক কাহিনী। সাহস থাকিলে নিশ্চয় চাব পাৰে। ''<ref>{{cite news|newspaper=The Tribune|author=Sharma, Rama|date=2004-09-05|access-date=2011-12-30|url=https://www.tribuneindia.com/2004/20040905/cth2.htm#9|title=Enthralling suspense thriller|archive-date=13 January 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130113223819/http://www.tribuneindia.com/2004/20040905/cth2.htm#9|url-status=live}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb title|id=0405024}} [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰ]] qafd6ew4nrsysosa4m83onueh3z99i0 646744 646743 2026-10-23T11:54:07Z নৰুনা বৰুৱা 44897 added [[Category:ভাৰত]] using [[WP:HC|HotCat]] 646744 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = হাম কৌন হ্যায়? | image =[[File: Hum Kaun Hai.jpg|হাম কৌন হ্যায়?]] | caption = চলচ্চিত্ৰৰ পোষ্টাৰ | director = ৰবি শংকৰ শৰ্মা | producer = সোণী জুনেজা | based_on = {{based on|''দ্য আদাৰ্ছ''| আলেজান্দ্ৰ' আমেনাবাৰ}} | writer = তালাত ৰেখী | narrator = | starring = {{ubl|[[ডিম্পল কাপাডিয়া]]|[[অমিতাভ বচ্চন]]|[[ধৰ্মেন্দ্ৰ]]}} | music = সঞ্জয় চৌধুৰী | cinematography = ঈশ্বৰ আৰ. বিদ্ৰী | editing = ৰবিৰঞ্জন মৈত্ৰ | distributor = 4U2C Films | released = {{Film date|df=y|2004|09|03}} | runtime = | country = ভাৰত | language = হিন্দী }} '''হাম কৌন হ্যায়? ({{lang-en|Hum Kaun Hai ?}}) ''' ছবিখন হৈছে ৰবি শংকৰ শৰ্মাৰ পৰিচালনাত নিৰ্মিত ২০০৪ চনৰ এখন ভাৰতীয় [[হিন্দী]] ভাষাৰ ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ। চলচ্চিত্ৰখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত [[অমিতাভ বচ্চন]], [[ডিম্পল কাপাডিয়া]] আৰু [[ধৰ্মেন্দ্ৰ]]ই অভিনয় কৰিছে। ই ২০০১ চনত মুক্তি পোৱা স্পেনিছ চলচ্চিত্ৰ ''দ্য আদাৰ্ছ''-ৰ পুনৰ্নিৰ্মাণ। ==কাহিনী== ঘৰৰ বনকৰা মহিলা, বাটলাৰ আৰু মালীজন ৰহস্যজনকভাৱে নোহোৱা হোৱাৰ পিছত, দুটা সন্তান ছাৰা আৰু ডেভিডৰ সৈতে এটা বিশাল অট্টালিকাত বাস কৰা মেজৰ ফ্ৰেংকৰ পত্নী মিছেছ ছান্দ্ৰা উইলিয়ামছে নতুন কৰ্মচাৰী বিচাৰি স্থানীয় নিয়োগ সংস্থালৈ এখন চিঠি লিখে। মাৰ্থা পিণ্টো, এডগাৰ আৰু মাৰিয়া নামৰ এগৰাকী বোবা মহিলাই এই পদসমূহৰ বাবে আবেদন কৰে। ছান্দ্ৰাই তেওঁলোকক নিযুক্তি দিয়ে আৰু লগতে জনায় যে তেওঁৰ সন্তান দুটাৰ চকুৰ এনে এটা সমস্যা আছে, যাৰ ফলত সূৰ্যৰ পোহৰত তেওঁলোকৰ চকু ক্ষতিগ্ৰস্ত হ'ব পাৰে। সেয়েহে, ঘৰৰ পৰ্দাবোৰ সদায় টানি বন্ধ কৰি ৰাখিব লাগিব। তদুপৰি, উচ্চ শব্দৰ বাবে তেওঁৰ মূৰৰ বিষ হয়। সেইবাবে সকলোৱে নীৰৱে থাকিব লাগিব। ঘৰত বিদ্যুৎ সংযোগ নাই আৰু সকলো কাম দিনৰ ভাগতে কৰিব লাগে। সমগ্ৰ ঘৰটো মমবাতিৰ পোহৰেৰে আলোকিত কৰি ৰখা হয়। কৰ্মচাৰীসকলে নিজৰ নিজৰ কামত ব্যস্ত হৈ পৰে। তেতিয়াই ছাৰাই মাকক কয় যে তাই ঘৰৰ ভিতৰত আন কিছুমান মানুহক দেখা পাইছে, কিন্তু সেই মানুহকেইজনক কেৱল তাইহে দেখা পায়। তাই এগৰাকী পুৰুষ, তেওঁৰ পত্নী, তেওঁলোকৰ পুত্ৰ ভিকি আৰু যাদুকৰী শক্তিৰ অধিকাৰী এগৰাকী বৃদ্ধাৰ ছবি আঁকে। ছান্দ্ৰাই প্ৰথমে তাইৰ কথা বিশ্বাস নকৰে। কিন্তু যেতিয়া তেওঁ নিজেও ঘৰত কোনো লোকৰ উপস্থিতি অনুভৱ কৰিবলৈ ধৰে আৰু বিভিন্ন শব্দ শুনিবলৈ পায়, তেতিয়া তেওঁ ঘটনাবোৰৰ অনুসন্ধান কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। অনুসন্ধান কৰি তেওঁ গম পায় যে নিয়োগ সংস্থালৈ পঠিওৱা চিঠিখন এতিয়াও ডাকবাকচতে পৰি আছে। এতিয়া তেওঁ জানিব লাগিব যে মাৰ্থা, এডগাৰ আৰু মাৰিয়াই খালী পদসমূহৰ বিষয়ে কেনেকৈ জানিলে আৰু মৃত লোকসকলৰ ফটোৰে ভৰা এখন এলবামৰ সৈতে এই ঘটনাবোৰৰ কি সম্পৰ্ক আছে। অৱশেষত নিয়ন্ত্ৰণৰ বাহিৰলৈ যোৱা ঘটনাবোৰে ছান্দ্ৰা, ছাৰা আৰু ডেভিডক সেই ঘৰত বাস কৰা আন অদৃশ্য লোকসকলৰ সন্মুখীন কৰায়। ==অভিনয়শিল্পী== * [[অমিতাভ বচ্চন]] (ফ্ৰেংক জেমছ উইলিয়ামছ / মেজৰ ফ্ৰেংক জন উইলিয়ামছ (দ্বৈত চৰিত্ৰ)) * [[ধৰ্মেন্দ্ৰ]] (বীৰেন্দ্ৰ ,বীৰু) * [[ডিম্পল কাপাডিয়া]] (ছান্দ্ৰা উইলিয়ামছ) * মৌচুমী চেটাৰ্জী (মাৰ্থা পিণ্টো, বাটলাৰ) * ছীমা ৰহমানী (মাৰিয়া, বনকৰা মহিলা) * অভিজিৎ লাহিড়ী (এডগাৰ, মালী) * হানছিকা মোতৱানি (ছাৰা উইলিয়ামছ) * মাষ্টাৰ ৰেহমান (ডেভিড উইলিয়ামছ) * বিক্ৰম গোখলে (বীৰেন্দ্ৰৰ মালিক) * সুহাসিনী মূলে (অনিতা) * প্ৰেম চোপ্ৰা (অনিতাৰ স্বামী) * মাষ্টাৰ ভিকি ( ভিকি) ==নিৰ্মাণ== চলচ্চিত্ৰখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ [[ৰাজেন্দ্ৰ কুমাৰ]]ৰ বিক্ৰী কৰা বাংলোত কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last1=Alimchand |first1=Seema Sonik |title=Jubilee Kumar: The Life and Times of a Superstar |date=25 February 2020 |publisher=Hachette India |isbn=978-93-88322-40-9 |url=https://books.google.com/books?id=ym_ODwAAQBAJ&dq=hum+kaun+hai+dimple&pg=PT276 |language=en}}</ref> ==সমালোচকৰ সঁহাৰি== ''[[হিন্দুস্তান টাইমছ]]''-ৰ অৰ্ণৱ বেনাৰ্জীয়ে চলচ্চিত্ৰখনক ৫ৰ ভিতৰত ৩টা তাৰকা প্ৰদান কৰিছিল। তেওঁ মন্তব্য কৰিছিল, «অলৌকিক উপাদানক কেন্দ্ৰ কৰি নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰই বলীউডৰ দৰ্শকক খুব কমেইহে আকৰ্ষণ কৰে। সেয়েহে, মূলসুঁতিৰ চলচ্চিত্ৰৰ ৰূপত অতিপ্ৰাকৃতিক উপাদানৰ সংমিশ্ৰণ দেখাটো সতেজ বতাহৰ এজাকৰ দৰে। »<ref>{{cite news|author=Banerjee, Arnab |newspaper=[[Hindustan Times]] |archiveurl=https://web.archive.org/web/20050307125901/http://www.hindustantimes.com/news/1153_987877%2C001100030005.htm |url=http://www.hindustantimes.com/news/1153_987877,001100030005.htm |date=2004-12-01 |accessdate=2011-12-30 |archivedate=7 March 2005 |title=Hum Kaun Hai |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> বলিউড হাংগামাৰ তৰণ আদৰ্শই চলচ্চিত্ৰখনক পাঁচৰ ভিতৰত ১.৫টা তাৰকা প্ৰদান কৰিছিল। তেওঁ ইয়াক «এনে এটা পৰীক্ষামূলক প্ৰয়াস, যিয়ে সমৰ্থক আৰু অসন্মত এই দুয়োটাপক্ষৰ মাজতে নিজৰ স্থান বিচাৰি পাব পাৰে» বুলি অভিহিত কৰিছিল। তেওঁ অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰিছিল, বিশেষকৈ ডিম্পল কাপাডিয়াৰ অভিনয়ৰ। তেওঁৰ মতে, চলচ্চিত্ৰখনৰ কাহিনী মূলতঃ ডিম্পল কাপাডিয়াৰ বিশ্বাস আৰু ধাৰণাক কেন্দ্ৰ কৰি আগবাঢ়ে, আৰু অভিনেত্ৰীগৰাকীয়ে সেইবোৰ বিশ্বাসযোগ্যভাৱে উপস্থাপন কৰাত সফল হৈছে। তেওঁ লগতে কৈছিল যে ডিম্পলৰ অভিনয়ক চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰাণ বুলি ক'ব পাৰি।<ref>{{cite web|website=[[Bollywood Hungama]]|author=Adarsh, Taran|date=2004-09-03|accessdate=2011-12-30|title=Hum Kaun Hai|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/533327|archive-url=https://web.archive.org/web/20131102232645/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/533327|url-status=dead|archive-date=2 November 2013}}</ref> বিবিচিৰ মনীষ গজ্জৰে কাপাডিয়াৰ অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰিছিল আৰু চলচ্চিত্ৰখনৰ চিত্ৰনাট্য উৎকৃষ্ট বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>{{cite web|publisher=BBC|author=Gajjar, Manish|date=2004-09-03|accessdate=2011-12-30|url=http://www.bbc.co.uk/shropshire/films/bollywood/2004/09/hum_kaun_hai_review.shtml|title=Hum Kaun Hai|archive-date=18 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181218022608/http://www.bbc.co.uk/shropshire/films/bollywood/2004/09/hum_kaun_hai_review.shtml|url-status=live}}</ref> ৰেডিফৰ মালিষ্কা মেণ্ডোছাই নেতিবাচক সমালোচনা কৰি লিখিছিল যে ''হাম কৌন হ্যায়?''-এ তেওঁৰ মনত কোনো প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিব পৰা নাছিল। বৰঞ্চ, ই তেওঁক এই প্ৰশ্ন কৰিবলৈ বাধ্য কৰিছিল—«এই সময়ত আমি চিনেমা হলত কিয় আছোঁ?»<ref>{{cite web|publisher=Rediff|date=2004-09-03|accessdate=2011-12-30|author=Mendonsa, Malishka|title=Why is Amitabh in Hum Kaun Hai?|url=http://www.rediff.com/movies/2004/sep/03hum.htm|archive-date=29 August 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110829215632/http://www.rediff.com/movies/2004/sep/03hum.htm|url-status=live}}</ref> আনহাতে, ''দ্য ট্ৰিবিউন''ৰ ৰমা শৰ্মাই চলচ্চিত্ৰখনক ''ৰোমাঞ্চকৰ ৰহস্য-থ্ৰিলাৰ'' বুলি অভিহিত কৰিছিল। তেওঁ লগতে মন্তব্য কৰিছিল, ''হাঁহি নাই, গান নাই ই এখন পৰিষ্কাৰ ভৌতিক কাহিনী। সাহস থাকিলে নিশ্চয় চাব পাৰে। ''<ref>{{cite news|newspaper=The Tribune|author=Sharma, Rama|date=2004-09-05|access-date=2011-12-30|url=https://www.tribuneindia.com/2004/20040905/cth2.htm#9|title=Enthralling suspense thriller|archive-date=13 January 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130113223819/http://www.tribuneindia.com/2004/20040905/cth2.htm#9|url-status=live}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb title|id=0405024}} [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] 2s0qanu4scsh0kllv7qqmye9uhqk5h0 646746 646744 2026-10-23T11:55:06Z নৰুনা বৰুৱা 44897 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 646746 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = হাম কৌন হ্যায়? | image =[[File: Hum Kaun Hai.jpg|হাম কৌন হ্যায়?]] | caption = চলচ্চিত্ৰৰ পোষ্টাৰ | director = ৰবি শংকৰ শৰ্মা | producer = সোণী জুনেজা | based_on = {{based on|''দ্য আদাৰ্ছ''| আলেজান্দ্ৰ' আমেনাবাৰ}} | writer = তালাত ৰেখী | narrator = | starring = {{ubl|[[ডিম্পল কাপাডিয়া]]|[[অমিতাভ বচ্চন]]|[[ধৰ্মেন্দ্ৰ]]}} | music = সঞ্জয় চৌধুৰী | cinematography = ঈশ্বৰ আৰ. বিদ্ৰী | editing = ৰবিৰঞ্জন মৈত্ৰ | distributor = 4U2C Films | released = {{Film date|df=y|2004|09|03}} | runtime = | country = ভাৰত | language = হিন্দী }} '''হাম কৌন হ্যায়? ({{lang-en|Hum Kaun Hai?}}) ''' ছবিখন হৈছে ৰবি শংকৰ শৰ্মাৰ পৰিচালনাত নিৰ্মিত ২০০৪ চনৰ এখন ভাৰতীয় [[হিন্দী]] ভাষাৰ ভৌতিক চলচ্চিত্ৰ। চলচ্চিত্ৰখনৰ মুখ্য চৰিত্ৰত [[অমিতাভ বচ্চন]], [[ডিম্পল কাপাডিয়া]] আৰু [[ধৰ্মেন্দ্ৰ]]ই অভিনয় কৰিছে। ই ২০০১ চনত মুক্তি পোৱা স্পেনিছ চলচ্চিত্ৰ ''দ্য আদাৰ্ছ''-ৰ পুনৰ্নিৰ্মাণ। ==কাহিনী== ঘৰৰ বনকৰা মহিলা, বাটলাৰ আৰু মালীজন ৰহস্যজনকভাৱে নোহোৱা হোৱাৰ পিছত, দুটা সন্তান ছাৰা আৰু ডেভিডৰ সৈতে এটা বিশাল অট্টালিকাত বাস কৰা মেজৰ ফ্ৰেংকৰ পত্নী মিছেছ ছান্দ্ৰা উইলিয়ামছে নতুন কৰ্মচাৰী বিচাৰি স্থানীয় নিয়োগ সংস্থালৈ এখন চিঠি লিখে। মাৰ্থা পিণ্টো, এডগাৰ আৰু মাৰিয়া নামৰ এগৰাকী বোবা মহিলাই এই পদসমূহৰ বাবে আবেদন কৰে। ছান্দ্ৰাই তেওঁলোকক নিযুক্তি দিয়ে আৰু লগতে জনায় যে তেওঁৰ সন্তান দুটাৰ চকুৰ এনে এটা সমস্যা আছে, যাৰ ফলত সূৰ্যৰ পোহৰত তেওঁলোকৰ চকু ক্ষতিগ্ৰস্ত হ'ব পাৰে। সেয়েহে, ঘৰৰ পৰ্দাবোৰ সদায় টানি বন্ধ কৰি ৰাখিব লাগিব। তদুপৰি, উচ্চ শব্দৰ বাবে তেওঁৰ মূৰৰ বিষ হয়। সেইবাবে সকলোৱে নীৰৱে থাকিব লাগিব। ঘৰত বিদ্যুৎ সংযোগ নাই আৰু সকলো কাম দিনৰ ভাগতে কৰিব লাগে। সমগ্ৰ ঘৰটো মমবাতিৰ পোহৰেৰে আলোকিত কৰি ৰখা হয়। কৰ্মচাৰীসকলে নিজৰ নিজৰ কামত ব্যস্ত হৈ পৰে। তেতিয়াই ছাৰাই মাকক কয় যে তাই ঘৰৰ ভিতৰত আন কিছুমান মানুহক দেখা পাইছে, কিন্তু সেই মানুহকেইজনক কেৱল তাইহে দেখা পায়। তাই এগৰাকী পুৰুষ, তেওঁৰ পত্নী, তেওঁলোকৰ পুত্ৰ ভিকি আৰু যাদুকৰী শক্তিৰ অধিকাৰী এগৰাকী বৃদ্ধাৰ ছবি আঁকে। ছান্দ্ৰাই প্ৰথমে তাইৰ কথা বিশ্বাস নকৰে। কিন্তু যেতিয়া তেওঁ নিজেও ঘৰত কোনো লোকৰ উপস্থিতি অনুভৱ কৰিবলৈ ধৰে আৰু বিভিন্ন শব্দ শুনিবলৈ পায়, তেতিয়া তেওঁ ঘটনাবোৰৰ অনুসন্ধান কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়। অনুসন্ধান কৰি তেওঁ গম পায় যে নিয়োগ সংস্থালৈ পঠিওৱা চিঠিখন এতিয়াও ডাকবাকচতে পৰি আছে। এতিয়া তেওঁ জানিব লাগিব যে মাৰ্থা, এডগাৰ আৰু মাৰিয়াই খালী পদসমূহৰ বিষয়ে কেনেকৈ জানিলে আৰু মৃত লোকসকলৰ ফটোৰে ভৰা এখন এলবামৰ সৈতে এই ঘটনাবোৰৰ কি সম্পৰ্ক আছে। অৱশেষত নিয়ন্ত্ৰণৰ বাহিৰলৈ যোৱা ঘটনাবোৰে ছান্দ্ৰা, ছাৰা আৰু ডেভিডক সেই ঘৰত বাস কৰা আন অদৃশ্য লোকসকলৰ সন্মুখীন কৰায়। ==অভিনয়শিল্পী== * [[অমিতাভ বচ্চন]] (ফ্ৰেংক জেমছ উইলিয়ামছ / মেজৰ ফ্ৰেংক জন উইলিয়ামছ (দ্বৈত চৰিত্ৰ)) * [[ধৰ্মেন্দ্ৰ]] (বীৰেন্দ্ৰ,বীৰু) * [[ডিম্পল কাপাডিয়া]] (ছান্দ্ৰা উইলিয়ামছ) * মৌচুমী চেটাৰ্জী (মাৰ্থা পিণ্টো, বাটলাৰ) * ছীমা ৰহমানী (মাৰিয়া, বনকৰা মহিলা) * অভিজিৎ লাহিড়ী (এডগাৰ, মালী) * হানছিকা মোতৱানি (ছাৰা উইলিয়ামছ) * মাষ্টাৰ ৰেহমান (ডেভিড উইলিয়ামছ) * বিক্ৰম গোখলে (বীৰেন্দ্ৰৰ মালিক) * সুহাসিনী মূলে (অনিতা) * প্ৰেম চোপ্ৰা (অনিতাৰ স্বামী) * মাষ্টাৰ ভিকি ( ভিকি) ==নিৰ্মাণ== চলচ্চিত্ৰখনৰ দৃশ্যগ্ৰহণ [[ৰাজেন্দ্ৰ কুমাৰ]]ৰ বিক্ৰী কৰা বাংলোত কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last1=Alimchand |first1=Seema Sonik |title=Jubilee Kumar: The Life and Times of a Superstar |date=25 February 2020 |publisher=Hachette India |isbn=978-93-88322-40-9 |url=https://books.google.com/books?id=ym_ODwAAQBAJ&dq=hum+kaun+hai+dimple&pg=PT276 |language=en}}</ref> ==সমালোচকৰ সঁহাৰি== ''[[হিন্দুস্তান টাইমছ]]''-ৰ অৰ্ণৱ বেনাৰ্জীয়ে চলচ্চিত্ৰখনক ৫ৰ ভিতৰত ৩টা তাৰকা প্ৰদান কৰিছিল। তেওঁ মন্তব্য কৰিছিল, «অলৌকিক উপাদানক কেন্দ্ৰ কৰি নিৰ্মিত চলচ্চিত্ৰই বলীউডৰ দৰ্শকক খুব কমেইহে আকৰ্ষণ কৰে। সেয়েহে, মূলসুঁতিৰ চলচ্চিত্ৰৰ ৰূপত অতিপ্ৰাকৃতিক উপাদানৰ সংমিশ্ৰণ দেখাটো সতেজ বতাহৰ এজাকৰ দৰে। »<ref>{{cite news|author=Banerjee, Arnab |newspaper=[[Hindustan Times]] |archiveurl=https://web.archive.org/web/20050307125901/http://www.hindustantimes.com/news/1153_987877%2C001100030005.htm |url=http://www.hindustantimes.com/news/1153_987877,001100030005.htm |date=2004-12-01 |accessdate=2011-12-30 |archivedate=7 March 2005 |title=Hum Kaun Hai |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> বলিউড হাংগামাৰ তৰণ আদৰ্শই চলচ্চিত্ৰখনক পাঁচৰ ভিতৰত ১.৫টা তাৰকা প্ৰদান কৰিছিল। তেওঁ ইয়াক «এনে এটা পৰীক্ষামূলক প্ৰয়াস, যিয়ে সমৰ্থক আৰু অসন্মত এই দুয়োটাপক্ষৰ মাজতে নিজৰ স্থান বিচাৰি পাব পাৰে» বুলি অভিহিত কৰিছিল। তেওঁ অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰিছিল, বিশেষকৈ ডিম্পল কাপাডিয়াৰ অভিনয়ৰ। তেওঁৰ মতে, চলচ্চিত্ৰখনৰ কাহিনী মূলতঃ ডিম্পল কাপাডিয়াৰ বিশ্বাস আৰু ধাৰণাক কেন্দ্ৰ কৰি আগবাঢ়ে, আৰু অভিনেত্ৰীগৰাকীয়ে সেইবোৰ বিশ্বাসযোগ্যভাৱে উপস্থাপন কৰাত সফল হৈছে। তেওঁ লগতে কৈছিল যে ডিম্পলৰ অভিনয়ক চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰাণ বুলি ক'ব পাৰি।<ref>{{cite web|website=[[Bollywood Hungama]]|author=Adarsh, Taran|date=2004-09-03|accessdate=2011-12-30|title=Hum Kaun Hai|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/533327|archive-url=https://web.archive.org/web/20131102232645/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/criticreview/id/533327|url-status=dead|archive-date=2 November 2013}}</ref> বিবিচিৰ মনীষ গজ্জৰে কাপাডিয়াৰ অভিনয়ৰ প্ৰশংসা কৰিছিল আৰু চলচ্চিত্ৰখনৰ চিত্ৰনাট্য উৎকৃষ্ট বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>{{cite web|publisher=BBC|author=Gajjar, Manish|date=2004-09-03|accessdate=2011-12-30|url=http://www.bbc.co.uk/shropshire/films/bollywood/2004/09/hum_kaun_hai_review.shtml|title=Hum Kaun Hai|archive-date=18 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181218022608/http://www.bbc.co.uk/shropshire/films/bollywood/2004/09/hum_kaun_hai_review.shtml|url-status=live}}</ref> ৰেডিফৰ মালিষ্কা মেণ্ডোছাই নেতিবাচক সমালোচনা কৰি লিখিছিল যে ''হাম কৌন হ্যায়?''-এ তেওঁৰ মনত কোনো প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিব পৰা নাছিল। বৰঞ্চ, ই তেওঁক এই প্ৰশ্ন কৰিবলৈ বাধ্য কৰিছিল—«এই সময়ত আমি চিনেমা হলত কিয় আছোঁ?»<ref>{{cite web|publisher=Rediff|date=2004-09-03|accessdate=2011-12-30|author=Mendonsa, Malishka|title=Why is Amitabh in Hum Kaun Hai?|url=http://www.rediff.com/movies/2004/sep/03hum.htm|archive-date=29 August 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110829215632/http://www.rediff.com/movies/2004/sep/03hum.htm|url-status=live}}</ref> আনহাতে, ''দ্য ট্ৰিবিউন''ৰ ৰমা শৰ্মাই চলচ্চিত্ৰখনক ''ৰোমাঞ্চকৰ ৰহস্য-থ্ৰিলাৰ'' বুলি অভিহিত কৰিছিল। তেওঁ লগতে মন্তব্য কৰিছিল, ''হাঁহি নাই, গান নাই ই এখন পৰিষ্কাৰ ভৌতিক কাহিনী। সাহস থাকিলে নিশ্চয় চাব পাৰে। ''<ref>{{cite news|newspaper=The Tribune|author=Sharma, Rama|date=2004-09-05|access-date=2011-12-30|url=https://www.tribuneindia.com/2004/20040905/cth2.htm#9|title=Enthralling suspense thriller|archive-date=13 January 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130113223819/http://www.tribuneindia.com/2004/20040905/cth2.htm#9|url-status=live}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb title|id=0405024}} [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত]] rqgkjm2fvmznzerloghfnqzufxuo3un 0 140407 646742 2026-10-23T11:53:32Z Ananya Taye 28065 -- Draft creation using the [[WP:Article wizard]] -- 646742 wikitext text/x-wiki {{চমু বিৱৰণ|অৰুণাচল প্ৰদেশ আৰু অসমৰ নদী}} {{Geobox | River | name = দিবাং নদী | name_other = দিবং, তালো, তালন | map = Dibang river.png | map_size = 260 | country = ভাৰত | state = [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]], [[অসম]] | region = [[উজনি দিবাং উপত্যকা জিলা]], [[নামনি দিবাং উপত্যকা জিলা]] | source = ড্ৰী নদী | source_location = কেয়া গিৰিপথৰ ওচৰ, [[মিচিমি পাহাৰ]] | source_lat_d = 28.7807 | source_long_d = 95.8603 | mouth = [[লোহিত নদী]] | mouth_location = [[শদিয়া]], অসম | mouth_lat_d = 27.8012 | mouth_long_d = 95.5173 | length = 324 | watershed = 13933 | tributary_left = এমৰা, আনেলিহ | tributary_right = টাংগন, আংগোলিন, আমলি }} '''দিবাং নদী''' (ইংৰাজী: ''Dibang River''), যাক ইদু মিচিমি ভাষাত '''তালো''' (''Talo'') বা '''তালন''' (''Talon'') বুলিও কোৱা হয়, [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদ]]ৰ এখন প্ৰধান উজনিৰ উপনৈ।<ref name="Pisharoty2019">{{cite web |last=Pisharoty |first=Sangeeta Barooah |date=22 July 2019 |title=Explainer: The Controversy Surrounding Dibang Dam, India's Largest Hydropower Project |url=https://thewire.in/government/dibang-dam-arunachal-pradesh-hydropower-project |website=The Wire |archive-url=https://web.archive.org/web/20190722153029/https://thewire.in/government/dibang-dam-arunachal-pradesh-hydropower-project |archive-date=22 July 2019 |access-date=16 June 2021}}</ref> নদীখনৰ উৎপত্তি [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ [[উজনি দিবাং উপত্যকা জিলা|দিবাং উপত্যকা]]ৰ [[মিচিমি পাহাৰ]]ত। তাৰ পৰা নদীখন [[উজনি দিবাং উপত্যকা জিলা]] আৰু [[নামনি দিবাং উপত্যকা জিলা]]ৰ মাজেৰে বৈ আহি অসমৰ [[শদিয়া]]ৰ ওচৰত [[লোহিত নদী]]ৰ সৈতে মিলিত হৈছে। দিবাং ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীব্যৱস্থাৰ অন্তৰ্ভুক্ত আৰু ইয়াৰ অৱবাহিকাৰ মাটিকালি প্ৰায় ১৩,৯৩৩ বৰ্গকিলোমিটাৰ।<ref name="DibangBasin2016">{{cite report |author=R. S. Envirolink Technologies |title=Cumulative Impact & Carrying Capacity Study of Dibang Sub Basin on Brahmaputra River Valley |volume=I |date=July 2016 |publisher=Ministry of Environment, Forest and Climate Change, Government of India |url=http://moef.gov.in/wp-content/uploads/2018/04/CIA_CCS_Dibangbasin.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20210616141926/http://moef.gov.in/wp-content/uploads/2018/04/CIA_CCS_Dibangbasin.pdf |archive-date=16 June 2021}}</ref> নদীখনৰ প্ৰধান উৎসধাৰা ড্ৰী আৰু টাংগন। ইয়াৰ উল্লেখযোগ্য উপনৈসমূহৰ ভিতৰত চিচাৰ, মাথুন, টাংগন, ড্ৰী, ইথুন আৰু এমৰা অন্যতম। নদীখনৰ নিম্নাংশত বিস্তৃত বালিচৰ আৰু বহু শাখাত বিভক্ত নদীপথ দেখা যায়। ==নামৰ উৎপত্তি== ''দিবাং'' নামটো ঐতিহাসিকভাৱে ''দিবং'' (''Dibong'') ৰূপতো লিখা হৈছিল। উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ বহুতো নদীৰ নামত তিব্বত-বাৰ্মী ভাষাগোষ্ঠীৰ ''দি-'' বা ''তি-'' উপাদান পোৱা যায়, যাৰ অৰ্থ ''পানী''। ছিডনী এণ্ডলে ১৯১১ চনত প্ৰকাশিত ''The Kacháris'' গ্ৰন্থত দিবং, দিহং, ডিব্ৰু, দিহিং, দিমু, দিচাং, দিকু, ডিক্ৰং, ডিফু, ডিগাৰু আদি নদীৰ নাম উল্লেখ কৰি কৈছে যে এই নামসমূহৰ প্ৰথম অংশত বড়ো-কছাৰী ভাষাৰ ''দি'' বা ''দৈ'' (পানী) শব্দৰ প্ৰভাৱ দেখা যায়। তেওঁ [[শদিয়া]]ক চুতীয়া-কছাৰী শাসন আৰু সভ্যতাৰ প্ৰাচীন কেন্দ্ৰ হিচাপেও উল্লেখ কৰিছে।<ref name="Endle1911">{{cite book |last=Endle |first=Sidney |title=The Kacháris |url=https://archive.org/details/kachris00endl/page/4 |year=1911 |publisher=Macmillan and Co. |location=London |page=4}}</ref> গৱেষক ফিলিপ ৰামিৰেজেও উল্লেখ কৰিছে যে তিব্বত-বাৰ্মী ভাষাসমূহত নদীৰ নাম বুজাবলৈ ''তি-'' বা ''দি-'' (পানী) উপসৰ্গৰ ব্যৱহাৰ সাধাৰণভাৱে প্ৰচলিত।<ref>{{cite book |last=Ramirez |first=Philippe |year=2014 |title=People of the Margins: Across Ethnic Boundaries in North-East India |publisher=Spectrum Publications |page=4 |url=https://hal.science/hal-01446144 |quote=Ti- or di- ('water') is a common affix used by Tibeto-Burman languages to designate rivers.}}</ref>{{efn|বড়ো-গাৰো ভাষাগোষ্ঠীৰ বিভিন্ন ভাষাত পানী বুজোৱা সমগোত্ৰীয় শব্দ পোৱা যায়। মনালী লংমাইলাই আৰু জোনালী শইকীয়াৰ ২০১৯ চনৰ তুলনামূলক অধ্যয়ন অনুসৰি, ডিমাছা ভাষাত ''dɪ'', বড়ো ভাষাত ''dɯɪ'', তিৱা আৰু ককবৰক ভাষাত ''tɪ'' আৰু দেউৰী ভাষাত ''ʤɪ'' শব্দই পানী বুজায়।<ref name="Longmailai2019">{{cite journal |last1=Longmailai |first1=Monali |last2=Saikia |first2=Jonali |year=2019 |title=Patterns of sound change in Deori and Dimasa |journal=Nepalese Linguistics |volume=34 |page=27 |doi=10.3126/nl.v34i1.41162 |doi-access=free}}</ref> পি. আৰ. টি. গাৰ্ডনে ১৯০৪ চনত সংগ্ৰহ কৰা মৰাণ ভাষাৰ শব্দভাণ্ডাৰতো ''দি'' শব্দৰ অৰ্থ পানী বুলি উল্লেখ আছে।<ref>{{cite journal |last=Gurdon |first=P. R. T. |year=1904 |title=The Morāns |journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal |volume=73 |issue=1 |page=36 |quote=dao meaning fowl and di water}}</ref>}} ===পৌৰাণিক উল্লেখ আৰু বৃষোদকা=== দিবাং নদীক [[কালিকা পুৰাণ]]ত উল্লেখিত ''বৃষোদকা'' (সংস্কৃত: ''Vṛṣodakā'') নদীৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা হৈছে। কালিকা পুৰাণৰ অশীতিতম অধ্যায়ত সোমসন্দ নদীৰ পূবফালে বৃষোদকা নদীৰ অৱস্থানৰ কথা উল্লেখ আছে। এই নদীৰ পূবত দিক্কৰবাসিনীৰ কামৰূপ পীঠ অৱস্থিত আছিল, য'ত মহামায়া দেৱীয়ে দিক্কৰবাসিনী ৰূপে অধিষ্ঠান কৰিছিল। পীঠখনৰ ওচৰেদি সীতাগংগা নামেৰেও পৰিচিত চিৰপ্ৰবাহী স্বৰ্ণদী নদী বৈ যোৱাৰ উল্লেখ আছে।<ref name="Shastri1991">{{cite book |last=Shastri |first=B. N. |title=The Kalika Purana: Text, Introduction and Translation in English |publisher=Nag Publishers |location=Delhi |year=1991 |chapter=80 |pages=619–620}}</ref> আধুনিক গৱেষকসকলৰ একাংশই কালিকা পুৰাণৰ ''বৃষোদকা''ক বৰ্তমানৰ দিবাং নদী আৰু ''দিক্কৰবাসিনী'' দেৱীৰ পীঠক শদিয়াৰ [[তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ]]ৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছে।<ref>{{cite journal |last1=Singha |first1=Nilkamal |last2=Kumar |first2=Deepak |title=Sacred Geography of Kalika Puran and Yogini Tantra in context to Kamarupa (Assam) |journal=Quarterly Journal of The Mythic Society |volume=113 |issue=2 |date=April–June 2022 |page=72}}</ref> বি. এন. শাস্ত্ৰীয়ে ''বৃষোদকা'' শব্দটোক প্ৰচুৰ জলপ্ৰবাহ থকা নদী হিচাপে ব্যাখ্যা কৰিছে। এই অৰ্থৰ সৈতে ''দিবাং'' নামটো বড়ো-গাৰো ভাষাৰ ''দি'' (পানী) আৰু ''গোবাং'' (''gwbang'', অৰ্থাৎ বহু বা প্ৰচুৰ) শব্দৰ সমন্বয়ত গঠিত বুলি আগবঢ়োৱা ব্যাখ্যাৰ সাদৃশ্য আছে। সেই ব্যাখ্যা অনুসৰি ''দিবাং''ৰ অৰ্থ প্ৰচুৰ পানী থকা নদী।<ref name="Shastri1991"/><ref>{{cite journal |last1=Lokobok |first1=Romeo Rwtin |last2=Basumatary |first2=Bindu |year=2015 |title=A Comparative Study on Linguistic Affinities of Boro, Rabha and Garo Languages |journal=Pratidhwani the Echo |volume=4 |issue=1 |page=68 |url=https://www.thecho.in/files/Romeo-Rtwin-lokobok.pdf |quote=Gwbang ... plenty}}</ref><ref>{{cite news |title=BJSM welcomes historic inauguration of Dhola-Sadiya bridge |work=The Sentinel |date=25 May 2017 |url=https://www.sentinelassam.com/more-news/national-news/bjsm-welcomes-historic-iuguration-of-dhola-sadiya-bridge |quote=Dibang ('Dwi Gwbang' means river full of water in Bodo)}}</ref> ==ইতিহাস== ===চুতীয়া ৰাজ্যৰ যুগ=== মধ্যযুগত দিবাং নদীৰ নিম্ন উপত্যকা শদিয়াক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লৈ উঠা [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। নিম্ন দিবাং উপত্যকা আৰু ইয়াৰ সংলগ্ন পাহাৰ-পাদদেশীয় অঞ্চলত চুতীয়া ৰজাসকলৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কেইবাটাও প্ৰত্নতাত্ত্বিক নিদৰ্শন পোৱা গৈছে। ইতিহাসবিদ জে-ইউন শ্বিনে ডিক্ৰং আৰু দিবাং নদীৰ মাজত অৱস্থিত এখন প্ৰাচীন গড়েৰে সুৰক্ষিত বসতিস্থানৰ উল্লেখ কৰিছে, য'ত পঞ্চদশ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ চুতীয়া ৰজা লক্ষ্মীনাৰায়ণৰ নাম খোদিত এখন ইটা উদ্ধাৰ হৈছিল।<ref>{{cite journal |last=Shin |first=Jae-Eun |title=Descending from demons, ascending to kshatriyas: Genealogical claims and political process in pre-modern Northeast India, the Chutiyas and the Dimasas |journal=The Indian Economic and Social History Review |volume=57 |issue=1 |year=2020 |page=57 |doi=10.1177/0019464619894134}}</ref> শদিয়াৰ বৃহত্তৰ ৰাজধানী অঞ্চলৰ উল্লেখযোগ্য বসতিস্থানসমূহৰ ভিতৰত বৰনগৰ আৰু গড়েৰে সুৰক্ষিত পাহাৰীয়া বসতিস্থান চন্দনগিৰি অন্যতম। চন্দনগিৰিক সাধাৰণতে ৰুক্মিণীনগৰ গড়ৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা হয়। ===আহোম–চুতীয়া সংঘাত=== ১৫২৩–২৪ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোমসকলে চুতীয়া ৰাজ্য জয় কৰাৰ পিছতো দিবাং উপত্যকা চুতীয়াসকলৰ প্ৰতিৰোধৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ হৈ আছিল। ১৫২৯ খ্ৰীষ্টাব্দত সংঘটিত এক বৃহৎ চুতীয়া বিদ্ৰোহৰ সময়ত দিবাং উপত্যকাৰ বিভিন্ন স্থানত আহোম আৰু চুতীয়া সৈন্যৰ মাজত যুদ্ধ হৈছিল। গোলাপচন্দ্ৰ বৰুৱাই সম্পাদনা কৰা ''আহোম বুৰঞ্জী'' অনুসৰি, দইথাং, মৰাংকাও আৰু চন্দনগিৰিত যুদ্ধ সংঘটিত হৈছিল। বুৰঞ্জীখনত উল্লেখ আছে যে দিবাং নদীৰ সোঁতেৰে নামি অহা আহোম সৈন্যই চুতীয়া বাহিনীক পৰাস্ত কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Barua |first=Golap Chandra |title=Ahom-Buranji: From the Earliest Time to the End of Ahom Rule |publisher=Assam Administration |location=Calcutta |year=1930 |pages=60–64 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867}}</ref> ===জনগোষ্ঠীয় ইতিহাস=== দিবাং নদীৰ উজনি উপত্যকা ঐতিহাসিকভাৱে [[মিচিমি জনগোষ্ঠী|ইদু মিচিমি জনগোষ্ঠী]]ৰ বসতিস্থল। নদীখনৰ নামৰ সৈতে [[দেউৰী জনগোষ্ঠী]]ৰ এটা ঐতিহাসিক শাখাৰ নামো সম্পৰ্কিত। দেউৰীসকলৰ ''দিবঙীয়া'' শাখাটোৰ নাম দিবাং নদীৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। প্ৰাৰ্থনা আচাৰ্য আৰু শকুন্তলা মহন্তৰ মতে, দিবঙীয়া দেউৰীসকলে পূৰ্বতে দিবাং নদীৰ ওচৰত বাস কৰাৰ বাবেই এই নাম লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last1=Acharyya |first1=Prarthana |last2=Mahanta |first2=Shakuntala |title=Language vitality assessment of Deori: An endangered language |journal=Language Documentation & Conservation |volume=13 |year=2019 |page=517}}</ref> ==গতিপথ== [[File:Dibang valley (7453899412).jpg|thumb|325px|দিবাং নদীৰ উপত্যকা।]] দিবাং নদীৰ উৎপত্তি [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ [[উজনি দিবাং উপত্যকা জিলা]]ত ভাৰত–চীন সীমান্তৰ "মেকমোহন ৰেখা"ৰ ওচৰৰ কেয়া গিৰিপথৰ সমীপত। নদীখনৰ অৱবাহিকাই অৰুণাচল প্ৰদেশৰ দিবাং উপত্যকা আৰু নামনি দিবাং উপত্যকা জিলা সামৰি লৈছে।<ref name="Mishmis">{{cite web |title=Damming Dibang River: Mishmi's resistance against 3000 MW Dibang Multipurpose Project |url=http://www.themishmis.com/index.php/resources/paper/80-damming-dibang-river-idu-mishmi-s-resistance-against-3000-mw-dibang-multipurpose-project.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20131207230014/http://themishmis.com/index.php/resources/paper/80-damming-dibang-river-idu-mishmi-s-resistance-against-3000-mw-dibang-multipurpose-project.html |archive-date=7 December 2013 |access-date=14 September 2013}}</ref> নদীখনৰ উজনি গতিপথ [[মিচিমি পাহাৰ]]ৰ মাজেৰে বিস্তৃত। পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ পৰা বৈ আহি ই বমজিৰ, ডামবুক আদি অঞ্চলত সমতলভূমিত প্ৰৱেশ কৰে। বমজিৰ বা নিজামঘাটৰ পৰা শদিয়ালৈকে দিবাং নদীৰ ঢাল তুলনামূলকভাৱে তীব্ৰ। ইয়াৰ নদীপথ বহুতো সুঁতিত বিভক্ত হৈ জালিকাকৃতি বা ''braided channel'' ৰূপ ধাৰণ কৰিছে। এই অংশত নদীখনৰ প্ৰস্থ প্ৰায় ৪ৰ পৰা ৯ কিলোমিটাৰৰ ভিতৰত পৰিৱৰ্তিত হয়। দিবাঙে সঘনাই নিজৰ গতিপথ সলনি কৰাৰ ফলত ইয়াৰ দুই পাৰৰ কৃষিভূমি আৰু বনাঞ্চলত বানপানী আৰু খহনীয়াৰ সৃষ্টি হয়।<ref name="APSPCB">{{cite web |title=Dibang Multipurpose Project – Chapter 4: Water Resources |url=http://apspcb.org.in/pdf/dt.%2022-09-11/EIA%20EMP%20Report%20Dibang%20Multipurpose%20Project%20(3000%20MW)/Additional%20Study/Chapter-4%20Water%20Resources.pdf |publisher=WAPCOS Limited |access-date=14 September 2013}}</ref> নদীখন অসমৰ শদিয়া নগৰৰ ওচৰত [[ডিব্ৰু-ছৈখোৱা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ উত্তৰফালে [[লোহিত নদী]]ত মিলিত হয়। লোহিত আৰু দিবাঙৰ মিলিত জলধাৰা বৃহত্তৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীব্যৱস্থাৰ অংশ। কিছুমান বিৱৰণত দিবাঙৰ মুঠ দৈৰ্ঘ্য প্ৰায় ১৯৫ কিলোমিটাৰ বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Restoration Proposal for Dibang & Lohit Rivers |url=http://isikkim.com/2012-02-restoration-proposal-for-dibang-lohit-rivers-07-6/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20140317234656/http://isikkim.com/2012-02-restoration-proposal-for-dibang-lohit-rivers-07-6/ |archive-date=17 March 2014 |access-date=14 September 2013}}</ref><ref>{{cite web |title=Dibang sub basin of Brahmaputra Basin |url=http://www.nih.ernet.in/rbis/basin%20maps/brahmaputra_barak/Dibang.htm |publisher=National Institute of Hydrology |archive-url=https://web.archive.org/web/20140801184529/http://nih.ernet.in/rbis/basin%20maps/brahmaputra_barak/Dibang.htm |archive-date=1 August 2014 |access-date=14 September 2013}}</ref>{{efn|ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াৰ দিবাং নদী প্ৰবন্ধৰ তথ্যপেটিকাত দৈৰ্ঘ্য ৩২৪ কিলোমিটাৰ আৰু গতিপথ শিতানত ১৯৫ কিলোমিটাৰ বুলি উল্লেখ আছে। আনহাতে, কেন্দ্ৰীয় পৰিৱেশ মন্ত্ৰালয়ৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰা দিবাং অৱবাহিকা অধ্যয়নত নদীখনৰ মুঠ দৈৰ্ঘ্য প্ৰায় ২২৩.৪ কিলোমিটাৰ বুলি দেখুওৱা হৈছে; ইয়াৰে ২০৩.৮ কিলোমিটাৰ অৰুণাচল প্ৰদেশত আৰু ১৯.৬ কিলোমিটাৰ অসমত অৱস্থিত। এই পৰিসংখ্যাসমূহৰ মাজত পাৰ্থক্য আছে।<ref name="DibangBasin2016"/>}} দিবাং নদীৰ অৱবাহিকাৰ আন এটা উল্লেখযোগ্য স্থান হৈছে কবো চাপৰি, যাৰ ওচৰত দিবাং আৰু ইয়াৰ মিলিত জলধাৰা ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীব্যৱস্থাৰ সৈতে সংযুক্ত হয়। ==উপনৈসমূহ== দিবাং নদীৰ প্ৰধান উপনৈসমূহ হৈছে চিচাৰ (''Sisar''), মাথুন (''Mathun''), টাংগন (''Tangon''), ড্ৰী (''Dri''), ইথুন (''Ithun'') আৰু এমৰা নদী (''Emra'')। ইয়াৰ উপৰি আইৰি (''Airi''), ইলু (''Ilu''), ইমু (''Imu''), আহি (''Ahi''), আশু (''Ashu''), এপিপানি (''Epipani'') আৰু এজে (''Eze'') বা দেওপানি নদীও দিবাঙৰ সৈতে মিলিত হৈছে।<ref name="Mishmis"/><ref name="APSPCB"/> নদীখনৰ বাওঁপাৰৰ উল্লেখযোগ্য উপনৈ এমৰা আৰু আনেলিহ (''Anelih''); সোঁপাৰৰ উপনৈ টাংগন, আংগোলিন (''Angolin'') আৰু আমলি (''Amli'')। এই উপনৈসমূহৰ অধিকাংশই পাহাৰীয়া উজনি অংশত দিবাঙৰ সৈতে মিলিত হৈছে। ফলত নদীখনৰ জলসংগ্ৰহ অঞ্চলটো বহল পাংখাকৃতিৰ অৱবাহিকাত পৰিণত হৈছে।<ref name="DibangBasin2016"/> ==জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প== দিবাং নদীৰ জলবিদ্যুৎ সম্ভাৱনাক কেন্দ্ৰ কৰি কেইবাটাও বৃহৎ জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। ২০১৬ চনৰ এক অৱবাহিকা অধ্যয়ন অনুসৰি, সেই সময়ত দিবাং অৱবাহিকাত বিভিন্ন পৰ্যায়ৰ প্ৰস্তাৱ আৰু পৰিকল্পনাৰ অধীনত মুঠ ১৮টা জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প আছিল।<ref name="DibangBasin2016"/> ২০০৮ খ্ৰীষ্টাব্দত তৎকালীন ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[মনমোহন সিং]]হে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ নামনি দিবাং উপত্যকা জিলাত ৩,০০০ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন দিবাং বহুমুখী প্ৰকল্পৰ আধাৰশিলা স্থাপন কৰিছিল। সেই সময়ত দিবাং নদীত ২০ৰ পৰা ৪,৫০০ মেগাৱাট উৎপাদন ক্ষমতাসম্পন্ন আন ১৭টা বান্ধ নিৰ্মাণৰ প্ৰস্তাৱো আগবঢ়োৱা হৈছিল।<ref name="Mishmis"/> প্ৰকল্পটোৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰিকল্পনাত দিবাং বান্ধৰ উচ্চতা ২৮৮ মিটাৰ নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল। নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ হ'লে ই ভাৰতৰ অন্যতম বৃহৎ বান্ধ আৰু বিশ্বৰ অন্যতম ওখ মাধ্যাকৰ্ষণীয় বান্ধ (''gravity dam'') হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছিল। অৱশ্যে প্ৰকল্পটোৰ বিৰোধিতা কৰিছিল অৰুণাচল প্ৰদেশৰ আদি জনগোষ্ঠী আৰু ইদু [[মিচিমি জনগোষ্ঠী]]ৰ একাংশ লোকে, লগতে প্ৰকল্পটোৰ নামনি অংশত বসবাস কৰা অসমৰ জনসাধাৰণৰ একাংশই। প্ৰকল্পটোৰ পৰিৱেশগত প্ৰভাৱ, স্থানীয় জনগোষ্ঠীৰ জীৱিকা আৰু নামনি অঞ্চলত সম্ভাব্য প্ৰভাৱৰ বিষয়ত আপত্তি উত্থাপিত হৈছিল।<ref name="Mishmis"/><ref>{{cite journal |title=Disquiet in Dibang |journal=Down to Earth |date=15 May 2008 |url=http://www.downtoearth.org.in/node/4539 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130313020927/http://www.downtoearth.org.in/node/4539 |archive-date=13 March 2013 |access-date=14 September 2013}}</ref><ref>{{cite news |title=Protests against public hearing on Dibang dam |url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=mar0513/state05 |work=The Assam Tribune |date=5 March 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141016124742/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=mar0513%2Fstate05 |archive-date=16 October 2014 |access-date=14 September 2013}}</ref> ২০১৯ চনৰ ১৮ জুলাইত প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ সভাপতিত্বত অনুষ্ঠিত কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰীসভাৰ অৰ্থনৈতিক পৰিক্ৰমা সমিতিৰ বৈঠকত দিবাং জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পৰ কাম আগবঢ়াই নিয়াৰ অনুমোদন দিয়া হয়। প্ৰকল্পটোৰ সমৰ্থনত বিদ্যুৎ উৎপাদনৰ সম্ভাৱনা, অঞ্চলটোৰ বানপানী নিয়ন্ত্ৰণৰ সুবিধা আৰু চীনৰ জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পসমূহৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত ইয়াৰ কৌশলগত গুৰুত্বৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref name="Pisharoty2019"/> পৰৱৰ্তী সময়ত প্ৰকল্পটোৰ ক্ষমতা আৰু কাৰিকৰী নিৰ্দিষ্টকৰণ সংশোধন কৰা হয়। ২০২৩ চনৰ ২৭ ফেব্ৰুৱাৰীত ভাৰত চৰকাৰে ২,৮৮০ মেগাৱাট উৎপাদন ক্ষমতাসম্পন্ন দিবাং বহুমুখী প্ৰকল্প ৰূপায়ণৰ অনুমোদন দিয়ে। সংশোধিত পৰিকল্পনা অনুসৰি, প্ৰকল্পটোত ২৭৮ মিটাৰ ওখ কংক্ৰিটৰ মাধ্যাকৰ্ষণীয় বান্ধ আৰু ২৪০ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন ১২টা উৎপাদন গোট থাকিব।<ref>{{cite web |title=Dibang Multipurpose Project (2880 MW), Arunachal Pradesh |url=https://www.nhpcindia.com/assests/pzi_public/gallery/1714455162.pdf |publisher=NHPC Limited |date=April 2024 |page=13}}</ref><ref>{{cite web |title=Dibang Multipurpose Project |url=https://powermin.gov.in/sites/default/files/uploads/LS27032025_Eng.pdf |publisher=Ministry of Power, Government of India |date=27 March 2025 |at=Lok Sabha Unstarred Question No. 4563}}</ref> এই প্ৰকল্পৰ উদ্দেশ্য জলবিদ্যুৎ উৎপাদনৰ লগতে নামনি অঞ্চলৰ বানপানীৰ তীব্ৰতা হ্ৰাস কৰাও। এনএইচপিচিৰ প্ৰকল্প তথ্য অনুসৰি, ইয়াৰ বাৰ্ষিক সম্ভাব্য বিদ্যুৎ উৎপাদন প্ৰায় ১১,২২৩ মিলিয়ন ইউনিট। ২০২৬ চনলৈ প্ৰকল্পটোৰ নিৰ্মাণকাৰ্য চলি আছিল আৰু ২০৩২ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ইয়াৰ কাম সম্পূৰ্ণ কৰাৰ লক্ষ্য নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Under Construction Projects |url=https://www.nhpcindia.com/welcome/project/3.html |publisher=NHPC Limited}}</ref><ref>{{cite web |title=Press Release on NHPC Hydroelectric Projects |url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2202455 |publisher=Press Information Bureau, Government of India}}</ref> ==লগতে চাওক== * [[উজনি দিবাং উপত্যকা জিলা]] * [[নামনি দিবাং উপত্যকা জিলা]] * [[লোহিত নদী]] * [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদ]] * [[চুতীয়া ৰাজ্য]] * [[মিচিমি জনগোষ্ঠী]] ==টোকা== {{notelist}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist|2}} {{coord|27|48|N|95|35|E|display=title|region:IN_type:river_source:GNS-enwiki}} [[শ্ৰেণী:ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদৰ উপনৈ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ নদী]] [[শ্ৰেণী:অৰুণাচল প্ৰদেশৰ নদী]] hkrk3uvvf579jvnir4wkj7aeqpk1ckp 646748 646742 2026-10-23T11:57:32Z Ananya Taye 28065 পৃষ্ঠা [[Draft:দিবাং নদী]]ৰ পৰা [[দিবাং নদী]]লৈ Ananya Tayeয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 646742 wikitext text/x-wiki {{চমু বিৱৰণ|অৰুণাচল প্ৰদেশ আৰু অসমৰ নদী}} {{Geobox | River | name = দিবাং নদী | name_other = দিবং, তালো, তালন | map = Dibang river.png | map_size = 260 | country = ভাৰত | state = [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]], [[অসম]] | region = [[উজনি দিবাং উপত্যকা জিলা]], [[নামনি দিবাং উপত্যকা জিলা]] | source = ড্ৰী নদী | source_location = কেয়া গিৰিপথৰ ওচৰ, [[মিচিমি পাহাৰ]] | source_lat_d = 28.7807 | source_long_d = 95.8603 | mouth = [[লোহিত নদী]] | mouth_location = [[শদিয়া]], অসম | mouth_lat_d = 27.8012 | mouth_long_d = 95.5173 | length = 324 | watershed = 13933 | tributary_left = এমৰা, আনেলিহ | tributary_right = টাংগন, আংগোলিন, আমলি }} '''দিবাং নদী''' (ইংৰাজী: ''Dibang River''), যাক ইদু মিচিমি ভাষাত '''তালো''' (''Talo'') বা '''তালন''' (''Talon'') বুলিও কোৱা হয়, [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদ]]ৰ এখন প্ৰধান উজনিৰ উপনৈ।<ref name="Pisharoty2019">{{cite web |last=Pisharoty |first=Sangeeta Barooah |date=22 July 2019 |title=Explainer: The Controversy Surrounding Dibang Dam, India's Largest Hydropower Project |url=https://thewire.in/government/dibang-dam-arunachal-pradesh-hydropower-project |website=The Wire |archive-url=https://web.archive.org/web/20190722153029/https://thewire.in/government/dibang-dam-arunachal-pradesh-hydropower-project |archive-date=22 July 2019 |access-date=16 June 2021}}</ref> নদীখনৰ উৎপত্তি [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ [[উজনি দিবাং উপত্যকা জিলা|দিবাং উপত্যকা]]ৰ [[মিচিমি পাহাৰ]]ত। তাৰ পৰা নদীখন [[উজনি দিবাং উপত্যকা জিলা]] আৰু [[নামনি দিবাং উপত্যকা জিলা]]ৰ মাজেৰে বৈ আহি অসমৰ [[শদিয়া]]ৰ ওচৰত [[লোহিত নদী]]ৰ সৈতে মিলিত হৈছে। দিবাং ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীব্যৱস্থাৰ অন্তৰ্ভুক্ত আৰু ইয়াৰ অৱবাহিকাৰ মাটিকালি প্ৰায় ১৩,৯৩৩ বৰ্গকিলোমিটাৰ।<ref name="DibangBasin2016">{{cite report |author=R. S. Envirolink Technologies |title=Cumulative Impact & Carrying Capacity Study of Dibang Sub Basin on Brahmaputra River Valley |volume=I |date=July 2016 |publisher=Ministry of Environment, Forest and Climate Change, Government of India |url=http://moef.gov.in/wp-content/uploads/2018/04/CIA_CCS_Dibangbasin.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20210616141926/http://moef.gov.in/wp-content/uploads/2018/04/CIA_CCS_Dibangbasin.pdf |archive-date=16 June 2021}}</ref> নদীখনৰ প্ৰধান উৎসধাৰা ড্ৰী আৰু টাংগন। ইয়াৰ উল্লেখযোগ্য উপনৈসমূহৰ ভিতৰত চিচাৰ, মাথুন, টাংগন, ড্ৰী, ইথুন আৰু এমৰা অন্যতম। নদীখনৰ নিম্নাংশত বিস্তৃত বালিচৰ আৰু বহু শাখাত বিভক্ত নদীপথ দেখা যায়। ==নামৰ উৎপত্তি== ''দিবাং'' নামটো ঐতিহাসিকভাৱে ''দিবং'' (''Dibong'') ৰূপতো লিখা হৈছিল। উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ বহুতো নদীৰ নামত তিব্বত-বাৰ্মী ভাষাগোষ্ঠীৰ ''দি-'' বা ''তি-'' উপাদান পোৱা যায়, যাৰ অৰ্থ ''পানী''। ছিডনী এণ্ডলে ১৯১১ চনত প্ৰকাশিত ''The Kacháris'' গ্ৰন্থত দিবং, দিহং, ডিব্ৰু, দিহিং, দিমু, দিচাং, দিকু, ডিক্ৰং, ডিফু, ডিগাৰু আদি নদীৰ নাম উল্লেখ কৰি কৈছে যে এই নামসমূহৰ প্ৰথম অংশত বড়ো-কছাৰী ভাষাৰ ''দি'' বা ''দৈ'' (পানী) শব্দৰ প্ৰভাৱ দেখা যায়। তেওঁ [[শদিয়া]]ক চুতীয়া-কছাৰী শাসন আৰু সভ্যতাৰ প্ৰাচীন কেন্দ্ৰ হিচাপেও উল্লেখ কৰিছে।<ref name="Endle1911">{{cite book |last=Endle |first=Sidney |title=The Kacháris |url=https://archive.org/details/kachris00endl/page/4 |year=1911 |publisher=Macmillan and Co. |location=London |page=4}}</ref> গৱেষক ফিলিপ ৰামিৰেজেও উল্লেখ কৰিছে যে তিব্বত-বাৰ্মী ভাষাসমূহত নদীৰ নাম বুজাবলৈ ''তি-'' বা ''দি-'' (পানী) উপসৰ্গৰ ব্যৱহাৰ সাধাৰণভাৱে প্ৰচলিত।<ref>{{cite book |last=Ramirez |first=Philippe |year=2014 |title=People of the Margins: Across Ethnic Boundaries in North-East India |publisher=Spectrum Publications |page=4 |url=https://hal.science/hal-01446144 |quote=Ti- or di- ('water') is a common affix used by Tibeto-Burman languages to designate rivers.}}</ref>{{efn|বড়ো-গাৰো ভাষাগোষ্ঠীৰ বিভিন্ন ভাষাত পানী বুজোৱা সমগোত্ৰীয় শব্দ পোৱা যায়। মনালী লংমাইলাই আৰু জোনালী শইকীয়াৰ ২০১৯ চনৰ তুলনামূলক অধ্যয়ন অনুসৰি, ডিমাছা ভাষাত ''dɪ'', বড়ো ভাষাত ''dɯɪ'', তিৱা আৰু ককবৰক ভাষাত ''tɪ'' আৰু দেউৰী ভাষাত ''ʤɪ'' শব্দই পানী বুজায়।<ref name="Longmailai2019">{{cite journal |last1=Longmailai |first1=Monali |last2=Saikia |first2=Jonali |year=2019 |title=Patterns of sound change in Deori and Dimasa |journal=Nepalese Linguistics |volume=34 |page=27 |doi=10.3126/nl.v34i1.41162 |doi-access=free}}</ref> পি. আৰ. টি. গাৰ্ডনে ১৯০৪ চনত সংগ্ৰহ কৰা মৰাণ ভাষাৰ শব্দভাণ্ডাৰতো ''দি'' শব্দৰ অৰ্থ পানী বুলি উল্লেখ আছে।<ref>{{cite journal |last=Gurdon |first=P. R. T. |year=1904 |title=The Morāns |journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal |volume=73 |issue=1 |page=36 |quote=dao meaning fowl and di water}}</ref>}} ===পৌৰাণিক উল্লেখ আৰু বৃষোদকা=== দিবাং নদীক [[কালিকা পুৰাণ]]ত উল্লেখিত ''বৃষোদকা'' (সংস্কৃত: ''Vṛṣodakā'') নদীৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা হৈছে। কালিকা পুৰাণৰ অশীতিতম অধ্যায়ত সোমসন্দ নদীৰ পূবফালে বৃষোদকা নদীৰ অৱস্থানৰ কথা উল্লেখ আছে। এই নদীৰ পূবত দিক্কৰবাসিনীৰ কামৰূপ পীঠ অৱস্থিত আছিল, য'ত মহামায়া দেৱীয়ে দিক্কৰবাসিনী ৰূপে অধিষ্ঠান কৰিছিল। পীঠখনৰ ওচৰেদি সীতাগংগা নামেৰেও পৰিচিত চিৰপ্ৰবাহী স্বৰ্ণদী নদী বৈ যোৱাৰ উল্লেখ আছে।<ref name="Shastri1991">{{cite book |last=Shastri |first=B. N. |title=The Kalika Purana: Text, Introduction and Translation in English |publisher=Nag Publishers |location=Delhi |year=1991 |chapter=80 |pages=619–620}}</ref> আধুনিক গৱেষকসকলৰ একাংশই কালিকা পুৰাণৰ ''বৃষোদকা''ক বৰ্তমানৰ দিবাং নদী আৰু ''দিক্কৰবাসিনী'' দেৱীৰ পীঠক শদিয়াৰ [[তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ]]ৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছে।<ref>{{cite journal |last1=Singha |first1=Nilkamal |last2=Kumar |first2=Deepak |title=Sacred Geography of Kalika Puran and Yogini Tantra in context to Kamarupa (Assam) |journal=Quarterly Journal of The Mythic Society |volume=113 |issue=2 |date=April–June 2022 |page=72}}</ref> বি. এন. শাস্ত্ৰীয়ে ''বৃষোদকা'' শব্দটোক প্ৰচুৰ জলপ্ৰবাহ থকা নদী হিচাপে ব্যাখ্যা কৰিছে। এই অৰ্থৰ সৈতে ''দিবাং'' নামটো বড়ো-গাৰো ভাষাৰ ''দি'' (পানী) আৰু ''গোবাং'' (''gwbang'', অৰ্থাৎ বহু বা প্ৰচুৰ) শব্দৰ সমন্বয়ত গঠিত বুলি আগবঢ়োৱা ব্যাখ্যাৰ সাদৃশ্য আছে। সেই ব্যাখ্যা অনুসৰি ''দিবাং''ৰ অৰ্থ প্ৰচুৰ পানী থকা নদী।<ref name="Shastri1991"/><ref>{{cite journal |last1=Lokobok |first1=Romeo Rwtin |last2=Basumatary |first2=Bindu |year=2015 |title=A Comparative Study on Linguistic Affinities of Boro, Rabha and Garo Languages |journal=Pratidhwani the Echo |volume=4 |issue=1 |page=68 |url=https://www.thecho.in/files/Romeo-Rtwin-lokobok.pdf |quote=Gwbang ... plenty}}</ref><ref>{{cite news |title=BJSM welcomes historic inauguration of Dhola-Sadiya bridge |work=The Sentinel |date=25 May 2017 |url=https://www.sentinelassam.com/more-news/national-news/bjsm-welcomes-historic-iuguration-of-dhola-sadiya-bridge |quote=Dibang ('Dwi Gwbang' means river full of water in Bodo)}}</ref> ==ইতিহাস== ===চুতীয়া ৰাজ্যৰ যুগ=== মধ্যযুগত দিবাং নদীৰ নিম্ন উপত্যকা শদিয়াক কেন্দ্ৰ কৰি গঢ় লৈ উঠা [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। নিম্ন দিবাং উপত্যকা আৰু ইয়াৰ সংলগ্ন পাহাৰ-পাদদেশীয় অঞ্চলত চুতীয়া ৰজাসকলৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কেইবাটাও প্ৰত্নতাত্ত্বিক নিদৰ্শন পোৱা গৈছে। ইতিহাসবিদ জে-ইউন শ্বিনে ডিক্ৰং আৰু দিবাং নদীৰ মাজত অৱস্থিত এখন প্ৰাচীন গড়েৰে সুৰক্ষিত বসতিস্থানৰ উল্লেখ কৰিছে, য'ত পঞ্চদশ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ চুতীয়া ৰজা লক্ষ্মীনাৰায়ণৰ নাম খোদিত এখন ইটা উদ্ধাৰ হৈছিল।<ref>{{cite journal |last=Shin |first=Jae-Eun |title=Descending from demons, ascending to kshatriyas: Genealogical claims and political process in pre-modern Northeast India, the Chutiyas and the Dimasas |journal=The Indian Economic and Social History Review |volume=57 |issue=1 |year=2020 |page=57 |doi=10.1177/0019464619894134}}</ref> শদিয়াৰ বৃহত্তৰ ৰাজধানী অঞ্চলৰ উল্লেখযোগ্য বসতিস্থানসমূহৰ ভিতৰত বৰনগৰ আৰু গড়েৰে সুৰক্ষিত পাহাৰীয়া বসতিস্থান চন্দনগিৰি অন্যতম। চন্দনগিৰিক সাধাৰণতে ৰুক্মিণীনগৰ গড়ৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা হয়। ===আহোম–চুতীয়া সংঘাত=== ১৫২৩–২৪ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোমসকলে চুতীয়া ৰাজ্য জয় কৰাৰ পিছতো দিবাং উপত্যকা চুতীয়াসকলৰ প্ৰতিৰোধৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ হৈ আছিল। ১৫২৯ খ্ৰীষ্টাব্দত সংঘটিত এক বৃহৎ চুতীয়া বিদ্ৰোহৰ সময়ত দিবাং উপত্যকাৰ বিভিন্ন স্থানত আহোম আৰু চুতীয়া সৈন্যৰ মাজত যুদ্ধ হৈছিল। গোলাপচন্দ্ৰ বৰুৱাই সম্পাদনা কৰা ''আহোম বুৰঞ্জী'' অনুসৰি, দইথাং, মৰাংকাও আৰু চন্দনগিৰিত যুদ্ধ সংঘটিত হৈছিল। বুৰঞ্জীখনত উল্লেখ আছে যে দিবাং নদীৰ সোঁতেৰে নামি অহা আহোম সৈন্যই চুতীয়া বাহিনীক পৰাস্ত কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Barua |first=Golap Chandra |title=Ahom-Buranji: From the Earliest Time to the End of Ahom Rule |publisher=Assam Administration |location=Calcutta |year=1930 |pages=60–64 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867}}</ref> ===জনগোষ্ঠীয় ইতিহাস=== দিবাং নদীৰ উজনি উপত্যকা ঐতিহাসিকভাৱে [[মিচিমি জনগোষ্ঠী|ইদু মিচিমি জনগোষ্ঠী]]ৰ বসতিস্থল। নদীখনৰ নামৰ সৈতে [[দেউৰী জনগোষ্ঠী]]ৰ এটা ঐতিহাসিক শাখাৰ নামো সম্পৰ্কিত। দেউৰীসকলৰ ''দিবঙীয়া'' শাখাটোৰ নাম দিবাং নদীৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। প্ৰাৰ্থনা আচাৰ্য আৰু শকুন্তলা মহন্তৰ মতে, দিবঙীয়া দেউৰীসকলে পূৰ্বতে দিবাং নদীৰ ওচৰত বাস কৰাৰ বাবেই এই নাম লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite journal |last1=Acharyya |first1=Prarthana |last2=Mahanta |first2=Shakuntala |title=Language vitality assessment of Deori: An endangered language |journal=Language Documentation & Conservation |volume=13 |year=2019 |page=517}}</ref> ==গতিপথ== [[File:Dibang valley (7453899412).jpg|thumb|325px|দিবাং নদীৰ উপত্যকা।]] দিবাং নদীৰ উৎপত্তি [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ৰ [[উজনি দিবাং উপত্যকা জিলা]]ত ভাৰত–চীন সীমান্তৰ "মেকমোহন ৰেখা"ৰ ওচৰৰ কেয়া গিৰিপথৰ সমীপত। নদীখনৰ অৱবাহিকাই অৰুণাচল প্ৰদেশৰ দিবাং উপত্যকা আৰু নামনি দিবাং উপত্যকা জিলা সামৰি লৈছে।<ref name="Mishmis">{{cite web |title=Damming Dibang River: Mishmi's resistance against 3000 MW Dibang Multipurpose Project |url=http://www.themishmis.com/index.php/resources/paper/80-damming-dibang-river-idu-mishmi-s-resistance-against-3000-mw-dibang-multipurpose-project.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20131207230014/http://themishmis.com/index.php/resources/paper/80-damming-dibang-river-idu-mishmi-s-resistance-against-3000-mw-dibang-multipurpose-project.html |archive-date=7 December 2013 |access-date=14 September 2013}}</ref> নদীখনৰ উজনি গতিপথ [[মিচিমি পাহাৰ]]ৰ মাজেৰে বিস্তৃত। পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ পৰা বৈ আহি ই বমজিৰ, ডামবুক আদি অঞ্চলত সমতলভূমিত প্ৰৱেশ কৰে। বমজিৰ বা নিজামঘাটৰ পৰা শদিয়ালৈকে দিবাং নদীৰ ঢাল তুলনামূলকভাৱে তীব্ৰ। ইয়াৰ নদীপথ বহুতো সুঁতিত বিভক্ত হৈ জালিকাকৃতি বা ''braided channel'' ৰূপ ধাৰণ কৰিছে। এই অংশত নদীখনৰ প্ৰস্থ প্ৰায় ৪ৰ পৰা ৯ কিলোমিটাৰৰ ভিতৰত পৰিৱৰ্তিত হয়। দিবাঙে সঘনাই নিজৰ গতিপথ সলনি কৰাৰ ফলত ইয়াৰ দুই পাৰৰ কৃষিভূমি আৰু বনাঞ্চলত বানপানী আৰু খহনীয়াৰ সৃষ্টি হয়।<ref name="APSPCB">{{cite web |title=Dibang Multipurpose Project – Chapter 4: Water Resources |url=http://apspcb.org.in/pdf/dt.%2022-09-11/EIA%20EMP%20Report%20Dibang%20Multipurpose%20Project%20(3000%20MW)/Additional%20Study/Chapter-4%20Water%20Resources.pdf |publisher=WAPCOS Limited |access-date=14 September 2013}}</ref> নদীখন অসমৰ শদিয়া নগৰৰ ওচৰত [[ডিব্ৰু-ছৈখোৱা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ উত্তৰফালে [[লোহিত নদী]]ত মিলিত হয়। লোহিত আৰু দিবাঙৰ মিলিত জলধাৰা বৃহত্তৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীব্যৱস্থাৰ অংশ। কিছুমান বিৱৰণত দিবাঙৰ মুঠ দৈৰ্ঘ্য প্ৰায় ১৯৫ কিলোমিটাৰ বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Restoration Proposal for Dibang & Lohit Rivers |url=http://isikkim.com/2012-02-restoration-proposal-for-dibang-lohit-rivers-07-6/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20140317234656/http://isikkim.com/2012-02-restoration-proposal-for-dibang-lohit-rivers-07-6/ |archive-date=17 March 2014 |access-date=14 September 2013}}</ref><ref>{{cite web |title=Dibang sub basin of Brahmaputra Basin |url=http://www.nih.ernet.in/rbis/basin%20maps/brahmaputra_barak/Dibang.htm |publisher=National Institute of Hydrology |archive-url=https://web.archive.org/web/20140801184529/http://nih.ernet.in/rbis/basin%20maps/brahmaputra_barak/Dibang.htm |archive-date=1 August 2014 |access-date=14 September 2013}}</ref>{{efn|ইংৰাজী ৱিকিপিডিয়াৰ দিবাং নদী প্ৰবন্ধৰ তথ্যপেটিকাত দৈৰ্ঘ্য ৩২৪ কিলোমিটাৰ আৰু গতিপথ শিতানত ১৯৫ কিলোমিটাৰ বুলি উল্লেখ আছে। আনহাতে, কেন্দ্ৰীয় পৰিৱেশ মন্ত্ৰালয়ৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰা দিবাং অৱবাহিকা অধ্যয়নত নদীখনৰ মুঠ দৈৰ্ঘ্য প্ৰায় ২২৩.৪ কিলোমিটাৰ বুলি দেখুওৱা হৈছে; ইয়াৰে ২০৩.৮ কিলোমিটাৰ অৰুণাচল প্ৰদেশত আৰু ১৯.৬ কিলোমিটাৰ অসমত অৱস্থিত। এই পৰিসংখ্যাসমূহৰ মাজত পাৰ্থক্য আছে।<ref name="DibangBasin2016"/>}} দিবাং নদীৰ অৱবাহিকাৰ আন এটা উল্লেখযোগ্য স্থান হৈছে কবো চাপৰি, যাৰ ওচৰত দিবাং আৰু ইয়াৰ মিলিত জলধাৰা ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীব্যৱস্থাৰ সৈতে সংযুক্ত হয়। ==উপনৈসমূহ== দিবাং নদীৰ প্ৰধান উপনৈসমূহ হৈছে চিচাৰ (''Sisar''), মাথুন (''Mathun''), টাংগন (''Tangon''), ড্ৰী (''Dri''), ইথুন (''Ithun'') আৰু এমৰা নদী (''Emra'')। ইয়াৰ উপৰি আইৰি (''Airi''), ইলু (''Ilu''), ইমু (''Imu''), আহি (''Ahi''), আশু (''Ashu''), এপিপানি (''Epipani'') আৰু এজে (''Eze'') বা দেওপানি নদীও দিবাঙৰ সৈতে মিলিত হৈছে।<ref name="Mishmis"/><ref name="APSPCB"/> নদীখনৰ বাওঁপাৰৰ উল্লেখযোগ্য উপনৈ এমৰা আৰু আনেলিহ (''Anelih''); সোঁপাৰৰ উপনৈ টাংগন, আংগোলিন (''Angolin'') আৰু আমলি (''Amli'')। এই উপনৈসমূহৰ অধিকাংশই পাহাৰীয়া উজনি অংশত দিবাঙৰ সৈতে মিলিত হৈছে। ফলত নদীখনৰ জলসংগ্ৰহ অঞ্চলটো বহল পাংখাকৃতিৰ অৱবাহিকাত পৰিণত হৈছে।<ref name="DibangBasin2016"/> ==জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প== দিবাং নদীৰ জলবিদ্যুৎ সম্ভাৱনাক কেন্দ্ৰ কৰি কেইবাটাও বৃহৎ জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। ২০১৬ চনৰ এক অৱবাহিকা অধ্যয়ন অনুসৰি, সেই সময়ত দিবাং অৱবাহিকাত বিভিন্ন পৰ্যায়ৰ প্ৰস্তাৱ আৰু পৰিকল্পনাৰ অধীনত মুঠ ১৮টা জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প আছিল।<ref name="DibangBasin2016"/> ২০০৮ খ্ৰীষ্টাব্দত তৎকালীন ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[মনমোহন সিং]]হে অৰুণাচল প্ৰদেশৰ নামনি দিবাং উপত্যকা জিলাত ৩,০০০ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন দিবাং বহুমুখী প্ৰকল্পৰ আধাৰশিলা স্থাপন কৰিছিল। সেই সময়ত দিবাং নদীত ২০ৰ পৰা ৪,৫০০ মেগাৱাট উৎপাদন ক্ষমতাসম্পন্ন আন ১৭টা বান্ধ নিৰ্মাণৰ প্ৰস্তাৱো আগবঢ়োৱা হৈছিল।<ref name="Mishmis"/> প্ৰকল্পটোৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰিকল্পনাত দিবাং বান্ধৰ উচ্চতা ২৮৮ মিটাৰ নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল। নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ হ'লে ই ভাৰতৰ অন্যতম বৃহৎ বান্ধ আৰু বিশ্বৰ অন্যতম ওখ মাধ্যাকৰ্ষণীয় বান্ধ (''gravity dam'') হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছিল। অৱশ্যে প্ৰকল্পটোৰ বিৰোধিতা কৰিছিল অৰুণাচল প্ৰদেশৰ আদি জনগোষ্ঠী আৰু ইদু [[মিচিমি জনগোষ্ঠী]]ৰ একাংশ লোকে, লগতে প্ৰকল্পটোৰ নামনি অংশত বসবাস কৰা অসমৰ জনসাধাৰণৰ একাংশই। প্ৰকল্পটোৰ পৰিৱেশগত প্ৰভাৱ, স্থানীয় জনগোষ্ঠীৰ জীৱিকা আৰু নামনি অঞ্চলত সম্ভাব্য প্ৰভাৱৰ বিষয়ত আপত্তি উত্থাপিত হৈছিল।<ref name="Mishmis"/><ref>{{cite journal |title=Disquiet in Dibang |journal=Down to Earth |date=15 May 2008 |url=http://www.downtoearth.org.in/node/4539 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130313020927/http://www.downtoearth.org.in/node/4539 |archive-date=13 March 2013 |access-date=14 September 2013}}</ref><ref>{{cite news |title=Protests against public hearing on Dibang dam |url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=mar0513/state05 |work=The Assam Tribune |date=5 March 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141016124742/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=mar0513%2Fstate05 |archive-date=16 October 2014 |access-date=14 September 2013}}</ref> ২০১৯ চনৰ ১৮ জুলাইত প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ সভাপতিত্বত অনুষ্ঠিত কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰীসভাৰ অৰ্থনৈতিক পৰিক্ৰমা সমিতিৰ বৈঠকত দিবাং জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পৰ কাম আগবঢ়াই নিয়াৰ অনুমোদন দিয়া হয়। প্ৰকল্পটোৰ সমৰ্থনত বিদ্যুৎ উৎপাদনৰ সম্ভাৱনা, অঞ্চলটোৰ বানপানী নিয়ন্ত্ৰণৰ সুবিধা আৰু চীনৰ জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পসমূহৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত ইয়াৰ কৌশলগত গুৰুত্বৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছিল।<ref name="Pisharoty2019"/> পৰৱৰ্তী সময়ত প্ৰকল্পটোৰ ক্ষমতা আৰু কাৰিকৰী নিৰ্দিষ্টকৰণ সংশোধন কৰা হয়। ২০২৩ চনৰ ২৭ ফেব্ৰুৱাৰীত ভাৰত চৰকাৰে ২,৮৮০ মেগাৱাট উৎপাদন ক্ষমতাসম্পন্ন দিবাং বহুমুখী প্ৰকল্প ৰূপায়ণৰ অনুমোদন দিয়ে। সংশোধিত পৰিকল্পনা অনুসৰি, প্ৰকল্পটোত ২৭৮ মিটাৰ ওখ কংক্ৰিটৰ মাধ্যাকৰ্ষণীয় বান্ধ আৰু ২৪০ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন ১২টা উৎপাদন গোট থাকিব।<ref>{{cite web |title=Dibang Multipurpose Project (2880 MW), Arunachal Pradesh |url=https://www.nhpcindia.com/assests/pzi_public/gallery/1714455162.pdf |publisher=NHPC Limited |date=April 2024 |page=13}}</ref><ref>{{cite web |title=Dibang Multipurpose Project |url=https://powermin.gov.in/sites/default/files/uploads/LS27032025_Eng.pdf |publisher=Ministry of Power, Government of India |date=27 March 2025 |at=Lok Sabha Unstarred Question No. 4563}}</ref> এই প্ৰকল্পৰ উদ্দেশ্য জলবিদ্যুৎ উৎপাদনৰ লগতে নামনি অঞ্চলৰ বানপানীৰ তীব্ৰতা হ্ৰাস কৰাও। এনএইচপিচিৰ প্ৰকল্প তথ্য অনুসৰি, ইয়াৰ বাৰ্ষিক সম্ভাব্য বিদ্যুৎ উৎপাদন প্ৰায় ১১,২২৩ মিলিয়ন ইউনিট। ২০২৬ চনলৈ প্ৰকল্পটোৰ নিৰ্মাণকাৰ্য চলি আছিল আৰু ২০৩২ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ইয়াৰ কাম সম্পূৰ্ণ কৰাৰ লক্ষ্য নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Under Construction Projects |url=https://www.nhpcindia.com/welcome/project/3.html |publisher=NHPC Limited}}</ref><ref>{{cite web |title=Press Release on NHPC Hydroelectric Projects |url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2202455 |publisher=Press Information Bureau, Government of India}}</ref> ==লগতে চাওক== * [[উজনি দিবাং উপত্যকা জিলা]] * [[নামনি দিবাং উপত্যকা জিলা]] * [[লোহিত নদী]] * [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদ]] * [[চুতীয়া ৰাজ্য]] * [[মিচিমি জনগোষ্ঠী]] ==টোকা== {{notelist}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist|2}} {{coord|27|48|N|95|35|E|display=title|region:IN_type:river_source:GNS-enwiki}} [[শ্ৰেণী:ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদৰ উপনৈ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ নদী]] [[শ্ৰেণী:অৰুণাচল প্ৰদেশৰ নদী]] hkrk3uvvf579jvnir4wkj7aeqpk1ckp 0 140408 646749 2026-10-23T11:57:32Z Ananya Taye 28065 পৃষ্ঠা [[Draft:দিবাং নদী]]ৰ পৰা [[দিবাং নদী]]লৈ Ananya Tayeয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 646749 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[দিবাং নদী]] qp0j8cozfmzzfngmifi8o7izlzr7ngm