অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া aswiki https://as.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%9F%E0%A7%81%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%A4 MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter মাধ্যম বিশেষ বাৰ্তা সদস্য সদস্য বাৰ্তা ৱিকিপিডিয়া ৱিকিপিডিয়া বাৰ্তা চিত্ৰ চিত্ৰ বাৰ্তা মিডিয়াৱিকি মিডিয়াৱিকি আলোচনা সাঁচ সাঁচ বাৰ্তা সহায় সহায় বাৰ্তা শ্ৰেণী শ্ৰেণী বাৰ্তা ৱিকিচ'ৰা ৱিকিচ'ৰা আলোচনা MOS MOS talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 1030 648532 640165 2026-10-30T11:43:29Z CommonsDelinker 118 Replacing 1st_INC1885.jpg with [[File:First_meeting_session_of_the_Indian_National_Congress_in_Bombay,_1885.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: C2). 648532 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement <!-- Basic info ----------------> |name ={{PAGENAME}} <!-- at least one of the first two fields must be filled in --> |official_name = |other_name = |native_name = मुंबई<!-- if different from the English name --> |nickname = |settlement_type = মহাৰাষ্ট্ৰ ৰাজধানী <!-- e.g. Town, Village, City, etc.--> |total_type = <!-- to set a non-standard label for total area and population rows --> |motto = যতো ধৰ্মস্ততো জয় <!-- images and maps -----------> |image_skyline = |imagesize = 250px |image_caption = ওপৰৰ পৰা ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত: কফ পেৰেডৰ স্কাইলাইন, ৰাজাবাই ক্লক টাৱাৰ, [[তাজমহল হোটেল]], [[নাৰীমন পইণ্ট]] আৰু [[গেটৱে অফ ইণ্ডিয়া]] |image_flag = | map_alt = Mumbai is on the west coast of India, about one third of the way down to the southern tip. It is in the west side of the Maharashtra province, which covers roughly the second quarter of the west coast (counting from the north), and heads inland roughly twice as far as its coastline. | map_caption = | pushpin_map = India Maharashtra | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = | latd = 18 | latm = 58 | lats = 30 | latNS = N | longd = 72 | longm = 49 | longs = 33 | longEW = E | coordinates_display = inline,title <!-- Location ------------------> |subdivision_type = দেশ |subdivision_name = {{IND}} |subdivision_type1 = ৰাজ্য |subdivision_name1 = [[মহাৰাষ্ট্ৰ]] |subdivision_type2 = বিভাগ |subdivision_name2 = কোঙ্কণ বিভাগ |subdivision_type3 = জিলা |subdivision_name3 = [[মুম্বাই জিলা]],<br /> [[মুম্বাই উপনগৰ জিলা]] |subdivision_type4 = |subdivision_name4 = <!-- Smaller parts (e.g. boroughs of a city) and seat of government --> |seat_type = |seat = |parts_type = |parts_style = <!-- =list (for list), coll (for collapsed list), para (for paragraph format) Default is list if up to 5 items, coll if more than 5--> |parts = <!-- parts text, or header for parts list --> |p1 = |p2 = <!-- etc. up to p50: for separate parts to be listed--> <!-- Politics -----------------> |government_footnotes = |government_type = পৌৰসংস্থা |leader_title = মেয়ৰ |leader_name = শ্ৰদ্ধা যাদৱ |leader_title1 = পৌৰ কমিছনাৰ <!-- for places with, say, both a mayor and a city manager --> |leader_name1 = সুবোদ কুমাৰ |established_title = <!-- Settled --> |established_date = <!-- Area ---------------------> |area_magnitude = |unit_pref =Imperial<!--Enter: Imperial, to display imperial before metric--> |area_footnotes = |area_total_km2 = 603 <!-- ALL fields with measurements are subject to automatic unit conversion--> |area_land_km2 = <!--See table @ Template:Infobox Settlement for details on unit conversion--> |area_water_km2 = |area_total_sq_mi = |area_land_sq_mi = |area_water_sq_mi = |area_water_percent = <!-- Elevation --------------------------> |elevation_footnotes = |elevation_m = 14 |elevation_ft = |elevation_max_m = |elevation_max_ft = |elevation_min_m = |elevation_min_ft = <!-- Population -----------------------> |population_as_of = ২০১১ |population_footnotes =<ref name=2011city>{{cite web|title=Cities having population 1 lakh and above|url=http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/paper2/data_files/India2/Table_2_PR_Cities_1Lakh_and_Above.pdf|work=censusindia|publisher=The Registrar General & Census Commissioner, India|accessdate=17 October 2011}}</ref><ref name=CI>{{cite web |url=http://www.censusindia.gov.in/2011-prov-results/data_files/maharastra/stmt-1.xls |title= Ranking of districts of Maharashtra by population size 2011 |publisher=CensusIndia.gov.in |accessdate=25 April 2011}}</ref> |population_note = |population_total = 12478447 |population_density_km2 = 20694 |population_density_sq_mi = <!-- General information ---------------> |timezone = ভাৰতীয় সময় |utc_offset = +৫.৩০ |timezone_DST = |utc_offset_DST = |coor_type = <!-- can be used to specify what the coordinates refer to --> |latd=18 |latm=58 |lats=30|latNS=N |longd=72 |longm=49 |longs=33|longEW=E <!-- Area/postal codes & others --------> |postal_code_type = পিন<!-- enter ZIP code, Postcode, Post code, Postal code... --> |postal_code = ৪০০ xxx |area_code_type = [[Telephone numbering plan|এৰিয়া সংকেত]] |area_code = ৯১২২-XXXX XXXX |website =[http://mcgm.gov.in mcgm.gov.in] |footnotes = }} '''মুম্বাই''' (পূৰ্বতে '''বম্বে''' বা '''বোম্বাই''', {{lang-mr|मुंबई}}. {{Audio|Mumbai_pronunciation.ogg|[ˈmʊm.bəi]}}) [[ভাৰত]]ৰ অন্তৰ্ভুক্ত [[মহাৰাষ্ট্ৰ]] ৰাজ্যৰ ৰাজধানী। মুম্বাই প্ৰায় ১ কোটি ৪০ লাখ মানুহৰ বাসস্থান<ref name=WG>{{cite web |url=http://world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500&pt=c&va=&srt=pnan |title=World: largest cities and towns and statistics of their population (2009) |publisher=[[Gazetteer#Worldwide|World Gazetteer]] |accessdate=2009-04-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090422052050/http://world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500&pt=c&va=&srt=pnan |archivedate=2009-04-22 |deadurl=yes }}</ref>। মুম্বাইক ভাৰতৰ অৰ্থনৈতিক কেন্দ্ৰবিন্দু বুলি কোৱা হয়, কাৰণ [[ভাৰতীয় ৰিজাৰ্ভ বেংক]] আৰু বম্বে ষ্টক এক্সচেঞ্জকে আদি কৰি বহু অৰ্থনৈতিক প্ৰতিষ্ঠানৰ কেন্দ্ৰীয় কাৰ্যালয় এই নগৰত অৱস্থিত। তদুপৰি [[বলিউদ|ভাৰতৰ বোলছবি উদ্যোগো]] ইয়াতেই অৱস্থিত। নৱী মুম্বাই আৰু থানে সহ মুম্বাই মহানগৰীয় অঞ্চল বিশ্বৰ সৰ্বাধিক জনবহুল মহানগৰীয় অঞ্চলসমূহৰ অন্যতম।<ref>{{cite web |url=http://esa.un.org/unup/index.asp?panel=2 |title=Population of urban agglomerations with 750,000 inhabitants or more in 2007 (thousands) 1950-2025 (India) |publisher=Department of Economic and Social Affairs ([[United Nations]]) |accessdate=2009-06-09 |archivedate=2009-12-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091223005931/http://esa.un.org/unup/index.asp?panel=2 |deadurl=yes }}</ref> ভাৰতৰ পশ্চিম উপকূলত অৱস্থিত মুম্বাই এক স্বাভাৱিক সমুদ্ৰবন্দৰো। ২০০৯ চনৰ তথ্য অনুযায়ী, এই চহৰ [[আলফা বিশ্ব নগৰী]] {{enwiki|Alpha world city}} হিচাপে ঘোষিত<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://www.diserio.com/gawc-world-cities.html |access-date=2012-09-14 |archivedate=2010-02-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100222031432/http://www.diserio.com/gawc-world-cities.html |deadurl=yes }}</ref>। যি [[বোম্বাইৰ সপ্তদ্বীপ|সাতোটা দ্বীপক]] কেন্দ্ৰ কৰি আধুনিক মুম্বাই মহানগৰী গঢ়ি উঠিছে, সুদূৰ অতীতত সেই সাতোটা দ্বীপ আছিল মৎস্যজীবী সম্প্ৰদায়ৰ বসতি। ইতিহাসৰ বিভিন্ন পৰ্যায়ত এই দ্বীপবোৰ নানান দেশীয় ৰাজ্য আৰু সাম্ৰাজ্যৰ অধীনস্থ আছিল। অষ্টাদশ শতাব্দীৰ মধ্যভাগত মুম্বাই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বাণিজ্য নগৰী হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ঊনবিংশ শতাব্দীত এই চহৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অৰ্থনৈতিক আৰু শিক্ষাসংক্ৰান্তত প্ৰভুত উন্নতি সাধন হয়। বিংশ শতাব্দীৰ প্ৰথমৰ পৰাই বোম্বাই [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন|ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ]] এক উল্লেখযোগ্য ঘাটিত পৰিণত হৈছিল। ১৯৪৭ চনত ভাৰতৰ স্বাধীনতা অৰ্জনৰ পাছত বোম্বাই চহৰ তদানীন্তন বোম্বাই ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত হয়। ১৯৬০ চনত সংযুক্ত মহাৰাষ্ট্ৰ আন্দোলনৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত নতুন ৰাজ্য [[মহাৰাষ্ট্ৰ]] গঠিত হোৱাত বোম্বাই উক্ত ৰাজ্যৰ ৰাজধানীত পৰিণত হয়। ১৯৯৫ চনত চহৰৰ নাম পৰিবৰ্তিত কৰি মুম্বাই ৰখা হয়। এই নামটো কলি জনগোষ্ঠী {{enwiki|Koli people}} সকলৰ আৰাধ্য দেৱী - [[মুম্বাদেৱী]] {{enwiki|Mumbadevi}}ৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হয়।<ref>{{cite web |url=http://www.bl.uk/learning/histcitizen/trading/bombay/history.html |title=Bombay: History of a City |publisher=[[British Library]] |accessdate=2008-11-08 |archivedate=2013-06-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130625131303/http://www.bl.uk/learning/histcitizen/trading/bombay/history.html |deadurl=yes }}</ref> মুম্বাই ভাৰতৰ বাণিজ্য আৰু বিনোদনৰ অন্যতম কেন্দ্ৰ। দেশৰ ৫ শতাংশ [[মুঠ ঘৰুৱা উৎপাদন]] (''GDP'') এই চহৰৰ পৰাই উৎপাদিত হয়।<ref name="mmrda muip gdp">{{cite web |url=http://mmrdamumbai.org/projects_muip.htm |title=Mumbai Urban Infrastructure Project |publisher=[[Mumbai Metropolitan Region Development Authority]] (MMRDA) |accessdate=2008-07-18 |archivedate=2010-07-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100723020643/http://www.mmrdamumbai.org/projects_muip.htm |deadurl=yes }}</ref> ইয়াৰ বাদেও [[ভাৰতৰ অৰ্থনীতি|ভাৰতীয় অৰ্থনীতিৰ]] ২৫ শতাংশ শিল্প উৎপাদন, ৪০ শতাংশ সমুদ্ৰবাণিজ্য আৰু ৭০ শতাংশ পুঁজিৰ লেনদেন মুম্বাইতেই সাধিত হয়।<ref name=imgshack>{{cite web |url=http://img214.imageshack.us/img214/2299/dscn7619ql4.jpg |title=Navi Mumbai International Airport |publisher=[[City and Industrial Development Corporation]] (CIDCO) |format=[[JPEG|JPG]] |accessdate=2008-07-18 |archiveurl=https://archive.ph/20120709020456/http://img214.imageshack.us/img214/2299/dscn7619ql4.jpg |archivedate=2012-07-09 |deadurl=no }}</ref> [[ভাৰতীয় ৰিজাৰ্ভ বেংক]], [[বোম্বাই ষ্টক এক্সচেঞ্জ]], [[ভাৰতৰ জাতীয় ষ্টক এক্সচেঞ্জ]] ইত্যাদি গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰ্থিক সংস্থা আৰু বিভিন্ন [[ভাৰতীয় কোম্পানীৰ তালিকা|ভাৰতীয় কোম্পানী]] আৰু [[বহুজাতিক সংস্থা|বহুজাতিক সংস্থাৰ]] প্ৰধান কাৰ্যালয় এই চহৰতেই অৱস্থিত। [[বলিউড]] নামেৰে পৰিচিত ভাৰতৰ [[হিন্দী চলচ্চিত্ৰ]] আৰু দূৰদৰ্শন শিল্পকেন্দ্ৰটোও এই চহৰত অবস্থিত। মুম্বাইৰ ব্যৱসায়গত সুযোগসুবিধা আৰু ইয়াৰ জীৱনযাত্ৰাৰ উচ্চ মানে সমগ্ৰ দেশৰ মানুহকে আকৃষ্ট কৰে। দেশৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ পৰা মানুহ আহি এই চহৰত বসবাস আৰম্ভ কৰে। ফলত মুম্বাই বৰ্তমানে ভাৰতৰ নানা সম্প্ৰদায় আৰু [[ভাৰতীয় সংস্কৃতি|ভাৰতীয় সংস্কৃতিৰ]] মহামিলনভূমিত পৰিণত হৈছে। == ব্যুৎপত্তি == ''মুম্বাই'' শব্দটোৰ প্ৰচলন হয় স্থানীয় অশিক্ষিত মাৰাঠীসকলৰ উচ্চাৰণবিকৃতিৰ পৰা। তেখেতসকলে [[মাৰাঠী ভাষা|মাৰাঠী ভাষাত]] ''বোম্বাই'' শব্দটো উচ্চাৰণ কৰিব নোৱাৰে।<ref>{{harvnb|Chittar|1973|p=6}}</ref> ''বোম্বাই'' শব্দটোৰ উদ্ভব হয় খ্ৰীষ্টিয় ষোড়শ শতাব্দীত এই অঞ্চলত [[পৰ্তুগীজ জাতি|পৰ্তুগীজসকলৰ]] আগমনৰ পাছত। তেখেতসকলে এই অঞ্চলক বিভিন্ন নামেৰে অভিহিত কৰিছিল। এই নামসমূহৰ মাজৰ পৰা ''বোম্বাইম'' (''Bombaim'') শব্দটোৱে লেখ্য আকাৰত প্ৰচলন লাভ কৰে। [[পৰ্তুগীজ ভাষা|পৰ্তুগীজ ভাষাত]] শব্দটো আজিও প্ৰচলিত।<ref name="ety"/> সপ্তদশ শতাব্দীত [[ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্য|ব্ৰিটিছসকলে]] এই অঞ্চলৰ অধিকাৰ অৰ্জন কৰে। ধৰা হয়, চহৰৰ ''বোম্বাই'' নামটো পৰ্তুগীজ ''বোম্বাইম'' শব্দটোৰ ইংৰাজীকৃত ৰূপ।<ref>{{harvnb|Greater Bombay District Gazetteer|1960|p=6|Ref=bom}}</ref> এই চহৰৰ [[মাৰাঠী ভাষা|মাৰাঠী]] আৰু [[গুজৰাটী ভাষা|গুজৰাটী]]ভাষীসকলৰ কাষত ''মুম্বাই'' বা ''মম্বাই'' আৰু [[হিন্দী]], [[পাৰ্চী ভাষা|পাৰ্চী]] আৰু [[উৰ্দু]]ভাষীসকলৰ কাষত ''বম্বাই'' নামেৰে পৰিচিত। কেতিয়াবা কেতিয়াবা এই চহৰক আৰু পুৰণা ''ককমুচী'' বা ''গলজুঙ্কজা'' নামেৰেও অভিহিত কৰা হয়।<ref>{{Harvnb|Patel|Masselos|2003|p=4}}</ref><ref>{{Harvnb|Mehta|2004|p=130}}</ref> ১৯৯৫ চনৰ নৱেম্বৰত [[শিবসেনাই]] মাৰাঠী উচ্চাৰণ অনুসৰি চহৰৰ নাম পৰিবৰ্তন কৰি ৰাখে ''মুম্বাই''।<ref>{{harvnb|Hansen|2001|p=1}}</ref> [[হিন্দু জাতীয়তাবাদ|হিন্দু জাতীয়তাবাদী]] দল শিবসেনাই এই নাম পৰিবৰ্তনক লৈ দৃঢ় পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰি মহাৰাষ্ট্ৰৰ বিধানসভা নিৰ্বাচনত জয়লাভ কৰেছিল। ইয়াৰ পাছত মুম্বাইৰ দেখাকদেখি দেশৰ অনেক চহৰেই ইংৰাজী নাম পৰিবৰ্তন কৰি স্থানীয় উচ্চাৰণ অনুযায়ী নামকৰণ কৰা হয়। যদিও চহৰত বসবাসকাৰী অনেকেই এতিয়াও এই চহৰক ''বোম্বাই'' নামেৰেই অভিহিত কৰে। তদুপৰি ভাৰতৰ অন্যান্য অনেক অঞ্চতো ''বোম্বাই'' নামটিৰ প্ৰচলন আছে।<ref name="mummaharashtra1">{{cite web|url=http://www.fodors.com/world/asia/india/mumbai-bombay-and-maharashtra/more.html|title=Mumbai (Bombay) and Maharashtra|publisher=[[Fodor's]]|accessdate=2009-08-24|archivedate=2009-11-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091119201349/http://www.fodors.com/world/asia/india/mumbai-bombay-and-maharashtra/more.html|deadurl=yes}}</ref> [[চিত্ৰ:Mumbai Taj.JPG|thumb|left|[[তাজমহল পেলেচ এণ্ড টাৱাৰ]] হোটেলত [[মাৰাঠী ভাষা|মাৰাঠী ভাষাত]] লেখা "মুম্বাই" নামলিপি|alt=A white board with black letters. Dome of a hotel in the background]] চহৰৰ প্ৰথাগত ইংৰাজী নাম ''বোম্বাই'' শব্দটো যে আচলতে পৰ্তুগীজ শব্দৰ পৰা অহা তাৰ এটা বহু প্ৰচলিত ব্যাখ্যা আছে। এই ব্যাখ্যা অনুযায়ী, পৰ্তুগীজ ভাষাত শব্দটোৰ অৰ্থ ''ভাল উপসাগৰ''। ''ভাল'' শব্দৰ পৰ্তুগীজ প্ৰতিশব্দ ''bom'' (পুংলিঙ্গ) আৰু ইংৰাজী ''bay'' শব্দটোৰ ওচৰাওচৰি পৰ্তুগীজ প্ৰতিশব্দ ''baía'' (স্ত্ৰীলিং, পুৰণা বানানত ''bahia'')। তদুপৰি সাধাৰণভাবে পৰ্তুগীজ ভাষাত ''ভাল উপসাগৰ'' শব্দটোৰ প্ৰতিশব্দ হিচাপে ''bom bahia'' শব্দটো ব্যাকৰণগতভাবে ভুল। সঠিক শব্দটো হ’ল ''boa bahia''। যদিও ষোড়শ শতাব্দীৰ পৰ্তুগীজ ভাষাত "সৰু উপসাগৰ" অৰ্থত ''baim'' শব্দটোৰ প্ৰচলন অসম্ভব নাছিল।<ref>{{harvnb|Shirodkar|1998|p=7}}</ref> পৰ্তুগীজ পণ্ডিত জোচে পেদ্ৰো মাকাদোৱে তেখেতৰ ''Dicionário Onomástico Etimológico da Língua Portuguesa'' (Portuguese Dictionary of Onomastics and Etymology) গ্ৰন্থত "Bom Bahia" নামতত্ত্বটো খাৰিজ কৰিছে। তেখেতৰ মতে, পৰ্তুগীজ নথিপত্ৰত এই অঞ্চলত এখন উপসাগৰৰ উল্লেখ আছিল। সেই উল্লেখৰ পৰাই ইংৰাজসকলে ধৰি লয় যে ''bahia'' বা "bay" শব্দটো পৰ্তুগীজ নামৰে এটা অবিচ্ছেদ্য অংশ। এইভাবেই পৰ্তুগীজ নামৰ পৰা ইংৰাজী Bombay শব্দটোৰ প্ৰচলন হয়।<ref>{{Harvnb|Machado|1984|pp=265–266}}</ref> ১৫০৭ চনত মিৰাদ-ই-আহমেদি গ্ৰন্থত এই অঞ্চলটোক ''মানবাই'' নামেৰে উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>{{harvnb|Shirodkar|1998|p=3}}</ref> ১৫০৮ চনত গ্যাসপাৰ কোৰিয়া নামৰ এক পৰ্তুগীজ লেখকে তেখেতৰ ''Lendas da Índia'' ("Legends of India") গ্ৰন্থত এই চহৰক ''Bombaim'' নামেৰে উল্লেখ কৰে। তেঁৱেই প্ৰথম পৰ্তুগীজ লেখক যাৰ ৰচনাত এই শব্দটোৰ উল্লেখ পোৱা যায়।<ref>{{harvnb|Shirodkar|1998|pp=4–5}}</ref><ref name="et6yh">{{harvnb|Yule|Burnell|1996|p=[http://books.google.co.in/books?id=20pdFRekGvMC&pg=PA102&dq=mombayn++Bombay+Portuguese&lr=#v=onepage&q=mombayn%20%20Bombay%20Portuguese&f=false 102]}}</ref> ১৫১৬ চনত পৰ্তুগীজ আবিষ্কাৰক [[দুয়াৰ্তে বাৰবোসাই]] অলপ জটিল আকাৰত এই অঞ্চলৰ নাম ''Tana-Maiambu'' বা ''Benamajambu'' বুলি উল্লেখ কৰে। ''Tana'' পাৰ্শ্বৱৰ্তী [[থানে]] চহৰৰ নাম। ''Maiambu'' নামটো সম্ভ:বত মুম্বা নামৰ এক হিন্দু দেৱীৰ নামৰ পৰা উদ্ভৱ; তেখেতৰ নামেৰেই মাৰাঠীসকলে এই অঞ্চলৰ নামকৰণ কৰিছিল।<ref>{{harvnb|Shirodkar|1998|p=2}}</ref> ষোড়শ আৰু সপ্তদশ শতাব্দীত এই চহৰৰ অন্যান্য যি নামসমূহ নথিভুক্ত হৈছিল সেইবোৰ হ’ল: ''Mombayn'' (১৫২৫), ''Bombay'' (১৫৩৮), ''Bombain'' (১৫৫২), ''Bombaym'' (১৫৫২), ''Monbaym'' (১৫৫৪), ''Mombaim'' (১৫৬৩), ''Mombaym'' (১৬৪৪), ''Bambaye'' (১৬৬৬), ''Bombaiim'' (১৬৬৬), ''Bombeye'' (১৬৭৬), ও ''Boon Bay'' (১৬৯০).<ref name="ety">{{harvnb|Yule|Burnell|1996|p=[http://books.google.co.in/books?id=20pdFRekGvMC&pg=PA103&dq=mombayn++Bombay+Portuguese&lr=#v=onepage&q=mombayn%20%20Bombay%20Portuguese&f=false 103]}}</ref><ref name="etyh">{{harvnb|Yule|Burnell|1996|p=[http://books.google.co.in/books?id=20pdFRekGvMC&pg=PA104&dq=mombayn++Bombay+Portuguese&lr=#v=onepage&q=mombayn%20%20Bombay%20Portuguese&f=false 104]}}</ref> == ইতিহাস == {{Main|মুম্বাইৰ ইতিহাস}} {{seealso|মুম্বাইত সংঘটিত ঘটনাৱলীৰ কালপঞ্জী}} [[চিত্ৰ:Kanheri-stupa1.jpg|thumb|upright|right| প্ৰাচীনকালত [[কানহেৰি গুহা]] আছিল পশ্চিম ভাৰতৰ বৌদ্ধধৰ্মৰ এটা কেন্দ্ৰ|alt=A white Buddhist stupa]] বৰ্তমানৰ মুম্বাই অঞ্চলটো অতীতত [[বোম্বাইৰ সপ্তদ্বীপ|সাতোটা দ্বীপবিশিষ্ট]] এটা দ্বীপপুঞ্জ আছিল। এই সাতোটা দ্বীপৰ নাম [[বোম্বাই দ্বীপ]], [[পাৰেল]], [[মাজাগাঁও]], [[মাহিম]], [[কোলাবা]], [[বৰলি]] আৰু [[ওল্ড ওম্যান’চ আইল্যাণ্ড]] (আন এক নাম ''লিটল কোলাবা'')।<ref>{{harvnb|Farooqui|2006|p=1}}</ref> ১৯৩৯ চনত পুৰাতাত্ত্বিক টডে উত্তৰ মুম্বাইৰ [[কাণ্ডিবলি|কাণ্ডিবলিৰ]] উপকূলবৰ্তী অঞ্চলত খননকাৰ্য চলায় কিছু [[প্লেইষ্টোচিনৰ]] নিদৰ্শন আবিষ্কাৰ কৰে। তাৰ পৰাই জনা যায় [[দক্ষিণ এচিয় প্ৰস্তৰ যুগ|প্ৰস্তৰ যুগৰ]] পৰাই এই অঞ্চলত জনবসতিৰ অস্তিত্ব আছিল।<ref>{{Harvnb|Ghosh|1990|p=25}}</ref> তথাপি এই অঞ্চলত প্ৰথম কেতিয়া জনবসতি স্থাপিত হৈছিল তাক জনা নাযায়। সম্ভবত দুই হাজাৰ বছৰ বা তাৰো আগেয়ে মৎস্যজীবী [[কোলি]] সম্প্ৰদায়ে এই অঞ্চলত বসতি স্থাপন কৰিছিল।<ref>{{harvnb|Greater Bombay District Gazetteer|1960|p=5|Ref=bom}}</ref> খ্ৰীষ্টপূৰ্ব তৃতীয় শতাব্দীত [[মৌৰ্য সাম্ৰাজ্য|মৌৰ্য সাম্ৰাজ্যৰ]] দক্ষিণলৈ প্ৰসাৰৰ সময়ত এই অঞ্চল উক্ত সাম্ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত হয়। [[মগধ|মগধৰ]] [[বৌদ্ধ]] মৌৰ্যসম্ৰাট [[মহামতি অশোক]] এই অঞ্চলৰো শাসনকৰ্তা আছিল।<ref>{{harvnb|David|1995|p=5}}</ref>খ্ৰীষ্টপূৰ্ব তৃতীয় শতাব্দীৰ মধ্যভাগতেই [[বোৰিবলি|বোৰিবলিৰ]] [[কানহেৰি গুহা]] খোদিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://asi.nic.in/asi_monu_tktd_maha_kanhericaves.asp|title=Kanheri Caves|publisher=[[Archaeological Survey of India]] (ASI)|accessdate=2008-10-17}}</ref> এই গুহা আছিল প্ৰাচীনকালত পশ্চিম ভাৰতত বৌদ্ধধৰ্মৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ।<ref>{{harvnb|Kumari|1990|p=37}}</ref> ১৫০ খ্ৰীষ্টাব্দত গ্ৰীক ভূগোলবিদ [[টলেমি|টলেমিৰ]] ৰচনাত এই অঞ্চলটো ''হেপটানেচিয়া'' (''Heptanesia''; [[প্ৰাচীন গ্ৰীক]]: সপ্তদ্বীপখণ্ড) নামেৰে উল্লিখিত হৈছে।<ref>{{harvnb|David|1973|p=8}}</ref> খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতাব্দীৰ পৰা খ্ৰীষ্টিয় নবম শতাব্দীৰ মাজত এই দ্বীপসমূহ যি সকল [[দেশীয় সাম্ৰাজ্যৰ অধীনত মুম্বাইৰ ইতিহাস|দেশীয় ৰাজ্য আৰু সাম্ৰাজ্যৰ]] অধিকাৰভুক্ত হৈছিল, সেইবোৰ হ’ল: [[সাতবাহন]], [[পশ্চিম ক্ষত্ৰপ]], [[আভীৰ]], [[বাকাটক]], [[কলচুৰি]], কোঙ্কণ মৌৰ্য, [[চালুক্য ৰাজবংশ|চালুক্য]] আৰু [[ৰাষ্ট্ৰকূট ৰাজবংশ|ৰাষ্ট্ৰকূট]]।<ref>{{harvnb|Greater Bombay District Gazetteer|1960|pp=127–150|Ref=bom}}</ref> ইয়াৰ পাছত ৮১০ৰ পৰা ১২৬০ খ্ৰীষ্টাব্দ পৰ্যন্ত এই অঞ্চল শাসন কৰে [[চিলহৰ ৰাজবংশই]]।<ref>{{harvnb|Dwivedi|Mehrotra|2001|p=79}}</ref> এই যুগত নিৰ্মিত চহৰৰ কেইটামান প্ৰাচীন স্থাপত্য নিদৰ্শন হল [[যোগেশ্বৰী গুহা]] (৫২০-২৫ খ্ৰীষ্টাব্দ),<ref>{{cite web|url=http://www.ldeo.columbia.edu/edu/eesj/gradpubs/GeneralMags/Patel_Archaeology_SlumandSacredCave_0607.pdf|title=The Slum and the Sacred Cave|page=5|format=[[Portable Document Format|PDF]]|accessdate=2008-10-12|publisher=Lamont-Doherty Earth Observatory ([[Columbia University]])}}</ref> [[এলিফেণ্টা গুহা]] (ষষ্ঠ-সপ্তম শতাব্দী),<ref>{{cite news|url=http://asi.nic.in/asi_monu_whs_elephanta.asp|title=World Heritage Sites&nbsp;— Elephanta Caves|publisher=[[Archaeological Survey of India]]|accessdate=2008-10-22}}</ref> [[বলকেশ্বৰ মন্দিৰ]] (দশম শতাব্দী),<ref>{{cite web|url=http://cities.expressindia.com/fullstory.php?newsid=101117|title=The Legends of Walkeshwar |last=Dwivedi|first=Sharada|date=2007-09-26|work=Mumbai Newsline|publisher=[[Express Group]]|accessdate=2009-01-31}}</ref> আৰু [[বনগঙ্গা দিঘি]] (দ্বাদশ শতাব্দী)।<ref>{{cite web|url=http://cities.expressindia.com/fullstory.php?newsid=239318|title=What about Gateway of India, Banganga Tank?|last=Agarwal|first=Lekha|date=2007-06-02|work=Mumbai Newsline|publisher=[[Express Group]]|accessdate=2009-01-31}}</ref> দ্বাদশ অথবা ত্ৰয়োদশ শতাব্দীত [[ৰাজা ভীমদেবে]] এই অঞ্চলত তেখেতৰ ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা কৰে। তেখেতৰ ৰাজধানী আছিল ''মাহিকাবতী'' (অধুনা [[মাহিম]])।<ref>{{harvnb|Dwivedi|Mehrotra|2001|p=51}}</ref> ভীমদেবে গুজৰাটৰ [[সৌৰাষ্ট্ৰ (অঞ্চল)|সৌৰাষ্ট্ৰ]]ৰ পৰা মাহিকাবতীত য’লৈ [[পাথাৰে প্ৰভু]] সম্প্ৰদায়ক এই অঞ্চললৈ লৈ আনে। এই সম্প্ৰদায়েই চহৰৰ প্ৰাচীনতম অধিবাসীসকলৰ অন্যতম।<ref name="prabhu">{{harvnb|Maharashtra|2004|p=1703|Ref=prabhu}}</ref> ১৩৪৮ চনত গুজৰাটৰ মুছলমান শাসকসকলে এই অঞ্চল অধিকাৰ কৰে।<ref>{{harvnb|David|1973|p=14}}</ref> পাছত ১৩৯১ৰ পৰা ১৫৩৪ চন পৰ্যন্ত এই অঞ্চল [[গুজৰাট চুলতানি|গুজৰাট চুলতানিৰ]] অধীনত থাকে। চুলতানৰ পৃষ্ঠপোষকতাত এই অঞ্চলত অনেক মচজিদ নিৰ্মিত হৈছিল। এইবোৰৰ মাজত উল্লেখযোগ্য আছিল ১৪৩১ চনত মুছলমান সন্ত [[হাজি আলি|হাজি আলিৰ]] সম্মানত নিৰ্মিত মাহিমৰ [[হাজি আলি দৰগা]]।<ref>{{harvnb|Khalidi|2006|p=24}}</ref> ১৪২৯ৰ পৰা ১৪৩১ চন পৰ্যন্ত এই দ্বীপপুঞ্জৰ অধিকাৰক লৈ গুজৰাট চুলতানী আৰু দাক্ষিণাত্যৰ [[বাহমনি চুলতানি|বাহমনি চুলতানীৰ]] মাজত বিবাদ আছিল।<ref>{{harvnb|Misra|1982|p=193|Ref=misra}}</ref><ref name="mis">{{harvnb|Misra|1982|p=222|Ref=misra}}</ref> ১৪৯৩ চনত বাহমনি শাসক [[বাহাদুৰ খান গিলানিয়ে]] এই দ্বীপসমূহ জয় কৰাৰ লক্ষ্যৰে অভিযান চলাইছিল। কিন্তু তেওঁ পৰাজিত হয়।<ref>{{harvnb|David|1973|p=16}}</ref> [[চিত্ৰ:Hajiali.jpg|thumb|left| ১৪৩১ চনত নিৰ্মিত [[হাজি আলি দৰগা]]; এই সময়ত মুম্বাই [[গুজৰাট চুলতানি|গুজৰাট চুলতানিৰ]] অন্তৰ্গত আছিল |alt=A white building with one minaret on an island seen at sunset]] ১৫২৬ চনত প্ৰতিষ্ঠিত [[মোগল সাম্ৰাজ্য]] ষোড়শ শতাব্দীৰ মধ্যভাগৰ পৰা [[ভাৰতীয় উপমহাদেশ|ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ]] প্ৰধান শক্তিলৈ পৰিণত হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.sscnet.ucla.edu/southasia/History/Mughals/mughals.html|title=Mughal Empire |publisher=Department of Social Sciences ([[University of California]])|accessdate=2009-05-22}}</ref> [[মোগল সম্ৰাট]] [[হুমায়ুন|হুমায়ুনৰ]] ক্ৰমবৰ্ধমান ক্ষমতাত ভীত হৈ গুজৰাট চুলতানিৰ [[১৬৬৮ চনৰ ২৭ মাৰ্চৰ ৰাজকীয় চনদ]] অনুসৰি, ১৬৬৮ চনত বাৰ্ষিক ১০ পাউণ্ডৰ বিনিময়ত [[ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী|ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীক]] এই দ্বীপসমূহ লিজত দিয়া হয়।<ref>{{harvnb|Dwivedi|Mehrotra|2001|p=20}}</ref> ১৬৬১ চনত এই অঞ্চলৰ জনসংখ্যা আছিল ১০,০০০; এই জনসংখ্যা ১৬৭৫ চনত বাঢ়ি গৈ হয় ৬০,০০০।<ref>{{harvnb|David|1973|p=410}}</ref> ১৬৭২ চনৰ অক্টোবৰত মোগল সাম্ৰাজ্যৰ [[সিদ্দি]] নৌপ্ৰধান [[ইয়াকুত খানে]],<ref name="y72">{{harvnb|Yimene|2004|p=94|Ref=yakg}}</ref> ১৬৭৩ চনৰ ২০ ফেব্ৰুৱাৰী [[ডাচ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী|ডাচ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ]] গভৰ্নৰ-জেনেৰেল [[ৰিকলফ ভন গিয়নে]],<ref>{{cite paper|url=http://www.isnie.org/assets/files/papers2007/ganley.pdf|title=Security, the central component of an early modern institutional matrix; 17th century Bombay's Economic Growth|last=Ganley|first=Colin C.|year=2007|page=13|publisher=[[New institutional economics|International Society for New Institutional Economics]] (ISNIE)|format=[[Portable Document Format|PDF]], 113 [[Kilobyte|KB]]|accessdate=2008-11-06|archivedate=2008-07-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080726175635/http://www.isnie.org/assets/files/papers2007/ganley.pdf|deadurl=yes}}</ref> আৰু ১৬৭৩ চনৰ ১০ অক্টোবৰ [[সিদ্দি]] নৌপ্ৰধান [[সিদ্দি সম্বল|সম্বলে]]<ref name="y72"/> এই দ্বীপসমূহ আক্ৰমণ কৰে। ১৬৮৭ চনত ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ সদৰ [[চুৰাট]]ৰ পৰা বোম্বাইলৈ তুলি অনা হয়। ইয়াৰ পাছতেই এই চহৰ [[বোম্বাই প্ৰেচিডেন্সি|বোম্বাই প্ৰেচিডেন্সিৰ]] সদৰত পৰিণত হয়।<ref>{{Harvnb|Carsten|1961|p=427}}</ref> এই স্থানান্তৰণৰ পাছত ভাৰতত কোম্পানীৰ সকলো সংস্থাৰ প্ৰধান কাৰ্যালয়েই বোম্বাইলৈ তুলি অনা হয়।<ref>{{harvnb|David|1973|p=179}}</ref> ১৬৮৯-৯০ চনত নাগাদে আৰু এবাৰ ইয়াকুত খানে এই দ্বীপসমূহত আক্ৰমণ কৰিছিল।<ref name="iexpress">{{cite news|url=http://cities.expressindia.com/fullstory.php?newsid=47106|title=Mazgaon fort was blown to pieces&nbsp;– 313 years ago|last= Nandgaonkar|first=Satish|date=2003-03-22|work=[[Indian Express]]|publisher=[[Express Group]]|accessdate=2008-09-20}}</ref> ''[[পেছোৱা]]'' [[প্ৰথম বাজী ৰাও|প্ৰথম বাজী ৰাওৰ]] অধীনত [[মাৰাঠা সাম্ৰাজ্য|মাৰাঠীসকলে]] ১৭৩৭ চনত [[স্যালস্যাট দ্বীপ|চেলচেট]] আৰু ১৭৩৯ চনত [[ভাচাই]] দখল কৰাত বোম্বাই অঞ্চলত পৰ্তুগীজৰ উপস্থিতিৰ পৰিসমাপ্তি ঘটে।<ref>{{harvnb|History of Midieval India|p=126|Ref=maratha}}</ref> অষ্টাদশ শতাব্দীৰ মধ্যভাগৰ পৰাই বোম্বাইয়ে এক প্ৰধান বাণিজ্য নগৰী ৰূপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। এই সময়ত ভাৰতৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ পৰা মানুহ এই অঞ্চললৈ আহি বসতি স্থাপন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref>{{harvnb|Dwivedi|Mehrotra|2001|p=32}}</ref> পাছত ১৭৭৪ চনৰ ২৮ ডিচেম্বৰত ব্ৰিটিছসকলে চেলচেট দখল কৰি লয়। [[চুৰাটৰ চুক্তি|চুৰাটৰ চুক্তিৰ]] (১৭৭৫) পাছত চেলচেট আৰু ভাচাইৰ ওপৰত ব্ৰিটিছসকল আনুষ্ঠানিকভাবে অধিকাৰ অৰ্জন কৰে। ইয়াৰ ফলত [[প্ৰথম ইঙ্গ-মাৰাঠা যুদ্ধ]] সূচিত হয়।<ref>{{harvnb|Fortescue|2008|p=145}}</ref> ১৭৭৬ চনত [[পুৰন্দৰৰ চুক্তি (১৭৭৬)|পুৰন্দৰৰ চুক্তিৰ]] মাধ্যমেৰে ব্ৰিটিছসকলে চেলচেট ৰক্ষা কৰাত সক্ষম হয়।<ref>{{harvnb|Naravane|2007|p=56}}</ref> পাছত ১৭৮২ চনৰ [[চালবাইৰ চুক্তি]] সাক্ষৰৰ মাধ্যমেৰে প্ৰথম ইঙ্গ-মাৰাঠা যুদ্ধৰ মীমাংসা হয়।<ref>{{harvnb|Naravane|2007|p=63}}</ref> [[চিত্ৰ:Ships in Bombay Harbour, 1731.jpg|thumb|right|[[বোম্বাই হাৰবাৰ|বোম্বাই হাৰবাৰত]] জাহাজৰ সমাগম (১৭৩১ খ্ৰী.); অষ্টাদশ শতাব্দীৰ মধ্যভাগৰ পৰা বোম্বাইয়ে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বাণিজ্য নগৰী ৰূপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। ]] ১৭৮২ চনৰ পাছৰ পৰা চহৰৰ সাতোটা দ্বীপক সুসংবদ্ধ একক অঞ্চলত পৰিণত কৰাৰ বাবে এটা বৃহদাকাৰ গণপুৰ্ত প্ৰকল্প গৃহীত হয়। [[হৰ্নবি ভেলাৰ্ড]] নামৰ এই প্ৰকল্পৰ কাম সম্পূৰ্ণ হয় ১৭৮৪ চনত।<ref>{{harvnb|Dwivedi|Mehrotra|2001|p=28}}</ref> ১৮১৭ চনত [[মাউণ্টষ্টুয়াৰ্ট এলফিনষ্টোন|মাউণ্টষ্টুয়াৰ্ট এলফিনষ্টোনৰ]] নেতৃত্বত ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীয়ে [[কিৰকীৰ যুদ্ধ|কিৰকীৰ যুদ্ধত]] শেষ মাৰাঠা ''পেছোৱা'' [[দ্বিতীয় বাজি ৰাও|দ্বিতীয় বাজি ৰাওক]] পৰাজিত কৰে।<ref>{{harvnb|Naravane|2007|pp=80–82}}</ref> এই পৰাজয়ৰ লগে লগে সমগ্ৰ দাক্ষিণাত্যত ব্ৰিটিছৰ আধিপত্য স্থাপিত হয়। সমগ্ৰ দক্ষিণ ভাৰত ইয়াৰ পাছতেই বোম্বাই প্ৰেচিডেন্সিৰ অধিভুক্ত হৈছিল। অন্যহাতে দাক্ষিণাত্যত ব্ৰিটিছৰ সাফল্যই বোম্বাইক সকলো প্ৰকাৰ দেশীয় শক্তিৰ আক্ৰমণৰ হাতৰ পৰা মুক্তি দিয়ে।<ref>{{harvnb|Greater Bombay District Gazetteer|1960|p=233|Ref=bom}}</ref> ১৮৪৫ চনৰ মাজত হৰ্নবি ভেলাৰ্ড প্ৰকল্পৰ কল্যাণত বোম্বাইৰ সাতোটা দ্বীপ একক ভূখণ্ডত পৰিণত হয়।<ref name="mumfact"/> ১৮৫৩ চনৰ ১৬ এপ্ৰিলত বোম্বাই আৰু পাৰ্শ্বৱৰ্তী চহৰ [[থানে|থানেৰ]] মাজত ভাৰতৰ প্ৰথম যাত্ৰীবাহী ৰেল পৰিসেৱা আৰম্ভ হয়।<ref>{{harvnb|Dwivedi|Mehrotra|2001|p=127}}</ref> [[আমেৰিকাৰ গৃহযুদ্ধ|আমেৰিকাৰ গৃহযুদ্ধৰ]] (১৮৬১-৬৫) সময়ত বোম্বাই বিশ্বৰ প্ৰধান ক’পাৰ্চ বাণিজ্য বজাৰত পৰিণত হয়। ইয়াৰ ফলত চহৰৰ ব্যাপক অৰ্থনৈতিক উন্নতি সাধন হয় আৰু তাৰ ফলত চহৰৰ গুৰুত্বও বহুলাংশে বৃদ্ধি পায়।<ref>{{harvnb|Dwivedi|Mehrotra|2001|p=343}}</ref> ১৮৬৯ চনত [[চুৱেজ খাল]] উদ্বোধনৰ পাছত বোম্বাই [[আৰব সাগৰ|আৰব সাগৰৰ]] বৃহত্তম সমুদ্ৰবন্দৰত পৰিণত হয়।<ref>{{harvnb|Dwivedi|Mehrotra|2001|p=88}}</ref> ১৮৯৬ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত চহৰত [[বোম্বাই প্লেগ মহামাৰী|বিউবনিক প্লেগ মহামাৰীৰ]] প্ৰাদুৰ্ভাব ঘটাত প্ৰতি সপ্তাহে ১,৯০০ লোকৰ মৃত্যু হবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref>{{harvnb|Dwivedi|Mehrotra|2001|p=74}}</ref> এই সময়ত প্ৰায় ৮৫০,০০০ লোকে বোম্বাই এৰি পলায়ন কৰে। ইয়াৰ বস্ত্ৰবয়ন শিল্পও ভীষণভাবে ক্ষতিগ্ৰস্থ হয়।<ref>{{cite journal|url=http://www.timeoutmumbai.net/aroundtown/aroundtown_preview_details.asp?code=45|title=Rat Trap|issue=6|journal=Time out (Mumbai)|publisher=[[Time Out]]|date=2008-11-14|accessdate=2008-11-19|archivedate=2010-11-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101129020135/http://timeoutmumbai.net/aroundtown/aroundtown_preview_details.asp?code=45|deadurl=yes}}</ref> বোম্বাই প্ৰেচিডেন্সিৰ ৰাজধানী হিচাপে এই চহৰ [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন|ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ]] বিভিন্ন ঘটনাৰ সাক্ষী। এইবোৰৰ মাজত বিশেষভাবে উল্লেখযোগ্য ১৯৪২ চনৰ [[ভাৰত চোৰো আন্দোলন]] আৰু ১৯৪৬ চনৰ [[ভাৰতীয় নৌবিদ্ৰোহ]]।<ref>{{harvnb|Dwivedi|Mehrotra|2001|p=345}}</ref><ref>{{harvnb|Dwivedi|Mehrotra|2001|p=293}}</ref> ১৯৪৭ চনত স্বাধীনতা অৰ্জনৰ পাছৰ পৰাই বোম্বাই প্ৰেচিডেন্সিৰ অঞ্চলসমূহ [[বোম্বাই ৰাজ্য]] নামেৰে ভাৰতৰ অন্তৰ্গত হয়। একাধিক দেশীয় ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্তিৰ ফলত বোম্বাই ৰাজ্যৰ আয়তন বৃদ্ধি পায়।<ref>{{Harvnb|Census of India|1961|p=23|Ref=cent}}</ref> ১৯৫০ চনৰ এপ্ৰিল মাহত [[মুম্বাই উপনগৰ জিলা|বোম্বাই উপনগৰ জিলা]] আৰু [[মুম্বাই জিলা|বোম্বাই নগৰীক]] একত্ৰিত কৰে [[বৃহন্মুম্বাই পৌৰসংস্থা|বৃহত্তৰ বোম্বাই পৌৰসংস্থা]] গঠিত হয়।<ref>{{cite web|url=http://mumbaisuburban.gov.in/html/administrative_setup.htm|title=Administration|accessdate=2008-11-06|publisher=[[Mumbai Suburban District]]}}</ref> বৃহত্তৰ বোম্বাই ৰাজস্ব জিলা আৰু বৃহত্তৰ বোম্বাই পৌৰসংস্থাৰ ভৌগোলিক সীমা এই সময়ত একেই আছিল। ১৯৯০ চনৰ ১ অক্টোবৰত বৃহত্তৰ বোম্বাই জিলাক দ্বি-খণ্ডিত কৰি মুম্বাই জিলা আৰু মুম্বাই উপনগৰ জিলা গঠিত হয়। যদিও এই দুই জিলা একেই পৌৰসংস্থাৰ অধিভুক্ত।<ref>{{cite web|url=http://mumbaisuburban.gov.in/html/profile.htm|title=Profile|publisher=[[Mumbai Suburban District]]}}</ref> [[চিত্ৰ:Hutatma Chowk.jpg|thumb|left|upright|[[সংযুক্ত মহাৰাষ্ট্ৰ সমিতি|সংযুক্ত মহাৰাষ্ট্ৰ আন্দোলনৰ]] ছহিদৰ স্মৃতিত নিৰ্মিত ''[[হুতাত্মা চক]]'' স্মাৰক (পাছলৈ বাম [[ফ্লোৰা ফাউণ্টেন]]) |alt=A stone statue of torch-bearers as seen at night. A fountain with a white base is in the background]] ১৯৫৫ চনৰ এক [[লোকসভা]] আলোচনাত [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছে]] মুম্বাই চহৰক লৈ এক স্বশাসিত নগৰৰাজ্য স্থাপনৰ দাবী জনায়।<ref>{{cite web|last=Guha|first=Ramachandra|url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/mag/2003/04/13/stories/2003041300240300.htm|title=The battle for Bombay|date=2003-04-13|accessdate=2008-11-12|work=[[The Hindu]]|archivedate=2021-02-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210225203858/http://www.hinduonnet.com/thehindu/mag/2003/04/13/stories/2003041300240300.htm|deadurl=yes}}</ref> ১৯৫৬ চনত [[ৰাজ্য পুনৰ্গঠন আইন|ৰাজ্য পুনৰ্গঠন]] কমিশ্বনে বোম্বাই চহৰক ৰাজধানী কৰি দ্বিভাষিক [[মহাৰাষ্ট্ৰ]]-[[গুজৰাট]] ৰাজ্য গঠনৰ চুপাৰিছ কৰে। [[বোম্বাই চিটিজেন্‌চ কমিটি]] নামৰ নেতৃস্থানীয় [[গুজৰাটী জাতি|গুজৰাটী]] শিল্পপতিসকলৰ এটা সংস্থাই বোম্বাইৰ স্বশাসনৰ পক্ষে মতপ্ৰকাশ কৰে।<ref>{{Harvnb|Guha|2007|pp=197–8}}</ref> ১৯৫৭ চনৰ নিৰ্বাচনত [[সংযুক্ত মহাৰাষ্ট্ৰ সমিতি]] এ সকলো প্ৰস্তাবৰ বিৰোধিতা কৰে। তেওঁলোকে বোম্বাইক মহাৰাষ্ট্ৰৰ ৰাজধানী ঘোষণা কৰাৰ দাবী জনায়।<ref>{{cite web|url=http://www.maharashtra.gov.in/english/community/community_samyuktaShow.php|title=Samyukta Maharashtra|accessdate=2008-11-12|publisher=[[Government of Maharashtra]]}}</ref> ইয়াকে লৈ আন্দোলন আৰম্ভ হয়। [[ফ্লোৰা ফাইণ্টেন|ফ্লোৰা ফাউণ্টেনোত]] এটা প্ৰতিবাদ সমাবেশত পুলিচৰ গুলি চালনাত ১০৫ জনৰ মৃত্যু হয়। ইয়াৰ পাছত ১৯৬০ চনৰ ১ মেত ভাষাৰ ভিত্তিত বোম্বাই ৰাজ্যক দ্বি-বিভক্ত কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.indianexpress.com/news/sons-of-soil-born-reborn/269628/|title=Sons of soil: born, reborn|date=2008-02-06|work=[[The Indian Express|Indian Express Newspapers (Mumbai)]]}} Retrieved on 2008-11-12.</ref> বোম্বাই ৰাজ্যৰ [[গুজৰাটী ভাষা|গুজৰাটী]]-ভাষী অঞ্চলসমূহক লৈ গঠিত হয় গুজৰাট ৰাজ্য।<ref>{{cite web |url=http://india.gov.in/knowindia/st_gujurat.php|title=Gujarat|accessdate=2008-01-16|publisher=[[Government of India]]}}</ref> অৱশিষ্ট বোম্বাই ৰাজ্যৰ [[মাৰাঠী ভাষা|মাৰাঠী]]-ভাষী অঞ্চল, [[মধ্য প্ৰদেশ আৰু বেৰাৰ]] ৰাজ্যৰ আঠখন জিলা, [[হায়দৰাবাদ ৰাজ্য|হায়দৰাবাদ ৰাজ্যৰ]] পাঁচখন জিলা আৰু উভয় ৰাজ্যৰ মধ্যবৰ্তীৰ অসংখ্য সৰু সৰু দেশীয় ৰাজ্যক লৈ গঠিত হয় মহাৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্য। বোম্বাইক এই ৰাজ্যৰ ৰাজধানী ঘোষনা কৰা হয়।<ref>{{cite web|url=http://india.gov.in/knowindia/st_maharashtra.php |title=Maharashtra|accessdate=2008-01-16|publisher=Government of India}}</ref> সংযুক্ত মহাৰাষ্ট্ৰ আন্দোলনৰ স্মৰণত ফ্লোৰা ফাউণ্টেনৰ নামকৰণ কৰা হয় ''[[হুতাত্মা চক]]'' (ছহিদৰ চক); নিৰ্মিত হয় এটা ছহিদস্তম্ভও।<ref>{{cite news|url=http://www.epaper.timesofindia.com/Repository/ml.asp?Ref=TU1JUi8yMDA4LzA1LzEzI0FyMDA1MDA=&Mode=HTML&Locale=english-skin-custom|title=BMC will give jobs to kin of Samyukta Maharashtra martyrs|first=Geeta|last=Desai|accessdate=2008-11-16|date=2008-05-13|publisher=''[[Mumbai Mirror]]''|archivedate=2011-08-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110816124148/http://epaper.timesofindia.com/Repository/ml.asp?Ref=TU1JUi8yMDA4LzA1LzEzI0FyMDA1MDA=&Mode=HTML&Locale=english-skin-custom|deadurl=yes}}</ref> পৰৱৰ্তী দশকত বোম্বাই চহৰৰ ব্যাপক উন্নতি সাধন হয়। ১৯৬০-ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে সমুদ্ৰোত্থিত ভূভাগ [[নাৰীমন পইণ্ট]] আৰু [[কফ পেৰেড|কফ পেৰেডৰ]] বিকাশ ঘটোৱা হয়।<ref>{{harvnb|Dwivedi|Mehrotra|2001|p=306}}</ref> ১৯৭৫ চনৰ ২৬ জানুৱাৰীত [[মহাৰাষ্ট্ৰ চৰকাৰে]] [[মুম্বাইমহানগৰীয় অঞ্চল|বোম্বাই মহানগৰীয় অঞ্চলৰ]] সুসংহত পৰিকল্পনা আৰু উন্নয়নৰ লক্ষ্যৰে [[মুম্বাই মেট্ৰোপলিটান ৰিজিঅ’ন ডেভেলপমেণ্ট অথৰিটি|বোম্বাই মেট্ৰোপলিটান ৰিজঅন ডেভেলপমেণ্ট অথৰিটি]] (বিএমআৰডিএ) নামৰ এটা সৰ্বোচ্চ ক্ষমতাসম্পন্ন সংস্থা প্ৰতিষ্ঠা কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.mmrdamumbai.org/index.htm|title=About Mumbai Metropolitan Region Development Authority (MMRDA)|accessdate=2008-11-13|publisher=[[Mumbai Metropolitan Region Development Authority]]|archivedate=2009-03-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090307224202/http://www.mmrdamumbai.org/index.htm|deadurl=yes}}</ref> ১৯৭৯ চনৰ অগষ্ট মাহত [[চিটি অ্যাণ্ড ইণ্ডাষ্ট্ৰিয়াল ডেভেলপমেণ্ট কৰ্পোৰেছন]] (চিআইডিচিও) [[থানে]] আৰু [[ৰায়গড জেলা|ৰায়গডৰ]] সীমাত বোম্বাই চহৰৰ জনসংখ্যাৰ চাপ কমাবলৈ [[নবি মুম্বাই|নিউ বোম্বাই]] নামৰ এক উপনগৰী স্থাপন কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.nmmconline.com/english/aboutUs/about_history_Show.php|title=About Navi Mumbai (History)|accessdate=2008-11-13|publisher=[[Navi Mumbai Municipal Corporation]] (NMMC)|archivedate=2008-09-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080918095134/http://www.nmmconline.com/english/aboutUs/about_history_Show.php|deadurl=yes}}</ref> [[মুম্বাই হাৰবাৰ|বোম্বাই হাৰবাৰৰ]] চাপ কমাবলৈ ১৯৮৯ চনৰ ২৬ মেত [[নব সেবা|নব সেবাত]] [[জৱাহৰলাল নেহেৰু বন্দৰত]] কমিছন গঠন কৰা হয়। মুম্বাইৰ কেন্দ্ৰীয় বন্দৰ হিচাপে ব্যবহৃত এই বন্দৰে বৰ্তমান ভাৰতৰ কণ্টেনাৰাইজড কাৰ্গোৰ ৫৫-৬০ শতাংশ বহন কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.jawaharcustoms.gov.in/jnch/others/profile.htm|title=Profile of Jawaharlal Nehru Custom House (Nhava Sheva)|accessdate=2008-11-13|publisher=Jawaharlal Nehru Custom House|archivedate=2008-02-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080226073604/http://www.jawaharcustoms.gov.in/jnch/others/profile.htm|deadurl=yes}}</ref> অতীতৰ বোম্বাই এখন শান্তিপূৰ্ণ চহৰ হলেও বিগত দুই বছৰত চহৰত সন্ত্ৰাসৰ ঘটনা বৃদ্ধি পাইছে। ১৯৯২-৯৩ চনত [[অযোধ্যা|অযোধ্যাত]] [[বাবৰি মচজিদ]] ধ্বংস হোৱাৰ পাছত চহৰত [[বোম্বাই দাঙ্গা|হিন্দু-মুচলন্তৰ দাঙ্গা]] বৃদ্ধি পায়। এই দাঙ্গাত এক হাজাৰৰো বেছি লোক নিহত হয়।<ref>{{cite journal|url=http://www.hinduonnet.com/fline/fl2014/stories/20030718002704100.htm|title=Mumbai: A decade after riots|journal=Frontline|first=Naunidhi|last=Kaur|accessdate=2008-11-13|volume=20|issue=14|date=July 05–18, 2003|work=[[The Hindu]]|archivedate=2008-12-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081222015843/http://www.hinduonnet.com/fline/fl2014/stories/20030718002704100.htm|deadurl=yes}}</ref> ১৯৯৩ চনৰ ১২ মাৰ্চত ইচলামী সন্ত্ৰাসবাদী আৰু [[মুম্বাই অন্ধকাৰ জগৎ|বোম্বাই অন্ধকাৰ জগতৰ]] সংযোগস্থল চহৰৰ প্ৰধান প্ৰধান দৰ্শনীয় স্থানসমূহত [[১৯৯৩ বোম্বাই বোমা বিস্ফোৰণ|১৩টা পৰস্পৰ সম্পৰ্কযুক্ত বোমা বিস্ফোৰণৰ]] ঘটনা ঘটে। এই বিস্ফোৰণত ২৫৭ জনৰ মৃত্যু হয় আৰু ৭০০ জনৰো বেছি লোক আহত হয়।<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/march/12/newsid_4272000/4272943.stm|title=1993: Bombay hit by devastating bombs|accessdate=2008-11-12|date=1993-03-12|work=[[BBC News]]}}</ref> ২০০৬ চনত চহৰৰ [[মুম্বাই চহৰতলি ৰেল|যাত্ৰীবাহী ট্ৰেনসমূহত]] [[১১ জুলাই ২০০৭ মুম্বাইত ট্ৰেনত বোমা বিস্ফোৰণ|সাতোটা বোমাৰ বিস্ফোৰণ]] ঘটোৱা হয় য’ত ২০৯ জনৰ মৃত্যু হয় আৰু ৭০০ জনেৰো বেছি লোক আহত হয়।<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/in_depth/south_asia/2006/mumbai_train_attacks/default.stm |title=Special Report: Mumbai Train Attacks |date=2006-09-30 |work=BBC News |accessdate=2008-08-13}}</ref> ২০০৮ চনত সশস্ত্ৰ উগ্ৰপন্থীসকলৰ [[২৬ নৱেম্বৰ ২০০৮ মুম্বাই জঙ্গিহানা|দহটা পৰস্পৰ সংযুক্ত আক্ৰমণত]] ১৭৩ জনৰ মৃত্যু হয়, ৩০৮ জন আহত হয়, একাধিক ঐতিহাসিক স্থান আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ হোটেল ভীষণভাবে ক্ষতিগ্ৰস্থ হয়।<ref name="Casualties">{{cite press release|url=http://pib.nic.in/release/release.asp?relid=45446|publisher= Press Information Bureau (Government of India)|date=2008-12-11|title=HM announces measures to enhance security |accessdate=2008-12-14}}</ref> বৰ্তমানে মুম্বাই ভাৰতৰ বাণিজ্যিক ৰাজধানী আৰু বিশ্ব অৰ্থনীতিৰ এক অন্যতম প্ৰধান কেন্দ্ৰ।<ref name="Mumbai global"/> কেইবা দশক ধৰি দেশৰ প্ৰধান প্ৰধান অৰ্থনৈতিক সংস্থাসমূহৰ প্ৰধান কাৰ্যালয় এই চহৰত অবস্থিত। এই কাৰণে ইয়াৰ পৰিকাঠামোৰ উন্নয়ন আৰু ব্যক্তিগত বিনিয়োগৰ ক্ষেত্ৰতো বিশেষ উন্নতি সাধিত হৈছে।<ref>{{cite journal|last=Shaw|first=Annapurna|title=Emerging Patterns of Urban Growth in India|journal=Economic and Political Weekly|volume=34|issue=16/17|pages=969–978|url=http://www.jstor.org/stable/4407880 |accessdate=2009-07-08|doi=10.2307/4407880|year=1999|doi_brokendate=2009-09-20}}</ref> এইভাবে প্ৰাচীন মৎস্যজীবী সম্প্ৰদায়ৰ বসতি আৰু ঔপনিবেশিক যুগৰ বাণিজ্য নগৰীৰ পৰা মুম্বাই আজি পৰিণত হৈছে [[দক্ষিণ এছিয়া|দক্ষিণ এছিয়াৰ]] বৃহত্তম চহৰ আৰু বিশ্বৰ সৰ্বাপেক্ষা বৰ্ণময় চলচ্চিত্ৰ কেন্দ্ৰৰ পাদপীঠত।<ref>{{harvnb|Brunn|Williams|Zeigler|2003|pages=353–354|Ref=bru}}</ref> == ভূগোল == {{Main|মুম্বাইৰ ভূগোল}} [[চিত্ৰ:Bombay 72.86065E 19.07915N.jpg|thumb|উপগ্ৰহচিত্ৰত মুম্বাই]] [[ভাৰত|ভাৰতৰ]] [[পশ্চিম ভাৰত|পশ্চিমাঞ্চলীয়]] [[ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰশাসিত অঞ্চল|ৰাজ্য]] [[মহাৰাষ্ট্ৰ|মহাৰাষ্ট্ৰত]] {{Coord|19.0|N|73.0|E|}} অক্ষ-দ্ৰাঘিমাংশত মুম্বাই চহৰ অৱস্থিত।<ref>{{cite web|publisher=Falling Rain Genomics, Inc|url=http://www.fallingrain.com/world/IN/16/Mumbai.html|title=Mumbai, India Page|accessdate=2008-03-19|archivedate=2013-08-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130812093238/http://www.fallingrain.com/world/IN/16/Mumbai.html|deadurl=yes}}</ref> এই চহৰ [[মুম্বাই জিলা]] আৰু [[মুম্বাই উপনগৰ জিলা]] নামেৰে মহাৰাষ্ট্ৰৰ দুটি পৃথক ৰাজস্ব জিলাক লৈ গঠিত।<ref>{{cite web|title=Mumbai Suburban|publisher=[[National Informatics Centre]] (Mahrashtra State Centre)|url=http://www.maharashtra.nic.in/htmldocs/Activity/mumbai_sub.pdf|accessdate=2009-15-31|format=[[PDF]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110813081012/http://www.maharashtra.nic.in/htmldocs/Activity/mumbai_sub.pdf|archivedate=2011-08-13|deadurl=yes}}</ref> মূল চহৰাঞ্চলক ''দ্বীপচহৰ'' বা ''আইল্যাণ্ড চিটি'' নামেৰেও অভিহিত কৰা হয়।<ref>{{cite web |url=http://www.mmrdamumbai.org/projects_muip.htm |title=MMRDA Projects |accessdate=2007-12-06 |publisher=[[Mumbai Metropolitan Region Development Authority]] (MMRDA) |archivedate=2009-02-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090226031015/http://www.mmrdamumbai.org/projects_muip.htm |deadurl=yes }}</ref> মুম্বাইৰ মুঠ আয়তন ৬০৩.৪ বৰ্গকিলোমিটাৰ।<ref>{{cite web|title=Area and Density – Metropolitan Cities|url=http://urbanindia.nic.in/moud/theministry/subordinateoff/tcpo/AREA_POP/CHAPTER-4.PDF|format=PDF, 111 [[Kilobyte|KB]]|publisher=Ministry of Urban Development ([[Government of India]])|page=33|accessdate=2008-04-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090410000104/http://urbanindia.nic.in/moud/theministry/subordinateoff/tcpo/AREA_POP/CHAPTER-4.PDF|archivedate=2009-04-10|deadurl=yes}}</ref> এৰ ৪৩৭.৭১ বৰ্গকিলোমিটাৰ অঞ্চলটৰ মাজত দ্বীপচহৰৰ আয়তন ৬৭.৭৯ বৰ্গকিলোমিটাৰ আৰু উপনগৰ জিলাৰ আয়তন ৩৭০ বৰ্গকিলোমিটাৰ। এই দুই অঞ্চল [[বৃহন্মুম্বাইপৌৰসংস্থা|বৃহন্মুম্বাই পৌৰসংস্থাৰ]] (বিএমচ)ৰ এক্তিয়াৰভুক্ত। অৱশিষ্ট অঞ্চল প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰক, মুম্বাই বন্দৰ কৰ্তৃপক্ষ, পৰমাণু শক্তি কমিছন আৰু বোৰবলি জাতীয় উদ্যানৰ এক্তিয়াৰভুক্ত, যিটো বিএমচি-ৰ এক্তিয়াৰৰ বাহিৰত অৱস্থিত।<ref name="trf">{{harvnb|Mumbai Plan|loc=1.2 Area and Divisions|Ref=plan}}</ref> ভাৰতৰ পশ্চিম উপকূলৰ [[কোঙ্কণ]] অঞ্চলত [[উলহাচ নদী|উলহাচ নদীৰ]] মোহনাত [[সাষ্টী দ্বীপ|সাষ্টী দ্বীপত]] মুম্বাই অৱস্থিত। সাষ্টী দ্বীপৰ কিয়দংশ আকৌ [[থানে জিলা|থানে জিলাৰ]] অন্তৰ্গত।<ref name="geo">{{harvnb|Greater Bombay District Gazetteer|1960|p=2|Ref=bom}}</ref> মুম্বাইৰ পশ্চিমাংশ [[আৰব সাগৰৰ]] দ্বাৰা বেষ্টিত।<ref name="mloc">{{harvnb|Mumbai Plan|loc=1.1 Location|Ref=plan}}</ref> চহৰৰ অনেক অঞ্চলেই সমুদ্ৰপৃষ্ঠৰ পৰা সামান্য উচ্চতাত অৱস্থিত। চহৰৰ উচ্চতা মোটামুটি ১০ পৰা ১৫ মিটাৰৰ মাজত;<ref>{{Harvnb|Krishnamoorthy|p=218}}</ref> গড় উচ্চতা ১৪ মিটাৰ।<ref name="Wbase">{{cite web|publisher=Weatherbase|url=http://www.weatherbase.com/weather/weather.php3?s=030034&refer=|title=Mumbai, India|accessdate=2008-03-19|archivedate=2006-03-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060316121943/http://www.weatherbase.com/weather/weather.php3?s=030034&refer=|deadurl=yes}}</ref> উত্তৰ মুম্বাই (সাষ্টী) অঞ্চলটো<ref>{{harvnb|Mumbai Plan|loc=1.3.2.2 Salsette Island|Ref=plan}}</ref> পৰ্বতময়। সাষ্টীত [[পোবাই]]-[[কানহেৰি]] পৰ্বতশ্ৰেণীৰ ৪৫০ মিটাৰ উচ্চতাত চহৰৰ উচ্চতম স্থানটো অৱস্থিত।<ref>{{cite web|url=http://iscmumbai.maharashtra.gov.in/floristic%20survey.html|title=Floristic Survey of Institute of Science, Mumbai, Maharashta State|publisher=[[Government of Maharashtra]]|last1=Srinivasu|first1=T.|last2=Pardeshi|first2=Satish|accessdate=2009-08-26|archivedate=2009-07-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090717023146/http://iscmumbai.maharashtra.gov.in/floristic%20survey.html|deadurl=yes}}</ref> [[সঞ্জয় গান্ধী জাতীয় উদ্যান]] (বোৰিবলি জাতীয় উদ্যানৰ) কিছুঅংশ মুম্বাই উপনগৰ জিলাত, কিছুঅংশ থানে জিলাত অৱস্থিত। এই উদ্যানৰ আয়তন ১০৩.০৯ বৰ্গকিলোমিটাৰ।<ref>{{Harvnb|Bapat|2005|pp=111–112}}</ref> [[ভাস্তা জলাধাৰৰ]] বাহিৰে আৰু যি ছটা প্ৰধান হ্ৰদৰ পৰা চহৰৰ পানী সৰবৰাহ কৰা হয় সেইবোৰ হ’ল [[বিহাৰ হ্ৰদ|বিহাৰ]], [[মধ্য বৈতৰ্ণ হ্ৰদ|নিম্ন বৈতৰ্ণ]], উচ্চ বৈতৰ্ণ, [[তুলসী হ্ৰদ|তুলসী]], তানসা আৰু [[পগ্ৰন্থ হ্ৰদ]]।<ref>{{cite web|title=Municipal Corporation of Greater Mumbai Water Sector Initiatives|url=http://darpg.nic.in/arpg-website/Conference/Pune/water%20supply%20initiatives.ppt|format=PPT|publisher=Department of Administrative Reforms and Public Grievances ([[Government of India]])|page=6|accessdate=2008-04-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090410234437/http://darpg.nic.in/arpg-website/Conference/Pune/water%20supply%20initiatives.ppt|archivedate=2009-04-10|deadurl=yes}}</ref> তুলসী আৰু বিহাৰ হ্ৰদ চহৰৰ সীমাৰ মাজতই বোৰিবলি জাতীয় উদ্যান অৱস্থিত।<ref name="wt">{{cite journal|title=Encroaching on a lifeline|journal=[[Frontline (magazine)|Frontline]]|3=volume 20|4=issue 04|date=February 15–28, 2003|first=Lyla|last=Bavadam|url=http://www.hinduonnet.com/fline/fl2004/stories/20030228002609200.htm|publisher=''[[The Hindu]]''|accessdate=2008-04-28|archivedate=2008-02-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080218114307/http://www.hinduonnet.com/fline/fl2004/stories/20030228002609200.htm|deadurl=yes}}</ref> পোবাই হ্ৰদটোও চহৰৰ সীমাৰ মাজত অৱস্থিত; তথাপি এই হ্ৰদৰ পানী কেবলমাত্ৰ কৃষি আৰু শিল্পকাৰখানাৰ প্ৰয়োজনহে ব্যবহৃত হয়।<ref>{{cite web|url=http://envis.maharashtra.gov.in/envis_data/pps/pawai2.ppt|format=PPT, 1.6 [[Megabyte|MB]]|title=Salient Features of Powai Lake|publisher=Department of Environment ([[Government of Maharashtra]])|accessdate=2009-04-29|archivedate=2011-07-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110715195652/https://envis.maharashtra.gov.in/envis_data/pps/pawai2.ppt|deadurl=yes}}</ref> উদ্যানৰ মাজত তিনিখন সৰু নদীৰ উৎসস্থল অবস্থিত। এইবোৰ হ’ল [[দহিচৰ নদী|দহিচৰ]], [[পইচৰ নদী|পইচৰ বা পইচৰ]] আৰু [[ওছিয়াৰা নদী|ওহিয়াৰা বা ওছিয়াৰা]]। বৰ্তমানে দুষিত [[মিঠি নদী|মিঠি নদীৰ]] উৎস তুলসী হ্ৰদ; এই নদীয়ে বিহাৰ আৰু পোবাই হ্ৰদৰ অতিৰিক্ত পানী ধাৰণ কৰে।<ref>{{harvnb|Mumbai Plan|loc=1.7 Water Supply and Sanitation|Ref=plan}}</ref> চহৰৰ উপকূলভাগত অসংখ্য [[খাল (জোৱাৰ)|খাল]] অৱস্থিত। এইবোৰ পশ্চিমলৈ [[থানে খালৰ] পৰা পূৰ্বলৈ মধ মাৰ্ভে পৰ্যন্ত প্ৰসাৰিত।<ref>{{cite news|title=Security web for city coastline |url=http://timesofindia.indiatimes.com/Cities/Security_web_for_city_coastline/articleshow/3830390.cms|date=2008-12-13|last=Sen|first=Somit|publisher=''[[The Times of India]]''|accessdate=2009-04-30}}</ref> সাষ্টী দ্বীপৰ পূৰ্ব উপকূলভাগত এটা জৈববৈচিত্ৰ্যৰে সমৃদ্ধ বৃহৎ [[ম্যানগ্ৰোভ]] [[জলাভূমি]] অৱস্থিত। অন্যদিশে পশ্চিমৰ উপকূলভাগ বালিময় আৰু শিলাময়।<ref>{{Harvnb|Patil|1957|pp=45–49}}</ref> সমুদ্ৰৰ নিচেই কাষত হোৱাৰ কাৰণে মুম্বাই চহৰ অঞ্চলৰ মাটি প্ৰধানত বেলে প্ৰকৃতিৰ। উপনগৰ অঞ্চলৰ মাটি অৱশ্যে পলসুৱা আৰু সাৰুৱা প্ৰকৃতিৰ।<ref>{{harvnb|Mumbai Plan|loc=1.3.1 Soil|Ref=plan}}</ref> এই অঞ্চলৰ ভূগৰ্ভস্থ শিলাস্তৰ কলা দাক্ষিণাত্য বেচল্ট প্ৰকৃতিৰ। ইয়াৰ এচিডিক আৰু [[মৌলিক (ৰসায়ন)|মৌলিক]] উপাদানসমূহ পৰৱৰ্তী [[ক্ৰিটোচিয়াচৰ]] পৰা আদি [[ইয়োচিন]] যুগীয়।<ref>{{harvnb|Mumbai Plan|loc=1.3.2 Geology and Geomorphology|Ref=plan}}</ref> মুম্বাই এক [[ভূমিকম্পবিদ্যা|ভূমিকম্পপ্ৰবণ অঞ্চলত]] অৱস্থিত; চহৰৰ নিকটবৰ্তী এলেকাত ২৩টা চ্যুতিৰেখাৰ উপস্থিতি পৰিলক্ষিত হয়।<ref>{{cite journal|last1=Kanth|first1=S. T. G. Raghu|last2=Iyenagar|first2=R. N.|url=http://www.scribd.com/doc/10026629/Earthquake-Hazard-Computation-for-Mumbai-Bombay-City |journal=[[Current Science]]|volume = 91|title=Seismic Hazard estimation for Mumbai City|date=2006-12-10|issue = 11|page=1486|publisher=Current Science Association|accessdate=2009-09-03|quote=This is used to compute the probability of ground motion that can be induced by each of the '''twenty-three''' known faults that exist around the city.}}</ref> অঞ্চলটোক [[ভাৰতৰ ভূমিকম্পপ্ৰবণ অঞ্চল|ভূমিকম্পপ্ৰবণ ক্ষেত্ৰ ৩ অঞ্চলত]] বৰ্গভুক্ত কৰা হয়।<ref>{{cite map|publisher=[[India Meteorological Department]]|url=http://www.imd.ernet.in/section/seismo/static/seismo-zone.htm|title=Seismic Zoning Map|accessdate=2008-07-20}}</ref> ৰ অৰ্থ ৰিখটাৰ স্কেলত ৬.৫ মাত্ৰাৰ ভূমিকম্প ইয়াত স্বাভাবিক।<ref>{{cite web |url=http://theory.tifr.res.in/bombay/physical/fault.html |title=The Seismic Environment of Mumbai |publisher=Department of Theoretical Physics ([[Tata Institute of Fundamental Research]]) |accessdate=2007-12-06}}</ref> == জলবায়ু == {{Main|মুম্বাইৰ জলবায়ু}} [[চিত্ৰ:India mumbai temperature precipitation averages chart.svg|thumb|left|মুম্বাইৰ গড় তাপমাত্ৰা আৰু বৃষ্টিপাত|alt=The average temperature ranges between 23°C in January to 30°C in May. Rainfall is at or near zero from November through May, then quickly rises to a peak of about 600 mm in July, falling back more gradually.]] মুম্বাইৰ জলবায়ু [[ক্ৰান্তীয় জলবায়ু|ক্ৰান্তীয় প্ৰকৃতিৰ]]। [[কোপেন জলবায়ু বৰ্গীকৰণ]] অনুযায়ী এই জলবায়ু [[ক্ৰান্তীয় সাভানা জলবায়ু|ক্ৰান্তীয় আৰ্দ্ৰ আৰু শুষ্ক প্ৰকৃতিৰ]]। ইয়াত সাত মাহ শুষ্ক আৱাহাৱা বিৰাজ কৰে আৰু জুলাই মাহত প্ৰচুৰ বৃষ্টিপাত হয়।<ref>{{harvnb|Proceedings of the Indian National Science Academy|1999|p=210|Ref=proc}}</ref> ডিচেম্বৰৰ পৰা ফেব্ৰুৱাৰী মাহ পৰ্যন্ত শীতকালত আৰু মাৰ্চৰ পৰা জুন মাহ পৰ্যন্ত গ্ৰীষ্মকাল বিৰাজ কৰে। জুনৰ পৰা চেপ্টেম্বৰৰ শেষ ভাগ পৰ্যন্ত দক্ষিণ-পশ্চিম মৌচুমী বায়ুৰ প্ৰভাৱত ইয়াত প্ৰচুৰ বৃষ্টিপাত হয়। অক্টোবৰ-নৱেম্বৰ মাহত ইয়াত বিৰাজ কৰে শৰৎকাল।<ref>{{harvnb|Greater Bombay District Gazetteer|1960|p=84|Ref=bom}}</ref> মে মাহত এই অঞ্চলত প্ৰাকবৰ্ষা বৃষ্টিপাত দেখা যায়। আকৌ অক্টোবৰ-নৱেম্বৰ মাহত উত্তৰ-পূৰ্ব মৌচুমী বায়ুৰ প্ৰভাৱতো কিছু বৃষ্টিপাত সংঘটিত হয়। ১৯৫৪ চনত মুম্বাইত সৰ্বোচ্চ বাৰ্ষিক বৃষ্টিপাত নথিভুক্ত হৈছিল ৩৪৫২ মিলিমিটাৰ।<ref name="clra">{{harvnb|Mumbai Plan|loc=1.4 Climate and Rainfall|Ref=plan}}</ref> ২০০৫ চনৰ ২৬ জুলাইত চহৰত একেদিনাই বৃষ্টিপাত হয় ৯৪৪ মিলিমিটাৰ। এইয়াই মুম্বাইৰ এদিনৰ [[২০০৫ মুম্বাই বৰষুণ|সৰ্বোচ্চ বৃষ্টিপাতৰ]] ৰেকৰ্ড।<ref>{{cite news | last= Kishwar| first=Madhu Purnima |url=http://www.dnaindia.com/report.asp?NewsID=1039257 |title=Three drown as heavy rain lashes Mumbai for the 3rd day |publisher=''[[Daily News and Analysis]]'' (DNA) |location=Mumbai |date=2006-07-03 |accessdate=2009-06-15}}</ref> চহৰৰ গড় মুঠ বাৰ্ষিক বৃষ্টিপাতৰ পৰিমাণ দ্বীপচহৰত ২১৪৬.৬ মিলিমিটাৰ আৰু উপনগৰ অঞ্চলত ২৪৫৭ মিলিমিটাৰ।<ref name="clra"/> মুম্বাইৰ গড় বাৰ্ষিক তাপমাত্ৰা ২৭.২° চেণ্টিগ্ৰেড আৰু গড় বাৰ্ষিক বৃষ্টিপাতৰ পৰিমাণ ২১৬.৭ চেণ্টিমিটাৰ।<ref>{{harvnb|Rohli|Vega|2007|p=267}}</ref> দ্বীপচহৰৰ বাৰ্ষিক সৰ্বোচ্চ আৰু সৰ্বনিম্ন তাপমাত্ৰা যথাক্ৰমে ৩১.২° চেণ্টিগ্ৰেড আৰু ২৩.৭°চেণ্টিগ্ৰেড। উপনগৰ অঞ্চলত দৈনিক সাধাৰণ সৰ্বোচ্চ তাপমাত্ৰা ২৯.১° চেণ্টিগ্ৰেডৰ পৰা ৩৩.৩° চেণ্টিগ্ৰেডৰ মাজত থাকে; অন্যহাতে দৈনিক সাধাৰণ সৰ্বনিম্ন তাপমাত্ৰা থাকে ১৬.৩° চেণ্টিগ্ৰেডৰ পৰা ২৬.২° চেণ্টিগ্ৰেডৰ ভিতৰত।<ref name="clra"/> ১৯৮২ চনৰ ২৮ মাৰ্চত চহৰৰ তাপমাত্ৰা আছিল ৪০.২° চেণ্টিগ্ৰেড; এইটো চহৰৰ সৰ্বোচ্চ তাপমাত্ৰাৰ ৰেকৰ্ড।<ref>{{harvnb|WMO bulletin|2000|loc=p. 346, "Bombay recorded a maximum temperature of 40.2&nbsp;°C on 28 March 1982, the highest since 1955."|Ref=wmo}}</ref> অন্যহাতে ১৯৬২ চনৰ ২৭ জানুৱাৰীত চহৰৰ তাপমাত্ৰা আছিল ৭.৪° চেণ্টিগ্ৰেড; এইটো চহৰৰ সৰ্বনিম্ন তাপমাত্ৰাৰ ৰেকৰ্ড।<ref>{{cite news | url = http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/2770007.cms | title = Mumbai still cold at 8.6 degree C | publisher = ''[[The Times of India]]'' | date = 2008-02-09 | accessdate = 2009-04-26}}</ref> {{-}} {{Mumbai weatherbox}} == অৰ্থনীতি == {{Main|মুম্বাইৰ অৰ্থনীতি}} [[চিত্ৰ:Bombay Stock Exchange.jpg|thumb|upright|[[মুম্বাই ষ্টক এক্সচেঞ্জ]] এছিয়াৰ প্ৰাচীনতম ষ্টক এক্সচেঞ্জ|alt=A skyscraper with curved walls and glass panes. A round building and a tree seen on its right side]] মুম্বাই ভাৰতৰ বৃহত্তম চহৰ আৰু অৰ্থনৈতিক ৰাজধানী। দেশৰ সামগ্ৰিক [[জিডিপি|জিডিপিৰ]] ৫ শতাংশ উৎপাদিত হয় এই চহৰতে।<ref name="mmrda muip gdp"/><ref name="Mumbai global">{{cite web | url = http://www.rediff.com/money/2007/apr/27mumbai.htm | title = Mumbai a global financial centre? Of course! | last=Thomas |first=T. | publisher = [[Rediff]] | date = 2007-04-27 | accessdate = 2009-05-31 |location=[[New Delhi]]}}</ref> ইয়াৰ বাহিৰেও মুম্বাই ভাৰতৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অৰ্থনৈতিক কেন্দ্ৰও। দেশৰ সামগ্ৰিক কাৰখানা শ্ৰমিক নিয়োগৰ ১০ শতাংশ, শিল্পোৎপাদনৰ ২৫ শতাংশ, [[আয়কৰ]] সংগ্ৰহৰ ৩৩ শতাংশ, [[বহিঃশুল্ক|বহিঃশুল্কৰ]] ৬০ শতাংশ, কেন্দ্ৰীয় [[অন্তঃশুল্ক|অন্তঃশুল্কৰ]] ২০ শতাংশ [[বৈদেশিক বাণিজ্য|বৈদেশিক বাণিজ্যৰ]] ৪০ শতাংশ আৰু ৪ হাজাৰ কোটি টাকা [[কৰ্পোৰেট কৰ|কৰ্পোৰেট কৰৰ]] উৎস হল মুম্বাই।<ref>{{harvnb|Swaminathan|Goyal|2006|p=51}}</ref> মুম্বাইৰ জিডিপি ২০০,৪৮৩ কোটি টকা<ref>{{cite news|url=http://www.financialexpress.com/news/gdp-growth-surat-fastest-mumbai-largest/266636/|title=GDP growth: Surat fastest, Mumbai largest|accessdate=2009-09-05|date=2008-01-29|publisher=''[[The Financial Express]]''}}</ref> আৰু জনেপ্ৰতি আয় ১২৮,০০০ টকা।<ref>{{Cite web |last=Research |first=Demand Curve {{!}} Indicus Analytics |date=2009-08-03 |title=India needs cities network for easy rural-urban shift |url=https://www.livemint.com/Politics/MZVXMC045fNfaw6XM9zHQP/India-needs-cities-network-for-easy-ruralurban-shift.html |access-date=2025-12-31 |website=mint |language=en}}</ref> মুম্বাইৰ জনেপ্ৰতি আয় ভাৰতৰ জাতীয় গড়ৰ জনেপ্ৰতি আয়ৰ তিন গুণ।<ref name="mumfact">{{cite web |url=http://www.maharashtratourism.gov.in/MTDC/HTML/MaharashtraTourism/Default.aspx?strpage=../MaharashtraTourism/Trivia.html |title=Maharashtra&nbsp;— trivia |publisher=Maharashtra Tourism Development Corporation |accessdate=2007-12-07}}</ref> ভাৰতৰ অসংখ্য শিল্পগোষ্ঠী ([[লাৰচেন অ্যাণ্ড টব্ৰো]], [[ভাৰতীয় ৰিজাৰ্ভ বেংক]], [[ভাৰতীয় ষ্টেট বেংক]], [[ভাৰতীয় জীৱন বিমা নিগম]], [[টাটা গোষ্ঠী]], [[গোদৰেজ গোষ্ঠী]], [[ৰিলায়েন্স ইণ্ডাষ্ট্ৰিজ]] সহ)<ref name="Mumbai global"/> আৰু পাঁচটা [[ফৰচুন গ্লোবাল ৫০০]] কোম্পানিৰ প্ৰধান কাৰ্যালয় মুম্বাইত অবস্থিত।<ref>{{cite web | title=Fortune Global 500 | url=http://money.cnn.com/magazines/fortune/global500/2008/countries/India.html | work=Fortune | publisher=CNN | date=2008-07-21 | accessdate=2009-04-28 | archivedate=2009-02-28 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20090228161903/http://money.cnn.com/magazines/fortune/global500/2008/countries/India.html | deadurl=yes }}</ref> এই অঞ্চলত অনেক বিদেশী বেংক আৰু বাণিজ্যিক সংস্থাৰ শাখাও আছে।<ref name="Mumbai global"/> এইবোৰৰ মাজত বিশ্ব বাণিজ্য কেন্দ্ৰ বিশেষভাবে উল্লেখযোগ্য।<ref>{{cite web |url=http://www.wtcmumbai.org/ |title= Welcome To World Trade Centre, Mumbai |accessdate= 2008-02-14 |publisher=WTC Mumbai}}</ref> ১৯৭০-ৰ দশক পৰ্যন্ত মুম্বাইৰ অৰ্থনৈতিক সমৃদ্ধিৰ পশ্চাতত আছিল বস্ত্ৰবয়ন শিল্প আৰু বৈদেশিক বাণিজ্য। কিন্তু তাৰ পাছৰ পৰা ইঞ্জিনিয়াৰিং, হিৰা-পলিছ, স্বাস্থ্য পৰিসেৱা আৰু তথ্যপ্ৰযুক্তি শিল্পৰ অভাবনীয় বিকাশৰ ফলত ইয়াৰ স্থানীয় অৰ্থনীতিৰ প্ৰভুত উন্নতি ঘটে।<ref>{{harvnb|Swaminathan|Goyal|2006|p=52}}</ref> ২০০৮ চনত, গ্লোবালাইজেছন এণ্ড ওৱৰ্ল্ড চিটিজ ষ্টাডি গ্ৰুপ (জিএডব্লিউচি)য়ে তেওঁলোকৰ [[বিশ্ব নগৰী]] বৰ্গীকৰণৰ তৃতীয় বৰ্গৰ "আলফা বিশ্ব নগৰী"ৰ ৰূপত মুম্বাইক ঘোষণা কৰিছে।<ref>{{cite web|url=http://www.lboro.ac.uk/gawc/world2008t.html|title=The World According to GaWC 2008|work=Globalization and World Cities Study Group and Network (GaWC)|publisher=[[Loughborough University]]|accessdate=2009-05-07|archivedate=2016-08-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160811203314/http://www.lboro.ac.uk/gawc/world2008t.html|deadurl=yes}}</ref> [[চিত্ৰ:Mumbai Skyline1.jpg|thumb|left|200px| ভাৰতৰ ৩০ কোটি মধ্যবিত্ত জনসংখ্যাৰ বাৰ্ষিক বৃদ্ধিৰ হাৰ ৫ শতাংশ।<ref>{{harvnb|Keillor|2007|p=83}}</ref> এই ছবিত প্ৰদৰ্শিত হৈছে মুম্বাইৰ এটা বসতি অঞ্চল। ]] কেন্দ্ৰীয় আৰু মহাৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্যৰ চৰকাৰী কৰ্মচাৰীসকল চহৰৰ মূল কৰ্মীশক্তি। অনিপূণ আৰু অৰ্ধনিপূণ স্বনিযুক্তৰ সংখ্যাও মুম্বাইত প্ৰচুৰ। এওঁলোক মূলত হকাৰ, টেক্সি ড্ৰাইভাৰ, মেকানিক আৰু অন্যান্য [[ব্লু কলাৰ]] কামত নিযুক্ত। চহৰৰ বন্দৰ আৰু জাহাজনিৰ্মাণ শিল্প সুবিখ্যাত। [[মুম্বাই বন্দৰ]] ভাৰতৰ অন্যতম প্ৰাচীন আৰু সৰ্বাধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ বন্দৰ।<ref>{{cite web |url=http://www.ipa.nic.in/oper.htm |title= Indian Ports Association, Operational Details |accessdate= 2009-04-16 |publisher=Indian Ports Association}}</ref> মাজত মুম্বাইৰ [[ধাৰাবি|ধাৰাবিত]] এটা ক্ৰমবৰ্ধমান পুনৰ্নবীকৰণ শিল্প বিদ্যমান। ইয়াত চহৰৰ অন্যান্য অংশৰ পৰা সংগৃহীত বৰ্জ্য পদাৰ্থৰ পুনৰ্নবীকৰণ কৰা হয়। জিলাত প্ৰায় ১৫,০০০ চিঙ্গল-ৰুমৰ কাৰখানা আছে।<ref name="gua">{{cite news |first=Dan |last= McDougall|title=Waste not, want not in the £700m slum |work=[[The Observer]] |publisher=Guardian News and Media Limited |date=2007-03-04 |accessdate=2009-04-29|url= http://www.guardian.co.uk/environment/2007/mar/04/india.recycling}}</ref> ভাৰতৰ প্ৰধান টেলিভিশ্বন আৰু চেটেলাইট নেটৱৰ্ক আৰু দেশৰ প্ৰধান কেইবাটাও প্ৰকাশন সংস্থাৰ প্ৰধান কাৰ্যালয়ো মুম্বাইত অৱস্থিত। মুম্বাইতে অৱস্থিত [[বলিউড]] নামৰ হিন্দী চলচ্চিত্ৰ শিল্পকেন্দ্ৰটো ভাৰতৰ বৃহত্তম আৰু বিশ্বৰ অন্যতম বৃহৎ চলচ্চিত্ৰ প্ৰস্তুতকাৰক।<ref>{{Harvnb|Wasko|2003|p=185}}</ref><ref>{{Harvnb|Jha|2005|p=1970}}</ref> ভাৰতৰ অন্যান্য অংশৰ দৰে মুম্বাইয়ো ১৯৯১ চনৰ [[ভাৰতত অৰ্থনৈতিক উদাৰীকৰণ|অৰ্থনৈতিক উদাৰীকৰণৰ]] সুফল ভোগ কৰিছে। ১৯৯০-ৰ দশকৰ মাজভাগৰ পৰা চহৰৰ অৰ্থনৈতিক ব্যবস্থাত ব্যাপক উন্নতি সাধন হয়। ২০০০-ৰ দশকত মুম্বাইই তথ্যপ্ৰযুক্তি, বৈদেশিক বাণিজ্য, পৰিসেৱা আৰু আউটচৰ্চিং-ৰ ক্ষেত্ৰত ব্যাপক উন্নতি লাভ কৰে।<ref>{{harvnb|Kelsey|2008|p=208}}</ref> [[বিশ্বব্যাপী বাণিজ্যকেন্দ্ৰ সূচী]] ২০০৮-ত মুম্বাইই ৪৮তম স্থান অধিকাৰ কৰে।<ref name="autogenerated1">{{cite web | url = http://www.mastercard.com/us/company/en/insights/pdfs/2008/MCWW_WCoC-Report_2008.pdf | title = Worldwide Centres of Commerce Index 2008 | publisher = [[MasterCard]] | format = PDF | page = 21 | accessdate = 2009-04-28}}</ref> ২০০৮ চনৰ এপ্ৰিল মাহত ''[[ফ’ৰ্বচ]]'' আলোচনীৰ "টপ টেন চিটিজ ফৰ বিলিয়নাৰচ"ৰ তালিকাত সপ্তম<ref>{{cite web | url = http://www.forbes.com/2008/04/30/billionaires-london-moscow-biz-billies-cz_cv_0430billiecities_slide_5.html?thisSpeed=15000 | publisher = ''[[Forbes]]'' | title = In Pictures: The Top 10 Cities For Billionaires | accessdate = 2009-04-28}}</ref> আৰু এই সকলো বিলিয়নাৰসকলৰ গড় সম্পত্তিৰ হিচাব অনুযায়ী প্ৰথম স্থান দখল কৰে।<ref>{{cite web | url = http://www.forbes.com/2008/04/30/billionaires-london-moscow-biz-billies-cz_cv_0430billiecities.html | title = Cities Of The Billionaires | last=Vorasarun|first= Chaniga | publisher = ''[[Forbes]]'' | date = 2008-04-30 | accessdate = 2009-04-28}}</ref> == নগৰ প্ৰশাসন == [[চিত্ৰ:Bombay - The High Court from afar (2006).jpg|thumb|right|[[বোম্বাই হাইকোৰ্ট]]; [[মহাৰাষ্ট্ৰ]], [[গোৱা]], [[দমন আৰু দিউ]], আৰু [[দাদৰা আৰু নগৰ হাভেলি]] এই হাইকোৰ্টৰ এক্তিয়াৰভুক্ত|alt=A brown building with a central tower and sloping roofs surrounded by trees. A grassy ground and a coconut tree are in front of it.]] {{Main|বৃহন্মুম্বাই পৌৰসংস্থা}} দক্ষিণে [[কোলাবা]]ৰ পৰা উত্তৰে [[মুলুন্দ]], [[মানখুৰ্দ]] আৰু [[দহিচৰ]] পৰ্যন্ত বিস্তৃত মুম্বাইৰ প্ৰশাসনিক দায়িত্ব [[বৃহন্মুম্বাই পৌৰসংস্থা|বৃহন্মুম্বাইপৌৰসংস্থাৰ]] (বিএমচি; পূৰ্বনাম বোম্বাই পৌৰসংস্থা) হাতত ন্যস্ত।<ref name="mloc"/> চহৰৰ নাগৰিক পৰিসেৱা আৰু পৰিকাঠামোগত পৰিসেৱাৰ দায়িত্বও বিএমচি-ৰ হাতত ন্যস্ত। পৌৰসংস্থাৰ কাউন্সিলাৰসকলে আঢ়ৈ বছৰৰ ব্যৱধানত এজন মেয়ৰক নিৰ্বাচিত কৰে। [[মুম্বাইৰ মিউনিচিপ্যাল কমিছনাৰ|মিউনিচিপ্যাল কমিছনাৰ]] পৌৰসংস্থাৰ মুখ্য কাৰ্যনিৰ্বাহী আধিকাৰী আৰু প্ৰশাসনিক শাখাৰ প্ৰধান। যাৱতীয় প্ৰশাসনিক ক্ষমতা তেখেতৰ হাততেই ন্যস্ত। এওঁ [[মহাৰাষ্ট্ৰ চৰকাৰ]]ৰ দ্বাৰা নিয়োজিত এজন [[ইণ্ডিয়ান এডমিনিষ্ট্ৰেটিভ চাৰ্ভিচ|আইএএচ]] স্তৰীয় আধিকাৰী। পৌৰসংস্থা চহৰৰ স্থানীয় স্বায়ত্ত্বশাসন সংস্থা। এই সংস্থা চহৰৰ প্ৰশাসনিক নীতি নিৰ্ধাৰণৰ দায়িত্বপ্ৰাপ্ত হলেও, এই নীতিসমূহ কাৰ্যকৰি কৰাৰ যাৱতীয় ক্ষমতা মিউনিচিপ্যাল কমিশছনাৰৰ হাততহে ন্যস্ত। ৰাজ্যৰ আইন অনুযায়ী নিৰ্দিষ্ট বাবে এই কমিছনাৰ নিযুক্তি সময়ে সময়ে কৰা হয়। উক্ত আইন আৰু পৌৰসংস্থা অথবা ষ্টেণ্ডিং কমিটিৰ প্ৰতিনিধিৰ দ্বাৰা কমিছনাৰৰ ক্ষমতাও বিধিবদ্ধ কৰা আছে।<ref>{{cite web| url=http://www.citymayors.com/government/india_government.html|title=Commissioner System|}}</ref> মুম্বাইৰ দুই ৰাজস্ব জিলাই এজন কৈ [[জিলা কালেকটৰ|জিলা কালেকটৰৰ]] অধীনস্থ।<ref>{{harvnb|Greater Bombay District Gazetteer|1960|loc=[http://www.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/greater_bombay/generaladmin.html#1 General Administration (Introduction)]|Ref=bom}}</ref> এই কালেকটৰসকল সম্পত্তি প্ৰবন্ধন, [[ভাৰত চৰকাৰ|ভাৰত চৰকাৰৰ]] হৈ ৰাজস্ব আদায় আৰু চহৰত অনুষ্ঠিত জাতীয় নিৰ্বাচনৰ তত্ত্বাবধানৰ দায়িত্বপ্ৰাপ্ত।<ref>http://www.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/greater_bombay/generaladmin.html#6 Collector</ref> [[মুম্বাই পুলিচ|মুম্বাই পুলিচৰ]] প্ৰধান [[মুম্বাইৰ পুলিচ কমিছনাৰ|পুলিচ কমিছনাৰ]] এজন [[ইণ্ডিয়ান পুলিচ চাৰ্ভিচ|আইপিএচ]] স্তৰীয় আধিকাৰী। মুম্বাইৰ পুলিচ ৰাজ্য স্বৰাষ্ট্ৰ মন্ত্ৰকৰ অধীনস্থ।<ref>{{harvnb|Office of the Commissioner of Police, Mumbai|p=2|Ref=mp}}</ref> মুম্বাই সাতটা পুলিচ ক্ষেত্ৰ আৰু সোতৰটা ট্ৰেফিক পুলিচ ক্ষেত্ৰত বিভক্ত।<ref name="trf"/> প্ৰত্যেক ক্ষেত্ৰৰ দায়িত্বত থাকে এজন কৈ ডেপুটি পুলিচ কমিছনাৰ।<ref>{{harvnb|Office of the Commissioner of Police, Mumbai|pp=7–8|Ref=mp}}</ref> মুম্বাই ট্ৰেফিক পুলিচ মুম্বাই পুলিচৰ অধীনস্থ এটা অৰ্ধ-স্বশাসিত সংস্থা। [[মুম্বাই দমকল পৰিসেৱা]] এজন মুখ্য দমকল আধিকাৰী, চাৰিজন উপমুখ্য দমকল আধিকাৰী আৰু ছজন বিভাগীয় আধিকাৰীৰ নেতৃত্বাধীন।<ref name="trf"/> [[বোম্বাই হাইকোৰ্ট]] মুম্বাইত অৱস্থিত। মহাৰাষ্ট্ৰ আৰু [[গোৱা]] ৰাজ্য আৰু [[কেন্দ্ৰশাসিত অঞ্চল]] [[দমন আৰু দিউ]] আৰু [[দাদৰা আৰু নগৰ হাভেলি]] এই হাইকোৰ্টৰ এক্তিয়াৰভুক্ত।<ref>{{cite web |url=http://bombayhighcourt.nic.in/ |title=About Bombay High Court |accessdate=2008-01-27 |publisher=[[Bombay High Court]]}}</ref> ইয়াৰ বাদেও দেৱানী বিচাৰৰ বাবে একাধিক সৰু আদালত আৰু ফৌজদাৰী অপৰাধৰ বিচাৰেৰ বাবে একাধিক দায়ৰা আদালতো আছে।<ref>{{harvnb|Greater Bombay District Gazetteer|1960|loc=[http://www.maharashtra.gov.in/english/gazetteer/greater_bombay/law.html#5 Judiciary]|Ref=bom}}</ref> মুম্বাইত সন্ত্ৰাসৰ ষড়যন্ত্ৰ আৰু সংগঠনৰ বিচাৰৰ বাবে এক বিশেষ টাডা (টেৰোৰিজম এণ্ড ডিচৰাপটিভ অ্যাকটিভিটজ) আদালত আছে।<ref>{{harvnb|Fuller|Bénéï|2001|p=47}}</ref> == ৰাজনীতি == [[চিত্ৰ:First meeting session of the Indian National Congress in Bombay, 1885.jpg|thumb|left|250px|বোম্বাইত [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ]] প্ৰথম অধিবেশন (২৮–৩১ ডিচেম্বৰ, ১৮৮৫)|alt=Men in traditional Indian dresses posing for a photograph]] মুম্বাই [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ]] জন্মস্থান আৰু অতীতৰ এক শক্তিশালী ঘাঁটি।<ref>{{harvnb|100 glorious years: Indian National Congress, 1885–1985|loc=p. 4, "The centenary of the Indian National Congress, which is being celebrated at its birthplace Bombay, is a unique event."|Ref=cng}}</ref> ১৮৮৫ চনৰ ২৮-৩১ ডিচেম্বৰত বোম্বাই চহৰতেই জাতীয় কংগ্ৰেছৰ প্ৰথম অধিবেশন অনুষ্ঠিত হয়।<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2006/12/29/stories/2006122906471500.htm|title=Congress foundation day celebrated|date=2006-12-29|accessdate=2008-11-12|publisher=''[[The Hindu]]''|archivedate=2008-03-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080308055955/http://www.hindu.com/2006/12/29/stories/2006122906471500.htm|deadurl=yes}}</ref> কংগ্ৰেছৰ প্ৰথম পঞ্চাশ বছৰত মুঠ ছবাৰ ইয়াতেই কংগ্ৰেছৰ অধিবেশন আয়োজিত হৈছিল। বিংশ শতাব্দীতো বোম্বাই সেয়ে [[ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলন|ভাৰতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামৰ]] এক অন্যতম প্ৰধান কেন্দ্ৰত পৰিণত হয়।<ref>{{harvnb|David|1995|p=215}}</ref> ১৯৬০-ৰ দশকত বোম্বাইত আঞ্চলিকতাবাদী ৰাজনৈতিক শক্তিৰ উত্থান ঘটে। ১৯৬৬ চনৰ ১৯ জুনত [[শিবসেনা]] দলটি প্ৰতিষ্ঠিত হয়। এই দলে মহাৰাষ্ট্ৰৰ স্থানীয় অধিবাসী [[মাৰাঠী জাতি|মাৰাঠীসকলৰ]] অধিকাৰৰ সপক্ষে মতপ্ৰকাশ কৰে<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/msid-1311115,prtpage-1.cms|title=Sena fate: From roar to meow|accessdate=2008-11-12|date=2005-11-29|publisher=''[[The Times of India]]''}}</ref> আৰু মুম্বাই পৰা [[উত্তৰ ভাৰতীয়]] আৰু [[দক্ষিণ ভাৰতীয়]] অভিবাসীৰ বলপূৰ্বক বিতাড়িত কৰাৰ অভিযান আৰম্ভ কৰে।<ref>{{cite news|date=2008-02-13|url=http://www.hindu.com/2008/02/13/stories/2008021354841200.htm|accessdate=2008-04-04|publisher=''[[The Hindu]]''|title=Maharashtra government ‘soft’ on Raj Thackeray’s outfit, says BJP|archivedate=2008-04-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080424090911/http://www.hindu.com/2008/02/13/stories/2008021354841200.htm|deadurl=yes}}</ref> স্বাধীনতাৰ পাছৰ পৰা ১৯৮০-ৰ দশকৰ মধ্যভাগ পৰ্যন্ত চহৰৰ ৰাজনীতিত কংগ্ৰেছৰ একাধিপত্য টিকি আছিল। ১৯৮৫ চনত বোম্বাই পৌৰসংস্থা নিৰ্বাচনত শিবসেনাই জয়লাভ কৰাত এই একাধিপত্য ব্যাহত হয়।<ref>{{harvnb|Phadnis|pp=86–87}}</ref> ১৯৮৯ চনত [[ভাৰতীয় জনতা দল]] আৰু শিবসেনাই একেলগে নিৰ্বাচনত অবতীৰ্ণ হৈ কংগ্ৰেছক পৰাজিত কৰি মহাৰাষ্ট্ৰ বিধানসভাত ক্ষমতা দখল কৰে। ১৯৯৯ চনত [[জাতীয়তাবাদী কংগ্ৰেছ পাৰ্টি]] (এনচিপিয়ে) কংগ্ৰেছৰ একতা ভাঙি ওলায় আহে। পাছত এই দলে কংগ্ৰেছৰ লগত জোট বান্ধি [[গণতান্ত্ৰিক ফ্ৰণ্ট]] গঠন কৰে।<ref>{{harvnb|Rana|2006|pp=315–316}}</ref> বৰ্তমানে [[মহাৰাষ্ট্ৰ নবনিৰ্মাণ সেনা]] (এমএনএচ), [[সমাজবাদী পাৰ্টি]] (এচপি), [[বহুজন সমাজ পাৰ্টি]] (বিএসপি) প্ৰভৃতি দল আৰু একাধিক নিৰ্দলীয় প্ৰাৰ্থীয়েও মুম্বাইত নিৰ্বাচনত অবতীৰ্ণ হয়।<ref>{{cite news|url=http://news.outlookindia.com/item.aspx?659150|date=2009-04-29|publisher=''[[Outlook (magazine)|Outlook]]''|title=Stage Set for Third Phase Polls in Maharashtra|accessdate=2009-07-06|archivedate=2010-12-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101205151107/http://news.outlookindia.com/item.aspx?659150|deadurl=yes}}</ref> মুম্বাই ছটা [[লোকসভা]] (সংসদীয়) কেন্দ্ৰক লৈ গঠিত। এইবোৰ হ’ল: [[মুম্বাই উত্তৰ লোকসভা কেন্দ্ৰ|মুম্বাই উত্তৰ]], [[মুম্বাই উত্তৰ পশ্চিম লোকসভা কেন্দ্ৰ|মুম্বাই উত্তৰ পশ্চিম]], [[মুম্বাই উত্তৰ পূৰ্ব লোকসভা কেন্দ্ৰ|মুম্বাই উত্তৰ পূৰ্ব]], [[মুম্বাই উত্তৰ মধ্য লোকসভা কেন্দ্ৰ|মুম্বাই উত্তৰ মধ্য]], [[মুম্বাইদক্ষিণ মধ্য লোকসভা কেন্দ্ৰ|মুম্বাই দক্ষিণ মধ্য]] আৰু [[মুম্বাই দক্ষিণ লোকসভা কেন্দ্ৰ]]।<ref>{{cite web|url=http://eci.nic.in/miscellaneous_statistics/ListofPC.pdf|title=List Of Parliamentary Constituencies|publisher=[[Election Commission of India]]|format=PDF|page=7|accessdate=2009-09-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090410011640/http://eci.nic.in/miscellaneous_statistics/ListofPC.pdf|archivedate=2009-04-10|deadurl=no}}</ref> [[ভাৰতৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচন, ২০০৯|২০০৯ চনৰ সাধাৰণ নিৰ্বাচনত]] এই কেন্দ্ৰসমূহৰ মাজত পাঁচটাতে কংগ্ৰেছ আৰু এটাত এনচিপিয়ে জয়লাভ কৰে।<ref>{{cite news|url=http://www.mumbaimirror.com/index.aspx?Page=article&sectname=News%20-%20City&sectid=2&contentid=200905162009051615521355720c4812d|date=2009-05-16|publisher=''[[Mumbai Mirror]]''|title=Congress wins five seats in Mumbai, NCP wins the sixth seat|accessdate=2009-07-06|archivedate=2011-08-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110816042528/http://www.mumbaimirror.com/index.aspx?Page=article&sectname=News%20-%20City&sectid=2&contentid=200905162009051615521355720c4812d|deadurl=yes}}</ref> অন্যহাতে মুম্বাইত মহাৰাষ্ট্ৰ বিধানসভাৰ ৩৬টা কেন্দ্ৰ অৱস্থিত।<ref>{{cite web|url=http://ceo.maharashtra.gov.in/acs.php|title= List of ACs and PCs|publisher=Chief Electoral Officer ([[Government of Maharashtra]])|accessdate=2009-09-04}}</ref> ২০০৯ চনৰ ৰাজ্য বিধানসভা নিৰ্বাচনত এই কেন্দ্ৰসমূহৰ মাজত ১৭টাত কংগ্ৰেছ, ৬টাত এমএনএচ, ৫টাত বিজেপি, ৪টাত শিবসেনা আৰু এটাত এচপিয়ে জয়লাভ কৰে। [https://web.archive.org/web/20091122084331/http://220.225.73.214/pdff/results.pdf][http://news.outlookindia.com/item.aspx?668230] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100118104444/http://news.outlookindia.com/item.aspx?668230 |date=2010-01-18 }} [http://news.outlookindia.com/item.aspx?668219] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100118075341/http://news.outlookindia.com/item.aspx?668219 |date=2010-01-18 }}<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/election/2004/oct/16kbkmaha.htm|title=Maharashtra 2004 poll outcome|publisher=[[Rediff]]|date=2004-10-16|accessdate=2009-09-04}}</ref> বৃহন্মুম্বাই পৌৰসংস্থাৰ কৰ্পোৰেটসকল প্ৰতি পাঁচ বছৰৰ ব্যৱধানত নিৰ্বাচিত হয়।<ref>{{harvnb|The Mumbai Municipal Corporation Act, 1888|p=6|Ref=mumact}}</ref> এই পৌৰসংস্থা [[মুম্বাইৰ প্ৰশাসনিক বিভাগ|২৪টা মিউনিচিপ্যাল ওৱাৰ্ডৰ]] ২২৭ জন নিৰ্বাচিত জনপ্ৰতিনিধি, পৌৰপ্ৰশাসনৰ বিশেষ জ্ঞান আৰু অভিজ্ঞতাসম্পন্ন পাঁচ জন মনোনীত কাউন্সিলৰ আৰু এজন [[মুম্বাইৰ মেয়ৰ|মেয়ৰক]] লৈ গঠিত। মুম্বাইৰ মেয়ৰ পদটো প্ৰধানত: নামসৰ্বস্ব।<ref>{{cite web|url=http://www.mcgm.gov.in/irj/portal/anonymous/qlcorporation|publisher=[[Brihanmumbai Municipal Corporation]] (BMC)|title=Corporation|accessdate=2009-06-15|archivedate=2009-05-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090501232803/http://www.mcgm.gov.in/irj/portal/anonymous/qlcorporation|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.mcgm.gov.in/irj/portal/anonymous/qlmayoffice|publisher=[[Brihanmumbai Municipal Corporation]] (BMC)|title=Mayor - the First Citizen of Mumbai|accessdate=2009-05-12|quote=As the presiding authority at the Corporation Meetings, his/her role is confined to the four corners of the Corporation Hall. The decorative role, however, extends far beyond the city and the country to other parts of world|archivedate=2008-03-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080314202555/http://www.mcgm.gov.in/irj/portal/anonymous/qlmayoffice|deadurl=yes}}</ref><ref>{{harvnb|The Mumbai Municipal Corporation Act, 1888|p=3|Ref=mumact}}</ref> ২০০৭ চনৰ পৌৰনিৰ্বাচনত ২২৭খন আসনৰ মাজত শিবসেনা-বিজেপি জোটে ১১১খন আসন সহ ক্ষমতা দখল কৰে। অন্যহাতে কংগ্ৰেছ-এনচিপি জোটে পায় ৮৫খন আসন।<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/news/2007/feb/02poll.htm|title=Sena's hat-trick in BMC; Congress suffers setback|publisher=[[Rediff]]|date=2007-02-03|accessdate=2009-09-04}}</ref> মুম্বাইৰ মেয়ৰ, ডেপুটি মেয়ৰ আৰু মিউনিচিপ্যাল কমিছনাৰৰ কাৰ্যকালৰ মিয়াদ আঢ়ৈ বছৰ।<ref>{{harvnb|The Mumbai Municipal Corporation Act, 1888|p=27|Ref=mumact}}</ref> == পৰিবহণ ব্যৱস্থা == <!--{{Multiple image |align=right |direction=vertical |image1=Bombay4.jpg |caption1=[[Mumbai Suburban Railway]] system carries more than 6.99 million commuters on a daily basis. It has the highest passenger densities of any urban railway system in the world. |image2=BEST-Mumbai-Brtsnewaug08.jpg |caption2=A [[Brihanmumbai Electric Supply and Transport|BEST]]Starbus. BEST buses carry a total of 4.5&nbsp;million passengers daily.|alt=A red bus on a road. Blue letters are seen on its side |image3=PremierPadminiTaxi DavidWilmot.jpg |caption3=The black and yellow Premier Padmini Taxis are iconic of Mumbai. |image4=Tonga Marine drive Mumbai.jpg |caption4=Tonga seen at night in the [[Marine Drive, Mumbai|Marine Drive]] road |image5=Worli skyline with BSWL.jpg |caption5=The [[Bandra-Worli Sea Link]] is a [[cable-stayed bridge]] that connects central Mumbai with its western suburbs |image6=Mumbai Train Station.jpg |caption6=The [[Chhatrapati Shivaji Terminus]], formerly known as Victoria Terminus, is the headquarters of the [[Central Railway (India)|Central Railway]] and a UNESCO [[World Heritage Site]].|alt=A brown building with clock towers, domes and pyramidal tops. Also a busiest railway station in India.<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/business/slide-show/slide-show-1-indias-impressive-railway-stations/20111013.htm |title=India's impressive railway stations|publisher=Rediff.com |date=13 October 2011 |accessdate=6 May 2012}}</ref> A wide street in front of it |image7=Mumbai Airport.jpg |caption7=[[Chhatrapati Shivaji International Airport]] is currently India's busiest airport in terms of passenger traffic.<ref name="thaindian.com">{{cite web|url=http://www.thaindian.com/newsportal/business/mumbai-airports-traffic-control-tower-design-bags-award_100221024.html |title=Mumbai airport's traffic control tower design bags award |publisher=Thaindian.com |date=21 July 2009 |accessdate=16 August 2010}}</ref> |image8=Jawaharlal Nehru Trust Port.jpg |caption8=[[Jawaharlal Nehru Port Trust]] is the busiest port in India }}--> === জনপৰিবহণ ব্যৱস্থা === মুম্বাইৰ জন পৰিবহণ ব্যৱস্থাৰ অন্তৰ্গত পৰিবহণ মাধ্যমবোৰ হ’ল [[মুম্বাই পাতালবাহী ৰেল]], [[বৃহন্মুম্বাই ইলেকট্ৰিক চাপ্লাই এণ্ড ট্ৰান্সপোৰ্ট]] (বিইএচটি) বাচ, [[টেক্সি]], [[অ’ট ৰিস্কা]] আৰু [[ফেৰী]]। ২০০৮ চনৰ হিচাব অনুযায়ী, পাতালবাহী ৰেল আৰু বিইএচটি বাচ পৰিসেৱাৰ মাধ্যমেৰে চহৰৰ ৮৮ শতাংশ যাত্ৰীয়ে পৰিবহণ কৰে।<ref name="bus44">{{cite web|url=http://www.mmrdamumbai.org/docs/BRTS%20Note%20for%20web%20Page.doc|format=DOC|publisher=[[Mumbai Metropolitan Region Development Authority]] (MMRDA)|title=Development of Bus Rapid Transit System (BRTS) in Mumbai|accessdate=2009-08-28|archivedate=2013-09-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130927192943/http://www.mmrdamumbai.org/docs/BRTS%20Note%20for%20web%20Page.doc|deadurl=yes}}</ref> কলা আৰু হালধীয়া মিটাৰযুক্ত টেক্সি পৰিসেৱা সমগ্ৰ চহৰতেই পোৱা যায়। উল্লেখ্য, টেক্সিৰে মুম্বাইৰ সকলোতে প্ৰবেশ কৰিব পাৰিলেও, অ’ট ৰিস্কা চলাচলৰ অনুমতি কেবলমাত্ৰ চহৰৰ উপনগৰ অঞ্চলতহে আছে।<ref name="autaxi">{{cite news|url=http://www.dnaindia.com/speakup/report_what-s-mumbai-without-the-black-beetles_422|title=What's Mumbai without the black beetles?|date=2005-08-24|publisher=[[DNA (newspaper)|Daily News and Analysis]] (DNA)|last=Ghose|first=Anindita |accessdate=2009-08-29|quote=In Mumbai autos run only in the suburbs up to Mahim creek. This is probably the perfect arrangement because it is not economically viable for autos and taxis to solicit the same passengers. So autos monopolise the suburbs while taxis rule South Mumbai.}}</ref> আইনানুসৰি, মুম্বাইৰ টেক্সি আৰু অ’ট ৰিস্কাই [[ঘন প্ৰাকৃতিক গেচ্‌]]ক ইন্ধন হিচাপে ব্যবহাৰ কৰিব লাগে।<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/631726.cms|title=Taxi, auto fares may dip due to CNG usage|date=2004-04-22|publisher=''[[The Times of India]]''|accessdate=2009-08-29}}</ref> এই দুই পৰিসেৱা চহৰৰ সুলভ আৰু কম খৰচৰ যাত্ৰী পৰিসেৱা।<ref name="autaxi"/> ২০০৮ চনৰ হিচাব অনুযায়ী, মুম্বাই চহৰত মুঠ যানবাহনৰ সংখ্যা ১৫,৩০০,০০০।<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7334628.stm|publisher=[[BBC]]|work=[[BBC News]]|title=Mumbai attempts 'no honking' day|first=Karishma |last=Vaswani|date=2008-04-07|accessdate=2009-08-29}}</ref> আকৌ ২০০৫ চনৰ এক হিচাব অনুযায়ী, চহৰত কলা আৰু হালধীয়া টেক্সিৰ সংখ্যা ৫৬,৪৫৯ আৰু অ’ট ৰিস্কাৰ সংখ্যা ১,০২,২২৪।<ref>{{harvnb|Executive Summary on Comprehensive Transportation Study for MMR|p=2–9|Ref=exe}}</ref> নবি মুম্বাইৰ এনএমএমটিয়ে মুম্বাইত [[ভলভো]] বাচ চলায়। এই বাচসমূহ নবি মুম্বাইৰ পৰা বান্দ্ৰা, দিনদোশি আৰু বোৰিবলি পৰ্যন্ত চলাচল কৰে।<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://www.mumbaipluses.com/newbombayplus/index.aspx?page=article&sectid=1&contentid=2010010320100104153958574e148ffd8&sectxslt=&comments=true |access-date=2012-09-14 |archivedate=2011-10-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111003162522/http://www.mumbaipluses.com/newbombayplus/index.aspx?page=article&sectid=1&contentid=2010010320100104153958574e148ffd8&sectxslt=&comments=true |deadurl=yes }}</ref> === স্থলপথ === [[চিত্ৰ:Best cbd wad.jpg|thumb|আধুনিক [[বৃহন্মুম্বাই বৈদ্যুতিক সৰবৰাহ আৰু পৰিবহণ|বিইএচটি]] বাচ (ষ্টাৰবাচ)। বিইএচটিৰ বাচসমূহত দৈনিক মুঠ ৪,৫০০,০০০ যাত্ৰীয়ে পৰিবহণ কৰে। |alt=A red bus on a road. Blue letters are seen on its side]] ভাৰতৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় পথ (ভাৰত)|ৰাষ্ট্ৰীয় পথ ব্যৱস্থাৰ]] [[৩ নং ৰাষ্ট্ৰীয় পথ (ভাৰত)|৩ নং ৰাষ্ট্ৰীয় পথ]], [[৪ নং ৰাষ্ট্ৰীয় পথ (ভাৰত)|৪ নং ৰাষ্ট্ৰীয় পথ]] আৰু [[৮ নং ৰাষ্ট্ৰীয় পথ (ভাৰত)|৮ নং ৰাষ্ট্ৰীয় পথ]]এ মুম্বাইক দেশৰ অন্যান্য অংশৰ লগত যুক্ত কৰিছে।<ref>{{cite web|url=http://www.nhai.org/Doc/project-offer/Highways.pdf|title=NH wise Details of NH in respect of Stretches entrusted to NHAI|format=[[Portable Document Format|PDF]], 62.2 [[Kilobyte|KB]]|accessdate=2008-07-04|publisher=[[National Highways Authority of India]] (NHAI)|archivedate=2009-02-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090225142615/http://www.nhai.org/Doc/project-offer/Highways.pdf|deadurl=yes}}</ref> [[মুম্বাই-পুনে এক্সপ্ৰেচ]] ভাৰতত নিৰ্মিত প্ৰথম [[ৰাষ্ট্ৰীয় এক্সপ্ৰেচ (ভাৰত)|এক্সপ্ৰেচ]]।<ref>{{cite news|last=Dalal|first=Sucheta|url=http://www.indianexpress.com/ie/daily/20000401/ina01059.html |title=India's first international-class expressway is just a month away|publisher=''[[The Indian Express]]''|date=2000-04-01|accessdate=2009-06-14}}</ref> ইয়াৰ বাদেও [[মুম্বাই-ভদোদৰা এক্সপ্ৰেচ]] বৰ্তমানে নিৰ্মাণাধীন।<ref>{{cite news |title=NHAI starts work on Rs 6,672 cr expressway |url=http://www.livemint.com/2008/03/06231146/NHAI-starts-work-on-Rs6672-cr.html |last1=Kumar |first1=K.P. Narayana|last2=Chandran |first2=Rahul |date=2008-03-06 |publisher=''[[Mint (newspaper)|Mint]]'' |accessdate=2009-06-14}}</ref> [[মাহিম কজৱে]] আৰু সদ্যনিৰ্মিত [[ৰাজীব গান্ধী সমুদ্ৰসেতুৱে]] দ্বীপচহৰৰ লগত পশ্চিম উপনগৰৰ সংযোগ ৰক্ষা কৰিছে।<ref>{{cite web|url=http://www.msrdc.org/projects/bandra_worli.aspx|title=MSRDC - Project - Bandra Worli Sea Link|publisher=[[Maharashtra State Road Development Corporation]] (MSRDC)|accessdate=2009-07-02|archivedate=2009-04-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090415171242/http://www.msrdc.org/Projects/Bandra_worli.aspx|deadurl=yes}}</ref> চহৰৰ তিনিটা প্ৰধান ৰাস্তা হল [[চিয়ন, মুম্বাই|চিয়ন]]ৰ পৰা [[থানে]] পৰ্যন্ত প্ৰসাৰিত [[ইষ্টাৰ্ন এক্সপ্ৰেচ হাইওৱে]], চিয়নৰ পৰা [[পানভেল]] পৰ্যন্ত প্ৰসাৰিত [[চিয়ন পানভেল এক্সপ্ৰেচ]] আৰু [[বান্দ্ৰাৰ]] পৰা [[বোৰিবলি]] পৰ্যন্ত প্ৰসাৰিত [[ওয়েষ্টাৰ্ন এক্সপ্ৰেচ হাইওৱে]]।<ref>{{harvnb|Mumbai Plan|loc=1.10 Transport and Communication Network|Ref=plan}}</ref> ২০০৮ চনৰ হিচাপ অনুযায়ী, মুম্বাইৰ বাচ পৰিসেৱাই প্ৰতিদিনে পঁচপন্ন লক্ষ যাত্ৰী বহন কৰে।<ref name="bus44"/> চহৰৰ সকলো অঞ্চলত আৰু [[নবি মুম্বাই]], [[মীৰা-ভায়ান্দৰ]] আৰু [[থানে]] অঞ্চলতো বিইএচটি-ৰ পাবলিক বাচ পৰিসেৱা সুলভ।<ref>{{cite web|url=http://bestundertaking.com/trans_func.asp|title=Organisational Setup|publisher=[[Brihanmumbai Electric Supply and Transport]] (BEST)|accessdate=2009-06-14|archivedate=2009-06-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090604204123/http://www.bestundertaking.com/trans_func.asp|deadurl=yes}}</ref> কম দূৰত্বৰ ভ্ৰমণৰ বাবে যাত্ৰীসকলে বাচৰ ব্যৱহাৰেই বেছিকৈ কৰে। যদিও বেছিদূৰত্বৰ ভ্ৰমণৰ ক্ষেত্ৰত ট্ৰেন বেছি সস্তা।<ref>{{harvnb|Metropolitan planning and management in the developing world|1993|p=[http://books.google.co.in/books?id=SD4I3CEtDz0C&pg=PA49&dq=public+transport+mumbai++Mumbai+Suburban+Railway+best+taxi&lr=#v=onepage&q=&f=false 49]|Ref=UNB}}</ref> বিইএচটিয়ে মুঠ ৪,০১৩খন বাচ চলায়।<ref name="bestfleet"/> এইবোৰৰ মাজত চিচিটিভি কেমেৰা লগোৱা থাকে।<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://www.screens.tv/article/11738/Mumbai_bus_network_tops_1000,_gets_new_look.html |access-date=2012-09-14 |archivedate=2010-06-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100610093032/http://www.screens.tv/article/11738/Mumbai_bus_network_tops_1000%2C_gets_new_look.html |deadurl=yes }}</ref> এই বাচবোৰে ৩৯০টা ৰুটেৰে<ref>{{cite web|url=http://www.bestundertaking.com/trans_botright.asp|title=Bus Transport Profile|publisher=[[Brihanmumbai Electric Supply and Transport]] (BEST)|accessdate=2009-08-28|archivedate=2002-06-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20020628154146/http://www.bestundertaking.com/trans_botright.asp|deadurl=yes}}</ref> দৈনিক ৪৫ লক্ষ যাত্ৰীৰ পৰিবহণ কৰে।<ref name="bus44"/> এই বাচসমূহৰ মাজত আছে চিঙ্গল-ডেকাৰ, ডাবল-ডেকাৰ, ভেষ্টিবিউল, লো-ফ্লোৰ, প্ৰতিবন্ধী-সহায়ক, বাতানুকূল আৰু [[ইউৰো থ্ৰি]] মানসম্মত [[ঘন প্ৰাকৃতিক গেচ]] চালিত বাচ।<ref name="bestfleet">{{cite web |url=http://www.bestundertaking.com/trans_engg.asp |title=Composition of Bus Fleet |accessdate=2006-10-12 |publisher=[[Brihanmumbai Electric Supply and Transport]] (BEST) |archivedate=2006-07-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060718003152/http://www.bestundertaking.com/trans_engg.asp |deadurl=yes }}</ref> [[মহাৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্য পথ পৰিবহণ সংস্থা]] (এমএচআৰটিচি)ৰ বাচবোৰ আন্তঃনগৰীয় পৰিবহণৰ কামত ব্যবহৃত হয়। এই বাচসমূহে মহাৰাষ্ট্ৰৰ অন্যান্য চহৰৰ লগত মুম্বাইৰ যোগাযোগ ৰক্ষা কৰে।<ref>{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/3322572.cms |last=Tembhekar|first=Chittaranjan|title=MSRTC to make long distance travel easier |publisher=''[[The Times of India]]''|date=2008-08-04|accessdate=2009-06-14}}</ref><ref>{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/32792301.cms |title=MSRTC adds Volvo luxury to Mumbai trip|publisher=''[[The Times of India]]''|date=2002-12-29 |accessdate=2009-06-14}}</ref> মুম্বাই দৰ্শন নামৰ এটা পৰ্যটক বাচ পৰিসেৱাই পৰ্যটকক [[মুম্বাইৰ দৰ্শনীয় স্থানসমূহৰ তালিকা|মুম্বাইৰ দৰ্শনীয় স্থানবোৰ]] ঘূৰি দেখুওৱাত সহায় কৰে।<ref>{{cite news|url=http://www.mid-day.com/news/2009/mar/310309-Mumbai-News-Mumbai-Darshan-popular-tourist-spots-traffic-congestion-Tourist.htm|title=Traffic claims Mumbai darshan hot spots|last=Seth|first=Urvashi|publisher=''[[MiD DAY]]''|date=2009-03-31|accessdate=2009-06-14}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> মুম্বাই বিআৰটিএচ (বাচ ৰ‌্যাপিড ট্ৰানজিট চিষ্টেম)ৰ লেনবোৰ সমগ্ৰ মুম্বাইৰ সুবিধাৰ্থে পৰিকল্পিত হৈছে। ২০০৯ চনৰ মাৰ্চ মাহ অবধি এই ৰাষ্ট্ৰীয় সাতটা ৰুটত বাচ চলাচল আৰম্ভ কৰিছে।<ref name="routetalpdf">{{cite web|url=http://www.bestundertaking.com/TravelAsYouLike-Ticket.pdf|title=Bus Routes Under Bus Rapid Transit System|format=[[PDF]]|publisher=[[Brihanmumbai Electric Supply and Transport]] (BEST)|page=5|accessdate=2009-03-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070110203942/http://www.bestundertaking.com/TravelAsYouLike-Ticket.pdf|archivedate=2007-01-10|deadurl=yes}}</ref> চহৰৰ ৮৮ শতাংশ যাত্ৰীয়ে জন পৰিবহণ মাধ্যমবোৰ ব্যৱহাৰ কৰিলেও মুম্বাইত [[যানজঁট]] এতিয়াও এক অন্যতম জটিল সমস্যা।<ref>{{cite news|url=http://www.businessworld.in/index.php/7-Questions-You-Wanted-to-Ask.html|last=Khanna|first=Gaurav|date=|accessdate=2009-08-28|title=7 Questions You Wanted to Ask About the Mumbai Metro|publisher=''[[Businessworld]]''|quote=Road congestion has worsened, though 88 per cent of journeys are made by public transport.|archivedate=2009-06-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090625151715/http://www.businessworld.in/index.php/7-Questions-You-Wanted-to-Ask.html|deadurl=yes}}</ref> মুম্বাই আজিও বিশ্বৰ সৰ্বাধিক যানজঁটবহুল চহৰসমূহৰ অন্যতম।<ref>{{harvnb|Executive Summary on Comprehensive Transportation Study for MMR|loc=p. 2-1: "The 137% increase in cars, a 306% increase in two wheelers, the 420% increase in autos and 128% increase in taxis during 1991-2005 has created a lethal dose of traffic congestion which has catagorised Mumbai as one of the congested cities in the world."|Ref=exe}}</ref> মুম্বাইৰ যানজঁটৰ অন্যতম কাৰণ হল হকাৰৰ দ্বাৰা ৰাস্তা বেদখল আৰু য’তে-ত’তে গাড়ী পাৰ্কিং সমস্যা। এমএমআৰডিএই পথচাৰীসকলৰ সহজ আৰু নিৰাপদ ব্যবহাৰৰ বাবে [[মুম্বাই স্কাইওৱে]]ৰ প্ৰকল্প গ্ৰহণ কৰিছে। [[মুম্বাই পাতালবাহী ৰেল]] ষ্টেচনৰ দৰে বিভিন্ন গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থানৰ পৰা যিবোৰ স্থানলৈ মানুহৰ অহৰহ গন্তব্য সেই সকলো স্থান পৰ্যন্ত এই স্কাইওৱে তৈয়াৰ কৰা হৈছে।<ref name=mmrda-skywalk>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://www.mmrdamumbai.org/skywalk.htm |access-date=2012-09-14 |archivedate=2009-03-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090314125705/http://mmrdamumbai.org/skywalk.htm |deadurl=yes }}</ref> === ৰেলপথ === [[চিত্ৰ:Chhatrapati Shivaji Terminus (Victoria Terminus).jpg|thumb|right|[[ছত্ৰপতি শিবাজী টাৰ্মিনাচ]] (পূৰ্বনাম ভিক্টোৰিয়া টাৰ্মিনাচ), [[মধ্য ৰেল|মধ্য ৰেলৰ]] প্ৰধান কাৰ্যালয় আৰু এটা [[ইউনেস্কো]] [[বিশ্ব ঐতিহ্যবাহী স্থান|বিশ্বঐতিহ্য]] |alt=A brown building with clock towers, domes and pyramidal tops. A wide street in front of it]] মুম্বাই [[ভাৰতীয় ৰেল|ভাৰতীয় ৰেলৰ]] দুটা জ’ন বা অঞ্চলৰ সদৰ দপ্তৰ: [[মধ্য ৰেল]] আৰু [[পশ্চিম ৰেল]]। মধ্য ৰেলৰ সদৰ [[ছত্ৰপতি শিবাজী টাৰ্মিনাচ]] আৰু পশ্চিম ৰেলৰ সদৰ [[চাৰ্চগেট]]।<ref>{{harvnb|Executive Summary on Comprehensive Transportation Study for MMR|p=2–14|Ref=exe}}</ref>চহৰৰ পৰিবহণ ব্যবস্থাৰ মেৰুদণ্ড হ’ল [[মুম্বাই পাতালবাহী ৰেল]]। মধ্য, পশ্চিম আৰু [[হাৰবাৰ লাইন (মধ্য ৰেল)|হাৰবাৰ লাইন]] নামে তিনিটা নেটওৱৰ্কক লৈ গঠিত এই ৰেল ব্যবস্থা চহৰৰ উত্তৰ-দক্ষিণ পৰ্য্যন্ত প্ৰসাৰিত।<ref>{{cite press release|url=http://pib.nic.in/feature/feyr2001/fsep2001/f240920011.html|publisher= Press Information Bureau (Government of India)|date=|title=Making Rail Commuting Easier in Mumbai|last=Kumar|first=Akshey|accessdate=2009-08-29}}</ref> ২০০৭ চনৰ এক হিচাব অনুসৰি, মুম্বাই পাতালবাহী ৰেল নেটৱৰ্কে প্ৰতিদিনে ৬৩ লক্ষ যাত্ৰী পৰিবহণ কৰে ,<ref>{{cite web |url=http://www.mrvc.indianrail.gov.in/overview.htm |title=Overview of existing Mumbai suburban railway |accessdate=2008-07-07 |publisher=Mumbai Rail Vikas Corporation |archivedate=2008-06-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080620033027/http://www.mrvc.indianrail.gov.in/overview.htm |deadurl=yes }}</ref> যিটো ভাৰতীয় ৰেলৰ দৈনিক যাত্ৰীৰ পৰিবহণ ক্ষমতাৰ আধা সংখ্যাৰো বেছি। ব্যস্ত সময়ত এই ট্ৰেনবোৰত জনসমাগম বহুত বেছি হয়। এখন নটা-ডবা সন্নিবিষ্ট ট্ৰেনৰ যাত্ৰীধাৰণ ক্ষমতা লিখিতভাবে ১,৭০০ হলেও, ট্ৰেনসমূহে ব্যস্ত সময়ত ৪,৫০০ যাত্ৰী বহন কৰে।<ref>{{harvnb|Environment and urbanization|2002|p=[http://books.google.co.in/books?id=0DBhYWmqpDoC&pg=PA160&dq=over+congestion+suburban+rail+mumbai#v=onepage&q=over%20congestion%20suburban%20rail%20mumbai&f=false 160]|Ref=n450}}</ref> ভূগৰ্ভস্থ আৰু উৰণীয়াসেতুৰ পথেৰে দ্ৰুত পৰিবহণ ব্যৱস্থা হিচাপে [[মুম্বাই মেট্ৰো]] বৰ্তমানে নিৰ্মাণাধীন।<ref>{{cite web|url=http://www.mmrdamumbai.org/projects_metro_rail.htm|title=Mumbai Metro Rail Project|publisher=[[Mumbai Metropolitan Region Development Authority]] (MMRDA)|accessdate=2009-06-14|archivedate=2009-07-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090708175027/http://www.mmrdamumbai.org/projects_metro_rail.htm|deadurl=yes}}</ref> নিৰ্মাণাধীণ আন এক প্ৰকল্প [[মুম্বাই মনোৰেল]] জাকোব চাৰ্কোলৰ পৰা ওৱদালা পৰ্যন্ত আৰম্ভ হোৱাৰ কথা আছে।<ref name=times>{{citenews|title=Mumbai monorail to run in two years|publisher=''[[The Times of India]]''|date=2007-09-27|url=http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/2413046.cms|accessdate=2009-03-19}}</ref> [[ভাৰতীয় ৰেলে]] মুম্বাইৰ লগত ভাৰতৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ সুসংযোগ ৰক্ষা কৰিছে। বেছি-দূৰত্বৰ ট্ৰেনবোৰ [[ছত্ৰপতি শিবাজী টাৰ্মিনাচ]], [[দাদৰ]] ষ্টেচন, [[লোকমান্য তিলক টাৰ্মিনাচ]], [[মুম্বাই চেণ্ট্ৰেল]] ষ্টেচন, [[বান্দ্ৰা|বান্দ্ৰা টাৰ্মিনাচ]] আৰু [[আন্ধেৰি]]ৰ পৰা এৰে।<ref>{{cite web|url=http://164.100.24.208/ls/CommitteeR/Railways/21streport.pdf |format=PDF|title=Terminal Facilities in Metropolitanc Cities|publisher=[[Ministry of Railways (India)]]|page=14|accessdate=2009-08-28|quote=The port city of Mumbai is served by 5 passenger terminals namely Chhatrapati Shivaji Terminal (CST), Mumbai Central, Dadar, Bandra and Lokmanya Tilak Terminal.}}</ref> === আকাশপথ === [[চিত্ৰ:Mumbai Airport.jpg|thumb|[[ছত্ৰপতি শিবাজী আন্তৰ্জাতিক বিমানবন্দৰ]], ভাৰতৰ ব্যস্ততম বিমানবন্দৰ<ref name="autogenerated2">{{cite news |url=http://www.rediff.com/money/2008/aug/25slid8.htm |title=India's 10 longest runways |date=2008-08-25 |publisher=[[Rediff]] |work=Rediff News |accessdate=2009-06-14}}</ref>|alt=A hall with curved ceiling inside an airport. Indicators, blue screens and counters on the left side]] [[ছত্ৰপতি শিবাজী আন্তৰ্জাতিক বিমানবন্দৰ]] মুম্বাইৰ প্ৰধান তথা দেশৰ ব্যস্ততম বিমানবন্দৰ।<ref name="autogenerated2" /> ২০০৭ চনৰ এক হিচাব অনুযায়ী, এই বিমানবন্দৰত ২ কোটি ৫০ লক্ষ যাত্ৰীয়ে চলাচল কৰে। ২০০৬ চনত এই বিমানবন্দৰৰ আধুনিকীকৰণৰ এক পৰিকল্পনা গৃহীত হয়। ইয়াৰ ফলত ২০১০ চনত এই কাম শেষ হোৱাত এই বিমানবন্দৰত ৪ কোটি যাত্ৰী ধাৰণ কৰাত সক্ষম হয়।<ref name=csia-mp>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://www.csia.in/masterplan.asp |access-date=2012-09-14 |archivedate=2010-03-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100328180405/http://www.csia.in/masterplan.asp |deadurl=yes }}</ref> [[জুহু বিমানঘাটী]] ভাৰতৰ প্ৰথম বিমানবন্দৰ। বৰ্তমান ই এটা ফ্লাইং ক্লাব আৰু হেলিপোৰ্টৰ কাম কৰে।<ref>{{cite news|url=http://www.mid-day.com/news/2007/jun/194964.htm|title=MIAL eyes Juhu airport|publisher=''[[MiD DAY]]''|date=2007-06-07|accessdate=2009-06-14}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> কোপৰা-[[পানভেল]] অঞ্চলত প্ৰস্তাবিত [[নবি মুম্বাই আন্তৰ্জাতিক বিমানবন্দৰ]]টোৱে ভাৰত চৰকাৰৰ পাৰপত্ৰ পাইছে। ই বৰ্তমান বিমানবন্দৰৰ যাত্ৰীৰ চাপ কমোৱাত সহায় কৰিব।<ref>{{cite news |url=http://www.thehindubusinessline.com/2006/12/19/stories/2006121901370700.htm|title=Work on Navi Mumbai airport may start next year|work=[[Business Line]]|publisher=''[[The Hindu]]''|date=2006-12-19 |accessdate=2009-05-16}}</ref> === সমুদ্ৰপথ === মুম্বাইৰ দুটা প্ৰধান বন্দৰ হল: [[মুম্বাই বন্দৰ]] আৰু [[জৱাহৰলাল নেহেৰু বন্দৰ]]।<ref>{{harvnb|Executive Summary on Comprehensive Transportation Study for MMR|p=2–12|Ref=exe}}</ref> মুম্বাই বন্দৰ বিশ্বৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ প্ৰাকৃতিক বন্দৰ। এই বন্দৰত অনেক ওৱেট আৰু ড্ৰাই ডকৰ সুবিধা বিদ্যমান।<ref>{{harvnb|Chittar|1973|loc=p. 65: "The Port is endowed with one of the best natural harbours in the world and has extensive wet and dry dock accommodation to meet the normal needs of the city."}}</ref> ১৯৮৯ চনৰ ২৬ মেত কমিছন কৃত জৱাহৰলাল নেহেৰু বন্দৰ ভাৰতৰ ব্যস্ততম বন্দৰ।<ref>{{cite press release|url=http://pib.nic.in/archieve/lreleng/lyr2003/rjan2003/07012003/r070120037.html|publisher= Press Information Bureau (Government of India)|title=Laudable Achievement of JNPT|date=2003-01-07|accessdate=2009-08-29}}</ref> দেশৰ মুঠ পণ্যবাহী জাহাজৰ ৫৫-৬০ শতাংশ এই বন্দৰেৰে যাতায়াত কৰে।<ref name="pt">{{cite web |url=http://www.google.co.in/search?hl=en&safe=off&q=site:jnport.com+55-60%25&btnG=Search&meta=&aq=f&oq= |title=Our Mission |publisher=[[Jawaharlal Nehru Port|Jawaharlal Nehru Port Trust]] |accessdate=2009-08-27}}</ref> মুম্বাই [[ভাৰতীয় নৌবাহিনী|ভাৰতীয় নৌবাহিনীৰ]] এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বেচ্‌ আৰু [[পশ্চিম নৌ কম্যাণ্ড|পশ্চিম নৌ কম্যাণ্ডৰ]] সদৰ দপ্তৰ।<ref name="mloc"/> [[মাজাগাঁও|মাজাগাঁৱৰ]] [[ফেৰী হোয়াৰ্ফ]]ৰ পৰা চহৰৰ নিকটবৰ্তী দ্বীপসমূহত ফেৰী পৰিসেৱাও আৰম্ভ হৈছে।<ref>{{cite news|url=http://cities.expressindia.com/fullstory.php?newsid=236291|title=Cruise terminal plan gets MoU push|last=Sonawane|first=Rakshit|date=2007-05-13|accessdate=2009-08-27|publisher=''[[DNA (newspaper)|Daily News and Analysis]]''|quote=While Arthur Bunder is used by small boats and Hay Bunder caters to declining traffic of barges, Ferry Wharf offers services to Mora, Mandva, Rewas and Uran ports.}}</ref> == নাগৰিক পৰিসেৱা == [[চিত্ৰ:Bombay Municipal Corporation.JPG|thumb|upright|left|[[বৃহন্মুম্বাই পৌৰসংস্থা]] প্ৰধান কাৰ্যালয়|alt=A brown building with three domes and a triangular facade. A tree and a bus on either side of it]] ঔপনিবেশিক শাসনকালত মুম্বাইৰ জলৰ একমাত্ৰ উৎস আছিল জলাশয়সমূহ। অনেক অঞ্চলৰ নামকৰণো হৈছে এই জলাশয়সমূহৰ নামানুসাৰে। [[বৃহন্মুম্বাইপৌৰসংস্থা]]ই বৰ্তমানে ছটা হ্ৰদৰ পৰা মুম্বাইত পেয় জল সৰবৰাহ কৰে।<ref>{{cite news |url=http://www.indianexpress.com/ie/daily/19980521/14150784.html |title=BMC Inc. will now sell bottled water |publisher=''[[The Indian Express]]'' |work=Express News Service |date=1998-05-21 |accessdate=2009-06-13}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.dnaindia.com/mumbai/report_it-will-be-years-before-mumbai-surmounts-its-water-crisis_1086577 |title=It will be years before Mumbai surmounts its water crisis |last=Sawant |first=Sanjay |publisher=''[[DNA (newspaper)|Daily News and Analysis]] (DNA)'' |date=2007-03-23 |accessdate=2009-06-13}}</ref> ৰ বেছিৰভাগ অংশই আহে তুলসী আৰু বিহাৰ হ্ৰদৰ পৰা।<ref name="wt"/> তানসা লেকে পশ্চিম উপনগৰ, দ্বীপচহৰৰ বন্দৰ অঞ্চল আৰু পশ্চিম ৰেলক পানী সৰবৰাহ কৰে।<ref name="tansa">{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/msid-2247432,prtpage-1.cms |title=Tansa water mains to be replaced |publisher=''[[The Times of India]]'' |date=2007-08-01 |accessdate=2009-06-13}}</ref> [[ভাণ্ডুপ|ভাণ্ডুপত]] পানীৰ সংশোধনাগাৰ আছে।<ref name="tansa"/> ই এছিয়াৰ বৃহত্তম পানী সংশোধনাগাৰ।<ref>{{cite news |last=Wajihuddin |first=Mohammed |url=http://cities.expressindia.com/fullstory.php?newsid=50939 |title=Make way for Mulund, Mumbai’s newest hotspot |work=Mumbai Newsline |publisher=[[Indian Express Group]] |date=2003-05-04 |accessdate=2009-06-13}}</ref> ভাৰতৰ প্ৰথম ভূগৰ্ভস্থ জল সুৰঙ্গপথটি বৰ্তমানে মুম্বাইতে নিৰ্মীয়মান।<ref>{{cite web |date=2008-02-20 |url=http://www.dnaindia.com/report.asp?NewsID=1151960 | title=Country's first water tunnel to come up in Mumbai |accessdate=2008-02-21 |publisher=''[[DNA (newspaper)|Daily News and Analysis]] (DNA)''}}</ref> চহৰত প্ৰতিদিনে সৰবৰাহকৃত ৩৫০০ মিলিয়ন লিটাৰ পানীৰ মাজত ৭০০ মিলিয়ন লিটাৰ পানীয়েই পানীচুৰি, অবৈধ সংযোগ অথবা ছিদ্ৰপথেৰে বহিৰ্গমনৰ কাৰণে নষ্ট হৈ যায়।<ref>{{Cite news | last =Express News Service | title =Now, a toll-free helpline to check water leakage, theft | publisher = Yahoo India News | date =October 22, 2009 | url =http://in.news.yahoo.com/48/20091022/804/tnl-now-a-toll-free-helpline-to-check-wa.html | accessdate =2009-10-22 }}</ref> মুম্বাইৰ দৈনিক কঠিন বৰ্জ্যেৰ পৰিমাণ ৭,৮০০ মেট্ৰিক টন; ইয়াৰ মাজত ৪০ মেট্ৰিক টন প্লাষ্টিক বৰ্জ্য।<ref>{{cite news |last=Nevin |first=John |url=http://www.rediff.com/money/2005/aug/27plastic.htm |title=Plastic ban: 1 lakh to be jobless |publisher=[[Rediff]] |date=2005-08-27 |accessdate=2009-06-13}}</ref> এই বিপুল পৰিমাণ বৰ্জ্য উত্তৰপশ্চিমে [[গোৰাই]], উত্তৰপূৰ্বে [[মুলুন্দ]] আৰু পূৰ্বে [[দেওনাৰ]] বৰ্জ্যভূমিত পেলাই দিয়া হয়।<ref>{{cite news |url=http://www.mid-day.com/news/2002/aug/29797.htm |title=How BMC cleans up the city |publisher=''[[MiD DAY]]'' |date=2002-08-26 |accessdate=2009-06-13 |archivedate=2011-06-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110617114756/http://www.mid-day.com/news/2002/aug/29797.htm |deadurl=yes }}</ref> [[বান্দ্ৰা]] অৰু [[বৰলী|বৰলীৰ]] পয়ঃপ্ৰণালী ব্যবস্থা দুটা পৃথক সামুদ্ৰিক নলাৰ মাধ্যমেৰে নিষ্কাশিত হয়। বান্দ্ৰা আৰু বৰলীৰ নলাদুটাৰ দৈৰ্ঘ্য যথাক্ৰমে ৩.৪ কিলোমিটাৰ আৰু ৩.৭ কিলোমিটাৰ।<ref>{{cite web|url=http://www.worldbank.org.in/external/default/main?pagePK=64027221&piPK=64027220&theSitePK=295584&menuPK=295621&Projectid=P010480|title=Bombay Sewage Disposal|publisher=The World Bank Group|accessdate=2009-05-12}}</ref> [[বৃহন্মুম্বাই ইলেকট্ৰিক চাপ্লাই এণ্ড ট্ৰান্সপোৰ্ট]] (বিইএচটি) দ্বীপচহৰত বিদ্যুৎ সৰবৰাহৰ দায়িত্বত আছে। অন্যহাতে উপনগৰ অঞ্চলত এই দায়িত্ব পালন কৰে [[ৰিলায়েন্স এনাৰ্জি]], [[টাটা পাৱাৰ]] আৰু [[মহাবিতৰণ]] (মহাৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্য বিদ্যুৎ বণ্টন কোম্পানি লিমিটেড)।<ref>{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/Cities/Mumbai/Stay_in_island_city_do_biz/articleshow/1956009.cms |last= Dasgupta |first=Devraj |title=Stay in island city, do biz |publisher=''[[The Times of India]]'' |date=2007-04-26 |accessdate=2009-06-13}}</ref> মুম্বাইত উৎপাদন ক্ষমতাতকৈ চহৰৰ বিদ্যুতৰ চাহিদা দ্ৰুত গতিত বৃদ্ধি পাইছে।<ref>{{cite news |url=http://www.financialexpress.com/news/ntpc-to-give-mumbai-350-mw-electricity-tariff-may-go-up/181350/ |title=NTPC to give Mumbai 350 mw; electricity tariff may go up |work=[[The Financial Express]] |publisher=[[Indian Express Group]] |date=2006-10-21 |accessdate=2009-06-13}}</ref> মুম্বাইৰ বৃহত্তম টেলিফোন পৰিসেৱা প্ৰদাতা চৰকাৰী সংস্থা [[এমটিএনএল]]। ২০০০ চন পৰ্য্যন্ত এই সংস্থাই ফিক্সড লাইন, চেলুলাৰ ফোন আৰু মোবাইল [[ওৱাৰলেচ লোকেল লুপ]] লাইনত একচেটিয়া ক্ষমতা ভোগ কৰিছিল।<ref>{{harvnb|Campbell|2008|p=143|Ref=in08}}</ref> চেলুলাৰ ফোন ইয়াত ব্যাপক হাৰত ব্যবহৃত হয়। এই ক্ষেত্ৰত প্ৰধান পৰিসেৱা প্ৰদানকাৰী সংস্থাসমূহ হ’ল [[ভোডাফোন এচাৰ]], [[এয়াৰটেল]], এমটিএনএল, [[বিপিএল গোষ্ঠী]], [[ৰিলায়েন্স কমিউনিকেছন]], [[আইডিয়া চেলুলাৰ]] আৰু [[টাটা ইণ্ডিকম]]। চহৰত [[জিএচএম]] আৰু [[চিডিএমএ]] উভয় পৰিসেৱাতেই সুলভ।<ref>{{cite news |last1=Somayaji |first1=Chitra |last2=Bhatnagar |first2=Shailendra |url=http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601082&sid=a_3Aeo82P.Kg&refer=canada |title=Reliance Offers BlackBerry in India, Vies With Bharti |publisher=[[Bloomberg Television|Bloomberg]] |date=2009-06-13 |accessdate=2009-06-13}}</ref> এমটিএনএল আৰু এয়াৰটেলে চহৰত [[ব্ৰডবেণ্ড ইণ্টাৰনেট]] পৰিসেৱাও প্ৰদান কৰে।<ref>{{cite web|url=http://mumbai.mtnl.net.in/triband/voip/faq.html|title=MTNL Launches IPTV Services On Broadband|work=[[MTNL]] TriBand, Mumbai|accessdate=2009-05-13|archivedate=2009-04-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090410082249/http://mumbai.mtnl.net.in/triband/voip/faq.html|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.airtel.in/wps/wcm/connect/airtel.in/Airtel.In/Home/ForYou/Broadband+Internet/|title=Broadband &Internet|publisher=[[Airtel]]|accessdate=2009-05-13}}</ref> == জনপৰিসংখ্যা == {{See also|মুম্বাইৰ বৃদ্ধি|মুম্বাই পৰিসংখ্যা}} {{IndiaCensusPop |title= জনসংখ্যা বৃদ্ধি |1971= 5970575 |1981= 8243405 |1991= 9925891 |2001= 11914398 |footnote=<center>Source:[[Mumbai Metropolitan Region Development Authority|MMRDA]]<ref>{{harvnb|Population and Employement profile of Mumbai Metropolitan Region|p=6|Ref=pemmr}}</ref><br />Data is based on <br />[[Government of India]] Census.</center> }} [[চিত্ৰ:Bombay24a.jpg|thumb|left|নিশাৰ মুম্বাই ডাউনটাউন]] [[চিত্ৰ:Dharavi Slum in Mumbai.jpg|right|thumb|[[ধাৰাবি]] বস্তিৰ এটা ৰাস্তা, এইটো এছিয়াৰ বৃহত্তম বস্তি|alt=People walking on a narrow street. Shops and a stall are seen nearby.]] ২০০১ চনৰ গণনা অনুসৰি, মুম্বাইৰ জনসংখ্যা ১১,৯১৪,৩৯৮।<ref>{{harvnb|Population and Employement profile of Mumbai Metropolitan Region|p=13|Ref=pemmr}}</ref> ২০০৮ চনৰ ওৱৰ্ল্ড গেজেটিয়াৰৰ প্ৰাককলন অনুসৰি এই চহৰৰ জনসংখ্যা ১৩,৬৬২,৮৮৫<ref>{{cite web|url=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=80&geo=-104&srt=pnan&col=aohdq&msz=1500&pt=c&va=&srt=pnan|title=India: largest cities and towns and statistics of their population|accessdate=2008-01-31|publisher=[[World gazetteer|World Gazetteer]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080307150641/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=80&geo=-104&srt=pnan&col=aohdq&msz=1500&pt=c&va=&srt=pnan|archivedate=2008-03-07|deadurl=yes}}</ref> আৰু [[মুম্বাই মহানগৰীয় এলেকা|মুম্বাই মহানগৰীয় এলেকাৰ]] জনসংখ্যা ২১,৩৪৭,৪১২।<ref>{{cite web|url=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=80&geo=-104&srt=pnan&col=aohdq&msz=1500&va=&pt=a|title=India: metropolitan areas|accessdate=2008-01-17|publisher=[[World gazetteer|World Gazetteer]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080118124357/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=80&geo=-104&srt=pnan&col=aohdq&msz=1500&va=&pt=a|archivedate=2008-01-18|deadurl=yes}}</ref> এই চহৰৰ জনঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গকিলোমিটাৰত ২২,০০০ জন। ২০০১ চনৰ গণনা অনুযায়ী, বৃহত্তৰ মুম্বাই অৰ্থাৎ বৃহন্মুম্বাই পৌৰসংস্থাৰ এক্তিয়াৰভুক্ত এলেকাত সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৭৭.৪৫ শতাংশ<ref name=mmrddata>{{harvnb|Population and Employement profile of Mumbai Metropolitan Region|p=12|Ref=pemmr}}</ref> যিটো ৰাষ্ট্ৰীয় গড় অৰ্থাৎ ৬৪.৮ শতাংশতকৈ বেছি।<ref>{{cite web | title= Number of Literates & Literacy Rate| url= http://censusindia.gov.in/Census_Data_2001/India_at_glance/literates1.aspx| work= Census Data 2001: India at a Glance| publisher= Registrar General & Census Commissioner, India | date= | accessdate=2009-04-26}}</ref> লিঙ্গানুপাত প্ৰতি ১০০০ পুৰুষৰ বিপৰীতে দ্বীপচহৰত ৭৭৪ গৰাকী, উপনগৰত ৮২৬ গৰাকী আৰু সামগ্ৰিকভাবে ৮১১ গৰাকী নাৰী।<ref name=mmrddata/> ৰাষ্ট্ৰীয় লিঙ্গানুপাত প্ৰতি ১০০০ পুৰুষৰ বিপৰীতে ৯৩৩ গৰাকী নাৰীৰ তুলনাত অৱশ্যে মুম্বাইৰ লিঙ্গানুপাতৰ পৰিসংখ্যা নিম্নমানৰ<ref>{{cite web | title= Sex Ratio| url= http://censusindia.gov.in/Census_Data_2001/India_at_glance/fsex.aspx| work= Census Data 2001: India at a Glance| publisher= Registrar General & Census Commissioner, India | date= | accessdate=2009-04-26}}</ref> এই নিম্ন লিঙ্গানুপাতৰ কাৰণ এই যে, চহৰত অধিকসংখ্যক পুৰুষে কামৰ সন্ধানত আহি বসতি স্থাপন কৰিছে।<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/843036.cms|title=Parsis top literacy, sex-ratio charts in city|date=2004-09-08|publisher=[[The Times of India]]|accessdate=2009-07-02}}</ref> ২০০৮ চনত মুম্বাই চহৰৰ অপৰাধৰ হাৰ ৫.৪ শতাংশ বৃদ্ধি পায়। সেই বছৰৰ হিচাব অনুযায়ী, দোষী সাব্যস্তকৰণৰ হাৰ সমগ্ৰ দেশৰ মাজত মুম্বাইতেই সবাতোকৈ কম। এই চহৰৰ সাধাৰণ অপৰাধবোৰ হ’ল হত্যা, হত্যাৰ চেষ্টা, অপৰাধমূলক গণহত্যা, পণপ্ৰথা জনিত কাৰণত মৃত্যু, অপহৰণ, ধৰ্ষণ, অগ্নিসংযোগ আৰু ডকাইতি।<ref>{{cite web|url=http://docs.google.com/viewer?url=http%3A%2F%2Fmahacid.com%2Fcid%2FPreface.pdf |title=11th annual report Crime in Maharashtra 2008:Criminal Investigation Department, Pune |publisher=Docs.google.com |date= |accessdate=2010-05-05}}</ref> মুম্বাই চহৰৰ প্ৰধান ধৰ্মাবলম্বী গোষ্ঠীসমূহ হ’ল [[হিন্দু]] (৬৭.৩৯%), [[মুচলন্ত]] (১৮.৫৬%), [[বৌদ্ধ]] (৫.২২%), [[জৈন]] (৩.৯৯%), [[খ্ৰীষ্টান]] (৩.২২%) আৰু [[শিখ]] (০.৫৮%); [[পাৰচী]] আৰু [[ইহুদী]] জনসংখ্যাৰ অৱশিষ্টাংশ।<ref>{{cite web | title = Census GIS Household | work = Census of India | publisher = Office of the Registrar General | url = http://www.censusindiamaps.net/page/Religion_WhizMap1/housemap.htm | accessdate = 2008-12-09 | archivedate = 2016-07-02 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20160702090246/http://www.censusindiamaps.net/page/Religion_WhizMap1/housemap.htm | deadurl = yes }}</ref> মুম্বাইৰ ভাষাগত জনপৰিসংখ্যা নিম্নৰূপৰ: [[মহাৰাষ্ট্ৰীয়]] (৬০%), [[গুজৰাটী]] (১৯%), আৰু অৱশিষ্টাংশ ভাৰতৰ অন্যান্য অঞ্চলৰ পৰা অহা।<ref>{{Harvnb|Mehta|2004|p=99}}: "Maharashtrians now comprise 60 percent of the city's residents; 19 percent are Gujarati, and the rest are Muslim, North Indian, Sindhi, South Indian, Christian, Sikh, Parsi, and everybody else."</ref> মুম্বাইৰ সবাতোকৈ পুৰণা মুচলন্ত সম্প্ৰদায়সমূহ হ’ল [[দাউদি বোহৰা]], [[খোজা]] আৰু [[কোঙ্কণি মুচলন্ত]]।<ref>{{harvnb|Bates|2003|p=266}}</ref> স্থানীয় খ্ৰীষ্টানসকলৰ মাজত উল্লেখযোগ্য [[পূৰ্ব ভাৰতীয় (জাতিগোষ্ঠী)|পূৰ্ব ভাৰতীয় কেথেলিকসকল]]; ষোড়শ শতাব্দীতে পৰ্তুগীসকলে এওঁলোকক ধৰ্মান্তৰিত কৰে।<ref>{{harvnb|Baptista|1967|p=5}}</ref> চহৰত এটা সৰু [[বনি ইজৰায়েল|বনি ইজৰায়েলী]] [[ইহুদী]] সম্প্ৰদায়েও বাস কৰে; তেখেতসকল সম্ভবত ১৬০০ বছৰ আগেয়ে [[পাৰস্য উপসাগৰ]] বা [[ইয়েমেন]] অঞ্চলৰ পৰা ভাৰতলৈ আহি বসতি স্থাপন কৰে।<ref>{{harvnb|Strizower|1971|p=15}}</ref> পাৰ্‌চীসকল আহিছিল [[পাৰস্য]]ৰ পৰা। মুম্বাইত বৰ্তমান প্ৰায় ৮০,০০০ পাৰ্‌চীৰ বাস।<ref>"[http://www.managementtoday.co.uk/news/648273/ The world's successful diasporas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130115173048/http://www.managementtoday.co.uk/news/648273/ |date=2013-01-15 }}". Managementtoday.co.uk.</ref> মুম্বাইৰ অধিবাসীসকলে নিজকে ''[[মুম্বাইকৰ]]'' বা ''মুম্বাইট'' বা ''বম্বেইট'' নামেৰে অভিহিত কৰে। মুম্বাই ভাৰতৰ প্ৰধান বহুভাষিক চহৰ। ভাৰতৰ প্ৰধান ভাষাসমূহৰ মাজত ১৬টা ভাষা এই চহৰত কথিত হয়। চৰকাৰী ভাষা [[মাৰাঠী]]; অন্যান্য ভাষাসমূহ হ’ল [[হিন্দী]], [[গুজৰাটী ভাষা|গুজৰাটী]] আৰু ইংৰাজী।<ref>{{harvnb|Pai|2005|p=1804}}</ref> উন্নয়নশীল দেশসমূহৰ দ্ৰুত বৰ্ধমান চহৰবোৰত যি যি সমস্যা দেখা যায়, তাৰ বেছিভাগেই মুম্বাইত বিদ্যমান। ব্যাপক দাৰিদ্ৰ্য আৰু বেকাৰত্ব, অনুন্নত স্বাস্থ্যব্যৱস্থা, অনুন্নত জীৱনযাত্ৰা আৰু শিক্ষাৰ মান এই চহৰৰ মূল সমস্যা। বসবাসৰ সুবন্দোবস্ত থকা সত্ত্বেও মুম্বাইবাসীসকলে অনেক সময়তেই কৰ্মস্থলৰ পৰা দূৰ জনাকীৰ্ণ আৰু তুলনামূলকভাবে ব্যয়বহুল আবাসত বাস কৰে। এই কাৰণে জন পৰিবহণ ব্যৱস্থাৰ মাধ্যমবোৰত সদায়ে প্ৰচুৰ ভীৰ থাকে আৰু যানজঁট নিত্যনৈমিত্তিক বিষয় হৈ উঠে। কোনো কোনোৱে বাচ অথবা ট্ৰেন ষ্টেচনৰ কাষতে বসবাস কৰে। যদিও উপনগৰৰ বাসিন্দাসকলৰ দক্ষিণলৈ প্ৰধান বাণিজ্য কেন্দ্ৰত গৈ পাবলৈ অনেক সময় লাগি যায়।<ref>{{harvnb|Datta|Jones|1999|loc=Low-Income Households and the Housing Problem in Mumbai, pp. 158–159}}</ref> এছিয়াৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম [[বস্তি]] [[ধাৰাবি]]<ref>{{cite web| last=Jacobson| first=Marc| title=Dharavi: Mumbai's Shadow City| url=http://ngm.nationalgeographic.com/2007/05/dharavi-mumbai-slum/jacobson-text| work=[[National Geographic Magazine|National Geographic]]| publisher=[[National Geographic Society]]| month=May| year=2007| accessdate=2009-04-28| archivedate=2008-06-27| archiveurl=https://web.archive.org/web/20080627140242/http://ngm.nationalgeographic.com/2007/05/dharavi-mumbai-slum/jacobson-text| deadurl=yes}}</ref> মধ্য মুম্বাইত অৱস্থিত; ইয়াত বসবাস কৰে প্ৰায় ৮০০,০০০ মানুহ।<ref>{{harvnb|Davis|2006|p=31}}</ref> ১৯৯১-২০০১ দশকত মহাৰাষ্ট্ৰৰ বাহিৰৰ পৰা অহা মুম্বাইত অভিনিবেশকাৰীৰ সংখ্যা আছিল ১,১২০,০০০ জন; যিটোৱে মুম্বাইৰ জনসংখ্যাৰ লগত আৰু ৫৪.৮ শতাংশ যোগ কৰে।<ref>{{cite web |url=http://maccia.org.in/ecoSmaha06.pdf |page=2 |title=Highlights of Economic Survey of Maharashtra 2005-06 |accessdate=2008-02-13 |publisher=Directorate of Economics and Statistics, Planning Department ([[Government of Maharashtra]]) |format=PDF |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060508220227/http://maccia.org.in/ecoSmaha06.pdf |archivedate=2006-05-08 |deadurl=yes }}</ref> ২০০৭ চনত মুম্বাইৰ অপৰাধৰ হাৰ ([[ভাৰতীয় দণ্ডবিধি|ভাৰতীয় দণ্ডবিধিৰ]] ধাৰাত নথিভুক্ত) ১০০,০০০ জন ১৬২.৯৩<ref>{{Cite news |date=2010-04-17 |title=Theft is Mumbai's biggest crime |url=https://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/5823304.cms |access-date=2025-12-31 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> যিটো ৰাষ্ট্ৰীয় গড়ৰ (১৭৫.১) তুলনাত সামান্য কম হলেও ভাৰতৰ দহ লক্ষাধিক জনসংখ্যাযুক্ত চহৰসমূহৰ গড় হাৰৰ (৩১২.৩) তুলনাত অনেক কম।<ref name=crimerate>{{cite web|title=Crime in India-2007 |url= http://ncrb.nic.in/cii2007/home.htm|format= PDF|accessdate=2009-04-25|page=2|year= 2007 |last1=National Crime Records Bureau|publisher= Ministry of Home Affairs ([[Government of India]]) |chapter=Crimes in Mega Cities|chapterurl=http://ncrb.nic.in/cii2007/cii-2007/CHAP2.pdf }}</ref> চহৰৰ প্ৰধান আৰু প্ৰাচীনতম সংশোধনাগাৰটি হল [[আৰ্থাৰ ৰোড জেল]]।<ref>{{cite news|url=http://www.indianexpress.com/news/once-again-arthur-road-jail-prepares-for-mo/412831/|title=Once again, Arthur Road Jail prepares for mother of all trials|date=2009-01-20|publisher=[[The Indian Express]]|accessdate=2009-09-06}}</ref> == সংস্কৃতি == {{Main|মুম্বাই সংস্কৃতি}} [[চিত্ৰ:SUCHA0386.JPG|thumb|[[বোম্বাই এছিয়াটিক চ’চাইটি]], চহৰৰ প্ৰাচীনতম সাধাৰণ গ্ৰন্থাগাৰসমূহৰ অন্যতম|alt=A white building with a triangular facade and wide stairs]] == জনমাধ্যম == [[চিত্ৰ:Bolywood.jpg|thumb|[[বলিউড]] মুম্বাইত অৱস্থিত]] মুম্বাইৰ পৰা একাধিক সংবাদপত্ৰ প্ৰকাশিত হয়; ইয়াত একাধিক টেলিভিশ্বন আৰু ৰেডিঅ’ ষ্টেশন আৰু অৱস্থিত। মুম্বাইৰ জনপ্ৰিয় ইংৰাজী দৈনিক আলোচনীসমূহ হ’ল ''[[টাইমচ অফ ইণ্ডিয়া]]'', ''[[মিড ডে]]'', ''[[হিন্দুস্তান টাইমচ]]'', ''[[ডি এন এ – ডেইলি নিউজ এণ্ড এনালাইচিচ|ডি এন এ]]''আৰু ''[[ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেচ]]''। জনপ্ৰিয় মাৰাঠী সংবাদপত্ৰৰ হ’ল ''নবকাল'', ''[[মহাৰাষ্ট্ৰ টাইমচ]]'', ''[[লোকসত্তা (সংবাদপত্ৰ)|লোকসত্তা]]'', ''[[লোকমত]]'' আৰু ''[[সকাল]]''। ইয়াৰ বাদেও অন্যান্য ভাৰতীয় ভাষাতো সংবাদপত্ৰ প্ৰকাশ হয় |ref>{{cite web |first1=Shuchi|last1=Bansal|last2=Mathai |first2=Palakunnathu G. |url=http://www.rediff.com/cms/print.jsp?docpath=//money/2005/apr/06spec1.htm |title=Mumbai's media Mahabharat |date=2005-04-06 |accessdate=2009-05-14 |publisher=[[Rediff]]}}</ref> এছিয়াৰ প্ৰাচীনতম সংবাদপত্ৰ ''[[বোম্বাই সমাচাৰ]]'' ১৮২২ চনৰ পৰা মুম্বাই চহৰত একেলেঠাৰিয়ে প্ৰকাশ হৈ আহিছে।<ref>{{cite news |last=Rao |first=Subha J. |url=http://www.hindu.com/yw/2004/10/16/stories/2004101600260300.htm |title=Learn with newspapers |date=2004-10-16 |accessdate=2009-05-14 |work=[[The Hindu]] |archivedate=2011-07-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110714003002/http://www.hindu.com/yw/2004/10/16/stories/2004101600260300.htm |deadurl=yes }}</ref> ১৮৩২ চনত বালশাস্ত্ৰী জাম্ভেকৰে মুম্বাইতেই প্ৰথম ''বোম্বাই দৰ্পণ'' নামে এখন মাৰাঠী সংবাদপত্ৰ আৰম্ভ কৰে।<ref>{{cite news |url=http://www.hinduonnet.com/thehindu/br/2002/02/05/stories/2002020500040500.htm |title=Privatising emancipation (A Book Review) |first=Veena |last=Naregal |work=Language, Politics, Elites, and the Public Sphere |publisher=[[The Hindu]] |date=2002-02-05 |accessdate=2007-12-24 |archivedate=2007-12-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071211071349/http://www.hinduonnet.com/thehindu/br/2002/02/05/stories/2002020500040500.htm |deadurl=yes }}</ref> == শিক্ষাব্যৱস্থা == {{See also|মুম্বাইৰ কলেজসমূহৰ তালিকা}} [[চিত্ৰ:University of Bombay2.jpg|thumb|left|[[ৰাজাবাই ক্লক টাওৱাৰ]], [[মুম্বাই বিশ্ববিদ্যালয়]]|alt=A clock tower amid trees and a playground]] মুম্বাইৰ বিদ্যালয়সমূহ হয় "মিউনিচিপ্যাল স্কুল" (বৃহন্মুম্বাই পৌৰসংস্থা পৰিচালিত) অথবা প্ৰাইভেট স্কুল (অছি অথবা ব্যক্তিগত উদ্যোগত পৰিচালিত)। প্ৰাইভেট স্কুলসমূহে কোনো কোনো ক্ষেত্ৰত চৰকাৰী সাহায্য লাভ কৰে।<ref>{{cite news|url=http://www.mid-day.com/news/2006/sep/144108.htm|date=2006-09-24|title=City has 43 one-teacher schools|work=[[MiD DAY]]|publisher=MiD-Day Infomedia|accessdate=2009-06-09|archivedate=2011-06-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110617114840/http://www.mid-day.com/news/2006/sep/144108.htm|deadurl=yes}}</ref> বিদ্যালয়সমূহৰ অনুমোদন কৰে [[মহাৰাষ্ট্ৰ ৰাজ্য মাধ্যমিক আৰু উচ্চ মাধ্যমিক শিক্ষা পৰিষদে]] (এমএচবিএচএইচএসই) অথবা সৰ্বভাৰতীয় [[কাউন্সিল ফৰ ইণ্ডিয়ান স্কুল চাৰ্টিফিকেট একজামিনেছন]] (চিআইএচচিই), [[কেন্দ্ৰীয় মাধ্যমিক শিক্ষা পৰিষদ]] (চিবিএসই) বা [[জাতীয় মুক্ত বিদ্যালয় সংস্থা]] (এনআইওএচ)।<ref>{{cite news|last=Mukherji|first=Anahita|url=http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/4346890.cms |date=2009-04-02|title=Education board tells schools to get state recognition |publisher=[[The Times of India]]|accessdate=2009-06-09}}</ref> সাধাৰণত মাৰাঠী আৰু ইংৰাজী মাধ্যমত শিক্ষা দান কৰা হয়।<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/1516877.cms|date=2006-05-05 |title=Now, schools can teach in 2 languages|publisher=[[The Times of India]]|accessdate=2009-06-09}}</ref> চৰকাৰী স্কুলসমূহত সুযোগ সুবিধা কম পোৱা গ’লেও দৰিদ্ৰ শিক্ষাৰ্থীসকলৰ বাবে এই স্কুলসমূহেই একমাত্ৰ ভৰসা।<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/news/2004/jul/13kak.htm|title=Saving India through Its Schools|first=Subhash|last=Kak|work=Rediff News |publisher=[[Rediff]]|date=2004-07-13|accessdate=2009-05-13}}</ref> [[১০+২+৩ পৰিকল্পনা|১০+২+৩/৪ পৰিকল্পনাৰ]] অধীনত ছাত্ৰছাত্ৰীসকলে দহ বছৰৰ বিদ্যালয় শিক্ষা সমাপ্ত কৰি দুই বছৰৰ বাবে [[জুনিয়ৰ কলেজ|জুনিয়ৰ কলেজত]] ভৰ্তি হয়। তাত তেওঁলোকে কলা, বাণিজ্য অথবা বিজ্ঞান বিভাগৰ মাজৰ পৰা যি কোনো এটাক নিৰ্বাচন কৰি লয়।<ref>{{cite news |url=http://www.rediff.com/getahead/2008/jun/19trans.htm |date=2008-06-19 |title=Are you cut out for Arts, Science or Commerce? |work=Rediff News |publisher=[[Rediff]] |accessdate=2009-06-09}}</ref> ইয়াৰ পাছত তেওঁলোকে কোনো নিৰ্দিষ্ট ক্ষেত্ৰত সাধাৰণ ডিগ্ৰী পাঠক্ৰমত ভৰ্তি হয়, অথবা আইন, ইঞ্জিনিয়াৰিং বা মেডিচিনৰ যি কোনো এটা পেছাদাৰ ডিগ্ৰী পাঠক্ৰমত ভৰ্তি হয়।<ref>{{cite news |last=Sharma |first=Archana |url=http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/718303.cms |date=2004-06-04 |title=When it comes to courses, MU dishes up a big buffet |publisher=[[The Times of India]] |accessdate=2009-06-09}}</ref> চহৰৰ অধিকাংশ কলেজেই [[মুম্বাই বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ দ্বাৰা অনুমোদিত। এই বিশ্ববিদ্যালয় স্নাতক ছাত্ৰৰ সংখ্যাৰ বিচাৰত বিশ্বৰ অন্যতম বৃহৎ বিশ্ববিদ্যালয়।<ref>{{cite web |url=http://www.mu.ac.in/History.html |title=History |publisher=[[University of Mumbai]] |accessdate=2009-06-09}}</ref>মুম্বাইত অৱস্থিত [[আইআইটি বোম্বাই|ইণ্ডিয়ান ইনষ্টিটিউট অফ টেকন’লজি (বোম্বাই)]],<ref>{{cite news |url=http://www.dnaindia.com/report.asp?NewsID=1070723 |date=2006-12-22 |title=IIT flights return home |publisher=''[[DNA (newspaper)|Daily News and Analysis]] (DNA)'' |accessdate=2009-06-09}}</ref> [[বীৰমাতা জিজাবাই টেকন’লজিকেল ইনষ্টিটিউট]] (ভিজেআইটি),<ref>{{cite web |url=http://www.vjti.ac.in/home_about.asp |title=About the Institute |publisher=[[Veermata Jijabai Technological Institute]] (VJTI), |accessdate=2009-06-09 |archivedate=2009-05-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090518121006/http://www.vjti.ac.in/home_about.asp |deadurl=yes }}</ref> [[ইউনিভাচিটি ইনষ্টিটিউট অফ কেমিকেল টেকন’লজি]] (ইউআইচিটি),<ref>{{cite news |url=http://www.expressindia.com/latest-news/admission-process-for-autonomous-engg-colleges-to-start-today/321286/ |date=2008-06-11 |title=Admission process for autonomous engg colleges to start today |publisher=[[Indian Express Group]] |accessdate=2009-06-09 |archivedate=2011-12-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111219174721/http://www.expressindia.com/latest-news/admission-process-for-autonomous-engg-colleges-to-start-today/321286/ |deadurl=yes }}</ref> ভাৰতৰ অগ্ৰণী ইঞ্জিনিয়াৰিং আৰু কাৰিকৰী শিক্ষাপ্ৰতিষ্ঠান। [[এচএনডিটি ইউমেনচ ইউনিভাইটি]] ইত্যাদি মুম্বাইৰ অন্যান্য স্ব-শাসিত বিশ্ববিদ্যালয়।<ref>{{cite web |url=http://sndt.digitaluniversity.ac/Content.aspx?ID=7&ParentMenuID=7 |title=About University |publisher=[[SNDT Women's University]] |accessdate=2009-06-09 |archivedate=2009-10-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091013235515/http://sndt.digitaluniversity.ac/Content.aspx?ID=7&ParentMenuID=7 |deadurl=yes }}</ref> ইয়াৰ বাদেও [[নেছনেল ইনষ্টিটিউট অফ ইণ্ডাষ্ট্ৰিয়াল ইঞ্জিনিয়াৰিং]] (এনআইটিআইই), [[যমুনালাল বাজাজ ইনষ্টিটিউট অফ মেনেজমেণ্ট ষ্টাডিজ]] (জেবিআইএমএচ), [[এচ পি জৈন ইনষ্টিটিউট অফ মেনেজমেণ্ট এণ্ড ৰিচাৰ্চ]] আৰু একাধিক মেনেজমেণ্ট শিক্ষাপ্ৰতিষ্ঠান মুম্বাইত অৱস্থিত।<ref>{{cite news |last=Bansal |first=Rashmi |url=http://www.hkcollege.ac.in |url=http://in.rediff.com/getahead/2004/nov/08rash.htm |date=2004-11-08 |title=Is the 'IIM' brand invincible? |work=Rediff News |publisher=[[Rediff]] |accessdate=2009-06-09}}</ref> দেশৰ প্ৰাচীনতম আইন আৰু কমাৰ্চ কলেজ যথাক্ৰমে [[গভৰ্নমেণ্ট ল’ কলেজ]] আৰু [[চিডেনহ্যাম কলেজ]] মুম্বাইতেই অৱস্থিত।<ref>{{cite web |url=http://www.sydenham.edu/our_profile.html |title=Sydenham College: Our Profile |publisher=[[Sydenham College]] |accessdate=2009-04-26 |archivedate=2009-06-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090625015836/http://www.sydenham.edu/our_profile.html |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.glc.edu/incept.asp |title=About The Government Law College |publisher=[[Government Law College]] |accessdate=2009-04-26 |archivedate=2009-06-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090622081119/http://www.glc.edu/incept.asp |deadurl=yes }}</ref> মুম্বাইৰ প্ৰাচীনতম শিল্পকলা প্ৰতিষ্ঠানটি হল [[চাৰ জে. জে. স্কুল অফ আৰ্ট]]।<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/24305727.cms |title=JJ School seeks help from new friends|date=2002-10-06|first=Nina|last=Martyris|work=[[The Times of India]]|accessdate=2009-05-13}}</ref> মুম্বাইৰ দুটি বিশিষ্ট গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান হ’ল [[টাটা ইনষ্টিটিউট অফ ফাণ্ডামেণ্টাল ৰিচাৰ্চ]] (টিআইএফআৰ) আৰু [[ভাবা পৰমাণু গৱেষণা কেন্দ্ৰ]] (বিএআৰচি)।<ref>{{cite news |url=http://www.dnaindia.com/report.asp?NewsID=1065998 |date=2006-11-24 |title=University ties up with renowned institutes |publisher=''[[DNA (newspaper)|Daily News and Analysis]] (DNA)'' |accessdate=2009-06-09}}</ref> বিএআৰচিয়ে [[ট্ৰম্বে|ট্ৰম্বেত]] [[চাইৰাচ]] নামৰ এটা ৪০ মেগাৱাটৰ নিউক্লিয়াৰ ৰিচাৰ্চ ৰিএক্টৰ চলায়।<ref>{{cite web|url=http://www.barc.ernet.in/webpages/reactors/cirus.html|title=CIRUS reactor|publisher=[[Bhabha Atomic Research Centre]] (BARC)|accessdate=2009-05-12}}</ref> == ক্ৰীড়া == [[চিত্ৰ:Brabourne.jpg|thumb|[[ব্ৰেব'ৰ্ন ষ্টেডিয়াম]], দেশৰ প্ৰাচীনতম [[টেষ্ট ক্ৰিকেট মেচ্ছ্‌ৰ তালিকা|ক্ৰিকেট ষ্টেডিয়ামসমূহৰ]] অন্যতম |alt=A grassy ground with skyscrapers behind it]] [[ক্ৰিকেট]] এই চহৰৰ সবাতোকৈ জনপ্ৰিয় খেল। খেলাৰ মেচ‌ৰ অভাৱত সদায়ে এই খেলাক [[ব্যাকইয়াৰ্ড ক্ৰিকেট|সংক্ষেপিত ৰূপত]] খেলা হয়; যিটো সাধাৰণতে গলি ক্ৰিকেট নামেৰে পৰিচিত। ভাৰতীয় ক্ৰিকেট নিয়ন্ত্ৰণ ব'ৰ্ড বা [[ব'ৰ্ড অফ কণ্ট্ৰোল ফৰ ক্ৰিকেট ইন ইণ্ডিয়া]] (বিচিচিআই)<ref>{{cite web |title=About BCCI |publisher=[[Board of Control for Cricket in India]] (BCCI) |url=http://www.bcci.tv/about-bcci.html |accessdate=2009-05-16 |archivedate=2009-02-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090207202946/http://www.bcci.tv/about-bcci.html |deadurl=yes }}</ref> আৰু [[ইণ্ডিয়ান প্ৰীমিয়াৰ লীগ]]ৰ (আইপিএল)<ref>{{cite web |url=http://www.investmentkit.com/latestnews/2010/04/15/i-t-raids-at-ipl-headquarter-at-bcci-in-mumbai-reports-ndtv-2/ |title=I-T Raids at IPL Headquarter at BCCI in Mumbai, reports NDTV &#124; InvestmentKit.com Articles |publisher=Investmentkit.com |date=2010-04-15 |accessdate=2010-05-05 |archivedate=2012-12-08 |archiveurl=https://archive.is/20121208175436/http://www.investmentkit.com/latestnews/2010/04/15/i-t-raids-at-ipl-headquarter-at-bcci-in-mumbai-reports-ndtv-2/ |deadurl=yes }}</ref>মুখ্য কাৰ্যালয় মুম্বাইতেই অৱস্থিত। [[ৰঞ্জি ট্ৰফী]]ত চহৰৰ প্ৰতিনিধি দল [[মুম্বাই ক্ৰিকেট দলে]] ৪০ বাৰ খিতাপ অৰ্জন কৰিছে, যিটো কোনো একক দলৰ ক্ষেত্ৰত সৰ্বাধিক সংখ্যা।<ref>{{cite news |last=Makarand |first=Waingankar |title=Attacking pattern of play has delivered |date=2009-01-18 |publisher=[[The Hindu]] |url=http://www.hindu.com/2009/01/18/stories/2009011856451500.htm |accessdate=2009-06-08}}</ref> [[ইণ্ডিয়ান প্ৰীমিয়াৰ লীগ]]ত এই চহৰৰ প্ৰতিনিধি দল হৈছে [[মুম্বাই ইণ্ডিয়ানছ্]]। চহৰৰ দুখন আন্তৰ্জাতিক ক্ৰিকেট ষ্টেডিয়াম হ'ল [[ৱাংখেড়ে ষ্টেডিয়াম]] আৰু [[ব্ৰেব'ৰ্ন ষ্টেডিয়াম]]।<ref>{{cite news |last=Seth |first=Ramesh |title=Brabourne&nbsp;— the stadium with a difference |date=2006-12-01 |publisher=[[The Hindu]] |url=http://www.hindu.com/yw/2006/12/01/stories/2006120100150200.htm |accessdate=2009-06-08 |archivedate=2008-04-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080421010655/http://www.hindu.com/yw/2006/12/01/stories/2006120100150200.htm |deadurl=yes }}</ref> চহৰৰ বিশিষ্ট ক্ৰিকেটাৰসকলৰ মাজত উল্লেখযোগ্য হ’ল [[শচীন তেণ্ডুলকাৰ]]<ref>{{cite news |last=Srivastava |first=Sanjeev |title=Tendulkar serves it up |date=2002-11-05 |work=BBC News |publisher=BBC |url=http://news.bbc.co.uk/2/low/south_asia/2404371.stm |accessdate=2009-06-08}}</ref> আৰু [[সুনীল গাভাস্কাৰ]]।<ref>{{cite journal |last=Murali |first=Kanta |year=2002 |month=August-September |title=Gavaskar: India's Greatest Crickter |journal=[[Frontline (magazine)|Frontline]] |volume=19 |issue=18 |url=http://www.hinduonnet.com/fline/fl1918/19180820.htm |accessdate=2009-04-25 |publisher=[[The Hindu]] |archivedate=2009-11-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091123212136/http://www.hinduonnet.com/fline/fl1918/19180820.htm |deadurl=yes }}</ref> [[এচ’চিয়েছন ফুটবল|ফুটবল]] এই চহৰৰ অন্যতম জনপ্ৰিয় খেল। চহৰৰ বহু ব্যক্তি [[ফিফা বিশ্বকাপ]] আৰু ইংলিছ প্ৰিমিয়াৰ লীগৰ দৰ্শক।<ref>{{cite news |last=Bubna |first=Shriya |title=Forget cricket, soccer's new media favourite |date=2006-07-07 |work=Rediff News |publisher=[[Rediff]] |url=http://www.rediff.com/money/2006/jul/07fifa.htm |accessdate=2009-06-09}}</ref> দেশৰ বৃহত্তম পেছাদাৰী ফুটবল লীগ [[ইণ্ডিয়ান চুপাৰ লীগ]]ৰ দল হৈছে [[মুম্বাই চিটি এফ চি]]। আনহাতে অন্যতম শীৰ্ষ পেছাদাৰী ফুটবল প্ৰতিযোগিতা [[আই-লীগ|আই-লীগত]] মুম্বাইৰ প্ৰতিনিধিত্ব কৰে [[কেংক্ৰে এফ চি]]য়ে<ref>{{Cite web|url=https://www.freepressjournal.in/sports/football/kenkre-fcs-i-league-dreams-21-years-in-the-making|title=Kenkre FC’s I-League dreams: 21 years in the making|website=freepressjournal.in|access-date=16 December 2021|archivedate=8 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211208150044/https://www.freepressjournal.in/sports/football/kenkre-fcs-i-league-dreams-21-years-in-the-making|deadurl=yes}}</ref>। মুম্বাইৰ পূৰ্বৰ আই-লীগৰ দল সমূহ হৈছে [[মুম্বাই ফুটবল ক্লাব]],<ref>{{cite news |title=Mumbai Football Club launched |date=2007-06-28 |work=Rediff News |publisher=[[Rediff]] |url=http://www.rediff.com/sports/2007/jun/28foot.htm |accessdate=2009-06-09}}</ref> [[মাহিন্দ্ৰা ইউনাইটেড]],<ref>{{cite news |last=Sharma |first=Amitabha Das |title=Mahindra United in summit clash |date=2003-07-07 |publisher=[[The Hindu]] |url=http://www.hindu.com/thehindu/2003/08/07/stories/2003080705022100.htm |accessdate=2009-06-09}}</ref> আৰু [[এয়াৰ ইণ্ডিয়া (ফুটবল ক্লাব)|এয়াৰ ইণ্ডিয়া]]।<ref>{{cite news |title=I-League: Mahindra United to face Mumbai FC |date=2008-10-10 |publisher=[[The Hindu]] |url=http://www.hindu.com/thehindu/holnus/007200810101668.htm |accessdate=2009-06-09}}</ref> ক্ৰিকেটৰ জনপ্ৰিয়তা বৃদ্ধিৰ লগে লগে [[ফিল্ড হকী|ফিল্ড হকীৰ]] জনপ্ৰিয়তা অৱশ্যে কমি গৈছে। [[ৱৰ্ল্ড ছিৰিজ হকী|ৱৰ্ল্ড ছিৰিজ হকী]] (ডব্লিউএচএইচ) আৰু [[হকী ইণ্ডিয়া লীগ]] (এইচ আই এল)ত অংশগ্ৰহণকাৰী মুম্বাইৰ দল দুটা হ’ল [[মুম্বাই মেৰীণছ]] আৰু [[মুম্বাই মেজিচিয়ানছ]]। প্ৰতি ফেব্ৰুৱাৰী মাহত [[মহালক্ষ্মী ৰেচক’ৰ্চ|মহালক্ষ্মী ৰেচক’ৰ্চত]] [[ডাৰবি (ঘোঁৰাদৌৰ)|ডাৰবি]] ৰেচৰ আয়োজন কৰা হয়। মুম্বাইৰ [[ৰয়েল ওয়েষ্টাৰ্ন ইণ্ডিয়ান টাৰ্ফ ক্লাব|টাৰ্ফ ক্লাবত]] ফেব্ৰুৱাৰীত [[ইউনাইটেড ব্ৰিউয়াৰিচ গ্ৰুপ|মেকডুৱেলৰ]] ডাৰবিও অনুষ্ঠিত হয়।<ref>{{cite news |last=Pal |first=Abir |title=Mallya, Diageo fight for McDowell Derby |date=2007-01-17 |publisher=[[The Times of India]] |url=http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/1233374.cms |accessdate=2009-06-08}}</ref> সাম্প্ৰতিক বছৰসমূহত [[ফৰমুলা ওৱান]] ৰেচিং-ৰ কামতো জনগণৰ আগ্ৰহ বৃদ্ধি পাইছে।<ref>{{cite news |last=Pinto |first=Ashwin |url=http://www.indiantelevision.com/mam/headlines/y2k5/mar/marmam27.htm |title=ESS plans marketing blitz around F1 |date=2005-03-05 |accessdate= 2009-04-26 |publisher=Indiantelevision.com}}</ref> ২০০৮ চনত [[ফ’ৰ্চ ইণ্ডিয়া]] এফ ওৱান টিম কাৰৰ উদ্বোধন হয় মুম্বাইত।<ref>{{cite news |url=http://uk.reuters.com/article/motorSportsNews/idUKL2521523620080125 |title=Motor racing-Force India F1 team to launch 2008 car in Mumbai |date=2008-01-25 |accessdate=2008-01-27 |publisher=Reuters UK |work=Thomson Reuters |archivedate=2008-01-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080129132715/http://uk.reuters.com/article/motorSportsNews/idUKL2521523620080125 |deadurl=yes }}</ref> ২০০৪ চনৰ মাৰ্চত মুম্গ্ৰন্থে গ্ৰ্যাণ্ড প্ৰিস্ক [[এফ ওৱান পাৱাৰবোট ৰেচিং|এফ ওৱান পাৱাৰবোট ওৱৰ্ল্ড চ্যাম্পিয়নশ্বিপত]] অংশগ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite news |url=http://cities.expressindia.com/fullstory.php?newsid=68125 |title=Formula 1 powerboating swooshes into Mumbai, tourism hope for city |last=Jore |first=Dharmendra |date=2004-11-14 |accessdate=2009-05-14 |publisher=[[The Indian Express]] |work=Mumbai Newsline}}</ref> ২০০৪ চনত ভাৰতীয় জনগণৰ মাজত খেলাধূলাৰ আগ্ৰহ বৃদ্ধি কৰাৰ উদ্দেশ্যে বাৰ্ষিক [[মুম্বাই মাৰাথন|মুম্বাই মাৰাথনৰ]] সূচনা ঘটোৱা হয়।<ref>{{cite news|date=2007-12-18|url=http://www.earthtimes.org/articles/show/160916.html|title=Mumbai marathon draws all defending champions|accessdate=2009-05-28|work=The Earth Times|archivedate=2012-09-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120902025544/http://www.earthtimes.org/articles/show/160916.html|deadurl=yes}}</ref> ২০০৬ ও ২০০৭ চনত [[কিংফিছাৰ্চ এয়াৰলাইনচ টেনিচ ওপেন]] নামেৰে [[এচ’চিয়েছন অফ টেনিচ প্ৰফেছনালচ|এটিপি ওৱৰ্ল্ড ট্যুৰৰ]] এক [[ইণ্টাৰনেছনেল ছিৰিজ টুৰ্নামেণ্ট]] আয়োজিত হয় মুম্বাইত।<ref>{{cite news|work=CBS Sports|title=Bangalore replaces Mumbai on ATP Tour circuit|url=http://www.sportsline.com/tennis/story/10834314|date=2008-05-20|accessdate=2009-05-28|archivedate=2012-09-18|archiveurl=https://archive.is/20120918093423/http://www.sportsline.com/tennis/story/10834314|deadurl=yes}}</ref> == তথ্য সংগ্ৰহ == {{reflist|3}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{commonscat|Mumbai|মুম্বাই}} * {{Wikivoyage|Mumbai}} * [http://www.mcgm.gov.in/ Official site of the Municipal Corporation of Greater Mumbai] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171028225646/http://www.mcgm.gov.in/ |date=2017-10-28 }} * [http://mdmu.maharashtra.gov.in/pages/Mumbai/mumbaiplanShow.php Official City Report] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090310212824/http://mdmu.maharashtra.gov.in/pages/Mumbai/mumbaiplanShow.php |date=2009-03-10 }} {{ভাৰতৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয়শাসিত অঞ্চলসমূহ}} {{ভাৰতবৰ্ষৰ ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চলসমূহৰ ৰাজধানী}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ নগৰ মহানগৰ]] 05tad9jywr4tqlx4chqhc3rmldo74pq 0 1997 648526 259202 2026-10-30T10:56:18Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 648526 wikitext text/x-wiki {{Infobox Continent |title = আমেৰিকা |image = [[চিত্ৰ:Americas (orthographic projection) blank.svg|300px|200px]] |area = 42,549,000&nbsp; km² |population = 910,720,588 (July 2008 est.) |density = 21/km² (55/sq mi) |demonym = আমেৰিকান |countries = 35 |list_countries = |dependencies = 23 <br /><small>''[[:en:List of sovereign states and dependent territories in the Americas|List of sovereign states and dependent territories in the Americas]]'' <br /></small> |languages = [[স্পেনিছ ভাষা|স্পেনিছ]], [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]], [[পৰ্টুগীছ ভাষা|পৰ্টুগীছ]], <br />[[ফৰাছী ভাষা|ফৰাছী]], [[কেচুয়া ভাষা|কেচুয়া]], [[হাইতীয় ক্ৰেওল ভাষা|হাইতীয় ক্ৰেওল]], [[গৌৰানি ভাষা|গৌৰানি]], [[আইমাৰা ভাষা|আইমাৰা]], [[ওলন্দাজ ভাষা|ওলন্দাজ]] <small>আৰু অন্যান্য</small> |time = UTC-10 ৰ পৰা UTC লৈ |cities = }} '''আমেৰিকা মহাদেশ''', [[উত্তৰ আমেৰিকা]] আৰু [[দক্ষিণ আমেৰিকা]] মহাদেশক লৈ গঠিত এক সুবৃহৎ অঞ্চল। ইয়াৰ এফালে [[প্ৰশান্ত মহাসাগৰ]] আৰু অন্যফালে [[আটলাণ্টিক মহাসাগৰ]] অৱস্থিত। এই অঞ্চলৰ [[সময় অঞ্চল]] UTC-10 ৰ পৰা UTC লৈ। == দেশ আৰু অঞ্চলসমূহ == [[চিত্ৰ:N&SAmerica-pol.jpg|thumb|right|250px|CIA political map of the Americas in [[Lambert azimuthal equal-area projection]]]] {{Multicol|70%}} * {{Flag|Anguilla}} ([[যুক্তৰাজ্য]]) * {{Flag|Antigua and Barbuda}} * {{flag|Argentina}} * {{Flag|Aruba}} ([[নেডাৰলেণ্ড]]) * {{Flag|Bahamas, The}} * {{Flag|Barbados}} * {{Flag|Belize}} * {{Flag|Bermuda}} (যুক্তৰাজ্য) * {{flag|Bolivia}} * {{Flag|Bonaire}} (নেডাৰলেণ্ড) * {{Flag|Bouvet Island}} (নৰৱে)<ref>[https://unstats.un.org/unsd/methodology/m49/ Bouvet Island is part of South America according to the United Nations geoscheme.]</ref> * {{flag|Brazil}} * {{Flag|British Virgin Islands}} (যুক্তৰাজ্য) * {{Flag|Canada}} * {{Flag|Cayman Islands}} (যুক্তৰাজ্য) * {{flag|Chile}}<ref>Includes [[Easter Island]] in the [[Pacific Ocean]], a [[Chile]]an territory frequently reckoned in [[Oceania]]. [[Santiago, Chile|Santiago]] is the administrative capital of Chile; [[Valparaíso]] is the site of legislative meetings.<br /></ref> * {{Flag|Clipperton Island}} ([[ফ্ৰান্স]]) * {{flag|Colombia}} * {{Flag|Costa Rica}} * {{Flag|Cuba}} {{Multicol-break}} * {{Flag|Curaçao}} (নেডাৰলেণ্ড) * {{Flag|Dominica}} * {{Flag|Dominican Republic}} * {{flag|Ecuador}} * {{Flag|El Salvador}} * {{flag|Falkland Islands}} (যুক্তৰাজ্য)<ref>Claimed by [[Argentina]].<br /></ref> * {{flag|French Guiana}} (ফ্ৰান্স) * {{Flag|Greenland}} ([[ডেনমাৰ্ক]]) * {{Flag|Grenada}} * {{Flag|Guadeloupe}} (ফ্ৰান্স) * {{Flag|Guatemala}} * {{flag|Guyana}} * {{Flag|Haiti}} * {{Flag|Honduras}} * {{Flag|Jamaica}} * {{Flag|Martinique}} (ফ্ৰান্স) * {{Flag|Mexico}} * {{Flag|Montserrat}} (যুক্তৰাজ্য) * {{Flag|Navassa Island}} (আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ) * {{Flag|Nicaragua}} {{Multicol-break}} * {{Flag|Panama}} * {{flag|Paraguay}} * {{flag|Peru}} * {{Flag|Puerto Rico}} (আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ) * {{Flag|Saba}} (নেডাৰলেণ্ড) * {{Flag|Saint Barthélemy}} (ফ্ৰান্স) * {{Flag|Saint Kitts and Nevis}} * {{Flag|Saint Lucia}} * {{Flag|Saint Martin}} (ফ্ৰান্স) * {{Flag|Saint Vincent and the Grenadines}} * {{Flag|Sint Eustatius}} (নেডাৰলেণ্ড) * {{Flag|Sint Maarten}} (নেডাৰলেণ্ড) * {{flag|Suriname}} * {{Flag|Trinidad and Tobago}} * {{Flag|Turks and Caicos Islands}} (যুক্তৰাজ্য) * {{Flag|United States of America}}<ref>Includes the states of Hawaii and Alaska, which are both separated from the [[Contiguous United States|US mainland]], with Hawaii distant from the North American landmass in the Pacific Ocean and therefore more commonly associated with the other territories of Oceania, while Alaska is located between [[Canada]] and [[Asia]] ([[Russia]]).</ref> * {{Flag|U.S. Virgin Islands}} (আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ) * {{flag|Uruguay}} * {{flag|Venezuela}} {{Multicol-end}} == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == বহিঃসংযোগ == * [http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/vitstats/serATab2.pdf United Nations population data by latest available Census: 2008-2009] * [http://www.oas.org/ Organization of American States] * [https://web.archive.org/web/20091121074246/http://www.coha.org/ Council on Hemispheric Affairs] {{Continents of the world}} [[শ্ৰেণী:মহাদেশ]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা]] mk3z39wxh43653gn5ti8ie1kawwl8kh 0 3455 648531 629675 2026-10-30T11:43:26Z CommonsDelinker 118 Replacing 1st_INC1885.jpg with [[File:First_meeting_session_of_the_Indian_National_Congress_in_Bombay,_1885.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: C2). 648531 wikitext text/x-wiki {{অনুবাদ}} {{Infobox Indian political party |party_name = ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ |logo = Indian National Congress hand logo.svg |leader = |chairman = [[মল্লিকাৰ্জুন খড়গে]] |secretary = |ppchairman = ছোনিয়া গান্ধী |loksabha_leader = [[অধীৰ ৰঞ্জন চৌধুৰী]] |rajyasabha_leader = মল্লিকাৰ্জুন খড়গে |foundation = ২৮ ডিচেম্বৰ, ১৮৮৫ |dissolution = |headquarters = [[দিল্লী]], [[ভাৰত]] |publication = ''কংগ্ৰেছ সন্দেশ'' |students = |youth = ভাৰতীয় যুৱ কংগ্ৰেছ |women = মহিলা কংগ্ৰেছ |labour = |peasants = |ideology = [[Populism]]<br />[[Indian nationalism|Indian]] [[Nationalism]]<br />[[Social liberalism]]<br />[[Anti-communism]]<br />[[Democratic socialism]]<br />[[Social democracy]]<br />[[Secularism]] |colours = |eci = জাতীয় দল |alliance = [[United Progressive Alliance]] (UPA) |loksabha_seats = ২০৭ |rajyasabha_seats = ৭২ |symbol = Hand INC.svg | flag = Indian National Congress Flag.svg |website = [http://www.aicc.org.in/ Official Website] }} '''ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ''' ({{lang-en|Indian National Congress}} চমুকৈ '''INC''' আৰু সাধাৰণভাৱে কেৱল '''Congress''') হ'ল [[ভাৰত]]ৰ এক অন্যতম ৰাজনৈতিক দল। এইটো পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু আটাইতকৈ পুৰণি গণতান্ত্ৰিক ৰাজনৈতিক দলসমূহৰ এটা। দলটোৰ আধুনিক উদাৰ মঞ্চক ভাৰতীয় ৰাজনৈতিক ক্ষেত্ৰত মুখ্যতঃ কেন্দ্ৰ-বাওঁ বুলি গণ্য কৰা হয়। ১৮৮৫ চনত যাদুবিদ্যাী আন্দোলন থিওচফিকেল চছাইটিৰ সদস্যসকলৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠা কৰা- এলান অক্টাভিয়ান হিউম, দাদাভাই নৰোজী, দিনশ্ব ৱাচা, ৱমেশ চন্দ্ৰ বনাৰ্জী, সুৰেন্দ্ৰনাথ বেনাৰ্জী, মনোমোহন ঘোষ, মহাদেৱ গোবিন্দ ৰাণাদে আৰু উইলিয়াম ৱেডাৰবাৰ্ণ- ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলনৰ নেতা হৈছিল, ভাৰতত ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে সংগ্ৰামত ১৫ নিযুতৰো অধিক সদস্য আৰু ৭০ নিযুতৰো অধিক অংশগ্ৰহণকাৰী আছিল। ১৯৪৭ চনত স্বাধীনতাৰ পিছত, ই দেশৰ প্ৰভাৱশালী ৰাজনৈতিক দল হৈ পৰে, যাৰ নেতৃত্ব বেছিভাগ সময় নেহৰু-গান্ধী পৰিয়ালৰ দ্বাৰা কৰা হয়; দলৰ নেতৃত্বৰ বাবে ডাঙৰ প্ৰত্যাহ্বান শেহতীয়াকৈ গঠন হৈছে। == ইতিহাস == ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ ইতিহাস দুটা পৃথক যুগত পৰে: * স্বাধীনতাৰ পূৰ্বৰ যুগ, যেতিয়া দলটো স্বাধীনতাৰ সংগ্ৰামৰ শীৰ্ষত আছিল আৰু সমগ্ৰ ভাৰতত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল; * স্বাধীনতাৰ পিছৰ যুগত, যেতিয়া দলটোৱে ভাৰতীয় ৰাজনীতিত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থান উপভোগ কৰিছে, ১৯৪৭ চনত স্বাধীনতাৰ পিছত ৬০ বছৰৰ ভিতৰত ৪৮ বছৰ দেশশাসন কৰিছিল। * {{Citation needed|date=January 2012}}স্বাধীনতাৰ পূৰ্বৰ যুগত, কংগ্ৰেছ দুটা গোটত বিভক্ত হৈছিল, মধ্যপন্থী আৰু কৰ্মী। মধ্যপন্থীসকল অধিক শিক্ষিত আছিল আৰু ৰক্তপাত অবিহনে ৰাষ্ট্ৰক স্বাধীনতালৈ লৈ যোৱাৰ বাবে মানুহৰ বিশ্বাস জিকিব বিচাৰিছিল; কৰ্মীসকলে অৱশ্যে এটা বিপ্লৱী পথ অনুসৰণ কৰিব বিচাৰিছিল আৰু ইয়াক এটা উগ্ৰপন্থী সংগঠন হিচাপে গঢ়ি তুলিব বিচাৰিছিল। === * প্ৰাক্-স্বাধীনতা যুগ === [[Image:First meeting session of the Indian National Congress in Bombay, 1885.jpg|right|300px|thumb|ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছৰ প্ৰথম অধিৱেশন, বোম্বাই, 28-31, ডিচেম্বৰ, 1885। ]] {{Main|Indian National Congress - Freedom Era}} কংগ্ৰেছখন থিঅ'চফিকেল চছাইটি আন্দোলনৰ ভাৰতীয় আৰু ব্ৰিটিছ সদস্যসকলে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল, বিশেষকৈ এ.ও. হিউম। এইটো পৰামৰ্শ দিয়া হৈছে যে ১৮৮৪ চনৰ ডিচেম্বৰত মাদ্ৰাজত অনুষ্ঠিত থিঅ'চফিকেল সন্মিলনৰ পিছত সতেৰজন পুৰুষৰ ব্যক্তিগত সভাত এই ধাৰণাটো ধাৰণা কৰা হৈছিল। হিউমে এই পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰে, আৰু ১৮৮৫ চনৰ মাৰ্চ মাহত প্ৰথম জাননী জাৰি কৰা হয় য'ত পৰৱৰ্তী ডিচেম্বৰত পুনাত প্ৰথম ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় সংঘৰ বৈঠক অনুষ্ঠিত কৰা হয়। শিক্ষিত ভাৰতীয়সকলৰ বাবে চৰকাৰত অধিক অংশ লাভ কৰাৰ উদ্দেশ্যৰে 1885 চনত স্থাপিত, ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ প্ৰথমতে ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰোধী নাছিল। ডিচেম্বৰৰ সময়ত কংগ্ৰেছবছৰত এবাৰ কৈ মিলিত হৈছিল। সঁচাকৈয়ে, এজন স্কটছমেন এলান অক্টাভিয়ান হিউম আছিল, যিয়ে তেতিয়াৰ ভাইচৰয় লৰ্ড ডাফৰিনৰ অনুমোদনত বোম্বাইত ইয়াৰ প্ৰথম সাক্ষাৎ কৰিছিল। ৱমেশ চন্দ্ৰ বনাৰ্জী আইএনচিৰ প্ৰথম সভাপতি আছিল। প্ৰথম বৈঠকখন পুনেত অনুষ্ঠিত হোৱাৰ কথা আছিল, কিন্তু তাত প্লেগৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱৰ বাবে, সভাখন পিছত বোম্বাইলৈ স্থানান্তৰিত কৰা হয়। আইএনচিৰ প্ৰথম অধিৱেশন 1885 চনৰ 28-31 ডিচেম্বৰৰ পৰা অনুষ্ঠিত হৈছিল, আৰু ইয়াত 72জন প্ৰতিনিধি উপস্থিত আছিল। কেইবছৰমানৰ ভিতৰতে, চৰকাৰৰ নিৰন্তৰ বিৰোধিতাৰ সন্মুখীন হৈ আইএনচিৰ দাবীবোৰ অধিক মৌলবাদী হৈ পৰে, আৰু দলটো স্বাধীনতা আন্দোলনত অতি সক্ৰিয় হৈ পৰে। ১৯০৭ চনলৈ দলটো দুটা ভাগত বিভক্ত হৈছিল - বাল গংগাধৰ তিলকৰ গৰম দল (আক্ষৰিক ভাৱে "গৰম গোট") বা উগ্ৰপন্থী, আৰু গোপাল কৃষ্ণ গোখলেৰ নৰাম দল (আক্ষৰিক ভাৱে "কোমল গোট") বা মডাৰেট- ব্ৰিটিছৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ মনোভাৱৰ দ্বাৰা পৃথক। তিলকৰ প্ৰভাৱত কংগ্ৰেছ দেশৰ প্ৰথম একত্ৰিত গণ সংগঠন হিচাপে পৰিগণিত হয়, যাৰ ফলত লাখ লাখ লোক ব্ৰিটিছৰ বিৰুদ্ধে একত্ৰিত হয়। ভাৰতীয় সমাজৰ সকলো সম্প্ৰদায়ক সম্প্ৰীতি প্ৰদান কৰা ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ একমাত্ৰ ৰাজনৈতিক দল আছিল।{{Citation needed|date=May 2009}}স্বাধীনতাৰ পূৰ্বৰ যুগত, আইএনচি-ত কেইবাজনো বিশিষ্ট ৰাজনৈতিক ব্যক্তি আছিল: ভগ্নী ইণ্ডিয়ান নেচনেল এছ'চিয়েচনৰ সদস্য দাদাভাই নৰোজী, 1886 চনত কংগ্ৰেছৰ সভাপতি নিৰ্বাচিত হৈছিল, আৰু 1892 আৰু 1895 চনৰ ভিতৰত ব্ৰিটিছ হাউচ অফ কমন্সত প্ৰথম ভাৰতীয় সংসদ সদস্য; বাল গংগাধৰ তিলক; বিপিন চন্দ্ৰ পাল; লালা লাজপত ৰায়; গোপাল কৃষ্ণ গোখলে; আৰু মহম্মদ আলী জিন্না, পিছলৈ মুছলিম লীগৰ নেতা আৰু পাকিস্তান সৃষ্টিত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। ১৯০৫ চনত বংগ বিভাজন আৰু ইয়াৰ ফলস্বৰূপে স্বদেশী আন্দোলনৰ সময়ত সুৰেন্দ্ৰনাথ বানাৰজী আৰু ছাৰ হেনৰী কটনৰ দ্বাৰা কংগ্ৰেছ এক গণ আন্দোলনলৈ ৰূপান্তৰিত হৈছিল। মোহনদাস গান্ধী ১৯১৫ চনত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ পৰা উভতি আহে আৰু ঘোখালেৰ নেতৃত্বত মধ্যপন্থী গোটৰ সহায়ত কংগ্ৰেছৰ সভাপতি হয় আৰু খিলাফত আন্দোলনৰ সৈতে মিত্ৰতা গঠন কৰে। ইয়াৰ প্ৰতিবাদত কেইবাজনো নেতা- চিত্তৰঞ্জন দাস, এনি বেচেণ্ট, মতিলাল নেহৰুৱে স্বৰাজ পাৰ্টি স্থাপনৰ বাবে কংগ্ৰেছৰ পৰা পদত্যাগ কৰে। খিলাফত আন্দোলন ভেঙ্গে পৰিছিল আৰু কংগ্ৰেছ বিভক্ত হৈছিল।[[Image:Gandhi 1929.jpg|thumb|left|upright|মহাত্মা গান্ধী, ১৯২৪ চনত কংগ্ৰেছ দলৰ সভাপতি]] মহাত্মা গান্ধীৰ জনপ্ৰিয়তা বৃদ্ধি আৰু তেওঁৰ বিপ্লৱৰ সত্যাগ্ৰহ কলাৰ উত্থানৰ লগে লগে চৰ্দাৰ বল্লভভাই পেটেল, পণ্ডিত জৱাহৰলাল নেহৰু (দেশৰ প্ৰথম প্ৰধানমন্ত্ৰী), ড° ৰাজেন্দ্ৰ প্ৰসাদ (দেশৰ প্ৰথম ৰাষ্ট্ৰপতি), খান মহম্মদ আব্বাছ খান, খান আব্দুল গফৰ খান, চক্ৰৱৰ্তী ৰাজগোপালচাৰী, ড° অনুগ্ৰহ নাৰায়ণ নাৰায়ণ সিনহা, জয়প্ৰকাশ নাৰায়ণ আজাদন আৰু মৌলনাৰায়ণ জীৱন ীপল আজৱন আহিছিল। গান্ধীৰ জনপ্ৰিয়তাৰ সৈতে ইতিমধ্যে বিদ্যমান জাতীয়তাবাদী অনুভূতিৰ সৈতে কংগ্ৰেছ দেশৰ এক শক্তিশালী গণ সংগঠন হৈ পৰিছিল, বিশেষকৈ জাতিগত পাৰ্থক্য, অস্পৃশ্যতা, দৰিদ্ৰতা আৰু ধৰ্মীয় আৰু জাতিগত সীমাৰ বিৰুদ্ধে কাম কৰি লাখ লাখ লোকক একত্ৰিত কৰিছিল। যদিও মুখ্যতঃ হিন্দু, ইয়াত প্ৰায় প্ৰতিটো ধৰ্ম, জাতিগত গোট, অৰ্থনৈতিক শ্ৰেণী আৰু ভাষিক গোটৰ সদস্য আছিল। ১৯৩৯ চনত, ১৯৩৮ আৰু ১৯৩৯ দুয়োটা ক্ষেত্ৰতে নিৰ্বাচিত সভাপতি সুভাষ চন্দ্ৰ বসুক তেওঁৰ সমাজতান্ত্ৰিক দৃষ্টিভংগীৰ বাবে কংগ্ৰেছৰ পৰা বহিষ্কাৰ কৰা হয় আৰু কংগ্ৰেছক বিৰলা আৰু বাজাজৰ ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ দ্বাৰা বিত্তীয় ব্যৱসায়িক গোটলৈ হ্ৰাস কৰা হয়। ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ সময়ত, কংগ্ৰেছ নিঃসন্দেহে ভাৰতৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী ৰাজনৈতিক আৰু বিপ্লৱী সংগঠন আছিল, কিন্তু কংগ্ৰেছে কেইদিনমানৰ ভিতৰতে ভাৰত ত্যাগ আন্দোলনৰ পৰা নিজকে বিচ্ছিন্ন কৰিছিল। ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছে ভাৰতীয় জনসাধাৰণৰ একমাত্ৰ প্ৰতিনিধি বুলি দাবী কৰিব নোৱাৰিলে কিয়নো তাত আন দলবোৰৰ লগতে হিন্দু মহাসভা, আজাদ হিন্দ সৰকাৰ আৰু ফৰৱাৰ্ড ব্লক আছিল। জৱাহৰলাল নেহৰুৰ সভাপতিত্বত ১৯২৯ চনৰ লাহোৰ অধিৱেশনৰ বিশেষ গুৰুত্ব আছে কিয়নো এই অধিৱেশনত "পূৰ্ণ স্বৰাজ" (সম্পূৰ্ণ স্বাধীনতা) আইএনচিৰ লক্ষ্য হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছিল। ১৯৩০ চনৰ ২৬ জানুৱাৰীক "পূৰ্ণ স্বৰাজ দিৱস", স্বাধীনতা দিৱস হিচাপে ঘোষণা কৰা হৈছিল, যদিও ব্ৰিটিছসকল আৰু সতেৰ বছৰ ভাৰতত আছিল। (এই তাৰিখটো স্মৰণ কৰিবলৈ ১৯৫০ চনৰ ২৬ জানুৱাৰীত ভাৰতৰ সংবিধান আনুষ্ঠানিকভাৱে গৃহীত হৈছিল, যদিও ইয়াক ১৯৪৯ চনৰ ২৬ নৱেম্বৰত গৃহীত কৰা হৈছিল। ) অৱশ্যে ১৯২৯ চনত গান্ধীয়ে দাবী কৰা অনুসৰি কেৱল ঘৰুৱা শাসনৰ দাবীত শ্ৰীনিবাস আয়েঞ্জাৰক সম্পূৰ্ণ স্বাধীনতাদাবী কৰাৰ বাবে কংগ্ৰেছৰ পৰা বহিষ্কাৰ কৰা হৈছিল। প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ পিছত দলটো মোহনদাস কে গান্ধীৰ সৈতে সম্পৰ্কিত হৈ পৰে, যি ইয়াৰ অনানুষ্ঠানিক, আধ্যাত্মিক নেতা আৰু গণ আইকন হৈ আছিল আনকি কম বয়সীয়া পুৰুষ আৰু মহিলা দলৰ সভাপতি হৈছিল। দলটো বহুক্ষেত্ৰত এটা ছাতা সংগঠন আছিল, যি নিজৰ ভিতৰতে উগ্ৰ সমাজবাদী, পৰম্পৰাবাদী আৰু আনকি হিন্দু আৰু মুছলমান ৰক্ষণশীলসকলক আশ্ৰয় দিছিল, কিন্তু সকলো সমাজতান্ত্ৰিক গোটক (কংগ্ৰেছ সমাজতান্ত্ৰিক দল, কৃষ্ণ প্ৰজা পাৰ্টি আৰু স্বৰাজ্য পাৰ্টিৰ সদস্যসহ) ১৯৩৯ চনত সুভাষ চন্দ্ৰ বসুৰ সৈতে গান্ধীয়ে বহিষ্কাৰ কৰিছিল। কংগ্ৰেছৰ সদস্যসকলে প্ৰথমতে ৰয়েল ইণ্ডিয়ান নেভি বিদ্ৰোহৰ নেতৃত্ব দিয়া নাবিকসকলক সমৰ্থন কৰিছিল। অৱশ্যে তেওঁলোকে সংকটজনক সময়ত সমৰ্থন প্ৰত্যাহাৰ কৰে, যেতিয়া বিদ্ৰোহ বিফল হয়। 1946 চনৰ আইএনএ পৰীক্ষণৰ সময়ত, কংগ্ৰেছে আইএনএ প্ৰতিৰক্ষা সমিতি গঠন কৰাত সহায় কৰিছিল, যিয়ে আজাদ হিন্দ চৰকাৰৰ সৈনিকসকলৰ গোচৰটো বলপূৰ্বকভাৱে ৰক্ষা কৰিছিল। সমিতিখনে আইএনএৰ বাবে কংগ্ৰেছৰ প্ৰতিৰক্ষা দল গঠনৰ কথা ঘোষণা কৰে আৰু সেই সময়ৰ বিখ্যাত অধিবক্তাসকলক অন্তৰ্ভুক্ত কৰে, যাৰ ভিতৰত আছে ভুলাভাই দেশাই, আছফ আলী আৰু জৱাহৰলাল নেহৰু। == তথ্য উৎস == {{Reflist|colwidth=30em}} === Bibliography === * Bipan Chandra, Amales Tripathi, Barun De. ''Freedom Struggle''. India: National Book Struggle. ISBN 81-237-0249-X{{Please check ISBN|reason=Check digit (X) does not correspond to calculated figure.}}. {{Refend}} == অতিৰিক্ত পঠন == * ''The Indian National Congress: An Historical Sketch'', by Frederick Marion De Mello. Published by H. Milford, Oxford university press, 1934. * ''The Indian National Congress'', by Hemendra Nath Das Gupta. Published by J. K. Das Gupta, 1946. * ''Indian National Congress: A Descriptive Bibliography of India's Struggle for Freedom'', by Jagdish Saran Sharma. Published by S. Chand, 1959. * ''Social Factors in the Birth and Growth of the Indian National Congress Movement'', by Ramparkash Dua. Published by S. Chand, 1967. * ''Split in a Predominant Party: The Indian National Congress in 1969'', by Mahendra Prasad Singh. Abhinav Publications, 1981. ISBN 81-7017-140-7. * ''Concise History of the Indian National Congress, 1885–1947'', by B. N. Pande, Nisith Ranjan Ray, Ravinder Kumar, Manmath Nath Das. Published by Vikas Pub. House, 1985. ISBN 0-7069-3020-7. * ''The Indian National Congress: An Analytical Biography'', by Om P. Gautam. Published by B.R. Pub. Corp., 1985. * ''A Century of Indian National Congress, 1885–1985'', by Pran Nath Chopra, Ram Gopal, Moti Lal Bhargava. Published by Agam Prakashan, 1986. * ''The Congress Ideology and Programme, 1920–1985'', by Pitambar Datt Kaushik . Published by Gitanjali Pub. House, 1986. ISBN 81-85060-16-9. * ''Struggling and Ruling: The Indian National Congress, 1885–1985'', by Jim Masselos. Published by Sterling Publishers, 1987. * ''The Encyclopedia of Indian National Congress'', by A. Moin Zaidi, Shaheda Gufran Zaidi, Indian Institute of Applied Political Research. Published by S.Chand, 1987. * ''Indian National Congress: A Reconstruction'', by Iqbal Singh, Nehru Memorial Museum and Library. Published by Riverdale Company, 1988. ISBN 0-913215-32-5. * ''INC, the Glorious Tradition'', by A. Moin Zaidi, Indian National Congress. AICC. Published by Indian Institute of Applied Political Research, 1989. * ''Indian National Congress: A Select Bibliography'', by Manikrao Hodlya Gavit, Attar Chand. Published by U.D.H. Pub. House, 1989. ISBN 81-85044-05-8. * ''The Story of Congress Pilgrimage: 1885–1985'', by A. Moin Zaidi, Indian National Congress. Published by Indian Institute of Applied Political Research, 1990. ISBN 81-85355-46-0. (7 vols) * ''Indian National Congress in England'', by Harish P. Kaushik. Published by Friends Publications, 1991. * ''Women in Indian National Congress, 1921–1931'', by Rajan Mahan. Published by Rawat Publications, 1999. * ''History of Indian National Congress, 1885–2002'', by Deep Chand Bandhu. Published by Kalpaz Publications, 2003. ISBN 81-7835-090-4. == বাহ্যিক সংযোগ == {{commons|Indian National Congress}} * [http://www.aicc.org.in/ Indian National Congress]&nbsp; — Official website * [http://www.congress4india.com/ Indian National Congress Discussion Group] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070814011245/http://www.congress4india.com/ |date=2007-08-14 }} * [http://www.kamat.com/kalranga/freedom/congress/ Congress Archives] * [http://www.congressmedia.net/home Congress Media] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130827044226/http://congressmedia.net/home |date=2013-08-27 }} * [http://www.congresssandesh.com/ Congress Sandesh] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170725175723/http://www.congresssandesh.com/ |date=2017-07-25 }} * [http://www.nsui.in/ National Students Union of India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130114235919/http://www.nsui.in/ |date=2013-01-14 }} * [http://www.iyc.in/sns/ Indian Youth Congress] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120130234939/http://iyc.in/sns/ |date=2012-01-30 }} <!-- links to official sites or documents go above here--> * {{dmoz|Regional/Asia/India/Society_and_Culture/Politics/Parties/Indian_National_Congress/|Indian National Congress}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ৰাজনৈতিক দল]] j521td7d84lm6x22qro9r17oyco6d4e 0 6866 648521 648401 2026-10-30T10:33:39Z KhiLanTzi 23530 /* নামৰ উৎপত্তি */ নামৰ আৰম্ভনি আৰু ডিব্ৰুগড় প্ৰদেশ স্থাপনৰ তথ্য 648521 wikitext text/x-wiki {{About|ডিব্ৰুগড় মহানগৰ|একে নামৰ জিলা|ডিব্ৰুগড় জিলা}} {{Infobox settlement | name = ডিব্ৰুগড় | nickname = অসমৰ দ্বিতীয় ৰাজধানী<br>ভাৰতৰ চাহ নগৰী<br>উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ | native_name_lang = aho | other_name = | settlement_type = মহানগৰ | image_skyline = {{photomontage | photo1a = A_tea_garden_in_Dibrugarh.jpg | photo2a = OPD,_Assam_Medical_College_&_Hospital,_Dibrugarh.jpg | photo2b = Shrikshetra_Dham,_Dibrugarh.jpg | photo3a = Dibrugarh_University's_entrance_gate.jpg | photo3b = Inside_campus_of_Indian_Councial_of_Medical_Research,_NE_Region,_at_Lahowal,_Dibrugarh.jpg | photo4a = Bogibeel_Bridge_view.jpg | space = 1 | size = 280 | colour = black | colour_border = black }} | image_caption = ওপৰৰ পৰা বাওঁফালৰ পৰা সোঁফালে: চাহ বাগিচা, [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়|অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় আৰু চিকিৎসালয়]], [[জগন্নাথ মন্দিৰ, ডিব্ৰুগড়|জগন্নাথ মন্দিৰ]], [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]], [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়|আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ]], [[বগীবিল দলং]] | pushpin_map = India Assam#India | pushpin_label_position = left | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = অসমত ডিব্ৰুগড়ৰ অৱস্থান | coordinates = {{coord|27.48|N|95|E|display=inline,title}} | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = {{flagu|India}} | subdivision_type1 = ৰাজ্য | subdivision_name1 = [[অসম]] | subdivision_type2 = সংমণ্ডল | subdivision_name2 = [[উজনি অসম]] | subdivision_type3 = জিলা | subdivision_name3 = [[ডিব্ৰুগড় জিলা]] | subdivision_type4 = ৱাৰ্ডৰ সংখ্যা | subdivision_name4 = ২২ | established_title = স্থাপিত | established_date = ১৮৭৩ | founder = | named_for = [[ডিব্ৰু নদী]] | governing_body = [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম]] | leader_title1 = বিধায়ক | leader_name1 = [[প্ৰশান্ত ফুকন]], [[বিজেপি]] | leader_title2 = জিলা আয়ুক্ত | leader_name2 = বিক্ৰম কৈৰী, আইএএছ | leader_title3 = আৰক্ষী পৰিদৰ্শক | leader_name3 = শ্বেতাংগ মিশ্ৰ, আইপিএছ | leader_title4 = মেয়ৰ | leader_name4 = সৈকত পাত্ৰ, [[বিজেপি]] | government_type = পৌৰনিগম | unit_pref = Metric | area_total_km2 = 71.83 | elevation_footnotes = | elevation_m = 108 | population_total = {{formatnum:154296}} | population_as_of = ২০১১ | population_density_km2 = auto | population_demonym = Dibrugarhian | timezone1 = [[ভাৰতীয় মান সময়]] | utc_offset1 = +৫:৩০ | postal_code_type = [[পিনক'ড]] | postal_code = ৭৮৬০০১-৫ | area_code_type = দূৰভাষ কোড | area_code = +৯১ – (০) ৩৭৩ – XX XX XXX | registration_plate = AS-06 | iso_code = [[ISO 3166-2:IN|IN-AS]] | blank1_name_sec1 = [[Human sex ratio|Sex Ratio]] | blank1_info_sec1 = 934 [[Female|♀️]]/ 1000 [[Male|♂️]] | blank2_name_sec1 = | blank2_info_sec1 = | blank3_name_sec1 = [[Köppen climate classification|Climate]] | blank3_info_sec1 = [[Humid subtropical climate|Cwa]] | blank1_name_sec2 = {{nowrap|[[Official Language]]}} | blank1_info_sec2 = [[Assamese language|Assamese]] | blank2_name_sec2 = [[Literacy in India|Literacy Rate]] | blank2_info_sec2 = {{increase}} 89.42% {{colour|#fc5|high}} | blank3_name_sec2 = [[Lok Sabha]] Constituency | blank3_info_sec2 = [[Dibrugarh (Lok Sabha constituency)|Dibrugarh]] | blank4_name_sec2 = [[Vidhan Sabha]] Constituency | blank4_info_sec2 = [[Dibrugarh (Vidhan Sabha constituency)|Dibrugarh]] | blank5_name_sec2 = [[Human Development Index|HDI]] | blank5_info_sec2 = {{increase}} 0.503 {{colour|#fc5|high}} | official_name = | native_name = }} '''ডিব্ৰুগড়''' ({{lang-en|Dibrugarh}},[[IPA|আ.ধ্ব.ব.]]:{{IPA|ˌdɪbru:ˈgɑ:}}), [[উজনি অসম]]ত অৱস্থিত অসমৰ দ্বিতীয় ৰাজধানী, ডিব্ৰুগড় জিলাৰ সদৰ তথা অসমৰ দ্বিতীয়খন মহানগৰ। মহানগৰখন অসমৰ মুখ্য ৰাজধানী [[দিছপুৰ]]ৰ পৰা ৪৩৫ কিলোমিটাৰ পূবে অৱস্থিত। ইয়াত [[অসম চৰকাৰ]]ৰ দ্বিতীয় অসম সচিবালয় আৰু মুখ্যমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয় অৱস্থিত। তদুপৰি ইয়াত [[সোণোৱাল কছাৰী স্বায়ত্তশাসিত পৰিষদ]]ৰ মুখ্য কাৰ্যালয়ো অৱস্থিত। ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ পাৰত অৱস্থিত। ১৮৭৩ চনত ব্ৰিটিছসকলৰ শাসনকালত স্থাপিত ঐতিহাসিক ডিব্ৰুগড় চহৰখন ২০২৪ চনৰ ৭ মাৰ্চত ডিব্ৰুগড় পৌৰসভা ভংগ কৰি ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম গঠনৰ লগে লগে অসমৰ দ্বিতীয় মহানগৰ হিচাপে পৰিগণিত হয়। ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ মুখ্য বাণিজ্যিক আৰু ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ। কেইবাখনো চাহ বাগিচা থকাৰ কাৰণে ইয়াক ''ভাৰতৰ চাহ নগৰী'' বোলা হয়। সেইদৰে কেইবাটাও উল্লেখযোগ্য উদ্যোগৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰ হিচাপে ইয়াক ''উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ঔদ্যোগিক কেন্দ্ৰ'' বুলি কোৱা হয়। [[File:Jagannath temple of Dibrugarh district, Assam.jpg|thumb|অসমৰ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ জগন্নাথ মন্দিৰ]] == নামৰ উৎপত্তি== ডিব্ৰুগড় নামটো সৰ্বপ্ৰথমে আহোম ৰাজ্যৰ ফ্ৰাচেংমুঙ বৰগোহাঞি আৰু ক্লিংলুং বৰগোহাঞিৰ নেতৃত্বত ডিব্ৰু নদীৰ মুখত আহোম সেনাই চুতীয়া সেনাৰ বিৰুদ্ধে বনোৱা গড়টোৰ নামেৰেই আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{Cite journal |last=Bhuyan |first=Rashmi Rekha |last2=Das |first2=Nisha Rani |title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora |journal= |volume=11 |issue=2 |pages=534 |url=https://heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf |access-date=30 October 2026}}</ref><ref>{{Cite book |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |publisher=Publication Board, Assam |year=2003 |page=56 |url=https://www.scribd.com/document/914496064/The-Comprehensive-History-of-Assam-2-H-K-Barpujari-Editor-2-2-2003-Publication-Board-Assam-Fb354ba6bb80809dc5c1275e48f7bb6f-Anna-s |access-date=30 October 2026}}</ref> ১৫২৩ চনৰ জেঠ মাহত গড়টোৰ কাষৰীয়া অঞ্চলটো আহোম ৰাজ্যৰ অধীনলৈ অহাৰ পাছত এখন [[মু’ঙ]] হিচাপে মুঙ টিফাও (𑜉𑜢𑜤𑜂𑜫 𑜄𑜣𑜧𑜇𑜧) বা ডিব্ৰুগড় নামকৰণ কৰি চাওলুং চুলুংক শাসন কৰিবলৈ দিয়া হৈছিল।<ref>{{Cite book |last=Barua |first=G. C. |title=Ahom-Buranji |year=1939 |publisher= |page=61 |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.450867/page/61/mode/1up |access-date=30 October 2026}}</ref> নদী সূচোৱা 'ডি'/'দি' শব্দাংশ তিব্বত-বৰ্মী<ref>{{cite book |last=Ramirez |first=Philippe |year=2014 |title=People of the Margins: Across Ethnic Boundaries in North-East India |publisher=Spectrum Publications |page=4 |quote=Ti- or di- ('water') is a common affix used by Tibeto-Burman languages to designate rivers. }}</ref> [[বড়ো-কছাৰী]] ভাষা পৰিয়ালৰ{{efn|উজনি অসমৰ বড়ো-কছাৰী ভাষাগোষ্ঠীৰ [[দেউৰী ভাষা]]ত পানীৰ বাবে "ড্জি"(ʤɪ)<ref name="water">{{cite journal |last1=Longmailai |first1=Monali |last2=Saikia |first2=Jonali |year=2019 |title=Patterns of sound change in Deori and Dimasa |journal=Nepalese Linguistics |volume=34 |pages=26–35 |page=27 |doi=10.3126/nl.v34i1.41162 |quote=For instance, the word for water in these languages are dɪ (Dimasa), dɯɪ (Bodo), tɪ (Tiwa) and tɪ (Kokborok) while in Deori, it is ʤɪ. }}</ref> ব্যৱহাৰ কৰা হয়; আনহাতে মৰাণ<ref>{{cite journal |last=Gurdon |first=P. R. T. |author-link= |year=1904 |title=The Morāns |journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal |volume=73 |issue=1 |pages=36–48 |page=36 |quote=The word for “Egg” in all four languages is Daodi ... dao meaning fowl and di water. }}</ref> আৰু [[ডিমাছা ভাষা]]ত "ডি" (dɪ) <ref name="water"/>ব্যৱহাৰ কৰা হয়।}} পৰা আহিছে।<ref>{{cite book |last=Endle |first=Sidney |title=The Kacháris |url=https://archive.org/details/kachris00endl |year=1911 |publisher=Macmillan and Co. |location=London |page=[https://archive.org/details/kachris00endl/page/4 4] |quote=It is indeed not at all unlikely that the people known to us as Kacháris and to themselves as Baḍa (Bara), were in earlier days the dominant race in Assam; and as such they would seem to have left traces of this domination in the nomenclature of some of the physical features of the country, e.g., the Kachári word for water (di; dŏi) apparently forms the first syllable of the names of many of the chief rivers of the province, such as Diputá, Dihong, Dibong, Dibru, Dihing, Dimu, Desáng, Diku (cf. khu Tista), &c., and to these may be added Dikrang, Diphu, Digáru, &c., all near Sadiya, the earliest known centre of Chutiyá (Kachári) power and civilisation.}}</ref> আহোম ভাষাৰ বুৰঞ্জী ''ডিব্ৰু''ৰ এটা ঐতিহাসিক ৰূপ হিচাপে ''Ti-phāo'' নামটো পোৱা যায়। ভাষাবিদ শৰৎ কুমাৰ ফুকনে ১৯৯৬ চনৰ ''Tai Elements in the Place Names of Assam'' প্ৰবন্ধত ''Dibrugarh — Ti-phāo''-ক “Rechristened Place Names”ৰ অন্তৰ্গত কৰি উল্লেখ কৰিছে আৰু এই শ্ৰেণীৰ টাই নামসমূহ “are not in use now” বুলি কৈছে.<ref>{{cite journal |last=Phukan |first=Sarat Kumar |year=1996 |title=Tai Elements in the Place Names of Assam |page=1030 |url=https://sealang.net/sala/archives/pdf8/sarat1996tai.pdf |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260927095150/https://sealang.net/sala/archives/pdf8/sarat1996tai.pdf |archivedate=2026-09-27 |access-date=2026-09-27 |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite journal |last=Phukan |first=Sarat Kumar |year=2000 |title=A Linguistic Study of 24 Place Names of Assam |page=297 |url=https://sealang.net/sala/archives/pdf4/phukan2000linguistic.pdf |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260922163640/https://sealang.net/sala/archives/pdf4/phukan2000linguistic.pdf |archivedate=2026-09-22 |access-date=2026-09-27 |deadurl=yes }}</ref> ==ইতিহাস== ডিব্ৰুগড় নামটো 'ডিব্ৰু' (ডিবাৰু-এখন নদীৰ নাম) আৰু 'গড়' (অৰ্থ-প্ৰাচীৰ বা দুৰ্গ)ৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে। ১৫২২ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে ডিব্ৰুগড় [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্গত আছিল।<ref>{{cite journal|last=Bhuyan|first=Rashmi Rekha|title=Archaeological Remains of the Dihing Valley of Assam: A Visit to Moiramora|date=2023|journal=Heritage: Journal of Multidisciplinary Studies in Archaeology|volume=11|issue=2|pages=532|url=https://www.heritageuniversityofkerala.com/JournalPDF/Volume11.2/29.pdf|quote=About 250 years ago the Dihing (present Burhi-Dihing) flowed westerly through Sivsagar district to meet the Brahmaputra at the extreme western point of Majuli island (Sarma and Goswami, 2007). Over the centuries, the river Dihing has changed its courses many times...We find the earliest historical records of the valley after the coming of the Ahoms, as the Buranjis or the Ahom chronicles mention about the conflict between the Ahoms and the Chutiyas on the bank of the river Dihing. The Satsari Asom Buranji refers to the Ahom-Chutiya conflict over the matter of fishing rights in the river Dihing, which ultimately led to the annexation of the entire Chutiya territory upto Sadiya by the Ahoms during the reign of Suhungmung (p.56). However, it was only in the second decade of the sixteenth century that the area was brought under the control of the Ahoms, and before that, the whole territory of present-day Dibrugarh was under the Chutiyas.}}</ref> ১৫২২ চনৰ চুতীয়া-আহোম যুদ্ধৰ বাবে এই চহৰ খনৰ ঠাইত ডিবাৰু নৈৰ পাৰত এটি দুৰ্গ আছিল। সেয়েহে পাছলৈ চহৰ খনক ডিব্ৰুগড় নামেৰে জনা যায়। ১৫২৩ চুতীয়া ৰজা নীতিপালৰ দুৰ্বল শাসনৰ বাবে আহোমসকলে ইয়াক নিজ ৰাজ্যত অন্তৰ্ভুক্ত কৰে।<ref>Bhuyan, S.K, ''Deodhai Assam Buranji'',chapter 31</ref>। ১৭৮৭ চনত [[গৌৰীনাথ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত [[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ সময়ত ডিব্ৰু অঞ্চলৰ অমৰাতলীত আহোম ৰাজকীয় বাহিনী পৰাজিত হোৱাৰ পিছত অঞ্চলটো মটক বা মোৱামৰীয়াসকলৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ যায়। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁলোকে [[মটক ৰাজ্য]] গঠন কৰে আৰু অঞ্চলটোত এক প্ৰভাৱশালী ধৰ্মীয় সম্প্ৰদায় হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা লাভ কৰে।<ref>"Since the defeat of the royal troops at Amaratali of Dibru in 1787 A.D. this region came under the Mataks or the Moamarias, who formed there a dominant religious community." {{harvcol|Gogoi|2016|p=241}}</ref> ঊনবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে মটক ৰজা [[সৰ্বানন্দ সিংহ]]ৰ ৰাজত্বকালত [[সোনোৱাল কছাৰী|কছাৰী সোণোৱাল]] আৰু বিহিয়া{{efn|বিহিয়াসকল চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ এটা উপশাখা।<ref>{{Cite book|last=Dalton|first=Edward Tuite|url=https://books.google.com/books?id=9wxWAAAAcAAJ&dq=bihiya+ahom&pg=PA77|title=Descriptive Ethnology of Bengal|date=1872|publisher=Office of the superintendent of government printing|language=en|page=521}}</ref><ref>{{cite journal|last=Hannay|first=S.F|journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal|title=Journal of the Asiatic Society of Bengal|year=1848|publisher=Asiatic Society of Bengal|location=Calcutta|language=en|quote=In the present time the Sooteeahs are called Hindoo Sooteeahs, and Ahom Sooteeahs, the last named being those with whom the Ahoms or Saums intermarried at an early date. The class of the Assam population known as Beheeahs in upper Assam, also consider themselves belonging to the Hindu Sooteeah family.|page=468}}</ref>}} সোণোৱাল সকলক ৰজাই ক্ৰমে [[শদিয়া]] আৰু [[ধেমাজি জিলা|চিচি-ধেমাজি]] অঞ্চলৰ পৰা আনি বৰ্তমানৰ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ [[দিহিং নদী|বুঢ়ী দিহিং]] আৰু [[ডিব্ৰু নদী|ডিব্ৰু]] নদীৰ মাজৰ বনাঞ্চলসমূহত বসতি স্থাপন কৰাইছিল।<ref>{{cite journal|last=Prinsep|first=James|journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal|title=Journal of the Asiatic Society of Bengal|year=1838|volume=7|publisher=Asiatic Society of Bengal|url=https://books.google.com/books?id=gjczAQAAMAAJ|language=en|page=676}}</ref> [[ইয়াণ্ডাবু সন্ধি]] সন্ধি অনুসৰি যেতিয়া ব্ৰিটিছ ১৮২৬ চনত ব্ৰিটিছ অসমলৈ আহে, তেতিয়া তেওঁলোকে উজনি অসমৰ ডিব্ৰুগড়ক প্ৰশাসনিক আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাবে বাছি লয়। তেওঁলোকে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ এই অঞ্চলত ডিব্ৰুগড়ক বাণিজ্যিক আৰু প্ৰশাসনিক কাৰ্যকলাপৰ কেন্দ্ৰবিন্দু কৰি তুলিছিল। ১৮৪২ চনত ডিব্ৰুগড়ক [[লখিমপুৰ জিলা]]ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় হিচাপে ঘোষণা কৰা হয়। [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত এই চহৰখন প্ৰধান সামৰিক ঘাটি আছিল আৰু বাৰ্মাৰ নিৰ্বাসিত লোকসকলৰ বাবে বিৰাম শিবিৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ১৯৭১ চনৰ ২ অক্টোবৰ তাৰিখে লখিমপুৰ জিলাৰ ডিব্ৰুগড় মহকুমাক এখন পূৰ্ণাংগ জিলালৈ উন্নীত কৰা হয়। নৱগঠিত [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ সদৰ হিচাপে ডিব্ৰুগড় চহৰক বাচনি কৰা হয় আৰু ডিব্ৰুগড় চহৰৰ নামেৰে জিলাখনৰ নামো নামাকৰণ কৰা হয়।<ref>{{Cite web|title=About Dibrugarh – Dibrugarh University|url=https://dibru.ac.in/about-dibrugarh/|access-date=22 August 2021|language=en-US|archive-date=22 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210822095119/https://dibru.ac.in/about-dibrugarh/|url-status=live}}</ref> ==জলবায়ু আৰু ভূগোল== ডিব্ৰুগড়ৰ জলবায়ু সেমেকা উপক্ৰান্তীয়। ডিব্ৰুগড়ত বছৰৰ নৱেম্বৰৰ পৰা ফেব্ৰুৱাৰীলৈকে শুষ্ক শীতকাল আৰু এপ্ৰিলৰ পৰা অক্টোবৰ মাজভাগলৈকে উষ্ণ আৰু বৰষুণৰ সময়। মোটামুটিভাৱে জুন মাহৰ পৰা অক্টোবৰৰ আৰম্ভণি বা মাজভাগলৈকে বাৰিষা চলি থাকে। মাৰ্চৰ পৰা মে’ মাহলৈকে বৰষুণৰ আৰম্ভণি হয় আৰু ক্ৰমান্বয়ে বৰষুণ অধিক তীব্ৰ আৰু সঘনাই হয়। বাৰিষা কালত মহানগৰৰ উত্তৰ প্ৰান্তত বৈ যোৱা ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীখন প্ৰায়ে ওফন্দি উঠে। সঘনাই হোৱা বৰষুণৰ বাবে মাৰ্চৰ পৰা মে’ মাহলৈকে উষ্ণতা হ্ৰাস পায়। গড়ে জুন মাহৰ পৰা ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈকে আটাইতকৈ গৰম সময়। শীতকালত নৱেম্বৰৰ মাজভাগৰ পৰা ফেব্ৰুৱাৰী মাহৰ শেষৰ ফালে বা মাৰ্চৰ আৰম্ভণিলৈকে শীতৰ আভাস থাকে। ডিব্ৰুগড় ক্ৰান্তীয় ঘূৰ্ণীবতাহৰ পথত অৱস্থিত। [[বংগোপসাগৰ]]ত উদ্ভৱ হোৱা ক্ৰান্তীয় ঘূৰ্ণীবতাহৰ সাধাৰণতে এপ্ৰিল মাহৰ মাজভাগৰ পৰা ডিচেম্বৰৰ আৰম্ভণিলৈকে অহাৰ সম্ভাৱনা থাকে। সাধাৰণতে ইহঁতৰ তীব্ৰতা সময়ছোৱাৰ আৰম্ভণি আৰু শেষত অৰ্থাৎ মে’-জুন আৰু অক্টোবৰ-নৱেম্বৰ মাহত হয়। উপকূলৰ পৰা বহু দূৰত অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে মহানগৰখনত পূৰ্ণ শক্তিৰে ঘূৰ্ণীবতাহৰ আঘাত নকৰে। অৱশ্যে ই প্ৰচণ্ড বৰষুণ আৰু ধুমুহাৰ সূত্ৰপাত কৰে। ডিব্ৰুগড়ৰ জলবায়ু আৰ্দ্ৰ। বাৰিষা কালত তাপমাত্ৰা সৰ্বোচ্চ হয়। গ্ৰীষ্মকালত মধ্যমীয়া গৰম আৰু শীতকালত মধ্যমীয়া ঠাণ্ডা হয়। উপক্ৰান্তীয় জলবায়ুৰ বাবে নগৰখনত গড়ে ২৭৬ চে.মি. বৰষুণ হয়। বসন্তকাল (মাৰ্চ-মে): ডিব্ৰুগড়ত বসন্তকাল সাধাৰণতে উষ্ণ হয় আৰু ইয়াৰ লগত উষ্ণতা আৰু আৰ্দ্ৰতাৰ সমন্বিত মাত্ৰা থাকে। সাধাৰণতে এইসময়ত ৩১ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ পৰা ২৭ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ ভিতৰত উষ্ণতা থাকে। এপ্ৰিল আৰু মে’ মাহত আটাইতকৈ উষ্ণ হয়। এইসময়ত পাতলীয়াৰ পৰা মজলীয়া বৰষুণ হয়। পিছলৈ বৰষুণৰ প্ৰকোপ ক্ৰমান্বয়ে বাঢ়ি গৈ থাকে। ইয়াৰ লগতে উষ্ণতাও বৃদ্ধি পায়। এই সময়ত ধুমুহা-বৰষুণৰ সৈতে [[বৰদৈচিলা]]ৰ আগমণ হয়। গ্ৰীষ্ম আৰু বৰ্ষাকাল (জুন-আগষ্ট): ডিব্ৰুগড়ৰ গ্ৰীষ্মকালত অস্বাভাৱিকভাৱে বতাহ বলি থাকে আৰু গড় উষ্ণতা ৩৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ পৰা ২৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ পায়। আৰ্দ্ৰতাৰ পৰিমাণ সৰ্বোচ্চ হয়। এই সময়ত বৰষুণৰ মাত্ৰা সৰ্বোচ্চ হয়। হেমন্তকাল (ছেপ্টেম্বৰ-নৱেম্বৰ):ছেপ্টেম্বৰৰ পৰা নৱেম্বৰলৈকে বৰষুণৰ পৰিমাণ কমি আহে৷ এই সময়ত গড় উষ্ণতা ২০ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ-২৮ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছৰ আশে-পাশে থাকে। উষ্ণতাৰ লগতে এই সময়ত আদ্ৰতাও কমি আহে। শীতকাল (ডিচেম্বৰ-ফেব্ৰুৱাৰী):শীতকালত ডিব্ৰুগড়ত মধ্যমীয়া ঠাণ্ডা পৰে। এই সময়ত উষ্ণতা আৰু আদ্ৰতা নিম্নগামী হয়। বৰষুণৰ পৰিমাণো একেবাৰে কমি আহে। ===ভূগোল=== ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ উত্তৰ পাৰে অৱস্থিত। মহানগৰখনৰ মাটিকালি প্ৰায় ৭১.৮৩ বৰ্গ কিলোমিটাৰ। মহানগৰখন সমতল তলত অৱস্থিত। সাগৰপৃষ্ঠৰ পৰা ডিব্ৰুগড়ৰ গড় উচ্চতা ১০৮ মিটাৰ বা ৩৫৪ ফুট। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ ওচৰত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীখন গড়ে ১০-১৫ কিলোমিটাৰ বহল। বাৰিষা কালত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ জলপৃষ্ঠ বৃদ্ধি হয়। ইয়াৰ ফলত ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ দাঁতিত সংকটজনক ভাবে গৰাখহনীয়া হয়। ডিব্ৰুগড় মহানগৰখনক বানপানী আৰু খহনীয়াৰ পৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ ডিব্ৰুগড় চহৰ সুৰক্ষা বান্ধ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। জল নিষ্কাশনৰ বাবে ১৯৫৪ চনত মহানগৰখনৰ ডিব্ৰুজানৰ পৰা চেঁচা নদীলৈকে ৩২ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘৰ ডিব্ৰুগড় চহৰ সুৰক্ষা নলা আছে। মহানগৰখনৰ ভিতৰত কেইবাখনো বিখ্যাত চাহ বাগিচা আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পূবত মাইজান বিল অৱস্থিত। {{Weather box | location = [[ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]] (১৯৯১–২০২০, চৰম পৰ্যায় ১৯৫২–বৰ্তমান) | metric first = Yes | single line = Yes | width = auto | Jan record high C = 29.5 | Feb record high C = 33.2 | Mar record high C = 34.5 | Apr record high C = 36.0 | May record high C = 38.8 | Jun record high C = 38.2 | Jul record high C = 39.8 | Aug record high C = 39.8 | Sep record high C = 39.5 | Oct record high C = 37.2 | Nov record high C = 33.8 | Dec record high C = 30.6 |year record high C = 39.8 | Jan high C = 23.5 | Feb high C = 25.0 | Mar high C = 26.7 | Apr high C = 28.0 | May high C = 29.8 | Jun high C = 31.2 | Jul high C = 31.4 | Aug high C = 32.0 | Sep high C = 31.4 | Oct high C = 30.6 | Nov high C = 28.1 | Dec high C = 25.1 | year high C = 28.5 | Jan mean C = 16.8 | Feb mean C = 18.9 | Mar mean C = 21.6 | Apr mean C = 23.5 | May mean C = 25.8 | Jun mean C = 27.7 | Jul mean C = 28.2 | Aug mean C = 28.5 | Sep mean C = 27.6 | Oct mean C = 25.8 | Nov mean C = 21.8 | Dec mean C = 18.1 |year mean C = | Jan low C = 10.1 | Feb low C = 13.0 | Mar low C = 16.4 | Apr low C = 19.2 | May low C = 22.0 | Jun low C = 24.3 | Jul low C = 24.9 | Aug low C = 25.2 | Sep low C = 24.1 | Oct low C = 21.0 | Nov low C = 15.7 | Dec low C = 11.2 | year low C = 18.8 | Jan record low C = 1.0 | Feb record low C = 4.8 | Mar record low C = 8.1 | Apr record low C = 10.8 | May record low C = 14.1 | Jun record low C = 16.5 | Jul record low C = 19.9 | Aug record low C = 19.5 | Sep record low C = 18.4 | Oct record low C = 13.3 | Nov record low C = 6.5 | Dec record low C = 2.7 |year record low C = 1.0 | rain colour = green | Jan rain mm = 26.6 | Feb rain mm = 57.8 | Mar rain mm = 118.2 | Apr rain mm = 219.3 | May rain mm = 326.0 | Jun rain mm = 419.4 | Jul rain mm = 485.0 | Aug rain mm = 394.3 | Sep rain mm = 317.2 | Oct rain mm = 125.2 | Nov rain mm = 19.4 | Dec rain mm = 9.9 |year rain mm = 2518.3 | Jan rain days = 2.9 | Feb rain days = 5.3 | Mar rain days = 8.9 | Apr rain days = 12.7 | May rain days = 14.7 | Jun rain days = 18.8 | Jul rain days = 20.6 | Aug rain days = 16.1 | Sep rain days = 13.5 | Oct rain days = 6.8 | Nov rain days = 2.0 | Dec rain days = 0.9 |year rain days = 123.2 |time day = 17:30 [[ভাৰতীয় মান সময়|ভা:মা:স:]] | Jan humidity = 72 | Feb humidity = 67 | Mar humidity = 66 | Apr humidity = 71 | May humidity = 74 | Jun humidity = 78 | Jul humidity = 79 | Aug humidity = 79 | Sep humidity = 81 | Oct humidity = 80 | Nov humidity = 78 | Dec humidity = 76 |year humidity = 75 |source 1 = ভাৰতৰ বতৰবিজ্ঞান বিভাগ<ref name=IMDnormals> {{cite web | archiveurl = https://web.archive.org/web/20200205040301/http://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf | archivedate = 5 February 2020 | url = http://imdpune.gov.in/library/public/1981-2010%20CLIM%20NORMALS%20%28STATWISE%29.pdf | title = Station: Dibrugarh/Mohanbari (A) Climatological Table 1981–2010 | work = Climatological Normals 1981–2010 | publisher = India Meteorological Department | date = January 2015 | pages = 249–250 | accessdate = 6 February 2020}}</ref><ref name=IMDextremes> {{cite web | archiveurl = https://web.archive.org/web/20200205042509/http://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf | archivedate = 5 February 2020 | url = http://imdpune.gov.in/library/public/EXTREMES%20OF%20TEMPERATURE%20and%20RAINFALL%20upto%202012.pdf | title = Extremes of Temperature & Rainfall for Indian Stations (Up to 2012) | publisher = India Meteorological Department | date = December 2016 | page = M24 | accessdate = 6 February 2020}}</ref><ref name=IMDcityweather> {{cite web | url = http://city.imd.gov.in/citywx/extreme/FEB/dibrugarh2.htm | title = Dibrugarh Climatological Table 1971–2000 | publisher = India Meteorological Department | accessdate = 6 February 2020}}</ref> |source 2 = টকিঅ' জলবায়ু কেন্দ্ৰ (গড় উষ্ণতা ১৯৯১–২০২০)<ref name=TCC> {{cite web | url = https://ds.data.jma.go.jp/gmd/tcc/tcc/products/climate/normal/parts/NrmMonth_e.php?stn=42314 | title = Normals Data: Dibrugarh/Mohanbari - India Latitude: 27.48°N Longitude: 95.02°E Height: 110 (m) | publisher = Japan Meteorological Agency | date = August 2012}}</ref>}} ==পৰিচালনা== ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম|ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগমে]] পৰিচালনা কৰে। ডিব্ৰুগড় পৌৰনিগমৰ অন্তৰ্গত ২২টা ৱাৰ্ড আছে। প্ৰতিটো ৱাৰ্ডৰ এগৰাকীকৈ ৱাৰ্ড কাউন্সিলৰ আছে। পৌৰনিগমৰ এগৰাকী মেয়ৰ আছে। মেয়ৰ কাউঞ্চিলে ডিব্ৰুগড় চহৰৰ স্থানীয় শাসনৰ নিকায় হিচাপে বিভিন্ন কাম-কাজ চোৱা-চিতা কৰে। বৰ্তমান ডিব্ৰুগড়ৰ মেয়ৰ [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ৰ ডাঃ সৈকত পাত্ৰ। ইয়াৰ বিভিন্ন বিভাগে নগৰ পৰিকল্পনা কৰ্তৃপক্ষৰ অধীনত সামৰি লোৱা ইয়াৰ চৌপাশকে ধৰি চহৰখনৰ বাবে পৰিকল্পনা কৰে। ==জনগাঁথনি== {{bar box |title=ডিব্ৰুগড়ত ধৰ্মৰ বিতৰণ (২০১১)<ref>{{cite web |url=http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |title=Dibrugarh Census Report |publisher=Dibrugarh.gov.in |access-date=15 June 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304045736/http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |archive-date=4 March 2016 |archivedate=4 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304045736/http://dibrugarh.gov.in/dcensus.html |deadurl=yes }}</ref> |titlebar=#Fcd116 |left1=ধৰ্ম |right1=শতাংশ |float=right |bars= {{bar percent|[[হিন্দু ধৰ্ম]]|darkorange|94.37}} {{bar percent|[[ইছলাম ধৰ্ম]]|green|4.68}} {{bar percent|[[বৌদ্ধ ধৰ্ম]]|gold|0.36}} {{bar percent|[[শিখ ধৰ্ম]]|yellow|0.23}} {{bar percent|অন্যান্য†|black|0.27}} |caption=ডিব্ৰুগড়ত ধৰ্মৰ বিতৰণ<br /> †<small>[[জৈন ধৰ্ম]]ক ধৰি(<0.1%)</small> }} ২০১১ চনৰ ভাৰতৰ লোকপিয়ল অনুসৰি<ref>{{cite web|url=http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-url=https://web.archive.org/web/20040616075334/http://www.censusindia.net/results/town.php?stad=A&state5=999|archive-date=16 June 2004|title= Census of India 2001: Data from the 2001 Census, including cities, villages and towns (Provisional)|access-date=1 November 2008|publisher= Census Commission of India}}</ref> ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ জনসংখ্যা ১৫৪,২৯৬ জন আৰু জনবসতিৰ ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কিলোমিটাৰত ২,১০০ জন। জনসংখ্যাৰ ৫৪% পুৰুষ আৰু ৪৬% মহিলা। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ লিংগ অনুপাত প্ৰতি ১০০০ পুৰুষৰ বিপৰীতে ৯৬১ গৰাকী নাৰী। ধৰ্ম হিচাপে ডিব্ৰুগড়ত হিন্দুৰ সংখ্যা ৯৪.৩৭%, মুছলমান ৪.৬৭%, বৌদ্ধ ০.৩৬%, শিখ ০.২৩% আৰু জৈনকে আদি কৰি অন্যান্য ধৰ্ম ০.২৭%। ডিব্ৰুগড়ৰ সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়সকল সাধৰণে মহানগৰখনত ব্যৱসায়-বাণিজ্য কৰে। ডিব্ৰুগড়ৰ গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰ ৮৯.৫%। এয়া ৰাষ্ট্ৰীয় গড় সাক্ষৰতাৰ হাৰৰ তুলনাত অধিক। ডিব্ৰুগড়ত ৯% জনসংখ্যা ০ৰ পৰা ৬ বছৰৰ ভিতৰত, আৰু প্ৰতি ১০০০ ল’ৰাৰ বিপৰীতে ছোৱালীৰ সন্তান অনুপাত ৯৪০। ডিব্ৰুগড় মহানগৰীৰ ভিতৰত বৰবাৰী, ডিব্ৰুগড়, আৰু মাহপোৱালিমাৰা গোহাঁই গাঁও আদি অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>{{cite web |url=http://www.census2011.co.in/ |title=Census 2011 Data of Indian Population 2011 Census |publisher=Census2011.co.in |access-date=15 June 2013 |archive-date=20 November 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111120202313/http://www.census2011.co.in/ |url-status=live }}</ref> {{Pie chart |thumb = left |caption = ডিব্ৰুগড় মহানগৰত কথিত ভাষা (২০১১)<ref name="censusindia.gov.in" /> |label1 = [[অসমীয়া ভাষা]] |value1 = 41.62 |color1 = brown |label3 = [[হিন্দী ভাষা]] |value3 = 21.39 |color3 = yellow |label2 = [[বাংলা ভাষা]] |value2 = 23.51 |color2 = orange |label4 = [[নেপালী ভাষা]] |value4 = 1.04 |color4 = pink |label5 = অন্যান্য |value5 = 12.44 |color5 = grey }} মুঠ জনসংখ্যাৰ ভিতৰত ডিব্ৰুগড় মহানগৰত অসমীয়া ৬৪,২২৩ গৰাকী, বাংলা ৩৬,২৮৩, হিন্দী ৩৩,০১১, ভোজপুৰী ৫,৫৩৩, নেপালী ১,৬০৯ আৰু ১১,৯১১ জন লোকে অন্য ভাষা কয়।<ref name="censusindia.gov.in">[https://censusindia.gov.in/2011census/C-16T/DDW-C16-TOWN-STMT-MDDS-1800.XLSX 2011 Census] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220423103514/https://censusindia.gov.in/2011census/C-16T/DDW-C16-TOWN-STMT-MDDS-1800.XLSX |date=23 April 2022 }} censusindia.gov.in</ref> ==অৰ্থনীতি== ডিব্ৰুগড় মহানগৰ উজনি অসমৰ প্ৰধান বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰবিন্দু। ব্ৰিটিছ সকলে মহানগৰখন বাণিজ্যৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ় দিছিল। উজনি অসমৰ সম্পদ যেনে মূলতঃ চাহ আৰু কয়লা, লগতে যাত্ৰী পৰিবহণৰ উদ্দ্যেশে এই মিটাৰগজ ৰেলপথটো [[জন বেৰী হোৱাইট]]ৰ প্ৰচেষ্টাত গঠন হোৱা "আসাম ৰেলৱে এণ্ড ট্ৰেডিং কোম্পানী"য়ে নিৰ্মাণ কৰিছিল। [[ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱে| ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলপথত]] ১৮৮২ চনৰ ১ মে'ত ডিব্ৰুগড়ৰ মোহনামুখৰ পৰা জয়পুৰলৈ প্ৰথমখন ৰেল চলে। ১৮৮৩ চনৰ ১৬ জুলাইত ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[মাকুম]]লৈ নিৰ্মাণ সম্পূৰ্ণ হোৱা ৪০ মাইল পথত ৰেলৰ চলাচল আৰম্ভ হয়।<ref name="closed down">{{cite news | url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=dec1311/at06 | title=State’s first railway track closed down | work=assamtribune.com | date=December 13, 2011 | agency=assamtribune | accessdate=30 জানুৱাৰী 2014 | location=guwahati | archivedate=January 11, 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20120111080342/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=dec1311%2Fat06 | deadurl=yes }}</ref> ১৯৪৫ চনত চনত ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱেক 'বেংগল আসাম ৰেলৱে'ত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref name="nfr history">{{cite web | url=http://www.nfr.indianrailways.gov.in/view_section.jsp?lang=0&id=0,1,444| title=History of NF Railway | work=nfr | | accessdate=4ফেব্ৰুৱাৰী 2014 | location=guwahati}}</ref><ref name="DS Rail">{{cite journal | title=ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যাকাত ৰেলগাড়ী | author=ৰবীন্দ্ৰ চন্দ্ৰ বৰুৱা| journal=মন্থন | year=২০০৭ | month=চেপ্তেম্বৰ-অক্টোবৰ | pages=১৯, ২০}}</ref><ref>http://www.irfca.org/faq/faq-history2.html</ref> ইয়াৰ লগতে মোহনাঘাটৰ পৰা ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰে জলপথৰ যোগেদি কলকাতালৈকে জাহাজ চলিছিল। বৰ্তমান সময়ত ডিব্ৰুগড় মহানগৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বিভিন্ন উদ্যোগ আৰু ব্যৱসায়িক অৱস্থিত। ===উদ্যোগসমূহ=== ডিব্ৰুগড় জিলা খনিজ সম্পদত চহকী। ইয়াত কেইবাটাও খাৰুৱা তেলৰ পুং আৰু কয়লা খনি অৱস্থিত। এই খনিজ সম্পদৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি জিলাখনত কেইবাটাও বৃহৎ উদ্যোগ গঢ় লৈ উঠিছে। জিলাৰ মুখ্য প্ৰশাসনিক আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাপে ডিব্ৰুগড় মহানগৰ এই উদ্যোগসমূহৰো ব্যৱসায়িক কাৰ্যকলাপৰ স্থান। ====অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড==== {{main|অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড}} অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড [[ভাৰত]]ৰ দ্বিতীয় সৰ্ববৃহৎ চৰকাৰী মালিকানাধীন হাইড্ৰ'কাৰ্বন অন্বেষণ আৰু উৎপাদন নিগম। ই ভাৰত চৰকাৰৰ পেট্ৰ'লিয়াম আৰু প্ৰাকৃতিক গেছ মন্ত্ৰালয়ৰ মালিকানাধীন আৰু ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[দুলিয়াজান]]ত অৱস্থিত। ই ভাৰত চৰকাৰৰ স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত মহাৰত্ন কোম্পানী। উত্তৰ প্ৰদেশৰ নয়ডা, [[গুৱাহাটী]] আৰু যোধপুৰত ইয়াৰ কাৰ্যালয় আছে। অইল খাৰুৱা তেল আৰু প্ৰাকৃতিক গেছৰ অন্বেষণ, বিকাশ আৰু উৎপাদন, খাৰুৱা তেল পৰিবহণ আৰু তৰল পেট্ৰ'লিয়াম গেছ উৎপাদনৰ ব্যৱসায়ত নিয়োজিত হৈ আছে। ====ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড==== {{main|ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড}} ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড ভাৰতৰ অসমত ডিব্ৰুগড় জিলাৰ লেপেটকটাত অৱস্থিত এক ৰাজহুৱা খণ্ডৰ প্ৰতিষ্ঠান। ঐতিহাসিক [[অসম চুক্তি]] অসম গেছ ক্ৰেকাৰ প্ৰকল্প হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত থকা বিচিপিএল নিৰ্মাণৰ কাৰ্য ২০০৭ চনৰ ৯ এপ্ৰিলত তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[মনমোহন সিং|মনমোহন সিঙে]] আৰম্ভ কৰিছিল আৰু ইয়াক প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে ২০১৬ চনৰ ৫ ফেব্ৰুৱাৰী তাৰিখে উৎপাদনৰ বাবে উদ্বোধন কৰিছিল। ৭০% ইকুইটিৰ সৈতে গেইল (ইণ্ডিয়া) লিমিটেড ইয়াৰ মুখ্য অংশীদাৰ আৰু বাকী ৩০% ইকুইটিখিনি [[অসম চৰকাৰ]], [[নুমলীগড় তেল শোধনাগাৰ]] আৰু [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]]ৰ মাজত সমান অংশত বিভাজিত। ইথাইলিন, প্ৰপাইলিন, ৰৈখিক নিম্ন-ঘনত্বৰ পলিইথাইলিন, উচ্চ-ঘনত্বৰ পলিথাইথিলিন আৰু পলিপ্ৰপাইলিন হৈছে বৰ্তমান প্ৰকল্পটোৰ দ্বাৰা উৎপাদিত বিভিন্ন পেট্ৰো-সামগ্ৰী আৰু পলিমাৰ। ইয়াৰ লগতে হাইড্ৰজেনযুক্ত পাইৰোলাইচিছ গেছ'লিন আৰু ১-বিউটেনৰ বাবে দুটা উৎপাদন একক নিৰ্মাণাধীন। ====ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড==== {{main|ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড}} ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ ৰসায়ন আৰু সাৰ মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ]] ৰাসায়নিক সাৰ উৎপাদন কৰা উদ্যোগ। এই সাৰ কাৰখানা [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[নামৰূপ]]ত অৱস্থিত। প্ৰাকৃতিক গেছৰ পৰা ইউৰিয়া উৎপাদন কৰা এই উদ্যোগ ১৯৬৯ চনৰ ১ জানুৱাৰী তাৰিখে উৎপাদন আৰম্ভ কৰিছিল।<ref name="bvfcl"/> পূৰ্বতে ই হিন্দুস্তান ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেডৰ নামৰূপ ফাৰ্টিলাইজাৰ কমপ্লেক্সৰ অংশ আছিল। ২০০২ চনৰ ৫ এপ্ৰিল তাৰিখে হিন্দুস্তান ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বনৰ পৰা নামৰূপ ফাৰ্টিলাইজাৰ কমপ্লেক্স বিভক্ত হয় আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰ ভেলী ফাৰ্টিলাইজাৰ কৰৰ্প’ৰেশ্বন লিমিটেড নামৰ নতুন কোম্পানীটো গঠন কৰা হৈছিল। ই হৈছে ভাৰতৰ সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব আৰু পূব অঞ্চলৰ একমাত্ৰ ইউৰিয়া উৎপাদন কৰা কোম্পানী।<ref name="bvfcl">{{cite web |url=https://bvfcl.com/bvfcl-profile/ |title=Corporate profile |website=bvfcl.com |date= |access-date=৭ জুলাই ২০২৪}}</ref> ====অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড==== {{main|অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড}} অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড প্ৰাকৃতিক গেছ পৰিবহণ আৰু বিতৰণৰ লগত জড়িত অসমৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজ্যিক ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]] হিচাপে স্থাপিত কোম্পানী।<ref name="AGCL">{{cite web |url=https://assamgas.org/about-us.php#:~:text=Assam%20Gas%20Company%20Ltd&text=The%20first%20gas%20transportation%20business,gas%20distribution%20companies%20in%20India. |title=About us |website=assamgas.org |date= |access-date=৯ জুন ২০২৪ |archivedate=2024-06-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240602212956/https://www.assamgas.org/about-us.php#:~:text=Assam%20Gas%20Company%20Ltd&text=The%20first%20gas%20transportation%20business,gas%20distribution%20companies%20in%20India. |deadurl=yes }}</ref> ১৯৬২ চনৰ ৩১ মাৰ্চ তাৰিখে ইয়াক প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ডিব্ৰুগড় জিলাৰ [[দুলিয়াজান]]ত অৱস্থিত। অসম গেছ কোম্পানীৰ পাইপলাইনৰ নেটৱৰ্কে [[উজনি অসম]]ৰ [[তিনিচুকীয়া জিলা|তিনিচুকীয়া]], [[ডিব্ৰুগড় জিলা|ডিব্ৰুগড়]], [[চৰাইদেউ জিলা|চৰাইদেউ]], [[শিৱসাগৰ জিলা|শিৱসাগৰ]], [[যোৰহাট জিলা|যোৰহাট]], [[গোলাঘাট জিলা|গোলাঘাট]] আৰু [[মাজুলী জিলা|মাজুলী জিলা]]ৰ ৪০০ ৰো অধিক চাহ কাৰখানা, ১,২০০ বাণিজ্যিক প্ৰতিষ্ঠান, ৫০,০০০ ঘৰুৱা গ্ৰাহক আৰু ৪১০ ঔদ্যোগিক গ্ৰাহকক গেছ যোগান ধৰি আহিছে।<ref name="IC">{{cite web |url=https://industries.assam.gov.in/frontimpotentdata/pipe-gas-connection-under-assam-gas-company-ltd |title=Pipe gas connection under assam gas company ltd |website=industries.assam.gov.in |date= |access-date=৯ জুন ২০২৪ |archivedate=2024-06-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240609060913/https://industries.assam.gov.in/frontimpotentdata/pipe-gas-connection-under-assam-gas-company-ltd |deadurl=yes }}</ref> ====ডিএনপি লিমিটেড==== {{main|ডিএনপি লিমিটেড}} ডিএনপি লিমিটেড [[অসম চৰকাৰ]]ৰ এক ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]]।<ref name="DNPL">{{cite web |url=http://www.dnpl.co.in/profile |title=Profile |website=dnpl.co.in |date= |access-date=১৬ জুন ২০২৪}}</ref> [[অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড]], [[নুমলীগড় তেল শোধনাগাৰ]] আৰু [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]]ৰ মুখ্য অংশীদাৰীত্বৰে গঠিত ডিএনপি লিমিটেড ২০০৭ চনৰ ১৫ জুন তাৰিখে স্থাপন কৰা হৈছিল। যুটীয়া উদ্যোগ হিচাপে ডিএনপি লিমিটেড ১৯৫৬ চনৰ কোম্পানী আইনৰ অধীনত পঞ্জীভুক্ত।<ref>{{cite web |url=https://industries.assam.gov.in/documents-detail/appointment-of-director-and-chairman-in-the-bod-of-the-joint-venture-company-jvc |title=Appointment of Director and Chairman in the BOD of the Joint Venture Company (JVC), Duliajan Numaligarh Pipeline Limited (DNPL) |website=industries.assam.gov.in |date= |access-date=১৬ জুন ২০২৪ |archivedate=2024-06-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240616075846/https://industries.assam.gov.in/documents-detail/appointment-of-director-and-chairman-in-the-bod-of-the-joint-venture-company-jvc |deadurl=yes }}</ref> দুলীয়াজান নুমলীগড় পাইপলাইনৰ ইংৰাজী নামৰ প্ৰতিটো শব্দৰ প্ৰথম বৰ্ণৰে কোম্পানীটোৰ নাম ডিএনপি লিমিটেড ৰখা হৈছে। ====অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড==== {{main|অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড}} অসম পেট্ৰ’কেমিকেলছ লিমিটেড [[অসম চৰকাৰ]]ৰ এক ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ [[ভাৰতৰ ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ|ৰাজহুৱা খণ্ডৰ উদ্যোগ]]। অসম চৰকাৰ, [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]] আৰু অসম ঔদ্যোগিক উন্নয়ন নিগমৰ আৰু [[অসম গেছ কোম্পানী লিমিটেড]]ৰ মুখ্য অংশীদাৰীত্বৰে গঠিত প্ৰতিষ্ঠানটো ১৯৭১ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। <ref>{{Cite web|url=https://www.sentinelassam.com/news/assam-petro-chemicals-limited-bags-skoch-gold-award/|title=Assam Petro-chemicals Limited bags Skoch Gold Award|date=2018-12-08|website=The Sentinel|language=en-US|access-date=2019-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20181209020937/https://www.sentinelassam.com/news/assam-petro-chemicals-limited-bags-skoch-gold-award/|archive-date=2018-12-09|url-status=live}}</ref> ১৯৭৬ চনত [[নামৰূপ]]ত অৱস্থিত মিথানল প্ৰকল্পত ফৰ্মেলডিহাইড আৰু কেইটামান ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড ৰেজিন যেনে ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড গ্লু আৰু ইউৰিয়া-ফৰ্মেলডিহাইড মোল্ডিং পাউডাৰৰ সৈতে উৎপাদন আৰম্ভ কৰা হৈছিল। ১৯৮৯ আৰু ১৯৯৮ চনত সম্প্ৰসাৰণৰ পিছত, কোম্পানীটোৱে মিথানল প্ৰকল্পটো ১০০ টিপিডি (প্ৰতিদিনে টন) আৰু ফৰ্মেলডিহাইড প্ৰকল্পৰ ক্ষমতা ১০০ টিপিডিলৈ সম্প্ৰসাৰিত কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=http://assampetrochemicals.com/ |title=Assam Petro-chemicals Limited – About us |date=2015 |accessdate=12 June 2019 |url-status=live |publisher=Assam Petro-Chemicals Limited |archivedate=15 October 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181015175705/http://www.assampetrochemicals.co.in/ |deadurl=yes }}</ref> কোম্পানীটোৱে ২০১৭ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত ঘোষণা কৰিছিল যে ই ১,৩৩৭ কোটি টকা বিনিয়োগ কৰিব আৰু ৫০০ টিপিডি মিথানল আৰু ২০০ টিপিডি ফৰ্মালিন উৎপাদন কৰিবলৈ সম্প্ৰসাৰিত হ'ব আৰু ভাৰতৰ সৰ্ববৃহৎ মিথানল উৎপাদক হিচাপে পৰিগণিত হ'ব।<ref>{{cite news |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/energy/oil-gas/assam-petrochemicals-limited-to-invest-rs-1337-crore-to-set-up-second-unit/articleshow/60818252.cms |title=Assam Petrochemicals Limited to invest Rs 1337 crore to set up second unit |newspaper=Economic Times |date=24 September 2017 |author=Singh, Bikash |accessdate=12 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180929151131/https://economictimes.indiatimes.com/industry/energy/oil-gas/assam-petrochemicals-limited-to-invest-rs-1337-crore-to-set-up-second-unit/articleshow/60818252.cms |archive-date=29 September 2018 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/states/north-east/bjp-respects-all-views-sonowal/cid/1686202|title=BJP respects all views: Sonowal|website=The Telegraph|first=Tejesh |last= Tripathy | date= 3 May 2019 |language=en|access-date=2019-06-12|quote= Addressing the gathering after laying the foundation stone of a formalin plant ... The Assam Petro-Chemicals Limited will supply methanol, the raw material needed to make formalin (preservative), to this plant which will produce 200 tonnes of formalin daily. The plant, for which 163 bighas has been allotted by the government at Dhaknamari, is being set up at a cost of Rs 100 crore. }}</ref> এই প্ৰকল্পৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় কেঁচামাল হৈছে প্ৰাকৃতিক গেছ, ইউৰিয়া আৰু কাৰ্বন ডাই অক্সাইড। অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেডে যোগান ধৰা প্ৰাকৃতিক গেছ, মিথানল উৎপাদনৰ বাবে কেঁচামাল হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। নামৰূপ সাৰ প্ৰকল্পৰ দ্বাৰা ইউৰিয়া আৰু কাৰ্বন ডাই অক্সাইড যোগান ধৰা হয়।<ref>{{cite book | url=https://books.google.com/books?id=czUyfP-hHTEC&q=%22Assam+Petrochemicals+Limited%22&pg=PA29 | title=The Anatomy of Rural Poverty in Assam | publisher=Mittal Publications | author=Atikuddin Ahmed | year=1987 | pages=29 | isbn=8170990092}}</ref> <!-- ====কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ==== {{main|কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ}} কঠালগুৰি তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ বা আধিকাৰিক ভাবে অসম গেছ ভিত্তিক শক্তি কেন্দ্ৰ [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ বকুলনিত অৱস্থিত তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ। এই সংযুক্ত চক্ৰ গেছ টাৰ্বাইন প্ৰকল্পটো [[নীপকো]]ৰ অধীনত। এই প্ৰকল্প [[জাপান]]ৰ বহিঃৰাজ্য অৰ্থনৈতিক সহযোগিতা পুঁজিৰ সৈতে দ্বিপাক্ষিক ঋণ ব্যৱস্থাৰ অধীনত ৩৭.২৭২ বিলিয়ন য়েনৰ ঋণৰ সহায়ত ইয়াৰ আংশিক বিত্তীয় সাহায্য প্ৰদান কৰা হৈছে। ইয়াত [[উজনি অসম]]ৰ তৈলক্ষেত্ৰত উপলভ্য প্ৰাকৃতিক গেছ প্ৰধান ইন্ধন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। শক্তি কেন্দ্ৰটোত ৬টা গেছ টাৰ্বাইন আছে আৰু ইয়াৰ লগত জড়িত বৰ্জিত তাপ উদ্ধাৰ বয়লাৰ আৰু ৩টা ভাপ টাৰ্বাইন আছে। এই টাৰ্বাইনবোৰ মডিউলাৰ ধৰণেৰে সজোৱা হৈছে। এটা মডিউলত সংশ্লিষ্ট বৰ্জিত তাপ উদ্ধাৰ বয়লাৰ আৰু ১টা ভাপ টাৰ্বাইনৰ সৈতে ২টা গেছ টাৰ্বাইন থাকে। ====নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ==== {{main|নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ}} নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ [[অসম]]ৰ [[ডিব্ৰুগড় জিলা]]ৰ [[নামৰূপ]] অৱস্থিত তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ। ইয়াৰ লগতে নতুনকৈ নামৰূপ প্ৰতিষ্ঠাপন শক্তি কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হৈছে। মুঠ ১৬২.৯ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন গেছ ভিত্তিক দুয়ো তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ [[অসম শক্তি উৎপাদন নিগম লিমিটেড]]ৰ অধীনত। নামৰূপ তাপ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ দক্ষিণ-পূব [[এছিয়া]]ৰ প্ৰথমটো গেছ ভিত্তিক শক্তি কেন্দ্ৰ। ইয়াত [[উজনি অসম]]ৰ তৈলক্ষেত্ৰত উপলভ্য প্ৰাকৃতিক গেছ প্ৰধান ইন্ধন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="thermal">{{cite web |url=https://apgcl.org/thermal.php |title=Thermal |website=www.apgcl.org |date= |access-date=১৪ জুলাই ২০২৪ |archivedate=2024-07-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240714114352/https://apgcl.org/thermal.php |deadurl=yes }}</ref> --> ===চাহ উদ্যোগ=== [[File:Tea, two leaves and a bud.jpg|thumb|right|চাহ পাত]] ডিব্ৰুগড়ত ব্ৰিটিছ যুগৰ কেইবাখনো চাহ বাগিচা আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পৰা ৩২ কিলোমিটাৰ নিগলত [[চাবুৱা]]ত জিলাখনৰ প্ৰথমখন চাহ বাগিচা [[মণিৰাম দেৱান|মণিৰাম দেৱানে]] প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।<ref>{{Harvcol|Barua|1994|pp=Preface}}</ref> বৰ্তমান গোটেই জিলাখনত প্ৰায় ১৪৪ খন বৃহৎ আৰু অসংখ্য ক্ষুদ্ৰ চাহ বাগিচা আছে। লগতে কেইবাটাও চাহৰ কাৰখানাও আছে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ মাজ-মজিয়াত ১৯৫৯ চনত অৱস্থিত জালান নগৰ চাহ বাগিচা অৱস্থিত। মহানগৰখন চাহ উদ্যোগৰ মূল কেন্দ্ৰবিন্দু। মহানগৰৰ নিচেই কাষত অৱস্থিত মনোহৰি চাহ বাগিচাৰ চাহে নিলামত কেইবাবাৰো অভিলেখ ভংগ কৰিছে। ডিব্ৰুগড়ত ভাৰতৰ ক্ষুদ্ৰ চাহ খেতিয়কৰ উন্নয়ন সঞ্চালকালয়ৰ মুখ্য কাৰ্যালয় অৱস্থিত।<ref>{{cite web| url = http://pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=81391| title = Press Information Bureau}}</ref> ইয়াৰ উপৰিও চাহ উন্নয়ন (ৰোপন)ৰ এজন উপ-সঞ্চালকৰ নেতৃত্বত [[ভাৰতীয় চাহ ব’ৰ্ড]]ৰ এটা আঞ্চলিক কাৰ্যালয়ও চহৰখনত অৱস্থিত। অসম শাখা ভাৰতীয় চাহ সন্থাৰ প্ৰথম খণ্ড ডিব্ৰুগড়ত অৱস্থিত।<ref>{{cite web| url = http://www.teaboard.gov.in/inner1.asp?param_link_id=110| title = The Official Website of Tea Board India| access-date = 4 April 2014| archive-date = 1 March 2014| archive-url = https://web.archive.org/web/20140301140750/http://www.teaboard.gov.in/inner1.asp?param_link_id=110| url-status = live}}</ref> ===পৰ্যটন=== ৰেল, পথ আৰু বিমান সংযোগৰ লগতে ডিব্ৰুগড় মহানগৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বৃহৎ সংখ্যক পৰ্যটনস্থলীৰ উপস্থিতিয়ে ভাৰতৰ এই অংশত শেহতীয়া অংশত পৰ্যটন উদ্যোগৰ আকৰ্ষণীয় বৃদ্ধি দেখা গৈছে। ভাৰত-বিদেশৰ পৰা অহা পৰ্যটকৰ বাবেও ডিব্ৰুগড় এক গুৰুত্বপূৰ্ণ গন্তব্যস্থানৰ লগতে এক প্ৰধান গমন কেন্দ্ৰ হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। এনে পৰ্যটন আৱৰ্তনসমূহৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হৈছে: ডিব্ৰুগড় – ৰয়িং – মায়'দিয়া – অনিনি পৰ্যটন আৱৰ্তন,<ref>{{cite web |url=http://www.arunachaltourism.com/top5.php |title=Arunachal Tourism |access-date=4 August 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130406132625/http://www.arunachaltourism.com/top5.php |archive-date=6 April 2013 |archivedate=6 April 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130406132625/http://www.arunachaltourism.com/top5.php |deadurl=yes }}</ref> ডিব্ৰুগড় – গুৱাহাটী নদী ক্ৰুজ।<ref>{{cite web |url=http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |title=Brahmaputra Cruise - Neamati to Guwahati |access-date=4 April 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140407075319/http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |archive-date=7 April 2014 |archivedate=7 April 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140407075319/http://www.reefandrainforest.co.uk/cruises/india-assam-despatch4.php |deadurl=yes }}</ref> ডিব্ৰুগড়ৰ চাহ বাগিচা সমূহৰ আশে-পাশে চাহ পৰ্যটন গঢ় লৈ উঠিছে।<ref>{{cite news | url=http://www.telegraphindia.com/1050712/asp/northeast/story_4976669.asp | location=Calcutta, India | work=The Telegraph | first=Ripunjoy | last=Das | title=Tea belt takes to heritage tourism | date=12 July 2005 | access-date=4 April 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140407072704/http://www.telegraphindia.com/1050712/asp/northeast/story_4976669.asp | archive-date=7 April 2014 | url-status=dead }}</ref> তদুপৰি ডিব্ৰুগড়ত উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আটাইতকৈ পুৰণি চিকিৎসা মহাবিদ্যালয় [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] আৰু কেইবাখনো প্ৰতিষ্ঠিত বেচৰকাৰী চিকিৎসালয় আৰু নাৰ্ছিং হোম থকাৰ বাবে উজনি অসমৰ লগতে [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]] আৰু [[নাগালেণ্ড]]ৰ ৰোগী সকলৰ বাবে চিকিৎসা পৰ্যটনৰ স্থান। ডিব্ৰুগড় মহানগৰীৰ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰ্যটন স্থান হ’ল: * [[জগন্নাথ মন্দিৰ, ডিব্ৰুগড়]] * [[বগা বাবাৰ মাজাৰ]] * [[জালান মন্দিৰ]] * মহাত্মা গান্ধী উদ্যান, খনিকৰ * সাহিত্যৰথী লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা উদ্যান, ফুলবাগান * জিলা পুথিভঁৰাল আৰু সংগ্ৰাহালয় * চেক্ৰেড হাৰ্ট কেথেড্ৰেল তদুপৰি ইয়াৰ আশে-পাশে [[ৰাইদঙীয়া দৌল]], [[মৈৰামৰা দৌল]], [[বেজৰ দৌল]], [[কলি আইৰ থান]], শিলিখা থান, দিনজয় সত্ৰ, মদাৰখাট সত্ৰ আদি পৰ্যটনস্থলী অৱস্থিত। ==পৰিবহণ== ডিব্ৰুগড় মহানগৰ স্থলপথ, ৰে'লপথ, বিমানপথ আৰু জলপথেৰে অসম তথা ভাৰতৰ অন্যান্য ঠাইৰ লগত সংযুক্ত হৈ আছে। ===বিমানপথ=== [[File:Dibrugarh Airport Complex.jpg|thumbnail|right|ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]] ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ উত্তৰ-পুব দিশত মোহনবাৰী নামৰ ঠাইত ১৫ কিলোমিটাৰ দূৰৈত [[ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰ]] অৱস্থিত। সেয়ে ইয়াক মোহনবাৰী বিমানবন্দৰো বোলা হয়। ই অসমৰ দ্বিতীয় সৰ্বাধিক ব্যস্ত বিমানবন্দৰ। বিমানবন্দৰখনৰ পৰা চলাচল কৰা বিমান সংস্থাসমূহ হ’ল এয়াৰ ইণ্ডিয়া, ইণ্ডিগ’ আৰু এলায়েন্স এয়াৰ। বিমান সেৱাৰ জৰিয়তে ডিব্ৰুগড় [[নতুন দিল্লী]], [[গুৱাহাটী]], শিলিগুৰি, [[ইম্ফল]], [[কলকাতা]], [[ইটানগৰ]], তেজু, [[আগৰতলা]], [[বেংগালুৰু]] আৰু [[হায়দৰাবাদ]]ৰ লগত সংযোজিত। ২০১৩ চনত ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰত নিশা অৱতৰণৰ সুবিধাযুক্ত হয়।<ref>[http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=sep2013/at09 Mohanbari Airport ready for night landing] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004223532/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=sep2013%2Fat09 |date=4 October 2013 }}. Assamtribune.com (20 September 2013). Retrieved 3 October 2013.</ref> এই বিমানবন্দৰত এৰোব্ৰিজৰ বাণিজ্যিক পৰিচালনাও আৰম্ভ হৈছে।<ref>[http://www.assamtribune.com/scripts/showpage.asp?id=oct0313,9,585,1791,828,366 Assam Tribune]Assamtribune.com (2 October 2013). Retrieved 3 October 2013 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004230933/http://www.assamtribune.com/scripts/showpage.asp?id=oct0313,9,585,1791,828,366 |date=4 October 2013 }}.</ref> বৰ্তমান ডিব্ৰুগড় বিমানবন্দৰৰ দ্বিতীয় টাৰ্মিনেল নিৰ্মীয়মান অৱস্থাত আছে। ===ৰে'লপথ=== [[File:New Dibrugarh Railway Station Complex.jpg|thumbnail|ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন]] সমগ্ৰ উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ প্ৰথম ৰেল সেৱাৰ জৰিয়তে ভাৰতীয় ৰেলৱেৰ ইতিহাসত ডিব্ৰুগড়ে এক বিশিষ্ট স্থান দখল কৰি আহিছে। ১৮৮২ চনৰ ১ মে’ত ডিব্ৰুগড়ত মোহনাঘাটৰ পৰা প্ৰথমখন ৰে’ল চলিছিল। ১৮৮২ চনৰ ১৫ মে’ত দিনজানলৈকে এই ৰে'লপথ সম্প্ৰসাৰণ কৰা হয়। সেই বছৰৰ ২৩ ডিচেম্বৰত চাবুৱালৈকে মালবাহী ৰে'লৰ প্ৰচলন হয়। ১৮৮৪ চনৰ ১৮ ফেব্ৰুৱাৰীত পুৱা ৭:২০ বজাত তদানীন্তন অসমৰ মুখ্য আয়ুক্ত ছাৰ চাৰ্লছ ইলিয়টে ৰিহাবাৰী ৰেল ষ্টেচনৰ পৰা (বৰ্তমান [[ডিব্ৰুগড় টাউন ৰেল ষ্টেচন]]) ৪০০ ইউৰোপীয় আৰু ভাৰতীয় যাত্ৰীৰে [[লিডু]]লৈ যোৱা প্ৰথমখন যাত্ৰীবাহী ৰেল ফ্লেগ অফ কৰে। ১৯৯১ চনত প্ৰকাশিত অসম ৰেলৱে আৰু ট্ৰেডিং কোম্পানী লিমিটেডৰ শতবাৰ্ষিকী স্মৃতিগ্ৰন্থ অনুসৰি উক্ত কোম্পানীটোৱে [[ডিব্ৰু-শদিয়া ৰেলৱে]] নিৰ্মাণৰ পথ প্ৰদৰ্শক হোৱাৰ বাবে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা ৰেলৱে উন্নয়নৰ সমগ্ৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰিছিল।<ref>[http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jun1710/state07 Dibrugarh Rly Station denied heritage status] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004221528/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jun1710%2Fstate07 |date=4 October 2013 }}. Assamtribune.com (17 June 2010). Retrieved 3 October 2013.</ref> মহানগৰখনত [[ডিব্ৰুগড় টাউন ৰেল ষ্টেচন]] আৰু [[ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন]] দুটা ৰে'ল ষ্টেচন অৱস্থিত। ভাৰতীয় ৰেলৱেৰ মানচিত্ৰত এই দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ পূবৰ ৰেল ষ্টেচন। ভাৰতৰ কিছুমান গুৰুত্বপূৰ্ণ চহৰ যেনে বেংগালুৰু, চেন্নাই, কোচি, ত্ৰিবান্দ্ৰম, কলকাতা, দিল্লী, কন্যাকুমাৰী আদিৰ সৈতে সংযুক্ত ৰেলৱে নেটৱৰ্কৰ জৰিয়তে ডিব্ৰুগড় সংযোজিত হৈ আছে। মহানগৰীৰ উপকণ্ঠত বাণীপুৰত নতুন ডিব্ৰুগড় ৰেল ষ্টেচন নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ই তিনিচুকীয়া ৰেল সংমণ্ডলৰ লামডিং-ডিব্ৰুগড় অংশত অৱস্থিত। ৪০০ বিঘা মাটিত বিস্তৃত সমগ্ৰ উত্তৰ-পূবৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ ৰেল ষ্টেচন আৰু ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য ২ কিলোমিটাৰ।<ref>{{cite web |url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211/state05 |title=The Assam Tribune Online |website=www.assamtribune.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20140514221227/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211%2Fstate05 |archive-date=14 May 2014 |access-date=28 December 2024 |archivedate=14 May 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140514221227/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1211%2Fstate05 |deadurl=yes }}</ref> ===জলপথ=== [[File:Bogibeel Karrengbali paarghat.jpg|thumb|বগীবিল ঘাটৰ এখন ফেৰী]] ডিব্ৰুগড়ত ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ কাষে কাষে আৰু তাৰ সিপাৰে এক উন্নত জলপথ পৰিবহণ ব্যৱস্থাও আছে। ডিব্ৰুগড় বাংলাদেশ সীমান্তৰ পৰা শদিয়ালৈকে বিস্তৃত ৰাষ্ট্ৰীয় জলপথ ২ৰ এক উল্লেখযোগ্য স্থান। ফেৰী সেৱাই ডিব্ৰুগড়ক চেঙাজান (ধেমাজি জিলা), পানবাৰী (ধেমাজি) & ঐৰাম ঘাট (জোনাই ওচৰত)ৰ সৈতে সংযোগ কৰে। বগীবিল আই ডব্লিউ টি ঘাটৰ পৰা কাৰেং চাপৰি আৰু চিচি মুখলৈ নিয়মীয়া ফেৰী সেৱা আছে। তদুপৰি ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা গুৱাহাটীলৈ বিলাসী ক্ৰুজ সেৱাও উপলব্ধ। ডিব্ৰুগড়লৈ যোৱা ক্ৰুজখন [[তেজপুৰ]] আৰু [[কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যায়।<ref>{{cite web |url=http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |title=Bharat Darshan – Guwahati |access-date=8 October 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130920083046/http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |archive-date=20 September 2013 |archivedate=20 September 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130920083046/http://www.bharatdarshan.info/guwahati/ |deadurl=yes }}</ref> ====স্থলপথ==== ডিব্ৰুগড়ৰ মাজেৰে অসম ট্ৰাংক ৰোড পাৰ হৈ গৈছে। ডিব্ৰুগড়ৰ চৌকিডিঙিত অৱস্থিত অসম ৰাজ্যিক বাছ আস্থানৰ পৰা নিয়মীয়াকৈ অসম আৰু উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যান্য ৰাজ্যলৈ বাছ চলাচল কৰে। মহানগৰখনত ৰাজহুৱা পৰিবহনৰ বাবে অটো ৰিক্সা, বিক্ৰম, ই-ৰিক্সাৰ সুবিধা আছে। নিৰ্মীয়মান অৱস্থাত থকা কনভয় ৰোডৰ উৰণসেঁতুৰ কাষত নতুনকৈ আৰম্ভ কৰা মুৰলীধৰ জালান বাছ আস্থান সম্পূৰ্ণকৈ কাৰ্যক্ষম হোৱা নাই। দেশৰ দীৰ্ঘতম ৰে'ল-ৰোড দলং [[বগীবিল দলং]] ডিব্ৰুগড়ৰ নিচেই কাষত অৱস্থিত। ==শিক্ষা আৰু গৱেষণা== [[File:Dibrugarh Govt. Boys' H. S. School, Dibrugarh.jpg|thumb|right|ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]] [[File:Dibrugarh University's entrance gate.jpg|thumb|ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰৱেশপথ]] [[file:DHSK College, Dibrugarh.jpg|thumb|ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়]] ডিব্ৰুগড় উজনি অসমৰ শিক্ষাৰ অন্যতম কেন্দ্ৰবিন্দু। ডিব্ৰুগড়ত কেইবাখনো পুৰণি আৰু উল্লেখযোগ্য চৰকাৰী, বেচৰকাৰী বিদ্যালয় আছে। ১৮৪০ চনত স্থাপিত হোৱা [[ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]] অসমৰ অন্যতম পুৰণি বিদ্যালয়। তদুপৰি ডিব্ৰুগড় কেইখনমান বিখ্যাত কণিষ্ঠ মহাবিদ্যালয় আছে। [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]] উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ দ্বিতীয় পুৰণি বিশ্ববিদ্যালয়। ১৯৬৫ চনত [[অসম বিধান সভা]]ত প্ৰস্তাৱিত এক বিধেয়কৰদ্বাৰা এই বিশ্ববিদ্যালয় স্থাপিত হয়। অসমৰ উচ্চশিক্ষাৰ অন্যতম কেন্দ্ৰৰূপে পৰিচিত ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ত কলা, বিজ্ঞান, বাণিজ্য আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিষয়ক শিক্ষাদানৰ বাবে বিভিন্ন বিভাগ আৰু অধ্যয়ন কেন্দ্ৰৰ উপৰিও এখন "অভিযান্ত্ৰিক আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ প্ৰতিষ্ঠান" আছে। বৰ্তমান এই বিশ্ববিদ্যালয়ৰদ্বাৰা অনুমোদিত মুঠ মহাবিদ্যালয়ৰ সংখ্যা ১৬০। ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় চৌহদৰ মুঠ মাটিকালি হ'ল ২০৩ হেক্টৰ; ইয়াৰে ৭৪.৩ হেক্টৰৰ এটা এলেকাত চাহখেতি কৰা হয়। এই বিশ্ববিদ্যালয়খন ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ কেন্দ্ৰবিন্দু নতুন বজাৰৰ পৰা প্ৰায় ৫ কি: মি: দক্ষিণে ৰজাভেটা অঞ্চলত অৱস্থিত। ৩৭ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথটো বিশ্ববিদ্যালয় চৌহদৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে। [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যতম আৰু আটাইতকৈ পুৰণি চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়। এই মহাবিদ্যালয়খন ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ বৰবাৰী অঞ্চলত অৱস্থিত। অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়খন আনুস্থানিকভাৱে ১৯৪৭ চনৰ ৩ নৱেম্বৰৰ দিনা উদ্বোধন কৰা হয়। ইয়াৰ আগেয়ে ই "বেৰী-হোৱাইট মেডিকেল স্কুল নামেৰে জনাজাত আছিল, যিখন ১৯০০ চনত স্থাপিত হৈছিল। [[শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়]] ডিব্ৰুগড় জিলাৰ চাবুৱাত অৱস্থিত এখন ৰাজ্যিক ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়। এই বিশ্ববিদ্যালয় খন অসম চৰকাৰে ২০১৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত গৃহীত কৰা ''শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয় বিধেয়ক, ২০১৮''ৰ অধীনত স্থাপন কৰিছে। বিশ্ববিদ্যালয়খন ২০২০ চনৰ ১০ জুলাই তাৰিখৰ পৰা ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ অস্থায়ী কেম্পাছৰ পৰা কাৰ্যক্ষম হয়। এইখন অসমৰ প্ৰথম আৰু ভাৰতৰ চতুৰ্থ কাৰ্যক্ষম চতুৰ্থ ৰাজ্যিক ক্ৰীড়া বিশ্ববিদ্যালয়। ডিব্ৰুগড়ৰ [[চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়|চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] উজনি অসমৰএকমাত্ৰ দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়। [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়|আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]] [[ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদ|ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদে]] স্থাপন কৰা ছখন আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰৰ অন্যতম। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ পৰা প্ৰায় ১০ কিঃমিঃ পূবত তথা বকুল তিনিআলিৰ পৰা ২ কিঃমিঃ নিলগত লাহোৱালত আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ অৱস্থিত। উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আঠখন ৰাজ্যৰ উমৈহতীয়া আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰই এই অঞ্চলত জীৱ-চিকিৎসা বিষয়ত গৱেষণা কৰা হয়। ১৯৮২ চনত এই কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰা হৈছিল। ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদ আৰু বিভিন্ন প্ৰকল্পৰ বাবে বিভিন্ন উৎসৰ পৰা এই কেন্দ্ৰই অনুদান লাভ কৰে। ডিব্ৰুগড় মহানগৰৰ উল্লেখযোগ্য শিক্ষানুষ্ঠান সমূহ হ'ল: ===বিদ্যালয়সমূহ=== * [[ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বালক বিদ্যালয়]] * ডিব্ৰুগড় চৰকাৰী উচ্চতৰ মাধ্যমিক বহুমুখী বালিকা বিদ্যালয় * ডন বস্ক' হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল * লিটিল ফ্লাৱাৰ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল * ছেইণ্ট মেৰীজ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল * ছেইণ্ট জেভিয়াৰ্ছ হায়াৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল * বি এল বেৰীয়া সৰস্বতী শিশু মন্দিৰ * কেন্দ্ৰীয় বিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড় * দিল্লী পাব্লিক স্কুল, ডিব্ৰুগড় * বিবেকানন্দ কেন্দ্ৰ বিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড় * সম্পূৰ্ণ কেন্দ্ৰ বিদ্যালয় * ভিক্টোৰিয়া গাৰ্লছ স্কুল * বেংগলী বয়জ স্কুল * মাৰোৱাৰী হিন্দী বিদ্যালয় * অগ্ৰসেন একাডেমী * শিশু ভাৰতী বিদ্যালয় * গ্ৰেহেম বজাৰ বালিকা বিদ্যালয় ===কনিষ্ঠ মহাবিদ্যালয়সমূহ=== * [[ছল্ট ব্ৰুক একাডেমী]] * ডঃ ৰাধাকৃষ্ণণ স্কুল অফ আৰ্টছ, কমাৰ্চ এণ্ড চাইন্স * [[জ্ঞান বিজ্ঞান একাডেমী]] *  শ্ৰী শ্ৰী অনিৰুদ্ধদেৱ কনিষ্ঠ মহাবিদ্যালয় ===মহাবিদ্যালয়সমূহ=== * [[ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ মহাবিদ্যালয়]] * [[ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ বাণিজ্য মহাবিদ্যালয়]] * [[মনোহৰী দেৱী কানৈ মহিলা মহাবিদ্যালয়]] * [[ডিব্ৰু মহাবিদ্যালয়]] * নন্দলাল বৰগোহাঁই চিটি মহাবিদ্যালয় ===আইন মহাবিদ্যালয়=== * ডিব্ৰুগড় হনুমানবক্স সুৰজমল কানৈ আইন মহাবিদ্যালয় * এছ.আই.পি.ই. আইন মহাবিদ্যালয় * ডঃ ৰোহিনী কান্ত বৰুৱা আইন মহাবিদ্যালয় ===শিক্ষণ মহাবিদ্যালয়=== * চন্দ্ৰকান্ত হাজৰিকা মহাবিদ্যালয় * পাৰিজাত একাডেমী শিক্ষক শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠান ===চিকিৎসা প্ৰতিষ্ঠান=== * [[অসম চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] * [[চৰকাৰী দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়, ডিব্ৰুগড়]] * [[আঞ্চলিক চিকিৎসা গৱেষণা কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়]] ===কাৰিকৰী প্ৰতিষ্ঠান=== * [[ডিব্ৰুগড় পলিটেকনিক]] ==গণমাধ্যম== আকাশবাণী ডিব্ৰুগড় অসমৰ অন্যতম পুৰণি আকাশবাণী কেন্দ্ৰ। আকাশবাণী ডিব্ৰুগড়ে এ এম (৫২৯.১ মিটাৰ মেগাৱাটত ৫৬৭ কিলোহাৰ্টজ) আৰু এফ এম (১০১.৩০ মেগাহাৰ্টজ) বেণ্ড দুয়োটাতে তিনিটা অধিবেশনত দৈনিক প্ৰচাৰ কৰে।<ref>{{cite web|title=All India Radio, Dibrugarh|url=http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx|publisher=Prasar Bharati|access-date=3 August 2013|archive-date=2 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140302173327/http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx|url-status=live}}</ref> লগতে প্ৰতিদিনে সন্ধিয়া ৬:০০ বজাত ৫ মিনিটৰ আঞ্চলিক বাতৰিৰ বুলেটিন সম্প্ৰচাৰ কৰে ।<ref name="allindiaradio.gov.in">{{cite web| url = http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx| title = Get Apps {{!}} Prasar Bharati| access-date = 3 August 2013| archive-date = 2 March 2014| archive-url = https://web.archive.org/web/20140302173327/http://allindiaradio.gov.in/Station/DIBRUGARH/Pages/default.aspx| url-status = live}}</ref> এই কেন্দ্ৰটো ১৯৬৮ চনৰ ১৫ ফেব্ৰুৱাৰীত আৰম্ভ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |url=http://www.newsonair.nic.in/rnu-dibrugarh-details.asp |title=NEWS ON AIR : News on AIR brings the Latest & Top Breaking News on Politics, G-20 summit, Cricket, Sports, Business , State,Formula One in INDIA , Regional Language Audio Bulletins , Regional Language scripts & more |access-date=1 March 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140305062218/http://www.newsonair.nic.in/rnu-dibrugarh-details.asp |archive-date=5 March 2014 |url-status=dead }}</ref> ডিব্ৰুগড়ৰ মলখুবাচাত এই ষ্টেচনৰ ষ্টুডিঅ’ আৰু লেপেটকাত অৱস্থিত ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড স্থানৰ সমীপত হাই পাৱাৰ ট্ৰেন্সমিছন টাৱাৰ আছে। ব্ৰহ্মপুত্ৰ কমিউনিটি ৰেডিঅ’ ষ্টেচন বা ৰেডিঅ’ ব্ৰহ্মপুত্ৰ ৯০.৪ মেগাহাৰ্টজ ডিব্ৰুগড়ত অৱস্থিত উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ প্ৰথমটো তৃণমূল পৰ্যায়ৰ কমিউনিটি ৰেডিঅ’ ষ্টেচন। উজনি অসমৰ ডিব্ৰুগড়, ধেমাজি, আৰু শিৱসাগৰৰ কিছু অংশৰ ৮ লাখৰো অধিক লোকক সামৰি লোৱা এই চহৰে অৰ্ধনগৰীয়া, আৰু গ্ৰাম্য জনসংখ্যাক একত্ৰিত কৰে। ডিব্ৰুগড়ৰ মাইজান ঘাটৰ সমীপত ইয়াৰ ষ্টেচন অৱস্থিত। [[File:Doordarshan Kendra, Dibrugarh.jpg|thumb|right|দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড়]] অসমীয়া ভাষাত অনুষ্ঠান আগবঢ়োৱা দ্বিতীয়টো দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, ডিব্ৰুগড় ১৯৯৩ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ পূৰ্বে কেন্দ্ৰই ১৯৯১ চনৰ ২০ ডিচেম্বৰৰ পৰা দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ, গুৱাহাটীৰ সম্প্ৰচাৰিত অসম ভাষাৰ কাৰ্যসূচী সম্প্ৰচাৰ কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |title=Archived copy |access-date=1 March 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140306231532/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |archive-date=6 March 2014 |archivedate=6 March 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140306231532/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/CPC/Pages/CPC.aspx |deadurl=yes }}</ref> এই কেন্দ্ৰত নিৰ্মিত কাৰ্যসূচীসমূহ উচ্চ শক্তিৰ ট্ৰেন্সমিটাৰৰ জৰিয়তে টেলিকাষ্ট কৰা হয়।<ref>{{cite web| url = http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| title = Doordarshan Kendra Guwahati| access-date = 1 March 2014| archive-date = 29 July 2013| archive-url = https://web.archive.org/web/20130729144228/http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| url-status = live| archivedate = 29 July 2013| archiveurl = https://web.archive.org/web/20130729144228/http://ddkguwahati.gov.in/profile.asp| deadurl = yes}}</ref> ডিব্ৰুগড় দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰই 'ডি ডি নৰ্থ ইষ্ট' চেনেলত অনুষ্ঠানৰ অৱদান আগবঢ়াই আছে।<ref>{{cite web |url=http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |title=Archived copy |access-date=1 March 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140306231536/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |archive-date=6 March 2014 |archivedate=6 March 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140306231536/http://www.ddindia.gov.in/About%20DD/Doordarshan%20Transmitters/Pages/Assam_c.aspx |deadurl=yes }}</ref> তদপৰি সামাজিক মাধ্যমটো প্ৰচাৰৰ বাবে ডিব্ৰুগড়ত কেইবাটাও ইলেক্ট্ৰনিক বাতৰি পৰ্টেল আৰু চেনেল আছে। ===বাতৰি-কাকতসমূহ=== ঊনবিংশ শতিকাৰ শেষৰ ফালে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত প্ৰথমখন কাকত 'টাইমছ অফ আছাম'ৰ সৈতে ডিব্ৰুগড় সমগ্ৰ পূব ভাৰতৰ বাতৰি কাকত সাংবাদিকতাৰ পথ প্ৰদৰ্শক। প্ৰকাশৰ চাৰি দশক পিছত টাইমছ অফ আছামৰ প্ৰকাশ বন্ধ হৈ ১৯৩৯ চনৰ পৰা ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[দ্য আছাম ট্ৰিবিউন|দ্য আছাম ট্ৰিবিউনে]] যাত্ৰা আৰম্ভ কৰে আৰু ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা ৭ বছৰ প্ৰকাশৰ পিছত গুৱাহাটীলৈ স্থানান্তৰিত হয়। অৱশ্যে উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ এই প্ৰধান ইংৰাজী দৈনিক কাকতখন গুৱাহাটীৰ লগতে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত হয়। উত্তৰ-পূৱ ভাৰতৰ আন চাৰিখন চহৰৰ লগতে ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা [[দ্য ছেণ্টিনেল]] প্ৰকাশিত হয়। ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা কেইবাখনো স্থানীয়ভাষাৰ, লগতে ইংৰাজী আৰু বাংলা দৈনিক কাকত প্ৰকাশ পায়। ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা প্ৰকাশিত অসমীয়া বাতৰি কাকতসমূহ হ'ল [[অসমীয়া প্ৰতিদিন]], [[জনসাধাৰণ]], [[নিয়মীয়া বাৰ্তা]], [[দৈনিক অসম]], অসম আদিত্য, দৈনিক প্ৰতীক্ষা আৰু প্ৰতিবিম্ব। গুৱাহাটী আৰু শিলচৰৰ সমান্তৰালকৈ ডিব্ৰুগড়ৰ পৰা বাংলা দৈনিক যুগশংখ প্ৰকাশিত হয়। ==ৰাজনীতি== ডিব্ৰুগড় মহানগৰ [[ডিব্ৰুগড় (লোকসভা সমষ্টি)]]ৰ অন্তৰ্গত। [[ভাৰতীয় জনতা পাৰ্টি]]ৰ নেতা তথা বৰ্তমানৰ কেন্দ্ৰীয় জলপৰিবহন মন্ত্ৰী [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]] বৰ্তমান ডিব্ৰুগড়ৰ সাংসদ।<ref>{{cite web |url=http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S03/AS_ACPC.pdf |title=List of Parliamentary & Assembly Constituencies |access-date=6 October 2008 |work=Assam |publisher=Election Commission of India |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060504181808/http://archive.eci.gov.in/se2001/background/S03/AS_ACPC.pdf |archive-date=4 May 2006 }}</ref> বিজেপিৰ প্ৰশান্ত ফুকন [[ডিব্ৰুগড় (বিধানসভা সমষ্টি)]] পৰা [[অসম বিধানসভা]]লৈ নিৰ্বাচিত বিধায়ক। [[ডিব্ৰুগড় পৌৰ নিগম]] বৰ্তমান বিজেপিৰ দখলত। ==উল্লেখযোগ্য ব্যক্তি== * [[জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালা]], অসমৰ এগৰাকী প্ৰসিদ্ধ গীতিকাৰ, নাট্যকাৰ, লেখক আৰু প্ৰথমগৰাকী অসমীয়া চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা * [[নীলমণি ফুকন (জ্যেষ্ঠ)|নীলমণি ফুকন]], সাহিত্যিক আৰু ৰাজনীতিবিদ * [[দেৱকান্ত বৰুৱা]], কবি আৰু ৰাজনীতিবিদ, [[ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ]]ৰ ৮৩ সংখ্যক অধ্যক্ষ, [[বিহাৰ]]ৰ ৰাজ্যপাল * [[যোগেন্দ্ৰ নাথ হাজৰিকা]], [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ সপ্তম মুখ্যমন্ত্ৰী]] * [[কেশৱ চন্দ্ৰ গগৈ]], [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ নৱম মুখ্যমন্ত্ৰী]] * [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]], [[অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী|অসমৰ চতুৰ্দশ মুখ্যমন্ত্ৰী]] তথা কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী * [[ৰঞ্জন গগৈ]], [[ভাৰতৰ মুখ্য ন্যায়াধীশ|ভাৰতৰ ৪৬ সংখ্যক মুখ্য ন্যায়াধীশ]] * [[মলয়া গোস্বামী]], শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় চলচ্চিত্ৰ বঁটা]] বিজয়ী * [[বিজু ফুকন]], অভিনেতা * [[নগেন শইকীয়া]], সাহিত্যিক তথা সাহিত্য সভাৰ প্ৰাক্তন সভাপতি * [[প্ৰহ্লাদ চন্দ্ৰ তাছা]], সাহিত্যিক ==তথ্য উৎস== {{ৰেফলিষ্ট}} ==টোকা== {{notelist}} ==গ্ৰন্থ সূচি== {{refbegin}} * {{citation |last=Gogoi |first=Nityananda |title=Historical Geography of Medieval Assam |place=Guwahati |publisher=EBH Publishers |year=2016 |isbn=978-93-83252-70-1 }} == বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category|Dibrugarh|ডিব্ৰুগড়}} * [https://dibrugarh.assam.gov.in/ ডিব্ৰুগড় জিলাৰ ৱেবচাইট] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250419051017/https://dibrugarh.assam.gov.in/ |date=2025-04-19 }} * [http://dibru.ac.in ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় ৱেবচাইট] {{অসমৰ নগৰ-মহানগৰ}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ নগৰ-মহানগৰ]] [[শ্ৰেণী:ডিব্ৰুগড় জিলা]] a60mpp9zzbhzbr6mkrz9j1amh57rgad 0 7043 648527 517363 2026-10-30T11:03:09Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 648527 wikitext text/x-wiki {{Geometry stub}} {{Infobox Polygon | name = আয়তক্ষেত্ৰ | image = Rectangle example.svg | caption = | type = [[quadrilateral]], [[parallelogram]], [[orthotope]] | edges = ৪ | symmetry = D₂, [2], (*22) | schläfli = {}×{} | wythoff = | coxeter = {{CDD|node_1|2|node_1}} | area = | dual = [[ৰম্বাছ]] | properties = [[convex]], [[isogonal figure|isogonal]], [[Cyclic polygon|cyclic]] }} [[চিত্ৰ:Rectangle 4x5.svg|thumb|right|৫ একক দৈৰ্ঘ্য আৰু ৪ একক প্ৰস্থৰ এটা আয়তক্ষেত্ৰ]] '''আয়তক্ষেত্ৰ''' ({{lang-en|Rectangle}}) হৈছে এক [[চতুৰ্ভুজ]] যিটোৰ বিপৰীত [[বাহু|বাহুবোৰ]] সমান আৰু [[সমান্তৰাল]] আৰু অভ্যন্তৰৰ প্ৰত্যেকটো [[কোণ|কোণেই]] একো একো [[সমকোণ]]।<ref>[http://www.mathsisfun.com/definitions/oblong.html Definition of Oblong]. Mathsisfun.com. Retrieved 2011-11-13.</ref><ref>[http://www.icoachmath.com/SiteMap/Oblong.html Oblong – Geometry – Math Dictionary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090408184018/http://www.icoachmath.com/SiteMap/Oblong.html |date=2009-04-08 }}. Icoachmath.com. Retrieved 2011-11-13.</ref> এই সংজ্ঞাৰ পৰা দেখা যায় আয়তৰ দুই যোৰা সমান্তৰাল বাহু আছে, যাৰ অৰ্থ আয়তক্ষেত্ৰ এটি [[সামান্তৰিক]]। [[বৰ্গক্ষেত্ৰ]] এটি বিশেষ ধৰণৰ আয়তক্ষেত্ৰ যাৰ চাৰিটা বাহুৰ দৈৰ্ঘ্য সমান; ইয়াৰ অৰ্থ বৰ্গ একে সময়তে এক আয়তক্ষেত্ৰ আৰু [[ৰম্বাছ]]। দুটি বিপৰীত সমান্তৰাল যোৰা মাজত যিটো বেছি দীঘল তাৰ দৈৰ্ঘ্যক আয়তক্ষেত্ৰৰ দৈৰ্ঘ্য আৰু সৰু যোৰা বাহুক আয়তক্ষেত্ৰৰ প্ৰস্থ বোলা হয়। আয়তক্ষেত্ৰৰ [[ক্ষেত্ৰফল]] হৈছে দৈৰ্ঘ্য আৰু প্ৰস্থৰ গুণফল। সংকেতত প্ৰকাশ কৰিলে <math>A=lw</math>। উদাহৰণস্বৰূপে ৫ একক দৈৰ্ঘ্য আৰু ৪ একক প্ৰস্থৰ আয়তক্ষেত্ৰৰ ক্ষেত্ৰফল ২০ বৰ্গ একক: <math>5 \times 4 = 20</math>। আয়তক্ষেত্ৰৰ পৰিসীমা নিৰ্ণয়ৰ সূত্ৰ হৈছে <math>P=2(l+w)</math>। সেই অনুসৰি 5 cm দৈঘ্য আৰু 4cm প্ৰস্থৰ আয়তটোৰ পৰিসীমা হ'ব <math>2(5+4) = 18 unit</math> == বৈশিষ্ট্য == * প্ৰতিটো [[কোণ]] ৯০ [[ডিগ্ৰী (কোণ)|ডিগ্ৰী]] * বিপৰীত বাহুবোৰৰ দৈৰ্ঘ্যে পৰস্পৰ সমান। * বিপৰীত বাহুবোৰ [[সমান্তৰাল (জ্যামিতি)|সমান্তৰাল]]। * [[কৰ্ণ (জ্যামিতি)|কৰ্ণদ্বয়ৰ]] দৈৰ্ঘ্য সমান আৰু ই পৰস্পৰক [[দ্বিখণ্ডায়ন|দ্বিখণ্ডিত]] কৰে। == সংশ্লিষ্ট বহুভুজ == * আয়তক্ষেত্ৰ এক ধৰণৰ [[বৃত্তস্থ চতুৰ্ভুজ]]। * আয়তক্ষেত্ৰৰ [[যুগ্ম বহুভুজ]] হ’ল [[ৰম্বাছ]]। * দৈৰ্ঘ্য-প্ৰস্থ সমান হলে আয়ত [[বৰ্গ (জ্যামিতি)|বৰ্গত]] পৰিণত হয়। * আয়ত বিশেষ ধৰণৰ [[সামান্তৰিক]], কাৰণ ইয়াৰ দুই যোৰা সমান্তৰাল বাহু আছে। সামান্তৰিক আৰু ফলত আয়তক্ষেত্ৰও বিশেষ ধৰণৰ [[ট্ৰেপিজিয়াম]], যাৰ অন্ততঃ এযোৰ বাহু সমান্তৰাল হয়। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist|2}} ==বাহ্যিক সংযোগ == * [https://web.archive.org/web/20080920093304/http://www.elsy.at/kurse/index.php?kurs=Rectangle+and+Square&status=public Animated course (Construction, Circumference, Area)] * {{MathWorld | urlname=Rectangle | title=Rectangle}} * [http://www.mathopenref.com/rectangle.html Definition and properties of a rectangle] With interactive animation * [http://www.mathopenref.com/rectanglearea.html Area of a rectangle] with interactive animation {{সাঁচ:বহুভুজৰ প্ৰকাৰ}} [[শ্ৰেণী:বহুভুজ]] tky2mzbyo5vbf2mm1egstfx8ttf9rtx 0 8095 648509 616618 2026-10-30T08:55:31Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 648509 wikitext text/x-wiki {{অসম্পূৰ্ণ তালিকা}} [[Image:Rhino on the move.jpg|thumb|right|250px|[[কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ বিখ্যাত [[এশিঙীয়া গঁড়]]। ]] [[অসম]] হৈছে [[উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]]ৰ মুখ্য দুৱাৰ আৰু সাতভগ্নীৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰ স্বৰূপ। অসম প্ৰাকৃতিক সম্পদ আৰু নানান ঐতিহাসিক সমল আৰু সাংস্কৃতিক সম্পদেৰে সমৃদ্ধিশালী এখন ৰাজ্য। পৰ্যটনৰ কাৰণে অসম ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, মঠ-মন্দিৰ আৰু ঐতিহাসিক সমলেৰে চহকী। অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগ [[কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]], [[মানাহ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] আদিৰ দৰে নানান ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু [[কামাখ্যা মন্দিৰ|কামাখ্যা]], [[উমানন্দ]] দৰে মঠ-মন্দিৰ আৰু [[ৰংঘৰ]], [[তলাতল ঘৰ]] আৰু [[কাৰেংঘৰ]]ৰ দৰে নানান ঐতিহাসিক সমল আদিয়ে চহকী কৰি তুলিছে। ==ঐতিহাসিক পৰ্যটনস্থল== ===অসমৰ বিভিন্ন মঠ মন্দিৰ=== * হাবুং হ'-ফি, [[হাবুং]], [[ধেমাজী]] * লাকুৱা হ'-ফি * মণিপুৰী আই গোসাঁনী থান, [[ধেমাজী]] * [[কামাখ্যা মন্দিৰ|কামাখ্যা]] * [[বশিষ্ঠ মন্দিৰ]]<ref name="স্পাইডাৰ">[http://www.assamspider.com/articles/Temples.aspx Articles related to "Temples"], উৎস: [[আসাম স্পাইডাৰ ডট কম]], ২৮-০৯-২০১২</ref> * [[উমানন্দ]], গুৱাহাটী<ref name="স্পাইডাৰ "/> * [[নৱগ্ৰহ মন্দিৰ, গুৱাহাটী]] * [[অশ্বক্লান্ত মন্দিৰ]], [[উত্তৰ গুৱাহাটী]] * [[ভিমেশ্বৰ শিৱ ধাম|ভিমেশ্বৰ ধাম]], [[গুৱাহাটী]] * [[দীৰ্ঘেশ্বৰী দেৱালয়]], [[উত্তৰ গুৱাহাটী]] * [[দৌল গোবিন্দ মন্দিৰ]], [[উত্তৰ গুৱাহাটী]] * [[গৰখীয়া দৌল]] * [[নেঘেৰিটিং শিৱদৌল|নেঘেৰিটিং শিৱদৌল, দেৰগাঁও, গোলাঘাট]] * [[শ্ৰী শ্ৰী আঠখেলীয়া নামঘৰ]], [[গোলাঘাট]] * [[খনিকৰ পুথি নামঘৰ|খনিকৰ পুথি নামঘৰ, মিছামৰা, দেৰগাঁও]] * নুমলীগড় বাবাথান, গোলাঘাট * [[ঢেঁকীয়াখোৱা বৰ নামঘৰ]] * [[বিল্বেশ্বৰ দেৱালয়]] * [[শিৱ দ'ল]], [[শিৱসাগৰ]] *দেৱী দ'ল, [[শিৱসাগৰ]] *বিষ্ণু দ'ল, [[শিৱসাগৰ]] * [[মহাভৈৰৱ মন্দিৰ]], [[তেজপুৰ]] * [[ভৈৰৱী মন্দিৰ]], [[তেজপুৰ]] * [[কেতেকেশ্বৰ]] দেৱালয়, [[তেজপুৰ]] * [[মহামায়া ধাম]], [[ধুবুৰী]] * [[কীৰ্তন ঘৰ]], [[বৰপেটা]] * [[শ্ৰীশ্ৰীপৰিহৰেশ্বৰ দেৱালয়]], [[ডুবি]]<ref>শ্ৰীশ্ৰীপৰিহৰেশ্বৰ দেৱালয়ঃ অতীত আৰু বৰ্তমান - গ্ৰন্থকাৰ : শ্ৰী টিকেন্দ্ৰনাথ কলিতা, প্ৰকাশক : শ্ৰী দেবেন্দ্ৰনাথ শৰ্মা, প্ৰকাশ কাল : ১২/১২/২০০৮ ইং চন</ref> ==অসমৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু অভয়াৰণ্য== {{Main|অসমৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু অভয়াৰণ্যসমূহৰ তালিকা}} [[File:Pobitora Wildlife Sanctuary 11.jpg|thumb|300px|<center>[[মৰিগাঁও|মৰিগাঁৱত]] থকা [[পবিতৰা অভয়াৰণ্য]] </center>]] অসমত মুঠ ৮খন ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান (ৰাজ্যৰ মাটিকালিৰ ২.৫১% শতাংশ) আৰু ১৮খন অভয়াৰণ্য (ৰাজ্যৰ মাটিকালিৰ ১.৮৮% শতাংশ) আছে।<ref>{{cite web |url=http://assamagribusiness.nic.in/Stastical%20Handbook/Forest.pdf |title=AREA OF THE NATIONAL PARKS AND WILDLIFE SANCTUARIES IN ASSAM, 2003 |publisher=Chief Conservator of Forest (WL), Assam. |date= |accessdate=2013-06-17 |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304023303/http://assamagribusiness.nic.in/Stastical%20Handbook/Forest.pdf |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://assamforest.in/forestGlance/assamForest_glance.php |title=Department of Environment & Forests (Government of Assam) |publisher=Assamforest.in |date= |accessdate=2013-06-17 |archivedate=2012-08-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120814140017/http://assamforest.in/forestGlance/assamForest_glance.php |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://ibcn.in/wp-content/uploads/2011/12/15-231_321-Assam.pdf |title=Important Bird Areas in India - Assam |format=PDF |date= |accessdate=2013-06-17 |archivedate=2020-04-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200420143700/http://ibcn.in/wp-content/uploads/2011/12/15-231_321-Assam.pdf |deadurl=yes }}</ref> [[ইউনেস্কো]]ই কাজিৰঙা আৰু [[মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ক প্ৰাকৃতিক [[বিশ্ব ঐতিহ্যবাহী স্থান]]বুলি স্বীকৃতি দিছে।<ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/6564337.stm |work=BBC News |title=Assam rhino poaching 'spirals' |author=Bhaumik, Subir |date=17 April 2007 |accessdate=2008-08-23}}</ref> [[পৃথিৱী|পৃথিৱীৰ]] প্ৰায় দুই তৃতীয়াংশ [[এশিঙীয়া গঁড়]] [[কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ত পোৱা যায়। কাজিৰঙাতেই সংৰক্ষিত বনাঞ্চল সমূহৰ ভিতৰত সৰ্বাধিক ঘনত্বৰে ঢেঁকীয়াপতীয়া বাঘৰ বসতি আছে। অসমৰ বনাঞ্চলত বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ বনফুল (Orchid), বিলুপ্তপ্ৰায় প্ৰজাতিৰ জীৱ-জন্তু পোৱা যায়। ; ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান * [[কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] * [[মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] * [[ডিব্ৰু-চৈখোৱা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] * [[ওৰাং ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] * [[নামেৰি ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] * [[ৰাইমনা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] * [[দিহিং পাটকাই ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] * [[শিখনা জৌলাও ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] ; অভয়াৰণ্য * [[পবিতৰা অভয়াৰণ্য]] * [[গৰমপানী অভয়াৰণ্য]] * [[লাওখোৱা অভয়াৰণ্য]] * [[বৰনদী অভয়াৰণ্য]] * [[সোণাই-ৰূপাই অভয়াৰণ্য]] * [[পাভৈ অভয়াৰণ্য]] ==ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী== {{Main|ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী}} ব্ৰহ্মপুত্ৰ হৈছে [[ভাৰত]] তথা [[অসম]]ৰ এক প্ৰধান নদী। এই নদীক ''লুইত'', ''বৰলুইত'', ''চিৰিলুইত'', ''লৌহিত্য'' আদি নামেৰেও জনা যায়। প্ৰায় ২৯০০ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰ [[এছিয়া]]ৰ ভিতৰতে অন্যতম দীঘল নদী। এই নদীৰ ওপৰত থকা দলংসমূহ হৈছে: [[শৰাইঘাট দলং]], [[কলীয়াভোমোৰা সেতু]], [[নৰনাৰায়ণ সেতু]], [[বগীবিল দলং]] আৰু [[ভূপেন হাজৰিকা সেতু]]। এই নদীৰ প্ৰাকৃতিক দৃশ্য অতি মনোৰম। অসমৰ সংস্কৃতি আৰু সভ্যতাৰ সৈতে ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী অংগাংগীভাৱে জড়িত। সভ্যতা সদায় নদী-কেন্দ্ৰিক। প্ৰাগজ্যোতিষ-কামৰূপ-অসমৰ সভ্যতাক ব্ৰহ্মপুত্ৰ কেন্দ্ৰীক সভ্যতা আখ্যা দিব পাৰি। এই ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীক আশ্ৰয় কৰি নানা জাতি-উপজাতি অসমলৈ আহি অসমৰ বুকুত স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰিবলৈ লৈ সমন্বয় আৰু সমাহাৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ সংযোগত অসমীয়া জাতি গঠন কৰিছে। ==জিলা অনুসৰি অসমৰ বিভিন্ন পৰ্যটনৰ স্থানসমূহ == ===যোৰহাট জিলা=== {{Main|যোৰহাট জিলাৰ পৰ্যটনস্থলসমূহৰ তালিকা}} [[গুৱাহাটী]]ৰ পৰা ৩১৮ কিল'মিটাৰ পূৱত অৱস্থিত উজনি অসমৰ এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ চহৰ। [[আহোম]] শাসনৰ শেষ ৰাজধানী [[যোৰহাট]]ক অসমৰ সাংস্কৃতিক ৰাজধানী বুলি কোৱা হয়। অসমৰ [[চাহ]] উৎপাদনৰ অন্যতম স্থান যোৰহাট প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য্যতো চহকী। মাজুলী মহকুমা যোৰহাট জিলাৰে এক অংশ। [[মাজুলী]] যোৰহাট জিলাৰ লগতে অসমৰে এখন উল্লেখযোগ্য পৰ্যটনস্থল। যোৰহাটত [[টোকোলাই চাহ গৱেষণা কেন্দ্ৰ]], [[হাতীগড় শিৱদ'ল]], [[বুঢ়ীগোসানী দেৱালয়]], [[গৰখীয়া দ'ল]], [[ঢেকীয়াখোৱা বৰ নামঘৰ]], [[লাচিত বৰফুকন মৈদাম]], [[অসম সাহিত্য সভা]]ৰ মুখ্য কাৰ্য্যালয় [[চন্দ্ৰকান্ত সন্দিকৈ ভৱন]] আদি উল্লেখ্যযোগ্য পৰ্য্যটন স্থান আছে। ; [[যোৰহাট জিমখানা ক্লাব]] স্থাপন হোৱা বছৰ ধৰি ইয়াত ঘোঁৰা দৌৰ অনুষ্ঠিত হৈ আহিছে, য'ত বিজয়ীক "গ'ভাৰ্ণৰছ কাপ" প্ৰদান কৰা হয়।<ref name="1sthorse">{{cite web | url=http://www.1sthorse.com/1h/index.php?view=venueevents&id=46%3Ajorhat-gymkhana-club&option=com_eventlist&Itemid=86 | title=Jorhat Gymkhana Club | publisher=1stHorse ~ wHere the Horse comes first. | accessdate=January 06, 2013 }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ইয়াত থকা 'নাইন হ'ল গ'ল্ফ ক'ৰ্ছ' এছিয়াৰ আটাইতকৈ পুৰণি গ'ল্ফ ক'ছ আৰু বিশ্বৰ ভিতৰত তৃতীয় সৰ্বোচ্চ পুৰণি। ইয়াত এতিয়া ল'ন টেনিছ গ্ৰাছ ক'ৰ্ট, চুইমিং পুল, বিলিয়াৰ্ডছ্‌, প'ল' আৰু চিনেমা থিয়েটাৰৰ সুবিধা আছে। ; [[দক্ষিণপাট সত্ৰ]] দক্ষিণপাট সত্ৰ হৈছে অসমৰ চাৰিখন ৰাজ সত্ৰৰ ভিতৰত দ্বিতীয় শাৰীৰ সত্ৰ। শিষ্যৰ সংখ্যা কেউখন ৰাজসত্ৰৰ ভিতৰত আটাইতকৈ বেছি। আহোম ৰজা জয়ধ্বজ সিংহৰ দিনত ১৫৮৪ শকত মাজুলিত স্থাপন কৰা হয়। প্ৰথমজন সত্ৰাধিকাৰ আছিল শ্ৰীশ্ৰী বনমালিদেৱ। ; [[আউনীআটী সত্ৰ]] আউনীআটী সত্ৰ হৈছে [[অসম]]ৰ প্ৰথম শ্ৰেণীৰ [[ৰাজসত্ৰ]]<ref>চাৰি ৰাজসত্ৰৰ বুৰঞ্জী - সম্পাদক : শিৰীষ কুমাৰ ভট্টাচাৰ্য্য, প্ৰকাশক : দক্ষিণপাট সত্ৰ শিষ্য সন্মিলন, প্ৰকাশ কাল : ১৯৯৭ চন</ref>। [[আহোম]] ৰজা [[জয়ধ্বজ সিংহ]]ই [[মাজুলী]]ত ১৫৭৫ শকত (ইং ১৬৫৩ চন) এইখন সত্ৰ নিৰ্মাণ কৰায়<ref name=auniati>[http://www.auniati.org/about_auniati.asp SriSri Auniati Satra] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171220032418/http://www.auniati.org/about_auniati.asp |date=2017-12-20 }}, auniati.org, আহৰণ-১০ ছেপ্টেম্বৰ ২০১১</ref>। বৰ্তমানৰ সত্ৰাধিকাৰজন হৈছে শ্ৰীশ্ৰী [[পীতাম্বৰ দেৱ গোস্বামী (আউনীআটী সত্ৰৰ সত্ৰাধিকাৰ)|পীতাম্বৰ দেৱ গোস্বামী]]। ; [[ঠেঙাল ভৱন]] ঠেঙাল ভৱন হৈছে অসমৰ [[যোৰহাট জিলা]]ত অৱস্থিত এটা পুৰণি ভৱন। ৰায়বাহাদুৰ শিৱপ্ৰসাদ বৰুৱাই ১৮৮০ দশকত ঠেঙাল ভৱনটো নিৰ্মাণ কৰিছিল।<ref name="holiday">{{cite web | url=http://www.holidayiq.com/Thengal-Bhavan-Jorhat-Sightseeing-808-15077.html | title=About Thengal Bhavan | publisher=holidayiq.com | accessdate=January 06, 2013 | archivedate=March 26, 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130326070625/http://www.holidayiq.com/Thengal-Bhavan-Jorhat-Sightseeing-808-15077.html | deadurl=yes }}</ref> ১৯২৯ চনত তেওঁ ইয়াতেই এটা ছপাশাল বহুৱায়। প্ৰথমতে, ইয়াৰ পৰা সাপ্তাহিক বাতৰি কাকত এখন প্ৰকাশ পাইছিল।<ref name="tourism">{{cite web | url=http://tourism.co.in/mainpage.php?action=place&id=855 | title=Thengal Bhawan | publisher=www.tourism.co.in | accessdate=January 06, 2013 | archivedate=March 5, 2016 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305010143/http://tourism.co.in/mainpage.php?action=place&id=855 | deadurl=yes }}</ref><ref name="heritagetourismindia">{{cite web | url=http://www.heritagetourismindia.com/ | title=Heritage North-East | publisher=Heritage North East Pvt. Ltd. | work=Contadgreen | accessdate=January 06, 2013 | archivedate=June 2, 2013 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20130602065106/http://heritagetourismindia.com/ | deadurl=yes }}</ref> ===শোণিতপুৰ জিলা=== {{Main|শোণিতপুৰ জিলাৰ পৰ্যটনস্থলসমূহৰ তালিকা}} অসমৰ ঐতিহ্য আৰু সংস্কৃতিৰ এখন অনুপম স্থান হৈছে শোণিতপুৰ জিলা। উষা পাহাৰ, [[অগ্নিগড়]], [[মহাভৈৰৱ মন্দিৰ]], [[চিত্ৰলেখা উদ্যান]] আদি উল্লেখযোগ্য পৰ্য্যটন স্থান। ; [[চিত্ৰলেখা উদ্যান]] [[File:cole park1.jpg|thumb|150px|উদ্যানৰ ভিতৰৰ দৃশ্য]] [[তেজপুৰ]] নগৰৰ এখন ঐতিহাসিক উদ্যান। পূৰ্বতে এই উদ্যানৰ নাম ক'ল পাৰ্ক আছিল। চিত্ৰলেখা উদ্যানক তেজপুৰৰ এক যাদুঘৰ বুলিব পাৰি। ১৯০৬ চনত সেই সময়ৰ উপায়ুক্ত এইচ ডব্লিউ জি ক'লে (H W G Cole) তেজপুৰৰ বিভিন্ন ঠাইত আলাই-আথানি হৈ পৰি থকা মনোমহা শিলত খোদিত মূৰ্তি গোটাই এক উদ্যান গঢ়াৰ চেষ্টা কৰিছিল। পিছলৈ ইয়াৰ নাম "চিত্ৰলেখা উদ্যান" ৰখা হয়। ; [[গুপ্তেশ্বৰ দেৱালয়]] বা গুপ্তেশ্বৰ মন্দিৰ [[ঢেকীয়াজুলি]] চহৰৰ পৰা প্ৰায় ১১ কিলোমিটাৰ আঁতৰত [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ পাৰত শিঙৰী পাহাৰৰ পাদদেশত অৱস্থিত [[হিন্দু ধৰ্ম]]ৰ এক দেৱালয়। এই দেৱালয় শিঙৰী মন্দিৰ হিচাপেও জনা যায়, [[কালিকা পুৰাণ]]টো শৃংগটক নামেৰে ইয়াৰ উল্লেখ আছে।<ref>http://www.india9.com/i9show/Singri-Temple-20079.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160307020100/http://www.india9.com/i9show/singri-temple-20079.htm |date=2016-03-07 }} india9.com, Singri Temple, আহৰণ কৰা তাৰিখ : ২৮-১০-২০১২</ref> ; [[জ্যোতি ভাৰতী]] বা পকী [[চিত্ৰ:Entrance of Poki or Jyoti Bharati.jpg|thumb|150px|right|জ্যোতি ভাৰতীৰ সন্মুখৰ দৃশ্য]] ১৮৭৮ চনত তেওঁৰ ককাদেউতাক [[হৰবিলাস আগৰৱালা]]ই নিৰ্মাণ কৰা ঘৰটোৰ নাম পূৰ্বতে আছিল '[[পকী]]'। সেই সময়ত [[তেজপুৰ]]ত একমাত্ৰ পকী ব্যক্তিগত বাসভৱন আছিল বাবেই এই ঘৰটোক 'পকী' নামেৰে জনা গৈছিল। ইয়াত জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালাৰ গীতৰ গ্ৰামোফোন ৰেকৰ্ড, তেওঁৰ হাতৰ আখৰ থকা কাগজ, বিভিন্ন তথ্য-পাতি, শোৱা পালেং আদি সংৰক্ষণ কৰি ৰখা হৈছে।<ref>বিশ্ব ঐতিহ্য, শান্তনু কৌশিক বৰুৱা</ref> ; [[বিশ্বনাথ ক্ষেত্ৰ]] [[বিশ্বনাথ চাৰিআলি]] নগৰৰ পৰা প্ৰায় ১০ কিঃমিঃ দক্ষিণৰ এখন প্ৰাচীনতম পবিত্ৰ স্থান। দশম শতিকামানত ৰচিত [[কালিকাপুৰাণ]]ত বিশ্বনাথ [[হিন্দুধৰ্ম]]ৰ এখন প্ৰধান তীৰ্থক্ষেত্ৰ হিচাপে উল্লেখ হোৱা দেখা যায়। আহোম ৰাজত্বত বিশ্বনাথ ক্ষেত্ৰত কেবাটাও দৌল-দেৱালয় নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>ড: নিত্যানন্দ গগৈ, তুলসী ফুকন আৰু শিৱনাথ বৰঠাকুৰ; বিশ্বনাথ-লহৰি (স্মৃতিগ্ৰন্থ:বিশ্বনাথ উৎসৱ), প্ৰকাশ:২০০৬</ref> ===শিৱসাগৰ জিলা=== {{Main|শিৱসাগৰ জিলাৰ পৰ্যটনস্থলসমূহৰ তালিকা}} [[আহোম সাম্ৰাজ্য]]ৰ এখন ঐতিহাসিক স্থান। ছশ বছৰীয়া [[আহোম ৰাজ্য|আহোম ৰাজবংশৰ]] বহু উত্থান-পতনৰ সাক্ষী এই শিৱসাগৰ। সমগ্ৰ জিলাখনতে আহোমৰ শাসনকালৰ অলেখ স্থাপত্য,ভাস্কৰ্য, মৈদাম, পুখুৰী, গড়, আলিবাট আদি সিঁচৰতি হৈ আছে। [[ৰংঘৰ]], [[কাৰেংঘৰ]], [[তলাতল ঘৰ]], [[চৰাইদেউ]], [[শিৱ দ'ল]] আদি উল্লেখযোগ্য পৰ্য্যটনৰ স্থান। ; [[কাৰেং ঘৰ]] বা [[তলাতল ঘৰ]] তলাতল ঘৰ [[শিৱসাগৰ]]ৰ মূল কেন্দ্ৰৰ পৰা মাত্ৰ ৩ কিঃমিঃ দূৰৈৰ [[ৰংপুৰ]]ত অৱস্থিত। ই [[আহোম]] [[স্বৰ্গদেউ]]সকলৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত এটা ৰাজমহল। তলাতল ঘৰ [[আহোম ৰাজ্য]]ৰ স্মৃতিচিহ্নসমূহৰ ভিতৰত আকাৰত আটাইতকৈ ডাঙৰ।<ref name="অনলাইন">{{cite web | url=http://onlinesivasagar.com/tourism/talatal-ghar.html | title=Talatal Ghar (Kareng Ghar of Rangpur) | publisher=OnlineSivasagar.com | accessdate=January 23, 2013 | archivedate=December 25, 2012 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20121225073057/http://onlinesivasagar.com/tourism/talatal-ghar.html | deadurl=yes }}</ref> প্ৰসাদটো সাতমহলীয়া; চাৰিটা মহল [[মাটি]]ৰ ওপৰত আৰু তিনিটা মহল মাটিৰ তলত আছে।<ref>{{Harvcol|Gogoi|1999-2000|pp=27}}</ref><ref>{{Harvcol|Archaeological Survey Report|1902-3}}</ref> ; [[চৰাইদেউৰ মৈদাম]] বা চৰাইদেও সোণাৰি নগৰৰ পৰা প্ৰায় ২০ কিঃমিঃ দূৰত অৱস্থিত। এসময়ৰ আহোম ৰাজপৰিয়াল আৰু উচ্চ পদস্থ ৰাজ-বিষয়াসকলৰ সমাধিস্থলী। মাটিৰে নিৰ্মিত পিৰামিড সদৃশ বহু মৈদাম আজিও অক্ষত অৱস্থাত আছে। মৈদামৰ অভ্যন্তৰত থকা ধন-সোণবোৰ ব্ৰিটিছসকলে খান্দি উলিয়াই লৈ গৈছিল বুলি কোৱা হয়। ; [[আজানপীৰৰ দৰগাহ]] শৰাগুৰি চাপৰিত এই দৰগাহ অৱস্থিত। শিৱসাগৰৰ পৰা ২২ কিঃমিঃ দূৰত্বত। সুদূৰ পাৰস্যৰ পৰা অহা সন্ত জিকিৰ আৰু জাৰিৰ স্ৰষ্টা আজানপীৰৰ সমাধিস্থলী। সকলো ধৰ্মৰ লোকে ইয়াত শ্ৰদ্ধা জনায়। ; [[জয়দৌল]] ল'ৰাৰজাৰ চাউদাঙৰ হাতত নৃশংসভাবে মৃত্যুবৰণ কৰা মাতৃ [[জয়মতী]]ৰ স্মৃতিত [[ৰুদ্ৰসিংহ]]ই জয়সাগৰ পুখুৰী আৰু জয়দৌল নিৰ্মাণ কৰে। ; [[ৰুদ্ৰদৌল]] পিতৃ [[ৰুদ্ৰসিংহ]]ৰ স্মৃতিত ১৭৭৩ চনত ৰজা [[লক্ষ্মীসিংহ]]ই ৰুদ্ৰসাগৰ পুখুৰী আৰু তাৰ পাৰত ৰুদ্ৰদৌল নিৰ্মাণ কৰে। ইয়ালৈ শিৱসাগৰ নগৰৰ পৰা দূৰত্ব প্ৰায় ৪ কিঃমিঃ। ; [[গৌৰীদৌল]] বৰৰজা ফুলেশ্বৰী কুঁৱৰীয়ে এটি পুখুৰী খন্দাই তাৰ পাৰতে এই দৌলটো নিৰ্মাণ কৰে। শিৱসাগৰ নগৰৰ পৰা ১২ কিঃমিঃ দূৰত্বৰ গৌৰীসাগৰত গৌৰীদৌল অৱস্থিত। ===নগাঁও জিলা=== {{Main|নগাঁও জিলাৰ পৰ্যটনস্থলসমূহৰ তালিকা}} ; [[কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]] এশিঙীয়া গড়ৰ বাবে পৃথিৱীবিখ্যাত কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ কিছু অংশই নগাঁও জিলাক স্পৰ্শ কৰি আছে। বহুতো বন্যপ্ৰাণী আৰু পশু-পক্ষীৰ আশ্ৰয়স্থলী কাজিৰঙা অসম তথা ভাৰতৰ এক জনপ্ৰিয় পৰ্যটনস্থলী। উদ্যানখন চাবলৈ অহা দেশী-বিদেশী পৰ্যটকৰ ভিৰ বাৰুকৈয়ে পৰিলক্ষিত হয়।<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://nagaon.gov.in/portlets/tourism-in-nagaon |access-date=2019-08-28 |archivedate=2019-08-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190813221228/https://nagaon.gov.in/portlets/tourism-in-nagaon |deadurl=yes }}</ref> {{Main|বৰদোৱা}} ; [[বৰদোৱা থান]] ঐতিহ্যমণ্ডিত বৰদোৱা থান বা বটদ্ৰৱা থান নগাঁও চহৰৰপৰা প্ৰায় ওঠৰ(১৮)কিলোমিটাৰ নিলগত অৱস্থিত। অসমীয়া জাতিৰ প্ৰাণ-প্ৰতিষ্ঠাতা আৰু বৈষ্ণৱ ধৰ্মগুৰু মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ জন্মভূমি হিচাপে খ্যাত। মহাপুৰুষজনাৰ আদৰ্শ আৰু নীতিত বিশ্বাস ৰখা বহুতো ভক্তৰ এই থানলৈ ভিন্ ভিন্ সময়ত আগমন ঘটে। বটদ্ৰৱা থানৰ আন এক বিশেষত্ব হৈছে যে এইখন মহাপুৰুষজনাই প্ৰতিষ্ঠা কৰা সৰ্বপ্ৰথম থান আৰু ইয়াত তেওঁ আৰম্ভ কৰা [[একশৰণ নাম ধৰ্ম]]ৰ প্ৰচাৰ কৰা হৈছিল<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://nagaon.gov.in/portlets/tourism-in-nagaon |access-date=2019-08-28 |archivedate=2019-08-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190813221228/https://nagaon.gov.in/portlets/tourism-in-nagaon |deadurl=yes }}</ref><ref name="bordowathan">{{cite web | url=http://www.bordowathan.com/#! history/ | title=ইতিহাস | publisher=বটদ্ৰৱা থান ডট কম | accessdate=নৱেম্বৰ ২৬, ২০১২}}</ref><ref name="amiasomiya">{{cite web | url=http://www.amiasomiya.org/literature/articles/427-sep12-bordowa | title=শ্ৰী শ্ৰী বটদ্ৰৱা থান, ইয়াৰ অতীত অৰু বৰ্তমান | publisher=[[আমি অসমীয়া ডট কম]] | accessdate=নৱেম্বৰ ২৬, ২০১২ | author=ভৱ হাজৰিকা }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> {{Main|পখীতীৰ্থ}} ; [[পখীতীৰ্থ]] [[নগাঁও চহৰ]]ৰ পৰা প্ৰায় ষোল্ল(১৬) কিলোমিটাৰ পূবত অৱস্থিত [[চামগুৰি বিল]] বা [[পখীতীৰ্থ]]। বিভিন্ন সময়ত ইয়ালৈ পৰিভ্ৰমী পখীৰ আগমন ঘটে বাবে এই বিলখনক [[পখীতীৰ্থ]] বুলি কোৱা হয়।<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://nagaon.gov.in/portlets/tourism-in-nagaon |access-date=2019-08-28 |archivedate=2019-08-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190813221228/https://nagaon.gov.in/portlets/tourism-in-nagaon |deadurl=yes }}</ref> {{Main|চম্পাৱতী জলপ্ৰপাত}} ; [[চম্পাৱতী জলপ্ৰপাত]] [[চাপানালা]] নামে ঠাইত থকা [[চম্পাৱতী কুণ্ড]] বা [[চম্পাৱতী জলপ্ৰপাত]] [[নগাঁও জিলা]]ৰ এক আকৰ্ষণীয় পৰ্যটনস্থলী। জলপ্ৰপাতটোলৈ যাবলৈ নগাঁও চহৰৰপৰা প্ৰায় একঘণ্টা সময় লাগে। ওচৰে-পাজৰে থকা চাহ-বাগানৰ সৌন্দৰ্য আৰু বিভিন্ন পখীৰ আগমনে জলপ্ৰপাতটোৰ প্ৰতি মানুহৰ আকৰ্ষণ বঢ়াই আহিছে।<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://nagaon.gov.in/portlets/tourism-in-nagaon |access-date=2019-08-28 |archivedate=2019-08-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190813221228/https://nagaon.gov.in/portlets/tourism-in-nagaon |deadurl=yes }}</ref> ===ডিমা হাছাও=== {{Main|ডিমা হাছাও}} ডিমা হাছাও প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য্যৰে সমৃদ্ধিশালী অসমৰ এখন পাহাৰীয়া জিলা। সদৰ স্থান [[হাফলং]] এখন সুন্দৰ ঠাই তথা অসমৰ একমাত্ৰ পৰ্বতীয়া স্থান। জাতিংগা হাফলঙৰ নিকতৱৰ্তী গাঁও যি চৰাইৰ আত্মহত্যাৰ স্থান হিচাপে বিখ্যাত। ডিমা হাছাওৰ উল্লেখনীয় পৰ্য্যটন ক্ষেত্ৰ সমূহ হৈছে [[উমৰাংছু]], পানীমূৰ জলপ্ৰপাত, [[মাইবং]], চেলকাল পীকৰ টুমজাং ট্ৰেক ইত্যাদি। ===গুৱাহাটী=== {{Main|গুৱাহাটীৰ পৰ্যটনস্থলসমূহৰ তালিকা}} গুৱাহাটী উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ সৰ্ববৃহৎ মহানগৰ। গুৱাহাটী মহানগৰৰ ভিতৰত [[কামাখ্যা মন্দিৰ]], [[অসম ৰাজ্যিক সংগ্ৰহালয়]], [[গুৱাহাটী চিৰিয়াখানা]], [[শংকৰদেৱ কলাক্ষেত্ৰ]], [[উমানন্দ]], মহাবাহু ব্ৰহ্মপুত্ৰ ৰিভাৰ হেৰিটেজ চেণ্টাৰ আদি বিভিন্ন পৰ্য্যটন স্থান আছে। ইয়াৰোপৰি গুৱাহাটী চহৰৰ পৰা কিছু নিলগত অৱস্থিত বাইহাটা চাৰিআলিৰ [[মদন কামদেৱ দেৱালয়]] আৰু দক্ষিণ কামৰূপৰ [[চানডুবি বিল]] আকৰ্ষণীয় পৰ্যটন স্থলী। ==চিত্ৰ ভঁৰাল== <center> <gallery mode="packed" heights="134"> File:Kazi rhino edit.jpg| [[কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ বিখ্যাত এশিঙীয়া গঁড়। File:Rang_Ghar_Sibsagar.jpg| [[শিৱসাগৰ]]ৰ [[ৰংঘৰ]]। File:Chandubi Lake New.jpg|[[চানডুবি বিল]] File:Kamalabari Satra.jpg| [[মাজুলী]]ৰ [[কমলাবাৰী সত্ৰ]]। File:Ibisbill3.jpg| [[শোণিতপুৰ]] জিলাৰ [[নামেৰী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]। File:Golden Langur.jpg| [[উমানন্দ]]ৰ [[সোণালী বান্দৰ]]। File:পবিতৰা অভয়াৰণ্যত এটি গঁড.jpg|[[পবিতৰা অভয়াৰণ্য]]ত এটি এশিঙীয়া গঁড় File:Nameri.jpg|[[নামেৰী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ এক প্ৰাকৃতিক দৃশ্য File:চামগুৰি বিল.jpg|[[পখীতীৰ্থ]],নগাঁও চিত্ৰ:বাদুলিপাৰা চাহ বাগিচা, [[গোলাঘাট]] জিলা .jpg|বাদুলিপাৰা চাহ বাগিচা, গোলাঘাট জিলা </gallery> </center> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist|2}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[http://www.assamtourism.org/ Assam Tourism, Official Website] *[http://www.assamtourismonline.com/ Assam Tourism Development Corporation Limited] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220120081045/http://assamtourismonline.com/ |date=2022-01-20 }} * [http://tourismassam.blogspot.in/ Assam Tourism] {{Tourism in India}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ পৰ্যটনস্থলী]] [[শ্ৰেণী:অসম সম্পৰ্কীয় তালিকা]] hbteo1bb5bv7n1h2268vw1mwab650ge 0 31531 648525 539540 2026-10-30T10:49:10Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 648525 wikitext text/x-wiki {{BLP Sources}} {{About|ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনৰ মুক্তিযোদ্ধা|ভাৰতৰ প্ৰাক্তন ৰাষ্ট্ৰপতিৰ বিষয়ে চাব|এ. পি. জে. আব্দুল কালাম}} {{Infobox officeholder | name =মৌলানা আবুল কালাম আজাদ | image = Maulana Abul Kalam Azad.jpg | office = [[মানৱ সম্পদ উন্নয়ণ (ভাৰত)|শিক্ষামন্ত্ৰী]] | term_start = ১৫ আগষ্ট ১৯৪৭ | term_end = ২ ফেব্ৰুৱাৰী ১৯৫৮ | primeminister = [[জৱাহৰলাল নেহৰু]] | birth_date = {{birth date|df=yes|1888|11|11}} | birth_place = [[মক্কা]], [[:en:Hejaz Vilayet|হেজাজ বিলায়ত]], [[:en:Ottoman Empire|অট্টমান সাম্ৰাজ্য]] <small>(বৰ্তমানৰ [[চৌদি আৰৱ]])</small> | death_date = {{death date and age|df=yes|1958|2|22|1888|11|11}} | death_place = [[দিল্লী]], [[ভাৰত]] | signature = Autograph_of_Maulana_Abul_Kalam_Azad.jpg }} '''মৌলানা আবুল কালাম আজাদ''' (সম্পূৰ্ণ নাম: আবুল কালাম মুহিয়ুদ্দিন আহমেদ আজাদ; {{audio|Abulkalam.ogg|pronunciation}}; {{lang-en|Abul Kalam Muhiyuddin Ahmed Azad}}; {{lang-ur|{{Nastaliq|ابو الکلام محی الدین احمد آزاد}}}}) চমুকৈ Maulana Abul Kalam Azad; জন্ম: ১৮৮৮ - মৃত্যু: ১৯৫৮) এজন ভাৰতীয় মুছলিম পণ্ডিত, ৰাজনীতিজ্ঞ আৰু [[ভাৰতীয় স্বাধীনতা আন্দোলন]]ৰ প্ৰমুখ নেতা হিচাপে জনাজাত। ১৯৯২ চনত মৌলানা আবুল কালাম আজাদক ভাৰত চৰকাৰে মৰণোত্তৰ ভাবে দেশৰ সৰ্ব্বোচ্চ সন্মান [[ভাৰত-ৰত্ন বঁটা]]ৰে সন্মানিত কৰিছিল<ref name="Padma Awards Directory 1954–2007">{{cite web|title=Padma Awards Directory (1954–2007)|url=http://www.mha.nic.in/pdfs/PadmaAwards1954-2007.pdf|publisher=[[Ministry of Home Affairs (India)|Ministry of Home Affairs]]|accessdate=7 December 2010|archivedate=10 April 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090410024701/http://www.mha.nic.in/pdfs/PadmaAwards1954-2007.pdf|deadurl=yes}}</ref>। স্বাধীনোত্তৰ কালত তেওঁ ভাৰত চৰকাৰৰ শিক্ষা মন্ত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। প্ৰতি বছৰে তেওঁৰ জন্ম দিনটো ভাৰতত '''ৰাষ্ট্ৰীয় শিক্ষা দিৱস''' হিচাপে পালন কৰা হয়।<ref name="মৌলানা আবুল কালাম আজান">{{cite book | title=ভাৰত-ৰত্ন | publisher=অজয় কুমাৰ দত্ত, ষ্টুডেণ্টচ্ ষ্ট'ৰচ্| author=সমীন কলিতা | pages=১০৪,১০৫,১০৬}}</ref><ref name="thehindu">{{cite web| title=International Urdu conference from Nov. 10| url=http://www.hindu.com/2010/11/07/stories/2010110754680500.htm| publisher=hindu.com| date=November 7, 2010| accessdate=13 april 2012| archivedate=11 November 2010| archiveurl=https://web.archive.org/web/20101111204425/http://www.hindu.com/2010/11/07/stories/2010110754680500.htm| deadurl=yes}}</ref> ভাৰতৰ প্ৰথম শিক্ষা মন্ত্ৰী আছিল। ==জন্ম আৰু বংশ পৰিচয়== মৌলানা আবুল কালাম আজাদৰ জন্ম হয় ১৮৮৮ চনৰ ১১ নৱেম্বৰ তাৰিখে [[মক্কা]]ত। তেওঁৰ পিতাকৰ নাম মহম্মদ খইৰুদ্দিন। মহম্মদ খইৰুদ্দিনে মক্কাৰ প্ৰখ্যাত পণ্ডিত শেখ মহম্মদ জাহিৰ ওৱাত্ৰিৰ কন্যাক বিয়া কৰাইছিল। ১৮৫৭ চনৰ [[চিপাহী বিদ্ৰোহ]]ৰ ফলত দেশত ঘটা এক অভাৱনীয় পৰিস্থিতিত পৰি বহুলোক প্ৰাণৰ ভয়ত বিদেশলৈ পলায়ন কৰিবলগীয়া হৈছিল। আজাদৰ পিতৃ মহম্মদ খইৰুদ্দিনো এইঘটনাৰ বলি হৈ বহুদিন আত্মগোপন কৰি থকাৰ পিছত, মক্কালৈ গুচি যায় আৰু তাত বস-বাস কৰি থাকিবলৈ লয়। মহম্মদ খইৰুদ্দিন এগৰাকী সম্ভ্ৰান্ত মুছলমান বংশৰ লোক আছিল। তেওঁলোকৰ পূৰ্বপুৰুষৰ কেইবাজনো লোকে মোগল ৰাজত্ব কালত পণ্ডিতৰ খিতাপ লাভ কৰিছিল। [[মোগল]] ৰাজত্ব কালত আজাদৰ ককাদেউতাকক জ্ঞানৰ স্তম্ভৰূপে ৰকণ-উল-মাদ্ৰাচিম সন্মানেৰে সন্মানিত কৰা হৈছিল। আজাদৰ পিতৃ মহম্মদ খইৰুদ্দিনো এজন প্ৰখ্যাত লেখক আছিল। তেওঁ [[আৰবী]] আৰু [[পাৰ্ছী]] ভাষাত কেইবাখনো গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছিল।<ref name="মৌলানা আবুল কালাম আজান"/> ==শিক্ষা== মৌলানা আবুল কালাম আজাদৰ প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ৰ শিক্ষা মক্কাতে আৰম্ভ হয়। কিন্তু পিতাক খইৰুদ্দিনে মক্কাত স্থায়ীভাবে জীৱন নিৰ্বাহ কৰাৰ কথা নেভাবিলে। তেওঁ আকৌ [[ভাৰত]]লৈ আহি [[কলকাতা]]ত স্থায়ীভাবে বস-বাস কৰিবলৈ লয়। আজাদৰ পিতাকে তেওঁক কোনো স্কুললৈ নপঠিয়াই ঘৰতে নিজে উৰ্দু ভাষাৰ উপৰিও ন্যায়, দৰ্শন, ভূগোল, অংক শাস্ত্ৰ, ইতিহাস আদি আৰবী আৰু পাৰ্ছী ভাষাত শিকাইছিল। ১৯০৫ চনত তেওঁ [[মিছৰ]]ৰ '''আল-আজ-হাৰ বিশ্ববিদ্যালয়'''ত ভৰ্তি হয়। তাতে তেওঁ দুবছৰকাল অধ্যয়ন কৰাৰ পিছত ১৯০৭ চনত ভাৰতলৈ উভতি আহে। পিতাকে তেওঁক ইংৰাজী শিকিবলৈ মানা কৰিছিল যদিও ভাষাটোৰ গুৰুত্ব উপলদ্ধি কৰি এজন বন্ধুৰ ওচৰত তেওঁ ইংৰাজী ভাষা শিকি, কমদিনতে ইংৰাজী ভাষাত তেওঁ ব্যুত্পত্তি লাভ কৰিছিল।<ref name="মৌলানা আবুল কালাম আজান"/> ==কৰ্মজীৱন== কুৰি বছৰ বয়সৰ পৰা মৌলনা আবুল কালাম আজাদে সাংবাদিকতাকে জীৱনৰ ব্ৰত হিচাপে গ্ৰহণ কৰিলে। আলহিলাল নামৰ এখন নতুন চিন্তাধাৰাৰ উৰ্দু কাকত প্ৰকাশ কৰি সমাজত এক আলোড়ন আনিবলৈ সক্ষম হয়। [[মৌলানা মহম্মদ আলী]], [[জাকিৰ হুছেইন]] প্ৰমুখ্যে বিজ্ঞসকলে আল-হিলালৰ ভূমিকাত উচ্চ প্ৰশংসা কৰিছিল। কাকতখনে মুছলমানসকলক জাতীয়তাবাদী ভাৱধাৰাৰে উদ্বুদ্ধ কৰিছিল, কিন্তু মুছলিম লীগৰ সাম্প্ৰদায়িক নীতিৰ সদায় বিৰোধিতা কৰিছিল। এই কাকত খনৰ প্ৰতি চৰকাৰৰ ভাল ভাব নাছিল আৰু সেয়ে প্ৰথম মহাযুদ্ধৰ সময়ত চৰকাৰে কাকতখন বন্ধ কৰি দিয়ে। কিন্তু ১৯২৭ চনত কাকত খনৰ পুনৰ প্ৰকাশ আৰম্ভ হয়।<ref name="মৌলানা আবুল কালাম আজান"/> [[Image:Simla conference.JPG|thumb|right|250px|১৯৪৬ চনত অনুষ্ঠিত ছিমলা কনফাৰেঞ্চত [[ৰাজেন্দ্ৰ প্ৰসাদ]], [[জিন্না]] আৰু [[চক্ৰৱৰ্তী ৰাজাগোপালাচাৰী]]ৰ সৈতে]] ==ভাৰতৰ স্বাধীনতা আন্দোলনত ভূমিকা== মৌলানা আবুল কালাম আজাদৰ কাম-কাজৰ প্ৰতি বেঙ্গল চৰকাৰ ৰুষ্ট হয় আৰু সেই মৰ্মে ১৯১৬ চনৰ ২২ মাৰ্চ তাৰিখে এক ঘোষণা জাৰি কৰি, আজাদক বংগ প্ৰদেশ এৰি যাবলৈ এক কঠোৰ নিৰ্দেশ দিয়ে। আজাদে সেই নিৰ্দেশ মানি ৩০ মাৰ্চত কলকাতা এৰি [[ৰাঁছী]]লৈ গুচি যায়। ৰাঁচীৰ মৰহাবাদী নামৰ এখন জনজাতী গাঁৱত তেওঁ বস-বাস কৰিবলৈ লয়। তেওঁ ৰাঁচীত থকা কালছোৱাত ওৰাং, কোল, মুণ্ডা আদি জনজাতিসকলৰ লগত মিলি পৰম সুখৰে দিন কটাইছিল। ১৯২০ চনৰ জানুৱাৰী মাহত আজাদৰ ওপৰত থকা অন্তৰীণ বন্দীৰ আদেশ চৰকাৰে উঠাই লয়। তেওঁ তেতিয়া ৰাঁচীৰ পৰা কলকাতালৈ উভতি আহে। আজাদ কলকাতালৈ আহি এইবাৰ সক্ৰিয় ৰাজনীতিত প্ৰবেশ কৰে। ১৯২০ চনৰ ১৮ জানুৱাৰীত তেওঁ [[মহাত্মা গান্ধী]]ৰ সান্নিধ্যলৈ আহে। কলকাতা আৰু [[নাগপুৰ]]ত বহা কংগ্ৰেছ অধিৱেশনত মহাত্মা গান্ধীয়ে আগবঢ়োৱা অসহযোগ আন্দোলনৰ প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰে আৰু এই প্ৰস্তাৱলৈ মৌলনা আবুল কালাম আজাদ আৰু [[হাকিম আজমল খানে]] পূৰ্ণ সমৰ্থন আগবঢ়াইছিল। ১৯২১ চনত মৌলানা আজাদে কলকাতাৰ পৰা '''পয়গম''' নামেৰে এখন সাপ্তাহিক কাকত প্ৰকাশ কৰিছিল। ১৯২১ চনৰ ১০ ডিচেম্বৰত মৌলানা আজাদ গ্ৰেপ্তাৰ হয় আৰু এবছৰ কাৰাবৰণ খাটিব লগা হয়। ১৯২৩ চনত [[দিল্লী]]ত অনুষ্ঠিত হোৱা কংগ্ৰেছ অধিবেশনত মৌলানা আজাদক সভাপতি নিৰ্বাচিত কৰা হয়। ১৯৪০ চনত [[ৰামগড়]]ত বহা কংগ্ৰেছৰ সভাপতিৰ দায়িত্বত থাকি, তেওঁ দেশৰ গুৰুদায়িত্ব পালন কৰিছিল। ১৯৪২ চনৰ ২৯ মাৰ্চত ক্ৰীপচৰ লগত হোৱা আলোচনাত মৌলানা আবুল কালাম আজাদে যোগদান দিছিল। ১৯৪২ চনৰ ৮ আগষ্টত নিখিল ভাৰত কংগ্ৰেছ কমিটীয়ে ভাৰত-ত্যাগ প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰে। এই প্ৰস্তাৱ গৃহীত হোৱাৰ পিছত, ৯ আগষ্টত ব্ৰিটিছ চৰকাৰে মহাত্মা গান্ধী, [[জৱাহৰলাল নেহেৰু]], [[সৰুজিনী নাইডু]], মৌলানা আবুল কালাম আজাদক আটক কৰে। ১৯৪৫ চনৰ মে মাহত ব্ৰিটিছ চৰকাৰে ক্ষমতা হস্তান্তৰ কৰিবলৈ [[চিমলা]]ত এখন সন্মিলন পাতে। এই সন্মিলনত অংশ গ্ৰহণ কৰিবলৈ কংগ্ৰেছ ৱৰ্কিং কমিটীয়ে সভাপতি মৌলানা আবুল কালাম আজাদক অধিকাৰ দিছিল। ১৯৪৭ চনৰ ১৫ জুলাইত মৌলানা আবুল কালাম আজাদে অন্তৰ্ৱতী চৰকাৰত '''শিক্ষা মন্ত্ৰী''' হিচাপে যোগদান কৰিছিল।<ref name="মৌলানা আবুল কালাম আজান"/> ==বঁটা আৰু সন্মান== [[ভাৰত-ৰত্ন বঁটা]], (১৯৯২)<ref name="Padma Awards Directory 1954-2007">{{cite web|title=পদ্ম বঁটা নিৰ্দেশিকা (১৯৫৪ - ২০০৭|url=http://www.mha.nic.in/pdfs/PadmaAwards1954-2007.pdf|publisher=[[:en:Ministry of Home Affairs (India)|ভাৰতৰ গৃহ মন্ত্ৰালয়]]|accessdate=৭ ডিচেম্বৰ, ২০১০|archivedate=2009-04-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090410024701/http://www.mha.nic.in/pdfs/PadmaAwards1954-2007.pdf|deadurl=yes}}</ref> ==মৃত্যু== ১৯৫৮ চনৰ ২২ ফেব্ৰুৱাৰী দিনা মৌলানা আবুল কালাম আজাদৰ মৃত্যু হয়। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commonscat|Maulana Abul Kalam Azad|মৌলানা আব্দুল কালাম আজাদ}} {{col-begin}}motherchod <div class="references—small"> * {{cite web | title = Brief sketch of life and thinking of Maulana Azad | work = Liveindia.com | url = http://www.liveindia.com/freedomfighters/5.html | access-date = 2012-11-17 | archivedate = 2022-07-14 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20220714165944/http://www.liveindia.com/freedomfighters/5.html | deadurl = yes }} * {{cite web | title = Life of Azad | work = CIS-CA | url = http://www.cis-ca.org/voices/a/azad-mn.htm | access-date = 2012-11-17 | archivedate = 2003-04-19 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20030419025158/http://www.cis-ca.org/voices/a/azad-mn.htm | deadurl = yes }} * {{cite web | title = Maulana Abul Kalam Azad: The Odd Secularist | work = [[India Today]] | url = http://www.india-today.com/itoday/millennium/100people/azad.html | access-date = 2012-11-17 | archivedate = 2006-10-18 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20061018153436/http://www.india-today.com/itoday/millennium/100people/azad.html | deadurl = yes }} *[http://books.google.com.qa/books?id=lZf7YZOYn8oC&pg=PA60 Azad's Careers – Roads taken and roads not taken – Lineages of the Present: Ideology and Politics in Contemporary South Asia By Aijaz Ahmad] *[http://books.google.com.qa/books?id=pMfpg66gIREC&pg=PA309 An Introduction to Abul Kalam Azad & collection of his quotes – Eminent Indian freedom fighters Vol2 Chapter 11 Pg 310 By S.K. Sharma]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://books.google.com.qa/books?id=W4OKaz5dzdYC&pg=PA325 Abu'l Kalam Azad , Chapter 44, Pg 325–333, Modernist Islam, 1840–1940: a sourcebook By Charles Kurzman] *[http://books.google.com.qa/books?id=7q9EubOYZmwC&pg=PA138 Abul Kalam Azad, Chapter 9, Pg 138- Pg 153 , Indian Muslims and partition of India By S.M. Ikram ] *[http://books.google.com.qa/books?id=FJu9Dkv_2zEC&pg=PA13 Abul Kalam , Chapter 3 Pg 13 – Pg 26, Freedom fighters of India: (in four volumes) By Lion M. G. Agrawal] *[https://web.archive.org/web/20110708175312/http://www.collectindianstamps.com/2011/02/indian-stamp-on-maulana-abul-kalam-azad.html Stamp Released By Indian Government On Maulana Abul Kalam Azad] *[http://www.giveindia.org/blog/?p=73 Have we forgotten National Education Day?]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} </div> {{col-end}} {{Indian independence movement}} {{Bharat Ratna}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত ৰত্ন বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ৰাজনীতিবিদ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ সংবিধান সভাৰ সদস্য]] 60hkxfo10h1mcf6tooqj4w2wuhcv15y 0 32750 648533 636835 2026-10-30T11:45:10Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 648533 wikitext text/x-wiki {{Infobox country | native_name = | conventional_long_name = ইংলেণ্ড | common_name = ইংলেণ্ড | image_flag = Flag of England.svg | flag_width = | alt=Vertical red cross on a white background | national_motto = {{lang|fr|''[[Dieu et mon droit]]''}}{{spaces|2}}<small>(French)<br />"God and my right"<ref>{{harvnb|Marden|2003|p=460}}.</ref><ref>{{harvnb|Brewer|2006|p=340}}.</ref></small> | national_anthem = [[National anthem of England|None]] (''[[de jure]]'')<br />[[God Save the Queen]] (''de facto'') | prime_minister = [[David Cameron]] | patron_saint = [[Saint George]] | image_map = England in the UK and Europe.svg | map_width = 250px | map_caption = {{map caption|location_color=dark green|subregion=United Kingdom|subregion_color=light green|region=European continent|region_color=dark grey}} | alt=Map of England within the British Isles and within Europe | capital = [[লণ্ডন]] | demonym = [[ইংৰাজ]] | latd=51 |latm=30 |lats=27.8 |latNS=N | longd=0 |longm=7 |longs=40.7 |longEW=W | largest_city = capital | official_languages = [[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]] (''[[de facto]]'') English is established by ''de facto'' usage. | regional_languages = [[কৰ্নিছ ভাষা|কৰ্নিছ]] | ethnic_groups = ৮৫.৫% শ্বেতাংগ, ৭.৭% এছীয়, ৩.৪% কৃষ্ণাংগ, ২.২% মিশ্ৰিত, ১.% <small>[[Other ethnic group (United Kingdom Census)|অন্যান্য]]</small> | ethnic_groups_year = 2011<small><br /><ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-local-authorities-in-england-and-wales/rft-table-ks201ew.xls |access-date=2013-02-09 |archivedate=2016-01-05 |archiveurl=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20160105160709/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-local-authorities-in-england-and-wales/rft-table-ks201ew.xls |deadurl=yes }}</ref> | area_rank = | government_type = [[Devolution|Non-devolved]] [[constituent country]] within a [[constitutional monarchy]] | legislature = [[Parliament of the United Kingdom]] | leader_title1 = [[Monarchy of the United Kingdom|Monarch]] | leader_name1 = [[দ্বিতীয় এলিজাবেথ]] | leader_title2 = [[যুক্তৰাজ্যৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী]] | leader_name2 = তেৰেছা মে' | area_magnitude = 1 E11 | area_sq_mi = 50,346 | area_km2 = 130,395 | percent_water = | population_estimate = | population_estimate_rank = | population_estimate_year = | population_census = ৫৩,০১৩,০০০<ref name=2011census>[http://www.ons.gov.uk/ons/dcp171778_270487.pdf 2011 Census - Population and household estimates for England and Wales, March 2011] {{Webarchive|url=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20160105160709/http://www.ons.gov.uk/ons/dcp171778_270487.pdf |date=2016-01-05 }}. Accessed 16 July 2012</ref> | population_census_year = ২০১১ | population_density_mi2 = auto | population_density_km2 = ৪০৭ | population_density_rank = | GDP_PPP = | GDP_PPP_rank = | GDP_PPP_year = | GDP_PPP_per_capita = | GDP_PPP_per_capita_rank = | GDP_nominal = $২.৬৮ ট্ৰিলিয়ন | GDP_nominal_rank = | GDP_nominal_year =২০০৯ | GDP_nominal_per_capita = $৫০,৫৬৬ | GDP_nominal_per_capita_rank = | GDP_nominal_per_capita_rank = | HDI = | HDI_rank = | HDI_year = | HDI_category = | currency = পাউণ্ড ষ্টাৰ্লিং (£) | currency_code = GBP | time_zone = GMT | utc_offset = 0 | time_zone_DST = BST | DST_note = | utc_offset_DST = +1 | cctld = [[.uk]] | calling_code = +44 | date_format = dd/mm/yyyy ([[Anno Domini|AD]]) | drives_on = left }} '''ইংলেণ্ড''' ({{lang-en|England}}) [[ইউৰোপ]]ৰ অন্তৰ্গত [[যুক্তৰাজ্য]]ৰ এখন অংশীদাৰী [[দেশ]]। সংযুক্ত যুক্তৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত দেশসমূহৰ ভিতৰতে ই আটাইতকৈ জনবহুল।<ref>{{cite web|title=The Countries of the UK|url=http://www.statistics.gov.uk/geography/uk_countries.asp|publisher=statistics.gov.uk|accessdate=1 February 2009|author=Office for National Statistics|authorlink=Office for National Statistics|archiveurl=https://web.archive.org/web/20081220225201/http://www.statistics.gov.uk/geography/uk_countries.asp|archivedate=20 December 2008|deadurl=no}}</ref><ref>{{cite web|title=Countries within a country|url=http://www.number-10.gov.uk/output/Page823.asp|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080209003312/http://www.number-10.gov.uk/output/Page823.asp|archivedate=9 February 2008|publisher=number-10.gov.uk|accessdate=1 February 2009|authorlink=Prime Minister of the United Kingdom|unused_data=Prime Minister's Office|deadurl=no}}</ref><ref>{{cite web |title= Changes in the list of subdivision names and code elements (Page 11)|url=http://www.iso.org/iso/newsletter_i-9.pdf |format=PDF |publisher=[[International Organization for Standardization]]|accessdate=1 February 2009}}</ref> [[ইংৰাজী]] ইংলেণ্ডৰ প্ৰধান ভাষা, আনহাতে [[কৰ্নিছ]] ভাষা আঞ্চলিক ভাষাসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। মুঠ মাটিকালিৰ পৰিমাণ ১৩০,৩৯৫ বৰ্গ কিলোমিটাৰ। ইংলেণ্ডৰ জনবসতি সমগ্ৰ যুক্তৰাজ্যৰ জনসংখ্যাৰ ৮৩% আৰু দেশখন গ্ৰেট ব্ৰিটেইন দ্বীপৰ দক্ষিণাংশৰ দুই-তৃতীয়াংশ লৈ গঠিত। ইংলেণ্ড গ্ৰেট ব্ৰিটেইন দ্বীপত অৱস্থিত, আৰু ইয়াৰ কাষৰীয়া ১০০ টাতকৈও অধিক সৰু সৰু দ্বীপে প্ৰায় ৬২% ই সামৰি লৈছ। ইয়াৰ উত্তৰে স্কটলেণ্ডৰ সৈতে আৰু পশ্চিমে ৱেলছৰ সৈতে আন এখন স্থল সীমান্ত আছে আৰু অন্যথা ইয়াৰ পূবে উত্তৰ সাগৰ, দক্ষিণে ইংলিছ চেনেল, দক্ষিণ-পশ্চিমে চেলটিক সাগৰ আৰু পশ্চিমে আইৰিছ সাগৰে আগুৰি আছে। দক্ষিণ-পূবে মহাদেশীয় ইউৰোপ, আৰু পশ্চিমে আয়াৰলেণ্ড। ২০২১ চনৰ লোকপিয়লত ইয়াৰ জনসংখ্যা আছিল ৫৬,৪৯০,০৪৮ জন।<ref name="2021 Nomis" /> ইংলেণ্ডৰ ৰাজধানী আৰু বৃহত্তম চহৰ হৈছে [[লণ্ডন]], যি ইউৰোপৰ অন্যতম বৃহৎ চহৰ তথা এক অৰ্থনৈতিক কেন্দ্ৰ। বৰ্তমান ইংলেণ্ড বুলি কোৱা অঞ্চলটোত প্ৰথমে উচ্চ প্ৰত্ন প্ৰস্তৰ যুগত আধুনিক মানুহে বাস কৰিছিল। ৫ম আৰু ষষ্ঠ শতিকাৰ সময়ছোৱাত বসতি স্থাপন কৰা জাৰ্মান জনগোষ্ঠী এংগলছৰ পৰা ইয়াৰ নাম লোৱা হৈছে। ইংলেণ্ড দশম শতিকাত এক ঐক্যবদ্ধ ৰাষ্ট্ৰত পৰিণত হয় আৰু পঞ্চদশ শতিকাৰ ভিতৰত আৰম্ভ হোৱা উদ্ভাৱনী যুগৰ পৰাই বহল বিশ্বত ইয়াৰ সাংস্কৃতিক আৰু আইনী প্ৰভাৱৰ ব্যাপক প্ৰভাৱ পৰিছে।<ref>{{Cite web |title=England&nbsp;– Culture |url=http://www.britainusa.com/sections/index_nt1.asp?i=41105&L1=41105&L2=41105&D=0 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080516162153/http://www.britainusa.com/sections/index_nt1.asp?i=41105&L1=41105&L2=41105&D=0 |archive-date=16 May 2008 |access-date=1 February 2009 |website=britainusa.com}}</ref> ১৫৩৫ চনৰ পিছত ৱেলছকো সামৰি লোৱা ইংলেণ্ড ৰাজ্যখন ১৭০৭ চনৰ ১ মে'ত পৃথক সাৰ্বভৌম ৰাষ্ট্ৰ হোৱাৰ পৰা আঁতৰি যায়, যেতিয়া এক্টছ অৱ ইউনিয়নে স্কটলেণ্ড ৰাজ্যৰ সৈতে ৰাজনৈতিক সংঘ কাৰ্যকৰী কৰে যিয়ে গ্ৰেট ব্ৰিটেইন ৰাজ্যৰ সৃষ্টি কৰে।<ref>{{Cite book |first=William E. |last=Burns |title=A Brief History of Great Britain |page=[{{GBurl |id=Fjf4YynnC90C |pg=PT21}} xxi]}}; {{Cite web |title=Acts of Union 1707 |url=http://www.parliament.uk/about/living-heritage/evolutionofparliament/legislativescrutiny |access-date=27 January 2011 |website=parliament.uk}}</ref> ইংৰাজী ভাষা, ইংৰাজী আইনী ব্যৱস্থা (যিটোৱে আন বহু দেশৰ সাধাৰণ আইন ব্যৱস্থাৰ ভিত্তি হিচাপে কাম কৰিছিল), এছ'চিয়েচন ফুটবল আৰু খ্ৰীষ্টান ধৰ্মৰ এংলিকান শাখাৰ উৎপত্তিস্থল; ইয়াৰ সংসদীয় চৰকাৰ ব্যৱস্থাটো অন্য জাতিসমূহেও ব্যাপকভাৱে গ্ৰহণ কৰিছে।<ref>{{Cite news |date=26 October 2009 |title=Country profile: United Kingdom |publisher=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/country_profiles/1038758.stm |access-date=1 February 2009}}</ref> ১৮ শতিকাৰ ইংলেণ্ডৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা ঔদ্যোগিক বিপ্লৱৰ ফলত ইয়াৰ সমাজখন বিশ্বৰ প্ৰথম ঔদ্যোগিক ৰাষ্ট্ৰলৈ ৰূপান্তৰিত হয়।<ref>{{Cite web |title=Industrial Revolution |url=http://www.ace.mmu.ac.uk/eae/Global_Warming/Older/Industrial_Revolution.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080427080826/http://www.ace.mmu.ac.uk/eae/Global_warming/older/Industrial_Revolution.html |archive-date=27 April 2008 |access-date=1 February 2009 |website=Ace.mmu.ac.uk |archivedate=27 April 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080427080826/http://www.ace.mmu.ac.uk/eae/Global_warming/older/Industrial_Revolution.html |deadurl=yes }}</ref> ইংলেণ্ডত ইংৰাজী ভাষী বিশ্বৰ দুখন পুৰণি বিশ্ববিদ্যালয় আছে: ১০৯৬ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা অক্সফৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয় আৰু ১২০৯ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা কেম্ব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়। দুয়োখন বিশ্ববিদ্যালয়েই বিশ্বৰ আটাইতকৈ সন্মানীয় বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ ভিতৰত স্থান লাভ কৰিছে।<ref>{{Cite web |date=4 October 2021 |title=What makes UK universities so popular? |url=https://camvision-edu.co.uk/what-makes-uk-universities-so-popular/ |access-date=17 September 2023 |website=CamVision Education |archivedate=28 May 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240528135754/https://camvision-edu.co.uk/what-makes-uk-universities-so-popular/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web |date=4 October 2022 |title=World University Rankings |url=https://www.timeshighereducation.com/world-university-rankings/2023/world-ranking |access-date=17 September 2023 |website=Times Higher Education (THE)}}</ref> ইংলেণ্ডৰ ভূখণ্ড মূলতঃ নিম্ন পাহাৰ আৰু সমভূমিৰে গঠিত, বিশেষকৈ কেন্দ্ৰ আৰু দক্ষিণত। ডাৰ্টমূৰ, লেক ডিষ্ট্ৰিক্ট, পেনিনছ, আৰু শ্ৰপশ্বাৰ হিলছকে ধৰি উত্তৰ আৰু পশ্চিমত উচ্চভূমি আৰু পাহাৰীয়া ভূখণ্ড বেছিভাগেই পোৱা যায়। ২০২১ চনলৈকে লণ্ডন মহানগৰীৰ জনসংখ্যা ১ কোটি ৪২ লাখ, যিয়ে যুক্তৰাজ্যৰ সৰ্ববৃহৎ মহানগৰ অঞ্চলক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। ইংলেণ্ডৰ ৫৬.৩ মিলিয়ন জনসংখ্যাই যুক্তৰাজ্যৰ জনসংখ্যাৰ ৮৪%<ref name="ONS-pop-ests-June2018">{{Cite web |last=Park |first=Neil |date=24 June 2020 |title=Population estimates for UK, England and Wales, Scotland and Northern Ireland |url=https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/populationandmigration/populationestimates/bulletins/annualmidyearpopulationestimates/latest#population-growth-in-england-wales-scotland-and-northern-ireland |publisher=[[Office for National Statistics (United Kingdom)]]}}</ref> লণ্ডন, দক্ষিণ-পূব আৰু মিডলেণ্ডছ, উত্তৰ-পশ্চিম, উত্তৰ-পূব আৰু ইয়ৰ্কশ্বায়াৰৰ মহানগৰসমূহৰ আশে-পাশে কেন্দ্ৰীভূত হৈ আছে, যিবোৰ প্ৰত্যেকেই ১৯ শতিকাৰ সময়ছোৱাত প্ৰধান ঔদ্যোগিক অঞ্চল হিচাপে বিকশিত হৈছিল।<ref name="2011 census">[http://www.ons.gov.uk/ons/dcp171778_270487.pdf 2011 Census – Population and household estimates for England and Wales, March 2011] {{Webarchive|url=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20160105160709/http://www.ons.gov.uk/ons/dcp171778_270487.pdf |date=2016-01-05 }}. Accessed 31 May 2013.</ref> ==ভৌগোলিক বৈশিষ্ট্য== "ইংলেণ্ড" নামটো পুৰণি ইংৰাজী নাম ইংলালেণ্ডৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে, যাৰ অৰ্থ হৈছে "এংগলছৰ দেশ।"<ref>{{Cite encyclopedia |title=England |encyclopedia=Online Etymology Dictionary |url=http://www.etymonline.com/index.php?term=England |access-date=21 July 2010}}</ref> মধ্যযুগ আৰম্ভণিত গ্ৰেট বৃটেইনত বসতি স্থাপন কৰা জাৰ্মান জনগোষ্ঠীসমূহৰ ভিতৰত এংগলছ আছিল অন্যতম। বৰ্তমান জাৰ্মান ৰাজ্য শ্বলেছৱিগ-হলষ্টেইনৰ এঞ্জেলন অঞ্চলৰ পৰা তেওঁলোক আহিছিল।<ref>{{harvnb|Ripley|1869|p=570}}.</ref> এই শব্দটোৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন লিপিবদ্ধ ব্যৱহাৰ, "Engla londe" হিচাপে, নৱম শতিকাৰ শেষৰ ফালে বেডেৰ ''Ecclesiastical History of the English People'' ৰ পুৰণি ইংৰাজীলৈ অনুবাদত পোৱা যায়। তেতিয়া এই শব্দটোৰ অৰ্থ "ইংৰাজসকলে বাস কৰা ভূমি" বুলি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল, আৰু ইয়াত বৰ্তমানৰ দক্ষিণ-পূব স্কটলেণ্ডৰ ইংৰাজ লোকসকলক অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল যদিও তেতিয়া ইংৰাজ নৰ্থামব্ৰিয়া ৰাজ্যৰ অংশ আছিল। এংলো-চেক্সন ক্ৰনিকলে লিপিবদ্ধ কৰিছিল যে ১০৮৬ চনৰ ডমছডে বুকত সমগ্ৰ ইংলেণ্ড অৰ্থাৎ ইংৰাজ ৰাজ্যখন সামৰি লোৱা হৈছে, কিন্তু কেইবছৰমানৰ পিছত ক্ৰনিকলত উল্লেখ কৰা হৈছে যে, ৰজা মেলকম তৃতীয় "স্কটলেণ্ডৰ পৰা ইংলেণ্ডৰ লোথিয়ানলৈ" গৈছিল, যাৰ ফলত ইয়াক অধিক প্ৰাচীন অৰ্থত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।{{sfn|Molyneaux|2015|pp=6–7}} এংগলছৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন প্ৰমাণিত উল্লেখ জাৰ্মানিয়াৰ “টেচিটাছ’’ৰ প্ৰথম শতিকাৰ গ্ৰন্থত পোৱা যায়, য’ত লেটিন শব্দ এংলি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref name="Fordham">{{Cite web |title=Germania |url=http://www.fordham.edu/halsall/basis/tacitus-germanygord.html |access-date=5 September 2009 |publisher=[[Tacitus]] |archive-date=16 September 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080916075339/http://www.fordham.edu/halsall/basis/tacitus-germanygord.html |url-status=dead}}</ref> জনজাতীয় নামটোৰ ব্যুৎপত্তিৰ ক্ষেত্ৰত পণ্ডিতসকলৰ মাজতেই মতভেদ আছে; ইয়াৰ উৎপত্তি এঞ্জেলন উপদ্বীপৰ আকৃতিৰ পৰা বুলি কোৱা হৈছে, যিটো কৌণিক আকৃতি।<ref>{{Cite encyclopedia |title=Angle |encyclopedia=[[Oxford English Dictionary]] |url=http://dictionary.oed.com/cgi/entry/50075354?single=1&query_type=word&queryword=Angle&first=1&max_to_show=10 |access-date=5 September 2009}}{{dead link|date=October 2017|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> এটা জনগোষ্ঠীৰ নামৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা এটা শব্দ, চেক্সনসকলৰ দৰে আন লোকৰ পৰিৱৰ্তে, সমগ্ৰ দেশখনৰ বাবে কেনেকৈ আৰু কিয় ব্যৱহাৰ হ’ল সেয়া জনা নাযায়, কিন্তু এনে লাগে যেন ব্ৰিটেইনৰ জাৰ্মাণিক জনসাধাৰণক জাৰ্মানীৰ পুৰণি চেক্সন মহাদেশীয় চেক্সন (Eald-Seaxe)ৰ পৰা পৃথক কৰিবলৈ ব্ৰিটেইনৰ জাৰ্মাণিক জনসাধাৰণক এংলি চেক্সন বা ইংলিছ চেক্সন বুলি কোৱা প্ৰথাৰ সৈতে জড়িত।<ref>{{harvnb|Crystal|2004|pp=26–27}}</ref> স্কটিছ গেলিক ভাষাত চেক্সন জনগোষ্ঠীয়ে ইংলেণ্ড (Sasunn) শব্দটোৰ নাম দিছিল;<ref>{{Cite book |last=Forbes |first=John |title=The Principles of Gaelic Grammar |publisher=Oliver, Boyd and Tweeddale |year=1848 |location=Edinburgh}}</ref> একেদৰে ইংৰাজী ভাষাৰ ৱেলছৰ নাম Saesneg। ইংলেণ্ডৰ এটা ৰোমাণ্টিক নাম হৈছে ল’গ্ৰিয়া, ইংলেণ্ডৰ বাবে ৱেলছ ভাষাৰ শব্দ ল’গ্ৰৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আৰু আৰ্থাৰৰ কিংবদন্তিত এই শব্দৰ ব্যৱহাৰৰ দ্বাৰা জনপ্ৰিয় হৈ উঠে। ইংলেণ্ডৰ ক্ষেত্ৰতো এলবিয়নক অধিক কাব্যিক ক্ষমতাত প্ৰয়োগ কৰা হয়,<ref>{{harvnb|Foster|1988|p=9}}.</ref> যদিও ইয়াৰ মূল অৰ্থ সামগ্ৰিকভাৱে ব্ৰিটেইন দ্বীপ। ==ইতিহাস== ===প্ৰাক্-ঐতিহাসিক=== [[File:Stonehenge, Condado de Wiltshire, Inglaterra, 2014-08-12, DD 18.JPG|alt=Sun shining through row of upright standing stones with other stones horizontally on the top.|thumb|ষ্টোনহেঞ্জ, নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ এটা স্মৃতিসৌধ]] [[File:London - British Museum - 2453.jpg|thumb|upright=.7|ব্ৰিটেইনত পোৱা প্ৰাচীন কেলটিক শিল্পৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য টুকুৰা হৈছে বেটাৰছিয়া শ্বিল্ড।]] বৰ্তমান ইংলেণ্ড নামেৰে জনাজাত অঞ্চলটোত মানুহৰ উপস্থিতিৰ আটাইতকৈ প্ৰাচীন প্ৰমাণ আছিল আদিম পূৰ্বপুৰুষৰ, যিটো প্ৰায় ৭ লাখ ৮০ হাজাৰ বছৰ আগৰ। ইংলেণ্ডত আৱিষ্কাৰ হোৱা আটাইতকৈ পুৰণি আদি-মানৱৰ হাড়বোৰ ৫ লাখ বছৰৰ আগৰ।<ref>{{Cite web |date=24 May 2007 |title=500,000 BC&nbsp;– Boxgrove |url=http://www.archaeology.co.uk/the-timeline-of-britain/boxgrove.htm |access-date=20 December 2010 |website=Current Archaeology |publisher=Current Publishing}}</ref> আধুনিক মানুহে উচ্চ প্ৰত্ন-প্ৰস্তৰ যুগত এই অঞ্চলত বাস কৰা বুলি জনা যায় যদিও যোৱা ৬,০০০ বছৰৰ ভিতৰতহে স্থায়ী বসতি স্থাপন কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Palaeolithic Archaeology Teaching Resource Box |url=http://www.personal.rdg.ac.uk/~sgs04rh/SWRivers/Palaeolithic%20Archaeology%20Teaching%20Resource%20Box_Lifestyles_Basic.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20210505012542/http://www.personal.rdg.ac.uk/~sgs04rh/SWRivers/Palaeolithic%20Archaeology%20Teaching%20Resource%20Box_Lifestyles_Basic.pdf |archive-date=5 May 2021 |access-date=20 December 2010 |publisher=Palaeolithic Rivers of South-West Britain Project (2006) }}; {{Cite web |title=Chalk east |url=http://www.geo-east.org.uk/special_projects/eco_culture.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110305032854/http://www.geo-east.org.uk/special_projects/eco_culture.htm |archive-date=5 March 2011 |access-date=20 December 2010 |publisher=A Geo East Project |archivedate=5 March 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110305032854/http://www.geo-east.org.uk/special_projects/eco_culture.htm |deadurl=yes }}</ref> শেষৰ হিম যুগৰ পিছত কেৱল বৃহৎ স্তন্যপায়ী যেনে মেমথ, বাইছন আৰু উলীয়া গঁড়হে বাকী আছিল। প্ৰায় ১১,০০০ বছৰ আগতে যেতিয়া বৰফৰ তৰপবোৰ আঁতৰি যাবলৈ ধৰিলে, তেতিয়া মানুহে সেই অঞ্চলত পুনৰ জনবসতি স্থাপন কৰিলে; জিনীয় গৱেষণাৰ পৰা দেখা গৈছে যে ইহঁত আইবেৰিয়ান উপদ্বীপৰ উত্তৰ অংশৰ পৰা আহিছিল।{{Sfn|Oppenheimer|2006|p=173}} সাগৰৰ জলপৃষ্ঠ বৰ্তমানৰ তুলনাত কম আছিল আৰু ব্ৰিটেইনক আয়াৰলেণ্ড আৰু ইউৰেছিয়াৰ সৈতে স্থল সেতুৰে সংযোগ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Tertiary Rivers: Tectonic and structural background |url=http://www.qpg.geog.cam.ac.uk/research/projects/tertiaryrivers/tectonics.html |access-date=9 September 2009 |publisher=University of Cambridge}}</ref> সাগৰবোৰ বৃদ্ধি পোৱাৰ লগে লগে ইয়াক ১০,০০০ বছৰ আগতে আয়াৰলেণ্ডৰ পৰা আৰু দুই সহস্ৰাব্দৰ পিছত ইউৰেছিয়াৰ পৰা পৃথক কৰা হৈছিল। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২৫০০ চনৰ আশে-পাশে প্ৰাক্-ঐতিহাসিক সংস্কৃতিৰ আগমন ঘটি মাটিৰে নিৰ্মিত পানীয় আৰু খাদ্যৰ পাত্ৰৰ লগতে তামৰ অক্সিজেন গোন্ধ কৰিবলৈ হ্ৰাস পাত্ৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা পাত্ৰৰ প্ৰচলন ঘটিছিল।<ref>{{Cite web |title=Function and significance of Bell Beaker pottery according to data from residue analyses |url=http://tp.revistas.csic.es/index.php/tp/article/viewFile/5/5 |access-date=21 December 2010}}</ref> এই সময়তে নৱপ্ৰস্তৰ যুগৰ প্ৰধান কীৰ্তিচিহ্ন যেনে ষ্টোনহেঞ্জ (তৃতীয় পৰ্যায়) আৰু এভেবুৰী নিৰ্মাণ কৰা হয়। সেই অঞ্চলত প্ৰচুৰ পৰিমাণে থকা টিন আৰু তাম একেলগে গৰম কৰি প্ৰাক-ঐতিহাসিক সংস্কৃতিৰ মানুহে ব্ৰঞ্জ, আৰু পিছলৈ লোহাৰ অক্সাইডৰ পৰা লোহা তৈয়াৰ কৰিছিল। লোহা গলনৰ বিকাশৰ ফলত উন্নত নাঙল নিৰ্মাণ, কৃষি (উদাহৰণস্বৰূপে, চেলটিক পথাৰ) আৰু অধিক ফলপ্ৰসূ অস্ত্ৰ উৎপাদনৰ সুবিধা হয়।<ref>{{Cite book |last=Reid |first=Struan |url={{GBurl |id=bn88JPk_Fr0C |q=inventions in trade}} |title=Inventions and Trade. P.8 |date=1994 |publisher=James Lorimer & Company |isbn=978-0-921921-30-1 |access-date=23 December 2010}}</ref> লৌহ যুগত হলষ্টেট আৰু লা টেন সংস্কৃতিৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা কেলটিক সংস্কৃতি মধ্য ইউৰোপৰ পৰা আহিছিল। এই সময়ছোৱাত ব্ৰাইথনিক আছিল কথিত ভাষা। সমাজ আছিল জনজাতীয়; টলেমিৰ জিঅ’গ্ৰাফিয়াৰ মতে এই অঞ্চলত প্ৰায় ২০টা জনগোষ্ঠী আছিল। সাম্ৰাজ্যৰ সীমাৰ আন অঞ্চলৰ দৰে ব্ৰিটেইনেও ৰোমানসকলৰ সৈতে বাণিজ্যিক সম্পৰ্ক বহুদিনৰ পৰা উপভোগ কৰি আহিছিল। ৰোমান গণৰাজ্যৰ জুলিয়াছ ছিজাৰে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫৫ চনত দুবাৰকৈ আক্ৰমণৰ চেষ্টা কৰিছিল; যদিও তেওঁ বহুলাংশে সফল নহ’ল, তেওঁ ট্ৰিনোভান্টেছৰ পৰা এজন প্ৰতিনিধি শাসক নিয়োগ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। ===প্ৰাচীন ইতিহাস=== [[File:Northern limit of Roman Britain, Housesteads Roman fort, Northumberland - geograph.org.uk - 4520502.jpg|thumb|ৰোমান দুৰ্গ, নৰ্থামবাৰলেণ্ড, ৰোমান ইংলেণ্ডৰ উত্তৰ সীমা]] ৪৩ খ্ৰীষ্টাব্দত সম্ৰাট ক্ল’ডিয়াছৰ ৰাজত্বকালত ৰোমানসকলে ব্ৰিটেইন আক্ৰমণ কৰে আৰু তাৰ পিছত ব্ৰিটেইনৰ বহু অংশ জয় কৰে আৰু এই অঞ্চলটো ব্ৰিটানিয়া প্ৰদেশ হিচাপে ৰোমান সাম্ৰাজ্যত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref>{{Cite news |last=Burke |first=Jason |date=2 December 2000 |title=Dig uncovers Boudicca's brutal streak |work=The Observer |location=London |url=http://observer.guardian.co.uk/uk_news/story/0,6903,406152,00.html |url-status=dead |access-date=5 September 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20031022061846/http://observer.guardian.co.uk/uk_news/story/0%2C6903%2C406152%2C00.html |archive-date=22 October 2003}} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> আক্ৰমণৰ প্ৰতিৰোধৰ চেষ্টা কৰা থলুৱা জনগোষ্ঠীসমূহৰ ভিতৰত আটাইতকৈ পৰিচিত জনগোষ্ঠী আছিল কাৰাটাকাছৰ নেতৃত্বত কেটুভেলাউনি। পিছলৈ আইচেনিৰ ৰাণী বৌডিকাৰ নেতৃত্বত হোৱা বিদ্ৰোহৰ অন্ত পৰে ৱাটলিং ষ্ট্ৰীটৰ যুদ্ধত পৰাজয়ৰ পিছত বৌডিকাৰ আত্মহত্যাৰ দ্বাৰা।<ref>{{Cite web |title=Cornelius Tacitus, The Annals |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Tac.+Ann.+14.37&redirect=true |access-date=22 December 2010 |publisher=Alfred John Church, William Jackson Brudribh, Ed}}</ref> ৰোমান-ব্ৰিটেইনৰ ওপৰত কৰা এটা অধ্যয়নত লেখকে কৈছে যে, খ্ৰীষ্টীয় ৪৩ চনৰ পৰা ৮৪ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে ৰোমান আক্ৰমণকাৰীয়ে হয়তো ২,০০০,০০০ জনসংখ্যাৰ পৰা ক’ৰবাত এক লাখৰ পৰা ২ লাখ ৫০ হাজাৰ লোকক হত্যা কৰিছিল।<ref>{{Cite book |last=Goldsworthy |first=Adrian |title=Pax Romana: War, Peace and Conquest in the Roman World |date=2016 |publisher=Hachette UK |page=276}}</ref> এই যুগত ৰোমান আইন, ৰোমান স্থাপত্য, জলপথ, নলা, বহুতো কৃষি সামগ্ৰী আৰু ৰেচমৰ প্ৰৱৰ্তনৰ লগে লগে গ্ৰীক-ৰোমান সংস্কৃতিৰ প্ৰাধান্য দেখা যায়।<ref>{{Cite web |last=Bedoyere |first=Guy |title=Architecture in Roman Britain |url=http://heritage-key.com/publication/architecture-roman-britain |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090703012351/http://heritage-key.com/publication/architecture-roman-britain |archive-date=3 July 2009 |access-date=23 December 2010 |website=Heritage Key |archivedate=3 July 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090703012351/http://heritage-key.com/publication/architecture-roman-britain |deadurl=yes }}; {{Cite book |url={{GBurl |id=bylBAAAAIAAJ |q=roman law after roman invasion of britain |p=276}} |title=The History of Progress in Great Britain |volume=2 |first=Robert |last=Philip |access-date=23 December 2010 |date=1860}}; {{Cite book |url={{GBurl |id=1qiFEQ1tAHQC |q=roman occupation brought to britain a sewage system |pg=PT119}} |title=Medicine through time |publisher=Heinemann |first1=Bob |last1=Rees |first2=Paul |last2=Shute |first3=Nigel |last3=Kelly |access-date=24 December 2010 |isbn=978-0-435-30841-4 |year=2003}}</ref> তৃতীয় শতিকাত সম্ৰাট চেপ্টিমিয়াছ চেভাৰছৰ ইব'ৰাকাম (বৰ্তমান ইয়ৰ্ক)ত মৃত্যু হয় আৰু এশ বছৰৰ পিছত কনষ্টেণ্টাইনক সম্ৰাট ঘোষণা কৰা হয়।{{Sfn|Rankov|1994|p=16}} খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম কেতিয়া প্ৰথম প্ৰৱৰ্তন হৈছিল সেই সম্পৰ্কে বিতৰ্ক চলি আছে; চতুৰ্থ শতিকাৰ পিছৰ নাছিল, সম্ভৱতঃ বহু আগৰ। বেডেৰ মতে, ১৮০ খ্ৰীষ্টাব্দত ব্ৰিটেইনৰ প্ৰধান লুচিয়াছৰ অনুৰোধত ইলিউথেৰিয়াছে ৰোমৰ পৰা মিছনেৰী পঠিয়াইছিল, পূব আৰু পশ্চিমীয়া অনুষ্ঠানৰ ক্ষেত্ৰত মতানৈক্য নিষ্পত্তি কৰিবলৈ, যিবোৰে গীৰ্জাক অশান্তি দিছিল। গ্লাষ্টনবেৰীয়ে আৰিমাথিয়াৰ জোচেফৰ জৰিয়তে পৰিচয় দিয়াৰ দাবী কৰা পৰম্পৰাৰ সৈতে জড়িত পৰম্পৰা আছে, আনহাতে আন কিছুমানে ব্ৰিটেইনৰ লুচিয়াছৰ জৰিয়তে দাবী কৰে।{{Sfn|Wright|2008|p=143}} ৪১০ চনৰ ভিতৰত ৰোমান সাম্ৰাজ্যৰ অৱনতিৰ সময়ত ব্ৰিটেইনত ৰোমান শাসনৰ অন্ত পৰা আৰু ৰোমান সেনাবাহিনীৰ ইউনিটসমূহ প্ৰত্যাহাৰৰ ফলত মহাদেশীয় ইউৰোপৰ সীমান্ত ৰক্ষা কৰিবলৈ আৰু গৃহযুদ্ধত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ ব্ৰিটেইন উন্মোচিত হৈ পৰে।<ref name="james_anglosaxons" /> কেল্টিক খ্ৰীষ্টান মঠ আৰু মিছনেৰী আন্দোলনসমূহে বিকশিত হৈ উঠিছিল। খ্ৰীষ্টান ধৰ্মৰ এই সময়ছোৱা প্ৰাচীন কেল্টিক সংস্কৃতিৰ দ্বাৰা ইয়াৰ সংবেদনশীলতা, ৰাজনীতি, প্ৰথা আৰু ধৰ্মতত্ত্বৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হৈছিল। স্থানীয় “মণ্ডলী’’ মঠ সম্প্ৰদায়ক কেন্দ্ৰ কৰি আছিল আৰু মঠৰ নেতাসকল ৰোমান প্ৰধান গীৰ্জাৰ অধিক স্তৰভিত্তিক ব্যৱস্থাতকৈ সমনীয়া হিচাপে মুখীয়ালৰ দৰে আছিল।<ref name="Lehane">{{Cite book |last=Lehane |first=Brendan |title=Early Christian Christianity |date=1968 |publisher=John Murray}}</ref> ===মধ্য যুগ=== [[File:Sutton Hoo replica (face).jpg|thumb|ইষ্ট এংলিয়া ৰাজ্যৰ পৰা সপ্তম শতিকাৰ আনুষ্ঠানিক ছাটন হু হেলমেটৰ প্ৰতিৰূপ]] ৰোমান সামৰিক শক্তি প্ৰত্যাহাৰৰ ফলত উত্তৰ-পশ্চিম মহাদেশীয় ইউৰোপৰ পৰা অহা পৌত্তলিক, নাৱিক যোদ্ধাসকলৰ আক্ৰমণৰ বাবে ব্ৰিটেইন মুকলি হৈ পৰে, মূলতঃ চেক্সন, এংগেল, জুট আৰু ফ্ৰিজিয়ানসকলে যিসকলে দীৰ্ঘদিন ধৰি ৰোমান প্ৰদেশৰ উপকূলত আক্ৰমণ চলাইছিল। তাৰ পিছত এই গোটসমূহে পঞ্চম আৰু ষষ্ঠ শতিকাৰ ভিতৰত ক্ৰমান্বয়ে বসতি স্থাপন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে, প্ৰথম অৱস্থাত দেশৰ পূৱ অংশত।<ref name="james_anglosaxons">{{Cite web |last=James |first=Edward |title=Overview: Anglo-Saxons, 410 to 800 |url=https://www.bbc.co.uk/history/ancient/anglo_saxons/overview_anglo_saxons_01.shtml |access-date=3 December 2010 |publisher=BBC}}</ref> মাউণ্ট বেডনৰ যুদ্ধত ব্ৰিটিছসকলৰ জয়ৰ পিছত কিছু দশক ধৰি তেওঁলোকৰ অগ্ৰগতি নিয়ন্ত্ৰণ কৰা হৈছিল যদিও পৰৱৰ্তী সময়ত পুনৰ আৰম্ভ হৈছিল, ব্ৰিটেইনৰ উৰ্বৰ নিম্নভূমিক আগুৰি ধৰিছিল আৰু ষষ্ঠ শতিকাৰ শেষৰ ফালে ব্ৰিটনিক নিয়ন্ত্ৰণৰ অধীনত থকা অঞ্চলটো পশ্চিমে অধিক ঠেক দেশখনৰ পৃথক পৃথক এনক্লেভৰ শৃংখলালৈ হ্ৰাস কৰিছিল। এই সময়ছোৱাৰ বৰ্ণনা কৰা সমসাময়িক গ্ৰন্থসমূহ অত্যন্ত দুৰ্লভ, যাৰ ফলত ইয়াক “অন্ধকাৰ যুগ’’ বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ব্ৰিটেইনৰ এংলো-চেক্সন বসতিৰ সবিশেষ ফলস্বৰূপে যথেষ্ট মতানৈক্যৰ বিষয়; উদীয়মান একমত হৈছে যে ই দক্ষিণ আৰু পূবত বৃহৎ পৰিসৰত সংঘটিত হৈছিল যদিও উত্তৰ আৰু পশ্চিমত ইয়াৰ পৰিমাণ কম আছিল, য’ত এংলো-চেক্সন নিয়ন্ত্ৰণত থকা অঞ্চলতো চেলটিক ভাষা কোৱা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Dark |first=Ken R. |date=2003 |title=Large-scale population movements into and from Britain south of Hadrian's Wall in the fourth to sixth centuries AD |url=https://www.reading.ac.uk/web/files/GCMS/RMS-2003-03_K._R._Dark%2C_Large-scale_population_movements_into_and_from_Britan_south_of_Hadrian%27s_Wall_in_the_fourth_to_sixth_centuries_AD.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210601080017/https://www.reading.ac.uk/web/files/GCMS/RMS-2003-03_K._R._Dark%2C_Large-scale_population_movements_into_and_from_Britan_south_of_Hadrian%27s_Wall_in_the_fourth_to_sixth_centuries_AD.pdf |archive-date=1 June 2021 |access-date=20 June 2020}}; {{Cite book |first=Toby F. |last=Martin |title=The Cruciform Brooch and Anglo-Saxon England |publisher=Boydell and Brewer Press |date=2015 |pages=174–178}}; {{Cite web |last=Coates |first=Richard |title=Celtic whispers: revisiting the problems of the relation between Brittonic and Old English |url=https://ul.qucosa.de/api/qucosa%3A31804/attachment/ATT-0/}}; {{Cite web |last=Kortlandt |first=Frederik |year=2018 |title=Relative Chronology |url=https://www.kortlandt.nl/publications/art320e.pdf}}; {{Cite web |last=Fox |first=Bethany |title=The P-Celtic Place Names of North-East England and South-East Scotland |url=http://www.heroicage.org/issues/10/fox.html |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171128062639/http://www.heroicage.org/issues/10/fox.html |archivedate=2017-11-28 |access-date=2025-05-17 |deadurl=yes}}</ref><ref name="Härke, Heinrich 2011">{{Cite journal |last=Härke |first=Heinrich |date=2011 |title=Anglo-Saxon Immigration and Ethnogenesis |journal=Medieval Archaeology |volume=55 |issue=1 |pages=1–28 |doi=10.1179/174581711X13103897378311 |s2cid=162331501 |issn=0076-6097}}</ref> ৰোমান প্ৰধান খ্ৰীষ্টান ধৰ্মৰ ঠাইত সাধাৰণতে বিজয়ী ভূখণ্ডত এংলো-চেক্সন পৌত্তলিক ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰা হৈছিল যদিও ৫৯৭ চনৰ পৰা অগাস্টিনৰ নেতৃত্বত ৰোমৰ মিছনেৰীসকলে ইয়াক পুনৰ প্ৰৱৰ্তন কৰে।<ref>{{Cite web |title=The Christian Tradition |url=http://www.picturesofengland.com/history/england-history-p4.html |access-date=5 September 2009 |website=PicturesofEngland.com}}</ref> ৰোমান আৰু কেলটিক প্ৰধান খ্ৰীষ্টান ধৰ্মৰ মাজত বিবাদৰ অন্ত পৰিল হুইটবিৰ পৰিষদত (৬৬৪) ৰোমান পৰম্পৰাৰ বিজয়, যিটো টনচাৰ (ক্লেৰিকেল চুলি কটা) আৰু ইষ্টাৰৰ তাৰিখৰ বিষয়ে আছিল, কিন্তু তাতোকৈ উল্লেখযোগ্য কথাটো আছিল, ৰোমান আৰু চেলটিক প্ৰধান কৰ্তৃত্ব, ধৰ্মতত্ত্ব আৰু অনুশীলনৰ পাৰ্থক্য।<ref name="Lehane" /> সেই সময়ছোৱাত অহা লোকসকলে শাসন কৰা ভূমিসমূহ অসংখ্য জনজাতীয় ভূখণ্ডত বিভক্ত হোৱা যেন লাগে, কিন্তু সপ্তম শতিকাৰ ভিতৰত যেতিয়া পৰিস্থিতিৰ যথেষ্ট প্ৰমাণ পুনৰ উপলভ্য হয়, এইবোৰ একত্ৰিত হৈ নৰ্থামব্ৰিয়া, মাৰ্চিয়া, ৱেছেক্স, ইষ্ট এংলিয়া, এচেক্স, কেণ্ট আৰু ছাচেক্সকে ধৰি প্ৰায় এক ডজন ৰাজ্যত পৰিণত হৈছিল। তাৰ পিছৰ শতিকাবোৰত ৰাজনৈতিক একত্ৰীকৰণৰ এই প্ৰক্ৰিয়া চলি থাকিল।{{Sfn|Kirby|2000|p=4}} সপ্তম শতিকাত নৰ্থামব্ৰিয়া আৰু মাৰ্চিয়াৰ মাজত আধিপত্যৰ বাবে সংগ্ৰাম চলিছিল আৰু অষ্টম শতিকাত মাৰ্চিয়ান প্ৰাধান্যৰ স্থান লাভ কৰিছিল।{{Sfn|Lyon|1960|p=23}} নৱম শতিকাৰ আৰম্ভণিতে ৱেছেক্সে মাৰ্চিয়াক অগ্ৰণী ৰাজ্য হিচাপে স্থানচ্যুত কৰে। সেই শতিকাৰ শেষৰ ফালে ডেনমাৰ্কৰ তীব্ৰ আক্ৰমণৰ শিখৰত উপনীত হয় ইংলেণ্ডৰ উত্তৰ আৰু পূব অংশ জয় কৰি নৰ্থামব্ৰিয়া, মেৰ্চিয়া আৰু ইষ্ট এংলিয়া ৰাজ্যক উফৰাই পেলায়। আলফ্ৰেড দ্য গ্ৰেটৰ অধীনত ৱেছেক্সক একমাত্ৰ জীয়াই থকা ইংৰাজ ৰাজ্য হিচাপে এৰি দিয়া হৈছিল আৰু তেওঁৰ উত্তৰাধিকাৰীসকলৰ অধীনত ডেনেলৰ ৰাজ্যসমূহৰ মূল্যত ই ক্ৰমাগতভাৱে সম্প্ৰসাৰিত হৈছিল। ইয়াৰ ফলত ইংলেণ্ডৰ ৰাজনৈতিক একত্ৰীকৰণ হয়, যিটো প্ৰথমে ৯২৭ চনত এথেলষ্টানৰ অধীনত সম্পন্ন হয় আৰু ৯৫৩ চনত ইড্ৰেডে অধিক সংঘাতৰ পিছত নিশ্চিতভাৱে প্ৰতিষ্ঠা কৰে ১০১৬ চনত ইয়াক অল্পকালীন উত্তৰ সাগৰীয় সাম্ৰাজ্যৰ কেন্দ্ৰলৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয় য’ত ডেনমাৰ্ক আৰু নৰৱেকো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। কিন্তু ১০৪২ চনত এডৱাৰ্ড দ্য কনফেছৰৰ ৰাজপাটত বহাৰ লগে লগে থলুৱা ৰাজবংশ পুনৰুদ্ধাৰ কৰা হয়। [[File:King Henry V at the Battle of Agincourt.jpg|thumb|এগিনকোৰ্টৰ যুদ্ধত পঞ্চম হেনৰীয়ে চেণ্ট ক্ৰীস্পিনৰ দিনা যুদ্ধ কৰিছিল আৰু শ বছৰীয়া যুদ্ধত বৃহত্তৰ ফৰাচী সেনাৰ বিৰুদ্ধে ইংলিছ জয়ৰে সামৰণি মাৰে]] এডৱাৰ্ডৰ উত্তৰাধিকাৰীত্বক লৈ হোৱা বিবাদৰ ফলত ১০৬৬ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত উত্তৰত ইয়ৰ্কৰ ওচৰত নৰৱেৰ আক্ৰমণ বিফল হয় আৰু ১০৬৬ চনৰ অক্টোবৰ মাহত নৰ্মান বিজয়ৰ সফল হয়, যিটো ১০৬৬ চনৰ ছেপ্টেম্বৰৰ শেষৰ ফালে হেষ্টিংছত আক্ৰমণ কৰা নৰ্মাণ্ডীৰ ড্যুক উইলিয়ামৰ নেতৃত্বত সেনাই সম্পন্ন কৰে।<ref>{{Cite web |title=Overview: The Normans, 1066–1154 |url=https://www.bbc.co.uk/history/british/normans/overview_normans_01.shtml |access-date=3 December 2010 |publisher=BBC}}</ref> নৰ্মানসকলৰ উৎপত্তি নিজেই স্ক্যাণ্ডিনেভিয়াৰ পৰা হৈছিল আৰু নৱম শতিকাৰ শেষৰ ফালে আৰু দশম শতিকাৰ আৰম্ভণিতে নৰ্মাণ্ডিত বসতি স্থাপন কৰিছিল।<ref>{{harvnb|Crouch|2006|pp=2–4}}</ref> এই বিজয়ৰ ফলত ইংৰাজ অভিজাত শ্ৰেণীৰ প্ৰায় সম্পূৰ্ণৰূপে অধিগ্ৰহণ কৰা হয় আৰু ইয়াৰ ঠাইত নতুন ফৰাচী ভাষী অভিজাত শ্ৰেণীয়ে ইংৰাজী ভাষাত গভীৰ আৰু স্থায়ী প্ৰভাৱ পেলায়।<ref>{{Cite news |date=20 February 2008 |title=Norman invasion word impact study |publisher=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/wales/mid/7254446.stm |access-date=3 December 2010}}</ref> তাৰ পিছত হাউচ অৱ প্লেন্টাজেনেটৰ পৰা দ্বিতীয় হেনৰীৰ অধীনত এঞ্জৌৱে ইংৰাজী সিংহাসনৰ উত্তৰাধিকাৰী হৈছিল, ইংলেণ্ডক একুইটেইনকে ধৰি ফ্ৰান্সত পৰিয়ালটোৱে উত্তৰাধিকাৰী সূত্ৰে লাভ কৰা ফিফসমূহৰ উদীয়মান এঞ্জেভিন সাম্ৰাজ্যৰ সৈতে সংযোজন কৰিছিল।<ref name="Bartlett p124">{{harvnb|Bartlett|1999|p=124}}.</ref> তেওঁলোকে তিনি শতিকা ধৰি ৰাজত্ব কৰিছিল, কিছুমান উল্লেখযোগ্য ৰজা আছিল প্ৰথম ৰিচাৰ্ড, প্ৰথম এডৱাৰ্ড, তৃতীয় এডৱাৰ্ড আৰু পঞ্চম হেনৰী।<ref name="Bartlett p124" /> এই সময়ছোৱাত বাণিজ্য আৰু আইন প্ৰণয়নৰ পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল, য'ত মেগনা কাৰ্টা স্বাক্ষৰ কৰা হৈছিল, যিটো ইংৰাজী আইনী চনদত ৰাষ্ট্ৰৰ ক্ষমতাক আইনৰ দ্বাৰা সীমিত কৰিবলৈ আৰু মুক্ত লোকৰ বিশেষাধিকাৰ সুৰক্ষিত কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। কেথলিক মঠ ধৰ্মই দাৰ্শনিকসকলক প্ৰদান কৰি ফুলি উঠে আৰু অক্সফৰ্ড আৰু কেম্ব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়সমূহ ৰাজকীয় পৃষ্ঠপোষকতাত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ সময়ছোৱাত ৱেলছ ৰাজ্যখন প্লাণ্টেজেটৰ ফিফত পৰিণত হয়<ref>{{Cite web |title=Edward I (r. 1272–1307) |url=http://www.royal.gov.uk/OutPut/Page61.asp |archive-url=https://web.archive.org/web/20080624181028/http://www.royal.gov.uk/OutPut/Page61.asp |archive-date=24 June 2008 |access-date=21 September 2009 |website=Royal.gov.uk}}</ref> আৰু আয়াৰলেণ্ডৰ লৰ্ডশ্বিপ পোপে ইংৰাজ ৰাজতন্ত্ৰক প্ৰদান কৰে। চতুৰ্দশ শতিকাৰ সময়ছোৱাত প্লাণ্টেজেনেট আৰু হাউচ অৱ ভেল’ই হাউচ অৱ কেপেট আৰু ফ্ৰান্সৰ বৈধ দাবীদাৰ বুলি দাবী কৰিছিল; শ বছৰীয়া যুদ্ধত দুয়োখন শক্তিৰ মাজত সংঘৰ্ষ হয়।{{Sfn|Fowler|1967|p=208}} ইংলেণ্ডত কৃষ্ণ মৃত্যুৰ মহামাৰীয়ে আঘাত হানিলে; ১৩৪৮ চনৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ই অৱশেষত ইংলেণ্ডৰ আধালৈকে বাসিন্দাক হত্যা কৰে।<ref>{{harvnb|Ziegler|2003|p=230}}; {{harvnb|Goldberg|1996|p=4}}.</ref> ১৪৫৩ চনৰ পৰা ১৪৮৭ চনৰ ভিতৰত ৰাজকীয় পৰিয়ালৰ দুটা শাখা ইয়ৰ্কিষ্ট আৰু লেংকেষ্ট্ৰিয়ানৰ মাজত ৱাৰ অৱ দ্য ৰোজ নামেৰে জনাজাত গৃহযুদ্ধ আৰম্ভ হয়।[50] অৱশেষত ইয়াৰ ফলত ইয়ৰ্কিষ্টসকলে সম্পূৰ্ণৰূপে ৱেলছৰ এটা সম্ভ্ৰান্ত পৰিয়াল টিউডৰৰ হাতত সিংহাসন হেৰুৱায়, হেনৰী টিউডৰৰ নেতৃত্বত লেংকেষ্ট্ৰিয়ানসকলৰ এটা শাখা যিয়ে ৱেলছ আৰু ব্ৰেটন ভাড়াতীয়া সৈন্যৰ সৈতে আক্ৰমণ কৰে আৰু বছৱৰ্থ ফিল্ডৰ যুদ্ধত জয়লাভ কৰে য’ত ইয়ৰ্কিষ্ট ৰজা তৃতীয় ৰিচাৰ্ডক হত্যা কৰা হয়।<ref>{{Cite web |title=Richard III (r. 1483–1485) |url=http://www.royal.gov.uk/output/Page50.asp |archive-url=https://web.archive.org/web/20080710093939/http://www.royal.gov.uk/output/Page50.asp |archive-date=10 July 2008 |access-date=21 September 2009 |website=Royal.gov.uk}}</ref> ===আদি আধুনিক যুগ=== {{multiple image | perrow = 2 | total_width = 310 | caption_align = left | align = right | image1 = After Hans Holbein the Younger (1497-8-1543) - Henry VIII (1491-1547) - RCIN 404438 - Royal Collection.jpg | caption1 = ৰজা অষ্টম হেনৰী (১৪৯১–১৫৪৭) | image2 = Elizabeth I in Parliament Robes.jpg | caption2 = [[ৰাণী এলিজাবেথ প্ৰথম]] (১৫৫৮-১৬০৩) | caption3 = | caption4 = | width = 100 }} টিউডৰ যুগত ইংলেণ্ডে নৌসেনাৰ দক্ষতা বিকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু আৱিষ্কাৰ যুগত অন্বেষণ তীব্ৰতৰ কৰি তোলে।<ref>{{Cite web |title=Royal Navy History, Tudor Period and the Birth of a Regular Navy |url=http://www.royal-navy.org/lib/index.php?title=Tudor_Period_and_the_Birth_of_a_Regular_Navy_Part_Two |archive-url=https://web.archive.org/web/20120118040146/http://www.royal-navy.org/lib/index.php?title=Tudor_Period_and_the_Birth_of_a_Regular_Navy_Part_Two |archive-date=18 January 2012 |url-status=usurped |access-date=24 December 2010}}; {{cite book |last=Smith |first=Goldwin |url={{GBurl |id=RdOTQUDgH54C |q=england under the tudors by goldwin smith}} |title=England Under the Tudors |page=176 |publisher=Forgotten Books |access-date=26 December 2010 |isbn=978-1-60620-939-4}}</ref> অষ্টম হেনৰীৰ কেথলিক গীৰ্জাৰ সৈতে সম্পৰ্ক বিচ্ছিন্ন হৈছিল, তেওঁৰ বিচ্ছিন্নতাৰ সৈতে জড়িত বিষয়সমূহৰ ওপৰত চৰ্চা কৰি ১৫৩৪ চনত Acts of Supremacyয়ে ইংলেণ্ডৰ ৰাজমুকুটক চাৰ্চৰ মুৰব্বী ঘোষণা কৰিছিল। ইউৰোপীয় প্ৰটেষ্টেণ্ট ধৰ্মৰ বহু অংশৰ বিপৰীতে এই বিভাজনৰ শিপা ধৰ্মতত্ত্বতকৈ ৰাজনৈতিক আছিল।{{Efn|As [[Roger Scruton]] explains, "The Reformation must not be confused with the changes introduced into the Church of England during the "Reformation Parliament" of 1529–36, which were of a political rather than a religious nature, designed to unite the secular and religious sources of authority within a single sovereign power: the Anglican Church did not make substantial change in doctrine until later."{{Sfn|Scruton|1982|p=470}}}} ১৫৩৫–১৫৪২ চনৰ আইন অনুসৰি তেওঁৰ পূৰ্বপুৰুষৰ ভূমি ৱেলছকো ইংলেণ্ড ৰাজ্যত আইনগতভাৱে অন্তৰ্ভুক্ত কৰে। হেনৰীৰ কন্যা প্ৰথম মেৰী আৰু প্ৰথম এলিজাবেথৰ ৰাজত্বকালত আভ্যন্তৰীণ ধৰ্মীয় সংঘাতৰ সৃষ্টি হৈছিল। প্ৰথমটোৱে দেশখনক পুনৰ কেথলিক ধৰ্মলৈ লৈ গৈছিল, আনহাতে দ্বিতীয়জনে পুনৰ ইয়াৰ পৰা আঁতৰি আহি এংলিকান ধৰ্মৰ আধিপত্য বলপূৰ্বকভাৱে দৃঢ় কৰিছিল। এলিজাবেথ যুগ হৈছে টিউডৰ যুগৰ প্ৰথম ৰাণী এলিজাবেথ ("ভাৰ্জিন ৰাণী")ৰ ৰাজত্বকালৰ যুগ। ইতিহাসবিদসকলে ইয়াক প্ৰায়ে ইংৰাজী ইতিহাসৰ “সোণালী যুগ’’ হিচাপে গণ্য কৰে যিয়ে ইংৰাজী ৰেনেছাঁৰ শীৰ্ষস্থানক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল আৰু মহান শিল্প, নাটক, কবিতা, সংগীত আৰু সাহিত্যৰ ফুলনি দেখা পাইছিল।<ref>From the 1944 Clark lectures by [[C. S. Lewis]]; Lewis, ''English Literature in the Sixteenth Century'' (Oxford, 1954) p. 1, {{OCLC|256072}}</ref> এই সময়ছোৱাত ইংলেণ্ডৰ এখন কেন্দ্ৰীভূত, সুসংগঠিত আৰু ফলপ্ৰসূ চৰকাৰ আছিল।<ref>{{Cite web |title=Tudor Parliaments |url=https://spartacus-educational.com/TUDparliament.htm |access-date=4 April 2021 |website=Spartacus Educational}}</ref> স্পেইনৰ সৈতে প্ৰতিযোগিতাত অৱতীৰ্ণ হৈ আমেৰিকাৰ প্ৰথমখন ইংৰাজী উপনিবেশ ১৫৮৫ চনত ভাৰ্জিনিয়াৰ অভিযাত্ৰী ৱালটাৰ ৰেলীয়ে প্ৰতিষ্ঠা কৰে আৰু ইয়াৰ নাম ৰ’আনোক ৰখা হয়। ৰ'আনোক কলনী বিফল হয় আৰু পলমকৈ অহা যোগান জাহাজখন ঘূৰি অহাৰ সময়ত ইয়াক পৰিত্যক্ত অৱস্থাত পোৱাৰ পিছত ইয়াক হেৰুৱা কলনী বুলি জনা যায়।<ref>{{Cite book |last=Ordahl |first=Karen |url={{GBurl |id=W8cr4Vgt9ekC |q=roanoke colony}} |title=Roanak:the abandoned colony |year=2007 |publisher=Rowman & Littlefield publishers Inc |isbn=978-0-7425-5263-0 |access-date=24 December 2010}}</ref> [[ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ সৈতে ইংলেণ্ডেও ইষ্টত ডাচ আৰু ফৰাচীসকলৰ সৈতে প্ৰতিযোগিতাত অৱতীৰ্ণ হৈছিল। এলিজাবেথৰ যুগত ইংলেণ্ড স্পেইনৰ সৈতে যুদ্ধত লিপ্ত হৈছিল। ইংলেণ্ড আক্ৰমণ কৰি কেথলিক ৰাজতন্ত্ৰ পুনৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ বহল পৰিকল্পনাৰ অংশ হিচাপে ১৫৮৮ চনত স্পেইনৰ পৰা এখন আৰ্মাডা জাহাজেৰে যাত্ৰা কৰে। কু-সমন্বয়, ধুমুহাময় বতৰ আৰু এফিংহামৰ লৰ্ড হাৱাৰ্ডৰ অধীনত ইংৰাজী বহৰৰ সফল হেৰিং আক্ৰমণৰ ফলত এই পৰিকল্পনা বিফল হয়। এই বিফলতাই ভাবুকিৰ অন্ত পেলাব পৰা নাছিল: স্পেইনে আৰু দুটা আৰ্মাডা নিক্ষেপ কৰিছিল, ১৫৯৬ আৰু ১৫৯৭ চনত, কিন্তু দুয়োটাকে ধুমুহাই পিছুৱাই লৈ গৈছিল। ===স্কটলেণ্ডৰ সৈতে একত্ৰীকৰণ=== [[File:JamesIEngland (cropped).jpg|thumb|left|upright=.7|স্কটলেণ্ডৰ ৰজা জেমছ ষষ্ঠ ১৬০৩ চনত প্ৰথম জেমছ নামেৰে ইংলেণ্ডৰ ৰজা হৈ ইউনিয়ন অৱ দ্য ক্ৰাউনছ গঠন কৰে]] ১৬০৩ চনত স্কটৰ ৰজা জেমছ ষষ্ঠই ইংৰাজৰ স্বাৰ্থৰ দীৰ্ঘদিনীয়া প্ৰতিদ্বন্দ্বী ৰাজ্যই ইংলেণ্ডৰ সিংহাসন প্ৰথম জেমছ হিচাপে উত্তৰাধিকাৰী হিচাপে লাভ কৰাৰ পিছত দ্বীপটোৰ ৰাজনৈতিক গাঁথনি সলনি হয়, যাৰ ফলত ব্যক্তিগত সংঘৰ সৃষ্টি হয়।<ref name="Britons">{{harvnb|Colley|1992|p=12}}; {{Cite web |title=Making the Act of Union |work=Act of Union 1707 |url=http://www.parliament.uk/actofunion/01_background.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080609075346/http://www.parliament.uk/actofunion/01_background.html |archive-date=9 June 2008 |access-date=5 September 2009 |publisher=UK Parliament}}</ref> তেওঁ নিজকে গ্ৰেট ব্ৰিটেইনৰ ৰজা বুলি অভিহিত কৰিছিল যদিও ইংলিছ আইনত ইয়াৰ কোনো ভিত্তি নাছিল।<ref>{{Cite web |last=Hay |first=Denys |title=The term 'Great Britain' in the Middle Ages |url=http://ads.ahds.ac.uk/catalogue/adsdata/PSAS_2002/pdf/vol_089/89_055_066.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20090325061737/http://ads.ahds.ac.uk/catalogue/adsdata/PSAS_2002/pdf/vol_089/89_055_066.pdf |archive-date=25 March 2009 |access-date=19 February 2009 |website=ads.ahds.ac.uk}}</ref> ষষ্ঠ আৰু প্ৰথম জেমছৰ তত্ত্বাৱধানত ১৬১১ চনত পবিত্ৰ বাইবেলৰ অথৰাইজড কিং জেমছ ভাৰ্চন প্ৰকাশ পায়। ২০ শতিকাত আধুনিক সংশোধন প্ৰস্তুত নোহোৱালৈকে প্ৰায়বোৰ প্ৰটেষ্টেণ্ট খ্ৰীষ্টানে চাৰিশ বছৰ ধৰি পঢ়া বাইবেলেই মূল সংস্কৰণ আছিল। সংঘাতপূৰ্ণ ৰাজনৈতিক, ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক স্থিতিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ইংৰাজী গৃহযুদ্ধ সংসদৰ সমৰ্থক আৰু ৰজা প্ৰথম চাৰ্লছৰ সমৰ্থকসকলৰ মাজত সংঘটিত হৈছিল, যিবোৰক কথিত ভাষাত ক্ৰমে ৰাউণ্ডহেড আৰু কেভেলিয়াৰ বুলি জনা যায়। এইটো আছিল স্কটলেণ্ড আৰু আয়াৰলেণ্ডৰ সৈতে জড়িত তিনিখন ৰাজ্যৰ বহল বহুমুখী যুদ্ধৰ এক আন্তঃবোৱা অংশ। সংসদৰ সদস্যসকল বিজয়ী হয়, প্ৰথম চাৰ্লছক মৃত্যুদণ্ড দিয়া হয় আৰু ৰাজ্যখনৰ ঠাইত কমনৱেলথ গঠন হয়। সংসদ বাহিনীৰ নেতা অলিভাৰ ক্ৰমৱেলে ১৬৫৩ চনত নিজকে লৰ্ড প্ৰটেক্টৰ ঘোষণা কৰে; ইয়াৰ পিছত ব্যক্তিগত শাসনৰ এটা সময় আহিল।<ref name="O Cromwell">{{Cite web |title=Oliver Cromwell (English statesman) |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/143822/Oliver-Cromwell |access-date=8 August 2009 |website=[[Encyclopædia Britannica]]}}</ref> ক্ৰমৱেলৰ মৃত্যু আৰু তেওঁৰ পুত্ৰ ৰিচাৰ্ডে লৰ্ড প্ৰটেক্টৰ পদৰ পৰা পদত্যাগ কৰাৰ পিছত দ্বিতীয় চাৰ্লছক ১৬৬০ চনত ৰজা হিচাপে ঘূৰি আহিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনোৱা হয়, যিটো পদক্ষেপক পুনৰুদ্ধাৰ বুলি কোৱা হয়। দৃশ্যপট পুনৰ মুকলি হোৱাৰ লগে লগে "মেৰী মনাৰ্ক" দ্বিতীয় চাৰ্লছৰ পুনৰুদ্ধাৰৰ সময়ছোৱাত সূক্ষ্ম কলা, সাহিত্য আৰু পৰিবেশন কলাৰ ফুলনিত উজ্জ্বলি উঠে।<ref>Lyndsey Bakewell, "[https://web.archive.org/web/20200212175057/https://pdfs.semanticscholar.org/5c52/dfd2b876951f2d9ca982a2aa2460f52c228f.pdf Changing scenes and flying machines: re-examination of spectacle and the spectacular in Restoration theatre, 1660–1714]" (PhD. Diss. Loughborough University, 2016).</ref> ১৬৮৮ চনৰ গৌৰৱময় বিপ্লৱৰ পিছত সাংবিধানিকভাৱে ই প্ৰতিষ্ঠিত হয় যে, ৰজা আৰু সংসদে একেলগে শাসন কৰিব লাগে, যদিও প্ৰকৃত ক্ষমতা সংসদৰ থাকিব। ১৬৮৯ চনত অধিকাৰ বিলৰ সৈতে এইটো প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। উল্লেখ কৰা বিধিসমূহৰ ভিতৰত আছিল যে এই আইনখন কেৱল সংসদেহে প্ৰণয়ন কৰিব পাৰে আৰু ৰজাই ইয়াক স্থগিত ৰাখিব নোৱাৰে, লগতে সংসদৰ পূৰ্বৰ অনুমোদন অবিহনে ৰজাই কৰ আৰোপ বা সেনাবাহিনী গঢ়ি তুলিব নোৱাৰে।<ref>{{Cite book |last1=Adler |first1=Philip J. |url={{GBurl |id=mPoqfoiIp4sC |q=with the restoration it was not constitutionally established that king and parliament should rule together |p=340}} |title=World Civilization |last2=Pouwels |first2=Randall L. |date=2007 |publisher=Cengage Learning |isbn=978-0-495-50262-3 |page=340 |access-date=24 December 2010}}</ref> লগতে সেই সময়ৰ পৰা কোনো ব্ৰিটিছ ৰজাই হাউছ অৱ কমনছত বহি থকাৰ সময়ত প্ৰৱেশ কৰা নাই, যিটো বছৰি ব্ৰিটিছ ৰজাই সংসদৰ ৰাজ্যিক মুকলি অনুষ্ঠানত স্মৰণ কৰে যেতিয়া হাউছ অৱ কমনছৰ দুৱাৰবোৰ ৰজাৰ দূতৰ মুখত চেপি ধৰা হয়, যিটো সংসদৰ অধিকাৰ আৰু ৰজাৰ পৰা স্বাধীনতাৰ প্ৰতীক।<ref>[http://news.bbc.co.uk/democracylive/hi/guides/newsid_81000/81909.stm "Democracy Live: Black Rod"]. BBC. Retrieved 6 August 2008; {{cite EB1911|wstitle=Black Rod|volume=4}}</ref> ১৬৬০ চনত ৰয়েল ছ’চাইটি প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ লগে লগে বিজ্ঞানক যথেষ্ট উৎসাহিত কৰা হয়। [[File:Charles II of England.jpeg|thumb|upright=.7|alt=Painting of seated male figure, with long black hair wearing a white cape and breeches.|ইংৰাজ ৰাজতন্ত্ৰ আৰু ইংৰাজ গৃহযুদ্ধৰ পিছত শান্তি পুনৰুদ্ধাৰ কৰা হয় ৰজা দ্বিতীয় চাৰ্লছ অধীনত। ]] ১৬৬৬ চনত লণ্ডনৰ গ্ৰেট ফায়াৰে লণ্ডন চহৰখনক অগ্নিকুণ্ডত পৰিণত কৰি পেলায় যদিও তাৰ কিছু সময়ৰ পিছতে ছাৰ ক্ৰিষ্টোফাৰ ৰেনে ডিজাইন কৰা বহুতো উল্লেখযোগ্য অট্টালিকাৰে পুনৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়।<ref>{{cite news |title=London's Burning: The Great Fire |url=https://www.bbc.co.uk/history/british/civil_war_revolution/great_fire_02.shtml |access-date=25 September 2009 |work=BBC News}}</ref> ১৭ শতিকাৰ মাজভাগৰ পৰা শেষলৈকে দুটা ৰাজনৈতিক দলৰ উত্থান ঘটিছিল – ট’ৰী আৰু হুইগ। যদিও প্ৰথম অৱস্থাত ট'ৰীসকলে কেথলিক দ্বিতীয় জেমছক সমৰ্থন কৰিছিল, ১৬৮৮ চনৰ বিপ্লৱৰ সময়ত তেওঁলোকৰ কিছুমানে হুইগসকলৰ সৈতে জেমছক পৰাস্ত কৰি ৰজা হ'বলৈ অৰেঞ্জৰ ডাচ ৰাজকুমাৰ উইলিয়ামক আমন্ত্ৰণ জনাইছিল। বিশেষকৈ উত্তৰ অঞ্চলৰ কিছুমান ইংৰাজ লোক জেকবইট আছিল আৰু জেমছ আৰু তেওঁৰ পুত্ৰসকলক সহায় কৰি থাকিল। ষ্টুয়াৰ্ট বংশৰ অধীনত ইংলেণ্ডে বাণিজ্য, বিত্ত আৰু সমৃদ্ধিৰ ক্ষেত্ৰত সম্প্ৰসাৰণ ঘটায়। ৰয়েল নেভিয়ে ইউৰোপৰ সৰ্ববৃহৎ বণিক বহৰ গঢ়ি তুলিছিল।<ref>{{Cite web |title=The History Press {{!}} The Stuarts |url=https://www.thehistorypress.co.uk/the-stuarts |access-date=11 April 2021 |website=thehistorypress.co.uk }}{{Dead link|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ইংলেণ্ড আৰু স্কটলেণ্ডৰ সংসদে সন্মতি দিয়াৰ পিছত<ref name="Union with Scotland" /> দুয়োখন দেশে ৰাজনৈতিক সংঘত যোগদান কৰি ১৭০৭ চনত [[গ্ৰেট ব্ৰিটেইনৰ ৰাজ্য]] সৃষ্টি কৰে।<ref name="Britons" /> আৰু সংঘক ঠাই দিবলৈ আইন আৰু প্ৰত্যেকৰে জাতীয় গীৰ্জাৰ দৰে প্ৰতিষ্ঠান পৃথক হৈ থাকে।{{Sfn|Gallagher|2006|p=14}} ===পৰৱৰ্তী আধুনিক কাল=== [[File:CanalettoSomersetHouseTerrace.jpg|thumb|left|জৰ্জিয়ান যুগৰ টেমছ নদী ছামাৰচেট হাউছৰ টেৰেচৰ পৰা চেণ্ট পলৰ ফালে মুখ কৰি, আনুমানিক ১৭৫০]] নতুনকৈ গঠিত গ্ৰেট ব্ৰিটেইন ৰাজ্যৰ অধীনত ৰয়েল ছ’চাইটি আৰু অন্যান্য ইংৰাজী পদক্ষেপৰ পৰা পোৱা ফলাফলে স্কটিছ জ্ঞান-গৰিমাৰ সৈতে মিলি বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিকীত উদ্ভাৱনৰ সৃষ্টি কৰিছিল, আনহাতে ৰয়েল নৌসেনাৰ দ্বাৰা সুৰক্ষিত ব্ৰিটিছ বহিঃৰাজ্যৰ বাণিজ্যৰ বিপুল বৃদ্ধিয়ে ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠাৰ পথ প্ৰশস্ত কৰিছিল। ঘৰুৱাভাৱে ই ঔদ্যোগিক বিপ্লৱক আগুৱাই লৈ যায়, ইংলেণ্ডৰ আৰ্থ-সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিস্থিতিৰ গভীৰ পৰিৱৰ্তনৰ সময়ছোৱা, যাৰ ফলত ঔদ্যোগিক কৃষি, উৎপাদন, অভিযান্ত্ৰিক আৰু খননৰ লগতে নতুন আৰু অগ্ৰণী পথ, ৰে'ল আৰু পানীৰ নেটৱৰ্কৰ সৃষ্টি হয় যাতে ইয়াৰ সম্প্ৰসাৰণ আৰু উন্নয়নৰ সুবিধা হয়।<ref>{{Cite web |last=Hudson, Pat |title=The Workshop of the World |url=https://www.bbc.co.uk/history/british/victorians/workshop_of_the_world_01.shtml |access-date=10 December 2010 |publisher=BBC}}</ref> ১৭৬১ চনত উত্তৰ-পশ্চিম ইংলেণ্ডৰ ব্ৰীজৱাটাৰ খাল মুকলি হোৱাৰ লগে লগে ব্ৰিটেইনত খাল যুগৰ সূচনা হয়।<ref name="Briton20015">{{Harvnb|Office for National Statistics|2000|p=5}}; {{harvnb|McNeil|Nevell|2000|p=4}}.</ref> ১৮২৫ চনত বিশ্বৰ প্ৰথম স্থায়ী ভাপ ইঞ্জিনেৰে পৰিচালিত যাত্ৰীবাহী ৰেলপথ – ষ্টকটন আৰু ডাৰ্লিংটন ৰেলৱে – জনসাধাৰণৰ বাবে মুকলি কৰা হয়।<ref name="Briton20015" /> ঔদ্যোগিক বিপ্লৱৰ সময়ত বহু শ্ৰমিক ইংলেণ্ডৰ গ্ৰাম্য অঞ্চলৰ পৰা নতুন আৰু সম্প্ৰসাৰিত নগৰীয়া ঔদ্যোগিক অঞ্চললৈ গৈ কাৰখানাত কাম কৰে, যেনে বাৰ্মিংহাম আৰু মানচেষ্টাৰত,<ref>{{Harvnb|McNeil|Nevell|2000|p=9}}.; {{Cite web |last=Birmingham City Council |author-link=Birmingham City Council |title=Heritage |url=http://www.visitbirmingham.com/arts_and_culture/heritage/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20120426080011/http://www.visitbirmingham.com/arts_and_culture/heritage/ |archive-date=26 April 2012 |access-date=4 October 2009 |website=visitbirmingham.com |archivedate=26 April 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120426080011/http://www.visitbirmingham.com/arts_and_culture/heritage/ |deadurl=yes }}</ref> পিছৰখনেই বিশ্বৰ প্ৰথমখন ঔদ্যোগিক চহৰ।<ref name="Industrial city">{{Cite web |title=Manchester – the first industrial city |url=http://www.sciencemuseum.org.uk/on-line/energyhall/page84.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120309184810/http://www.sciencemuseum.org.uk/on-line/energyhall/page84.asp |archive-date=9 March 2012 |access-date=17 March 2012 |publisher=Entry on Sciencemuseum website}}</ref> ইংলেণ্ডে সমগ্ৰ ফৰাচী বিপ্লৱৰ সময়ছোৱাত, তৃতীয় জৰ্জ আৰু উইলিয়াম পিট দ্য ইয়ংগাৰৰ অধীনত আপেক্ষিকভাৱে স্থিৰতা বজাই ৰাখিছিল। চতুৰ্থ জৰ্জৰ মহল সূক্ষ্ম কলা আৰু স্থাপত্যৰ আড়ম্বৰ আৰু কৃতিত্বৰ বাবে বিখ্যাত হৈ পৰে।<ref>{{Cite web |title=Regency {{!}} British Architectural Dates and Styles {{!}} Property {{!}} UK {{!}} Mayfair Office |url=https://www.mayfairoffice.co.uk/members-home/British-Architectural-Styles/British-Architectural-Styles-Regency |access-date=8 April 2021 |website=mayfairoffice.co.uk |archive-date=17 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210417084322/https://www.mayfairoffice.co.uk/members-home/British-Architectural-Styles/British-Architectural-Styles-Regency |url-status=dead |archivedate=17 April 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210417084322/https://www.mayfairoffice.co.uk/members-home/British-Architectural-Styles/British-Architectural-Styles-Regency |deadurl=yes }}</ref> নেপোলিয়ন যুদ্ধৰ সময়ত নেপোলিয়নে দক্ষিণ-পূবৰ পৰা আক্ৰমণ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল; কিন্তু এই কথা প্ৰকাশ নাপালে আৰু নেপোলিয়ন বাহিনীক ব্ৰিটিছৰ হাতত পৰাস্ত হয়: সাগৰত হৰেচিঅ' নেলচনে আৰু স্থলভাগত আৰ্থাৰ ৱেলছলিয়ে। ট্ৰেফালগাৰ যুদ্ধত এই বৃহৎ বিজয়ে অষ্টাদশ শতিকাৰ সময়ছোৱাত ব্ৰিটেইনে প্ৰতিষ্ঠা কৰা নৌসেনাৰ আধিপত্যক নিশ্চিত কৰিছিল।<ref>Bennet, Geoffrey (2004). ''The Battle of Trafalgar''. England: Pen & Sword Books Limited, CPI UK, South Yorkshire.</ref> নেপোলিয়ন যুদ্ধই ব্ৰিটিছত্বৰ ধাৰণা আৰু ইংৰাজ, স্কট আৰু ৱেলছৰ সৈতে ভাগ কৰা এক সংযুক্ত জাতীয় ব্ৰিটিছ জনসাধাৰণৰ পোষকতা কৰিছিল।<ref name="Colley1">{{Harvnb|Colley|1992|p=1}}.</ref> [[File:Turner, The Battle of Trafalgar (1822).jpg|alt=multi-storey square industrial buildings beyond a river|thumb|right|নেপোলিয়ন যুদ্ধৰ সময়ত ৰয়েল নেভি আৰু ফ্ৰান্স আৰু স্পেইনৰ সংযুক্ত বহৰৰ মাজত হোৱা নৌসেনাৰ যুদ্ধ আছিল ট্ৰেফালগাৰ যুদ্ধ।<ref>{{Cite web |date=28 July 2014 |title=Department of History – Napoleonic Wars |url=http://www.westpoint.edu/history/SitePages/Napoleonic%20Wars.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140728203458/http://www.westpoint.edu/history/SitePages/Napoleonic%20Wars.aspx |archive-date=28 July 2014 |access-date=8 April 2021}}</ref>]] ভিক্টোৰিয়ান যুগত লণ্ডন বিশ্বৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু জনবহুল মহানগৰ হিচাপে পৰিগণিত হয় আৰু ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যৰ ভিতৰত বাণিজ্য – লগতে ব্ৰিটিছ সামৰিক আৰু নৌসেনাৰ স্থিতি – সুপ্ৰতিষ্ঠিত আছিল।<ref>{{Cite book |last=Haggard |first=Robert F. |url={{GBurl |id=53VUwDw_UYMC |q=prestige of the british empire in victorian times |p=13}} |title=The persistence of Victorian liberalism:The Politics of Social Reform in Britain, 1870–1900 |publisher=Greenwood Publishing |year=2001 |isbn=978-0-313-31305-9 |page=13 |access-date=26 December 2010}}</ref> প্ৰযুক্তিগতভাৱে এই যুগত বহুতো উদ্ভাৱন দেখা গৈছিল, যিয়ে যুক্তৰাজ্যৰ শক্তি আৰু সমৃদ্ধিৰ মূল চাবিকাঠি বুলি প্ৰমাণিত হৈছিল।<ref name="Atterbury 2011">{{Cite web |last=Atterbury |first=Paul |date=17 February 2011 |title=Victorian Technology |url=http://www.bbc.co.uk/history/british/victorians/victorian_technology_01.shtml |access-date=13 October 2020 |publisher=BBC}}</ref> চাৰ্টিষ্ট আৰু ভোটাধিকাৰৰ দৰে উগ্ৰপন্থীৰ পৰা ঘৰতে ৰাজনৈতিক আন্দোলনে বিধান সংস্কাৰ আৰু সৰ্বজনীন ভোটাধিকাৰ সাধন কৰে।<ref>{{Cite web |last=Crawford, Elizabeth |title=Women: From Abolition to the Vote |url=https://www.bbc.co.uk/history/british/abolition/abolition_women_article_01.shtml#five |access-date=10 December 2010 |publisher=BBC}}</ref> পূব-মধ্য ইউৰোপত ক্ষমতাৰ পৰিৱৰ্তনৰ ফলত প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধৰ সৃষ্টি হয়; মিত্ৰশক্তিৰ অংশ হিচাপে যুক্তৰাজ্যৰ হৈ যুঁজি থকা লাখ লাখ ইংৰাজ সৈন্যৰ মৃত্যু হয়।{{Efn|Figure of 550,000 military deaths is for England and Wales.{{Sfn|Cox|1970|p=180}}}} যুদ্ধ প্ৰযুক্তিৰ বিকাশৰ ফলত ব্লিটজৰ সময়ত বিমান আক্ৰমণৰ ফলত বহু চহৰ ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়। যুদ্ধৰ পিছত ব্ৰিটিছ সাম্ৰাজ্যই দ্ৰুত ঔপনিবেশিকৰণৰ অভিজ্ঞতা লাভ কৰে আৰু প্ৰযুক্তিগত উদ্ভাৱনৰ গতি দ্ৰুতগতিত বৃদ্ধি পায়; অটোম'বাইল পৰিবহণৰ প্ৰধান মাধ্যম হৈ পৰে আৰু ফ্ৰেংক হুইটলে জেট ইঞ্জিনৰ বিকাশৰ ফলত বিমান যাত্ৰা বিস্তৃত হয়।<ref>{{Cite news |last=Golley, John |date=10 August 1996 |title=Obituaries: Air Commodore Sir Frank Whittle |work=The Independent |location=London |url=https://www.independent.co.uk/news/people/obituaries-air-commodore-sir-frank-whittle-1309015.html |access-date=2 December 2010}}</ref> ইংলেণ্ডত ব্যক্তিগত মটৰ চলোৱাৰ দ্বাৰা আৱাসিক আৰ্হি সলনি কৰা হয়, আৰু ১৯৪৮ চনত ৰাষ্ট্ৰীয় স্বাস্থ্য সেৱাৰ সৃষ্টিৰ ফলত সকলো স্থায়ী বাসিন্দাক প্ৰয়োজনৰ সময়ত বিনামূলীয়াকৈ ৰাজহুৱা পুঁজিৰে স্বাস্থ্যসেৱা প্ৰদান কৰা হয়। এইবোৰে ২০ শতিকাৰ মাজভাগত ইংলেণ্ডত স্থানীয় চৰকাৰৰ সংস্কাৰৰ সূচনা কৰে।<ref>{{Harvnb|Clark|Steed|Marshall|1973|p=1}}; {{Harvnb|Wilson|Game|2002|p=55}}.</ref> [[File:Frith A Private View.jpg|thumb|ভিক্টোৰিয়ান যুগক প্ৰায়ে সোণালী যুগ বুলি উল্লেখ কৰা হয়। সাংস্কৃতিক বিভাজন দেখুৱাবলৈ উইলিয়াম পাৱেল ফ্ৰিথে কৰা চিত্ৰকলা। ]] ২০ শতিকাৰ পৰা ইংলেণ্ডলৈ জনসংখ্যাৰ যথেষ্ট গতিশীলতা হৈছে, বেছিভাগেই ব্ৰিটিছ দ্বীপপুঞ্জৰ অন্যান্য অংশৰ পৰা, কিন্তু কমনৱেলথৰ পৰাও, বিশেষকৈ ভাৰতীয় উপমহাদেশৰ পৰাও।<ref>{{harvnb|Gallagher|2006|pp=10–11}}.</ref> ১৯৭০ চনৰ পৰা উৎপাদনৰ পৰা বহু পৰিমাণে আঁতৰি আহিছে আৰু সেৱা উদ্যোগৰ ওপৰত গুৰুত্ব বৃদ্ধি পাইছে।<ref name="Thatcher" /> যুক্তৰাজ্যৰ অংশ হিচাপে এই অঞ্চলটোৱে ইউৰোপীয় অৰ্থনৈতিক সম্প্ৰদায় নামৰ এক উমৈহতীয়া বজাৰ পদক্ষেপত যোগদান কৰে যি ইউৰোপীয় সংঘত পৰিণত হয়। ২০ শতিকাৰ শেষৰ ফালৰ পৰা যুক্তৰাজ্যৰ প্ৰশাসন স্কটলেণ্ড, ৱেলছ আৰু উত্তৰ আয়াৰলেণ্ডত বিভক্ত শাসনৰ দিশত আগবাঢ়িছে।<ref>{{Cite journal |last=Keating |first=Michael |author-link=Michael Keating (political scientist) |date=1 January 1998 |title=Reforging the Union: Devolution and Constitutional Change in the United Kingdom |url=https://archive.org/details/sim_publius_winter-1998_28_1/page/217 |journal=Publius: The Journal of Federalism |volume=28 |issue=1 |page=217 |doi=10.1093/oxfordjournals.pubjof.a029948}}</ref> ইংলেণ্ড আৰু ৱেলছ যুক্তৰাজ্যৰ ভিতৰত এক অধিকাৰক্ষেত্ৰ হিচাপে অস্তিত্ব অব্যাহত আছে।<ref name="BBC Wales">{{Cite web |year=2009 |title=The coming of the Tudors and the Act of Union |url=https://www.bbc.co.uk/wales/history/sites/themes/guide/ch11_part2_coming_of_the_tudor.shtml |access-date=9 September 2009 |website=[[BBC Wales]] |publisher=BBC News}}</ref> বিভাজনে অধিক ইংৰাজী-নিৰ্দিষ্ট পৰিচয় আৰু দেশপ্ৰেমৰ ওপৰত অধিক গুৰুত্ব দিবলৈ উদ্দীপিত কৰিছে।<ref>{{harvnb|Kenny|English|Hayton|2008|p=3}}; {{Harvnb|Ward|2004|p=180}}.</ref> ইংৰাজ চৰকাৰৰ কোনো বিভক্ত চৰকাৰ নাই যদিও উপ-আঞ্চলিক ভিত্তিত একেধৰণৰ ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলাৰ প্ৰচেষ্টা গণভোটৰ দ্বাৰা নাকচ কৰা হৈছিল।<ref name="The Times 2004-11-05" /> ==শাসন ব্যৱস্থা== ===ৰাজনীতি=== ইংলেণ্ড যুক্তৰাজ্যৰ অংশ, সংসদীয় ব্যৱস্থাৰ সৈতে সাংবিধানিক ৰাজতন্ত্ৰ।<ref>[https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-kingdom/ "United Kingdom"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210109221834/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/united-kingdom/ |date=2021-01-09 }} CIA ''The World Factbook'']. Retrieved 13 April 2021</ref> ১৭০৭ চনৰ পিছত ইংলেণ্ডৰ চৰকাৰ গঠন হোৱা নাছিল, যেতিয়া ইউনিয়ন সন্ধিৰ চৰ্তসমূহ কাৰ্যকৰী কৰা ১৭০৭ চনৰ ''এক্টছ অৱ ইউনিয়নে'' ইংলেণ্ড আৰু স্কটলেণ্ডৰ সৈতে যোগ দি গ্ৰেট ব্ৰিটেইন ৰাজ্য গঠন কৰে।<ref>{{Cite web |title=The Act of Union between England and Scotland |url=https://www.historic-uk.com/HistoryUK/HistoryofBritain/The-Act-of-Union/ |access-date=25 December 2023 |website=Historic UK}}</ref> সংঘৰ আগতে ইংলেণ্ডত ইয়াৰ ৰজা আৰু ইংলেণ্ডৰ সংসদে শাসন কৰিছিল। ইংলেণ্ড পোনপটীয়াকৈ যুক্তৰাজ্যৰ সংসদৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হয় যদিও যুক্তৰাজ্যৰ আন দেশসমূহে চৰকাৰসমূহ হস্তান্তৰিত কৰিছে।<ref name="Union with Scotland">{{Cite web |title=The first Parliament of Great Britain |url=http://www.parliament.uk/actofunion/08_02_great.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080621165514/http://www.parliament.uk/actofunion/08_02_great.html |archive-date=21 June 2008 |access-date=5 September 2009 |publisher=Parliament}}</ref> [[File:Palace of Westminster, London - Feb 2007.jpg|thumb|upright=1.2|alt=Photograph of rectangular floodlight building, reflected in water. The building has multiple towers including one at each end. The tower on the right includes an illuminated clock face.|right|ইংলেণ্ডৰ প্ৰত্যক্ষ শাসন ব্যৱস্থা থকা যুক্তৰাজ্যৰ সংসদৰ মুখ্য কাৰ্যালয় ৱেষ্টমিনিষ্টাৰ প্ৰাসাদ]] ইংলেণ্ডত ইয়াক কেনেকৈ প্ৰতিহত কৰিব পাৰি সেই লৈ বিতৰ্ক হৈছে। প্ৰথমে ইংলেণ্ডৰ বিভিন্ন অঞ্চল হস্তান্তৰ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল যদিও ২০০৪ চনৰ গণভোটত উত্তৰ-পূবে এই প্ৰস্তাৱ নাকচ কৰাৰ পিছত এই কাম কৰা হোৱা নাই।<ref name="Devolution">{{Cite web |last=Cabinet Office |author-link=Cabinet Office |date=26 March 2009 |title=Devolution in the United Kingdom |url=http://www.cabinetoffice.gov.uk/devolution.aspx |access-date=16 August 2009 |publisher=cabinetoffice.gov.uk}}</ref> ২০২৪ চনত ব্ৰিটেইন চৰকাৰৰ মন্ত্ৰী, লণ্ডনৰ মেয়ৰ আৰু সংযুক্ত কৰ্তৃপক্ষৰ নেতাসকলক একত্ৰিত কৰিবলৈ ইংলেণ্ডৰ বাবে মেয়ৰেল কাউন্সিল নামেৰে জনাজাত কেৱল ইংলেণ্ডৰ এটা আন্তঃচৰকাৰী সংস্থা গঠন কৰা হয়।<ref>{{cite web |url=https://www.gov.uk/government/news/deputy-prime-minister-launches-first-ever-mayoral-council |title=Deputy Prime Minister launches first-ever Mayoral Council}}</ref> ৱেষ্টমিনিষ্টাৰ প্ৰাসাদত ভিত্তি কৰি ব্ৰিটিছ সংসদৰ নিম্ন সদন হাউছ অৱ কমনছত ইংলেণ্ডৰ সমষ্টিসমূহৰ বাবে মুঠ ৬৫০ জনৰ ভিতৰত ৫৪৩জন সংসদ সদস্য (এম পি) আছে।<ref>{{Cite web |title=Lists of MPs |url=http://www.parliament.uk/mps-lords-and-offices/mps/ |access-date=21 May 2009 |publisher=Parliament.uk}}</ref> ইংলেণ্ডক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছে লেবাৰ পাৰ্টিৰ ৩৪৭ জন, কনজাৰ্ভেটিভ পাৰ্টিৰ ১১৬ জন, লিবাৰেল ডেম’ক্ৰেটৰ ৬৫ জন, ৰিফৰ্ম ইউ কেৰ ৫জন আৰু ইংলেণ্ড আৰু ৱেলছৰ গ্ৰীণ পাৰ্টিৰ ৪জন সাংসদে। ===আইন=== [[File:Royal Courts of Justice (6201094569).jpg|thumb|ৰয়েল ক’ৰ্টছ অৱ জাষ্টিছ]] শতিকাজুৰি বিকশিত হোৱা ইংৰাজী আইন আইনী ব্যৱস্থাটোৱেই হৈছে বেছিভাগ কমনৱেলথ আইন<ref>{{Cite web |title=Common Law |url=http://dictionary.law.com/Default.aspx?selected=248 |access-date=5 October 2013 |website=The People's Law Dictionary |publisher=ALM Media Properties}}</ref><ref>{{Cite web |date=19 October 2000 |title=The Common Law in the British Empire |url=http://www.h-net.msu.edu/~law/ASLH/conferences/2000conference/101900345b.htm |access-date=20 August 2011 |publisher=H-net.msu.edu}}</ref> আৰু আমেৰিকাত (লুইজিয়ানাৰ বাহিৰে) ব্যৱহৃত সাধাৰণ আইন আইনী ব্যৱস্থাৰ ভিত্তি। এতিয়া যুক্তৰাজ্যৰ অংশ হোৱাৰ পিছতো ইংলেণ্ড আৰু ৱেলছৰ আদালতৰ আইনী ব্যৱস্থাটো ইউনিয়ন সন্ধিৰ অধীনত স্কটলেণ্ডত ব্যৱহৃত আইনী ব্যৱস্থাৰ পৰা পৃথক আইনী ব্যৱস্থা হিচাপে চলি থাকিল। ইংৰাজী আইনখনৰ সাধাৰণ মূল কথাটো হ'ল ইয়াক আদালতত বহি থকা ন্যায়াধীশসকলে নিজৰ সাধাৰণ জ্ঞান আৰু আইনী নজিৰৰ জ্ঞান – ষ্টাৰ ডিচিচিছ – তেওঁলোকৰ সন্মুখৰ তথ্যসমূহৰ ওপৰত প্ৰয়োগ কৰি তৈয়াৰ কৰে।<ref>{{harvnb|Fafinski|2007|p=60}}.</ref> আদালত ব্যৱস্থাৰ নেতৃত্বত আছে ইংলেণ্ড আৰু ৱেলছৰ জ্যেষ্ঠ আদালত, য'ত আপিল আদালত, দেৱানী গোচৰৰ উচ্চ ন্যায়ালয় আৰু অপৰাধমূলক গোচৰৰ বাবে ক্ৰাউন আদালত থাকে।<ref>{{harvnb|Fafinski|2007|p=127}}.</ref> ইংলেণ্ড আৰু ৱেলছৰ অপৰাধমূলক আৰু দেৱানী গোচৰৰ সৰ্বোচ্চ আদালত হৈছে যুক্তৰাজ্যৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়। ২০০৯ চনত সাংবিধানিক পৰিৱৰ্তনৰ পিছত ইয়াৰ সৃষ্টি হৈছিল, হাউছ অৱ লৰ্ডছৰ ন্যায়িক কাম-কাজ গ্ৰহণ কৰি।<ref>{{Cite web |title=Constitutional reform: A Supreme Court for the United Kingdom |url=http://www.dca.gov.uk/consult/supremecourt/supreme.pdf |url-status=dead |archive-url=http://webarchive.nationalarchives.gov.uk/20090117132005/http://www.dca.gov.uk/consult/supremecourt/supreme.pdf |archive-date=17 January 2009 |access-date=5 September 2009 |publisher=DCA.gov.uk}}</ref> উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ এটা সিদ্ধান্ত স্তৰবৃত্তৰ আন প্ৰতিখন আদালতৰ বাবে বাধ্যতামূলক, যিয়ে ইয়াৰ নিৰ্দেশনা অনুসৰণ কৰিব লাগিব।<ref>{{harvnb|Fafinski|2007|p=67}}.</ref> ন্যায় বিভাগৰ ৰাজ্যিক সচিব হৈছে ইংলেণ্ডৰ ন্যায়পালিকা, আদালত ব্যৱস্থা আৰু কাৰাগাৰ আৰু পৰীক্ষামূলক ব্যৱস্থাৰ বাবে সংসদৰ দায়বদ্ধ মন্ত্ৰী।<ref>{{Cite web |title=Lord Chancellor and Secretary of State for Justice |url=https://www.gov.uk/government/ministers/secretary-of-state-for-justice |website=GOV.UK}}</ref> ১৯৮১ চনৰ পৰা ১৯৯৫ চনৰ ভিতৰত অপৰাধ বৃদ্ধি পায় যদিও ১৯৯৫–২০০৬ চনৰ সময়ছোৱাত ৪২% হ্ৰাস পায়।<ref>{{Cite web |title=Crime over the last 25 years |url=http://www.homeoffice.gov.uk/rds/pdfs07/crime0607summ.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090324214809/http://www.homeoffice.gov.uk/rds/pdfs07/crime0607summ.pdf |archive-date=24 March 2009 |access-date=5 September 2009 |publisher=HomeOffice.gov.uk |archivedate=24 March 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090324214809/http://www.homeoffice.gov.uk/rds/pdfs07/crime0607summ.pdf |deadurl=yes }}</ref> একে সময়ছোৱাতে কাৰাগাৰৰ জনসংখ্যা দুগুণ বৃদ্ধি পালে, যাৰ ফলত ই পশ্চিম ইউৰোপৰ ভিতৰতে সৰ্বাধিক কাৰাগাৰত বন্দী হোৱাৰ হাৰ প্ৰতি এক লাখত ১৪৭ জন।<ref name="Crime BBC">{{Cite news |date=8 February 2008 |title=New record high prison population |work=BBC News |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk_politics/7235438.stm |access-date=5 September 2009}}</ref> ন্যায় মন্ত্ৰালয়ক প্ৰতিবেদন দিয়া মহামহিম কাৰাগাৰ সেৱাই বেছিভাগ কাৰাগাৰ পৰিচালনা কৰে, ২০২২ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈকে ইংলেণ্ড আৰু ৱেলছত ৮১,৩০৯জন বন্দীক আৱাস দিয়া হৈছে।<ref>{{Cite web |title=Offender management statistics quarterly: April to June 2022 |url=https://www.gov.uk/government/statistics/offender-management-statistics-quarterly-april-to-june-2022/offender-management-statistics-quarterly-april-to-june-2022 |access-date=14 November 2022 |website=GOV.UK}}</ref> ===উপ-বিভাগ=== ইংলেণ্ডৰ মহকুমাসমূহ চাৰিটা স্তৰলৈকে উপ-ৰাষ্ট্ৰীয় বিভাগৰে গঠিত, যিবোৰ স্থানীয় চৰকাৰৰ উদ্দেশ্যে সৃষ্টি কৰা বিভিন্ন ধৰণৰ প্ৰশাসনিক সত্তাৰ জৰিয়তে নিয়ন্ত্ৰিত হয়। লণ্ডন অঞ্চলৰ বাহিৰত ইংলেণ্ডৰ সৰ্বোচ্চ স্তৰ হৈছে ৪৮খন আনুষ্ঠানিক কাউন্টি।<ref name="britannicagov">{{harvnb|Encyclopædia Britannica|2002|p=100}}</ref> এইবোৰ মূলতঃ ভৌগোলিক ফ্ৰেম অৱ ৰেফাৰেন্স হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰে ৩৮ টা মধ্যযুগৰ পৰা ক্ৰমান্বয়ে বিকশিত হৈছিল; ১৯৭৪ চনত এইবোৰ ৫১ আৰু ১৯৯৬ চনত বৰ্তমানৰ সংখ্যালৈ পৰিৱৰ্তন কৰা হয়।<ref name="maud">{{harvnb|Redcliffe-Maud|Wood|1974}}.</ref> প্ৰত্যেকৰে এজন লৰ্ড লেফটেনেণ্ট আৰু হাই শ্বেৰিফ আছে; এই পদসমূহ স্থানীয়ভাৱে ব্ৰিটিছ ৰজাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="britannicagov" /> কিছুমান কাউন্টি, যেনে হেৰেফৰ্ডশ্বাইৰ, কেৱল আৰু অধিক অসামৰিক পেৰিছত ভাগ কৰা হয়। বাৰ্কশ্বাৰৰ ৰয়েল কাউন্টি আৰু মহানগৰ কাউন্টিসমূহৰ মৰ্যাদা অন্যান্য আনুষ্ঠানিক কাউন্টিতকৈ বেলেগ ধৰণৰ।<ref>{{Cite web |last=abcounties.com |date=26 June 2013 |title=The problem of 'county confusion' – and how to resolve it |url=https://abcounties.com/counties/county-confusion/ |access-date=17 September 2023 |website=Association of British Counties}}</ref> দ্বিতীয় স্তৰটো সংযুক্ত কৰ্তৃপক্ষ আৰু ২৭খন কাউন্টি-স্তৰৰ শ্বাইৰ কাউন্টিৰে গঠিত। ১৯৭৪ চনত সকলো আনুষ্ঠানিক কাউন্টি দুটা স্তৰৰ আছিল; আৰু মহানগৰ কাউন্টি স্তৰটো পৰ্যায়ক্ৰমে বন্ধ হোৱাৰ লগে লগে ১৯৯৬ চনৰ সংস্কাৰে আনুষ্ঠানিক কাউন্টি আৰু প্ৰশাসনিক কাউন্টি স্তৰক পৃথক কৰি পেলায়। ইংলেণ্ডকো স্থানীয় চৰকাৰী জিলাত বিভক্ত কৰা হৈছে।<ref name="localgov">{{harvnb|Singh|2009|p=53}}.</ref> জিলাখনে কোনো আনুষ্ঠানিক কাউন্টিৰ সৈতে সংযুক্ত হ'ব পাৰে, বা শ্বাইৰ কাউন্টিৰ ভিতৰত জিলাৰ স্তৰ হ'ব পাৰে, ৰয়েল বা মেট্ৰ'পলিটান বৰো হ'ব পাৰে, বৰো বা চহৰৰ মৰ্যাদা থাকিব পাৰে, বা একক কৰ্তৃপক্ষ হ'ব পাৰে। সম্প্ৰদায় পৰ্যায়ত ইংলেণ্ডৰ বহু অংশ নিজাকৈ পৰিষদ থকা অসামৰিক প্যাৰিছত বিভক্ত; গ্ৰেটাৰ লণ্ডনত এনে এটা পেৰিছ, কুইনছ পাৰ্ক, ১৯৬৫ চনত বিলুপ্ত হোৱাৰ পিছত ২০১৪ চনৰ হিচাপত আছে, যেতিয়ালৈকে ২০০৭ চনত আইন প্ৰণয়নে ইহঁতক বিনোদনৰ অনুমতি নিদিলে। ====লণ্ডন==== ১৯৯৪ চনৰ পৰা ২০১০ চনৰ আৰম্ভণিলৈকে ইংলেণ্ডক কেইটামান উদ্দেশ্যৰ বাবে অঞ্চলত ভাগ কৰা হৈছিল; ১৯৯৮ চনত লণ্ডন অঞ্চলৰ বাবে হোৱা গণভোটে দুবছৰৰ পিছত লণ্ডন বিধানসভাৰ সৃষ্টি কৰে।<ref>{{Cite news |last=Cooper |first=Hilary |date=29 March 2011 |title=Tiers shed as regional government offices disappear |work=The Guardian |location=London |url=https://www.theguardian.com/society/2011/mar/29/regional-government-disappears-1500-jobs-lost |access-date=16 June 2011}}</ref> ২০০৪ চনৰ উত্তৰ-পূব ইংলেণ্ডৰ বিভাজন গণভোটে লণ্ডনৰ বাহিৰৰ আঞ্চলিক গাঁথনি বিলুপ্ত কৰি অধিক আঞ্চলিক বিধানসভাৰ বিভাজন বাতিল কৰে।<ref name="The Times 2004-11-05">{{Cite news |last1=Sherman |first1=Jill |last2=Andrew Norfolk |date=5 November 2004 |title=Prescott's dream in tatters as North East rejects assembly |work=The Times |location=London |url=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/article503255.ece |access-date=5 September 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100525121618/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/article503255.ece |archive-date=25 May 2010 |archivedate=25 May 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100525121618/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/article503255.ece |deadurl=yes }}</ref> প্ৰশাসনিকভাৱে লণ্ডন ৩৩খন স্থানীয় চৰকাৰী জিলাৰ মাজত বিভক্ত: ৩২খন লণ্ডন বৰো আৰু লণ্ডন চহৰ।<ref>{{harvnb|Axford|2002|p=315}}.</ref> লণ্ডনৰ ৩২টা বৰোৱে গ্ৰেটাৰ লণ্ডনৰ আনুষ্ঠানিক কাউন্টি গঠন কৰে, লণ্ডন চহৰখন এখন পৃথক আনুষ্ঠানিক কাউন্টি। ==ভূ-প্ৰকৃতি== ===প্ৰাকৃতিক দৃশ্য আৰু নদী=== [[File:Malvern Hills - England.jpg|left|thumb|ইংৰাজী কাউণ্টি ৱৰ্চেষ্টাৰশ্বাইৰ আৰু হেৰেফৰ্ডশ্বাইৰত অৱস্থিত মালভাৰ্ন পাহাৰ। পাহাৰবোৰক গ্ৰাম্য পৰিৱেশে অসাধাৰণ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য্যৰ এলেকা হিচাপে নিৰ্ধাৰণ কৰিছে। ]] ভৌগোলিকভাৱে ইংলেণ্ডে গ্ৰেট ব্ৰিটেইন দ্বীপৰ মধ্য আৰু দক্ষিণ দুই তৃতীয়াংশ অংশৰ লগতে আইল অৱ ৱাইট আৰু আইলছ অৱ চিলিৰ দৰে সাগৰৰ পাৰৰ দ্বীপসমূহকো সামৰি লৈছে। ইয়াৰ সীমা যুক্তৰাজ্যৰ আন দুখন দেশ: উত্তৰে স্কটলেণ্ড আৰু পশ্চিমে ৱেলছ। ব্ৰিটেইনৰ মূল ভূখণ্ডৰ আন যিকোনো অংশতকৈ ইংলেণ্ড ইউৰোপ মহাদেশৰ ওচৰত। ইয়াক ফ্ৰান্স (হাউটছ-ডি-ফ্ৰান্স)ৰ পৰা ২১ মাইল (৩৪ কিলোমিটাৰ)<ref name="Engchannel">{{Cite web |year=2009 |title=English Channel |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/187921/English-Channel |access-date=15 August 2009 |website=[[Encyclopædia Britannica]] |publisher=britannica.com}}</ref> সাগৰীয় ব্যৱধানেৰে পৃথক কৰা হৈছে যদিও দুয়োখন দেশক ফ'ল্কষ্টোনৰ ওচৰৰ চেনেল সুৰংগৰ দ্বাৰা সংযোগ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web |title=History |url=http://www.eurotunnel.com/ukcP3Main/ukcCorporate/ukcAboutUs/ukm/history.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081116055538/http://www.eurotunnel.com/ukcP3Main/ukcCorporate/ukcAboutUs/ukm/history.htm |archive-date=16 November 2008 |access-date=5 September 2009 |publisher=EuroTunnel.com}}</ref> ইংলেণ্ডৰ পাৰ আইৰিছ সাগৰ, উত্তৰ সাগৰ আৰু আটলাণ্টিক মহাসাগৰতো আছে। লণ্ডন, লিভাৰপুল আৰু নিউকেষ্টলৰ বন্দৰসমূহ ক্ৰমে টেমছ, মাৰ্চি আৰু টাইনৰ জোৱাৰ-ভাটাৰ নদীৰ ওপৰত অৱস্থিত। ২২০ মাইল (৩৫০ কিলোমিটাৰ) উচ্চতাৰ চেভাৰ্ণ ইংলেণ্ডৰ মাজেৰে বৈ যোৱা আটাইতকৈ দীঘল নদী।<ref>{{Cite web |title=The River Severn |url=https://www.bbc.co.uk/england/sevenwonders/west/severn-river/ |access-date=5 December 2010 |publisher=BBC}}</ref> ই ব্ৰিষ্টল চেনেলত খালী হয় আৰু ইয়াৰ চেভাৰ্ণ ব'ৰ (এটা জোৱাৰ-ভাটাৰ ব'ৰ)ৰ বাবে উল্লেখযোগ্য, যাৰ উচ্চতা ২ মিটাৰ (৬.৬ ফুট) পৰ্যন্ত হ'ব পাৰে।<ref>{{Cite web |title=Severn Bore and Trent Aegir |url=http://www.environment-agency.gov.uk/homeandleisure/recreation/31439.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101122125420/http://environment-agency.gov.uk/homeandleisure/recreation/31439.aspx |archive-date=22 November 2010 |access-date=5 December 2010 |publisher=Environment Agency |archivedate=22 November 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101122125420/http://environment-agency.gov.uk/homeandleisure/recreation/31439.aspx |deadurl=yes }}</ref> কিন্তু ইংলেণ্ডৰ সম্পূৰ্ণ দীঘল নদীখন হৈছে টেমছ, যাৰ দৈৰ্ঘ্য ২১৫ মাইল (৩৪৬ কিলোমিটাৰ)।<ref name="Thames">{{Cite web |title=River Thames and London (England) |url=http://www.thisislondon.co.uk/standard-home/related-139-94056-articles-reviews/River+Thames-London+(England)/related.do |access-date=17 August 2009 |website=London Evening Standard |location=London}}{{dead link|date=October 2017|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> ইংলেণ্ডত বহুতো হ্ৰদ আছে; আটাইতকৈ ডাঙৰটো হৈছে উইণ্ডাৰমিৰ, যিটো উপযুক্তভাৱে নামকৰণ কৰা লেক ডিষ্ট্ৰিক্টৰ ভিতৰত।<ref name="metoffice_nw">{{Cite web |title=North West England & Isle of Man: climate |url=http://www.metoffice.gov.uk/climate/uk/nw/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110605003213/http://www.metoffice.gov.uk/climate/uk/nw/ |archive-date=5 June 2011 |access-date=5 December 2010 |publisher=Met Office}}</ref> ইংলেণ্ডৰ বেছিভাগ ভূ-প্ৰকৃতি নিম্ন পাহাৰ আৰু সমভূমিৰে গঠিত, দেশৰ উত্তৰ আৰু পশ্চিম অংশত উচ্চভূমি আৰু পাহাৰীয়া ভূখণ্ড। উত্তৰ উচ্চভূমিৰ ভিতৰত পূব আৰু পশ্চিমলৈ বিভাজিত উচ্চভূমিৰ শৃংখল পেনিনছ, কাম্ব্ৰিয়াৰ লেক ডিষ্ট্ৰিক্ট পৰ্বতমালা আৰু ইংলেণ্ড আৰু স্কটলেণ্ডৰ সীমান্তত বিস্তৃত চেভিঅ'ট পাহাৰ আদি অন্তৰ্ভুক্ত। ইংলেণ্ডৰ সৰ্বোচ্চ স্থান, ৯৭৮ মিটাৰ (৩,২০৯ ফুট) লেক ডিষ্ট্ৰিক্টৰ স্কেফেল পাইক।<ref name="metoffice_nw" /> শ্ৰপশ্বায়াৰ পাহাৰ ৱেলছৰ ওচৰত থকাৰ বিপৰীতে ডাৰ্টমূৰ আৰু এক্সমূৰ দেশৰ দক্ষিণ-পশ্চিমৰ দুটা উচ্চভূমি অঞ্চল। ভূখণ্ডৰ প্ৰকাৰৰ মাজত আনুমানিক বিভাজন ৰেখাক প্ৰায়ে টিছ-এক্সে ৰেখাৰে সূচনা কৰা হয়।<ref>{{Cite book |url={{GBurl |id=yAgGHnENHjoC |q=tees exe line england lowland upland |p=100}} |title=World Regional Geography |date=2008 |publisher=Joseph J. Hobbs |isbn=978-0-495-38950-7 |access-date=6 December 2017}}</ref> [[File:Glenridding, Cumbria, England - June 2009.jpg|thumb|কাম্ব্ৰিয়াৰ গ্লেনৰিডিং আৰু উলছৱাটাৰ গাঁও]] "ইংলেণ্ডৰ ৰাজহাঁড়" নামেৰে জনাজাত পেনিনছ হৈছে দেশৰ আটাইতকৈ পুৰণি পৰ্বতমালা, যাৰ উৎপত্তি প্ৰায় ৩০ কোটি বছৰৰ আগতে পেলিঅ'জয়িক যুগৰ শেষৰ পৰাই হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Pennines |url=http://www.summitpost.org/area/range/220026/pennines.html |access-date=8 September 2009 |publisher=Smmit Post}}</ref> ইহঁতৰ ভূতাত্ত্বিক গঠনত অন্যান্যৰ লগতে বেলেগ শিল আৰু চূণশিল, লগতে কয়লাও অন্তৰ্ভুক্ত। ইয়ৰ্কশ্বায়াৰ আৰু ডাৰ্বিশ্বায়াৰৰ কিছু অংশৰ দৰে কেলচাইট অঞ্চলত কাৰ্ষ্টৰ প্ৰাকৃতিক দৃশ্য আছে। পেনিন লেণ্ডস্কেপ উচ্চভূমি অঞ্চলত উচ্চ মূৰ্খ, অঞ্চলটোৰ নদীৰ উৰ্বৰ উপত্যকাৰে সোমাই আছে। ইয়াত ইয়ৰ্কশ্বায়াৰ ডেলছ আৰু পিক ডিষ্ট্ৰিক্ট নামৰ দুখন ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আছে। পশ্চিম দেশত দক্ষিণ-পশ্চিম উপদ্বীপৰ ডাৰ্টমূৰ আৰু এক্সমূৰত গ্ৰেনাইটৰ দ্বাৰা সমৰ্থিত উচ্চভূমিৰ ম'ৰলেণ্ড অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web |title=National Parks&nbsp;– About us |url=http://www.nationalparks.gov.uk/aboutus |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101027162402/http://www.nationalparks.gov.uk/aboutus |archive-date=27 October 2010 |access-date=5 December 2010 |publisher=nationalparks.gov.uk |archivedate=27 October 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101027162402/http://www.nationalparks.gov.uk/aboutus |deadurl=yes }}</ref> ইংৰাজী নিম্নভূমি দেশৰ মধ্য আৰু দক্ষিণ অঞ্চলত অৱস্থিত, কটছৱল্ড পাহাৰ, চিলটাৰ্ন পাহাৰ, উত্তৰ আৰু দক্ষিণ ডাউন্সকে ধৰি সেউজীয়া ৰোলিং পাহাৰেৰে গঠিত; য’ত ইবোৰে সাগৰক লগ পায় তাত ড’ভাৰৰ শিলৰ দৰে বগা শিলৰ উন্মুক্ত স্থান গঠন কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত তুলনামূলকভাৱে সমতল সমভূমি যেনে চেলিছবেৰী প্লেইন, ছামাৰচেট লেভেলছ, চাউথ ক’ষ্ট প্লেইন আৰু দ্য ফেন্স আদিও অন্তৰ্ভুক্ত। ===জলবায়ু=== ইংলেণ্ডৰ সামুদ্ৰিক জলবায়ু নাতিশীতোষ্ণ: ইয়াৰ উষ্ণতা মৃদু আৰু শীতকালত ইয়াৰ উষ্ণতা ০ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ (৩২ ডিগ্ৰী ফাৰেনহাইট)তকৈ বেছি নহয় আৰু গ্ৰীষ্মকালত ইয়াৰ উষ্ণতা ৩২ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ (৯০ ডিগ্ৰী ফাৰেনহাইট)তকৈ বেছি নহয়।<ref name="weather">{{Cite web |title=What is the Climate like in Britain? |url=http://www.woodlands-junior.kent.sch.uk/customs/questions/weather/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100114052538/http://www.woodlands-junior.kent.sch.uk/customs/questions/weather/ |archive-date=14 January 2010 |access-date=5 September 2009 |publisher=Woodlands Kent}}</ref> বতৰ তুলনামূলকভাৱে সঘনাই আৰ্দ্ৰ আৰু পৰিৱৰ্তনশীল। আটাইতকৈ ঠাণ্ডা মাহ জানুৱাৰী আৰু ফেব্ৰুৱাৰী, পিছৰ মাহটো বিশেষকৈ ইংলিছ উপকূলত, আনহাতে জুলাই মাহ সাধাৰণতে আটাইতকৈ উষ্ণ। মৃদুৰ পৰা উষ্ণ বতৰ থকা মাহবোৰ হ'ল মে', জুন, ছেপ্টেম্বৰ আৰু অক্টোবৰ।<ref name="weather" /> বছৰটোৰ ভিতৰত বৰষুণৰ পৰিমাণ সকলো অঞ্চলতে মোটামুটি সমানে থাকে। ইংলেণ্ডৰ জলবায়ুৰ ওপৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰভাৱ হ'ল ইয়াৰ আটলাণ্টিক মহাসাগৰৰ ওচৰত থকা, ইয়াৰ উত্তৰ অক্ষাংশ আৰু উপসাগৰীয় প্ৰবাহৰ দ্বাৰা সাগৰৰ উষ্ণতা।<ref name="weather" /> পশ্চিম অঞ্চলত বৰষুণৰ পৰিমাণ বেছি আৰু লেক ডিষ্ট্ৰিক্টৰ কিছু অংশত দেশৰ আন ঠাইতকৈ বেছি বৰষুণ হয়।<ref name="weather" /> বতৰৰ ৰেকৰ্ড আৰম্ভ হোৱাৰ পিছৰে পৰা ২০২২ চনৰ ১৯ জুলাইত লিংকনশ্বায়াৰৰ কনিংছবিত সৰ্বোচ্চ উষ্ণতা ৪০.৩ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ (১০৪.৫ ডিগ্ৰী ফাৰেনহাইট) আছিল,<ref>{{Cite web |title=Record high temperatures verified |url=https://www.metoffice.gov.uk/about-us/press-office/news/weather-and-climate/2022/record-high-temperatures-verified |access-date=22 March 2023 |website=Met Office}}</ref> আনহাতে ১৯৮২ চনৰ ১০ জানুৱাৰীত শ্ৰপশ্বাৰৰ এডগমণ্ডত সৰ্বনিম্ন উষ্ণতা আছিল −২৬.১ ডিগ্ৰী চেলছিয়াছ (−১৫.০ ডিগ্ৰী ফাৰেনহাইট।<ref>{{Cite web |title=English Climate |url=http://www.metoffice.com/climate/uk/location/england/#temperature |archive-url=https://web.archive.org/web/20080829161614/http://www.metoffice.com/climate/uk/location/england/ |archive-date=29 August 2008 |publisher=MetOffice.com |access-date=19 May 2025 |archivedate=29 August 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080829161614/http://www.metoffice.com/climate/uk/location/england/#temperature |deadurl=yes }}</ref> ==প্ৰশাসনিক অঞ্চলসমূহ== ইংলেণ্ডৰ মুঠ ৯খন প্ৰশাসনিক অঞ্চল আছে। {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! জনসংখ্যা!! আয়তন (বৰ্গ কিমি)!! বৃহত্তম চহৰ |- | [[নৰ্থ ইষ্ট]] || ২,৫৯৬,৮৮৬ || ৮,৫৯২ || [[নিউকেচল আপন টাইন]] |- | [[নৰ্থ ৱেষ্ট]] || ৭,০৫২,১৭৭ || ১৪,১৬৫ || [[মানচেষ্টাৰ]] |- | [[ইয়ৰ্কশ্বায়াৰ এণ্ড দি হাম্বাৰ]] || ৫,২৮৩,৭৩৩ || ১৫,৪২০ || [[লীডছ]] |- | [[ৱেষ্ট মিডলেণ্ডছ]] || ৫,৬০১,৮৪৭ || ১৩,০০০ || [[বাৰ্মিংহাম]] |- | [[ইষ্ট মিডলেণ্ডছ]] || ৪,৫৩৩,২২২ || ১৫,৬২৭ || [[লিচেষ্টাৰ]] |- | [[ইষ্ট অফ ইংলেণ্ড]] || ৫,৮৪৬,৯৬৫ || ১৯,১২০ || [[নৰউইচ]] |- | [[ছাউথ ৱেষ্ট]] || ৫,২৮৮,৯৩৫ || ২৩,৮২৯ || [[ব্ৰিষ্টল]] |- | [[ছাউথ ইষ্ট]] || ৮,৬৩৪,৭৫০ || ১৯,০৯৫ || [[ছাউথাম্পটন]] |- | [[লণ্ডন]] || ৮,১৭৩,৯৪১ || ১,৫৭২ || [[লণ্ডন]] |- |} ==টোকা== {{notelist}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ইউৰোপৰ দেশ]] [[শ্ৰেণী:যুক্তৰাজ্য]] oew1o0ut1k2kyvm2al4i05a5hgt2zmv 0 37937 648512 614192 2026-10-30T09:43:09Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 648512 wikitext text/x-wiki {{পোখালি}}আচৰণবাদীসকলৰ মতে প্ৰাণীয়ে উদ্দীপকৰ প্ৰতি সহাৰী জনোৱা কাৰ্যই হ'ল আচৰণ। আৰু যি তত্ত্বৰ সহায়ত এই আচৰণৰ অধ্যয়ন আৰু বিশ্লেষণ কৰা হয় সিয়েই '''আচৰণবাদ'''। আচৰণবাদীসকলে মানুহে কাহ মৰা,হাঁচি মৰা আদি সাধাৰণ শাৰীৰিক কাৰ্যৰ পৰা আৰম্ভ কৰি মানুহৰ উচ্চতম বৌদ্ধিক চিন্তা-চৰ্চালৈকে সকলো কামেই উদ্দীপক আৰু প্ৰতিক্ৰিয়াৰ মাজত এক প্ৰকাৰৰ সংযোগ স্থাপন হিচাপেহে কৰে বুলি বিশ্বাস কৰে।<ref name=":0">https://www.verywellmind.com/behavioral-psychology-4157183{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> আচৰণবাদৰ জন্ম হৈছিল কুৰি শতিকাৰ দ্বিতীয় দশকত। আচৰণবাদৰ মুখ্য প্ৰৱক্তা আছিল [[জন বি ৱাটচন]] আৰু [[বি এফ স্কীনাৰ]]।<ref name=":0" /> ইয়াৰোপৰি ৰাছিয়াৰ [[ইভান পাভলভ]], [[বেখটাৰ্ভ]] আদি মনোবিজ্ঞানীয়েও আচৰণবাদলৈ বহুতো উল্লেখযোগ্য অৱদান আগবঢ়াই থৈ গৈছে।<ref>{{cite web | url=https://www.verywellmind.com/ivan-pavlov-biography-1849-1936-2795548 | title=Ivan Pavlov and His Discovery of Classical Conditioning By Kendra Cherry, MSEd Updated on April 23, 2026 | accessdate=23 June 2026 }}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://www.viewpoint.fr Automated Behavior analysis] * [https://web.archive.org/web/20120930065515/http://etext.lib.virginia.edu/cgi-local/DHI/dhi.cgi?id=dv1-30 ''Dictionary of the History of Ideas'':] Behaviorism * [http://www.questia.com/library/psychology/other-types-of-psychology/behaviorism.jsp Books and Journal Articles On Behaviorism] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120122014820/http://www.questia.com/library/psychology/other-types-of-psychology/behaviorism.jsp |date=2012-01-22 }} * [http://www.biozentrum.uni-wuerzburg.de/genetics/behavior/learning/behaviorism.html Wuerzburg University: behaviourism] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040204234402/http://www.biozentrum.uni-wuerzburg.de/genetics/behavior/learning/behaviorism.html |date=2004-02-04 }} * [http://www.bfskinner.org B.F. Skinner Foundation] * [http://www.behavior.org Cambridge Center for Behavioral Studies] == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:মনোবিজ্ঞান]] nhabun2ii2744m87d720oen0mw5f2iv 0 42161 648486 644426 2026-10-30T06:56:17Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 648486 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | clubname = অইল ইণ্ডিয়া এফ চি | nickname = | image = [[চিত্ৰ:Oil india fc logo.jpeg|100px]] | fullname = অইল ইণ্ডিয়া ফুটবল ক্লাব দুলীয়াজান | founded = ১৯৬৪ চন | ground = নেহৰু ময়দান | capacity = ১০,০০০ | owner = [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]] | generalmanager = | mgrtitle = মুখ্য প্ৰশিক্ষক | manager = {{flagicon|India}} চৈবাম একেন্দ্ৰ সিং | league = গুৱাহাটী প্ৰিমিয়াৰ ফুটবল লীগ | season = | position = | website = |pattern_b1 = _vneckwhite | pattern_la1 = 10blue | pattern_ra1 = 10blue | pattern_sh1 = FFFFFF | pattern_so1 = 1A1A1A | leftarm1 = 0000FF | body1 = 0000FF | rightarm1 = 0000FF | shorts1 = 1A1A1A | socks1 = 1A1A1A | pattern_la2= | pattern_b2 = _vneckwhite | pattern_ra2 = | leftarm2 = FF0000 | body2 = FF0000 | rightarm2 = FF0000 | shorts2 = 1A1A1A | socks2 = 1A1A1A| }} '''অইল ইণ্ডিয়া ফুটবল ক্লাব''' [[অসম]]ৰ [[দুলীয়াজান]]স্থিত এক আগশাৰীৰ প্ৰখ্যাত [[ফুটবল]] ক্লাব। এই ক্লাবটো ১৯৬৪ চনত ৰাজহুৱা খণ্ডৰ অধীনৰ বৃহৎ প্ৰতিষ্ঠান [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড|অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেডে]] প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।<ref name="All India Football Federation">[http://www.the-aiff.com/ongc-s-league/oilindia.php All India Football Federation<!-- Bot generated title -->]</ref>অইল ইণ্ডিয়া এফ চিয়ে গুৱাহাটী প্ৰিমিয়াৰ ফুটবল লীগ, [[বৰদলৈ ট্ৰফী]], এ.টি.পি.এ. শ্বিল্ড, স্বাধীনতা দিৱস কাপ, বদৌচা কাপ ইত্যাদি অসমৰ বৃহৎ প্ৰতিযোগিতা সমূহত অংশগ্ৰহণ কৰে। পূৰ্বতে ক্লাবটোৱে ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্য্যায়ৰ [[আই-লীগ দ্বিতীয় ডিভিজন]] আৰু ৰাজ্যৰ প্ৰথম ডিভিজন [[অসম ৰাজ্যিক প্ৰিমিয়াৰ লীগ]]ত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। <ref>{{cite web|url=https://forum.indianfootballnetwork.com/discussion/694/assam-state-premier-league|title=Assam State Premier League|website=www.forum.indianfootballnetwork.com|access-date=24 April 2023|archivedate=11 April 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230411135203/https://forum.indianfootballnetwork.com/discussion/694/assam-state-premier-league|deadurl=yes}}</ref> == ইতিহাস == অইল ইণ্ডিয়া এফ চি ক্লাবটো ১৯৬৪ চনত ৰাজহুৱা খণ্ডৰ অধীনৰ বৃহৎ তৈল প্ৰতিষ্ঠান [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড|অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেডে]] উজনি অসমৰ দুলীয়াজানত গঠন কৰে। এই ফুটবল ক্লাবে [[আই-লীগ দ্বিতীয় ডিভিজন]], পূৰ্বৰ ভাৰতীয় ফুটবল প্ৰণালীৰ দ্বিতীয় স্তৰ প্ৰতিযোগিতাৰ প্ৰথম তিনিটা সংস্কৰণত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |url=http://the-aiff.com/pages/news/index.php?N_Id=1192 |title=:::: The Aiff :::: |access-date=2010-02-26 |archive-date=2011-10-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111004031900/http://the-aiff.com/pages/news/index.php?N_Id=1192 |url-status=dead |archivedate=2011-10-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111004031900/http://the-aiff.com/pages/news/index.php?N_Id=1192 |deadurl=yes }}</ref> ক্লাবটোক অসম তথা উত্তৰ-পূবৰ ভিতৰতে শীৰ্ষ পৰ্যায়ৰ ক্লাব হিচাপে বিবেচিত কৰা হয়।<ref name="All India Football Federation"/> == খেলপথাৰ == দুলীয়াজানৰ ১০,০০০ দৰ্শকৰ ক্ষমতা সম্পন্ন নেহৰু ময়দানক অইল ইণ্ডিয়া এফ চিয়ে নিজৰ ঘৰুৱা খেলপথাৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰে। == লীগ == অইল ইণ্ডিয়া এফ চিয়ে [[আই-লীগ দ্বিতীয় ডিভিজন]]ৰ প্ৰথম তিনিটা সংস্কৰণত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল, কিন্তু পৰৱৰ্তী পৰ্যায়লৈ অগ্ৰসৰ হোৱাত ব্যৰ্থ হয়। ক্লাবটোৱে অসম ৰাজ্যিক প্ৰিমিয়াৰ লীগৰ ২০১১-১২ সংস্কৰণৰ খিতাপ অৰ্জন কৰিছিল। ক্লাবটো অসম ক্লাব ফুটবল চেম্পিয়নশ্বিপৰ বৰ্তমানৰ চেম্পিয়ন।<ref name="All India Football Federation"/> == খেলুৱৈ আৰু ষ্টাফ == === বৰ্তমান দল === {{fs start}} {{Fs player|no=1|nat=IND|pos=GK|name=অৰূপ বৰুৱা}} {{Fs player|no=4|nat=IND|pos=DF|name=শিশুৰাম চুতীয়া|other=অধিনায়ক}} {{Fs player|no=|nat=IND|pos=MF|name=সুৰাগ চেত্ৰী}} {{Fs player|no=7|nat=IND|pos=MF|name=ৰাহুল দাস}} {{Fs player|no=|nat=IND|pos=FW|name=অমন চেত্ৰী}} {{Fs player|no=|nat=IND|pos=MF|name=সাগৰ লিম্বু}} {{Fs player|no=11|nat=IND|pos=FW|name=মিণ্টু বড়ো}} {{fs mid}} {{Fs player|no=12|nat=IND|pos=FW|name=মিলন বসুমতাৰী}} {{Fs player|no=13|nat=IND|pos=MF|name=চেংচন শইকীয়া}} {{Fs player|no=15|nat=IND|pos=FW|name=আক্ৰাং নাৰ্জাৰী}} {{Fs player|no=17|nat=IND|pos=FW|name=চিৰন্দীপ মৰাণ}} {{Fs player|no=18|nat=IND|pos=FW|name=ৱিলিয়াম গাংটে}} {{Fs player|no=21|nat=IND|pos=GK|name=নিহাল দাস}} {{Fs player|no=24|nat=IND|pos=DF|name=টুপু ব্ৰহ্ম}} {{Fs player|no=25|nat=IND|pos=|name=তুল্য দাস}} {{Fs player|no=26|nat=IND|pos=|name=বাসুদেৱ বৰুৱা}} {{Fs player|no=29|nat=IND|pos=|name=দীপজ্যোতি দৈমাৰী}} {{Fs player|no=31|nat=IND|pos=GK|name=অবিনাশ মেচ}} {{Fs end}} == সফলতা সমূহ == ===লীগ=== *'''[[অসম ৰাজ্যিক প্ৰিমিয়াৰ লীগ]]''' :[[File:Simple cup icon.svg|16px]] বিজয়ী (১): ২০১১-১২ :{{Silver2}} ৰাণাৰ্ছ আপ: (২): ২০০৮-০৯, ২০১০-১১ *'''অসম ক্লাব চেম্পিয়নশ্বিপ''' :[[File:Simple cup icon.svg|16px]] বিজয়ী: ২০০২, ২০০৩, ২০০৭<ref>{{Cite web|url=http://www.indianfootball.de/data/afl.html|title=List of Winners/Runners-Up of the Assam Club Football Championship:|website=indianfootball.de|access-date=28 August 2021|archivedate=26 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201026052624/http://www.indianfootball.de/data/afl.html|deadurl=unfit}}</ref> :{{Silver2}} ৰাণাৰ্ছ আপ (৩): ১৯৯৭, ২০০৪, ২০০৬ ===কাপ=== *'''[[বৰদলৈ ট্ৰফী]]''' :[[File:Simple cup icon.svg|16px]] বিজয়ী: (৪) ১৯৯০, ২০০৮, ২০১২, ২০১৯, ২০২৩<ref>{{cite news |url=https://thenewsmill.com/2023/04/oil-wins-bordoloi-trophy-football-tournament/|title=OIL wins Bordoloi Trophy football tournament |date=5 April 2023 |work=thenewsmill.com}}</ref> :{{Silver2}} ৰাণাৰ্ছ আপ: (৪) ১৯৭৯, ২০০৩, ২০১৮, ২০২১ *'''এ.টি.পি.এ. শ্বিল্ড''' :[[File:Simple cup icon.svg|16px]] বিজয়ী: (৬)<ref name="List of Winners/Runners-Up of the ATPA Shield">{{Cite web|url=http://www.indianfootball.de/data/atpashield.html|title=List of Winners/Runners-up of the ATPA Shield|accessdate=2 December 2016 |work=indianfootball.de}}</ref> ১৯৯৮, ১৯৯৯, ২০০৩, ২০০৪, ২০১৬, ২০১৭ :{{Silver2}} ৰাণাৰ্ছ আপ: (৩) ২০০০, ২০০৭, ২০২২ *'''স্বাধীনতা দিৱস কাপ''' :[[File:Simple cup icon.svg|16px]] বিজয়ী (৮)<ref name="List of Winners/Runners-Up of the Independence Day Cup">{{Cite web|url=http://www.indianfootball.de/data/independencedaycup.html|title=List of Winners/Runners-up of the Independence Day Cup|accessdate=19 August 2021 |work=indianfootball.de}}</ref> ১৯৭৬, ১৯৭৭, ১৯৯৪, ২০০৪, ২০০৫, ২০১৬, ২০২২, ২০২৩<ref>{{Cite web|url=https://www.asomiyapratidin.in/assam/nagaon/oil-india-fc-champions-defeat-assam-state-electricity-board|title=স্বাধীনতা দিৱস কাপ ফুটবলত অসম ৰাজ্যিক বিদ্যুৎ পৰিষদক হৰুৱাই অ’ইল ইণ্ডিয়া এফ চি চেম্পিয়ন|accessdate=১৪ নবেম্বৰ ২০২৩|work=asomiyapratidin.in|lang=as}}</ref> :{{Silver2}} ৰাণাৰ্ছ আপ: (৬) ১৯৭৯, ১৯৯০, ২০০২, ২০০৩, ২০০৮-০৯, ২০১৩ *'''বদৌচা কাপ''' :[[File:Simple cup icon.svg|16px]] বিজয়ী: (৩): ২০১০, ২০১৫, ২০২০<ref name="Oil India FC clinch Bodousa Cup">{{Cite web|url=https://assamtribune.com/oil-india-fc-clinch-bodousa-cup|title=Oil India FC clinch Bodousa Cup|accessdate=4 December 2021|work=assamtribune.com}}</ref><ref name="Oil India Duliajan emerge champs">{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/north-east/oil-india-duliajan-emerge-champs/cid/1393059|title=Oil India Duliajan emerge champs|accessdate=4 December 2021|work=telegraphindia.com}}</ref> *''' কলিংগ কাপ ফুটবল প্ৰতিযোগিতা''' :[[File:Simple cup icon.svg|16px]] বিজয়ী: ২০০৬ *'''পেট্ৰ'লিয়াম স্প'ৰ্টছ প্ৰমোচন ব'ৰ্ড ইণ্টাৰ ইউনিট ফুটবল প্ৰতিযোগিতা''' :[[File:Simple cup icon.svg|16px]] বিজয়ী: ২০০৬ *'''বড়োলেণ্ড মাৰ্টায়াৰ্চ গ'ল্ড কাপ''' :{{Silver2}} ৰাণাৰ্ছ আপ: ২০১৮ *'''বড়োলেণ্ড গেলেণ্টছ গ'ল্ড কাপ''' :[[File:Simple cup icon.svg|16px]] বিজয়ী: ২০১৭<ref>{{Cite web|url=https://www.sentinelassam.com/news/oil-india-fc-lift-bodoland-gallants-gold-cup-trophy/|title=Oil India FC lift Bodoland Gallants Gold Cup trophy|access-date=7 September 2022|website=sentinelassam.com}}</ref> *'''অম্বা মেধি আমন্ত্ৰণমূলক ফুটবল প্ৰতিযোগিতা''' :[[File:Simple cup icon.svg|16px]] বিজয়ী (১): ২০০১<ref>{{Cite web|url=http://www.indianfootball.de/data/ambamedhicup.html|title=List of Winners/Runners-Up of the Amba Medhi Cup:|access-date=5 September 2022|work=indianfootball.de|archivedate=23 October 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201023092151/http://www.indianfootball.de/data/ambamedhicup.html|deadurl=unfit}}</ref> :{{Silver2}} ৰাণাৰ্ছ আপ: (১) ২০০৮ *'''স্বৰ্গদেও সৰ্বানন্দ সিংহ সোঁৱৰণী ট্ৰফী''' :[[File:Simple cup icon.svg|16px]] বিজয়ী:২০১০<ref>{{Cite web|url=https://assamtribune.com/oil-india-emerge-champions|title=Oil India emerge champions|access-date=9 September 2022|website=assamtribune.com}}</ref>, ২০২১ *'''নৰোৰাম বৰ্মন সোঁৱৰণী ট্ৰফী''' :[[File:Simple cup icon.svg|16px]] বিজয়ী: ২০১৮<ref>{{Cite web|url=https://www.oil-india.com/Document/Publication/OIL_News_Vol_43_No_6.pdf|title=OIL NEWS|access-date=26 October 2022 |work=oil-india.com}}</ref>, ২০২২<ref>{{Cite web|url=https://assam.news18.com/news/sports/oil-india-duliajan-champion-in-naroram-barman-football-tournament-at-nalbari-kailash-gb-249105.html|title=Naroram Barman Football Tournament : দুবছৰৰ মূৰত নৰোৰাম বৰ্মন সোঁৱৰণী প্ৰাইজমানী ফুটবল খেলৰ ফাইনেল, চেম্পিয়ন অইল ইণ্ডিয়া দুলীয়াজান|accessdate=6 September 2022 |work=assam.news18.com}}</ref> ==পৃষ্ঠপোষক== * [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]] == তথ্য সংগ্ৰহ == {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://www.oil-india.com অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেডৰ আনুষ্ঠানিক ৱেবছাইট] * [https://int.soccerway.com/teams/india/oil-india/10634/ অইল ইণ্ডিয়া এফ চি] চ'কাৰৱেত *[https://www.facebook.com/profile.php?id=100063645506779&mibextid=ZbWKwL অইল ইণ্ডিয়া এফ চি] [[ফেচবুক]]ত *[https://web.archive.org/web/20221125041616/https://globalsportsarchive.com/team/soccer/oil-india-limited-fc/20484/ অইল ইণ্ডিয়া এফ চি] গ্লোবেল স্প'ৰ্টছ্ আৰকাইভত [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ক্ৰীড়া সংঘ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ফুটবল ক্লাব]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ফুটবল ক্লাব]] nfo4zw3sfydjsa2ecgvumie8inmdiz4 0 47326 648447 617546 2026-10-29T15:11:20Z Ananya Taye 28065 added cited info 648447 wikitext text/x-wiki '''হুঁচৰি''' অসমৰ [[ৰঙালী বিহু]] বা [[ব'হাগ বিহু]]ৰ এক অবিচ্ছেদ্য লোক-সাংস্কৃতিক পৰম্পৰা। ই অসমীয়া লোকসংগীত আৰু লোকাচাৰৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংগ। ব'হাগ বিহুৰ সময়ত একোটা গাঁৱৰ ডেকা, যুৱক আৰু বহু ঠাইত বয়োজ্যেষ্ঠসকলেও একেলগে [[ঢোল]], [[পেঁপা]], [[গগনা]], [[তাল]], টকা, [[বাঁহী]] আদি বাদ্যযন্ত্ৰ লৈ দল বান্ধি ঘৰে ঘৰে গৈ হুঁচৰি গায়। হুঁচৰি গোৱাৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে গৃহস্থক আশীৰ্বাদ দিয়া, নতুন বছৰত সুখ-সমৃদ্ধি, শস্যবৃদ্ধি আৰু মংগল কামনা কৰা। পৰম্পৰাগতভাৱে হুঁচৰি গোৱা দলক গৃহস্থই [[তামোল-পাণ]], [[গামোচা]], [[চাউল]], ধন বা অন্যান্য উপহাৰ দি সন্মান জনায়।<ref name="VikaspediaTaatparya">{{Cite web |url=https://education.vikaspedia.in/viewcontent/education/9859b89ae9f0-9b89829b89cd9959c39a49bf/9859b89ae9f0-99c9be9a49c0-99c9c09f19a89a4-9b99c198199a9f09bf-9979c09a49f0-9a49be9ce9aa9f09cd9af?lgn=as |title=অসমৰ জাতি-জীৱনত হুঁচৰি গীতৰ তাৎপৰ্য |website=Vikaspedia |publisher=Centre for Development of Advanced Computing (C-DAC), Ministry of Electronics and Information Technology, Government of India |language=as |access-date=2026-07-16 }}</ref> == শব্দৰ উৎপত্তি == ''হুঁচৰি'' শব্দটোৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কে বিভিন্ন মতামত আছে। লোকবিশ্বাস অনুসৰি, গৃহস্থক আশীৰ্বাদ জনোৱা আৰু মংগল কামনাৰে সমূহীয়াভাৱে গোৱা এই গীতসমূহেই ক্ৰমে হুঁচৰি নামে পৰিচিত হয়।<ref name="HusoriAlochona">{{Cite web |url=https://education.vikaspedia.in/viewcontent/education/9859b89ae9f0-9b89829b89cd9959c39a49bf/হুঁচৰি:-এটা-আলোচনা?lgn=as |title=হুঁচৰি: এটা আলোচনা |website=Vikaspedia |publisher=Centre for Development of Advanced Computing (C-DAC), Ministry of Electronics and Information Technology, Government of India |language=as |access-date=2026-07-16 }}</ref> ই কেৱল গীত নহয়, বৰং অসমৰ সামূহিক জীৱন, ভ্ৰাতৃত্ববোধ আৰু সামাজিক সংহতিৰো প্ৰতীক।<ref name="HusoriAlochona" /> == পৰিৱেশন আৰু বৈশিষ্ট্য == হুঁচৰি পৰিৱেশনৰ সময়ত শিল্পীসকলে পৰম্পৰাগত অসমীয়া সাজ-পোছাক পৰিধান কৰে। পুৰুষসকলে সাধাৰণতে [[ধুতি]], চোলা, [[চুৰিয়া]], গামোচা বা [[চেলেং]] ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name="HusoriAlochona" /> হুঁচৰি গোৱাৰ আৰম্ভণিতে ভগৱান, প্ৰকৃতি অথবা গৃহস্থৰ মংগল কামনাৰে আশীৰ্বাদমূলক গীত গোৱা হয়। ইয়াৰ পিছত বিহুনাম, নৃত্য আৰু বাদ্যবাজনাৰে অনুষ্ঠান আগবাঢ়ে।<ref name="VikaspediaTaatparya" /> হুঁচৰিক সাধাৰণতে দুটা ভাগত বিভক্ত কৰা হয়— * '''হুঁচৰি কীৰ্তন''' – ভক্তিমূলক আৰু আধ্যাত্মিক ভাবধাৰাৰ গীত।<ref name="VikaspediaTaatparya" /> * '''বিহু হুঁচৰি''' বা '''বিহুনাম''' – ব'হাগ বিহুৰ আনন্দ, প্ৰকৃতি, কৃষিজীৱন, প্ৰেম, সামাজিক সম্প্ৰীতি আৰু জীৱনৰ বিভিন্ন দিশক লৈ গোৱা গীত।<ref name="VikaspediaTaatparya" /> == বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ হুঁচৰি পৰম্পৰা == অসমৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হুঁচৰিৰ স্বকীয় পৰম্পৰা প্ৰচলিত আছে। বিশেষকৈ চুতীয়া, দেউৰী আৰু সোণোৱাল কছাৰীসকলৰ হুঁচৰি পৰম্পৰাত ধৰ্মীয় বিশ্বাস, লোককথা, গোঁসানী পূজা আৰু সমূহীয়া মংগল কামনাৰ সৈতে ইয়াৰ ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক দেখা যায়। এই জনগোষ্ঠীসমূহৰ মাজত হুঁচৰি আৰম্ভ কৰাৰ ৰীতি, পৰিৱেশনৰ পদ্ধতি আৰু সামৰণিৰ অনুষ্ঠানত কিছুমান পাৰ্থক্য থাকিলেও ঘৰে ঘৰে গৈ নৃত্য-গীত পৰিৱেশন কৰি গৃহস্থৰ মংগল কামনা কৰাৰ বৈশিষ্ট্যটো সাধাৰণভাৱে পৰিলক্ষিত হয়। তেওঁলোকৰ নিজস্ব লোকপৰম্পৰাত হুঁচৰিৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কেও বিভিন্ন আখ্যান পোৱা যায়। === দেউৰী জনগোষ্ঠীৰ পৰম্পৰা === [[দেউৰী জনগোষ্ঠী|দেউৰী]]সকলৰ মাজতো ঘৰে ঘৰে গৈ হুঁচৰি পৰিৱেশন কৰাৰ এক স্বকীয় ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰা প্ৰচলিত। দেউৰীসকলৰ ব'হাগীয়া বিচুৰ সাধাৰণ নৃত্য-গীত আৰু আনুষ্ঠানিক হুঁচৰি পৰিৱেশন একে নহয়। প্ৰাঞ্জল দেউৰীৰ বিৱৰণ অনুসৰি, দেউৰীসকলৰ আনুষ্ঠানিক হুঁচৰি প্ৰতি বছৰে অনুষ্ঠিত নহয়; দেওধনীৰ নিৰ্দেশ আৰু গাঁৱৰ ৰাইজৰ সহমত অনুসৰি সাধাৰণতে তিনি, পাঁচ, সাত বা ততোধিক বছৰৰ ব্যৱধানত ইয়াৰ আয়োজন কৰা হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, লখিমপুৰ জিলাৰ বাঁহগড়া দেউৰী গাঁৱত ২০১৪ চনত ২৫ বছৰৰ ব্যৱধানত হুঁচৰি অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref name="PranjalDeori">{{cite web |last=দেউৰী |first=প্ৰাঞ্জল |title=দেউৰী বিচু, বিচু উটুৱা উৎসৱ আৰু দেউৰী হুঁচৰি |url=https://assam.nenow.in/deori-bisu-deori-bisu-farewell-and-bisu-husori/ |website=NE Now Assamese |date=2021-04-28 |language=as }}</ref> হুঁচৰি প্ৰথমে দেওশাল বা দেওঘৰত আৰম্ভ কৰা হয়। তাৰ পাছত ক্ৰমে বৰদেউৰী, সৰুদেউৰী, বৰভৰালী, সৰুভৰালী, বাৰিক আদি পৰম্পৰাগত বিষয়ববীয়াসকলৰ ঘৰত হুঁচৰি গোৱা হয়। ইয়াৰ পিছত গাঁৱৰ উজনিৰ পৰা নামনিলৈ গৈ ধনী-দুখীয়া নিৰ্বিশেষে প্ৰতিঘৰ গৃহস্থৰ চোতালত হুঁচৰি পৰিৱেশন কৰা হয়। এই পৰম্পৰাত গাঁৱৰ কোনো গৃহস্থৰ ঘৰ বাদ পৰিব নোৱাৰে বুলি গণ্য কৰা হয়। হুঁচৰি পৰিচালনাৰ বাবে নামতি, টেকেলা আৰু জ্বালাখোৱা আদি অংশগ্ৰহণকাৰী নিয়োগ কৰা হয়। নামতিয়ে গীত গায়, টেকেলাসকলে গীতৰ কলি পুনৰাবৃত্তি কৰে আৰু জ্বালাখোৱাসকলে গৃহস্থই আগবঢ়োৱা চাউল, তামোল-পাণ, চেলেং আৰু গামোচা আদি সংগ্ৰহ কৰে।<ref name="PranjalDeori"/> দেউৰী হুঁচৰিৰ এটা বিশেষ বৈশিষ্ট্য হৈছে বাঁহৰ ''হেতামাৰি'' ব্যৱহাৰ। হুঁচৰি পৰিৱেশনৰ স্থানত বাঁহৰ খুঁটি পুতি তাৰ ওপৰত হেতামাৰি স্থাপন কৰা হয়। নামতিসকলে ইয়াৰ ভিতৰত নাচি নাচি গীত গায় আৰু আন অংশগ্ৰহণকাৰীসকলে বাহিৰত পদচালনা কৰি হেতামাৰিত মাৰি গীতৰ কলি গায়। টেঙাপনীয়া, বৰগঞা আৰু দিৱঙীয়া দেউৰীসকলৰ মাজত হেতামাৰিৰ গঠন, ঢোলৰ ব্যৱহাৰ আৰু পৰিৱেশন-পদ্ধতিত কিছু পাৰ্থক্য দেখা যায়। টেঙাপনীয়া আৰু বৰগঞাসকলৰ মাজত জীয়ৰী আৰু বোৱাৰীসকলৰ পৃথক হুঁচৰি পৰিৱেশনৰ পৰম্পৰাও আছে।<ref name="PranjalDeori"/> হুঁচৰিৰ সামৰণিত দেওঘৰত পুনৰ হুঁচৰি গাই নৈৰ পাৰত ''হুঁচৰি উটুৱা'' অনুষ্ঠান সম্পন্ন কৰা হয়। এইদৰে দেউৰীসকলৰ হুঁচৰি পৰম্পৰা গাঁৱৰ ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান, সামাজিক সংগঠন আৰু সমূহীয়া মংগল কামনাৰ সৈতে ওতপ্ৰোতভাৱে জড়িত।<ref name="PranjalDeori"/> === সোণোৱাল কছাৰী জনগোষ্ঠীৰ পৰম্পৰা === [[সোণোৱাল কছাৰী]]সকলৰ মাজতো ঘৰে ঘৰে গৈ হুঁচৰি গোৱাৰ পৰম্পৰা আছে। তেওঁলোকৰ হুঁচৰিত পৰম্পৰাগত ''হাইদাং-হুঁচৰি গীত'', ধৰ্মীয় আখ্যান, পূৰ্বপুৰুষৰ স্মৃতি আৰু বিভিন্ন লোকবিশ্বাসৰ প্ৰকাশ পোৱা যায়। হুঁচৰি পৰিৱেশনৰ আৰম্ভণিতে ''বৰাই মন্ত্ৰ'' গোৱা হয়, য'ত বলি ৰজাৰ কাহিনী স্মৰণ কৰা হয়।<ref name="SonowalHusori">{{cite journal |title=Traditional Practice, Myth and Legends of Sonowal Kachari of Assam: A Study on Haidang-Husori Geet |journal=International Journal of Research in Humanities, Arts and Literature |year=2020 |url=https://www.scribd.com/document/495786779/1-Ijrhal-traditional-Practice-Myth-and-Legends-of-Sonowal-Kachari-of-Assam-a-Study-on-Haidang-husori-Geet-1-Copy }}</ref> সোণোৱাল কছাৰীসকলৰ হুঁচৰিৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কে এক লোককথা প্ৰচলিত আছে। এই কাহিনী অনুসৰি, ব্ৰহ্মাৰ কন্যা ''সুচাবনী কুঁৱৰী'' (Susaboni Konwari) পৃথিৱীলৈ আহি শদিয়াত নৃত্য কৰিছিল। কছাৰীসকলৰ অনুৰোধত তেওঁ কৈলাসলৈ গৈ [[শিৱ]]ৰ পৰা হুঁচৰি নৃত্য-গীত শিকি পুনৰ শদিয়ালৈ উভতি আহিছিল আৰু কছাৰীসকলক এই নৃত্য-গীত শিকাইছিল। এই লোকবিশ্বাস অনুসৰি কছাৰীসকলে তাৰ পাছৰ পৰা বসন্তকালত হুঁচৰি পৰিৱেশন কৰিবলৈ লয়।<ref name="SonowalHusori"/> সোণোৱাল কছাৰীসকলৰ আন এক পৰম্পৰাত [[বাথৌ]] দেৱতাৰ সৈতেও হুঁচৰিৰ উৎপত্তিক জড়িত কৰা হয়। ''Tribes of Assam'' গ্ৰন্থত লিপিবদ্ধ লোককথা অনুসৰি, বাথৌৱে দেৱতাসকলক হুঁচৰি শিকাইছিল আৰু তাৰ পাছত দেৱতাসকলে ঘৰে ঘৰে হুঁচৰি পৰিৱেশন কৰিছিল।<ref>{{cite book |title=Tribes of Assam |publisher=Assam Institute of Research for Tribals and Scheduled Castes |year=1988 |url=https://repository.tribal.gov.in/bitstream/123456789/73787/1/AIRT_1988_0001_book.pdf }}</ref> এই লোককথাসমূহে সোণোৱাল কছাৰীসকলৰ ধৰ্মীয় বিশ্বাসত হুঁচৰিৰ স্থান আৰু শদিয়া অঞ্চলৰ সৈতে ইয়াৰ সাংস্কৃতিক সম্পৰ্ক প্ৰতিফলিত কৰে। অৱশ্যে, এইবোৰ হুঁচৰিৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কীয় লোকপৰম্পৰা, ইয়াৰ ঐতিহাসিক উৎপত্তিৰ প্ৰত্যক্ষ প্ৰমাণ নহয়। === চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ পৰম্পৰা === [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী|চুতীয়া]]সকলৰ হুঁচৰি পৰম্পৰা ঐতিহাসিক [[শদিয়া]] অঞ্চলৰ গোঁসানী পূজা আৰু ''হুৰাই ৰঙালী'' অনুষ্ঠানৰ সৈতে জড়িত। পৰম্পৰা অনুসৰি, ব'হাগৰ প্ৰথম বুধবাৰে শদিয়াৰ পৱিত্ৰ শালসমূহত হুৰাই ৰঙালী অনুষ্ঠিত হৈছিল। ইয়াত ধৰ্মীয় গীতৰ জৰিয়তে কেঁচাইখাতী বা কলীমতী দেৱীক স্মৰণ কৰি বিহু স্বৰ্গৰ পৰা পৃথিৱীলৈ নমাই অনা হৈছিল বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। হুৰাই গীতত শদিয়াৰ আঁহত গছ আৰু চাৰিশাল গোঁসানীৰ উল্লেখ পোৱা যায়।<ref>{{cite thesis |last=Chutia |first=Richa |title=The Chutiyas of Assam: A Socio-Cultural Study |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=2026 |pages=203–207}}</ref> মামণি মহন্তৰ মতে, চুতীয়া ৰাজ্যৰ সময়ত ডেকা-গাভৰুসকলে প্ৰথমে [[তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ]]ৰ সন্মুখত বিহু পৰিৱেশন কৰি তাৰ পাছত গাঁৱে গাঁৱে লৈ গৈছিল। ৰাজ্যখনৰ পতনৰ পাছত স্থানীয় গোঁসানী থানত আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত [[নামঘৰ]]ত বিহু আৰম্ভ কৰাৰ পৰম্পৰা গঢ় লৈ উঠে। এই শালকেন্দ্ৰিক বিহু-পৰম্পৰাৰ সৈতে ঘৰে ঘৰে হুঁচৰি গোৱাৰ বিকাশকো তেওঁ সম্পৰ্কিত কৰিছে।<ref>{{cite thesis |last=Mahanta |first=Mamoni |title=Social Rites and Rituals of the Chutiyas in Assam: A Study |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=2018 |pages=158–159}}</ref> ''দেওলৰা মণিকোঁৱৰ'' নামৰ লোককথাত শদিয়াৰ কুণ্ডিল অঞ্চলৰ দৈৱিকভাৱে জন্ম লাভ কৰা মণিকোঁৱৰে গীত-নৃত্য শিকি আৰু ৰচনা কৰি কৃষিজীৱী লোকসকলৰ চোতালত পৰিৱেশন কৰাৰ লগতে গৃহস্থক আশীৰ্বাদ দিয়াৰ কথা উল্লেখ আছে। এই কাহিনীক চোতালৰ বিহু আৰু ৰাতি হুঁচৰিৰ উৎপত্তিৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়।<ref>{{cite thesis |last=Chutia |first=Richa |title=The Chutiyas of Assam: A Socio-Cultural Study |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=2026 |pages=58–59}}</ref> স্বৰ্ণলতা বৰুৱাৰ মতে, চুতীয়াসকলে পূৰ্বতে ব'হাগৰ প্ৰথম বুধবাৰে গোঁসানী থানত হুঁচৰি আৰম্ভ কৰি তাৰ পাছত ঘৰে ঘৰে পৰিৱেশন কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ প্ৰভাৱত চুতীয়াসকলৰ একাংশই সংক্ৰান্তিভিত্তিক বিহুৰ দিনৰ পৰা হুঁচৰি আৰম্ভ কৰিবলৈ লয়।<ref>{{cite book |last=Barua |first=Swarnalata |title=Chutia Jatir Buranji |year=2007 |pages=388–390 |url=https://archive.org/details/chutiaburanji/mode/2up}}</ref> == আধুনিক হুঁচৰি == অসমৰ বিভিন্ন অঞ্চলত হুঁচৰি পৰিৱেশনৰ ধৰণ, গীতৰ সুৰ আৰু নৃত্যভংগীত কিছু পাৰ্থক্য দেখা যায়। বৰ্তমান সময়ত গাঁওসমূহৰ লগতে নগৰ অঞ্চলতো বিভিন্ন সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান, বিহু সন্মিলন আৰু প্ৰতিযোগিতাত হুঁচৰি পৰিৱেশন কৰা হয়। যদিও আধুনিকতাৰ প্ৰভাৱত ইয়াৰ কিছুমান পৰম্পৰাগত বৈশিষ্ট্য সলনি হৈছে, তথাপিও হুঁচৰি অসমৰ লোক-সংস্কৃতিৰ এক জীৱন্ত ঐতিহ্য হিচাপে আজিও সমাদৃত।<ref name="HusoriAlochona" /> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:বিহু]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ উৎসৱসমূহ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ সংস্কৃতি]] lo9i4goy9abk395c8zcpcnii2ltdi25 648448 648447 2026-10-29T15:12:08Z Ananya Taye 28065 /* পৰিৱেশন আৰু বৈশিষ্ট্য */ 648448 wikitext text/x-wiki '''হুঁচৰি''' অসমৰ [[ৰঙালী বিহু]] বা [[ব'হাগ বিহু]]ৰ এক অবিচ্ছেদ্য লোক-সাংস্কৃতিক পৰম্পৰা। ই অসমীয়া লোকসংগীত আৰু লোকাচাৰৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংগ। ব'হাগ বিহুৰ সময়ত একোটা গাঁৱৰ ডেকা, যুৱক আৰু বহু ঠাইত বয়োজ্যেষ্ঠসকলেও একেলগে [[ঢোল]], [[পেঁপা]], [[গগনা]], [[তাল]], টকা, [[বাঁহী]] আদি বাদ্যযন্ত্ৰ লৈ দল বান্ধি ঘৰে ঘৰে গৈ হুঁচৰি গায়। হুঁচৰি গোৱাৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে গৃহস্থক আশীৰ্বাদ দিয়া, নতুন বছৰত সুখ-সমৃদ্ধি, শস্যবৃদ্ধি আৰু মংগল কামনা কৰা। পৰম্পৰাগতভাৱে হুঁচৰি গোৱা দলক গৃহস্থই [[তামোল-পাণ]], [[গামোচা]], [[চাউল]], ধন বা অন্যান্য উপহাৰ দি সন্মান জনায়।<ref name="VikaspediaTaatparya">{{Cite web |url=https://education.vikaspedia.in/viewcontent/education/9859b89ae9f0-9b89829b89cd9959c39a49bf/9859b89ae9f0-99c9be9a49c0-99c9c09f19a89a4-9b99c198199a9f09bf-9979c09a49f0-9a49be9ce9aa9f09cd9af?lgn=as |title=অসমৰ জাতি-জীৱনত হুঁচৰি গীতৰ তাৎপৰ্য |website=Vikaspedia |publisher=Centre for Development of Advanced Computing (C-DAC), Ministry of Electronics and Information Technology, Government of India |language=as |access-date=2026-07-16 }}</ref> == শব্দৰ উৎপত্তি == ''হুঁচৰি'' শব্দটোৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কে বিভিন্ন মতামত আছে। লোকবিশ্বাস অনুসৰি, গৃহস্থক আশীৰ্বাদ জনোৱা আৰু মংগল কামনাৰে সমূহীয়াভাৱে গোৱা এই গীতসমূহেই ক্ৰমে হুঁচৰি নামে পৰিচিত হয়।<ref name="HusoriAlochona">{{Cite web |url=https://education.vikaspedia.in/viewcontent/education/9859b89ae9f0-9b89829b89cd9959c39a49bf/হুঁচৰি:-এটা-আলোচনা?lgn=as |title=হুঁচৰি: এটা আলোচনা |website=Vikaspedia |publisher=Centre for Development of Advanced Computing (C-DAC), Ministry of Electronics and Information Technology, Government of India |language=as |access-date=2026-07-16 }}</ref> ই কেৱল গীত নহয়, বৰং অসমৰ সামূহিক জীৱন, ভ্ৰাতৃত্ববোধ আৰু সামাজিক সংহতিৰো প্ৰতীক।<ref name="HusoriAlochona" /> == পৰিৱেশন আৰু বৈশিষ্ট্য == হুঁচৰি পৰিৱেশনৰ সময়ত শিল্পীসকলে পৰম্পৰাগত অসমীয়া সাজ-পোছাক পৰিধান কৰে। পুৰুষসকলে সাধাৰণতে [[ধুতি]], চোলা, [[চুৰিয়া]], গামোচা বা [[চেলেং]] ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name="HusoriAlochona" /> হুঁচৰি গোৱাৰ আৰম্ভণিতে ভগৱান, প্ৰকৃতি অথবা গৃহস্থৰ মংগল কামনাৰে আশীৰ্বাদমূলক গীত গোৱা হয়। ইয়াৰ পিছত বিহুনাম, নৃত্য আৰু বাদ্যবাজনাৰে অনুষ্ঠান আগবাঢ়ে।<ref name="VikaspediaTaatparya" /> হুঁচৰিক সাধাৰণতে দুটা ভাগত বিভক্ত কৰা হয়— * '''বিহু হুঁচৰি''' বা '''বিহুনাম''' – ব'হাগ বিহুৰ আনন্দ, প্ৰকৃতি, কৃষিজীৱন, প্ৰেম, সামাজিক সম্প্ৰীতি আৰু জীৱনৰ বিভিন্ন দিশক লৈ গোৱা গীত।<ref name="VikaspediaTaatparya" /> * '''হুঁচৰি কীৰ্তন''' – ভক্তিমূলক আৰু আধ্যাত্মিক ভাবধাৰাৰ গীত।<ref name="VikaspediaTaatparya" /> == বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ হুঁচৰি পৰম্পৰা == অসমৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ মাজত হুঁচৰিৰ স্বকীয় পৰম্পৰা প্ৰচলিত আছে। বিশেষকৈ চুতীয়া, দেউৰী আৰু সোণোৱাল কছাৰীসকলৰ হুঁচৰি পৰম্পৰাত ধৰ্মীয় বিশ্বাস, লোককথা, গোঁসানী পূজা আৰু সমূহীয়া মংগল কামনাৰ সৈতে ইয়াৰ ঘনিষ্ঠ সম্পৰ্ক দেখা যায়। এই জনগোষ্ঠীসমূহৰ মাজত হুঁচৰি আৰম্ভ কৰাৰ ৰীতি, পৰিৱেশনৰ পদ্ধতি আৰু সামৰণিৰ অনুষ্ঠানত কিছুমান পাৰ্থক্য থাকিলেও ঘৰে ঘৰে গৈ নৃত্য-গীত পৰিৱেশন কৰি গৃহস্থৰ মংগল কামনা কৰাৰ বৈশিষ্ট্যটো সাধাৰণভাৱে পৰিলক্ষিত হয়। তেওঁলোকৰ নিজস্ব লোকপৰম্পৰাত হুঁচৰিৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কেও বিভিন্ন আখ্যান পোৱা যায়। === দেউৰী জনগোষ্ঠীৰ পৰম্পৰা === [[দেউৰী জনগোষ্ঠী|দেউৰী]]সকলৰ মাজতো ঘৰে ঘৰে গৈ হুঁচৰি পৰিৱেশন কৰাৰ এক স্বকীয় ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰা প্ৰচলিত। দেউৰীসকলৰ ব'হাগীয়া বিচুৰ সাধাৰণ নৃত্য-গীত আৰু আনুষ্ঠানিক হুঁচৰি পৰিৱেশন একে নহয়। প্ৰাঞ্জল দেউৰীৰ বিৱৰণ অনুসৰি, দেউৰীসকলৰ আনুষ্ঠানিক হুঁচৰি প্ৰতি বছৰে অনুষ্ঠিত নহয়; দেওধনীৰ নিৰ্দেশ আৰু গাঁৱৰ ৰাইজৰ সহমত অনুসৰি সাধাৰণতে তিনি, পাঁচ, সাত বা ততোধিক বছৰৰ ব্যৱধানত ইয়াৰ আয়োজন কৰা হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, লখিমপুৰ জিলাৰ বাঁহগড়া দেউৰী গাঁৱত ২০১৪ চনত ২৫ বছৰৰ ব্যৱধানত হুঁচৰি অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref name="PranjalDeori">{{cite web |last=দেউৰী |first=প্ৰাঞ্জল |title=দেউৰী বিচু, বিচু উটুৱা উৎসৱ আৰু দেউৰী হুঁচৰি |url=https://assam.nenow.in/deori-bisu-deori-bisu-farewell-and-bisu-husori/ |website=NE Now Assamese |date=2021-04-28 |language=as }}</ref> হুঁচৰি প্ৰথমে দেওশাল বা দেওঘৰত আৰম্ভ কৰা হয়। তাৰ পাছত ক্ৰমে বৰদেউৰী, সৰুদেউৰী, বৰভৰালী, সৰুভৰালী, বাৰিক আদি পৰম্পৰাগত বিষয়ববীয়াসকলৰ ঘৰত হুঁচৰি গোৱা হয়। ইয়াৰ পিছত গাঁৱৰ উজনিৰ পৰা নামনিলৈ গৈ ধনী-দুখীয়া নিৰ্বিশেষে প্ৰতিঘৰ গৃহস্থৰ চোতালত হুঁচৰি পৰিৱেশন কৰা হয়। এই পৰম্পৰাত গাঁৱৰ কোনো গৃহস্থৰ ঘৰ বাদ পৰিব নোৱাৰে বুলি গণ্য কৰা হয়। হুঁচৰি পৰিচালনাৰ বাবে নামতি, টেকেলা আৰু জ্বালাখোৱা আদি অংশগ্ৰহণকাৰী নিয়োগ কৰা হয়। নামতিয়ে গীত গায়, টেকেলাসকলে গীতৰ কলি পুনৰাবৃত্তি কৰে আৰু জ্বালাখোৱাসকলে গৃহস্থই আগবঢ়োৱা চাউল, তামোল-পাণ, চেলেং আৰু গামোচা আদি সংগ্ৰহ কৰে।<ref name="PranjalDeori"/> দেউৰী হুঁচৰিৰ এটা বিশেষ বৈশিষ্ট্য হৈছে বাঁহৰ ''হেতামাৰি'' ব্যৱহাৰ। হুঁচৰি পৰিৱেশনৰ স্থানত বাঁহৰ খুঁটি পুতি তাৰ ওপৰত হেতামাৰি স্থাপন কৰা হয়। নামতিসকলে ইয়াৰ ভিতৰত নাচি নাচি গীত গায় আৰু আন অংশগ্ৰহণকাৰীসকলে বাহিৰত পদচালনা কৰি হেতামাৰিত মাৰি গীতৰ কলি গায়। টেঙাপনীয়া, বৰগঞা আৰু দিৱঙীয়া দেউৰীসকলৰ মাজত হেতামাৰিৰ গঠন, ঢোলৰ ব্যৱহাৰ আৰু পৰিৱেশন-পদ্ধতিত কিছু পাৰ্থক্য দেখা যায়। টেঙাপনীয়া আৰু বৰগঞাসকলৰ মাজত জীয়ৰী আৰু বোৱাৰীসকলৰ পৃথক হুঁচৰি পৰিৱেশনৰ পৰম্পৰাও আছে।<ref name="PranjalDeori"/> হুঁচৰিৰ সামৰণিত দেওঘৰত পুনৰ হুঁচৰি গাই নৈৰ পাৰত ''হুঁচৰি উটুৱা'' অনুষ্ঠান সম্পন্ন কৰা হয়। এইদৰে দেউৰীসকলৰ হুঁচৰি পৰম্পৰা গাঁৱৰ ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান, সামাজিক সংগঠন আৰু সমূহীয়া মংগল কামনাৰ সৈতে ওতপ্ৰোতভাৱে জড়িত।<ref name="PranjalDeori"/> === সোণোৱাল কছাৰী জনগোষ্ঠীৰ পৰম্পৰা === [[সোণোৱাল কছাৰী]]সকলৰ মাজতো ঘৰে ঘৰে গৈ হুঁচৰি গোৱাৰ পৰম্পৰা আছে। তেওঁলোকৰ হুঁচৰিত পৰম্পৰাগত ''হাইদাং-হুঁচৰি গীত'', ধৰ্মীয় আখ্যান, পূৰ্বপুৰুষৰ স্মৃতি আৰু বিভিন্ন লোকবিশ্বাসৰ প্ৰকাশ পোৱা যায়। হুঁচৰি পৰিৱেশনৰ আৰম্ভণিতে ''বৰাই মন্ত্ৰ'' গোৱা হয়, য'ত বলি ৰজাৰ কাহিনী স্মৰণ কৰা হয়।<ref name="SonowalHusori">{{cite journal |title=Traditional Practice, Myth and Legends of Sonowal Kachari of Assam: A Study on Haidang-Husori Geet |journal=International Journal of Research in Humanities, Arts and Literature |year=2020 |url=https://www.scribd.com/document/495786779/1-Ijrhal-traditional-Practice-Myth-and-Legends-of-Sonowal-Kachari-of-Assam-a-Study-on-Haidang-husori-Geet-1-Copy }}</ref> সোণোৱাল কছাৰীসকলৰ হুঁচৰিৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কে এক লোককথা প্ৰচলিত আছে। এই কাহিনী অনুসৰি, ব্ৰহ্মাৰ কন্যা ''সুচাবনী কুঁৱৰী'' (Susaboni Konwari) পৃথিৱীলৈ আহি শদিয়াত নৃত্য কৰিছিল। কছাৰীসকলৰ অনুৰোধত তেওঁ কৈলাসলৈ গৈ [[শিৱ]]ৰ পৰা হুঁচৰি নৃত্য-গীত শিকি পুনৰ শদিয়ালৈ উভতি আহিছিল আৰু কছাৰীসকলক এই নৃত্য-গীত শিকাইছিল। এই লোকবিশ্বাস অনুসৰি কছাৰীসকলে তাৰ পাছৰ পৰা বসন্তকালত হুঁচৰি পৰিৱেশন কৰিবলৈ লয়।<ref name="SonowalHusori"/> সোণোৱাল কছাৰীসকলৰ আন এক পৰম্পৰাত [[বাথৌ]] দেৱতাৰ সৈতেও হুঁচৰিৰ উৎপত্তিক জড়িত কৰা হয়। ''Tribes of Assam'' গ্ৰন্থত লিপিবদ্ধ লোককথা অনুসৰি, বাথৌৱে দেৱতাসকলক হুঁচৰি শিকাইছিল আৰু তাৰ পাছত দেৱতাসকলে ঘৰে ঘৰে হুঁচৰি পৰিৱেশন কৰিছিল।<ref>{{cite book |title=Tribes of Assam |publisher=Assam Institute of Research for Tribals and Scheduled Castes |year=1988 |url=https://repository.tribal.gov.in/bitstream/123456789/73787/1/AIRT_1988_0001_book.pdf }}</ref> এই লোককথাসমূহে সোণোৱাল কছাৰীসকলৰ ধৰ্মীয় বিশ্বাসত হুঁচৰিৰ স্থান আৰু শদিয়া অঞ্চলৰ সৈতে ইয়াৰ সাংস্কৃতিক সম্পৰ্ক প্ৰতিফলিত কৰে। অৱশ্যে, এইবোৰ হুঁচৰিৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কীয় লোকপৰম্পৰা, ইয়াৰ ঐতিহাসিক উৎপত্তিৰ প্ৰত্যক্ষ প্ৰমাণ নহয়। === চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ পৰম্পৰা === [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী|চুতীয়া]]সকলৰ হুঁচৰি পৰম্পৰা ঐতিহাসিক [[শদিয়া]] অঞ্চলৰ গোঁসানী পূজা আৰু ''হুৰাই ৰঙালী'' অনুষ্ঠানৰ সৈতে জড়িত। পৰম্পৰা অনুসৰি, ব'হাগৰ প্ৰথম বুধবাৰে শদিয়াৰ পৱিত্ৰ শালসমূহত হুৰাই ৰঙালী অনুষ্ঠিত হৈছিল। ইয়াত ধৰ্মীয় গীতৰ জৰিয়তে কেঁচাইখাতী বা কলীমতী দেৱীক স্মৰণ কৰি বিহু স্বৰ্গৰ পৰা পৃথিৱীলৈ নমাই অনা হৈছিল বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। হুৰাই গীতত শদিয়াৰ আঁহত গছ আৰু চাৰিশাল গোঁসানীৰ উল্লেখ পোৱা যায়।<ref>{{cite thesis |last=Chutia |first=Richa |title=The Chutiyas of Assam: A Socio-Cultural Study |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=2026 |pages=203–207}}</ref> মামণি মহন্তৰ মতে, চুতীয়া ৰাজ্যৰ সময়ত ডেকা-গাভৰুসকলে প্ৰথমে [[তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ]]ৰ সন্মুখত বিহু পৰিৱেশন কৰি তাৰ পাছত গাঁৱে গাঁৱে লৈ গৈছিল। ৰাজ্যখনৰ পতনৰ পাছত স্থানীয় গোঁসানী থানত আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত [[নামঘৰ]]ত বিহু আৰম্ভ কৰাৰ পৰম্পৰা গঢ় লৈ উঠে। এই শালকেন্দ্ৰিক বিহু-পৰম্পৰাৰ সৈতে ঘৰে ঘৰে হুঁচৰি গোৱাৰ বিকাশকো তেওঁ সম্পৰ্কিত কৰিছে।<ref>{{cite thesis |last=Mahanta |first=Mamoni |title=Social Rites and Rituals of the Chutiyas in Assam: A Study |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=2018 |pages=158–159}}</ref> ''দেওলৰা মণিকোঁৱৰ'' নামৰ লোককথাত শদিয়াৰ কুণ্ডিল অঞ্চলৰ দৈৱিকভাৱে জন্ম লাভ কৰা মণিকোঁৱৰে গীত-নৃত্য শিকি আৰু ৰচনা কৰি কৃষিজীৱী লোকসকলৰ চোতালত পৰিৱেশন কৰাৰ লগতে গৃহস্থক আশীৰ্বাদ দিয়াৰ কথা উল্লেখ আছে। এই কাহিনীক চোতালৰ বিহু আৰু ৰাতি হুঁচৰিৰ উৎপত্তিৰ সৈতে জড়িত কৰা হয়।<ref>{{cite thesis |last=Chutia |first=Richa |title=The Chutiyas of Assam: A Socio-Cultural Study |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=2026 |pages=58–59}}</ref> স্বৰ্ণলতা বৰুৱাৰ মতে, চুতীয়াসকলে পূৰ্বতে ব'হাগৰ প্ৰথম বুধবাৰে গোঁসানী থানত হুঁচৰি আৰম্ভ কৰি তাৰ পাছত ঘৰে ঘৰে পৰিৱেশন কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ প্ৰভাৱত চুতীয়াসকলৰ একাংশই সংক্ৰান্তিভিত্তিক বিহুৰ দিনৰ পৰা হুঁচৰি আৰম্ভ কৰিবলৈ লয়।<ref>{{cite book |last=Barua |first=Swarnalata |title=Chutia Jatir Buranji |year=2007 |pages=388–390 |url=https://archive.org/details/chutiaburanji/mode/2up}}</ref> == আধুনিক হুঁচৰি == অসমৰ বিভিন্ন অঞ্চলত হুঁচৰি পৰিৱেশনৰ ধৰণ, গীতৰ সুৰ আৰু নৃত্যভংগীত কিছু পাৰ্থক্য দেখা যায়। বৰ্তমান সময়ত গাঁওসমূহৰ লগতে নগৰ অঞ্চলতো বিভিন্ন সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান, বিহু সন্মিলন আৰু প্ৰতিযোগিতাত হুঁচৰি পৰিৱেশন কৰা হয়। যদিও আধুনিকতাৰ প্ৰভাৱত ইয়াৰ কিছুমান পৰম্পৰাগত বৈশিষ্ট্য সলনি হৈছে, তথাপিও হুঁচৰি অসমৰ লোক-সংস্কৃতিৰ এক জীৱন্ত ঐতিহ্য হিচাপে আজিও সমাদৃত।<ref name="HusoriAlochona" /> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:বিহু]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ উৎসৱসমূহ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ সংস্কৃতি]] dymyvhfv7mtx0cdvj6vesx11tsv6uz2 0 56914 648487 413352 2026-10-30T07:08:56Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 648487 wikitext text/x-wiki '''অজিৎ ইকবাল সিং''' (জন্ম ১৯৪৩<ref>The Year Book 2014 // Indian National Science Academy, New Delhi</ref>)হৈছে এগৰাকী ভাৰতীয় অংকবিদ। তেখেতৰ বিশিষ্টতা হৈছে "কাৰ্যকৰী বিশ্লেষণ" আৰু "হৰাত্মক বিশ্লেষণ"। ভাৰতীয় বৈজ্ঞানিক আৰু প্ৰযুক্তিবিদৰ শীৰ্ষতম অনুষ্ঠান "ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী"ৰ(INSA) তেখেত এগৰাকী সভ্য।<ref name="Ajit Iqbal Singh">{{cite web | url=http://insaindia.org.in/detail.php?id=N99-1262 | title=Ajit Iqbal Singh bio | publisher=Indian National Science Academy (INSA) | website=insaindia.org | accessdate=13 October 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160813084441/http://insaindia.org.in/detail.php?id=N99-1262 | archive-date=2016-08-13 | url-status=dead | archivedate=2016-08-13 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20160813084441/http://insaindia.org.in/detail.php?id=N99-1262 | deadurl=yes }}</ref> তেখেত এলাহাবাদিস্থিত "ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী, ভাৰত"ৰো এগৰাকী সদস্যা।<ref name="National Academy of Sciences (India) Fellows">{{cite web|url=http://www.nasi.org.in/fellows.asp?RsFilter=S |title=National Academy of Sciences (India) Fellows |publisher=National Academy of Sciences (India) www.nasi.org.in |accessdate=13 October 2014 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160316043224/http://nasi.org.in/fellows.asp?RsFilter=S |archivedate=16 March 2016 }}</ref> == শিক্ষা == অজিৎ ইকবাল সিঙে ইন্দ্ৰপ্ৰস্থ কলেজৰ পৰা ১৯৬৩ চনত অংকত স্নাতক ডিগ্ৰী অৰ্জন কৰে,<ref>{{cite news|title=Alumna of the College|url=http://www.ipcollege.du.ac.in/Alumna.htm|website=ipcollege.du.ac.in }}</ref> আৰু একেটা বিষয়তে দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ১৯৬৫ চনতো স্নাতক ডিগ্ৰী অৰ্জন কৰে।<ref name="Ajit Iqbal Singh"/>১৯৬৯ চনত তেখেতে কেমব্ৰিজ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা অংকত ডক্টৰেট ডিগ্ৰী অৰ্জন কৰে। তেওঁৰ গৱেষণা-পুথিৰ নাম আছিল ''Contributions to the Theory of Linear Operators in Locally Convex Spaces''। তেখেতৰ তত্ত্বাৱধায়ক আছিল ফ্ৰাংক স্মিথিছ<ref name="Mathematics Genealogy Project">{{cite web | url=http://www.genealogy.math.ndsu.nodak.edu/id.php?id=104750 | title=Mathematics Genealogy Project - Ajit Iqbal Singh | publisher=Mathematics Genealogy Project www.genealogy.math.ndsu.nodak.edu | accessdate=13 October 2014 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20141025171335/http://www.genealogy.math.ndsu.nodak.edu/id.php?id=104750 | archivedate=25 October 2014 | deadurl=yes}}</ref>সিঙে ১৯৬৬ চনৰ পৰা ১৯৬৯ চনলৈকে নিউহাম কলেজৰ এগৰাকী "কমনৱেলথ বৃত্তিধাৰী" হিচাপে কেমব্ৰিজত উপস্থিত আছিল।<ref name="Visiting Mathematicians - Ohio ">{{cite web | url=http://www.ohio.edu/people/lopez/priorvst.html | title=Visiting Mathematicians - Ohio | publisher=Ohio University www.ohio.edu | accessdate=13 October 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20141022221956/http://www.ohio.edu/people/lopez/priorvst.html | archive-date=22 October 2014 | url-status=dead | archivedate=22 October 2014 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20141022221956/http://www.ohio.edu/people/lopez/priorvst.html | deadurl=yes }}</ref> == কেৰিয়াৰ == স্নাতকোত্তৰ শিক্ষা সমাপ্ত কৰি উঠিয়েই সিঙে ইন্দ্ৰপ্ৰস্থ কলেজত শিক্ষক হিচাপে যোগদান কৰে। কেমব্ৰিজৰ পৰা ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত, তেখেত দিল্লীলৈ উভতি আহে আৰু হিন্দু কলেজত যোগদান কৰে। তেখেতে গৱেষণাৰ উপৰিও কাৰ্যকৰী বিশ্লেষণ আৰু হৰাত্মক বিশ্লেষণত শিক্ষাদান কৰিছিল। ১৯৭৪ চনত সিঙক দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ দক্ষিণ এলেকাৰ অংকৰ ৰিডাৰ হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়। ১৯৮৪ চনৰ পৰা ১০০৮ চনলৈকে তেখেতে সেইটো স্থানত অধ্যাপনা কৰি যায়। ২০০৮ চনত তেখেতে দিল্লীত থকা [[ভাৰতীয় পৰিসংখ্যা প্ৰতিষ্ঠান]]ৰ এগৰাকী অতিথি অধ্যাপকৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰে।<ref name="Ajit Iqbal Singh"/> == কৰ্ম == অজিৎ ইকবাল সিং ''স্থানীয়ভাৱে উত্তল স্থানত ৰৈখিক চালক'' (linear operators in locally convex spaces),''সংস্থিতি বৈজ্ঞানিক বীজগণিত''(Topological Algebra)কে ধৰি হৰাত্মক বিশ্লেষণ সম্পৰ্কীয় একাধিক গৱেষণাত জড়িত।<ref name="Ajit Iqbal Singh"/><ref name="Visiting Mathematicians - Ohio "/> == বঁটা আৰু স্বীকৃতি == অজিৎ সিঙক দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ে "ৰায় বাহাদুৰ ব্ৰীজমোহন লাল চাহেব স্মাৰক সোণৰ পদক" আৰু "ৰবি কান্তা দেৱী" পুৰস্কাৰ প্ৰদান কৰে।<ref name="Ajit Iqbal Singh"/> == তথ্যসূত্ৰ == {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় গণিতজ্ঞ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মহিলা গণিতজ্ঞ]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] esyvwywm2k27b6rn45m1523ed0wfqcl 0 78443 648458 518015 2026-10-29T16:14:28Z AjayDas 12623 /* বঁটা বিজয়ীসকলৰ তালিকা */ 648458 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian Awards | awardname = অসম বৈভৱ | image = [[চিত্ৰ:Assam Baibhav.jpeg|250px]] | type = অসামৰিক | category = সাধাৰণ | instituted = ২০২১<ref>{{cite web|title=ৰতন টাটালৈ অসম বৈভৱ সন্মান, অসম সৌৰভ আৰু অসম গৌৰৱ বঁটাৰ বাবে কোন কোন হ'ল নিৰ্বাচিত?|url=https://assam.news18.com/news/assam/cm-himanta-biswa-sarma-assam-government-announced-3-highest-civilian-awards-check-the-list-hb-175713.html|accessdate=২১ জানুৱাৰী ২০২২}}</ref> | lastawarded = ২০২৪ | total = ৪ | awardedby = [[অসম চৰকাৰ]] | description = '''সন্মুখফাল''': [[হোলোং গছ]]ৰ পাতৰ ওপৰত [[জাপি]]ৰ চিত্ৰৰ লগত "অসম বৈভৱ" [[অসমীয়া লিপি]]ত খোদিত<br>'''পিছফাল''': [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতীক]]ৰ সৈতে অসমীয়া লিপিৰে 'অসম চৰকাৰ' খোদিত<ref>{{cite web|title=এইবাৰ ‘অসম বৈভৱ’ বঁটা ৰতন টাটালৈ : অন্য কি বঁটা কোনে পালে চাওক|url=https://assamtimespost.com/?p=62976&amp|accessdate=২১ জানুৱাৰী ২০২২}}</ref> | ribbon = | firstawardees = [[ৰতন টাটা]] | lastawardees = [[ৰাণা প্ৰতাপ কলিতা]] | precededby = ''<নাই>'' | followedby = [[অসম সৌৰভ]] }} '''অসম বৈভৱ''' ({{lang-en|Assam Baibhav}}) অসমৰ জাতীয় জীৱনলৈ আগবঢ়োৱা বৰঙণিৰ বাবে অসম চৰকাৰে প্ৰদান কৰা সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান। ২০২১ বৰ্ষৰ পৰা এই বঁটা প্ৰদান কৰা হৈছে। প্ৰথমবাৰৰ বাবে উদ্যোগপতি [[ৰতন টাটা]]ক [[কৰ্কট ৰোগ]]ৰ চিকিৎসাত আগবঢ়োৱা ব্যতিক্ৰমী অৱদানৰ বাবে এই বঁটা প্ৰদান কৰাৰ সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছে।<ref>{{cite web|title=অসম অসামৰিক বঁটা- তিনিটা শিতানত প্ৰদান কৰা হ’ব এই বঁটা…লাভলীনালৈ অসম সৌৰভ বঁটা|url=https://as.time8.in/assam-civilian-award-announced/|accessdate=২১ জানুৱাৰী ২০২২|archivedate=2022-01-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220121154519/https://as.time8.in/assam-civilian-award-announced/|deadurl=yes}}</ref> এই বঁটা প্ৰৱৰ্তনৰ আগতে [[অসম ৰত্ন]] অসমৰ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান আছিল। অসম বৈভৱ বঁটাত আছে নগদ পাঁচ লাখ টকাৰ লগতে প্ৰশস্তি পত্ৰ তথা স্মাৰক। এই বঁটাৰ সন্মুখৰ ফালে [[হোলোং]] গছৰ পাতৰ ওপৰত [[জাপি]]ৰ চিত্ৰৰ লগত "অসম বৈভৱ" [[অসমীয়া লিপি]]ত খোদিত কৰা আৰু পিছফালে [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতীক]]ৰ সৈতে অসমীয়া লিপিৰে 'অসম চৰকাৰ' খোদিত কৰা আছে। ২০২১ বৰ্ষত পোন প্ৰথমবাৰৰবাবে এই বঁটা [[ৰতন টাটা]]ক প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=২০২১ বৰ্ষৰ অসম বৈভৱ বঁটা ঘোষণা, ৰতন টাটালৈ প্ৰথম বৰ্ষৰ অসম বৈভৱ বঁটা|url=https://assam.nenow.in/assam-baibhav-award-for-2021-announced-first-year-assam-baibhav-award-to-ratan-tata/|accessdate=২১ জানুৱাৰী ২০২২}}</ref> ২০২৩ চনৰ ৪ জানুৱাৰীত অসম চৰকাৰে স্বাস্থ্যসেৱা (কেন্সাৰ কেয়াৰ) আৰু জনসেৱাৰ ক্ষেত্ৰত মুম্বাইত বাস কৰা বিখ্যাত কৰ্কটৰোগ বিশেষজ্ঞ ডাঃ তপন শইকীয়াক ৰাজ্যৰ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা প্ৰদান কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়।<ref>{{Cite web|last=Time|first= Pratidin|date=2023-01-04|title= Dr Tapan Saikia To Receive Assam's Highest Civilian Award |url=https://www.pratidintime.com/amp/story/latest-assam-news-breaking-news-assam/dr-tapan-saikia-assams-highest-civilian-award |access-date=2023-01-15|website=www.pratidintime.com}}</ref> ২০২৪ চনৰ ১৬ জানুৱাৰী তাৰিখে অসম চৰকাৰে ভাৰতৰ প্ৰাক্তন মুখ্য ন্যায়াধীশ [[ৰঞ্জন গগৈ]]ক আইন আৰু ন্যায়ৰ ক্ষেত্ৰলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে ২০২৩ বৰ্ষৰ অসম বৈভৱ বঁটা প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite web|last=Bureau|first= The Hindu|date=14 February 2024|title= Former CJI Ranjan Gogoi receives Assam’s highest civilian award |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/former-cji-ranjan-gogoi-receives-assams-highest-civilian-award/article67842362.ece |access-date=4 April 2024|website=www.thehindu.com}}</ref> [[ভাৰতীয় সেনা]]ৰ অৱসৰপ্ৰাপ্ত লেফটেনেন্ট জেনেৰেল [[ৰাণা প্ৰতাপ কলিতা]]ক সামৰিক সেৱালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ২০২৪ চনৰ অসম বৈভৱ বঁটা প্ৰদান কৰে। ==বিৱৰণ== লোকসেৱাৰ হিতাৰ্থে আৰু মানৱিক প্ৰচেষ্টাৰ যিকোনো ক্ষেত্ৰতেই সৰ্বোচ্চ ব্যৱস্থাৰ অসাধাৰণ সেৱা/কাৰ্যক্ষমতাক স্বীকৃতি প্ৰদানৰ বাবে [[অসম চৰকাৰ|অসম চৰকাৰে]] [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান [[ভাৰত ৰত্ন]] আৰু পদ্ম বঁটাৰ আৰ্হিত অসম অসামৰিক সন্মান প্ৰদানৰ ব্যৱস্থা হাতত লয়। এই বঁটাসমূহ ক্ৰমে অসম বৈভৱ, অসম সৌৰভ আৰু অসম গৌৰৱ অসমৰ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান। ২০২১ চনৰ ২ ডিচেম্বৰত মুখ্যমন্ত্ৰী [[হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা]]ই [[অসম দিৱস]] উপলক্ষে আনুষ্ঠানিকভাৱে এই বঁটাসমূহ ঘোষণা কৰে। সাধাৰণতে প্ৰতি বছৰে এজন ব্যক্তিক অসম বৈভৱ, তিনি গৰাকীক [[অসম সৌৰভ]] আৰু ১৫ গৰাকী ব্যক্তিক অসম গৌৰৱ সন্মানৰ বাবে বাছনি কৰা হয়। অৱশ্যে পুৰস্কাৰ সমিতিৰ সিদ্ধান্ত অনুযায়ী প্ৰত্যেক শাখাত প্ৰতি বছৰে বঁটাৰ সংখ্যা পৰিবৰ্তন হব পাৰে। বঁটাপ্ৰাপ্ত সকলক প্ৰদান কৰিবলগীয়া পুৰস্কাৰসমূহ এনেধৰণৰ- * অসম বৈভৱ- এখন প্ৰশস্তিপত্ৰ/ প্ৰমাণপত্ৰ/ পদক আৰু ৫ লাখ টকাৰ এক আৰ্থিক অনুদান * অসম সৌৰভ- এখন প্ৰশস্তিপত্ৰ/ প্ৰমাণপত্ৰ/ পদক আৰু ৪ লাখ টকাৰ এক আৰ্থিক অনুদান * অসম গৌৰৱ- এখন প্ৰশস্তিপত্ৰ/ প্ৰমাণপত্ৰ/ পদক আৰু ৩ লাখ টকাৰ এক আৰ্থিক অনুদান বঁটা প্ৰাপক সকলে লাভ কৰিবলগীয়া অন্যান্য সুবিধাসমূহ এনেধৰণৰ- *চৰকাৰী চিকিৎসালয়ত বিনামূলীয়া চিকিৎসা আৰু কেবিনত থকাৰ সুবিধা লাভ কৰে * তেওঁলোকক ৰাজ্য চৰকাৰৰ আৱৰ্ত ভৱন, অতিথি আৱাস আৰু অসম ভৱনত বিনামূলীয়াকৈ থকাৰ সুবিধা প্ৰদান কৰা হয় * তেওঁলোক সকলো চৰকাৰী অনুষ্ঠানত বিশিষ্ট অতিথি হিচাপে আমন্ত্ৰিত কৰা হয় * অসম চৰকাৰে তেওঁলোকৰ গুৰুতৰ ৰোগৰ চিকিৎসাৰ ক্ষেত্ৰত, চিকিৎসালয়ৰ ব্যয়ৰ বাবে ২ লাখ টকা পৰ্য্যন্ত প্ৰদান কৰে * পুৰস্কৃত ধন আৰু নিৰ্দিষ্ট সুবিধাৰ ব্যৱস্থা থকাৰ উপৰিও বঁটাপ্ৰাপ্ত নাগৰিকসকলে [[অসম ৰাজ্যিক পৰিবহণ নিগম|এ.এছ.টি.চি]] বাছত বিনামূলীয়াকৈ ভ্ৰমণৰ সুযোগ লাভ কৰিব পাৰে যদিহে ভ্ৰমণৰ ২৪ ঘণ্টা পূৰ্বেই নিৰ্ধাৰিত তথ্য প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite web|last=Award|first=Assam Civilian |date=|title=About the Assam Civilian Awards|url=https://assamcivilianawards.assam.gov.in/index.php/about|access-date=4 February 2024|website=assamcivilianawards.assam.gov.in|language=en}}</ref> ==বঁটা বিজয়ীসকলৰ তালিকা== {| class="wikitable" |- ! নং!! নাম!! চন!! ক্ষেত্ৰ!! চিত্ৰ |- | ১ || [[ৰতন টাটা]]<ref>{{cite web|title=ৰতন টাটালৈ অসম বৈভৱ বঁটা আৰু কোনে পালে অসম গৌৰৱ বঁটা চাওক তালিকা…|accessdate=২১ জানুৱাৰী ২০২২|url =https://fonts.googleapis.com/css?family=Lato%3A400%2C600%7CRoboto%3A300%2C400%2C500%2C700&ver=5.7.5}}</ref> || ২০২১ || সমাজ সেৱা |[[চিত্ৰ:Ratan Tata photo.jpg|frameless|100px]] |- | ২ || [[তপন শইকীয়া]]|| ২০২২ || স্বাস্থ্যসেৱা আৰু জনসেৱা | |- | ৩ || [[ৰঞ্জন গগৈ]]|| ২০২৩|| আইন আৰু ন্যায় | [[File:Hon'ble Justice Ranjan Gogoi.jpg|100px]] |- | ৪ || [[ৰাণা প্ৰতাপ কলিতা]]|| ২০২৪|| সামৰিক সেৱা | [[File:LtGenRanaPratapKalia.jpg|100px]] |- | ৫ || [[হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্য]]|| ২০২৫|| স্বাস্থ্যসেৱা আৰু জনসেৱা | |} ==তথ্য উৎস== {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ বঁটাসমূহ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ অসামৰিক সন্মান]] 0r14ihx79fnlwfp6tt10xthchzlskvm 648459 648458 2026-10-29T16:14:29Z KiranBOT 45247 AMP-Tracking URLs ৰ পৰা আঁতৰোৱা হৈছে ([[:m:User:KiranBOT/AMP|বিশদ]]) ([[User talk:Usernamekiran|ভুল প'ৰিবেশ]]) v3.1.1s 648459 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian Awards | awardname = অসম বৈভৱ | image = [[চিত্ৰ:Assam Baibhav.jpeg|250px]] | type = অসামৰিক | category = সাধাৰণ | instituted = ২০২১<ref>{{cite web|title=ৰতন টাটালৈ অসম বৈভৱ সন্মান, অসম সৌৰভ আৰু অসম গৌৰৱ বঁটাৰ বাবে কোন কোন হ'ল নিৰ্বাচিত?|url=https://assam.news18.com/news/assam/cm-himanta-biswa-sarma-assam-government-announced-3-highest-civilian-awards-check-the-list-hb-175713.html|accessdate=২১ জানুৱাৰী ২০২২}}</ref> | lastawarded = ২০২৪ | total = ৪ | awardedby = [[অসম চৰকাৰ]] | description = '''সন্মুখফাল''': [[হোলোং গছ]]ৰ পাতৰ ওপৰত [[জাপি]]ৰ চিত্ৰৰ লগত "অসম বৈভৱ" [[অসমীয়া লিপি]]ত খোদিত<br>'''পিছফাল''': [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতীক]]ৰ সৈতে অসমীয়া লিপিৰে 'অসম চৰকাৰ' খোদিত<ref>{{cite web|title=এইবাৰ ‘অসম বৈভৱ’ বঁটা ৰতন টাটালৈ : অন্য কি বঁটা কোনে পালে চাওক|url=https://assamtimespost.com/?p=62976&amp|accessdate=২১ জানুৱাৰী ২০২২}}</ref> | ribbon = | firstawardees = [[ৰতন টাটা]] | lastawardees = [[ৰাণা প্ৰতাপ কলিতা]] | precededby = ''<নাই>'' | followedby = [[অসম সৌৰভ]] }} '''অসম বৈভৱ''' ({{lang-en|Assam Baibhav}}) অসমৰ জাতীয় জীৱনলৈ আগবঢ়োৱা বৰঙণিৰ বাবে অসম চৰকাৰে প্ৰদান কৰা সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান। ২০২১ বৰ্ষৰ পৰা এই বঁটা প্ৰদান কৰা হৈছে। প্ৰথমবাৰৰ বাবে উদ্যোগপতি [[ৰতন টাটা]]ক [[কৰ্কট ৰোগ]]ৰ চিকিৎসাত আগবঢ়োৱা ব্যতিক্ৰমী অৱদানৰ বাবে এই বঁটা প্ৰদান কৰাৰ সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছে।<ref>{{cite web|title=অসম অসামৰিক বঁটা- তিনিটা শিতানত প্ৰদান কৰা হ’ব এই বঁটা…লাভলীনালৈ অসম সৌৰভ বঁটা|url=https://as.time8.in/assam-civilian-award-announced/|accessdate=২১ জানুৱাৰী ২০২২|archivedate=2022-01-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220121154519/https://as.time8.in/assam-civilian-award-announced/|deadurl=yes}}</ref> এই বঁটা প্ৰৱৰ্তনৰ আগতে [[অসম ৰত্ন]] অসমৰ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান আছিল। অসম বৈভৱ বঁটাত আছে নগদ পাঁচ লাখ টকাৰ লগতে প্ৰশস্তি পত্ৰ তথা স্মাৰক। এই বঁটাৰ সন্মুখৰ ফালে [[হোলোং]] গছৰ পাতৰ ওপৰত [[জাপি]]ৰ চিত্ৰৰ লগত "অসম বৈভৱ" [[অসমীয়া লিপি]]ত খোদিত কৰা আৰু পিছফালে [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতীক]]ৰ সৈতে অসমীয়া লিপিৰে 'অসম চৰকাৰ' খোদিত কৰা আছে। ২০২১ বৰ্ষত পোন প্ৰথমবাৰৰবাবে এই বঁটা [[ৰতন টাটা]]ক প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=২০২১ বৰ্ষৰ অসম বৈভৱ বঁটা ঘোষণা, ৰতন টাটালৈ প্ৰথম বৰ্ষৰ অসম বৈভৱ বঁটা|url=https://assam.nenow.in/assam-baibhav-award-for-2021-announced-first-year-assam-baibhav-award-to-ratan-tata/|accessdate=২১ জানুৱাৰী ২০২২}}</ref> ২০২৩ চনৰ ৪ জানুৱাৰীত অসম চৰকাৰে স্বাস্থ্যসেৱা (কেন্সাৰ কেয়াৰ) আৰু জনসেৱাৰ ক্ষেত্ৰত মুম্বাইত বাস কৰা বিখ্যাত কৰ্কটৰোগ বিশেষজ্ঞ ডাঃ তপন শইকীয়াক ৰাজ্যৰ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা প্ৰদান কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়।<ref>{{Cite web|last=Time|first= Pratidin|date=2023-01-04|title= Dr Tapan Saikia To Receive Assam's Highest Civilian Award |url=https://www.pratidintime.com/latest-assam-news-breaking-news-assam/dr-tapan-saikia-assams-highest-civilian-award |access-date=2023-01-15|website=www.pratidintime.com}}</ref> ২০২৪ চনৰ ১৬ জানুৱাৰী তাৰিখে অসম চৰকাৰে ভাৰতৰ প্ৰাক্তন মুখ্য ন্যায়াধীশ [[ৰঞ্জন গগৈ]]ক আইন আৰু ন্যায়ৰ ক্ষেত্ৰলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে ২০২৩ বৰ্ষৰ অসম বৈভৱ বঁটা প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite web|last=Bureau|first= The Hindu|date=14 February 2024|title= Former CJI Ranjan Gogoi receives Assam’s highest civilian award |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/former-cji-ranjan-gogoi-receives-assams-highest-civilian-award/article67842362.ece |access-date=4 April 2024|website=www.thehindu.com}}</ref> [[ভাৰতীয় সেনা]]ৰ অৱসৰপ্ৰাপ্ত লেফটেনেন্ট জেনেৰেল [[ৰাণা প্ৰতাপ কলিতা]]ক সামৰিক সেৱালৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে ২০২৪ চনৰ অসম বৈভৱ বঁটা প্ৰদান কৰে। ==বিৱৰণ== লোকসেৱাৰ হিতাৰ্থে আৰু মানৱিক প্ৰচেষ্টাৰ যিকোনো ক্ষেত্ৰতেই সৰ্বোচ্চ ব্যৱস্থাৰ অসাধাৰণ সেৱা/কাৰ্যক্ষমতাক স্বীকৃতি প্ৰদানৰ বাবে [[অসম চৰকাৰ|অসম চৰকাৰে]] [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান [[ভাৰত ৰত্ন]] আৰু পদ্ম বঁটাৰ আৰ্হিত অসম অসামৰিক সন্মান প্ৰদানৰ ব্যৱস্থা হাতত লয়। এই বঁটাসমূহ ক্ৰমে অসম বৈভৱ, অসম সৌৰভ আৰু অসম গৌৰৱ অসমৰ সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান। ২০২১ চনৰ ২ ডিচেম্বৰত মুখ্যমন্ত্ৰী [[হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা]]ই [[অসম দিৱস]] উপলক্ষে আনুষ্ঠানিকভাৱে এই বঁটাসমূহ ঘোষণা কৰে। সাধাৰণতে প্ৰতি বছৰে এজন ব্যক্তিক অসম বৈভৱ, তিনি গৰাকীক [[অসম সৌৰভ]] আৰু ১৫ গৰাকী ব্যক্তিক অসম গৌৰৱ সন্মানৰ বাবে বাছনি কৰা হয়। অৱশ্যে পুৰস্কাৰ সমিতিৰ সিদ্ধান্ত অনুযায়ী প্ৰত্যেক শাখাত প্ৰতি বছৰে বঁটাৰ সংখ্যা পৰিবৰ্তন হব পাৰে। বঁটাপ্ৰাপ্ত সকলক প্ৰদান কৰিবলগীয়া পুৰস্কাৰসমূহ এনেধৰণৰ- * অসম বৈভৱ- এখন প্ৰশস্তিপত্ৰ/ প্ৰমাণপত্ৰ/ পদক আৰু ৫ লাখ টকাৰ এক আৰ্থিক অনুদান * অসম সৌৰভ- এখন প্ৰশস্তিপত্ৰ/ প্ৰমাণপত্ৰ/ পদক আৰু ৪ লাখ টকাৰ এক আৰ্থিক অনুদান * অসম গৌৰৱ- এখন প্ৰশস্তিপত্ৰ/ প্ৰমাণপত্ৰ/ পদক আৰু ৩ লাখ টকাৰ এক আৰ্থিক অনুদান বঁটা প্ৰাপক সকলে লাভ কৰিবলগীয়া অন্যান্য সুবিধাসমূহ এনেধৰণৰ- *চৰকাৰী চিকিৎসালয়ত বিনামূলীয়া চিকিৎসা আৰু কেবিনত থকাৰ সুবিধা লাভ কৰে * তেওঁলোকক ৰাজ্য চৰকাৰৰ আৱৰ্ত ভৱন, অতিথি আৱাস আৰু অসম ভৱনত বিনামূলীয়াকৈ থকাৰ সুবিধা প্ৰদান কৰা হয় * তেওঁলোক সকলো চৰকাৰী অনুষ্ঠানত বিশিষ্ট অতিথি হিচাপে আমন্ত্ৰিত কৰা হয় * অসম চৰকাৰে তেওঁলোকৰ গুৰুতৰ ৰোগৰ চিকিৎসাৰ ক্ষেত্ৰত, চিকিৎসালয়ৰ ব্যয়ৰ বাবে ২ লাখ টকা পৰ্য্যন্ত প্ৰদান কৰে * পুৰস্কৃত ধন আৰু নিৰ্দিষ্ট সুবিধাৰ ব্যৱস্থা থকাৰ উপৰিও বঁটাপ্ৰাপ্ত নাগৰিকসকলে [[অসম ৰাজ্যিক পৰিবহণ নিগম|এ.এছ.টি.চি]] বাছত বিনামূলীয়াকৈ ভ্ৰমণৰ সুযোগ লাভ কৰিব পাৰে যদিহে ভ্ৰমণৰ ২৪ ঘণ্টা পূৰ্বেই নিৰ্ধাৰিত তথ্য প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite web|last=Award|first=Assam Civilian |date=|title=About the Assam Civilian Awards|url=https://assamcivilianawards.assam.gov.in/index.php/about|access-date=4 February 2024|website=assamcivilianawards.assam.gov.in|language=en}}</ref> ==বঁটা বিজয়ীসকলৰ তালিকা== {| class="wikitable" |- ! নং!! নাম!! চন!! ক্ষেত্ৰ!! চিত্ৰ |- | ১ || [[ৰতন টাটা]]<ref>{{cite web|title=ৰতন টাটালৈ অসম বৈভৱ বঁটা আৰু কোনে পালে অসম গৌৰৱ বঁটা চাওক তালিকা…|accessdate=২১ জানুৱাৰী ২০২২|url =https://fonts.googleapis.com/css?family=Lato%3A400%2C600%7CRoboto%3A300%2C400%2C500%2C700&ver=5.7.5}}</ref> || ২০২১ || সমাজ সেৱা |[[চিত্ৰ:Ratan Tata photo.jpg|frameless|100px]] |- | ২ || [[তপন শইকীয়া]]|| ২০২২ || স্বাস্থ্যসেৱা আৰু জনসেৱা | |- | ৩ || [[ৰঞ্জন গগৈ]]|| ২০২৩|| আইন আৰু ন্যায় | [[File:Hon'ble Justice Ranjan Gogoi.jpg|100px]] |- | ৪ || [[ৰাণা প্ৰতাপ কলিতা]]|| ২০২৪|| সামৰিক সেৱা | [[File:LtGenRanaPratapKalia.jpg|100px]] |- | ৫ || [[হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্য]]|| ২০২৫|| স্বাস্থ্যসেৱা আৰু জনসেৱা | |} ==তথ্য উৎস== {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ বঁটাসমূহ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ অসামৰিক সন্মান]] gnyryjvn6za9vtnjhhjgfzgzlrmu19e 0 97730 648503 522381 2026-10-30T08:13:43Z BhuyanBhaskar 16362 648503 wikitext text/x-wiki {{More footnotes}} {{unreferenced}} {{Infobox Mandir |name = গৰখীয়া গোসাঁইৰ থান, সৰভোগ |image = Main entrance gate view of Mahaprabhu Sri Sri Gorokhiya Gosain Than, Sorbhog.jpg |image_size = 180 |image_alt = |caption = সৰভোগ, গুৱাহাটী |pushpin_map = India Assam | latd = 26.16 | longd = 91.78 |map_caption = |map_size = 250 |other_names = |assamese = গৰখীয়া গোসাঁইৰ থান, সৰভোগ |sanskrit_translit = |country = ভাৰত |state/province = [[অসম]] |district = [[বৰপেটা জিলা]] |locale = |primary_deity = শক্তি |important_festivals = |architecture = |number_of_temples = |number_of_monuments = |inscriptions = |date_built = |creator = |temple_board = |website = }} '''মহাপ্ৰভু শ্ৰীশ্ৰী গৰখীয়া গোসাঁইৰ থান''' বৰনগৰৰ ঐতিহ্য বহনকাৰী এটা পবিত্ৰ ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান। কোচ ৰজা [[নৰনাৰায়ণ]]ৰ দিনৰেপৰা বৰনগৰৰ ঐতিহ্যমণ্ডিত ক্ষেত্ৰসমূহৰ ভিতৰত মহাপ্ৰভু শ্ৰীশ্ৰী গৰখীয়া গোসাঁইৰ থান অন্যতম। বৰ্তমান [[সৰভোগ]] নগৰৰ ৩ নং ৱাৰ্ডত অৱস্থিত গৰখীয়া গোসাঁইৰ থানখন সৰভোগৰ ৩১ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ পৰা ১কি.মি. উত্তৰে অৱস্থিত।   == কিংবদন্তি== প্ৰবাদ অনুসৰি মহাৰাজ নৰনাৰায়ণে শনিৰ দশাত পৰোতে বৰনগৰত অস্থায়ী ৰাজধানী পাতি শাসন কাৰ্য চলাইছিল। বাৰ বছৰ পিছত মহাৰাজ নৰনাৰায়ণে অস্থায়ী ৰাজধানী বৰনগৰ এৰি গুচি যোৱাৰ পিছত ভতিজাক ৰঘুদেৱ ৰায়ে বৰবাৰীত থাকি বৰনগৰৰ শাসন কৰিছিল। এই সময়ছোৱাত বৰ্তমানৰ সৰভোগ নগৰৰ কাষৰীয়া উত্তৰ গণকগাড়ী আৰু দক্ষিণ গণকগাড়ী গাঁৱৰ খেতিপথাৰবোৰ এসময়ত চৰণীয়া পথাৰ আছিল। এই অঞ্চলৰ গৰখীয়াসকলে প্ৰতিপালন কৰা গৰু-ম’হবোৰ এই চৰণীয়া পথাৰতে চৰাইছিল। এনেদৰে, গৰু চৰাই ফুৰোঁতে গৰখীয়াবোৰে মন কৰিলে যে- উত্তৰ গণকগাড়ী গাঁৱৰ(বৰ্তমান মেধিপৰা) বৰকোচ পৰিয়ালৰ এজনী কপিলী গাই দুপৰীয়া সদায় একে সময়তে জাকৰপৰা নোহোৱা হয় আৰু পিছত আকৌ জাকলৈ উভতি আহে। প্ৰায়ে এনেকুৱা হ’ব ধৰাত গৰখীয়াবোৰে অনুসন্ধান কৰি দেখিলে যে, গাইজনীয়ে জাকৰ পৰা ওলাই গৈ প্ৰত্যেক দিনেই এডোখৰ নিৰ্দিষ্ট ঠাইত নিজ ইচ্ছাৰে ওহাৰৰ পৰা গাখীৰ এৰি দিয়ে। এই ঘটনাটো দেখাৰ পিছত গৰখীয়াবোৰে সেই ঠাইৰ মাটি খান্দি চাবলৈ সিদ্ধান্ত কৰে। মাটি খন্দাৰ পিছত তাৰপৰাই মহাপ্ৰভু শ্ৰীশ্ৰী গৰখীয়া গোসাঁইৰ আবিৰ্ভাৱ হয়। লাহে লাহে গৰখীয়াবোৰে সেই ঠাইতেই থাপনা পাতি প্ৰভুৰ চৰণত সেৱা কৰিব লয়। গৰু হেৰালে প্ৰধান গৰখীয়াজনে প্ৰভুৰ চৰণত সেৱা জনাই, ঠিকনা চাই দিশ ধৰি দিয়ে আৰু সেইমতে গৰু বিচাৰি পায়। সেয়ে গৰু হেৰালে আন মানুহেও তালৈ গৈ মিঠাতেলৰ চাকি, কল-প্ৰসাদ আগবঢ়াই প্ৰভুৰ চৰণত পৰিলে হেৰোৱা গৰু পুনৰ বিচাৰি পায়। প্ৰভুৰ এই মহিমা দেখি এই অঞ্চলৰ ৰাইজে নিয়মিতভাৱে পূজা কৰিব ধৰে। মহাপ্ৰভু শ্ৰীশ্ৰী গৰখীয়া গোসাঁইৰ এই জন্মস্থানখিনি ‘মা শ্ৰীশ্ৰী তেলোলীয়া গোসাঁই'ৰ থান বুলি জনাজাত। পৰৱৰ্তী সময়ত এই ঠাইৰপৰা প্ৰায় পাঁচশ মিটাৰ উত্তৰ-পশ্চিম দিশত মহাপ্ৰভু শ্ৰীশ্ৰী গৰখীয়া গোসাঁইক স্থানান্তৰ কৰা হয়। ইয়াৰ প্ৰকৃত কাৰণ সঠিককৈ একো ক’ব নোৱাৰি যদিও বৰ্তমানৰ ঠাইখন আহল-বহল লগতে, মেধি পৰিয়ালৰ ওচৰত হোৱা বাবে থানৰ ঘৰ-দুৱাৰ আদিৰ চোৱা-চিতাত সুবিধা হ’বৰ বাবে হয়তো প্ৰভুক ইয়ালৈ লৈ আহে। আনুমানিক ১২৯০-১৩০০ ভাস্কৰাব্দৰ ভিতৰত থানত টিনপাতৰ ভাঁজঘৰ এটি নিৰ্মাণ কৰা হয়। ইয়াৰ কেইবছৰ মান পিছত ভাঁজঘৰ সংলগ্ন টিন পাতৰ নামঘৰ এটিও নিৰ্মাণ কৰা হয়। পিছলৈ ১৩৯২ ভাস্কৰাব্দৰ জেঠ মাহৰ ১৫ তাৰিখ বুধবাৰে অতি প্ৰত্যুষতে বেদমন্ত্ৰ, শংখ-ঘণ্টা আৰু উৰুলিৰ ধ্বনিৰে মহাপ্ৰভুই নিজে (মহাপ্ৰভু শ্ৰীশ্ৰী গৰখীয়া গোসাঁইৰ বিগ্ৰহ) ভক্তসকলৰ সৈতে ভাঁজঘৰৰ দ্বাৰ উদঘাটন কৰিলে।<ref>''বৰ্ণিল মানাহ'' - হিতেশ দাস আৰু ধ্ৰুৱকুমাৰ তালুকদাৰ সম্পাদিত। অসম সাহিত্য সভা, ২০১৩</ref> ==চৌহদ== তিনিখন মূল প্ৰৱেশদ্বাৰ থকা থানৰ চৌহদটোৱে এটা বহল এলেকা আৱৰি আছে। মূল নামঘৰটোৰ ভিতৰভাগত এখন ময়ূৰাসন আছে আৰু মণিকূটৰ ভিতৰত ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণৰ আৱিৰ্ভাৱ হোৱা বিগ্ৰহৰ মূৰ্ত্তিটো আছে। মূল নামঘৰটোৰ চাৰিওফালৰ বেৰবোৰত পুৰাণ, উপ-পুৰাণৰ ভালেমান কাহিনীৰ চিত্ৰ অংকন কৰা আছে। প্ৰধানকৈ শিশু কৃষ্ণৰ বাল্যকালৰ বিভিন্ন লীলা দেখুওৱা হৈছে। মূল নামঘৰটোৰ পিছপিনে এটা ডাঙৰ পুখুৰী আছে। পুখুৰীটোৰ সোঁমাজত শ্ৰীকৃষ্ণৰ কালী নাগৰ মূৰৰ ওপৰত নৃত্যৰত অৱস্থাত থকা মূৰ্ত্তি এটা আছে। এই পুখুৰীটোত ভালেমান প্ৰজাতিৰ মাছ আৰু আপুৰুগীয়া প্ৰজাতিৰ কাছ পোৱা যায়। তদুপৰি, চৌহদৰ ভিতৰত বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ হৰিণ, ময়ূৰ আৰু শহাপহু সংৰক্ষণ কৰি ৰখা হৈছে। থানৰ চৌহদৰ ভিতৰত ফুলনিত অনন্ত শয্যাগত শ্ৰীকৃষ্ণৰ মূৰ্ত্তি, দৌল মন্দিৰ, গড়ুৰ মন্দিৰ, শিৱৰ উপাসনা স্থান, ভকতসকলৰ চ’ৰাঘৰ, বৰনগৰ নাট্য মন্দিৰ, অতিথিশালা, চিকিৎসা গৃহ আৰু এটা পুথিভঁৰাল আছে। য’ত ভালেমান পুৰণি পুথিৰ লগতে সাঁচিপাত আৰু তুলাপাতত লিখা পুথি সংৰক্ষিত হৈ আছে। থানৰ পৰিচালনা সমিতিৰ কাৰ্যালয়ৰ কাষতে থকা ভোজনালয়টোত প্ৰতিদিনেই মন্দিৰলৈ অহা ৰাইজৰ বাবে সিদ্ধ প্ৰসাদৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়। ==প্ৰাৰ্থনা== মহাপ্ৰভুৰ আবিৰ্ভাৱ হোৱাৰ পিছৰেপৰা উত্তৰ গণকগাড়ী আৰু দক্ষিণ গণকগাড়ী গাঁৱৰ ৰাইজে তেওঁৰ শ্ৰীচৰণত সেৱা জনাইছিল আৰু তেতিয়াৰ পৰাই দৈনিক দুপৰীয়া পূজাৰীৰ দ্বাৰা প্ৰসাদ দিয়াৰ ব্যৱস্থা চলি আহিছে। কিন্তু পৰৱৰ্তী সময়ত তিনি সন্ধ্যা প্ৰভুৰ প্ৰাৰ্থনা আৰু প্ৰসাদৰ ব্যৱস্থা হয়। ==উৎসৱ== বছৰত ছয়টা উৎসৱক থানৰ মূল পৰ্ব হিচাপে পালন কৰা হয়। এই পৰ্বকেইটা হ’ল- #বহাগ বিহু #জাগৰণ #শ্ৰীকৃষ্ণৰ জন্মাষ্টমী #ৰাস উৎসৱ #মাঘী উৎসৱ #দৌল উৎসৱ '''জাগৰণ উৎসৱ:''' জেঠ মাহৰ ১৬ তাৰিখৰ পৰা ২২ তাৰিখলৈ জাগৰণ উৎসৱ পালন কৰা হয়। হয়। সাধাৰণতে প্ৰতি নিশাই প্ৰভুক শুৱাই থয় আৰু ব্ৰহ্মপুৱাতেই প্ৰভাত প্ৰাৰ্থনাৰে জগাই দিয়ে। কিন্তু জাগৰণৰ সময়ত প্ৰভু দিনে নিশাই জাগি থাকে। এই উৎসৱৰ সময়ত থানৰ এলেকাভুক্ত ৰাইজে পাকঘৰ আৰু বাচন-বৰ্তনকে আদি কৰি কাপোৰ ধুই পৰিষ্কাৰ হৈ থকাৰ লগতে এই সময়ছোৱাত নিৰামিষ আহাৰ ভোজন কৰে। গাঁৱৰ আলিবাটৰ ঘাঁহ-বন কাটি, জেং-জাৱৰ দূৰৈত পেলাই দিয়া হয়। প্ৰত্যেক চুবুৰীৰ নামঘৰবিলাক মেৰামতি কৰি সজাই তোলা হয়। আকৌ এই উৎসৱৰ প্ৰথমদিনা প্ৰভুৰ থানত পাতি থোৱা নাম উৎসৱৰ শেষৰ দিনাহে ভংগ হয় বাবে চুবুৰীৰ নামঘৰ বা কোনো গৃহস্থৰ ঘৰত এই সময়ৰ ভিতৰত নাম ভঙা-পতা হ’ব নোৱাৰে। ইয়াৰ উপৰিও এই সময়ত বিবাহ, হোম, যজ্ঞ আদিও বন্ধ থাকে। ১৬ জেঠৰ পৰা ২১ জেঠলৈ প্ৰত্যেক নিশাই প্ৰত্যেক চুবুৰীৰ পৰা(এলেকাভুক্ত মুঠ ১৯টা চুবুৰী বা পাৰা) পালপাতি ৰাইজ থানলৈ আহি উজাগৰে থাকে। ইয়াক ‘জাগৰ ৰখা' বুলি কোৱা হয়। জেঠৰ ২১তাৰিখে পুৱা ন/দহ মান বজাত প্ৰভু গাওঁ পৰিভ্ৰমণত ওলায় আৰু নিশা বাৰমান বজাত থানলৈ উভতি আহে। এই ভ্ৰমণৰ সময়ত গাঁৱৰ বিভিন্ন নামঘৰত প্ৰভুই জিৰণি লয়। কিছুবছৰ আগৰপৰা ব্যক্তিগত পদূলিতো প্ৰভুক ৰখাৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে। সকলো স্থানতেই প্ৰভুৰ কৃপাদৃষ্টি পৰাটো আৰু ইয়াৰ ফলত ৰাইজে সৎ জীৱন যাপন কৰিব পৰাটো এই ভ্ৰমণৰ উদ্দেশ্য। ২২ তাৰিখে দুপৰীয়া হোম আৰু নাম-প্ৰসংগ কৰি উৎসৱৰ সামৰণি মৰা হয়।<ref>''ভক্তি দৰ্পন'' - ভবানন্দ পাঠক আৰু দীনেশ চন্দ্ৰ নাথ সম্পাদিত, মহাপ্ৰভু শ্ৰীশ্ৰী গৰখীয়া গোসাঁইৰ থান, ২০২০</ref> জাগৰণ উৎসৱ সম্পৰ্কে প্ৰবাদ আছে যে, এসময়ত গোটেই বৰনগৰ অঞ্চলত কলেৰা মহামাৰীয়ে দেখা দিয়াত ৰাইজে আতংকগ্ৰস্ত হৈ প্ৰভুৰ ওচৰত শৰণাপন্ন হৈছিল। তেতিয়া প্ৰভুই তেওঁৰ প্ৰকৃত ভক্তসকলক ৰক্ষা কৰাৰ বাবে মাজৰাতি বগা ঘোঁৰাত উঠি গাঁৱৰ পদূলিয়ে পদূলিয়ে ঘূৰি ফুৰিছিল। ইয়াৰ পিছতেই মহামাৰীৰ প্ৰভাৱ কমি যায়। প্ৰভুক বগা ঘোঁৰাত উঠি ফুৰা সেই মনোৰম দৃশ্য বহুতো ভক্তই দেখা পোৱা বুলিও শুনা যায়। এই ঘটনাৰ পিছতেই ৰাইজে জাগৰণ উৎসৱ পাতি প্ৰভুক দোলাত লৈ গাঁও পৰিভ্ৰমণ কৰাৰ নিয়ম প্ৰচলিত হয়। '''জন্মাষ্টমী উৎসৱ:''' ভাৰতৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত জন্মাষ্টমী উৎসৱ পালন কৰা হয়। শ্ৰীকৃষ্ণ জন্মাষ্টমীৰ পাঁচ দিন পিছত থানত পঁচতি উৎসৱ(নন্দ উৎসৱ) পালন কৰা হয়। সেইদিনা থানত ভাগৱত পাঠ আৰু নাম প্ৰসংগৰ পিছত গৰখীয়াসকলে চৌহদৰ ভিতৰত ‘পেক ভাওনা’ খেলে। এই খেলত পুৰস্কাৰ হিচাপে প্ৰত্যেককে নাৰিকল দিয়া হয়। '''দৌল উৎসৱ:''' বছৰৰ শেষৰটো উৎসৱ হৈছে দৌল উৎসৱ। এই উৎসৱৰ সময়ত মহাপ্ৰভু শ্ৰীশ্ৰী গৰখীয়া গোসাঁইক দৌলত তোলা হয় আৰু হস্তা নক্ষত্ৰ নপৰালৈকে এদিন বা দুদিন দিনে ৰাতিয়ে কৃষ্ণ লীলা, যাত্ৰাগান আদিৰে উৎসৱ চলাই নিয়া হয়। হস্তা নক্ষত্ৰ পৰিলে প্ৰভুক লগে লগে দৌলৰ পৰা নমাই অনা হয় আৰু ৰাইজৰ সুবিধা অনুসৰি প্ৰভুক নিৰ্দিষ্ট অঞ্চলৰ পথাৰলৈ ফুৰাবলৈ লৈ যোৱা হয়। ইয়াক ‘গৰখীয়া গোসাঁইৰ সুঁৱেৰী’ বুলি কোৱা হয়। ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:অসমৰ হিন্দু মন্দিৰ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ধৰ্মীয় স্থান]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ধৰ্মীয় স্থান]] 5zdha3nhcn212ej08w4xs2jue6uhxuv 0 101151 648528 400968 2026-10-30T11:12:27Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 648528 wikitext text/x-wiki {{infobox person |name=চৈয়দ আলাওল |image= |caption= |native_name = চৈয়দ আলাওল |native_name_lang = bn |birth_date=১৬০৭ |birth_place=জালালপুৰ, মাদাৰীপুৰ, ফাতেহাবাদ, [[বংগ]] |death_date={{death year and age|1680|1607}} |nationality= |occupation=কবি | known_for = }} '''চৈয়দ আলাওল''' ({{lang-bn|সৈয়দ আলাওল}}; ১৬০৭ – ১৬৮০)) আছিল ১৭ শতিকাৰ [[বংগ]]ৰ এজন কবি।<ref>{{cite book|editor-last=Datta|editor-first=Amaresh|year=1987|title=Encyclopaedia of Indian Literature: A-Devo|url=https://books.google.com/books?id=ObFCT5_taSgC&pg=PA128|publisher=Sahitya Akademi|page=128|isbn=978-81-260-1803-1}}</ref><ref name="Banglapedia" /> তেওঁৰ আটাইতকৈ পৰিচিত গ্ৰন্থ হৈছে ''পদ্মাৱতী'', য'ত সিংহলী ৰাজকুমাৰী পদ্মাৱতীৰ কাহিনী চিত্ৰিত কৰা হৈছে। তেওঁক মধ্যযুগীয় বঙালী কবিসকলৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি গণ্য কৰা হয়। যিহেতু তেওঁৰ বেছিভাগ কবিতাতে আৱেগ আৰু বুদ্ধিদীপ্ততাৰ সংমিশ্ৰণ ঘটিছে, সেয়েহে তেওঁক মধ্যযুগীয় বাংলা সাহিত্যৰ পণ্ডিত কবি (কবিসকলৰ পণ্ডিত) বুলি কোৱা হয়।<ref name="Banglapedia">{{cite web|title=Alaol|last=Ahmed|first=Wakil|url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Alaol|website=Banglapedia|publisher=Asiatic Society of Bangladesh|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241203230906/https://en.banglapedia.org/index.php?title=Alaol|archivedate=2024-12-03|access-date=2024-01-05|deadurl=yes}}</ref> বাংলাদেশৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ সাহিত্য পুৰস্কাৰ ''আলাওল সাহিত্য পুৰুষ''ৰ নাম তেওঁৰ নামেৰে ৰখা হৈছে। == জীৱন == সম্ভৱতঃ ১৬০৭ চনত ফতেহাবাদৰ ফতোৱাবাদ পৰগনাৰ জালালপুৰ গাঁৱত<ref>{{cite book|editor-last1=Rizvi|editor-first1=S.N.H.|year=1965|title=East Pakistan District Gazetteers: Chittagong|url=http://dl.nlb.gov.bd/greenstone/collect/admin-books/index/assoc/HASHe169/d1b0804f.dir/EAST%20PAKISTAN%20DISTRICT%20GAZETTEER%20CHITTAGONG%20-%20page%201.pdf|publisher=Government of East Pakistan Services and General Administration Department|page=349|access-date=7 November 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161107155623/http://dl.nlb.gov.bd/greenstone/collect/admin-books/index/assoc/HASHe169/d1b0804f.dir/EAST%20PAKISTAN%20DISTRICT%20GAZETTEER%20CHITTAGONG%20-%20page%201.pdf|archive-date=7 November 2016|url-status=dead|archivedate=20 December 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161220073104/http://dl.nlb.gov.bd/greenstone/collect/admin-books/index/assoc/HASHe169/d1b0804f.dir/EAST%20PAKISTAN%20DISTRICT%20GAZETTEER%20CHITTAGONG%20-%20page%201.pdf}}</ref>ফতেহাবাদৰ শাসক মাজলিছ কুতুবৰ দৰবাৰৰ এজন মন্ত্ৰীৰ ঘৰত তেওঁ জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name="Kaladan">{{cite web|url=http://kaladanpress.org/index.php/seminar-and-event-mainmenu-38/58-arakan-historical-seminar/728-alaols-poetry-as-a-source-for-arakanese-history.html|title=Alaol's poetry as a source for Arakanese history|author=Thibaut D' Hubert|date=15 July 2007|publisher=Kaladan Press Network|access-date=2019-05-14|archivedate=2019-05-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190514191741/http://kaladanpress.org/index.php/seminar-and-event-mainmenu-38/58-arakan-historical-seminar/728-alaols-poetry-as-a-source-for-arakanese-history.html|deadurl=yes}}</ref><ref name="sen">Sen, Sukumar (1993). ''Islami Bangla Sahitya'' (in Bengali), Kolkata: Ananda Publishers, {{ISBN|81-7215-301-5}}, pp.34-6</ref>তেওঁ [[বঙালী ভাষা|বাংলা]], [[আৰবী ভাষা|আৰবী]], [[পাৰ্চী]] আৰু [[সংস্কৃত ভাষা|সংস্কৃত]] ভাষা শিকিছিল। পিতৃৰ সৈতে নাৱত যাত্ৰা কৰি থকা অৱস্থাত পৰ্তুগীজ জলদস্যুই আলাওলক অপহৰণ কৰে আৰু তাৰ পিছত আৰাকানলৈ লৈ যায়।<ref name="Kaladan" /> আলাওলে কিছুদিন দেহৰক্ষী হিচাপে কাম কৰিছিল যদিও লাহে লাহে কবি হিচাপে তেওঁৰ সুনাম বিয়পি পৰিছিল। তেওঁৰ প্ৰতিভাক প্ৰথমে স্বীকৃতি দিছিল আৰাকানৰ ম্ৰাউক-উ বংশৰ ৰজা চান্দা থুধাম্মাৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী মগন ঠাকুৰে। লগতে আদালতৰ অন্যান্য বয়োজ্যেষ্ঠসকল; যেনে-মুখ্যমন্ত্ৰী চুলেমান, ৰাজকীয় মন্ত্ৰী চৈয়দ মুছা, সেনা অধিনায়ক মহম্মদ খান, কৰ মন্ত্ৰী মাজলিছ নবৰাজেও তেওঁৰ পৃষ্ঠপোষকতা কৰিছিল। ১৬৫৯ চনত তেওঁ ''সতী মায়না অ' ল'ৰচন্দ্ৰানি'' সম্পূৰ্ণ কৰে, যাৰ প্ৰথম অংশ আৰাকানৰ আন এজন বাংলা দৰবাৰী কবি দৌলত কাজীয়ে ইয়াৰ পূৰ্বে সম্পূৰ্ণ কৰিছিল।<ref name="Kaladan" /> শ্ৰীচন্দ্ৰ সুধৰ্ম বা সন্দা থুধম্মাৰ অনুৰোধত তেওঁ ''ত'হফা'' অনুবাদ কৰিছিল। পিছত ৰজা শ্ৰীচন্দ্ৰ সুধৰ্মাৰ ভগ্নীৰ পোষক পুত্ৰ তথা সহ-শাসনকৰ্তা আৰু আৰকানৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী ৰাজকুমাৰ মগন ঠাকুৰে তেওঁৰ আৰকানৰ দৰবাৰত স্থান নিশ্চিত কৰে। মালিক মহম্মদ জয়সীৰ পদ্মাৱতৰ আধাৰত তেওঁৰ প্ৰধান গ্ৰন্থ ''পদ্মাৱতী'' মগন ঠাকুৰৰ পৃষ্ঠপোষকতাত ৰচনা কৰা হৈছিল। তেওঁ এই সময়ছোৱাতে একে নামৰ পাৰ্চী গ্ৰন্থৰ অভিযোজন ''ছাইফুলমুলুক বদিউজ্জামালও'' লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰে। [[পঞ্জাবী ভাষা|পঞ্জাবী]] সাহিত্যৰ ৰহস্যবাদী কবি মিঞা মহম্মদ বক্সৰ বিখ্যাত কবিতা হৈছে ''ৰাজকুমাৰ ছাইফুল মালুক আৰু বদ্ৰী জামালাৰ''। মগন ঠাকুৰৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁ ৰজা শ্ৰীচন্দ্ৰ সুধৰ্মাৰ সেনা প্ৰধান ছাইয়াদ মহম্মদ মুছাৰ পৰা পৃষ্ঠপোষকতা লাভ কৰে। তেওঁৰ অনুৰোধত তেওঁ পাৰ্চী ভাষাৰ পৰা ''হফ্ট পেইকাৰ''ক বাংলা ভাষাত ''সপ্তপয়কাৰ'' শীৰ্ষক নাম দি অনুবাদ কৰিছিল। সপ্তপয়কাৰৰ প্ৰশস্তিত আলাওলে মোগল ৰাজকুমাৰ শ্বাহ ছুজাৰ আৰাকানলৈ আগমনৰ কথা উল্লেখ কৰিছে।<ref name="Kaladan" />১৬৫৯ চনত শ্বাহ শ্বুজাই আৰাকানত থকা দৰবাৰত আশ্ৰয় লয়। ১৬৬০ চনত শ্বাহ ছুজাক হত্যা কৰাৰ পিছত আলাওলক তেওঁৰ লগত ঘনিষ্ঠতাৰ বাবে আৰাকান দৰবাৰৰ পৰাও বাহিৰ কৰি দিয়া হয়। তেওঁৰ ''চিকন্দৰনামা''ত আত্মজীৱনীমূলক অংশ অনুসৰি প্ৰথমে তেওঁক কাৰাগাৰত ভৰাই থোৱা হৈছিল। এই সন্ধিক্ষণত আৰাকান ৰজাৰ মন্ত্ৰী বা কাজী ছায়েদ মাছুদ শ্বাহে তেওঁক আশ্ৰয় দিছিল। মাছুদ শ্বাহে কাদিৰিয়া তাৰিকাৰ অধীনত আলাওল খিলাফতো দিছিল। আলাওলে তেওঁৰ অনুৰোধত তেওঁৰ ''ছাইফুলমুলুক বদিউজ্জামাল'' সম্পূৰ্ণ কৰিলে। তেওঁ শেষ দিনবোৰ আৰাকানৰ আন এজন মন্ত্ৰী মাজলিছ নৱৰাজৰ দৰবাৰত কটায়৷ ইয়াত তেওঁ শেষৰখন গ্ৰন্থ ''ছিকন্দৰনামা'' (আহমেদ শ্বৰীফৰ মতে) বা ''দাৰা-চিকান্দৰ'' (সুকুমাৰ সেনৰ মতে) লিখিছিল, যি আছিল পাৰ্চী কবি নিজামী গাঞ্জাৱীৰ এস্কাণ্ডাৰ-নামাৰ অনুবাদ।<ref name="sen" /> == সৃষ্টিৰাজি == তেওঁৰ ৰচনাসমূহ ৰাগতালনামাৰ বাহিৰেও আন ভাষাৰ ৰচনাৰ অভিযোজন৷ সেইসমূহৰ ভিতৰত আছে: * পদ্মাৱতী (১৬৪৮) * সতীময়না লৰাচন্দ্ৰানি (দৌলত কাজীৰ ৰচনাৰ সম্পূৰ্ণ) (১৬৫৯) * সপ্তপয়কাৰ (১৬৬৫) * ছাইফুলমুলুক বদিউজ্জামাল (১৬৬৯) * ছিকন্দৰনামা (১৬৭১–৭২) * ত'হফা (১৬৬০) * ৰাগতালনামা তেওঁৰ কবিতাসমূহৰ পৰা তেওঁৰ লগত চুফীবাদৰ ঘনিষ্ঠতাৰ অনুমান পাব পাৰি।<ref name="ECMSAS">{{cite web|title=20th European Conference on Modern South Asian Studies, Manchester 2008|publisher=European Association of South Asian Studies|date=July 2008|author=Abu Musa Arif Billah|url=http://www.arts.manchester.ac.uk/ecmsas/panels/ecmsaspanel9to16/panelpdfs/Fileuploadmax10Mb,134379,en.pdf|access-date=2014-01-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923174227/http://www.arts.manchester.ac.uk/ecmsas/panels/ecmsaspanel9to16/panelpdfs/Fileuploadmax10Mb,134379,en.pdf|archive-date=2015-09-23|url-status=dead|archivedate=2015-09-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150923174227/http://www.arts.manchester.ac.uk/ecmsas/panels/ecmsaspanel9to16/panelpdfs/Fileuploadmax10Mb,134379,en.pdf|deadurl=yes}}''Retrieved: 2014-01-21''</ref> == উত্তৰাধিকাৰ == বাংলাদেশৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ সাহিত্য পুৰস্কাৰ ''আলাওল সাহিত্যিক পুৰুষ''ৰ নাম তেওঁৰ নামেৰে ৰখা হৈছে। বাংলাদেশৰ চট্টগং বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰধান পুৰুষ ছাত্ৰ ছাত্ৰাবাস আলাওল গৃহৰ নাম তেওঁৰ নামেৰে ৰখা হৈছে।<ref>{{cite web|title=Official Website|publisher=University of Chittagong|url=http://www.cu.ac.bd}} ''Retrieved: 2014-01-21''</ref> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:বঙালী সাহিত্যিক]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] cxr4n3fw7ceq66d0gasgdxi9ihr7q0v 0 103892 648506 415995 2026-10-30T08:19:35Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 648506 wikitext text/x-wiki [[চিত্ৰ:StateLibQld_1_252713_Taking_tea_on_the_verandah,_ca._1910.jpg|thumb|360x360px|অষ্ট্ৰেলিয়াৰ কেইগৰাকীমান মহিলাই বাৰাণ্ডাত বহি চাহ পান কৰি আছে, ১৯১০ চন]] '''অষ্ট্ৰেলিয়াৰ মহিলা'''সকলৰ ({{Lang-en|Women in Australia}}) জৰিয়তে [[অষ্ট্ৰেলিয়া]]ত মহিলাৰ জনগাঁথনিগত আৰু সাংস্কৃতিক উপস্থিতিক বুজোৱা হৈছে। অষ্ট্ৰেলিয়াৰ মহিলাসকলে দেশখনৰ উন্নয়নত যথেষ্ট অৰিহণা যোগাইছে আৰু সেই অৰিহণা বহু ক্ষেত্ৰতে দেখিবলৈ পোৱা গৈছে। ঐতিহাসিকভাৱে অষ্ট্ৰেলিয়াৰ সংস্কৃতিত পুৰুষতান্ত্ৰিক পক্ষপাতিত্বই আধিপত্য বিস্তাৰ কৰিছে।<ref name="watb">{{cite book|title=Women and the Bush: Forces of Desire in the Australian Cultural Tradition|last=Schaffer|first=Kay|year=1988|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0521368162|pages=[https://archive.org/details/womenbushforceso0000scha/page/5 5]–7|url=https://archive.org/details/womenbushforceso0000scha|url-access=registration|access-date=23 August 2016}}</ref> ১৯৮৪ চনৰ পৰা লিংগ বৈষম্য আইন ১৯৮৪ (Cth) য়ে সমগ্ৰ অষ্ট্ৰেলিয়াতে কৰ্ম, থকাৰ ব্যৱস্থা, শিক্ষা, সামগ্ৰী, সুবিধা আৰু সেৱাৰ ব্যৱস্থা, কমনৱেলথৰ আইন আৰু কাৰ্যসূচী, ক্লাবৰ কাৰ্যকলাপ আৰু প্ৰশাসনকে ধৰি একাধিক ক্ষেত্ৰত যৌন বৈষম্য নিষিদ্ধ কৰিছে যদিও কিছুমান অৱশিষ্ট বৈষম্য এতিয়াও দৃশ্যমান হৈ আছে। ২০১৭ চনত ''নিউ ৱৰ্ল্ড ৱেলথ গৱেষণা গোটে'' অষ্ট্ৰেলিয়াক মহিলাৰ বাবে বিশ্বৰ আটাইতকৈ সুৰক্ষিত দেশ হিচাপে স্থান দিছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.businessinsider.com/the-10-safest-countries-in-the-world-for-women-2018-1|title=The 10 safest countries in the world for women|last=Australia|first=Chris Pash, Business Insider|website=Business Insider|access-date=2019-03-23}}</ref> == প্ৰজনন অধিকাৰ আৰু স্বাস্থ্য == ১৯৬৯ চনলৈকে অষ্ট্ৰেলিয়াত [[গৰ্ভপাত]] সকলো পৰিস্থিতিতেই অবৈধ আছিল৷ কিন্তু [[:en:R_v_Davidson|আৰ বনাম ডেভিডছন]] গোচৰৰ ৰায়দানত কোৱা হৈছিল যে যদিহে মহিলাগৰাকীৰ শাৰীৰিক বা মানসিক স্বাস্থ্য বা জীৱন বিপন্ন হয় তেন্তে গৰ্ভপাত বৈধ বুলি ক'ব পাৰি।<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.childrenbychoice.org.au/factsandfigures/australianabortionlawandpractice|title=Australian Abortion Law|date=18 January 2018|website=Children by Choice|access-date=22 June 2018|archivedate=31 March 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210331135527/https://www.childrenbychoice.org.au/factsandfigures/australianabortionlawandpractice|deadurl=yes}}</ref> সেই নীতি সমগ্ৰ অষ্ট্ৰেলিয়াতে গ্ৰহণযোগ্য হৈ পৰিছে। ২০১৯ চনৰ হিচাপত দক্ষিণ অষ্ট্ৰেলিয়াৰ বাহিৰে অষ্ট্ৰেলিয়াৰ সকলো ৰাজ্য আৰু অঞ্চলতে প্ৰয়োজনানুসৰি গৰ্ভপাত কৰাটো বৈধ।<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/australia-news/2019/sep/25/abortion-decriminalisation-bill-passes-nsw-upper-house|title=Abortion decriminalised in NSW after marathon debate|agency=Australian Associated Press|date=2019-09-26|work=The Guardian|access-date=2019-11-25|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.adelaidenow.com.au/subscribe/news/1/?sourceCode=AAWEB_WRE170_a&dest=https%3A%2F%2Fwww.adelaidenow.com.au%2Fnews%2Fsouth-australia%2Fsa-parliament-abortion-debate-to-start-in-new-year-as-law-reform-institute-recommends-reform%2Fnews-story%2Fde648d5a3691759295156f1f6ebc0427&memtype=anonymous&mode=premium&nk=12616d9d5b5420ea300adec504924545-1575817307|title=Adelaidenow.com.au {{!}} Subscribe to The Advertiser for exclusive stories|website=www.adelaidenow.com.au|access-date=2019-12-08}}</ref> অনুমান কৰা হৈছে যে অষ্ট্ৰেলিয়াৰ এক চতুৰ্থাংশৰ পৰা এক তৃতীয়াংশ মহিলাই তেওঁলোকৰ জীৱনকালত গৰ্ভপাত কৰে৷<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.abc.net.au/news/health/2018-05-26/is-abortion-legal-in-australia/9795188|title=Is abortion legal in Australia? It's complicated|last=Willis|first=Olivia|date=26 May 2018|website=ABC News|access-date=22 June 2018}}</ref> গৰ্ভপাতৰ অধিকাৰৰ প্ৰতি জনসাধাৰণৰ প্ৰবল সমৰ্থন আছে।<ref>{{Cite journal|last1=de Crespigny|first1=Lachlan J|last2=Wilkinson|first2=Dominic J|last3=Douglas|first3=Thomas|last4=Textor|first4=Mark|last5=Savulescu|first5=Julian|date=5 July 2010|title=Australian attitudes to early and late abortion|url=https://www.mja.com.au/journal/2010/193/1/australian-attitudes-early-and-late-abortion|journal=The Medical Journal of Australia|volume=193|issue=1|pages=9–12|pmid=20618106|doi=10.5694/j.1326-5377.2010.tb03732.x|s2cid=39714985}}</ref> ২০১৭ চনৰ এক অধ্যয়ন অনুসৰি অষ্ট্ৰেলিয়াত স্বাস্থ্যজনিত যত্ন ৰেহাই পোৱাৰ পিছত গৰ্ভপাতৰ বাবে গড় খৰচ হয় ৫৬০ ডলাৰ৷ কিছুমান মহিলাই ভ্ৰমণ, থকাৰ ব্যৱস্থা, জিপি ৰেফাৰেল, হেৰুৱা মজুৰি, শিশুৰ যত্ন আৰু চিকিৎসা পৰীক্ষাৰ পৰাও অতিৰিক্ত খৰচ বহন কৰে। সমীক্ষাত অংশগ্ৰহণ কৰা ৩৪% মহিলাই গৰ্ভপাতৰ বাবে ধন দিয়াটো কঠিন বা অতি কঠিন বুলি কয়।<ref>{{Cite journal|last1=Shankar|first1=Mridula|last2=Black|first2=Kirsten I|last3=Goldstone|first3=Philip|last4=Hussainy|first4=Safeera|last5=Mazza|first5=Danielle|last6=Petersen|first6=Kerry|last7=Lucke|first7=Jayne|last8=Taft|first8=Angela|date=22 January 2017|title=Access, equity and costs of induced abortion services in Australia: a cross‐sectional study|journal=Australian and New Zealand Journal of Public Health|volume=41|issue=3|pages=309–314|doi=10.1111/1753-6405.12641|pmid=28110510|doi-access=free}}</ref> অষ্ট্ৰেলিয়াত ২০১৫ চনলৈকে মাতৃৰ মৃত্যুৰ হাৰ আছিল ৫.৫ মৃত্যু/১ লাখ জীৱিত জন্ম।<ref name="maternal-rate">[http://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(16)31470-2/fulltext Global, regional, and national levels of maternal mortality, 1990–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015]. October 8, 2016. ''[[The Lancet]].'' Volume 388. 1775–1812. See table of countries on page 1784 of [http://www.thelancet.com/pdfs/journals/lancet/PIIS0140-6736(16)31470-2.pdf the PDF].</ref> ২০১৪ চনৰ হিচাপত অষ্ট্ৰেলিয়াত জন্ম হোৱা শিশু/মহিলাৰ মুঠ প্ৰজনন হাৰ (TFR) আছিল: ২.১ সন্তান জন্ম/মহিলা।<ref name=":2">{{Cite web|url=http://www.abs.gov.au/ausstats/abs@.nsf/Previousproducts/3301.0Main%20Features42014?opendocument&tabname=Summary&prodno=3301.0&issue=2014&num=&view=|title=Fertility Rates 2014|date=2014|website=Australian Bureau of Statistics|access-date=22 June 2018}}</ref>টিএফআৰৰ সৰ্বনিম্ন স্তৰ আছিল ২০০১ চনত: ১.৭৪৷ ১৯৬১ চনত সেই হাৰ অভিলেখসূচক সৰ্বোচ্চ ৩.৫৫ হৈছিলগৈ।<ref>{{Cite web|url=https://aifs.gov.au/facts-and-figures/births-australia/births-australia-source-data|title=Number of births and fertility rate|website=Australian Institute of Family Studies|access-date=22 June 2018|archivedate=12 November 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201112023830/https://aifs.gov.au/facts-and-figures/births-australia/births-australia-source-data|deadurl=yes}}</ref> ১৯৭৬ চনৰ পৰা ভ্ৰুণৰ অস্বাভাৱিকতাৰ বাবে গৰ্ভাৱস্থা বন্ধ কৰাৰ হাৰ(TFA)প্ৰতিস্থাপনৰ স্তৰৰ তলত আছে।<ref name=":2" /> == ৰাজনীতিত == ১৯০২ চনত ফেডাৰেল নিৰ্বাচনত অৱতীৰ্ণ হোৱাৰ অধিকাৰ পোৱাৰ পিছতো<ref name=":3">{{cite web|url=http://aec.gov.au/Elections/Australian_Electoral_History/wopa.htm|title=Women in Political Arena|date=4 December 2007|website=Australian Electoral Commission|access-date=22 June 2018}}</ref> ১৯২১ চনত পশ্চিম অষ্ট্ৰেলিয়াৰ বিধানসভালৈ এডিথ কোৱান নিৰ্বাচিত নোহোৱালৈকে অষ্ট্ৰেলিয়াৰ ৰাজনীতিত প্ৰথম ২০ বছৰ মহিলাৰ কোনো উপস্থিত নাছিল৷ <ref>{{Cite web|url=https://banknotes.rba.gov.au/australias-banknotes/people-on-the-banknotes/edith-cowan/|title=Edith Cowan (1861–1932)|website=Reserve Bank of Australia Banknotes|access-date=22 June 2018}}</ref> অষ্ট্ৰেলিয়াৰ প্ৰথম মহিলা প্ৰধানমন্ত্ৰী জুলিয়া গিলাৰ্ডক ২০১০ চনত নিযুক্তি দিয়া হয়।<ref name="theaustralian1">{{cite news|url=http://www.theaustralian.com.au/politics/labor-leadership-ballot/story-e6frgczf-1225883589139|title=Julia Gillard 'honoured' to become prime minister as Kevin Rudd stands aside|last=Kerr|first=Christian|date=24 June 2010|newspaper=[[The Australian]]|access-date=22 June 2018|publisher=News Limited|author2=Franklin, Matthew}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.smh.com.au/national/gillard--to-become-australias-first-female-prime-minister-as-rudd-stands-aside-20100624-yzvw.html|title=Gillard becomes Australia's first female prime minister as tearful Rudd stands aside|author=Coorey, Phillip|date=24 June 2010|access-date=22 June 2018|archive-url=https://archive.today/20100625025147/http://www.smh.com.au/national/gillard--to-become-australias-first-female-prime-minister-as-rudd-stands-aside-20100624-yzvw.html|archive-date=25 June 2010|url-status=live|publisher=The Sydney Morning Herald|author2=Lester, Tim}}</ref> ১৯৭০ চনৰ পৰা সংসদত মহিলাসকলে ক্ৰমান্বয়ে প্ৰতিনিধিত্ব লাভ কৰিছে। ২০১০ চনত ছিডনীত মহিলাসকলে তেওঁলোকৰ ওপৰৰ প্ৰতিটো পদবীত থকাৰ দৰে উদাহৰণ থকাৰ পিছতো (লৰ্ড মেয়ৰ হিচাপে ক্লভাৰ মূৰ, নিউ চাউথ ৱেলছৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে ক্ৰীষ্টিনা কেনেলী, নিউ চাউথ ৱেলছৰ গৱৰ্ণৰ হিচাপে মেৰী বাছিৰ, প্ৰধানমন্ত্ৰী হিচাপে জুলিয়া গিলাৰ্ড, গৱৰ্ণৰ হিচাপে কুৱেণ্টিন ব্ৰাইছ -অষ্ট্ৰেলিয়াৰ জেনেৰেল আৰু অষ্ট্ৰেলিয়াৰ ৰাণী হিচাপে দ্বিতীয় এলিজাবেথ)<ref name=":3" /> তেওঁলোক এতিয়াও ফেডাৰেল সংসদত সংখ্যালঘু হৈ আছে৷ ২০২১ চনলৈকে তেওঁলোকৰ সংখ্যা ৩৭.৯% (হাউছ অৱ ৰিপ্ৰেজেণ্টেটিভছত ৩১.১% আৰু চেনেটত ৫১.৩%),<ref>{{Cite web|last=Hough|first=Anna|date=2021-06-08|title=Composition of Australian parliaments by party and gender: a quick guide|url=https://parlinfo.aph.gov.au/parlInfo/download/library/prspub/3681701/upload_binary/3681701.pdf|access-date=2021-07-19|website=Australian Parliament House}}</ref> পূৰ্বৰ নিৰ্বাচনৰ তুলনাত ৫.৯% বৃদ্ধি।<ref>{{Cite web|url=https://www.aph.gov.au/About_Parliament/Parliamentary_Departments/Parliamentary_Library/FlagPost/2016/August/The_gender_composition_of_the_45th_parliament|title=The gender composition of the 45th parliament|last=Hough|first=Anna|date=25 August 2016|website=Parliament of Australia|access-date=22 June 2018}}</ref> ১৯৬৫ চনত দক্ষিণ অষ্ট্ৰেলিয়াৰ ৩৮ সংখ্যক এটৰ্নী জেনেৰেল ডন ডানষ্টানৰ পৰামৰ্শ অনুসৰি ডেম ৰোমা মিচেলক দক্ষিণ অষ্ট্ৰেলিয়াৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ প্ৰথমগৰাকী মহিলা ন্যায়াধীশ হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়।<ref>{{Cite journal|last=Margarey|first=Susan|date=1 April 2008|title=Dame Roma Mitchell's Unmentionables: Sex, Politics and Religion|url=https://www.researchgate.net/publication/250078998|journal=History Australia|pages=12.1–12.20|via=Research Gate}}</ref> ১৯৮৩ চনত ১৮ বছৰৰ পাছত অৱসৰ লোৱাৰ সময়ত তেওঁ এতিয়াও দক্ষিণ অষ্ট্ৰেলিয়াৰ একমাত্ৰ মহিলা ন্যায়াধীশ আছিল যদিও ন্যায়াধীশ এলিজাবেথ ইভাট আৰু মেৰী গ’ড্ৰনক হুইটলেম চৰকাৰে ফেডাৰেল আদালতত নিযুক্তি দিছিল। ১৯৯৩ চনতহে আদালতত দ্বিতীয়গৰাকী মহিলা নিযুক্তি দিয়া হয়৷ তেওঁ হৈছে মিচেলৰ প্ৰাক্তন ছাত্ৰী মাৰ্গাৰেট নাইলেণ্ড। == লিংগ সমতা == ১৯ শতিকাৰ শেষৰ ফালে বিবাহিত মহিলাসকলে প্ৰথমে নিজৰ সম্পত্তি ৰখা, মোকৰ্দমা কৰা, চুক্তিবদ্ধ হোৱা, দেউলীয়া আইনৰ অধীনত থকা, বিবাহৰ পূৰ্বে চুক্তিবদ্ধ হোৱা ঋণৰ বাবে দায়বদ্ধ হোৱা আৰু সন্তানৰ ভৰণ-পোষণৰ বাবে দায়বদ্ধ হোৱাৰ অধিকাৰ লাভ কৰিছিল। অবিবাহিত মহিলাৰ যি অধিকাৰ আছে, সেই অধিকাৰ বিবাহিতসকলেও লাভ কৰিছিল। ভিক্টোৰিয়াই ১৮৮৪ চনত বিবাহিত মহিলাৰ সম্পত্তি আইন, ১৮৭৯ চনত নিউ চাউথ ৱেলছ আৰু বাকী ৰাজ্যসমূহে ১৮৯০–৯৭ চনৰ ভিতৰত গৃহীত কৰে। বৃহৎ সংখ্যক উদ্যোগত মহিলাক নিয়োগ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত [[বিবাহ প্ৰতিবন্ধক]] প্ৰযোজ্য হৈছিল। ১৯০২ চনৰ কমনৱেলথ পাব্লিক চাৰ্ভিচ আইন অনুসৰি প্ৰতিগৰাকী মহিলা বিষয়াক "বিবাহৰ পিছত কমনৱেলথ সেৱাৰ পৰা অৱসৰ লোৱা বুলি গণ্য কৰা হয়"।<ref name="ABS">{{cite web|title=Women and Government in Australia|first=Marian|last=Sawer|year=2004|url=http://www.abs.gov.au/ausstats/abs@.nsf/Previousproducts/1301.0Feature%20Article52001?opendocument&tabname=Summary&prodno=1301.0&issue=2001&num=&view=|archive-date=12 May 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130512153424/http://www.abs.gov.au/AUSSTATS/abs%40.nsf/Previousproducts/1301.0Feature%20Article52001?opendocument&tabname=Summary&prodno=1301.0&issue=2001&num=&view=|publisher=Australian Bureau of Statistics|url-status=dead}}</ref><ref>{{citation|url=http://www.apsc.gov.au/about-the-apsc/the-commission/enterprise-agreement/the-appendixes-salary,-severance-benefits-and-miscellaneous-leave|title=The Appendixes: Salary, severance benefits and miscellaneous leave|author=Australian Public Service Commission|publisher=Australian Public Service Commission|archive-url=https://web.archive.org/web/20130515015628/http://www.apsc.gov.au/about-the-apsc/the-commission/enterprise-agreement/the-appendixes-salary%2C-severance-benefits-and-miscellaneous-leave|archive-date=15 May 2013|url-status=dead}}</ref> কমনৱেলথ লোকসেৱাত অ-সচিবালয়ৰ পদৰ পৰা অতি বৃহৎ সংখ্যক মহিলাক ফলপ্ৰসূভাৱে বাধা দিয়া হৈছিল। ১৯৪৯ চনত মহিলাসকলক সেৱাৰ কেৰাণী বিভাগত প্ৰৱেশৰ অনুমতি দিয়া হয়। ১৯৬৬ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত অষ্ট্ৰেলিয়া আছিল শেষ গণতান্ত্ৰিক দেশ যিয়ে বিবাহিত মহিলাসকলক জনসেৱাত স্থায়ী পদত অধিষ্ঠিত কৰিব নোৱাৰা আইন প্ৰণয়ন কৰা [[:en:Marriage_bar|বিবাহ প্ৰতিবন্ধক]] উঠাই লৈছিল।<ref name="ABS" /> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:দেশভেদে নাৰী]] qkk77wfrx6jhtel4uwtzt6f8rntz6rf 0 113670 648513 624863 2026-10-30T09:46:43Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 648513 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | name = আছিফা আখতাৰ | image = | image_size = | alt = | caption = | birth_name = আছিফা আখতাৰ | birth_date = | birth_place = [[কাৰাচী]], [[পাকিস্তান]]। | death_date = | death_place = | resting_place = | resting_place_coordinates = | residence = | nationality = | fields = ক্ৰ'মেটিন নিয়ন্ত্ৰণ | workplaces = মেক্স প্লেংক ইনষ্টিটিউট অৱ ইমিউন’লজি এণ্ড এপিজেনেটিক্স patrons = | alma_mater = ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ লণ্ডন (BSc) ইম্পেৰিয়েল কেন্সাৰ ৰিচাৰ্চ ফাণ্ড (বৰ্তমান দ্য ফ্ৰান্সিছ ক্ৰিক ইনষ্টিটিউটৰ অংশ) (পি এইচ ডি) | thesis_title = <!--(or | thesis1_title = and | thesis2_title = )--> | thesis_url = <!--(or | thesis1_url = and | thesis2_url = )--> | thesis_year = <!--(or | thesis1_year = and | thesis2_year = )--> | doctoral_advisor = ৰিচাৰ্ড ট্ৰেইছমেন | academic_advisors = | doctoral_students = | notable_students = | known_for = ক্ৰ'মেটিন নিয়ন্ত্ৰণ,বেচিলিকেটা-আখতাৰ চিনড্ৰমৰ অধ্যয়ন | influences = | influenced = | awards = ই এম বি অ’ৰ সদস্যপদ | spouse = | children = | death_cause = | education = }}'''আছিফা আখতাৰ''' {{lang-en|:Asifa Akhtar}}; এগৰাকী পাকিস্তানী জীৱবিজ্ঞানী যিয়ে [[ক্ৰম'জম]] নিয়ন্ত্ৰণৰ ক্ষেত্ৰত উল্লেখযোগ্য অৱদান আগবঢ়াইছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.sciencedaily.com/releases/2012/07/120719141806.htm|title=What 10,000 fruit flies have to tell us about differences between the sexes|date=19 July 2012|website=ScienceDaily|language=en|access-date=2019-06-03}}</ref> তেওঁ [[মেক্স প্লেংক ইনষ্টিটিউট অৱ ইমিউন'বায়'লজি এণ্ড এপিজেনেটিক্স]]ৰ [[ক্ৰ'মেটিন]] নিয়ন্ত্ৰণ বিভাগৰ জ্যেষ্ঠ গোটৰ নেত্ৰী আৰু পৰিচালক।<ref>{{Cite web|url=https://www.ie-freiburg.mpg.de/4703712/management_board|title=Management Board|website=www.ie-freiburg.mpg.de|access-date=2019-05-11}}</ref> ২০১৩ চনত আখতাৰক [[ইএমবিঅ']]ৰ সদস্যপদ প্ৰদান কৰা হয়।<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.embo.org/news/press-releases/2013/embo-announces-new-members-for-2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20160417091336/http://www.embo.org/news/press-releases/2013/embo-announces-new-members-for-2013|url-status=dead|archive-date=April 17, 2016|title=EMBO announces new members for 2013|website=EMBO|access-date=2019-05-11|archivedate=2019-05-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190511172236/http://www.embo.org/news/press-releases/2013/embo-announces-new-members-for-2013|deadurl=yes}}</ref> ২০২০ চনৰ জুলাই মাহত তেওঁ [[মেক্স প্লেংক ছ'চাইটি]]ৰ জীৱবিজ্ঞান আৰু চিকিৎসা বিভাগৰ প্ৰথম আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আৰু মহিলা উপ-সভানেত্ৰী হয়।<ref>{{Cite web|url=https://www.mpg.de/15105526/new-vice-presidents?fbclid=IwAR1vOYqpJXnwn7B55SCnx9Qy1ECvCoT6zrXQqYq4WowC6qnfW-nxMgaBkP0|title=New team, new Ideas|date=1 July 2020|website=mpg.de|language=en-us|access-date=2020-07-05}}</ref> ==শৈক্ষিক কেৰিয়াৰ== মূলত আছিফা আখতাৰ পাকিস্তানৰ কৰাচীৰ বাসিন্দা আছিল। তেওঁ [[ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ লণ্ডন]]ত জীৱবিজ্ঞানত স্নাতক ডিগ্ৰী (বি এছ চি)ৰ বাবে অধ্যয়ন কৰিছিল। ইয়াৰ পাছত তেওঁ [[ইম্পেৰিয়েল কেন্সাৰ ৰিচাৰ্চ ফাণ্ড]] ( যি খন বৰ্তমান ফ্ৰান্সিছ ক্ৰিক ইনষ্টিটিউটৰ অংশ) লৈ যায় আৰু তাত তেওঁ [[ৰিচাৰ্ড ট্ৰেইছমেন]]ৰ প্ৰৱন্ধশালাত [[ট্ৰান্সক্ৰিপচনেল ৰেগুলেচন]] বিষয়ত অধ্যয়ন ও গৱেষণা কৰি পি এইচ ডি লাভ কৰিছিল। তাৰ পিছত আখতাৰ ক্ৰ’মেটিন নিয়ন্ত্ৰণৰ পোষ্ট ডক্টৰেট অধ্যয়নৰ ওপৰত মনোযোগ দিছিল আৰু সেইয়া যথাক্ৰমে, পিটাৰ বেকাৰৰ লেবৰেটৰী জাৰ্মানীত, [[ইউৰোপীয় আণৱিক জীৱবিজ্ঞান লেবৰেটৰী ]](EMBL), হাইডেলবাৰ্গ আৰু মিউনিখৰ এডলফ বুটেনাণ্ড ইনষ্টিটিউটত সম্পন্ন কৰিছিল। ২০০১ চনত আখতাৰ ইএমবিএলৰ এটা গবেষণা দলৰ নেতা হিচাপে যোগ দিয়ে। ইয়াৰ কিছু দিনৰ পিছত ২০০৯ চনত ফ্ৰেইবাৰ্গৰ [[মেক্স প্লেংক ইনষ্টিটিউট অৱ ইমিউন'বায়'লজি এণ্ড এপিজেনেটিক্স]] লৈ গুচি যায় আৰু তাত তেওঁ আখতাৰ লেবৰেটৰীৰৰ মুৰব্বী হিচাবে যোগ দিয়ে। <ref>{{Cite web|url=https://phys.org/news/2015-10-logistics-drosophila-chromosome.html|title=The logistics on the drosophila X chromosome|date=2 October 2015|website=phys.org|language=en-us|access-date=2019-06-03}}</ref>আছিফা আখতাৰ [[জাৰ্নেল অৱ চেল চাইন্স]]ৰ সম্পাদক হিচাপেও কৰ্মৰত। <ref>{{Cite journal|last=Way|first=Michael|date=2019-01-15|title=New Editor on Journal of Cell Science|journal=J Cell Sci|volume=132|issue=2|pages=jcs229740|doi=10.1242/jcs.229740|issn=0021-9533|pmid=30670474|doi-access=free}}</ref> ২০২০ চনৰ ১ জুলাইত তেওঁ [[মেক্স প্লেংক ছ’চাইটি]]ৰ জীৱবিজ্ঞান আৰু চিকিৎসা শাখাৰ উপ-সভানেত্ৰী নিৰ্বাচিত হয়। ==গৱেষণাৰ আগ্ৰহ== আছিফা আখতাৰ গৱেষণাৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৈছে [[ক্ৰ’মেটিন]] আৰু [[এপিজেনেটিক]] ব্যৱস্থাৰ অধ্যয়ন। [[ড্ৰ'ছফিলা মেলানোগাষ্টাৰ]] নামৰ মাখিৰ প্ৰজাতিটোক পৰীক্ষামূলক আৰ্হি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰি আখতাৰে [[এক্স ক্ৰম'জম]]ৰ নিয়ন্ত্ৰণত মাত্ৰা ক্ষতিপূৰণে কেনেদৰে কাম কৰে সেই বিষয়ে অনুসন্ধান কৰে। <ref>{{Cite journal|last1=Valsecchi|first1=Claudia Isabelle Keller|last2=Basilicata|first2=M. Felicia|last3=Semplicio|first3=Giuseppe|last4=Georgiev|first4=Plamen|last5=Gutierrez|first5=Noel Marie|last6=Akhtar|first6=Asifa|date=2018|title=Facultative dosage compensation of developmental genes on autosomes in Drosophila and mouse embryonic stem cells|journal=Nature Communications|volume=9|issue=1|pages=3626|bibcode=2018NatCo...9.3626V|doi=10.1038/s41467-018-05642-2|issn=2041-1723|pmc=6128902|pmid=30194291}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Akhtar|first1=Asifa|last2=Steinmetz|first2=Lars M.|last3=Luscombe|first3=Nicholas M.|last4=Manke|first4=Thomas|last5=Raja|first5=Sunil|last6=Wei|first6=Wu|last7=Conrad|first7=Thomas|last8=Ramírez|first8=Fidel|last9=Filipe Tavares Cadete|date=June 2016|title=Functional interplay between MSL1 and CDK7 controls RNA polymerase II Ser5 phosphorylation|journal=Nature Structural & Molecular Biology|volume=23|issue=6|pages=580–589|doi=10.1038/nsmb.3233|pmid=27183194|issn=1545-9985|hdl=11858/00-001M-0000-002C-A8D5-0|s2cid=20161552 |hdl-access=free}}</ref> নিউক্লিয়াৰ আৰ এন এ হেলিকেজ [[ডি এইচ এক্স ৯]] এ ট্ৰেন্সপ'জন সন্নিৱিষ্ট কৰাৰ বিপজ্জনক প্ৰভাৱৰ পৰা [[জিনম]]ক কেনেকৈ ৰক্ষা কৰে তাৰ ওপৰতো অধ্যয়নসমূহে গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে। <ref>{{Cite journal|last1=Akhtar|first1=Asifa|last2=Backofen|first2=Rolf|last3=Manke|first3=Thomas|last4=Mittler|first4=Gerhard|last5=Pessoa Rodrigues|first5=Cecilia|last6=Bhardwaj|first6=Vivek|last7=Maticzka|first7=Daniel|last8=Ilık|first8=İbrahim Avşar|last9=Aktaş|first9=Tuğçe|date=April 2017|title=DHX9 suppresses RNA processing defects originating from the Alu invasion of the human genome|url=https://archive.org/details/nature-uk_2017-04-06_544_7648/page/115|journal=Nature|volume=544|issue=7648|pages=115–119|doi=10.1038/nature21715|pmid=28355180|issn=1476-4687|bibcode=2017Natur.544..115A|hdl=11858/00-001M-0000-002E-85F6-E|s2cid=4402863 |hdl-access=free}}</ref> শেহতীয়াকৈ আখতাৰে [[নিউক্লিঅ'জম]]ৰ পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তনৰ দ্বাৰা [[ট্ৰান্সক্ৰিপচন নিষ্ঠা]] কেনেকৈ প্ৰভাৱিত হয় সেই বিষয়ে অনুসন্ধান কৰিছে। <ref>{{Cite journal|last1=Lam|first1=Kin Chung|last2=Chung|first2=Ho-Ryun|last3=Semplicio|first3=Giuseppe|last4=Iyer|first4=Shantanu S.|last5=Gaub|first5=Aline|last6=Bhardwaj|first6=Vivek|last7=Holz|first7=Herbert|last8=Georgiev|first8=Plamen|last9=Akhtar|first9=Asifa|date=2019-04-01|title=The NSL complex-mediated nucleosome landscape is required to maintain transcription fidelity and suppression of transcription noise|journal=Genes & Development|volume=33|issue=7–8|pages=452–465|doi=10.1101/gad.321489.118|issn=0890-9369|pmc=6446542|pmid=30819819}}</ref> ==বঁটা আৰু সন্মান== *২০০৮ চনত আখতাৰে কেৰিয়াৰৰ আৰম্ভণিৰ ইউৰোপীয় জীৱন বিজ্ঞান সংস্থাৰ বঁটা লাভ কৰে।<ref>{{Cite web|url=https://archive.embl.org/uploads/r/archive-of-european-molecular-biology-laboratory/5/8/c/58c10526688284855f3e73c5b7aa91bfa52d3ce9e35f05e7d078a406bead0a00/DE_2324_C-PUBS-E-46.pdf|title=EMBL news letter 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201029132810/https://archive.embl.org/uploads/r/archive-of-european-molecular-biology-laboratory/5/8/c/58c10526688284855f3e73c5b7aa91bfa52d3ce9e35f05e7d078a406bead0a00/DE_2324_C-PUBS-E-46.pdf|archivedate=2020-10-29|access-date=2025-02-14|deadurl=yes}}</ref> *২০১৩ চনত আখতাৰক ইএমবিঅ'ৰ সদস্যপদ প্ৰদান কৰা হয়।<ref name=":0" /> *২০১৭ চনত আখতাৰক ফেল্ডবাৰ্গ বঁটা প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{Cite web|url=https://www.feldbergfoundation.org/prizewinners/|title=Prizewinners of the Feldberg Foundation|website=www.feldbergfoundation.org|access-date=2019-05-11|archive-date=2019-05-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20190511172243/https://www.feldbergfoundation.org/prizewinners/|url-status=dead|archivedate=2019-05-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190511172243/https://www.feldbergfoundation.org/prizewinners/|deadurl=yes}}</ref> *২০২১ চনত আখতাৰক লাইবনিজ বঁটা প্ৰদান কৰা হয়।<ref>{{Cite web|url=https://www.leopoldina.org/presse-1/nachrichten/leibniz-preis-2021/|title=Winners of the Leibniz Prize 2021|website=Leopoldina|access-date=2021-02-10}}</ref> *২০১৯ চনত তেওঁ জাৰ্মান একাডেমী অৱ চাইন্সেছ লিওপলডিনাৰ সদস্য হয়।<ref>{{cite web |title= Asifa Akhtar |url=https://www.leopoldina.org/mitgliederverzeichnis/mitglieder/member/Member/show/asifa-akhtar/|publisher=German Academy of Sciences Leopoldina |access-date=26 May 2021}}</ref> ==তথ্য সূত্ৰ== {{ref list}} 8wup70xlyq3vg7vjgi0r3iqv0rshtgm 0 122400 648490 599667 2026-10-30T07:14:33Z কুমুদ ঘোষ 42738 648490 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | name = পথেৰ পাঁচালী | title_orig = | translator = | image = | image_caption = | author = [[বিভূতিভূষণ বন্দ্যোপাধ্যায়]] | illustrator = | cover_artist = | country = [[ভাৰত]] | language = [[বাংলা ভাষা|বাংলা]] | series = | subject = | genre = বিয়োগান্তক, পাৰিবাৰিক কাহিনি | publisher = ৰঞ্জন প্ৰকাশলয় | release_date =১৩৩৬ বঙ্গাব্দ (১৯২৯ খ্ৰি) | english_release_date = | media_type = | pages = ২৪০ | isbn = | preceded_by = | followed_by = [[অপৰাজিত (উপন্যাস)|অপৰাজিত]] }} '''পথেৰ পাঁচালী'''<ref>''পথেৰ পাঁচালী'', অক্সফোৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰেস, {{ISBN|0-19-565709-8}}</ref> প্ৰখ্যাত বাঙালী সাহিত্যিক [[বিভূতিভূষণ বন্দ্যোপাধ্যায়]]ৰ দ্বাৰা ৰচিত এখন বিখ্যাত উপন্যাস। এই উপন্যাসখন বংগৰ এখন গাঁৱত দুই ভাই-ভনী অপু আৰু দুৰ্গা ডাঙৰ-দীঘল হোৱাৰ বিখ্যাত কাহিনী। এই উপন্যাসখনৰ শিশু সংস্কৰণৰ নাম ''আম আঁটিৰ ভেঁপু''। পৰৱৰ্তী সময়ত বিখ্যাত বাঙালী চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক সত্যজিৎ ৰায়ে এই উপন্যাসখনৰ আধাৰত পথেৰ পাঁচালী নামৰ চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মাণ কৰিছিল যিখন বিশ্ববিখ্যাত হৈ পৰিছিল।<ref name="ককক">{{cite web | url=http://bn.banglapedia.org/index.php/%E0%A6%AA%E0%A6%A5%E0%A7%87%E0%A6%B0_%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%81%E0%A6%9A%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A7%80 | title=পথেৰ পাঁচালী | accessdate=5 June 2025}}</ref> সমগ্ৰ উপন্যাসখন তিনিটা ভাগত বিভক্ত আৰু মুঠ পঁয়ত্ৰিশটা অধ্যায় আছে। খণ্ড তিনিটা যথাক্ৰমে বল্লালী বালাই (পৰিচ্ছেদ ১-৬; ইন্দিৰ ঠাকৰূনৰ বৰ্ণনা দিয়া হৈছে‍), আম-আঁটিৰ ভেঁপু (পৰিচ্ছেদ ৭-২৯; অপু-দুৰ্গাৰ একেলগে ডাঙৰ-দীঘল হোৱা, চঞ্চল শৈশৱ, দুৰ্গাৰ মৃত্যু, অপুৰ সপৰিবাৰে কাশীযাত্ৰা চিত্ৰিত কৰা হৈছে‍) আৰু অক্ৰূৰ সংবাদ (পৰিচ্ছেদ ৩০-৩৫; অপুহঁতৰ কাশীজীৱন, হৰিহৰৰ মৃত্যু, সৰ্বজয়াৰ কামৰ বাবে‍ কাশীত্যাগ আৰু পৰিশেষত নিশ্চিন্দিপুৰলৈ উভতি অহাৰ কাহিনী বৰ্ণিত কৰা হৈছে‍)। ==প্ৰকাশনৰ ইতিহাস== বিভুতিভূষণ বন্দ্যোপাধ্যায়ে বিহাৰৰ ভাগলপুৰত থকাৰ সময়তে পথেৰ পাঁচালী ৰচনা কৰিছিল। সেই সময়ত তেওঁ খেলাত ঘোষ এষ্টেটৰ মেনেজাৰ হিচাপে কাম কৰি আছিল। কামৰ সময়ত বন লিজত দিবলৈ ভাগলপুৰ জিলাৰ বনাঞ্চললৈ‍ যাবলগীয়া হৈছিল। ১৯২৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহত তেওঁ ভাগলপুৰৰ ‘বড়বাসা’ত পথেৰ পাঁচালীৰ ৰচনা কাম আৰম্ভ কৰে। প্ৰথমতে তেওঁ এই উপন্যাসখনৰ দুৰ্গাৰ চৰিত্ৰটোৰ কথা ভবা নাছিল। ভাগলপুৰত এদিন বিয়লি‍ তেওঁ এগৰাকী গাঁৱলীয়া ছোৱালী দেখা পালে‍। ছোৱালীজনীৰ তেল নিদিয়া ৰুক্ষ চুলিখিনি বতাহত উৰি আছিল। এই ছোৱালীজনীক দেখিয়েই তেওঁ দুৰ্গা চৰিত্ৰটো কল্পনা কৰে। ‘বড়বাসা’ত থকাৰ সময়তে ১৯২৮ চনৰ ২৬ এপ্ৰিলত উপন্যাসখনৰ পাণ্ডুলিপি সম্পূৰ্ণ কৰি লগে লগে উপেন্দ্ৰনাথ গংগোপাধ্যায়ৰ সম্পাদনাত প্ৰকাশিত মাহেকীয়া আলোচনী বিচিত্ৰাত প্ৰকাশৰ বাবে প্ৰেৰণ কৰে। উক্ত আলোচনীখনৰ দ্বিতীয় বৰ্ষৰ প্ৰথম সংখ্যাৰ পৰা (১৯২৮-২৯) উপন্যাসখন অবিৰতভাৱে প্ৰকাশ পাইছিল। মন কৰিবলগীয়া যে ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰৰ উপন্যাস যোগাযোগ (১৯২৭-২৮) এই সময়ত বিচিত্ৰাত অবিৰতভাৱে প্ৰকাশ হৈ আছিল। ১৯২৯ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত সজনীকান্ত দাসে ৰঞ্জন প্ৰকাশনালয়ৰ পৰা পথেৰ পাঁচালী গ্ৰন্থাকাৰে প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>{{cite book|last=ৰবিনসন|author-সংযোগ=ডব্লিউ. অ্যাণ্ড্ৰু ৰবিনসন|first=অ্যাণ্ড্ৰু|title=Satyajit Ray: The Inner Eye|url=https://archive.org/details/satyajitrayinner00robi_0|url-সংগ্ৰহ=registration|year=1989|publisher=ক্যালিফোৰ্নিয়া বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰেস|isbn=978-0-520-06946-6|পাতা=[https://archive.org/details/satyajitrayinner00robi_0/page/74 ৭৪]}}</ref> ১৯৩২ চনত সজনীকান্ত দাসে এমাহৰ ব্যৱধানত দুভাগত অপৰাজিত উপন্যাসখন প্ৰকাশ কৰে (মাঘ-ফালগুন, ১৩৩৮ বঙ্গাব্দ)। বিতৰক আছিল বিখ্যাত কিতাপ বিক্ৰেতা পি. চি. সৰকাৰ। দুটা খণ্ডত প্ৰকাশ পোৱাৰ পাছত একেলগে এটা খণ্ডত অপৰাজিত প্ৰকাশ পায়। আলোচনীত প্ৰকাশিত ৰচনাৰ সৈতে‍ গ্ৰন্থাকাৰে প্ৰকাশিত পথেৰ পাঁচালী আৰু অপৰাজিত উপন্যাসৰ পাঠত কিছু পাৰ্থক্য দেখা যায়। অপৰাজিত প্ৰকাশৰ প্ৰায় ত্ৰিশ বছৰৰ পাছত বিভুতিভূষণৰ পুত্ৰ তাৰাদাস বন্দ্যোপাধ্যায়ৰ দ্বাৰা ৰচিত এই ধাৰাবাহিকখনৰ তৃতীয়খন উপন্যাস কাজল (আহাৰ, ১৩৭৭ বঙ্গাব্দ) প্ৰকাশ পায়। মনোজ বসু আৰু শচীন্দ্ৰনাথ মুখোপাধ্যায়ে বেংগল পাব্লিচাৰ্ছৰ বিভাজনৰ পাছত মুঠ চাৰিটা প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠান প্ৰতিষ্ঠা কৰে। মনোজ বসুৱে বেংগল পাব্লিচাৰ্ছ আৰু গ্ৰন্থপ্ৰকাশ নামৰ দুটি‍ প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠান আৰম্ভ কৰিছিল আৰু শচীন্দ্ৰনাথ মুখোপাধ্যায়ে প্ৰকাশভৱন আৰু বাকসাহিত্য নামৰ দুটি‍ প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠান আৰম্ভ কৰিছিল। মনোজ বসুৰ পুত্ৰ ময়ূখ বসুৱে গ্ৰন্থপ্ৰকাশৰ পৰা পথেৰ পাঁচালী, অপৰাজিত আৰু কাজল এই তিনিখন উপন্যাস একেলগে ''অপু'' (নতুন ছপা, ফাগুন, ১৩৮৭ বঙ্গাব্দ) নামে‍ৰে প্ৰকাশ কৰে।<ref>''বাংলা উপন্যাসে ট্ৰিলজি'', অৰুণকুমাৰ মুখোপাধ্যায়, পুস্তক বিপণি, কলকাতা, ১৯৯৯, পৃ. ১১-১২, ১৪</ref> এইখনেই আছিল বিভুতিভূষণৰ প্ৰথম প্ৰকাশিত উপন্যাস।<ref>{{cite book|title=Encyclopaedia of Indian literature|খণ্ড=১|publisher=সাহিত্য আকাদেমি|year=1987|পাতা=৩৬৫|url=https://books.google.com/?id=ObFCT5_taSgC&pg=PA364&dq=bibhutibhushan#PPA365,M1|isbn=81-260-1803-8|date=2008-11-27}}</ref> ==কাহিনী== হৰিহৰ ৰায়, বৰ ভাল ব্ৰাহ্মণ নহয়, নিশ্চিন্দিপুৰ গাঁৱত থাকে। হৰিহৰ ৰায়ৰ দূৰ সম্পৰ্কীয় আত্মীয় ইন্দিৰা ঠাকুৰে হৰিহৰৰ ঘৰত আশ্ৰয় লৈছিল। তেওঁ এগৰাকী বৃদ্ধ বিধৱা, যাক চোৱা-চিতা কৰাৰ বাবে কোনো নাছিল। কিন্তু হৰিহৰৰ পত্নী সৰ্বজয়া আছিল এগৰাকী বদমেজাজী মহিলা, যিয়ে‍ ইন্দিৰাক সহ্য কৰিব নোৱাৰিছিল। গতিকে বুঢ়ীক থাকিবলৈ এটা জুপুৰি দিয়া হ'ল। কিন্তু সৰ্বজয়াৰ ছবছৰীয়া কন্যা দুৰ্গাই ইন্দিৰা ঠাকুৰক বৰ ভাল পাইছিল আৰু তেওঁৰ লগত ঘণ্টাৰ পাছত ঘণ্টা বহি সাধুকথা শুনিছিল। কিছুদিন পাছত সৰ্বজয়াৰ এটি‍ পুত্ৰ সন্তান জন্ম হয়। দুৰ্গাই সৰ্বজয়াতকৈ ইন্দিৰাক বেছি ভাল পায় বুলি অনুভৱ কৰি সৰ্বজয়াই ইন্দিৰা ঠাকুৰক ঈৰ্ষা কৰে। সেয়ে সৰু কথাতে ইন্দিৰা ঠাকুৰক নিৰ্মমভাৱে জুপুৰিৰ পৰা উলিয়াই দিয়া হ’ল। অসহায় বৃদ্ধাই মৃত্যুৰ মুহূৰ্তত আশ্ৰয় বিচাৰি কাতৰ অনুৰোধ কৰে, কিন্তু সৰ্বজয়াই হৃদয়হীনভাৱে নাকচ কৰে আৰু বুঢ়ীয়ে চাউলৰ গুদামত শেষ নিঃশ্বাস ত্যাগ কৰে। চাৰি-পাঁচ বছৰৰ পাছত সৰ্বজয়াৰ পুত্ৰ অপু প্ৰকৃতিৰ সৌন্দৰ্য্য আৰু ৰহস্যৰ প্ৰতি অতি কৌতুহলী আৰু সংবেদনশীল হৈ পৰিল। সি আৰু তাৰ ভনীয়েক দুৰ্গা সদায় নতুন দুঃসাহসিক অভিযানৰ বাবে ওলাই যায়, যেনে হাবিত বিচৰণ কৰা, জনজাতীয় খেলত অংশগ্ৰহণ কৰা আৰু গোপনে ফুল আৰু ফল গছৰ পৰা ছিঙে৷ অপু গাঁৱৰ স্কুলত ভৰ্তি হয় য’ত গাঁৱৰ বহু বয়োজ্যেষ্ঠ লোক গোট খাই বিভিন্ন বিষয়ত কথা পাতি সময় অতিবাহিত কৰিছিল৷ এদিন অপুক দেউতাকে তেওঁৰ এজন মক্কেলৰ ঘৰলৈ লৈ গ’ল। অপুৱে‍ প্ৰথমবাৰৰ বাবে বাহিৰৰ জগতখনৰ আভাস পালে আৰু তেওঁৰ মনটো আনন্দ আৰু উত্তেজনাৰে ভৰি উঠিল৷ গাঁৱৰ উৎসৱ, মেলা, যাত্ৰা আদিয়ে গাঁৱৰ জীৱনৰ একঘেয়ামী প্ৰৱাহে জীৱনলৈ‍ বৈচিত্ৰ্য আৰু উত্তেজনা আনে। অস্থিৰ অথচ সম্পূৰ্ণ নিৰীহ ছোৱালী দুৰ্গাৰ হঠাৎ মৃত্যু হয়, যাৰ ফলত সমগ্ৰ পৰিয়ালটো শোকত ভাগি পৰে আৰু সৰু ভায়েক অকলশৰীয়া হৈ পৰে। হাহাকাৰ অৱস্থাৰ মাজতে বহুদিন ঘৰ এৰি হৰিহৰে জীৱিকা উপাৰ্জনৰ বাবে সংগ্ৰাম কৰবলগীয়া হয়। ঘৰলৈ উভতি অহাৰ পিছত হৰিহৰে নিছিন্দিপুৰ এৰি যোৱাৰ সিদ্ধান্ত ল’লে। সকলো বস্তু-বাহানি‍ গোটাই তেওঁলােক ৰেলৱে ষ্টেচনলৈ গ’ল। ৰেলগাড়ীত উঠিয়েই তেওঁলোকে নিজৰ সকলো সুখ-দুখৰ স্মৃতি চিৰদিনৰ বাবে এৰি থৈ যায়। ==অনুবাদ== পথেৰ পাঁচালী ১৯৬০ চনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে একে নামেৰে তেলেগু ভাষাত অনূদিত আৰু প্ৰকাশিত হয়। ইয়াৰ অনুবাদ কৰিছিল মাডিপাতলা ছুৰীয়ে। পাছলৈ অৰ্থাৎ ১৯৮৬ চনত চিন্থা লক্ষ্মী সিংহৰাচিয়ে ইয়াক সিংহলীলৈ মাৱাতে গীতা বুলি অনুবাদ কৰি প্ৰকাশ কৰে। শ্ৰীলংকাত ই অতি জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছিল আৰু একেজন অনুবাদকে অপু ত্ৰিলজীৰ আন দুখন গ্ৰন্থৰো অনুবাদ সম্পূৰ্ণ কৰিছিল। 'পথেৰ পাঁচালী' মালয়ালম ভাষাত 'পথেৰ পাঁচালী - পাথায়ুউদয় সঙ্গীতম' নামে অনূদিত হয় আৰু ২০০৯ চনৰ এপ্ৰিল মাহত গ্ৰীন বুকছ প্ৰাইভেট লিমিটেড, ত্ৰিচুৰৰ পৰা প্ৰকাশিত হয়। টি ডব্লিউ ক্লাৰ্ক আৰু তাৰাপাদা মুখোপাধ্যায়ে ইউনেস্কোৰ প্ৰতিনিধিত্বমূলক গ্ৰন্থৰ অংশ হিচাপে উপন্যাসখন ইংৰাজীলৈ অনুবাদ কৰে আৰু ১৯৬৮ চনত ইণ্ডিয়ানা ইউনিভাৰ্চিটি প্ৰেছে প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://www.unesco.org/culture/lit/rep/pop.php?fnc=record&lng=en_GB&record=5563 |title=Pather Panchali. Song of the Road |publisher=অ্যালেন এবং আনউইন - ইউনেস্কো (এবং ইণ্ডিয়ানা বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰেস, ব্লুমিংটন এবং লণ্ডন) |date= |date=2015-09-13}}</ref> ১৯৭৬ চনত উপন্যাসখনৰ এক সংক্ষিপ্ত অনুবাদ কে ৰয় আৰু মাৰ্গাৰেট চট্টোপাধ্যায়ে প্ৰকাশ কৰিছিল। উপন্যাসখনৰ এক অভিযোজনা ২০১৩ চনৰ ২৭ ফেব্ৰুৱাৰী আৰু ৩ মাৰ্চত বিবিচি ৰেডিঅ' ৪-ত "ধ্ৰুপদী ধাৰাবাহিক" হিচাপে সম্প্ৰচাৰ কৰা হয়।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://www.bbc.co.uk/programmes/b01qx0cg|title=Pather Panchali--Song of the Road|publisher=ব্ৰিটিশ ব্ৰডকাষ্টিং কৰ্পোৰেশন|date=3 March 2013}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== [[শ্ৰেণী:বঙালী উপন্যাস]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সাহিত্য]] m15q3axtghqlcataksvpuuatc1fqtva 648491 648490 2026-10-30T07:16:07Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* প্ৰকাশনৰ ইতিহাস */ 648491 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | name = পথেৰ পাঁচালী | title_orig = | translator = | image = | image_caption = | author = [[বিভূতিভূষণ বন্দ্যোপাধ্যায়]] | illustrator = | cover_artist = | country = [[ভাৰত]] | language = [[বাংলা ভাষা|বাংলা]] | series = | subject = | genre = বিয়োগান্তক, পাৰিবাৰিক কাহিনি | publisher = ৰঞ্জন প্ৰকাশলয় | release_date =১৩৩৬ বঙ্গাব্দ (১৯২৯ খ্ৰি) | english_release_date = | media_type = | pages = ২৪০ | isbn = | preceded_by = | followed_by = [[অপৰাজিত (উপন্যাস)|অপৰাজিত]] }} '''পথেৰ পাঁচালী'''<ref>''পথেৰ পাঁচালী'', অক্সফোৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰেস, {{ISBN|0-19-565709-8}}</ref> প্ৰখ্যাত বাঙালী সাহিত্যিক [[বিভূতিভূষণ বন্দ্যোপাধ্যায়]]ৰ দ্বাৰা ৰচিত এখন বিখ্যাত উপন্যাস। এই উপন্যাসখন বংগৰ এখন গাঁৱত দুই ভাই-ভনী অপু আৰু দুৰ্গা ডাঙৰ-দীঘল হোৱাৰ বিখ্যাত কাহিনী। এই উপন্যাসখনৰ শিশু সংস্কৰণৰ নাম ''আম আঁটিৰ ভেঁপু''। পৰৱৰ্তী সময়ত বিখ্যাত বাঙালী চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক সত্যজিৎ ৰায়ে এই উপন্যাসখনৰ আধাৰত পথেৰ পাঁচালী নামৰ চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মাণ কৰিছিল যিখন বিশ্ববিখ্যাত হৈ পৰিছিল।<ref name="ককক">{{cite web | url=http://bn.banglapedia.org/index.php/%E0%A6%AA%E0%A6%A5%E0%A7%87%E0%A6%B0_%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%81%E0%A6%9A%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A7%80 | title=পথেৰ পাঁচালী | accessdate=5 June 2025}}</ref> সমগ্ৰ উপন্যাসখন তিনিটা ভাগত বিভক্ত আৰু মুঠ পঁয়ত্ৰিশটা অধ্যায় আছে। খণ্ড তিনিটা যথাক্ৰমে বল্লালী বালাই (পৰিচ্ছেদ ১-৬; ইন্দিৰ ঠাকৰূনৰ বৰ্ণনা দিয়া হৈছে‍), আম-আঁটিৰ ভেঁপু (পৰিচ্ছেদ ৭-২৯; অপু-দুৰ্গাৰ একেলগে ডাঙৰ-দীঘল হোৱা, চঞ্চল শৈশৱ, দুৰ্গাৰ মৃত্যু, অপুৰ সপৰিবাৰে কাশীযাত্ৰা চিত্ৰিত কৰা হৈছে‍) আৰু অক্ৰূৰ সংবাদ (পৰিচ্ছেদ ৩০-৩৫; অপুহঁতৰ কাশীজীৱন, হৰিহৰৰ মৃত্যু, সৰ্বজয়াৰ কামৰ বাবে‍ কাশীত্যাগ আৰু পৰিশেষত নিশ্চিন্দিপুৰলৈ উভতি অহাৰ কাহিনী বৰ্ণিত কৰা হৈছে‍)। ==প্ৰকাশনৰ ইতিহাস== বিভূতিভূষণ বন্দ্যোপাধ্যায়ে বিহাৰৰ ভাগলপুৰত থকাৰ সময়তে পথেৰ পাঁচালী ৰচনা কৰিছিল। সেই সময়ত তেওঁ খেলাত ঘোষ এষ্টেটৰ মেনেজাৰ হিচাপে কাম কৰি আছিল। কামৰ সময়ত বন লিজত দিবলৈ ভাগলপুৰ জিলাৰ বনাঞ্চললৈ‍ যাবলগীয়া হৈছিল। ১৯২৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহত তেওঁ ভাগলপুৰৰ ‘বড়বাসা’ত পথেৰ পাঁচালীৰ ৰচনা কাম আৰম্ভ কৰে। প্ৰথমতে তেওঁ এই উপন্যাসখনৰ দুৰ্গাৰ চৰিত্ৰটোৰ কথা ভবা নাছিল। ভাগলপুৰত এদিন বিয়লি‍ তেওঁ এগৰাকী গাঁৱলীয়া ছোৱালী দেখা পালে‍। ছোৱালীজনীৰ তেল নিদিয়া ৰুক্ষ চুলিখিনি বতাহত উৰি আছিল। এই ছোৱালীজনীক দেখিয়েই তেওঁ দুৰ্গা চৰিত্ৰটো কল্পনা কৰে। ‘বড়বাসা’ত থকাৰ সময়তে ১৯২৮ চনৰ ২৬ এপ্ৰিলত উপন্যাসখনৰ পাণ্ডুলিপি সম্পূৰ্ণ কৰি লগে লগে উপেন্দ্ৰনাথ গংগোপাধ্যায়ৰ সম্পাদনাত প্ৰকাশিত মাহেকীয়া আলোচনী বিচিত্ৰাত প্ৰকাশৰ বাবে প্ৰেৰণ কৰে। উক্ত আলোচনীখনৰ দ্বিতীয় বৰ্ষৰ প্ৰথম সংখ্যাৰ পৰা (১৯২৮-২৯) উপন্যাসখন অবিৰতভাৱে প্ৰকাশ পাইছিল। মন কৰিবলগীয়া যে ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰৰ উপন্যাস যোগাযোগ (১৯২৭-২৮) এই সময়ত বিচিত্ৰাত অবিৰতভাৱে প্ৰকাশ হৈ আছিল। ১৯২৯ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত সজনীকান্ত দাসে ৰঞ্জন প্ৰকাশনালয়ৰ পৰা পথেৰ পাঁচালী গ্ৰন্থাকাৰে প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>{{cite book|last=ৰবিনসন|author-সংযোগ=ডব্লিউ. অ্যাণ্ড্ৰু ৰবিনসন|first=অ্যাণ্ড্ৰু|title=Satyajit Ray: The Inner Eye|url=https://archive.org/details/satyajitrayinner00robi_0|url-সংগ্ৰহ=registration|year=1989|publisher=ক্যালিফোৰ্নিয়া বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰেস|isbn=978-0-520-06946-6|পাতা=[https://archive.org/details/satyajitrayinner00robi_0/page/74 ৭৪]}}</ref> ১৯৩২ চনত সজনীকান্ত দাসে এমাহৰ ব্যৱধানত দুভাগত অপৰাজিত উপন্যাসখন প্ৰকাশ কৰে (মাঘ-ফালগুন, ১৩৩৮ বঙ্গাব্দ)। বিতৰক আছিল বিখ্যাত কিতাপ বিক্ৰেতা পি. চি. সৰকাৰ। দুটা খণ্ডত প্ৰকাশ পোৱাৰ পাছত একেলগে এটা খণ্ডত অপৰাজিত প্ৰকাশ পায়। আলোচনীত প্ৰকাশিত ৰচনাৰ সৈতে‍ গ্ৰন্থাকাৰে প্ৰকাশিত পথেৰ পাঁচালী আৰু অপৰাজিত উপন্যাসৰ পাঠত কিছু পাৰ্থক্য দেখা যায়। অপৰাজিত প্ৰকাশৰ প্ৰায় ত্ৰিশ বছৰৰ পাছত বিভুতিভূষণৰ পুত্ৰ তাৰাদাস বন্দ্যোপাধ্যায়ৰ দ্বাৰা ৰচিত এই ধাৰাবাহিকখনৰ তৃতীয়খন উপন্যাস কাজল (আহাৰ, ১৩৭৭ বঙ্গাব্দ) প্ৰকাশ পায়। মনোজ বসু আৰু শচীন্দ্ৰনাথ মুখোপাধ্যায়ে বেংগল পাব্লিচাৰ্ছৰ বিভাজনৰ পাছত মুঠ চাৰিটা প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠান প্ৰতিষ্ঠা কৰে। মনোজ বসুৱে বেংগল পাব্লিচাৰ্ছ আৰু গ্ৰন্থপ্ৰকাশ নামৰ দুটি‍ প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠান আৰম্ভ কৰিছিল আৰু শচীন্দ্ৰনাথ মুখোপাধ্যায়ে প্ৰকাশভৱন আৰু বাকসাহিত্য নামৰ দুটি‍ প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠান আৰম্ভ কৰিছিল। মনোজ বসুৰ পুত্ৰ ময়ূখ বসুৱে গ্ৰন্থপ্ৰকাশৰ পৰা পথেৰ পাঁচালী, অপৰাজিত আৰু কাজল এই তিনিখন উপন্যাস একেলগে ''অপু'' (নতুন ছপা, ফাগুন, ১৩৮৭ বঙ্গাব্দ) নামে‍ৰে প্ৰকাশ কৰে।<ref>''বাংলা উপন্যাসে ট্ৰিলজি'', অৰুণকুমাৰ মুখোপাধ্যায়, পুস্তক বিপণি, কলকাতা, ১৯৯৯, পৃ. ১১-১২, ১৪</ref> এইখনেই আছিল বিভুতিভূষণৰ প্ৰথম প্ৰকাশিত উপন্যাস।<ref>{{cite book|title=Encyclopaedia of Indian literature|খণ্ড=১|publisher=সাহিত্য আকাদেমি|year=1987|পাতা=৩৬৫|url=https://books.google.com/?id=ObFCT5_taSgC&pg=PA364&dq=bibhutibhushan#PPA365,M1|isbn=81-260-1803-8|date=2008-11-27}}</ref> ==কাহিনী== হৰিহৰ ৰায়, বৰ ভাল ব্ৰাহ্মণ নহয়, নিশ্চিন্দিপুৰ গাঁৱত থাকে। হৰিহৰ ৰায়ৰ দূৰ সম্পৰ্কীয় আত্মীয় ইন্দিৰা ঠাকুৰে হৰিহৰৰ ঘৰত আশ্ৰয় লৈছিল। তেওঁ এগৰাকী বৃদ্ধ বিধৱা, যাক চোৱা-চিতা কৰাৰ বাবে কোনো নাছিল। কিন্তু হৰিহৰৰ পত্নী সৰ্বজয়া আছিল এগৰাকী বদমেজাজী মহিলা, যিয়ে‍ ইন্দিৰাক সহ্য কৰিব নোৱাৰিছিল। গতিকে বুঢ়ীক থাকিবলৈ এটা জুপুৰি দিয়া হ'ল। কিন্তু সৰ্বজয়াৰ ছবছৰীয়া কন্যা দুৰ্গাই ইন্দিৰা ঠাকুৰক বৰ ভাল পাইছিল আৰু তেওঁৰ লগত ঘণ্টাৰ পাছত ঘণ্টা বহি সাধুকথা শুনিছিল। কিছুদিন পাছত সৰ্বজয়াৰ এটি‍ পুত্ৰ সন্তান জন্ম হয়। দুৰ্গাই সৰ্বজয়াতকৈ ইন্দিৰাক বেছি ভাল পায় বুলি অনুভৱ কৰি সৰ্বজয়াই ইন্দিৰা ঠাকুৰক ঈৰ্ষা কৰে। সেয়ে সৰু কথাতে ইন্দিৰা ঠাকুৰক নিৰ্মমভাৱে জুপুৰিৰ পৰা উলিয়াই দিয়া হ’ল। অসহায় বৃদ্ধাই মৃত্যুৰ মুহূৰ্তত আশ্ৰয় বিচাৰি কাতৰ অনুৰোধ কৰে, কিন্তু সৰ্বজয়াই হৃদয়হীনভাৱে নাকচ কৰে আৰু বুঢ়ীয়ে চাউলৰ গুদামত শেষ নিঃশ্বাস ত্যাগ কৰে। চাৰি-পাঁচ বছৰৰ পাছত সৰ্বজয়াৰ পুত্ৰ অপু প্ৰকৃতিৰ সৌন্দৰ্য্য আৰু ৰহস্যৰ প্ৰতি অতি কৌতুহলী আৰু সংবেদনশীল হৈ পৰিল। সি আৰু তাৰ ভনীয়েক দুৰ্গা সদায় নতুন দুঃসাহসিক অভিযানৰ বাবে ওলাই যায়, যেনে হাবিত বিচৰণ কৰা, জনজাতীয় খেলত অংশগ্ৰহণ কৰা আৰু গোপনে ফুল আৰু ফল গছৰ পৰা ছিঙে৷ অপু গাঁৱৰ স্কুলত ভৰ্তি হয় য’ত গাঁৱৰ বহু বয়োজ্যেষ্ঠ লোক গোট খাই বিভিন্ন বিষয়ত কথা পাতি সময় অতিবাহিত কৰিছিল৷ এদিন অপুক দেউতাকে তেওঁৰ এজন মক্কেলৰ ঘৰলৈ লৈ গ’ল। অপুৱে‍ প্ৰথমবাৰৰ বাবে বাহিৰৰ জগতখনৰ আভাস পালে আৰু তেওঁৰ মনটো আনন্দ আৰু উত্তেজনাৰে ভৰি উঠিল৷ গাঁৱৰ উৎসৱ, মেলা, যাত্ৰা আদিয়ে গাঁৱৰ জীৱনৰ একঘেয়ামী প্ৰৱাহে জীৱনলৈ‍ বৈচিত্ৰ্য আৰু উত্তেজনা আনে। অস্থিৰ অথচ সম্পূৰ্ণ নিৰীহ ছোৱালী দুৰ্গাৰ হঠাৎ মৃত্যু হয়, যাৰ ফলত সমগ্ৰ পৰিয়ালটো শোকত ভাগি পৰে আৰু সৰু ভায়েক অকলশৰীয়া হৈ পৰে। হাহাকাৰ অৱস্থাৰ মাজতে বহুদিন ঘৰ এৰি হৰিহৰে জীৱিকা উপাৰ্জনৰ বাবে সংগ্ৰাম কৰবলগীয়া হয়। ঘৰলৈ উভতি অহাৰ পিছত হৰিহৰে নিছিন্দিপুৰ এৰি যোৱাৰ সিদ্ধান্ত ল’লে। সকলো বস্তু-বাহানি‍ গোটাই তেওঁলােক ৰেলৱে ষ্টেচনলৈ গ’ল। ৰেলগাড়ীত উঠিয়েই তেওঁলোকে নিজৰ সকলো সুখ-দুখৰ স্মৃতি চিৰদিনৰ বাবে এৰি থৈ যায়। ==অনুবাদ== পথেৰ পাঁচালী ১৯৬০ চনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে একে নামেৰে তেলেগু ভাষাত অনূদিত আৰু প্ৰকাশিত হয়। ইয়াৰ অনুবাদ কৰিছিল মাডিপাতলা ছুৰীয়ে। পাছলৈ অৰ্থাৎ ১৯৮৬ চনত চিন্থা লক্ষ্মী সিংহৰাচিয়ে ইয়াক সিংহলীলৈ মাৱাতে গীতা বুলি অনুবাদ কৰি প্ৰকাশ কৰে। শ্ৰীলংকাত ই অতি জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছিল আৰু একেজন অনুবাদকে অপু ত্ৰিলজীৰ আন দুখন গ্ৰন্থৰো অনুবাদ সম্পূৰ্ণ কৰিছিল। 'পথেৰ পাঁচালী' মালয়ালম ভাষাত 'পথেৰ পাঁচালী - পাথায়ুউদয় সঙ্গীতম' নামে অনূদিত হয় আৰু ২০০৯ চনৰ এপ্ৰিল মাহত গ্ৰীন বুকছ প্ৰাইভেট লিমিটেড, ত্ৰিচুৰৰ পৰা প্ৰকাশিত হয়। টি ডব্লিউ ক্লাৰ্ক আৰু তাৰাপাদা মুখোপাধ্যায়ে ইউনেস্কোৰ প্ৰতিনিধিত্বমূলক গ্ৰন্থৰ অংশ হিচাপে উপন্যাসখন ইংৰাজীলৈ অনুবাদ কৰে আৰু ১৯৬৮ চনত ইণ্ডিয়ানা ইউনিভাৰ্চিটি প্ৰেছে প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://www.unesco.org/culture/lit/rep/pop.php?fnc=record&lng=en_GB&record=5563 |title=Pather Panchali. Song of the Road |publisher=অ্যালেন এবং আনউইন - ইউনেস্কো (এবং ইণ্ডিয়ানা বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰেস, ব্লুমিংটন এবং লণ্ডন) |date= |date=2015-09-13}}</ref> ১৯৭৬ চনত উপন্যাসখনৰ এক সংক্ষিপ্ত অনুবাদ কে ৰয় আৰু মাৰ্গাৰেট চট্টোপাধ্যায়ে প্ৰকাশ কৰিছিল। উপন্যাসখনৰ এক অভিযোজনা ২০১৩ চনৰ ২৭ ফেব্ৰুৱাৰী আৰু ৩ মাৰ্চত বিবিচি ৰেডিঅ' ৪-ত "ধ্ৰুপদী ধাৰাবাহিক" হিচাপে সম্প্ৰচাৰ কৰা হয়।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://www.bbc.co.uk/programmes/b01qx0cg|title=Pather Panchali--Song of the Road|publisher=ব্ৰিটিশ ব্ৰডকাষ্টিং কৰ্পোৰেশন|date=3 March 2013}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== [[শ্ৰেণী:বঙালী উপন্যাস]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সাহিত্য]] 93p89ge8276jcd0pqxrhzltulj4v9qk 648492 648491 2026-10-30T07:17:54Z কুমুদ ঘোষ 42738 /* অনুবাদ */ 648492 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | name = পথেৰ পাঁচালী | title_orig = | translator = | image = | image_caption = | author = [[বিভূতিভূষণ বন্দ্যোপাধ্যায়]] | illustrator = | cover_artist = | country = [[ভাৰত]] | language = [[বাংলা ভাষা|বাংলা]] | series = | subject = | genre = বিয়োগান্তক, পাৰিবাৰিক কাহিনি | publisher = ৰঞ্জন প্ৰকাশলয় | release_date =১৩৩৬ বঙ্গাব্দ (১৯২৯ খ্ৰি) | english_release_date = | media_type = | pages = ২৪০ | isbn = | preceded_by = | followed_by = [[অপৰাজিত (উপন্যাস)|অপৰাজিত]] }} '''পথেৰ পাঁচালী'''<ref>''পথেৰ পাঁচালী'', অক্সফোৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰেস, {{ISBN|0-19-565709-8}}</ref> প্ৰখ্যাত বাঙালী সাহিত্যিক [[বিভূতিভূষণ বন্দ্যোপাধ্যায়]]ৰ দ্বাৰা ৰচিত এখন বিখ্যাত উপন্যাস। এই উপন্যাসখন বংগৰ এখন গাঁৱত দুই ভাই-ভনী অপু আৰু দুৰ্গা ডাঙৰ-দীঘল হোৱাৰ বিখ্যাত কাহিনী। এই উপন্যাসখনৰ শিশু সংস্কৰণৰ নাম ''আম আঁটিৰ ভেঁপু''। পৰৱৰ্তী সময়ত বিখ্যাত বাঙালী চলচ্চিত্ৰ পৰিচালক সত্যজিৎ ৰায়ে এই উপন্যাসখনৰ আধাৰত পথেৰ পাঁচালী নামৰ চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মাণ কৰিছিল যিখন বিশ্ববিখ্যাত হৈ পৰিছিল।<ref name="ককক">{{cite web | url=http://bn.banglapedia.org/index.php/%E0%A6%AA%E0%A6%A5%E0%A7%87%E0%A6%B0_%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%81%E0%A6%9A%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A7%80 | title=পথেৰ পাঁচালী | accessdate=5 June 2025}}</ref> সমগ্ৰ উপন্যাসখন তিনিটা ভাগত বিভক্ত আৰু মুঠ পঁয়ত্ৰিশটা অধ্যায় আছে। খণ্ড তিনিটা যথাক্ৰমে বল্লালী বালাই (পৰিচ্ছেদ ১-৬; ইন্দিৰ ঠাকৰূনৰ বৰ্ণনা দিয়া হৈছে‍), আম-আঁটিৰ ভেঁপু (পৰিচ্ছেদ ৭-২৯; অপু-দুৰ্গাৰ একেলগে ডাঙৰ-দীঘল হোৱা, চঞ্চল শৈশৱ, দুৰ্গাৰ মৃত্যু, অপুৰ সপৰিবাৰে কাশীযাত্ৰা চিত্ৰিত কৰা হৈছে‍) আৰু অক্ৰূৰ সংবাদ (পৰিচ্ছেদ ৩০-৩৫; অপুহঁতৰ কাশীজীৱন, হৰিহৰৰ মৃত্যু, সৰ্বজয়াৰ কামৰ বাবে‍ কাশীত্যাগ আৰু পৰিশেষত নিশ্চিন্দিপুৰলৈ উভতি অহাৰ কাহিনী বৰ্ণিত কৰা হৈছে‍)। ==প্ৰকাশনৰ ইতিহাস== বিভূতিভূষণ বন্দ্যোপাধ্যায়ে বিহাৰৰ ভাগলপুৰত থকাৰ সময়তে পথেৰ পাঁচালী ৰচনা কৰিছিল। সেই সময়ত তেওঁ খেলাত ঘোষ এষ্টেটৰ মেনেজাৰ হিচাপে কাম কৰি আছিল। কামৰ সময়ত বন লিজত দিবলৈ ভাগলপুৰ জিলাৰ বনাঞ্চললৈ‍ যাবলগীয়া হৈছিল। ১৯২৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহত তেওঁ ভাগলপুৰৰ ‘বড়বাসা’ত পথেৰ পাঁচালীৰ ৰচনা কাম আৰম্ভ কৰে। প্ৰথমতে তেওঁ এই উপন্যাসখনৰ দুৰ্গাৰ চৰিত্ৰটোৰ কথা ভবা নাছিল। ভাগলপুৰত এদিন বিয়লি‍ তেওঁ এগৰাকী গাঁৱলীয়া ছোৱালী দেখা পালে‍। ছোৱালীজনীৰ তেল নিদিয়া ৰুক্ষ চুলিখিনি বতাহত উৰি আছিল। এই ছোৱালীজনীক দেখিয়েই তেওঁ দুৰ্গা চৰিত্ৰটো কল্পনা কৰে। ‘বড়বাসা’ত থকাৰ সময়তে ১৯২৮ চনৰ ২৬ এপ্ৰিলত উপন্যাসখনৰ পাণ্ডুলিপি সম্পূৰ্ণ কৰি লগে লগে উপেন্দ্ৰনাথ গংগোপাধ্যায়ৰ সম্পাদনাত প্ৰকাশিত মাহেকীয়া আলোচনী বিচিত্ৰাত প্ৰকাশৰ বাবে প্ৰেৰণ কৰে। উক্ত আলোচনীখনৰ দ্বিতীয় বৰ্ষৰ প্ৰথম সংখ্যাৰ পৰা (১৯২৮-২৯) উপন্যাসখন অবিৰতভাৱে প্ৰকাশ পাইছিল। মন কৰিবলগীয়া যে ৰবীন্দ্ৰনাথ ঠাকুৰৰ উপন্যাস যোগাযোগ (১৯২৭-২৮) এই সময়ত বিচিত্ৰাত অবিৰতভাৱে প্ৰকাশ হৈ আছিল। ১৯২৯ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত সজনীকান্ত দাসে ৰঞ্জন প্ৰকাশনালয়ৰ পৰা পথেৰ পাঁচালী গ্ৰন্থাকাৰে প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>{{cite book|last=ৰবিনসন|author-সংযোগ=ডব্লিউ. অ্যাণ্ড্ৰু ৰবিনসন|first=অ্যাণ্ড্ৰু|title=Satyajit Ray: The Inner Eye|url=https://archive.org/details/satyajitrayinner00robi_0|url-সংগ্ৰহ=registration|year=1989|publisher=ক্যালিফোৰ্নিয়া বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰেস|isbn=978-0-520-06946-6|পাতা=[https://archive.org/details/satyajitrayinner00robi_0/page/74 ৭৪]}}</ref> ১৯৩২ চনত সজনীকান্ত দাসে এমাহৰ ব্যৱধানত দুভাগত অপৰাজিত উপন্যাসখন প্ৰকাশ কৰে (মাঘ-ফালগুন, ১৩৩৮ বঙ্গাব্দ)। বিতৰক আছিল বিখ্যাত কিতাপ বিক্ৰেতা পি. চি. সৰকাৰ। দুটা খণ্ডত প্ৰকাশ পোৱাৰ পাছত একেলগে এটা খণ্ডত অপৰাজিত প্ৰকাশ পায়। আলোচনীত প্ৰকাশিত ৰচনাৰ সৈতে‍ গ্ৰন্থাকাৰে প্ৰকাশিত পথেৰ পাঁচালী আৰু অপৰাজিত উপন্যাসৰ পাঠত কিছু পাৰ্থক্য দেখা যায়। অপৰাজিত প্ৰকাশৰ প্ৰায় ত্ৰিশ বছৰৰ পাছত বিভুতিভূষণৰ পুত্ৰ তাৰাদাস বন্দ্যোপাধ্যায়ৰ দ্বাৰা ৰচিত এই ধাৰাবাহিকখনৰ তৃতীয়খন উপন্যাস কাজল (আহাৰ, ১৩৭৭ বঙ্গাব্দ) প্ৰকাশ পায়। মনোজ বসু আৰু শচীন্দ্ৰনাথ মুখোপাধ্যায়ে বেংগল পাব্লিচাৰ্ছৰ বিভাজনৰ পাছত মুঠ চাৰিটা প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠান প্ৰতিষ্ঠা কৰে। মনোজ বসুৱে বেংগল পাব্লিচাৰ্ছ আৰু গ্ৰন্থপ্ৰকাশ নামৰ দুটি‍ প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠান আৰম্ভ কৰিছিল আৰু শচীন্দ্ৰনাথ মুখোপাধ্যায়ে প্ৰকাশভৱন আৰু বাকসাহিত্য নামৰ দুটি‍ প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠান আৰম্ভ কৰিছিল। মনোজ বসুৰ পুত্ৰ ময়ূখ বসুৱে গ্ৰন্থপ্ৰকাশৰ পৰা পথেৰ পাঁচালী, অপৰাজিত আৰু কাজল এই তিনিখন উপন্যাস একেলগে ''অপু'' (নতুন ছপা, ফাগুন, ১৩৮৭ বঙ্গাব্দ) নামে‍ৰে প্ৰকাশ কৰে।<ref>''বাংলা উপন্যাসে ট্ৰিলজি'', অৰুণকুমাৰ মুখোপাধ্যায়, পুস্তক বিপণি, কলকাতা, ১৯৯৯, পৃ. ১১-১২, ১৪</ref> এইখনেই আছিল বিভুতিভূষণৰ প্ৰথম প্ৰকাশিত উপন্যাস।<ref>{{cite book|title=Encyclopaedia of Indian literature|খণ্ড=১|publisher=সাহিত্য আকাদেমি|year=1987|পাতা=৩৬৫|url=https://books.google.com/?id=ObFCT5_taSgC&pg=PA364&dq=bibhutibhushan#PPA365,M1|isbn=81-260-1803-8|date=2008-11-27}}</ref> ==কাহিনী== হৰিহৰ ৰায়, বৰ ভাল ব্ৰাহ্মণ নহয়, নিশ্চিন্দিপুৰ গাঁৱত থাকে। হৰিহৰ ৰায়ৰ দূৰ সম্পৰ্কীয় আত্মীয় ইন্দিৰা ঠাকুৰে হৰিহৰৰ ঘৰত আশ্ৰয় লৈছিল। তেওঁ এগৰাকী বৃদ্ধ বিধৱা, যাক চোৱা-চিতা কৰাৰ বাবে কোনো নাছিল। কিন্তু হৰিহৰৰ পত্নী সৰ্বজয়া আছিল এগৰাকী বদমেজাজী মহিলা, যিয়ে‍ ইন্দিৰাক সহ্য কৰিব নোৱাৰিছিল। গতিকে বুঢ়ীক থাকিবলৈ এটা জুপুৰি দিয়া হ'ল। কিন্তু সৰ্বজয়াৰ ছবছৰীয়া কন্যা দুৰ্গাই ইন্দিৰা ঠাকুৰক বৰ ভাল পাইছিল আৰু তেওঁৰ লগত ঘণ্টাৰ পাছত ঘণ্টা বহি সাধুকথা শুনিছিল। কিছুদিন পাছত সৰ্বজয়াৰ এটি‍ পুত্ৰ সন্তান জন্ম হয়। দুৰ্গাই সৰ্বজয়াতকৈ ইন্দিৰাক বেছি ভাল পায় বুলি অনুভৱ কৰি সৰ্বজয়াই ইন্দিৰা ঠাকুৰক ঈৰ্ষা কৰে। সেয়ে সৰু কথাতে ইন্দিৰা ঠাকুৰক নিৰ্মমভাৱে জুপুৰিৰ পৰা উলিয়াই দিয়া হ’ল। অসহায় বৃদ্ধাই মৃত্যুৰ মুহূৰ্তত আশ্ৰয় বিচাৰি কাতৰ অনুৰোধ কৰে, কিন্তু সৰ্বজয়াই হৃদয়হীনভাৱে নাকচ কৰে আৰু বুঢ়ীয়ে চাউলৰ গুদামত শেষ নিঃশ্বাস ত্যাগ কৰে। চাৰি-পাঁচ বছৰৰ পাছত সৰ্বজয়াৰ পুত্ৰ অপু প্ৰকৃতিৰ সৌন্দৰ্য্য আৰু ৰহস্যৰ প্ৰতি অতি কৌতুহলী আৰু সংবেদনশীল হৈ পৰিল। সি আৰু তাৰ ভনীয়েক দুৰ্গা সদায় নতুন দুঃসাহসিক অভিযানৰ বাবে ওলাই যায়, যেনে হাবিত বিচৰণ কৰা, জনজাতীয় খেলত অংশগ্ৰহণ কৰা আৰু গোপনে ফুল আৰু ফল গছৰ পৰা ছিঙে৷ অপু গাঁৱৰ স্কুলত ভৰ্তি হয় য’ত গাঁৱৰ বহু বয়োজ্যেষ্ঠ লোক গোট খাই বিভিন্ন বিষয়ত কথা পাতি সময় অতিবাহিত কৰিছিল৷ এদিন অপুক দেউতাকে তেওঁৰ এজন মক্কেলৰ ঘৰলৈ লৈ গ’ল। অপুৱে‍ প্ৰথমবাৰৰ বাবে বাহিৰৰ জগতখনৰ আভাস পালে আৰু তেওঁৰ মনটো আনন্দ আৰু উত্তেজনাৰে ভৰি উঠিল৷ গাঁৱৰ উৎসৱ, মেলা, যাত্ৰা আদিয়ে গাঁৱৰ জীৱনৰ একঘেয়ামী প্ৰৱাহে জীৱনলৈ‍ বৈচিত্ৰ্য আৰু উত্তেজনা আনে। অস্থিৰ অথচ সম্পূৰ্ণ নিৰীহ ছোৱালী দুৰ্গাৰ হঠাৎ মৃত্যু হয়, যাৰ ফলত সমগ্ৰ পৰিয়ালটো শোকত ভাগি পৰে আৰু সৰু ভায়েক অকলশৰীয়া হৈ পৰে। হাহাকাৰ অৱস্থাৰ মাজতে বহুদিন ঘৰ এৰি হৰিহৰে জীৱিকা উপাৰ্জনৰ বাবে সংগ্ৰাম কৰবলগীয়া হয়। ঘৰলৈ উভতি অহাৰ পিছত হৰিহৰে নিছিন্দিপুৰ এৰি যোৱাৰ সিদ্ধান্ত ল’লে। সকলো বস্তু-বাহানি‍ গোটাই তেওঁলােক ৰেলৱে ষ্টেচনলৈ গ’ল। ৰেলগাড়ীত উঠিয়েই তেওঁলোকে নিজৰ সকলো সুখ-দুখৰ স্মৃতি চিৰদিনৰ বাবে এৰি থৈ যায়। ==অনুবাদ== পথেৰ পাঁচালী ১৯৬০ চনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে একে নামেৰে তেলেগু ভাষাত অনূদিত আৰু প্ৰকাশিত হয়। ইয়াৰ অনুবাদ কৰিছিল মাডিপাতলা ছুৰীয়ে। পাছলৈ অৰ্থাৎ ১৯৮৬ চনত চিন্থা লক্ষ্মী সিংহৰাচিয়ে ইয়াক সিংহলীলৈ মাৱাতে গীতা বুলি অনুবাদ কৰি প্ৰকাশ কৰে। শ্ৰীলংকাত ই অতি জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছিল আৰু একেজন অনুবাদকে অপু ত্ৰিলজীৰ আন দুখন গ্ৰন্থৰো অনুবাদ সম্পূৰ্ণ কৰিছিল। 'পথেৰ পাঁচালী' মালয়ালম ভাষাত 'পথেৰ পাঁচালী - পাথায়ুউদয় সঙ্গীতম' নামে অনূদিত হয় আৰু ২০০৯ চনৰ এপ্ৰিল মাহত গ্ৰীন বুকছ প্ৰাইভেট লিমিটেড, ত্ৰিচুৰৰ পৰা প্ৰকাশিত হয়। টি ডব্লিউ ক্লাৰ্ক আৰু তাৰাপদ মুখোপাধ্যায়ে ইউনেস্কোৰ প্ৰতিনিধিত্বমূলক গ্ৰন্থৰ অংশ হিচাপে উপন্যাসখন ইংৰাজীলৈ অনুবাদ কৰে আৰু ১৯৬৮ চনত ইণ্ডিয়ানা ইউনিভাৰ্চিটি প্ৰেছে প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://www.unesco.org/culture/lit/rep/pop.php?fnc=record&lng=en_GB&record=5563 |title=Pather Panchali. Song of the Road |publisher=অ্যালেন এবং আনউইন - ইউনেস্কো (এবং ইণ্ডিয়ানা বিশ্ববিদ্যালয় প্ৰেস, ব্লুমিংটন এবং লণ্ডন) |date= |date=2015-09-13}}</ref> ১৯৭৬ চনত উপন্যাসখনৰ এক সংক্ষিপ্ত অনুবাদ কে ৰয় আৰু মাৰ্গাৰেট চট্টোপাধ্যায়ে প্ৰকাশ কৰিছিল। উপন্যাসখনৰ এক অভিযোজনা ২০১৩ চনৰ ২৭ ফেব্ৰুৱাৰী আৰু ৩ মাৰ্চত বিবিচি ৰেডিঅ' ৪-ত "ধ্ৰুপদী ধাৰাবাহিক" হিচাপে সম্প্ৰচাৰ কৰা হয়।<ref>{{ওয়েব উদ্ধৃতি|url=http://www.bbc.co.uk/programmes/b01qx0cg|title=Pather Panchali--Song of the Road|publisher=ব্ৰিটিশ ব্ৰডকাষ্টিং কৰ্পোৰেশন|date=3 March 2013}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== [[শ্ৰেণী:বঙালী উপন্যাস]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় সাহিত্য]] nwjjqk0ksk0eg414gkc7hwbazq151kv 0 124955 648520 623462 2026-10-30T10:29:22Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 648520 wikitext text/x-wiki '''আন্তৰ্জাতিক প্ৰাইমেট দিৱস''' ({{Lang-en|International Primate Day}}) হʼল প্ৰতিবছৰে [[১ ছেপ্টেম্বৰ]] তাৰিখে উদ্‌যাপিত এটি শিক্ষামূলক অনুষ্ঠান। ২০০৫ চনৰপৰা এই অনুষ্ঠানটি মূলতঃ ব্ৰিটিছ-ভিত্তিক এনিমেল ডিফেণ্ডাৰছ ইণ্টাৰনেশ্যনেল (এডিআই)ৰদ্বাৰা আয়োজিত হৈ আহিছে।<ref>{{Cite web |title=2015 - Beneveniste, A. Today is International Primate Day! , AOL.com, September 1, 2015, 5:00AM |url=https://www.aol.com/article/2015/09/01/today-is-international-primate-day/21229702/ |access-date=August 31, 2025 |archivedate=December 21, 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241221151820/https://www.aol.com/article/2015/09/01/today-is-international-primate-day/21229702/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=2010 - International Primate Day - 1st September Annually, Monkeyland Primate Sanctuary in Plettenberg Bay, South Africa, May 31, 2010 |url=http://www.monkeyland.co.za/international-primate-day---1st-september-annually_article_op_view_id_13 |access-date=August 31, 2025 |archivedate=September 1, 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170901072607/http://www.monkeyland.co.za/international-primate-day---1st-september-annually_article_op_view_id_13 |deadurl=yes }}</ref><ref>[http://monkeyhelpline.blogspot.com/2009/07/international-primate-day-september-1.html 2009 - International Primate Day - September 1, 2009, Animal Rights Africa blog, Friday, 17 JULY 2009]</ref><ref>{{Cite web |title=International Primate Day: Here are the 10 most endangered primates on the planet. Staff Reporter, International Business Times, YahooNews. August 31, 2016 |url=https://sg.news.yahoo.com/international-primate-day-10-most-230102275.html |access-date=August 31, 2025 |archivedate=September 1, 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170901073340/https://sg.news.yahoo.com/international-primate-day-10-most-230102275.html |deadurl=yes }}</ref> বিভিন্ন [[প্ৰাইমেট]]-ভিত্তিক পোষক সংস্থাৰদ্বাৰা সমৰ্থিত, এই অনুষ্ঠানটিয়ে প্ৰতিবছৰে সকলো উচ্চ আৰু নিম্ন প্ৰাইমেটৰ হৈ মাত মাতে। এই অনুষ্ঠানটিয়ে সাধাৰণতে এনে কিছু ক্ষেত্ৰত মানৱীয় এজেণ্ডাৰ অনুমোদন জনায় যʼত প্ৰাইমেটসমূহ বিপদত পৰা দেখা যায়, যেনে গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান বা অনিশ্চিত পৰিৱেশগত পৰিস্থিতিত [[বিপন্ন প্ৰজাতি|প্ৰজাতিৰ বিপন্নতা]]।<ref>[http://www.ad-international.org/mmap/go.php?id=2815&ssi=61 2012, 2015 - International Primate Day 2012, Animal Defenders International, Posted: 31 August 2012. Updated: 21 April 2015]</ref><ref>{{Cite web |title=2013 - Guidi, R. Defending animal science: what’s the next step? Science plug: Just another scientific blog. August 30, 2013 |url=http://www.scienceplug.com/2013/08/30/ |access-date=August 31, 2025 |archivedate=September 1, 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170901024005/http://www.scienceplug.com/2013/08/30/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web |title=2016 - Happy International Primate Day! Chimpanzee Sanctuary Northwest, September 1, 2016 |url=http://www.chimpsanctuarynw.org/blog/2016/09/happy-international-primate-day/32550/ |access-date=August 31, 2025 |archivedate=September 1, 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170901023030/http://www.chimpsanctuarynw.org/blog/2016/09/happy-international-primate-day/32550/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250912234539/https://www.hbook.com/2016/09/blogs/out-of-the-box/international-primate-day/ |archivedate=September 12, 2025 |title=2016 - Gershowitz, E. International Primate Day, The Horn Book, September 1, 2016 |url=http://www.hbook.com/2016/09/blogs/out-of-the-box/international-primate-day/ |access-date=August 31, 2025 |deadurl=yes}}</ref><ref>[http://www.ad-international.org/mmap/go.php?ssi=61 ADI highlights from International Primate Day]</ref> কেইবাখনো দেশৰ প্ৰাইমেট পোষকতাৰ অলাভজনক সংস্থাই এই অনুষ্ঠানটো পালন কৰাত আগভাগ লৈছে। ২০০৫ চনৰপৰা প্ৰতি বছৰে এঅ’এল নিউজে এই দিৱস উদ্‌যাপনৰ বাতৰি পৰিৱেশন কৰিছিল। শেহতীয়াকৈ য়াহুনিউজে এই অনুষ্ঠানৰ বাতৰি পৰিৱেশন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছে। এনিমেল ডিফেণ্ডাৰছ ইণ্টাৰনেশ্যনেল (এডিআই)ৰ মতে, ২০০৭ চনত, "আন্তৰ্জাতিক প্ৰাইমেট দিৱসৰ পিছৰ সপ্তাহটোত মাৰিয়া ডেইনছৰ ‘মংকি ইন এ কেজ’ শীৰ্ষক গীতটি ইণ্ডি সংগীতৰ তালিকা (Indie music chart)ত শীৰ্ষস্থান দখল কৰিছিল, কিয়নো এটি প্ৰচাৰণা অভিযানৰ পিছত মানুহে আমাৰ ৱেবছাইটৰ জৰিয়তে গীতটি ডাউনলোড কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল।" <ref name=":0">[http://www.ad-international.org/mmap/go.php?id=1124&ssi=61 Music for monkeys, 23 November 2007]</ref> ২০১৬ চনত, এনিমেল ডিফেণ্ডাৰছ ইণ্টাৰনেশ্যনেলে (এডিআই) সেই বৰ্ষৰ অনুষ্ঠানৰ বাবে বাৰ্বাৰী মেকাক (''Macaca sylvanus'')ক সহায় কৰাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকৰ প্ৰচেষ্টাৰ বাবে আমেৰিকাৰ সংগীত-শিল্পী মবীৰপৰা চেলিব্ৰিটি সমৰ্থন লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=2016 - Garrett, T.K. For International Primate Day September 1, Moby Teams Up With ADI To ‘Back The Macaque’ And Help Endangered Primates. September 1, 2016 |url=http://highlighthollywood.com/2016/09/for-international-primate-day-september-1-moby-teams-up-with-adi-to-back-the-macaque-and-help-endangered-primates/ |access-date=August 31, 2025 |archivedate=September 26, 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190926203816/http://highlighthollywood.com/2016/09/for-international-primate-day-september-1-moby-teams-up-with-adi-to-back-the-macaque-and-help-endangered-primates/ |deadurl=yes }}</ref> == প্ৰাইমেটৰ সংক্ষিপ্ত বিৱৰণ == [[প্ৰাইমেট]] হʼল প্ৰায় ২০০বিধ [[প্ৰজাতি (জীৱবিদ্যা)|প্ৰজাতি]]ৰে গঠিত এটা অতি বৃহৎ [[পৰিয়াল (জীৱবিদ্যা)|পৰিয়াল]]। ইয়াত [[মানুহ]], গ্ৰেট এপ্, বান্দৰ, লীমাৰ আদি অন্তৰ্ভুক্ত। গ্ৰেট এপ‌্ছ সম্বন্ধীয় যিবোৰ বিবৃতি প্ৰাথমিকভাৱে বা সম্পূৰ্ণৰূপে এপ‌্ছৰ ওপৰত কেন্দ্ৰীভূত, সেইবোৰে সকলো প্ৰাইমেটক সামৰি নলয়। == প্ৰাইমেট পোষকতাৰ তাৎপৰ্য্য == [[উত্তৰ আমেৰিকা]]ত সেই আন্দোলনৰ উত্থান ঘটাৰ প্ৰায় পোন্ধৰ বছৰ আগতেই [[ইউৰোপ]] আৰু [[জাপান]]ত জৈৱ চিকিৎসা পৰীক্ষাগাৰৰপৰা এপ্‌বোৰৰ মুক্তিৰ কাম আৰম্ভ হৈছিল।{{cn|date=September 2017}} === ইউৰোপত বিকাশ === যোৱা কেইবাটাও দশকত প্ৰাইমেটৰ পোষকতাৰ সময়ছোৱাত গ্ৰেট এপ প্ৰজেক্টৰ উত্থান ঘটিছে আৰু ইউৰোপৰ আন্দোলনবোৰে গ্ৰেট এপ‌্ছ, উচ্চ প্ৰাইমেটক বৰ্ধিত আইনী সুৰক্ষাৰ আহ্বান জনোৱা দেখা গৈছে। === জাপানত বিকাশ === [[জাপানী মেকাক]] চাওক। === আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত বিকাশ === '''আমেৰিকাত এনআইএইচ (NIH)ৰ আৰ্থিক সহায় প্ৰত্যাহাৰ''' নেচনেল ইনষ্টিটিউট অৱ হেল্থ (এনআইএইচ)ৰ নিৰ্দেশত আৰু ইনষ্টিটিউট অৱ মেডিচিন (আইঅ’এম)ৰদ্বাৰা কৰা এক অধ্যয়নত ২০১১ চনৰ ১৫ ডিচেম্বৰত প্ৰকাশ পোৱা এক প্ৰতিৱেদনত (ৰিপ’ৰ্টখন চমুকৈ চাওক<ref>{{cite web|url=http://www.iom.edu/Reports/2011/Chimpanzees-in-Biomedical-and-Behavioral-Research-Assessing-the-Necessity/Report-Brief.aspx?page=1|archive-url=https://archive.today/20120805063909/http://www.iom.edu/Reports/2011/Chimpanzees-in-Biomedical-and-Behavioral-Research-Assessing-the-Necessity/Report-Brief.aspx?page=1|url-status=dead|archive-date=August 5, 2012|title=Chimpanzees in Biomedical and Behavioral Research: Assessing the Necessity|publisher=Institute of Medicine|date=December 15, 2011|work=iom.edu|access-date=December 19, 2011|archivedate=August 5, 2012|archiveurl=https://archive.today/20120805063909/http://www.iom.edu/Reports/2011/Chimpanzees-in-Biomedical-and-Behavioral-Research-Assessing-the-Necessity/Report-Brief.aspx?page=1|deadurl=yes}}</ref>) এই সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছে যে ‘যদিও বিগত গৱেষণাত চিম্পাঞ্জী এটা মূল্যৱান প্ৰাণীৰ আৰ্হি হৈ আহিছে, বৰ্তমান জৈৱ চিকিৎসা গৱেষণাৰ বাবে চিম্পাঞ্জীৰ বেছিভাগ ব্যৱহাৰেই অপ্ৰয়োজনীয়’। প্ৰাথমিক পৰামৰ্শ এয়ে যে গৱেষণাত চিম্পাঞ্জীৰ ব্যৱহাৰ নীতি আৰু মাপকাঠীৰদ্বাৰা পৰিচালিত হ’ব লাগে, কাৰ্যতঃ চিম্পাঞ্জী ব্যৱহাৰ কৰি চৰকাৰী পুঁজিৰে কৰা গৱেষণাক বহু পৰিমাণে সীমিত কৰিব লাগে। গৱেষণাৰ বাবে চিম্পাঞ্জী ব্যৱহাৰ কৰাত সোঁপন্থী নিষেধাজ্ঞাৰ আহ্বান জনোৱাৰপৰা বিৰত হৈ প্ৰতিৱেদনখনে স্বীকাৰ কৰিছে যে নতুন উদীয়মান, বা পুনৰ উত্থানশীল ৰোগৰ বাবে চিম্পাঞ্জী ব্যৱহাৰৰ প্ৰয়োজন হ’ব পাৰে, যিয়ে অধ্যাপক কলিন ব্লেকম’ৰৰ উদ্বেগৰ প্ৰতিধ্বনি দিয়ে। এনআইএইচৰ সঞ্চালক ফ্ৰান্সিছ কলিন্সে প্ৰতিৱেদন প্ৰকাশ পোৱাদিনাই ঘোষণা কৰে যে তেওঁ পৰামৰ্শসমূহ গ্ৰহণ কৰিছে আৰু তেওঁ এনে এক কাৰ্যকৰীকৰণ পৰিকল্পনা প্ৰস্তুত কৰিব য’ত চিম্পাঞ্জীৰ ব্যৱহাৰৰ সৈতে জড়িত ইতিমধ্যে চলি থকা সকলো দাখিল কৰা অনুদানৰ আবেদন আৰু প্ৰকল্পসমূহ পৰ্যালোচনা কৰিবলৈ এখন বিশেষজ্ঞ সমিতি গঠন কৰাটো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হʼব। তদুপৰি চিম্পাঞ্জী ব্যৱহাৰ কৰি কোনো নতুন অনুদানৰ আবেদন পৰৱৰ্তী জাননী নিদিয়ালৈকে পৰ্যালোচনা কৰা নহ’ব।<ref name=nih>{{cite web|url= http://www.nih.gov/news/health/dec2011/od-15.htm|archive-url= https://web.archive.org/web/20111219023212/http://www.nih.gov/news/health/dec2011/od-15.htm|url-status= dead|archive-date= December 19, 2011|title= Statement by NIH Director Dr. Francis Collins on the Institute of Medicine report addressing the scientific need for the use of chimpanzees in research|date= December 15, 2011|work= National Institutes of Health|access-date= December 19, 2011|archivedate= October 4, 2015|archiveurl= https://web.archive.org/web/20151004220307/http://www.nih.gov/news/health/dec2011/od-15.htm|deadurl= yes}}</ref> ২০১২ চনৰ ২১ ছেপ্টেম্বৰ তাৰিখে এনআইএইচে চৰকাৰৰ মালিকানাধীন ১১০টা চিম্পাঞ্জীয়ে অৱসৰ লোৱাৰ কথা ঘোষণা কৰে। এনআইএইচৰ গৱেষণাৰ বাবে প্ৰায় ৫০০টা চিম্পাঞ্জী আছে। ফ্ৰান্সিছ কলিন্সৰ মতে, এই পদক্ষেপে চিম্পাঞ্জী গৱেষণাত এনআইএইচৰ বিনিয়োগ বন্ধ কৰাৰ প্ৰথম পদক্ষেপৰ ইংগিত দিয়ে। বৰ্তমান লুইজিয়ানাৰ নিউ আইবেৰিয়া ৰিচাৰ্চ চেণ্টাৰত ৰখা অৱসৰপ্ৰাপ্ত চিম্পাঞ্জীবোৰৰ ভিতৰত দহটা চিম্পাঞ্জী অভয়াৰণ্য চিম্প হেভেনলৈ স্থানান্তৰিত হ’ব লাগিছিল, বাকীবোৰক ছান এণ্টনিঅ’ৰ টেক্সাছ বায়’মেডিকেল ৰিচাৰ্চ ইনষ্টিটিউতলৈ যাব লাগিছিল।<ref>{{cite news|url=https://www.npr.org/blogs/health/2012/09/21/161556143/government-officials-retire-chimpanzees-from-research?ft=1&f=1001|title=Government Officials Retire Chimpanzees From Research|author=Greenfieldboyce, Nell|newspaper=[[NPR]]|date=21 September 2012|access-date=24 September 2012}}</ref> কিন্তু টেক্সাছ বায়’মেডিকেল ৰিচাৰ্চ ইনষ্টিটিউটত চিম্পাঞ্জীক ‘অৱসৰপ্ৰাপ্ত’ নহয়, ‘গৱেষণাৰ অযোগ্য’ বুলি দিয়া মৰ্যাদাক লৈ এনআইএইচক এই পৰিকল্পনা পুনৰ বিবেচনা কৰিবলৈ বাধ্য কৰাইছিল। এনআইএইচ-য়ে ২০১২ চনৰ ১৭ অক্টোবৰত ঘোষণা কৰে যে ২০১৩ চনৰ আগষ্টৰ ভিতৰত যিমান পাৰি সিমান চিম্পাঞ্জী চিম্পাঞ্জী চিম্প হেভেনলৈ স্থানান্তৰ কৰা হʼব, আৰু শেষত ১১০টা চিম্পাঞ্জীকেই তালৈ স্থানান্তৰ কৰা হʼব।<ref>{{cite web|url=http://usnews.nbcnews.com/_news/2012/10/17/14125394-goodall-praises-nih-decision-to-remove-some-chimps-from-research-but-controversy-erupts-over-their-next-home?lite|title=Goodall praises NIH decision to remove some chimps from research, but controversy erupts over their next home|author=Lisa Myers and Diane Beasley|publisher=nbcnews.com|date=17 October 2012|access-date=22 October 2012}}</ref> ২০১৩ চনৰ ২২ জানুৱাৰীত এনআইএইচৰ টাস্ক ফ’ৰ্চে এটা প্ৰতিৱেদন প্ৰকাশ কৰি আমেৰিকা চৰকাৰে অনুমোদন জনোৱা বেছিভাগ চিম্পাঞ্জীকে অৱসৰ প্ৰদান কৰিবলৈ চৰকাৰক আহ্বান জনায়। পেনেলে এই সিদ্ধান্তত উপনীত হয় যে জীৱ-চিকিৎসা সম্বন্ধীয় আৱিষ্কাৰসমূহত প্ৰাণীবোৰে কেইটামান ৰোগৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষ সুবিধা প্ৰদান নকৰে যিবোৰ ভৱিষ্যতৰ গৱেষণাৰ বাবে ৫০টা প্ৰাইমেটৰ ক্ষুদ্ৰ জনসংখ্যায় সমৰ্থন কৰিব পাৰে। জিনীয়ভাৱে পৰিৱৰ্তিত এন্দূৰৰ দৰে আন পদ্ধতিসমূহো উন্নত আৰু পৰিমাৰ্জিত কৰা উচিত।<ref>{{cite news|url=https://www.bloomberg.com/news/2013-01-22/u-s-panel-calls-for-limits-on-medical-use-of-chimpanzees.html|title=U.S. Panel Calls for Limits on Medical Use of Chimpanzees|author=Flinn, Ryan|newspaper=Bloomberg.com|date=23 January 2013|access-date=15 February 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=https://dpcpsi.nih.gov/council/pdf/FNL_Report_WG_Chimpanzees.pdf|title=Council of Councils Working Group on the Use of Chimpanzees in NIH-Supported Research Report|author=Working Group on the Use of Chimpanzees in National Institutes of Health (NIH)-Supported Research|publisher=NIH|date=22 January 2013}}</ref> ২০১৩ চনৰ ১৩ নৱেম্বৰ তাৰিখে আমেৰিকাৰ কংগ্ৰেছ আৰু চেনেটে ‘চিম্পাঞ্জী স্বাস্থ্য উন্নয়ন, ৰক্ষণাবেক্ষণ আৰু সুৰক্ষা আইন’ গৃহীত কৰি চিম্পাঞ্জী হেভেন আৰু অন্যান্য চিম্পাঞ্জী অভয়াৰণ্যৰ ক্ষমতা বৃদ্ধিৰ বাবে ধনৰ অনুমোদন জনায়, যাৰ ফলত ফেডাৰেল চৰকাৰৰ মালিকানাধীন প্ৰায় সকলো এপে পৰীক্ষাগাৰতকৈ অধিক প্ৰাকৃতিক আৰু গোটৰ পৰিৱেশত বাস কৰিবলৈ অনুমতি লাভ কৰে। এই স্থানান্তৰণৰ বাবে পাঁচ বছৰ লাগিব বুলি আশা কৰা হৈছে যেতিয়া এনআইএইচৰ ৫০টা চিম্পাঞ্জীৰ বাহিৰে বাকী সকলোবোৰে ‘অৱসৰ’ পাব।<ref>{{cite news|title=Federal government to transfer laboratory chimps to sanctuaries|author=Dizard, Wilson|url= http://america.aljazeera.com/articles/2013/11/15/federal-governmenttofreecagedchimps.html|newspaper=Aljazeera America|date=15 November 2013|access-date=3 December 2013}}</ref> == তথ্য সংগ্ৰহ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:দিৱসসমূহ]] rykv4gb3i5dh7h08p6296e9guurk0z7 0 125455 648421 539654 2026-10-29T13:38:05Z Dipankar Das 36094 added [[Category:ইংৰাজী ভাষা]] using [[WP:HC|HotCat]] 648421 wikitext text/x-wiki [[File:TelephoneHelloNellie.jpg|thumb|"হেল্ল'" শুভেচ্ছাটো ১৯ শতিকাৰ শেষৰ ফালে টেলিফোনৰ লগত জড়িত হৈ পৰে। পোষ্টকাৰ্ড আনুমানিক ১৯০৫–১৯১৫]] '''হেল্লো''' ইংৰাজী ভাষাৰ এটা চেলুট বা শুভেচ্ছা। ১৮২৬ চনৰপৰা এই শব্দৰ প্ৰথম লিখিতভাৱে প্ৰমাণ লাভ কৰা হৈছে।<ref name="oed-hello">{{cite OED|term=hello|id=85687}}</ref> ==আগতীয়া ব্যৱহাৰ== ১৮২৬ চনৰ ১৮ অক্টোবৰত আমেৰিকাৰ প্ৰকাশনৰ ''নৰ্ৱিচ কুৰিয়ৰ''ৰ ''নৰ্ৱিচ কানেকটিকাট'' সংস্কৰণত হেল্লো শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref name="oed-hello"/> আন এটা প্ৰাৰম্ভিক ব্যৱহাৰ আছিল ১৮৩৩ চনত পশ্চিম টেনেচিৰ কৰ্ণেল ডেভিদ ক্ৰকেটৰ ''দ্য স্কেচ্চ এণ্ড এক্সেণ্ট্ৰিচিটিছ'' নামৰ এখন আমেৰিকান কিতাপত<ref>(Anonymous). [https://books.google.com/books?id=RZsOAAAAYAAJ&dq=hello&pg=PA144 ''The Sketches and Eccentricities of Col. David Crockett, of West Tennessee''.] New York: J. & J. Harper, 1833. p. 144.</ref> যিখন সেই বছৰতে দ্য লণ্ডন লিটাৰেৰী গেজেটত পুনৰ ছপা কৰা হয়।<ref>[https://books.google.com/books?id=NVsZAAAAMAAJ&dq=hello&pg=RA1-PA803 "''The Sketches and Eccentricities of Col. David Crockett, of West Tennessee''".] '' The London Literary Gazette; and Journal of Belles Lettres, Arts, Sciences, &c.'' No. 883: 21 December 1833. p. 803.</ref> ১৮৬০ চনৰ ভিতৰত এই শব্দটো সাহিত্যত বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>[http://dictionary.reference.com/browse/hello] Origin of the word.</ref> ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== অক্সফ’ৰ্ড ইংৰাজী অভিধানৰ মতে, hello হৈছে hallo, hollo,<ref name="oed-hello"/> ৰ পৰিৱৰ্তিত ৰূপ, যিটো পুৰণি উচ্চ জাৰ্মান ভাষাৰপৰা আহিছে "hala, holâ, halôn ৰ অৰ্থ জোৰদাৰ আৱশ্যকতা, holôn to fetch, বিশেষকৈ ফেৰীমেনক প্ৰশংসা কৰাত ব্যৱহাৰ কৰা হয়।" <ref>{{cite OED|term=hallo|id=83588}}</ref> ইয়াৰ উপৰি ই হেলোৰ বিকাশক পূৰ্বৰ এটা ৰূপ holla ৰ প্ৰভাৱৰ সৈতে সংযোগ কৰে, যাৰ উৎপত্তি ফৰাচী holà (মোটামুটিভাৱে, 'whoa there! ', ফৰাচী là 'there' ৰ পৰা)।<ref>{{cite OED|term=holla|id=87735}}</ref> যিহেতু hello, halloo,<ref>Butler, Mann, ''[https://archive.org/details/historyofcommonw00butl A History of the Commonwealth of Kentucky]'', Wilcox, Dickerman & Co., 1834, p. 106.</ref> hallo, hollo, hullo আৰু (বিৰলভাৱে) hilloও ভিন্নতা বা আনুষংগিক শব্দ হিচাপে থাকে, সেয়েহে শব্দটোৰ বানানত পাঁচোটা স্বৰবৰ্ণৰ যিকোনো এটা ব্যৱহাৰ কৰি কৰিব পাৰি।<ref>{{Cite web|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/hollo|title=Definition of HOLLO|website=www.merriam-webster.com|date=23 September 2024 }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/hullo|title=Definition of HULLO|website=www.merriam-webster.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/hillo|title=Definition of HILLO|website=www.merriam-webster.com}}</ref> ===টেলিফোন=== টেলিফোনৰ আগতে মৌখিক অভিবাদনত প্ৰায়ে দিনটোৰ এটা সময় জড়িত হৈ থাকে, যেনে "সু প্ৰভাত।" যেতিয়া টেলিফোনে বিভিন্ন সময় মণ্ডলৰ মানুহক সংযোগ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে, তেতিয়া সময় নোহোৱাকৈ হেল্লো শুভেচ্ছাই জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰিলে।[11] টমাছ এডিচনক টেলিফোনৰ শুভেচ্ছা হিচাপে হেল্লোক জনপ্ৰিয় কৰাৰ কৃতিত্ব দিয়া হয়। পূৰ্বৰ দশকবোৰত ''হুলো''ক আচৰিত হোৱাৰ বিস্ময়ৰ চিন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল (১৮৫০ চনত চাৰ্লছ ডিকেন্সে আৰম্ভণিতে ব্যৱহাৰ কৰিছিল)[12] আৰু ফেৰীত উঠিব বিচৰা অথচ সময়ত ধৰিব নোৱাৰা লোকসকলে ফেৰী নাও পৰিচালকসকলক ''হালু'' চিঞৰিছিল।[13] এটা বিৱৰণী অনুসৰি, ১৮৭৭ চনত ৰেকৰ্ডিং কৰা শব্দ আৱিষ্কাৰ কৰাৰ সময়ত এডিছনে নিজৰ ষ্ট্ৰিপ ফ'ন'গ্ৰাফত চিঞৰা প্ৰথম শব্দটোৱেই আছিল ''হালু''।[12] আলেকজেণ্ডাৰ গ্ৰাহাম বেলে [[টেলিফোন]] আৱিষ্কাৰ কৰাৰ কিছুসময়ৰ পাছতে তেওঁ জাহাজত ব্যৱহৃত শব্দটো ধাৰলৈ লৈ "ahoy ahoy" বুলি ফোনবোৰৰ উত্তৰ দিছিল।[13][14] শুভেচ্ছাটোৱে ধৰা পৰাৰ কোনো প্ৰমাণ পোৱা নাই।[13] এডিচনে হেল্ল’! ১৮৭৭ চনৰ ১৫ আগষ্টত পিটাচবাৰ্গৰ ''চেণ্ট্ৰেল ডিষ্ট্ৰিক্ট এণ্ড প্ৰিণ্টিং'' টেলিগ্ৰাফ কোম্পানীটোৰ সভাপতি টি.বি.এ.ডেভিদলৈ লিখা এখন পত্ৰত: {{Cquote|বন্ধু ডেভিদ, মই নাভাবো যে আমাক হেল্ল’ হিচাপে কল বেলৰ প্ৰয়োজন হ’ব! ১০ৰপৰা ২০ ফুট দূৰত শুনা যায়। আপুনি কি ভাবে? এডিচন – পি.এছ. প্ৰেৰক আৰু গ্ৰাহকৰ প্ৰথম খৰচ মাত্ৰ ৭.০০ ডলাৰ।[12]}} হেলো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা প্ৰথম নামৰ টেগবোৰ হয়তো ১৮৮০ চনত নায়েগ্ৰা জলপ্ৰপাতত আছিল, যিটো ঠাইত প্ৰথম টেলিফোন অপাৰেটৰৰ অধিৱেশন অনুষ্ঠিত হৈছিল। ১৮৮৯ চনৰ ভিতৰত কেন্দ্ৰীয় টেলিফোন এক্সচেঞ্জ অপাৰেটৰসকলক "হেল্ল'-গাৰ্লছ" বুলি জনা গৈছিল কাৰণ শুভেচ্ছা আৰু টেলিফোনৰ মাজৰ সম্পৰ্ক আছিল।[14][15] ১৯১৮ চনৰ এখন উপন্যাসত টেলিফোনিক কথা-বতৰাৰ প্ৰসংগত "হাল'য়া" বানান ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।[16] ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ইংৰাজী ভাষা]] 9apgbjnikcvj4kjodwy1abbkqctyplh 0 129092 648529 647165 2026-10-30T11:17:52Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 648529 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = আলিয়া বিশ্ববিদ্যালয় | image = Aliah_University_Logo.png | image_upright = | image_alt = | caption = [[Seal (emblem)|Seal]] of the Aliah University | former_name = কলকাতা মহম্মেদান কলেজ/আলিয়া মাদ্ৰাছা/কলকাতা মাদ্ৰাছা (১৭৮০-২০০৮) | motto = ''শিক্ষা আৰু সংস্কৃতিৰ উন্নতি''(Advancement of Education and culture) | type = ৰাজহুৱা | established = {{ubl|{{start date and age|1780}} as Calcutta Mohammedan College/Aliah Madrasha/Calcutta Madrasha|{{start date and age|2008}} as Aliah University}} | academic_affiliation = {{hlist|[[University Grants Commission (India)|UGC]]<ref>{{Cite web|date=23 Oct 2008|title=UGC Section 22 of UGC Act|url=https://aliah.ac.in//upload/media/02-06-18_1527913559.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200923001752/https://aliah.ac.in//upload/media/02-06-18_1527913559.pdf|archive-date=23 September 2020|access-date=22 June 2021|website=[[University Grants Commission (India)]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200923001752/https://aliah.ac.in//upload/media/02-06-18_1527913559.pdf|archivedate=23 September 2020|deadurl=yes}}</ref>|[[All India Council for Technical Education|AICTE]]<ref>{{Cite web|date=9 June 2020|title=AICTE Extension of Approval for the Academic Year 2020-21|url=https://aliah.ac.in//upload/media/13-07-20_1594659066.PDF|url-status=live|access-date=22 June 2021|website=[[AICTE]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20200923001200/https://aliah.ac.in/upload/media/13-07-20_1594659066.PDF|archive-date=23 September 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200923001200/https://aliah.ac.in/upload/media/13-07-20_1594659066.PDF|archivedate=23 September 2020|deadurl=yes }}</ref>|[[Indian Nursing Council|INC]]|[[National Council for Teacher Education|NCTE]]}} | budget = {{INRConvert|162.6506|c}} <small>(2021–22 est.)</small><ref>{{cite web|date=Feb 5, 2021 |title=Detailed Demands For Grants For 2021-22 |url=http://wbfin.nic.in/writereaddata/Budget_Publication/2021_bp3.pdf |access-date=Feb 6, 2021}}</ref> | chancellor = পশ্চিম বংগৰ ৰাজ্যপাল | vice_chancellor = ড° ৰফিকুল ইছলাম | academic_staff = ২১১ ({{small|২০২২}})<ref name=nirf_stud/> | students = ৬,৩৬৬ ({{small|২০২২}})<ref name=nirf_stud>{{cite web |title=NIRF 2022 |url=https://aliah.ac.in//upload/media/16-03-22_1647408684.pdf |publisher=Aliah University}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | undergrad = ৩,৫৪৮ ({{small|২০২২}})<ref name=nirf_stud/> | postgrad = ২,৪২৬ ({{small|২০২২}})<ref name=nirf_stud/> | doctoral = ৩৯২ ({{small|২০২২}})<ref name=nirf_stud/> | other = | address = Action Area ll-A, 27 | city = নিউ টাউন, পশ্চিম বংগ | province = | country = ভাৰত | postcode = ৭০০১৬০ | coordinates = {{coord|22.5895|N|88.4853|E|format=dms|region:IN-WB_type:edu|display=title,inline}} | campus = আৰবান | language = | free_label = | free = | free_label2 = | free2 = | colors = <!--or, colours= --> | website = {{URL|https://www.aliah.ac.in/|aliah.ac.in}}| }} '''আলিয়া বিশ্ববিদ্যালয়''' [[ভাৰত]]ৰ [[পশ্চিম বংগ]]ৰ নিউ টাউনত অৱস্থিত এখন ৰাজহুৱা ৰাজ্যিক বিশ্ববিদ্যালয়। পূৰ্বতে মহম্মদ কলেজ অৱ কলিকতা নামেৰে জনাজাত আছিল,<ref>{{Cite web|title=Puronokolkata|date=7 January 2014 |url=https://puronokolkata.com/2014/01/07/mohammedan-college-of-calcutta-1848/}}</ref> ২০০৮ চনত ইয়াক বিশ্ববিদ্যালয়লৈ উন্নীত কৰা হয়।<ref>{{cite web| title=University Grants Commination|url= https://www.ugc.ac.in/stateuniversitylist.aspx?id=35&Unitype=2 }}</ref> ==ইতিহাস== আলিয়া বিশ্ববিদ্যালয় (AU) এছিয়াৰ অন্যতম পুৰণি আধুনিক শৈলীৰ শিক্ষানুষ্ঠান, আৰু ভাৰতৰ ভিতৰতে প্ৰথম। ১৭৮০ চনৰ অক্টোবৰ মাহত কলিকতাৰ শিয়ালদহৰ ওচৰত ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ ব্ৰিটিছ গৱৰ্ণৰ জেনেৰেল ওৱাৰেন হেষ্টিংছে ইয়াক স্থাপন কৰে।<ref name="Muslim Institute">{{cite web| title=The Madrasah University| url=https://musliminstitute.org/freethinking/history/madrasah-university| access-date=2025-12-10| archivedate=2025-01-23| archiveurl=https://web.archive.org/web/20250123020331/https://musliminstitute.org/freethinking/history/madrasah-university| deadurl=yes}}</ref> ইয়াৰ বাবে কেইবাটাও নাম ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল, যেনে ইছলামিক কলেজ অৱ কলিকতা, কলিকতা মাদ্ৰাছা, কলিকতা মহম্মেদান কলেজ আৰু মাদ্ৰাছা-ই-আলিয়া। ইয়াৰে কলিকতা মহম্মদ কলেজ আছিল ৱাৰেন হেষ্টিংছে ব্যৱহাৰ কৰা কলেজখন।<ref name="Muslim Institute"/> ১৭৮২ চনত বৌ বজাৰত (শিয়ালদহৰ ওচৰত) মূল ভৱনটো সম্পূৰ্ণ হয়। ১৮২০ চনত কলেজখন ৱেলেছলি স্কোৱাৰৰ কেম্পাছলৈ স্থানান্তৰিত হয়। প্ৰথম অৱস্থাত ইয়াত প্ৰাকৃতিক দৰ্শন, আৰবী, পাৰ্চী, ধৰ্মতত্ত্ব আৰু ইছলামিক আইন, জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান, ব্যাকৰণ, যুক্তি, গাণিতিক, জ্যামিতি, অলংকাৰ আৰু বক্তৃতা শিকোৱা হৈছিল।<ref>{{cite web| title= A historic institution falls on bad days|url= http://www.milligazette.com/Archives/15112002/1511200258.htm}}</ref> কলিকতা মাদ্ৰাছাই বিভিন্ন বিষয়ৰ বাবে বিভিন্ন আৰ্হি অনুসৰণ কৰিছিল, যেনে ফাৰ্চী আৰু আৰবী ভাষাৰ বাবে ফিৰিংগি মহলৰ দাৰ্চ-ই নিজামি আৰু যুক্তি আৰু দৰ্শনৰ বাবে পুৰণি পেৰিপেটিক স্কুল মডেল।<ref name=" Banglapedia">{{cite Banglapedia|article=Calcutta Madrasa, The|author=Khan, B.R.}}</ref> [[File:Aliah University, Science & Technology Campus, Rajarhat.jpg|thumb|আলিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি কেম্পাছ, নিউ টাউন]] ==চৌহদ== আলিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বিভিন্ন ধৰণৰ পাঠ্যক্ৰমৰ বাবে তিনিটা চৌহদ নিউ টাউনত,,<ref>{{cite web|title=Grand Inauguration of Aliah University|url=http://epaperbeta.timesofindia.com/Gallery.aspx?id=11_11_2014_009_024&type=A&eid=31812|work=The Times of India|access-date=11 November 2014|archive-date=25 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225072159/http://epaperbeta.timesofindia.com/Gallery.aspx?id=11_11_2014_009_024&type=A&eid=31812|url-status=dead|archivedate=25 December 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181225072159/http://epaperbeta.timesofindia.com/Gallery.aspx?id=11_11_2014_009_024&type=A&eid=31812|deadurl=yes}}</ref> পাৰ্ক চাৰ্কাছ আৰু টলটালাত অৱস্থিত। মুখ্যমন্ত্ৰী মমতা বেনাৰ্জীয়ে ২০১১ চনৰ ১৫ ডিচেম্বৰত আলিয়া বিশ্ববিদ্যালয় নিউ টাউন কেম্পাছৰ আধাৰশিলা স্থাপন কৰে।<ref>{{cite web|title=CM lays foundation of Aliah varsity campus at Rajarhat|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/CM-lays-foundation-of-Aliah-varsity-campus-at-Rajarhat/articleshow/11126415.cms|archive-url=https://web.archive.org/web/20130617064613/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-12-16/kolkata/30524364_1_haj-house-foundation-stone-haj-pilgrims|url-status=live|archive-date=17 June 2013|work=[[The Times of India]]|access-date=14 January 2013}}</ref> পিছলৈ ২০১৪ চনৰ ১১ নৱেম্বৰত [[মমতা বেনাৰ্জী]]য়ে সমাপ্ত কেম্পাছটো উদ্বোধন কৰে। নিউ টাউন কেম্পাছত ১২ হাজাৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ ক্ষমতা থকা ১৫৬টা শ্ৰেণীকোঠা আছে আৰু ইয়াত কেৱল বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীকহে থাকে। কেম্পাছটোত আছে সুকীয়া ল’ৰা আৰু ছোৱালীৰ হোষ্টেল। নিউ টাউন কেম্পাছত বিভিন্ন পৰীক্ষাগাৰৰ বাবে নিবেদিত তিনিটা সংলগ্ন ভৱন আৰু এটা কেন্দ্ৰীয় পুথিভঁৰালো আছে। ==শৈক্ষিক== ===নামভৰ্তি=== আলিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বেছিভাগ স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰমত লিখিত প্ৰৱেশ পৰীক্ষাৰ জৰিয়তে আৰু বি.টেক কাৰ্যসূচীৰ বাবে WBJEEৰ জৰিয়তে নামভৰ্তি কৰা হয়। এম.এছ আৰু পি এইচ ডি প্ৰগ্ৰেমত নামভৰ্তি লিখিত পৰীক্ষা আৰু ব্যক্তিগত সাক্ষাৎকাৰৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয়। স্নাতক কাৰ্যসূচীত নামভৰ্তি "আলিয়া বিশ্ববিদ্যালয় নামভৰ্তি পৰীক্ষা" (AUAT)ৰ মেৰিট ৰেংকৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কৰা হয়, যিটো "মাল্টিপল চয়ছ টাইপ প্ৰশ্ন" (MCQ)ৰ লিখিত পৰীক্ষাৰে গঠিত, ইয়াত উত্তীৰ্ণ হ’লে সাক্ষাৎকাৰ আৰু প্ৰাৰ্থীৰ চূড়ান্ত নিৰ্বাচন কৰা হয়। AUAT ৰ জৰিয়তে নামভৰ্তিৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰা প্ৰাৰ্থীসকলে LLM (মাষ্টাৰছ অৱ ল)ত নামভৰ্তিৰ বাবে আবেদন কৰিব পাৰিব। বি.টেক. (প্ৰযুক্তি স্নাতক), সংহত এম বি এ (ব্যৱসায় প্ৰশাসনৰ স্নাতকোত্তৰ), এম চি এ (কম্পিউটাৰ প্ৰয়োগৰ স্নাতকোত্তৰ), এম.এছ (মাষ্টাৰ অৱ ছায়েন্স) আৰু এম.এ (মাষ্টাৰ অৱ আৰ্টছ) বিভিন্ন অভিযান্ত্ৰিক, ব্যৱসায়, বিজ্ঞান আৰু কলা বিষয়ত পাঠ্যক্ৰম আছে।<ref>{{cite web|title=Aliah University, India|url=http://www.studyabroaduniversities.com/UniversityReview.aspx?university=Aliah-University&universityId=13191|publisher=Study Abroad Universities|access-date=12 January 2013|archivedate=28 February 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130228230841/http://www.studyabroaduniversities.com/UniversityReview.aspx?university=Aliah-University&universityId=13191|deadurl=yes}}</ref> আলিয়া বিশ্ববিদ্যালয় এম.টেক. (স্নাতকোত্তৰ প্ৰযুক্তি) কাৰ্যসূচীও আছে। ===স্বীকৃতি প্ৰদান=== বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগে (U.G.C.) বিশ্ববিদ্যালয়খনক U.G.C. আইন, ২০১৯ চনত।<ref>{{Cite web|date=19 February 2019|title=Proposal for 12-B Status.|url=https://aliah.ac.in//upload/post_doc/26-02-19_1551155482.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200922235750/https://aliah.ac.in//upload/post_doc/26-02-19_1551155482.pdf|archive-date=22 September 2020|access-date=22 June 2021|website=[[University Grants Commission (India)]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200922235750/https://aliah.ac.in//upload/post_doc/26-02-19_1551155482.pdf|archivedate=22 September 2020|deadurl=yes}}</ref> আলিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ক NAAC ৰ দ্বাৰা B+ গ্ৰেড প্ৰদান কৰা হৈছে। ==বিতৰ্ক আৰু সমালোচনা== ২০১৬ চনত বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে মূল চৌহদত (নিউ টাউন) তেতিয়াৰ উপাচাৰ্য আবু তালেব খানৰ বিশৃংখল নীতিৰ বিৰুদ্ধে ধাৰাবাহিকভাৱে প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰে; কাৰণ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ আৰম্ভণিৰেপৰাই ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে লাইব্ৰেৰীত কিতাপৰ অভাৱ, অধ্যাপকৰ অভাৱ, লেবৰ বেয়া অৱস্থা আদিৰ সন্মুখীন হৈছিল। ২০১৬ চনৰ ৮ নৱেম্বৰৰপৰা আৰম্ভ হোৱা প্ৰতিবাদত ২০১৬ চনৰ ১৮ নৱেম্বৰত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে তেওঁলোকৰ ভিচি আবু তালেব খানক ক’লা গোলাপ দি অপমান কৰিছিল। বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মূল গেট অৱৰোধ কৰি ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে এক উচ্চ শ্লোগান দিয়ে। বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ আৰক্ষী আৰু নিৰাপত্তাৰক্ষীৰ সহায়ত ভিচিয়ে নিজৰ কাৰ্যালয়ত প্ৰৱেশ কৰে।<ref>{{cite web|title=একাধিক দাবিতে 'কালা দিবস' পালন আলিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ে|url=http://www.tdnbangla.com/state/more-demanding-black-day-celebrated-aliah-university/|publisher=TDN Bangla|access-date=18 November 2016|archivedate=19 November 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161119115952/http://www.tdnbangla.com/state/more-demanding-black-day-celebrated-aliah-university/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|title=এবাৰ দাবি আদায়ে 'নফল ৰোজা' কৰতে চলেছে আলিয়া বিশ্ববিদ্যালয়েৰ ছাত্ৰছাত্ৰীৰা|url=http://www.tdnbangla.com/state/on-demands-aliah-university-student-go-to-fasting/|publisher=TDN Bangla|access-date=21 November 2016|archivedate=23 November 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161123132809/http://www.tdnbangla.com/state/on-demands-aliah-university-student-go-to-fasting/|deadurl=yes}}</ref> ইচিৰ সদস্য, তথ্য বিচাৰি উলিওৱা সমিতিৰ লগতে সংখ্যালঘু আৰু মাদ্ৰাছাৰ শিক্ষামন্ত্ৰী গিয়াছুদ্দিন মোল্লাই ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক প্ৰতিবাদ আৰু শ্ৰেণী বৰ্জন বন্ধ কৰিবলৈ অনুৰোধ জনায়। কিন্তু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে কয় যে উপাচাৰ্যই পদত্যাগ নকৰালৈকে তেওঁলোকে শ্ৰেণী বৰ্জন কৰি থাকিব।<ref>{{cite web|title=উপাচাৰ্যেৰ পদত্যাগেৰ দাবিতে বিক্ষোভে বেসামাল আলিয়া|url=http://www.inkilab.org/inkilab/2016/11/aliah-demands-vc-resignation/|publisher=ইনকিলাব|access-date=13 November 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161116021945/http://www.inkilab.org/inkilab/2016/11/aliah-demands-vc-resignation/|archive-date=16 November 2016|url-status=dead|archivedate=16 November 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161116021945/http://www.inkilab.org/inkilab/2016/11/aliah-demands-vc-resignation/|deadurl=yes}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠান]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ শিক্ষা]] [[শ্ৰেণী:বিশ্ববিদ্যালয়]] 5g5gopohk5o3mo45scdpgbh5242eifh 0 131267 648425 576285 2026-10-29T13:41:26Z Dipankar Das 36094 +[[শ্ৰেণী:জৈন ধৰ্ম]]; +[[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় দৰ্শন]]; +[[শ্ৰেণী:হিন্দু দাৰ্শনিক ধাৰণা]]; +[[শ্ৰেণী:বৌদ্ধ ধৰ্ম]] using [[WP:HC|HotCat]] 648425 wikitext text/x-wiki '''শ্ৰমণ''' ([[সংস্কৃত]]: śramaṇa, [[পালি]]: samaṇa) হৈছে [[ভাৰত|ভাৰতীয়]] [[ধৰ্ম]] আৰু [[দৰ্শন]]ত এক ধৰণৰ ত্যাগী, ভিক্ষু বা তপস্বী ব্যক্তি, যাক “উচ্চ বা ধৰ্মীয় লক্ষ্যৰ বাবে পৰিশ্ৰম/তপস্যা কৰা ব্যক্তি” অথবা “সাধনা-নিবিষ্ট অনুসন্ধানী” হিচাপে ব্যাখ্যা কৰা হয়।<ref>Dhirasekera, J. (2007). Buddhist Monastic Discipline. Buddhist Cultural Centre.Monier-Williams, M. (1899). A Sanskrit–English Dictionary (entry: śramaṇa). Oxford University Press.</ref> ঐতিহাসিকভাৱে এই শব্দটি [[বেদ|বৈদিক সাহিত্য]]ত ঋষিসকলৰ আচাৰগত পৰিশ্ৰমৰ অৰ্থত উপাধিৰ দৰে ব্যৱহৃত হৈছিল; পাছলৈ ই বৈদিক শাস্ত্ৰ-প্ৰমাণ্যক নাকচ কৰা অথবা শাস্ত্ৰীয় ক্ৰমৰ বাহিৰত ঘূৰি-ফুৰা ত্যাগী পৰম্পৰাসমূহৰ এক বৃহৎ শ্ৰেণীক সূচাবলৈ ব্যৱহৃত হয়, যেনে [[বৌদ্ধ ধৰ্ম|বৌদ্ধ]] বা [[জৈন ধৰ্ম|জৈন]] ভিক্ষু।<ref>Olivelle, P. (1993). The Aśrama System: The History and Hermeneutics of a Religious Institution. Oxford University Press.Jaini, P. S. (2001). Collected Papers on Buddhist Studies. Motilal Banarsidass.</ref> == ব্যুৎপত্তি == ‘শ্ৰমণ’ শব্দটো সাধাৰণতে সংস্কৃত ভাষাৰ "শ্ৰম্‌" ধাতুৰ পৰা উদ্ভূত বুলি ধৰা হয়, যাৰ অৰ্থ “পৰিশ্ৰম কৰা”, “[[তপ|তপস্যা]] কৰা” বা “আত্মসংযমেৰে সাধনা কৰা”।<ref>Monier-Williams, M. (1899). A Sanskrit–English Dictionary (entry: śramaṇa). Oxford University Press. </ref> কিছুমান [[বৈদিক কাল|বৈদিক অৱস্থা]]ত শ্ৰমণ ধাৰণাটোক [[ব্ৰাহ্মণ্যবাদ|ব্ৰাহ্মণীয়]] সাহিত্যৰ ভিতৰতেই এক বিশেষ জীৱনাচৰণৰ বিশেষণ-ৰূপে দেখা যায়, য’ত ই অনিবাৰ্যভাৱে ব্ৰাহ্মণ বা গৃহস্থ-জীৱনৰ “বিৰোধী” অৰ্থ বহন নকৰে।<ref>Olivelle, P. (1993). The Aśrama System: The History and Hermeneutics of a Religious Institution. Oxford University Press.</ref> == ইতিহাস আৰু শ্ৰমণ পৰম্পৰা == খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰথম সহস্ৰাব্দৰ মধ্যভাগত শ্ৰমণ পৰম্পৰা গঢ় লৈ উঠে বুলি বহু গবেষণাত উল্লেখ কৰা হয়, আৰু ই মূলতঃ ভিক্ষু আৰু ত্যাগী সমাজত জনপ্ৰিয় হয়।<ref>Samuel, G. (2008). The Origins of Yoga and Tantra. Cambridge University Press.</ref> শ্ৰমণ পৰম্পৰাত [[জৈনধৰ্ম]], [[বৌদ্ধধৰ্ম]] আৰু [[আজীৱিক]] আদি মতবাদ অন্তৰ্ভুক্ত হয় বুলি বহু বিৱৰণত পোৱা যায়।<ref>Zimmer, H. (1953). Philosophies of India. Routledge & Kegan Paul.Basham, A. L. (1951). History and Doctrines of the Ajivikas. (Publisher not specified).</ref> বৌদ্ধ [[পালি শাস্ত্ৰ]]ত বুদ্ধৰ যুগত একাধিক শ্ৰমণ নেতা আৰু সংঘ-সংগঠনৰ অস্তিত্ব থকা বুলি উল্লেখ আছে।<ref>Walshe, M. (1995). The Long Discourses of the Buddha: A Translation of the Dīgha Nikāya. Wisdom Publications.Gethin, R. (1998). The Foundations of Buddhism. Oxford University Press.</ref> === বৈদিক পৰম্পৰাৰ সৈতে সম্পৰ্ক === শ্ৰমণক বৈদিক ধৰ্মৰ পৰা সম্পূৰ্ণ পৃথক এক “বাহিৰা” পৰম্পৰা বুলি ব্যাখ্যা কৰা ধাৰণা কিছু পৰিমাণে বিতৰ্কিত। কিছুমান বিশ্লেষণে শ্ৰমণ ধাৰণাটোক বৈদিক সাহিত্যৰ ভিতৰতেই প্ৰথমে দেখা যায় বুলি তৰ্ক দাঙি ধৰে, আৰু পাছত বৌদ্ধ আৰু জৈন পৰম্পৰাত ই বিশেষ সংজ্ঞা লাভ কৰে বুলি যুক্তি দিয়ে।<ref>Olivelle, P. (1993). The Aśrama System: The History and Hermeneutics of a Religious Institution. Oxford University Press.Shults, B. (2016). A Note on Śramaṇa in Vedic Texts. Journal of the Oxford Centre for Buddhist Studies, 10.</ref> == মূল ধাৰণা আৰু বৈচিত্ৰ্য == শ্ৰমণ পৰম্পৰাসমূহৰ মাজত বিশ্বাসগত বৈচিত্ৰ্য ভালেমান আছে: কোনো পৰম্পৰাই [[আত্ম]]ৰ অস্তিত্ব মানে, কোনো পৰম্পৰাই নাকচ কৰে; কিছুমানে কঠোৰ তপস্যা, [[অহিংসা]] আৰু কঠোৰ ভোজ-সংযমক গুৰুত্ব দিয়ে, আন কিছুমানে ভিন্ন নৈতিক বা জ্ঞানতাত্ত্বিক অৱস্থান গ্ৰহণ কৰে।<ref>Jaini, P. S. (2000). Collected Papers on Jaina Studies. Motilal Banarsidass.Ghurye, G. S. (1952). Ascetic Origins. Sociological Bulletin, 1(2), 162–184.</ref> ত্যাগী পৰম্পৰাৰ বিকাশৰ সৈতে [[সংসাৰ]] (পুনৰ্জন্ম-চক্ৰ) আৰু [[মোক্ষ]]/[[নিৰ্বাণ]]-ধাৰণাসমূহ বহু ভাৰতীয় ধৰ্মত কেন্দ্ৰীয় বিষয়ে পৰিণত হয় বুলি একাধিক অধ্যয়নে আলোচনা কৰিছে।<ref>Flood, G., & Olivelle, P. (2003). The Blackwell Companion to Hinduism. Blackwell. (pp. 273–274).Collins, R. (2000). The Sociology of Philosophies: A Global Theory of Intellectual Change. Harvard University Press.</ref> == তথ্য সংগ্ৰহ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:জৈন ধৰ্ম]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় দৰ্শন]] [[শ্ৰেণী:হিন্দু দাৰ্শনিক ধাৰণা]] [[শ্ৰেণী:বৌদ্ধ ধৰ্ম]] glvws9yc0st1t6giq8wb1bnirdg60k0 0 131819 648524 631658 2026-10-30T10:42:24Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 648524 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = আন্না মাৰিয়া আৰ্ডুইনো | image = Anna Maria Arduino.jpg | alt = আন্না মাৰিয়া আৰ্ডুইনো | caption = আন্না মাৰিয়া আৰ্ডুইনো (১৮১৯) | other_names = গেটিল্ড ফাৰেচিয়া, মাৰিয়া আৰ্ডোইনি লডোভিচিয়া | birth_date = ১৬৭২ | birth_place = [[মেছিনা, ইটালী]] | death_date = {{dda|1700|12|29|1672|df=y}} | death_place = [[নেপলেচ, ইটালী]] | education = [[Pontifical Academy of Arcadia]] | title = পিওম্বিনোৰ ৰাজকুমাৰী, মেচিনা }} '''আন্না মাৰিয়া আৰ্ডুইনো''' (১৬৭২–১৭০০) ইটালীৰ এজন ৰিজেণ্ট, সমাজসেৱক, চিত্ৰশিল্পী আৰু লেখক আছিল।<ref>{{Cite book|last=Vittorini|first=Elio|title=Women of Messina|url=https://archive.org/details/womenofmessina00vitt|publisher=New Directions Publishing Corporation|others=Frances Frenaye (translator), Frances Keene (translator)|year=1973|isbn=9780811204965}}</ref><ref>{{Cite book|last=Grosso Cacopardo|first=Giuseppe|url=https://books.google.com/books?id=sstGAQAAIAAJ|title=Memorie de'pittori Messinesi|publisher=Forni|year=1972|isbn=9788827109267|series=Volume 31 of Italica Gens: Repertori di Bio-Bibliografia Italiana}}</ref> ১৬৯৯–১৭০০ চনত তেওঁৰ পুত্ৰ ৰাজকুমাৰ দ্বিতীয় নিকোলো লুডোভিছৰ সংখ্যালঘু হোৱাৰ সময়ত তেওঁ পিওম্বিনো প্ৰিন্সিপালিটিৰ ৰিজেণ্ট আছিল। ==জীৱনী== ১৬৭২ চনত ইটালীৰ মেচিনাত জিওভানা ফুৰ্নাৰী আৰু পলিজিৰ ৰাজকুমাৰ আৰু ফ্ল'ৰেষ্টাৰ মাৰ্কিছ পাওলো আৰ্ডুইনোৰ ঘৰত জন্মগ্ৰহণ কৰে।<ref>{{Cite book|last=Fiume|first=Marinella|url=https://books.google.com/books?id=IX5mAAAAMAAJ&q=Antonino+Mongitore+%22Anna+Maria+Arduino%22|title=Siciliane: Dizionario Biografico|date=2006|publisher=E. Romeo|isbn=978-88-7428-057-5|pages=195|language=it}}</ref> চিচিলিয়ান আভিজাত্যৰ এটা অভিজাত পৰিয়াল নোটাৰবাৰ্টোলো পৰিয়ালৰ বংশধৰ আছিল। লেখাৰ লেখা লিখিছিল আৰু গেটিল্ড ফাৰেচিয়া ছদ্মনামেৰে স্কুলত পঢ়িছিল। ১৬৯৭ চনত পিওম্বিনোৰ ৰাজকুমাৰ জিওভান বাটিষ্টা লুডোভিচি (১৬৪৭– ২৪ আগষ্ট ১৬৯৯)ৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয় আৰু দুয়োৰে একেলগে দ্বিতীয় নিকোলো লুডোভিচি (প্ৰায় ১৬৯৮–১৬৯৯) নামৰ সন্তান জন্ম হয় আৰু ৰোমত বাস কৰে। ১৬৯৭ চনত তেওঁ আৰ্কাডিয়াৰ পন্টিফিকেল একাডেমী (একাডেমিয়া ডেল'আৰ্কেডিয়া)ত অধ্যয়ন কৰে।<ref>{{Cite web|title=Donne in Arcadia (1690-1800)|url=http://www.arcadia.uzh.ch/donnedetails.php?id=13|access-date=2020-08-09|website=www.arcadia.uzh.ch|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230630173433/https://www.arcadia.uzh.ch/donnedetails.php?id=13|archivedate=2023-06-30|deadurl=yes}}</ref> তেখেতে লেটিন আৰু ইটালীয় ভাষাত গেটিল্ড ফাৰেচিয়া ছদ্মনামেৰে কবিতা আৰু [[ছনেট]] লিখিছিল।<ref>{{Cite web|title=Ardoini Lodovisi, Anna Maria|url=http://neww.huygens.knaw.nl/authors/show/4031|access-date=2020-08-09|website=New Women Writers}}</ref> ১৬৯৯ চনত তেওঁৰ পত্নীৰ মৃত্যু হয় আৰু প্ৰিন্সিপালিটিৰ উত্তৰাধিকাৰ কেইমাহমানৰ বাবে দ্বিতীয় নিকোলো লুডোভিছৰ হাতত পৰে, তেওঁৰ পিতৃৰ মৃত্যুৰ পিছত আৰু আন্না মাৰিয়া আৰ্ডুইনোৱে তেওঁৰ সহায়হীন সময়ছোৱাত ৰিজেণ্ট হিচাপে কাম কৰে। সেই বছৰতে ১৬৯৯ চনত তেওঁৰ কণমানি পুত্ৰৰ মৃত্যু হয়। ইয়াৰ কিছু সময়ৰ পিছতে ১৭০০ চনৰ ২৯ ডিচেম্বৰত ইটালীৰ নেপলছত ২৮ বছৰ বয়সত আৰ্ডুইনোৰ মৃত্যু হয়। ছান ডিয়েগো অল'অস্পেডেলেট' গীৰ্জাত তেওঁক সমাধিস্থ কৰা হৈছে, তেওঁৰ কবৰ তেওঁৰ পুত্ৰৰ সৈতে ভাগ কৰা হৈছে আৰু কবৰবোৰত পুত্ৰ আৰু মাতৃৰ আধা দৈৰ্ঘ্যৰ চিত্ৰ অংকন কৰা দুটা মাৰ্বলৰ বেছ-ৰিলিফেৰে চিহ্নিত কৰা হৈছে, ১৭০৩ আৰু ১৭০৪ চনৰ ভিতৰত জিয়াকোমো কলম্বোৱে ভাস্কৰ্য্য শিল্প কৰিছিল।<ref>{{Cite web|date=2009|title=Giacomo Colombo|url=https://www.immacolataditorredelgreco.it/giacomo-colombo.html|access-date=2020-08-09|website=Immacolata di Torre del Greco}}{{Dead link|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite book|last=Moral|first=Roberto Alonso|url=https://www.museobilbao.com/uploads/salas_lecturas/archivo_in-52.pdf|title=The Immaculate Conception by Giacomo Colombo, a sculpture in its Italian context|publisher=Bilbao Fine Arts Museum Foundation, Bilbao Museum of Fine Arts Foundation|year=2013|pages=6}}</ref><ref>{{Cite book|last=Borrelli|first=Gian Giotto|url=https://books.google.com/books?id=KZ87AAAACAAJ|title=Sculture in legno di età Barocca in Basilicata|publisher=Paparo Edizioni|year=2005|isbn=9788887111385|language=It|trans-title=Baroque Wood Carvings in Basilicata}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:সাহিত্যিক]] [[শ্ৰেণী:ইটালীৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] 143w3x91gm9b7fnr4f7vzd6nq6pdovq 0 133814 648505 640922 2026-10-30T08:16:26Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 648505 wikitext text/x-wiki {{Infobox badminton player | name = অশ্বিনী পোনাপ্পা | image = Ashwini Ponnappa CWG.jpg | caption = ২০১০ চনত পোনাপ্পা | nickname = | birth_name = | country = ভাৰত | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1989|09|18}} | birth_place = [[বেংগালুৰু]], [[কৰ্ণাটক]], [[ভাৰত]] | death_place = | height = ১.৬৪ মিটাৰ | weight = ৬০ কেজি | years_active = ২০০৭–বৰ্তমান | handedness = সোঁহতীয়া | coach = | event = মহিলা আৰু মিক্স ডাবলছ | highest_ranking = ১০ (মহিলা ডাবলছ, জ্বলা গুট্টাৰ সৈতে, ২০ আগষ্ট ২০১৫)<br /> ১৯ (মিক্স ডাবলছ, সাত্বিকচাইৰাজ ৰেংকিৰেড্ডীৰ সৈতে, ৩ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২১) | highest_ranking_date = | current_ranking = | current_ranking_date = | medals = {{MedalSport | মহিলা [[বেডমিণ্টন]] }} {{MedalCountry | {{IND}} }} {{MedalCompetition | [[বিশ্ব বেডমিণ্টন চেম্পিয়নশ্বিপ|বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপ]] }} {{MedalBronze | ২০১১ লণ্ডন | মহিলা ডাবলছ }} {{MedalCompetition | উবেৰ কাপ }} {{MedalBronze | ২০১৪ নতুন দিল্লী | মহিলা দলগত }} {{MedalBronze | ২০১৬ কুনচান | মহিলা দলগত }} {{MedalCompetition | [[কমনৱেলথ গেমছ]] }} {{MedalGold | ২০১০ দিল্লী | মহিলা ডাবলছ }} {{MedalGold | ২০১৮ গোল্ড কোষ্ট | মিক্স দলগত }} {{MedalSilver | ২০১০ দিল্লী | মিক্স দলগত }} {{MedalSilver | ২০১৪ গ্লাছগো | মহিলা ডাবলছ }} {{MedalSilver | ২০২২ বাৰ্মিংহাম | মিক্স দলগত }} {{MedalBronze | ২০১৮ গোল্ড কোষ্ট | মহিলা ডাবলছ }} {{MedalCompetition | [[এছিয়ান গেমছ]] }} {{MedalBronze | ২০১৪ ইনচিয়ন | মহিলা দলগত }} {{MedalCompetition | এছিয়ান চেম্পিয়নশ্বিপ }} {{MedalBronze | ২০১৪ গিমচন | মহিলা ডাবলছ }} {{MedalCompetition | এছিয়া টিম চেম্পিয়নশ্বিপ }} {{MedalGold | ২০২৪ চেলংগৰ | মহিলা দলগত }} {{MedalCompetition | দক্ষিণ এছীয় গেমছ }} {{MedalGold | ২০১০ ঢাকা | মিক্স ডাবলছ }} {{MedalGold | ২০১০ ঢাকা | মহিলা দলগত }} {{MedalGold | ২০১৬ গুৱাহাটী–শ্বিলং | মহিলা ডাবলছ }} {{MedalGold | ২০১৬ গুৱাহাটী–শ্বিলং | মহিলা দলগত }} {{MedalSilver | ২০১০ ঢাকা | মহিলা ডাবলছ }} {{MedalSilver | ২০১৬ গুৱাহাটী–শ্বিলং | মিক্স ডাবলছ }} | bwfbadminton_id = 49765 | bwf_id = F3875CB7-E471-43E6-85AB-E5491472A119 }} '''অশ্বিনী পোনাপ্পা মাছিমাণ্ডা''' (জন্ম: ১৮ ছেপ্টেম্বৰ ১৯৮৯) এগৰাকী ভাৰতীয় [[বেডমিণ্টন]] খেলুৱৈ। তেওঁ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বেডমিণ্টন চাৰ্কিটত মহিলা ডাবলছ আৰু মিক্স ডাবলছ উভয় শাখাতে দেশক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। জ্বলা গুট্টাৰ সৈতে তেওঁৰ এক সফল অংশীদাৰিত্ব আছিল আৰু এই যুটিটোৱে কমনৱেলথ গেমছত স্বৰ্ণ পদক, উবেৰ কাপ আৰু এছিয়ান বেডমিণ্টন চেম্পিয়নশ্বিপত ব্ৰঞ্জৰ পদককে ধৰি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিযোগিতাত বহু পদক লাভ কৰিছে। তেওঁলোক ধাৰাবাহিকভাৱে বি.ডব্লিউ.এফ. (BWF) বিশ্ব ৰেংকিংত শীৰ্ষ ২০টা স্থানৰ ভিতৰত আছিল আৰু সৰ্বোচ্চ ১০ নং স্থান লাভ কৰিছিল। পোনাপ্পা আৰু গুট্টাই ২০১১ চনত বিশ্ব বেডমিণ্টন চেম্পিয়নশ্বিপত ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰিছিল। বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপত পদক জয় কৰা এয়া প্ৰথম ভাৰতীয় মহিলা ডাবলছ যুটি আছিল। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == ১৯৮৯ চনৰ ১৮ ছেপ্টেম্বৰত [[বেংগালুৰু]]ত অশ্বিনী পোনাপ্পাৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁ বেংগালুৰুৰ ছেইণ্ট ফ্ৰাংক চিছ জেভিয়াৰ গাৰ্লছ হাইস্কুল আৰু হায়দৰাবাদৰ ছেইণ্ট মেৰীজ কলেজত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁৰ পিতৃয়ে ভাৰতৰ হৈ হকী খেলিছিল।<ref name=":0">{{Cite web|url=https://results.gc2018.com/en/badminton/athlete-profile-n6018891-ashwini-ponnappa.htm|title=Badminton {{!}} Athlete Profile: Ashwini PONNAPPA - Gold Coast 2018 Commonwealth Games|website=results.gc2018.com|language=en-AU|access-date=2018-08-29|archive-date=6 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211206024631/https://results.gc2018.com/en/badminton/athlete-profile-n6018891-ashwini-ponnappa.htm|url-status=dead}}</ref> অৱশ্যে অশ্বিনীয়ে হকীতকৈ বেডমিণ্টনক অগ্ৰাধিকাৰ দিছিল আৰু ইয়াৰ প্ৰশিক্ষণ ল'বলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। == কেৰিয়াৰ == ২০০৪ চনত অশ্বিনী পোনাপ্পাই চাব-জুনিয়ৰ ছোৱালীৰ ডাবলছ শাখাত প্ৰথমটো ৰাষ্ট্ৰীয় খিতাপ জয় কৰে। তেওঁ ২০০৫ চনত চাব-জুনিয়ৰ ছোৱালীৰ ডাবলছত আৰু ২০০৬ আৰু ২০০৭ চনত জুনিয়ৰ ছোৱালীৰ ডাবলছত ৰাষ্ট্ৰীয় খিতাপ দখল কৰে। তেওঁ ২০১০ চনত অনুষ্ঠিত দক্ষিণ এছীয় গেমছত মিক্স ডাবলছ আৰু দলগত ইভেণ্টত স্বৰ্ণ পদক লাভ কৰিছিল। ২০১০ চনৰ কমনৱেলথ গেমছত তেওঁ জ্বলা গুট্টাৰ সৈতে যুটি বান্ধি মহিলা ডাবলছত স্বৰ্ণ পদক লাভ কৰি ইতিহাস ৰচনা কৰে। ঘৰুৱা দৰ্শকৰ সন্মুখত এই পদক জয় কৰাৰ পিছত গুট্টা আৰু পোনাপ্পাৰ নাম ঘৰে ঘৰে পৰিচিত হৈ পৰিছিল।<ref>{{cite news |last=Rao |first=Rakesh |title=Saina wins singles gold |url=http://www.thehindu.com/sport/article830304.ece |access-date=15 October 2010 |newspaper=[[The Hindu]] |date=14 October 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101017040632/http://www.thehindu.com/sport/article830304.ece |archivedate=17 October 2010 |deadurl=yes}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত ২০১১ চনত তেওঁলোকে অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ প্ৰদৰ্শন আগবঢ়ায়। বিশ্ব বেডমিণ্টন চেম্পিয়নশ্বিপত পদক নিশ্চিত কৰা তেওঁলোক প্ৰথম ভাৰতীয় যুটি হিচাপে পৰিগণিত হয়। এই যুটিটোৱে ইণ্ডোনেছিয়াৰ দ্বাদশ বাছনিৰ ভিটা মাৰিছা আৰু নাদিয়া মেলাটিক ১৭–২১, ২১–১০, ২১–১৭ ব্যৱধানত পৰাস্ত কৰি মহিলা ডাবলছৰ ছেমি ফাইনেলত প্ৰৱেশ কৰে। অৱশ্যে লণ্ডনত অনুষ্ঠিত ছেমিত তেওঁলোক চীনৰ পঞ্চম বাছনিৰ খেলুৱৈৰ হাতত পৰাস্ত হয় আৰু ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰে। তেওঁ ২০১২ চনৰ লণ্ডন অলিম্পিকৰ মহিলা ডাবলছত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। পোনাপ্পা আৰু গুট্টাই তেওঁলোকৰ প্ৰথমখন মহিলা ডাবলছ খেলত জাপানী যুটী মিজুকি ফুজী আৰু ৰেইকা কাকিইৱাৰ হাতত পৰাস্ত হয়। ইয়াৰ পিছত তেওঁলোকে চীনা টাইপেইৰ উচ্চ ৰেংকিঙৰ চেং ৱেন-ছিং আৰু চিয়েন ইউ-চিনক ২৫–২৩, ১৬–২১, ২১–১৮ ব্যৱধানত পৰাস্ত কৰি গ্ৰুপ পৰ্যায়ত প্ৰথমটো জয় পঞ্জীয়ন কৰে। গ্ৰুপ বি-ৰ অন্তিমখন খেলত ছিন্তা মূলিয়া ছাৰি আৰু ইয়াও লেইক ২১-১৬, ২১-১৫ ব্যৱধানত পৰাস্ত কৰা সত্ত্বেও আৰু জাপান তথা টাইপেইৰ সৈতে সমান সংখ্যক জয় লাভ কৰা পাছতো জ্বলা আৰু অশ্বিনীয়ে মাত্ৰ এক পইণ্টৰ পাৰ্থক্যৰ বাবে কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেলত স্থান লাভৰ পৰা বঞ্চিত হয়। মঙলবাৰে নিশা ভাৰতৰ অন্তিমখন গ্ৰুপ মেচৰ পূৰ্বে বিশ্বৰ পাঁচ নম্বৰ জাপানী যুটী মিজুকি ফুজী আৰু ৰেইকা কাকিইৱাই আচৰিত ধৰণে ১০ম স্থানৰ চীনা টাইপেইৰ চেং ৱেন-ছিং আৰু চিয়েন ইউ-চিনৰ হাতত ১৯-২১, ১১-২১ ব্যৱধানত পৰাস্ত হৈছিল। পদকৰ আশা থকা জ্বলা গুট্টা আৰু অশ্বিনী পোনাপ্পা প্ৰতিযোগিতাৰ পৰা বাহিৰ হোৱাৰ পিছত জাপান আৰু চীনা টাইপেইৰ মাজৰ মহিলা ডাবলছ বেডমিণ্টন খেলখন সঠিক ক্ৰীড়া মনোভাৱেৰে খেলা হৈছিল নে নাই তাৰ তদন্তৰ বাবে ভাৰতে গেমছ আয়োজকৰ ওচৰত আনুষ্ঠানিক প্ৰতিবাদ দাখিল কৰিছিল, কিন্তু কোনো ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰা নহ'ল। অলিম্পিক গেমছৰ পিছত জ্বলাই খেলৰ পৰা সাময়িক বিৰতি লয়। পোনাপ্পাই তাৰ পিছত ২০১৩ চনত এক চমু সময়ৰ বাবে প্ৰজ্ঞা গাদৰেৰ সৈতে যুটী বান্ধে আৰু বছৰটোৰ শেষৰ ফালে পুনৰ জ্বলা গুট্টাৰ সৈতে একত্ৰিত হয়। ২০১৪ চনৰ কমনৱেলথ গেমছত পোনাপ্পা আৰু গুট্টাই মহিলা ডাবলছত ৰূপৰ পদক লাভ কৰে। ফাইনেলত তেওঁলোক মালেছিয়াৰ এটা যুটীৰ হাতত পৰাস্ত হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=http://g2014results.thecgf.com/athlete/badminton/1014814/ashwini_ponnappa.html|title=Glasgow 2014 - Ashwini Ponnappa Profile|website=g2014results.thecgf.com|access-date=2018-08-29|archive-date=4 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304222939/http://g2014results.thecgf.com/athlete/badminton/1014814/ashwini_ponnappa.html|url-status=dead|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304222939/http://g2014results.thecgf.com/athlete/badminton/1014814/ashwini_ponnappa.html|deadurl=yes}}</ref> ২০১৫ চনৰ ২৯ জুনত জ্বলাৰ সৈতে খেলি তেওঁলোকে শীৰ্ষ বাছনিৰ ডাচ্চ যুটী ইফে মুছকেনছ আৰু চেলেনা পিয়েকক পৰাস্ত কৰি কানাডা অপেন মহিলা ডাবলছ খিতাপ জয় কৰে।<ref>{{cite web |url=http://sports.ndtv.com/badminton/news/244597-jwala-gutta-ashwini-ponnappa-win-canada-open |title=Jwala Gutta-Ashwini Ponnappa Win Canada Open |agency=Press Trust of India |access-date=2 July 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304063333/http://sports.ndtv.com/badminton/news/244597-jwala-gutta-ashwini-ponnappa-win-canada-open |archive-date=4 March 2016 |url-status=dead |archivedate=4 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304063333/http://sports.ndtv.com/badminton/news/244597-jwala-gutta-ashwini-ponnappa-win-canada-open |deadurl=yes }}</ref> তেওঁ ২০১৬ চনৰ অলিম্পিকত গুট্টাৰ সৈতে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰিছিল, কিন্তু তেওঁলোকে গ্ৰুপ পৰ্যায়ৰ তিনিওখন খেলতে পৰাস্ত হয় আৰু ফলস্বৰূপে আগবাঢ়িব নোৱাৰিলে।<ref>{{Cite web|url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/po/ashwini-ponnappa-1.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20200418121420/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/po/ashwini-ponnappa-1.html|url-status=dead|archive-date=2020-04-18|title=Ashwini Ponnappa Bio, Stats, and Results|website=Olympics at Sports-Reference.com|language=en|access-date=2018-08-29|archivedate=2020-04-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200418121420/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/po/ashwini-ponnappa-1.html|deadurl=yes}}</ref> ২০১৮ চনৰ কমনৱেলথ গেমছত পোনাপ্পা মিক্স দলগত ইভেণ্টত স্বৰ্ণ জয় কৰা ভাৰতীয় দলটোৰ অংশ আছিল আৰু এন. ছিক্কী ৰেড্ডীৰ সৈতে মহিলা ডাবলছত ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰিছিল।<ref name=":0" /> == ব্যক্তিগত জীৱন == ২০১৭ চনৰ ২৪ ডিচেম্বৰত তেওঁ ব্যৱসায়ী তথা মডেল কৰণ মেদাপ্পাৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়।<ref>{{cite news |last=Varma |first=Devarchit |date=25 December 2017 |title=Ashwini Ponnappa ties the knot with long-time boyfriend Karan Medappa |url=http://www.hindustantimes.com/other-sports/ashwini-ponnappa-ties-the-knot-with-long-time-boyfriend-karan-medappa/story-7dWgzQHYLgtx5j9ziWPKsK.html |work=[[Hindustan Times]] |location=[[Mumbai]] |access-date=30 December 2017 }}</ref><ref>{{cite news |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |date=26 December 2017 |title=Ashwini Ponnappa ties the knot with businessman-model Karan Medappa, see pics |url=http://indianexpress.com/article/sports/badminton/ashwini-ponnappa-ties-the-knot-with-businessman-model-karan-medappa-see-pics-4999317/ |work=[[The Indian Express]]|access-date=30 December 2017}}</ref> == সফলতা == [[File:Ponnappa & Gutta.jpg|thumb|২০১০ চনৰ বি.ডব্লিউ.এফ. বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপত পোনাপ্পা আৰু জ্বলা গুট্টা]] === বি.ডব্লিউ.এফ. বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপ === ''মহিলা ডাবলছ'' {| class="sortable wikitable" style="font-size: 90%;" ! বৰ্ষ ! স্থান ! সংগী ! প্ৰতিপক্ষ ! স্ক’ৰ ! ফলাফল |- style="background:#F3E6D7" | align="center" | ২০১১ | align="left" | ওৱেম্বলি এৰিনা, লণ্ডন, ইংলেণ্ড | align="left" | {{flagicon|IND}} জ্বলা গুট্টা | align="left" | {{flagicon|CHN}} তিয়ান কিং<br />{{flagicon|CHN}} ঝাও ইউনলেই | align="left" | ১৪–২১, ১৬–২১ | style="text-align:left; background:white" | [[File:Med 3.png|Bronze]] '''ব্ৰঞ্জ''' |} === কমনৱেলথ গেমছ === ''মহিলা ডাবলছ'' {| class="sortable wikitable" style="font-size: 90%;" ! বৰ্ষ ! স্থান ! সংগী ! প্ৰতিপক্ষ ! স্ক’ৰ ! ফলাফল |- style="background:#FFE4B5" | align="center" | ২০১০ | align="left" | ছিৰি ফৰ্ট স্পৰ্টছ কমপ্লেক্স, নতুন দিল্লী, ভাৰত | align="left" | {{flagicon|IND}} জ্বলা গুট্টা | align="left" | {{flagicon|SIN}} শ্বিন্তা মূলিয়া ছাৰি<br />{{flagicon|SIN}} ইয়াও লেই | align="left" | ২১–১৬, ২১–১৯ | style="text-align:left; background:white" | [[File:Med 1.png|Gold]] '''স্বৰ্ণ''' |- style="background:#FFE4B5" | align="center" | ২০১৪ | align="left" | এমিৰেটছ এৰিনা, গ্লাছগো, স্কটলেণ্ড | align="left" | {{flagicon|IND}} জ্বলা গুট্টা | align="left" | {{flagicon|MAS}} ভিভিয়ান হু<br />{{flagicon|MAS}} ওন খে ৱেই | align="left" | ১৭–২১, ২১–২৩ | style="text-align:left; background:white" | [[File:Med 2.png|Silver]] '''ৰূপ''' |- style="background:#FFE4B5" | align="center" | ২০১৮ | align="left" | কাৰাৰা স্পৰ্টছ এণ্ড লেজাৰ চেণ্টাৰ, গোল্ড কোষ্ট, অষ্ট্ৰেলিয়া | align="left" | {{flagicon|IND}} এন. ছিক্কী ৰেড্ডী | align="left" | {{flagicon|AUS}} ছেট্যনা মাপাচা<br />{{flagicon|AUS}} গ্ৰনিয়া সমৰভিল | align="left" | ২১–১৯, ২১–১৯ | style="text-align:left; background:white" | [[File:Med 3.png|Bronze]] '''ব্ৰঞ্জ''' |} === এছিয়ান চেম্পিয়নশ্বিপ === ''মহিলা ডাবলছ'' {| class="sortable wikitable" style="font-size: 90%;" ! বৰ্ষ ! স্থান ! সংগী ! প্ৰতিপক্ষ ! স্ক’ৰ ! ফলাফল |- style="background:#ECF2FF" | align="center" | [[২০১৪ বেডমিণ্টন এছিয়া চেম্পিয়নশ্বিপ|২০১৪]] | align="left" | গিমচন ইনড’ৰ ষ্টেডিয়াম, গিমচন, দক্ষিণ কোৰিয়া | align="left" | {{flagicon|IND}} জ্বলা গুট্টা | align="left" | {{flagicon|CHN}} লুও ইং<br />{{flagicon|CHN}} লুও ইউ | align="left" | ১২–২১, ৭–২১ | style="text-align:left; background:white" | [[File:Med 3.png|Bronze]] '''ব্ৰঞ্জ''' |} === দক্ষিণ এছীয় গেমছ === ''মহিলা ডাবলছ'' {| class="sortable wikitable" style="font-size: 90%;" ! বৰ্ষ ! স্থান ! সংগী ! প্ৰতিপক্ষ ! স্ক’ৰ ! ফলাফল |- style="background:#FFAAAA" | align="center" | [[২০১০ দক্ষিণ এছীয় গেমছত বেডমিণ্টন|২০১০]] | align="left" | উডেন-ফ্ল’ৰ জিমনেছিয়াম, ঢাকা, বাংলাদেশ | align="left" | {{flagicon|IND}} পি. চি. তুলসী | align="left" | {{flagicon|IND}} অপৰ্ণা বালন<br />{{flagicon|IND}} শ্ৰুতি কুৰিয়ান | align="left" | ১৯–২১, ২০–২২ | style="text-align:left; background:white" | [[File:Med 2.png|Silver]] '''ৰূপ''' |- style="background:#FFAAAA" | align="center" | [[২০১৬ দক্ষিণ এছীয় গেমছত বেডমিণ্টন|২০১৬]] | align="left" | মাল্টিপাৰ্পাছ হল SAI-SAG চেণ্টাৰ, শ্বিলং, ভাৰত | align="left" | {{flagicon|IND}} জ্বলা গুট্টা | align="left" | {{flagicon|IND}} এন. ছিক্কী ৰেড্ডী<br />{{flagicon|IND}} কে. মনীষা | align="left" | ২১–৯, ২১–১৭ | style="text-align:left; background:white" | [[File:Med 1.png|Gold]] '''স্বৰ্ণ''' |} ''মিক্স ডাবলছ'' {| class="sortable wikitable" style="font-size: 90%;" ! বৰ্ষ ! স্থান ! সংগী ! প্ৰতিপক্ষ ! স্ক’ৰ ! ফলাফল |- style="background:#FFAAAA" | align="center" | [[২০১০ দক্ষিণ এছীয় গেমছত বেডমিণ্টন|২০১০]] | align="left" | উডেন-ফ্ল’ৰ জিমনেছিয়াম, ঢাকা, বাংলাদেশ | align="left" | {{flagicon|IND}} ভালিয়াভিটিল দিজু | align="left" | {{flagicon|IND}} চানাবে থমাছ<br />{{flagicon|IND}} অপৰ্ণা বালন | align="left" | ২১–১১, ২১–১৫ | style="text-align:left; background:white" | [[File:Med 1.png|Gold]] '''স্বৰ্ণ''' |- style="background:#FFAAAA" | align="center" | [[২০১৬ দক্ষিণ এছীয় গেমছত বেডমিণ্টন|২০১৬]] | align="left" | মাল্টিপাৰ্পাছ হল SAI-SAG চেণ্টাৰ, শ্বিলং, ভাৰত | align="left" | {{flagicon|IND}} মনু অত্ৰী | align="left" | {{flagicon|IND}} প্ৰণৱ চোপ্ৰা<br />{{flagicon|IND}} এন. ছিক্কী ৰেড্ডী | align="left" | ২৯–৩০, ১৭–২১ | style="text-align:left; background:white" | [[File:Med 2.png|Silver]] '''ৰূপ''' |} === বি.ডব্লিউ.এফ. ৱৰ্ল্ড ট্যুৰ (৩টা খিতাপ, ৪বাৰ ৰানাৰ্ছ-আপ) === বি.ডব্লিউ.এফ. (BWF) ৱৰ্ল্ড ট্যুৰ, যিটো ২০১৭ চনৰ ১৯ মাৰ্চত ঘোষণা কৰা হৈছিল আৰু ২০১৮ চনৰ পৰা কাৰ্যকৰী কৰা হৈছিল,<ref>{{cite web |last=Alleyne |first=Gayle |title=BWF Launches New Events Structure |url=http://bwfbadminton.com/news-single/2017/03/19/bwf-launches-new-event-structure/ |publisher=[[Badminton World Federation]] |date=19 March 2017 |access-date=29 November 2017 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171201164159/http://bwfbadminton.com/news-single/2017/03/19/bwf-launches-new-event-structure/ |archive-date=1 December 2017}}</ref> হৈছে বিশ্ব বেডমিণ্টন ফেডাৰেচন (BWF) দ্বাৰা অনুমোদিত এলিম বেডমিণ্টন প্ৰতিযোগিতাৰ এটা শৃংখলা। এই ৱৰ্ল্ড ট্যুৰসমূহ ৱৰ্ল্ড ট্যুৰ ফাইনেল, ছুপাৰ ১০০০, ছুপাৰ ৭৫০, ছুপাৰ ৫০০, ছুপাৰ ৩০০ আৰু বি.ডব্লিউ.এফ. ট্যুৰ ছুপাৰ ১০০—এই স্তৰত বিভক্ত।<ref>{{cite web |last=Sukumar |first=Dev |title=Action-Packed Season Ahead! |url=http://bwfworldtour.com/news-single/2018/01/10/action-packed-season-ahead/ |publisher=Badminton World Federation |date=10 January 2018 |access-date=15 January 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180113162925/http://bwfworldtour.com/news-single/2018/01/10/action-packed-season-ahead/ |archive-date=13 January 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180113162925/http://bwfworldtour.com/news-single/2018/01/10/action-packed-season-ahead/ |archivedate=13 January 2018 |deadurl=yes}}</ref> ''মহিলা ডাবলছ'' {| class="sortable wikitable" style="font-size: 90%;" ! বৰ্ষ ! প্ৰতিযোগিতা ! স্তৰ ! সংগী ! প্ৰতিপক্ষ ! স্ক’ৰ ! ফলাফল |- | align="center" | [[২০১৮ ছৈয়দ মোদী ইণ্টাৰনেশ্যনেল|২০১৮]] | align="left" | ছৈয়দ মোদী ইণ্টাৰনেশ্যনেল বেডমিণ্টন চেম্পিয়নশ্বিপ | align="left" | ছুপাৰ ৩০০ | align="left" | {{flagicon|IND}} এন. ছিক্কী ৰেড্ডী | align="left" | {{flagicon|MAS}} চাউ মেই কুৱান<br />{{flagicon|MAS}} লী মেং ইয়ান | align="left" | ১৫–২১, ১৩–২১ | style="text-align:left; background:white" | {{silver2}} '''ৰানাৰ্ছ-আপ''' |- | align="center" | [[২০১৯ হায়দৰাবাদ অপেন|২০১৯]] | align="left" | হায়দৰাবাদ অপেন | align="left" | ছুপাৰ ১০০ | align="left" | {{flagicon|IND}} এন. ছিক্কী ৰেড্ডী | align="left" | {{flagicon|KOR}} বেক হা-না<br />{{flagicon|KOR}} জং ক্যুং-ইউন | align="left" | ১৭–২১, ১৭–২১ | style="text-align:left; background:white" |{{silver2}} '''ৰানাৰ্ছ-আপ''' |- | align="center" | [[২০২৩ আবু ধাবি মাষ্টাৰ্ছ|২০২৩]] | align="left" | আবু ধাবি মাষ্টাৰ্ছ | align="left" | ছুপাৰ ১০০ | align="left" | {{flagicon|IND}} তানিষা ক্ৰাষ্ট’ | align="left" | {{flagicon|DEN}} জুলি ফিন-ইপছেন<br />{{flagicon|DEN}} মাই ছুৰো | align="left" | ২১–১৬, ১৬–২১, ২১–৮ | style="text-align:left; background:white" | {{gold01}} '''বিজেতা''' |- | align="center" | [[২০২৩ ছৈয়দ মোদী ইণ্টাৰনেশ্যনেল|২০২৩]] | align="left" | ছৈয়দ মোদী ইণ্টাৰনেশ্যনেল | align="left" | ছুপাৰ ৩০০ | align="left" | {{flagicon|IND}} তানিষা ক্ৰাষ্ট’ | align="left" | {{flagicon|JPN}} ৰিন ইৱানাগা<br />{{flagicon|JPN}} কি নাকানিছি | align="left" | ১৪–২১, ২১–১৭, ১৫–২১ | style="text-align:left; background:white" |{{silver2}} '''ৰানাৰ্ছ-আপ''' |- | align="center" | [[২০২৩ গুৱাহাটী মাষ্টাৰ্ছ|২০২৩]] | align="left" | গুৱাহাটী মাষ্টাৰ্ছ | align="left" | ছুপাৰ ১০০ | align="left" | {{flagicon|IND}} তানিষা ক্ৰাষ্ট’ | align="left" | {{flagicon|TPE}} চাং চু-ইউন<br />{{flagicon|TPE}} ইউ চিয়েন-হুই | align="left" | ২১–১৩, ২১–১৯ | style="text-align:left; background:white" | {{gold01}} '''বিজেতা''' |- | align="center" | [[২০২৩ ওড়িশা মাষ্টাৰ্ছ|২০২৩]] | align="left" | ওড়িশা মাষ্টাৰ্ছ | align="left" | ছুপাৰ ১০০ | align="left" | {{flagicon|IND}} তানিষা ক্ৰাষ্ট’ | align="left" | {{flagicon|INA}} মেইলিজা ত্ৰিয়াছ পুস্পিতা ছাৰি<br />{{flagicon|INA}} ৰাচেল এ্লেচিয়া ৰ’জ | align="left" | ১৪–২১, ১৭–২১ | style="text-align:left; background:white" | {{silver2}} '''ৰানাৰ্ছ-আপ''' |- | align="center" | [[২০২৪ গুৱাহাটী মাষ্টাৰ্ছ|২০২৪]] | align="left" | গুৱাহাটী মাষ্টাৰ্ছ | align="left" | ছুপাৰ ১০০ | align="left" | {{flagicon|IND}} তানিষা ক্ৰাষ্ট’ | align="left" | {{flagicon|CHN}} লী হুৱাঝৌ<br />{{flagicon|CHN}} ৱাং জিমেন | align="left" | ২১–১৮, ২১–১২ | style="text-align:left; background:white" | {{gold01}} '''বিজেতা''' |} === বি.ডব্লিউ.এফ. গ্ৰেণ্ড প্ৰি (১টা খিতাপ, ৩বাৰ ৰানাৰ্ছ-আপ) === বি.ডব্লিউ.এফ. গ্ৰেণ্ড প্ৰিৰ দুটা স্তৰ আছিল—গ্ৰেণ্ড প্ৰি আৰু গ্ৰেণ্ড প্ৰি গোল্ড। ই আছিল বিশ্ব বেডমিণ্টন ফেডাৰেচন (BWF) দ্বাৰা অনুমোদিত বেডমিণ্টন প্ৰতিযোগিতাৰ এটা শৃংখলা, যিটো ২০০৭ চনৰ পৰা ২০১৭ চনৰ ভিতৰত অনুষ্ঠিত হৈছিল। ''মহিলা ডাবলছ'' {| class="sortable wikitable" style="font-size: 90%;" ! বৰ্ষ ! প্ৰতিযোগিতা ! সংগী ! প্ৰতিপক্ষ ! স্ক’ৰ ! ফলাফল |- style="background:#FFFF67" | align="center" | [[২০১০ ইণ্ডিয়া অপেন গ্ৰেণ্ড প্ৰি গোল্ড|২০১০]] | align="left" | ইণ্ডিয়া অপেন | align="left" | {{flagicon|IND}} [[জ্বলা গুট্টা]] | align="left" | {{flagicon|SIN}} [[শ্বিন্তা মূলিয়া ছাৰি]]<br />{{flagicon|SIN}} [[ইয়াও লেই]] | align="left" | ১১–২১, ২১–৯, ১৫–২১ | style="text-align:left; background:white" | {{silver2}} '''ৰানাৰ্ছ-আপ''' |- style="background:#D4F1C5" | align="center" | [[২০১৫ কানাডা অপেন গ্ৰেণ্ড প্ৰি|২০১৫]] | align="left" | কানাডা অপেন | align="left" | {{flagicon|IND}} জ্বলা গুট্টা | align="left" | {{flagicon|NED}} [[ইফে মুছকেনছ]]<br />{{flagicon|NED}} [[চেলেনা পিয়েক]] | align="left" | ২১–১৯, ২১–১৬ | style="text-align:left; background:white" | {{gold1}} '''বিজেতা''' |- style="background:#FFFF67" | align="center" | [[২০১৭ ছৈয়দ মোদী ইণ্টাৰনেশ্যনেল গ্ৰেণ্ড প্ৰি গোল্ড|২০১৭]] | align="left" | ছৈয়দ মোদী ইণ্টাৰনেশ্যনেল | align="left" | {{flagicon|IND}} [[এন. ছিক্কী ৰেড্ডী]] | align="left" | {{flagicon|DEN}} [[ক্ৰীষ্টিনা পেডাৰছেন]]<br />{{flagicon|DEN}} [[কামিলা ৰিটাৰ জুল]] | align="left" | ১৬–২১, ১৮–২১ | style="text-align:left; background:white" | {{Silver2}} '''ৰানাৰ্ছ-আপ''' |} ''মিক্স ডাবলছ'' {| class="sortable wikitable" style="font-size: 90%;" ! বৰ্ষ ! প্ৰতিযোগিতা ! সংগী ! প্ৰতিপক্ষ ! স্ক’ৰ ! ফলাফল |- style="background:#FFFF67" | align="center" | [[২০১৭ ছৈয়দ মোদী ইণ্টাৰনেশ্যনেল গ্ৰেণ্ড প্ৰি গোল্ড|২০১৭]] | align="left" | ছৈয়দ মোদী ইণ্টাৰনেশ্যনেল | align="left" | {{flagicon|IND}} [[বি. সুমিত ৰেড্ডী]] | align="left" | {{flagicon|IND}} [[প্ৰণৱ চোপ্ৰা]]<br />{{flagicon|IND}} [[এন. ছিক্কী ৰেড্ডী]] | align="left" | ২০–২২, ১০–২১ | style="text-align:left; background:white" | {{Silver2}} '''ৰানাৰ্ছ-আপ''' |} : {{Color box|#FFFF67|border=darkgray}} বি.ডব্লিউ.এফ. গ্ৰেণ্ড প্ৰি গোল্ড প্ৰতিযোগিতা : {{Color box|#D4F1C5|border=darkgray}} বি.ডব্লিউ.এফ. গ্ৰেণ্ড প্ৰি প্ৰতিযোগিতা === বি.ডব্লিউ.এফ. ইণ্টাৰনেশ্যনেল চেলেঞ্জ/চিৰিজ (২টা খিতাপ, ৬বাৰ ৰানাৰ্ছ-আপ) === ''মহিলা একক'' {| class="sortable wikitable" style="font-size: 90%;" ! বৰ্ষ ! প্ৰতিযোগিতা ! প্ৰতিপক্ষ ! স্ক’ৰ ! ফলাফল |- style="background:#D8CEF6" | align="center" | ২০০৮ | align="left" | বাহৰেইন ইণ্টাৰনেশ্যনেল | align="left" | {{flagicon|IND}} [[তৃপ্তি মুৰগুণ্ডে]] | align="left" | ১৬–২১, ১৩–২১ | style="text-align:left; background:white" | {{silver2}} '''ৰানাৰ্ছ-আপ''' |} ''মহিলা ডাবলছ'' {| class="sortable wikitable" style="font-size: 90%;" ! বৰ্ষ ! প্ৰতিযোগিতা ! সংগী ! প্ৰতিপক্ষ ! স্ক’ৰ ! ফলাফল |- style="background:#D8CEF6" | align="center" | ২০১৩ | align="left" | টাটা অপেন ইণ্ডিয়া ইণ্টাৰনেশ্যনেল চেলেঞ্জ | align="left" | {{flagicon|IND}} [[জ্বলা গুট্টা]] | align="left" | {{flagicon|IND}} [[প্ৰজ্ঞা গাদৰে]]<br />{{flagicon|IND}} [[এন. ছিক্কী ৰেড্ডী]] | align="left" | ১৯–২১, ১৯–২১ | style="text-align:left; background:white" | {{silver2}} '''ৰানাৰ্ছ-আপ''' |- style="background:#D8CEF6" | align="center" | ২০১৬ | align="left" | ৱেলছ ইণ্টাৰনেশ্যনেল | align="left" | {{flagicon|IND}} এন. ছিক্কী ৰেড্ডী | align="left" | {{flagicon|RUS}} আনাস্স্থাচিয়া চাৰ্ভিয়াকোভা<br />{{flagicon|RUS}} ওলগা মৰোজোভা | align="left" | ১৬–২১, ১১–২১ | style="text-align:left; background:white" | {{silver2}} '''ৰানাৰ্ছ-আপ''' |- style="background:#D8CEF6" | align="center" | ২০১৯ | align="left" | মালদ্বীপ ইণ্টাৰনেশ্যনেল | align="left" | {{flagicon|IND}} এন. ছিক্কী ৰেড্ডী | align="left" | {{flagicon|JPN}} ছায়াকা হোবাৰা<br />{{flagicon|JPN}} নাৎচুকী ছোন | align="left" | ১০–২১, ২১–১৭, ১২–২১ | style="text-align:left; background:white" | {{silver2}} '''ৰানাৰ্ছ-আপ''' |- bgcolor="#D8CEF6" | align="center" | ২০২১ | align="left" | ডেনমাৰ্ক ইণ্টাৰনেশ্যনেল (ডেনমাৰ্ক মাষ্টাৰ্ছ) | align="left" | {{flagicon|IND}} এন. ছিক্কী ৰেড্ডী | align="left" | {{flagicon|DEN}} আমালি মেগেলুন্দ<br />{{flagicon|DEN}} ফ্ৰেজা ৰাভন | align="left" | ২১–১৫, ১৯–২১, ১৪–২১ | style="text-align:left; background:white" | {{silver2}} '''ৰানাৰ্ছ-আপ''' |- style="background:#D8CEF6" | align="center" | ২০২৩ | align="left" | নাণ্ট ইণ্টাৰনেশ্যনেল | align="left" | {{flagicon|IND}} [[তানিষা ক্ৰাষ্ট’]] | align="left" | {{flagicon|TPE}} হাং এন-জু<br />{{flagicon|TPE}} লিন ইউ-পেই | align="left" | ২১–১৫, ২১–১৪ | style="text-align:left; background:white" | {{gold1}} '''বিজেতা''' |} ''মিক্স ডাবলছ'' {| class="sortable wikitable" style="font-size: 90%;" ! বৰ্ষ ! প্ৰতিযোগিতা ! সংগী ! প্ৰতিপক্ষ ! স্ক’ৰ ! ফলাফল |- style="background:#D8CEF6" | align="center" | ২০১৩ | align="left" | টাটা অপেন ইণ্ডিয়া ইণ্টাৰনেশ্যনেল চেলেঞ্জ | align="left" | {{flagicon|IND}} তৰুণ কোনা | align="left" | {{flagicon|IND}} অক্ষয় দেৱালকাৰ<br />{{flagicon|IND}} প্ৰজ্ঞা গাদৰে | align="left" | ১৭–২১, ২১–১৮, ১৮–২১ | style="text-align:left; background:white" | {{silver2}} '''ৰানাৰ্ছ-আপ''' |- style="background:#D8CEF6" | align="center" | ২০২২ (III) | align="left" | ইণ্ডিয়া ইণ্টাৰনেশ্যনেল চেলেঞ্জ | align="left" | {{flagicon|IND}} ছাই প্ৰতীক কে. | align="left" | {{flagicon|IND}} ৰোহন কাপুৰ<br />{{flagicon|IND}} এন. ছিক্কী ৰেড্ডী | align="left" | ২১–১৬, ১১–২১, ২১–১৮ | style="text-align:left; background:white" | {{gold1}} '''বিজেতা''' |} : {{Color box|#D8CEF6|border=darkgray}} বি.ডব্লিউ.এফ. ইণ্টাৰনেশ্যনেল চেলেঞ্জ প্ৰতিযোগিতা : {{Color box|#D5D5D5|border=darkgray}} বি.ডব্লিউ.এফ. ইণ্টাৰনেশ্যনেল চিৰিজ প্ৰতিযোগিতা : {{Color box|#E9E9E9|border=darkgray}} বি.ডব্লিউ.এফ. ফিউচাৰ চিৰিজ প্ৰতিযোগিতা == নিৰ্বাচিত প্ৰতিপক্ষৰ বিৰুদ্ধে অভিলেখ == ছুপাৰ চিৰিজৰ ফাইনেলিষ্ট, বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপৰ ছেমি ফাইনেলিষ্ট আৰু অলিম্পিকৰ কোৱাৰ্টাৰ ফাইনেলিষ্টসকলৰ বিৰুদ্ধে জ্বলা গুট্টাৰ সৈতে মহিলা ডাবলছৰ ফলাফল।<ref>{{cite web |url=http://www.tournamentsoftware.com |title=Head to Head: Ashwini Ponnappa |publisher=www.tournamentsoftware.com }}</ref> {{div col|colwidth=30em}} * {{flagicon|AUS}} লিয়ান চু আৰু ৰেনুগা বীৰন ১–০ * {{flagicon|CHN}} ডু জিং আৰু ইউ ইয়াং ০–১ * {{flagicon|CHN}} টাং জিনহুৱা আৰু ছিয়া হুয়ান ০–১ * {{flagicon|CHN}} মা জিন আৰু ৱাং ছিয়াওলী ০–২ * {{flagicon|CHN}} তিয়ান কিং আৰু ঝাও ইউনলেই ০–৯ * {{flagicon|CHN}} ৱাং ছিয়াওলী আৰু ইউ ইয়াং ০–৪ * {{flagicon|CHN}} ইয়াং ৱেই আৰু ঝাং জিয়েৱেন ০–১ * {{flagicon|CHN}} লুও ইং আৰু লুও ইউ ০–৪ * {{flagicon|CHN}} মা জিন আৰু টাং ইউৱানটিং ০–১ * {{flagicon|TPE}} চেং ৱেন-ছিং আৰু চিয়েন ইউ-চিন ২–২ * {{flagicon|DEN}} ক্ৰীষ্টিনা পেডাৰছেন আৰু কামিলা ৰিটাৰ জুল ০–২ * {{flagicon|HKG}} পুন লোক ইয়ান আৰু চে ইয়িং ছুৱেত ১–১ * {{flagicon|INA}} ভিটা মাৰিছা আৰু নাদিয়া মেলাটি ২–১ * {{flagicon|JPN}} মিজুকি ফুজী আৰু ৰেইকা কাকিইৱা ১–৩ * {{flagicon|JPN}} মিযুকি মায়েদা আৰু সাতোকো ছুৱেতছুনা ১–৪ * {{flagicon|JPN}} শিজুকা মাৎছুও আৰু মামি নাইতো ০–৩ * {{flagicon|JPN}} মিছাকী মাৎছুতোমো আৰু আয়াকা তাকাহাছি ০–২ * {{flagicon|KOR}} হা জাং-ইউন আৰু কিম মিন-জুং ০–৩ * {{flagicon|KOR}} লী হ্যু-জুং আৰু কিম মিন-জুং ০–১ * {{flagicon|KOR}} জং ক্যুং-ইউন আৰু কিম হা-না ১–২ * {{flagicon|MAS}} চিন ই হুই আৰু ৱং পেই টি ০–৫ * {{flagicon|NED}} ইফে মুছকেনছ আৰু চেলেনা পিয়েক ২–২ * {{flagicon|SIN}} শ্বিন্তা মূলিয়া ছাৰি আৰু ইয়াও লেই ২–৪ * {{flagicon|THA}} ডাউঙানং অৰুণকেছৰ্ণ আৰু কুঞ্চলা ৱৰাভিচিতচাইকুল ২–০ * {{flagicon|THA}} পুত্তিটা ছুপাজিৰাকুল আৰু ছাপছিৰী টাএৰাট্টানচাই ২–০ {{div col end}} == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://olympics.com/en/paris-2024/athlete/ashwini-ponnappa_1539188 ২০২৪ চনৰ পেৰিছ জহৰকালীন অলিম্পিকত অশ্বিনী পোনাপ্পা] * {{Facebook|AshwiniPonnappa}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ক্ৰীড়াবিদ]] [[শ্ৰেণী:বেডমিণ্টন খেলুৱৈ]] [[শ্ৰেণী:অৰ্জুন বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:কৰ্ণাটকৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মহিলা খেলুৱৈ]] o9e41g9ge9jb7cjve3x904pa9unaugu 0 138408 648515 626392 2026-10-30T10:06:44Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 648515 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = আদিমালী | other_name = আদিমালী | native_name = | nickname = | settlement_type = নগৰ | image_skyline = Adimali Town.jpg | image_alt = | image_caption = আদিমালি চহৰৰ আকাশী দৃশ্য | pushpin_map = India Kerala#India | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = ভাৰতৰ মানচিত্ৰত কেৰেলা | coordinates = {{coord|10.0147600|N|76.956139|E|display=inline,title}} | subdivision_type = দেশ | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|ৰাজ্য]] | subdivision_name1 = [[Kerala]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|জিলা]] | subdivision_name2 = [[ইদ্দুক্কী]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | parts_type = [[Taluks of Kerala|তালুক]] | parts = [[Devikulam taluk|দেৱীকুলাম]] | government_type = গ্ৰাম পঞ্চায়ত | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = 271.5 | elevation_footnotes = | elevation_m = 650 | population_total = 40,484 | population_as_of = ২০১১ | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = <ref>{{Cite web|url=https://dop.lsgkerala.gov.in/en/node/1034|title=ഇടുക്കി ജില്ലയുടെ അടിസ്ഥാന വിവരങ്ങള്‍ &#124; Deparyment of Panchayats|access-date=2026-08-05|archivedate=2025-11-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20251121104305/https://dop.lsgkerala.gov.in/en/node/1034|deadurl=yes}}</ref> | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Malayalam language|Malayalam]], English | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 685561 | area_code_type = Telephone code | area_code = 04864 | registration_plate = [[List of RTO districts in India#KL.E2.80.94Kerala|KL]]-68 | blank4_name_sec1 = [[Human sex ratio|Sex ratio]] | blank4_info_sec1 = 1005 [[male|♂]]/[[female|♀]] | blank1_name_sec1 = Nearest towns | blank1_info_sec1 = [[Kothamangalam]], [[Kattappana]], [[Nedumkandam]] | blank2_name_sec1 = [[Lok Sabha]] constituency | blank2_info_sec1 = Idukki | blank3_name_sec1 = [[Vidhan Sabha]] constituency | blank3_info_sec1 = Devikulam | website = | footnotes = }} '''আদিমালী''' [[ভাৰত]]ৰ দক্ষিণ-পশ্চিম [[কেৰেলা (ৰাজ্য)|কেৰালা]]ৰ ইডুক্কি জিলাৰ এখন চহৰ।<ref>{{cite web|url=http://in.maps.yahoo.com/#?lat=10.0147600&lon=76.9561390&z=4&plat=10.5174200&plon=78.9087400&pz=4&addr=Adimali,%20Idukki%20Township,%20Idukki,%20Kerala|title=Yahoo Maps India :Adimaly, Idukki Township, Idukki, Kerala|access-date=2009-01-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20090114045657/http://in.maps.yahoo.com/|archive-date=14 January 2009|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.keralatourism.org/routes-locations/adimali/id/45|title=Adimali, Adimali Panchayat, Idukki District, Kerala, India|website=Kerala Tourism|language=en|access-date=2026-08-04}}</ref><ref>{{Cite web|author=FIRE AND RESCUE|url=https://fire.kerala.gov.in/en/adimali/|title=Adimali|date=2021-03-26|website=Kerala Fire and Rescue Services|language=en-GB|access-date=2026-08-04}}</ref> আদিমালী ৮৫ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথত অৱস্থিত, যাক কোচি-থোণ্ডি ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ বুলি জনা গৈছিল, পূৰ্বতে কোচি মাধুৰা ঘাইপথ (বা পুৰণি অলৱেই মুন্নাৰ পথ) নামেৰে জনাজাত, যিয়ে কোচি আৰু মাদুৰাই সংযোগ কৰে। ১৮৫ নং ঘাইপথটো আদিমালি সংযোগস্থলৰপৰা চেৰুথোনি, পাইনাভু সংযোগ কৰা নতুন ৮৫ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ সৈতে আৰম্ভ হৈ কেৰালা ৰাজ্যৰ কুমিলিৰ ওচৰৰ নতুন ১৮৩ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ সৈতে সংযোগস্থলত শেষ হয়। আদিমালীৰপৰা মুন্নাৰলৈ মাত্ৰ ২৭ কিলোমিটাৰ দূৰত, যিটো এটা বিখ্যাত পাহাৰীয়া ষ্টেচন।<ref name="kerala tourism">{{cite web|url=http://www.keralatourism.org/routes-locations/adimali/id/46|title=Kerala tourism|access-date=2013-10-10}}{{Dead link|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> জলপ্ৰপাত সীয়াপ্পাৰা, আদিমালি আৰু ৱালাৰা সমীপতে অৱস্থিত। জলকীয়া আৰু ক'ক' খেতি এই অঞ্চলৰ মূল কৃষি কাৰ্য্য।<ref>{{cite web|url=http://www.india9.com/i9show/-Kerala/Adimali/Adimali-33356.htm|title=Adimali|access-date=2009-01-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20090107130333/http://www.india9.com/i9show/-Kerala/Adimali/Adimali-33356.htm|archive-date=7 January 2009|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090107130333/http://www.india9.com/i9show/-Kerala/Adimali/Adimali-33356.htm|archivedate=2009-01-07|deadurl=yes}}</ref> ১৯৬৩ চনত আদিমালীৰপৰা প্ৰায় ১৫ কিলোমিটাৰ দক্ষিণ-পূবে পান্নিয়াৰ নদীৰ সিপাৰে ৰাজক্কাদলৈ যোৱাৰ পথত পনমুডী বান্ধ (২৯৪ মিটাৰ দৈৰ্ঘ্য) নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। থোপ্ৰামকুডী হৈছে নিকটতম চহৰ। আদিমালী মুন্নাৰৰ ওচৰত থকাৰ বাবে আৰু প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ বাবে জনাজাত। আদিমলীত পথ, চুপাৰ মাৰ্কেট, বজাৰ, শিক্ষানুষ্ঠান আৰু চিকিৎসালয়কে ধৰি প্ৰায় সকলো মৌলিক সুবিধা আছে।<ref name=":0">{{Cite web|title=Ponmudi Dam – KSEB Limited Dam Safety Organisation|url=https://dams.kseb.in/?p=144|access-date=2025-07-10|language=en-US|archive-date=25 March 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250325130620/https://dams.kseb.in/?p=144|url-status=bot: unknown|archivedate=2025-03-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250325130620/https://dams.kseb.in/?p=144|deadurl=yes}}</ref> আদিমলী অঞ্চলৰ পূৰ্বৰ নাম আছিল মন্নমকণ্ডম, কিয়নো নামটোৰপৰা বুজা যায় যে এসময়ত এই অঞ্চলত মান্নান জনগোষ্ঠীয়ে বসবাস কৰিছিল। আদিমালীত সামূহিকভাৱে মুথুৱন নামৰ আন আন জনজাতি গোটবোৰো বসবাস কৰি আছিল। ১৯৮০ চনৰ আগতে খেতিৰ অধীনত থকা প্ৰধান শস্য আছিল ধানৰ লগতে জলকীয়া আৰু ইলাচি। এতিয়া প্ৰায় ৯০ শতাংশ ধাননি পথাৰ অন্য কামৰ বাবে সংশোধন কৰা হৈছে যেনে আৱাসিক মাটি, ৰবৰ বাগিছা বা কলৰ পথাৰ।<ref>Manjusha, K. A. (2013). "A Study on the Muthuvan Tribe of Edamalakkudy Tribal Settlement in Idukki District." ''The Dawn Journal'', Vol. 2. Retrieved July 10, 2025, from https://docslib.org/doc/5982651/a-study-on-the-muthuvan-tribe-of-edamalakkudy-tribal-settlement-in-idukki-district</ref> == ইতিহাস == আদিমালী হৈছে কোচি আৰু মুন্নাৰৰ মাজত অৱস্থিত এক অপেক্ষাকৃতভাৱে নতুন চহৰ। বিংশ শতিকাৰ মধ্যভাগত যেতিয়া কেৰালা চৰকাৰে ওচৰ-পাজৰৰ জিলাসমূহৰপৰা ইয়াত বিপুলসংখ্যক লোকক বসতি স্থাপনৰ অনুমতি দিয়ে, তেতিয়াৰপৰাই এই স্থানটোৱে গুৰুত্ব লাভ কৰে। ইয়াৰে বেছিভাগ লোকেই কট্টায়াম, থোডুপুঝা, কোঠামংগলম আৰু মুভাট্টুপুঝা অঞ্চলৰপৰা প্ৰব্ৰজন কৰিছিল। যিহেতু ই দুটা মুখ্য পথক সংযোগ কৰে আৰু মুন্নাৰলৈ যোৱাৰ পথত এক জনপ্ৰিয় বিশ্ৰামৰ স্থান, সেয়েহে আদিমালী লাহে লাহে আকাৰত ডাঙৰ হৈ পৰে। বৰ্তমান আদিমালী জিলাখনৰ এক প্ৰধান জনবসতিপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ় লৈ উঠিছে। কোচি আৰু মাদুৰাইক সংযোগ কৰা ৪৯ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথত আদিমালী অৱস্থিত। পাহাৰীয়া স্থান মুন্নাৰ আদিমালীৰপৰা প্ৰায় ৩০ কিঃমিঃ দূৰত। চিয্যাপাৰা আৰু ভালৰা জলপ্ৰপাত অডিয়মালিৰ পথত অৱস্থিত। জলকীয়া/জালুক হৈছে এই অঞ্চলৰ মূল খেতি। মুথিৰাপ্পুঝা নদীৰ ওপৰত নিৰ্মাণ কৰা কাল্লাৰকুট্টি বান্ধ অডিয়মালিৰপৰা প্ৰায় ৯.৫ কিঃমিঃ দূৰত, পানীক্কানকুডিৰ পথত অৱস্থিত। নেৰিয়ামংগলম জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পৰ অংশ হিচাপে ১৯৬১ চনত এই বান্ধটো নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। পান্নিয়াৰ নদীৰ ওপৰত নিৰ্মিত পনমুডি বান্ধটো ৰাজাক্কাডৰ পথত অডিয়মালিৰপৰা প্ৰায় ১৫ কিঃমিঃ দূৰত অৱস্থিত। ১৯৬৩ চনত নিৰ্মিত এই বান্ধটোৰ দৈৰ্ঘ্য ২৯৪ মিটাৰ। এই অঞ্চলৰ ওচৰৰ ঠাইবোৰ হ’ল কুথিৰায়াল্লা, পেটিমুডি আৰু মাংকুলাম। পেটিমুডি অঞ্চলটো তামিলনাডুৰ ওচৰত। আদিমালীয়ে দশক দশক ধৰি ওচৰৰ কেইবাখনো সৰু চহৰ যেনে কুঞ্জিথান্নি, আনাচাল, ৰাজাক্কাড, শান্থানপাৰা, ভেলাথুভাল, মুৰিক্কাস্ছেৰী, থোপ্ৰামকুডি, পানীক্কানকুডি, কাল্লাৰকুট্টি আদিৰ বাবে ব্যাৱসায়িক কেন্দ্ৰ হিচাপে কাম কৰিছিল। অৱশ্যে, উন্নত পথ আৰু অন্যান্য আন্তঃগাঁথনিৰ বিকাশৰ বাবে এই সৰু চহৰবোৰৰ অডিয়মালিৰ ওপৰত থকা নিৰ্ভৰশীলতা বছৰৰ পাছত বছৰ ধৰি হ্ৰাস পায় আৰু ইয়াৰে কেইখনমানে স্বাৱলম্বী ব্যাৱসায়িক চহৰ হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে।<ref>{{Cite web|title=History – Idukki District|url=https://idukki.nic.in/en/history/|publisher=Government of Kerala|access-date=2025-07-10|archive-date=15 June 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250615172320/https://idukki.nic.in/en/history/|url-status=bot: unknown}}</ref>[[File:Neriamangalam bridge.PNG|thumb|নেৰ্যমংগলম দলং]] [[File:Adimali - അടിമാലി.JPG|thumb|আদিমালি চহৰ]] [[File:Adimali_Govt._High_School.JPG|thumb|চৰকাৰী হাইস্কুল]] [[File:Cheeyappara Waterfalls (2).jpg|thumb|চেয়াপ্পাৰা]] == ভৌগোলিক অৱস্থান == আদিমালী কেৰালাৰ ইডুক্কি জিলাৰ এক অন্যতম মনোৰম ভৌগোলিক অঞ্চলত অৱস্থিত, যি বিভিন্ন ধৰণৰ পাহাৰ, সেউজ উপত্যকা আৰু প্ৰাকৃতিক জলপ্ৰপাতেৰে আৱৃত। পাহাৰীয়া ভূ-প্ৰকৃতি আৰু উৰ্বৰ মাটিৰ বাবে এই অঞ্চলটো বিশেষভাৱে মচলা খেতি, যেনে— জালুক আৰু ইলাচীৰ বিস্তাৰিত বাগিছাৰ বাবে অত্যন্ত জনাজাত। ইয়াৰ উপৰি, অঞ্চলটোৰ নদী প্ৰণালীৰ উপযুক্ত ব্যৱহাৰৰ বাবে ইয়াত কাল্লাৰকুট্টি আৰু পনমুডিৰ দৰে কেইবাটাও গুৰুত্বপূৰ্ণ বান্ধ আৰু তাৰ সৈতে সংলগ্ন কৃত্ৰিম জলাশয় নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। এই বান্ধসমূহে কেৱল জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প আৰু জলসেচনতেই অৰিহণা যোগোৱা নাই, বৰঞ্চ অঞ্চলটোৰ ভৌগোলিক দৃশ্য-পটক অধিক আকৰ্ষণীয় আৰু অপৰূপ কৰি তুলিছে। আদিমালী অঞ্চলটোৰ অন্য এক মূল ভৌগোলিক বৈশিষ্ট্য হৈছে ইয়াৰ ধাৰাবাহিক জলপ্ৰপাতসমূহ, যিয়ে সমগ্ৰ অঞ্চলটোক প্ৰাকৃতিকভাৱে চহকী কৰি তুলিছে।<ref>{{Cite web|title=District Handbook – Idukki|url=https://cdn.s3waas.gov.in/s3757b505cfd34c64c85ca5b5690ee5293/uploads/2018/03/2018032879.pdf|website=Government of India – S3WAAS|access-date=2025-07-10}}</ref> === চিয্যাপাৰা জলপ্ৰপাত === চিয্যাপাৰা জলপ্ৰপাত হৈছে কেৰালাৰ ইডুক্কি জিলাত কচি-মাদুগ্ৰাই সংযোগী ৪৯ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ কাষতে অৱস্থিত এক অত্যন্ত জনপ্ৰিয় আৰু মনোৰম প্ৰাকৃতিক জলপ্ৰপাত। প্ৰায় ১০০০ ফুট উচ্চতাৰপৰা ১৩টা বিশেষ শিলাখণ্ড বা পাহাৰীয়া স্তৰৰ ওপৰেৰে আছাৰ খাই তললৈ বৈ অহা এই জলপ্ৰপাতটোৰ দৃশ্য অতিশয় চমকপ্ৰদ। পাহাৰৰ ঘন সেউজীয়া বনাঞ্চলৰ মাজেৰে ধাৱমান এই জলপ্ৰপাতটো ঘাইপথৰ কাষৰ দলংখনৰ ঠিক সমীপতে অৱস্থিত হোৱাৰ বাবে পৰ্যটকসকলে একেবাৰে কাষৰপৰা আৰু তলৰ ভাগৰপৰা ইয়াৰ জলৰাশি প্ৰত্যক্ষ কৰাৰ এক বিৰল সুযোগ লাভ কৰে। মুন্নাৰলৈ যোৱা পথত এটা মুখ্য বিশ্ৰামৰ স্থান হিচাপে বিবেচিত এই অঞ্চলটোত গা-ধোৱা বা জলপ্ৰপাতৰ সতেজ পানীৰ আনন্দ ল'বলৈ এক নিৰ্ধাৰিত স্থানৰো ব্যৱস্থা আছে, যিয়ে দেশী-বিদেশী ভ্ৰমণকাৰীসকলক এক অপূৰ্ব আৰু পাহৰিব নোৱাৰা ভ্ৰমণৰ অভিজ্ঞতা প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite web|title=Periyar Tiger Reserve, Thekkady|url=https://idukki.nic.in/en/tourist-place/periyar-tiger-reserve-thekkady/|website=District Idukki, Government of Kerala|access-date=2025-07-10}}</ref> === ভালৰা জলপ্ৰপাত === ভালৰা জলপ্ৰপাত হৈছে কেৰালাৰ ইডুক্কি জিলাত অৱস্থিত এক অত্যন্ত নান্দনিক আৰু আকৰ্ষণীয় প্ৰাকৃতিক জলপ্ৰপাত, যি বিখ্যাত চিয্যাপাৰা জলপ্ৰপাতৰপৰা মাত্ৰ ১ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত, কচি-মাদুগ্ৰাই ৪৯ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ দিশত অৱস্থিত। বিখ্যাত পেৰিয়াৰ নদীৰ এটা উপনদীৰপৰা সৃষ্টি হোৱা এই জলপ্ৰপাতটো প্ৰায় ২০০ ফুট উচ্চতাৰ পাহাৰীয়া টিঙৰপৰা অতি থিয়ভাৱে এখন গভীৰ উপত্যকা বা খাদলৈ ধাৰাসাৰে নামি আহিছে। চাৰিওফালে ঘন, অপূৰ্ব সেউজীয়া বনাঞ্চল আৰু মনোৰম পাহাৰীয়া পৰিৱেশেৰে ঘেৰি থকা ভালৰা জলপ্ৰপাতে প্ৰকৃতিপ্ৰেমী আৰু আলোকচিত্ৰশিল্পীসকলৰ বাবে এক অপূৰ্ব নৈসৰ্গিক দৃশ্য উপহাৰ দিয়ে। বিশেষকৈ বাৰিষাকালত যেতিয়া পানীৰ প্ৰৱাহ অতি প্ৰবল হৈ পৰে, তেতিয়া ইয়াৰ শব্দ আৰু গংগাজলৰ দৰে বগা শুভ্ৰ জলৰাশিয়ে পৰ্যটকসকলক মুগ্ধ কৰে, যি আদিমালী আৰু মুন্নাৰ ভ্ৰমণৰ পথত এক অন্যতম প্ৰধান আকৰ্ষণ হিচাপে বিবেচিত হৈ আহিছে। === আদিমালী জলপ্ৰপাত === আদিমালী জলপ্ৰপাত হৈছে কেৰালাৰ ইডুক্কি জিলাৰ আদিমালী চহৰৰ মূল কেন্দ্ৰৰ একেবাৰে সমীপতে অৱস্থিত এক অন্যতম অনন্য আৰু আকৰ্ষণীয় প্ৰাকৃতিক সুষমা। অন্য বহুতো জলপ্ৰপাতৰ দৰে ঘন বনাঞ্চল বা অতি দুৰ্গম পাহাৰীয়া অঞ্চললৈ নোযোৱাকৈয়ে চহৰখনৰ নামানুসৰি নামকৰণ কৰা এই জলপ্ৰপাতটোলৈ চহৰৰ মূল পথৰপৰাই অতি সহজে আৰু কম সময়ৰ ভিতৰতে যাব পাৰি। পাহাৰীয়া শিলৰ ওপৰেৰে স্বাভাৱিকভাৱে বৈ অহা এই শুভ্ৰ জলধাৰাই আদিমালী চহৰখনৰ ভৌগোলিক দৃশ্য-পটক এক সুকীয়া নান্দনিক ৰূপ প্ৰদান কৰিছে, যাৰ বাবে ই স্থানীয় ৰাইজৰ উপৰি মূল চহৰখনলৈ অহা পৰ্যটকসকলৰ বাবে এক প্ৰধান চিনাকি স্থান (landmark) আৰু বিশ্ৰামৰ আকৰ্ষণীয় কেন্দ্ৰবিন্দু হৈ পৰিছে। বিশেষকৈ বাৰিষাৰ সময়ছোৱাত যেতিয়া জলপ্ৰপাতটো পানীত উপচি পৰে, তেতিয়া ইয়াৰ নান্দনিক ৰূপে সমগ্ৰ চহৰখনৰ পৰিৱেশটোকে এক সতেজ আৰু শান্ত প্ৰাকৃতিক মাত্ৰা প্ৰদান কৰে। == জলবায়ু == আদিমালীৰ ভৌগোলিক অৱস্থিতি আৰু উচ্চতাৰ বাবে ইয়াত বছৰটোৰ সৰহভাগ সময়তে এক প্ৰশান্তিদায়ক তথা শীতল জলবায়ু বিৰাজ কৰে। পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ নিজা বিশেষত্বৰ বাবেই ইয়াৰ পৰিৱেশ নথকা মনোগ্ৰাহী, যদিও ওচৰতে থকা বিখ্যাত শৈলচহৰ মুন্নাৰৰ তুলনাত ইয়াৰ ঠাণ্ডাৰ প্ৰকোৱ কিছু কম। আদিমালীৰ উত্তাপৰ মাত্ৰা সদায় সহনশীল অৱস্থাতে থাকে; ইয়াত তাপমাত্ৰা সাধাৰণতে ১৭°C ৰপৰা ২৪°C ৰ ভিতৰতে সীমাবদ্ধ হৈ থাকে। জহকালতো তাপমাত্ৰা অতি কমেইহে ২৬°C ৰ ওপৰলৈ উঠে, আনহাতে শীতকালতো ই ১০°C ৰ তললৈ নামি নাযায়। বিশেষকৈ ডিচেম্বৰ আৰু জানুৱাৰী মাহ দুটাত অঞ্চলটোত ঠাণ্ডাৰ পৰিমাণ অন্যান্য মাহৰ তুলনাত অধিক বৃদ্ধি পায়, যিয়ে পৰ্যটক তথা স্থানীয় লোকসকলক এক সুকীয়া অভিজ্ঞতা প্ৰদান কৰে। কেৱল শীতলেই নহয়, আদিমালী ইয়াৰ প্ৰচুৰ বৃষ্টিপাতৰ বাবেও বিশেষভাৱে জনাজাত। সমগ্ৰ বছৰজুৰি ইয়াত কম-বেছি পৰিমাণে বৰষুণ হৈ থাকে যদিও জুনৰপৰা চেপ্টেম্বৰ মাহলৈকে বলি থকা দক্ষিণ-পশ্চিম মৌচুমী বতাহৰ সময়ছোৱাত ইয়াৰ বৰষুণৰ পৰিমাণ আটাইতকৈ বেছি হয়। কেতিয়াবা কোনো ধৰণৰ বিৰতি নোহোৱাকৈ একেৰাহে বহু ঘণ্টা বা আনকি কেইবাদিনো ধৰি হৈ থকা প্ৰবল বৰষুণৰ বাবে চহৰখনৰ স্বাভাৱিক যাতায়াত আৰু দৈনন্দিন জনজীৱন সম্পূৰ্ণৰূপে স্তব্ধ হৈ পৰে। এনে প্ৰত্যাহ্বান সত্ত্বেও, আদিমালীৰ নৈসৰ্গিক সৌন্দৰ্য, শান্ত সেউজীয়া বাতাৱৰণ আৰু স্নিগ্ধ আৱহাৱাৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত হৈ বহু নতুন বাসিন্দাই স্থায়ীভাৱে বসবাস কৰাৰ উদ্দেশ্যে এই মনোৰম চহৰখনলৈ প্ৰব্ৰজন কৰা দেখা যায়।<ref>{{Cite web|title=Kerala Migration Survey 2023 (Preliminary Report)|url=https://iimad.org/publications/kerala-migration-survey-2023-preliminary-report/|website=IIMAD|publisher=International Institute of Migration and Development|access-date=2025-07-10}}</ref> == উল্লেখযোগ্য ব্যক্তি == * মাইনা উমাইবান, [[মালয়ালম ভাষা|মালয়ালম]] ভাষাৰ লেখিকা আৰু শিক্ষাবিদ<ref>{{cite news|title=മൈന പറക്കുകയാ‌ണ‌് ... പുതിയ ഉയരങ്ങൾ തേടി|url=https://www.deshabhimani.com/women/news-women-04-06-2019/803078|work=Deshabhimani|language=ml}}</ref> * বিনু আদিমালি, এগৰাকী ভাৰতীয় কমেডিয়ান আৰু অভিনেতা যিয়ে মূলতঃ মালয়ালম [[চলচ্চিত্ৰ]] উদ্যোগত কাম কৰে * [[কেৰেলা (ৰাজ্য)|কেৰালা]]ৰ হৈ খেলা [[ভাৰতীয়]] [[ক্ৰিকেট|ক্ৰিকেটা]]ৰ শচীন বেবী == ওচৰৰ ঠাইবোৰ == * [[:bn:মুন্নাৰ|মুন্নাৰ]] * কলাৰকুট্টি * ২০০ একৰ * ১০০০ একৰ * কম্বিলিকন্দম * পুল্লুকন্দম * পেৰাথ’ড * পনিকনকুডী * পলিভাছাল * ভেলাথুভাল * কননাথাদি * মুৰিকাচেৰী * কুম্পনপাৰা * মুনিয়াৰা * ৰজাক্কাদ * ৰাজকুমাৰী == তথ্যসূত্ৰ == <references />{{Commons category}} [[শ্ৰেণী:কেৰালা]] hytojvs3vku52w0ot6jw7e43h1gst0b 0 140490 648460 648175 2026-10-29T19:29:50Z Ananya Taye 28065 648460 wikitext text/x-wiki {{চমু বিৱৰণ|ভাৰতৰ অৰুণাচল প্ৰদেশৰ মধ্যযুগীয় প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান}} {{Infobox ancient site | name = নক্সাপৰ্বত | alternate_name = নক্সাপাহাৰ, নক্ষপৰ্বত (Nakshaparbat) | image = Seijesso ruin.jpg | alt = নক্সাপৰ্বতত উদ্ধাৰ হোৱা এটা ঘৰৰ শিলৰ ভেটিৰ ধ্বংসাৱশেষ | caption = নক্সাপৰ্বতত উদ্ধাৰ হোৱা এটা ঘৰৰ শিলৰ ভেটিৰ ধ্বংসাৱশেষ | map_alt = | map_type = | map_caption = | coordinates = {{coord|26.959776544551957|93.17000726047948|region:IN_type:landmark|display=inline}} | location = ডিচিং পাছো, পাক্কে-কেচাং জিলা, [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]], [[ভাৰত]] | type = পাহাৰৰ পাদদেশৰ দুৰ্গীকৃত বসতিস্থলী | part_of = | length = | width = | height = | builder = [[চুতীয়া ৰাজ্য]]<ref name="Gogoi1994p21"/><ref name="Aalekh2025">{{cite web |title=Aalekh, Volume IV, Issue VII |publisher=Assam State Museum |year=2025 |url=https://axomuseum.in/asmt/docs/Aalekh%20Vol%20-%20IV%20(Issue%20VII).pdf |access-date=29 June 2026 |quote=According to Archaeological Research, the remains were constructed by the kings of Chutiya dynasty between 14th- and 15th centuries. The brick wall, which was built by the Chutiya king Mukta Dharmanarayana in 1442, contained the stone marks discovered in the Tameswari Temple. This information demonstrates that Chutiya monarchs built all these structures, including the Naksha parvat during the same period.}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | material = ইটা, বালিশিল আৰু মাটিৰ গাঁথনি | built = ত্ৰয়োদশ–ষোড়শ শতিকা<ref name="dating">"The medieval life at Naksaparvat, in the district of East Kameng in Arunachal Pradesh is based on material evidences collected from the excavation carried out during 1985-1991. Naksaparvat excavation was the first horizontal excavation covering a wide area anywhere in the North East India. Through this excavation of Naksaparvat, it was possible to give a picture of the life of the people during the 14th-15th centuries in one of the remotest corner of India against a tribal background." {{harvcol|Bora|Ashraf|Dutta|1997}}; "In Kameng valley of West Kameng district, D.K. Bora excavated the site of Naksaparvat (26º 57´N. and 93º 12´E.) during 1988 to 1991. This site brought to light remains of a medieval settlement dated to 13th-16th century A. D." {{harvcol|Sarmah|Ansari|2016|p=227}}; "Noksaparvat at the foot of east Kamen hills, on the left bank of the river Borgong belongs to the 15th-16th century A.D." {{harvcol|Ashraf|1998|p=74}}; "Nakshaparvat is a residential complex and is dated to 15th-16th century." {{harvcol|Thakur|2004|p=1191}}</ref> | abandoned = | epochs = মধ্যযুগ | dependency_of = | occupants = | event = | excavations = ১৯৮৫–১৯৯১ | archaeologists = ডি. কে. বৰা | condition = ধ্বংসাৱশেষ | ownership = | management = | public_access = | website = | notes = }} '''নক্সাপৰ্বত''' ({{lang-en|Naksaparvat}}; বিকল্প বানান ''Nakshaparbat'') ভাৰতৰ [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ত অৱস্থিত এটা মধ্যযুগীয় প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান। পূব কামেং অঞ্চলৰ পাক্কে-কেচাং জিলাৰ পাহাৰৰ পাদদেশত বৰগাং নদীৰ বাওঁপাৰে অৱস্থিত এই প্ৰত্নস্থলীখনত এখন দুৰ্গীকৃত বসতিস্থলীৰ ধ্বংসাৱশেষ পোৱা গৈছে। প্ৰত্নস্থলীখনত ওপৰৰ আৰু তলৰ দুটা বসতি অঞ্চল, খাপৰিৰ আঙঠিৰে নিৰ্মিত কুঁৱা, শিলৰ কুঁৱা, শিল আৰু মাটিৰ প্ৰতিৰক্ষা প্ৰাচীৰ, ইটা আৰু শিলৰ ভেটি, চাংঘৰৰ গাঁথনিৰ সৈতে সম্পৰ্কিত শিলৰ খুঁটা বা স্তম্ভ, অন্যান্য স্থাপত্যৰ অৱশেষ, খোদিত শিলৰ স্তম্ভ, মৃৎপাত্ৰৰ সংগ্ৰহ আৰু লোহাৰ কাম-কাজৰ প্ৰমাণ পোৱা গৈছে।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=162–163}}</ref> প্ৰত্নস্থলীখন ত্ৰয়োদশৰ পৰা ষোড়শ শতিকাৰ মধ্যযুগীয় সময়ছোৱাত নিৰ্মিত হৈছিল বুলি জনা যায়।<ref name="dating"/> ইয়াক সাধাৰণতে [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Aalekh, Volume IV, Issue VII |publisher=Assam State Museum |year=2025 |url=https://axomuseum.in/asmt/docs/Aalekh%20Vol%20-%20IV%20(Issue%20VII).pdf |access-date=29 June 2026 |quote=According to Archaeological Research, the remains were constructed by the kings of the Chutiya dynasty between the 14th and 15th centuries. The brick wall, which was built by the Chutiya king Mukta Dharmanarayana in 1442, contained the stone marks discovered in the Tameswari Temple. This information demonstrates that Chutiya monarchs built all these structures, including the Naksha parvat, during the same period.}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ঐতিহাসিক নিত্যনন্দ গগৈয়ে চুতীয়া ৰাজ্যৰ পশ্চিম আৰু উত্তৰ সীমাৰ পুনৰ্গঠনত নক্সাপৰ্বতৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষসমূহ বিশেষভাৱে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ এই স্থানক ''নক্সাপাহাৰ'' (''Naxapahar'') নামেৰে উল্লেখ কৰিছিল। গগৈয়ে শদিয়াৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষ, ৰামঘাট–তৰাছো ধ্বংসাৱশেষ| আৰু বৰগাং তথা ডিকাল নদীৰ সংগমস্থলীৰ ওচৰত অৱস্থিত নক্সাপাহাৰত পোৱা শিলসমূহৰ চিহ্নৰ মাজত সাদৃশ্য লক্ষ্য কৰিছিল। এই প্ৰত্নতাত্ত্বিক সাদৃশ্যৰ লগতে চতুৰ্দশ আৰু পঞ্চদশ শতিকাৰ চুতীয়া শিলালিপিসমূহৰ ভিত্তিত তেওঁ যুক্তি আগবঢ়াইছিল যে চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনত বিভিন্ন সময়ত বৰ্তমানৰ অৰুণাচল প্ৰদেশৰ কিছুমান অংশ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল আৰু ৰাজ্যখন সংলগ্ন ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰে পশ্চিমে [[বিশ্বনাথ চাৰিআলি|বিশ্বনাথ]]ৰ দিশলৈ বিস্তৃত হৈছিল।<ref name="Gogoi1994p21">{{cite thesis |last=Gogoi |first=Nityananda |title=Historical Geography of Medieval Assam |type=PhD thesis |publisher=Gauhati University |year=1994 |pages=21–22 |url=https://www.scribd.com/document/628543688/241008-2 |quote=During the days of his successors, this kingdom[Chutia], at times, included besides the regions as mentioned above, also a part of the hilly province of present Arunachal Pradesh inclusive of Itānagar, its present capital, and its adjacent territories in the Brahmaputra valley as far west as to the river Bargāng near Biswanath in the Sonitpur District. Similar marks on stones found in the old archaeological ruins in Sadiyā, on the bank of the Buroi River and in the Naxāpāhār at the confluence of the Bargāng and the Dikal rivers inside Arunachal Pradesh, support this belief.}}</ref> নক্সাপৰ্বত সম্ভৱতঃ [[ইটা দুৰ্গ]], বুৰৈৰ ৰামঘাট–তৰাছো, [[গোম্চি]], [[ৰুক্মিণীনগৰ দুৰ্গ|ৰুক্মিণীনগৰ]], আদি স্থানৰ দৰে পাহাৰৰ পাদদেশত নিৰ্মিত এখন দুৰ্গীকৃত বসতিস্থলী আছিল। এই দুৰ্গীকৃত বসতিস্থলীখনক চুতীয়া ৰজা ''গৌৰীনাৰায়ণ''ৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত বুলি কোৱা পাহাৰীয়া দুৰ্গসমূহৰ শৃংখলাৰ সৈতে সম্ভাব্যভাৱে সম্পৰ্কিত কৰিব পাৰি। চুতীয়া বুৰঞ্জীসমূহৰ মতে, গৌৰীনাৰায়ণে নিজৰ ৰাজ্য সুসংহত কৰাৰ পিছত পাহাৰৰ পাদদেশজুৰি এলানি দুৰ্গ নিৰ্মাণ কৰাৰ লগতে বৃহৎ পুখুৰী খন্দাইছিল আৰু মন্দিৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Momin |first=Mignonette |chapter=Socio-Economic Linkages in the 'Decline' of Pragjyotisa-Kamarupa |editor-last=Qadri |editor-first=F. A. |title=Society and Economy in North-East India |volume=2 |publisher=Regency Publications |location=New Delhi |year=2004 |page=48 |quote=One was by constructing a line of forts backed by roads along the foothills, as seems to be attested by the ruins of fortifications that lie at the foot of the hills of Arunachal Pradesh.}}</ref><ref>{{cite book |last=Brown |first=W. B. |title=An Outline Grammar of the Deori Chutiya Language |publisher=Assam Secretariat Printing Office |location=Shillong |year=1895 |pages=75, 84 |quote=Returning with his bride to his chosen seat of government, he (Gaurinarayan) sought no further extension of his dominions, but directed his whole attention to the improvement of what he had acquired and to the consolidation of his power. He built a line of forts along the foot of the hills, probably to restrain the hungry barbarians, his former countrymen; made large tanks and founded temples.}}</ref> অৰুণাচল প্ৰদেশৰ পদ্ধতিগতভাৱে খনন কৰা মধ্যযুগীয় প্ৰত্নস্থলীসমূহৰ ভিতৰত নক্সাপৰ্বত অন্যতম। পূব হিমালয়ৰ পাদদেশৰ অঞ্চলত মধ্যযুগীয় বসতিৰ বিন্যাস, দুৰ্গীকৰণ ব্যৱস্থা আৰু বস্তুগত সংস্কৃতি বুজাৰ ক্ষেত্ৰত ইয়াক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰত্নস্থলী হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=162–163}}</ref> [[File:Stone pillars of a Stilt house from Naksaparvat.jpg|thumb|নক্সাপৰ্বতত উদ্ধাৰ হোৱা চাংঘৰৰ গাঁথনি ধৰি ৰখা শিলৰ খুঁটাসমূহ।]] ==বিৱৰণ== নক্সাপৰ্বত মাটিৰ প্ৰতিৰক্ষা গাঁথনিৰে আগুৰা এখন দুৰ্গীকৃত বসতিস্থলী। প্ৰত্নতাত্ত্বিক অনুসন্ধানসমূহত বাসস্থানৰ অৱশেষ, স্থাপত্যৰ ভেটি, খাপৰিৰ আঙঠিৰে নিৰ্মিত কুঁৱা, মৃৎপাত্ৰ, শিলৰ স্থাপত্যৰ ভগ্নাংশ আৰু অলংকৃত স্তম্ভ উদ্ধাৰ হৈছে। এই অৱশেষসমূহে উন্নত নিৰ্মাণ-পৰম্পৰাসম্পন্ন এখন সংগঠিত বসতিস্থলীৰ উপস্থিতি সূচায়।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=163–170}}</ref> প্ৰত্নস্থলীখন ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ সৈতে পূব হিমালয় অঞ্চলক সংযোগ কৰা পথসমূহৰ ওপৰত দৃষ্টি ৰাখিব পৰা পাহাৰৰ পাদদেশৰ এটা কৌশলগত স্থানত অৱস্থিত। ইয়াৰ অৱস্থানে মধ্যযুগত এই ঠাইখন প্ৰশাসনিক, প্ৰতিৰক্ষামূলক অথবা বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাপে কাম কৰি থাকিব পাৰে বুলি সূচায়।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=162–163}}</ref> ==চুতীয়া ৰাজ্যৰ অন্যান্য প্ৰত্নস্থলীৰ সৈতে সাদৃশ্য== নক্সাপৰ্বতত এতিয়ালৈকে ইয়াৰ নিৰ্মাণকাৰী অথবা ৰাজনৈতিক আনুগত্য চিনাক্ত কৰা কোনো শিলালিপি উদ্ধাৰ হোৱা নাই যদিও কেইবাটাও প্ৰত্নতাত্ত্বিক আৰু ঐতিহাসিক পৰ্যবেক্ষণৰ ভিত্তিত পণ্ডিত আৰু গৱেষকসকলে এই প্ৰত্নস্থলীখনৰ সৈতে অসম–অৰুণাচলৰ পাহাৰৰ পাদদেশত অৱস্থিত চুতীয়া যুগৰ পৰিচিত প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষসমূহৰ সাদৃশ্য উল্লেখ কৰিছে। প্ৰত্নস্থলীখনৰ নিৰ্মাণকাল আনুমানিক ত্ৰয়োদশৰ পৰা ষোড়শ শতিকা বুলি নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{harvcol|Thakur|2004|p=1191}}</ref><ref>{{harvcol|Sarmah|Ansari|2016|p=227}}</ref> এই সময়ছোৱা চুতীয়া ৰাজ্যৰ শাসনকালৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে মিলে। ঐতিহাসিকসকলে চুতীয়া ৰাজ্য পশ্চিমে অন্ততঃ বৰ্তমানৰ [[বিশ্বনাথ জিলা|বিশ্বনাথ]]লৈকে বিস্তৃত আছিল বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে। এই অঞ্চল নক্সাপৰ্বতৰ পাহাৰৰ পাদদেশৰ ঠিক দক্ষিণফালে অৱস্থিত।<ref>"Robinson and following him, N. N. Acharyya, are of the opinion that the Chutiya kingdom extended up to Viswanath in the present Darrang district of Assam." {{harvcol|Datta|1985|p=28}}</ref> স্থাপত্যৰ ফালৰ পৰাও নক্সাপৰ্বতত মধ্যযুগীয় চুতীয়া ৰাজ্যৰ সৈতে পৰম্পৰাগতভাৱে সম্পৰ্কিত আন প্ৰত্নস্থলীসমূহৰ কেইবাটাও বৈশিষ্ট্য দেখা যায়। খননকাৰ্যত উদ্ধাৰ হোৱা গাঁথনিসমূহত বৃহৎ ইটাৰ ভেটি, কাটি সমান কৰা শিলৰ ভেটি, বালিশিলৰ খুঁটা, খাপৰিৰ আঙঠিৰে নিৰ্মিত কুঁৱা, খটখটীয়া বা ঢাপযুক্ত ভেটি, শিল আৰু মাটিৰ সংমিশ্ৰণেৰে নিৰ্মিত প্ৰতিৰক্ষা প্ৰাচীৰ আৰু তুলনামূলকভাৱে পাতল ওপৰিভাগৰ গাঁথনিৰ সৈতে গাঁথনি কৰা ভিত্তি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।{{sfn|Tada|2011|pp=164–166}} একেধৰণৰ ইটা আৰু শিলৰ ভেটিযুক্ত নিৰ্মাণৰ নিদৰ্শন [[ভীষ্মকনগৰ]], [[ৰুক্মিণীনগৰ দুৰ্গ]], [[গোম্চি]], বুৰৈ বা ৰামঘাট–তৰাছো, [[তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ]]ৰ চৌহদ আৰু শদিয়া অঞ্চলৰ আন প্ৰত্নস্থলীসমূহত পোৱা গৈছে। ৰামঘাট–তৰাছো বা বুৰৈ প্ৰত্নস্থলীৰ পৰা কেইমাইলমান পূবফালে উজনি বালিজান অঞ্চলতো একেধৰণৰ আন এটা ইটাৰ ভেটি আৱিষ্কাৰ কৰা হৈছে। বস্তুগত সংস্কৃতিৰ ক্ষেত্ৰতো নক্সাপৰ্বতৰ সৈতে ভীষ্মকনগৰৰ সাদৃশ্য পোৱা যায়। নক্সাপৰ্বতত উদ্ধাৰ হোৱা মৃৎপাত্ৰসমূহৰ অধিকাংশই ৰঙা ৰঙৰ পোৰামাটিৰ পাত্ৰ। ইয়াত হাতেৰে নিৰ্মিত পাত্ৰতকৈ কুমাৰৰ চাকত নিৰ্মিত পাত্ৰৰ সংখ্যা অধিক। উদ্ধাৰ হোৱা পাত্ৰসমূহৰ ভিতৰত কলহ, গামলা, থাল, বাটি, সামগ্ৰী সংৰক্ষণৰ পাত্ৰ আৰু ৰন্ধনকাৰ্যত ব্যৱহৃত পাত্ৰ অন্তৰ্ভুক্ত। টাডাই উল্লেখ কৰিছে যে ভালদৰে পৰিশোধিত মাটিৰে কুমাৰৰ চাকত নিৰ্মিত কিছুমান পাত্ৰৰ সৈতে অসমৰ [[আমবাৰী|আমবাৰীৰ]] মধ্যযুগীয় স্তৰত উদ্ধাৰ হোৱা মৃৎপাত্ৰৰ সাদৃশ্য আছে। তেওঁ প্ৰত্নস্থলীখনত সামান্য পৰিমাণৰ কাওলিন মাটিৰ পাত্ৰও পোৱা গৈছিল বুলি উল্লেখ কৰিছে।{{sfn|Tada|2011|pp=182–183}} ভীষ্মকনগৰতো টাডাই মূলতঃ ৰঙা ৰঙৰ চাকত নিৰ্মিত মৃৎপাত্ৰৰ উল্লেখ কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত বাটি, থাল, আধাৰৰ ওপৰত স্থাপিত থাল, মুখেৰে পানী ঢালিব পৰা পাত্ৰ আৰু কলহ অন্তৰ্ভুক্ত। তেওঁ উল্লেখ কৰিছে যে ভীষ্মকনগৰৰ উৎকৃষ্ট মানৰ মৃৎপাত্ৰসমূহৰ সৈতে আমবাৰীত খননকাৰ্যত উদ্ধাৰ হোৱা মৃৎপাত্ৰৰ ঘনিষ্ঠ সাদৃশ্য আছে। ভীষ্মকনগৰতো কাওলিন মাটিৰে নিৰ্মিত পাত্ৰ উদ্ধাৰ হৈছে।{{sfn|Tada|2011|p=115}} [[File:Brick Plith of House Naksaparvat.png|thumb|ঐতিহাসিক নক্সাপৰ্বতত উদ্ধাৰ হোৱা এটা ঘৰৰ ইটাৰ ভেটি।]] প্ৰত্নস্থলীখনত উদ্ধাৰ হোৱা শিলেৰে নিৰ্মিত প্ৰায় সকলো নিৰ্মাণসামগ্ৰীতে, শিলৰ খুঁটা আৰু ফলকসমূহকে ধৰি, খোদিত প্ৰতীক অথবা শিলকটীয়া মিস্ত্ৰীৰ চিহ্ন পোৱা গৈছে। নক্সাপৰ্বতত এনে চল্লিশটাতকৈ অধিক চিহ্ন লিপিবদ্ধ কৰা হৈছে।<ref>{{harvcol|Thakur|2004|p=1191}}</ref> একেধৰণৰ চিহ্ন [[মালিনী থান]] আৰু অসম–অৰুণাচলৰ পাহাৰৰ পাদদেশত অৱস্থিত আন মধ্যযুগীয় প্ৰত্নস্থলীসমূহতো লিপিবদ্ধ কৰা হৈছে।<ref>{{harvcol|Thakur|2004|p=1191}}</ref> এই প্ৰত্নস্থলীসমূহৰ ভিতৰত ১৪৪২ খ্ৰীষ্টাব্দত নিৰ্মিত তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰৰ পৰিবেষ্টনী প্ৰাচীৰ, বুৰৈৰ ধ্বংসাৱশেষ আৰু শদিয়াৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক অঞ্চলৰ অন্তৰ্গত ইটা-শিলৰ পুখুৰী আৰু বুঢ়াবুঢ়ী থানৰ দৰে আন প্ৰত্নস্থলীসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত। ঐতিহাসিকসকলে মত প্ৰকাশ কৰিছে যে শদিয়া অঞ্চলৰ প্ৰত্নস্থলীসমূহ আৰু নক্সাপৰ্বতৰ ওচৰৰ বুৰৈৰ পাহাৰৰ পাদদেশৰ প্ৰত্নস্থলীসমূহৰ মাজৰ স্থাপত্যগত ধাৰাবাহিকতা, এই শিলৰ চিহ্নসমূহকে ধৰি, চুতীয়া সাংস্কৃতিক পৰিসৰৰ বিস্তৃত ভৌগোলিক পৰিসৰ সূচাব পাৰে।<ref>"Though the geographical extent of these rulers' power is not yet known in detail, according to Neog, the present-day North Lakhimpur district of Assam, which covers the find sites of most inscriptions, perhaps formed a part of their political dominion. If architectural continuity is admitted between the fortifications in the Sadiya region and the Burai river ruin site, it would be possible to believe that the kingdom of these rulers extended as far as the outer limit of Darrang district, to the westernmost extent of which Ahom conquerors settled the vanquished Chutiyas in the early part of the sixteenth century." {{harvcol|Shin|2020|pp=52–53}}</ref><ref>"A large number of these stones were found to contain marks, cut deeply into the sandstone... identical marks were found also in the marked stones found by Hannay in the fort near Sadiya assigned to Bhismak. It is therefore evident that the ruins near Sadiya and those on the banks of the Burai river can be assigned to the same period...The dynasty is evidently the line of Chutia kings who assumed the surname Pala." {{harvcol|Barua|1933|p=271}}</ref> ঐতিহাসিক নিত্যনন্দ গগৈয়ে বিশেষভাৱে নক্সাপৰ্বতৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষসমূহ, যাক তেওঁ ''নক্সাপাহাৰ'' বুলি উল্লেখ কৰিছিল, চুতীয়া ৰাজ্যৰ পশ্চিম আৰু উত্তৰ সীমাৰ পুনৰ্গঠনত ব্যৱহাৰ কৰিছিল। গগৈয়ে শদিয়াৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষ, বুৰৈৰ প্ৰত্নস্থলী আৰু বৰগাং তথা ডিকাল নদীৰ সংগমস্থলীৰ ওচৰত অৱস্থিত নক্সাপাহাৰত পোৱা শিলসমূহৰ একেধৰণৰ চিহ্নৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল। এই প্ৰমাণসমূহৰ লগতে চতুৰ্দশ আৰু পঞ্চদশ শতিকাৰ চুতীয়া শিলালিপিসমূহৰ ভিত্তিত তেওঁ যুক্তি আগবঢ়াইছিল যে চুতীয়া ৰাজ্য বিভিন্ন সময়ত বৰ্তমানৰ অৰুণাচল প্ৰদেশৰ কিছুমান অংশ সামৰি লৈছিল আৰু সংলগ্ন ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰে পশ্চিমে বিশ্বনাথৰ দিশলৈ বিস্তৃত হৈছিল।<ref name="Gogoi1994p21"/> আন সাদৃশ্যসমূহৰ ভিতৰত ভাস্কৰ্যশিল্পত সাপৰ আকৃতিৰ ব্যৱহাৰ উল্লেখযোগ্য। এই আকৃতিসমূহ তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ আৰু [[শদিয়া সৰ্প স্তম্ভ]]ত পোৱা সাপৰ আকৃতিৰ সৈতে সাদৃশ্যপূৰ্ণ। ইয়াৰ উপৰি শদিয়াৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক চৌহদত উদ্ধাৰ হোৱা খাপৰিৰ আঙঠিযুক্ত কুঁৱাৰ সৈতে নক্সাপৰ্বতৰ কুঁৱাসমূহৰ সাদৃশ্য আছে।<ref>{{harvcol|The Assam Tribune|2026|loc=Sadiya excavation report}}</ref> নক্সাপৰ্বতৰ শিলৰ স্তম্ভসমূহৰ সৈতেও বুৰৈৰ প্ৰত্নস্থলীত চিনাক্ত কৰা স্তম্ভসমূহৰ সাদৃশ্য আছে। এই সাদৃশ্যসমূহে নক্সাপৰ্বত পূব হিমালয়ৰ পাদদেশত মধ্যযুগৰ অন্তিম সময়ছোৱাত বিকাশ লাভ কৰা একেটা বৃহত্তৰ সাংস্কৃতিক আৰু স্থাপত্য পৰম্পৰাৰ অংশ আছিল বুলি সূচায়। [[File:Sculptured Serpent pillar from Naksaparvat.png|thumb|নক্সাপৰ্বতত উদ্ধাৰ হোৱা সাপৰ আকৃতি খোদিত এটা অলংকৃত স্তম্ভ। ইয়াৰ সাপৰ আকৃতিসমূহ তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ আৰু [[শদিয়া সৰ্প স্তম্ভ]]ত পোৱা আকৃতিৰ সৈতে সাদৃশ্যপূৰ্ণ।]] ==বৌদ্ধ ধৰ্মৰ প্ৰভাৱ== কিছুমান প্ৰমাণে নক্সাপৰ্বত–বৰগাং পাহাৰৰ পাদদেশৰ অঞ্চল আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বৌদ্ধ ধৰ্মীয় প্ৰভাৱ আছিল বুলি সূচায়। টাডাই (২০১১) উল্লেখ কৰিছে যে নক্সাপৰ্বতত উদ্ধাৰ হোৱা কিছুমান বালিশিলৰ খোদিত স্তম্ভত তান্ত্ৰিক বৌদ্ধ ধৰ্মৰ প্ৰভাৱ দেখা যায়। অৱশ্যে আন আৱিষ্কাৰসমূহে শৈৱধৰ্ম আৰু প্ৰকৃতি উপাসনাৰ উপাদানকে ধৰি মিশ্ৰিত ধৰ্মীয় পৰিৱেশৰ অস্তিত্বৰ ইংগিত দিয়ে।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=173–177, 183}}</ref> বৰগাং–নক্সাপৰ্বত অঞ্চলৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এখন তিব্বতী ভাষাৰ শিলালিপিত আয়ুংগেল হুমো নামৰ এগৰাকী মহিলাই তেওঁৰ মৃত স্বামী জো-ৰি অথবা জো-বিৰ আত্মিক কল্যাণৰ বাবে এটা ধৰ্মীয় গাঁথনি নিৰ্মাণ কৰাৰ কথা লিপিবদ্ধ আছে বুলি কোৱা হয়। শিলালিপিখনৰ শেষত তিব্বতী মন্ত্ৰ ''ওঁ মণে পদ্মে হুঁ'' (''Om mane padme hum'') উল্লেখ আছে।<ref>{{harvcol|Buranjiye Porokha Biswanath Prantar|p=37}}</ref> ওচৰৰ পাহাৰৰ পাদদেশৰ আন প্ৰত্নস্থলীসমূহতো একেধৰণৰ তিব্বতী বৌদ্ধ শিলালিপিৰ তথ্য পোৱা গৈছে। শদিয়া–ৰ'ইং অঞ্চলত ''ওঁ মণি পদ্মে হুঁ'' (''Om mani padme hum'') মন্ত্ৰ খোদিত এখন শিল উদ্ধাৰ হোৱা বুলি উল্লেখ আছে। আনহাতে ডিমাচাং নিউ বেটালিত ''Om mane peme hum'' মন্ত্ৰ খোদিত এখন তিব্বতী শিলালিপি আৰু ''Om mane peme hum'' তথা ''Om Bajra Guru peme Chije hum Shri'' মন্ত্ৰ খোদিত আন এটা সামগ্ৰী লিপিবদ্ধ কৰা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Indian Archaeology 1997–98|p=}}</ref> ইয়াৰ উপৰি সেই সময়ৰ লখিমপুৰ জিলাৰ [[গহপুৰ]] অঞ্চলত তিব্বতী বৌদ্ধধৰ্মৰ ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠানত ব্যৱহাৰ কৰা এটা [[বজ্ৰ]] ঘণ্টা উদ্ধাৰ হৈছিল। এই আৱিষ্কাৰসমূহে উত্তৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰ–অৰুণাচলৰ পাহাৰৰ পাদদেশৰ অঞ্চলত তিব্বতী বৌদ্ধধৰ্মৰ সৈতে ধৰ্মীয় যোগাযোগ আছিল বুলি সূচায়। অৱশ্যে এই প্ৰমাণসমূহে নিজে নক্সাপৰ্বতৰ নিৰ্মাণকাৰী বা ৰাজনৈতিক আনুগত্য চিনাক্ত নকৰে। [[File:Buddhist mantra carved on a stone, Cheta Nalha near Roing town, Lower Dibang Valley district- RIWATCH Museum.jpg|thumb|ৰ'ইঙৰ ওচৰৰ চেতাত উদ্ধাৰ হোৱা ''ওঁ মণি পদ্মে হুঁ'' বৌদ্ধ মন্ত্ৰ খোদিত শিল।]] ==স্থাপত্য== প্ৰত্নতাত্ত্বিক খননকাৰ্যত অলংকৃত শিলৰ স্তম্ভ, স্তম্ভৰ ভেটি, শিলৰ খুঁটাৰ সহায়ক গাঁথনি, ইটা আৰু শিলৰ ভেটি তথা স্থাপত্যৰ ভগ্নাংশ উদ্ধাৰ হৈছে। এই অৱশেষসমূহে বসতিস্থলীখনৰ ভিতৰত বৃহৎ গাঁথনিৰ অস্তিত্বৰ ইংগিত দিয়ে আৰু নিৰ্মাণকাৰ্যত শিল আৰু ইটা উভয়ৰে ব্যৱহাৰ হোৱা বুলি সূচায়।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=163–166}}</ref> প্ৰত্নস্থলীখনত উদ্ধাৰ হোৱা অলংকৰণসমূহৰ ভিতৰত খোদিত স্থাপত্যশিল, বালিশিলৰ ভাস্কৰ্যখচিত স্তম্ভ আৰু অলংকৃত গাঁথনিৰ ভগ্নাংশ আছে। এই অৱশেষসমূহে উন্নত শিল্প আৰু স্থাপত্য পৰম্পৰাৰ অস্তিত্ব সূচায়।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=163–166}}</ref> টাডাৰ (২০১১) মতে, খোদিত স্তম্ভসমূহৰ কিছুমান [[অসম ৰাজ্যিক সংগ্ৰহালয়]], [[গুৱাহাটী]]লৈ স্থানান্তৰ কৰা হৈছিল। তেওঁ লগতে উল্লেখ কৰিছে যে প্ৰত্নস্থলীখনৰ ভিতৰত এই স্তম্ভসমূহ মূলতঃ স্থাপন কৰা স্থানটোও চিনাক্ত কৰা হৈছিল। সেই স্থানৰ ধ্বংসাৱশেষসমূহৰ ভিতৰত এটা শিলৰ ভেটি আৰু কেইটামান শিলৰ স্তম্ভ আছিল। তাত উদ্ধাৰ হোৱা গ্ৰেনাইট শিলৰ এটা ভগা অংশ সম্ভৱতঃ এটা [[শিৱলিংগ]] আছিল।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=166–173}}</ref> ইয়াৰ পৰা খোদিত স্তম্ভসমূহ থকা গাঁথনিটো এটা মন্দিৰ হ'ব পাৰে বুলি সূচায়। এ. কে. ঠাকুৰৰ মতে, প্ৰত্নস্থলীখনৰ বালিশিলৰ আঠটা স্তম্ভত মানুহ, উদ্ভিদ আৰু চৰাই তথা সৰীসৃপকে ধৰি বিভিন্ন প্ৰাণীৰ প্ৰাকৃতিক আকৃতি খোদিত আছে। এই আকৃতিসমূহ শিলৰ পৃষ্ঠৰ পৰা ওলাই অহা ভাস্কৰ্যৰূপে খোদিত কৰা হৈছে। নিৰ্মাণৰ ফালৰ পৰা তুলনামূলকভাৱে সৰল হ'লেও এই ভাস্কৰ্যসমূহত স্থানীয় শিল্প পৰম্পৰাৰ প্ৰতিফলন দেখা যায়। এইবোৰক প্ৰত্নস্থলীখনত বসবাস কৰা লোকসকলৰ সামাজিক, সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় জীৱনৰ প্ৰতিনিধিত্বমূলক নিদৰ্শন হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>{{harvcol|Thakur|2004|p=1191}}</ref> ঠাকুৰে উল্লেখ কৰিছে যে মানুহৰ আকৃতিসমূহত জনজাতীয় মুখমণ্ডলৰ বৈশিষ্ট্য দেখা যায় আৰু এইবোৰত তান্ত্ৰিক বৌদ্ধ পৰম্পৰাৰ প্ৰভাৱ প্ৰতিফলিত হ'ব পাৰে। আকৃতিসমূহ সাধাৰণতে সক্ৰিয় ভংগিমাত দেখুওৱা হৈছে। ইয়াত গতি আৰু অভিব্যক্তিৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছে।<ref>{{harvcol|Thakur|2004|p=1191}}</ref> নক্সাপৰ্বতৰ গাঁথনিসমূহত ব্যৱহৃত কাটি সমান কৰা শিলসমূহতো বহুতো খোদিত প্ৰতীক আৰু শিলকটীয়া মিস্ত্ৰীৰ চিহ্ন পোৱা যায়। জ্যামিতিক, অজ্যামিতিক আৰু চিত্ৰলিপিসদৃশ আকৃতিকে ধৰি চল্লিশটাতকৈ অধিক পৃথক প্ৰতীক চিনাক্ত কৰা হৈছে।<ref>{{harvcol|Thakur|2004|p=1191}}</ref> ঠাকুৰে লগতে লক্ষ্য কৰিছে যে এই প্ৰতীকসমূহৰ কেইবাটাও ত্ৰয়োদশ–চতুৰ্দশ শতিকাৰ মন্দিৰ চৌহদ [[মালিনী থান]]ত পোৱা চিহ্নসমূহৰ সৈতে সাদৃশ্যপূৰ্ণ। ইয়াৰ পৰা অৰুণাচল প্ৰদেশৰ বিভিন্ন প্ৰত্নস্থলীত একেধৰণৰ শিলকটা শিল্প পৰম্পৰাৰ ধাৰাবাহিকতা আছিল বুলি সূচায়।<ref>{{harvcol|Thakur|2004|p=1191}}</ref> ===প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱস্থা=== নক্সাপৰ্বতৰ ওপৰৰ বসতিস্থলীখন মাটি আৰু শিল উভয়ৰে নিৰ্মিত প্ৰতিৰক্ষা প্ৰাচীৰে সুৰক্ষিত কৰিছিল। পলসুৱা মাটিৰে নিৰ্মিত আৰু পৰিখাৰে আগুৰা মাটিৰ প্ৰতিৰক্ষা প্ৰাচীৰটো প্ৰায় ৬২০ মিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ আছিল। এই প্ৰাচীৰটো বসতিস্থলীখনৰ ভিতৰুৱা পথ হিচাপেও ব্যৱহৃত হৈ থাকিব পাৰে।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=167–168}}</ref> ইয়াৰ পৰা পৃথককৈ বালিশিলৰ খণ্ডেৰে নিৰ্মিত এটা শিলৰ প্ৰতিৰক্ষা প্ৰাচীৰ বসতিস্থলীখনৰ দক্ষিণ দিশে প্ৰায় ৩০০ মিটাৰ বিস্তৃত আছিল। টাডাই (২০১১) এই গাঁথনিটোক প্ৰত্নস্থলীখনৰ প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱস্থাৰ অংশ হিচাপে ব্যাখ্যা কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, মূল অৱস্থাত এই প্ৰাচীৰটোৱে ওপৰৰ আৰু তলৰ বসতিস্থলী দুখনক সংযোগ কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Tada|2011|p=168}}</ref> ===বসতিৰ বিন্যাস=== প্ৰত্নতাত্ত্বিক অনুসন্ধানসমূহত নক্সাপৰ্বতক ওপৰৰ আৰু তলৰ দুটা বসতিস্থলীত বিভক্ত কৰা হৈছিল বুলি প্ৰকাশ পাইছে। প্ৰায় ২.৭৬ হেক্টৰ বিস্তৃত ওপৰৰ বসতিস্থলীখন এটা অধিক উচ্চতাৰ সমতল পাহাৰীয়া অংশত অৱস্থিত আছিল আৰু প্ৰতিৰক্ষা গাঁথনিৰে আগুৰা আছিল। তলৰ বসতিস্থলীখন প্ৰায় ৪ হেক্টৰ বিস্তৃত আছিল আৰু বৰগাং নদীৰ বাওঁপাৰে বিস্তৃত হৈ আছিল।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=163, 169–170}}</ref> ওপৰৰ বসতিস্থলীখনত প্ৰধান স্থাপত্যৰ অৱশেষ, শিলৰ ভাস্কৰ্য আৰু ৰাজহুৱা ব্যৱহাৰৰ গাঁথনিসমূহ আছিল। আনহাতে তলৰ বসতিস্থলীখনত সাধাৰণ লোকসকলে তুলনামূলকভাৱে কম মজবুত ঘৰসমূহত বসবাস কৰিছিল বুলি প্ৰতীয়মান হয়।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=169–170, 180–181}}</ref> ===জলব্যৱস্থাপনা=== খননকাৰ্যত নক্সাপৰ্বতৰ এটা উন্নত জলব্যৱস্থাপনা প্ৰণালীৰ প্ৰমাণ পোৱা গৈছে। এই প্ৰণালীত এটা শিলৰ কুঁৱা, খাপৰিৰ আঙঠিৰে নিৰ্মিত কুঁৱা, এটা বৃহৎ আয়তাকাৰ জলাধাৰ আৰু পানী সংৰক্ষণৰ বাবে এটা পুখুৰী অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=166–170}}</ref> তলৰ বসতিস্থলীখনত উদ্ধাৰ হোৱা খাপৰিৰ আঙঠিযুক্ত কুঁৱাটো পোৰামাটিৰ আঙঠিসমূহ এটাৰ ওপৰত আন এটা সজাই মাটিৰ ভিতৰলৈ বহুৱাই নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ওপৰৰ বসতিস্থলীখনৰ ভিতৰত বালিশিলৰ খণ্ডেৰে নিৰ্মিত আন এটা বৃহৎ শিলৰ কুঁৱা পোৱা গৈছিল। এই কুঁৱাটোৰ চাৰিওফালে এটা চাতাল নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ পৰা বসতিস্থলীখনৰ আন্তঃগাঁথনিত কুঁৱাটোৰ গুৰুত্বৰ কথা সূচায়। শেহতীয়াকৈ প্ৰাচীন শিলৰ কুঁৱাটোৰ ওপৰত এখন সুৰক্ষামূলক ইটাৰ প্ৰাচীৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে।<ref>{{harvcol|Tada|2011|p=166}}</ref> প্ৰত্নস্থলীখনত প্ৰায় ২৬২ মিটাৰ দীঘল, ৩৮ মিটাৰ বহল আৰু ৪.৫ মিটাৰ গভীৰ এটা বৃহৎ আয়তাকাৰ জলাধাৰো আছে। জলাধাৰটোত পানী সোমোৱা আৰু ওলাই যোৱা নলা আছিল। ইয়াৰ লগতে পলস জমা হোৱাৰ বাবে এটা পৃথক কোঠা আছিল, যিয়ে পানী পৰিশোধনৰ ব্যৱস্থা হিচাপে কাম কৰিছিল। টাডাৰ (২০১১) মতে, এই ব্যৱস্থাই পানী সংৰক্ষণ আৰু জলব্যৱস্থাপনাৰ উন্নত জ্ঞানৰ পৰিচয় দিয়ে।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=168–169}}</ref> উত্তৰফালৰ প্ৰতিৰক্ষা প্ৰাচীৰৰ বাহিৰত প্ৰায় ৩০ × ৩১.৫ মিটাৰ পৰিমাপৰ এটা সৰু জলাধাৰো আছিল। এই জলাধাৰটো অতিৰিক্ত পানী সংৰক্ষণৰ সুবিধা হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল বুলি প্ৰতীয়মান হয়।<ref>{{harvcol|Tada|2011|p=169}}</ref> [[File:Terracotta Ring well found in Nakshaparvat.png|thumb|নক্সাপৰ্বতৰ তলৰ বসতিস্থলীত উদ্ধাৰ হোৱা খাপৰিৰ আঙঠিযুক্ত কুঁৱা।]] ===মৃৎপাত্ৰ=== নক্সাপৰ্বতত বৃহৎ পৰিমাণৰ মৃৎপাত্ৰ উদ্ধাৰ হৈছে। এই সংগ্ৰহত বিভিন্ন আকৃতি আৰু আকাৰৰ, লগতে বিভিন্ন নিৰ্মাণকৌশলেৰে প্ৰস্তুত কৰা পাত্ৰ অন্তৰ্ভুক্ত। ইয়াৰ ভিতৰত হাতেৰে আৰু কুমাৰৰ চাকত নিৰ্মিত উভয় প্ৰকাৰৰ পাত্ৰ পোৱা গৈছে। মৃৎপাত্ৰসমূহ প্ৰত্নস্থলীখনৰ পৰা উদ্ধাৰ হোৱা প্ৰত্নতাত্ত্বিক সামগ্ৰীসমূহৰ অন্যতম প্ৰধান শ্ৰেণী। এইবোৰে ঘৰুৱা কাম-কাজ, সামগ্ৰী সংৰক্ষণৰ পদ্ধতি আৰু কাৰিকৰী উৎপাদনৰ বিষয়ে প্ৰমাণ প্ৰদান কৰে।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=181–183}}</ref> নক্সাপৰ্বতত উদ্ধাৰ হোৱা মৃৎপাত্ৰসমূহৰ অধিকাংশই ৰঙা ৰঙৰ পোৰামাটিৰ পাত্ৰ। ইয়াৰ ভিতৰত কলহ, গামলা, থাল, বাটি, সামগ্ৰী সংৰক্ষণৰ পাত্ৰ আৰু ৰন্ধনকাৰ্যত ব্যৱহৃত পাত্ৰ অন্তৰ্ভুক্ত। চাকত নিৰ্মিত আৰু হাতেৰে নিৰ্মিত উভয় প্ৰকাৰৰ পাত্ৰ উদ্ধাৰ হৈছে যদিও চাকত নিৰ্মিত পাত্ৰৰ সংখ্যা অধিক।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=181–182}}</ref> ইয়াৰ উপৰি সামান্য পৰিমাণৰ কাওলিন মাটিৰ পাত্ৰ আৰু চকচকীয়া আৱৰণযুক্ত পাত্ৰও চিনাক্ত কৰা হৈছে। টাডাই (২০১১) নক্সাপৰ্বতৰ কিছুমান চাকত নিৰ্মিত মৃৎপাত্ৰৰ সৈতে অসমৰ আমবাৰীৰ মধ্যযুগীয় স্তৰত উদ্ধাৰ হোৱা মৃৎপাত্ৰৰ সাদৃশ্য উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=182–183}}</ref> ===উদ্যোগ আৰু অৰ্থনীতি=== খননকাৰ্যত প্ৰায় ৫৭৬ বৰ্গমিটাৰ বিস্তৃত এটা লোহাৰ কাম-কাজৰ অঞ্চল চিনাক্ত কৰা হৈছিল। এই অঞ্চলত লোহা গলোৱাৰ পিছত ৰৈ যোৱা ধাতব মল, পোৰা মাটি আৰু ধাতুৰ কামৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আন অৱশেষ উদ্ধাৰ হৈছিল। টাডাই (২০১১) অনুমান কৰিছে যে প্ৰত্নস্থলীখনত ব্যৱহৃত লোহাৰ সঁজুলি আৰু নিৰ্মাণকাৰ্যৰ ধাতব সামগ্ৰীসমূহ সম্ভৱতঃ স্থানীয়ভাৱে উৎপাদন কৰা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=170–171}}</ref> ধানৰ অৱশেষ, সামগ্ৰী সংৰক্ষণৰ গাঁথনি আৰু কৃষিসঁজুলি উদ্ধাৰ হোৱাৰ পৰা কৃষি স্থানীয় অৰ্থনীতিৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ আছিল বুলি প্ৰমাণ পোৱা যায়। টাডাই (২০১১) মত প্ৰকাশ কৰিছে যে ইয়াৰ অধিবাসীসকলে পানী জমা কৰি কৰা ধান খেতিৰ পৰিৱৰ্তে শুকান মাটিত ধান খেতি কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=181–182}}</ref> ==প্ৰত্নতাত্ত্বিক গুৰুত্ব== নক্সাপৰ্বত অৰুণাচল প্ৰদেশৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ মধ্যযুগীয় প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান। [[ভীষ্মকনগৰ]], [[ৰুক্মিণীনগৰ দুৰ্গ]], [[গোম্চি]], [[তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ]], [[মালিনী থান]] আৰু অসম–অৰুণাচলৰ পাহাৰৰ পাদদেশৰ আন প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষসমূহৰ সৈতে নক্সাপৰ্বতে পূব হিমালয়ৰ পাদদেশৰ মধ্যযুগীয় বসতিস্থলী ব্যৱস্থাৰ বিষয়ে বুজাত সহায় কৰে।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=183–184}}</ref> তুলনামূলকভাৱে কমসংখ্যক মধ্যযুগীয় বসতিস্থলীত প্ৰত্নতাত্ত্বিক খননকাৰ্য চলোৱা এই অঞ্চলত নক্সাপৰ্বতে সংগঠিত জনবসতি, প্ৰতিৰক্ষামূলক স্থাপত্য আৰু উন্নত বস্তুগত সংস্কৃতিৰ প্ৰমাণ প্ৰদান কৰে।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=183–184}}</ref> প্ৰত্নস্থলীখনৰ দুৰ্গীকৃত বিন্যাস, ইটা আৰু শিলৰ স্থাপত্যৰ অৱশেষ, খাপৰিৰ আঙঠিযুক্ত কুঁৱা, পৰিকল্পিত জলব্যৱস্থাপনা প্ৰণালী, বালিশিলৰ ভাস্কৰ্যখচিত স্তম্ভ আৰু শিলকটীয়া মিস্ত্ৰীৰ চিহ্নসমূহে উচ্চ পৰ্যায়ৰ পৰিকল্পনা আৰু কাৰিকৰী দক্ষতাৰ পৰিচয় দিয়ে।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=163–170}}</ref><ref>{{harvcol|Thakur|2004|p=1191}}</ref> টাডাই (২০১১) নক্সাপৰ্বতক পঞ্চদশ–ষোড়শ শতিকাৰ এখন জনজাতীয় বসতিস্থলী হিচাপে ব্যাখ্যা কৰিছে। যদিও কোনো শাসক ৰাজবংশক চিনাক্ত কৰা শিলালিপি উদ্ধাৰ হোৱা নাই, প্ৰত্নস্থলীখনৰ মৃৎপাত্ৰ, ভাস্কৰ্য পৰম্পৰা আৰু বস্তুগত সংস্কৃতিৰ জৰিয়তে ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ চুবুৰীয়া অঞ্চলসমূহৰ সৈতে সাংস্কৃতিক যোগাযোগৰ প্ৰমাণ পোৱা যায়। টাডাই লগতে উল্লেখ কৰিছে যে খননকাৰ্যত উদ্ধাৰ হোৱা অৱশেষসমূহৰ সৈতে সমসাময়িক আহোম বস্তুগত সংস্কৃতিৰ কোনো সাদৃশ্য দেখা নাযায়।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=183–184}}</ref> প্ৰত্নস্থলীখনৰ কেইবাটাও বৈশিষ্ট্যৰ সৈতে চুতীয়া ৰাজ্যৰ সৈতে পৰম্পৰাগতভাৱে সম্পৰ্কিত প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষসমূহৰ তুলনা কৰা হৈছে। এইবোৰৰ ভিতৰত ইটা আৰু শিলৰ ভেটিৰ ব্যৱহাৰ, শিলকটীয়া মিস্ত্ৰীৰ চিহ্নযুক্ত বালিশিলৰ স্তম্ভ, খাপৰিৰ আঙঠিযুক্ত কুঁৱা আৰু পাহাৰৰ পাদদেশত নিৰ্মিত দুৰ্গীকৃত বসতিস্থলী অন্তৰ্ভুক্ত। প্ৰত্নস্থলীখনৰ নিৰ্মাণকাল, বিশ্বনাথৰ ঠিক উত্তৰফালে থকা ইয়াৰ ভৌগোলিক অৱস্থান আৰু শদিয়া অঞ্চলৰ প্ৰত্নস্থলীসমূহৰ সৈতে থকা সাদৃশ্যৰ ভিত্তিত কিছুমান গৱেষকে নক্সাপৰ্বতক মধ্যযুগৰ অন্তিম সময়ছোৱাত চুতীয়া ৰাজ্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত ভূখণ্ডসমূহত বিকাশ লাভ কৰা বৃহত্তৰ সাংস্কৃতিক আৰু স্থাপত্য পৰম্পৰাৰ অংশ হিচাপে গণ্য কৰিছে। অৱশ্যে কোনো নিৰ্দিষ্ট ৰাজবংশৰ সৈতে ইয়াৰ প্ৰত্যক্ষ সম্পৰ্ক এতিয়াও প্ৰমাণিত হোৱা নাই।<ref>{{harvcol|Datta|1985|p=28}}</ref><ref>{{harvcol|Barua|1933|pp=271–272}}</ref><ref>{{harvcol|Shin|2020|pp=52–53}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist}} ==গ্ৰন্থপঞ্জী== {{refbegin}} * {{cite thesis |last=Tada |first=Tage |title=Archaeological Remains of Arunachal Pradesh (upto 16th Century) |type=PhD thesis |publisher=Rajiv Gandhi University |location=Doimukh |year=2011 |url=https://airs.org.in/wp-content/uploads/2024/08/history-tage-tada-compressed.pdf }} * {{cite journal |last=Thakur |first=A. K. |year=2004 |title=Pre-Historic Archaeological Remains of Arunachal Pradesh and People's Perception: An Overview |journal=Proceedings of the Indian History Congress |volume=65 |pages=1185–1196 |jstor=44144827 |url=https://www.jstor.org/stable/44144827 }} * {{cite journal |last1=Sarmah |first1=Nilam Nandini |last2=Ansari |first2=Shahida |year=2016 |title=Settlement and Subsistence Pattern of Nishis and Shertukpens of Kameng Valley, Arunachal Pradesh: An Ethnoarchaeological Perspective |journal=Bulletin of the Deccan College Post-Graduate and Research Institute |volume=76 |pages=225–231 |jstor=26264788 |url=https://www.jstor.org/stable/26264788 }} * {{cite journal |last=Shin |first=Jae-Eun |year=2020 |title=Descending from demons, ascending to kshatriyas: Genealogical claims and political process in pre-modern Northeast India, The Chutiyas and the Dimasas |journal=The Indian Economic and Social History Review |volume=57 |issue=1 |pages=49–75 |doi=10.1177/0019464619894134 |s2cid=213213265 }} * {{cite book |last=Datta |first=S. |title=The Mataks and their Kingdom |publisher=Chugh Publications |location=Allahabad |year=1985 |url=http://ignca.gov.in/Asi_data/72269.pdf }} * {{cite book |last=Barua |first=K. L. |title=Early History of Kamarupa |publisher=Lawyer's Book Stall |location=Calcutta |year=1933 }} * {{cite news |title=Possible historical structure unearthed during excavation in Sadiya |work=The Assam Tribune |date=30 March 2026 |url=https://assamtribune.com/assam/possible-historical-structure-unearthed-during-excavation-in-sadiya-1609998 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260331081808/https://assamtribune.com/assam/possible-historical-structure-unearthed-during-excavation-in-sadiya-1609998 |archive-date=31 March 2026 |url-status=live |access-date=30 May 2026 }} * {{cite book |title=বুৰঞ্জীয়ে পৰশা বিশ্বনাথ প্ৰান্তৰ |trans-title=Buranjiye Porokha Biswanath Prantar |language=as |publisher= |location= |year= |ref={{harvid|Buranjiye Porokha Biswanath Prantar}} }} * {{cite book |title=Indian Archaeology 1997–98: A Review |publisher=Archaeological Survey of India |location=New Delhi |year=2002 |ref={{harvid|Indian Archaeology 1997–98}} }} * {{cite book |last1=Bora |first1=D. K. |last2=Ashraf |first2=A. A. |last3=Dutta |first3=J. C. |title=Medieval Life at Naksaparvat |publisher=Directorate of Research, Government of Arunachal Pradesh |location=Itanagar |year=1997 |isbn=9788175160972 |ref={{harvid|Bora|Ashraf|Dutta|1997}} }} * {{cite journal |last=Ashraf |first=A. A. |title=Archaeological Remains and Further Prospects in Arunachal Pradesh |journal=Purātattva |issue=28 |year=1998 |pages=74–75 |publisher=Indian Archaeological Society |location=New Delhi }} {{refend}} ==লগতে চাওক== * [[ভীষ্মকনগৰ]] * [[ৰুক্মিণীনগৰ দুৰ্গ]] * [[ইটা দুৰ্গ]] * ৰামঘাট–তৰাছো ধ্বংসাৱশেষ * [[গোম্চি]] * [[মালিনী থান]] * [[তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ]] * [[চুতীয়া ৰাজ্য]] [[শ্ৰেণী:চুতীয়া ৰাজ্য]] lj1zt2uk8t5rr2w5bmyd5dx35lyac0y 648461 648460 2026-10-29T19:30:12Z Ananya Taye 28065 /* চুতীয়া ৰাজ্যৰ অন্যান্য প্ৰত্নস্থলীৰ সৈতে সাদৃশ্য */ 648461 wikitext text/x-wiki {{চমু বিৱৰণ|ভাৰতৰ অৰুণাচল প্ৰদেশৰ মধ্যযুগীয় প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান}} {{Infobox ancient site | name = নক্সাপৰ্বত | alternate_name = নক্সাপাহাৰ, নক্ষপৰ্বত (Nakshaparbat) | image = Seijesso ruin.jpg | alt = নক্সাপৰ্বতত উদ্ধাৰ হোৱা এটা ঘৰৰ শিলৰ ভেটিৰ ধ্বংসাৱশেষ | caption = নক্সাপৰ্বতত উদ্ধাৰ হোৱা এটা ঘৰৰ শিলৰ ভেটিৰ ধ্বংসাৱশেষ | map_alt = | map_type = | map_caption = | coordinates = {{coord|26.959776544551957|93.17000726047948|region:IN_type:landmark|display=inline}} | location = ডিচিং পাছো, পাক্কে-কেচাং জিলা, [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]], [[ভাৰত]] | type = পাহাৰৰ পাদদেশৰ দুৰ্গীকৃত বসতিস্থলী | part_of = | length = | width = | height = | builder = [[চুতীয়া ৰাজ্য]]<ref name="Gogoi1994p21"/><ref name="Aalekh2025">{{cite web |title=Aalekh, Volume IV, Issue VII |publisher=Assam State Museum |year=2025 |url=https://axomuseum.in/asmt/docs/Aalekh%20Vol%20-%20IV%20(Issue%20VII).pdf |access-date=29 June 2026 |quote=According to Archaeological Research, the remains were constructed by the kings of Chutiya dynasty between 14th- and 15th centuries. The brick wall, which was built by the Chutiya king Mukta Dharmanarayana in 1442, contained the stone marks discovered in the Tameswari Temple. This information demonstrates that Chutiya monarchs built all these structures, including the Naksha parvat during the same period.}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | material = ইটা, বালিশিল আৰু মাটিৰ গাঁথনি | built = ত্ৰয়োদশ–ষোড়শ শতিকা<ref name="dating">"The medieval life at Naksaparvat, in the district of East Kameng in Arunachal Pradesh is based on material evidences collected from the excavation carried out during 1985-1991. Naksaparvat excavation was the first horizontal excavation covering a wide area anywhere in the North East India. Through this excavation of Naksaparvat, it was possible to give a picture of the life of the people during the 14th-15th centuries in one of the remotest corner of India against a tribal background." {{harvcol|Bora|Ashraf|Dutta|1997}}; "In Kameng valley of West Kameng district, D.K. Bora excavated the site of Naksaparvat (26º 57´N. and 93º 12´E.) during 1988 to 1991. This site brought to light remains of a medieval settlement dated to 13th-16th century A. D." {{harvcol|Sarmah|Ansari|2016|p=227}}; "Noksaparvat at the foot of east Kamen hills, on the left bank of the river Borgong belongs to the 15th-16th century A.D." {{harvcol|Ashraf|1998|p=74}}; "Nakshaparvat is a residential complex and is dated to 15th-16th century." {{harvcol|Thakur|2004|p=1191}}</ref> | abandoned = | epochs = মধ্যযুগ | dependency_of = | occupants = | event = | excavations = ১৯৮৫–১৯৯১ | archaeologists = ডি. কে. বৰা | condition = ধ্বংসাৱশেষ | ownership = | management = | public_access = | website = | notes = }} '''নক্সাপৰ্বত''' ({{lang-en|Naksaparvat}}; বিকল্প বানান ''Nakshaparbat'') ভাৰতৰ [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ত অৱস্থিত এটা মধ্যযুগীয় প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান। পূব কামেং অঞ্চলৰ পাক্কে-কেচাং জিলাৰ পাহাৰৰ পাদদেশত বৰগাং নদীৰ বাওঁপাৰে অৱস্থিত এই প্ৰত্নস্থলীখনত এখন দুৰ্গীকৃত বসতিস্থলীৰ ধ্বংসাৱশেষ পোৱা গৈছে। প্ৰত্নস্থলীখনত ওপৰৰ আৰু তলৰ দুটা বসতি অঞ্চল, খাপৰিৰ আঙঠিৰে নিৰ্মিত কুঁৱা, শিলৰ কুঁৱা, শিল আৰু মাটিৰ প্ৰতিৰক্ষা প্ৰাচীৰ, ইটা আৰু শিলৰ ভেটি, চাংঘৰৰ গাঁথনিৰ সৈতে সম্পৰ্কিত শিলৰ খুঁটা বা স্তম্ভ, অন্যান্য স্থাপত্যৰ অৱশেষ, খোদিত শিলৰ স্তম্ভ, মৃৎপাত্ৰৰ সংগ্ৰহ আৰু লোহাৰ কাম-কাজৰ প্ৰমাণ পোৱা গৈছে।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=162–163}}</ref> প্ৰত্নস্থলীখন ত্ৰয়োদশৰ পৰা ষোড়শ শতিকাৰ মধ্যযুগীয় সময়ছোৱাত নিৰ্মিত হৈছিল বুলি জনা যায়।<ref name="dating"/> ইয়াক সাধাৰণতে [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Aalekh, Volume IV, Issue VII |publisher=Assam State Museum |year=2025 |url=https://axomuseum.in/asmt/docs/Aalekh%20Vol%20-%20IV%20(Issue%20VII).pdf |access-date=29 June 2026 |quote=According to Archaeological Research, the remains were constructed by the kings of the Chutiya dynasty between the 14th and 15th centuries. The brick wall, which was built by the Chutiya king Mukta Dharmanarayana in 1442, contained the stone marks discovered in the Tameswari Temple. This information demonstrates that Chutiya monarchs built all these structures, including the Naksha parvat, during the same period.}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ঐতিহাসিক নিত্যনন্দ গগৈয়ে চুতীয়া ৰাজ্যৰ পশ্চিম আৰু উত্তৰ সীমাৰ পুনৰ্গঠনত নক্সাপৰ্বতৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষসমূহ বিশেষভাৱে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ এই স্থানক ''নক্সাপাহাৰ'' (''Naxapahar'') নামেৰে উল্লেখ কৰিছিল। গগৈয়ে শদিয়াৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষ, ৰামঘাট–তৰাছো ধ্বংসাৱশেষ| আৰু বৰগাং তথা ডিকাল নদীৰ সংগমস্থলীৰ ওচৰত অৱস্থিত নক্সাপাহাৰত পোৱা শিলসমূহৰ চিহ্নৰ মাজত সাদৃশ্য লক্ষ্য কৰিছিল। এই প্ৰত্নতাত্ত্বিক সাদৃশ্যৰ লগতে চতুৰ্দশ আৰু পঞ্চদশ শতিকাৰ চুতীয়া শিলালিপিসমূহৰ ভিত্তিত তেওঁ যুক্তি আগবঢ়াইছিল যে চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনত বিভিন্ন সময়ত বৰ্তমানৰ অৰুণাচল প্ৰদেশৰ কিছুমান অংশ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল আৰু ৰাজ্যখন সংলগ্ন ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰে পশ্চিমে [[বিশ্বনাথ চাৰিআলি|বিশ্বনাথ]]ৰ দিশলৈ বিস্তৃত হৈছিল।<ref name="Gogoi1994p21">{{cite thesis |last=Gogoi |first=Nityananda |title=Historical Geography of Medieval Assam |type=PhD thesis |publisher=Gauhati University |year=1994 |pages=21–22 |url=https://www.scribd.com/document/628543688/241008-2 |quote=During the days of his successors, this kingdom[Chutia], at times, included besides the regions as mentioned above, also a part of the hilly province of present Arunachal Pradesh inclusive of Itānagar, its present capital, and its adjacent territories in the Brahmaputra valley as far west as to the river Bargāng near Biswanath in the Sonitpur District. Similar marks on stones found in the old archaeological ruins in Sadiyā, on the bank of the Buroi River and in the Naxāpāhār at the confluence of the Bargāng and the Dikal rivers inside Arunachal Pradesh, support this belief.}}</ref> নক্সাপৰ্বত সম্ভৱতঃ [[ইটা দুৰ্গ]], বুৰৈৰ ৰামঘাট–তৰাছো, [[গোম্চি]], [[ৰুক্মিণীনগৰ দুৰ্গ|ৰুক্মিণীনগৰ]], আদি স্থানৰ দৰে পাহাৰৰ পাদদেশত নিৰ্মিত এখন দুৰ্গীকৃত বসতিস্থলী আছিল। এই দুৰ্গীকৃত বসতিস্থলীখনক চুতীয়া ৰজা ''গৌৰীনাৰায়ণ''ৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত বুলি কোৱা পাহাৰীয়া দুৰ্গসমূহৰ শৃংখলাৰ সৈতে সম্ভাব্যভাৱে সম্পৰ্কিত কৰিব পাৰি। চুতীয়া বুৰঞ্জীসমূহৰ মতে, গৌৰীনাৰায়ণে নিজৰ ৰাজ্য সুসংহত কৰাৰ পিছত পাহাৰৰ পাদদেশজুৰি এলানি দুৰ্গ নিৰ্মাণ কৰাৰ লগতে বৃহৎ পুখুৰী খন্দাইছিল আৰু মন্দিৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Momin |first=Mignonette |chapter=Socio-Economic Linkages in the 'Decline' of Pragjyotisa-Kamarupa |editor-last=Qadri |editor-first=F. A. |title=Society and Economy in North-East India |volume=2 |publisher=Regency Publications |location=New Delhi |year=2004 |page=48 |quote=One was by constructing a line of forts backed by roads along the foothills, as seems to be attested by the ruins of fortifications that lie at the foot of the hills of Arunachal Pradesh.}}</ref><ref>{{cite book |last=Brown |first=W. B. |title=An Outline Grammar of the Deori Chutiya Language |publisher=Assam Secretariat Printing Office |location=Shillong |year=1895 |pages=75, 84 |quote=Returning with his bride to his chosen seat of government, he (Gaurinarayan) sought no further extension of his dominions, but directed his whole attention to the improvement of what he had acquired and to the consolidation of his power. He built a line of forts along the foot of the hills, probably to restrain the hungry barbarians, his former countrymen; made large tanks and founded temples.}}</ref> অৰুণাচল প্ৰদেশৰ পদ্ধতিগতভাৱে খনন কৰা মধ্যযুগীয় প্ৰত্নস্থলীসমূহৰ ভিতৰত নক্সাপৰ্বত অন্যতম। পূব হিমালয়ৰ পাদদেশৰ অঞ্চলত মধ্যযুগীয় বসতিৰ বিন্যাস, দুৰ্গীকৰণ ব্যৱস্থা আৰু বস্তুগত সংস্কৃতি বুজাৰ ক্ষেত্ৰত ইয়াক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰত্নস্থলী হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=162–163}}</ref> [[File:Stone pillars of a Stilt house from Naksaparvat.jpg|thumb|নক্সাপৰ্বতত উদ্ধাৰ হোৱা চাংঘৰৰ গাঁথনি ধৰি ৰখা শিলৰ খুঁটাসমূহ।]] ==বিৱৰণ== নক্সাপৰ্বত মাটিৰ প্ৰতিৰক্ষা গাঁথনিৰে আগুৰা এখন দুৰ্গীকৃত বসতিস্থলী। প্ৰত্নতাত্ত্বিক অনুসন্ধানসমূহত বাসস্থানৰ অৱশেষ, স্থাপত্যৰ ভেটি, খাপৰিৰ আঙঠিৰে নিৰ্মিত কুঁৱা, মৃৎপাত্ৰ, শিলৰ স্থাপত্যৰ ভগ্নাংশ আৰু অলংকৃত স্তম্ভ উদ্ধাৰ হৈছে। এই অৱশেষসমূহে উন্নত নিৰ্মাণ-পৰম্পৰাসম্পন্ন এখন সংগঠিত বসতিস্থলীৰ উপস্থিতি সূচায়।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=163–170}}</ref> প্ৰত্নস্থলীখন ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ সৈতে পূব হিমালয় অঞ্চলক সংযোগ কৰা পথসমূহৰ ওপৰত দৃষ্টি ৰাখিব পৰা পাহাৰৰ পাদদেশৰ এটা কৌশলগত স্থানত অৱস্থিত। ইয়াৰ অৱস্থানে মধ্যযুগত এই ঠাইখন প্ৰশাসনিক, প্ৰতিৰক্ষামূলক অথবা বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাপে কাম কৰি থাকিব পাৰে বুলি সূচায়।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=162–163}}</ref> ==চুতীয়া ৰাজ্যৰ অন্যান্য প্ৰত্নস্থলীৰ সৈতে সাদৃশ্য== নক্সাপৰ্বতত এতিয়ালৈকে ইয়াৰ নিৰ্মাণকাৰী অথবা ৰাজনৈতিক আনুগত্য চিনাক্ত কৰা কোনো শিলালিপি উদ্ধাৰ হোৱা নাই যদিও কেইবাটাও প্ৰত্নতাত্ত্বিক আৰু ঐতিহাসিক পৰ্যবেক্ষণৰ ভিত্তিত পণ্ডিত আৰু গৱেষকসকলে এই প্ৰত্নস্থলীখনৰ সৈতে অসম–অৰুণাচলৰ পাহাৰৰ পাদদেশত অৱস্থিত চুতীয়া যুগৰ পৰিচিত প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষসমূহৰ সাদৃশ্য উল্লেখ কৰিছে। প্ৰত্নস্থলীখনৰ নিৰ্মাণকাল আনুমানিক ত্ৰয়োদশৰ পৰা ষোড়শ শতিকা বুলি নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{harvcol|Thakur|2004|p=1191}}</ref><ref>{{harvcol|Sarmah|Ansari|2016|p=227}}</ref> এই সময়ছোৱা চুতীয়া ৰাজ্যৰ শাসনকালৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে মিলে। ঐতিহাসিকসকলে চুতীয়া ৰাজ্য পশ্চিমে অন্ততঃ বৰ্তমানৰ [[বিশ্বনাথ জিলা|বিশ্বনাথ]]লৈকে বিস্তৃত আছিল বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে। এই অঞ্চল নক্সাপৰ্বতৰ পাহাৰৰ পাদদেশৰ ঠিক দক্ষিণফালে অৱস্থিত।<ref>"Robinson and following him, N. N. Acharyya, are of the opinion that the Chutiya kingdom extended up to Viswanath in the present Darrang district of Assam." {{harvcol|Datta|1985|p=28}}</ref> স্থাপত্যৰ ফালৰ পৰাও নক্সাপৰ্বতত মধ্যযুগীয় চুতীয়া ৰাজ্যৰ সৈতে পৰম্পৰাগতভাৱে সম্পৰ্কিত আন প্ৰত্নস্থলীসমূহৰ কেইবাটাও বৈশিষ্ট্য দেখা যায়। খননকাৰ্যত উদ্ধাৰ হোৱা গাঁথনিসমূহত বৃহৎ ইটাৰ ভেটি, কাটি সমান কৰা শিলৰ ভেটি, বালিশিলৰ খুঁটা, খাপৰিৰ আঙঠিৰে নিৰ্মিত কুঁৱা, খটখটীয়া বা ঢাপযুক্ত ভেটি, শিল আৰু মাটিৰ সংমিশ্ৰণেৰে নিৰ্মিত প্ৰতিৰক্ষা প্ৰাচীৰ আৰু তুলনামূলকভাৱে পাতল ওপৰিভাগৰ গাঁথনিৰ সৈতে গাঁথনি কৰা ভিত্তি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।{{sfn|Tada|2011|pp=164–166}} একেধৰণৰ ইটা আৰু শিলৰ ভেটিযুক্ত নিৰ্মাণৰ নিদৰ্শন [[ভীষ্মকনগৰ]], [[ৰুক্মিণীনগৰ দুৰ্গ]], [[গোম্চি]], বুৰৈ বা ৰামঘাট–তৰাছো, [[তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ]]ৰ চৌহদ আৰু শদিয়া অঞ্চলৰ আন প্ৰত্নস্থলীসমূহত পোৱা গৈছে। ৰামঘাট–তৰাছো বা বুৰৈ প্ৰত্নস্থলীৰ পৰা কেইমাইলমান পূবফালে উজনি বালিজান অঞ্চলতো একেধৰণৰ আন এটা ইটাৰ ভেটি আৱিষ্কাৰ কৰা হৈছে। বস্তুগত সংস্কৃতিৰ ক্ষেত্ৰতো নক্সাপৰ্বতৰ সৈতে ভীষ্মকনগৰৰ সাদৃশ্য পোৱা যায়। নক্সাপৰ্বতত উদ্ধাৰ হোৱা মৃৎপাত্ৰসমূহৰ অধিকাংশই ৰঙা ৰঙৰ পোৰামাটিৰ পাত্ৰ। ইয়াত হাতেৰে নিৰ্মিত পাত্ৰতকৈ কুমাৰৰ চাকত নিৰ্মিত পাত্ৰৰ সংখ্যা অধিক। উদ্ধাৰ হোৱা পাত্ৰসমূহৰ ভিতৰত কলহ, গামলা, থাল, বাটি, সামগ্ৰী সংৰক্ষণৰ পাত্ৰ আৰু ৰন্ধনকাৰ্যত ব্যৱহৃত পাত্ৰ অন্তৰ্ভুক্ত। টাডাই উল্লেখ কৰিছে যে ভালদৰে পৰিশোধিত মাটিৰে কুমাৰৰ চাকত নিৰ্মিত কিছুমান পাত্ৰৰ সৈতে অসমৰ আমবাৰীৰ মধ্যযুগীয় স্তৰত উদ্ধাৰ হোৱা মৃৎপাত্ৰৰ সাদৃশ্য আছে। তেওঁ প্ৰত্নস্থলীখনত সামান্য পৰিমাণৰ কাওলিন মাটিৰ পাত্ৰও পোৱা গৈছিল বুলি উল্লেখ কৰিছে।{{sfn|Tada|2011|pp=182–183}} ভীষ্মকনগৰতো টাডাই মূলতঃ ৰঙা ৰঙৰ চাকত নিৰ্মিত মৃৎপাত্ৰৰ উল্লেখ কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত বাটি, থাল, আধাৰৰ ওপৰত স্থাপিত থাল, মুখেৰে পানী ঢালিব পৰা পাত্ৰ আৰু কলহ অন্তৰ্ভুক্ত। তেওঁ উল্লেখ কৰিছে যে ভীষ্মকনগৰৰ উৎকৃষ্ট মানৰ মৃৎপাত্ৰসমূহৰ সৈতে আমবাৰীত খননকাৰ্যত উদ্ধাৰ হোৱা মৃৎপাত্ৰৰ ঘনিষ্ঠ সাদৃশ্য আছে। ভীষ্মকনগৰতো কাওলিন মাটিৰে নিৰ্মিত পাত্ৰ উদ্ধাৰ হৈছে।{{sfn|Tada|2011|p=115}} [[File:Brick Plith of House Naksaparvat.png|thumb|ঐতিহাসিক নক্সাপৰ্বতত উদ্ধাৰ হোৱা এটা ঘৰৰ ইটাৰ ভেটি।]] প্ৰত্নস্থলীখনত উদ্ধাৰ হোৱা শিলেৰে নিৰ্মিত প্ৰায় সকলো নিৰ্মাণসামগ্ৰীতে, শিলৰ খুঁটা আৰু ফলকসমূহকে ধৰি, খোদিত প্ৰতীক অথবা শিলকটীয়া মিস্ত্ৰীৰ চিহ্ন পোৱা গৈছে। নক্সাপৰ্বতত এনে চল্লিশটাতকৈ অধিক চিহ্ন লিপিবদ্ধ কৰা হৈছে।<ref>{{harvcol|Thakur|2004|p=1191}}</ref> একেধৰণৰ চিহ্ন [[মালিনী থান]] আৰু অসম–অৰুণাচলৰ পাহাৰৰ পাদদেশত অৱস্থিত আন মধ্যযুগীয় প্ৰত্নস্থলীসমূহতো লিপিবদ্ধ কৰা হৈছে।<ref>{{harvcol|Thakur|2004|p=1191}}</ref> এই প্ৰত্নস্থলীসমূহৰ ভিতৰত ১৪৪২ খ্ৰীষ্টাব্দত নিৰ্মিত তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰৰ পৰিবেষ্টনী প্ৰাচীৰ, বুৰৈৰ ধ্বংসাৱশেষ আৰু শদিয়াৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক অঞ্চলৰ অন্তৰ্গত ইটা-শিলৰ পুখুৰী আৰু বুঢ়াবুঢ়ী থানৰ দৰে আন প্ৰত্নস্থলীসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত। ঐতিহাসিকসকলে মত প্ৰকাশ কৰিছে যে শদিয়া অঞ্চলৰ প্ৰত্নস্থলীসমূহ আৰু নক্সাপৰ্বতৰ ওচৰৰ বুৰৈৰ পাহাৰৰ পাদদেশৰ প্ৰত্নস্থলীসমূহৰ মাজৰ স্থাপত্যগত ধাৰাবাহিকতা, এই শিলৰ চিহ্নসমূহকে ধৰি, চুতীয়া সাংস্কৃতিক পৰিসৰৰ বিস্তৃত ভৌগোলিক পৰিসৰ সূচাব পাৰে।<ref>"Though the geographical extent of these rulers' power is not yet known in detail, according to Neog, the present-day North Lakhimpur district of Assam, which covers the find sites of most inscriptions, perhaps formed a part of their political dominion. If architectural continuity is admitted between the fortifications in the Sadiya region and the Burai river ruin site, it would be possible to believe that the kingdom of these rulers extended as far as the outer limit of Darrang district, to the westernmost extent of which Ahom conquerors settled the vanquished Chutiyas in the early part of the sixteenth century." {{harvcol|Shin|2020|pp=52–53}}</ref><ref>"A large number of these stones were found to contain marks, cut deeply into the sandstone... identical marks were found also in the marked stones found by Hannay in the fort near Sadiya assigned to Bhismak. It is therefore evident that the ruins near Sadiya and those on the banks of the Burai river can be assigned to the same period...The dynasty is evidently the line of Chutia kings who assumed the surname Pala." {{harvcol|Barua|1933|p=271}}</ref> ঐতিহাসিক নিত্যনন্দ গগৈয়ে বিশেষভাৱে নক্সাপৰ্বতৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষসমূহ, যাক তেওঁ ''নক্সাপাহাৰ'' বুলি উল্লেখ কৰিছিল, চুতীয়া ৰাজ্যৰ পশ্চিম আৰু উত্তৰ সীমাৰ পুনৰ্গঠনত ব্যৱহাৰ কৰিছিল। গগৈয়ে শদিয়াৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষ, বুৰৈৰ প্ৰত্নস্থলী আৰু বৰগাং তথা ডিকাল নদীৰ সংগমস্থলীৰ ওচৰত অৱস্থিত নক্সাপাহাৰত পোৱা শিলসমূহৰ একেধৰণৰ চিহ্নৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল। এই প্ৰমাণসমূহৰ লগতে চতুৰ্দশ আৰু পঞ্চদশ শতিকাৰ চুতীয়া শিলালিপিসমূহৰ ভিত্তিত তেওঁ যুক্তি আগবঢ়াইছিল যে চুতীয়া ৰাজ্য বিভিন্ন সময়ত বৰ্তমানৰ অৰুণাচল প্ৰদেশৰ কিছুমান অংশ সামৰি লৈছিল আৰু সংলগ্ন ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰে পশ্চিমে বিশ্বনাথৰ দিশলৈ বিস্তৃত হৈছিল।<ref name="Gogoi1994p21"/> আন সাদৃশ্যসমূহৰ ভিতৰত ভাস্কৰ্যশিল্পত সাপৰ আকৃতিৰ ব্যৱহাৰ উল্লেখযোগ্য। এই আকৃতিসমূহ তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ আৰু [[শদিয়া সৰ্প স্তম্ভ]]ত পোৱা সাপৰ আকৃতিৰ সৈতে সাদৃশ্যপূৰ্ণ। ইয়াৰ উপৰি শদিয়াৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক চৌহদত উদ্ধাৰ হোৱা খাপৰিৰ আঙঠিযুক্ত কুঁৱাৰ সৈতে নক্সাপৰ্বতৰ কুঁৱাসমূহৰ সাদৃশ্য আছে।<ref>{{harvcol|The Assam Tribune|2026|loc=Sadiya excavation report}}</ref> নক্সাপৰ্বতৰ শিলৰ স্তম্ভসমূহৰ সৈতেও বুৰৈৰ প্ৰত্নস্থলীত চিনাক্ত কৰা স্তম্ভসমূহৰ সাদৃশ্য আছে। এই সাদৃশ্যসমূহে নক্সাপৰ্বত পূব হিমালয়ৰ পাদদেশত মধ্যযুগৰ অন্তিম সময়ছোৱাত বিকাশ লাভ কৰা একেটা বৃহত্তৰ সাংস্কৃতিক আৰু স্থাপত্য পৰম্পৰাৰ অংশ আছিল বুলি সূচায়। [[File:Sculptured Serpent pillar from Naksaparvat.png|thumb|নক্সাপৰ্বতত উদ্ধাৰ হোৱা সাপৰ আকৃতি খোদিত এটা অলংকৃত স্তম্ভ। ইয়াৰ সাপৰ আকৃতিসমূহ তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ আৰু [[শদিয়া সৰ্প স্তম্ভ]]ত পোৱা আকৃতিৰ সৈতে সাদৃশ্যপূৰ্ণ।]] ==বৌদ্ধ ধৰ্মৰ প্ৰভাৱ== কিছুমান প্ৰমাণে নক্সাপৰ্বত–বৰগাং পাহাৰৰ পাদদেশৰ অঞ্চল আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বৌদ্ধ ধৰ্মীয় প্ৰভাৱ আছিল বুলি সূচায়। টাডাই (২০১১) উল্লেখ কৰিছে যে নক্সাপৰ্বতত উদ্ধাৰ হোৱা কিছুমান বালিশিলৰ খোদিত স্তম্ভত তান্ত্ৰিক বৌদ্ধ ধৰ্মৰ প্ৰভাৱ দেখা যায়। অৱশ্যে আন আৱিষ্কাৰসমূহে শৈৱধৰ্ম আৰু প্ৰকৃতি উপাসনাৰ উপাদানকে ধৰি মিশ্ৰিত ধৰ্মীয় পৰিৱেশৰ অস্তিত্বৰ ইংগিত দিয়ে।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=173–177, 183}}</ref> বৰগাং–নক্সাপৰ্বত অঞ্চলৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এখন তিব্বতী ভাষাৰ শিলালিপিত আয়ুংগেল হুমো নামৰ এগৰাকী মহিলাই তেওঁৰ মৃত স্বামী জো-ৰি অথবা জো-বিৰ আত্মিক কল্যাণৰ বাবে এটা ধৰ্মীয় গাঁথনি নিৰ্মাণ কৰাৰ কথা লিপিবদ্ধ আছে বুলি কোৱা হয়। শিলালিপিখনৰ শেষত তিব্বতী মন্ত্ৰ ''ওঁ মণে পদ্মে হুঁ'' (''Om mane padme hum'') উল্লেখ আছে।<ref>{{harvcol|Buranjiye Porokha Biswanath Prantar|p=37}}</ref> ওচৰৰ পাহাৰৰ পাদদেশৰ আন প্ৰত্নস্থলীসমূহতো একেধৰণৰ তিব্বতী বৌদ্ধ শিলালিপিৰ তথ্য পোৱা গৈছে। শদিয়া–ৰ'ইং অঞ্চলত ''ওঁ মণি পদ্মে হুঁ'' (''Om mani padme hum'') মন্ত্ৰ খোদিত এখন শিল উদ্ধাৰ হোৱা বুলি উল্লেখ আছে। আনহাতে ডিমাচাং নিউ বেটালিত ''Om mane peme hum'' মন্ত্ৰ খোদিত এখন তিব্বতী শিলালিপি আৰু ''Om mane peme hum'' তথা ''Om Bajra Guru peme Chije hum Shri'' মন্ত্ৰ খোদিত আন এটা সামগ্ৰী লিপিবদ্ধ কৰা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Indian Archaeology 1997–98|p=}}</ref> ইয়াৰ উপৰি সেই সময়ৰ লখিমপুৰ জিলাৰ [[গহপুৰ]] অঞ্চলত তিব্বতী বৌদ্ধধৰ্মৰ ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠানত ব্যৱহাৰ কৰা এটা [[বজ্ৰ]] ঘণ্টা উদ্ধাৰ হৈছিল। এই আৱিষ্কাৰসমূহে উত্তৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰ–অৰুণাচলৰ পাহাৰৰ পাদদেশৰ অঞ্চলত তিব্বতী বৌদ্ধধৰ্মৰ সৈতে ধৰ্মীয় যোগাযোগ আছিল বুলি সূচায়। অৱশ্যে এই প্ৰমাণসমূহে নিজে নক্সাপৰ্বতৰ নিৰ্মাণকাৰী বা ৰাজনৈতিক আনুগত্য চিনাক্ত নকৰে। [[File:Buddhist mantra carved on a stone, Cheta Nalha near Roing town, Lower Dibang Valley district- RIWATCH Museum.jpg|thumb|ৰ'ইঙৰ ওচৰৰ চেতাত উদ্ধাৰ হোৱা ''ওঁ মণি পদ্মে হুঁ'' বৌদ্ধ মন্ত্ৰ খোদিত শিল।]] ==স্থাপত্য== প্ৰত্নতাত্ত্বিক খননকাৰ্যত অলংকৃত শিলৰ স্তম্ভ, স্তম্ভৰ ভেটি, শিলৰ খুঁটাৰ সহায়ক গাঁথনি, ইটা আৰু শিলৰ ভেটি তথা স্থাপত্যৰ ভগ্নাংশ উদ্ধাৰ হৈছে। এই অৱশেষসমূহে বসতিস্থলীখনৰ ভিতৰত বৃহৎ গাঁথনিৰ অস্তিত্বৰ ইংগিত দিয়ে আৰু নিৰ্মাণকাৰ্যত শিল আৰু ইটা উভয়ৰে ব্যৱহাৰ হোৱা বুলি সূচায়।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=163–166}}</ref> প্ৰত্নস্থলীখনত উদ্ধাৰ হোৱা অলংকৰণসমূহৰ ভিতৰত খোদিত স্থাপত্যশিল, বালিশিলৰ ভাস্কৰ্যখচিত স্তম্ভ আৰু অলংকৃত গাঁথনিৰ ভগ্নাংশ আছে। এই অৱশেষসমূহে উন্নত শিল্প আৰু স্থাপত্য পৰম্পৰাৰ অস্তিত্ব সূচায়।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=163–166}}</ref> টাডাৰ (২০১১) মতে, খোদিত স্তম্ভসমূহৰ কিছুমান [[অসম ৰাজ্যিক সংগ্ৰহালয়]], [[গুৱাহাটী]]লৈ স্থানান্তৰ কৰা হৈছিল। তেওঁ লগতে উল্লেখ কৰিছে যে প্ৰত্নস্থলীখনৰ ভিতৰত এই স্তম্ভসমূহ মূলতঃ স্থাপন কৰা স্থানটোও চিনাক্ত কৰা হৈছিল। সেই স্থানৰ ধ্বংসাৱশেষসমূহৰ ভিতৰত এটা শিলৰ ভেটি আৰু কেইটামান শিলৰ স্তম্ভ আছিল। তাত উদ্ধাৰ হোৱা গ্ৰেনাইট শিলৰ এটা ভগা অংশ সম্ভৱতঃ এটা [[শিৱলিংগ]] আছিল।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=166–173}}</ref> ইয়াৰ পৰা খোদিত স্তম্ভসমূহ থকা গাঁথনিটো এটা মন্দিৰ হ'ব পাৰে বুলি সূচায়। এ. কে. ঠাকুৰৰ মতে, প্ৰত্নস্থলীখনৰ বালিশিলৰ আঠটা স্তম্ভত মানুহ, উদ্ভিদ আৰু চৰাই তথা সৰীসৃপকে ধৰি বিভিন্ন প্ৰাণীৰ প্ৰাকৃতিক আকৃতি খোদিত আছে। এই আকৃতিসমূহ শিলৰ পৃষ্ঠৰ পৰা ওলাই অহা ভাস্কৰ্যৰূপে খোদিত কৰা হৈছে। নিৰ্মাণৰ ফালৰ পৰা তুলনামূলকভাৱে সৰল হ'লেও এই ভাস্কৰ্যসমূহত স্থানীয় শিল্প পৰম্পৰাৰ প্ৰতিফলন দেখা যায়। এইবোৰক প্ৰত্নস্থলীখনত বসবাস কৰা লোকসকলৰ সামাজিক, সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় জীৱনৰ প্ৰতিনিধিত্বমূলক নিদৰ্শন হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>{{harvcol|Thakur|2004|p=1191}}</ref> ঠাকুৰে উল্লেখ কৰিছে যে মানুহৰ আকৃতিসমূহত জনজাতীয় মুখমণ্ডলৰ বৈশিষ্ট্য দেখা যায় আৰু এইবোৰত তান্ত্ৰিক বৌদ্ধ পৰম্পৰাৰ প্ৰভাৱ প্ৰতিফলিত হ'ব পাৰে। আকৃতিসমূহ সাধাৰণতে সক্ৰিয় ভংগিমাত দেখুওৱা হৈছে। ইয়াত গতি আৰু অভিব্যক্তিৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছে।<ref>{{harvcol|Thakur|2004|p=1191}}</ref> নক্সাপৰ্বতৰ গাঁথনিসমূহত ব্যৱহৃত কাটি সমান কৰা শিলসমূহতো বহুতো খোদিত প্ৰতীক আৰু শিলকটীয়া মিস্ত্ৰীৰ চিহ্ন পোৱা যায়। জ্যামিতিক, অজ্যামিতিক আৰু চিত্ৰলিপিসদৃশ আকৃতিকে ধৰি চল্লিশটাতকৈ অধিক পৃথক প্ৰতীক চিনাক্ত কৰা হৈছে।<ref>{{harvcol|Thakur|2004|p=1191}}</ref> ঠাকুৰে লগতে লক্ষ্য কৰিছে যে এই প্ৰতীকসমূহৰ কেইবাটাও ত্ৰয়োদশ–চতুৰ্দশ শতিকাৰ মন্দিৰ চৌহদ [[মালিনী থান]]ত পোৱা চিহ্নসমূহৰ সৈতে সাদৃশ্যপূৰ্ণ। ইয়াৰ পৰা অৰুণাচল প্ৰদেশৰ বিভিন্ন প্ৰত্নস্থলীত একেধৰণৰ শিলকটা শিল্প পৰম্পৰাৰ ধাৰাবাহিকতা আছিল বুলি সূচায়।<ref>{{harvcol|Thakur|2004|p=1191}}</ref> ===প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱস্থা=== নক্সাপৰ্বতৰ ওপৰৰ বসতিস্থলীখন মাটি আৰু শিল উভয়ৰে নিৰ্মিত প্ৰতিৰক্ষা প্ৰাচীৰে সুৰক্ষিত কৰিছিল। পলসুৱা মাটিৰে নিৰ্মিত আৰু পৰিখাৰে আগুৰা মাটিৰ প্ৰতিৰক্ষা প্ৰাচীৰটো প্ৰায় ৬২০ মিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ আছিল। এই প্ৰাচীৰটো বসতিস্থলীখনৰ ভিতৰুৱা পথ হিচাপেও ব্যৱহৃত হৈ থাকিব পাৰে।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=167–168}}</ref> ইয়াৰ পৰা পৃথককৈ বালিশিলৰ খণ্ডেৰে নিৰ্মিত এটা শিলৰ প্ৰতিৰক্ষা প্ৰাচীৰ বসতিস্থলীখনৰ দক্ষিণ দিশে প্ৰায় ৩০০ মিটাৰ বিস্তৃত আছিল। টাডাই (২০১১) এই গাঁথনিটোক প্ৰত্নস্থলীখনৰ প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱস্থাৰ অংশ হিচাপে ব্যাখ্যা কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, মূল অৱস্থাত এই প্ৰাচীৰটোৱে ওপৰৰ আৰু তলৰ বসতিস্থলী দুখনক সংযোগ কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Tada|2011|p=168}}</ref> ===বসতিৰ বিন্যাস=== প্ৰত্নতাত্ত্বিক অনুসন্ধানসমূহত নক্সাপৰ্বতক ওপৰৰ আৰু তলৰ দুটা বসতিস্থলীত বিভক্ত কৰা হৈছিল বুলি প্ৰকাশ পাইছে। প্ৰায় ২.৭৬ হেক্টৰ বিস্তৃত ওপৰৰ বসতিস্থলীখন এটা অধিক উচ্চতাৰ সমতল পাহাৰীয়া অংশত অৱস্থিত আছিল আৰু প্ৰতিৰক্ষা গাঁথনিৰে আগুৰা আছিল। তলৰ বসতিস্থলীখন প্ৰায় ৪ হেক্টৰ বিস্তৃত আছিল আৰু বৰগাং নদীৰ বাওঁপাৰে বিস্তৃত হৈ আছিল।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=163, 169–170}}</ref> ওপৰৰ বসতিস্থলীখনত প্ৰধান স্থাপত্যৰ অৱশেষ, শিলৰ ভাস্কৰ্য আৰু ৰাজহুৱা ব্যৱহাৰৰ গাঁথনিসমূহ আছিল। আনহাতে তলৰ বসতিস্থলীখনত সাধাৰণ লোকসকলে তুলনামূলকভাৱে কম মজবুত ঘৰসমূহত বসবাস কৰিছিল বুলি প্ৰতীয়মান হয়।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=169–170, 180–181}}</ref> ===জলব্যৱস্থাপনা=== খননকাৰ্যত নক্সাপৰ্বতৰ এটা উন্নত জলব্যৱস্থাপনা প্ৰণালীৰ প্ৰমাণ পোৱা গৈছে। এই প্ৰণালীত এটা শিলৰ কুঁৱা, খাপৰিৰ আঙঠিৰে নিৰ্মিত কুঁৱা, এটা বৃহৎ আয়তাকাৰ জলাধাৰ আৰু পানী সংৰক্ষণৰ বাবে এটা পুখুৰী অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=166–170}}</ref> তলৰ বসতিস্থলীখনত উদ্ধাৰ হোৱা খাপৰিৰ আঙঠিযুক্ত কুঁৱাটো পোৰামাটিৰ আঙঠিসমূহ এটাৰ ওপৰত আন এটা সজাই মাটিৰ ভিতৰলৈ বহুৱাই নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ওপৰৰ বসতিস্থলীখনৰ ভিতৰত বালিশিলৰ খণ্ডেৰে নিৰ্মিত আন এটা বৃহৎ শিলৰ কুঁৱা পোৱা গৈছিল। এই কুঁৱাটোৰ চাৰিওফালে এটা চাতাল নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ পৰা বসতিস্থলীখনৰ আন্তঃগাঁথনিত কুঁৱাটোৰ গুৰুত্বৰ কথা সূচায়। শেহতীয়াকৈ প্ৰাচীন শিলৰ কুঁৱাটোৰ ওপৰত এখন সুৰক্ষামূলক ইটাৰ প্ৰাচীৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে।<ref>{{harvcol|Tada|2011|p=166}}</ref> প্ৰত্নস্থলীখনত প্ৰায় ২৬২ মিটাৰ দীঘল, ৩৮ মিটাৰ বহল আৰু ৪.৫ মিটাৰ গভীৰ এটা বৃহৎ আয়তাকাৰ জলাধাৰো আছে। জলাধাৰটোত পানী সোমোৱা আৰু ওলাই যোৱা নলা আছিল। ইয়াৰ লগতে পলস জমা হোৱাৰ বাবে এটা পৃথক কোঠা আছিল, যিয়ে পানী পৰিশোধনৰ ব্যৱস্থা হিচাপে কাম কৰিছিল। টাডাৰ (২০১১) মতে, এই ব্যৱস্থাই পানী সংৰক্ষণ আৰু জলব্যৱস্থাপনাৰ উন্নত জ্ঞানৰ পৰিচয় দিয়ে।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=168–169}}</ref> উত্তৰফালৰ প্ৰতিৰক্ষা প্ৰাচীৰৰ বাহিৰত প্ৰায় ৩০ × ৩১.৫ মিটাৰ পৰিমাপৰ এটা সৰু জলাধাৰো আছিল। এই জলাধাৰটো অতিৰিক্ত পানী সংৰক্ষণৰ সুবিধা হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল বুলি প্ৰতীয়মান হয়।<ref>{{harvcol|Tada|2011|p=169}}</ref> [[File:Terracotta Ring well found in Nakshaparvat.png|thumb|নক্সাপৰ্বতৰ তলৰ বসতিস্থলীত উদ্ধাৰ হোৱা খাপৰিৰ আঙঠিযুক্ত কুঁৱা।]] ===মৃৎপাত্ৰ=== নক্সাপৰ্বতত বৃহৎ পৰিমাণৰ মৃৎপাত্ৰ উদ্ধাৰ হৈছে। এই সংগ্ৰহত বিভিন্ন আকৃতি আৰু আকাৰৰ, লগতে বিভিন্ন নিৰ্মাণকৌশলেৰে প্ৰস্তুত কৰা পাত্ৰ অন্তৰ্ভুক্ত। ইয়াৰ ভিতৰত হাতেৰে আৰু কুমাৰৰ চাকত নিৰ্মিত উভয় প্ৰকাৰৰ পাত্ৰ পোৱা গৈছে। মৃৎপাত্ৰসমূহ প্ৰত্নস্থলীখনৰ পৰা উদ্ধাৰ হোৱা প্ৰত্নতাত্ত্বিক সামগ্ৰীসমূহৰ অন্যতম প্ৰধান শ্ৰেণী। এইবোৰে ঘৰুৱা কাম-কাজ, সামগ্ৰী সংৰক্ষণৰ পদ্ধতি আৰু কাৰিকৰী উৎপাদনৰ বিষয়ে প্ৰমাণ প্ৰদান কৰে।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=181–183}}</ref> নক্সাপৰ্বতত উদ্ধাৰ হোৱা মৃৎপাত্ৰসমূহৰ অধিকাংশই ৰঙা ৰঙৰ পোৰামাটিৰ পাত্ৰ। ইয়াৰ ভিতৰত কলহ, গামলা, থাল, বাটি, সামগ্ৰী সংৰক্ষণৰ পাত্ৰ আৰু ৰন্ধনকাৰ্যত ব্যৱহৃত পাত্ৰ অন্তৰ্ভুক্ত। চাকত নিৰ্মিত আৰু হাতেৰে নিৰ্মিত উভয় প্ৰকাৰৰ পাত্ৰ উদ্ধাৰ হৈছে যদিও চাকত নিৰ্মিত পাত্ৰৰ সংখ্যা অধিক।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=181–182}}</ref> ইয়াৰ উপৰি সামান্য পৰিমাণৰ কাওলিন মাটিৰ পাত্ৰ আৰু চকচকীয়া আৱৰণযুক্ত পাত্ৰও চিনাক্ত কৰা হৈছে। টাডাই (২০১১) নক্সাপৰ্বতৰ কিছুমান চাকত নিৰ্মিত মৃৎপাত্ৰৰ সৈতে অসমৰ আমবাৰীৰ মধ্যযুগীয় স্তৰত উদ্ধাৰ হোৱা মৃৎপাত্ৰৰ সাদৃশ্য উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=182–183}}</ref> ===উদ্যোগ আৰু অৰ্থনীতি=== খননকাৰ্যত প্ৰায় ৫৭৬ বৰ্গমিটাৰ বিস্তৃত এটা লোহাৰ কাম-কাজৰ অঞ্চল চিনাক্ত কৰা হৈছিল। এই অঞ্চলত লোহা গলোৱাৰ পিছত ৰৈ যোৱা ধাতব মল, পোৰা মাটি আৰু ধাতুৰ কামৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আন অৱশেষ উদ্ধাৰ হৈছিল। টাডাই (২০১১) অনুমান কৰিছে যে প্ৰত্নস্থলীখনত ব্যৱহৃত লোহাৰ সঁজুলি আৰু নিৰ্মাণকাৰ্যৰ ধাতব সামগ্ৰীসমূহ সম্ভৱতঃ স্থানীয়ভাৱে উৎপাদন কৰা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=170–171}}</ref> ধানৰ অৱশেষ, সামগ্ৰী সংৰক্ষণৰ গাঁথনি আৰু কৃষিসঁজুলি উদ্ধাৰ হোৱাৰ পৰা কৃষি স্থানীয় অৰ্থনীতিৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ আছিল বুলি প্ৰমাণ পোৱা যায়। টাডাই (২০১১) মত প্ৰকাশ কৰিছে যে ইয়াৰ অধিবাসীসকলে পানী জমা কৰি কৰা ধান খেতিৰ পৰিৱৰ্তে শুকান মাটিত ধান খেতি কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=181–182}}</ref> ==প্ৰত্নতাত্ত্বিক গুৰুত্ব== নক্সাপৰ্বত অৰুণাচল প্ৰদেশৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ মধ্যযুগীয় প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান। [[ভীষ্মকনগৰ]], [[ৰুক্মিণীনগৰ দুৰ্গ]], [[গোম্চি]], [[তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ]], [[মালিনী থান]] আৰু অসম–অৰুণাচলৰ পাহাৰৰ পাদদেশৰ আন প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষসমূহৰ সৈতে নক্সাপৰ্বতে পূব হিমালয়ৰ পাদদেশৰ মধ্যযুগীয় বসতিস্থলী ব্যৱস্থাৰ বিষয়ে বুজাত সহায় কৰে।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=183–184}}</ref> তুলনামূলকভাৱে কমসংখ্যক মধ্যযুগীয় বসতিস্থলীত প্ৰত্নতাত্ত্বিক খননকাৰ্য চলোৱা এই অঞ্চলত নক্সাপৰ্বতে সংগঠিত জনবসতি, প্ৰতিৰক্ষামূলক স্থাপত্য আৰু উন্নত বস্তুগত সংস্কৃতিৰ প্ৰমাণ প্ৰদান কৰে।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=183–184}}</ref> প্ৰত্নস্থলীখনৰ দুৰ্গীকৃত বিন্যাস, ইটা আৰু শিলৰ স্থাপত্যৰ অৱশেষ, খাপৰিৰ আঙঠিযুক্ত কুঁৱা, পৰিকল্পিত জলব্যৱস্থাপনা প্ৰণালী, বালিশিলৰ ভাস্কৰ্যখচিত স্তম্ভ আৰু শিলকটীয়া মিস্ত্ৰীৰ চিহ্নসমূহে উচ্চ পৰ্যায়ৰ পৰিকল্পনা আৰু কাৰিকৰী দক্ষতাৰ পৰিচয় দিয়ে।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=163–170}}</ref><ref>{{harvcol|Thakur|2004|p=1191}}</ref> টাডাই (২০১১) নক্সাপৰ্বতক পঞ্চদশ–ষোড়শ শতিকাৰ এখন জনজাতীয় বসতিস্থলী হিচাপে ব্যাখ্যা কৰিছে। যদিও কোনো শাসক ৰাজবংশক চিনাক্ত কৰা শিলালিপি উদ্ধাৰ হোৱা নাই, প্ৰত্নস্থলীখনৰ মৃৎপাত্ৰ, ভাস্কৰ্য পৰম্পৰা আৰু বস্তুগত সংস্কৃতিৰ জৰিয়তে ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ চুবুৰীয়া অঞ্চলসমূহৰ সৈতে সাংস্কৃতিক যোগাযোগৰ প্ৰমাণ পোৱা যায়। টাডাই লগতে উল্লেখ কৰিছে যে খননকাৰ্যত উদ্ধাৰ হোৱা অৱশেষসমূহৰ সৈতে সমসাময়িক আহোম বস্তুগত সংস্কৃতিৰ কোনো সাদৃশ্য দেখা নাযায়।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=183–184}}</ref> প্ৰত্নস্থলীখনৰ কেইবাটাও বৈশিষ্ট্যৰ সৈতে চুতীয়া ৰাজ্যৰ সৈতে পৰম্পৰাগতভাৱে সম্পৰ্কিত প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষসমূহৰ তুলনা কৰা হৈছে। এইবোৰৰ ভিতৰত ইটা আৰু শিলৰ ভেটিৰ ব্যৱহাৰ, শিলকটীয়া মিস্ত্ৰীৰ চিহ্নযুক্ত বালিশিলৰ স্তম্ভ, খাপৰিৰ আঙঠিযুক্ত কুঁৱা আৰু পাহাৰৰ পাদদেশত নিৰ্মিত দুৰ্গীকৃত বসতিস্থলী অন্তৰ্ভুক্ত। প্ৰত্নস্থলীখনৰ নিৰ্মাণকাল, বিশ্বনাথৰ ঠিক উত্তৰফালে থকা ইয়াৰ ভৌগোলিক অৱস্থান আৰু শদিয়া অঞ্চলৰ প্ৰত্নস্থলীসমূহৰ সৈতে থকা সাদৃশ্যৰ ভিত্তিত কিছুমান গৱেষকে নক্সাপৰ্বতক মধ্যযুগৰ অন্তিম সময়ছোৱাত চুতীয়া ৰাজ্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত ভূখণ্ডসমূহত বিকাশ লাভ কৰা বৃহত্তৰ সাংস্কৃতিক আৰু স্থাপত্য পৰম্পৰাৰ অংশ হিচাপে গণ্য কৰিছে। অৱশ্যে কোনো নিৰ্দিষ্ট ৰাজবংশৰ সৈতে ইয়াৰ প্ৰত্যক্ষ সম্পৰ্ক এতিয়াও প্ৰমাণিত হোৱা নাই।<ref>{{harvcol|Datta|1985|p=28}}</ref><ref>{{harvcol|Barua|1933|pp=271–272}}</ref><ref>{{harvcol|Shin|2020|pp=52–53}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist}} ==গ্ৰন্থপঞ্জী== {{refbegin}} * {{cite thesis |last=Tada |first=Tage |title=Archaeological Remains of Arunachal Pradesh (upto 16th Century) |type=PhD thesis |publisher=Rajiv Gandhi University |location=Doimukh |year=2011 |url=https://airs.org.in/wp-content/uploads/2024/08/history-tage-tada-compressed.pdf }} * {{cite journal |last=Thakur |first=A. K. |year=2004 |title=Pre-Historic Archaeological Remains of Arunachal Pradesh and People's Perception: An Overview |journal=Proceedings of the Indian History Congress |volume=65 |pages=1185–1196 |jstor=44144827 |url=https://www.jstor.org/stable/44144827 }} * {{cite journal |last1=Sarmah |first1=Nilam Nandini |last2=Ansari |first2=Shahida |year=2016 |title=Settlement and Subsistence Pattern of Nishis and Shertukpens of Kameng Valley, Arunachal Pradesh: An Ethnoarchaeological Perspective |journal=Bulletin of the Deccan College Post-Graduate and Research Institute |volume=76 |pages=225–231 |jstor=26264788 |url=https://www.jstor.org/stable/26264788 }} * {{cite journal |last=Shin |first=Jae-Eun |year=2020 |title=Descending from demons, ascending to kshatriyas: Genealogical claims and political process in pre-modern Northeast India, The Chutiyas and the Dimasas |journal=The Indian Economic and Social History Review |volume=57 |issue=1 |pages=49–75 |doi=10.1177/0019464619894134 |s2cid=213213265 }} * {{cite book |last=Datta |first=S. |title=The Mataks and their Kingdom |publisher=Chugh Publications |location=Allahabad |year=1985 |url=http://ignca.gov.in/Asi_data/72269.pdf }} * {{cite book |last=Barua |first=K. L. |title=Early History of Kamarupa |publisher=Lawyer's Book Stall |location=Calcutta |year=1933 }} * {{cite news |title=Possible historical structure unearthed during excavation in Sadiya |work=The Assam Tribune |date=30 March 2026 |url=https://assamtribune.com/assam/possible-historical-structure-unearthed-during-excavation-in-sadiya-1609998 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260331081808/https://assamtribune.com/assam/possible-historical-structure-unearthed-during-excavation-in-sadiya-1609998 |archive-date=31 March 2026 |url-status=live |access-date=30 May 2026 }} * {{cite book |title=বুৰঞ্জীয়ে পৰশা বিশ্বনাথ প্ৰান্তৰ |trans-title=Buranjiye Porokha Biswanath Prantar |language=as |publisher= |location= |year= |ref={{harvid|Buranjiye Porokha Biswanath Prantar}} }} * {{cite book |title=Indian Archaeology 1997–98: A Review |publisher=Archaeological Survey of India |location=New Delhi |year=2002 |ref={{harvid|Indian Archaeology 1997–98}} }} * {{cite book |last1=Bora |first1=D. K. |last2=Ashraf |first2=A. A. |last3=Dutta |first3=J. C. |title=Medieval Life at Naksaparvat |publisher=Directorate of Research, Government of Arunachal Pradesh |location=Itanagar |year=1997 |isbn=9788175160972 |ref={{harvid|Bora|Ashraf|Dutta|1997}} }} * {{cite journal |last=Ashraf |first=A. A. |title=Archaeological Remains and Further Prospects in Arunachal Pradesh |journal=Purātattva |issue=28 |year=1998 |pages=74–75 |publisher=Indian Archaeological Society |location=New Delhi }} {{refend}} ==লগতে চাওক== * [[ভীষ্মকনগৰ]] * [[ৰুক্মিণীনগৰ দুৰ্গ]] * [[ইটা দুৰ্গ]] * ৰামঘাট–তৰাছো ধ্বংসাৱশেষ * [[গোম্চি]] * [[মালিনী থান]] * [[তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ]] * [[চুতীয়া ৰাজ্য]] [[শ্ৰেণী:চুতীয়া ৰাজ্য]] s5dg78dptu31gd6dbuhabhwhjlg9ewp 648462 648461 2026-10-29T19:32:31Z Ananya Taye 28065 /* বৌদ্ধ ধৰ্মৰ প্ৰভাৱ */ 648462 wikitext text/x-wiki {{চমু বিৱৰণ|ভাৰতৰ অৰুণাচল প্ৰদেশৰ মধ্যযুগীয় প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান}} {{Infobox ancient site | name = নক্সাপৰ্বত | alternate_name = নক্সাপাহাৰ, নক্ষপৰ্বত (Nakshaparbat) | image = Seijesso ruin.jpg | alt = নক্সাপৰ্বতত উদ্ধাৰ হোৱা এটা ঘৰৰ শিলৰ ভেটিৰ ধ্বংসাৱশেষ | caption = নক্সাপৰ্বতত উদ্ধাৰ হোৱা এটা ঘৰৰ শিলৰ ভেটিৰ ধ্বংসাৱশেষ | map_alt = | map_type = | map_caption = | coordinates = {{coord|26.959776544551957|93.17000726047948|region:IN_type:landmark|display=inline}} | location = ডিচিং পাছো, পাক্কে-কেচাং জিলা, [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]], [[ভাৰত]] | type = পাহাৰৰ পাদদেশৰ দুৰ্গীকৃত বসতিস্থলী | part_of = | length = | width = | height = | builder = [[চুতীয়া ৰাজ্য]]<ref name="Gogoi1994p21"/><ref name="Aalekh2025">{{cite web |title=Aalekh, Volume IV, Issue VII |publisher=Assam State Museum |year=2025 |url=https://axomuseum.in/asmt/docs/Aalekh%20Vol%20-%20IV%20(Issue%20VII).pdf |access-date=29 June 2026 |quote=According to Archaeological Research, the remains were constructed by the kings of Chutiya dynasty between 14th- and 15th centuries. The brick wall, which was built by the Chutiya king Mukta Dharmanarayana in 1442, contained the stone marks discovered in the Tameswari Temple. This information demonstrates that Chutiya monarchs built all these structures, including the Naksha parvat during the same period.}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | material = ইটা, বালিশিল আৰু মাটিৰ গাঁথনি | built = ত্ৰয়োদশ–ষোড়শ শতিকা<ref name="dating">"The medieval life at Naksaparvat, in the district of East Kameng in Arunachal Pradesh is based on material evidences collected from the excavation carried out during 1985-1991. Naksaparvat excavation was the first horizontal excavation covering a wide area anywhere in the North East India. Through this excavation of Naksaparvat, it was possible to give a picture of the life of the people during the 14th-15th centuries in one of the remotest corner of India against a tribal background." {{harvcol|Bora|Ashraf|Dutta|1997}}; "In Kameng valley of West Kameng district, D.K. Bora excavated the site of Naksaparvat (26º 57´N. and 93º 12´E.) during 1988 to 1991. This site brought to light remains of a medieval settlement dated to 13th-16th century A. D." {{harvcol|Sarmah|Ansari|2016|p=227}}; "Noksaparvat at the foot of east Kamen hills, on the left bank of the river Borgong belongs to the 15th-16th century A.D." {{harvcol|Ashraf|1998|p=74}}; "Nakshaparvat is a residential complex and is dated to 15th-16th century." {{harvcol|Thakur|2004|p=1191}}</ref> | abandoned = | epochs = মধ্যযুগ | dependency_of = | occupants = | event = | excavations = ১৯৮৫–১৯৯১ | archaeologists = ডি. কে. বৰা | condition = ধ্বংসাৱশেষ | ownership = | management = | public_access = | website = | notes = }} '''নক্সাপৰ্বত''' ({{lang-en|Naksaparvat}}; বিকল্প বানান ''Nakshaparbat'') ভাৰতৰ [[অৰুণাচল প্ৰদেশ]]ত অৱস্থিত এটা মধ্যযুগীয় প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান। পূব কামেং অঞ্চলৰ পাক্কে-কেচাং জিলাৰ পাহাৰৰ পাদদেশত বৰগাং নদীৰ বাওঁপাৰে অৱস্থিত এই প্ৰত্নস্থলীখনত এখন দুৰ্গীকৃত বসতিস্থলীৰ ধ্বংসাৱশেষ পোৱা গৈছে। প্ৰত্নস্থলীখনত ওপৰৰ আৰু তলৰ দুটা বসতি অঞ্চল, খাপৰিৰ আঙঠিৰে নিৰ্মিত কুঁৱা, শিলৰ কুঁৱা, শিল আৰু মাটিৰ প্ৰতিৰক্ষা প্ৰাচীৰ, ইটা আৰু শিলৰ ভেটি, চাংঘৰৰ গাঁথনিৰ সৈতে সম্পৰ্কিত শিলৰ খুঁটা বা স্তম্ভ, অন্যান্য স্থাপত্যৰ অৱশেষ, খোদিত শিলৰ স্তম্ভ, মৃৎপাত্ৰৰ সংগ্ৰহ আৰু লোহাৰ কাম-কাজৰ প্ৰমাণ পোৱা গৈছে।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=162–163}}</ref> প্ৰত্নস্থলীখন ত্ৰয়োদশৰ পৰা ষোড়শ শতিকাৰ মধ্যযুগীয় সময়ছোৱাত নিৰ্মিত হৈছিল বুলি জনা যায়।<ref name="dating"/> ইয়াক সাধাৰণতে [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Aalekh, Volume IV, Issue VII |publisher=Assam State Museum |year=2025 |url=https://axomuseum.in/asmt/docs/Aalekh%20Vol%20-%20IV%20(Issue%20VII).pdf |access-date=29 June 2026 |quote=According to Archaeological Research, the remains were constructed by the kings of the Chutiya dynasty between the 14th and 15th centuries. The brick wall, which was built by the Chutiya king Mukta Dharmanarayana in 1442, contained the stone marks discovered in the Tameswari Temple. This information demonstrates that Chutiya monarchs built all these structures, including the Naksha parvat, during the same period.}} {{Dead link|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ঐতিহাসিক নিত্যনন্দ গগৈয়ে চুতীয়া ৰাজ্যৰ পশ্চিম আৰু উত্তৰ সীমাৰ পুনৰ্গঠনত নক্সাপৰ্বতৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষসমূহ বিশেষভাৱে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ এই স্থানক ''নক্সাপাহাৰ'' (''Naxapahar'') নামেৰে উল্লেখ কৰিছিল। গগৈয়ে শদিয়াৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষ, ৰামঘাট–তৰাছো ধ্বংসাৱশেষ| আৰু বৰগাং তথা ডিকাল নদীৰ সংগমস্থলীৰ ওচৰত অৱস্থিত নক্সাপাহাৰত পোৱা শিলসমূহৰ চিহ্নৰ মাজত সাদৃশ্য লক্ষ্য কৰিছিল। এই প্ৰত্নতাত্ত্বিক সাদৃশ্যৰ লগতে চতুৰ্দশ আৰু পঞ্চদশ শতিকাৰ চুতীয়া শিলালিপিসমূহৰ ভিত্তিত তেওঁ যুক্তি আগবঢ়াইছিল যে চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনত বিভিন্ন সময়ত বৰ্তমানৰ অৰুণাচল প্ৰদেশৰ কিছুমান অংশ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল আৰু ৰাজ্যখন সংলগ্ন ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰে পশ্চিমে [[বিশ্বনাথ চাৰিআলি|বিশ্বনাথ]]ৰ দিশলৈ বিস্তৃত হৈছিল।<ref name="Gogoi1994p21">{{cite thesis |last=Gogoi |first=Nityananda |title=Historical Geography of Medieval Assam |type=PhD thesis |publisher=Gauhati University |year=1994 |pages=21–22 |url=https://www.scribd.com/document/628543688/241008-2 |quote=During the days of his successors, this kingdom[Chutia], at times, included besides the regions as mentioned above, also a part of the hilly province of present Arunachal Pradesh inclusive of Itānagar, its present capital, and its adjacent territories in the Brahmaputra valley as far west as to the river Bargāng near Biswanath in the Sonitpur District. Similar marks on stones found in the old archaeological ruins in Sadiyā, on the bank of the Buroi River and in the Naxāpāhār at the confluence of the Bargāng and the Dikal rivers inside Arunachal Pradesh, support this belief.}}</ref> নক্সাপৰ্বত সম্ভৱতঃ [[ইটা দুৰ্গ]], বুৰৈৰ ৰামঘাট–তৰাছো, [[গোম্চি]], [[ৰুক্মিণীনগৰ দুৰ্গ|ৰুক্মিণীনগৰ]], আদি স্থানৰ দৰে পাহাৰৰ পাদদেশত নিৰ্মিত এখন দুৰ্গীকৃত বসতিস্থলী আছিল। এই দুৰ্গীকৃত বসতিস্থলীখনক চুতীয়া ৰজা ''গৌৰীনাৰায়ণ''ৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত বুলি কোৱা পাহাৰীয়া দুৰ্গসমূহৰ শৃংখলাৰ সৈতে সম্ভাব্যভাৱে সম্পৰ্কিত কৰিব পাৰি। চুতীয়া বুৰঞ্জীসমূহৰ মতে, গৌৰীনাৰায়ণে নিজৰ ৰাজ্য সুসংহত কৰাৰ পিছত পাহাৰৰ পাদদেশজুৰি এলানি দুৰ্গ নিৰ্মাণ কৰাৰ লগতে বৃহৎ পুখুৰী খন্দাইছিল আৰু মন্দিৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Momin |first=Mignonette |chapter=Socio-Economic Linkages in the 'Decline' of Pragjyotisa-Kamarupa |editor-last=Qadri |editor-first=F. A. |title=Society and Economy in North-East India |volume=2 |publisher=Regency Publications |location=New Delhi |year=2004 |page=48 |quote=One was by constructing a line of forts backed by roads along the foothills, as seems to be attested by the ruins of fortifications that lie at the foot of the hills of Arunachal Pradesh.}}</ref><ref>{{cite book |last=Brown |first=W. B. |title=An Outline Grammar of the Deori Chutiya Language |publisher=Assam Secretariat Printing Office |location=Shillong |year=1895 |pages=75, 84 |quote=Returning with his bride to his chosen seat of government, he (Gaurinarayan) sought no further extension of his dominions, but directed his whole attention to the improvement of what he had acquired and to the consolidation of his power. He built a line of forts along the foot of the hills, probably to restrain the hungry barbarians, his former countrymen; made large tanks and founded temples.}}</ref> অৰুণাচল প্ৰদেশৰ পদ্ধতিগতভাৱে খনন কৰা মধ্যযুগীয় প্ৰত্নস্থলীসমূহৰ ভিতৰত নক্সাপৰ্বত অন্যতম। পূব হিমালয়ৰ পাদদেশৰ অঞ্চলত মধ্যযুগীয় বসতিৰ বিন্যাস, দুৰ্গীকৰণ ব্যৱস্থা আৰু বস্তুগত সংস্কৃতি বুজাৰ ক্ষেত্ৰত ইয়াক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰত্নস্থলী হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=162–163}}</ref> [[File:Stone pillars of a Stilt house from Naksaparvat.jpg|thumb|নক্সাপৰ্বতত উদ্ধাৰ হোৱা চাংঘৰৰ গাঁথনি ধৰি ৰখা শিলৰ খুঁটাসমূহ।]] ==বিৱৰণ== নক্সাপৰ্বত মাটিৰ প্ৰতিৰক্ষা গাঁথনিৰে আগুৰা এখন দুৰ্গীকৃত বসতিস্থলী। প্ৰত্নতাত্ত্বিক অনুসন্ধানসমূহত বাসস্থানৰ অৱশেষ, স্থাপত্যৰ ভেটি, খাপৰিৰ আঙঠিৰে নিৰ্মিত কুঁৱা, মৃৎপাত্ৰ, শিলৰ স্থাপত্যৰ ভগ্নাংশ আৰু অলংকৃত স্তম্ভ উদ্ধাৰ হৈছে। এই অৱশেষসমূহে উন্নত নিৰ্মাণ-পৰম্পৰাসম্পন্ন এখন সংগঠিত বসতিস্থলীৰ উপস্থিতি সূচায়।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=163–170}}</ref> প্ৰত্নস্থলীখন ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ সৈতে পূব হিমালয় অঞ্চলক সংযোগ কৰা পথসমূহৰ ওপৰত দৃষ্টি ৰাখিব পৰা পাহাৰৰ পাদদেশৰ এটা কৌশলগত স্থানত অৱস্থিত। ইয়াৰ অৱস্থানে মধ্যযুগত এই ঠাইখন প্ৰশাসনিক, প্ৰতিৰক্ষামূলক অথবা বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাপে কাম কৰি থাকিব পাৰে বুলি সূচায়।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=162–163}}</ref> ==চুতীয়া ৰাজ্যৰ অন্যান্য প্ৰত্নস্থলীৰ সৈতে সাদৃশ্য== নক্সাপৰ্বতত এতিয়ালৈকে ইয়াৰ নিৰ্মাণকাৰী অথবা ৰাজনৈতিক আনুগত্য চিনাক্ত কৰা কোনো শিলালিপি উদ্ধাৰ হোৱা নাই যদিও কেইবাটাও প্ৰত্নতাত্ত্বিক আৰু ঐতিহাসিক পৰ্যবেক্ষণৰ ভিত্তিত পণ্ডিত আৰু গৱেষকসকলে এই প্ৰত্নস্থলীখনৰ সৈতে অসম–অৰুণাচলৰ পাহাৰৰ পাদদেশত অৱস্থিত চুতীয়া যুগৰ পৰিচিত প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষসমূহৰ সাদৃশ্য উল্লেখ কৰিছে। প্ৰত্নস্থলীখনৰ নিৰ্মাণকাল আনুমানিক ত্ৰয়োদশৰ পৰা ষোড়শ শতিকা বুলি নিৰ্ধাৰণ কৰা হৈছে।<ref>{{harvcol|Thakur|2004|p=1191}}</ref><ref>{{harvcol|Sarmah|Ansari|2016|p=227}}</ref> এই সময়ছোৱা চুতীয়া ৰাজ্যৰ শাসনকালৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে মিলে। ঐতিহাসিকসকলে চুতীয়া ৰাজ্য পশ্চিমে অন্ততঃ বৰ্তমানৰ [[বিশ্বনাথ জিলা|বিশ্বনাথ]]লৈকে বিস্তৃত আছিল বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছে। এই অঞ্চল নক্সাপৰ্বতৰ পাহাৰৰ পাদদেশৰ ঠিক দক্ষিণফালে অৱস্থিত।<ref>"Robinson and following him, N. N. Acharyya, are of the opinion that the Chutiya kingdom extended up to Viswanath in the present Darrang district of Assam." {{harvcol|Datta|1985|p=28}}</ref> স্থাপত্যৰ ফালৰ পৰাও নক্সাপৰ্বতত মধ্যযুগীয় চুতীয়া ৰাজ্যৰ সৈতে পৰম্পৰাগতভাৱে সম্পৰ্কিত আন প্ৰত্নস্থলীসমূহৰ কেইবাটাও বৈশিষ্ট্য দেখা যায়। খননকাৰ্যত উদ্ধাৰ হোৱা গাঁথনিসমূহত বৃহৎ ইটাৰ ভেটি, কাটি সমান কৰা শিলৰ ভেটি, বালিশিলৰ খুঁটা, খাপৰিৰ আঙঠিৰে নিৰ্মিত কুঁৱা, খটখটীয়া বা ঢাপযুক্ত ভেটি, শিল আৰু মাটিৰ সংমিশ্ৰণেৰে নিৰ্মিত প্ৰতিৰক্ষা প্ৰাচীৰ আৰু তুলনামূলকভাৱে পাতল ওপৰিভাগৰ গাঁথনিৰ সৈতে গাঁথনি কৰা ভিত্তি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।{{sfn|Tada|2011|pp=164–166}} একেধৰণৰ ইটা আৰু শিলৰ ভেটিযুক্ত নিৰ্মাণৰ নিদৰ্শন [[ভীষ্মকনগৰ]], [[ৰুক্মিণীনগৰ দুৰ্গ]], [[গোম্চি]], বুৰৈ বা ৰামঘাট–তৰাছো, [[তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ]]ৰ চৌহদ আৰু শদিয়া অঞ্চলৰ আন প্ৰত্নস্থলীসমূহত পোৱা গৈছে। ৰামঘাট–তৰাছো বা বুৰৈ প্ৰত্নস্থলীৰ পৰা কেইমাইলমান পূবফালে উজনি বালিজান অঞ্চলতো একেধৰণৰ আন এটা ইটাৰ ভেটি আৱিষ্কাৰ কৰা হৈছে। বস্তুগত সংস্কৃতিৰ ক্ষেত্ৰতো নক্সাপৰ্বতৰ সৈতে ভীষ্মকনগৰৰ সাদৃশ্য পোৱা যায়। নক্সাপৰ্বতত উদ্ধাৰ হোৱা মৃৎপাত্ৰসমূহৰ অধিকাংশই ৰঙা ৰঙৰ পোৰামাটিৰ পাত্ৰ। ইয়াত হাতেৰে নিৰ্মিত পাত্ৰতকৈ কুমাৰৰ চাকত নিৰ্মিত পাত্ৰৰ সংখ্যা অধিক। উদ্ধাৰ হোৱা পাত্ৰসমূহৰ ভিতৰত কলহ, গামলা, থাল, বাটি, সামগ্ৰী সংৰক্ষণৰ পাত্ৰ আৰু ৰন্ধনকাৰ্যত ব্যৱহৃত পাত্ৰ অন্তৰ্ভুক্ত। টাডাই উল্লেখ কৰিছে যে ভালদৰে পৰিশোধিত মাটিৰে কুমাৰৰ চাকত নিৰ্মিত কিছুমান পাত্ৰৰ সৈতে অসমৰ আমবাৰীৰ মধ্যযুগীয় স্তৰত উদ্ধাৰ হোৱা মৃৎপাত্ৰৰ সাদৃশ্য আছে। তেওঁ প্ৰত্নস্থলীখনত সামান্য পৰিমাণৰ কাওলিন মাটিৰ পাত্ৰও পোৱা গৈছিল বুলি উল্লেখ কৰিছে।{{sfn|Tada|2011|pp=182–183}} ভীষ্মকনগৰতো টাডাই মূলতঃ ৰঙা ৰঙৰ চাকত নিৰ্মিত মৃৎপাত্ৰৰ উল্লেখ কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত বাটি, থাল, আধাৰৰ ওপৰত স্থাপিত থাল, মুখেৰে পানী ঢালিব পৰা পাত্ৰ আৰু কলহ অন্তৰ্ভুক্ত। তেওঁ উল্লেখ কৰিছে যে ভীষ্মকনগৰৰ উৎকৃষ্ট মানৰ মৃৎপাত্ৰসমূহৰ সৈতে আমবাৰীত খননকাৰ্যত উদ্ধাৰ হোৱা মৃৎপাত্ৰৰ ঘনিষ্ঠ সাদৃশ্য আছে। ভীষ্মকনগৰতো কাওলিন মাটিৰে নিৰ্মিত পাত্ৰ উদ্ধাৰ হৈছে।{{sfn|Tada|2011|p=115}} [[File:Brick Plith of House Naksaparvat.png|thumb|ঐতিহাসিক নক্সাপৰ্বতত উদ্ধাৰ হোৱা এটা ঘৰৰ ইটাৰ ভেটি।]] প্ৰত্নস্থলীখনত উদ্ধাৰ হোৱা শিলেৰে নিৰ্মিত প্ৰায় সকলো নিৰ্মাণসামগ্ৰীতে, শিলৰ খুঁটা আৰু ফলকসমূহকে ধৰি, খোদিত প্ৰতীক অথবা শিলকটীয়া মিস্ত্ৰীৰ চিহ্ন পোৱা গৈছে। নক্সাপৰ্বতত এনে চল্লিশটাতকৈ অধিক চিহ্ন লিপিবদ্ধ কৰা হৈছে।<ref>{{harvcol|Thakur|2004|p=1191}}</ref> একেধৰণৰ চিহ্ন [[মালিনী থান]] আৰু অসম–অৰুণাচলৰ পাহাৰৰ পাদদেশত অৱস্থিত আন মধ্যযুগীয় প্ৰত্নস্থলীসমূহতো লিপিবদ্ধ কৰা হৈছে।<ref>{{harvcol|Thakur|2004|p=1191}}</ref> এই প্ৰত্নস্থলীসমূহৰ ভিতৰত ১৪৪২ খ্ৰীষ্টাব্দত নিৰ্মিত তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰৰ পৰিবেষ্টনী প্ৰাচীৰ, বুৰৈৰ ধ্বংসাৱশেষ আৰু শদিয়াৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক অঞ্চলৰ অন্তৰ্গত ইটা-শিলৰ পুখুৰী আৰু বুঢ়াবুঢ়ী থানৰ দৰে আন প্ৰত্নস্থলীসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত। ঐতিহাসিকসকলে মত প্ৰকাশ কৰিছে যে শদিয়া অঞ্চলৰ প্ৰত্নস্থলীসমূহ আৰু নক্সাপৰ্বতৰ ওচৰৰ বুৰৈৰ পাহাৰৰ পাদদেশৰ প্ৰত্নস্থলীসমূহৰ মাজৰ স্থাপত্যগত ধাৰাবাহিকতা, এই শিলৰ চিহ্নসমূহকে ধৰি, চুতীয়া সাংস্কৃতিক পৰিসৰৰ বিস্তৃত ভৌগোলিক পৰিসৰ সূচাব পাৰে।<ref>"Though the geographical extent of these rulers' power is not yet known in detail, according to Neog, the present-day North Lakhimpur district of Assam, which covers the find sites of most inscriptions, perhaps formed a part of their political dominion. If architectural continuity is admitted between the fortifications in the Sadiya region and the Burai river ruin site, it would be possible to believe that the kingdom of these rulers extended as far as the outer limit of Darrang district, to the westernmost extent of which Ahom conquerors settled the vanquished Chutiyas in the early part of the sixteenth century." {{harvcol|Shin|2020|pp=52–53}}</ref><ref>"A large number of these stones were found to contain marks, cut deeply into the sandstone... identical marks were found also in the marked stones found by Hannay in the fort near Sadiya assigned to Bhismak. It is therefore evident that the ruins near Sadiya and those on the banks of the Burai river can be assigned to the same period...The dynasty is evidently the line of Chutia kings who assumed the surname Pala." {{harvcol|Barua|1933|p=271}}</ref> ঐতিহাসিক নিত্যনন্দ গগৈয়ে বিশেষভাৱে নক্সাপৰ্বতৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষসমূহ, যাক তেওঁ ''নক্সাপাহাৰ'' বুলি উল্লেখ কৰিছিল, চুতীয়া ৰাজ্যৰ পশ্চিম আৰু উত্তৰ সীমাৰ পুনৰ্গঠনত ব্যৱহাৰ কৰিছিল। গগৈয়ে শদিয়াৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষ, বুৰৈৰ প্ৰত্নস্থলী আৰু বৰগাং তথা ডিকাল নদীৰ সংগমস্থলীৰ ওচৰত অৱস্থিত নক্সাপাহাৰত পোৱা শিলসমূহৰ একেধৰণৰ চিহ্নৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল। এই প্ৰমাণসমূহৰ লগতে চতুৰ্দশ আৰু পঞ্চদশ শতিকাৰ চুতীয়া শিলালিপিসমূহৰ ভিত্তিত তেওঁ যুক্তি আগবঢ়াইছিল যে চুতীয়া ৰাজ্য বিভিন্ন সময়ত বৰ্তমানৰ অৰুণাচল প্ৰদেশৰ কিছুমান অংশ সামৰি লৈছিল আৰু সংলগ্ন ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰে পশ্চিমে বিশ্বনাথৰ দিশলৈ বিস্তৃত হৈছিল।<ref name="Gogoi1994p21"/> আন সাদৃশ্যসমূহৰ ভিতৰত ভাস্কৰ্যশিল্পত সাপৰ আকৃতিৰ ব্যৱহাৰ উল্লেখযোগ্য। এই আকৃতিসমূহ তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ আৰু [[শদিয়া সৰ্প স্তম্ভ]]ত পোৱা সাপৰ আকৃতিৰ সৈতে সাদৃশ্যপূৰ্ণ। ইয়াৰ উপৰি শদিয়াৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক চৌহদত উদ্ধাৰ হোৱা খাপৰিৰ আঙঠিযুক্ত কুঁৱাৰ সৈতে নক্সাপৰ্বতৰ কুঁৱাসমূহৰ সাদৃশ্য আছে।<ref>{{harvcol|The Assam Tribune|2026|loc=Sadiya excavation report}}</ref> নক্সাপৰ্বতৰ শিলৰ স্তম্ভসমূহৰ সৈতেও বুৰৈৰ প্ৰত্নস্থলীত চিনাক্ত কৰা স্তম্ভসমূহৰ সাদৃশ্য আছে। এই সাদৃশ্যসমূহে নক্সাপৰ্বত পূব হিমালয়ৰ পাদদেশত মধ্যযুগৰ অন্তিম সময়ছোৱাত বিকাশ লাভ কৰা একেটা বৃহত্তৰ সাংস্কৃতিক আৰু স্থাপত্য পৰম্পৰাৰ অংশ আছিল বুলি সূচায়। [[File:Sculptured Serpent pillar from Naksaparvat.png|thumb|নক্সাপৰ্বতত উদ্ধাৰ হোৱা সাপৰ আকৃতি খোদিত এটা অলংকৃত স্তম্ভ। ইয়াৰ সাপৰ আকৃতিসমূহ তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ আৰু [[শদিয়া সৰ্প স্তম্ভ]]ত পোৱা আকৃতিৰ সৈতে সাদৃশ্যপূৰ্ণ।]] ==বৌদ্ধ ধৰ্মৰ প্ৰভাৱ== কিছুমান প্ৰমাণে নক্সাপৰ্বত–বৰগাং পাহাৰৰ পাদদেশৰ অঞ্চল আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বৌদ্ধ ধৰ্মীয় প্ৰভাৱ আছিল বুলি সূচায়। টাডাই (২০১১) উল্লেখ কৰিছে যে নক্সাপৰ্বতত উদ্ধাৰ হোৱা কিছুমান বালিশিলৰ খোদিত স্তম্ভত তান্ত্ৰিক বৌদ্ধ ধৰ্মৰ প্ৰভাৱ দেখা যায়। অৱশ্যে আন আৱিষ্কাৰসমূহে শৈৱধৰ্ম আৰু প্ৰকৃতি উপাসনাৰ উপাদানকে ধৰি মিশ্ৰিত ধৰ্মীয় পৰিৱেশৰ অস্তিত্বৰ ইংগিত দিয়ে।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=173–177, 183}}</ref> বৰগাং–নক্সাপৰ্বত অঞ্চলৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এখন তিব্বতী ভাষাৰ শিলালিপিত আয়ুংগেল হুমো নামৰ এগৰাকী মহিলাই তেওঁৰ মৃত স্বামী জো-ৰি অথবা জো-বিৰ আত্মিক কল্যাণৰ বাবে এটা ধৰ্মীয় গাঁথনি নিৰ্মাণ কৰাৰ কথা লিপিবদ্ধ আছে বুলি কোৱা হয়। শিলালিপিখনৰ শেষত তিব্বতী মন্ত্ৰ ''ওঁ মণে পদ্মে হুঁ'' (''Om mane padme hum'') উল্লেখ আছে।<ref>{{harvcol|Buranjiye Porokha Biswanath Prantar|p=37}}</ref> ওচৰৰ পাহাৰৰ পাদদেশৰ আন প্ৰত্নস্থলীসমূহতো একেধৰণৰ তিব্বতী বৌদ্ধ শিলালিপিৰ তথ্য পোৱা গৈছে। শদিয়া–ৰ'ইং অঞ্চলত ''ওঁ মণি পদ্মে হুঁ'' (''Om mani padme hum'') মন্ত্ৰ খোদিত এখন শিল উদ্ধাৰ হোৱা বুলি উল্লেখ আছে। আনহাতে ডিমাচাং নিউ বেটালিত ''Om mane peme hum'' মন্ত্ৰ খোদিত এখন তিব্বতী শিলালিপি আৰু ''Om mane peme hum'' তথা ''Om Bajra Guru peme Chije hum Shri'' মন্ত্ৰ খোদিত আন এটা সামগ্ৰী লিপিবদ্ধ কৰা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Indian Archaeology 1997–98|p=}}</ref> ইয়াৰ উপৰি সেই সময়ৰ লখিমপুৰ জিলাৰ [[গহপুৰ]] অঞ্চলত তিব্বতী বৌদ্ধধৰ্মৰ ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠানত ব্যৱহাৰ কৰা এটা বজ্ৰঘণ্টা উদ্ধাৰ হৈছিল। এই আৱিষ্কাৰসমূহে উত্তৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰ–অৰুণাচলৰ পাহাৰৰ পাদদেশৰ অঞ্চলত তিব্বতী বৌদ্ধধৰ্মৰ সৈতে ধৰ্মীয় যোগাযোগ আছিল বুলি সূচায়। অৱশ্যে এই প্ৰমাণসমূহে নিজে নক্সাপৰ্বতৰ নিৰ্মাণকাৰী বা ৰাজনৈতিক আনুগত্য চিনাক্ত নকৰে। [[File:Buddhist mantra carved on a stone, Cheta Nalha near Roing town, Lower Dibang Valley district- RIWATCH Museum.jpg|thumb|ৰ'ইঙৰ ওচৰৰ চেতাত উদ্ধাৰ হোৱা ''ওঁ মণি পদ্মে হুঁ'' বৌদ্ধ মন্ত্ৰ খোদিত শিল।]] ==স্থাপত্য== প্ৰত্নতাত্ত্বিক খননকাৰ্যত অলংকৃত শিলৰ স্তম্ভ, স্তম্ভৰ ভেটি, শিলৰ খুঁটাৰ সহায়ক গাঁথনি, ইটা আৰু শিলৰ ভেটি তথা স্থাপত্যৰ ভগ্নাংশ উদ্ধাৰ হৈছে। এই অৱশেষসমূহে বসতিস্থলীখনৰ ভিতৰত বৃহৎ গাঁথনিৰ অস্তিত্বৰ ইংগিত দিয়ে আৰু নিৰ্মাণকাৰ্যত শিল আৰু ইটা উভয়ৰে ব্যৱহাৰ হোৱা বুলি সূচায়।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=163–166}}</ref> প্ৰত্নস্থলীখনত উদ্ধাৰ হোৱা অলংকৰণসমূহৰ ভিতৰত খোদিত স্থাপত্যশিল, বালিশিলৰ ভাস্কৰ্যখচিত স্তম্ভ আৰু অলংকৃত গাঁথনিৰ ভগ্নাংশ আছে। এই অৱশেষসমূহে উন্নত শিল্প আৰু স্থাপত্য পৰম্পৰাৰ অস্তিত্ব সূচায়।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=163–166}}</ref> টাডাৰ (২০১১) মতে, খোদিত স্তম্ভসমূহৰ কিছুমান [[অসম ৰাজ্যিক সংগ্ৰহালয়]], [[গুৱাহাটী]]লৈ স্থানান্তৰ কৰা হৈছিল। তেওঁ লগতে উল্লেখ কৰিছে যে প্ৰত্নস্থলীখনৰ ভিতৰত এই স্তম্ভসমূহ মূলতঃ স্থাপন কৰা স্থানটোও চিনাক্ত কৰা হৈছিল। সেই স্থানৰ ধ্বংসাৱশেষসমূহৰ ভিতৰত এটা শিলৰ ভেটি আৰু কেইটামান শিলৰ স্তম্ভ আছিল। তাত উদ্ধাৰ হোৱা গ্ৰেনাইট শিলৰ এটা ভগা অংশ সম্ভৱতঃ এটা [[শিৱলিংগ]] আছিল।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=166–173}}</ref> ইয়াৰ পৰা খোদিত স্তম্ভসমূহ থকা গাঁথনিটো এটা মন্দিৰ হ'ব পাৰে বুলি সূচায়। এ. কে. ঠাকুৰৰ মতে, প্ৰত্নস্থলীখনৰ বালিশিলৰ আঠটা স্তম্ভত মানুহ, উদ্ভিদ আৰু চৰাই তথা সৰীসৃপকে ধৰি বিভিন্ন প্ৰাণীৰ প্ৰাকৃতিক আকৃতি খোদিত আছে। এই আকৃতিসমূহ শিলৰ পৃষ্ঠৰ পৰা ওলাই অহা ভাস্কৰ্যৰূপে খোদিত কৰা হৈছে। নিৰ্মাণৰ ফালৰ পৰা তুলনামূলকভাৱে সৰল হ'লেও এই ভাস্কৰ্যসমূহত স্থানীয় শিল্প পৰম্পৰাৰ প্ৰতিফলন দেখা যায়। এইবোৰক প্ৰত্নস্থলীখনত বসবাস কৰা লোকসকলৰ সামাজিক, সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় জীৱনৰ প্ৰতিনিধিত্বমূলক নিদৰ্শন হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref>{{harvcol|Thakur|2004|p=1191}}</ref> ঠাকুৰে উল্লেখ কৰিছে যে মানুহৰ আকৃতিসমূহত জনজাতীয় মুখমণ্ডলৰ বৈশিষ্ট্য দেখা যায় আৰু এইবোৰত তান্ত্ৰিক বৌদ্ধ পৰম্পৰাৰ প্ৰভাৱ প্ৰতিফলিত হ'ব পাৰে। আকৃতিসমূহ সাধাৰণতে সক্ৰিয় ভংগিমাত দেখুওৱা হৈছে। ইয়াত গতি আৰু অভিব্যক্তিৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছে।<ref>{{harvcol|Thakur|2004|p=1191}}</ref> নক্সাপৰ্বতৰ গাঁথনিসমূহত ব্যৱহৃত কাটি সমান কৰা শিলসমূহতো বহুতো খোদিত প্ৰতীক আৰু শিলকটীয়া মিস্ত্ৰীৰ চিহ্ন পোৱা যায়। জ্যামিতিক, অজ্যামিতিক আৰু চিত্ৰলিপিসদৃশ আকৃতিকে ধৰি চল্লিশটাতকৈ অধিক পৃথক প্ৰতীক চিনাক্ত কৰা হৈছে।<ref>{{harvcol|Thakur|2004|p=1191}}</ref> ঠাকুৰে লগতে লক্ষ্য কৰিছে যে এই প্ৰতীকসমূহৰ কেইবাটাও ত্ৰয়োদশ–চতুৰ্দশ শতিকাৰ মন্দিৰ চৌহদ [[মালিনী থান]]ত পোৱা চিহ্নসমূহৰ সৈতে সাদৃশ্যপূৰ্ণ। ইয়াৰ পৰা অৰুণাচল প্ৰদেশৰ বিভিন্ন প্ৰত্নস্থলীত একেধৰণৰ শিলকটা শিল্প পৰম্পৰাৰ ধাৰাবাহিকতা আছিল বুলি সূচায়।<ref>{{harvcol|Thakur|2004|p=1191}}</ref> ===প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱস্থা=== নক্সাপৰ্বতৰ ওপৰৰ বসতিস্থলীখন মাটি আৰু শিল উভয়ৰে নিৰ্মিত প্ৰতিৰক্ষা প্ৰাচীৰে সুৰক্ষিত কৰিছিল। পলসুৱা মাটিৰে নিৰ্মিত আৰু পৰিখাৰে আগুৰা মাটিৰ প্ৰতিৰক্ষা প্ৰাচীৰটো প্ৰায় ৬২০ মিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ আছিল। এই প্ৰাচীৰটো বসতিস্থলীখনৰ ভিতৰুৱা পথ হিচাপেও ব্যৱহৃত হৈ থাকিব পাৰে।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=167–168}}</ref> ইয়াৰ পৰা পৃথককৈ বালিশিলৰ খণ্ডেৰে নিৰ্মিত এটা শিলৰ প্ৰতিৰক্ষা প্ৰাচীৰ বসতিস্থলীখনৰ দক্ষিণ দিশে প্ৰায় ৩০০ মিটাৰ বিস্তৃত আছিল। টাডাই (২০১১) এই গাঁথনিটোক প্ৰত্নস্থলীখনৰ প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱস্থাৰ অংশ হিচাপে ব্যাখ্যা কৰিছিল। তেওঁৰ মতে, মূল অৱস্থাত এই প্ৰাচীৰটোৱে ওপৰৰ আৰু তলৰ বসতিস্থলী দুখনক সংযোগ কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Tada|2011|p=168}}</ref> ===বসতিৰ বিন্যাস=== প্ৰত্নতাত্ত্বিক অনুসন্ধানসমূহত নক্সাপৰ্বতক ওপৰৰ আৰু তলৰ দুটা বসতিস্থলীত বিভক্ত কৰা হৈছিল বুলি প্ৰকাশ পাইছে। প্ৰায় ২.৭৬ হেক্টৰ বিস্তৃত ওপৰৰ বসতিস্থলীখন এটা অধিক উচ্চতাৰ সমতল পাহাৰীয়া অংশত অৱস্থিত আছিল আৰু প্ৰতিৰক্ষা গাঁথনিৰে আগুৰা আছিল। তলৰ বসতিস্থলীখন প্ৰায় ৪ হেক্টৰ বিস্তৃত আছিল আৰু বৰগাং নদীৰ বাওঁপাৰে বিস্তৃত হৈ আছিল।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=163, 169–170}}</ref> ওপৰৰ বসতিস্থলীখনত প্ৰধান স্থাপত্যৰ অৱশেষ, শিলৰ ভাস্কৰ্য আৰু ৰাজহুৱা ব্যৱহাৰৰ গাঁথনিসমূহ আছিল। আনহাতে তলৰ বসতিস্থলীখনত সাধাৰণ লোকসকলে তুলনামূলকভাৱে কম মজবুত ঘৰসমূহত বসবাস কৰিছিল বুলি প্ৰতীয়মান হয়।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=169–170, 180–181}}</ref> ===জলব্যৱস্থাপনা=== খননকাৰ্যত নক্সাপৰ্বতৰ এটা উন্নত জলব্যৱস্থাপনা প্ৰণালীৰ প্ৰমাণ পোৱা গৈছে। এই প্ৰণালীত এটা শিলৰ কুঁৱা, খাপৰিৰ আঙঠিৰে নিৰ্মিত কুঁৱা, এটা বৃহৎ আয়তাকাৰ জলাধাৰ আৰু পানী সংৰক্ষণৰ বাবে এটা পুখুৰী অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=166–170}}</ref> তলৰ বসতিস্থলীখনত উদ্ধাৰ হোৱা খাপৰিৰ আঙঠিযুক্ত কুঁৱাটো পোৰামাটিৰ আঙঠিসমূহ এটাৰ ওপৰত আন এটা সজাই মাটিৰ ভিতৰলৈ বহুৱাই নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ওপৰৰ বসতিস্থলীখনৰ ভিতৰত বালিশিলৰ খণ্ডেৰে নিৰ্মিত আন এটা বৃহৎ শিলৰ কুঁৱা পোৱা গৈছিল। এই কুঁৱাটোৰ চাৰিওফালে এটা চাতাল নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ পৰা বসতিস্থলীখনৰ আন্তঃগাঁথনিত কুঁৱাটোৰ গুৰুত্বৰ কথা সূচায়। শেহতীয়াকৈ প্ৰাচীন শিলৰ কুঁৱাটোৰ ওপৰত এখন সুৰক্ষামূলক ইটাৰ প্ৰাচীৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে।<ref>{{harvcol|Tada|2011|p=166}}</ref> প্ৰত্নস্থলীখনত প্ৰায় ২৬২ মিটাৰ দীঘল, ৩৮ মিটাৰ বহল আৰু ৪.৫ মিটাৰ গভীৰ এটা বৃহৎ আয়তাকাৰ জলাধাৰো আছে। জলাধাৰটোত পানী সোমোৱা আৰু ওলাই যোৱা নলা আছিল। ইয়াৰ লগতে পলস জমা হোৱাৰ বাবে এটা পৃথক কোঠা আছিল, যিয়ে পানী পৰিশোধনৰ ব্যৱস্থা হিচাপে কাম কৰিছিল। টাডাৰ (২০১১) মতে, এই ব্যৱস্থাই পানী সংৰক্ষণ আৰু জলব্যৱস্থাপনাৰ উন্নত জ্ঞানৰ পৰিচয় দিয়ে।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=168–169}}</ref> উত্তৰফালৰ প্ৰতিৰক্ষা প্ৰাচীৰৰ বাহিৰত প্ৰায় ৩০ × ৩১.৫ মিটাৰ পৰিমাপৰ এটা সৰু জলাধাৰো আছিল। এই জলাধাৰটো অতিৰিক্ত পানী সংৰক্ষণৰ সুবিধা হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল বুলি প্ৰতীয়মান হয়।<ref>{{harvcol|Tada|2011|p=169}}</ref> [[File:Terracotta Ring well found in Nakshaparvat.png|thumb|নক্সাপৰ্বতৰ তলৰ বসতিস্থলীত উদ্ধাৰ হোৱা খাপৰিৰ আঙঠিযুক্ত কুঁৱা।]] ===মৃৎপাত্ৰ=== নক্সাপৰ্বতত বৃহৎ পৰিমাণৰ মৃৎপাত্ৰ উদ্ধাৰ হৈছে। এই সংগ্ৰহত বিভিন্ন আকৃতি আৰু আকাৰৰ, লগতে বিভিন্ন নিৰ্মাণকৌশলেৰে প্ৰস্তুত কৰা পাত্ৰ অন্তৰ্ভুক্ত। ইয়াৰ ভিতৰত হাতেৰে আৰু কুমাৰৰ চাকত নিৰ্মিত উভয় প্ৰকাৰৰ পাত্ৰ পোৱা গৈছে। মৃৎপাত্ৰসমূহ প্ৰত্নস্থলীখনৰ পৰা উদ্ধাৰ হোৱা প্ৰত্নতাত্ত্বিক সামগ্ৰীসমূহৰ অন্যতম প্ৰধান শ্ৰেণী। এইবোৰে ঘৰুৱা কাম-কাজ, সামগ্ৰী সংৰক্ষণৰ পদ্ধতি আৰু কাৰিকৰী উৎপাদনৰ বিষয়ে প্ৰমাণ প্ৰদান কৰে।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=181–183}}</ref> নক্সাপৰ্বতত উদ্ধাৰ হোৱা মৃৎপাত্ৰসমূহৰ অধিকাংশই ৰঙা ৰঙৰ পোৰামাটিৰ পাত্ৰ। ইয়াৰ ভিতৰত কলহ, গামলা, থাল, বাটি, সামগ্ৰী সংৰক্ষণৰ পাত্ৰ আৰু ৰন্ধনকাৰ্যত ব্যৱহৃত পাত্ৰ অন্তৰ্ভুক্ত। চাকত নিৰ্মিত আৰু হাতেৰে নিৰ্মিত উভয় প্ৰকাৰৰ পাত্ৰ উদ্ধাৰ হৈছে যদিও চাকত নিৰ্মিত পাত্ৰৰ সংখ্যা অধিক।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=181–182}}</ref> ইয়াৰ উপৰি সামান্য পৰিমাণৰ কাওলিন মাটিৰ পাত্ৰ আৰু চকচকীয়া আৱৰণযুক্ত পাত্ৰও চিনাক্ত কৰা হৈছে। টাডাই (২০১১) নক্সাপৰ্বতৰ কিছুমান চাকত নিৰ্মিত মৃৎপাত্ৰৰ সৈতে অসমৰ আমবাৰীৰ মধ্যযুগীয় স্তৰত উদ্ধাৰ হোৱা মৃৎপাত্ৰৰ সাদৃশ্য উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=182–183}}</ref> ===উদ্যোগ আৰু অৰ্থনীতি=== খননকাৰ্যত প্ৰায় ৫৭৬ বৰ্গমিটাৰ বিস্তৃত এটা লোহাৰ কাম-কাজৰ অঞ্চল চিনাক্ত কৰা হৈছিল। এই অঞ্চলত লোহা গলোৱাৰ পিছত ৰৈ যোৱা ধাতব মল, পোৰা মাটি আৰু ধাতুৰ কামৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আন অৱশেষ উদ্ধাৰ হৈছিল। টাডাই (২০১১) অনুমান কৰিছে যে প্ৰত্নস্থলীখনত ব্যৱহৃত লোহাৰ সঁজুলি আৰু নিৰ্মাণকাৰ্যৰ ধাতব সামগ্ৰীসমূহ সম্ভৱতঃ স্থানীয়ভাৱে উৎপাদন কৰা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=170–171}}</ref> ধানৰ অৱশেষ, সামগ্ৰী সংৰক্ষণৰ গাঁথনি আৰু কৃষিসঁজুলি উদ্ধাৰ হোৱাৰ পৰা কৃষি স্থানীয় অৰ্থনীতিৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ আছিল বুলি প্ৰমাণ পোৱা যায়। টাডাই (২০১১) মত প্ৰকাশ কৰিছে যে ইয়াৰ অধিবাসীসকলে পানী জমা কৰি কৰা ধান খেতিৰ পৰিৱৰ্তে শুকান মাটিত ধান খেতি কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=181–182}}</ref> ==প্ৰত্নতাত্ত্বিক গুৰুত্ব== নক্সাপৰ্বত অৰুণাচল প্ৰদেশৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ মধ্যযুগীয় প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান। [[ভীষ্মকনগৰ]], [[ৰুক্মিণীনগৰ দুৰ্গ]], [[গোম্চি]], [[তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ]], [[মালিনী থান]] আৰু অসম–অৰুণাচলৰ পাহাৰৰ পাদদেশৰ আন প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষসমূহৰ সৈতে নক্সাপৰ্বতে পূব হিমালয়ৰ পাদদেশৰ মধ্যযুগীয় বসতিস্থলী ব্যৱস্থাৰ বিষয়ে বুজাত সহায় কৰে।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=183–184}}</ref> তুলনামূলকভাৱে কমসংখ্যক মধ্যযুগীয় বসতিস্থলীত প্ৰত্নতাত্ত্বিক খননকাৰ্য চলোৱা এই অঞ্চলত নক্সাপৰ্বতে সংগঠিত জনবসতি, প্ৰতিৰক্ষামূলক স্থাপত্য আৰু উন্নত বস্তুগত সংস্কৃতিৰ প্ৰমাণ প্ৰদান কৰে।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=183–184}}</ref> প্ৰত্নস্থলীখনৰ দুৰ্গীকৃত বিন্যাস, ইটা আৰু শিলৰ স্থাপত্যৰ অৱশেষ, খাপৰিৰ আঙঠিযুক্ত কুঁৱা, পৰিকল্পিত জলব্যৱস্থাপনা প্ৰণালী, বালিশিলৰ ভাস্কৰ্যখচিত স্তম্ভ আৰু শিলকটীয়া মিস্ত্ৰীৰ চিহ্নসমূহে উচ্চ পৰ্যায়ৰ পৰিকল্পনা আৰু কাৰিকৰী দক্ষতাৰ পৰিচয় দিয়ে।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=163–170}}</ref><ref>{{harvcol|Thakur|2004|p=1191}}</ref> টাডাই (২০১১) নক্সাপৰ্বতক পঞ্চদশ–ষোড়শ শতিকাৰ এখন জনজাতীয় বসতিস্থলী হিচাপে ব্যাখ্যা কৰিছে। যদিও কোনো শাসক ৰাজবংশক চিনাক্ত কৰা শিলালিপি উদ্ধাৰ হোৱা নাই, প্ৰত্নস্থলীখনৰ মৃৎপাত্ৰ, ভাস্কৰ্য পৰম্পৰা আৰু বস্তুগত সংস্কৃতিৰ জৰিয়তে ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ চুবুৰীয়া অঞ্চলসমূহৰ সৈতে সাংস্কৃতিক যোগাযোগৰ প্ৰমাণ পোৱা যায়। টাডাই লগতে উল্লেখ কৰিছে যে খননকাৰ্যত উদ্ধাৰ হোৱা অৱশেষসমূহৰ সৈতে সমসাময়িক আহোম বস্তুগত সংস্কৃতিৰ কোনো সাদৃশ্য দেখা নাযায়।<ref>{{harvcol|Tada|2011|pp=183–184}}</ref> প্ৰত্নস্থলীখনৰ কেইবাটাও বৈশিষ্ট্যৰ সৈতে চুতীয়া ৰাজ্যৰ সৈতে পৰম্পৰাগতভাৱে সম্পৰ্কিত প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষসমূহৰ তুলনা কৰা হৈছে। এইবোৰৰ ভিতৰত ইটা আৰু শিলৰ ভেটিৰ ব্যৱহাৰ, শিলকটীয়া মিস্ত্ৰীৰ চিহ্নযুক্ত বালিশিলৰ স্তম্ভ, খাপৰিৰ আঙঠিযুক্ত কুঁৱা আৰু পাহাৰৰ পাদদেশত নিৰ্মিত দুৰ্গীকৃত বসতিস্থলী অন্তৰ্ভুক্ত। প্ৰত্নস্থলীখনৰ নিৰ্মাণকাল, বিশ্বনাথৰ ঠিক উত্তৰফালে থকা ইয়াৰ ভৌগোলিক অৱস্থান আৰু শদিয়া অঞ্চলৰ প্ৰত্নস্থলীসমূহৰ সৈতে থকা সাদৃশ্যৰ ভিত্তিত কিছুমান গৱেষকে নক্সাপৰ্বতক মধ্যযুগৰ অন্তিম সময়ছোৱাত চুতীয়া ৰাজ্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত ভূখণ্ডসমূহত বিকাশ লাভ কৰা বৃহত্তৰ সাংস্কৃতিক আৰু স্থাপত্য পৰম্পৰাৰ অংশ হিচাপে গণ্য কৰিছে। অৱশ্যে কোনো নিৰ্দিষ্ট ৰাজবংশৰ সৈতে ইয়াৰ প্ৰত্যক্ষ সম্পৰ্ক এতিয়াও প্ৰমাণিত হোৱা নাই।<ref>{{harvcol|Datta|1985|p=28}}</ref><ref>{{harvcol|Barua|1933|pp=271–272}}</ref><ref>{{harvcol|Shin|2020|pp=52–53}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist}} ==গ্ৰন্থপঞ্জী== {{refbegin}} * {{cite thesis |last=Tada |first=Tage |title=Archaeological Remains of Arunachal Pradesh (upto 16th Century) |type=PhD thesis |publisher=Rajiv Gandhi University |location=Doimukh |year=2011 |url=https://airs.org.in/wp-content/uploads/2024/08/history-tage-tada-compressed.pdf }} * {{cite journal |last=Thakur |first=A. K. |year=2004 |title=Pre-Historic Archaeological Remains of Arunachal Pradesh and People's Perception: An Overview |journal=Proceedings of the Indian History Congress |volume=65 |pages=1185–1196 |jstor=44144827 |url=https://www.jstor.org/stable/44144827 }} * {{cite journal |last1=Sarmah |first1=Nilam Nandini |last2=Ansari |first2=Shahida |year=2016 |title=Settlement and Subsistence Pattern of Nishis and Shertukpens of Kameng Valley, Arunachal Pradesh: An Ethnoarchaeological Perspective |journal=Bulletin of the Deccan College Post-Graduate and Research Institute |volume=76 |pages=225–231 |jstor=26264788 |url=https://www.jstor.org/stable/26264788 }} * {{cite journal |last=Shin |first=Jae-Eun |year=2020 |title=Descending from demons, ascending to kshatriyas: Genealogical claims and political process in pre-modern Northeast India, The Chutiyas and the Dimasas |journal=The Indian Economic and Social History Review |volume=57 |issue=1 |pages=49–75 |doi=10.1177/0019464619894134 |s2cid=213213265 }} * {{cite book |last=Datta |first=S. |title=The Mataks and their Kingdom |publisher=Chugh Publications |location=Allahabad |year=1985 |url=http://ignca.gov.in/Asi_data/72269.pdf }} * {{cite book |last=Barua |first=K. L. |title=Early History of Kamarupa |publisher=Lawyer's Book Stall |location=Calcutta |year=1933 }} * {{cite news |title=Possible historical structure unearthed during excavation in Sadiya |work=The Assam Tribune |date=30 March 2026 |url=https://assamtribune.com/assam/possible-historical-structure-unearthed-during-excavation-in-sadiya-1609998 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260331081808/https://assamtribune.com/assam/possible-historical-structure-unearthed-during-excavation-in-sadiya-1609998 |archive-date=31 March 2026 |url-status=live |access-date=30 May 2026 }} * {{cite book |title=বুৰঞ্জীয়ে পৰশা বিশ্বনাথ প্ৰান্তৰ |trans-title=Buranjiye Porokha Biswanath Prantar |language=as |publisher= |location= |year= |ref={{harvid|Buranjiye Porokha Biswanath Prantar}} }} * {{cite book |title=Indian Archaeology 1997–98: A Review |publisher=Archaeological Survey of India |location=New Delhi |year=2002 |ref={{harvid|Indian Archaeology 1997–98}} }} * {{cite book |last1=Bora |first1=D. K. |last2=Ashraf |first2=A. A. |last3=Dutta |first3=J. C. |title=Medieval Life at Naksaparvat |publisher=Directorate of Research, Government of Arunachal Pradesh |location=Itanagar |year=1997 |isbn=9788175160972 |ref={{harvid|Bora|Ashraf|Dutta|1997}} }} * {{cite journal |last=Ashraf |first=A. A. |title=Archaeological Remains and Further Prospects in Arunachal Pradesh |journal=Purātattva |issue=28 |year=1998 |pages=74–75 |publisher=Indian Archaeological Society |location=New Delhi }} {{refend}} ==লগতে চাওক== * [[ভীষ্মকনগৰ]] * [[ৰুক্মিণীনগৰ দুৰ্গ]] * [[ইটা দুৰ্গ]] * ৰামঘাট–তৰাছো ধ্বংসাৱশেষ * [[গোম্চি]] * [[মালিনী থান]] * [[তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ]] * [[চুতীয়া ৰাজ্য]] [[শ্ৰেণী:চুতীয়া ৰাজ্য]] lix2l673nxel3u2ghgqs4yy46siymsg 0 140509 648502 648229 2026-10-30T08:13:09Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 648502 wikitext text/x-wiki {{Short description|১৯৫৬ চনত জন্মগ্ৰহণ কৰা ভাৰতীয় পদাৰ্থবিজ্ঞানী}} {{Infobox scientist | name = অশোক সেন | native_name = | native_name_lang = | image = Dr. Ashoke Sen in Physics department of Scottish Church College.jpg | caption = ২০১৯ চনত স্কটিছ চাৰ্চ মহাবিদ্যালয়ৰ পদাৰ্থবিজ্ঞান বিভাগত সেন | birth_date = {{Birth date and age|1956|7|15|df=yes}} | birth_place = [[কলিকতা]] (বৰ্তমান কলকাতা), পশ্চিম বংগ, ভাৰত | death_date = | death_place = | fields = [[পদাৰ্থবিজ্ঞান]] | workplaces = {{ublist|ফাৰ্মিলেব|ষ্টেনফৰ্ড ৰৈখিক ত্বৰক কেন্দ্ৰ|[[টাটা মৌলিক গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান]]|হৰিশ্চন্দ্ৰ গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান|ভাৰতীয় বিজ্ঞান শিক্ষা আৰু গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান, ভূপাল}} | education = {{ublist|প্ৰেছিডেন্সি মহাবিদ্যালয়, কলকাতা (বিজ্ঞান স্নাতক)|ভাৰতীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান, কানপুৰ (বিজ্ঞান স্নাতকোত্তৰ)|ষ্টনি ব্ৰুক বিশ্ববিদ্যালয় (পিএইচডি)}} | doctoral_advisor = {{ublist|জৰ্জ ষ্টাৰমেন}} | known_for = তন্ত্ৰিকা ক্ষেত্ৰ তত্ত্বলৈ অৱদান<br />এছ-দ্বৈততা<br />সেনৰ অনুমান | awards = {{ublist|জি ডি বিৰলা বৈজ্ঞানিক গৱেষণা বঁটা (১৯৯৬)|টিডব্লিউএএছ বঁটা (১৯৯৭)|[[পদ্মশ্ৰী]] (২০০১)|ইনফ’ছিছ বঁটা - গণিত (২০০৯)|মৌলিক পদাৰ্থবিজ্ঞানৰ অগ্ৰগতি বঁটা (২০১২)|[[পদ্মভূষণ]] (২০১৩)|ডিৰাক পদক (২০১৪)|অস্কাৰ ক্লেইন পদক (২০২৬)}} | spouse = সুমথি ৰাও | website = {{URL|https://home.icts.res.in/~sen/}} }} '''অশোক সেন''' ({{IPAc-en|ə|ˈ|ʃ|oʊ|k|_|s|ɛ|n}}; জন্ম ১৯৫৬) এগৰাকী ভাৰতীয় তাত্ত্বিক পদাৰ্থবিজ্ঞানী আৰু বাংগালুৰুৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় তাত্ত্বিক বিজ্ঞান কেন্দ্ৰৰ (আই চি টি এছ) আই চি টি এছ-ইনফ’ছিছ মাধৱ আসনৰ অধ্যাপক।<ref name="ICTS"/> তেওঁ পূৰ্বে প্ৰয়াগৰাজৰ হৰিশ্চন্দ্ৰ গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানৰ বিশিষ্ট অধ্যাপক আছিল।<ref name="Pulakkat">{{cite news|author=Pulakkat, Hari|date=19 December 2013|title=How many of us know about Breakthrough Prize winner, Ashoke Sen?|url=https://economictimes.indiatimes.com/opinion/et-commentary/how-many-of-us-know-about-breakthrough-prize-winner-ashoke-sen/articleshow/27612815.cms|newspaper=[[The Economic Times]]|access-date=4 September 2019}}</ref> তেওঁ ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান শিক্ষা আৰু গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানৰো (নাইছাৰ) সন্মানীয় ফেলো।<ref name="auto">{{cite web|url=https://www.niser.ac.in/sps/page/faculty|title=School of Physical Sciences|publisher=National Institute of Science Education and Research|access-date=4 September 2019}}</ref> তেওঁ মেছাচুচেটছ প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠানৰ অতিথি অধ্যাপক আৰু কোৰিয়া উন্নত অধ্যয়ন প্ৰতিষ্ঠানৰ বিশিষ্ট অধ্যাপকো। তেওঁৰ মূল গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰ হৈছে তন্ত্ৰিকা তত্ত্ব। তেওঁ মৌলিক পদাৰ্থবিজ্ঞানৰ অগ্ৰগতি বঁটাৰ প্ৰথম প্ৰাপকসকলৰ ভিতৰত এজন আছিল। এই বঁটা তেওঁক "সকলো তন্ত্ৰিকা তত্ত্ব একেটা অন্তৰ্নিহিত তত্ত্বৰ বিভিন্ন সীমিত ৰূপ বুলি উপলব্ধি কৰাৰ পথ মুকলি কৰাৰ বাবে" প্ৰদান কৰা হৈছিল।<ref name=":0">{{Cite web |title=Breakthrough Prize - Fundamental Physics Breakthrough Prize Laureates - Ashoke Sen |url=https://breakthroughprize.org/Laureates/1/L8 |website=breakthroughprize.org |access-date=17 June 2020}}</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== তেওঁৰ জন্ম ১৯৫৬ চনৰ ১৫ জুলাইত কলকাতাত হৈছিল।<ref name=IASFellowProfile>{{cite web|title=Fellow Profile&nbsp; – Sen, Prof. Ashoke|url=http://www.ias.ac.in/describe/fellow/Sen,_Prof._Ashoke|website=Indian Academy of Sciences|access-date=23 January 2016|location=Bangalore|publisher=Indian Academy of Sciences}}</ref> তেওঁ আছিল অনিল কুমাৰ সেন আৰু গৌৰী সেনৰ জ্যেষ্ঠ পুত্ৰ। তেওঁৰ পিতৃ অনিল কুমাৰ সেন কলকাতাৰ স্কটিছ চাৰ্চ মহাবিদ্যালয়ৰ পদাৰ্থবিজ্ঞানৰ প্ৰাক্তন অধ্যাপক আছিল আৰু মাতৃ গৌৰী সেন এগৰাকী গৃহিণী আছিল।<ref name=pillow_power>{{cite news|url=https://www.telegraphindia.com/india/physicist-with-pillow-power/cid/389848|title=Physicist with pillow power|author=Miudur, G.S.|date=2 August 2012|access-date=4 September 2019}}</ref> কলকাতাৰ শৈলেন্দ্ৰ সৰকাৰ বিদ্যালয়ৰপৰা স্কুলীয়া শিক্ষা সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পাছত তেওঁ প্ৰেছিডেন্সি মহাবিদ্যালয়ৰপৰা ১৯৭৫ চনত বিজ্ঞান স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। মহাবিদ্যালয়খন [[কলকাতা বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ অধীনত আছিল। তাৰ পিছৰ বছৰ তেওঁ ভাৰতীয় প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান, কানপুৰৰপৰা স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। প্ৰেছিডেন্সি মহাবিদ্যালয়ত স্নাতক অধ্যয়ন কৰি থকা সময়ত তেওঁ অমল কুমাৰ ৰায়চৌধুৰীৰ গৱেষণা আৰু শিক্ষাদানৰদ্বাৰা গভীৰভাৱে অনুপ্ৰাণিত হৈছিল। তেওঁ ষ্টনি ব্ৰুক বিশ্ববিদ্যালয়ত পদাৰ্থবিজ্ঞানৰ গৱেষণা কৰি ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ==কৰ্মজীৱন== [[File:Ashoke Sen and Sumathi Rao.jpg|thumb|২০১৮ চনত হৰিশ্চন্দ্ৰ গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ সৈতে অশোক সেন আৰু সুমথি ৰাও]] অশোক সেনে তন্ত্ৰিকা তত্ত্বৰ ক্ষেত্ৰত কেইবাটাও গুৰুত্বপূৰ্ণ মৌলিক অৱদান আগবঢ়াইছে। ইয়াৰ ভিতৰত শক্তিশালী-দুৰ্বল সংযোজন দ্বৈততা বা এছ-দ্বৈততাৰ ওপৰত তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য গৱেষণা-পত্ৰখন অন্যতম।<ref>{{cite journal|title=Dyon&nbsp; – monopole bound states, selfdual harmonic forms on the multi&nbsp; – monopole moduli space, and SL(2,Z) invariance in string theory|journal=Phys. Lett.|volume=B329|year=1994|pages=217–221|doi=10.1016/0370-2693(94)90763-3|arxiv=hep-th/9402032|bibcode= 1994PhLB..329..217S|last1=Sen|first1=Ashoke|issue=2–3|s2cid=17534677}}</ref> এই গৱেষণাই ক্ষেত্ৰখনৰ গৱেষণাৰ গতিপথ সলনি কৰাত প্ৰভাৱ পেলাইছিল। তেওঁ অস্থিৰ ডি-ব্ৰেনৰ অধ্যয়নৰ পথ প্ৰদৰ্শন কৰিছিল আৰু এনে ব্ৰেনত মুক্ত তন্ত্ৰিকাৰ টেকিয়ন ঘনীভৱন সম্পৰ্কে বিখ্যাত সেনৰ অনুমান আগবঢ়াইছিল।<ref>{{cite journal|title=Tachyon condensation on the brane antibrane system|journal=JHEP|volume=1998|issue=8|year=1998|pages=012|doi=10.1088/1126-6708/1998/08/012|arxiv =hep-th/9805170|bibcode=1998JHEP...08..012S|last1=Sen|first1=Ashoke|s2cid=14588486}}</ref> গতি কৰি থকা টেকিয়নৰ বিষয়ে তেওঁৰ বিৱৰণে<ref>{{cite journal|title=Rolling Tachyon|journal=JHEP|volume=2002|issue=4|year=2002|pages=048|doi=10.1088/1126-6708/2002/04/048|arxiv=hep-th/0203211|bibcode=2002JHEP...04..048S|last1=Sen|first1=Ashoke|s2cid=12023565}}</ref> তন্ত্ৰিকা বিশ্বতত্ত্বৰ গৱেষণাত প্ৰভাৱ পেলাইছে। তেওঁ তন্ত্ৰিকা ক্ষেত্ৰ তত্ত্বৰ ওপৰত বহুতো গুৰুত্বপূৰ্ণ গৱেষণা-পত্ৰৰ সহ-লেখকো। ১৯৯৮ চনত তাত্ত্বিক পদাৰ্থবিজ্ঞানী [[ষ্টিফেন হকিং]]ৰ মনোনয়নত তেওঁ ৰয়েল ছ’চাইটিৰ ফেলো নিৰ্বাচিত হয়।<ref name="Pulakkat" /> তেওঁৰ অৱদানসমূহৰ ভিতৰত চৰম কৃষ্ণগহ্বৰৰ এনট্ৰপি ফলন পদ্ধতি আৰু ইয়াৰ আকৰ্ষক ব্যৱস্থাত প্ৰয়োগ উল্লেখযোগ্য। তেওঁৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ গৱেষণাৰ ভিতৰত আকৰ্ষক ব্যৱস্থা, কৃষ্ণগহ্বৰৰ অণু অৱস্থাৰ সূক্ষ্ম গণনা আৰু তন্ত্ৰিকা তত্ত্বৰ ক্ষুদ্ৰ বিচলন পদ্ধতিৰ নতুন বিকাশ অন্তৰ্ভুক্ত। তেওঁ ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান শিক্ষা আৰু গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানৰ (নাইছাৰ) ভৌতিক বিজ্ঞান বিদ্যালয়ত সন্মানীয় অধ্যাপক হিচাপে যোগদান কৰে।<ref name="auto"/> ২০২০ চনত তেওঁ ভাৰতীয় বিজ্ঞান শিক্ষা আৰু গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান, ভূপালত পদাৰ্থবিজ্ঞান বিভাগৰ অতিথি/সহযোগী অধ্যাপক হিচাপে যোগদান কৰে।<ref>{{cite web|url=https://phy.iiserb.ac.in/faculty.php|title=Department of Physics|publisher=Indian Institute of Science, Education & Research- Bhopal (IISER-Bhopal)|access-date=2 September 2020|archive-date=22 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220922124141/https://phy.iiserb.ac.in/faculty.php|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220922124141/https://phy.iiserb.ac.in/faculty.php|archivedate=22 September 2022|deadurl=yes}}</ref> বৰ্তমান তেওঁ বাংগালুৰুৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় তাত্ত্বিক বিজ্ঞান কেন্দ্ৰৰ বিশিষ্ট অধ্যাপক হিচাপে কৰ্মৰত আৰু তন্ত্ৰিকা তত্ত্বৰ গৱেষণা কৰি আছে। তেওঁৰ বিশেষ গৱেষণাৰ বিষয়সমূহৰ ভিতৰত এছ-দ্বৈততা, টেকিয়ন ঘনীভৱন, কৃষ্ণগহ্বৰৰ এণ্ট্ৰপি আৰু অধিসূত্ৰ তন্ত্ৰিকা বিচলন পদ্ধতি অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name="ICTS">{{cite web |title=Ashoke Sen {{!}} ICTS |url=https://www.icts.res.in/people/ashoke-sens |website=www.icts.res.in |access-date=10 June 2023}}</ref>{{better source needed|reason=Require WP:independent source|date=June 2023}} ==সন্মান আৰু বঁটা== *আই চি টি পি বঁটা, ১৯৮৯<ref>{{cite web|url=https://www.ictp.it/about-ictp/prizes-awards/the-ictp-prize/the-prize-winners/ictp-prize-winner-1989.aspx|title=ICTP Prize Winner 1989|access-date=4 September 2019}}</ref> *[[ভাৰতীয় বিজ্ঞান একাডেমী]]ৰ ফেলো, ১৯৯১<ref name=IASFellowProfile/> *[[শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰ বঁটা]], ১৯৯৪ *টিডব্লিউএএছ বঁটা, ১৯৯৭<ref>{{cite web|url=https://twas.org/recipients-twas-awards-and-prizes|title=Prizes and Awards|publisher=The World Academy of Sciences|access-date=4 September 2019}}</ref> *ৰয়েল ছ’চাইটিৰ ফেলো, ১৯৯৮<ref name="Pulakkat"/> *[[ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমী]]ৰ ফেলো, ১৯৯৬<ref>The Year Book 2014 // Indian National Science Academy, New Delhi.</ref> *[[পদ্মশ্ৰী]], ২০০১<ref>{{cite web|url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|title=Padma Awards|publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India|access-date=21 July 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|archive-date=15 October 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|archivedate=15 October 2015|deadurl=yes}}</ref> *ইনফ’ছিছ বঁটা, গণিত শাখা, ২০০৯<ref>{{Cite web|url=https://www.infosys-science-foundation.com/prize/laureates/2009/ashoke-sen.asp|title=Infosys Prize - Laureates 2009 - Prof. K VijayRaghavan|website=www.infosys-science-foundation.com}}</ref> * তন্ত্ৰিকা তত্ত্বৰ ওপৰত গৱেষণাৰ বাবে মৌলিক পদাৰ্থবিজ্ঞানৰ বঁটা, ২০১২<ref>{{cite web|url=https://breakthroughprize.org/News/15|title=New annual US$3&nbsp; million Fundamental Physics Prize recognizes transformative advances in the field|publisher=Breakthrough Prize|date=31 July 2012|access-date=4 September 2019}}</ref><ref>{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/news/politics/nation/indian-scientist-ashoke-sen-bags-top-physics-honour/articleshow/15322177.cms|work=The Times of India|title=Indian scientist Ashoke Sen bags top physics honour|date=2 August 2012|access-date=4 September 2019}}</ref><ref name=":0" /> *[[পদ্মভূষণ]], ২০১৩<ref>{{cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-01-26/india/36563644_1_s-haider-raza-padma-awards-padma-vibhushan|archive-url=https://web.archive.org/web/20130128211127/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-01-26/india/36563644_1_s-haider-raza-padma-awards-padma-vibhushan|url-status=dead|archive-date=28 January 2013|title=Rajesh Khanna, Sridevi, Mary Kom, Rahul Dravid on Padma list|agency=TNN|date=26 January 2013|work=The Times of India|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130128211127/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-01-26/india/36563644_1_s-haider-raza-padma-awards-padma-vibhushan|archivedate=2013-01-28|access-date=2026-10-27|deadurl=yes}}</ref> *এম পি বিৰলা স্মাৰক বঁটা, ২০১৩ *ডিৰাক পদক, ২০১৪<ref>{{Cite web|url=https://www.ictp.it/about-ictp/prizes-awards/the-dirac-medal/the-medallists/dirac-medallists-2014.aspx|title=ICTP - Dirac Medallists 2014|website=www.ictp.it}}</ref> *অস্কাৰ ক্লেইন পদক, ২০২৬<ref>{{cite web|url=https://www.icts.res.in/news/ashoke-sen-awarded-prestigious-oskar-klein-medal|title=ASHOKE SEN AWARDED PRESTIGIOUS OSKAR KLEIN MEDAL|website=www.icts.res.in|access-date=22 October 2026}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Scholia}} *{{Official website|http://www.hri.res.in/~sen/|name=ৱেবছাইট}} *[http://www.hri.res.in/~sen/cv.pdf অশোক সেনৰ জীৱন-বৃত্তান্ত] *[http://scientific.thomson.com/press/2006/8334014/ "থমছনে ভাৰতৰ আগশাৰীৰ বিজ্ঞানীসকলক সন্মান জনাইছে"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070312074859/http://scientific.thomson.com/press/2006/8334014/ |date=12 March 2007 }} *{{usurped|[https://web.archive.org/web/20040505213325/http://www.hinduonnet.com/2001/01/07/stories/0207000o.htm ''দ্য হিন্দু'', দেওবাৰ, ৭ জানুৱাৰী ২০০১: "চূড়ান্ত নিয়মক একেলগে গাঁথি তোলা"]}} *{{cite news|url=https://www.indiatoday.in/india/photo/profile-of-top-25-scientists-in-india-366262-2011-09-11|title=Profile of Top 25 scientists in India|date=11 September 2011|work=India Today|access-date=4 September 2019}} {{commons category-inline|Ashoke Sen (physicist)}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:পশ্চিমবঙ্গৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় পদাৰ্থ বিজ্ঞানী]] [[শ্ৰেণী:শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:পদ্মভূষণ বঁটা বিজয়ী]] 8ftgv2bfn4ajfoyjnmp7o5kx3078max 0 140511 648516 648266 2026-10-30T10:12:37Z 2026Dhriti Hazarika 52021 648516 wikitext text/x-wiki [[File:Lichubagan hengerabari.jpg|thumb|right|200px|]]{{Merge|Lichubagan}} [[অসম]]ৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ নগৰ [[গুৱাহাটী]]। অসমৰ ৰাজনৈতিক, অৰ্থনৈতিক, সামাজিক, সাংস্কৃতিক আৰু শৈক্ষিক জীৱনত গুৱাহাটীৰ বিশেষ স্থান আছে। ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ দক্ষিণপাৰে অৱস্থিত এই নগৰখন সময়ৰ পৰিৱৰ্তনৰ লগে লগে এখন আধুনিক মহানগৰ হিচাপে বিকশিত হৈছে। গুৱাহাটীৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰ ভিতৰত হেঙেৰাবাৰী অঞ্চলৰ অন্তৰ্গত লিচুবাগান এখন উল্লেখযোগ্য বসতিপ্ৰধান এলেকা। লিচুবাগান কেৱল এটা স্থানৰ নাম নহয়; ই গুৱাহাটীৰ নগৰীয়া জীৱন, স্থানীয় সমাজ, যাতায়াত, বাসস্থান আৰু আধুনিক উন্নয়নৰ সৈতে জড়িত এটা অঞ্চল। এই অঞ্চলৰ পৰিচয় বুজিবলৈ ইয়াৰ ভৌগোলিক অৱস্থান, নামৰ উৎপত্তি, সামাজিক পৰিৱেশ, যাতায়াত ব্যৱস্থা আৰু নগৰীয়া জীৱনৰ বিভিন্ন দিশৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা প্ৰয়োজন। লিচুবাগান অসমৰ কামৰূপ মহানগৰ জিলাৰ গুৱাহাটী নগৰৰ হেঙেৰাবাৰী অঞ্চলত অৱস্থিত। ইয়াৰ পিন কোড ৭৮১০৩৬। লিচুবাগান হেঙেৰাবাৰী পথ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা বিভিন্ন আৱাসিক এলেকাৰ সৈতে সংযুক্ত। গুৱাহাটীৰ নগৰীয়া বিস্তাৰৰ অংশ হিচাপে এই অঞ্চলত বসতি, দোকান-পোহাৰ, বিভিন্ন সেৱা আৰু ৰাজহুৱা সুবিধা গঢ় লৈ উঠিছে। লিচুবাগানৰ অৱস্থানৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশ হ’ল ইয়াৰ চৌপাশৰ নগৰীয়া যোগাযোগ ব্যৱস্থা। হেঙেৰাবাৰী আৰু ইয়াৰ ওচৰৰ অঞ্চলসমূহৰ সৈতে ইয়াৰ দৈনন্দিন যোগাযোগ আছে। ফলত বাসিন্দাসকলে নিজৰ দৈনন্দিন কাম-কাজৰ বাবে গুৱাহাটীৰ আন অঞ্চললৈ অহা-যোৱা কৰিব পাৰে। ==লিচুবাগান নামৰ উৎপত্তি== লিচুবাগান নামটোৰ উৎপত্তিৰ বিষয়ে স্থানীয়ভাৱে এটা প্ৰচলিত ব্যাখ্যা পোৱা যায়। স্থানীয় অঞ্চলৰ বিষয়ে প্ৰকাশিত এটা বিৱৰণ অনুসৰি, অতীতত এই এলেকাত বহুতো লিচু গছ আছিল। সেই লিচু গছৰ উপস্থিতিৰ পৰাই অঞ্চলটোৰ নাম লিচুবাগান হোৱা বুলি কোৱা হয়। ‘লিচু’ আৰু ‘বাগান’—এই দুটা শব্দৰ সংযোগৰ পৰা নামটোৰ অৰ্থও অনুমান কৰিব পাৰি। ‘লিচু’ এবিধ ফলৰ নাম আৰু ‘বাগান’ বুলিলে সাধাৰণতে গছ-গছনি থকা বাগিচা বা উদ্যানক বুজোৱা হয়। সেয়েহে লিচুবাগান নামটোৱে অতীতৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ আৰু গছ-গছনিৰ সৈতে অঞ্চলটোৰ সম্ভাৱ্য সম্পৰ্কৰ ইংগিত দিয়ে। অৱশ্যে নামটোৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কে কোনো নিৰ্ভৰযোগ্য ঐতিহাসিক নথি বা চৰকাৰী প্ৰমাণ পোৱা নগ’লে এই ব্যাখ্যাক স্থানীয়ভাৱে প্ৰচলিত মত হিচাপেহে গ্ৰহণ কৰা উচিত। [[লিচুবাগান]]ৰ নিৰ্দিষ্ট ইতিহাস, ইয়াৰ প্ৰথম বসতি স্থাপনৰ সময় আৰু প্ৰাৰম্ভিক বাসিন্দাসকলৰ বিষয়ে বিস্তৃত নিৰ্ভৰযোগ্য তথ্য সহজে উপলব্ধ নহয়। সেয়েহে এই অঞ্চলৰ ইতিহাস আলোচনা কৰোঁতে গুৱাহাটীৰ সামগ্ৰিক নগৰীয়া বিকাশৰ সৈতে ইয়াৰ সম্পৰ্কৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিব পাৰি। গুৱাহাটী এখন প্ৰাচীন ঐতিহাসিক নগৰ। সময়ৰ লগে লগে ইয়াত প্ৰশাসনিক কাৰ্যালয়, শিক্ষানুষ্ঠান, ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠান, চিকিৎসা সেৱা আৰু আৱাসিক অঞ্চলৰ বিকাশ ঘটিছে। নগৰখনৰ জনসংখ্যা আৰু নগৰীয়া কাৰ্যকলাপ বৃদ্ধি পোৱাৰ লগে লগে ইয়াৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত নতুন নতুন বসতি গঢ় লৈ উঠিছে। হেঙেৰাবাৰী আৰু লিচুবাগানৰ দৰে অঞ্চলসমূহক গুৱাহাটীৰ এই বহল নগৰীয়া পৰিৱৰ্তনৰ অংশ হিচাপে বুজিব পাৰি। অৱশ্যে লিচুবাগানৰ নিৰ্দিষ্ট ঐতিহাসিক ঘটনাৰ বিষয়ে লিখিবলৈ স্থানীয় প্ৰশাসনিক নথি, পুৰণি মানচিত্ৰ, ভূমিৰ নথি আৰু বাসিন্দাসকলৰ মৌখিক ইতিহাসৰ সহায় লোৱা প্ৰয়োজন। লিচুবাগান আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা হেঙেৰাবাৰী অঞ্চলৰ ভূ-প্ৰকৃতিৰ মাজত নগৰীয়া বসতিৰ লগতে কিছুমান ওখ-চাপৰ ভূমিৰ উপস্থিতি দেখা যায়। গুৱাহাটীৰ বহু অঞ্চলৰ দৰে ইয়াৰ চৌপাশৰ ভূ-প্ৰকৃতিয়েও বসতি আৰু পথ-ঘাটৰ বিকাশত প্ৰভাৱ পেলায়। অতীতৰ গছ-গছনিৰ সৈতে অঞ্চলটোৰ নামৰ সম্ভাৱ্য সম্পৰ্কই ইয়াৰ প্ৰাকৃতিক পৰিচয়ৰ বিষয়ে আগ্ৰহ সৃষ্টি কৰে। কিন্তু বৰ্তমানৰ নগৰীয়া বিস্তাৰৰ ফলত অঞ্চলটোৰ পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তন হোৱাটোও স্বাভাৱিক। এখন সুস্থ নগৰীয়া সমাজৰ বাবে গছ-গছনি সংৰক্ষণ, পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা, পানী নিষ্কাশন আৰু ৰাজহুৱা স্থানসমূহৰ যত্ন লোৱা অতি প্ৰয়োজনীয়। লিচুবাগানৰ দৰে বসতিপ্ৰধান অঞ্চলত সেউজীয়া পৰিৱেশ বজাই ৰখাৰ বাবে স্থানীয় বাসিন্দা আৰু প্ৰশাসনৰ সহযোগিতা গুৰুত্বপূৰ্ণ। ==সামাজিক জীৱন== লিচুবাগানৰ সামাজিক জীৱন ইয়াৰ বাসিন্দাসকলৰ দৈনন্দিন কাৰ্যকলাপ, পাৰস্পৰিক সম্পৰ্ক, পৰিয়ালকেন্দ্ৰিক জীৱন আৰু স্থানীয় সামাজিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ সৈতে জড়িত। নগৰীয়া অঞ্চলৰ বাসিন্দাসকলৰ জীৱনধাৰা সাধাৰণতে কৰ্মসংস্থান, শিক্ষা, ব্যৱসায়, যাতায়াত আৰু বিভিন্ন নাগৰিক সেৱাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। গুৱাহাটীৰ দৰে এখন মহানগৰত বিভিন্ন সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক পটভূমিৰ লোক একেলগে বসবাস কৰে। এনে বৈচিত্ৰ্যই নগৰীয়া সমাজৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰে আৰু মানুহৰ মাজত পাৰস্পৰিক সহযোগিতা, সহাৱস্থান আৰু সামাজিক সম্পৰ্ক গঢ়ি তোলাৰ সুযোগ সৃষ্টি কৰে। স্থানীয় উৎসৱ-পাৰ্বণ, ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান, সামাজিক সভা আৰু সামূহিক কাৰ্যসূচীয়ে মানুহৰ মাজত যোগাযোগ বৃদ্ধি কৰিব পাৰে। অৱশ্যে লিচুবাগানৰ বাসিন্দাসকলৰ সামাজিক গঠন আৰু নিৰ্দিষ্ট পৰম্পৰাৰ বিষয়ে নিশ্চিত তথ্যৰ বাবে স্থানীয় সমীক্ষাৰ প্ৰয়োজন। অসমৰ সমাজত ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাৰ বিশেষ গুৰুত্ব আছে। বিহু, নাম-প্ৰসংগ, ধৰ্মীয় উৎসৱ আৰু বিভিন্ন সামাজিক অনুষ্ঠান অসমৰ জনজীৱনৰ অবিচ্ছেদ্য অংশ। লিচুবাগান আৰু [[হেঙেৰাবাৰী]] অঞ্চলত ধৰ্মীয় উপাসনাস্থল আৰু স্থানীয় সামাজিক অনুষ্ঠানৰ উপস্থিতিয়ে বাসিন্দাসকলৰ জীৱনত ভূমিকা পালন কৰে। এই অঞ্চলত অৱস্থিত মা কালী মন্দিৰ এটা উল্লেখযোগ্য স্থানীয় ধৰ্মীয় উপাসনাস্থল। ধৰ্মীয় স্থানসমূহে কেৱল উপাসনাৰ সুবিধাই প্ৰদান নকৰে; বহু সময়ত সেইবোৰে সামাজিক যোগাযোগ আৰু সামূহিক কাৰ্যকলাপৰ বাবেও এখন মঞ্চৰ সৃষ্টি কৰে। বিভিন্ন উৎসৱ আৰু অনুষ্ঠানৰ সময়ত স্থানীয় লোকসকলৰ মাজত সহযোগিতা বৃদ্ধি পায়। এখন অঞ্চলৰ সাংস্কৃতিক পৰিচয় ইয়াৰ বাসিন্দাসকলৰ ভাষা, খাদ্যাভ্যাস, পোছাক, উৎসৱ-পাৰ্বণ আৰু সামাজিক আচৰণৰ মাজতো প্ৰতিফলিত হয়। এই দিশসমূহে লিচুবাগানৰ দৰে নগৰীয়া অঞ্চলৰ সমাজ জীৱন বুজিবলৈ সহায় কৰে। লিচুবাগানৰ নগৰীয়া জীৱনৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশ হ’ল ইয়াৰ যাতায়াত আৰু যোগাযোগ ব্যৱস্থা। হেঙেৰাবাৰী পথ আৰু ইয়াৰ সৈতে সংযুক্ত স্থানীয় পথসমূহৰ জৰিয়তে অঞ্চলটোৰ বাসিন্দাসকলে গুৱাহাটীৰ বিভিন্ন স্থানলৈ যাতায়াত কৰিব পাৰে। এই অঞ্চলত অটো-ৰিক্সা আস্থানৰ উপস্থিতিয়ে স্থানীয় যাতায়াতত সহায় কৰে। দৈনন্দিন কাম-কাজ, শিক্ষানুষ্ঠানলৈ যোৱা, বজাৰ কৰা আৰু কৰ্মস্থলীলৈ অহা-যোৱাৰ বাবে এনে যাতায়াত ব্যৱস্থাৰ গুৰুত্ব আছে। গুৱাহাটীৰ নগৰীয়া জীৱনত পথ যোগাযোগে ব্যৱসায়-বাণিজ্য, শিক্ষা, চিকিৎসা আৰু অন্যান্য সেৱাৰ সৈতে মানুহক সংযুক্ত কৰে। যাতায়াত ব্যৱস্থাৰ উন্নয়নে কোনো অঞ্চলৰ অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক বিকাশতো সহায় কৰিব পাৰে। কিন্তু নগৰীয়া অঞ্চলৰ জনসংখ্যা বৃদ্ধি পালে যান-জঁট, পথৰ অৱস্থা, পাৰ্কিঙৰ সমস্যা আৰু পথচাৰীৰ সুৰক্ষাৰ দৰে বিষয়সমূহৰ ওপৰতো গুৰুত্ব দিবলগীয়া হয়। সেয়েহে উন্নত পথ ব্যৱস্থাপনা আৰু সুশৃংখল যাতায়াত ব্যৱস্থা [[লিচুবাগান]]ৰ দৰে অঞ্চলৰ বাবেও প্ৰয়োজনীয়। [[গুৱাহাটী]]ৰ নগৰীয়া বিস্তাৰৰ লগে লগে বিভিন্ন অঞ্চলত আৱাসিক অট্টালিকা, বহুমহলীয়া ঘৰ আৰু অন্যান্য বাসস্থানৰ বিকাশ ঘটিছে। লিচুবাগান-হেঙেৰাবাৰী অঞ্চলতো আৱাসিক সম্পত্তি আৰু দৈনন্দিন জীৱনৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন সুবিধাৰ উপস্থিতি দেখা যায়। বাসস্থানৰ বিকাশে মানুহৰ জীৱন-যাপনৰ সুবিধা বৃদ্ধি কৰাৰ লগতে অঞ্চলটোৰ নগৰীয়া চৰিত্ৰ গঢ়ি তোলে। একে সময়তে পৰিকল্পিত নগৰায়ণৰ প্ৰয়োজনীয়তাও বৃদ্ধি পায়। পানী যোগান, নলা-নৰ্দমা, বিদ্যুৎ, আৱৰ্জনা ব্যৱস্থাপনা, পথ আৰু ৰাজহুৱা স্থানৰ উপযুক্ত ব্যৱস্থা এখন বাসযোগ্য নগৰৰ বাবে অতি প্ৰয়োজনীয়। যদি নগৰীয়া বিকাশ পৰিকল্পিতভাৱে কৰা হয়, তেন্তে বাসিন্দাসকলৰ জীৱনৰ মান উন্নত হ’ব পাৰে। লিচুবাগানৰ দৰে অঞ্চলত বাসস্থানৰ বিকাশৰ লগতে পৰিৱেশ সংৰক্ষণ আৰু নাগৰিক সুবিধাসমূহৰ উন্নয়নৰ মাজত ভাৰসাম্য বজাই ৰখাটো গুৰুত্বপূৰ্ণ। লিচুবাগানৰ অৰ্থনৈতিক জীৱন গুৱাহাটীৰ বৃহত্তৰ নগৰীয়া অৰ্থনীতিৰ সৈতে জড়িত। স্থানীয় দোকান-পোহাৰ, সৰু ব্যৱসায়, যাতায়াত সেৱা, ব্যক্তিগত প্ৰতিষ্ঠান আৰু অন্যান্য দৈনন্দিন সেৱাই অঞ্চলটোৰ অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপত ভূমিকা পালন কৰে। [[গুৱাহাটী]]ত বিভিন্ন চৰকাৰী আৰু বেচৰকাৰী কাৰ্যালয়, শিক্ষানুষ্ঠান, ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠান আৰু সেৱা খণ্ডৰ বিকাশ ঘটিছে। এই বিস্তৃত কৰ্মসংস্থাপনৰ পৰিসৰে নগৰখনৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰ বাসিন্দাসকলক জীৱিকাৰ সুযোগ প্ৰদান কৰে। লিচুবাগানৰ স্থানীয় ব্যৱসায় আৰু সেৱাসমূহে বাসিন্দাসকলৰ দৈনন্দিন প্ৰয়োজন পূৰণ কৰাত সহায় কৰে। সৰু ব্যৱসায়ৰ বিকাশে স্থানীয় অৰ্থনীতিক গতিশীল কৰাৰ লগতে কৰ্মসংস্থানৰ সুযোগো সৃষ্টি কৰিব পাৰে। অৱশ্যে অঞ্চলটোৰ নিৰ্দিষ্ট আয়ৰ উৎস, ব্যৱসায়ৰ সংখ্যা বা কৰ্মসংস্থানৰ পৰিসংখ্যা সম্পৰ্কে নিৰ্ভৰযোগ্য তথ্য অবিহনে নিৰ্দিষ্ট সিদ্ধান্ত দিয়া উচিত নহয়। লিচুবাগান আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে কেইবাটাও স্থানীয়ভাৱে উল্লেখযোগ্য স্থান আছে। তাৰ ভিতৰত হেঙেৰাবাৰীৰ অমৃত উদ্যান বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। [[অমৃত উদ্যান]] গুৱাহাটী মহানগৰ উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণৰ উদ্যোগত বিকশিত কৰা এখন ৰাজহুৱা উদ্যান। ইয়াত প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ মাজত মানুহৰ অৱসৰ বিনোদনৰ সুবিধা সৃষ্টি কৰা হৈছে। উদ্যানখনত খোজকঢ়াৰ পথ, বহাৰ ব্যৱস্থা, শিশুৰ খেলাৰ স্থান, সেউজীয়া পৰিৱেশ আৰু বিভিন্ন বিনোদনমূলক সুবিধা আছে। উদ্যানখনত উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ জনজাতীয় স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলৰ স্মৃতিত নিৰ্মিত মূৰ্তিও আছে। ইয়াৰ ফলত উদ্যানখনৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ লগতে ঐতিহাসিক আৰু সাংস্কৃতিক তাৎপৰ্যও বৃদ্ধি পাইছে। এনে ৰাজহুৱা উদ্যানসমূহে নগৰবাসীক অৱসৰ বিনোদনৰ সুযোগ প্ৰদান কৰে আৰু পৰিয়ালৰ সৈতে সময় কটোৱা, খোজকঢ়া আৰু প্ৰকৃতিৰ মাজত কিছু সময় অতিবাহিত কৰাৰ সুবিধা দিয়ে। ==উপসংহাৰ== সামগ্ৰিকভাৱে ক’বলৈ গ’লে, [[অসম]]ৰ গুৱাহাটী মহানগৰীৰ হেঙেৰাবাৰী অঞ্চলৰ লিচুবাগান এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থানীয় বসতিপ্ৰধান এলেকা। ইয়াৰ ভৌগোলিক অৱস্থান, নগৰীয়া যোগাযোগ, সামাজিক জীৱন, ধৰ্মীয় পৰিৱেশ, বাসস্থান আৰু ৰাজহুৱা সুবিধাসমূহে অঞ্চলটোৰ পৰিচয় নিৰ্মাণ কৰিছে। লিচুবাগানৰ বিষয়ে আলোচনা কৰোঁতে কেৱল ইয়াৰ বৰ্তমানৰ নগৰীয়া ৰূপৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিলেই নহ’ব; ইয়াৰ অতীতৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ, নামৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কে প্ৰচলিত মত আৰু ভৱিষ্যতৰ উন্নয়নৰ সম্ভাৱনাৰ বিষয়েও বিবেচনা কৰা উচিত। পৰিকল্পিত নগৰায়ণ, উন্নত নাগৰিক সুবিধা, পৰিৱেশ সংৰক্ষণ আৰু বাসিন্দাসকলৰ সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণৰ জৰিয়তে লিচুবাগানক অধিক পৰিষ্কাৰ, সুন্দৰ আৰু বাসযোগ্য অঞ্চল হিচাপে গঢ়ি তুলিব পাৰি। সেয়েহে [[লিচুবাগান]]ৰ উন্নয়ন আৰু সংৰক্ষণ গুৱাহাটীৰ সামগ্ৰিক নগৰীয়া বিকাশৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ হিচাপে বিবেচিত হ’ব পাৰে। cuceslhwplzqunbidb83wo7fc9993lh 0 140522 648418 648384 2026-10-29T13:19:41Z AjayDas 12623 /* */ 648418 wikitext text/x-wiki {{wikify}} কলাইগাঁও অসম ৰাজ্যৰ লুইতৰ উত্তৰ পাৰে ওদালগুৰি জিলাৰ অন্তৰ্গত এক বৃহৎ অঞ্চল। কলাইগাঁও অসমৰ ওদালগুৰি জিলাৰ এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ ঠাই। ইয়াৰ ধৰ্মীয় স্থান, স্থানীয় বজাৰ, প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ বাবে অঞ্চলটো পৰিচিত।কলাইগাঁৱ পূৰ্বতে অবিভক্ত দৰং জিলাৰ অংশ আছিল।২০০৩ চনৰ ১০ফেব্ৰুৱাৰীত সম্পাদিত এক চুক্তি অনুসৰি বড়োলেণ্ড টেৰিটৰিয়েল এৰিয়া ডিষ্ট্ৰিক্ট (Bodoland Territorial Area District, সংক্ষেপে BTAD) নামৰ এক নতুন স্বায়ত্বশাসিত এলেকা গঠন হোৱাত দৰং জিলাৰ একাংশক লৈ ওদালগুৰি জিলা গঠন কৰা হয়। বৃহত্তৰ কলাইগাঁৱ অঞ্চলৰ কিছু এলেকাকো ওদালগুৰি জিলাত অন্তৰভুক্ত কৰা হয়। বৰ্ত্তমানেও কলাইগাঁৱৰ বহু এলেকা দৰং জিলাৰ অংশ। বৰ্তমান কলাইগাঁৱ বড়োলেণ্ডৰ ক্ষেত্ৰীয় পৰিষদৰ অন্তৰ্গত এখন উল্লেখযোগ্য ঠাই হোৱাৰ লগতে দৰং জিলাৰ এখন উল্লেখযোগ্য ঠাই। ভৌগোলিক ভাবে চাবলৈ গলে কলগাওঁ চহৰৰ নিচেই কাষতে থকা চহৰ দুখন হল মঙলদৈ আৰু টংলা চহৰ। কলাইগাঁৱ‌ অঞ্চলত বিভিন্ন জাতি - জনগোষ্ঠীৰ মানুহ অতীতৰে পৰা বাস কৰি আহিছে। বিশেষকৈ বড়ো, ৰাভা, কোঁচ, কলিতা, ৰাজবংশী, ব্ৰাহ্মণ, বেংগলী, বিহাৰী, মাৰোৱাৰী , আদিবাসী, গাৰো, নাথ - যোগী ইত্যাদি সম্প্ৰদায়ৰ লোক এই বৃহত্তৰ অঞ্চলৰ লোক বাস কৰি আহিছে। সকলো জাতি - জনগোষ্ঠীৰ লোক মিলা প্ৰিতিৰে কলাইগাওঁ খনত ৰাজনৈতিক ,সামাজিক, সাংকৃতিক আৰু অৰ্থনৈতিক ক্ষেত্ৰত আগ ভাগ লৈ আহিছে। কলাইগাওঁ অঞ্চল লগতে অবিভক্ত দৰং জিলাত চলি অহা দেওধনী নৃত্য, উজাপালি, আই - নাম, বিয়া - নাম, খুলীয়া - ভাউৰীয়া, ঢেঁপা ঢুলীয়া, চেৰাঢক আদি পৰিবেশ্য কলাসমূহ অসমীয়া লোক সংস্কৃতিত এক সুকীয়া স্থান দখল কৰিছে। বৃহত্তৰ কলাইগাওঁ অঞ্চল বহুতো বৰন্য ব্যক্তি স্বাধীনতা আন্দোলনৰ লগত জড়িত আছিল লগতে বহুতো সাহিত্যক, শিল্পী, ৰাজনীতিবিদ, প্ৰশাসনিক, শিক্ষাবিদ, ক্ৰীড়াবিদ উদ্যোগপতি আদি কলাইগাওঁৰ বহুতো লোক অসমৰ লগতে ভাৰত আৰু বিশ্বত নাম উজালাবলৈ সক্ষম হৈছে। কলাইগাঁৱৰ বিষয়ে সংক্ষিপ্ত তথ্য স্থান: ওদালগুৰি জিলা অসম পিন নং -৭৮৪৫২৫ প্ৰধান জীৱিকা: কৃষি, বিশেষকৈ ধান খেতি, শাক - পাচলি , চাহ উৎপাদনো গুৰুত্ব পূৰ্ণ। প্ৰশাসনিক গুৰুত্ব: kalaigaon Revenue circle and Development Block ওদালগুৰি জিলাৰ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাৰ অংশ। ৰেল যোগাযোগ: ওচৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰেল ষ্টেছন সমূহৰ ভিতৰত টংলা আৰু ওদালগুৰি আছে। কলাইগাঁও অঞ্চলৰ বিখ্যাত ঠাইসমূহ হল - ১) মূৰা দেৱালয় ২) ৰাম জানকী মন্দিৰ ৩) কলাইগাঁৱৰ কৃষ্ণ মন্দিৰ ৪) কলাইগাঁৱৰ ইস্কন মন্দিৰ ৫)কনকলতা জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য উদ্যান ৬)গেৰুৱা মা কামাখ্যা দেৱালয় কলাইগাঁৱৰ ওচৰৰ পৰ্যটনস্থলীসমূহ- ৭)ভৈৰৱকুণ্ড (Bhairabkunda) ৮)বৰনদী বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য ৯)দ্বিজিৰি জলপ্ৰপাত (Dwijiri waterfall) জনগাঁথনি - ২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি কলাইগাঁৱ মহকুমাৰ মুঠ জনসংখ্যা ১১০৮৬২ জন, ইয়াৰে ৫৬২৮৫ (৫০.৭৭%) পুৰুষ আৰু ৫৪৫৭৭(৪৯.২২%) মহিলা।কলাইগাঁৱৰ কিছুমান গাওঁ দৰং জিলাৰ লগত অন্তৰ্গত, আৰু তাত জনসংখ্যা আছিল ২৪২৪৬ জন (১২৭২৩) জন পুৰুষ আৰু ১২৫২৩ জন মহিলা)। বাকী অধিকাংশ গাওঁ ওদালগুৰি জিলাৰ অন্তৰ্গত, আৰু তাত জনসংখ্যা আছিল ৮৫৬১৬ জন (৪৩৫৬২ জন পুৰুষ আৰু ৪২০৫৮) জন মহিলা। অৰ্থনীতি - কলাইগাঁৱ ঠাইখন অৰ্থনীতি কৃষিৰ ওপৰত বহু পৰিমাণে নিৰ্ভৰশীল। ধানৰ খেতিয়েই হৈছে প্ৰধান খেতি, গৰু পালন, গাহৰি পালন, মাছ - পালন, হাঁহ কুকুৰা ইত্যাদি লগত জঢ়িত। বিভিন্ন সৰু - ডাঙৰ উদ্যোগ এই অঞ্চলত দেখা পোৱা যায়।কলাইগাঁৱৰ দেৱবাৰৰ বজাৰৰ চালযুক্ত আশ্ৰয় শিবিৰ কিন্তু যোৱা কেইবছৰমানৰ পৰা গ্ৰাহকবাদে গ্ৰাহক সামগ্ৰীৰ ব্যৱসায়ৰ তীব্ৰ উত্থানত অৰিহণা যোগাইছে। গধুৰ ধান খেতিৰ বাবে চহৰখনৰ ভিতৰত আৰু ইয়াৰ আশে - পাশে বহুতো সৰু সৰু থলুৱা ধানকল আহিলা যিবোৰ অসমৰ আন আন ঠাইলৈ ধান যোগান ধৰে, ইয়াৰ চাউলৰ সৰ্বাধিক গ্ৰাহক হোৱাৰ বাৱে গুৱাহাটী, মংগলদৈ চহৰ, আৰু বিভিন্ন স্থানলৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয়।কলাইগাঁৱ ৰাইচ ব্ৰেণ্ডে এতিয়া অসমত নিজস্ব পৰিচয় গঢ়ি তুলিছে। শিক্ষা - এই অঞ্চলৰ উন্নয়নত শিক্ষা ব্যৱস্থাই গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। ইয়াত থকা বিদ্যালয় আৰু অন্যান্য শিক্ষানুষ্ঠানসমূহে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক শিক্ষা গ্ৰহণৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে। এই অঞ্চলত উচ্চ শিক্ষাৰ বাৱে কলাইগাঁৱ স্নাতক মহাবিদ্যালয় আছে যত নেকি কলা আৰু বৰ্ত্তমান বিজ্ঞান খাখা আৰম্ভ কৰা হৈছে। ইয়াৰ লগতে এখন উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় , জুনিয়ৰ কলেজ, উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, মাধ্যমিক বিদ্যালয় আৰু বহুতো বেচৰকাৰী বিদ্যালয়, চেনিয়ৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল কলাইগাঁৱ আছে। এই বিদ্যালয় সমূহে এই অঞ্চলৰ লগতে জিলা আৰু অসম খনৰ নাম উজ্জালাবলৈ সক্ষম হৈছে। সামৰণিত ক’ব পাৰি যে কলাইগাঁও ওদালগুৰি জিলাৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ অঞ্চল।এই অঞ্চলত নিবনুৱা সমস্যা, যাতায়াত, স্বাস্থ্যসেৱা আৰু আন্তঃগাঁথনিৰ ক্ষেত্ৰত কিছুমান প্ৰত্যাহ্বান থাকিব পাৰে। শিক্ষা, স্বাস্থ্যসেৱা, বাট-পথ আৰু কৰ্মসংস্থাপনৰ অধিক উন্নয়নে স্থানীয় লোকসকলৰ জীৱন-যাত্ৰাৰ মান উন্নত কৰিব পাৰে। ইয়াৰ মানুহ, সংস্কৃতি আৰু পৰম্পৰাই অসমৰ সমৃদ্ধ ঐতিহ্যলৈ বিশেষ অৱদান আগবঢ়াইছে। eos4sxdva6ue8zdabo8vt7qlb22gsbt 648428 648418 2026-10-29T13:59:49Z BhuyanBhaskar 16362 648428 wikitext text/x-wiki {{wikify}} '''কলাইগাঁও''' অসম ৰাজ্যৰ লুইতৰ উত্তৰ পাৰে [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত এক বৃহৎ অঞ্চল। কলাইগাঁও [[অসম]]ৰ ওদালগুৰি জিলাৰ এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ ঠাই। ইয়াৰ ধৰ্মীয় স্থান, স্থানীয় বজাৰ, প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ বাবে অঞ্চলটো পৰিচিত।কলাইগাঁৱ পূৰ্বতে অবিভক্ত দৰং জিলাৰ অংশ আছিল।২০০৩ চনৰ ১০ফেব্ৰুৱাৰীত সম্পাদিত এক চুক্তি অনুসৰি [[বড়োলেণ্ড]] টেৰিটৰিয়েল এৰিয়া ডিষ্ট্ৰিক্ট (Bodoland Territorial Area District, সংক্ষেপে BTAD) নামৰ এক নতুন স্বায়ত্বশাসিত এলেকা গঠন হোৱাত দৰং জিলাৰ একাংশক লৈ ওদালগুৰি জিলা গঠন কৰা হয়। বৃহত্তৰ কলাইগাঁৱ অঞ্চলৰ কিছু এলেকাকো ওদালগুৰি জিলাত অন্তৰভুক্ত কৰা হয়। বৰ্ত্তমানেও কলাইগাঁৱৰ বহু এলেকা দৰং জিলাৰ অংশ। বৰ্তমান কলাইগাঁৱ বড়োলেণ্ডৰ ক্ষেত্ৰীয় পৰিষদৰ অন্তৰ্গত এখন উল্লেখযোগ্য ঠাই হোৱাৰ লগতে দৰং জিলাৰ এখন উল্লেখযোগ্য ঠাই। ভৌগোলিক ভাবে চাবলৈ গলে কলগাওঁ চহৰৰ নিচেই কাষতে থকা চহৰ দুখন হল মঙলদৈ আৰু টংলা চহৰ। কলাইগাঁও অঞ্চলত বিভিন্ন জাতি - জনগোষ্ঠীৰ মানুহ অতীতৰে পৰা বাস কৰি আহিছে। বিশেষকৈ বড়ো, ৰাভা, কোঁচ, কলিতা, ৰাজবংশী, ব্ৰাহ্মণ, বেংগলী, বিহাৰী, মাৰোৱাৰী , আদিবাসী, গাৰো, নাথ - যোগী ইত্যাদি সম্প্ৰদায়ৰ লোক এই বৃহত্তৰ অঞ্চলৰ লোক বাস কৰি আহিছে। সকলো জাতি - জনগোষ্ঠীৰ লোক মিলা প্ৰিতিৰে কলাইগাওঁ খনত ৰাজনৈতিক ,সামাজিক, সাংকৃতিক আৰু অৰ্থনৈতিক ক্ষেত্ৰত আগ ভাগ লৈ আহিছে। কলাইগাওঁ অঞ্চল লগতে অবিভক্ত দৰং জিলাত চলি অহা দেওধনী নৃত্য, উজাপালি, আই-নাম, বিয়া-নাম, খুলীয়া-ভাউৰীয়া, ঢেঁপা ঢুলীয়া, চেৰাঢক আদি পৰিবেশ্য কলাসমূহ অসমীয়া লোক সংস্কৃতিত এক সুকীয়া স্থান দখল কৰিছে। বৃহত্তৰ কলাইগাওঁ অঞ্চল বহুতো বৰন্য ব্যক্তি স্বাধীনতা আন্দোলনৰ লগত জড়িত আছিল লগতে বহুতো সাহিত্যক, শিল্পী, ৰাজনীতিবিদ, প্ৰশাসনিক, শিক্ষাবিদ, ক্ৰীড়াবিদ উদ্যোগপতি আদি কলাইগাওঁৰ বহুতো লোক অসমৰ লগতে ভাৰত আৰু বিশ্বত নাম উজালাবলৈ সক্ষম হৈছে। কলাইগাঁৱৰ বিষয়ে সংক্ষিপ্ত তথ্য স্থান: ওদালগুৰি জিলা অসম পিন নং -৭৮৪৫২৫ প্ৰধান জীৱিকা: কৃষি, বিশেষকৈ ধান খেতি, শাক - পাচলি , চাহ উৎপাদনো গুৰুত্ব পূৰ্ণ। প্ৰশাসনিক গুৰুত্ব: kalaigaon Revenue circle and Development Block ওদালগুৰি জিলাৰ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাৰ অংশ। ৰেল যোগাযোগ: ওচৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰেল ষ্টেছন সমূহৰ ভিতৰত টংলা আৰু ওদালগুৰি আছে। কলাইগাঁও অঞ্চলৰ বিখ্যাত ঠাইসমূহ হল - *মূৰা দেৱালয় *ৰাম জানকী মন্দিৰ *কলাইগাঁৱৰ কৃষ্ণ মন্দিৰ *কলাইগাঁৱৰ ইস্কন মন্দিৰ *কনকলতা জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য উদ্যান *গেৰুৱা মা কামাখ্যা দেৱালয় কলাইগাঁৱৰ ওচৰৰ পৰ্যটনস্থলীসমূহ ৭)ভৈৰৱকুণ্ড (Bhairabkunda) ৮)বৰনদী বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য ৯)দ্বিজিৰি জলপ্ৰপাত জনগাঁথনি ২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি কলাইগাঁও মহকুমাৰ মুঠ জনসংখ্যা ১১০৮৬২ জন, ইয়াৰে ৫৬২৮৫ (৫০.৭৭%) পুৰুষ আৰু ৫৪৫৭৭(৪৯.২২%) মহিলা।কলাইগাঁৱৰ কিছুমান গাওঁ দৰং জিলাৰ লগত অন্তৰ্গত, আৰু তাত জনসংখ্যা আছিল ২৪২৪৬ জন (১২৭২৩) জন পুৰুষ আৰু ১২৫২৩ জন মহিলা)। বাকী অধিকাংশ গাওঁ ওদালগুৰি জিলাৰ অন্তৰ্গত, আৰু তাত জনসংখ্যা আছিল ৮৫৬১৬ জন (৪৩৫৬২ জন পুৰুষ আৰু ৪২০৫৮) জন মহিলা। অৰ্থনীতি কলাইগাঁও ঠাইখন অৰ্থনীতি কৃষিৰ ওপৰত বহু পৰিমাণে নিৰ্ভৰশীল। ধানৰ খেতিয়েই হৈছে প্ৰধান খেতি, গৰু পালন, গাহৰি পালন, মাছ - পালন, হাঁহ কুকুৰা ইত্যাদি লগত জঢ়িত। বিভিন্ন সৰু-ডাঙৰ উদ্যোগ এই অঞ্চলত দেখা পোৱা যায়।কলাইগাঁৱৰ দেৱবাৰৰ বজাৰৰ চালযুক্ত আশ্ৰয় শিবিৰ কিন্তু যোৱা কেইবছৰমানৰ পৰা গ্ৰাহকবাদে গ্ৰাহক সামগ্ৰীৰ ব্যৱসায়ৰ তীব্ৰ উত্থানত অৰিহণা যোগাইছে। গধুৰ ধান খেতিৰ বাবে চহৰখনৰ ভিতৰত আৰু ইয়াৰ আশে - পাশে বহুতো সৰু সৰু থলুৱা ধানকল আহিলা যিবোৰ অসমৰ আন আন ঠাইলৈ ধান যোগান ধৰে, ইয়াৰ চাউলৰ সৰ্বাধিক গ্ৰাহক হোৱাৰ বাৱে গুৱাহাটী, মংগলদৈ চহৰ, আৰু বিভিন্ন স্থানলৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয়।কলাইগাঁৱ ৰাইচ ব্ৰেণ্ডে এতিয়া অসমত নিজস্ব পৰিচয় গঢ়ি তুলিছে। শিক্ষা এই অঞ্চলৰ উন্নয়নত শিক্ষা ব্যৱস্থাই গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। ইয়াত থকা বিদ্যালয় আৰু অন্যান্য শিক্ষানুষ্ঠানসমূহে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক শিক্ষা গ্ৰহণৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে। এই অঞ্চলত উচ্চ শিক্ষাৰ বাৱে কলাইগাঁও স্নাতক মহাবিদ্যালয় আছে যত নেকি কলা আৰু বৰ্ত্তমান বিজ্ঞান খাখা আৰম্ভ কৰা হৈছে। ইয়াৰ লগতে এখন উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় , জুনিয়ৰ কলেজ, উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, মাধ্যমিক বিদ্যালয় আৰু বহুতো বেচৰকাৰী বিদ্যালয়, চেনিয়ৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল কলাইগাঁও আছে। এই বিদ্যালয় সমূহে এই অঞ্চলৰ লগতে জিলা আৰু অসমখনৰ নাম উজ্জলাবলৈ সক্ষম হৈছে। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} lnaev8vbzxh28xdfnmpqlxtpwtmu83b 648429 648428 2026-10-29T14:01:13Z BhuyanBhaskar 16362 648429 wikitext text/x-wiki {{wikify}} '''কলাইগাঁও''' অসম ৰাজ্যৰ লুইতৰ উত্তৰ পাৰে [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত এক বৃহৎ অঞ্চল। কলাইগাঁও [[অসম]]ৰ ওদালগুৰি জিলাৰ এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ ঠাই। ইয়াৰ ধৰ্মীয় স্থান, স্থানীয় বজাৰ, প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ বাবে অঞ্চলটো পৰিচিত।কলাইগাঁৱ পূৰ্বতে অবিভক্ত দৰং জিলাৰ অংশ আছিল।২০০৩ চনৰ ১০ফেব্ৰুৱাৰীত সম্পাদিত এক চুক্তি অনুসৰি [[বড়োলেণ্ড]] টেৰিটৰিয়েল এৰিয়া ডিষ্ট্ৰিক্ট (Bodoland Territorial Area District, সংক্ষেপে BTAD) নামৰ এক নতুন স্বায়ত্বশাসিত এলেকা গঠন হোৱাত দৰং জিলাৰ একাংশক লৈ ওদালগুৰি জিলা গঠন কৰা হয়। বৃহত্তৰ কলাইগাঁৱ অঞ্চলৰ কিছু এলেকাকো ওদালগুৰি জিলাত অন্তৰভুক্ত কৰা হয়। বৰ্ত্তমানেও কলাইগাঁৱৰ বহু এলেকা দৰং জিলাৰ অংশ। বৰ্তমান কলাইগাঁৱ বড়োলেণ্ডৰ ক্ষেত্ৰীয় পৰিষদৰ অন্তৰ্গত এখন উল্লেখযোগ্য ঠাই হোৱাৰ লগতে দৰং জিলাৰ এখন উল্লেখযোগ্য ঠাই। ভৌগোলিক ভাবে চাবলৈ গলে কলগাওঁ চহৰৰ নিচেই কাষতে থকা চহৰ দুখন হল মঙলদৈ আৰু টংলা চহৰ। কলাইগাঁও অঞ্চলত বিভিন্ন জাতি-জনগোষ্ঠীৰ মানুহ অতীতৰে পৰা বাস কৰি আহিছে। বিশেষকৈ বড়ো, ৰাভা, কোঁচ, কলিতা, ৰাজবংশী, ব্ৰাহ্মণ, বেংগলী, বিহাৰী, মাৰোৱাৰী , আদিবাসী, গাৰো, নাথ-যোগী ইত্যাদি সম্প্ৰদায়ৰ লোক এই বৃহত্তৰ অঞ্চলৰ লোক বাস কৰি আহিছে। সকলো জাতি - জনগোষ্ঠীৰ লোক মিলা প্ৰিতিৰে কলাইগাওঁ খনত ৰাজনৈতিক ,সামাজিক, সাংকৃতিক আৰু অৰ্থনৈতিক ক্ষেত্ৰত আগ ভাগ লৈ আহিছে। কলাইগাওঁ অঞ্চল লগতে অবিভক্ত দৰং জিলাত চলি অহা দেওধনী নৃত্য, উজাপালি, আই-নাম, বিয়া-নাম, খুলীয়া-ভাউৰীয়া, ঢেঁপা ঢুলীয়া, চেৰাঢক আদি পৰিবেশ্য কলাসমূহ অসমীয়া লোক সংস্কৃতিত এক সুকীয়া স্থান দখল কৰিছে। বৃহত্তৰ কলাইগাওঁ অঞ্চল বহুতো বৰন্য ব্যক্তি স্বাধীনতা আন্দোলনৰ লগত জড়িত আছিল লগতে বহুতো সাহিত্যক, শিল্পী, ৰাজনীতিবিদ, প্ৰশাসনিক, শিক্ষাবিদ, ক্ৰীড়াবিদ উদ্যোগপতি আদি কলাইগাওঁৰ বহুতো লোক অসমৰ লগতে ভাৰত আৰু বিশ্বত নাম উজালাবলৈ সক্ষম হৈছে। ==কলাইগাঁৱৰ বিষয়ে সংক্ষিপ্ত তথ্য== স্থান: ওদালগুৰি জিলা অসম পিন নং -৭৮৪৫২৫ প্ৰধান জীৱিকা: কৃষি, বিশেষকৈ ধান খেতি, শাক - পাচলি , চাহ উৎপাদনো গুৰুত্ব পূৰ্ণ। প্ৰশাসনিক গুৰুত্ব: kalaigaon Revenue circle and Development Block ওদালগুৰি জিলাৰ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাৰ অংশ। ৰেল যোগাযোগ: ওচৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰেল ষ্টেছন সমূহৰ ভিতৰত টংলা আৰু ওদালগুৰি আছে। ==কলাইগাঁও অঞ্চলৰ বিখ্যাত ঠাইসমূহ হল== *মূৰা দেৱালয় *ৰাম জানকী মন্দিৰ *কলাইগাঁৱৰ কৃষ্ণ মন্দিৰ *কলাইগাঁৱৰ ইস্কন মন্দিৰ *কনকলতা জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য উদ্যান *গেৰুৱা মা কামাখ্যা দেৱালয় ==কলাইগাঁৱৰ ওচৰৰ পৰ্যটনস্থলীসমূহ== ৭)ভৈৰৱকুণ্ড (Bhairabkunda) ৮)বৰনদী বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য ৯)দ্বিজিৰি জলপ্ৰপাত ==জনগাঁথনি== ২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি কলাইগাঁও মহকুমাৰ মুঠ জনসংখ্যা ১১০৮৬২ জন, ইয়াৰে ৫৬২৮৫ (৫০.৭৭%) পুৰুষ আৰু ৫৪৫৭৭(৪৯.২২%) মহিলা।কলাইগাঁৱৰ কিছুমান গাওঁ দৰং জিলাৰ লগত অন্তৰ্গত, আৰু তাত জনসংখ্যা আছিল ২৪২৪৬ জন (১২৭২৩) জন পুৰুষ আৰু ১২৫২৩ জন মহিলা)। বাকী অধিকাংশ গাওঁ ওদালগুৰি জিলাৰ অন্তৰ্গত, আৰু তাত জনসংখ্যা আছিল ৮৫৬১৬ জন (৪৩৫৬২ জন পুৰুষ আৰু ৪২০৫৮) জন মহিলা। ==অৰ্থনীতি== কলাইগাঁও ঠাইখন অৰ্থনীতি কৃষিৰ ওপৰত বহু পৰিমাণে নিৰ্ভৰশীল। ধানৰ খেতিয়েই হৈছে প্ৰধান খেতি, গৰু পালন, গাহৰি পালন, মাছ - পালন, হাঁহ কুকুৰা ইত্যাদি লগত জঢ়িত। বিভিন্ন সৰু-ডাঙৰ উদ্যোগ এই অঞ্চলত দেখা পোৱা যায়।কলাইগাঁৱৰ দেৱবাৰৰ বজাৰৰ চালযুক্ত আশ্ৰয় শিবিৰ কিন্তু যোৱা কেইবছৰমানৰ পৰা গ্ৰাহকবাদে গ্ৰাহক সামগ্ৰীৰ ব্যৱসায়ৰ তীব্ৰ উত্থানত অৰিহণা যোগাইছে। গধুৰ ধান খেতিৰ বাবে চহৰখনৰ ভিতৰত আৰু ইয়াৰ আশে - পাশে বহুতো সৰু সৰু থলুৱা ধানকল আহিলা যিবোৰ অসমৰ আন আন ঠাইলৈ ধান যোগান ধৰে, ইয়াৰ চাউলৰ সৰ্বাধিক গ্ৰাহক হোৱাৰ বাৱে গুৱাহাটী, মংগলদৈ চহৰ, আৰু বিভিন্ন স্থানলৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয়।কলাইগাঁৱ ৰাইচ ব্ৰেণ্ডে এতিয়া অসমত নিজস্ব পৰিচয় গঢ়ি তুলিছে। ==শিক্ষা== এই অঞ্চলৰ উন্নয়নত শিক্ষা ব্যৱস্থাই গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। ইয়াত থকা বিদ্যালয় আৰু অন্যান্য শিক্ষানুষ্ঠানসমূহে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক শিক্ষা গ্ৰহণৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে। এই অঞ্চলত উচ্চ শিক্ষাৰ বাৱে কলাইগাঁও স্নাতক মহাবিদ্যালয় আছে যত নেকি কলা আৰু বৰ্ত্তমান বিজ্ঞান খাখা আৰম্ভ কৰা হৈছে। ইয়াৰ লগতে এখন উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় , জুনিয়ৰ কলেজ, উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, মাধ্যমিক বিদ্যালয় আৰু বহুতো বেচৰকাৰী বিদ্যালয়, চেনিয়ৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল কলাইগাঁও আছে। এই বিদ্যালয় সমূহে এই অঞ্চলৰ লগতে জিলা আৰু অসমখনৰ নাম উজ্জলাবলৈ সক্ষম হৈছে। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} 70slxh50ga1g01fhrnwl6b7ehiqmn5r 648430 648429 2026-10-29T14:02:23Z BhuyanBhaskar 16362 648430 wikitext text/x-wiki {{wikify}} '''কলাইগাঁও''' অসম ৰাজ্যৰ লুইতৰ উত্তৰ পাৰে [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত এক বৃহৎ অঞ্চল। কলাইগাঁও [[অসম]]ৰ ওদালগুৰি জিলাৰ এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ ঠাই। ইয়াৰ ধৰ্মীয় স্থান, স্থানীয় বজাৰ, প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ বাবে অঞ্চলটো পৰিচিত।কলাইগাঁৱ পূৰ্বতে অবিভক্ত দৰং জিলাৰ অংশ আছিল।২০০৩ চনৰ ১০ফেব্ৰুৱাৰীত সম্পাদিত এক চুক্তি অনুসৰি [[বড়োলেণ্ড]] টেৰিটৰিয়েল এৰিয়া ডিষ্ট্ৰিক্ট (Bodoland Territorial Area District, সংক্ষেপে BTAD) নামৰ এক নতুন স্বায়ত্বশাসিত এলেকা গঠন হোৱাত দৰং জিলাৰ একাংশক লৈ ওদালগুৰি জিলা গঠন কৰা হয়। বৃহত্তৰ কলাইগাঁৱ অঞ্চলৰ কিছু এলেকাকো ওদালগুৰি জিলাত অন্তৰভুক্ত কৰা হয়। বৰ্ত্তমানেও কলাইগাঁৱৰ বহু এলেকা দৰং জিলাৰ অংশ। বৰ্তমান কলাইগাঁৱ বড়োলেণ্ডৰ ক্ষেত্ৰীয় পৰিষদৰ অন্তৰ্গত এখন উল্লেখযোগ্য ঠাই হোৱাৰ লগতে দৰং জিলাৰ এখন উল্লেখযোগ্য ঠাই। ভৌগোলিক ভাবে চাবলৈ গলে কলগাওঁ চহৰৰ নিচেই কাষতে থকা চহৰ দুখন হল মঙলদৈ আৰু টংলা চহৰ। কলাইগাঁও অঞ্চলত বিভিন্ন জাতি-জনগোষ্ঠীৰ মানুহ অতীতৰে পৰা বাস কৰি আহিছে। বিশেষকৈ বড়ো, ৰাভা, কোঁচ, কলিতা, ৰাজবংশী, ব্ৰাহ্মণ, বেংগলী, বিহাৰী, মাৰোৱাৰী , আদিবাসী, গাৰো, নাথ-যোগী ইত্যাদি সম্প্ৰদায়ৰ লোক এই বৃহত্তৰ অঞ্চলৰ লোক বাস কৰি আহিছে। সকলো জাতি - জনগোষ্ঠীৰ লোক মিলা প্ৰিতিৰে কলাইগাওঁ খনত ৰাজনৈতিক ,সামাজিক, সাংকৃতিক আৰু অৰ্থনৈতিক ক্ষেত্ৰত আগ ভাগ লৈ আহিছে। কলাইগাওঁ অঞ্চল লগতে অবিভক্ত দৰং জিলাত চলি অহা দেওধনী নৃত্য, উজাপালি, আই-নাম, বিয়া-নাম, খুলীয়া-ভাউৰীয়া, ঢেঁপা ঢুলীয়া, চেৰাঢক আদি পৰিবেশ্য কলাসমূহ অসমীয়া লোক সংস্কৃতিত এক সুকীয়া স্থান দখল কৰিছে। বৃহত্তৰ কলাইগাওঁ অঞ্চল বহুতো বৰন্য ব্যক্তি স্বাধীনতা আন্দোলনৰ লগত জড়িত আছিল লগতে বহুতো সাহিত্যক, শিল্পী, ৰাজনীতিবিদ, প্ৰশাসনিক, শিক্ষাবিদ, ক্ৰীড়াবিদ উদ্যোগপতি আদি কলাইগাওঁৰ বহুতো লোক অসমৰ লগতে ভাৰত আৰু বিশ্বত নাম উজালাবলৈ সক্ষম হৈছে। ==কলাইগাঁৱৰ বিষয়ে সংক্ষিপ্ত তথ্য== স্থান: ওদালগুৰি জিলা অসম পিন নং -৭৮৪৫২৫ প্ৰধান জীৱিকা: কৃষি, বিশেষকৈ ধান খেতি, শাক - পাচলি , চাহ উৎপাদনো গুৰুত্ব পূৰ্ণ। প্ৰশাসনিক গুৰুত্ব: kalaigaon Revenue circle and Development Block ওদালগুৰি জিলাৰ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাৰ অংশ। ৰেল যোগাযোগ: ওচৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰেল ষ্টেছন সমূহৰ ভিতৰত টংলা আৰু ওদালগুৰি আছে। ==কলাইগাঁও অঞ্চলৰ বিখ্যাত ঠাইসমূহ হল== *মূৰা দেৱালয় *ৰাম জানকী মন্দিৰ *কলাইগাঁৱৰ কৃষ্ণ মন্দিৰ *কলাইগাঁৱৰ ইস্কন মন্দিৰ *কনকলতা জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য উদ্যান *গেৰুৱা মা কামাখ্যা দেৱালয় ==কলাইগাঁৱৰ ওচৰৰ পৰ্যটনস্থলীসমূহ== ৭)ভৈৰৱকুণ্ড (Bhairabkunda) ৮)বৰনদী বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য ৯)দ্বিজিৰি জলপ্ৰপাত ==জনগাঁথনি== ২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি কলাইগাঁও মহকুমাৰ মুঠ জনসংখ্যা ১১০৮৬২ জন, ইয়াৰে ৫৬২৮৫ (৫০.৭৭%) পুৰুষ আৰু ৫৪৫৭৭(৪৯.২২%) মহিলা।কলাইগাঁৱৰ কিছুমান গাওঁ দৰং জিলাৰ লগত অন্তৰ্গত, আৰু তাত জনসংখ্যা আছিল ২৪২৪৬ জন (১২৭২৩) জন পুৰুষ আৰু ১২৫২৩ জন মহিলা)। বাকী অধিকাংশ গাওঁ ওদালগুৰি জিলাৰ অন্তৰ্গত, আৰু তাত জনসংখ্যা আছিল ৮৫৬১৬ জন (৪৩৫৬২ জন পুৰুষ আৰু ৪২০৫৮) জন মহিলা। ==অৰ্থনীতি== কলাইগাঁও ঠাইখন অৰ্থনীতি কৃষিৰ ওপৰত বহু পৰিমাণে নিৰ্ভৰশীল। ধানৰ খেতিয়েই হৈছে প্ৰধান খেতি, গৰু পালন, গাহৰি পালন, মাছ - পালন, হাঁহ কুকুৰা ইত্যাদি লগত জঢ়িত। বিভিন্ন সৰু-ডাঙৰ উদ্যোগ এই অঞ্চলত দেখা পোৱা যায়।কলাইগাঁৱৰ দেৱবাৰৰ বজাৰৰ চালযুক্ত আশ্ৰয় শিবিৰ কিন্তু যোৱা কেইবছৰমানৰ পৰা গ্ৰাহকবাদে গ্ৰাহক সামগ্ৰীৰ ব্যৱসায়ৰ তীব্ৰ উত্থানত অৰিহণা যোগাইছে। গধুৰ ধান খেতিৰ বাবে চহৰখনৰ ভিতৰত আৰু ইয়াৰ আশে - পাশে বহুতো সৰু সৰু থলুৱা ধানকল আহিলা যিবোৰ অসমৰ আন আন ঠাইলৈ ধান যোগান ধৰে, ইয়াৰ চাউলৰ সৰ্বাধিক গ্ৰাহক হোৱাৰ বাৱে গুৱাহাটী, মংগলদৈ চহৰ, আৰু বিভিন্ন স্থানলৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয়।কলাইগাঁৱ ৰাইচ ব্ৰেণ্ডে এতিয়া অসমত নিজস্ব পৰিচয় গঢ়ি তুলিছে। ==শিক্ষা== এই অঞ্চলৰ উন্নয়নত শিক্ষা ব্যৱস্থাই গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। ইয়াত থকা বিদ্যালয় আৰু অন্যান্য শিক্ষানুষ্ঠানসমূহে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক শিক্ষা গ্ৰহণৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে। এই অঞ্চলত উচ্চ শিক্ষাৰ বাৱে কলাইগাঁও স্নাতক মহাবিদ্যালয় আছে যত নেকি কলা আৰু বৰ্ত্তমান বিজ্ঞান খাখা আৰম্ভ কৰা হৈছে। ইয়াৰ লগতে এখন উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় , জুনিয়ৰ কলেজ, উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, মাধ্যমিক বিদ্যালয় আৰু বহুতো বেচৰকাৰী বিদ্যালয়, চেনিয়ৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল কলাইগাঁও আছে। এই বিদ্যালয় সমূহে এই অঞ্চলৰ লগতে জিলা আৰু অসমখনৰ নাম উজ্জলাবলৈ সক্ষম হৈছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} h5aoj7nbazm45i0e0ndjti3djlm3hn6 648431 648430 2026-10-29T14:04:44Z BhuyanBhaskar 16362 648431 wikitext text/x-wiki {{wikify}} {{Assam-geo-stub}} {{Infobox Indian jurisdiction | native_name = কলাইগাঁও | type = নগৰ | latd = state_name = অসম | district = [[ওদালগুৰি জিলা| লখিমপুৰ]] | leader_title = | leader_name = | altitude = 102 | population_as_of = population_total = area_magnitude= sq. km | area_total = | area_telephone = | postal_code = | vehicle_code_range = | AS027 sex_ratio = | unlocode = | website = | footnotes = | }} '''কলাইগাঁও''' অসম ৰাজ্যৰ লুইতৰ উত্তৰ পাৰে [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত এক বৃহৎ অঞ্চল। কলাইগাঁও [[অসম]]ৰ ওদালগুৰি জিলাৰ এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ ঠাই। ইয়াৰ ধৰ্মীয় স্থান, স্থানীয় বজাৰ, প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ বাবে অঞ্চলটো পৰিচিত।কলাইগাঁৱ পূৰ্বতে অবিভক্ত দৰং জিলাৰ অংশ আছিল।২০০৩ চনৰ ১০ফেব্ৰুৱাৰীত সম্পাদিত এক চুক্তি অনুসৰি [[বড়োলেণ্ড]] টেৰিটৰিয়েল এৰিয়া ডিষ্ট্ৰিক্ট (Bodoland Territorial Area District, সংক্ষেপে BTAD) নামৰ এক নতুন স্বায়ত্বশাসিত এলেকা গঠন হোৱাত দৰং জিলাৰ একাংশক লৈ ওদালগুৰি জিলা গঠন কৰা হয়। বৃহত্তৰ কলাইগাঁৱ অঞ্চলৰ কিছু এলেকাকো ওদালগুৰি জিলাত অন্তৰভুক্ত কৰা হয়। বৰ্ত্তমানেও কলাইগাঁৱৰ বহু এলেকা দৰং জিলাৰ অংশ। বৰ্তমান কলাইগাঁৱ বড়োলেণ্ডৰ ক্ষেত্ৰীয় পৰিষদৰ অন্তৰ্গত এখন উল্লেখযোগ্য ঠাই হোৱাৰ লগতে দৰং জিলাৰ এখন উল্লেখযোগ্য ঠাই। ভৌগোলিক ভাবে চাবলৈ গলে কলগাওঁ চহৰৰ নিচেই কাষতে থকা চহৰ দুখন হল মঙলদৈ আৰু টংলা চহৰ। কলাইগাঁও অঞ্চলত বিভিন্ন জাতি-জনগোষ্ঠীৰ মানুহ অতীতৰে পৰা বাস কৰি আহিছে। বিশেষকৈ বড়ো, ৰাভা, কোঁচ, কলিতা, ৰাজবংশী, ব্ৰাহ্মণ, বেংগলী, বিহাৰী, মাৰোৱাৰী , আদিবাসী, গাৰো, নাথ-যোগী ইত্যাদি সম্প্ৰদায়ৰ লোক এই বৃহত্তৰ অঞ্চলৰ লোক বাস কৰি আহিছে। সকলো জাতি - জনগোষ্ঠীৰ লোক মিলা প্ৰিতিৰে কলাইগাওঁ খনত ৰাজনৈতিক ,সামাজিক, সাংকৃতিক আৰু অৰ্থনৈতিক ক্ষেত্ৰত আগ ভাগ লৈ আহিছে। কলাইগাওঁ অঞ্চল লগতে অবিভক্ত দৰং জিলাত চলি অহা দেওধনী নৃত্য, উজাপালি, আই-নাম, বিয়া-নাম, খুলীয়া-ভাউৰীয়া, ঢেঁপা ঢুলীয়া, চেৰাঢক আদি পৰিবেশ্য কলাসমূহ অসমীয়া লোক সংস্কৃতিত এক সুকীয়া স্থান দখল কৰিছে। বৃহত্তৰ কলাইগাওঁ অঞ্চল বহুতো বৰন্য ব্যক্তি স্বাধীনতা আন্দোলনৰ লগত জড়িত আছিল লগতে বহুতো সাহিত্যক, শিল্পী, ৰাজনীতিবিদ, প্ৰশাসনিক, শিক্ষাবিদ, ক্ৰীড়াবিদ উদ্যোগপতি আদি কলাইগাওঁৰ বহুতো লোক অসমৰ লগতে ভাৰত আৰু বিশ্বত নাম উজালাবলৈ সক্ষম হৈছে। ==কলাইগাঁৱৰ বিষয়ে সংক্ষিপ্ত তথ্য== স্থান: ওদালগুৰি জিলা অসম পিন নং -৭৮৪৫২৫ প্ৰধান জীৱিকা: কৃষি, বিশেষকৈ ধান খেতি, শাক - পাচলি , চাহ উৎপাদনো গুৰুত্ব পূৰ্ণ। প্ৰশাসনিক গুৰুত্ব: kalaigaon Revenue circle and Development Block ওদালগুৰি জিলাৰ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাৰ অংশ। ৰেল যোগাযোগ: ওচৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰেল ষ্টেছন সমূহৰ ভিতৰত টংলা আৰু ওদালগুৰি আছে। ==কলাইগাঁও অঞ্চলৰ বিখ্যাত ঠাইসমূহ হল== *মূৰা দেৱালয় *ৰাম জানকী মন্দিৰ *কলাইগাঁৱৰ কৃষ্ণ মন্দিৰ *কলাইগাঁৱৰ ইস্কন মন্দিৰ *কনকলতা জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য উদ্যান *গেৰুৱা মা কামাখ্যা দেৱালয় ==কলাইগাঁৱৰ ওচৰৰ পৰ্যটনস্থলীসমূহ== ৭)ভৈৰৱকুণ্ড (Bhairabkunda) ৮)বৰনদী বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য ৯)দ্বিজিৰি জলপ্ৰপাত ==জনগাঁথনি== ২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি কলাইগাঁও মহকুমাৰ মুঠ জনসংখ্যা ১১০৮৬২ জন, ইয়াৰে ৫৬২৮৫ (৫০.৭৭%) পুৰুষ আৰু ৫৪৫৭৭(৪৯.২২%) মহিলা।কলাইগাঁৱৰ কিছুমান গাওঁ দৰং জিলাৰ লগত অন্তৰ্গত, আৰু তাত জনসংখ্যা আছিল ২৪২৪৬ জন (১২৭২৩) জন পুৰুষ আৰু ১২৫২৩ জন মহিলা)। বাকী অধিকাংশ গাওঁ ওদালগুৰি জিলাৰ অন্তৰ্গত, আৰু তাত জনসংখ্যা আছিল ৮৫৬১৬ জন (৪৩৫৬২ জন পুৰুষ আৰু ৪২০৫৮) জন মহিলা। ==অৰ্থনীতি== কলাইগাঁও ঠাইখন অৰ্থনীতি কৃষিৰ ওপৰত বহু পৰিমাণে নিৰ্ভৰশীল। ধানৰ খেতিয়েই হৈছে প্ৰধান খেতি, গৰু পালন, গাহৰি পালন, মাছ - পালন, হাঁহ কুকুৰা ইত্যাদি লগত জঢ়িত। বিভিন্ন সৰু-ডাঙৰ উদ্যোগ এই অঞ্চলত দেখা পোৱা যায়।কলাইগাঁৱৰ দেৱবাৰৰ বজাৰৰ চালযুক্ত আশ্ৰয় শিবিৰ কিন্তু যোৱা কেইবছৰমানৰ পৰা গ্ৰাহকবাদে গ্ৰাহক সামগ্ৰীৰ ব্যৱসায়ৰ তীব্ৰ উত্থানত অৰিহণা যোগাইছে। গধুৰ ধান খেতিৰ বাবে চহৰখনৰ ভিতৰত আৰু ইয়াৰ আশে - পাশে বহুতো সৰু সৰু থলুৱা ধানকল আহিলা যিবোৰ অসমৰ আন আন ঠাইলৈ ধান যোগান ধৰে, ইয়াৰ চাউলৰ সৰ্বাধিক গ্ৰাহক হোৱাৰ বাৱে গুৱাহাটী, মংগলদৈ চহৰ, আৰু বিভিন্ন স্থানলৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয়।কলাইগাঁৱ ৰাইচ ব্ৰেণ্ডে এতিয়া অসমত নিজস্ব পৰিচয় গঢ়ি তুলিছে। ==শিক্ষা== এই অঞ্চলৰ উন্নয়নত শিক্ষা ব্যৱস্থাই গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। ইয়াত থকা বিদ্যালয় আৰু অন্যান্য শিক্ষানুষ্ঠানসমূহে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক শিক্ষা গ্ৰহণৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে। এই অঞ্চলত উচ্চ শিক্ষাৰ বাৱে কলাইগাঁও স্নাতক মহাবিদ্যালয় আছে যত নেকি কলা আৰু বৰ্ত্তমান বিজ্ঞান খাখা আৰম্ভ কৰা হৈছে। ইয়াৰ লগতে এখন উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় , জুনিয়ৰ কলেজ, উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, মাধ্যমিক বিদ্যালয় আৰু বহুতো বেচৰকাৰী বিদ্যালয়, চেনিয়ৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল কলাইগাঁও আছে। এই বিদ্যালয় সমূহে এই অঞ্চলৰ লগতে জিলা আৰু অসমখনৰ নাম উজ্জলাবলৈ সক্ষম হৈছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} 329zrx7zszr30j55r5a4mqysthyucdh 648432 648431 2026-10-29T14:06:09Z BhuyanBhaskar 16362 648432 wikitext text/x-wiki {{wikify}} {{Assam-geo-stub}} {{Infobox Indian jurisdiction | native_name = কলাইগাঁও | type = নগৰ | latd = state_name = অসম | district = [[ওদালগুৰি জিলা| লখিমপুৰ]] | leader_title = | leader_name = | altitude = | population_as_of = population_total = area_magnitude= sq. km | area_total = | area_telephone = | postal_code = | vehicle_code_range = | AS027 sex_ratio = | unlocode = | website = | footnotes = | }} '''কলাইগাঁও''' অসম ৰাজ্যৰ লুইতৰ উত্তৰ পাৰে [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত এক বৃহৎ অঞ্চল। কলাইগাঁও [[অসম]]ৰ ওদালগুৰি জিলাৰ এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ ঠাই। ইয়াৰ ধৰ্মীয় স্থান, স্থানীয় বজাৰ, প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ বাবে অঞ্চলটো পৰিচিত।কলাইগাঁৱ পূৰ্বতে অবিভক্ত দৰং জিলাৰ অংশ আছিল।২০০৩ চনৰ ১০ফেব্ৰুৱাৰীত সম্পাদিত এক চুক্তি অনুসৰি [[বড়োলেণ্ড]] টেৰিটৰিয়েল এৰিয়া ডিষ্ট্ৰিক্ট (Bodoland Territorial Area District, সংক্ষেপে BTAD) নামৰ এক নতুন স্বায়ত্বশাসিত এলেকা গঠন হোৱাত দৰং জিলাৰ একাংশক লৈ ওদালগুৰি জিলা গঠন কৰা হয়। বৃহত্তৰ কলাইগাঁৱ অঞ্চলৰ কিছু এলেকাকো ওদালগুৰি জিলাত অন্তৰভুক্ত কৰা হয়। বৰ্ত্তমানেও কলাইগাঁৱৰ বহু এলেকা দৰং জিলাৰ অংশ। বৰ্তমান কলাইগাঁৱ বড়োলেণ্ডৰ ক্ষেত্ৰীয় পৰিষদৰ অন্তৰ্গত এখন উল্লেখযোগ্য ঠাই হোৱাৰ লগতে দৰং জিলাৰ এখন উল্লেখযোগ্য ঠাই। ভৌগোলিক ভাবে চাবলৈ গলে কলগাওঁ চহৰৰ নিচেই কাষতে থকা চহৰ দুখন হল মঙলদৈ আৰু টংলা চহৰ। কলাইগাঁও অঞ্চলত বিভিন্ন জাতি-জনগোষ্ঠীৰ মানুহ অতীতৰে পৰা বাস কৰি আহিছে। বিশেষকৈ বড়ো, ৰাভা, কোঁচ, কলিতা, ৰাজবংশী, ব্ৰাহ্মণ, বেংগলী, বিহাৰী, মাৰোৱাৰী , আদিবাসী, গাৰো, নাথ-যোগী ইত্যাদি সম্প্ৰদায়ৰ লোক এই বৃহত্তৰ অঞ্চলৰ লোক বাস কৰি আহিছে। সকলো জাতি - জনগোষ্ঠীৰ লোক মিলা প্ৰিতিৰে কলাইগাওঁ খনত ৰাজনৈতিক ,সামাজিক, সাংকৃতিক আৰু অৰ্থনৈতিক ক্ষেত্ৰত আগ ভাগ লৈ আহিছে। কলাইগাওঁ অঞ্চল লগতে অবিভক্ত দৰং জিলাত চলি অহা দেওধনী নৃত্য, উজাপালি, আই-নাম, বিয়া-নাম, খুলীয়া-ভাউৰীয়া, ঢেঁপা ঢুলীয়া, চেৰাঢক আদি পৰিবেশ্য কলাসমূহ অসমীয়া লোক সংস্কৃতিত এক সুকীয়া স্থান দখল কৰিছে। বৃহত্তৰ কলাইগাওঁ অঞ্চল বহুতো বৰন্য ব্যক্তি স্বাধীনতা আন্দোলনৰ লগত জড়িত আছিল লগতে বহুতো সাহিত্যক, শিল্পী, ৰাজনীতিবিদ, প্ৰশাসনিক, শিক্ষাবিদ, ক্ৰীড়াবিদ উদ্যোগপতি আদি কলাইগাওঁৰ বহুতো লোক অসমৰ লগতে ভাৰত আৰু বিশ্বত নাম উজালাবলৈ সক্ষম হৈছে। ==কলাইগাঁৱৰ বিষয়ে সংক্ষিপ্ত তথ্য== স্থান: ওদালগুৰি জিলা অসম পিন নং -৭৮৪৫২৫ প্ৰধান জীৱিকা: কৃষি, বিশেষকৈ ধান খেতি, শাক - পাচলি , চাহ উৎপাদনো গুৰুত্ব পূৰ্ণ। প্ৰশাসনিক গুৰুত্ব: kalaigaon Revenue circle and Development Block ওদালগুৰি জিলাৰ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাৰ অংশ। ৰেল যোগাযোগ: ওচৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰেল ষ্টেছন সমূহৰ ভিতৰত টংলা আৰু ওদালগুৰি আছে। ==কলাইগাঁও অঞ্চলৰ বিখ্যাত ঠাইসমূহ হল== *মূৰা দেৱালয় *ৰাম জানকী মন্দিৰ *কলাইগাঁৱৰ কৃষ্ণ মন্দিৰ *কলাইগাঁৱৰ ইস্কন মন্দিৰ *কনকলতা জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য উদ্যান *গেৰুৱা মা কামাখ্যা দেৱালয় ==কলাইগাঁৱৰ ওচৰৰ পৰ্যটনস্থলীসমূহ== ৭)ভৈৰৱকুণ্ড (Bhairabkunda) ৮)বৰনদী বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য ৯)দ্বিজিৰি জলপ্ৰপাত ==জনগাঁথনি== ২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি কলাইগাঁও মহকুমাৰ মুঠ জনসংখ্যা ১১০৮৬২ জন, ইয়াৰে ৫৬২৮৫ (৫০.৭৭%) পুৰুষ আৰু ৫৪৫৭৭(৪৯.২২%) মহিলা।কলাইগাঁৱৰ কিছুমান গাওঁ দৰং জিলাৰ লগত অন্তৰ্গত, আৰু তাত জনসংখ্যা আছিল ২৪২৪৬ জন (১২৭২৩) জন পুৰুষ আৰু ১২৫২৩ জন মহিলা)। বাকী অধিকাংশ গাওঁ ওদালগুৰি জিলাৰ অন্তৰ্গত, আৰু তাত জনসংখ্যা আছিল ৮৫৬১৬ জন (৪৩৫৬২ জন পুৰুষ আৰু ৪২০৫৮) জন মহিলা। ==অৰ্থনীতি== কলাইগাঁও ঠাইখন অৰ্থনীতি কৃষিৰ ওপৰত বহু পৰিমাণে নিৰ্ভৰশীল। ধানৰ খেতিয়েই হৈছে প্ৰধান খেতি, গৰু পালন, গাহৰি পালন, মাছ - পালন, হাঁহ কুকুৰা ইত্যাদি লগত জঢ়িত। বিভিন্ন সৰু-ডাঙৰ উদ্যোগ এই অঞ্চলত দেখা পোৱা যায়।কলাইগাঁৱৰ দেৱবাৰৰ বজাৰৰ চালযুক্ত আশ্ৰয় শিবিৰ কিন্তু যোৱা কেইবছৰমানৰ পৰা গ্ৰাহকবাদে গ্ৰাহক সামগ্ৰীৰ ব্যৱসায়ৰ তীব্ৰ উত্থানত অৰিহণা যোগাইছে। গধুৰ ধান খেতিৰ বাবে চহৰখনৰ ভিতৰত আৰু ইয়াৰ আশে - পাশে বহুতো সৰু সৰু থলুৱা ধানকল আহিলা যিবোৰ অসমৰ আন আন ঠাইলৈ ধান যোগান ধৰে, ইয়াৰ চাউলৰ সৰ্বাধিক গ্ৰাহক হোৱাৰ বাৱে গুৱাহাটী, মংগলদৈ চহৰ, আৰু বিভিন্ন স্থানলৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয়।কলাইগাঁৱ ৰাইচ ব্ৰেণ্ডে এতিয়া অসমত নিজস্ব পৰিচয় গঢ়ি তুলিছে। ==শিক্ষা== এই অঞ্চলৰ উন্নয়নত শিক্ষা ব্যৱস্থাই গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। ইয়াত থকা বিদ্যালয় আৰু অন্যান্য শিক্ষানুষ্ঠানসমূহে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক শিক্ষা গ্ৰহণৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে। এই অঞ্চলত উচ্চ শিক্ষাৰ বাৱে কলাইগাঁও স্নাতক মহাবিদ্যালয় আছে যত নেকি কলা আৰু বৰ্ত্তমান বিজ্ঞান খাখা আৰম্ভ কৰা হৈছে। ইয়াৰ লগতে এখন উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় , জুনিয়ৰ কলেজ, উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, মাধ্যমিক বিদ্যালয় আৰু বহুতো বেচৰকাৰী বিদ্যালয়, চেনিয়ৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল কলাইগাঁও আছে। এই বিদ্যালয় সমূহে এই অঞ্চলৰ লগতে জিলা আৰু অসমখনৰ নাম উজ্জলাবলৈ সক্ষম হৈছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} nsu3xab64rl8lh3dcw663fu4ermg750 648433 648432 2026-10-29T14:09:05Z BhuyanBhaskar 16362 648433 wikitext text/x-wiki {{Assam-geo-stub}} {{Infobox Indian jurisdiction | native_name = কলাইগাঁও | type = নগৰ | latd = 26.57414 | latm = | lats = | latNS = N | longd = 91.97555 | longm = | longs = | longEW = E | state_name = অসম | district = [[ওদালগুৰি জিলা|ওদালগুৰি]] | leader_title = | leader_name = | altitude = 73 মিটাৰ | population_as_of = 2011 | population_total = 5110 | area_magnitude = sq. km | area_total = | area_telephone = | postal_code = 784525 | vehicle_code_range = AS-27 | sex_ratio = | unlocode = | website = | footnotes = }} '''কলাইগাঁও''' অসম ৰাজ্যৰ লুইতৰ উত্তৰ পাৰে [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত এক বৃহৎ অঞ্চল। কলাইগাঁও [[অসম]]ৰ ওদালগুৰি জিলাৰ এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ ঠাই। ইয়াৰ ধৰ্মীয় স্থান, স্থানীয় বজাৰ, প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ বাবে অঞ্চলটো পৰিচিত।কলাইগাঁৱ পূৰ্বতে অবিভক্ত দৰং জিলাৰ অংশ আছিল।২০০৩ চনৰ ১০ফেব্ৰুৱাৰীত সম্পাদিত এক চুক্তি অনুসৰি [[বড়োলেণ্ড]] টেৰিটৰিয়েল এৰিয়া ডিষ্ট্ৰিক্ট (Bodoland Territorial Area District, সংক্ষেপে BTAD) নামৰ এক নতুন স্বায়ত্বশাসিত এলেকা গঠন হোৱাত দৰং জিলাৰ একাংশক লৈ ওদালগুৰি জিলা গঠন কৰা হয়। বৃহত্তৰ কলাইগাঁৱ অঞ্চলৰ কিছু এলেকাকো ওদালগুৰি জিলাত অন্তৰভুক্ত কৰা হয়। বৰ্ত্তমানেও কলাইগাঁৱৰ বহু এলেকা দৰং জিলাৰ অংশ। বৰ্তমান কলাইগাঁৱ বড়োলেণ্ডৰ ক্ষেত্ৰীয় পৰিষদৰ অন্তৰ্গত এখন উল্লেখযোগ্য ঠাই হোৱাৰ লগতে দৰং জিলাৰ এখন উল্লেখযোগ্য ঠাই। ভৌগোলিক ভাবে চাবলৈ গলে কলগাওঁ চহৰৰ নিচেই কাষতে থকা চহৰ দুখন হল মঙলদৈ আৰু টংলা চহৰ। কলাইগাঁও অঞ্চলত বিভিন্ন জাতি-জনগোষ্ঠীৰ মানুহ অতীতৰে পৰা বাস কৰি আহিছে। বিশেষকৈ বড়ো, ৰাভা, কোঁচ, কলিতা, ৰাজবংশী, ব্ৰাহ্মণ, বেংগলী, বিহাৰী, মাৰোৱাৰী , আদিবাসী, গাৰো, নাথ-যোগী ইত্যাদি সম্প্ৰদায়ৰ লোক এই বৃহত্তৰ অঞ্চলৰ লোক বাস কৰি আহিছে। সকলো জাতি - জনগোষ্ঠীৰ লোক মিলা প্ৰিতিৰে কলাইগাওঁ খনত ৰাজনৈতিক ,সামাজিক, সাংকৃতিক আৰু অৰ্থনৈতিক ক্ষেত্ৰত আগ ভাগ লৈ আহিছে। কলাইগাওঁ অঞ্চল লগতে অবিভক্ত দৰং জিলাত চলি অহা দেওধনী নৃত্য, উজাপালি, আই-নাম, বিয়া-নাম, খুলীয়া-ভাউৰীয়া, ঢেঁপা ঢুলীয়া, চেৰাঢক আদি পৰিবেশ্য কলাসমূহ অসমীয়া লোক সংস্কৃতিত এক সুকীয়া স্থান দখল কৰিছে। বৃহত্তৰ কলাইগাওঁ অঞ্চল বহুতো বৰন্য ব্যক্তি স্বাধীনতা আন্দোলনৰ লগত জড়িত আছিল লগতে বহুতো সাহিত্যক, শিল্পী, ৰাজনীতিবিদ, প্ৰশাসনিক, শিক্ষাবিদ, ক্ৰীড়াবিদ উদ্যোগপতি আদি কলাইগাওঁৰ বহুতো লোক অসমৰ লগতে ভাৰত আৰু বিশ্বত নাম উজালাবলৈ সক্ষম হৈছে। ==কলাইগাঁৱৰ বিষয়ে সংক্ষিপ্ত তথ্য== স্থান: ওদালগুৰি জিলা অসম পিন নং -৭৮৪৫২৫ প্ৰধান জীৱিকা: কৃষি, বিশেষকৈ ধান খেতি, শাক - পাচলি , চাহ উৎপাদনো গুৰুত্ব পূৰ্ণ। প্ৰশাসনিক গুৰুত্ব: kalaigaon Revenue circle and Development Block ওদালগুৰি জিলাৰ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাৰ অংশ। ৰেল যোগাযোগ: ওচৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰেল ষ্টেছন সমূহৰ ভিতৰত টংলা আৰু ওদালগুৰি আছে। ==কলাইগাঁও অঞ্চলৰ বিখ্যাত ঠাইসমূহ হল== *মূৰা দেৱালয় *ৰাম জানকী মন্দিৰ *কলাইগাঁৱৰ কৃষ্ণ মন্দিৰ *কলাইগাঁৱৰ ইস্কন মন্দিৰ *কনকলতা জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য উদ্যান *গেৰুৱা মা কামাখ্যা দেৱালয় ==কলাইগাঁৱৰ ওচৰৰ পৰ্যটনস্থলীসমূহ== ৭)ভৈৰৱকুণ্ড (Bhairabkunda) ৮)বৰনদী বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য ৯)দ্বিজিৰি জলপ্ৰপাত ==জনগাঁথনি== ২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি কলাইগাঁও মহকুমাৰ মুঠ জনসংখ্যা ১১০৮৬২ জন, ইয়াৰে ৫৬২৮৫ (৫০.৭৭%) পুৰুষ আৰু ৫৪৫৭৭(৪৯.২২%) মহিলা।কলাইগাঁৱৰ কিছুমান গাওঁ দৰং জিলাৰ লগত অন্তৰ্গত, আৰু তাত জনসংখ্যা আছিল ২৪২৪৬ জন (১২৭২৩) জন পুৰুষ আৰু ১২৫২৩ জন মহিলা)। বাকী অধিকাংশ গাওঁ ওদালগুৰি জিলাৰ অন্তৰ্গত, আৰু তাত জনসংখ্যা আছিল ৮৫৬১৬ জন (৪৩৫৬২ জন পুৰুষ আৰু ৪২০৫৮) জন মহিলা। ==অৰ্থনীতি== কলাইগাঁও ঠাইখন অৰ্থনীতি কৃষিৰ ওপৰত বহু পৰিমাণে নিৰ্ভৰশীল। ধানৰ খেতিয়েই হৈছে প্ৰধান খেতি, গৰু পালন, গাহৰি পালন, মাছ - পালন, হাঁহ কুকুৰা ইত্যাদি লগত জঢ়িত। বিভিন্ন সৰু-ডাঙৰ উদ্যোগ এই অঞ্চলত দেখা পোৱা যায়।কলাইগাঁৱৰ দেৱবাৰৰ বজাৰৰ চালযুক্ত আশ্ৰয় শিবিৰ কিন্তু যোৱা কেইবছৰমানৰ পৰা গ্ৰাহকবাদে গ্ৰাহক সামগ্ৰীৰ ব্যৱসায়ৰ তীব্ৰ উত্থানত অৰিহণা যোগাইছে। গধুৰ ধান খেতিৰ বাবে চহৰখনৰ ভিতৰত আৰু ইয়াৰ আশে - পাশে বহুতো সৰু সৰু থলুৱা ধানকল আহিলা যিবোৰ অসমৰ আন আন ঠাইলৈ ধান যোগান ধৰে, ইয়াৰ চাউলৰ সৰ্বাধিক গ্ৰাহক হোৱাৰ বাৱে গুৱাহাটী, মংগলদৈ চহৰ, আৰু বিভিন্ন স্থানলৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয়।কলাইগাঁৱ ৰাইচ ব্ৰেণ্ডে এতিয়া অসমত নিজস্ব পৰিচয় গঢ়ি তুলিছে। ==শিক্ষা== এই অঞ্চলৰ উন্নয়নত শিক্ষা ব্যৱস্থাই গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। ইয়াত থকা বিদ্যালয় আৰু অন্যান্য শিক্ষানুষ্ঠানসমূহে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক শিক্ষা গ্ৰহণৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে। এই অঞ্চলত উচ্চ শিক্ষাৰ বাৱে কলাইগাঁও স্নাতক মহাবিদ্যালয় আছে যত নেকি কলা আৰু বৰ্ত্তমান বিজ্ঞান খাখা আৰম্ভ কৰা হৈছে। ইয়াৰ লগতে এখন উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয় , জুনিয়ৰ কলেজ, উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, মাধ্যমিক বিদ্যালয় আৰু বহুতো বেচৰকাৰী বিদ্যালয়, চেনিয়ৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল কলাইগাঁও আছে। এই বিদ্যালয় সমূহে এই অঞ্চলৰ লগতে জিলা আৰু অসমখনৰ নাম উজ্জলাবলৈ সক্ষম হৈছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} 0g2c6du5vims6octzotskfg6zzir8fw 648434 648433 2026-10-29T14:14:53Z BhuyanBhaskar 16362 648434 wikitext text/x-wiki {{Assam-geo-stub}} {{Infobox Indian jurisdiction | native_name = কলাইগাঁও | type = নগৰ | latd = 26.57414 | latm = | lats = | latNS = N | longd = 91.97555 | longm = | longs = | longEW = E | state_name = অসম | district = [[ওদালগুৰি জিলা|ওদালগুৰি]] | leader_title = | leader_name = | altitude = 73 মিটাৰ | population_as_of = 2011 | population_total = 5110 | area_magnitude = sq. km | area_total = | area_telephone = | postal_code = 784525 | vehicle_code_range = AS-27 | sex_ratio = | unlocode = | website = | footnotes = }} '''কলাইগাঁও''' [[অসম]] ৰাজ্যৰ [[লুইত]]ৰ উত্তৰ পাৰে [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত এক বৃহৎ অঞ্চল। কলাইগাঁও [[অসম]]ৰ [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ ঠাই। ইয়াৰ ধৰ্মীয় স্থান, স্থানীয় বজাৰ, প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ বাবে অঞ্চলটো পৰিচিত। কলাইগাঁও পূৰ্বতে অবিভক্ত [[দৰং জিলা]]ৰ অংশ আছিল। ২০০৩ চনৰ ১০ফেব্ৰুৱাৰীত সম্পাদিত এক চুক্তি অনুসৰি [[বড়োলেণ্ড]] টেৰিটৰিয়েল এৰিয়া ডিষ্ট্ৰিক্ট (Bodoland Territorial Area District, সংক্ষেপে BTAD) নামৰ এক নতুন স্বায়ত্বশাসিত এলেকা গঠন হোৱাত দৰং জিলাৰ একাংশক লৈ ওদালগুৰি জিলা গঠন কৰা হয়। বৃহত্তৰ কলাইগাঁও অঞ্চলৰ কিছু এলেকাকো ওদালগুৰি জিলাত অৰ্ন্তভুক্ত কৰা হয়। বৰ্ত্তমানেও কলাইগাঁৱৰ বহু এলেকা দৰং জিলাৰ অংশ। বৰ্তমান কলাইগাঁও বড়োলেণ্ডৰ ক্ষেত্ৰীয় পৰিষদৰ অন্তৰ্গত এখন উল্লেখযোগ্য ঠাই হোৱাৰ লগতে দৰং জিলাৰ এখন উল্লেখযোগ্য ঠাই। ভৌগোলিকভাবে চাবলৈ গ’লে কলাইগাওঁ চহৰৰ নিচেই কাষতে থকা চহৰ দুখন হ’ল মঙলদৈ আৰু টংলা চহৰ। ==কলাইগাঁৱৰ বিষয়ে সংক্ষিপ্ত তথ্য== কলাইগাঁও অঞ্চলত বিভিন্ন জাতি-জনগোষ্ঠীৰ মানুহ অতীতৰে পৰা বাস কৰি আহিছে। বিশেষকৈ বড়ো, ৰাভা, কোঁচ, কলিতা, ৰাজবংশী, ব্ৰাহ্মণ, বেংগলী, বিহাৰী, মাৰোৱাৰী, আদিবাসী, গাৰো, নাথ-যোগী ইত্যাদি সম্প্ৰদায়ৰ লোক এই বৃহত্তৰ অঞ্চলৰ লোক বাস কৰি আহিছে। সকলো জাতি-জনগোষ্ঠীৰ লোক মিলা প্ৰিতিৰে কলাইগাওঁখনত ৰাজনৈতিক, সামাজিক, সাংকৃতিক আৰু অৰ্থনৈতিক ক্ষেত্ৰত আগভাগ লৈ আহিছে। কলাইগাওঁ অঞ্চল লগতে অবিভক্ত দৰং জিলাত চলি অহা দেওধনী নৃত্য, উজাপালি, আই-নাম, বিয়া-নাম, খুলীয়া-ভাউৰীয়া, ঢেঁপা ঢুলীয়া, চেৰাঢক আদি পৰিবেশ্য কলাসমূহ অসমীয়া লোক সংস্কৃতিত এক সুকীয়া স্থান দখল কৰিছে। বৃহত্তৰ কলাইগাওঁ অঞ্চল বহুতো বৰেণ্য ব্যক্তি স্বাধীনতা আন্দোলনৰ লগত জড়িত আছিল লগতে বহুতো সাহিত্যক, শিল্পী, ৰাজনীতিবিদ, প্ৰশাসনিক, শিক্ষাবিদ, ক্ৰীড়াবিদ উদ্যোগপতি আদি কলাইগাঁৱৰ বহুতো লোক অসমৰ লগতে ভাৰত আৰু বিশ্বত নাম উজালাবলৈ সক্ষম হৈছে। তলত অঞ্চলটোৰ কিছু সংক্ষিপ্ত তথ্য দিয়া হ’ল- *স্থান: ওদালগুৰি জিলা অসম *পিন নং -৭৮৪৫২৫ *প্ৰধান জীৱিকা: কৃষি, বিশেষকৈ ধান খেতি, শাক - পাচলি , চাহ উৎপাদনো গুৰুত্ব পূৰ্ণ। *প্ৰশাসনিক গুৰুত্ব: kalaigaon Revenue circle and Development Block ওদালগুৰি জিলাৰ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাৰ অংশ। *ৰেল যোগাযোগ: ওচৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰেল ষ্টেছন সমূহৰ ভিতৰত টংলা আৰু ওদালগুৰি আছে। ==কলাইগাঁও অঞ্চলৰ বিখ্যাত ঠাইসমূহ হল== *মূৰা দেৱালয় *ৰাম জানকী মন্দিৰ *কলাইগাঁৱৰ কৃষ্ণ মন্দিৰ *কলাইগাঁৱৰ ইস্কন মন্দিৰ *কনকলতা জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য উদ্যান *গেৰুৱা মা কামাখ্যা দেৱালয় ==কলাইগাঁৱৰ ওচৰৰ পৰ্যটনস্থলীসমূহ== *ভৈৰৱকুণ্ড (Bhairabkunda) *বৰনদী বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য *দ্বিজিৰি জলপ্ৰপাত ==জনগাঁথনি== ২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি কলাইগাঁও মহকুমাৰ মুঠ জনসংখ্যা ১১০৮৬২ জন, ইয়াৰে ৫৬২৮৫ (৫০.৭৭%) পুৰুষ আৰু ৫৪৫৭৭(৪৯.২২%) মহিলা। কলাইগাঁৱৰ কিছুমান গাঁও দৰং জিলাৰ লগত অন্তৰ্গত, আৰু তাত জনসংখ্যা আছিল ২৪২৪৬ জন (১২৭২৩) জন পুৰুষ আৰু ১২৫২৩ জন মহিলা)। বাকী অধিকাংশ গাওঁ ওদালগুৰি জিলাৰ অন্তৰ্গত, আৰু তাত জনসংখ্যা আছিল ৮৫৬১৬ জন (৪৩৫৬২ জন পুৰুষ আৰু ৪২০৫৮) জন মহিলা। ==অৰ্থনীতি== কলাইগাঁও ঠাইখন অৰ্থনীতি কৃষিৰ ওপৰত বহু পৰিমাণে নিৰ্ভৰশীল। ধানৰ খেতিয়েই হৈছে প্ৰধান খেতি, গৰু পালন, গাহৰি পালন, মাছ-পালন, হাঁহ কুকুৰা ইত্যাদি লগত জড়িত। বিভিন্ন সৰু-ডাঙৰ উদ্যোগ এই অঞ্চলত দেখা পোৱা যায়। কলাইগাঁৱৰ দেৱবাৰৰ বজাৰৰ চালযুক্ত আশ্ৰয় শিবিৰ কিন্তু যোৱা কেইবছৰমানৰ পৰা গ্ৰাহকবাদে গ্ৰাহক সামগ্ৰীৰ ব্যৱসায়ৰ তীব্ৰ উত্থানত অৰিহণা যোগাইছে। গধুৰ ধান খেতিৰ বাবে চহৰখনৰ ভিতৰত আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বহুতো সৰু সৰু থলুৱা ধানকল আহিলা যিবোৰ অসমৰ আন আন ঠাইলৈ ধান যোগান ধৰে, ইয়াৰ চাউলৰ সৰ্বাধিক গ্ৰাহক হোৱাৰ বাৱে গুৱাহাটী, মংগলদৈ চহৰ, আৰু বিভিন্ন স্থানলৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয়।কলাইগাঁৱ ৰাইচ ব্ৰেণ্ডে এতিয়া অসমত নিজস্ব পৰিচয় গঢ়ি তুলিছে। ==শিক্ষা== এই অঞ্চলৰ উন্নয়নত শিক্ষা ব্যৱস্থাই গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। ইয়াত থকা বিদ্যালয় আৰু অন্যান্য শিক্ষানুষ্ঠানসমূহে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক শিক্ষা গ্ৰহণৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে। এই অঞ্চলত উচ্চ শিক্ষাৰ বাৱে কলাইগাঁও স্নাতক মহাবিদ্যালয় আছে যত নেকি কলা আৰু বৰ্ত্তমান বিজ্ঞান খাখা আৰম্ভ কৰা হৈছে। ইয়াৰ লগতে এখন উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, জুনিয়ৰ কলেজ, উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, মাধ্যমিক বিদ্যালয় আৰু বহুতো বেচৰকাৰী বিদ্যালয়, চেনিয়ৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল কলাইগাঁও আছে। এই বিদ্যালয় সমূহে এই অঞ্চলৰ লগতে জিলা আৰু অসমখনৰ নাম উজ্জলাবলৈ সক্ষম হৈছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} d5n62didp4b6mzgwvgwi6ujz0jcmibu 648435 648434 2026-10-29T14:15:27Z BhuyanBhaskar 16362 648435 wikitext text/x-wiki {{Assam-geo-stub}} {{Infobox Indian jurisdiction | native_name = কলাইগাঁও | type = নগৰ | latd = 26.57414 | latm = | lats = | latNS = N | longd = 91.97555 | longm = | longs = | longEW = E | state_name = অসম | district = [[ওদালগুৰি জিলা|ওদালগুৰি]] | leader_title = | leader_name = | altitude = | population_as_of = 2011 | population_total = 5110 | area_magnitude = sq. km | area_total = | area_telephone = | postal_code = 784525 | vehicle_code_range = AS-27 | sex_ratio = | unlocode = | website = | footnotes = }} '''কলাইগাঁও''' [[অসম]] ৰাজ্যৰ [[লুইত]]ৰ উত্তৰ পাৰে [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত এক বৃহৎ অঞ্চল। কলাইগাঁও [[অসম]]ৰ [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ ঠাই। ইয়াৰ ধৰ্মীয় স্থান, স্থানীয় বজাৰ, প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ বাবে অঞ্চলটো পৰিচিত। কলাইগাঁও পূৰ্বতে অবিভক্ত [[দৰং জিলা]]ৰ অংশ আছিল। ২০০৩ চনৰ ১০ফেব্ৰুৱাৰীত সম্পাদিত এক চুক্তি অনুসৰি [[বড়োলেণ্ড]] টেৰিটৰিয়েল এৰিয়া ডিষ্ট্ৰিক্ট (Bodoland Territorial Area District, সংক্ষেপে BTAD) নামৰ এক নতুন স্বায়ত্বশাসিত এলেকা গঠন হোৱাত দৰং জিলাৰ একাংশক লৈ ওদালগুৰি জিলা গঠন কৰা হয়। বৃহত্তৰ কলাইগাঁও অঞ্চলৰ কিছু এলেকাকো ওদালগুৰি জিলাত অৰ্ন্তভুক্ত কৰা হয়। বৰ্ত্তমানেও কলাইগাঁৱৰ বহু এলেকা দৰং জিলাৰ অংশ। বৰ্তমান কলাইগাঁও বড়োলেণ্ডৰ ক্ষেত্ৰীয় পৰিষদৰ অন্তৰ্গত এখন উল্লেখযোগ্য ঠাই হোৱাৰ লগতে দৰং জিলাৰ এখন উল্লেখযোগ্য ঠাই। ভৌগোলিকভাবে চাবলৈ গ’লে কলাইগাওঁ চহৰৰ নিচেই কাষতে থকা চহৰ দুখন হ’ল মঙলদৈ আৰু টংলা চহৰ। ==কলাইগাঁৱৰ বিষয়ে সংক্ষিপ্ত তথ্য== কলাইগাঁও অঞ্চলত বিভিন্ন জাতি-জনগোষ্ঠীৰ মানুহ অতীতৰে পৰা বাস কৰি আহিছে। বিশেষকৈ বড়ো, ৰাভা, কোঁচ, কলিতা, ৰাজবংশী, ব্ৰাহ্মণ, বেংগলী, বিহাৰী, মাৰোৱাৰী, আদিবাসী, গাৰো, নাথ-যোগী ইত্যাদি সম্প্ৰদায়ৰ লোক এই বৃহত্তৰ অঞ্চলৰ লোক বাস কৰি আহিছে। সকলো জাতি-জনগোষ্ঠীৰ লোক মিলা প্ৰিতিৰে কলাইগাওঁখনত ৰাজনৈতিক, সামাজিক, সাংকৃতিক আৰু অৰ্থনৈতিক ক্ষেত্ৰত আগভাগ লৈ আহিছে। কলাইগাওঁ অঞ্চল লগতে অবিভক্ত দৰং জিলাত চলি অহা দেওধনী নৃত্য, উজাপালি, আই-নাম, বিয়া-নাম, খুলীয়া-ভাউৰীয়া, ঢেঁপা ঢুলীয়া, চেৰাঢক আদি পৰিবেশ্য কলাসমূহ অসমীয়া লোক সংস্কৃতিত এক সুকীয়া স্থান দখল কৰিছে। বৃহত্তৰ কলাইগাওঁ অঞ্চল বহুতো বৰেণ্য ব্যক্তি স্বাধীনতা আন্দোলনৰ লগত জড়িত আছিল লগতে বহুতো সাহিত্যক, শিল্পী, ৰাজনীতিবিদ, প্ৰশাসনিক, শিক্ষাবিদ, ক্ৰীড়াবিদ উদ্যোগপতি আদি কলাইগাঁৱৰ বহুতো লোক অসমৰ লগতে ভাৰত আৰু বিশ্বত নাম উজালাবলৈ সক্ষম হৈছে। তলত অঞ্চলটোৰ কিছু সংক্ষিপ্ত তথ্য দিয়া হ’ল- *স্থান: ওদালগুৰি জিলা অসম *পিন নং -৭৮৪৫২৫ *প্ৰধান জীৱিকা: কৃষি, বিশেষকৈ ধান খেতি, শাক - পাচলি , চাহ উৎপাদনো গুৰুত্ব পূৰ্ণ। *প্ৰশাসনিক গুৰুত্ব: kalaigaon Revenue circle and Development Block ওদালগুৰি জিলাৰ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাৰ অংশ। *ৰেল যোগাযোগ: ওচৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰেল ষ্টেছন সমূহৰ ভিতৰত টংলা আৰু ওদালগুৰি আছে। ==কলাইগাঁও অঞ্চলৰ বিখ্যাত ঠাইসমূহ হল== *মূৰা দেৱালয় *ৰাম জানকী মন্দিৰ *কলাইগাঁৱৰ কৃষ্ণ মন্দিৰ *কলাইগাঁৱৰ ইস্কন মন্দিৰ *কনকলতা জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য উদ্যান *গেৰুৱা মা কামাখ্যা দেৱালয় ==কলাইগাঁৱৰ ওচৰৰ পৰ্যটনস্থলীসমূহ== *ভৈৰৱকুণ্ড (Bhairabkunda) *বৰনদী বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য *দ্বিজিৰি জলপ্ৰপাত ==জনগাঁথনি== ২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি কলাইগাঁও মহকুমাৰ মুঠ জনসংখ্যা ১১০৮৬২ জন, ইয়াৰে ৫৬২৮৫ (৫০.৭৭%) পুৰুষ আৰু ৫৪৫৭৭(৪৯.২২%) মহিলা। কলাইগাঁৱৰ কিছুমান গাঁও দৰং জিলাৰ লগত অন্তৰ্গত, আৰু তাত জনসংখ্যা আছিল ২৪২৪৬ জন (১২৭২৩) জন পুৰুষ আৰু ১২৫২৩ জন মহিলা)। বাকী অধিকাংশ গাওঁ ওদালগুৰি জিলাৰ অন্তৰ্গত, আৰু তাত জনসংখ্যা আছিল ৮৫৬১৬ জন (৪৩৫৬২ জন পুৰুষ আৰু ৪২০৫৮) জন মহিলা। ==অৰ্থনীতি== কলাইগাঁও ঠাইখন অৰ্থনীতি কৃষিৰ ওপৰত বহু পৰিমাণে নিৰ্ভৰশীল। ধানৰ খেতিয়েই হৈছে প্ৰধান খেতি, গৰু পালন, গাহৰি পালন, মাছ-পালন, হাঁহ কুকুৰা ইত্যাদি লগত জড়িত। বিভিন্ন সৰু-ডাঙৰ উদ্যোগ এই অঞ্চলত দেখা পোৱা যায়। কলাইগাঁৱৰ দেৱবাৰৰ বজাৰৰ চালযুক্ত আশ্ৰয় শিবিৰ কিন্তু যোৱা কেইবছৰমানৰ পৰা গ্ৰাহকবাদে গ্ৰাহক সামগ্ৰীৰ ব্যৱসায়ৰ তীব্ৰ উত্থানত অৰিহণা যোগাইছে। গধুৰ ধান খেতিৰ বাবে চহৰখনৰ ভিতৰত আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বহুতো সৰু সৰু থলুৱা ধানকল আহিলা যিবোৰ অসমৰ আন আন ঠাইলৈ ধান যোগান ধৰে, ইয়াৰ চাউলৰ সৰ্বাধিক গ্ৰাহক হোৱাৰ বাৱে গুৱাহাটী, মংগলদৈ চহৰ, আৰু বিভিন্ন স্থানলৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয়।কলাইগাঁৱ ৰাইচ ব্ৰেণ্ডে এতিয়া অসমত নিজস্ব পৰিচয় গঢ়ি তুলিছে। ==শিক্ষা== এই অঞ্চলৰ উন্নয়নত শিক্ষা ব্যৱস্থাই গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। ইয়াত থকা বিদ্যালয় আৰু অন্যান্য শিক্ষানুষ্ঠানসমূহে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক শিক্ষা গ্ৰহণৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে। এই অঞ্চলত উচ্চ শিক্ষাৰ বাৱে কলাইগাঁও স্নাতক মহাবিদ্যালয় আছে যত নেকি কলা আৰু বৰ্ত্তমান বিজ্ঞান খাখা আৰম্ভ কৰা হৈছে। ইয়াৰ লগতে এখন উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, জুনিয়ৰ কলেজ, উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, মাধ্যমিক বিদ্যালয় আৰু বহুতো বেচৰকাৰী বিদ্যালয়, চেনিয়ৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল কলাইগাঁও আছে। এই বিদ্যালয় সমূহে এই অঞ্চলৰ লগতে জিলা আৰু অসমখনৰ নাম উজ্জলাবলৈ সক্ষম হৈছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} 7jreol6573w5mjl7vo77ig77ttbhl5f 648436 648435 2026-10-29T14:16:28Z BhuyanBhaskar 16362 added [[Category:অসম]] using [[WP:HC|HotCat]] 648436 wikitext text/x-wiki {{Assam-geo-stub}} {{Infobox Indian jurisdiction | native_name = কলাইগাঁও | type = নগৰ | latd = 26.57414 | latm = | lats = | latNS = N | longd = 91.97555 | longm = | longs = | longEW = E | state_name = অসম | district = [[ওদালগুৰি জিলা|ওদালগুৰি]] | leader_title = | leader_name = | altitude = | population_as_of = 2011 | population_total = 5110 | area_magnitude = sq. km | area_total = | area_telephone = | postal_code = 784525 | vehicle_code_range = AS-27 | sex_ratio = | unlocode = | website = | footnotes = }} '''কলাইগাঁও''' [[অসম]] ৰাজ্যৰ [[লুইত]]ৰ উত্তৰ পাৰে [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত এক বৃহৎ অঞ্চল। কলাইগাঁও [[অসম]]ৰ [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ ঠাই। ইয়াৰ ধৰ্মীয় স্থান, স্থানীয় বজাৰ, প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ বাবে অঞ্চলটো পৰিচিত। কলাইগাঁও পূৰ্বতে অবিভক্ত [[দৰং জিলা]]ৰ অংশ আছিল। ২০০৩ চনৰ ১০ফেব্ৰুৱাৰীত সম্পাদিত এক চুক্তি অনুসৰি [[বড়োলেণ্ড]] টেৰিটৰিয়েল এৰিয়া ডিষ্ট্ৰিক্ট (Bodoland Territorial Area District, সংক্ষেপে BTAD) নামৰ এক নতুন স্বায়ত্বশাসিত এলেকা গঠন হোৱাত দৰং জিলাৰ একাংশক লৈ ওদালগুৰি জিলা গঠন কৰা হয়। বৃহত্তৰ কলাইগাঁও অঞ্চলৰ কিছু এলেকাকো ওদালগুৰি জিলাত অৰ্ন্তভুক্ত কৰা হয়। বৰ্ত্তমানেও কলাইগাঁৱৰ বহু এলেকা দৰং জিলাৰ অংশ। বৰ্তমান কলাইগাঁও বড়োলেণ্ডৰ ক্ষেত্ৰীয় পৰিষদৰ অন্তৰ্গত এখন উল্লেখযোগ্য ঠাই হোৱাৰ লগতে দৰং জিলাৰ এখন উল্লেখযোগ্য ঠাই। ভৌগোলিকভাবে চাবলৈ গ’লে কলাইগাওঁ চহৰৰ নিচেই কাষতে থকা চহৰ দুখন হ’ল মঙলদৈ আৰু টংলা চহৰ। ==কলাইগাঁৱৰ বিষয়ে সংক্ষিপ্ত তথ্য== কলাইগাঁও অঞ্চলত বিভিন্ন জাতি-জনগোষ্ঠীৰ মানুহ অতীতৰে পৰা বাস কৰি আহিছে। বিশেষকৈ বড়ো, ৰাভা, কোঁচ, কলিতা, ৰাজবংশী, ব্ৰাহ্মণ, বেংগলী, বিহাৰী, মাৰোৱাৰী, আদিবাসী, গাৰো, নাথ-যোগী ইত্যাদি সম্প্ৰদায়ৰ লোক এই বৃহত্তৰ অঞ্চলৰ লোক বাস কৰি আহিছে। সকলো জাতি-জনগোষ্ঠীৰ লোক মিলা প্ৰিতিৰে কলাইগাওঁখনত ৰাজনৈতিক, সামাজিক, সাংকৃতিক আৰু অৰ্থনৈতিক ক্ষেত্ৰত আগভাগ লৈ আহিছে। কলাইগাওঁ অঞ্চল লগতে অবিভক্ত দৰং জিলাত চলি অহা দেওধনী নৃত্য, উজাপালি, আই-নাম, বিয়া-নাম, খুলীয়া-ভাউৰীয়া, ঢেঁপা ঢুলীয়া, চেৰাঢক আদি পৰিবেশ্য কলাসমূহ অসমীয়া লোক সংস্কৃতিত এক সুকীয়া স্থান দখল কৰিছে। বৃহত্তৰ কলাইগাওঁ অঞ্চল বহুতো বৰেণ্য ব্যক্তি স্বাধীনতা আন্দোলনৰ লগত জড়িত আছিল লগতে বহুতো সাহিত্যক, শিল্পী, ৰাজনীতিবিদ, প্ৰশাসনিক, শিক্ষাবিদ, ক্ৰীড়াবিদ উদ্যোগপতি আদি কলাইগাঁৱৰ বহুতো লোক অসমৰ লগতে ভাৰত আৰু বিশ্বত নাম উজালাবলৈ সক্ষম হৈছে। তলত অঞ্চলটোৰ কিছু সংক্ষিপ্ত তথ্য দিয়া হ’ল- *স্থান: ওদালগুৰি জিলা অসম *পিন নং -৭৮৪৫২৫ *প্ৰধান জীৱিকা: কৃষি, বিশেষকৈ ধান খেতি, শাক - পাচলি , চাহ উৎপাদনো গুৰুত্ব পূৰ্ণ। *প্ৰশাসনিক গুৰুত্ব: kalaigaon Revenue circle and Development Block ওদালগুৰি জিলাৰ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাৰ অংশ। *ৰেল যোগাযোগ: ওচৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰেল ষ্টেছন সমূহৰ ভিতৰত টংলা আৰু ওদালগুৰি আছে। ==কলাইগাঁও অঞ্চলৰ বিখ্যাত ঠাইসমূহ হল== *মূৰা দেৱালয় *ৰাম জানকী মন্দিৰ *কলাইগাঁৱৰ কৃষ্ণ মন্দিৰ *কলাইগাঁৱৰ ইস্কন মন্দিৰ *কনকলতা জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য উদ্যান *গেৰুৱা মা কামাখ্যা দেৱালয় ==কলাইগাঁৱৰ ওচৰৰ পৰ্যটনস্থলীসমূহ== *ভৈৰৱকুণ্ড (Bhairabkunda) *বৰনদী বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য *দ্বিজিৰি জলপ্ৰপাত ==জনগাঁথনি== ২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি কলাইগাঁও মহকুমাৰ মুঠ জনসংখ্যা ১১০৮৬২ জন, ইয়াৰে ৫৬২৮৫ (৫০.৭৭%) পুৰুষ আৰু ৫৪৫৭৭(৪৯.২২%) মহিলা। কলাইগাঁৱৰ কিছুমান গাঁও দৰং জিলাৰ লগত অন্তৰ্গত, আৰু তাত জনসংখ্যা আছিল ২৪২৪৬ জন (১২৭২৩) জন পুৰুষ আৰু ১২৫২৩ জন মহিলা)। বাকী অধিকাংশ গাওঁ ওদালগুৰি জিলাৰ অন্তৰ্গত, আৰু তাত জনসংখ্যা আছিল ৮৫৬১৬ জন (৪৩৫৬২ জন পুৰুষ আৰু ৪২০৫৮) জন মহিলা। ==অৰ্থনীতি== কলাইগাঁও ঠাইখন অৰ্থনীতি কৃষিৰ ওপৰত বহু পৰিমাণে নিৰ্ভৰশীল। ধানৰ খেতিয়েই হৈছে প্ৰধান খেতি, গৰু পালন, গাহৰি পালন, মাছ-পালন, হাঁহ কুকুৰা ইত্যাদি লগত জড়িত। বিভিন্ন সৰু-ডাঙৰ উদ্যোগ এই অঞ্চলত দেখা পোৱা যায়। কলাইগাঁৱৰ দেৱবাৰৰ বজাৰৰ চালযুক্ত আশ্ৰয় শিবিৰ কিন্তু যোৱা কেইবছৰমানৰ পৰা গ্ৰাহকবাদে গ্ৰাহক সামগ্ৰীৰ ব্যৱসায়ৰ তীব্ৰ উত্থানত অৰিহণা যোগাইছে। গধুৰ ধান খেতিৰ বাবে চহৰখনৰ ভিতৰত আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বহুতো সৰু সৰু থলুৱা ধানকল আহিলা যিবোৰ অসমৰ আন আন ঠাইলৈ ধান যোগান ধৰে, ইয়াৰ চাউলৰ সৰ্বাধিক গ্ৰাহক হোৱাৰ বাৱে গুৱাহাটী, মংগলদৈ চহৰ, আৰু বিভিন্ন স্থানলৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয়।কলাইগাঁৱ ৰাইচ ব্ৰেণ্ডে এতিয়া অসমত নিজস্ব পৰিচয় গঢ়ি তুলিছে। ==শিক্ষা== এই অঞ্চলৰ উন্নয়নত শিক্ষা ব্যৱস্থাই গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। ইয়াত থকা বিদ্যালয় আৰু অন্যান্য শিক্ষানুষ্ঠানসমূহে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক শিক্ষা গ্ৰহণৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে। এই অঞ্চলত উচ্চ শিক্ষাৰ বাৱে কলাইগাঁও স্নাতক মহাবিদ্যালয় আছে যত নেকি কলা আৰু বৰ্ত্তমান বিজ্ঞান খাখা আৰম্ভ কৰা হৈছে। ইয়াৰ লগতে এখন উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, জুনিয়ৰ কলেজ, উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, মাধ্যমিক বিদ্যালয় আৰু বহুতো বেচৰকাৰী বিদ্যালয়, চেনিয়ৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল কলাইগাঁও আছে। এই বিদ্যালয় সমূহে এই অঞ্চলৰ লগতে জিলা আৰু অসমখনৰ নাম উজ্জলাবলৈ সক্ষম হৈছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসম]] 6z0i2t2ezjqrq575x797ouu8bk34bz1 648437 648436 2026-10-29T14:17:13Z BhuyanBhaskar 16362 পৃষ্ঠা [[কলাইগাঁও ,ওদালগুৰি]]ৰ পৰা [[কলাইগাঁও (ওদালগুৰি)]]লৈ BhuyanBhaskarয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 648436 wikitext text/x-wiki {{Assam-geo-stub}} {{Infobox Indian jurisdiction | native_name = কলাইগাঁও | type = নগৰ | latd = 26.57414 | latm = | lats = | latNS = N | longd = 91.97555 | longm = | longs = | longEW = E | state_name = অসম | district = [[ওদালগুৰি জিলা|ওদালগুৰি]] | leader_title = | leader_name = | altitude = | population_as_of = 2011 | population_total = 5110 | area_magnitude = sq. km | area_total = | area_telephone = | postal_code = 784525 | vehicle_code_range = AS-27 | sex_ratio = | unlocode = | website = | footnotes = }} '''কলাইগাঁও''' [[অসম]] ৰাজ্যৰ [[লুইত]]ৰ উত্তৰ পাৰে [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত এক বৃহৎ অঞ্চল। কলাইগাঁও [[অসম]]ৰ [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ ঠাই। ইয়াৰ ধৰ্মীয় স্থান, স্থানীয় বজাৰ, প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ বাবে অঞ্চলটো পৰিচিত। কলাইগাঁও পূৰ্বতে অবিভক্ত [[দৰং জিলা]]ৰ অংশ আছিল। ২০০৩ চনৰ ১০ফেব্ৰুৱাৰীত সম্পাদিত এক চুক্তি অনুসৰি [[বড়োলেণ্ড]] টেৰিটৰিয়েল এৰিয়া ডিষ্ট্ৰিক্ট (Bodoland Territorial Area District, সংক্ষেপে BTAD) নামৰ এক নতুন স্বায়ত্বশাসিত এলেকা গঠন হোৱাত দৰং জিলাৰ একাংশক লৈ ওদালগুৰি জিলা গঠন কৰা হয়। বৃহত্তৰ কলাইগাঁও অঞ্চলৰ কিছু এলেকাকো ওদালগুৰি জিলাত অৰ্ন্তভুক্ত কৰা হয়। বৰ্ত্তমানেও কলাইগাঁৱৰ বহু এলেকা দৰং জিলাৰ অংশ। বৰ্তমান কলাইগাঁও বড়োলেণ্ডৰ ক্ষেত্ৰীয় পৰিষদৰ অন্তৰ্গত এখন উল্লেখযোগ্য ঠাই হোৱাৰ লগতে দৰং জিলাৰ এখন উল্লেখযোগ্য ঠাই। ভৌগোলিকভাবে চাবলৈ গ’লে কলাইগাওঁ চহৰৰ নিচেই কাষতে থকা চহৰ দুখন হ’ল মঙলদৈ আৰু টংলা চহৰ। ==কলাইগাঁৱৰ বিষয়ে সংক্ষিপ্ত তথ্য== কলাইগাঁও অঞ্চলত বিভিন্ন জাতি-জনগোষ্ঠীৰ মানুহ অতীতৰে পৰা বাস কৰি আহিছে। বিশেষকৈ বড়ো, ৰাভা, কোঁচ, কলিতা, ৰাজবংশী, ব্ৰাহ্মণ, বেংগলী, বিহাৰী, মাৰোৱাৰী, আদিবাসী, গাৰো, নাথ-যোগী ইত্যাদি সম্প্ৰদায়ৰ লোক এই বৃহত্তৰ অঞ্চলৰ লোক বাস কৰি আহিছে। সকলো জাতি-জনগোষ্ঠীৰ লোক মিলা প্ৰিতিৰে কলাইগাওঁখনত ৰাজনৈতিক, সামাজিক, সাংকৃতিক আৰু অৰ্থনৈতিক ক্ষেত্ৰত আগভাগ লৈ আহিছে। কলাইগাওঁ অঞ্চল লগতে অবিভক্ত দৰং জিলাত চলি অহা দেওধনী নৃত্য, উজাপালি, আই-নাম, বিয়া-নাম, খুলীয়া-ভাউৰীয়া, ঢেঁপা ঢুলীয়া, চেৰাঢক আদি পৰিবেশ্য কলাসমূহ অসমীয়া লোক সংস্কৃতিত এক সুকীয়া স্থান দখল কৰিছে। বৃহত্তৰ কলাইগাওঁ অঞ্চল বহুতো বৰেণ্য ব্যক্তি স্বাধীনতা আন্দোলনৰ লগত জড়িত আছিল লগতে বহুতো সাহিত্যক, শিল্পী, ৰাজনীতিবিদ, প্ৰশাসনিক, শিক্ষাবিদ, ক্ৰীড়াবিদ উদ্যোগপতি আদি কলাইগাঁৱৰ বহুতো লোক অসমৰ লগতে ভাৰত আৰু বিশ্বত নাম উজালাবলৈ সক্ষম হৈছে। তলত অঞ্চলটোৰ কিছু সংক্ষিপ্ত তথ্য দিয়া হ’ল- *স্থান: ওদালগুৰি জিলা অসম *পিন নং -৭৮৪৫২৫ *প্ৰধান জীৱিকা: কৃষি, বিশেষকৈ ধান খেতি, শাক - পাচলি , চাহ উৎপাদনো গুৰুত্ব পূৰ্ণ। *প্ৰশাসনিক গুৰুত্ব: kalaigaon Revenue circle and Development Block ওদালগুৰি জিলাৰ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাৰ অংশ। *ৰেল যোগাযোগ: ওচৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰেল ষ্টেছন সমূহৰ ভিতৰত টংলা আৰু ওদালগুৰি আছে। ==কলাইগাঁও অঞ্চলৰ বিখ্যাত ঠাইসমূহ হল== *মূৰা দেৱালয় *ৰাম জানকী মন্দিৰ *কলাইগাঁৱৰ কৃষ্ণ মন্দিৰ *কলাইগাঁৱৰ ইস্কন মন্দিৰ *কনকলতা জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য উদ্যান *গেৰুৱা মা কামাখ্যা দেৱালয় ==কলাইগাঁৱৰ ওচৰৰ পৰ্যটনস্থলীসমূহ== *ভৈৰৱকুণ্ড (Bhairabkunda) *বৰনদী বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য *দ্বিজিৰি জলপ্ৰপাত ==জনগাঁথনি== ২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি কলাইগাঁও মহকুমাৰ মুঠ জনসংখ্যা ১১০৮৬২ জন, ইয়াৰে ৫৬২৮৫ (৫০.৭৭%) পুৰুষ আৰু ৫৪৫৭৭(৪৯.২২%) মহিলা। কলাইগাঁৱৰ কিছুমান গাঁও দৰং জিলাৰ লগত অন্তৰ্গত, আৰু তাত জনসংখ্যা আছিল ২৪২৪৬ জন (১২৭২৩) জন পুৰুষ আৰু ১২৫২৩ জন মহিলা)। বাকী অধিকাংশ গাওঁ ওদালগুৰি জিলাৰ অন্তৰ্গত, আৰু তাত জনসংখ্যা আছিল ৮৫৬১৬ জন (৪৩৫৬২ জন পুৰুষ আৰু ৪২০৫৮) জন মহিলা। ==অৰ্থনীতি== কলাইগাঁও ঠাইখন অৰ্থনীতি কৃষিৰ ওপৰত বহু পৰিমাণে নিৰ্ভৰশীল। ধানৰ খেতিয়েই হৈছে প্ৰধান খেতি, গৰু পালন, গাহৰি পালন, মাছ-পালন, হাঁহ কুকুৰা ইত্যাদি লগত জড়িত। বিভিন্ন সৰু-ডাঙৰ উদ্যোগ এই অঞ্চলত দেখা পোৱা যায়। কলাইগাঁৱৰ দেৱবাৰৰ বজাৰৰ চালযুক্ত আশ্ৰয় শিবিৰ কিন্তু যোৱা কেইবছৰমানৰ পৰা গ্ৰাহকবাদে গ্ৰাহক সামগ্ৰীৰ ব্যৱসায়ৰ তীব্ৰ উত্থানত অৰিহণা যোগাইছে। গধুৰ ধান খেতিৰ বাবে চহৰখনৰ ভিতৰত আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বহুতো সৰু সৰু থলুৱা ধানকল আহিলা যিবোৰ অসমৰ আন আন ঠাইলৈ ধান যোগান ধৰে, ইয়াৰ চাউলৰ সৰ্বাধিক গ্ৰাহক হোৱাৰ বাৱে গুৱাহাটী, মংগলদৈ চহৰ, আৰু বিভিন্ন স্থানলৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয়।কলাইগাঁৱ ৰাইচ ব্ৰেণ্ডে এতিয়া অসমত নিজস্ব পৰিচয় গঢ়ি তুলিছে। ==শিক্ষা== এই অঞ্চলৰ উন্নয়নত শিক্ষা ব্যৱস্থাই গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। ইয়াত থকা বিদ্যালয় আৰু অন্যান্য শিক্ষানুষ্ঠানসমূহে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক শিক্ষা গ্ৰহণৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে। এই অঞ্চলত উচ্চ শিক্ষাৰ বাৱে কলাইগাঁও স্নাতক মহাবিদ্যালয় আছে যত নেকি কলা আৰু বৰ্ত্তমান বিজ্ঞান খাখা আৰম্ভ কৰা হৈছে। ইয়াৰ লগতে এখন উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, জুনিয়ৰ কলেজ, উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, মাধ্যমিক বিদ্যালয় আৰু বহুতো বেচৰকাৰী বিদ্যালয়, চেনিয়ৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল কলাইগাঁও আছে। এই বিদ্যালয় সমূহে এই অঞ্চলৰ লগতে জিলা আৰু অসমখনৰ নাম উজ্জলাবলৈ সক্ষম হৈছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসম]] 6z0i2t2ezjqrq575x797ouu8bk34bz1 648443 648437 2026-10-29T15:05:57Z Jintu baro 51477 /* কলাইগাঁৱৰ বিষয়ে সংক্ষিপ্ত তথ্য */ 648443 wikitext text/x-wiki {{Assam-geo-stub}} {{Infobox Indian jurisdiction | native_name = কলাইগাঁও | type = নগৰ | latd = 26.57414 | latm = | lats = | latNS = N | longd = 91.97555 | longm = | longs = | longEW = E | state_name = অসম | district = [[ওদালগুৰি জিলা|ওদালগুৰি]] | leader_title = | leader_name = | altitude = | population_as_of = 2011 | population_total = 5110 | area_magnitude = sq. km | area_total = | area_telephone = | postal_code = 784525 | vehicle_code_range = AS-27 | sex_ratio = | unlocode = | website = | footnotes = }} '''কলাইগাঁও''' [[অসম]] ৰাজ্যৰ [[লুইত]]ৰ উত্তৰ পাৰে [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত এক বৃহৎ অঞ্চল। কলাইগাঁও [[অসম]]ৰ [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ ঠাই। ইয়াৰ ধৰ্মীয় স্থান, স্থানীয় বজাৰ, প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ বাবে অঞ্চলটো পৰিচিত। কলাইগাঁও পূৰ্বতে অবিভক্ত [[দৰং জিলা]]ৰ অংশ আছিল। ২০০৩ চনৰ ১০ফেব্ৰুৱাৰীত সম্পাদিত এক চুক্তি অনুসৰি [[বড়োলেণ্ড]] টেৰিটৰিয়েল এৰিয়া ডিষ্ট্ৰিক্ট (Bodoland Territorial Area District, সংক্ষেপে BTAD) নামৰ এক নতুন স্বায়ত্বশাসিত এলেকা গঠন হোৱাত দৰং জিলাৰ একাংশক লৈ ওদালগুৰি জিলা গঠন কৰা হয়। বৃহত্তৰ কলাইগাঁও অঞ্চলৰ কিছু এলেকাকো ওদালগুৰি জিলাত অৰ্ন্তভুক্ত কৰা হয়। বৰ্ত্তমানেও কলাইগাঁৱৰ বহু এলেকা দৰং জিলাৰ অংশ। বৰ্তমান কলাইগাঁও বড়োলেণ্ডৰ ক্ষেত্ৰীয় পৰিষদৰ অন্তৰ্গত এখন উল্লেখযোগ্য ঠাই হোৱাৰ লগতে দৰং জিলাৰ এখন উল্লেখযোগ্য ঠাই। ভৌগোলিকভাবে চাবলৈ গ’লে কলাইগাওঁ চহৰৰ নিচেই কাষতে থকা চহৰ দুখন হ’ল মঙলদৈ আৰু টংলা চহৰ। ==কলাইগাঁওৰ বিষয়ে সংক্ষিপ্ত তথ্য== কলাইগাঁও অঞ্চলত বিভিন্ন জাতি-জনগোষ্ঠীৰ মানুহ অতীতৰে পৰা বাস কৰি আহিছে। বিশেষকৈ বড়ো, ৰাভা, কোঁচ, কলিতা, ৰাজবংশী, ব্ৰাহ্মণ, বেংগলী, বিহাৰী, মাৰোৱাৰী, আদিবাসী, গাৰো, নাথ-যোগী ইত্যাদি সম্প্ৰদায়ৰ লোক এই বৃহত্তৰ অঞ্চলৰ লোক বাস কৰি আহিছে। সকলো জাতি-জনগোষ্ঠীৰ লোক মিলা প্ৰিতিৰে কলাইগাওঁ খনত ৰাজনৈতিক, সামাজিক, সাংকৃতিক আৰু অৰ্থনৈতিক ক্ষেত্ৰত আগভাগ লৈ আহিছে। কলাইগাওঁ অঞ্চল লগতে অবিভক্ত দৰং জিলাত চলি অহা দেওধনী নৃত্য, ওজাপালি, আই-নাম, বিয়া-নাম, খুলীয়া-ভাউৰীয়া, ঢেঁপা ঢুলীয়া, চেৰাঢেক আদি পৰিবেশ্য কলাসমূহ অসমীয়া লোক সংস্কৃতিত এক সুকীয়া স্থান দখল কৰিছে। বৃহত্তৰ কলাইগাওঁ অঞ্চল বহুতো বৰেণ্য ব্যক্তি স্বাধীনতা আন্দোলনৰ লগত জড়িত আছিল লগতে বহুতো সাহিত্যক, শিল্পী, ৰাজনীতিবিদ, প্ৰশাসনিক, শিক্ষাবিদ, ক্ৰীড়াবিদ উদ্যোগপতি আদি কলাইগাঁৱৰ বহুতো লোক অসমৰ লগতে ভাৰত আৰু বিশ্বত নাম উজ্জ্বলাবলৈ সক্ষম হৈছে। তলত অঞ্চলটোৰ কিছু সংক্ষিপ্ত তথ্য দিয়া হ’ল- *স্থান: ওদালগুৰি জিলা অসম *পিন নং -৭৮৪৫২৫ *প্ৰধান জীৱিকা: কৃষি, বিশেষকৈ ধান খেতি, শাক - পাচলি , চাহ উৎপাদনো গুৰুত্ব পূৰ্ণ। *প্ৰশাসনিক গুৰুত্ব: kalaigaon Revenue circle and Development Block ওদালগুৰি জিলাৰ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাৰ অংশ। *ৰেল যোগাযোগ: ওচৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰেল ষ্টেছন সমূহৰ ভিতৰত টংলা আৰু ওদালগুৰি আছে। ==কলাইগাঁও অঞ্চলৰ বিখ্যাত ঠাইসমূহ হল== *মূৰা দেৱালয় *ৰাম জানকী মন্দিৰ *কলাইগাঁৱৰ কৃষ্ণ মন্দিৰ *কলাইগাঁৱৰ ইস্কন মন্দিৰ *কনকলতা জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য উদ্যান *গেৰুৱা মা কামাখ্যা দেৱালয় ==কলাইগাঁৱৰ ওচৰৰ পৰ্যটনস্থলীসমূহ== *ভৈৰৱকুণ্ড (Bhairabkunda) *বৰনদী বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য *দ্বিজিৰি জলপ্ৰপাত ==জনগাঁথনি== ২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি কলাইগাঁও মহকুমাৰ মুঠ জনসংখ্যা ১১০৮৬২ জন, ইয়াৰে ৫৬২৮৫ (৫০.৭৭%) পুৰুষ আৰু ৫৪৫৭৭(৪৯.২২%) মহিলা। কলাইগাঁৱৰ কিছুমান গাঁও দৰং জিলাৰ লগত অন্তৰ্গত, আৰু তাত জনসংখ্যা আছিল ২৪২৪৬ জন (১২৭২৩) জন পুৰুষ আৰু ১২৫২৩ জন মহিলা)। বাকী অধিকাংশ গাওঁ ওদালগুৰি জিলাৰ অন্তৰ্গত, আৰু তাত জনসংখ্যা আছিল ৮৫৬১৬ জন (৪৩৫৬২ জন পুৰুষ আৰু ৪২০৫৮) জন মহিলা। ==অৰ্থনীতি== কলাইগাঁও ঠাইখন অৰ্থনীতি কৃষিৰ ওপৰত বহু পৰিমাণে নিৰ্ভৰশীল। ধানৰ খেতিয়েই হৈছে প্ৰধান খেতি, গৰু পালন, গাহৰি পালন, মাছ-পালন, হাঁহ কুকুৰা ইত্যাদি লগত জড়িত। বিভিন্ন সৰু-ডাঙৰ উদ্যোগ এই অঞ্চলত দেখা পোৱা যায়। কলাইগাঁৱৰ দেৱবাৰৰ বজাৰৰ চালযুক্ত আশ্ৰয় শিবিৰ কিন্তু যোৱা কেইবছৰমানৰ পৰা গ্ৰাহকবাদে গ্ৰাহক সামগ্ৰীৰ ব্যৱসায়ৰ তীব্ৰ উত্থানত অৰিহণা যোগাইছে। গধুৰ ধান খেতিৰ বাবে চহৰখনৰ ভিতৰত আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বহুতো সৰু সৰু থলুৱা ধানকল আহিলা যিবোৰ অসমৰ আন আন ঠাইলৈ ধান যোগান ধৰে, ইয়াৰ চাউলৰ সৰ্বাধিক গ্ৰাহক হোৱাৰ বাৱে গুৱাহাটী, মংগলদৈ চহৰ, আৰু বিভিন্ন স্থানলৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয়।কলাইগাঁৱ ৰাইচ ব্ৰেণ্ডে এতিয়া অসমত নিজস্ব পৰিচয় গঢ়ি তুলিছে। ==শিক্ষা== এই অঞ্চলৰ উন্নয়নত শিক্ষা ব্যৱস্থাই গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। ইয়াত থকা বিদ্যালয় আৰু অন্যান্য শিক্ষানুষ্ঠানসমূহে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক শিক্ষা গ্ৰহণৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে। এই অঞ্চলত উচ্চ শিক্ষাৰ বাৱে কলাইগাঁও স্নাতক মহাবিদ্যালয় আছে যত নেকি কলা আৰু বৰ্ত্তমান বিজ্ঞান খাখা আৰম্ভ কৰা হৈছে। ইয়াৰ লগতে এখন উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, জুনিয়ৰ কলেজ, উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, মাধ্যমিক বিদ্যালয় আৰু বহুতো বেচৰকাৰী বিদ্যালয়, চেনিয়ৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল কলাইগাঁও আছে। এই বিদ্যালয় সমূহে এই অঞ্চলৰ লগতে জিলা আৰু অসমখনৰ নাম উজ্জলাবলৈ সক্ষম হৈছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসম]] 05j6h9fweeswmruyrrwaore7ngb1vtw 648444 648443 2026-10-29T15:07:00Z Jintu baro 51477 /* কলাইগাঁও অঞ্চলৰ বিখ্যাত ঠাইসমূহ হল */ 648444 wikitext text/x-wiki {{Assam-geo-stub}} {{Infobox Indian jurisdiction | native_name = কলাইগাঁও | type = নগৰ | latd = 26.57414 | latm = | lats = | latNS = N | longd = 91.97555 | longm = | longs = | longEW = E | state_name = অসম | district = [[ওদালগুৰি জিলা|ওদালগুৰি]] | leader_title = | leader_name = | altitude = | population_as_of = 2011 | population_total = 5110 | area_magnitude = sq. km | area_total = | area_telephone = | postal_code = 784525 | vehicle_code_range = AS-27 | sex_ratio = | unlocode = | website = | footnotes = }} '''কলাইগাঁও''' [[অসম]] ৰাজ্যৰ [[লুইত]]ৰ উত্তৰ পাৰে [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত এক বৃহৎ অঞ্চল। কলাইগাঁও [[অসম]]ৰ [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ ঠাই। ইয়াৰ ধৰ্মীয় স্থান, স্থানীয় বজাৰ, প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ বাবে অঞ্চলটো পৰিচিত। কলাইগাঁও পূৰ্বতে অবিভক্ত [[দৰং জিলা]]ৰ অংশ আছিল। ২০০৩ চনৰ ১০ফেব্ৰুৱাৰীত সম্পাদিত এক চুক্তি অনুসৰি [[বড়োলেণ্ড]] টেৰিটৰিয়েল এৰিয়া ডিষ্ট্ৰিক্ট (Bodoland Territorial Area District, সংক্ষেপে BTAD) নামৰ এক নতুন স্বায়ত্বশাসিত এলেকা গঠন হোৱাত দৰং জিলাৰ একাংশক লৈ ওদালগুৰি জিলা গঠন কৰা হয়। বৃহত্তৰ কলাইগাঁও অঞ্চলৰ কিছু এলেকাকো ওদালগুৰি জিলাত অৰ্ন্তভুক্ত কৰা হয়। বৰ্ত্তমানেও কলাইগাঁৱৰ বহু এলেকা দৰং জিলাৰ অংশ। বৰ্তমান কলাইগাঁও বড়োলেণ্ডৰ ক্ষেত্ৰীয় পৰিষদৰ অন্তৰ্গত এখন উল্লেখযোগ্য ঠাই হোৱাৰ লগতে দৰং জিলাৰ এখন উল্লেখযোগ্য ঠাই। ভৌগোলিকভাবে চাবলৈ গ’লে কলাইগাওঁ চহৰৰ নিচেই কাষতে থকা চহৰ দুখন হ’ল মঙলদৈ আৰু টংলা চহৰ। ==কলাইগাঁওৰ বিষয়ে সংক্ষিপ্ত তথ্য== কলাইগাঁও অঞ্চলত বিভিন্ন জাতি-জনগোষ্ঠীৰ মানুহ অতীতৰে পৰা বাস কৰি আহিছে। বিশেষকৈ বড়ো, ৰাভা, কোঁচ, কলিতা, ৰাজবংশী, ব্ৰাহ্মণ, বেংগলী, বিহাৰী, মাৰোৱাৰী, আদিবাসী, গাৰো, নাথ-যোগী ইত্যাদি সম্প্ৰদায়ৰ লোক এই বৃহত্তৰ অঞ্চলৰ লোক বাস কৰি আহিছে। সকলো জাতি-জনগোষ্ঠীৰ লোক মিলা প্ৰিতিৰে কলাইগাওঁ খনত ৰাজনৈতিক, সামাজিক, সাংকৃতিক আৰু অৰ্থনৈতিক ক্ষেত্ৰত আগভাগ লৈ আহিছে। কলাইগাওঁ অঞ্চল লগতে অবিভক্ত দৰং জিলাত চলি অহা দেওধনী নৃত্য, ওজাপালি, আই-নাম, বিয়া-নাম, খুলীয়া-ভাউৰীয়া, ঢেঁপা ঢুলীয়া, চেৰাঢেক আদি পৰিবেশ্য কলাসমূহ অসমীয়া লোক সংস্কৃতিত এক সুকীয়া স্থান দখল কৰিছে। বৃহত্তৰ কলাইগাওঁ অঞ্চল বহুতো বৰেণ্য ব্যক্তি স্বাধীনতা আন্দোলনৰ লগত জড়িত আছিল লগতে বহুতো সাহিত্যক, শিল্পী, ৰাজনীতিবিদ, প্ৰশাসনিক, শিক্ষাবিদ, ক্ৰীড়াবিদ উদ্যোগপতি আদি কলাইগাঁৱৰ বহুতো লোক অসমৰ লগতে ভাৰত আৰু বিশ্বত নাম উজ্জ্বলাবলৈ সক্ষম হৈছে। তলত অঞ্চলটোৰ কিছু সংক্ষিপ্ত তথ্য দিয়া হ’ল- *স্থান: ওদালগুৰি জিলা অসম *পিন নং -৭৮৪৫২৫ *প্ৰধান জীৱিকা: কৃষি, বিশেষকৈ ধান খেতি, শাক - পাচলি , চাহ উৎপাদনো গুৰুত্ব পূৰ্ণ। *প্ৰশাসনিক গুৰুত্ব: kalaigaon Revenue circle and Development Block ওদালগুৰি জিলাৰ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাৰ অংশ। *ৰেল যোগাযোগ: ওচৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰেল ষ্টেছন সমূহৰ ভিতৰত টংলা আৰু ওদালগুৰি আছে। ==কলাইগাঁও অঞ্চলৰ বিখ্যাত ঠাইসমূহ হল== *মূৰা দেৱালয় *ৰাম জানকী মন্দিৰ *কলাইগাঁওৰ কৃষ্ণ মন্দিৰ *কলাইগাঁওৰ ইস্কন মন্দিৰ *কনকলতা জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য উদ্যান *গেৰুৱা মা কামাখ্যা দেৱালয় ==কলাইগাঁৱৰ ওচৰৰ পৰ্যটনস্থলীসমূহ== *ভৈৰৱকুণ্ড (Bhairabkunda) *বৰনদী বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য *দ্বিজিৰি জলপ্ৰপাত ==জনগাঁথনি== ২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি কলাইগাঁও মহকুমাৰ মুঠ জনসংখ্যা ১১০৮৬২ জন, ইয়াৰে ৫৬২৮৫ (৫০.৭৭%) পুৰুষ আৰু ৫৪৫৭৭(৪৯.২২%) মহিলা। কলাইগাঁৱৰ কিছুমান গাঁও দৰং জিলাৰ লগত অন্তৰ্গত, আৰু তাত জনসংখ্যা আছিল ২৪২৪৬ জন (১২৭২৩) জন পুৰুষ আৰু ১২৫২৩ জন মহিলা)। বাকী অধিকাংশ গাওঁ ওদালগুৰি জিলাৰ অন্তৰ্গত, আৰু তাত জনসংখ্যা আছিল ৮৫৬১৬ জন (৪৩৫৬২ জন পুৰুষ আৰু ৪২০৫৮) জন মহিলা। ==অৰ্থনীতি== কলাইগাঁও ঠাইখন অৰ্থনীতি কৃষিৰ ওপৰত বহু পৰিমাণে নিৰ্ভৰশীল। ধানৰ খেতিয়েই হৈছে প্ৰধান খেতি, গৰু পালন, গাহৰি পালন, মাছ-পালন, হাঁহ কুকুৰা ইত্যাদি লগত জড়িত। বিভিন্ন সৰু-ডাঙৰ উদ্যোগ এই অঞ্চলত দেখা পোৱা যায়। কলাইগাঁৱৰ দেৱবাৰৰ বজাৰৰ চালযুক্ত আশ্ৰয় শিবিৰ কিন্তু যোৱা কেইবছৰমানৰ পৰা গ্ৰাহকবাদে গ্ৰাহক সামগ্ৰীৰ ব্যৱসায়ৰ তীব্ৰ উত্থানত অৰিহণা যোগাইছে। গধুৰ ধান খেতিৰ বাবে চহৰখনৰ ভিতৰত আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বহুতো সৰু সৰু থলুৱা ধানকল আহিলা যিবোৰ অসমৰ আন আন ঠাইলৈ ধান যোগান ধৰে, ইয়াৰ চাউলৰ সৰ্বাধিক গ্ৰাহক হোৱাৰ বাৱে গুৱাহাটী, মংগলদৈ চহৰ, আৰু বিভিন্ন স্থানলৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয়।কলাইগাঁৱ ৰাইচ ব্ৰেণ্ডে এতিয়া অসমত নিজস্ব পৰিচয় গঢ়ি তুলিছে। ==শিক্ষা== এই অঞ্চলৰ উন্নয়নত শিক্ষা ব্যৱস্থাই গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। ইয়াত থকা বিদ্যালয় আৰু অন্যান্য শিক্ষানুষ্ঠানসমূহে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক শিক্ষা গ্ৰহণৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে। এই অঞ্চলত উচ্চ শিক্ষাৰ বাৱে কলাইগাঁও স্নাতক মহাবিদ্যালয় আছে যত নেকি কলা আৰু বৰ্ত্তমান বিজ্ঞান খাখা আৰম্ভ কৰা হৈছে। ইয়াৰ লগতে এখন উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, জুনিয়ৰ কলেজ, উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, মাধ্যমিক বিদ্যালয় আৰু বহুতো বেচৰকাৰী বিদ্যালয়, চেনিয়ৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল কলাইগাঁও আছে। এই বিদ্যালয় সমূহে এই অঞ্চলৰ লগতে জিলা আৰু অসমখনৰ নাম উজ্জলাবলৈ সক্ষম হৈছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসম]] 4gvsfwnevqgwybh9xpis33xmr18mi6w 648445 648444 2026-10-29T15:08:25Z Jintu baro 51477 /* কলাইগাঁৱৰ ওচৰৰ পৰ্যটনস্থলীসমূহ */ 648445 wikitext text/x-wiki {{Assam-geo-stub}} {{Infobox Indian jurisdiction | native_name = কলাইগাঁও | type = নগৰ | latd = 26.57414 | latm = | lats = | latNS = N | longd = 91.97555 | longm = | longs = | longEW = E | state_name = অসম | district = [[ওদালগুৰি জিলা|ওদালগুৰি]] | leader_title = | leader_name = | altitude = | population_as_of = 2011 | population_total = 5110 | area_magnitude = sq. km | area_total = | area_telephone = | postal_code = 784525 | vehicle_code_range = AS-27 | sex_ratio = | unlocode = | website = | footnotes = }} '''কলাইগাঁও''' [[অসম]] ৰাজ্যৰ [[লুইত]]ৰ উত্তৰ পাৰে [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত এক বৃহৎ অঞ্চল। কলাইগাঁও [[অসম]]ৰ [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ ঠাই। ইয়াৰ ধৰ্মীয় স্থান, স্থানীয় বজাৰ, প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ বাবে অঞ্চলটো পৰিচিত। কলাইগাঁও পূৰ্বতে অবিভক্ত [[দৰং জিলা]]ৰ অংশ আছিল। ২০০৩ চনৰ ১০ফেব্ৰুৱাৰীত সম্পাদিত এক চুক্তি অনুসৰি [[বড়োলেণ্ড]] টেৰিটৰিয়েল এৰিয়া ডিষ্ট্ৰিক্ট (Bodoland Territorial Area District, সংক্ষেপে BTAD) নামৰ এক নতুন স্বায়ত্বশাসিত এলেকা গঠন হোৱাত দৰং জিলাৰ একাংশক লৈ ওদালগুৰি জিলা গঠন কৰা হয়। বৃহত্তৰ কলাইগাঁও অঞ্চলৰ কিছু এলেকাকো ওদালগুৰি জিলাত অৰ্ন্তভুক্ত কৰা হয়। বৰ্ত্তমানেও কলাইগাঁৱৰ বহু এলেকা দৰং জিলাৰ অংশ। বৰ্তমান কলাইগাঁও বড়োলেণ্ডৰ ক্ষেত্ৰীয় পৰিষদৰ অন্তৰ্গত এখন উল্লেখযোগ্য ঠাই হোৱাৰ লগতে দৰং জিলাৰ এখন উল্লেখযোগ্য ঠাই। ভৌগোলিকভাবে চাবলৈ গ’লে কলাইগাওঁ চহৰৰ নিচেই কাষতে থকা চহৰ দুখন হ’ল মঙলদৈ আৰু টংলা চহৰ। ==কলাইগাঁওৰ বিষয়ে সংক্ষিপ্ত তথ্য== কলাইগাঁও অঞ্চলত বিভিন্ন জাতি-জনগোষ্ঠীৰ মানুহ অতীতৰে পৰা বাস কৰি আহিছে। বিশেষকৈ বড়ো, ৰাভা, কোঁচ, কলিতা, ৰাজবংশী, ব্ৰাহ্মণ, বেংগলী, বিহাৰী, মাৰোৱাৰী, আদিবাসী, গাৰো, নাথ-যোগী ইত্যাদি সম্প্ৰদায়ৰ লোক এই বৃহত্তৰ অঞ্চলৰ লোক বাস কৰি আহিছে। সকলো জাতি-জনগোষ্ঠীৰ লোক মিলা প্ৰিতিৰে কলাইগাওঁ খনত ৰাজনৈতিক, সামাজিক, সাংকৃতিক আৰু অৰ্থনৈতিক ক্ষেত্ৰত আগভাগ লৈ আহিছে। কলাইগাওঁ অঞ্চল লগতে অবিভক্ত দৰং জিলাত চলি অহা দেওধনী নৃত্য, ওজাপালি, আই-নাম, বিয়া-নাম, খুলীয়া-ভাউৰীয়া, ঢেঁপা ঢুলীয়া, চেৰাঢেক আদি পৰিবেশ্য কলাসমূহ অসমীয়া লোক সংস্কৃতিত এক সুকীয়া স্থান দখল কৰিছে। বৃহত্তৰ কলাইগাওঁ অঞ্চল বহুতো বৰেণ্য ব্যক্তি স্বাধীনতা আন্দোলনৰ লগত জড়িত আছিল লগতে বহুতো সাহিত্যক, শিল্পী, ৰাজনীতিবিদ, প্ৰশাসনিক, শিক্ষাবিদ, ক্ৰীড়াবিদ উদ্যোগপতি আদি কলাইগাঁৱৰ বহুতো লোক অসমৰ লগতে ভাৰত আৰু বিশ্বত নাম উজ্জ্বলাবলৈ সক্ষম হৈছে। তলত অঞ্চলটোৰ কিছু সংক্ষিপ্ত তথ্য দিয়া হ’ল- *স্থান: ওদালগুৰি জিলা অসম *পিন নং -৭৮৪৫২৫ *প্ৰধান জীৱিকা: কৃষি, বিশেষকৈ ধান খেতি, শাক - পাচলি , চাহ উৎপাদনো গুৰুত্ব পূৰ্ণ। *প্ৰশাসনিক গুৰুত্ব: kalaigaon Revenue circle and Development Block ওদালগুৰি জিলাৰ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাৰ অংশ। *ৰেল যোগাযোগ: ওচৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰেল ষ্টেছন সমূহৰ ভিতৰত টংলা আৰু ওদালগুৰি আছে। ==কলাইগাঁও অঞ্চলৰ বিখ্যাত ঠাইসমূহ হল== *মূৰা দেৱালয় *ৰাম জানকী মন্দিৰ *কলাইগাঁওৰ কৃষ্ণ মন্দিৰ *কলাইগাঁওৰ ইস্কন মন্দিৰ *কনকলতা জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য উদ্যান *গেৰুৱা মা কামাখ্যা দেৱালয় ==কলাইগাঁওৰ ওচৰৰ পৰ্যটনস্থলীসমূহ== *ভৈৰৱকুণ্ড (Bhairabkunda) *বৰনদী বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য *দৈজিৰি জলপ্ৰপাত ==জনগাঁথনি== ২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি কলাইগাঁও মহকুমাৰ মুঠ জনসংখ্যা ১১০৮৬২ জন, ইয়াৰে ৫৬২৮৫ (৫০.৭৭%) পুৰুষ আৰু ৫৪৫৭৭(৪৯.২২%) মহিলা। কলাইগাঁৱৰ কিছুমান গাঁও দৰং জিলাৰ লগত অন্তৰ্গত, আৰু তাত জনসংখ্যা আছিল ২৪২৪৬ জন (১২৭২৩) জন পুৰুষ আৰু ১২৫২৩ জন মহিলা)। বাকী অধিকাংশ গাওঁ ওদালগুৰি জিলাৰ অন্তৰ্গত, আৰু তাত জনসংখ্যা আছিল ৮৫৬১৬ জন (৪৩৫৬২ জন পুৰুষ আৰু ৪২০৫৮) জন মহিলা। ==অৰ্থনীতি== কলাইগাঁও ঠাইখন অৰ্থনীতি কৃষিৰ ওপৰত বহু পৰিমাণে নিৰ্ভৰশীল। ধানৰ খেতিয়েই হৈছে প্ৰধান খেতি, গৰু পালন, গাহৰি পালন, মাছ-পালন, হাঁহ কুকুৰা ইত্যাদি লগত জড়িত। বিভিন্ন সৰু-ডাঙৰ উদ্যোগ এই অঞ্চলত দেখা পোৱা যায়। কলাইগাঁৱৰ দেৱবাৰৰ বজাৰৰ চালযুক্ত আশ্ৰয় শিবিৰ কিন্তু যোৱা কেইবছৰমানৰ পৰা গ্ৰাহকবাদে গ্ৰাহক সামগ্ৰীৰ ব্যৱসায়ৰ তীব্ৰ উত্থানত অৰিহণা যোগাইছে। গধুৰ ধান খেতিৰ বাবে চহৰখনৰ ভিতৰত আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বহুতো সৰু সৰু থলুৱা ধানকল আহিলা যিবোৰ অসমৰ আন আন ঠাইলৈ ধান যোগান ধৰে, ইয়াৰ চাউলৰ সৰ্বাধিক গ্ৰাহক হোৱাৰ বাৱে গুৱাহাটী, মংগলদৈ চহৰ, আৰু বিভিন্ন স্থানলৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয়।কলাইগাঁৱ ৰাইচ ব্ৰেণ্ডে এতিয়া অসমত নিজস্ব পৰিচয় গঢ়ি তুলিছে। ==শিক্ষা== এই অঞ্চলৰ উন্নয়নত শিক্ষা ব্যৱস্থাই গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। ইয়াত থকা বিদ্যালয় আৰু অন্যান্য শিক্ষানুষ্ঠানসমূহে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক শিক্ষা গ্ৰহণৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে। এই অঞ্চলত উচ্চ শিক্ষাৰ বাৱে কলাইগাঁও স্নাতক মহাবিদ্যালয় আছে যত নেকি কলা আৰু বৰ্ত্তমান বিজ্ঞান খাখা আৰম্ভ কৰা হৈছে। ইয়াৰ লগতে এখন উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, জুনিয়ৰ কলেজ, উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, মাধ্যমিক বিদ্যালয় আৰু বহুতো বেচৰকাৰী বিদ্যালয়, চেনিয়ৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল কলাইগাঁও আছে। এই বিদ্যালয় সমূহে এই অঞ্চলৰ লগতে জিলা আৰু অসমখনৰ নাম উজ্জলাবলৈ সক্ষম হৈছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসম]] o894psrwubbo7mhazo8f6ov1dqagrlk 648446 648445 2026-10-29T15:09:58Z Jintu baro 51477 /* জনগাঁথনি */ 648446 wikitext text/x-wiki {{Assam-geo-stub}} {{Infobox Indian jurisdiction | native_name = কলাইগাঁও | type = নগৰ | latd = 26.57414 | latm = | lats = | latNS = N | longd = 91.97555 | longm = | longs = | longEW = E | state_name = অসম | district = [[ওদালগুৰি জিলা|ওদালগুৰি]] | leader_title = | leader_name = | altitude = | population_as_of = 2011 | population_total = 5110 | area_magnitude = sq. km | area_total = | area_telephone = | postal_code = 784525 | vehicle_code_range = AS-27 | sex_ratio = | unlocode = | website = | footnotes = }} '''কলাইগাঁও''' [[অসম]] ৰাজ্যৰ [[লুইত]]ৰ উত্তৰ পাৰে [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত এক বৃহৎ অঞ্চল। কলাইগাঁও [[অসম]]ৰ [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ ঠাই। ইয়াৰ ধৰ্মীয় স্থান, স্থানীয় বজাৰ, প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ বাবে অঞ্চলটো পৰিচিত। কলাইগাঁও পূৰ্বতে অবিভক্ত [[দৰং জিলা]]ৰ অংশ আছিল। ২০০৩ চনৰ ১০ফেব্ৰুৱাৰীত সম্পাদিত এক চুক্তি অনুসৰি [[বড়োলেণ্ড]] টেৰিটৰিয়েল এৰিয়া ডিষ্ট্ৰিক্ট (Bodoland Territorial Area District, সংক্ষেপে BTAD) নামৰ এক নতুন স্বায়ত্বশাসিত এলেকা গঠন হোৱাত দৰং জিলাৰ একাংশক লৈ ওদালগুৰি জিলা গঠন কৰা হয়। বৃহত্তৰ কলাইগাঁও অঞ্চলৰ কিছু এলেকাকো ওদালগুৰি জিলাত অৰ্ন্তভুক্ত কৰা হয়। বৰ্ত্তমানেও কলাইগাঁৱৰ বহু এলেকা দৰং জিলাৰ অংশ। বৰ্তমান কলাইগাঁও বড়োলেণ্ডৰ ক্ষেত্ৰীয় পৰিষদৰ অন্তৰ্গত এখন উল্লেখযোগ্য ঠাই হোৱাৰ লগতে দৰং জিলাৰ এখন উল্লেখযোগ্য ঠাই। ভৌগোলিকভাবে চাবলৈ গ’লে কলাইগাওঁ চহৰৰ নিচেই কাষতে থকা চহৰ দুখন হ’ল মঙলদৈ আৰু টংলা চহৰ। ==কলাইগাঁওৰ বিষয়ে সংক্ষিপ্ত তথ্য== কলাইগাঁও অঞ্চলত বিভিন্ন জাতি-জনগোষ্ঠীৰ মানুহ অতীতৰে পৰা বাস কৰি আহিছে। বিশেষকৈ বড়ো, ৰাভা, কোঁচ, কলিতা, ৰাজবংশী, ব্ৰাহ্মণ, বেংগলী, বিহাৰী, মাৰোৱাৰী, আদিবাসী, গাৰো, নাথ-যোগী ইত্যাদি সম্প্ৰদায়ৰ লোক এই বৃহত্তৰ অঞ্চলৰ লোক বাস কৰি আহিছে। সকলো জাতি-জনগোষ্ঠীৰ লোক মিলা প্ৰিতিৰে কলাইগাওঁ খনত ৰাজনৈতিক, সামাজিক, সাংকৃতিক আৰু অৰ্থনৈতিক ক্ষেত্ৰত আগভাগ লৈ আহিছে। কলাইগাওঁ অঞ্চল লগতে অবিভক্ত দৰং জিলাত চলি অহা দেওধনী নৃত্য, ওজাপালি, আই-নাম, বিয়া-নাম, খুলীয়া-ভাউৰীয়া, ঢেঁপা ঢুলীয়া, চেৰাঢেক আদি পৰিবেশ্য কলাসমূহ অসমীয়া লোক সংস্কৃতিত এক সুকীয়া স্থান দখল কৰিছে। বৃহত্তৰ কলাইগাওঁ অঞ্চল বহুতো বৰেণ্য ব্যক্তি স্বাধীনতা আন্দোলনৰ লগত জড়িত আছিল লগতে বহুতো সাহিত্যক, শিল্পী, ৰাজনীতিবিদ, প্ৰশাসনিক, শিক্ষাবিদ, ক্ৰীড়াবিদ উদ্যোগপতি আদি কলাইগাঁৱৰ বহুতো লোক অসমৰ লগতে ভাৰত আৰু বিশ্বত নাম উজ্জ্বলাবলৈ সক্ষম হৈছে। তলত অঞ্চলটোৰ কিছু সংক্ষিপ্ত তথ্য দিয়া হ’ল- *স্থান: ওদালগুৰি জিলা অসম *পিন নং -৭৮৪৫২৫ *প্ৰধান জীৱিকা: কৃষি, বিশেষকৈ ধান খেতি, শাক - পাচলি , চাহ উৎপাদনো গুৰুত্ব পূৰ্ণ। *প্ৰশাসনিক গুৰুত্ব: kalaigaon Revenue circle and Development Block ওদালগুৰি জিলাৰ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাৰ অংশ। *ৰেল যোগাযোগ: ওচৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰেল ষ্টেছন সমূহৰ ভিতৰত টংলা আৰু ওদালগুৰি আছে। ==কলাইগাঁও অঞ্চলৰ বিখ্যাত ঠাইসমূহ হল== *মূৰা দেৱালয় *ৰাম জানকী মন্দিৰ *কলাইগাঁওৰ কৃষ্ণ মন্দিৰ *কলাইগাঁওৰ ইস্কন মন্দিৰ *কনকলতা জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য উদ্যান *গেৰুৱা মা কামাখ্যা দেৱালয় ==কলাইগাঁওৰ ওচৰৰ পৰ্যটনস্থলীসমূহ== *ভৈৰৱকুণ্ড (Bhairabkunda) *বৰনদী বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য *দৈজিৰি জলপ্ৰপাত ==জনগাঁথনি== ২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি কলাইগাঁও মহকুমাৰ মুঠ জনসংখ্যা ১১০৮৬২ জন, ইয়াৰে ৫৬২৮৫ (৫০.৭৭%) পুৰুষ আৰু ৫৪৫৭৭(৪৯.২২%) মহিলা। কলাইগাঁওৰ কিছুমান গাঁও দৰং জিলাৰ লগত অন্তৰ্গত, আৰু তাত জনসংখ্যা আছিল ২৪২৪৬ জন (১২৭২৩) জন পুৰুষ আৰু ১২৫২৩ জন মহিলা)। বাকী অধিকাংশ গাওঁ ওদালগুৰি জিলাৰ অন্তৰ্গত, আৰু তাত জনসংখ্যা আছিল ৮৫৬১৬ জন (৪৩৫৬২ জন পুৰুষ আৰু ৪২০৫৮) জন মহিলা। ==অৰ্থনীতি== কলাইগাঁও ঠাইখন অৰ্থনীতি কৃষিৰ ওপৰত বহু পৰিমাণে নিৰ্ভৰশীল। ধানৰ খেতিয়েই হৈছে প্ৰধান খেতি, গৰু পালন, গাহৰি পালন, মাছ-পালন, হাঁহ কুকুৰা ইত্যাদি লগত জড়িত। বিভিন্ন সৰু-ডাঙৰ উদ্যোগ এই অঞ্চলত দেখা পোৱা যায়। কলাইগাঁৱৰ দেৱবাৰৰ বজাৰৰ চালযুক্ত আশ্ৰয় শিবিৰ কিন্তু যোৱা কেইবছৰমানৰ পৰা গ্ৰাহকবাদে গ্ৰাহক সামগ্ৰীৰ ব্যৱসায়ৰ তীব্ৰ উত্থানত অৰিহণা যোগাইছে। গধুৰ ধান খেতিৰ বাবে চহৰখনৰ ভিতৰত আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বহুতো সৰু সৰু থলুৱা ধানকল আহিলা যিবোৰ অসমৰ আন আন ঠাইলৈ ধান যোগান ধৰে, ইয়াৰ চাউলৰ সৰ্বাধিক গ্ৰাহক হোৱাৰ বাৱে গুৱাহাটী, মংগলদৈ চহৰ, আৰু বিভিন্ন স্থানলৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয়।কলাইগাঁৱ ৰাইচ ব্ৰেণ্ডে এতিয়া অসমত নিজস্ব পৰিচয় গঢ়ি তুলিছে। ==শিক্ষা== এই অঞ্চলৰ উন্নয়নত শিক্ষা ব্যৱস্থাই গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। ইয়াত থকা বিদ্যালয় আৰু অন্যান্য শিক্ষানুষ্ঠানসমূহে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক শিক্ষা গ্ৰহণৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে। এই অঞ্চলত উচ্চ শিক্ষাৰ বাৱে কলাইগাঁও স্নাতক মহাবিদ্যালয় আছে যত নেকি কলা আৰু বৰ্ত্তমান বিজ্ঞান খাখা আৰম্ভ কৰা হৈছে। ইয়াৰ লগতে এখন উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, জুনিয়ৰ কলেজ, উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, মাধ্যমিক বিদ্যালয় আৰু বহুতো বেচৰকাৰী বিদ্যালয়, চেনিয়ৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল কলাইগাঁও আছে। এই বিদ্যালয় সমূহে এই অঞ্চলৰ লগতে জিলা আৰু অসমখনৰ নাম উজ্জলাবলৈ সক্ষম হৈছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসম]] f1f21ucuclkng0d5hof0vlsi3vtdgz8 648449 648446 2026-10-29T15:14:34Z Jintu baro 51477 /* অৰ্থনীতি */ 648449 wikitext text/x-wiki {{Assam-geo-stub}} {{Infobox Indian jurisdiction | native_name = কলাইগাঁও | type = নগৰ | latd = 26.57414 | latm = | lats = | latNS = N | longd = 91.97555 | longm = | longs = | longEW = E | state_name = অসম | district = [[ওদালগুৰি জিলা|ওদালগুৰি]] | leader_title = | leader_name = | altitude = | population_as_of = 2011 | population_total = 5110 | area_magnitude = sq. km | area_total = | area_telephone = | postal_code = 784525 | vehicle_code_range = AS-27 | sex_ratio = | unlocode = | website = | footnotes = }} '''কলাইগাঁও''' [[অসম]] ৰাজ্যৰ [[লুইত]]ৰ উত্তৰ পাৰে [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত এক বৃহৎ অঞ্চল। কলাইগাঁও [[অসম]]ৰ [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ ঠাই। ইয়াৰ ধৰ্মীয় স্থান, স্থানীয় বজাৰ, প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ বাবে অঞ্চলটো পৰিচিত। কলাইগাঁও পূৰ্বতে অবিভক্ত [[দৰং জিলা]]ৰ অংশ আছিল। ২০০৩ চনৰ ১০ফেব্ৰুৱাৰীত সম্পাদিত এক চুক্তি অনুসৰি [[বড়োলেণ্ড]] টেৰিটৰিয়েল এৰিয়া ডিষ্ট্ৰিক্ট (Bodoland Territorial Area District, সংক্ষেপে BTAD) নামৰ এক নতুন স্বায়ত্বশাসিত এলেকা গঠন হোৱাত দৰং জিলাৰ একাংশক লৈ ওদালগুৰি জিলা গঠন কৰা হয়। বৃহত্তৰ কলাইগাঁও অঞ্চলৰ কিছু এলেকাকো ওদালগুৰি জিলাত অৰ্ন্তভুক্ত কৰা হয়। বৰ্ত্তমানেও কলাইগাঁৱৰ বহু এলেকা দৰং জিলাৰ অংশ। বৰ্তমান কলাইগাঁও বড়োলেণ্ডৰ ক্ষেত্ৰীয় পৰিষদৰ অন্তৰ্গত এখন উল্লেখযোগ্য ঠাই হোৱাৰ লগতে দৰং জিলাৰ এখন উল্লেখযোগ্য ঠাই। ভৌগোলিকভাবে চাবলৈ গ’লে কলাইগাওঁ চহৰৰ নিচেই কাষতে থকা চহৰ দুখন হ’ল মঙলদৈ আৰু টংলা চহৰ। ==কলাইগাঁওৰ বিষয়ে সংক্ষিপ্ত তথ্য== কলাইগাঁও অঞ্চলত বিভিন্ন জাতি-জনগোষ্ঠীৰ মানুহ অতীতৰে পৰা বাস কৰি আহিছে। বিশেষকৈ বড়ো, ৰাভা, কোঁচ, কলিতা, ৰাজবংশী, ব্ৰাহ্মণ, বেংগলী, বিহাৰী, মাৰোৱাৰী, আদিবাসী, গাৰো, নাথ-যোগী ইত্যাদি সম্প্ৰদায়ৰ লোক এই বৃহত্তৰ অঞ্চলৰ লোক বাস কৰি আহিছে। সকলো জাতি-জনগোষ্ঠীৰ লোক মিলা প্ৰিতিৰে কলাইগাওঁ খনত ৰাজনৈতিক, সামাজিক, সাংকৃতিক আৰু অৰ্থনৈতিক ক্ষেত্ৰত আগভাগ লৈ আহিছে। কলাইগাওঁ অঞ্চল লগতে অবিভক্ত দৰং জিলাত চলি অহা দেওধনী নৃত্য, ওজাপালি, আই-নাম, বিয়া-নাম, খুলীয়া-ভাউৰীয়া, ঢেঁপা ঢুলীয়া, চেৰাঢেক আদি পৰিবেশ্য কলাসমূহ অসমীয়া লোক সংস্কৃতিত এক সুকীয়া স্থান দখল কৰিছে। বৃহত্তৰ কলাইগাওঁ অঞ্চল বহুতো বৰেণ্য ব্যক্তি স্বাধীনতা আন্দোলনৰ লগত জড়িত আছিল লগতে বহুতো সাহিত্যক, শিল্পী, ৰাজনীতিবিদ, প্ৰশাসনিক, শিক্ষাবিদ, ক্ৰীড়াবিদ উদ্যোগপতি আদি কলাইগাঁৱৰ বহুতো লোক অসমৰ লগতে ভাৰত আৰু বিশ্বত নাম উজ্জ্বলাবলৈ সক্ষম হৈছে। তলত অঞ্চলটোৰ কিছু সংক্ষিপ্ত তথ্য দিয়া হ’ল- *স্থান: ওদালগুৰি জিলা অসম *পিন নং -৭৮৪৫২৫ *প্ৰধান জীৱিকা: কৃষি, বিশেষকৈ ধান খেতি, শাক - পাচলি , চাহ উৎপাদনো গুৰুত্ব পূৰ্ণ। *প্ৰশাসনিক গুৰুত্ব: kalaigaon Revenue circle and Development Block ওদালগুৰি জিলাৰ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাৰ অংশ। *ৰেল যোগাযোগ: ওচৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰেল ষ্টেছন সমূহৰ ভিতৰত টংলা আৰু ওদালগুৰি আছে। ==কলাইগাঁও অঞ্চলৰ বিখ্যাত ঠাইসমূহ হল== *মূৰা দেৱালয় *ৰাম জানকী মন্দিৰ *কলাইগাঁওৰ কৃষ্ণ মন্দিৰ *কলাইগাঁওৰ ইস্কন মন্দিৰ *কনকলতা জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য উদ্যান *গেৰুৱা মা কামাখ্যা দেৱালয় ==কলাইগাঁওৰ ওচৰৰ পৰ্যটনস্থলীসমূহ== *ভৈৰৱকুণ্ড (Bhairabkunda) *বৰনদী বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য *দৈজিৰি জলপ্ৰপাত ==জনগাঁথনি== ২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি কলাইগাঁও মহকুমাৰ মুঠ জনসংখ্যা ১১০৮৬২ জন, ইয়াৰে ৫৬২৮৫ (৫০.৭৭%) পুৰুষ আৰু ৫৪৫৭৭(৪৯.২২%) মহিলা। কলাইগাঁওৰ কিছুমান গাঁও দৰং জিলাৰ লগত অন্তৰ্গত, আৰু তাত জনসংখ্যা আছিল ২৪২৪৬ জন (১২৭২৩) জন পুৰুষ আৰু ১২৫২৩ জন মহিলা)। বাকী অধিকাংশ গাওঁ ওদালগুৰি জিলাৰ অন্তৰ্গত, আৰু তাত জনসংখ্যা আছিল ৮৫৬১৬ জন (৪৩৫৬২ জন পুৰুষ আৰু ৪২০৫৮) জন মহিলা। ==অৰ্থনীতি== কলাইগাঁও ঠাইখন অৰ্থনীতি কৃষিৰ ওপৰত বহু পৰিমাণে নিৰ্ভৰশীল। ধানৰ খেতিয়েই হৈছে প্ৰধান খেতি, গৰু পালন, গাহৰি পালন, মাছ-পালন, হাঁহ কুকুৰা ইত্যাদি লগত জড়িত। বিভিন্ন সৰু-ডাঙৰ উদ্যোগ এই অঞ্চলত দেখা পোৱা যায়। কলাইগাঁৱৰ দেওবাৰৰ বজাৰৰ ছালযুক্ত আশ্ৰয় শিবিৰ কিন্তু যোৱা কেইবছৰমানৰ পৰা গ্ৰাহক বাদে গ্ৰাহক সামগ্ৰীৰ ব্যৱসায়ৰ তীব্ৰ উত্থানত অৰিহণা যোগাইছে। গধুৰ ধান খেতিৰ বাবে চহৰখনৰ ভিতৰত আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বহুতো সৰু সৰু থলুৱা ধানকল আহিলা যিবোৰ অসমৰ আন আন ঠাইলৈ ধান যোগান ধৰে, ইয়াৰ চাউলৰ সৰ্বাধিক গ্ৰাহক হোৱাৰ বাৱে গুৱাহাটী, মংগলদৈ চহৰ, আৰু বিভিন্ন স্থানলৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয়।কলাইগাঁওৰ ৰাইচ ব্ৰেণ্ডে এতিয়া অসমত নিজস্ব পৰিচয় গঢ়ি তুলিছে। ==শিক্ষা== এই অঞ্চলৰ উন্নয়নত শিক্ষা ব্যৱস্থাই গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। ইয়াত থকা বিদ্যালয় আৰু অন্যান্য শিক্ষানুষ্ঠানসমূহে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক শিক্ষা গ্ৰহণৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে। এই অঞ্চলত উচ্চ শিক্ষাৰ বাৱে কলাইগাঁও স্নাতক মহাবিদ্যালয় আছে যত নেকি কলা আৰু বৰ্ত্তমান বিজ্ঞান খাখা আৰম্ভ কৰা হৈছে। ইয়াৰ লগতে এখন উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, জুনিয়ৰ কলেজ, উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, মাধ্যমিক বিদ্যালয় আৰু বহুতো বেচৰকাৰী বিদ্যালয়, চেনিয়ৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল কলাইগাঁও আছে। এই বিদ্যালয় সমূহে এই অঞ্চলৰ লগতে জিলা আৰু অসমখনৰ নাম উজ্জলাবলৈ সক্ষম হৈছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসম]] dj1twaekqmhp92k9z9e2vlafeww0md0 648450 648449 2026-10-29T15:16:07Z Jintu baro 51477 /* অৰ্থনীতি */ 648450 wikitext text/x-wiki {{Assam-geo-stub}} {{Infobox Indian jurisdiction | native_name = কলাইগাঁও | type = নগৰ | latd = 26.57414 | latm = | lats = | latNS = N | longd = 91.97555 | longm = | longs = | longEW = E | state_name = অসম | district = [[ওদালগুৰি জিলা|ওদালগুৰি]] | leader_title = | leader_name = | altitude = | population_as_of = 2011 | population_total = 5110 | area_magnitude = sq. km | area_total = | area_telephone = | postal_code = 784525 | vehicle_code_range = AS-27 | sex_ratio = | unlocode = | website = | footnotes = }} '''কলাইগাঁও''' [[অসম]] ৰাজ্যৰ [[লুইত]]ৰ উত্তৰ পাৰে [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত এক বৃহৎ অঞ্চল। কলাইগাঁও [[অসম]]ৰ [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ ঠাই। ইয়াৰ ধৰ্মীয় স্থান, স্থানীয় বজাৰ, প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ বাবে অঞ্চলটো পৰিচিত। কলাইগাঁও পূৰ্বতে অবিভক্ত [[দৰং জিলা]]ৰ অংশ আছিল। ২০০৩ চনৰ ১০ফেব্ৰুৱাৰীত সম্পাদিত এক চুক্তি অনুসৰি [[বড়োলেণ্ড]] টেৰিটৰিয়েল এৰিয়া ডিষ্ট্ৰিক্ট (Bodoland Territorial Area District, সংক্ষেপে BTAD) নামৰ এক নতুন স্বায়ত্বশাসিত এলেকা গঠন হোৱাত দৰং জিলাৰ একাংশক লৈ ওদালগুৰি জিলা গঠন কৰা হয়। বৃহত্তৰ কলাইগাঁও অঞ্চলৰ কিছু এলেকাকো ওদালগুৰি জিলাত অৰ্ন্তভুক্ত কৰা হয়। বৰ্ত্তমানেও কলাইগাঁৱৰ বহু এলেকা দৰং জিলাৰ অংশ। বৰ্তমান কলাইগাঁও বড়োলেণ্ডৰ ক্ষেত্ৰীয় পৰিষদৰ অন্তৰ্গত এখন উল্লেখযোগ্য ঠাই হোৱাৰ লগতে দৰং জিলাৰ এখন উল্লেখযোগ্য ঠাই। ভৌগোলিকভাবে চাবলৈ গ’লে কলাইগাওঁ চহৰৰ নিচেই কাষতে থকা চহৰ দুখন হ’ল মঙলদৈ আৰু টংলা চহৰ। ==কলাইগাঁওৰ বিষয়ে সংক্ষিপ্ত তথ্য== কলাইগাঁও অঞ্চলত বিভিন্ন জাতি-জনগোষ্ঠীৰ মানুহ অতীতৰে পৰা বাস কৰি আহিছে। বিশেষকৈ বড়ো, ৰাভা, কোঁচ, কলিতা, ৰাজবংশী, ব্ৰাহ্মণ, বেংগলী, বিহাৰী, মাৰোৱাৰী, আদিবাসী, গাৰো, নাথ-যোগী ইত্যাদি সম্প্ৰদায়ৰ লোক এই বৃহত্তৰ অঞ্চলৰ লোক বাস কৰি আহিছে। সকলো জাতি-জনগোষ্ঠীৰ লোক মিলা প্ৰিতিৰে কলাইগাওঁ খনত ৰাজনৈতিক, সামাজিক, সাংকৃতিক আৰু অৰ্থনৈতিক ক্ষেত্ৰত আগভাগ লৈ আহিছে। কলাইগাওঁ অঞ্চল লগতে অবিভক্ত দৰং জিলাত চলি অহা দেওধনী নৃত্য, ওজাপালি, আই-নাম, বিয়া-নাম, খুলীয়া-ভাউৰীয়া, ঢেঁপা ঢুলীয়া, চেৰাঢেক আদি পৰিবেশ্য কলাসমূহ অসমীয়া লোক সংস্কৃতিত এক সুকীয়া স্থান দখল কৰিছে। বৃহত্তৰ কলাইগাওঁ অঞ্চল বহুতো বৰেণ্য ব্যক্তি স্বাধীনতা আন্দোলনৰ লগত জড়িত আছিল লগতে বহুতো সাহিত্যক, শিল্পী, ৰাজনীতিবিদ, প্ৰশাসনিক, শিক্ষাবিদ, ক্ৰীড়াবিদ উদ্যোগপতি আদি কলাইগাঁৱৰ বহুতো লোক অসমৰ লগতে ভাৰত আৰু বিশ্বত নাম উজ্জ্বলাবলৈ সক্ষম হৈছে। তলত অঞ্চলটোৰ কিছু সংক্ষিপ্ত তথ্য দিয়া হ’ল- *স্থান: ওদালগুৰি জিলা অসম *পিন নং -৭৮৪৫২৫ *প্ৰধান জীৱিকা: কৃষি, বিশেষকৈ ধান খেতি, শাক - পাচলি , চাহ উৎপাদনো গুৰুত্ব পূৰ্ণ। *প্ৰশাসনিক গুৰুত্ব: kalaigaon Revenue circle and Development Block ওদালগুৰি জিলাৰ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাৰ অংশ। *ৰেল যোগাযোগ: ওচৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰেল ষ্টেছন সমূহৰ ভিতৰত টংলা আৰু ওদালগুৰি আছে। ==কলাইগাঁও অঞ্চলৰ বিখ্যাত ঠাইসমূহ হল== *মূৰা দেৱালয় *ৰাম জানকী মন্দিৰ *কলাইগাঁওৰ কৃষ্ণ মন্দিৰ *কলাইগাঁওৰ ইস্কন মন্দিৰ *কনকলতা জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য উদ্যান *গেৰুৱা মা কামাখ্যা দেৱালয় ==কলাইগাঁওৰ ওচৰৰ পৰ্যটনস্থলীসমূহ== *ভৈৰৱকুণ্ড (Bhairabkunda) *বৰনদী বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য *দৈজিৰি জলপ্ৰপাত ==জনগাঁথনি== ২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি কলাইগাঁও মহকুমাৰ মুঠ জনসংখ্যা ১১০৮৬২ জন, ইয়াৰে ৫৬২৮৫ (৫০.৭৭%) পুৰুষ আৰু ৫৪৫৭৭(৪৯.২২%) মহিলা। কলাইগাঁওৰ কিছুমান গাঁও দৰং জিলাৰ লগত অন্তৰ্গত, আৰু তাত জনসংখ্যা আছিল ২৪২৪৬ জন (১২৭২৩) জন পুৰুষ আৰু ১২৫২৩ জন মহিলা)। বাকী অধিকাংশ গাওঁ ওদালগুৰি জিলাৰ অন্তৰ্গত, আৰু তাত জনসংখ্যা আছিল ৮৫৬১৬ জন (৪৩৫৬২ জন পুৰুষ আৰু ৪২০৫৮) জন মহিলা। ==অৰ্থনীতি== কলাইগাঁও ঠাইখন অৰ্থনীতি কৃষিৰ ওপৰত বহু পৰিমাণে নিৰ্ভৰশীল। ধানৰ খেতিয়েই হৈছে প্ৰধান খেতি, গৰু‌ পালন, গাহৰি পালন, মাছ-পালন, হাঁহ কুকুৰা ইত্যাদি লগত জড়িত। বিভিন্ন সৰু-ডাঙৰ উদ্যোগ এই অঞ্চলত দেখা পোৱা যায়। কলাইগাঁওৰ দেওবাৰৰ বজাৰৰ ছালযুক্ত আশ্ৰয় শিবিৰ কিন্তু যোৱা কেইবছৰমানৰ পৰা গ্ৰাহক বাদে গ্ৰাহক সামগ্ৰীৰ ব্যৱসায়ৰ তীব্ৰ উত্থানত অৰিহণা যোগাইছে। গধুৰ ধান খেতিৰ বাবে চহৰখনৰ ভিতৰত আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বহুতো সৰু সৰু থলুৱা ধানকল আহিলা যিবোৰ অসমৰ আন আন ঠাইলৈ ধান যোগান ধৰে, ইয়াৰ চাউলৰ সৰ্বাধিক গ্ৰাহক হোৱাৰ বাৱে গুৱাহাটী, মংগলদৈ চহৰ, আৰু বিভিন্ন স্থানলৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয়।কলাইগাঁওৰ ৰাইচ ব্ৰেণ্ডে এতিয়া অসমত নিজস্ব পৰিচয় গঢ়ি তুলিছে। ==শিক্ষা== এই অঞ্চলৰ উন্নয়নত শিক্ষা ব্যৱস্থাই গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। ইয়াত থকা বিদ্যালয় আৰু অন্যান্য শিক্ষানুষ্ঠানসমূহে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক শিক্ষা গ্ৰহণৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে। এই অঞ্চলত উচ্চ শিক্ষাৰ বাৱে কলাইগাঁও স্নাতক মহাবিদ্যালয় আছে যত নেকি কলা আৰু বৰ্ত্তমান বিজ্ঞান খাখা আৰম্ভ কৰা হৈছে। ইয়াৰ লগতে এখন উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, জুনিয়ৰ কলেজ, উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, মাধ্যমিক বিদ্যালয় আৰু বহুতো বেচৰকাৰী বিদ্যালয়, চেনিয়ৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল কলাইগাঁও আছে। এই বিদ্যালয় সমূহে এই অঞ্চলৰ লগতে জিলা আৰু অসমখনৰ নাম উজ্জলাবলৈ সক্ষম হৈছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসম]] ft82yl8rcg0wtpdgmbrzdg9b2rsohbx 648451 648450 2026-10-29T15:18:29Z Jintu baro 51477 /* শিক্ষা */ 648451 wikitext text/x-wiki {{Assam-geo-stub}} {{Infobox Indian jurisdiction | native_name = কলাইগাঁও | type = নগৰ | latd = 26.57414 | latm = | lats = | latNS = N | longd = 91.97555 | longm = | longs = | longEW = E | state_name = অসম | district = [[ওদালগুৰি জিলা|ওদালগুৰি]] | leader_title = | leader_name = | altitude = | population_as_of = 2011 | population_total = 5110 | area_magnitude = sq. km | area_total = | area_telephone = | postal_code = 784525 | vehicle_code_range = AS-27 | sex_ratio = | unlocode = | website = | footnotes = }} '''কলাইগাঁও''' [[অসম]] ৰাজ্যৰ [[লুইত]]ৰ উত্তৰ পাৰে [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত এক বৃহৎ অঞ্চল। কলাইগাঁও [[অসম]]ৰ [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ ঠাই। ইয়াৰ ধৰ্মীয় স্থান, স্থানীয় বজাৰ, প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ বাবে অঞ্চলটো পৰিচিত। কলাইগাঁও পূৰ্বতে অবিভক্ত [[দৰং জিলা]]ৰ অংশ আছিল। ২০০৩ চনৰ ১০ফেব্ৰুৱাৰীত সম্পাদিত এক চুক্তি অনুসৰি [[বড়োলেণ্ড]] টেৰিটৰিয়েল এৰিয়া ডিষ্ট্ৰিক্ট (Bodoland Territorial Area District, সংক্ষেপে BTAD) নামৰ এক নতুন স্বায়ত্বশাসিত এলেকা গঠন হোৱাত দৰং জিলাৰ একাংশক লৈ ওদালগুৰি জিলা গঠন কৰা হয়। বৃহত্তৰ কলাইগাঁও অঞ্চলৰ কিছু এলেকাকো ওদালগুৰি জিলাত অৰ্ন্তভুক্ত কৰা হয়। বৰ্ত্তমানেও কলাইগাঁৱৰ বহু এলেকা দৰং জিলাৰ অংশ। বৰ্তমান কলাইগাঁও বড়োলেণ্ডৰ ক্ষেত্ৰীয় পৰিষদৰ অন্তৰ্গত এখন উল্লেখযোগ্য ঠাই হোৱাৰ লগতে দৰং জিলাৰ এখন উল্লেখযোগ্য ঠাই। ভৌগোলিকভাবে চাবলৈ গ’লে কলাইগাওঁ চহৰৰ নিচেই কাষতে থকা চহৰ দুখন হ’ল মঙলদৈ আৰু টংলা চহৰ। ==কলাইগাঁওৰ বিষয়ে সংক্ষিপ্ত তথ্য== কলাইগাঁও অঞ্চলত বিভিন্ন জাতি-জনগোষ্ঠীৰ মানুহ অতীতৰে পৰা বাস কৰি আহিছে। বিশেষকৈ বড়ো, ৰাভা, কোঁচ, কলিতা, ৰাজবংশী, ব্ৰাহ্মণ, বেংগলী, বিহাৰী, মাৰোৱাৰী, আদিবাসী, গাৰো, নাথ-যোগী ইত্যাদি সম্প্ৰদায়ৰ লোক এই বৃহত্তৰ অঞ্চলৰ লোক বাস কৰি আহিছে। সকলো জাতি-জনগোষ্ঠীৰ লোক মিলা প্ৰিতিৰে কলাইগাওঁ খনত ৰাজনৈতিক, সামাজিক, সাংকৃতিক আৰু অৰ্থনৈতিক ক্ষেত্ৰত আগভাগ লৈ আহিছে। কলাইগাওঁ অঞ্চল লগতে অবিভক্ত দৰং জিলাত চলি অহা দেওধনী নৃত্য, ওজাপালি, আই-নাম, বিয়া-নাম, খুলীয়া-ভাউৰীয়া, ঢেঁপা ঢুলীয়া, চেৰাঢেক আদি পৰিবেশ্য কলাসমূহ অসমীয়া লোক সংস্কৃতিত এক সুকীয়া স্থান দখল কৰিছে। বৃহত্তৰ কলাইগাওঁ অঞ্চল বহুতো বৰেণ্য ব্যক্তি স্বাধীনতা আন্দোলনৰ লগত জড়িত আছিল লগতে বহুতো সাহিত্যক, শিল্পী, ৰাজনীতিবিদ, প্ৰশাসনিক, শিক্ষাবিদ, ক্ৰীড়াবিদ উদ্যোগপতি আদি কলাইগাঁৱৰ বহুতো লোক অসমৰ লগতে ভাৰত আৰু বিশ্বত নাম উজ্জ্বলাবলৈ সক্ষম হৈছে। তলত অঞ্চলটোৰ কিছু সংক্ষিপ্ত তথ্য দিয়া হ’ল- *স্থান: ওদালগুৰি জিলা অসম *পিন নং -৭৮৪৫২৫ *প্ৰধান জীৱিকা: কৃষি, বিশেষকৈ ধান খেতি, শাক - পাচলি , চাহ উৎপাদনো গুৰুত্ব পূৰ্ণ। *প্ৰশাসনিক গুৰুত্ব: kalaigaon Revenue circle and Development Block ওদালগুৰি জিলাৰ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাৰ অংশ। *ৰেল যোগাযোগ: ওচৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰেল ষ্টেছন সমূহৰ ভিতৰত টংলা আৰু ওদালগুৰি আছে। ==কলাইগাঁও অঞ্চলৰ বিখ্যাত ঠাইসমূহ হল== *মূৰা দেৱালয় *ৰাম জানকী মন্দিৰ *কলাইগাঁওৰ কৃষ্ণ মন্দিৰ *কলাইগাঁওৰ ইস্কন মন্দিৰ *কনকলতা জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য উদ্যান *গেৰুৱা মা কামাখ্যা দেৱালয় ==কলাইগাঁওৰ ওচৰৰ পৰ্যটনস্থলীসমূহ== *ভৈৰৱকুণ্ড (Bhairabkunda) *বৰনদী বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য *দৈজিৰি জলপ্ৰপাত ==জনগাঁথনি== ২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি কলাইগাঁও মহকুমাৰ মুঠ জনসংখ্যা ১১০৮৬২ জন, ইয়াৰে ৫৬২৮৫ (৫০.৭৭%) পুৰুষ আৰু ৫৪৫৭৭(৪৯.২২%) মহিলা। কলাইগাঁওৰ কিছুমান গাঁও দৰং জিলাৰ লগত অন্তৰ্গত, আৰু তাত জনসংখ্যা আছিল ২৪২৪৬ জন (১২৭২৩) জন পুৰুষ আৰু ১২৫২৩ জন মহিলা)। বাকী অধিকাংশ গাওঁ ওদালগুৰি জিলাৰ অন্তৰ্গত, আৰু তাত জনসংখ্যা আছিল ৮৫৬১৬ জন (৪৩৫৬২ জন পুৰুষ আৰু ৪২০৫৮) জন মহিলা। ==অৰ্থনীতি== কলাইগাঁও ঠাইখন অৰ্থনীতি কৃষিৰ ওপৰত বহু পৰিমাণে নিৰ্ভৰশীল। ধানৰ খেতিয়েই হৈছে প্ৰধান খেতি, গৰু‌ পালন, গাহৰি পালন, মাছ-পালন, হাঁহ কুকুৰা ইত্যাদি লগত জড়িত। বিভিন্ন সৰু-ডাঙৰ উদ্যোগ এই অঞ্চলত দেখা পোৱা যায়। কলাইগাঁওৰ দেওবাৰৰ বজাৰৰ ছালযুক্ত আশ্ৰয় শিবিৰ কিন্তু যোৱা কেইবছৰমানৰ পৰা গ্ৰাহক বাদে গ্ৰাহক সামগ্ৰীৰ ব্যৱসায়ৰ তীব্ৰ উত্থানত অৰিহণা যোগাইছে। গধুৰ ধান খেতিৰ বাবে চহৰখনৰ ভিতৰত আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বহুতো সৰু সৰু থলুৱা ধানকল আহিলা যিবোৰ অসমৰ আন আন ঠাইলৈ ধান যোগান ধৰে, ইয়াৰ চাউলৰ সৰ্বাধিক গ্ৰাহক হোৱাৰ বাৱে গুৱাহাটী, মংগলদৈ চহৰ, আৰু বিভিন্ন স্থানলৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয়।কলাইগাঁওৰ ৰাইচ ব্ৰেণ্ডে এতিয়া অসমত নিজস্ব পৰিচয় গঢ়ি তুলিছে। ==শিক্ষা== এই অঞ্চলৰ উন্নয়নত শিক্ষা ব্যৱস্থাই গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। ইয়াত থকা বিদ্যালয় আৰু অন্যান্য শিক্ষানুষ্ঠানসমূহে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক শিক্ষা গ্ৰহণৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে। এই অঞ্চলত উচ্চ শিক্ষাৰ বাৱে কলাইগাঁও স্নাতক মহাবিদ্যালয় আছে যত নেকি কলা আৰু বৰ্ত্তমান বিজ্ঞান শাখা আৰম্ভ কৰা হৈছে। ইয়াৰ লগতে এখন উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, জুনিয়ৰ কলেজ, উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, মাধ্যমিক বিদ্যালয় আৰু বহুতো বেচৰকাৰী বিদ্যালয়, চেনিয়ৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল কলাইগাঁও আছে। এই বিদ্যালয় সমূহে এই অঞ্চলৰ লগতে জিলা আৰু অসমখনৰ নাম উজ্জ্বলাবলৈ সক্ষম হৈছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসম]] 3zm9jrp0xu0dxqg3nau55j2vmbkhncs 648452 648451 2026-10-29T15:26:12Z Jintu baro 51477 /* কলাইগাঁওৰ বিষয়ে সংক্ষিপ্ত তথ্য */ 648452 wikitext text/x-wiki {{Assam-geo-stub}} {{Infobox Indian jurisdiction | native_name = কলাইগাঁও | type = নগৰ | latd = 26.57414 | latm = | lats = | latNS = N | longd = 91.97555 | longm = | longs = | longEW = E | state_name = অসম | district = [[ওদালগুৰি জিলা|ওদালগুৰি]] | leader_title = | leader_name = | altitude = | population_as_of = 2011 | population_total = 5110 | area_magnitude = sq. km | area_total = | area_telephone = | postal_code = 784525 | vehicle_code_range = AS-27 | sex_ratio = | unlocode = | website = | footnotes = }} '''কলাইগাঁও''' [[অসম]] ৰাজ্যৰ [[লুইত]]ৰ উত্তৰ পাৰে [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত এক বৃহৎ অঞ্চল। কলাইগাঁও [[অসম]]ৰ [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ ঠাই। ইয়াৰ ধৰ্মীয় স্থান, স্থানীয় বজাৰ, প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ বাবে অঞ্চলটো পৰিচিত। কলাইগাঁও পূৰ্বতে অবিভক্ত [[দৰং জিলা]]ৰ অংশ আছিল। ২০০৩ চনৰ ১০ফেব্ৰুৱাৰীত সম্পাদিত এক চুক্তি অনুসৰি [[বড়োলেণ্ড]] টেৰিটৰিয়েল এৰিয়া ডিষ্ট্ৰিক্ট (Bodoland Territorial Area District, সংক্ষেপে BTAD) নামৰ এক নতুন স্বায়ত্বশাসিত এলেকা গঠন হোৱাত দৰং জিলাৰ একাংশক লৈ ওদালগুৰি জিলা গঠন কৰা হয়। বৃহত্তৰ কলাইগাঁও অঞ্চলৰ কিছু এলেকাকো ওদালগুৰি জিলাত অৰ্ন্তভুক্ত কৰা হয়। বৰ্ত্তমানেও কলাইগাঁৱৰ বহু এলেকা দৰং জিলাৰ অংশ। বৰ্তমান কলাইগাঁও বড়োলেণ্ডৰ ক্ষেত্ৰীয় পৰিষদৰ অন্তৰ্গত এখন উল্লেখযোগ্য ঠাই হোৱাৰ লগতে দৰং জিলাৰ এখন উল্লেখযোগ্য ঠাই। ভৌগোলিকভাবে চাবলৈ গ’লে কলাইগাওঁ চহৰৰ নিচেই কাষতে থকা চহৰ দুখন হ’ল মঙলদৈ আৰু টংলা চহৰ। ==কলাইগাঁওৰ বিষয়ে সংক্ষিপ্ত তথ্য== কলাইগাঁও অঞ্চলত বিভিন্ন জাতি-জনগোষ্ঠীৰ মানুহ অতীতৰে পৰা বাস কৰি আহিছে। বিশেষকৈ বড়ো, ৰাভা, কোঁচ, কলিতা, ৰাজবংশী, ব্ৰাহ্মণ, বেংগলী, বিহাৰী, মাৰোৱাৰী, আদিবাসী, গাৰো, নাথ-যোগী ইত্যাদি সম্প্ৰদায়ৰ এই বৃহত্তৰ অঞ্চলত লোক বাস কৰি আহিছে। সকলো জাতি-জনগোষ্ঠীৰ লোকে মিলা প্ৰিতিৰে কলাইগাওঁ খনত ৰাজনৈতিক, সামাজিক, সাংস্কৃতিকভাৱে আৰু অৰ্থনৈতিক ক্ষেত্ৰত আগভাগ লৈ আহিছে। কলাইগাওঁ অঞ্চল লগতে অবিভক্ত দৰং জিলাত চলি অহা দেওধনী নৃত্য, ওজাপালি, আই-নাম, বিয়া-নাম, খুলীয়া-ভাউৰীয়া, ঢেঁপা ঢুলীয়া, চেৰাধেক আদি পৰিবেশ্য কলাসমূহ অসমীয়া লোক সংস্কৃতিত এক সুকীয়া স্থান দখল কৰিছে। বৃহত্তৰ কলাইগাওঁ অঞ্চল বহুতো বৰেণ্য ব্যক্তি স্বাধীনতা আন্দোলনৰ লগত জড়িত আছিল লগতে বহুতো সাহিত্যক, শিল্পী, ৰাজনীতিবিদ, প্ৰশাসনিক, শিক্ষাবিদ, ক্ৰীড়াবিদ উদ্যোগপতি আদি কলাইগাঁৱৰ বহুতো লোক অসমৰ লগতে ভাৰত আৰু বিশ্বত নাম উজ্জ্বলাবলৈ সক্ষম হৈছে। তলত অঞ্চলটোৰ কিছু সংক্ষিপ্ত তথ্য দিয়া হ’ল- *স্থান: ওদালগুৰি জিলা অসম *পিন নং -৭৮৪৫২৫ *প্ৰধান জীৱিকা: কৃষি, বিশেষকৈ ধান খেতি, শাক - পাচলি , চাহ উৎপাদনো গুৰুত্ব পূৰ্ণ। *প্ৰশাসনিক গুৰুত্ব: kalaigaon Revenue circle and Development Block ওদালগুৰি জিলাৰ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাৰ অংশ। *ৰেল যোগাযোগ: ওচৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰেল ষ্টেছন সমূহৰ ভিতৰত টংলা আৰু ওদালগুৰি আছে। ==কলাইগাঁও অঞ্চলৰ বিখ্যাত ঠাইসমূহ হল== *মূৰা দেৱালয় *ৰাম জানকী মন্দিৰ *কলাইগাঁওৰ কৃষ্ণ মন্দিৰ *কলাইগাঁওৰ ইস্কন মন্দিৰ *কনকলতা জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য উদ্যান *গেৰুৱা মা কামাখ্যা দেৱালয় ==কলাইগাঁওৰ ওচৰৰ পৰ্যটনস্থলীসমূহ== *ভৈৰৱকুণ্ড (Bhairabkunda) *বৰনদী বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য *দৈজিৰি জলপ্ৰপাত ==জনগাঁথনি== ২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি কলাইগাঁও মহকুমাৰ মুঠ জনসংখ্যা ১১০৮৬২ জন, ইয়াৰে ৫৬২৮৫ (৫০.৭৭%) পুৰুষ আৰু ৫৪৫৭৭(৪৯.২২%) মহিলা। কলাইগাঁওৰ কিছুমান গাঁও দৰং জিলাৰ লগত অন্তৰ্গত, আৰু তাত জনসংখ্যা আছিল ২৪২৪৬ জন (১২৭২৩) জন পুৰুষ আৰু ১২৫২৩ জন মহিলা)। বাকী অধিকাংশ গাওঁ ওদালগুৰি জিলাৰ অন্তৰ্গত, আৰু তাত জনসংখ্যা আছিল ৮৫৬১৬ জন (৪৩৫৬২ জন পুৰুষ আৰু ৪২০৫৮) জন মহিলা। ==অৰ্থনীতি== কলাইগাঁও ঠাইখন অৰ্থনীতি কৃষিৰ ওপৰত বহু পৰিমাণে নিৰ্ভৰশীল। ধানৰ খেতিয়েই হৈছে প্ৰধান খেতি, গৰু‌ পালন, গাহৰি পালন, মাছ-পালন, হাঁহ কুকুৰা ইত্যাদি লগত জড়িত। বিভিন্ন সৰু-ডাঙৰ উদ্যোগ এই অঞ্চলত দেখা পোৱা যায়। কলাইগাঁওৰ দেওবাৰৰ বজাৰৰ ছালযুক্ত আশ্ৰয় শিবিৰ কিন্তু যোৱা কেইবছৰমানৰ পৰা গ্ৰাহক বাদে গ্ৰাহক সামগ্ৰীৰ ব্যৱসায়ৰ তীব্ৰ উত্থানত অৰিহণা যোগাইছে। গধুৰ ধান খেতিৰ বাবে চহৰখনৰ ভিতৰত আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বহুতো সৰু সৰু থলুৱা ধানকল আহিলা যিবোৰ অসমৰ আন আন ঠাইলৈ ধান যোগান ধৰে, ইয়াৰ চাউলৰ সৰ্বাধিক গ্ৰাহক হোৱাৰ বাৱে গুৱাহাটী, মংগলদৈ চহৰ, আৰু বিভিন্ন স্থানলৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয়।কলাইগাঁওৰ ৰাইচ ব্ৰেণ্ডে এতিয়া অসমত নিজস্ব পৰিচয় গঢ়ি তুলিছে। ==শিক্ষা== এই অঞ্চলৰ উন্নয়নত শিক্ষা ব্যৱস্থাই গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। ইয়াত থকা বিদ্যালয় আৰু অন্যান্য শিক্ষানুষ্ঠানসমূহে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক শিক্ষা গ্ৰহণৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে। এই অঞ্চলত উচ্চ শিক্ষাৰ বাৱে কলাইগাঁও স্নাতক মহাবিদ্যালয় আছে যত নেকি কলা আৰু বৰ্ত্তমান বিজ্ঞান শাখা আৰম্ভ কৰা হৈছে। ইয়াৰ লগতে এখন উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, জুনিয়ৰ কলেজ, উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, মাধ্যমিক বিদ্যালয় আৰু বহুতো বেচৰকাৰী বিদ্যালয়, চেনিয়ৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল কলাইগাঁও আছে। এই বিদ্যালয় সমূহে এই অঞ্চলৰ লগতে জিলা আৰু অসমখনৰ নাম উজ্জ্বলাবলৈ সক্ষম হৈছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসম]] 0166zm9r4z1z4ntsogeeeygizpugr3e 648453 648452 2026-10-29T15:30:33Z Jintu baro 51477 /* কলাইগাঁওৰ বিষয়ে সংক্ষিপ্ত তথ্য */ 648453 wikitext text/x-wiki {{Assam-geo-stub}} {{Infobox Indian jurisdiction | native_name = কলাইগাঁও | type = নগৰ | latd = 26.57414 | latm = | lats = | latNS = N | longd = 91.97555 | longm = | longs = | longEW = E | state_name = অসম | district = [[ওদালগুৰি জিলা|ওদালগুৰি]] | leader_title = | leader_name = | altitude = | population_as_of = 2011 | population_total = 5110 | area_magnitude = sq. km | area_total = | area_telephone = | postal_code = 784525 | vehicle_code_range = AS-27 | sex_ratio = | unlocode = | website = | footnotes = }} '''কলাইগাঁও''' [[অসম]] ৰাজ্যৰ [[লুইত]]ৰ উত্তৰ পাৰে [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত এক বৃহৎ অঞ্চল। কলাইগাঁও [[অসম]]ৰ [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ ঠাই। ইয়াৰ ধৰ্মীয় স্থান, স্থানীয় বজাৰ, প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ বাবে অঞ্চলটো পৰিচিত। কলাইগাঁও পূৰ্বতে অবিভক্ত [[দৰং জিলা]]ৰ অংশ আছিল। ২০০৩ চনৰ ১০ফেব্ৰুৱাৰীত সম্পাদিত এক চুক্তি অনুসৰি [[বড়োলেণ্ড]] টেৰিটৰিয়েল এৰিয়া ডিষ্ট্ৰিক্ট (Bodoland Territorial Area District, সংক্ষেপে BTAD) নামৰ এক নতুন স্বায়ত্বশাসিত এলেকা গঠন হোৱাত দৰং জিলাৰ একাংশক লৈ ওদালগুৰি জিলা গঠন কৰা হয়। বৃহত্তৰ কলাইগাঁও অঞ্চলৰ কিছু এলেকাকো ওদালগুৰি জিলাত অৰ্ন্তভুক্ত কৰা হয়। বৰ্ত্তমানেও কলাইগাঁৱৰ বহু এলেকা দৰং জিলাৰ অংশ। বৰ্তমান কলাইগাঁও বড়োলেণ্ডৰ ক্ষেত্ৰীয় পৰিষদৰ অন্তৰ্গত এখন উল্লেখযোগ্য ঠাই হোৱাৰ লগতে দৰং জিলাৰ এখন উল্লেখযোগ্য ঠাই। ভৌগোলিকভাবে চাবলৈ গ’লে কলাইগাওঁ চহৰৰ নিচেই কাষতে থকা চহৰ দুখন হ’ল মঙলদৈ আৰু টংলা চহৰ। ==কলাইগাঁওৰ বিষয়ে সংক্ষিপ্ত তথ্য== কলাইগাঁও অঞ্চলত বিভিন্ন জাতি-জনগোষ্ঠীৰ মানুহ অতীতৰে পৰা বাস কৰি আহিছে। বিশেষকৈ বড়ো, ৰাভা, কোঁচ, কলিতা, ৰাজবংশী, ব্ৰাহ্মণ, বেংগলী, বিহাৰী, মাৰোৱাৰী, আদিবাসী, গাৰো, নাথ-যোগী ইত্যাদি সম্প্ৰদায়ৰ এই বৃহত্তৰ অঞ্চলত লোক বাস কৰি আহিছে। সকলো জাতি-জনগোষ্ঠীৰ লোকে মিলা প্ৰিতিৰে কলাইগাওঁ খনত ৰাজনৈতিক, সামাজিক, সাংস্কৃতিকভাৱে আৰু অৰ্থনৈতিক ক্ষেত্ৰত আগভাগ লৈ আহিছে। কলাইগাওঁ অঞ্চল লগতে অবিভক্ত দৰং জিলাত চলি অহা দেওধনী নৃত্য, ওজাপালি, আই-নাম, বিয়া-নাম, খুলীয়া-ভাউৰীয়া, ঢেঁপা ঢুলীয়া, চেৰাধেক আদি পৰিবেশ্য কলাসমূহ অসমীয়া লোক সংস্কৃতিত এক সুকীয়া স্থান দখল কৰিছে। বৃহত্তৰ কলাইগাওঁ অঞ্চল বহুতো বৰেণ্য ব্যক্তি স্বাধীনতা আন্দোলনৰ লগত জড়িত আছিল লগতে বহুতো সাহিত্যক, শিল্পী, ৰাজনীতিবিদ, প্ৰশাসনিক, শিক্ষাবিদ, ক্ৰীড়াবিদ উদ্যোগপতি আদি কলাইগাঁওৰ বহুতো লোক অসমৰ লগতে ভাৰত আৰু বিশ্বত নাম উজ্জ্বলাবলৈ সক্ষম হৈছে। তলত অঞ্চলটোৰ কিছু সংক্ষিপ্ত তথ্য দিয়া হ’ল- *স্থান: ওদালগুৰি জিলা অসম *পিন নং -৭৮৪৫২৫ *প্ৰধান জীৱিকা: কৃষি, বিশেষকৈ ধান খেতি, শাক - পাচলি , চাহ উৎপাদনো গুৰুত্ব পূৰ্ণ। *প্ৰশাসনিক গুৰুত্ব: kalaigaon Revenue circle and Development Block ওদালগুৰি জিলাৰ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাৰ অংশ। *ৰেল যোগাযোগ: ওচৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰেল ষ্টেছন সমূহৰ ভিতৰত টংলা আৰু ওদালগুৰি আছে। ==কলাইগাঁও অঞ্চলৰ বিখ্যাত ঠাইসমূহ হল== *মূৰা দেৱালয় *ৰাম জানকী মন্দিৰ *কলাইগাঁওৰ কৃষ্ণ মন্দিৰ *কলাইগাঁওৰ ইস্কন মন্দিৰ *কনকলতা জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য উদ্যান *গেৰুৱা মা কামাখ্যা দেৱালয় ==কলাইগাঁওৰ ওচৰৰ পৰ্যটনস্থলীসমূহ== *ভৈৰৱকুণ্ড (Bhairabkunda) *বৰনদী বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য *দৈজিৰি জলপ্ৰপাত ==জনগাঁথনি== ২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি কলাইগাঁও মহকুমাৰ মুঠ জনসংখ্যা ১১০৮৬২ জন, ইয়াৰে ৫৬২৮৫ (৫০.৭৭%) পুৰুষ আৰু ৫৪৫৭৭(৪৯.২২%) মহিলা। কলাইগাঁওৰ কিছুমান গাঁও দৰং জিলাৰ লগত অন্তৰ্গত, আৰু তাত জনসংখ্যা আছিল ২৪২৪৬ জন (১২৭২৩) জন পুৰুষ আৰু ১২৫২৩ জন মহিলা)। বাকী অধিকাংশ গাওঁ ওদালগুৰি জিলাৰ অন্তৰ্গত, আৰু তাত জনসংখ্যা আছিল ৮৫৬১৬ জন (৪৩৫৬২ জন পুৰুষ আৰু ৪২০৫৮) জন মহিলা। ==অৰ্থনীতি== কলাইগাঁও ঠাইখন অৰ্থনীতি কৃষিৰ ওপৰত বহু পৰিমাণে নিৰ্ভৰশীল। ধানৰ খেতিয়েই হৈছে প্ৰধান খেতি, গৰু‌ পালন, গাহৰি পালন, মাছ-পালন, হাঁহ কুকুৰা ইত্যাদি লগত জড়িত। বিভিন্ন সৰু-ডাঙৰ উদ্যোগ এই অঞ্চলত দেখা পোৱা যায়। কলাইগাঁওৰ দেওবাৰৰ বজাৰৰ ছালযুক্ত আশ্ৰয় শিবিৰ কিন্তু যোৱা কেইবছৰমানৰ পৰা গ্ৰাহক বাদে গ্ৰাহক সামগ্ৰীৰ ব্যৱসায়ৰ তীব্ৰ উত্থানত অৰিহণা যোগাইছে। গধুৰ ধান খেতিৰ বাবে চহৰখনৰ ভিতৰত আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বহুতো সৰু সৰু থলুৱা ধানকল আহিলা যিবোৰ অসমৰ আন আন ঠাইলৈ ধান যোগান ধৰে, ইয়াৰ চাউলৰ সৰ্বাধিক গ্ৰাহক হোৱাৰ বাৱে গুৱাহাটী, মংগলদৈ চহৰ, আৰু বিভিন্ন স্থানলৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয়।কলাইগাঁওৰ ৰাইচ ব্ৰেণ্ডে এতিয়া অসমত নিজস্ব পৰিচয় গঢ়ি তুলিছে। ==শিক্ষা== এই অঞ্চলৰ উন্নয়নত শিক্ষা ব্যৱস্থাই গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। ইয়াত থকা বিদ্যালয় আৰু অন্যান্য শিক্ষানুষ্ঠানসমূহে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক শিক্ষা গ্ৰহণৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে। এই অঞ্চলত উচ্চ শিক্ষাৰ বাৱে কলাইগাঁও স্নাতক মহাবিদ্যালয় আছে যত নেকি কলা আৰু বৰ্ত্তমান বিজ্ঞান শাখা আৰম্ভ কৰা হৈছে। ইয়াৰ লগতে এখন উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, জুনিয়ৰ কলেজ, উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, মাধ্যমিক বিদ্যালয় আৰু বহুতো বেচৰকাৰী বিদ্যালয়, চেনিয়ৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল কলাইগাঁও আছে। এই বিদ্যালয় সমূহে এই অঞ্চলৰ লগতে জিলা আৰু অসমখনৰ নাম উজ্জ্বলাবলৈ সক্ষম হৈছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসম]] 66giev5lv5dyg8jnj9kbd9xtuqgv5r6 648514 648453 2026-10-30T09:51:15Z Ishanjyotibora 14131 648514 wikitext text/x-wiki {{Assam-geo-stub}} {{Unreferenced|date=October 2026}} {{Infobox Indian jurisdiction | native_name = কলাইগাঁও | type = নগৰ | latd = 26.57414 | latm = | lats = | latNS = N | longd = 91.97555 | longm = | longs = | longEW = E | state_name = অসম | district = [[ওদালগুৰি জিলা|ওদালগুৰি]] | leader_title = | leader_name = | altitude = | population_as_of = 2011 | population_total = 5110 | area_magnitude = sq. km | area_total = | area_telephone = | postal_code = 784525 | vehicle_code_range = AS-27 | sex_ratio = | unlocode = | website = | footnotes = }} '''কলাইগাঁও''' [[অসম]] ৰাজ্যৰ [[লুইত]]ৰ উত্তৰ পাৰে [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত এক বৃহৎ অঞ্চল। কলাইগাঁও [[অসম]]ৰ [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ এখন গুৰুত্বপূৰ্ণ ঠাই। ইয়াৰ ধৰ্মীয় স্থান, স্থানীয় বজাৰ, প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ বাবে অঞ্চলটো পৰিচিত। কলাইগাঁও পূৰ্বতে অবিভক্ত [[দৰং জিলা]]ৰ অংশ আছিল। ২০০৩ চনৰ ১০ফেব্ৰুৱাৰীত সম্পাদিত এক চুক্তি অনুসৰি [[বড়োলেণ্ড]] টেৰিটৰিয়েল এৰিয়া ডিষ্ট্ৰিক্ট (Bodoland Territorial Area District, সংক্ষেপে BTAD) নামৰ এক নতুন স্বায়ত্বশাসিত এলেকা গঠন হোৱাত দৰং জিলাৰ একাংশক লৈ ওদালগুৰি জিলা গঠন কৰা হয়। বৃহত্তৰ কলাইগাঁও অঞ্চলৰ কিছু এলেকাকো ওদালগুৰি জিলাত অৰ্ন্তভুক্ত কৰা হয়। বৰ্ত্তমানেও কলাইগাঁৱৰ বহু এলেকা দৰং জিলাৰ অংশ। বৰ্তমান কলাইগাঁও বড়োলেণ্ডৰ ক্ষেত্ৰীয় পৰিষদৰ অন্তৰ্গত এখন উল্লেখযোগ্য ঠাই হোৱাৰ লগতে দৰং জিলাৰ এখন উল্লেখযোগ্য ঠাই। ভৌগোলিকভাবে চাবলৈ গ’লে কলাইগাওঁ চহৰৰ নিচেই কাষতে থকা চহৰ দুখন হ’ল মঙলদৈ আৰু টংলা চহৰ। ==কলাইগাঁওৰ বিষয়ে সংক্ষিপ্ত তথ্য== কলাইগাঁও অঞ্চলত বিভিন্ন জাতি-জনগোষ্ঠীৰ মানুহ অতীতৰে পৰা বাস কৰি আহিছে। বিশেষকৈ বড়ো, ৰাভা, কোঁচ, কলিতা, ৰাজবংশী, ব্ৰাহ্মণ, বেংগলী, বিহাৰী, মাৰোৱাৰী, আদিবাসী, গাৰো, নাথ-যোগী ইত্যাদি সম্প্ৰদায়ৰ এই বৃহত্তৰ অঞ্চলত লোক বাস কৰি আহিছে। সকলো জাতি-জনগোষ্ঠীৰ লোকে মিলা প্ৰিতিৰে কলাইগাওঁ খনত ৰাজনৈতিক, সামাজিক, সাংস্কৃতিকভাৱে আৰু অৰ্থনৈতিক ক্ষেত্ৰত আগভাগ লৈ আহিছে। কলাইগাওঁ অঞ্চল লগতে অবিভক্ত দৰং জিলাত চলি অহা দেওধনী নৃত্য, ওজাপালি, আই-নাম, বিয়া-নাম, খুলীয়া-ভাউৰীয়া, ঢেঁপা ঢুলীয়া, চেৰাধেক আদি পৰিবেশ্য কলাসমূহ অসমীয়া লোক সংস্কৃতিত এক সুকীয়া স্থান দখল কৰিছে। বৃহত্তৰ কলাইগাওঁ অঞ্চল বহুতো বৰেণ্য ব্যক্তি স্বাধীনতা আন্দোলনৰ লগত জড়িত আছিল লগতে বহুতো সাহিত্যক, শিল্পী, ৰাজনীতিবিদ, প্ৰশাসনিক, শিক্ষাবিদ, ক্ৰীড়াবিদ উদ্যোগপতি আদি কলাইগাঁওৰ বহুতো লোক অসমৰ লগতে ভাৰত আৰু বিশ্বত নাম উজ্জ্বলাবলৈ সক্ষম হৈছে। তলত অঞ্চলটোৰ কিছু সংক্ষিপ্ত তথ্য দিয়া হ’ল- *স্থান: ওদালগুৰি জিলা অসম *পিন নং -৭৮৪৫২৫ *প্ৰধান জীৱিকা: কৃষি, বিশেষকৈ ধান খেতি, শাক - পাচলি , চাহ উৎপাদনো গুৰুত্ব পূৰ্ণ। *প্ৰশাসনিক গুৰুত্ব: kalaigaon Revenue circle and Development Block ওদালগুৰি জিলাৰ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থাৰ অংশ। *ৰেল যোগাযোগ: ওচৰৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ৰেল ষ্টেছন সমূহৰ ভিতৰত টংলা আৰু ওদালগুৰি আছে। ==কলাইগাঁও অঞ্চলৰ বিখ্যাত ঠাইসমূহ হল== *মূৰা দেৱালয় *ৰাম জানকী মন্দিৰ *কলাইগাঁওৰ কৃষ্ণ মন্দিৰ *কলাইগাঁওৰ ইস্কন মন্দিৰ *কনকলতা জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য উদ্যান *গেৰুৱা মা কামাখ্যা দেৱালয় ==কলাইগাঁওৰ ওচৰৰ পৰ্যটনস্থলীসমূহ== *ভৈৰৱকুণ্ড (Bhairabkunda) *বৰনদী বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য *দৈজিৰি জলপ্ৰপাত ==জনগাঁথনি== ২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি কলাইগাঁও মহকুমাৰ মুঠ জনসংখ্যা ১১০৮৬২ জন, ইয়াৰে ৫৬২৮৫ (৫০.৭৭%) পুৰুষ আৰু ৫৪৫৭৭(৪৯.২২%) মহিলা। কলাইগাঁওৰ কিছুমান গাঁও দৰং জিলাৰ লগত অন্তৰ্গত, আৰু তাত জনসংখ্যা আছিল ২৪২৪৬ জন (১২৭২৩) জন পুৰুষ আৰু ১২৫২৩ জন মহিলা)। বাকী অধিকাংশ গাওঁ ওদালগুৰি জিলাৰ অন্তৰ্গত, আৰু তাত জনসংখ্যা আছিল ৮৫৬১৬ জন (৪৩৫৬২ জন পুৰুষ আৰু ৪২০৫৮) জন মহিলা। ==অৰ্থনীতি== কলাইগাঁও ঠাইখন অৰ্থনীতি কৃষিৰ ওপৰত বহু পৰিমাণে নিৰ্ভৰশীল। ধানৰ খেতিয়েই হৈছে প্ৰধান খেতি, গৰু‌ পালন, গাহৰি পালন, মাছ-পালন, হাঁহ কুকুৰা ইত্যাদি লগত জড়িত। বিভিন্ন সৰু-ডাঙৰ উদ্যোগ এই অঞ্চলত দেখা পোৱা যায়। কলাইগাঁওৰ দেওবাৰৰ বজাৰৰ ছালযুক্ত আশ্ৰয় শিবিৰ কিন্তু যোৱা কেইবছৰমানৰ পৰা গ্ৰাহক বাদে গ্ৰাহক সামগ্ৰীৰ ব্যৱসায়ৰ তীব্ৰ উত্থানত অৰিহণা যোগাইছে। গধুৰ ধান খেতিৰ বাবে চহৰখনৰ ভিতৰত আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে বহুতো সৰু সৰু থলুৱা ধানকল আহিলা যিবোৰ অসমৰ আন আন ঠাইলৈ ধান যোগান ধৰে, ইয়াৰ চাউলৰ সৰ্বাধিক গ্ৰাহক হোৱাৰ বাৱে গুৱাহাটী, মংগলদৈ চহৰ, আৰু বিভিন্ন স্থানলৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হয়।কলাইগাঁওৰ ৰাইচ ব্ৰেণ্ডে এতিয়া অসমত নিজস্ব পৰিচয় গঢ়ি তুলিছে। ==শিক্ষা== এই অঞ্চলৰ উন্নয়নত শিক্ষা ব্যৱস্থাই গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। ইয়াত থকা বিদ্যালয় আৰু অন্যান্য শিক্ষানুষ্ঠানসমূহে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক শিক্ষা গ্ৰহণৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে। এই অঞ্চলত উচ্চ শিক্ষাৰ বাৱে কলাইগাঁও স্নাতক মহাবিদ্যালয় আছে যত নেকি কলা আৰু বৰ্ত্তমান বিজ্ঞান শাখা আৰম্ভ কৰা হৈছে। ইয়াৰ লগতে এখন উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, জুনিয়ৰ কলেজ, উচ্চ মাধ্যমিক বিদ্যালয়, মাধ্যমিক বিদ্যালয় আৰু বহুতো বেচৰকাৰী বিদ্যালয়, চেনিয়ৰ ছেকেণ্ডাৰী স্কুল কলাইগাঁও আছে। এই বিদ্যালয় সমূহে এই অঞ্চলৰ লগতে জিলা আৰু অসমখনৰ নাম উজ্জ্বলাবলৈ সক্ষম হৈছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসম]] 6hg9vhvoydcnb6tpk5gx3rjanwwbwbu 0 140523 648478 648400 2026-10-30T06:02:56Z Poli Borah24 43763 648478 wikitext text/x-wiki '''ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ''' ({{Lang-en|Financial Times}}) হ’ল ব্ৰডশ্বীট আকৃতিৰ ছপা আৰু ডিজিটেল মাধ্যমত প্ৰকাশিত ব্ৰিটেইনৰ এখন দৈনিক বাতৰি কাকত, যিয়ে ব্যৱসায় আৰু অৰ্থনৈতিক সাম্প্ৰতিক পৰিক্ৰমাৰ ওপৰত বিশেষভাৱে গুৰুত্ব দিয়ে। লণ্ডনত মুখ্য কাৰ্যালয় থকা এই কাকতখৰ মালিকীস্বত্ব বৰ্তমান জাপানী হ’ল্ডিং কোম্পানী 'নিক্কি ইনক' (Nikkei, Inc.)-ৰ অধীনত আছে, আৰু ব্ৰিটেইন, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ তথা সমগ্ৰ ইউৰোপ মহাদেশ জুৰি ইয়াৰ প্ৰধান সম্পাদকীয় কাৰ্যালয়সমূহ অৱস্থিত। ১৯৫৭ চনৰ পৰা ইয়াৰ গৰাকী হৈ থকা 'পিয়েৰচন পিএলচি' নামৰ প্ৰতিষ্ঠানটোৱে ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত এই প্ৰকাশনখন নিক্কি কোম্পানক ৮৪৪ নিযুত পাউণ্ড (১.৩২ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ) বিনিময়ত বিক্ৰী কৰে। ২০১৯ চনত কাকতখনে ১০ লাখ (১ মিলিয়ন) পেইড চাপ্সক্ৰিপচন লাভ কৰাৰ কথা প্ৰতিবেদনত প্ৰকাশ কৰিছিল, যাৰ তিনি-চতুৰ্থাংশই আছিল ডিজিটেল চাপ্সক্ৰিপচন।<ref>{{cite web|title=FT tops one million paying readers|url=https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/ft-tops-one-million-paying-readers/|website=Financial Times|date=April 2019|language=en-GB|access-date=19 April 2019|archive-date=19 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419171825/https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/ft-tops-one-million-paying-readers/|url-status=live}}</ref><ref name="Guardian20190419">{{cite news|last=Greenslade|first=Roy|author-link=Roy Greenslade|date=14 April 2019|title=Financial Times thrives by focusing on subscriptions|language=en-GB|work=[[The Guardian]]|url=https://www.theguardian.com/media/commentisfree/2019/apr/14/financial-times-thrives-by-focusing-on-subscriptions|access-date=19 April 2019|issn=0261-3077|archive-date=19 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419171820/https://www.theguardian.com/media/commentisfree/2019/apr/14/financial-times-thrives-by-focusing-on-subscriptions|url-status=live}}</ref> আনহাতে ২০২৩ চনৰ এক প্ৰতিবেদন অনুসৰি, ইয়াৰ গ্ৰাহকৰ সংখ্যা ১৩ লাখলৈ বৃদ্ধি পায়, যাৰ ভিতৰত ১২ লাখেই আছিল ডিজিটেল গ্ৰাহক।<ref>{{Cite web |last=Guaglione |first=Sara |date=28 September 2023 |title=Financial Times targets U.S. and global readers with subscription app products |url=https://digiday.com/media/financial-times-targets-u-s-and-global-readers-with-subscription-app-products/ |access-date=16 March 2024 |website=Digiday |language=en-US |archive-date=16 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240316081517/https://digiday.com/media/financial-times-targets-u-s-and-global-readers-with-subscription-app-products/ |url-status=live }}</ref> সাধাৰণ বা সৰ্বসাধাৰণ সমাজৰ বাতৰি পৰিৱেশন কৰাতকৈ বিত্তীয় সাংবাদিকতা আৰু অৰ্থনৈতিক বিশ্লেষণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়াতোৱেই এই কাকতৰ প্ৰাথমিক বৈশিষ্ট্য। ইয়াৰ উপৰি, এই কাকতখনে এটা বাৰ্ষিক গ্ৰন্থ বঁটা স্পনছৰ কৰে আৰু নিয়মীয়াকৈ "পাৰ্চন অৱ দ্য ইয়েৰ" বিশেষ ফিচাৰ প্ৰকাশ কৰে। এই বাতৰি কাকতখন ১৮৮৮ চনৰ জানুৱাৰী মাহত প্ৰথমবাৰৰ বাবে 'লণ্ডন ফিনান্সিয়েল গাইড' (London Financial Guide) নামেৰে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল আৰু ঠিক এমাহৰ পিছত ইয়াক 'ফিনান্সিয়েল টাইমছ' নামেৰে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়। জেমেছ শ্বেৰিদান (James Sheridan), তেওঁৰ ভাতৃ আৰু হোৰেচিঅ’ বটমলীয়ে (Horatio Bottomley) সেই সময়ৰ প্ৰতিদ্বন্দী কাকত 'ফিনান্সিয়েল নিউজ' (Financial News)-ৰ বিপৰীতে মহানগৰ লণ্ডনৰ ব্যৱসায়িক খবৰবোৰ প্ৰকাশ কৰাৰ উদ্দেশ্যে ইয়াক লণ্ডনত সৰ্বপ্ৰথম প্ৰচাৰ কৰিছিল। এই দুয়োখন কাকতৰ মাজত আধা শতিকাতকৈও অধিক সময় ধৰি চলি থকা তীব্ৰ প্ৰতিযোগিতাৰ পৰিণতিত অৱশেষত ১৯৪৫ চনত ব্ৰেণ্ডন ব্ৰেকেনৰ (Brendan Bracken) নেতৃত্বত দুয়োখন কাকত একত্ৰিত (merge) হয়। এই একত্ৰীকৰণে ইয়াক সমগ্ৰ বিশ্বৰ ভিতৰতে অন্যতম বৃহৎ ব্যৱসায়িক বাতৰি কাকত হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে। ১৯ শতিকাৰ শেষৰ পৰা ২০ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে হোৱা বিশ্বায়নে (Globalisation) 'এফটি'-ৰ সম্পাদকীয় পৰিসৰ সম্প্ৰসাৰণত যথেষ্ট সহায় কৰে। ইয়াৰ ফলত কাকতখনে নিজৰ সৈতে মতামত স্তম্ভ (opinion columns), বিশেষ প্ৰতিবেদন, ৰাজনৈতিক ব্যংগচিত্ৰ (political cartoons), পাঠকৰ চিঠি (readers' letters), গ্ৰন্থ পৰ্যালোচনা, প্ৰযুক্তি বিষয়ক প্ৰবন্ধ আৰু গোলকীয় ৰাজনীতিৰ বিশেষ ফিচাৰসমূহ সংযোজিত কৰে। এই বাতৰি কাকতখন সাধাৰণতে ইয়াৰ পাতল-কমলা বা মঙহালুৱা গুলপীয়া (salmon) ৰঙৰ কাগজৰ (newsprint) বাবে বিশেষভাৱে পৰিচিত। ইয়াৰ মূল সংস্কৰণৰ সৈতে লাইফষ্টাইল মেগাজিন ('এফটি মেগাজিন'), সপ্তাহান্তৰ সংস্কৰণ ('এফটি উইকেণ্ড') আৰু আন কিছুমান উদ্যোগ-ভিত্তিক প্ৰকাশন অতিৰিক্ত ক্ৰোড়পত্ৰ হিচাপে যোগান ধৰা হয়। 'ফিনান্সিয়েল টাইমছ' (Financial Times)-ৰ সম্পাদকীয় স্থিতি মূলতঃ অৰ্থনৈতিক উদাৰতাবাদ (economic liberalism), বিশেষকৈ মুক্ত বাণিজ্য (free trade) আৰু মুক্ত বজাৰৰ (free markets) সমৰ্থনৰ ওপৰত কেন্দ্ৰীকৃত। ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠা কালৰে পৰা ই উদাৰ গণতন্ত্ৰক (liberal democracy) সমৰ্থন কৰি আহিছে আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চৰকাৰসমূহৰ পৰম্পৰাগত উদাৰ ৰাজনীতি তথা নীতিসমূহৰ সপক্ষে মত প্ৰকাশ কৰিছে; ইয়াৰ সংবাদ কক্ষ (newsroom) ইয়াৰ সম্পাদকীয় ব’ৰ্ডৰ পৰা সম্পূৰ্ণ স্বতন্ত্ৰ, আৰু ইয়াক এখন 'নথিভুক্ত বাতৰি কাকত' (newspaper of record) হিচাপে গণ্য কৰা হয়। অৰ্থনৈতিক পৰ্যালোচনাৰ এক দীঘলীয়া ইতিহাস থকাৰ বাবে 'এফটি' (FT)-য়ে বিভিন্ন ধৰণৰ বিত্তীয় সূচকাংক প্ৰকাশ কৰে, যাৰ ভিতৰত প্ৰধান হৈছে 'এফটিএছই অল-শ্বেয়াৰ ইনডেক্স' (FTSE All-Share Index)। ২০ শতিকাৰ শেষৰ ফালৰ পৰা, কাকতখনৰ গভীৰ আৰু বিস্তৃত সংবাদ পৰিৱেশনে ইয়াক এক উচ্চ-শিক্ষিত, বগা- kolaৰ বিশিষ্ট কৰ্মচাৰী (white-collar) আৰু বিত্তীয়ভাৱে সজাগ পাঠক সমাজৰ সৈতে জড়িত কৰি তুলিছে। এই প্ৰৱণতাৰ বাবেই পৰম্পৰাগতভাৱে 'এফটি'-ক এক মধ্যপন্থী (centrist) বা মধ্য-দক্ষিণপন্থী (centre-right) উদাৰ, নব্য-উদাৰ (neo-liberal) আৰু ৰক্ষণশীল-উদাৰ (conservative-liberal) বাতৰি কাকত হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ মুখ্য কাৰ্যালয় চহৰখনৰ বিত্তীয় কেন্দ্ৰৰ সমীপৱৰ্তী ১ ফ্ৰাইডে’ ষ্ট্ৰীটত অৱস্থিত 'ব্ৰেকেন হাউচ' (Bracken House, London)-ত। ইয়াতেই কাকতখনৰ প্ৰকাশন ভৱন, কৰ্পোৰেট কেন্দ্ৰ আৰু প্ৰধান সম্পাদকীয় কাৰ্যালয় পৰিচালিত হৈ আছে। ১৯৯৭ চনত 'এফটি' (FT)-য়ে নিউয়ৰ্ক, চিকাগো, লছ এঞ্জেলছ, ছান ফ্ৰান্সিস্কো, ডালাছ, আটলাণ্টা, অৰলেণ্ডো আৰু ৱাশ্বিংটন ডি.চি.ত ছপা হোৱা এক আমেৰিকা সংস্কৰণ (US edition) মুকলি কৰে, যদিও নিউয়ৰ্ক চহৰৰ বাহিৰত এই বাতৰি কাকত পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৮৫ চনতহে ছপা হৈছিল। ১৯৯৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ব্ৰিটেইনৰ ভিতৰত হোৱা বিক্ৰীতকৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত অধিক কপি বিক্ৰী হোৱা ব্ৰিটেইন-ভিত্তিক প্ৰথমখন বাতৰি কাকত হিচাপে পৰিগণিত হয় এফটি। ২০০০ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছে হামবুৰ্গত অৱস্থিত এক সংবাদ আৰু সম্পাদকীয় দলৰ সৈতে জাৰ্মান ভাষাৰ সংস্কৰণ 'ফিনান্সিয়েল টাইমছ ডয়চলবণ্ড' (Financial Times Deutschland) প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ২০০৩ চনত ইয়াৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰচাৰ সংখ্যা আছিল ৯০,০০০ কপি। ই আছিল মূলত জাৰ্মান প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠান 'গ্ৰুনাৰ + যাৰ' (Gruner + Jahr)-ৰ সৈতে এক যুটীয়া উদ্যোগ। ২০০৮ চনৰ জানুৱাৰী মাহত এফটিয়ে ইয়াৰ ৫০% অংশীদাৰিত্ব জাৰ্মান অংশীদাৰ কোম্পানীটোক বিক্ৰী কৰি দিয়ে। অৱশ্যে 'এফটি ডয়চলবণ্ড'-এ কেতিয়াও লাভ অৰ্জন কৰিব নোৱাৰিলে আৰু ই ১২ বছৰত প্ৰায় ২৫০ নিযুত ইউৰো (€250 million) লোকচানৰ সন্মুখীন হোৱা বুলি কোৱা হয়। পৰিণতস্বৰূপে ২০১২ চনৰ ৭ ডিচেম্বৰত ই সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ হৈ যায়। ফিনান্সিয়েল টাইমছে ২০০২ চনৰ ৪ ফেব্ৰুৱাৰীত ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট উদ্যোগৰ বাবে এখন নতুন সাপ্তাহিক ক্ৰোড়পত্ৰ আৰম্ভ কৰে। 'এফটি ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট' (FTfm) নামৰ এই টেবুলইড (tabloid) ক্ৰোড়পত্ৰখন তেতিয়াৰ পৰা বৰ্তমানলৈকে প্ৰতি সোমবাৰে কাকতৰ সৈতে বিতৰণ কৰা হয়। 'FTfm' হ’ল সমগ্ৰ বিশ্বৰ ভিতৰতে সৰ্বাধিক প্ৰচাৰিত ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট সংবাদ পত্ৰিকা। ইয়াৰ উপৰি, ২০০৫ চনৰ পৰা এফটিয়ে বাৰ্ষিক 'ফিনান্সিয়েল টাইমছ বিজনেছ বুক অৱ দ্য ইয়েৰ এৱাৰ্ড' (Financial Times Business Book of the Year Award) স্পনছৰ কৰি আহিছে। === "নতুন ৰূপত" এফটি ("Refreshed" FT) === ২০০৭ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত, এফটিয়ে বাতৰি কাকতখনৰ এক নতুন তথা পৰিষ্কাৰ সংস্কৰণ উন্মোচন কৰে আৰু এটা নতুন স্লোগান বা নীতিবাক্য প্ৰৱৰ্তন কৰে— "উই লাইভ ইন ফিনান্সিয়েল টাইমছ" (We Live in Financial Times)। ২০০৭ চনত এফটিয়ে সৰ্বপ্ৰথম এক মিটাৰ্ড পেৱাল (metered paywall) ব্যৱস্থাৰ আৰম্ভণি কৰে, যাৰ জৰিয়তে ইয়াৰ ৱেবছাইটৰ দৰ্শকে ধন পৰিশোধ কৰাৰ পূৰ্বে যিকোনো এটা মাহত এক সীমিত সংখ্যক প্ৰবন্ধ বিনামূলীয়াকৈ পঢ়িব পাৰিছিল। ইয়াৰ চাৰি বছৰ পিছত এফটিয়ে ইয়াৰ 'HTML5' ম’বাইল ইণ্টাৰনেট এপ্‌ মুকলি কৰে। বৰ্তমান স্মাৰ্টফোন আৰু টেবলেটে 'FT.com'-লৈ ১৯% ট্ৰেফিক আৰু ১২% চাপ্সক্ৰিপচন কঢ়িয়াই আনে। ২০১২ চনত, ডিজিটেল গ্ৰাহকৰ সংখ্যাই প্ৰথমবাৰৰ বাবে ছপা বাতৰি কাকতৰ প্ৰচাৰ সংখ্যাক অতিক্ৰম কৰে আৰু এফটিয়ে বিজ্ঞাপনতকৈ চাপ্সক্ৰিপচন বা গ্ৰাহক মাচুলৰ পৰাই নিজৰ প্ৰায় আধা উপাৰ্জন লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। ২০১০ চনৰ পৰা এফটি 'ব্লুমবাৰ্গ টাৰ্মিনেল' (Bloomberg Terminal) আৰু ২০১৩ চনৰ পৰা 'ৱাইজাৰ্ছ' (Wisers) প্লেটফৰ্মত উপলব্ধ হৈ আহিছে। ২০১৫ চনৰ পৰা, ৱেবছাইটত মিটাৰ্ড পেৱালৰ পৰিৱৰ্তে দৰ্শকে এমাহৰ বাবে সীমিত বিনামূলীয়াকৈ আনলিমিটেড প্ৰৱেশৰ সুযোগ লাভ কৰিছিল, যাৰ পিছত তেওঁলোকে চাপ্সক্ৰিপচন লোৱাটো প্ৰয়োজনীয় আছিল। ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত পিয়েৰচনে ফিনান্সিয়েল টাইমছ গ্ৰুপক ৮৪৪ নিযুত পাউণ্ড (১.৩২ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ) বিনিময়ত জাপানী মিডিয়া গোট 'নিক্কি ইনক' (Nikkei, Inc.)-ৰ ওচৰত বিক্ৰী কৰে। ২০১৬ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছে ব্ৰডকাষ্ট, ভিডিঅ’, ডিজিটেল, চচিয়েল মিডিয়া আৰু ইভেণ্টকে ধৰি বিভিন্ন মাধ্যমত উন্নত মানদণ্ডৰ ব্ৰেণ্ডেড সমল (branded content) প্ৰস্তুত কৰা লণ্ডনৰ এক সংবাদ মাধ্যম প্ৰতিষ্ঠান 'আলফা গ্ৰীড' (Alpha Grid)-ৰ সৰ্বাধিক অংশীদাৰিত্ব (controlling stake) ক্ৰয় কৰে। ২০১৮ চনত এফটিয়ে বহুজাতিক কৰ্পোৰেট আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক গ্ৰাহকসকলক ৰিচাৰ্চ সেৱা আগবঢ়োৱা 'লংগিটিউড' (Longitude) নামৰ প্ৰতিষ্ঠানটোৰ সৰ্বাধিক অংশীদাৰিত্ব অধিগ্ৰহণ কৰে। ২০২২ চনৰ জানুৱাৰী মাহত এফটিয়ে লংগিটিউডৰ সহ-প্ৰতিষ্ঠাপকসকলৰ পৰা অৱশিষ্ট অংশখিনিও ক্ৰয় কৰি ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ অধিগ্ৰহণ প্ৰক্ৰিয়া সম্পূৰ্ণ কৰে। এই বিনিয়োগে 'এফটি লাইভ' (FT Live)-ৰ জৰিয়তে সন্মিলন আৰু ইভেণ্ট পৰিচালনাসহ ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ কেইবাটাও ব্যৱসায়িক ক্ষেত্ৰৰ সাম্প্ৰতিক বিকাশ তথা বাণিজ্যিক সেৱাসমূহক অধিক সলক আৰু সক্ৰিয় কৰি তুলিছে। ২০২০ চনত, 'দ্য ইণ্ডিপেণ্ডেন্ট' (The Independent) আৰু 'ইভনিং ষ্টেণ্ডাৰ্ড' (Evening Standard)-কে ধৰি অন্যান্য সংবাদ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ জুম (Zoom) কল হেক কৰি চোৰাংকৈ শুনাৰ বাবে ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ প্ৰতিবেদক মাৰ্ক ডি ষ্টিফানোৱে (Mark Di Stefano) পদত্যাগ কৰে। একেটা বৰ্ষতে, ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ এজন প্ৰতিবেদকৰ এটা মতামত স্তম্ভ (opinion piece) প্ৰত্যাহাৰ কৰাক লৈ এক বিতৰ্কৰ সৃষ্টি হয়, যিয়ে বাহ্যিক ৰাজনৈতিক চাপৰ পৰা কাকতখৰ সম্পাদকীয় স্বতন্ত্ৰতাৰ ওপৰত প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰিছিল। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ ব্ৰাছেলছৰ সংবাদদাতা মেহৰীন খানে ফ্ৰান্সৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ইমানুৱেল মেক্ৰনৰ (Emmanuel Macron) ফ্ৰান্সত থকা মুছলিম সংখ্যালঘুসকলৰ প্ৰতি থকা নীতিৰ সমালোচনা কৰি লিখা এটা মতামত স্তম্ভ বাতৰি কাকতৰ সম্পাদকে প্ৰত্যাহাৰ কৰাৰ পিছতেই এই বিতৰ্কৰ সূত্ৰপাত হৈছিল। প্ৰবন্ধটো প্ৰকাশ পোৱাৰ দিনাই ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ ৱেবছাইটৰ পৰা আঁতৰাই দিয়া হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাষ্ট্ৰপতি মেক্ৰনে ফিনান্সিয়েল টাইমছত এখন চিঠি প্ৰকাশ কৰি মূল মতামত স্তম্ভটোৰ যুক্তিৰ প্ৰত্যুত্তৰ দিছিল, যদিও সেই সময়ত মূল প্ৰবন্ধটো ৱেবছাইটত উপলব্ধ নাছিল। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ সম্পাদিকা ৰৌলা খালাফে (Roula Khalaf), যিয়ে প্ৰবন্ধটো আঁতৰাই দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল, স্বীকাৰ কৰে যে প্ৰবন্ধটো সন্দৰ্ভত 'এলিচি পেলেচ' (Élysée Palace—ফ্ৰান্সৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ কাৰ্যালয়)-এ তেওঁৰ সৈতে যোগাযোগ কৰিছিল। অৱশ্যে তেওঁ নিজৰ সিদ্ধান্তক সমৰ্থন কৰি কয় যে মেহৰীন খানৰ মূল প্ৰবন্ধটোত কেইবাটাও তথ্যগত ভুল (factual errors) থকাৰ বাবেই ইয়াক আঁতৰোৱা হৈছিল। === ৱায়াৰকাৰ্ড কেলেংকাৰীৰ তথ্য ফাদিল (Wirecard exposé) === ২০১৯ চনৰ জানুৱাৰী মাহত, ফিনান্সিয়েল টাইমছে জাৰ্মান পেমেণ্ট গ্ৰুপ 'ৱায়াৰকাৰ্ড' (Wirecard)-ৰ জালিয়াতিৰ সন্দেহৰ বিতং বিৱৰণ দি ধাৰাবাহিকভাৱে কেইবাটাও অনুসন্ধানমূলক প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। যেতিয়া ৱায়াৰকাৰ্ডৰ শ্বেয়াৰৰ মূল্য হ্ৰাস পালে, জাৰ্মান সংবাদ মাধ্যমে সন্দেহ প্ৰকাশ কৰিলে যে এক জাৰ্মান কৰ্পোৰেটৰ ওপৰত হোৱা এই আক্ৰমণৰ আঁৰত বজাৰৰ হেতালি (market manipulation) জড়িত আছিল। তেওঁলোকে ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ এই ধাৰাবাহিকখনৰ প্ৰধান লেখক ডেন মেক্ৰামৰ (Dan McCrum) ওপৰত বিশেষভাৱে গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত মিউনিখৰ চৰকাৰী অধিবক্তাৰ কাৰ্যালয়ে এক তদন্ত আৰম্ভ কৰে। এজন বিনিয়োগকাৰীৰ আনুষ্ঠানিক অভিযোগৰ পিছত, ৱায়াৰকাৰ্ড আৰু জাৰ্মান বিত্তীয় নিয়ন্ত্ৰক প্ৰাধিকৰণ 'বাফিন' (BaFin)-ৰ অনুৰোধত দায়িত্বপ্ৰাপ্ত ৰাজ্যিক অধিবক্তাই ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ কেইবাজনো সাংবাদিকৰ বিৰুদ্ধে তদন্ত ঘোষণা কৰে। ১৮ মাহৰ তদন্ত আৰু এক বাহ্যিক অডিটৰ পিছত, ২০২০ চনৰ ২২ জুনত ৱায়াৰকাৰ্ডে ঘোষণা কৰে যে ইয়াৰ একাউণ্টত থকা ১.৯ বিলিয়ন ইউৰো মূল্যৰ নগদ ধনৰ হয়তো "কোনো অস্তিত্বই নাই"। ইয়াৰ পিছতেই কোম্পানীটোৱে দেউলীয়া (insolvency) হোৱাৰ আবেদন কৰে। এই কেলেংকাৰীৰ প্ৰতি দেখুওৱা সঁহাৰিৰ বাবে বাফিন (BaFin) নিজেই 'ইউৰোপীয় চিকিউৰিটিজ এণ্ড মাৰ্কেটছ অথৰিটি' (ESMA)-ৰ তদন্তৰ আওতালৈ আহে। === জীৱাশ্ম ইন্ধনৰ বিজ্ঞাপন (Fossil fuel advertising) === 'দ্য ইণ্টাৰচেপ্ট' (The Intercept), 'দ্য নেচন' (The Nation) আৰু 'ডীচমগ' (DeSmog)-ৰ এক যুটীয়া তদন্তত পোৱা গৈছে যে ফিনান্সিয়েল টাইমছ হ’ল জীৱাশ্ম ইন্ধন (fossil fuel) উদ্যোগৰ বিজ্ঞাপন প্ৰকাশ কৰা অন্যতম শীৰ্ষ সংবাদ মাধ্যম। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ যিসকল সাংবাদিকে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ (climate change) বিষয়ে বাতৰি পৰিৱেশন কৰে, তেওঁলোকে উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰিছে যে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ সৃষ্টি কৰা আৰু ইয়াৰ বিৰুদ্ধে লোৱা পদক্ষেপত বাধা প্ৰদান কৰা কোম্পানী তথা উদ্যোগসমূহৰ সৈতে থকা এই স্বাৰ্থৰ সংঘাতৰ (conflicts of interest) বাবে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ ওপৰত তেওঁলোকৰ প্ৰতিবেদনৰ বিশ্বাসযোগ্যতা হ্ৰাস পাব পাৰে আৰু পাঠকে জলবায়ু সংকটক গুৰুত্বহীন বুলি গণ্য কৰিব পাৰে। ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ ফাইনান্সিয়েল পাব্লিচিং ডিভিজন (পূৰ্বৰ এফটি বিজনেছ)-এ খুচুৰা, ব্যক্তিগত আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক বিত্তীয় দৰ্শকসকলৰ বাবে ছপা আৰু অনলাইন সমল যোগান ধৰে। ইয়াৰ প্ৰকাশন আৰু সেৱাসমূহৰ উদাহৰণসমূহ হ’ল: 'ইনভেষ্টৰ্ছ ক্ৰনিকল', এখন ব্যক্তিগত বিত্তীয় আলোচনী আৰু ৱেবছাইট; "এফটি মানি", এখন "এফটি উইকেণ্ড"-ৰ এটা সাপ্তাহিক ব্যক্তিগত বিত্তীয় ক্ৰোড়পত্ৰ; 'এফটি ৱেল্থ', যিখন বিশ্বৰ উচ্চ-নিট-মূল্যসম্পন্ন সম্প্ৰদায়ৰ বাবে এখন আলোচনী আৰু 'এফটিএফএম', এখন গোলকীয় ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট উদ্যোগৰ এটা সাপ্তাহিক পৰ্যালোচনা, 'মানি মেনেজমেণ্ট' আৰু 'এফটি এডভাইজাৰ'। ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠানিক অংশৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত আছে: 'দ্য বেংকাৰ' (The Banker), 'দিছ ইজ আফ্ৰিকা' (This Is Africa), 'এফডিআই মেগাজিন' (FDi magazine) তথা 'এফডিআই ইণ্টেলিজেন্স' (fDi Intelligence) আৰু 'প্ৰফেচনেল ৱেল্থ মেনেজমেণ্ট' (PWM)। বিত্তীয় প্ৰকাশনৰ এটা সুকীয়া শাখা 'মানি-মিডিয়া' (Money-Media)-ই বিশ্বজুৰি ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট পেচাদাৰীসকলৰ জন্য ডিজিটেল তথ্য সেৱা প্ৰদান কৰে, যাৰ ভিতৰত আছে: Ignites, Ignites Europe, Ignites Asia, FundFire আৰু BoardIQ। ফিনান্সিয়েল পাব্লিচিঙৰ ভিতৰত ইউৰোপীয় পেঞ্চন উদ্যোগৰ বাবে প্ৰকাশন ('পেনচন এক্সপাৰ্ট' আৰু 'ডয়চ পেনচন এণ্ড ইনভেষ্টমেণ্টনাচৰিচটেন') আৰু ইভেণ্ট ('ইনভেষ্টমেণ্ট এক্সপাৰ্ট') অন্তৰ্ভুক্ত আছে। এই গোটটোৱে 'মেণ্ডেটৱায়াৰ' (MandateWire) নামৰ এখন বিত্তীয় তথ্য পত্ৰিকাও প্ৰকাশ কৰে, যি উত্তৰ আমেৰিকা, ইউৰোপ আৰু এছিয়াৰ বিনিয়োগ পেচাদাৰীসকলক বিক্ৰী আৰু বজাৰ সম্পৰ্কীয় তথ্য যোগান ধৰে। এফটি নলেজ' (FT Knowledge) এখন সহযোগী প্ৰতিষ্ঠান যিয়ে শিক্ষামূলক সামগ্ৰী আৰু সেৱা আগবঢ়ায়। এফটি নলেজে ২০০০ চনৰ পৰা প্ৰতিটো শৰৎ আৰু বসন্তকালত "ইণ্ট্ৰডিউচিং দ্য চিটি" (Introducing the City) পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়াই আহিছে (যিটো বুধবাৰৰ নৈশ বক্তৃতা আৰু আলোচনা চক্ৰ, লগতে সপ্তাহান্তৰ ইভেণ্টৰ এটা শৃংখলা)। 'এফটি প্ৰেডিক্ট' (FT Predict) হ’ল ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ দ্বাৰা পৰিচালিত পূৰ্বানুমান কৰা অৰ্থনৈতিক পৰিঘটনাৰ এক সম্পাদকীয় সেৱা, য’ত ব্যৱহাৰকাৰীয়ে কাল্পনিক ফিনান্সিয়েল টাইমছ ডলাৰ (FT$) খৰচ কৰি ভৱিষ্যতৰ বিত্তীয়, ৰাজনৈতিক আৰু সংবাদভিত্তিক পৰিঘটনাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি চুক্তি ক্ৰয়-বিক্ৰয় কৰিব পাৰে। জেমছ চুৰোৱেৰ্কিৰ 'দ্য উইজডম অৱ ক্ৰাউডছ' (The Wisdom of Crowds) গ্ৰন্থখনত প্ৰদৰ্শিত ধাৰণাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি তৈয়াৰী এই প্ৰতিযোগিতাই মানুহক সাপ্তাহিক আৰু মাহেকীয়া বঁটাৰ বাবে প্ৰতিযোগিতাত অৱতীৰ্ণ হোৱাৰ লগতে অৰ্থনৈতিক পৰিঘটনাৰ পূৰ্বানুমান কৰি ভৱিষ্যতৰ ঘটনাৱলী নিৰীক্ষণ কৰাৰ সুযোগ দিয়ে। ফিনান্সিয়েল টাইমছে ব্যৱসায় সম্পৰ্কীয় খেল এটাও চলাইছিল যাৰ নাম আছিল "ইন দ্য পিংক" (In the Pink—যাৰ অৰ্থ হৈছে 'ভাল স্বাস্থ্যত থকা', ইয়াৰ লগতে এই নামটো বাতৰি কাকতখনৰ গুলপীয়া ৰং আৰু লোকচান হোৱা বুজোৱা 'ইন দ্য ৰেড' বাক্যাংশটোলৈও এটা ইংগিত)। ইয়াত প্ৰতিগৰাকী খেলুৱৈক এজন মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়াৰ (CEO) কাল্পনিক চৰিত্ৰত বহুওৱা হৈছিল আৰু খেলখন শেষ হোৱাৰ সময়ত সৰ্বাধিক লাভ অৰ্জন কৰাটোৱেই আছিল মূল লক্ষ্য। খেলখনৰ বিজয়ীয়ে (যিগৰাকী খেলুৱৈয়ে সৰ্বাধিক লাভ কৰে) ১০,০০০ পাউণ্ডৰ প্ৰকৃত ধনৰ বঁটা লাভ কৰাৰ নিয়ম আছিল। খেলখন ২০০৬ চনৰ ১ মে’ৰ পৰা ২৮ জুনলৈকে চলিছিল। ২০১৯ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছে ইউৰোপীয় ষ্টাৰ্টআপসমূহৰ বিষয়ে খবৰ যোগান ধৰা ডিজিটেল-অন্‌লি নিউজ ছাইট আৰু নিউজলেটাৰ 'চিফটেড' (Sifted)-ত বিনিয়োগ কৰাৰ কথা ঘোষণা কৰে। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ প্ৰাৰম্ভিক ২৫% অংশীদাৰিত্ব পৰৱৰ্তী সময়ত আনৰ পৰা হোৱা বিনিয়োগৰ বাবে ১৪% লৈ হ্ৰাস পায়। ইয়াৰ জৰিয়তে চিফটেডৰ সৈতে এক পৰিকল্পিত ৭ বছৰীয়া কৌশলগত সম্পৰ্কৰ সূচনা হয়। == সূচকাংকসমূহ (Indices) == ফিনান্সিয়েল টাইমছে কেইবাটাও বিত্তীয় বজাৰ সূচকাংক (financial market indices) সংগ্ৰহ আৰু প্ৰকাশ কৰে, যিবোৰে ইয়াৰ অন্তৰ্ভুক্ত অংশসমূহৰ পৰিৱৰ্তনশীল মূল্য প্ৰতিফলিত কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত আটাইতকৈ পুৰণি আছিল প্ৰাক্তন 'ফিনান্সিয়েল নিউজ ইনডেক্স' (Financial News Index), যাৰ আৰম্ভণি ১৯৩৫ চনৰ ১ জুলাইত 'ফিনান্সিয়েল নিউজ'-ৰ দ্বাৰা হৈছিল। এফটিয়েও অনুৰূপ এটা সূচকাংক প্ৰকাশ কৰিছিল; ১৯৪৭ চনৰ ১ জানুৱাৰীত ইয়াক ফিনান্সিয়েল নিউজ ইনডেক্সৰ দ্বাৰা প্ৰতিস্থাপন কৰা হয়—যাক পিছলৈ 'ফিনান্সিয়েল টাইমছ (এফটি) ইনডেক্স' [Financial Times (FT) Index] নামকৰণ কৰা হয়। এই সূচকাংকটো ঔদ্যোগিক শ্বেয়াৰৰ সূচকাংক হিচাপে আৰম্ভ হৈছিল আৰু প্ৰধানকৈ বিদেশী স্বাৰ্থ থকা কোম্পানীসমূহক ইয়াৰ পৰা বাদ দিয়া হৈছিল, যেনে এংলো-ইৰানিয়ান অইল কোম্পানী (পিছলৈ বিপি), ব্ৰিটিছ-আমেৰিকান টোবাকো, লিভাৰ ব্ৰাদাৰ্ছ (পিছলৈ ইউনিলিভাৰ) আৰু শ্বেল (Shell)। ইয়াৰ কেইবা দশকৰ পিছতহে তেল আৰু বিত্তীয় খণ্ডক ইয়াত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ১৯৬২ চনত এফটিএছই সূচকাংক শৃংখলাৰ প্ৰথমটো সূচকাংক 'এফটিএছই অল-শ্বেয়াৰ ইনডেক্স' (FTSE All-Share Index) সৃষ্টি কৰা হৈছিল, য’ত বজাৰ মূলধনৰ ভিত্তিত ব্ৰিটেইনৰ সৰ্ববৃহৎ ৫৯৪ টা কোম্পানী অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। 'F-T-S-E' আখৰ কেইটাই বুজাইছিল যে এফটিএছই আছিল ফিনান্সিয়েল টাইমছ (F-T) আৰু লণ্ডন ষ্টক এক্সচেঞ্জ (S-E)-ৰ এক যুটীয়া উদ্যোগ। ১৯৮৪ চনৰ ১৩ ফেব্ৰুৱাৰীত 'এফটিএছই ১০০' (FTSE 100) প্ৰৱৰ্তন কৰা হয়, যিয়ে লণ্ডন ষ্টক এক্সচেঞ্জৰ মূল্যৰ প্ৰায় ৮০ শতাংশ প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। ১৯৯৫ চনত এফটিএছই গ্ৰুপক এটা স্বতন্ত্ৰ কোম্পানী হিচাপে গঢ়ি তোলা হয়। ১৯৯৯ চনত নিউয়ৰ্ক চহৰত ইয়াৰ প্ৰথমটো বিদেশী কাৰ্যালয় খোলা হয়; ইয়াৰ পিছত ২০০০ চনৰ আৰম্ভণিতে পেৰিছ, ২০০১ চনত হংকং, ফ্ৰেংকফৰ্ট আৰু ছান ফ্ৰান্সিস্কো, ২০০২ চনত মেদ্ৰিদ আৰু ২০০৩ চনত টকিঅ’ত কাৰ্যালয় খোলা হয়। অন্যান্য সুপৰিচিত এফটিএছই সূচকাংকসমূহৰ ভিতৰত আছে শ্বেয়াৰ বজাৰৰ বাবে এফটিএছই ৩৫০ ইনডেক্স, এফটিএছই স্মলকেপ ইনডেক্স, এফটিএছই এআইএম ইউকে ৫০ ইনডেক্স আৰু এফটিএছই এআইএম ১০০ ইনডেক্সৰ লগতে এফটিএছই এআইএম অল-শ্বেয়াৰ ইনডেক্স, আৰু চৰকাৰী বণ্ডৰ বাবে এফটিএছই ইউকে গিল্ট ইনডাইচেচ। ২০২১ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছে 'উইলশ্বায়াৰ এছ’চিয়েটছ' (Wilshire Associates)-ৰ সৈতে মিলি শীৰ্ষ পাঁচটা ক্ৰিপ্টোকাৰেন্সীৰ সংমিশ্ৰণ সামৰি তিনিটা মাল্টি-এছেট সূচকাংক প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। == ব্যক্তি বা কৰ্মচাৰীসকল (People) == ২০০৬ চনৰ জুলাই মাহত, 'এফটি' (FT)-য়ে বাতৰি কাকতখনক 'FT.com'-ৰ সৈতে অধিক ঘনিষ্ঠভাৱে একত্ৰিত কৰাৰ বাবে এটা "নিউ নিউজৰুম" (New Newsroom) প্ৰকল্পৰ কথা ঘোষণা কৰে। একে সময়তে ই নিজৰ সম্পাদকীয় কৰ্মচাৰীৰ সংখ্যা ৫২৫ জনৰ পৰা ৪৭৫ জনলৈ হ্ৰাস কৰাৰ পৰিকল্পনাও ঘোষণা কৰিছিল। ২০০৬ চনৰ আগষ্ট মাহত ই ঘোষণা কৰে যে প্ৰয়োজনীয় সকলো কৰ্মচাৰী কৰ্তন স্বেচ্ছামূলক চাকৰি ত্যাগৰ (voluntary layoffs) জৰিয়তে সম্ভৱ হৈ উঠিছে। 'এফটি'-ৰ কেইবাগৰাকীও প্ৰাক্তন সাংবাদিকে পৰৱৰ্তী সময়ত সাংবাদিকতা, ৰাজনীতি আৰু ব্যৱসায় খণ্ডৰ অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ তথা উচ্চ পৰ্যায়ৰ পদবীত অধিষ্ঠিত হৈছে। পূৰ্বতে এই কাকতখনৰ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ পৰিচালন সম্পাদক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ৰবাৰ্ট থমছন (Robert Thomson) পৰৱৰ্তী সময়ত 'দ্য টাইমছ' (The Times)-ৰ সম্পাদক হৈছিল আৰু বৰ্তমান তেওঁ 'নিউজ কৰ্পোৰেচন' (News Corporation)-ৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO)। 'এফটি'-ৰ প্ৰাক্তন নিউয়ৰ্কৰ সংবাদদাতা আৰু সংবাদ সম্পাদক উইল লিউইচে (Will Lewis) 'দ্য ডেইলি টেলিগ্ৰাফ' (The Daily Telegraph) আৰু 'দ্য ৱাল ষ্ট্ৰীট জাৰ্নেল' (The Wall Street Journal) সম্পাদনা কৰিছিল। ডমিনিক লছন (Dominic Lawson) 'সপ্তাহান্তৰ টেলিগ্ৰাফ' (Sunday Telegraph)-ৰ সম্পাদক হৈছিল আৰু ২০০৫ চনত তেওঁক এই পদৰ পৰা অব্যাহতি দিয়া হয়। প্ৰাক্তন শিক্ষা বিষয়ৰ সংবাদদাতা এণ্ড্ৰিউ এডনিছ (Andrew Adonis) সেই সময়ৰ ব্ৰিটিছ প্ৰধানমন্ত্ৰী টনী ব্লেয়াৰৰ (Tony Blair) শিক্ষা বিষয়ক উপদেষ্টা হৈছিল আৰু ২০০৫ চনৰ নিৰ্বাচনৰ পিছত তেওঁক শিক্ষামন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়াৰ লগতে 'হাউচ অৱ লৰ্ডছ' (House of Lords)-ৰ এখন আসন প্ৰদান কৰা হৈছিল। এড বলছ (Ed Balls) ৰাজকোষৰ মুখ্য অৰ্থনৈতিক উপদেষ্টা হৈছিল আৰু বিত্তমন্ত্ৰী (chancellor of the exchequer) গৰ্ডন ব্ৰাউনৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে কাম কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত ২০০৫ চনত তেওঁ সংসদ সদস্য হিচাপে নিৰ্বাচিত হয় আৰু ২০০৭ চনৰ জুলাই মাহত শিশু, বিদ্যালয় আৰু পৰিয়াল বিষয়ক ৰাজ্যিক সচিব (Secretary of State for Children, Schools and Families) হিচাপে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে। প্ৰাক্তন প্ৰতিৰক্ষা সংবাদদাতা আৰু "লেক্স" (Lex) স্তম্ভলেখক বাৰ্নাৰ্ড গ্ৰে’ (Bernard Gray) 'টিএছএল এডুকেচন' (TSL Education)-ৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া হোৱাৰ পূৰ্বে 'চিএমপি' (CMP) নামৰ প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠানটোৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া আছিল। এই টিএছএল এডুকেচন হ’ল 'টাইমছ এডুকেচনেল চাপ্লিমেন্ট' (Times Educational Supplement)-ৰ প্ৰকাশক। এসময়ত 'এফটি'-ৰ নাইট এডিটৰ (Night Editor) হিচাপে কাম কৰা ডেভিদ জোনছ পিছলৈ আইটি (IT) শাখাৰ মুৰব্বী হৈছিল। ১৯৯০-ৰ দশকত বাতৰি কাকতখনৰ ছপা কাৰ্যত গৰম ধাতুৰ (hot metal) ব্যৱহাৰৰ পৰা ইলেক্ট্ৰনিক কম্প’জিচন আৰু তাৰ পিছত সম্পূৰ্ণ পৃষ্ঠাৰ পেজিনেচনলৈ (full-page pagination) ৰূপান্তৰিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ এজন গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যক্তি আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ 'ট্ৰিনিটি মিৰৰ গ্ৰুপ' (Trinity Mirror Group)-ৰ প্ৰযুক্তি বিভাগৰ মুৰব্বী হৈছিল। ছাৰ জিঅ’ফ্ৰী ওৱেন (Sir Geoffrey Owen) ১৯৮১ চনৰ পৰা ১৯৯০ চনলৈ 'ফিনান্সিয়েল টাইমছ'-ৰ সম্পাদক আছিল। তেওঁ ১৯৯১ চনত লণ্ডন স্কুল অৱ ইক’নমিক্স (LSE)-ৰ অধীনস্থ 'চেণ্টাৰ ফৰ ইক’নমিক পাৰফৰমেন্স' (CEP)-ত বিজনেছ পলিচিৰ সঞ্চালক হিচাপে যোগদান কৰে আৰু ১৯৯৭ চনত ইনষ্টিটিউট অৱ মেনেজমেণ্টৰ ছিনিয়ৰ ফেলো হিচাপে নিযুক্ত হয়। তেওঁ এতিয়াও তাত নিজৰ কাম চলাই আছে। 'এফটি'-ত থকা কাৰ্যকালত তেওঁ দ্ৰুত প্ৰযুক্তিগত পৰিৱৰ্তন আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত সমস্যাসমূহৰ মোকাবিলা কৰিবলগীয়া হৈছিল, উদাহৰণস্বৰূপে 'ৰেপিটিটিভ ষ্ট্ৰেইন ইনজুৰী' (repetitive strain injury - RSI), যাৰ ফলত ১৯৮০-ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে 'এফটি'-ৰ কেইবা ডজন সাংবাদিক, প্ৰতিবেদক আৰু কৰ্মচাৰী আক্ৰান্ত হৈছিল। == সম্পাদকসকল (Editors) == * ১৮৮৯: ডগলাছ মেকৰে’ (Douglas MacRae) * ১৮৯০: ডব্লিউ আৰ লছন (W. R. Lawson) * ১৮৯২: চিডনী মাৰে’ (Sydney Murray) * ১৮৯৬: এ ই মাৰে’ (A. E. Murray) * ১৯০৯: চি এইচ পামহাৰ (C. H. Palmer) * ১৯Mj৪: ডি এছ টি হান্টাৰ (D. S. T. Hunter) * ১৯৩৭: আৰ্চিবল্ড চিছম (Archibald Chisholm) * ১৯৪০: এলবাৰ্ট জৰ্জ কোল (Albert George Cole) * ১৯৪৫: হাৰগ্ৰীভছ পাৰ্কিনছন (Hargreaves Parkinson) * ১৯৪৯: ছাৰ গৰ্ডন নিউটন (Sir Gordon Newton) * ১৯৭৩: ফ্ৰেডী ফিছাৰ (Fredy Fisher) * ১৯৮১: জিঅ’ফ্ৰী ওৱেন (Geoffrey Owen) * ১৯৯১: ৰিচাৰ্ড লেম্বাৰ্ট (Richard Lambert) * ২০০১: এণ্ড্ৰিউ গভাৰ্ছ (Andrew Gowers) * ২০০৬: লিয়োনেল বাৰ্বাৰ (Lionel Barber) * ২০২০: ৰৌলা খালাফ (Roula Khalaf) ==লগতে চাওক== {{Portal|Journalism|London}} * [[Business journalism]] * [[Financial Times Business Book of the Year Award]] * [[Financial Times Person of the Year]] * [[List of newspapers in the United Kingdom]] * [[Periodical literature]] * [[TNW (website)]] ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Financial Times}} * {{Official website|https://www.ft.com}} ** [http://www.ft.com/magazine FT Magazine official website] {{Media in the United Kingdom|newsmag}} {{White House James S. Brady Press Briefing Room Seating Chart}} {{Authority control}} ==তথ্য সংগ্ৰহ==  {{Reflist}} ovrjw8qo8y8cpcck7v7yhju9k3gpj42 648480 648478 2026-10-30T06:19:02Z Poli Borah24 43763 648480 wikitext text/x-wiki '''ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ''' ({{Lang-en|Financial Times}}) হ’ল ব্ৰডশ্বীট আকৃতিৰ ছপা আৰু ডিজিটেল মাধ্যমত প্ৰকাশিত ব্ৰিটেইনৰ এখন দৈনিক বাতৰি কাকত, যিয়ে ব্যৱসায় আৰু অৰ্থনৈতিক সাম্প্ৰতিক পৰিক্ৰমাৰ ওপৰত বিশেষভাৱে গুৰুত্ব দিয়ে। লণ্ডনত মুখ্য কাৰ্যালয় থকা এই কাকতখৰ মালিকীস্বত্ব বৰ্তমান জাপানী হ’ল্ডিং কোম্পানী 'নিক্কি ইনক' (Nikkei, Inc.)-ৰ অধীনত আছে, আৰু ব্ৰিটেইন, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ তথা সমগ্ৰ ইউৰোপ মহাদেশ জুৰি ইয়াৰ প্ৰধান সম্পাদকীয় কাৰ্যালয়সমূহ অৱস্থিত। ১৯৫৭ চনৰ পৰা ইয়াৰ গৰাকী হৈ থকা 'পিয়েৰচন পিএলচি' নামৰ প্ৰতিষ্ঠানটোৱে ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত এই প্ৰকাশনখন নিক্কি কোম্পানক ৮৪৪ নিযুত পাউণ্ড (১.৩২ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ) বিনিময়ত বিক্ৰী কৰে। ২০১৯ চনত কাকতখনে ১০ লাখ (১ মিলিয়ন) পেইড চাপ্সক্ৰিপচন লাভ কৰাৰ কথা প্ৰতিবেদনত প্ৰকাশ কৰিছিল, যাৰ তিনি-চতুৰ্থাংশই আছিল ডিজিটেল চাপ্সক্ৰিপচন।<ref>{{cite web|title=FT tops one million paying readers|url=https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/ft-tops-one-million-paying-readers/|website=Financial Times|date=April 2019|language=en-GB|access-date=19 April 2019|archive-date=19 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419171825/https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/ft-tops-one-million-paying-readers/|url-status=live}}</ref><ref name="Guardian20190419">{{cite news|last=Greenslade|first=Roy|author-link=Roy Greenslade|date=14 April 2019|title=Financial Times thrives by focusing on subscriptions|language=en-GB|work=[[The Guardian]]|url=https://www.theguardian.com/media/commentisfree/2019/apr/14/financial-times-thrives-by-focusing-on-subscriptions|access-date=19 April 2019|issn=0261-3077|archive-date=19 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419171820/https://www.theguardian.com/media/commentisfree/2019/apr/14/financial-times-thrives-by-focusing-on-subscriptions|url-status=live}}</ref> আনহাতে ২০২৩ চনৰ এক প্ৰতিবেদন অনুসৰি, ইয়াৰ গ্ৰাহকৰ সংখ্যা ১৩ লাখলৈ বৃদ্ধি পায়, যাৰ ভিতৰত ১২ লাখেই আছিল ডিজিটেল গ্ৰাহক।<ref>{{Cite web |last=Guaglione |first=Sara |date=28 September 2023 |title=Financial Times targets U.S. and global readers with subscription app products |url=https://digiday.com/media/financial-times-targets-u-s-and-global-readers-with-subscription-app-products/ |access-date=16 March 2024 |website=Digiday |language=en-US |archive-date=16 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240316081517/https://digiday.com/media/financial-times-targets-u-s-and-global-readers-with-subscription-app-products/ |url-status=live }}</ref> সাধাৰণ বা সৰ্বসাধাৰণ সমাজৰ বাতৰি পৰিৱেশন কৰাতকৈ বিত্তীয় সাংবাদিকতা আৰু অৰ্থনৈতিক বিশ্লেষণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়াতোৱেই এই কাকতৰ প্ৰাথমিক বৈশিষ্ট্য। ইয়াৰ উপৰি, এই কাকতখনে এটা বাৰ্ষিক গ্ৰন্থ বঁটা স্পনছৰ কৰে আৰু নিয়মীয়াকৈ "পাৰ্চন অৱ দ্য ইয়েৰ" বিশেষ ফিচাৰ প্ৰকাশ কৰে। এই বাতৰি কাকতখন ১৮৮৮ চনৰ জানুৱাৰী মাহত প্ৰথমবাৰৰ বাবে 'লণ্ডন ফাইনেন্সিয়েল গাইড' নামেৰে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল আৰু ঠিক এমাহৰ পিছত ইয়াক 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ' নামেৰে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়। জেমেছ শ্বেৰিদান, তেওঁৰ ভাতৃ আৰু হোৰেচিঅ’ বটমলীয়ে সেই সময়ৰ প্ৰতিদ্বন্দী কাকত 'ফাইনেন্সিয়েল নিউজ'-ৰ বিপৰীতে মহানগৰ লণ্ডনৰ ব্যৱসায়িক খবৰবোৰ প্ৰকাশ কৰাৰ উদ্দেশ্যে ইয়াক লণ্ডনত সৰ্বপ্ৰথম প্ৰচাৰ কৰিছিল। এই দুয়োখন কাকতৰ মাজত আধা শতিকাতকৈও অধিক সময় ধৰি চলি থকা তীব্ৰ প্ৰতিযোগিতাৰ পৰিণতিত অৱশেষত ১৯৪৫ চনত ব্ৰেণ্ডন ব্ৰেকেনৰ নেতৃত্বত দুয়োখন কাকত একত্ৰিত হয়। এই একত্ৰীকৰণে ইয়াক সমগ্ৰ বিশ্বৰ ভিতৰতে অন্যতম বৃহৎ ব্যৱসায়িক বাতৰি কাকত হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে। ১৯ শতিকাৰ শেষৰ পৰা ২০ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে হোৱা বিশ্বায়নে 'এফটি'-ৰ সম্পাদকীয় পৰিসৰ সম্প্ৰসাৰণত যথেষ্ট সহায় কৰে। ইয়াৰ ফলত কাকতখনে নিজৰ সৈতে মতামত স্তম্ভ, বিশেষ প্ৰতিবেদন, ৰাজনৈতিক ব্যংগচিত্ৰ, পাঠকৰ চিঠি, গ্ৰন্থ পৰ্যালোচনা, প্ৰযুক্তি বিষয়ক প্ৰবন্ধ আৰু গোলকীয় ৰাজনীতিৰ বিশেষ ফিচাৰসমূহ সংযোজিত কৰে। এই বাতৰি কাকতখন সাধাৰণতে ইয়াৰ পাতল-কমলা বা মঙহালুৱা গুলপীয়া ৰঙৰ কাগজৰ বাবে বিশেষভাৱে পৰিচিত। ইয়াৰ মূল সংস্কৰণৰ সৈতে লাইফষ্টাইল মেগাজিন ('এফটি মেগাজিন'), সপ্তাহান্তৰ সংস্কৰণ ('এফটি উইকেণ্ড') আৰু আন কিছুমান উদ্যোগ-ভিত্তিক প্ৰকাশন অতিৰিক্ত ক্ৰোড়পত্ৰ হিচাপে যোগান ধৰা হয়। 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ'-ৰ সম্পাদকীয় স্থিতি মূলতঃ অৰ্থনৈতিক উদাৰতাবাদ, বিশেষকৈ মুক্ত বাণিজ্য আৰু মুক্ত বজাৰৰ সমৰ্থনৰ ওপৰত কেন্দ্ৰীকৃত। ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠা কালৰে পৰা ই উদাৰ গণতন্ত্ৰক সমৰ্থন কৰি আহিছে আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চৰকাৰসমূহৰ পৰম্পৰাগত উদাৰ ৰাজনীতি তথা নীতিসমূহৰ সপক্ষে মত প্ৰকাশ কৰিছে; ইয়াৰ সংবাদ কক্ষ ইয়াৰ সম্পাদকীয় ব’ৰ্ডৰ পৰা সম্পূৰ্ণ স্বতন্ত্ৰ, আৰু ইয়াক এখন 'নথিভুক্ত বাতৰি কাকত' হিচাপে গণ্য কৰা হয়। অৰ্থনৈতিক পৰ্যালোচনাৰ এক দীঘলীয়া ইতিহাস থকাৰ বাবে 'এফটি'-য়ে বিভিন্ন ধৰণৰ বিত্তীয় সূচকাংক প্ৰকাশ কৰে, যাৰ ভিতৰত প্ৰধান হৈছে 'এফটিএছই অল-শ্বেয়াৰ ইনডেক্স'। ২০ শতিকাৰ শেষৰ ফালৰ পৰা, কাকতখনৰ গভীৰ আৰু বিস্তৃত সংবাদ পৰিৱেশনে ইয়াক এক উচ্চ-শিক্ষিত, শ্বেত-কলাৰৰ বিশিষ্ট কৰ্মচাৰী আৰু বিত্তীয়ভাৱে সজাগ পাঠক সমাজৰ সৈতে জড়িত কৰি তুলিছে।<ref>{{cite news |last1=Plunkett |first1=John |last2=Martinson |first2=Jane |title=Financial Times sold to Japanese media group Nikkei for £844m |url=https://www.theguardian.com/media/2015/jul/23/financial-times-sale-pearson |newspaper=The Guardian |date=24 July 2015 |access-date=29 May 2020 |issn=0261-3077 |language=en-GB |archive-date=23 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200523174549/https://www.theguardian.com/media/2015/jul/23/financial-times-sale-pearson |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last=Kynaston |first=David |title=A Brief History of the Financial Times |url=https://www.gale.com/binaries/content/assets/gale-us-en/primary-sources/intl-gps/intl-gps-essays/full-ghn-contextual-essays/ghn_essay_ftha_kynaston1_website.pdf |publisher=Viking Adult |year=1988 |access-date=20 May 2020 |archive-date=18 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218030317/https://www.gale.com/binaries/content/assets/gale-us-en/primary-sources/intl-gps/intl-gps-essays/full-ghn-contextual-essays/ghn_essay_ftha_kynaston1_website.pdf |url-status=live }}</ref> এই প্ৰৱণতাৰ বাবেই পৰম্পৰাগতভাৱে 'এফটি'-ক এক মধ্যপন্থী (centrist) বা মধ্য-দক্ষিণপন্থী (centre-right) উদাৰ, নব্য-উদাৰ (neo-liberal) আৰু ৰক্ষণশীল-উদাৰ (conservative-liberal) বাতৰি কাকত হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ মুখ্য কাৰ্যালয় চহৰখনৰ বিত্তীয় কেন্দ্ৰৰ সমীপৱৰ্তী ১ ফ্ৰাইডে’ ষ্ট্ৰীটত অৱস্থিত 'ব্ৰেকেন হাউচ' (Bracken House, London)-ত। ইয়াতেই কাকতখনৰ প্ৰকাশন ভৱন, কৰ্পোৰেট কেন্দ্ৰ আৰু প্ৰধান সম্পাদকীয় কাৰ্যালয় পৰিচালিত হৈ আছে।<ref>{{cite book |editor-last=Rawlinson |editor-first=Francis |title=How Press Propaganda Paved the Way to Brexit |url=https://books.google.com/books?id=J2vLDwAAQBAJ&dq=%22The+Financial+Times%22+%22Centre%22+How+Press+Propaganda+Paved+the+Way+to+Brexit&pg=PA65 |publisher=[[Springer Nature]] |date=2020 |page=65 |isbn=978-3-030-27765-9}}</ref><ref>{{cite book |editor-last=Schaeffner |editor-first=Christina |title=Political Discourse, Media and Translation |url=https://books.google.com/books?id=6BIaBwAAQBAJ&dq=centre-right+liberal+FT&pg=PA35 |quote=With regard to political affiliation ''The Daily Telegraph'' is a right-wing paper, ''The Times'' centre-right, the ''Financial Times'' centre-right and liberal, and ''The Guardian'' centre-left. |date=2009 |page=35 |publisher=[[Cambridge Scholars Publishing]] |isbn=978-1-4438-1793-6}}</ref><ref>{{cite book|editor=Essvale Corporation Limited |title=Business Knowledge for IT in Retail Banking: A Complete Handbook for IT Professionals |url=https://books.google.com/books?id=lkkGaIr3DQkC&dq=centre-right+liberal+FT&pg=PA46 |quote=The Financial Times is normally seen as centre-right/liberal, although to the left of its principal competitor, The Wall Street Journal. It advocates free markets and is generally in favour of globalisation. |date=2007 |page=46 |publisher=Essvale Corporation Limited |isbn=978-0-9554124-2-4}}</ref><ref>{{cite book |last1=Morgan |first1=Kevin |last2=Marsden |first2=Terry |last3=Murdoch |first3=Jonathan |title=Worlds of Food: Place, Power, and Provenance in the Food Chain |url=https://books.google.com/books?id=LeM9CyPsnvAC&dq=%22liberal+Financial+Times%22&pg=PA41 |quote=The neo-liberal Financial Times was outraged by the Farm Bill's 'grotesque farm subsidies' and it accused Washington of having 'surrendered to protectionism', while the heads of the WTO, World Bank, and the IMF penned a joint protest ... |publisher=Oxford University Press |date=2006 |page=41 |isbn=978-0-19-155662-3}}</ref><ref name="cons">{{cite book |editor-last=Kirchhelle |editor-first=Claas |title=Pyrrhic Progress: The History of Antibiotics in Anglo-American Food Production |url=https://books.google.com/books?id=jT6-DwAAQBAJ&dq=%22liberal+Financial+Times%22&pg=PA1927 |quote=Enthusiastic reports subsequently appeared in the left-leaning Observer and the conservative-liberal Financial Times. |date=2020 |page=1927 |publisher=[[Rutgers University Press]] |isbn=978-0-8135-9149-0}}</ref> == History == [[File:Financial Times 1888 front page.jpg|thumb|The front page of the ''Financial Times'' on 13 February 1888|247x247px]] ১৯৯৭ চনত 'এফটি' (FT)-য়ে নিউয়ৰ্ক, চিকাগো, লছ এঞ্জেলছ, ছান ফ্ৰান্সিস্কো, ডালাছ, আটলাণ্টা, অৰলেণ্ডো আৰু ৱাশ্বিংটন ডি.চি.ত ছপা হোৱা এক আমেৰিকা সংস্কৰণ (US edition) মুকলি কৰে, যদিও নিউয়ৰ্ক চহৰৰ বাহিৰত এই বাতৰি কাকত পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৮৫ চনতহে ছপা হৈছিল। ১৯৯৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ব্ৰিটেইনৰ ভিতৰত হোৱা বিক্ৰীতকৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত অধিক কপি বিক্ৰী হোৱা ব্ৰিটেইন-ভিত্তিক প্ৰথমখন বাতৰি কাকত হিচাপে পৰিগণিত হয় এফটি। ২০০০ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছে হামবুৰ্গত অৱস্থিত এক সংবাদ আৰু সম্পাদকীয় দলৰ সৈতে জাৰ্মান ভাষাৰ সংস্কৰণ 'ফিনান্সিয়েল টাইমছ ডয়চলবণ্ড' (Financial Times Deutschland) প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ২০০৩ চনত ইয়াৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰচাৰ সংখ্যা আছিল ৯০,০০০ কপি। ই আছিল মূলত জাৰ্মান প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠান 'গ্ৰুনাৰ + যাৰ' (Gruner + Jahr)-ৰ সৈতে এক যুটীয়া উদ্যোগ। ২০০৮ চনৰ জানুৱাৰী মাহত এফটিয়ে ইয়াৰ ৫০% অংশীদাৰিত্ব জাৰ্মান অংশীদাৰ কোম্পানীটোক বিক্ৰী কৰি দিয়ে। অৱশ্যে 'এফটি ডয়চলবণ্ড'-এ কেতিয়াও লাভ অৰ্জন কৰিব নোৱাৰিলে আৰু ই ১২ বছৰত প্ৰায় ২৫০ নিযুত ইউৰো (€250 million) লোকচানৰ সন্মুখীন হোৱা বুলি কোৱা হয়। পৰিণতস্বৰূপে ২০১২ চনৰ ৭ ডিচেম্বৰত ই সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ হৈ যায়। ফিনান্সিয়েল টাইমছে ২০০২ চনৰ ৪ ফেব্ৰুৱাৰীত ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট উদ্যোগৰ বাবে এখন নতুন সাপ্তাহিক ক্ৰোড়পত্ৰ আৰম্ভ কৰে। 'এফটি ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট' (FTfm) নামৰ এই টেবুলইড (tabloid) ক্ৰোড়পত্ৰখন তেতিয়াৰ পৰা বৰ্তমানলৈকে প্ৰতি সোমবাৰে কাকতৰ সৈতে বিতৰণ কৰা হয়। 'FTfm' হ’ল সমগ্ৰ বিশ্বৰ ভিতৰতে সৰ্বাধিক প্ৰচাৰিত ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট সংবাদ পত্ৰিকা। ইয়াৰ উপৰি, ২০০৫ চনৰ পৰা এফটিয়ে বাৰ্ষিক 'ফিনান্সিয়েল টাইমছ বিজনেছ বুক অৱ দ্য ইয়েৰ এৱাৰ্ড' (Financial Times Business Book of the Year Award) স্পনছৰ কৰি আহিছে। === "নতুন ৰূপত" এফটি ("Refreshed" FT) === ২০০৭ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত, এফটিয়ে বাতৰি কাকতখনৰ এক নতুন তথা পৰিষ্কাৰ সংস্কৰণ উন্মোচন কৰে আৰু এটা নতুন স্লোগান বা নীতিবাক্য প্ৰৱৰ্তন কৰে— "উই লাইভ ইন ফিনান্সিয়েল টাইমছ" (We Live in Financial Times)। ২০০৭ চনত এফটিয়ে সৰ্বপ্ৰথম এক মিটাৰ্ড পেৱাল (metered paywall) ব্যৱস্থাৰ আৰম্ভণি কৰে, যাৰ জৰিয়তে ইয়াৰ ৱেবছাইটৰ দৰ্শকে ধন পৰিশোধ কৰাৰ পূৰ্বে যিকোনো এটা মাহত এক সীমিত সংখ্যক প্ৰবন্ধ বিনামূলীয়াকৈ পঢ়িব পাৰিছিল। ইয়াৰ চাৰি বছৰ পিছত এফটিয়ে ইয়াৰ 'HTML5' ম’বাইল ইণ্টাৰনেট এপ্‌ মুকলি কৰে। বৰ্তমান স্মাৰ্টফোন আৰু টেবলেটে 'FT.com'-লৈ ১৯% ট্ৰেফিক আৰু ১২% চাপ্সক্ৰিপচন কঢ়িয়াই আনে। ২০১২ চনত, ডিজিটেল গ্ৰাহকৰ সংখ্যাই প্ৰথমবাৰৰ বাবে ছপা বাতৰি কাকতৰ প্ৰচাৰ সংখ্যাক অতিক্ৰম কৰে আৰু এফটিয়ে বিজ্ঞাপনতকৈ চাপ্সক্ৰিপচন বা গ্ৰাহক মাচুলৰ পৰাই নিজৰ প্ৰায় আধা উপাৰ্জন লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। ২০১০ চনৰ পৰা এফটি 'ব্লুমবাৰ্গ টাৰ্মিনেল' (Bloomberg Terminal) আৰু ২০১৩ চনৰ পৰা 'ৱাইজাৰ্ছ' (Wisers) প্লেটফৰ্মত উপলব্ধ হৈ আহিছে। ২০১৫ চনৰ পৰা, ৱেবছাইটত মিটাৰ্ড পেৱালৰ পৰিৱৰ্তে দৰ্শকে এমাহৰ বাবে সীমিত বিনামূলীয়াকৈ আনলিমিটেড প্ৰৱেশৰ সুযোগ লাভ কৰিছিল, যাৰ পিছত তেওঁলোকে চাপ্সক্ৰিপচন লোৱাটো প্ৰয়োজনীয় আছিল। ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত পিয়েৰচনে ফিনান্সিয়েল টাইমছ গ্ৰুপক ৮৪৪ নিযুত পাউণ্ড (১.৩২ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ) বিনিময়ত জাপানী মিডিয়া গোট 'নিক্কি ইনক' (Nikkei, Inc.)-ৰ ওচৰত বিক্ৰী কৰে। ২০১৬ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছে ব্ৰডকাষ্ট, ভিডিঅ’, ডিজিটেল, চচিয়েল মিডিয়া আৰু ইভেণ্টকে ধৰি বিভিন্ন মাধ্যমত উন্নত মানদণ্ডৰ ব্ৰেণ্ডেড সমল (branded content) প্ৰস্তুত কৰা লণ্ডনৰ এক সংবাদ মাধ্যম প্ৰতিষ্ঠান 'আলফা গ্ৰীড' (Alpha Grid)-ৰ সৰ্বাধিক অংশীদাৰিত্ব (controlling stake) ক্ৰয় কৰে। ২০১৮ চনত এফটিয়ে বহুজাতিক কৰ্পোৰেট আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক গ্ৰাহকসকলক ৰিচাৰ্চ সেৱা আগবঢ়োৱা 'লংগিটিউড' (Longitude) নামৰ প্ৰতিষ্ঠানটোৰ সৰ্বাধিক অংশীদাৰিত্ব অধিগ্ৰহণ কৰে। ২০২২ চনৰ জানুৱাৰী মাহত এফটিয়ে লংগিটিউডৰ সহ-প্ৰতিষ্ঠাপকসকলৰ পৰা অৱশিষ্ট অংশখিনিও ক্ৰয় কৰি ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ অধিগ্ৰহণ প্ৰক্ৰিয়া সম্পূৰ্ণ কৰে। এই বিনিয়োগে 'এফটি লাইভ' (FT Live)-ৰ জৰিয়তে সন্মিলন আৰু ইভেণ্ট পৰিচালনাসহ ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ কেইবাটাও ব্যৱসায়িক ক্ষেত্ৰৰ সাম্প্ৰতিক বিকাশ তথা বাণিজ্যিক সেৱাসমূহক অধিক সলক আৰু সক্ৰিয় কৰি তুলিছে। ২০২০ চনত, 'দ্য ইণ্ডিপেণ্ডেন্ট' (The Independent) আৰু 'ইভনিং ষ্টেণ্ডাৰ্ড' (Evening Standard)-কে ধৰি অন্যান্য সংবাদ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ জুম (Zoom) কল হেক কৰি চোৰাংকৈ শুনাৰ বাবে ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ প্ৰতিবেদক মাৰ্ক ডি ষ্টিফানোৱে (Mark Di Stefano) পদত্যাগ কৰে। একেটা বৰ্ষতে, ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ এজন প্ৰতিবেদকৰ এটা মতামত স্তম্ভ (opinion piece) প্ৰত্যাহাৰ কৰাক লৈ এক বিতৰ্কৰ সৃষ্টি হয়, যিয়ে বাহ্যিক ৰাজনৈতিক চাপৰ পৰা কাকতখৰ সম্পাদকীয় স্বতন্ত্ৰতাৰ ওপৰত প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰিছিল। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ ব্ৰাছেলছৰ সংবাদদাতা মেহৰীন খানে ফ্ৰান্সৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ইমানুৱেল মেক্ৰনৰ (Emmanuel Macron) ফ্ৰান্সত থকা মুছলিম সংখ্যালঘুসকলৰ প্ৰতি থকা নীতিৰ সমালোচনা কৰি লিখা এটা মতামত স্তম্ভ বাতৰি কাকতৰ সম্পাদকে প্ৰত্যাহাৰ কৰাৰ পিছতেই এই বিতৰ্কৰ সূত্ৰপাত হৈছিল। প্ৰবন্ধটো প্ৰকাশ পোৱাৰ দিনাই ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ ৱেবছাইটৰ পৰা আঁতৰাই দিয়া হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাষ্ট্ৰপতি মেক্ৰনে ফিনান্সিয়েল টাইমছত এখন চিঠি প্ৰকাশ কৰি মূল মতামত স্তম্ভটোৰ যুক্তিৰ প্ৰত্যুত্তৰ দিছিল, যদিও সেই সময়ত মূল প্ৰবন্ধটো ৱেবছাইটত উপলব্ধ নাছিল। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ সম্পাদিকা ৰৌলা খালাফে (Roula Khalaf), যিয়ে প্ৰবন্ধটো আঁতৰাই দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল, স্বীকাৰ কৰে যে প্ৰবন্ধটো সন্দৰ্ভত 'এলিচি পেলেচ' (Élysée Palace—ফ্ৰান্সৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ কাৰ্যালয়)-এ তেওঁৰ সৈতে যোগাযোগ কৰিছিল। অৱশ্যে তেওঁ নিজৰ সিদ্ধান্তক সমৰ্থন কৰি কয় যে মেহৰীন খানৰ মূল প্ৰবন্ধটোত কেইবাটাও তথ্যগত ভুল (factual errors) থকাৰ বাবেই ইয়াক আঁতৰোৱা হৈছিল। === ৱায়াৰকাৰ্ড কেলেংকাৰীৰ তথ্য ফাদিল (Wirecard exposé) === ২০১৯ চনৰ জানুৱাৰী মাহত, ফিনান্সিয়েল টাইমছে জাৰ্মান পেমেণ্ট গ্ৰুপ 'ৱায়াৰকাৰ্ড' (Wirecard)-ৰ জালিয়াতিৰ সন্দেহৰ বিতং বিৱৰণ দি ধাৰাবাহিকভাৱে কেইবাটাও অনুসন্ধানমূলক প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। যেতিয়া ৱায়াৰকাৰ্ডৰ শ্বেয়াৰৰ মূল্য হ্ৰাস পালে, জাৰ্মান সংবাদ মাধ্যমে সন্দেহ প্ৰকাশ কৰিলে যে এক জাৰ্মান কৰ্পোৰেটৰ ওপৰত হোৱা এই আক্ৰমণৰ আঁৰত বজাৰৰ হেতালি (market manipulation) জড়িত আছিল। তেওঁলোকে ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ এই ধাৰাবাহিকখনৰ প্ৰধান লেখক ডেন মেক্ৰামৰ (Dan McCrum) ওপৰত বিশেষভাৱে গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত মিউনিখৰ চৰকাৰী অধিবক্তাৰ কাৰ্যালয়ে এক তদন্ত আৰম্ভ কৰে। এজন বিনিয়োগকাৰীৰ আনুষ্ঠানিক অভিযোগৰ পিছত, ৱায়াৰকাৰ্ড আৰু জাৰ্মান বিত্তীয় নিয়ন্ত্ৰক প্ৰাধিকৰণ 'বাফিন' (BaFin)-ৰ অনুৰোধত দায়িত্বপ্ৰাপ্ত ৰাজ্যিক অধিবক্তাই ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ কেইবাজনো সাংবাদিকৰ বিৰুদ্ধে তদন্ত ঘোষণা কৰে। ১৮ মাহৰ তদন্ত আৰু এক বাহ্যিক অডিটৰ পিছত, ২০২০ চনৰ ২২ জুনত ৱায়াৰকাৰ্ডে ঘোষণা কৰে যে ইয়াৰ একাউণ্টত থকা ১.৯ বিলিয়ন ইউৰো মূল্যৰ নগদ ধনৰ হয়তো "কোনো অস্তিত্বই নাই"। ইয়াৰ পিছতেই কোম্পানীটোৱে দেউলীয়া (insolvency) হোৱাৰ আবেদন কৰে। এই কেলেংকাৰীৰ প্ৰতি দেখুওৱা সঁহাৰিৰ বাবে বাফিন (BaFin) নিজেই 'ইউৰোপীয় চিকিউৰিটিজ এণ্ড মাৰ্কেটছ অথৰিটি' (ESMA)-ৰ তদন্তৰ আওতালৈ আহে। === জীৱাশ্ম ইন্ধনৰ বিজ্ঞাপন (Fossil fuel advertising) === 'দ্য ইণ্টাৰচেপ্ট' (The Intercept), 'দ্য নেচন' (The Nation) আৰু 'ডীচমগ' (DeSmog)-ৰ এক যুটীয়া তদন্তত পোৱা গৈছে যে ফিনান্সিয়েল টাইমছ হ’ল জীৱাশ্ম ইন্ধন (fossil fuel) উদ্যোগৰ বিজ্ঞাপন প্ৰকাশ কৰা অন্যতম শীৰ্ষ সংবাদ মাধ্যম। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ যিসকল সাংবাদিকে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ (climate change) বিষয়ে বাতৰি পৰিৱেশন কৰে, তেওঁলোকে উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰিছে যে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ সৃষ্টি কৰা আৰু ইয়াৰ বিৰুদ্ধে লোৱা পদক্ষেপত বাধা প্ৰদান কৰা কোম্পানী তথা উদ্যোগসমূহৰ সৈতে থকা এই স্বাৰ্থৰ সংঘাতৰ (conflicts of interest) বাবে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ ওপৰত তেওঁলোকৰ প্ৰতিবেদনৰ বিশ্বাসযোগ্যতা হ্ৰাস পাব পাৰে আৰু পাঠকে জলবায়ু সংকটক গুৰুত্বহীন বুলি গণ্য কৰিব পাৰে। ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ ফাইনান্সিয়েল পাব্লিচিং ডিভিজন (পূৰ্বৰ এফটি বিজনেছ)-এ খুচুৰা, ব্যক্তিগত আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক বিত্তীয় দৰ্শকসকলৰ বাবে ছপা আৰু অনলাইন সমল যোগান ধৰে। ইয়াৰ প্ৰকাশন আৰু সেৱাসমূহৰ উদাহৰণসমূহ হ’ল: 'ইনভেষ্টৰ্ছ ক্ৰনিকল', এখন ব্যক্তিগত বিত্তীয় আলোচনী আৰু ৱেবছাইট; "এফটি মানি", এখন "এফটি উইকেণ্ড"-ৰ এটা সাপ্তাহিক ব্যক্তিগত বিত্তীয় ক্ৰোড়পত্ৰ; 'এফটি ৱেল্থ', যিখন বিশ্বৰ উচ্চ-নিট-মূল্যসম্পন্ন সম্প্ৰদায়ৰ বাবে এখন আলোচনী আৰু 'এফটিএফএম', এখন গোলকীয় ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট উদ্যোগৰ এটা সাপ্তাহিক পৰ্যালোচনা, 'মানি মেনেজমেণ্ট' আৰু 'এফটি এডভাইজাৰ'। ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠানিক অংশৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত আছে: 'দ্য বেংকাৰ' (The Banker), 'দিছ ইজ আফ্ৰিকা' (This Is Africa), 'এফডিআই মেগাজিন' (FDi magazine) তথা 'এফডিআই ইণ্টেলিজেন্স' (fDi Intelligence) আৰু 'প্ৰফেচনেল ৱেল্থ মেনেজমেণ্ট' (PWM)। বিত্তীয় প্ৰকাশনৰ এটা সুকীয়া শাখা 'মানি-মিডিয়া' (Money-Media)-ই বিশ্বজুৰি ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট পেচাদাৰীসকলৰ জন্য ডিজিটেল তথ্য সেৱা প্ৰদান কৰে, যাৰ ভিতৰত আছে: Ignites, Ignites Europe, Ignites Asia, FundFire আৰু BoardIQ। ফিনান্সিয়েল পাব্লিচিঙৰ ভিতৰত ইউৰোপীয় পেঞ্চন উদ্যোগৰ বাবে প্ৰকাশন ('পেনচন এক্সপাৰ্ট' আৰু 'ডয়চ পেনচন এণ্ড ইনভেষ্টমেণ্টনাচৰিচটেন') আৰু ইভেণ্ট ('ইনভেষ্টমেণ্ট এক্সপাৰ্ট') অন্তৰ্ভুক্ত আছে। এই গোটটোৱে 'মেণ্ডেটৱায়াৰ' (MandateWire) নামৰ এখন বিত্তীয় তথ্য পত্ৰিকাও প্ৰকাশ কৰে, যি উত্তৰ আমেৰিকা, ইউৰোপ আৰু এছিয়াৰ বিনিয়োগ পেচাদাৰীসকলক বিক্ৰী আৰু বজাৰ সম্পৰ্কীয় তথ্য যোগান ধৰে। এফটি নলেজ' (FT Knowledge) এখন সহযোগী প্ৰতিষ্ঠান যিয়ে শিক্ষামূলক সামগ্ৰী আৰু সেৱা আগবঢ়ায়। এফটি নলেজে ২০০০ চনৰ পৰা প্ৰতিটো শৰৎ আৰু বসন্তকালত "ইণ্ট্ৰডিউচিং দ্য চিটি" (Introducing the City) পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়াই আহিছে (যিটো বুধবাৰৰ নৈশ বক্তৃতা আৰু আলোচনা চক্ৰ, লগতে সপ্তাহান্তৰ ইভেণ্টৰ এটা শৃংখলা)। 'এফটি প্ৰেডিক্ট' (FT Predict) হ’ল ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ দ্বাৰা পৰিচালিত পূৰ্বানুমান কৰা অৰ্থনৈতিক পৰিঘটনাৰ এক সম্পাদকীয় সেৱা, য’ত ব্যৱহাৰকাৰীয়ে কাল্পনিক ফিনান্সিয়েল টাইমছ ডলাৰ (FT$) খৰচ কৰি ভৱিষ্যতৰ বিত্তীয়, ৰাজনৈতিক আৰু সংবাদভিত্তিক পৰিঘটনাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি চুক্তি ক্ৰয়-বিক্ৰয় কৰিব পাৰে। জেমছ চুৰোৱেৰ্কিৰ 'দ্য উইজডম অৱ ক্ৰাউডছ' (The Wisdom of Crowds) গ্ৰন্থখনত প্ৰদৰ্শিত ধাৰণাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি তৈয়াৰী এই প্ৰতিযোগিতাই মানুহক সাপ্তাহিক আৰু মাহেকীয়া বঁটাৰ বাবে প্ৰতিযোগিতাত অৱতীৰ্ণ হোৱাৰ লগতে অৰ্থনৈতিক পৰিঘটনাৰ পূৰ্বানুমান কৰি ভৱিষ্যতৰ ঘটনাৱলী নিৰীক্ষণ কৰাৰ সুযোগ দিয়ে। ফিনান্সিয়েল টাইমছে ব্যৱসায় সম্পৰ্কীয় খেল এটাও চলাইছিল যাৰ নাম আছিল "ইন দ্য পিংক" (In the Pink—যাৰ অৰ্থ হৈছে 'ভাল স্বাস্থ্যত থকা', ইয়াৰ লগতে এই নামটো বাতৰি কাকতখনৰ গুলপীয়া ৰং আৰু লোকচান হোৱা বুজোৱা 'ইন দ্য ৰেড' বাক্যাংশটোলৈও এটা ইংগিত)। ইয়াত প্ৰতিগৰাকী খেলুৱৈক এজন মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়াৰ (CEO) কাল্পনিক চৰিত্ৰত বহুওৱা হৈছিল আৰু খেলখন শেষ হোৱাৰ সময়ত সৰ্বাধিক লাভ অৰ্জন কৰাটোৱেই আছিল মূল লক্ষ্য। খেলখনৰ বিজয়ীয়ে (যিগৰাকী খেলুৱৈয়ে সৰ্বাধিক লাভ কৰে) ১০,০০০ পাউণ্ডৰ প্ৰকৃত ধনৰ বঁটা লাভ কৰাৰ নিয়ম আছিল। খেলখন ২০০৬ চনৰ ১ মে’ৰ পৰা ২৮ জুনলৈকে চলিছিল। ২০১৯ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছে ইউৰোপীয় ষ্টাৰ্টআপসমূহৰ বিষয়ে খবৰ যোগান ধৰা ডিজিটেল-অন্‌লি নিউজ ছাইট আৰু নিউজলেটাৰ 'চিফটেড' (Sifted)-ত বিনিয়োগ কৰাৰ কথা ঘোষণা কৰে। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ প্ৰাৰম্ভিক ২৫% অংশীদাৰিত্ব পৰৱৰ্তী সময়ত আনৰ পৰা হোৱা বিনিয়োগৰ বাবে ১৪% লৈ হ্ৰাস পায়। ইয়াৰ জৰিয়তে চিফটেডৰ সৈতে এক পৰিকল্পিত ৭ বছৰীয়া কৌশলগত সম্পৰ্কৰ সূচনা হয়। == সূচকাংকসমূহ (Indices) == ফিনান্সিয়েল টাইমছে কেইবাটাও বিত্তীয় বজাৰ সূচকাংক (financial market indices) সংগ্ৰহ আৰু প্ৰকাশ কৰে, যিবোৰে ইয়াৰ অন্তৰ্ভুক্ত অংশসমূহৰ পৰিৱৰ্তনশীল মূল্য প্ৰতিফলিত কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত আটাইতকৈ পুৰণি আছিল প্ৰাক্তন 'ফিনান্সিয়েল নিউজ ইনডেক্স' (Financial News Index), যাৰ আৰম্ভণি ১৯৩৫ চনৰ ১ জুলাইত 'ফিনান্সিয়েল নিউজ'-ৰ দ্বাৰা হৈছিল। এফটিয়েও অনুৰূপ এটা সূচকাংক প্ৰকাশ কৰিছিল; ১৯৪৭ চনৰ ১ জানুৱাৰীত ইয়াক ফিনান্সিয়েল নিউজ ইনডেক্সৰ দ্বাৰা প্ৰতিস্থাপন কৰা হয়—যাক পিছলৈ 'ফিনান্সিয়েল টাইমছ (এফটি) ইনডেক্স' [Financial Times (FT) Index] নামকৰণ কৰা হয়। এই সূচকাংকটো ঔদ্যোগিক শ্বেয়াৰৰ সূচকাংক হিচাপে আৰম্ভ হৈছিল আৰু প্ৰধানকৈ বিদেশী স্বাৰ্থ থকা কোম্পানীসমূহক ইয়াৰ পৰা বাদ দিয়া হৈছিল, যেনে এংলো-ইৰানিয়ান অইল কোম্পানী (পিছলৈ বিপি), ব্ৰিটিছ-আমেৰিকান টোবাকো, লিভাৰ ব্ৰাদাৰ্ছ (পিছলৈ ইউনিলিভাৰ) আৰু শ্বেল (Shell)। ইয়াৰ কেইবা দশকৰ পিছতহে তেল আৰু বিত্তীয় খণ্ডক ইয়াত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ১৯৬২ চনত এফটিএছই সূচকাংক শৃংখলাৰ প্ৰথমটো সূচকাংক 'এফটিএছই অল-শ্বেয়াৰ ইনডেক্স' (FTSE All-Share Index) সৃষ্টি কৰা হৈছিল, য’ত বজাৰ মূলধনৰ ভিত্তিত ব্ৰিটেইনৰ সৰ্ববৃহৎ ৫৯৪ টা কোম্পানী অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। 'F-T-S-E' আখৰ কেইটাই বুজাইছিল যে এফটিএছই আছিল ফিনান্সিয়েল টাইমছ (F-T) আৰু লণ্ডন ষ্টক এক্সচেঞ্জ (S-E)-ৰ এক যুটীয়া উদ্যোগ। ১৯৮৪ চনৰ ১৩ ফেব্ৰুৱাৰীত 'এফটিএছই ১০০' (FTSE 100) প্ৰৱৰ্তন কৰা হয়, যিয়ে লণ্ডন ষ্টক এক্সচেঞ্জৰ মূল্যৰ প্ৰায় ৮০ শতাংশ প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। ১৯৯৫ চনত এফটিএছই গ্ৰুপক এটা স্বতন্ত্ৰ কোম্পানী হিচাপে গঢ়ি তোলা হয়। ১৯৯৯ চনত নিউয়ৰ্ক চহৰত ইয়াৰ প্ৰথমটো বিদেশী কাৰ্যালয় খোলা হয়; ইয়াৰ পিছত ২০০০ চনৰ আৰম্ভণিতে পেৰিছ, ২০০১ চনত হংকং, ফ্ৰেংকফৰ্ট আৰু ছান ফ্ৰান্সিস্কো, ২০০২ চনত মেদ্ৰিদ আৰু ২০০৩ চনত টকিঅ’ত কাৰ্যালয় খোলা হয়। অন্যান্য সুপৰিচিত এফটিএছই সূচকাংকসমূহৰ ভিতৰত আছে শ্বেয়াৰ বজাৰৰ বাবে এফটিএছই ৩৫০ ইনডেক্স, এফটিএছই স্মলকেপ ইনডেক্স, এফটিএছই এআইএম ইউকে ৫০ ইনডেক্স আৰু এফটিএছই এআইএম ১০০ ইনডেক্সৰ লগতে এফটিএছই এআইএম অল-শ্বেয়াৰ ইনডেক্স, আৰু চৰকাৰী বণ্ডৰ বাবে এফটিএছই ইউকে গিল্ট ইনডাইচেচ। ২০২১ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছে 'উইলশ্বায়াৰ এছ’চিয়েটছ' (Wilshire Associates)-ৰ সৈতে মিলি শীৰ্ষ পাঁচটা ক্ৰিপ্টোকাৰেন্সীৰ সংমিশ্ৰণ সামৰি তিনিটা মাল্টি-এছেট সূচকাংক প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। == ব্যক্তি বা কৰ্মচাৰীসকল (People) == ২০০৬ চনৰ জুলাই মাহত, 'এফটি' (FT)-য়ে বাতৰি কাকতখনক 'FT.com'-ৰ সৈতে অধিক ঘনিষ্ঠভাৱে একত্ৰিত কৰাৰ বাবে এটা "নিউ নিউজৰুম" (New Newsroom) প্ৰকল্পৰ কথা ঘোষণা কৰে। একে সময়তে ই নিজৰ সম্পাদকীয় কৰ্মচাৰীৰ সংখ্যা ৫২৫ জনৰ পৰা ৪৭৫ জনলৈ হ্ৰাস কৰাৰ পৰিকল্পনাও ঘোষণা কৰিছিল। ২০০৬ চনৰ আগষ্ট মাহত ই ঘোষণা কৰে যে প্ৰয়োজনীয় সকলো কৰ্মচাৰী কৰ্তন স্বেচ্ছামূলক চাকৰি ত্যাগৰ (voluntary layoffs) জৰিয়তে সম্ভৱ হৈ উঠিছে। 'এফটি'-ৰ কেইবাগৰাকীও প্ৰাক্তন সাংবাদিকে পৰৱৰ্তী সময়ত সাংবাদিকতা, ৰাজনীতি আৰু ব্যৱসায় খণ্ডৰ অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ তথা উচ্চ পৰ্যায়ৰ পদবীত অধিষ্ঠিত হৈছে। পূৰ্বতে এই কাকতখনৰ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ পৰিচালন সম্পাদক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ৰবাৰ্ট থমছন (Robert Thomson) পৰৱৰ্তী সময়ত 'দ্য টাইমছ' (The Times)-ৰ সম্পাদক হৈছিল আৰু বৰ্তমান তেওঁ 'নিউজ কৰ্পোৰেচন' (News Corporation)-ৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO)। 'এফটি'-ৰ প্ৰাক্তন নিউয়ৰ্কৰ সংবাদদাতা আৰু সংবাদ সম্পাদক উইল লিউইচে (Will Lewis) 'দ্য ডেইলি টেলিগ্ৰাফ' (The Daily Telegraph) আৰু 'দ্য ৱাল ষ্ট্ৰীট জাৰ্নেল' (The Wall Street Journal) সম্পাদনা কৰিছিল। ডমিনিক লছন (Dominic Lawson) 'সপ্তাহান্তৰ টেলিগ্ৰাফ' (Sunday Telegraph)-ৰ সম্পাদক হৈছিল আৰু ২০০৫ চনত তেওঁক এই পদৰ পৰা অব্যাহতি দিয়া হয়। প্ৰাক্তন শিক্ষা বিষয়ৰ সংবাদদাতা এণ্ড্ৰিউ এডনিছ (Andrew Adonis) সেই সময়ৰ ব্ৰিটিছ প্ৰধানমন্ত্ৰী টনী ব্লেয়াৰৰ (Tony Blair) শিক্ষা বিষয়ক উপদেষ্টা হৈছিল আৰু ২০০৫ চনৰ নিৰ্বাচনৰ পিছত তেওঁক শিক্ষামন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়াৰ লগতে 'হাউচ অৱ লৰ্ডছ' (House of Lords)-ৰ এখন আসন প্ৰদান কৰা হৈছিল। এড বলছ (Ed Balls) ৰাজকোষৰ মুখ্য অৰ্থনৈতিক উপদেষ্টা হৈছিল আৰু বিত্তমন্ত্ৰী (chancellor of the exchequer) গৰ্ডন ব্ৰাউনৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে কাম কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত ২০০৫ চনত তেওঁ সংসদ সদস্য হিচাপে নিৰ্বাচিত হয় আৰু ২০০৭ চনৰ জুলাই মাহত শিশু, বিদ্যালয় আৰু পৰিয়াল বিষয়ক ৰাজ্যিক সচিব (Secretary of State for Children, Schools and Families) হিচাপে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে। প্ৰাক্তন প্ৰতিৰক্ষা সংবাদদাতা আৰু "লেক্স" (Lex) স্তম্ভলেখক বাৰ্নাৰ্ড গ্ৰে’ (Bernard Gray) 'টিএছএল এডুকেচন' (TSL Education)-ৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া হোৱাৰ পূৰ্বে 'চিএমপি' (CMP) নামৰ প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠানটোৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া আছিল। এই টিএছএল এডুকেচন হ’ল 'টাইমছ এডুকেচনেল চাপ্লিমেন্ট' (Times Educational Supplement)-ৰ প্ৰকাশক। এসময়ত 'এফটি'-ৰ নাইট এডিটৰ (Night Editor) হিচাপে কাম কৰা ডেভিদ জোনছ পিছলৈ আইটি (IT) শাখাৰ মুৰব্বী হৈছিল। ১৯৯০-ৰ দশকত বাতৰি কাকতখনৰ ছপা কাৰ্যত গৰম ধাতুৰ (hot metal) ব্যৱহাৰৰ পৰা ইলেক্ট্ৰনিক কম্প’জিচন আৰু তাৰ পিছত সম্পূৰ্ণ পৃষ্ঠাৰ পেজিনেচনলৈ (full-page pagination) ৰূপান্তৰিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ এজন গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যক্তি আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ 'ট্ৰিনিটি মিৰৰ গ্ৰুপ' (Trinity Mirror Group)-ৰ প্ৰযুক্তি বিভাগৰ মুৰব্বী হৈছিল। ছাৰ জিঅ’ফ্ৰী ওৱেন (Sir Geoffrey Owen) ১৯৮১ চনৰ পৰা ১৯৯০ চনলৈ 'ফিনান্সিয়েল টাইমছ'-ৰ সম্পাদক আছিল। তেওঁ ১৯৯১ চনত লণ্ডন স্কুল অৱ ইক’নমিক্স (LSE)-ৰ অধীনস্থ 'চেণ্টাৰ ফৰ ইক’নমিক পাৰফৰমেন্স' (CEP)-ত বিজনেছ পলিচিৰ সঞ্চালক হিচাপে যোগদান কৰে আৰু ১৯৯৭ চনত ইনষ্টিটিউট অৱ মেনেজমেণ্টৰ ছিনিয়ৰ ফেলো হিচাপে নিযুক্ত হয়। তেওঁ এতিয়াও তাত নিজৰ কাম চলাই আছে। 'এফটি'-ত থকা কাৰ্যকালত তেওঁ দ্ৰুত প্ৰযুক্তিগত পৰিৱৰ্তন আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত সমস্যাসমূহৰ মোকাবিলা কৰিবলগীয়া হৈছিল, উদাহৰণস্বৰূপে 'ৰেপিটিটিভ ষ্ট্ৰেইন ইনজুৰী' (repetitive strain injury - RSI), যাৰ ফলত ১৯৮০-ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে 'এফটি'-ৰ কেইবা ডজন সাংবাদিক, প্ৰতিবেদক আৰু কৰ্মচাৰী আক্ৰান্ত হৈছিল। == সম্পাদকসকল (Editors) == * ১৮৮৯: ডগলাছ মেকৰে’ (Douglas MacRae) * ১৮৯০: ডব্লিউ আৰ লছন (W. R. Lawson) * ১৮৯২: চিডনী মাৰে’ (Sydney Murray) * ১৮৯৬: এ ই মাৰে’ (A. E. Murray) * ১৯০৯: চি এইচ পামহাৰ (C. H. Palmer) * ১৯Mj৪: ডি এছ টি হান্টাৰ (D. S. T. Hunter) * ১৯৩৭: আৰ্চিবল্ড চিছম (Archibald Chisholm) * ১৯৪০: এলবাৰ্ট জৰ্জ কোল (Albert George Cole) * ১৯৪৫: হাৰগ্ৰীভছ পাৰ্কিনছন (Hargreaves Parkinson) * ১৯৪৯: ছাৰ গৰ্ডন নিউটন (Sir Gordon Newton) * ১৯৭৩: ফ্ৰেডী ফিছাৰ (Fredy Fisher) * ১৯৮১: জিঅ’ফ্ৰী ওৱেন (Geoffrey Owen) * ১৯৯১: ৰিচাৰ্ড লেম্বাৰ্ট (Richard Lambert) * ২০০১: এণ্ড্ৰিউ গভাৰ্ছ (Andrew Gowers) * ২০০৬: লিয়োনেল বাৰ্বাৰ (Lionel Barber) * ২০২০: ৰৌলা খালাফ (Roula Khalaf) ==লগতে চাওক== {{Portal|Journalism|London}} * [[Business journalism]] * [[Financial Times Business Book of the Year Award]] * [[Financial Times Person of the Year]] * [[List of newspapers in the United Kingdom]] * [[Periodical literature]] * [[TNW (website)]] ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Financial Times}} * {{Official website|https://www.ft.com}} ** [http://www.ft.com/magazine FT Magazine official website] {{Media in the United Kingdom|newsmag}} {{White House James S. Brady Press Briefing Room Seating Chart}} {{Authority control}} ==তথ্য সংগ্ৰহ==  {{Reflist}} 2kl126cy7vwgzgwh6z1vzt4f88afmg2 648481 648480 2026-10-30T06:38:32Z Poli Borah24 43763 648481 wikitext text/x-wiki '''ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ''' ({{Lang-en|Financial Times}}) হ’ল ব্ৰডশ্বীট আকৃতিৰ ছপা আৰু ডিজিটেল মাধ্যমত প্ৰকাশিত ব্ৰিটেইনৰ এখন দৈনিক বাতৰি কাকত, যিয়ে ব্যৱসায় আৰু অৰ্থনৈতিক সাম্প্ৰতিক পৰিক্ৰমাৰ ওপৰত বিশেষভাৱে গুৰুত্ব দিয়ে। লণ্ডনত মুখ্য কাৰ্যালয় থকা এই কাকতখৰ মালিকীস্বত্ব বৰ্তমান জাপানী হ’ল্ডিং কোম্পানী 'নিক্কি ইনক' (Nikkei, Inc.)-ৰ অধীনত আছে, আৰু ব্ৰিটেইন, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ তথা সমগ্ৰ ইউৰোপ মহাদেশ জুৰি ইয়াৰ প্ৰধান সম্পাদকীয় কাৰ্যালয়সমূহ অৱস্থিত। ১৯৫৭ চনৰ পৰা ইয়াৰ গৰাকী হৈ থকা 'পিয়েৰচন পিএলচি' নামৰ প্ৰতিষ্ঠানটোৱে ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত এই প্ৰকাশনখন নিক্কি কোম্পানক ৮৪৪ নিযুত পাউণ্ড (১.৩২ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ) বিনিময়ত বিক্ৰী কৰে। ২০১৯ চনত কাকতখনে ১০ লাখ (১ মিলিয়ন) পেইড চাপ্সক্ৰিপচন লাভ কৰাৰ কথা প্ৰতিবেদনত প্ৰকাশ কৰিছিল, যাৰ তিনি-চতুৰ্থাংশই আছিল ডিজিটেল চাপ্সক্ৰিপচন।<ref>{{cite web|title=FT tops one million paying readers|url=https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/ft-tops-one-million-paying-readers/|website=Financial Times|date=April 2019|language=en-GB|access-date=19 April 2019|archive-date=19 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419171825/https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/ft-tops-one-million-paying-readers/|url-status=live}}</ref><ref name="Guardian20190419">{{cite news|last=Greenslade|first=Roy|author-link=Roy Greenslade|date=14 April 2019|title=Financial Times thrives by focusing on subscriptions|language=en-GB|work=[[The Guardian]]|url=https://www.theguardian.com/media/commentisfree/2019/apr/14/financial-times-thrives-by-focusing-on-subscriptions|access-date=19 April 2019|issn=0261-3077|archive-date=19 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419171820/https://www.theguardian.com/media/commentisfree/2019/apr/14/financial-times-thrives-by-focusing-on-subscriptions|url-status=live}}</ref> আনহাতে ২০২৩ চনৰ এক প্ৰতিবেদন অনুসৰি, ইয়াৰ গ্ৰাহকৰ সংখ্যা ১৩ লাখলৈ বৃদ্ধি পায়, যাৰ ভিতৰত ১২ লাখেই আছিল ডিজিটেল গ্ৰাহক।<ref>{{Cite web |last=Guaglione |first=Sara |date=28 September 2023 |title=Financial Times targets U.S. and global readers with subscription app products |url=https://digiday.com/media/financial-times-targets-u-s-and-global-readers-with-subscription-app-products/ |access-date=16 March 2024 |website=Digiday |language=en-US |archive-date=16 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240316081517/https://digiday.com/media/financial-times-targets-u-s-and-global-readers-with-subscription-app-products/ |url-status=live }}</ref> সাধাৰণ বা সৰ্বসাধাৰণ সমাজৰ বাতৰি পৰিৱেশন কৰাতকৈ বিত্তীয় সাংবাদিকতা আৰু অৰ্থনৈতিক বিশ্লেষণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়াতোৱেই এই কাকতৰ প্ৰাথমিক বৈশিষ্ট্য। ইয়াৰ উপৰি, এই কাকতখনে এটা বাৰ্ষিক গ্ৰন্থ বঁটা স্পনছৰ কৰে আৰু নিয়মীয়াকৈ "পাৰ্চন অৱ দ্য ইয়েৰ" বিশেষ ফিচাৰ প্ৰকাশ কৰে। এই বাতৰি কাকতখন ১৮৮৮ চনৰ জানুৱাৰী মাহত প্ৰথমবাৰৰ বাবে 'লণ্ডন ফাইনেন্সিয়েল গাইড' নামেৰে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল আৰু ঠিক এমাহৰ পিছত ইয়াক 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ' নামেৰে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়। জেমেছ শ্বেৰিদান, তেওঁৰ ভাতৃ আৰু হোৰেচিঅ’ বটমলীয়ে সেই সময়ৰ প্ৰতিদ্বন্দী কাকত 'ফাইনেন্সিয়েল নিউজ'-ৰ বিপৰীতে মহানগৰ লণ্ডনৰ ব্যৱসায়িক খবৰবোৰ প্ৰকাশ কৰাৰ উদ্দেশ্যে ইয়াক লণ্ডনত সৰ্বপ্ৰথম প্ৰচাৰ কৰিছিল। এই দুয়োখন কাকতৰ মাজত আধা শতিকাতকৈও অধিক সময় ধৰি চলি থকা তীব্ৰ প্ৰতিযোগিতাৰ পৰিণতিত অৱশেষত ১৯৪৫ চনত ব্ৰেণ্ডন ব্ৰেকেনৰ নেতৃত্বত দুয়োখন কাকত একত্ৰিত হয়। এই একত্ৰীকৰণে ইয়াক সমগ্ৰ বিশ্বৰ ভিতৰতে অন্যতম বৃহৎ ব্যৱসায়িক বাতৰি কাকত হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে। ১৯ শতিকাৰ শেষৰ পৰা ২০ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে হোৱা বিশ্বায়নে 'এফটি'-ৰ সম্পাদকীয় পৰিসৰ সম্প্ৰসাৰণত যথেষ্ট সহায় কৰে। ইয়াৰ ফলত কাকতখনে নিজৰ সৈতে মতামত স্তম্ভ, বিশেষ প্ৰতিবেদন, ৰাজনৈতিক ব্যংগচিত্ৰ, পাঠকৰ চিঠি, গ্ৰন্থ পৰ্যালোচনা, প্ৰযুক্তি বিষয়ক প্ৰবন্ধ আৰু গোলকীয় ৰাজনীতিৰ বিশেষ ফিচাৰসমূহ সংযোজিত কৰে। এই বাতৰি কাকতখন সাধাৰণতে ইয়াৰ পাতল-কমলা বা মঙহালুৱা গুলপীয়া ৰঙৰ কাগজৰ বাবে বিশেষভাৱে পৰিচিত। ইয়াৰ মূল সংস্কৰণৰ সৈতে লাইফষ্টাইল মেগাজিন ('এফটি মেগাজিন'), সপ্তাহান্তৰ সংস্কৰণ ('এফটি উইকেণ্ড') আৰু আন কিছুমান উদ্যোগ-ভিত্তিক প্ৰকাশন অতিৰিক্ত ক্ৰোড়পত্ৰ হিচাপে যোগান ধৰা হয়। 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ'-ৰ সম্পাদকীয় স্থিতি মূলতঃ অৰ্থনৈতিক উদাৰতাবাদ, বিশেষকৈ মুক্ত বাণিজ্য আৰু মুক্ত বজাৰৰ সমৰ্থনৰ ওপৰত কেন্দ্ৰীকৃত। ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠা কালৰে পৰা ই উদাৰ গণতন্ত্ৰক সমৰ্থন কৰি আহিছে আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চৰকাৰসমূহৰ পৰম্পৰাগত উদাৰ ৰাজনীতি তথা নীতিসমূহৰ সপক্ষে মত প্ৰকাশ কৰিছে; ইয়াৰ সংবাদ কক্ষ ইয়াৰ সম্পাদকীয় ব’ৰ্ডৰ পৰা সম্পূৰ্ণ স্বতন্ত্ৰ, আৰু ইয়াক এখন 'নথিভুক্ত বাতৰি কাকত' হিচাপে গণ্য কৰা হয়। অৰ্থনৈতিক পৰ্যালোচনাৰ এক দীঘলীয়া ইতিহাস থকাৰ বাবে 'এফটি'-য়ে বিভিন্ন ধৰণৰ বিত্তীয় সূচকাংক প্ৰকাশ কৰে, যাৰ ভিতৰত প্ৰধান হৈছে 'এফটিএছই অল-শ্বেয়াৰ ইনডেক্স'। ২০ শতিকাৰ শেষৰ ফালৰ পৰা, কাকতখনৰ গভীৰ আৰু বিস্তৃত সংবাদ পৰিৱেশনে ইয়াক এক উচ্চ-শিক্ষিত, শ্বেত-কলাৰৰ বিশিষ্ট কৰ্মচাৰী আৰু বিত্তীয়ভাৱে সজাগ পাঠক সমাজৰ সৈতে জড়িত কৰি তুলিছে।<ref>{{cite news |last1=Plunkett |first1=John |last2=Martinson |first2=Jane |title=Financial Times sold to Japanese media group Nikkei for £844m |url=https://www.theguardian.com/media/2015/jul/23/financial-times-sale-pearson |newspaper=The Guardian |date=24 July 2015 |access-date=29 May 2020 |issn=0261-3077 |language=en-GB |archive-date=23 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200523174549/https://www.theguardian.com/media/2015/jul/23/financial-times-sale-pearson |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last=Kynaston |first=David |title=A Brief History of the Financial Times |url=https://www.gale.com/binaries/content/assets/gale-us-en/primary-sources/intl-gps/intl-gps-essays/full-ghn-contextual-essays/ghn_essay_ftha_kynaston1_website.pdf |publisher=Viking Adult |year=1988 |access-date=20 May 2020 |archive-date=18 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218030317/https://www.gale.com/binaries/content/assets/gale-us-en/primary-sources/intl-gps/intl-gps-essays/full-ghn-contextual-essays/ghn_essay_ftha_kynaston1_website.pdf |url-status=live }}</ref> এই প্ৰৱণতাৰ বাবেই পৰম্পৰাগতভাৱে 'এফটি'-ক এক মধ্যপন্থী (centrist) বা মধ্য-দক্ষিণপন্থী (centre-right) উদাৰ, নব্য-উদাৰ (neo-liberal) আৰু ৰক্ষণশীল-উদাৰ (conservative-liberal) বাতৰি কাকত হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ মুখ্য কাৰ্যালয় চহৰখনৰ বিত্তীয় কেন্দ্ৰৰ সমীপৱৰ্তী ১ ফ্ৰাইডে’ ষ্ট্ৰীটত অৱস্থিত 'ব্ৰেকেন হাউচ' (Bracken House, London)-ত। ইয়াতেই কাকতখনৰ প্ৰকাশন ভৱন, কৰ্পোৰেট কেন্দ্ৰ আৰু প্ৰধান সম্পাদকীয় কাৰ্যালয় পৰিচালিত হৈ আছে।<ref>{{cite book |editor-last=Rawlinson |editor-first=Francis |title=How Press Propaganda Paved the Way to Brexit |url=https://books.google.com/books?id=J2vLDwAAQBAJ&dq=%22The+Financial+Times%22+%22Centre%22+How+Press+Propaganda+Paved+the+Way+to+Brexit&pg=PA65 |publisher=[[Springer Nature]] |date=2020 |page=65 |isbn=978-3-030-27765-9}}</ref><ref>{{cite book |editor-last=Schaeffner |editor-first=Christina |title=Political Discourse, Media and Translation |url=https://books.google.com/books?id=6BIaBwAAQBAJ&dq=centre-right+liberal+FT&pg=PA35 |quote=With regard to political affiliation ''The Daily Telegraph'' is a right-wing paper, ''The Times'' centre-right, the ''Financial Times'' centre-right and liberal, and ''The Guardian'' centre-left. |date=2009 |page=35 |publisher=[[Cambridge Scholars Publishing]] |isbn=978-1-4438-1793-6}}</ref><ref>{{cite book|editor=Essvale Corporation Limited |title=Business Knowledge for IT in Retail Banking: A Complete Handbook for IT Professionals |url=https://books.google.com/books?id=lkkGaIr3DQkC&dq=centre-right+liberal+FT&pg=PA46 |quote=The Financial Times is normally seen as centre-right/liberal, although to the left of its principal competitor, The Wall Street Journal. It advocates free markets and is generally in favour of globalisation. |date=2007 |page=46 |publisher=Essvale Corporation Limited |isbn=978-0-9554124-2-4}}</ref><ref>{{cite book |last1=Morgan |first1=Kevin |last2=Marsden |first2=Terry |last3=Murdoch |first3=Jonathan |title=Worlds of Food: Place, Power, and Provenance in the Food Chain |url=https://books.google.com/books?id=LeM9CyPsnvAC&dq=%22liberal+Financial+Times%22&pg=PA41 |quote=The neo-liberal Financial Times was outraged by the Farm Bill's 'grotesque farm subsidies' and it accused Washington of having 'surrendered to protectionism', while the heads of the WTO, World Bank, and the IMF penned a joint protest ... |publisher=Oxford University Press |date=2006 |page=41 |isbn=978-0-19-155662-3}}</ref><ref name="cons">{{cite book |editor-last=Kirchhelle |editor-first=Claas |title=Pyrrhic Progress: The History of Antibiotics in Anglo-American Food Production |url=https://books.google.com/books?id=jT6-DwAAQBAJ&dq=%22liberal+Financial+Times%22&pg=PA1927 |quote=Enthusiastic reports subsequently appeared in the left-leaning Observer and the conservative-liberal Financial Times. |date=2020 |page=1927 |publisher=[[Rutgers University Press]] |isbn=978-0-8135-9149-0}}</ref> == History == [[File:Financial Times 1888 front page.jpg|thumb|The front page of the ''Financial Times'' on 13 February 1888|247x247px]] ===উৎপত্তি=== ১৮৮৮ চনৰ ১০ জানুৱাৰীত 'লণ্ডন ফাইনেন্সিয়েল গাইড' নামেৰে 'এফটি' পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে প্ৰকাশ কৰা হৈছিল। একে বছৰৰে ১৩ ফেব্ৰুৱাৰীত ইয়াক 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ' নামেৰে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়। নিজকে "সৎ বিত্তীয় ব্যক্তি, প্ৰকৃত বিনিয়োগকাৰী, সন্মানীয় ব্ৰোকাৰ, প্ৰকৃত সঞ্চালক আৰু বৈধ ফটকাবাজ"ৰ বন্ধু বুলি বৰ্ণনা কৰা এই কাকতখন আছিল মাত্ৰ চাৰি পৃষ্ঠাৰ এখন সাময়িকী। ইয়াৰ পাঠক সমাজ আছিল লণ্ডন চহৰৰ বিত্তীয় সম্প্ৰদায় আৰু ইয়াৰ একমাত্ৰ প্ৰতিদ্বন্দী আছিল ইয়াতকৈ কিছু পুৰণি (১৮৮৪ চনত প্ৰতিষ্ঠিত) আৰু অধিক সাহসী 'ফাইনেন্সিয়েল নিউজ'।<ref> name=FTabout>{{cite web|website=Financial Times|title=About the newspaper|url=http://help.ft.com/newspaper-delivery/about-the-newspaper/|archive-url=https://web.archive.org/web/20120108062240/http://help.ft.com/newspaper-delivery/about-the-newspaper/#axzz3ZDPTGgyZ|archive-date=8 January 2012 |access-date=4 May 2015}}</ref> একেধৰণৰ নাম থকা ফাইনেন্সিয়েল নিউজৰ পৰা নিজকে পৃথককৈ চিনাক্ত কৰিবলৈ ১৮৯৩ চনৰ ২ জানুৱাৰীৰ পৰা ফাইনেন্সিয়েল টাইমছে পাতল গুলপীয়া ৰঙৰ কাগজত ছপা কাৰ্য আৰম্ভ কৰে। এই গুলপীয়া আভা আছিল কৰ্ণৱালৰ চেইণ্ট অষ্টেলৰ ওচৰৰ বডেলভা মাটিৰ খনিৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা চাইনা ক্লে’ বা বগা মাটিৰ ৰং।<ref> name="Becquart2020">{{cite news |last1=Becquart |first1=Charlotte |title=The Financial Times newspaper is pink because of Cornwall's China clay |url=https://www.cornwalllive.com/news/cornwall-news/financial-times-newspaper-pink-because-4394084 |access-date=27 May 2025 |work=[[Cornwall Live]] |publisher=[[InYourArea]] |date=8 August 2020}}</ref> সেই সময়ত কাগজখন ব্লিচ বা বগা নকৰাকৈ ব্যৱহাৰ কৰাটো অৰ্থনৈতিকভাৱে বহুখিনি সুলভ আছিল (আন কেইবাখনো সাধাৰণ কাকত, যেনে 'দ্য স্পৰ্টিং টাইমছ'ৰো একে নীতি আছিল); কিন্তু বৰ্তমান সময়ত এই কাগজ বিশেষভাৱে ৰং কৰিবলগীয়া হোৱা বাবে ই যথেষ্ট ব্যয়বহুল হৈ পৰিছে। ===বেৰী ভাতৃদ্বয়ৰ দ্বাৰা ক্ৰয়=== বেৰী ভাতৃদ্বয় অৰ্থাৎ লৰ্ড কেমৰ’জ আৰু গোমাৰ বেৰীয়ে (পিছলৈ লৰ্ড কেমছলী), ১৯১৯ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছ ক্ৰয় কৰে।<ref> name=Kynaston1988>{{cite book|author-link= David Kynaston|first=David|last=Kynaston|title=The Financial Times: A Centenary History|publisher= Viking |date=1988|pages=142–144}}</ref> ===ব্ৰেণ্ডন ব্ৰেকেনৰ দ্বাৰা ক্ৰয়; ফাইনেন্সিয়েল নিউজৰ সৈতে একত্ৰীকৰণ=== ১৯৪৫ চনত ব্ৰেণ্ডন ব্ৰেকেনে লৰ্ড কেমৰ’জৰ পৰা ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ ক্ৰয় কৰে<ref> name=Kynaston1988 </ref> আৰু সুদীৰ্ঘ ৫৭ বছৰীয়া প্ৰতিদ্বন্দিতাৰ অন্ত পেলাই ইয়াক ফাইনেন্সিয়েল নিউজৰ সৈতে একত্ৰিত কৰি এখন একক ৬ পৃষ্ঠাৰ বাতৰি কাকত গঠন কৰে। ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ প্ৰচাৰ সংখ্যা অধিক আছিল, আনহাতে ফাইনেন্সিয়েল নিউজে ইয়াৰ বেছিভাগ প্ৰতিভাশালী সম্পাদকীয় কৰ্মচাৰী যোগান ধৰিছিল। ইয়াৰ জনপ্ৰিয় "লেক্স" স্তম্ভটোও ফাইনেন্সিয়েল নিউজৰ পৰাই ইয়ালৈ স্থানান্তৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |url=http://gale.cengage.co.uk/images/FT%20Brief%20History%20by%20David%20Kynaston.pdf |title=A brief history of the FT by David Kynaston, author of ''The Financial Times: A Centenary History''. |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015044548/http://gale.cengage.co.uk/images/FT%20Brief%20History%20by%20David%20Kynaston.pdf |archive-date=15 October 2013 }}</ref> এই ক্ৰয় আৰু একত্ৰীকৰণৰ বাবেই ব্ৰেকেনক ব্ৰিটেইনৰ সৰ্বোচ্চ মানদণ্ডৰ দৈনিক বাতৰি কাকত, ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ "প্ৰকৃত প্ৰতিষ্ঠাপক পিতৃ" হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হয়।<ref>{{Cite web |last=Evilly |first=Barry Mac |date=28 September 2016 |title=Churchill & the Irishman |url=https://www.littlemuseum.ie/whats-on/churchill-the-irishman/ |access-date=11 October 2024 |website=Little Museum of Dublin |language=en-US}}</ref> ১৯৯৭ চনত 'এফটি' (FT)-য়ে নিউয়ৰ্ক, চিকাগো, লছ এঞ্জেলছ, ছান ফ্ৰান্সিস্কো, ডালাছ, আটলাণ্টা, অৰলেণ্ডো আৰু ৱাশ্বিংটন ডি.চি.ত ছপা হোৱা এক আমেৰিকা সংস্কৰণ (US edition) মুকলি কৰে, যদিও নিউয়ৰ্ক চহৰৰ বাহিৰত এই বাতৰি কাকত পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৮৫ চনতহে ছপা হৈছিল। ১৯৯৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ব্ৰিটেইনৰ ভিতৰত হোৱা বিক্ৰীতকৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত অধিক কপি বিক্ৰী হোৱা ব্ৰিটেইন-ভিত্তিক প্ৰথমখন বাতৰি কাকত হিচাপে পৰিগণিত হয় এফটি। ২০০০ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছে হামবুৰ্গত অৱস্থিত এক সংবাদ আৰু সম্পাদকীয় দলৰ সৈতে জাৰ্মান ভাষাৰ সংস্কৰণ 'ফিনান্সিয়েল টাইমছ ডয়চলবণ্ড' (Financial Times Deutschland) প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ২০০৩ চনত ইয়াৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰচাৰ সংখ্যা আছিল ৯০,০০০ কপি। ই আছিল মূলত জাৰ্মান প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠান 'গ্ৰুনাৰ + যাৰ' (Gruner + Jahr)-ৰ সৈতে এক যুটীয়া উদ্যোগ। ২০০৮ চনৰ জানুৱাৰী মাহত এফটিয়ে ইয়াৰ ৫০% অংশীদাৰিত্ব জাৰ্মান অংশীদাৰ কোম্পানীটোক বিক্ৰী কৰি দিয়ে। অৱশ্যে 'এফটি ডয়চলবণ্ড'-এ কেতিয়াও লাভ অৰ্জন কৰিব নোৱাৰিলে আৰু ই ১২ বছৰত প্ৰায় ২৫০ নিযুত ইউৰো (€250 million) লোকচানৰ সন্মুখীন হোৱা বুলি কোৱা হয়। পৰিণতস্বৰূপে ২০১২ চনৰ ৭ ডিচেম্বৰত ই সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ হৈ যায়। ফিনান্সিয়েল টাইমছে ২০০২ চনৰ ৪ ফেব্ৰুৱাৰীত ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট উদ্যোগৰ বাবে এখন নতুন সাপ্তাহিক ক্ৰোড়পত্ৰ আৰম্ভ কৰে। 'এফটি ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট' (FTfm) নামৰ এই টেবুলইড (tabloid) ক্ৰোড়পত্ৰখন তেতিয়াৰ পৰা বৰ্তমানলৈকে প্ৰতি সোমবাৰে কাকতৰ সৈতে বিতৰণ কৰা হয়। 'FTfm' হ’ল সমগ্ৰ বিশ্বৰ ভিতৰতে সৰ্বাধিক প্ৰচাৰিত ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট সংবাদ পত্ৰিকা। ইয়াৰ উপৰি, ২০০৫ চনৰ পৰা এফটিয়ে বাৰ্ষিক 'ফিনান্সিয়েল টাইমছ বিজনেছ বুক অৱ দ্য ইয়েৰ এৱাৰ্ড' (Financial Times Business Book of the Year Award) স্পনছৰ কৰি আহিছে। === "নতুন ৰূপত" এফটি ("Refreshed" FT) === ২০০৭ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত, এফটিয়ে বাতৰি কাকতখনৰ এক নতুন তথা পৰিষ্কাৰ সংস্কৰণ উন্মোচন কৰে আৰু এটা নতুন স্লোগান বা নীতিবাক্য প্ৰৱৰ্তন কৰে— "উই লাইভ ইন ফিনান্সিয়েল টাইমছ" (We Live in Financial Times)। ২০০৭ চনত এফটিয়ে সৰ্বপ্ৰথম এক মিটাৰ্ড পেৱাল (metered paywall) ব্যৱস্থাৰ আৰম্ভণি কৰে, যাৰ জৰিয়তে ইয়াৰ ৱেবছাইটৰ দৰ্শকে ধন পৰিশোধ কৰাৰ পূৰ্বে যিকোনো এটা মাহত এক সীমিত সংখ্যক প্ৰবন্ধ বিনামূলীয়াকৈ পঢ়িব পাৰিছিল। ইয়াৰ চাৰি বছৰ পিছত এফটিয়ে ইয়াৰ 'HTML5' ম’বাইল ইণ্টাৰনেট এপ্‌ মুকলি কৰে। বৰ্তমান স্মাৰ্টফোন আৰু টেবলেটে 'FT.com'-লৈ ১৯% ট্ৰেফিক আৰু ১২% চাপ্সক্ৰিপচন কঢ়িয়াই আনে। ২০১২ চনত, ডিজিটেল গ্ৰাহকৰ সংখ্যাই প্ৰথমবাৰৰ বাবে ছপা বাতৰি কাকতৰ প্ৰচাৰ সংখ্যাক অতিক্ৰম কৰে আৰু এফটিয়ে বিজ্ঞাপনতকৈ চাপ্সক্ৰিপচন বা গ্ৰাহক মাচুলৰ পৰাই নিজৰ প্ৰায় আধা উপাৰ্জন লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। ২০১০ চনৰ পৰা এফটি 'ব্লুমবাৰ্গ টাৰ্মিনেল' (Bloomberg Terminal) আৰু ২০১৩ চনৰ পৰা 'ৱাইজাৰ্ছ' (Wisers) প্লেটফৰ্মত উপলব্ধ হৈ আহিছে। ২০১৫ চনৰ পৰা, ৱেবছাইটত মিটাৰ্ড পেৱালৰ পৰিৱৰ্তে দৰ্শকে এমাহৰ বাবে সীমিত বিনামূলীয়াকৈ আনলিমিটেড প্ৰৱেশৰ সুযোগ লাভ কৰিছিল, যাৰ পিছত তেওঁলোকে চাপ্সক্ৰিপচন লোৱাটো প্ৰয়োজনীয় আছিল। ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত পিয়েৰচনে ফিনান্সিয়েল টাইমছ গ্ৰুপক ৮৪৪ নিযুত পাউণ্ড (১.৩২ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ) বিনিময়ত জাপানী মিডিয়া গোট 'নিক্কি ইনক' (Nikkei, Inc.)-ৰ ওচৰত বিক্ৰী কৰে। ২০১৬ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছে ব্ৰডকাষ্ট, ভিডিঅ’, ডিজিটেল, চচিয়েল মিডিয়া আৰু ইভেণ্টকে ধৰি বিভিন্ন মাধ্যমত উন্নত মানদণ্ডৰ ব্ৰেণ্ডেড সমল (branded content) প্ৰস্তুত কৰা লণ্ডনৰ এক সংবাদ মাধ্যম প্ৰতিষ্ঠান 'আলফা গ্ৰীড' (Alpha Grid)-ৰ সৰ্বাধিক অংশীদাৰিত্ব (controlling stake) ক্ৰয় কৰে। ২০১৮ চনত এফটিয়ে বহুজাতিক কৰ্পোৰেট আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক গ্ৰাহকসকলক ৰিচাৰ্চ সেৱা আগবঢ়োৱা 'লংগিটিউড' (Longitude) নামৰ প্ৰতিষ্ঠানটোৰ সৰ্বাধিক অংশীদাৰিত্ব অধিগ্ৰহণ কৰে। ২০২২ চনৰ জানুৱাৰী মাহত এফটিয়ে লংগিটিউডৰ সহ-প্ৰতিষ্ঠাপকসকলৰ পৰা অৱশিষ্ট অংশখিনিও ক্ৰয় কৰি ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ অধিগ্ৰহণ প্ৰক্ৰিয়া সম্পূৰ্ণ কৰে। এই বিনিয়োগে 'এফটি লাইভ' (FT Live)-ৰ জৰিয়তে সন্মিলন আৰু ইভেণ্ট পৰিচালনাসহ ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ কেইবাটাও ব্যৱসায়িক ক্ষেত্ৰৰ সাম্প্ৰতিক বিকাশ তথা বাণিজ্যিক সেৱাসমূহক অধিক সলক আৰু সক্ৰিয় কৰি তুলিছে। ২০২০ চনত, 'দ্য ইণ্ডিপেণ্ডেন্ট' (The Independent) আৰু 'ইভনিং ষ্টেণ্ডাৰ্ড' (Evening Standard)-কে ধৰি অন্যান্য সংবাদ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ জুম (Zoom) কল হেক কৰি চোৰাংকৈ শুনাৰ বাবে ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ প্ৰতিবেদক মাৰ্ক ডি ষ্টিফানোৱে (Mark Di Stefano) পদত্যাগ কৰে। একেটা বৰ্ষতে, ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ এজন প্ৰতিবেদকৰ এটা মতামত স্তম্ভ (opinion piece) প্ৰত্যাহাৰ কৰাক লৈ এক বিতৰ্কৰ সৃষ্টি হয়, যিয়ে বাহ্যিক ৰাজনৈতিক চাপৰ পৰা কাকতখৰ সম্পাদকীয় স্বতন্ত্ৰতাৰ ওপৰত প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰিছিল। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ ব্ৰাছেলছৰ সংবাদদাতা মেহৰীন খানে ফ্ৰান্সৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ইমানুৱেল মেক্ৰনৰ (Emmanuel Macron) ফ্ৰান্সত থকা মুছলিম সংখ্যালঘুসকলৰ প্ৰতি থকা নীতিৰ সমালোচনা কৰি লিখা এটা মতামত স্তম্ভ বাতৰি কাকতৰ সম্পাদকে প্ৰত্যাহাৰ কৰাৰ পিছতেই এই বিতৰ্কৰ সূত্ৰপাত হৈছিল। প্ৰবন্ধটো প্ৰকাশ পোৱাৰ দিনাই ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ ৱেবছাইটৰ পৰা আঁতৰাই দিয়া হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাষ্ট্ৰপতি মেক্ৰনে ফিনান্সিয়েল টাইমছত এখন চিঠি প্ৰকাশ কৰি মূল মতামত স্তম্ভটোৰ যুক্তিৰ প্ৰত্যুত্তৰ দিছিল, যদিও সেই সময়ত মূল প্ৰবন্ধটো ৱেবছাইটত উপলব্ধ নাছিল। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ সম্পাদিকা ৰৌলা খালাফে (Roula Khalaf), যিয়ে প্ৰবন্ধটো আঁতৰাই দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল, স্বীকাৰ কৰে যে প্ৰবন্ধটো সন্দৰ্ভত 'এলিচি পেলেচ' (Élysée Palace—ফ্ৰান্সৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ কাৰ্যালয়)-এ তেওঁৰ সৈতে যোগাযোগ কৰিছিল। অৱশ্যে তেওঁ নিজৰ সিদ্ধান্তক সমৰ্থন কৰি কয় যে মেহৰীন খানৰ মূল প্ৰবন্ধটোত কেইবাটাও তথ্যগত ভুল (factual errors) থকাৰ বাবেই ইয়াক আঁতৰোৱা হৈছিল। === ৱায়াৰকাৰ্ড কেলেংকাৰীৰ তথ্য ফাদিল (Wirecard exposé) === ২০১৯ চনৰ জানুৱাৰী মাহত, ফিনান্সিয়েল টাইমছে জাৰ্মান পেমেণ্ট গ্ৰুপ 'ৱায়াৰকাৰ্ড' (Wirecard)-ৰ জালিয়াতিৰ সন্দেহৰ বিতং বিৱৰণ দি ধাৰাবাহিকভাৱে কেইবাটাও অনুসন্ধানমূলক প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। যেতিয়া ৱায়াৰকাৰ্ডৰ শ্বেয়াৰৰ মূল্য হ্ৰাস পালে, জাৰ্মান সংবাদ মাধ্যমে সন্দেহ প্ৰকাশ কৰিলে যে এক জাৰ্মান কৰ্পোৰেটৰ ওপৰত হোৱা এই আক্ৰমণৰ আঁৰত বজাৰৰ হেতালি (market manipulation) জড়িত আছিল। তেওঁলোকে ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ এই ধাৰাবাহিকখনৰ প্ৰধান লেখক ডেন মেক্ৰামৰ (Dan McCrum) ওপৰত বিশেষভাৱে গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত মিউনিখৰ চৰকাৰী অধিবক্তাৰ কাৰ্যালয়ে এক তদন্ত আৰম্ভ কৰে। এজন বিনিয়োগকাৰীৰ আনুষ্ঠানিক অভিযোগৰ পিছত, ৱায়াৰকাৰ্ড আৰু জাৰ্মান বিত্তীয় নিয়ন্ত্ৰক প্ৰাধিকৰণ 'বাফিন' (BaFin)-ৰ অনুৰোধত দায়িত্বপ্ৰাপ্ত ৰাজ্যিক অধিবক্তাই ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ কেইবাজনো সাংবাদিকৰ বিৰুদ্ধে তদন্ত ঘোষণা কৰে। ১৮ মাহৰ তদন্ত আৰু এক বাহ্যিক অডিটৰ পিছত, ২০২০ চনৰ ২২ জুনত ৱায়াৰকাৰ্ডে ঘোষণা কৰে যে ইয়াৰ একাউণ্টত থকা ১.৯ বিলিয়ন ইউৰো মূল্যৰ নগদ ধনৰ হয়তো "কোনো অস্তিত্বই নাই"। ইয়াৰ পিছতেই কোম্পানীটোৱে দেউলীয়া (insolvency) হোৱাৰ আবেদন কৰে। এই কেলেংকাৰীৰ প্ৰতি দেখুওৱা সঁহাৰিৰ বাবে বাফিন (BaFin) নিজেই 'ইউৰোপীয় চিকিউৰিটিজ এণ্ড মাৰ্কেটছ অথৰিটি' (ESMA)-ৰ তদন্তৰ আওতালৈ আহে। === জীৱাশ্ম ইন্ধনৰ বিজ্ঞাপন (Fossil fuel advertising) === 'দ্য ইণ্টাৰচেপ্ট' (The Intercept), 'দ্য নেচন' (The Nation) আৰু 'ডীচমগ' (DeSmog)-ৰ এক যুটীয়া তদন্তত পোৱা গৈছে যে ফিনান্সিয়েল টাইমছ হ’ল জীৱাশ্ম ইন্ধন (fossil fuel) উদ্যোগৰ বিজ্ঞাপন প্ৰকাশ কৰা অন্যতম শীৰ্ষ সংবাদ মাধ্যম। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ যিসকল সাংবাদিকে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ (climate change) বিষয়ে বাতৰি পৰিৱেশন কৰে, তেওঁলোকে উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰিছে যে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ সৃষ্টি কৰা আৰু ইয়াৰ বিৰুদ্ধে লোৱা পদক্ষেপত বাধা প্ৰদান কৰা কোম্পানী তথা উদ্যোগসমূহৰ সৈতে থকা এই স্বাৰ্থৰ সংঘাতৰ (conflicts of interest) বাবে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ ওপৰত তেওঁলোকৰ প্ৰতিবেদনৰ বিশ্বাসযোগ্যতা হ্ৰাস পাব পাৰে আৰু পাঠকে জলবায়ু সংকটক গুৰুত্বহীন বুলি গণ্য কৰিব পাৰে। ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ ফাইনান্সিয়েল পাব্লিচিং ডিভিজন (পূৰ্বৰ এফটি বিজনেছ)-এ খুচুৰা, ব্যক্তিগত আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক বিত্তীয় দৰ্শকসকলৰ বাবে ছপা আৰু অনলাইন সমল যোগান ধৰে। ইয়াৰ প্ৰকাশন আৰু সেৱাসমূহৰ উদাহৰণসমূহ হ’ল: 'ইনভেষ্টৰ্ছ ক্ৰনিকল', এখন ব্যক্তিগত বিত্তীয় আলোচনী আৰু ৱেবছাইট; "এফটি মানি", এখন "এফটি উইকেণ্ড"-ৰ এটা সাপ্তাহিক ব্যক্তিগত বিত্তীয় ক্ৰোড়পত্ৰ; 'এফটি ৱেল্থ', যিখন বিশ্বৰ উচ্চ-নিট-মূল্যসম্পন্ন সম্প্ৰদায়ৰ বাবে এখন আলোচনী আৰু 'এফটিএফএম', এখন গোলকীয় ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট উদ্যোগৰ এটা সাপ্তাহিক পৰ্যালোচনা, 'মানি মেনেজমেণ্ট' আৰু 'এফটি এডভাইজাৰ'। ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠানিক অংশৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত আছে: 'দ্য বেংকাৰ' (The Banker), 'দিছ ইজ আফ্ৰিকা' (This Is Africa), 'এফডিআই মেগাজিন' (FDi magazine) তথা 'এফডিআই ইণ্টেলিজেন্স' (fDi Intelligence) আৰু 'প্ৰফেচনেল ৱেল্থ মেনেজমেণ্ট' (PWM)। বিত্তীয় প্ৰকাশনৰ এটা সুকীয়া শাখা 'মানি-মিডিয়া' (Money-Media)-ই বিশ্বজুৰি ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট পেচাদাৰীসকলৰ জন্য ডিজিটেল তথ্য সেৱা প্ৰদান কৰে, যাৰ ভিতৰত আছে: Ignites, Ignites Europe, Ignites Asia, FundFire আৰু BoardIQ। ফিনান্সিয়েল পাব্লিচিঙৰ ভিতৰত ইউৰোপীয় পেঞ্চন উদ্যোগৰ বাবে প্ৰকাশন ('পেনচন এক্সপাৰ্ট' আৰু 'ডয়চ পেনচন এণ্ড ইনভেষ্টমেণ্টনাচৰিচটেন') আৰু ইভেণ্ট ('ইনভেষ্টমেণ্ট এক্সপাৰ্ট') অন্তৰ্ভুক্ত আছে। এই গোটটোৱে 'মেণ্ডেটৱায়াৰ' (MandateWire) নামৰ এখন বিত্তীয় তথ্য পত্ৰিকাও প্ৰকাশ কৰে, যি উত্তৰ আমেৰিকা, ইউৰোপ আৰু এছিয়াৰ বিনিয়োগ পেচাদাৰীসকলক বিক্ৰী আৰু বজাৰ সম্পৰ্কীয় তথ্য যোগান ধৰে। এফটি নলেজ' (FT Knowledge) এখন সহযোগী প্ৰতিষ্ঠান যিয়ে শিক্ষামূলক সামগ্ৰী আৰু সেৱা আগবঢ়ায়। এফটি নলেজে ২০০০ চনৰ পৰা প্ৰতিটো শৰৎ আৰু বসন্তকালত "ইণ্ট্ৰডিউচিং দ্য চিটি" (Introducing the City) পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়াই আহিছে (যিটো বুধবাৰৰ নৈশ বক্তৃতা আৰু আলোচনা চক্ৰ, লগতে সপ্তাহান্তৰ ইভেণ্টৰ এটা শৃংখলা)। 'এফটি প্ৰেডিক্ট' (FT Predict) হ’ল ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ দ্বাৰা পৰিচালিত পূৰ্বানুমান কৰা অৰ্থনৈতিক পৰিঘটনাৰ এক সম্পাদকীয় সেৱা, য’ত ব্যৱহাৰকাৰীয়ে কাল্পনিক ফিনান্সিয়েল টাইমছ ডলাৰ (FT$) খৰচ কৰি ভৱিষ্যতৰ বিত্তীয়, ৰাজনৈতিক আৰু সংবাদভিত্তিক পৰিঘটনাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি চুক্তি ক্ৰয়-বিক্ৰয় কৰিব পাৰে। জেমছ চুৰোৱেৰ্কিৰ 'দ্য উইজডম অৱ ক্ৰাউডছ' (The Wisdom of Crowds) গ্ৰন্থখনত প্ৰদৰ্শিত ধাৰণাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি তৈয়াৰী এই প্ৰতিযোগিতাই মানুহক সাপ্তাহিক আৰু মাহেকীয়া বঁটাৰ বাবে প্ৰতিযোগিতাত অৱতীৰ্ণ হোৱাৰ লগতে অৰ্থনৈতিক পৰিঘটনাৰ পূৰ্বানুমান কৰি ভৱিষ্যতৰ ঘটনাৱলী নিৰীক্ষণ কৰাৰ সুযোগ দিয়ে। ফিনান্সিয়েল টাইমছে ব্যৱসায় সম্পৰ্কীয় খেল এটাও চলাইছিল যাৰ নাম আছিল "ইন দ্য পিংক" (In the Pink—যাৰ অৰ্থ হৈছে 'ভাল স্বাস্থ্যত থকা', ইয়াৰ লগতে এই নামটো বাতৰি কাকতখনৰ গুলপীয়া ৰং আৰু লোকচান হোৱা বুজোৱা 'ইন দ্য ৰেড' বাক্যাংশটোলৈও এটা ইংগিত)। ইয়াত প্ৰতিগৰাকী খেলুৱৈক এজন মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়াৰ (CEO) কাল্পনিক চৰিত্ৰত বহুওৱা হৈছিল আৰু খেলখন শেষ হোৱাৰ সময়ত সৰ্বাধিক লাভ অৰ্জন কৰাটোৱেই আছিল মূল লক্ষ্য। খেলখনৰ বিজয়ীয়ে (যিগৰাকী খেলুৱৈয়ে সৰ্বাধিক লাভ কৰে) ১০,০০০ পাউণ্ডৰ প্ৰকৃত ধনৰ বঁটা লাভ কৰাৰ নিয়ম আছিল। খেলখন ২০০৬ চনৰ ১ মে’ৰ পৰা ২৮ জুনলৈকে চলিছিল। ২০১৯ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছে ইউৰোপীয় ষ্টাৰ্টআপসমূহৰ বিষয়ে খবৰ যোগান ধৰা ডিজিটেল-অন্‌লি নিউজ ছাইট আৰু নিউজলেটাৰ 'চিফটেড' (Sifted)-ত বিনিয়োগ কৰাৰ কথা ঘোষণা কৰে। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ প্ৰাৰম্ভিক ২৫% অংশীদাৰিত্ব পৰৱৰ্তী সময়ত আনৰ পৰা হোৱা বিনিয়োগৰ বাবে ১৪% লৈ হ্ৰাস পায়। ইয়াৰ জৰিয়তে চিফটেডৰ সৈতে এক পৰিকল্পিত ৭ বছৰীয়া কৌশলগত সম্পৰ্কৰ সূচনা হয়। == সূচকাংকসমূহ (Indices) == ফিনান্সিয়েল টাইমছে কেইবাটাও বিত্তীয় বজাৰ সূচকাংক (financial market indices) সংগ্ৰহ আৰু প্ৰকাশ কৰে, যিবোৰে ইয়াৰ অন্তৰ্ভুক্ত অংশসমূহৰ পৰিৱৰ্তনশীল মূল্য প্ৰতিফলিত কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত আটাইতকৈ পুৰণি আছিল প্ৰাক্তন 'ফিনান্সিয়েল নিউজ ইনডেক্স' (Financial News Index), যাৰ আৰম্ভণি ১৯৩৫ চনৰ ১ জুলাইত 'ফিনান্সিয়েল নিউজ'-ৰ দ্বাৰা হৈছিল। এফটিয়েও অনুৰূপ এটা সূচকাংক প্ৰকাশ কৰিছিল; ১৯৪৭ চনৰ ১ জানুৱাৰীত ইয়াক ফিনান্সিয়েল নিউজ ইনডেক্সৰ দ্বাৰা প্ৰতিস্থাপন কৰা হয়—যাক পিছলৈ 'ফিনান্সিয়েল টাইমছ (এফটি) ইনডেক্স' [Financial Times (FT) Index] নামকৰণ কৰা হয়। এই সূচকাংকটো ঔদ্যোগিক শ্বেয়াৰৰ সূচকাংক হিচাপে আৰম্ভ হৈছিল আৰু প্ৰধানকৈ বিদেশী স্বাৰ্থ থকা কোম্পানীসমূহক ইয়াৰ পৰা বাদ দিয়া হৈছিল, যেনে এংলো-ইৰানিয়ান অইল কোম্পানী (পিছলৈ বিপি), ব্ৰিটিছ-আমেৰিকান টোবাকো, লিভাৰ ব্ৰাদাৰ্ছ (পিছলৈ ইউনিলিভাৰ) আৰু শ্বেল (Shell)। ইয়াৰ কেইবা দশকৰ পিছতহে তেল আৰু বিত্তীয় খণ্ডক ইয়াত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ১৯৬২ চনত এফটিএছই সূচকাংক শৃংখলাৰ প্ৰথমটো সূচকাংক 'এফটিএছই অল-শ্বেয়াৰ ইনডেক্স' (FTSE All-Share Index) সৃষ্টি কৰা হৈছিল, য’ত বজাৰ মূলধনৰ ভিত্তিত ব্ৰিটেইনৰ সৰ্ববৃহৎ ৫৯৪ টা কোম্পানী অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। 'F-T-S-E' আখৰ কেইটাই বুজাইছিল যে এফটিএছই আছিল ফিনান্সিয়েল টাইমছ (F-T) আৰু লণ্ডন ষ্টক এক্সচেঞ্জ (S-E)-ৰ এক যুটীয়া উদ্যোগ। ১৯৮৪ চনৰ ১৩ ফেব্ৰুৱাৰীত 'এফটিএছই ১০০' (FTSE 100) প্ৰৱৰ্তন কৰা হয়, যিয়ে লণ্ডন ষ্টক এক্সচেঞ্জৰ মূল্যৰ প্ৰায় ৮০ শতাংশ প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। ১৯৯৫ চনত এফটিএছই গ্ৰুপক এটা স্বতন্ত্ৰ কোম্পানী হিচাপে গঢ়ি তোলা হয়। ১৯৯৯ চনত নিউয়ৰ্ক চহৰত ইয়াৰ প্ৰথমটো বিদেশী কাৰ্যালয় খোলা হয়; ইয়াৰ পিছত ২০০০ চনৰ আৰম্ভণিতে পেৰিছ, ২০০১ চনত হংকং, ফ্ৰেংকফৰ্ট আৰু ছান ফ্ৰান্সিস্কো, ২০০২ চনত মেদ্ৰিদ আৰু ২০০৩ চনত টকিঅ’ত কাৰ্যালয় খোলা হয়। অন্যান্য সুপৰিচিত এফটিএছই সূচকাংকসমূহৰ ভিতৰত আছে শ্বেয়াৰ বজাৰৰ বাবে এফটিএছই ৩৫০ ইনডেক্স, এফটিএছই স্মলকেপ ইনডেক্স, এফটিএছই এআইএম ইউকে ৫০ ইনডেক্স আৰু এফটিএছই এআইএম ১০০ ইনডেক্সৰ লগতে এফটিএছই এআইএম অল-শ্বেয়াৰ ইনডেক্স, আৰু চৰকাৰী বণ্ডৰ বাবে এফটিএছই ইউকে গিল্ট ইনডাইচেচ। ২০২১ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছে 'উইলশ্বায়াৰ এছ’চিয়েটছ' (Wilshire Associates)-ৰ সৈতে মিলি শীৰ্ষ পাঁচটা ক্ৰিপ্টোকাৰেন্সীৰ সংমিশ্ৰণ সামৰি তিনিটা মাল্টি-এছেট সূচকাংক প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। == ব্যক্তি বা কৰ্মচাৰীসকল (People) == ২০০৬ চনৰ জুলাই মাহত, 'এফটি' (FT)-য়ে বাতৰি কাকতখনক 'FT.com'-ৰ সৈতে অধিক ঘনিষ্ঠভাৱে একত্ৰিত কৰাৰ বাবে এটা "নিউ নিউজৰুম" (New Newsroom) প্ৰকল্পৰ কথা ঘোষণা কৰে। একে সময়তে ই নিজৰ সম্পাদকীয় কৰ্মচাৰীৰ সংখ্যা ৫২৫ জনৰ পৰা ৪৭৫ জনলৈ হ্ৰাস কৰাৰ পৰিকল্পনাও ঘোষণা কৰিছিল। ২০০৬ চনৰ আগষ্ট মাহত ই ঘোষণা কৰে যে প্ৰয়োজনীয় সকলো কৰ্মচাৰী কৰ্তন স্বেচ্ছামূলক চাকৰি ত্যাগৰ (voluntary layoffs) জৰিয়তে সম্ভৱ হৈ উঠিছে। 'এফটি'-ৰ কেইবাগৰাকীও প্ৰাক্তন সাংবাদিকে পৰৱৰ্তী সময়ত সাংবাদিকতা, ৰাজনীতি আৰু ব্যৱসায় খণ্ডৰ অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ তথা উচ্চ পৰ্যায়ৰ পদবীত অধিষ্ঠিত হৈছে। পূৰ্বতে এই কাকতখনৰ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ পৰিচালন সম্পাদক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ৰবাৰ্ট থমছন (Robert Thomson) পৰৱৰ্তী সময়ত 'দ্য টাইমছ' (The Times)-ৰ সম্পাদক হৈছিল আৰু বৰ্তমান তেওঁ 'নিউজ কৰ্পোৰেচন' (News Corporation)-ৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO)। 'এফটি'-ৰ প্ৰাক্তন নিউয়ৰ্কৰ সংবাদদাতা আৰু সংবাদ সম্পাদক উইল লিউইচে (Will Lewis) 'দ্য ডেইলি টেলিগ্ৰাফ' (The Daily Telegraph) আৰু 'দ্য ৱাল ষ্ট্ৰীট জাৰ্নেল' (The Wall Street Journal) সম্পাদনা কৰিছিল। ডমিনিক লছন (Dominic Lawson) 'সপ্তাহান্তৰ টেলিগ্ৰাফ' (Sunday Telegraph)-ৰ সম্পাদক হৈছিল আৰু ২০০৫ চনত তেওঁক এই পদৰ পৰা অব্যাহতি দিয়া হয়। প্ৰাক্তন শিক্ষা বিষয়ৰ সংবাদদাতা এণ্ড্ৰিউ এডনিছ (Andrew Adonis) সেই সময়ৰ ব্ৰিটিছ প্ৰধানমন্ত্ৰী টনী ব্লেয়াৰৰ (Tony Blair) শিক্ষা বিষয়ক উপদেষ্টা হৈছিল আৰু ২০০৫ চনৰ নিৰ্বাচনৰ পিছত তেওঁক শিক্ষামন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়াৰ লগতে 'হাউচ অৱ লৰ্ডছ' (House of Lords)-ৰ এখন আসন প্ৰদান কৰা হৈছিল। এড বলছ (Ed Balls) ৰাজকোষৰ মুখ্য অৰ্থনৈতিক উপদেষ্টা হৈছিল আৰু বিত্তমন্ত্ৰী (chancellor of the exchequer) গৰ্ডন ব্ৰাউনৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে কাম কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত ২০০৫ চনত তেওঁ সংসদ সদস্য হিচাপে নিৰ্বাচিত হয় আৰু ২০০৭ চনৰ জুলাই মাহত শিশু, বিদ্যালয় আৰু পৰিয়াল বিষয়ক ৰাজ্যিক সচিব (Secretary of State for Children, Schools and Families) হিচাপে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে। প্ৰাক্তন প্ৰতিৰক্ষা সংবাদদাতা আৰু "লেক্স" (Lex) স্তম্ভলেখক বাৰ্নাৰ্ড গ্ৰে’ (Bernard Gray) 'টিএছএল এডুকেচন' (TSL Education)-ৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া হোৱাৰ পূৰ্বে 'চিএমপি' (CMP) নামৰ প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠানটোৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া আছিল। এই টিএছএল এডুকেচন হ’ল 'টাইমছ এডুকেচনেল চাপ্লিমেন্ট' (Times Educational Supplement)-ৰ প্ৰকাশক। এসময়ত 'এফটি'-ৰ নাইট এডিটৰ (Night Editor) হিচাপে কাম কৰা ডেভিদ জোনছ পিছলৈ আইটি (IT) শাখাৰ মুৰব্বী হৈছিল। ১৯৯০-ৰ দশকত বাতৰি কাকতখনৰ ছপা কাৰ্যত গৰম ধাতুৰ (hot metal) ব্যৱহাৰৰ পৰা ইলেক্ট্ৰনিক কম্প’জিচন আৰু তাৰ পিছত সম্পূৰ্ণ পৃষ্ঠাৰ পেজিনেচনলৈ (full-page pagination) ৰূপান্তৰিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ এজন গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যক্তি আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ 'ট্ৰিনিটি মিৰৰ গ্ৰুপ' (Trinity Mirror Group)-ৰ প্ৰযুক্তি বিভাগৰ মুৰব্বী হৈছিল। ছাৰ জিঅ’ফ্ৰী ওৱেন (Sir Geoffrey Owen) ১৯৮১ চনৰ পৰা ১৯৯০ চনলৈ 'ফিনান্সিয়েল টাইমছ'-ৰ সম্পাদক আছিল। তেওঁ ১৯৯১ চনত লণ্ডন স্কুল অৱ ইক’নমিক্স (LSE)-ৰ অধীনস্থ 'চেণ্টাৰ ফৰ ইক’নমিক পাৰফৰমেন্স' (CEP)-ত বিজনেছ পলিচিৰ সঞ্চালক হিচাপে যোগদান কৰে আৰু ১৯৯৭ চনত ইনষ্টিটিউট অৱ মেনেজমেণ্টৰ ছিনিয়ৰ ফেলো হিচাপে নিযুক্ত হয়। তেওঁ এতিয়াও তাত নিজৰ কাম চলাই আছে। 'এফটি'-ত থকা কাৰ্যকালত তেওঁ দ্ৰুত প্ৰযুক্তিগত পৰিৱৰ্তন আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত সমস্যাসমূহৰ মোকাবিলা কৰিবলগীয়া হৈছিল, উদাহৰণস্বৰূপে 'ৰেপিটিটিভ ষ্ট্ৰেইন ইনজুৰী' (repetitive strain injury - RSI), যাৰ ফলত ১৯৮০-ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে 'এফটি'-ৰ কেইবা ডজন সাংবাদিক, প্ৰতিবেদক আৰু কৰ্মচাৰী আক্ৰান্ত হৈছিল। == সম্পাদকসকল (Editors) == * ১৮৮৯: ডগলাছ মেকৰে’ (Douglas MacRae) * ১৮৯০: ডব্লিউ আৰ লছন (W. R. Lawson) * ১৮৯২: চিডনী মাৰে’ (Sydney Murray) * ১৮৯৬: এ ই মাৰে’ (A. E. Murray) * ১৯০৯: চি এইচ পামহাৰ (C. H. Palmer) * ১৯Mj৪: ডি এছ টি হান্টাৰ (D. S. T. Hunter) * ১৯৩৭: আৰ্চিবল্ড চিছম (Archibald Chisholm) * ১৯৪০: এলবাৰ্ট জৰ্জ কোল (Albert George Cole) * ১৯৪৫: হাৰগ্ৰীভছ পাৰ্কিনছন (Hargreaves Parkinson) * ১৯৪৯: ছাৰ গৰ্ডন নিউটন (Sir Gordon Newton) * ১৯৭৩: ফ্ৰেডী ফিছাৰ (Fredy Fisher) * ১৯৮১: জিঅ’ফ্ৰী ওৱেন (Geoffrey Owen) * ১৯৯১: ৰিচাৰ্ড লেম্বাৰ্ট (Richard Lambert) * ২০০১: এণ্ড্ৰিউ গভাৰ্ছ (Andrew Gowers) * ২০০৬: লিয়োনেল বাৰ্বাৰ (Lionel Barber) * ২০২০: ৰৌলা খালাফ (Roula Khalaf) ==লগতে চাওক== {{Portal|Journalism|London}} * [[Business journalism]] * [[Financial Times Business Book of the Year Award]] * [[Financial Times Person of the Year]] * [[List of newspapers in the United Kingdom]] * [[Periodical literature]] * [[TNW (website)]] ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Financial Times}} * {{Official website|https://www.ft.com}} ** [http://www.ft.com/magazine FT Magazine official website] {{Media in the United Kingdom|newsmag}} {{White House James S. Brady Press Briefing Room Seating Chart}} {{Authority control}} ==তথ্য সংগ্ৰহ==  {{Reflist}} 1jfoadpie0t6r9acjsxzgjx3jftlexd 648482 648481 2026-10-30T06:39:41Z Poli Borah24 43763 /* History */ 648482 wikitext text/x-wiki '''ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ''' ({{Lang-en|Financial Times}}) হ’ল ব্ৰডশ্বীট আকৃতিৰ ছপা আৰু ডিজিটেল মাধ্যমত প্ৰকাশিত ব্ৰিটেইনৰ এখন দৈনিক বাতৰি কাকত, যিয়ে ব্যৱসায় আৰু অৰ্থনৈতিক সাম্প্ৰতিক পৰিক্ৰমাৰ ওপৰত বিশেষভাৱে গুৰুত্ব দিয়ে। লণ্ডনত মুখ্য কাৰ্যালয় থকা এই কাকতখৰ মালিকীস্বত্ব বৰ্তমান জাপানী হ’ল্ডিং কোম্পানী 'নিক্কি ইনক' (Nikkei, Inc.)-ৰ অধীনত আছে, আৰু ব্ৰিটেইন, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ তথা সমগ্ৰ ইউৰোপ মহাদেশ জুৰি ইয়াৰ প্ৰধান সম্পাদকীয় কাৰ্যালয়সমূহ অৱস্থিত। ১৯৫৭ চনৰ পৰা ইয়াৰ গৰাকী হৈ থকা 'পিয়েৰচন পিএলচি' নামৰ প্ৰতিষ্ঠানটোৱে ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত এই প্ৰকাশনখন নিক্কি কোম্পানক ৮৪৪ নিযুত পাউণ্ড (১.৩২ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ) বিনিময়ত বিক্ৰী কৰে। ২০১৯ চনত কাকতখনে ১০ লাখ (১ মিলিয়ন) পেইড চাপ্সক্ৰিপচন লাভ কৰাৰ কথা প্ৰতিবেদনত প্ৰকাশ কৰিছিল, যাৰ তিনি-চতুৰ্থাংশই আছিল ডিজিটেল চাপ্সক্ৰিপচন।<ref>{{cite web|title=FT tops one million paying readers|url=https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/ft-tops-one-million-paying-readers/|website=Financial Times|date=April 2019|language=en-GB|access-date=19 April 2019|archive-date=19 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419171825/https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/ft-tops-one-million-paying-readers/|url-status=live}}</ref><ref name="Guardian20190419">{{cite news|last=Greenslade|first=Roy|author-link=Roy Greenslade|date=14 April 2019|title=Financial Times thrives by focusing on subscriptions|language=en-GB|work=[[The Guardian]]|url=https://www.theguardian.com/media/commentisfree/2019/apr/14/financial-times-thrives-by-focusing-on-subscriptions|access-date=19 April 2019|issn=0261-3077|archive-date=19 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419171820/https://www.theguardian.com/media/commentisfree/2019/apr/14/financial-times-thrives-by-focusing-on-subscriptions|url-status=live}}</ref> আনহাতে ২০২৩ চনৰ এক প্ৰতিবেদন অনুসৰি, ইয়াৰ গ্ৰাহকৰ সংখ্যা ১৩ লাখলৈ বৃদ্ধি পায়, যাৰ ভিতৰত ১২ লাখেই আছিল ডিজিটেল গ্ৰাহক।<ref>{{Cite web |last=Guaglione |first=Sara |date=28 September 2023 |title=Financial Times targets U.S. and global readers with subscription app products |url=https://digiday.com/media/financial-times-targets-u-s-and-global-readers-with-subscription-app-products/ |access-date=16 March 2024 |website=Digiday |language=en-US |archive-date=16 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240316081517/https://digiday.com/media/financial-times-targets-u-s-and-global-readers-with-subscription-app-products/ |url-status=live }}</ref> সাধাৰণ বা সৰ্বসাধাৰণ সমাজৰ বাতৰি পৰিৱেশন কৰাতকৈ বিত্তীয় সাংবাদিকতা আৰু অৰ্থনৈতিক বিশ্লেষণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়াতোৱেই এই কাকতৰ প্ৰাথমিক বৈশিষ্ট্য। ইয়াৰ উপৰি, এই কাকতখনে এটা বাৰ্ষিক গ্ৰন্থ বঁটা স্পনছৰ কৰে আৰু নিয়মীয়াকৈ "পাৰ্চন অৱ দ্য ইয়েৰ" বিশেষ ফিচাৰ প্ৰকাশ কৰে। এই বাতৰি কাকতখন ১৮৮৮ চনৰ জানুৱাৰী মাহত প্ৰথমবাৰৰ বাবে 'লণ্ডন ফাইনেন্সিয়েল গাইড' নামেৰে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল আৰু ঠিক এমাহৰ পিছত ইয়াক 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ' নামেৰে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়। জেমেছ শ্বেৰিদান, তেওঁৰ ভাতৃ আৰু হোৰেচিঅ’ বটমলীয়ে সেই সময়ৰ প্ৰতিদ্বন্দী কাকত 'ফাইনেন্সিয়েল নিউজ'-ৰ বিপৰীতে মহানগৰ লণ্ডনৰ ব্যৱসায়িক খবৰবোৰ প্ৰকাশ কৰাৰ উদ্দেশ্যে ইয়াক লণ্ডনত সৰ্বপ্ৰথম প্ৰচাৰ কৰিছিল। এই দুয়োখন কাকতৰ মাজত আধা শতিকাতকৈও অধিক সময় ধৰি চলি থকা তীব্ৰ প্ৰতিযোগিতাৰ পৰিণতিত অৱশেষত ১৯৪৫ চনত ব্ৰেণ্ডন ব্ৰেকেনৰ নেতৃত্বত দুয়োখন কাকত একত্ৰিত হয়। এই একত্ৰীকৰণে ইয়াক সমগ্ৰ বিশ্বৰ ভিতৰতে অন্যতম বৃহৎ ব্যৱসায়িক বাতৰি কাকত হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে। ১৯ শতিকাৰ শেষৰ পৰা ২০ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে হোৱা বিশ্বায়নে 'এফটি'-ৰ সম্পাদকীয় পৰিসৰ সম্প্ৰসাৰণত যথেষ্ট সহায় কৰে। ইয়াৰ ফলত কাকতখনে নিজৰ সৈতে মতামত স্তম্ভ, বিশেষ প্ৰতিবেদন, ৰাজনৈতিক ব্যংগচিত্ৰ, পাঠকৰ চিঠি, গ্ৰন্থ পৰ্যালোচনা, প্ৰযুক্তি বিষয়ক প্ৰবন্ধ আৰু গোলকীয় ৰাজনীতিৰ বিশেষ ফিচাৰসমূহ সংযোজিত কৰে। এই বাতৰি কাকতখন সাধাৰণতে ইয়াৰ পাতল-কমলা বা মঙহালুৱা গুলপীয়া ৰঙৰ কাগজৰ বাবে বিশেষভাৱে পৰিচিত। ইয়াৰ মূল সংস্কৰণৰ সৈতে লাইফষ্টাইল মেগাজিন ('এফটি মেগাজিন'), সপ্তাহান্তৰ সংস্কৰণ ('এফটি উইকেণ্ড') আৰু আন কিছুমান উদ্যোগ-ভিত্তিক প্ৰকাশন অতিৰিক্ত ক্ৰোড়পত্ৰ হিচাপে যোগান ধৰা হয়। 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ'-ৰ সম্পাদকীয় স্থিতি মূলতঃ অৰ্থনৈতিক উদাৰতাবাদ, বিশেষকৈ মুক্ত বাণিজ্য আৰু মুক্ত বজাৰৰ সমৰ্থনৰ ওপৰত কেন্দ্ৰীকৃত। ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠা কালৰে পৰা ই উদাৰ গণতন্ত্ৰক সমৰ্থন কৰি আহিছে আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চৰকাৰসমূহৰ পৰম্পৰাগত উদাৰ ৰাজনীতি তথা নীতিসমূহৰ সপক্ষে মত প্ৰকাশ কৰিছে; ইয়াৰ সংবাদ কক্ষ ইয়াৰ সম্পাদকীয় ব’ৰ্ডৰ পৰা সম্পূৰ্ণ স্বতন্ত্ৰ, আৰু ইয়াক এখন 'নথিভুক্ত বাতৰি কাকত' হিচাপে গণ্য কৰা হয়। অৰ্থনৈতিক পৰ্যালোচনাৰ এক দীঘলীয়া ইতিহাস থকাৰ বাবে 'এফটি'-য়ে বিভিন্ন ধৰণৰ বিত্তীয় সূচকাংক প্ৰকাশ কৰে, যাৰ ভিতৰত প্ৰধান হৈছে 'এফটিএছই অল-শ্বেয়াৰ ইনডেক্স'। ২০ শতিকাৰ শেষৰ ফালৰ পৰা, কাকতখনৰ গভীৰ আৰু বিস্তৃত সংবাদ পৰিৱেশনে ইয়াক এক উচ্চ-শিক্ষিত, শ্বেত-কলাৰৰ বিশিষ্ট কৰ্মচাৰী আৰু বিত্তীয়ভাৱে সজাগ পাঠক সমাজৰ সৈতে জড়িত কৰি তুলিছে।<ref>{{cite news |last1=Plunkett |first1=John |last2=Martinson |first2=Jane |title=Financial Times sold to Japanese media group Nikkei for £844m |url=https://www.theguardian.com/media/2015/jul/23/financial-times-sale-pearson |newspaper=The Guardian |date=24 July 2015 |access-date=29 May 2020 |issn=0261-3077 |language=en-GB |archive-date=23 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200523174549/https://www.theguardian.com/media/2015/jul/23/financial-times-sale-pearson |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last=Kynaston |first=David |title=A Brief History of the Financial Times |url=https://www.gale.com/binaries/content/assets/gale-us-en/primary-sources/intl-gps/intl-gps-essays/full-ghn-contextual-essays/ghn_essay_ftha_kynaston1_website.pdf |publisher=Viking Adult |year=1988 |access-date=20 May 2020 |archive-date=18 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218030317/https://www.gale.com/binaries/content/assets/gale-us-en/primary-sources/intl-gps/intl-gps-essays/full-ghn-contextual-essays/ghn_essay_ftha_kynaston1_website.pdf |url-status=live }}</ref> এই প্ৰৱণতাৰ বাবেই পৰম্পৰাগতভাৱে 'এফটি'-ক এক মধ্যপন্থী (centrist) বা মধ্য-দক্ষিণপন্থী (centre-right) উদাৰ, নব্য-উদাৰ (neo-liberal) আৰু ৰক্ষণশীল-উদাৰ (conservative-liberal) বাতৰি কাকত হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ মুখ্য কাৰ্যালয় চহৰখনৰ বিত্তীয় কেন্দ্ৰৰ সমীপৱৰ্তী ১ ফ্ৰাইডে’ ষ্ট্ৰীটত অৱস্থিত 'ব্ৰেকেন হাউচ' (Bracken House, London)-ত। ইয়াতেই কাকতখনৰ প্ৰকাশন ভৱন, কৰ্পোৰেট কেন্দ্ৰ আৰু প্ৰধান সম্পাদকীয় কাৰ্যালয় পৰিচালিত হৈ আছে।<ref>{{cite book |editor-last=Rawlinson |editor-first=Francis |title=How Press Propaganda Paved the Way to Brexit |url=https://books.google.com/books?id=J2vLDwAAQBAJ&dq=%22The+Financial+Times%22+%22Centre%22+How+Press+Propaganda+Paved+the+Way+to+Brexit&pg=PA65 |publisher=[[Springer Nature]] |date=2020 |page=65 |isbn=978-3-030-27765-9}}</ref><ref>{{cite book |editor-last=Schaeffner |editor-first=Christina |title=Political Discourse, Media and Translation |url=https://books.google.com/books?id=6BIaBwAAQBAJ&dq=centre-right+liberal+FT&pg=PA35 |quote=With regard to political affiliation ''The Daily Telegraph'' is a right-wing paper, ''The Times'' centre-right, the ''Financial Times'' centre-right and liberal, and ''The Guardian'' centre-left. |date=2009 |page=35 |publisher=[[Cambridge Scholars Publishing]] |isbn=978-1-4438-1793-6}}</ref><ref>{{cite book|editor=Essvale Corporation Limited |title=Business Knowledge for IT in Retail Banking: A Complete Handbook for IT Professionals |url=https://books.google.com/books?id=lkkGaIr3DQkC&dq=centre-right+liberal+FT&pg=PA46 |quote=The Financial Times is normally seen as centre-right/liberal, although to the left of its principal competitor, The Wall Street Journal. It advocates free markets and is generally in favour of globalisation. |date=2007 |page=46 |publisher=Essvale Corporation Limited |isbn=978-0-9554124-2-4}}</ref><ref>{{cite book |last1=Morgan |first1=Kevin |last2=Marsden |first2=Terry |last3=Murdoch |first3=Jonathan |title=Worlds of Food: Place, Power, and Provenance in the Food Chain |url=https://books.google.com/books?id=LeM9CyPsnvAC&dq=%22liberal+Financial+Times%22&pg=PA41 |quote=The neo-liberal Financial Times was outraged by the Farm Bill's 'grotesque farm subsidies' and it accused Washington of having 'surrendered to protectionism', while the heads of the WTO, World Bank, and the IMF penned a joint protest ... |publisher=Oxford University Press |date=2006 |page=41 |isbn=978-0-19-155662-3}}</ref><ref name="cons">{{cite book |editor-last=Kirchhelle |editor-first=Claas |title=Pyrrhic Progress: The History of Antibiotics in Anglo-American Food Production |url=https://books.google.com/books?id=jT6-DwAAQBAJ&dq=%22liberal+Financial+Times%22&pg=PA1927 |quote=Enthusiastic reports subsequently appeared in the left-leaning Observer and the conservative-liberal Financial Times. |date=2020 |page=1927 |publisher=[[Rutgers University Press]] |isbn=978-0-8135-9149-0}}</ref> == History == [[File:Financial Times 1888 front page.jpg|thumb|১৮৮৮ চনৰ ১৩ ফেব্ৰুৱাৰীত প্ৰকাশিত ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ প্ৰথম পৃষ্ঠা|247x247px]] ===উৎপত্তি=== ১৮৮৮ চনৰ ১০ জানুৱাৰীত 'লণ্ডন ফাইনেন্সিয়েল গাইড' নামেৰে 'এফটি' পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে প্ৰকাশ কৰা হৈছিল। একে বছৰৰে ১৩ ফেব্ৰুৱাৰীত ইয়াক 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ' নামেৰে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়। নিজকে "সৎ বিত্তীয় ব্যক্তি, প্ৰকৃত বিনিয়োগকাৰী, সন্মানীয় ব্ৰোকাৰ, প্ৰকৃত সঞ্চালক আৰু বৈধ ফটকাবাজ"ৰ বন্ধু বুলি বৰ্ণনা কৰা এই কাকতখন আছিল মাত্ৰ চাৰি পৃষ্ঠাৰ এখন সাময়িকী। ইয়াৰ পাঠক সমাজ আছিল লণ্ডন চহৰৰ বিত্তীয় সম্প্ৰদায় আৰু ইয়াৰ একমাত্ৰ প্ৰতিদ্বন্দী আছিল ইয়াতকৈ কিছু পুৰণি (১৮৮৪ চনত প্ৰতিষ্ঠিত) আৰু অধিক সাহসী 'ফাইনেন্সিয়েল নিউজ'।<ref> name=FTabout>{{cite web|website=Financial Times|title=About the newspaper|url=http://help.ft.com/newspaper-delivery/about-the-newspaper/|archive-url=https://web.archive.org/web/20120108062240/http://help.ft.com/newspaper-delivery/about-the-newspaper/#axzz3ZDPTGgyZ|archive-date=8 January 2012 |access-date=4 May 2015}}</ref> একেধৰণৰ নাম থকা ফাইনেন্সিয়েল নিউজৰ পৰা নিজকে পৃথককৈ চিনাক্ত কৰিবলৈ ১৮৯৩ চনৰ ২ জানুৱাৰীৰ পৰা ফাইনেন্সিয়েল টাইমছে পাতল গুলপীয়া ৰঙৰ কাগজত ছপা কাৰ্য আৰম্ভ কৰে। এই গুলপীয়া আভা আছিল কৰ্ণৱালৰ চেইণ্ট অষ্টেলৰ ওচৰৰ বডেলভা মাটিৰ খনিৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা চাইনা ক্লে’ বা বগা মাটিৰ ৰং।<ref> name="Becquart2020">{{cite news |last1=Becquart |first1=Charlotte |title=The Financial Times newspaper is pink because of Cornwall's China clay |url=https://www.cornwalllive.com/news/cornwall-news/financial-times-newspaper-pink-because-4394084 |access-date=27 May 2025 |work=[[Cornwall Live]] |publisher=[[InYourArea]] |date=8 August 2020}}</ref> সেই সময়ত কাগজখন ব্লিচ বা বগা নকৰাকৈ ব্যৱহাৰ কৰাটো অৰ্থনৈতিকভাৱে বহুখিনি সুলভ আছিল (আন কেইবাখনো সাধাৰণ কাকত, যেনে 'দ্য স্পৰ্টিং টাইমছ'ৰো একে নীতি আছিল); কিন্তু বৰ্তমান সময়ত এই কাগজ বিশেষভাৱে ৰং কৰিবলগীয়া হোৱা বাবে ই যথেষ্ট ব্যয়বহুল হৈ পৰিছে। ===বেৰী ভাতৃদ্বয়ৰ দ্বাৰা ক্ৰয়=== বেৰী ভাতৃদ্বয় অৰ্থাৎ লৰ্ড কেমৰ’জ আৰু গোমাৰ বেৰীয়ে (পিছলৈ লৰ্ড কেমছলী), ১৯১৯ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছ ক্ৰয় কৰে।<ref> name=Kynaston1988>{{cite book|author-link= David Kynaston|first=David|last=Kynaston|title=The Financial Times: A Centenary History|publisher= Viking |date=1988|pages=142–144}}</ref> ===ব্ৰেণ্ডন ব্ৰেকেনৰ দ্বাৰা ক্ৰয়; ফাইনেন্সিয়েল নিউজৰ সৈতে একত্ৰীকৰণ=== ১৯৪৫ চনত ব্ৰেণ্ডন ব্ৰেকেনে লৰ্ড কেমৰ’জৰ পৰা ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ ক্ৰয় কৰে<ref> name=Kynaston1988 </ref> আৰু সুদীৰ্ঘ ৫৭ বছৰীয়া প্ৰতিদ্বন্দিতাৰ অন্ত পেলাই ইয়াক ফাইনেন্সিয়েল নিউজৰ সৈতে একত্ৰিত কৰি এখন একক ৬ পৃষ্ঠাৰ বাতৰি কাকত গঠন কৰে। ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ প্ৰচাৰ সংখ্যা অধিক আছিল, আনহাতে ফাইনেন্সিয়েল নিউজে ইয়াৰ বেছিভাগ প্ৰতিভাশালী সম্পাদকীয় কৰ্মচাৰী যোগান ধৰিছিল। ইয়াৰ জনপ্ৰিয় "লেক্স" স্তম্ভটোও ফাইনেন্সিয়েল নিউজৰ পৰাই ইয়ালৈ স্থানান্তৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |url=http://gale.cengage.co.uk/images/FT%20Brief%20History%20by%20David%20Kynaston.pdf |title=A brief history of the FT by David Kynaston, author of ''The Financial Times: A Centenary History''. |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015044548/http://gale.cengage.co.uk/images/FT%20Brief%20History%20by%20David%20Kynaston.pdf |archive-date=15 October 2013 }}</ref> এই ক্ৰয় আৰু একত্ৰীকৰণৰ বাবেই ব্ৰেকেনক ব্ৰিটেইনৰ সৰ্বোচ্চ মানদণ্ডৰ দৈনিক বাতৰি কাকত, ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ "প্ৰকৃত প্ৰতিষ্ঠাপক পিতৃ" হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হয়।<ref>{{Cite web |last=Evilly |first=Barry Mac |date=28 September 2016 |title=Churchill & the Irishman |url=https://www.littlemuseum.ie/whats-on/churchill-the-irishman/ |access-date=11 October 2024 |website=Little Museum of Dublin |language=en-US}}</ref> ১৯৯৭ চনত 'এফটি' (FT)-য়ে নিউয়ৰ্ক, চিকাগো, লছ এঞ্জেলছ, ছান ফ্ৰান্সিস্কো, ডালাছ, আটলাণ্টা, অৰলেণ্ডো আৰু ৱাশ্বিংটন ডি.চি.ত ছপা হোৱা এক আমেৰিকা সংস্কৰণ (US edition) মুকলি কৰে, যদিও নিউয়ৰ্ক চহৰৰ বাহিৰত এই বাতৰি কাকত পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৮৫ চনতহে ছপা হৈছিল। ১৯৯৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ব্ৰিটেইনৰ ভিতৰত হোৱা বিক্ৰীতকৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত অধিক কপি বিক্ৰী হোৱা ব্ৰিটেইন-ভিত্তিক প্ৰথমখন বাতৰি কাকত হিচাপে পৰিগণিত হয় এফটি। ২০০০ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছে হামবুৰ্গত অৱস্থিত এক সংবাদ আৰু সম্পাদকীয় দলৰ সৈতে জাৰ্মান ভাষাৰ সংস্কৰণ 'ফিনান্সিয়েল টাইমছ ডয়চলবণ্ড' (Financial Times Deutschland) প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ২০০৩ চনত ইয়াৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰচাৰ সংখ্যা আছিল ৯০,০০০ কপি। ই আছিল মূলত জাৰ্মান প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠান 'গ্ৰুনাৰ + যাৰ' (Gruner + Jahr)-ৰ সৈতে এক যুটীয়া উদ্যোগ। ২০০৮ চনৰ জানুৱাৰী মাহত এফটিয়ে ইয়াৰ ৫০% অংশীদাৰিত্ব জাৰ্মান অংশীদাৰ কোম্পানীটোক বিক্ৰী কৰি দিয়ে। অৱশ্যে 'এফটি ডয়চলবণ্ড'-এ কেতিয়াও লাভ অৰ্জন কৰিব নোৱাৰিলে আৰু ই ১২ বছৰত প্ৰায় ২৫০ নিযুত ইউৰো (€250 million) লোকচানৰ সন্মুখীন হোৱা বুলি কোৱা হয়। পৰিণতস্বৰূপে ২০১২ চনৰ ৭ ডিচেম্বৰত ই সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ হৈ যায়। ফিনান্সিয়েল টাইমছে ২০০২ চনৰ ৪ ফেব্ৰুৱাৰীত ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট উদ্যোগৰ বাবে এখন নতুন সাপ্তাহিক ক্ৰোড়পত্ৰ আৰম্ভ কৰে। 'এফটি ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট' (FTfm) নামৰ এই টেবুলইড (tabloid) ক্ৰোড়পত্ৰখন তেতিয়াৰ পৰা বৰ্তমানলৈকে প্ৰতি সোমবাৰে কাকতৰ সৈতে বিতৰণ কৰা হয়। 'FTfm' হ’ল সমগ্ৰ বিশ্বৰ ভিতৰতে সৰ্বাধিক প্ৰচাৰিত ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট সংবাদ পত্ৰিকা। ইয়াৰ উপৰি, ২০০৫ চনৰ পৰা এফটিয়ে বাৰ্ষিক 'ফিনান্সিয়েল টাইমছ বিজনেছ বুক অৱ দ্য ইয়েৰ এৱাৰ্ড' (Financial Times Business Book of the Year Award) স্পনছৰ কৰি আহিছে। === "নতুন ৰূপত" এফটি ("Refreshed" FT) === ২০০৭ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত, এফটিয়ে বাতৰি কাকতখনৰ এক নতুন তথা পৰিষ্কাৰ সংস্কৰণ উন্মোচন কৰে আৰু এটা নতুন স্লোগান বা নীতিবাক্য প্ৰৱৰ্তন কৰে— "উই লাইভ ইন ফিনান্সিয়েল টাইমছ" (We Live in Financial Times)। ২০০৭ চনত এফটিয়ে সৰ্বপ্ৰথম এক মিটাৰ্ড পেৱাল (metered paywall) ব্যৱস্থাৰ আৰম্ভণি কৰে, যাৰ জৰিয়তে ইয়াৰ ৱেবছাইটৰ দৰ্শকে ধন পৰিশোধ কৰাৰ পূৰ্বে যিকোনো এটা মাহত এক সীমিত সংখ্যক প্ৰবন্ধ বিনামূলীয়াকৈ পঢ়িব পাৰিছিল। ইয়াৰ চাৰি বছৰ পিছত এফটিয়ে ইয়াৰ 'HTML5' ম’বাইল ইণ্টাৰনেট এপ্‌ মুকলি কৰে। বৰ্তমান স্মাৰ্টফোন আৰু টেবলেটে 'FT.com'-লৈ ১৯% ট্ৰেফিক আৰু ১২% চাপ্সক্ৰিপচন কঢ়িয়াই আনে। ২০১২ চনত, ডিজিটেল গ্ৰাহকৰ সংখ্যাই প্ৰথমবাৰৰ বাবে ছপা বাতৰি কাকতৰ প্ৰচাৰ সংখ্যাক অতিক্ৰম কৰে আৰু এফটিয়ে বিজ্ঞাপনতকৈ চাপ্সক্ৰিপচন বা গ্ৰাহক মাচুলৰ পৰাই নিজৰ প্ৰায় আধা উপাৰ্জন লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। ২০১০ চনৰ পৰা এফটি 'ব্লুমবাৰ্গ টাৰ্মিনেল' (Bloomberg Terminal) আৰু ২০১৩ চনৰ পৰা 'ৱাইজাৰ্ছ' (Wisers) প্লেটফৰ্মত উপলব্ধ হৈ আহিছে। ২০১৫ চনৰ পৰা, ৱেবছাইটত মিটাৰ্ড পেৱালৰ পৰিৱৰ্তে দৰ্শকে এমাহৰ বাবে সীমিত বিনামূলীয়াকৈ আনলিমিটেড প্ৰৱেশৰ সুযোগ লাভ কৰিছিল, যাৰ পিছত তেওঁলোকে চাপ্সক্ৰিপচন লোৱাটো প্ৰয়োজনীয় আছিল। ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত পিয়েৰচনে ফিনান্সিয়েল টাইমছ গ্ৰুপক ৮৪৪ নিযুত পাউণ্ড (১.৩২ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ) বিনিময়ত জাপানী মিডিয়া গোট 'নিক্কি ইনক' (Nikkei, Inc.)-ৰ ওচৰত বিক্ৰী কৰে। ২০১৬ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছে ব্ৰডকাষ্ট, ভিডিঅ’, ডিজিটেল, চচিয়েল মিডিয়া আৰু ইভেণ্টকে ধৰি বিভিন্ন মাধ্যমত উন্নত মানদণ্ডৰ ব্ৰেণ্ডেড সমল (branded content) প্ৰস্তুত কৰা লণ্ডনৰ এক সংবাদ মাধ্যম প্ৰতিষ্ঠান 'আলফা গ্ৰীড' (Alpha Grid)-ৰ সৰ্বাধিক অংশীদাৰিত্ব (controlling stake) ক্ৰয় কৰে। ২০১৮ চনত এফটিয়ে বহুজাতিক কৰ্পোৰেট আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক গ্ৰাহকসকলক ৰিচাৰ্চ সেৱা আগবঢ়োৱা 'লংগিটিউড' (Longitude) নামৰ প্ৰতিষ্ঠানটোৰ সৰ্বাধিক অংশীদাৰিত্ব অধিগ্ৰহণ কৰে। ২০২২ চনৰ জানুৱাৰী মাহত এফটিয়ে লংগিটিউডৰ সহ-প্ৰতিষ্ঠাপকসকলৰ পৰা অৱশিষ্ট অংশখিনিও ক্ৰয় কৰি ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ অধিগ্ৰহণ প্ৰক্ৰিয়া সম্পূৰ্ণ কৰে। এই বিনিয়োগে 'এফটি লাইভ' (FT Live)-ৰ জৰিয়তে সন্মিলন আৰু ইভেণ্ট পৰিচালনাসহ ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ কেইবাটাও ব্যৱসায়িক ক্ষেত্ৰৰ সাম্প্ৰতিক বিকাশ তথা বাণিজ্যিক সেৱাসমূহক অধিক সলক আৰু সক্ৰিয় কৰি তুলিছে। ২০২০ চনত, 'দ্য ইণ্ডিপেণ্ডেন্ট' (The Independent) আৰু 'ইভনিং ষ্টেণ্ডাৰ্ড' (Evening Standard)-কে ধৰি অন্যান্য সংবাদ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ জুম (Zoom) কল হেক কৰি চোৰাংকৈ শুনাৰ বাবে ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ প্ৰতিবেদক মাৰ্ক ডি ষ্টিফানোৱে (Mark Di Stefano) পদত্যাগ কৰে। একেটা বৰ্ষতে, ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ এজন প্ৰতিবেদকৰ এটা মতামত স্তম্ভ (opinion piece) প্ৰত্যাহাৰ কৰাক লৈ এক বিতৰ্কৰ সৃষ্টি হয়, যিয়ে বাহ্যিক ৰাজনৈতিক চাপৰ পৰা কাকতখৰ সম্পাদকীয় স্বতন্ত্ৰতাৰ ওপৰত প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰিছিল। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ ব্ৰাছেলছৰ সংবাদদাতা মেহৰীন খানে ফ্ৰান্সৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ইমানুৱেল মেক্ৰনৰ (Emmanuel Macron) ফ্ৰান্সত থকা মুছলিম সংখ্যালঘুসকলৰ প্ৰতি থকা নীতিৰ সমালোচনা কৰি লিখা এটা মতামত স্তম্ভ বাতৰি কাকতৰ সম্পাদকে প্ৰত্যাহাৰ কৰাৰ পিছতেই এই বিতৰ্কৰ সূত্ৰপাত হৈছিল। প্ৰবন্ধটো প্ৰকাশ পোৱাৰ দিনাই ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ ৱেবছাইটৰ পৰা আঁতৰাই দিয়া হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাষ্ট্ৰপতি মেক্ৰনে ফিনান্সিয়েল টাইমছত এখন চিঠি প্ৰকাশ কৰি মূল মতামত স্তম্ভটোৰ যুক্তিৰ প্ৰত্যুত্তৰ দিছিল, যদিও সেই সময়ত মূল প্ৰবন্ধটো ৱেবছাইটত উপলব্ধ নাছিল। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ সম্পাদিকা ৰৌলা খালাফে (Roula Khalaf), যিয়ে প্ৰবন্ধটো আঁতৰাই দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল, স্বীকাৰ কৰে যে প্ৰবন্ধটো সন্দৰ্ভত 'এলিচি পেলেচ' (Élysée Palace—ফ্ৰান্সৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ কাৰ্যালয়)-এ তেওঁৰ সৈতে যোগাযোগ কৰিছিল। অৱশ্যে তেওঁ নিজৰ সিদ্ধান্তক সমৰ্থন কৰি কয় যে মেহৰীন খানৰ মূল প্ৰবন্ধটোত কেইবাটাও তথ্যগত ভুল (factual errors) থকাৰ বাবেই ইয়াক আঁতৰোৱা হৈছিল। === ৱায়াৰকাৰ্ড কেলেংকাৰীৰ তথ্য ফাদিল (Wirecard exposé) === ২০১৯ চনৰ জানুৱাৰী মাহত, ফিনান্সিয়েল টাইমছে জাৰ্মান পেমেণ্ট গ্ৰুপ 'ৱায়াৰকাৰ্ড' (Wirecard)-ৰ জালিয়াতিৰ সন্দেহৰ বিতং বিৱৰণ দি ধাৰাবাহিকভাৱে কেইবাটাও অনুসন্ধানমূলক প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। যেতিয়া ৱায়াৰকাৰ্ডৰ শ্বেয়াৰৰ মূল্য হ্ৰাস পালে, জাৰ্মান সংবাদ মাধ্যমে সন্দেহ প্ৰকাশ কৰিলে যে এক জাৰ্মান কৰ্পোৰেটৰ ওপৰত হোৱা এই আক্ৰমণৰ আঁৰত বজাৰৰ হেতালি (market manipulation) জড়িত আছিল। তেওঁলোকে ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ এই ধাৰাবাহিকখনৰ প্ৰধান লেখক ডেন মেক্ৰামৰ (Dan McCrum) ওপৰত বিশেষভাৱে গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত মিউনিখৰ চৰকাৰী অধিবক্তাৰ কাৰ্যালয়ে এক তদন্ত আৰম্ভ কৰে। এজন বিনিয়োগকাৰীৰ আনুষ্ঠানিক অভিযোগৰ পিছত, ৱায়াৰকাৰ্ড আৰু জাৰ্মান বিত্তীয় নিয়ন্ত্ৰক প্ৰাধিকৰণ 'বাফিন' (BaFin)-ৰ অনুৰোধত দায়িত্বপ্ৰাপ্ত ৰাজ্যিক অধিবক্তাই ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ কেইবাজনো সাংবাদিকৰ বিৰুদ্ধে তদন্ত ঘোষণা কৰে। ১৮ মাহৰ তদন্ত আৰু এক বাহ্যিক অডিটৰ পিছত, ২০২০ চনৰ ২২ জুনত ৱায়াৰকাৰ্ডে ঘোষণা কৰে যে ইয়াৰ একাউণ্টত থকা ১.৯ বিলিয়ন ইউৰো মূল্যৰ নগদ ধনৰ হয়তো "কোনো অস্তিত্বই নাই"। ইয়াৰ পিছতেই কোম্পানীটোৱে দেউলীয়া (insolvency) হোৱাৰ আবেদন কৰে। এই কেলেংকাৰীৰ প্ৰতি দেখুওৱা সঁহাৰিৰ বাবে বাফিন (BaFin) নিজেই 'ইউৰোপীয় চিকিউৰিটিজ এণ্ড মাৰ্কেটছ অথৰিটি' (ESMA)-ৰ তদন্তৰ আওতালৈ আহে। === জীৱাশ্ম ইন্ধনৰ বিজ্ঞাপন (Fossil fuel advertising) === 'দ্য ইণ্টাৰচেপ্ট' (The Intercept), 'দ্য নেচন' (The Nation) আৰু 'ডীচমগ' (DeSmog)-ৰ এক যুটীয়া তদন্তত পোৱা গৈছে যে ফিনান্সিয়েল টাইমছ হ’ল জীৱাশ্ম ইন্ধন (fossil fuel) উদ্যোগৰ বিজ্ঞাপন প্ৰকাশ কৰা অন্যতম শীৰ্ষ সংবাদ মাধ্যম। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ যিসকল সাংবাদিকে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ (climate change) বিষয়ে বাতৰি পৰিৱেশন কৰে, তেওঁলোকে উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰিছে যে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ সৃষ্টি কৰা আৰু ইয়াৰ বিৰুদ্ধে লোৱা পদক্ষেপত বাধা প্ৰদান কৰা কোম্পানী তথা উদ্যোগসমূহৰ সৈতে থকা এই স্বাৰ্থৰ সংঘাতৰ (conflicts of interest) বাবে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ ওপৰত তেওঁলোকৰ প্ৰতিবেদনৰ বিশ্বাসযোগ্যতা হ্ৰাস পাব পাৰে আৰু পাঠকে জলবায়ু সংকটক গুৰুত্বহীন বুলি গণ্য কৰিব পাৰে। ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ ফাইনান্সিয়েল পাব্লিচিং ডিভিজন (পূৰ্বৰ এফটি বিজনেছ)-এ খুচুৰা, ব্যক্তিগত আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক বিত্তীয় দৰ্শকসকলৰ বাবে ছপা আৰু অনলাইন সমল যোগান ধৰে। ইয়াৰ প্ৰকাশন আৰু সেৱাসমূহৰ উদাহৰণসমূহ হ’ল: 'ইনভেষ্টৰ্ছ ক্ৰনিকল', এখন ব্যক্তিগত বিত্তীয় আলোচনী আৰু ৱেবছাইট; "এফটি মানি", এখন "এফটি উইকেণ্ড"-ৰ এটা সাপ্তাহিক ব্যক্তিগত বিত্তীয় ক্ৰোড়পত্ৰ; 'এফটি ৱেল্থ', যিখন বিশ্বৰ উচ্চ-নিট-মূল্যসম্পন্ন সম্প্ৰদায়ৰ বাবে এখন আলোচনী আৰু 'এফটিএফএম', এখন গোলকীয় ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট উদ্যোগৰ এটা সাপ্তাহিক পৰ্যালোচনা, 'মানি মেনেজমেণ্ট' আৰু 'এফটি এডভাইজাৰ'। ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠানিক অংশৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত আছে: 'দ্য বেংকাৰ' (The Banker), 'দিছ ইজ আফ্ৰিকা' (This Is Africa), 'এফডিআই মেগাজিন' (FDi magazine) তথা 'এফডিআই ইণ্টেলিজেন্স' (fDi Intelligence) আৰু 'প্ৰফেচনেল ৱেল্থ মেনেজমেণ্ট' (PWM)। বিত্তীয় প্ৰকাশনৰ এটা সুকীয়া শাখা 'মানি-মিডিয়া' (Money-Media)-ই বিশ্বজুৰি ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট পেচাদাৰীসকলৰ জন্য ডিজিটেল তথ্য সেৱা প্ৰদান কৰে, যাৰ ভিতৰত আছে: Ignites, Ignites Europe, Ignites Asia, FundFire আৰু BoardIQ। ফিনান্সিয়েল পাব্লিচিঙৰ ভিতৰত ইউৰোপীয় পেঞ্চন উদ্যোগৰ বাবে প্ৰকাশন ('পেনচন এক্সপাৰ্ট' আৰু 'ডয়চ পেনচন এণ্ড ইনভেষ্টমেণ্টনাচৰিচটেন') আৰু ইভেণ্ট ('ইনভেষ্টমেণ্ট এক্সপাৰ্ট') অন্তৰ্ভুক্ত আছে। এই গোটটোৱে 'মেণ্ডেটৱায়াৰ' (MandateWire) নামৰ এখন বিত্তীয় তথ্য পত্ৰিকাও প্ৰকাশ কৰে, যি উত্তৰ আমেৰিকা, ইউৰোপ আৰু এছিয়াৰ বিনিয়োগ পেচাদাৰীসকলক বিক্ৰী আৰু বজাৰ সম্পৰ্কীয় তথ্য যোগান ধৰে। এফটি নলেজ' (FT Knowledge) এখন সহযোগী প্ৰতিষ্ঠান যিয়ে শিক্ষামূলক সামগ্ৰী আৰু সেৱা আগবঢ়ায়। এফটি নলেজে ২০০০ চনৰ পৰা প্ৰতিটো শৰৎ আৰু বসন্তকালত "ইণ্ট্ৰডিউচিং দ্য চিটি" (Introducing the City) পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়াই আহিছে (যিটো বুধবাৰৰ নৈশ বক্তৃতা আৰু আলোচনা চক্ৰ, লগতে সপ্তাহান্তৰ ইভেণ্টৰ এটা শৃংখলা)। 'এফটি প্ৰেডিক্ট' (FT Predict) হ’ল ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ দ্বাৰা পৰিচালিত পূৰ্বানুমান কৰা অৰ্থনৈতিক পৰিঘটনাৰ এক সম্পাদকীয় সেৱা, য’ত ব্যৱহাৰকাৰীয়ে কাল্পনিক ফিনান্সিয়েল টাইমছ ডলাৰ (FT$) খৰচ কৰি ভৱিষ্যতৰ বিত্তীয়, ৰাজনৈতিক আৰু সংবাদভিত্তিক পৰিঘটনাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি চুক্তি ক্ৰয়-বিক্ৰয় কৰিব পাৰে। জেমছ চুৰোৱেৰ্কিৰ 'দ্য উইজডম অৱ ক্ৰাউডছ' (The Wisdom of Crowds) গ্ৰন্থখনত প্ৰদৰ্শিত ধাৰণাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি তৈয়াৰী এই প্ৰতিযোগিতাই মানুহক সাপ্তাহিক আৰু মাহেকীয়া বঁটাৰ বাবে প্ৰতিযোগিতাত অৱতীৰ্ণ হোৱাৰ লগতে অৰ্থনৈতিক পৰিঘটনাৰ পূৰ্বানুমান কৰি ভৱিষ্যতৰ ঘটনাৱলী নিৰীক্ষণ কৰাৰ সুযোগ দিয়ে। ফিনান্সিয়েল টাইমছে ব্যৱসায় সম্পৰ্কীয় খেল এটাও চলাইছিল যাৰ নাম আছিল "ইন দ্য পিংক" (In the Pink—যাৰ অৰ্থ হৈছে 'ভাল স্বাস্থ্যত থকা', ইয়াৰ লগতে এই নামটো বাতৰি কাকতখনৰ গুলপীয়া ৰং আৰু লোকচান হোৱা বুজোৱা 'ইন দ্য ৰেড' বাক্যাংশটোলৈও এটা ইংগিত)। ইয়াত প্ৰতিগৰাকী খেলুৱৈক এজন মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়াৰ (CEO) কাল্পনিক চৰিত্ৰত বহুওৱা হৈছিল আৰু খেলখন শেষ হোৱাৰ সময়ত সৰ্বাধিক লাভ অৰ্জন কৰাটোৱেই আছিল মূল লক্ষ্য। খেলখনৰ বিজয়ীয়ে (যিগৰাকী খেলুৱৈয়ে সৰ্বাধিক লাভ কৰে) ১০,০০০ পাউণ্ডৰ প্ৰকৃত ধনৰ বঁটা লাভ কৰাৰ নিয়ম আছিল। খেলখন ২০০৬ চনৰ ১ মে’ৰ পৰা ২৮ জুনলৈকে চলিছিল। ২০১৯ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছে ইউৰোপীয় ষ্টাৰ্টআপসমূহৰ বিষয়ে খবৰ যোগান ধৰা ডিজিটেল-অন্‌লি নিউজ ছাইট আৰু নিউজলেটাৰ 'চিফটেড' (Sifted)-ত বিনিয়োগ কৰাৰ কথা ঘোষণা কৰে। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ প্ৰাৰম্ভিক ২৫% অংশীদাৰিত্ব পৰৱৰ্তী সময়ত আনৰ পৰা হোৱা বিনিয়োগৰ বাবে ১৪% লৈ হ্ৰাস পায়। ইয়াৰ জৰিয়তে চিফটেডৰ সৈতে এক পৰিকল্পিত ৭ বছৰীয়া কৌশলগত সম্পৰ্কৰ সূচনা হয়। == সূচকাংকসমূহ (Indices) == ফিনান্সিয়েল টাইমছে কেইবাটাও বিত্তীয় বজাৰ সূচকাংক (financial market indices) সংগ্ৰহ আৰু প্ৰকাশ কৰে, যিবোৰে ইয়াৰ অন্তৰ্ভুক্ত অংশসমূহৰ পৰিৱৰ্তনশীল মূল্য প্ৰতিফলিত কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত আটাইতকৈ পুৰণি আছিল প্ৰাক্তন 'ফিনান্সিয়েল নিউজ ইনডেক্স' (Financial News Index), যাৰ আৰম্ভণি ১৯৩৫ চনৰ ১ জুলাইত 'ফিনান্সিয়েল নিউজ'-ৰ দ্বাৰা হৈছিল। এফটিয়েও অনুৰূপ এটা সূচকাংক প্ৰকাশ কৰিছিল; ১৯৪৭ চনৰ ১ জানুৱাৰীত ইয়াক ফিনান্সিয়েল নিউজ ইনডেক্সৰ দ্বাৰা প্ৰতিস্থাপন কৰা হয়—যাক পিছলৈ 'ফিনান্সিয়েল টাইমছ (এফটি) ইনডেক্স' [Financial Times (FT) Index] নামকৰণ কৰা হয়। এই সূচকাংকটো ঔদ্যোগিক শ্বেয়াৰৰ সূচকাংক হিচাপে আৰম্ভ হৈছিল আৰু প্ৰধানকৈ বিদেশী স্বাৰ্থ থকা কোম্পানীসমূহক ইয়াৰ পৰা বাদ দিয়া হৈছিল, যেনে এংলো-ইৰানিয়ান অইল কোম্পানী (পিছলৈ বিপি), ব্ৰিটিছ-আমেৰিকান টোবাকো, লিভাৰ ব্ৰাদাৰ্ছ (পিছলৈ ইউনিলিভাৰ) আৰু শ্বেল (Shell)। ইয়াৰ কেইবা দশকৰ পিছতহে তেল আৰু বিত্তীয় খণ্ডক ইয়াত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ১৯৬২ চনত এফটিএছই সূচকাংক শৃংখলাৰ প্ৰথমটো সূচকাংক 'এফটিএছই অল-শ্বেয়াৰ ইনডেক্স' (FTSE All-Share Index) সৃষ্টি কৰা হৈছিল, য’ত বজাৰ মূলধনৰ ভিত্তিত ব্ৰিটেইনৰ সৰ্ববৃহৎ ৫৯৪ টা কোম্পানী অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। 'F-T-S-E' আখৰ কেইটাই বুজাইছিল যে এফটিএছই আছিল ফিনান্সিয়েল টাইমছ (F-T) আৰু লণ্ডন ষ্টক এক্সচেঞ্জ (S-E)-ৰ এক যুটীয়া উদ্যোগ। ১৯৮৪ চনৰ ১৩ ফেব্ৰুৱাৰীত 'এফটিএছই ১০০' (FTSE 100) প্ৰৱৰ্তন কৰা হয়, যিয়ে লণ্ডন ষ্টক এক্সচেঞ্জৰ মূল্যৰ প্ৰায় ৮০ শতাংশ প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। ১৯৯৫ চনত এফটিএছই গ্ৰুপক এটা স্বতন্ত্ৰ কোম্পানী হিচাপে গঢ়ি তোলা হয়। ১৯৯৯ চনত নিউয়ৰ্ক চহৰত ইয়াৰ প্ৰথমটো বিদেশী কাৰ্যালয় খোলা হয়; ইয়াৰ পিছত ২০০০ চনৰ আৰম্ভণিতে পেৰিছ, ২০০১ চনত হংকং, ফ্ৰেংকফৰ্ট আৰু ছান ফ্ৰান্সিস্কো, ২০০২ চনত মেদ্ৰিদ আৰু ২০০৩ চনত টকিঅ’ত কাৰ্যালয় খোলা হয়। অন্যান্য সুপৰিচিত এফটিএছই সূচকাংকসমূহৰ ভিতৰত আছে শ্বেয়াৰ বজাৰৰ বাবে এফটিএছই ৩৫০ ইনডেক্স, এফটিএছই স্মলকেপ ইনডেক্স, এফটিএছই এআইএম ইউকে ৫০ ইনডেক্স আৰু এফটিএছই এআইএম ১০০ ইনডেক্সৰ লগতে এফটিএছই এআইএম অল-শ্বেয়াৰ ইনডেক্স, আৰু চৰকাৰী বণ্ডৰ বাবে এফটিএছই ইউকে গিল্ট ইনডাইচেচ। ২০২১ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছে 'উইলশ্বায়াৰ এছ’চিয়েটছ' (Wilshire Associates)-ৰ সৈতে মিলি শীৰ্ষ পাঁচটা ক্ৰিপ্টোকাৰেন্সীৰ সংমিশ্ৰণ সামৰি তিনিটা মাল্টি-এছেট সূচকাংক প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। == ব্যক্তি বা কৰ্মচাৰীসকল (People) == ২০০৬ চনৰ জুলাই মাহত, 'এফটি' (FT)-য়ে বাতৰি কাকতখনক 'FT.com'-ৰ সৈতে অধিক ঘনিষ্ঠভাৱে একত্ৰিত কৰাৰ বাবে এটা "নিউ নিউজৰুম" (New Newsroom) প্ৰকল্পৰ কথা ঘোষণা কৰে। একে সময়তে ই নিজৰ সম্পাদকীয় কৰ্মচাৰীৰ সংখ্যা ৫২৫ জনৰ পৰা ৪৭৫ জনলৈ হ্ৰাস কৰাৰ পৰিকল্পনাও ঘোষণা কৰিছিল। ২০০৬ চনৰ আগষ্ট মাহত ই ঘোষণা কৰে যে প্ৰয়োজনীয় সকলো কৰ্মচাৰী কৰ্তন স্বেচ্ছামূলক চাকৰি ত্যাগৰ (voluntary layoffs) জৰিয়তে সম্ভৱ হৈ উঠিছে। 'এফটি'-ৰ কেইবাগৰাকীও প্ৰাক্তন সাংবাদিকে পৰৱৰ্তী সময়ত সাংবাদিকতা, ৰাজনীতি আৰু ব্যৱসায় খণ্ডৰ অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ তথা উচ্চ পৰ্যায়ৰ পদবীত অধিষ্ঠিত হৈছে। পূৰ্বতে এই কাকতখনৰ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ পৰিচালন সম্পাদক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ৰবাৰ্ট থমছন (Robert Thomson) পৰৱৰ্তী সময়ত 'দ্য টাইমছ' (The Times)-ৰ সম্পাদক হৈছিল আৰু বৰ্তমান তেওঁ 'নিউজ কৰ্পোৰেচন' (News Corporation)-ৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO)। 'এফটি'-ৰ প্ৰাক্তন নিউয়ৰ্কৰ সংবাদদাতা আৰু সংবাদ সম্পাদক উইল লিউইচে (Will Lewis) 'দ্য ডেইলি টেলিগ্ৰাফ' (The Daily Telegraph) আৰু 'দ্য ৱাল ষ্ট্ৰীট জাৰ্নেল' (The Wall Street Journal) সম্পাদনা কৰিছিল। ডমিনিক লছন (Dominic Lawson) 'সপ্তাহান্তৰ টেলিগ্ৰাফ' (Sunday Telegraph)-ৰ সম্পাদক হৈছিল আৰু ২০০৫ চনত তেওঁক এই পদৰ পৰা অব্যাহতি দিয়া হয়। প্ৰাক্তন শিক্ষা বিষয়ৰ সংবাদদাতা এণ্ড্ৰিউ এডনিছ (Andrew Adonis) সেই সময়ৰ ব্ৰিটিছ প্ৰধানমন্ত্ৰী টনী ব্লেয়াৰৰ (Tony Blair) শিক্ষা বিষয়ক উপদেষ্টা হৈছিল আৰু ২০০৫ চনৰ নিৰ্বাচনৰ পিছত তেওঁক শিক্ষামন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়াৰ লগতে 'হাউচ অৱ লৰ্ডছ' (House of Lords)-ৰ এখন আসন প্ৰদান কৰা হৈছিল। এড বলছ (Ed Balls) ৰাজকোষৰ মুখ্য অৰ্থনৈতিক উপদেষ্টা হৈছিল আৰু বিত্তমন্ত্ৰী (chancellor of the exchequer) গৰ্ডন ব্ৰাউনৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে কাম কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত ২০০৫ চনত তেওঁ সংসদ সদস্য হিচাপে নিৰ্বাচিত হয় আৰু ২০০৭ চনৰ জুলাই মাহত শিশু, বিদ্যালয় আৰু পৰিয়াল বিষয়ক ৰাজ্যিক সচিব (Secretary of State for Children, Schools and Families) হিচাপে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে। প্ৰাক্তন প্ৰতিৰক্ষা সংবাদদাতা আৰু "লেক্স" (Lex) স্তম্ভলেখক বাৰ্নাৰ্ড গ্ৰে’ (Bernard Gray) 'টিএছএল এডুকেচন' (TSL Education)-ৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া হোৱাৰ পূৰ্বে 'চিএমপি' (CMP) নামৰ প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠানটোৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া আছিল। এই টিএছএল এডুকেচন হ’ল 'টাইমছ এডুকেচনেল চাপ্লিমেন্ট' (Times Educational Supplement)-ৰ প্ৰকাশক। এসময়ত 'এফটি'-ৰ নাইট এডিটৰ (Night Editor) হিচাপে কাম কৰা ডেভিদ জোনছ পিছলৈ আইটি (IT) শাখাৰ মুৰব্বী হৈছিল। ১৯৯০-ৰ দশকত বাতৰি কাকতখনৰ ছপা কাৰ্যত গৰম ধাতুৰ (hot metal) ব্যৱহাৰৰ পৰা ইলেক্ট্ৰনিক কম্প’জিচন আৰু তাৰ পিছত সম্পূৰ্ণ পৃষ্ঠাৰ পেজিনেচনলৈ (full-page pagination) ৰূপান্তৰিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ এজন গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যক্তি আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ 'ট্ৰিনিটি মিৰৰ গ্ৰুপ' (Trinity Mirror Group)-ৰ প্ৰযুক্তি বিভাগৰ মুৰব্বী হৈছিল। ছাৰ জিঅ’ফ্ৰী ওৱেন (Sir Geoffrey Owen) ১৯৮১ চনৰ পৰা ১৯৯০ চনলৈ 'ফিনান্সিয়েল টাইমছ'-ৰ সম্পাদক আছিল। তেওঁ ১৯৯১ চনত লণ্ডন স্কুল অৱ ইক’নমিক্স (LSE)-ৰ অধীনস্থ 'চেণ্টাৰ ফৰ ইক’নমিক পাৰফৰমেন্স' (CEP)-ত বিজনেছ পলিচিৰ সঞ্চালক হিচাপে যোগদান কৰে আৰু ১৯৯৭ চনত ইনষ্টিটিউট অৱ মেনেজমেণ্টৰ ছিনিয়ৰ ফেলো হিচাপে নিযুক্ত হয়। তেওঁ এতিয়াও তাত নিজৰ কাম চলাই আছে। 'এফটি'-ত থকা কাৰ্যকালত তেওঁ দ্ৰুত প্ৰযুক্তিগত পৰিৱৰ্তন আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত সমস্যাসমূহৰ মোকাবিলা কৰিবলগীয়া হৈছিল, উদাহৰণস্বৰূপে 'ৰেপিটিটিভ ষ্ট্ৰেইন ইনজুৰী' (repetitive strain injury - RSI), যাৰ ফলত ১৯৮০-ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে 'এফটি'-ৰ কেইবা ডজন সাংবাদিক, প্ৰতিবেদক আৰু কৰ্মচাৰী আক্ৰান্ত হৈছিল। == সম্পাদকসকল (Editors) == * ১৮৮৯: ডগলাছ মেকৰে’ (Douglas MacRae) * ১৮৯০: ডব্লিউ আৰ লছন (W. R. Lawson) * ১৮৯২: চিডনী মাৰে’ (Sydney Murray) * ১৮৯৬: এ ই মাৰে’ (A. E. Murray) * ১৯০৯: চি এইচ পামহাৰ (C. H. Palmer) * ১৯Mj৪: ডি এছ টি হান্টাৰ (D. S. T. Hunter) * ১৯৩৭: আৰ্চিবল্ড চিছম (Archibald Chisholm) * ১৯৪০: এলবাৰ্ট জৰ্জ কোল (Albert George Cole) * ১৯৪৫: হাৰগ্ৰীভছ পাৰ্কিনছন (Hargreaves Parkinson) * ১৯৪৯: ছাৰ গৰ্ডন নিউটন (Sir Gordon Newton) * ১৯৭৩: ফ্ৰেডী ফিছাৰ (Fredy Fisher) * ১৯৮১: জিঅ’ফ্ৰী ওৱেন (Geoffrey Owen) * ১৯৯১: ৰিচাৰ্ড লেম্বাৰ্ট (Richard Lambert) * ২০০১: এণ্ড্ৰিউ গভাৰ্ছ (Andrew Gowers) * ২০০৬: লিয়োনেল বাৰ্বাৰ (Lionel Barber) * ২০২০: ৰৌলা খালাফ (Roula Khalaf) ==লগতে চাওক== {{Portal|Journalism|London}} * [[Business journalism]] * [[Financial Times Business Book of the Year Award]] * [[Financial Times Person of the Year]] * [[List of newspapers in the United Kingdom]] * [[Periodical literature]] * [[TNW (website)]] ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Financial Times}} * {{Official website|https://www.ft.com}} ** [http://www.ft.com/magazine FT Magazine official website] {{Media in the United Kingdom|newsmag}} {{White House James S. Brady Press Briefing Room Seating Chart}} {{Authority control}} ==তথ্য সংগ্ৰহ==  {{Reflist}} bq8fk5mhqxv3tsxwqzfcvk3a1onw1iu 648483 648482 2026-10-30T06:40:16Z Poli Borah24 43763 /* History */ 648483 wikitext text/x-wiki '''ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ''' ({{Lang-en|Financial Times}}) হ’ল ব্ৰডশ্বীট আকৃতিৰ ছপা আৰু ডিজিটেল মাধ্যমত প্ৰকাশিত ব্ৰিটেইনৰ এখন দৈনিক বাতৰি কাকত, যিয়ে ব্যৱসায় আৰু অৰ্থনৈতিক সাম্প্ৰতিক পৰিক্ৰমাৰ ওপৰত বিশেষভাৱে গুৰুত্ব দিয়ে। লণ্ডনত মুখ্য কাৰ্যালয় থকা এই কাকতখৰ মালিকীস্বত্ব বৰ্তমান জাপানী হ’ল্ডিং কোম্পানী 'নিক্কি ইনক' (Nikkei, Inc.)-ৰ অধীনত আছে, আৰু ব্ৰিটেইন, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ তথা সমগ্ৰ ইউৰোপ মহাদেশ জুৰি ইয়াৰ প্ৰধান সম্পাদকীয় কাৰ্যালয়সমূহ অৱস্থিত। ১৯৫৭ চনৰ পৰা ইয়াৰ গৰাকী হৈ থকা 'পিয়েৰচন পিএলচি' নামৰ প্ৰতিষ্ঠানটোৱে ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত এই প্ৰকাশনখন নিক্কি কোম্পানক ৮৪৪ নিযুত পাউণ্ড (১.৩২ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ) বিনিময়ত বিক্ৰী কৰে। ২০১৯ চনত কাকতখনে ১০ লাখ (১ মিলিয়ন) পেইড চাপ্সক্ৰিপচন লাভ কৰাৰ কথা প্ৰতিবেদনত প্ৰকাশ কৰিছিল, যাৰ তিনি-চতুৰ্থাংশই আছিল ডিজিটেল চাপ্সক্ৰিপচন।<ref>{{cite web|title=FT tops one million paying readers|url=https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/ft-tops-one-million-paying-readers/|website=Financial Times|date=April 2019|language=en-GB|access-date=19 April 2019|archive-date=19 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419171825/https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/ft-tops-one-million-paying-readers/|url-status=live}}</ref><ref name="Guardian20190419">{{cite news|last=Greenslade|first=Roy|author-link=Roy Greenslade|date=14 April 2019|title=Financial Times thrives by focusing on subscriptions|language=en-GB|work=[[The Guardian]]|url=https://www.theguardian.com/media/commentisfree/2019/apr/14/financial-times-thrives-by-focusing-on-subscriptions|access-date=19 April 2019|issn=0261-3077|archive-date=19 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419171820/https://www.theguardian.com/media/commentisfree/2019/apr/14/financial-times-thrives-by-focusing-on-subscriptions|url-status=live}}</ref> আনহাতে ২০২৩ চনৰ এক প্ৰতিবেদন অনুসৰি, ইয়াৰ গ্ৰাহকৰ সংখ্যা ১৩ লাখলৈ বৃদ্ধি পায়, যাৰ ভিতৰত ১২ লাখেই আছিল ডিজিটেল গ্ৰাহক।<ref>{{Cite web |last=Guaglione |first=Sara |date=28 September 2023 |title=Financial Times targets U.S. and global readers with subscription app products |url=https://digiday.com/media/financial-times-targets-u-s-and-global-readers-with-subscription-app-products/ |access-date=16 March 2024 |website=Digiday |language=en-US |archive-date=16 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240316081517/https://digiday.com/media/financial-times-targets-u-s-and-global-readers-with-subscription-app-products/ |url-status=live }}</ref> সাধাৰণ বা সৰ্বসাধাৰণ সমাজৰ বাতৰি পৰিৱেশন কৰাতকৈ বিত্তীয় সাংবাদিকতা আৰু অৰ্থনৈতিক বিশ্লেষণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়াতোৱেই এই কাকতৰ প্ৰাথমিক বৈশিষ্ট্য। ইয়াৰ উপৰি, এই কাকতখনে এটা বাৰ্ষিক গ্ৰন্থ বঁটা স্পনছৰ কৰে আৰু নিয়মীয়াকৈ "পাৰ্চন অৱ দ্য ইয়েৰ" বিশেষ ফিচাৰ প্ৰকাশ কৰে। এই বাতৰি কাকতখন ১৮৮৮ চনৰ জানুৱাৰী মাহত প্ৰথমবাৰৰ বাবে 'লণ্ডন ফাইনেন্সিয়েল গাইড' নামেৰে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল আৰু ঠিক এমাহৰ পিছত ইয়াক 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ' নামেৰে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়। জেমেছ শ্বেৰিদান, তেওঁৰ ভাতৃ আৰু হোৰেচিঅ’ বটমলীয়ে সেই সময়ৰ প্ৰতিদ্বন্দী কাকত 'ফাইনেন্সিয়েল নিউজ'-ৰ বিপৰীতে মহানগৰ লণ্ডনৰ ব্যৱসায়িক খবৰবোৰ প্ৰকাশ কৰাৰ উদ্দেশ্যে ইয়াক লণ্ডনত সৰ্বপ্ৰথম প্ৰচাৰ কৰিছিল। এই দুয়োখন কাকতৰ মাজত আধা শতিকাতকৈও অধিক সময় ধৰি চলি থকা তীব্ৰ প্ৰতিযোগিতাৰ পৰিণতিত অৱশেষত ১৯৪৫ চনত ব্ৰেণ্ডন ব্ৰেকেনৰ নেতৃত্বত দুয়োখন কাকত একত্ৰিত হয়। এই একত্ৰীকৰণে ইয়াক সমগ্ৰ বিশ্বৰ ভিতৰতে অন্যতম বৃহৎ ব্যৱসায়িক বাতৰি কাকত হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে। ১৯ শতিকাৰ শেষৰ পৰা ২০ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে হোৱা বিশ্বায়নে 'এফটি'-ৰ সম্পাদকীয় পৰিসৰ সম্প্ৰসাৰণত যথেষ্ট সহায় কৰে। ইয়াৰ ফলত কাকতখনে নিজৰ সৈতে মতামত স্তম্ভ, বিশেষ প্ৰতিবেদন, ৰাজনৈতিক ব্যংগচিত্ৰ, পাঠকৰ চিঠি, গ্ৰন্থ পৰ্যালোচনা, প্ৰযুক্তি বিষয়ক প্ৰবন্ধ আৰু গোলকীয় ৰাজনীতিৰ বিশেষ ফিচাৰসমূহ সংযোজিত কৰে। এই বাতৰি কাকতখন সাধাৰণতে ইয়াৰ পাতল-কমলা বা মঙহালুৱা গুলপীয়া ৰঙৰ কাগজৰ বাবে বিশেষভাৱে পৰিচিত। ইয়াৰ মূল সংস্কৰণৰ সৈতে লাইফষ্টাইল মেগাজিন ('এফটি মেগাজিন'), সপ্তাহান্তৰ সংস্কৰণ ('এফটি উইকেণ্ড') আৰু আন কিছুমান উদ্যোগ-ভিত্তিক প্ৰকাশন অতিৰিক্ত ক্ৰোড়পত্ৰ হিচাপে যোগান ধৰা হয়। 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ'-ৰ সম্পাদকীয় স্থিতি মূলতঃ অৰ্থনৈতিক উদাৰতাবাদ, বিশেষকৈ মুক্ত বাণিজ্য আৰু মুক্ত বজাৰৰ সমৰ্থনৰ ওপৰত কেন্দ্ৰীকৃত। ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠা কালৰে পৰা ই উদাৰ গণতন্ত্ৰক সমৰ্থন কৰি আহিছে আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চৰকাৰসমূহৰ পৰম্পৰাগত উদাৰ ৰাজনীতি তথা নীতিসমূহৰ সপক্ষে মত প্ৰকাশ কৰিছে; ইয়াৰ সংবাদ কক্ষ ইয়াৰ সম্পাদকীয় ব’ৰ্ডৰ পৰা সম্পূৰ্ণ স্বতন্ত্ৰ, আৰু ইয়াক এখন 'নথিভুক্ত বাতৰি কাকত' হিচাপে গণ্য কৰা হয়। অৰ্থনৈতিক পৰ্যালোচনাৰ এক দীঘলীয়া ইতিহাস থকাৰ বাবে 'এফটি'-য়ে বিভিন্ন ধৰণৰ বিত্তীয় সূচকাংক প্ৰকাশ কৰে, যাৰ ভিতৰত প্ৰধান হৈছে 'এফটিএছই অল-শ্বেয়াৰ ইনডেক্স'। ২০ শতিকাৰ শেষৰ ফালৰ পৰা, কাকতখনৰ গভীৰ আৰু বিস্তৃত সংবাদ পৰিৱেশনে ইয়াক এক উচ্চ-শিক্ষিত, শ্বেত-কলাৰৰ বিশিষ্ট কৰ্মচাৰী আৰু বিত্তীয়ভাৱে সজাগ পাঠক সমাজৰ সৈতে জড়িত কৰি তুলিছে।<ref>{{cite news |last1=Plunkett |first1=John |last2=Martinson |first2=Jane |title=Financial Times sold to Japanese media group Nikkei for £844m |url=https://www.theguardian.com/media/2015/jul/23/financial-times-sale-pearson |newspaper=The Guardian |date=24 July 2015 |access-date=29 May 2020 |issn=0261-3077 |language=en-GB |archive-date=23 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200523174549/https://www.theguardian.com/media/2015/jul/23/financial-times-sale-pearson |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last=Kynaston |first=David |title=A Brief History of the Financial Times |url=https://www.gale.com/binaries/content/assets/gale-us-en/primary-sources/intl-gps/intl-gps-essays/full-ghn-contextual-essays/ghn_essay_ftha_kynaston1_website.pdf |publisher=Viking Adult |year=1988 |access-date=20 May 2020 |archive-date=18 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218030317/https://www.gale.com/binaries/content/assets/gale-us-en/primary-sources/intl-gps/intl-gps-essays/full-ghn-contextual-essays/ghn_essay_ftha_kynaston1_website.pdf |url-status=live }}</ref> এই প্ৰৱণতাৰ বাবেই পৰম্পৰাগতভাৱে 'এফটি'-ক এক মধ্যপন্থী (centrist) বা মধ্য-দক্ষিণপন্থী (centre-right) উদাৰ, নব্য-উদাৰ (neo-liberal) আৰু ৰক্ষণশীল-উদাৰ (conservative-liberal) বাতৰি কাকত হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ মুখ্য কাৰ্যালয় চহৰখনৰ বিত্তীয় কেন্দ্ৰৰ সমীপৱৰ্তী ১ ফ্ৰাইডে’ ষ্ট্ৰীটত অৱস্থিত 'ব্ৰেকেন হাউচ' (Bracken House, London)-ত। ইয়াতেই কাকতখনৰ প্ৰকাশন ভৱন, কৰ্পোৰেট কেন্দ্ৰ আৰু প্ৰধান সম্পাদকীয় কাৰ্যালয় পৰিচালিত হৈ আছে।<ref>{{cite book |editor-last=Rawlinson |editor-first=Francis |title=How Press Propaganda Paved the Way to Brexit |url=https://books.google.com/books?id=J2vLDwAAQBAJ&dq=%22The+Financial+Times%22+%22Centre%22+How+Press+Propaganda+Paved+the+Way+to+Brexit&pg=PA65 |publisher=[[Springer Nature]] |date=2020 |page=65 |isbn=978-3-030-27765-9}}</ref><ref>{{cite book |editor-last=Schaeffner |editor-first=Christina |title=Political Discourse, Media and Translation |url=https://books.google.com/books?id=6BIaBwAAQBAJ&dq=centre-right+liberal+FT&pg=PA35 |quote=With regard to political affiliation ''The Daily Telegraph'' is a right-wing paper, ''The Times'' centre-right, the ''Financial Times'' centre-right and liberal, and ''The Guardian'' centre-left. |date=2009 |page=35 |publisher=[[Cambridge Scholars Publishing]] |isbn=978-1-4438-1793-6}}</ref><ref>{{cite book|editor=Essvale Corporation Limited |title=Business Knowledge for IT in Retail Banking: A Complete Handbook for IT Professionals |url=https://books.google.com/books?id=lkkGaIr3DQkC&dq=centre-right+liberal+FT&pg=PA46 |quote=The Financial Times is normally seen as centre-right/liberal, although to the left of its principal competitor, The Wall Street Journal. It advocates free markets and is generally in favour of globalisation. |date=2007 |page=46 |publisher=Essvale Corporation Limited |isbn=978-0-9554124-2-4}}</ref><ref>{{cite book |last1=Morgan |first1=Kevin |last2=Marsden |first2=Terry |last3=Murdoch |first3=Jonathan |title=Worlds of Food: Place, Power, and Provenance in the Food Chain |url=https://books.google.com/books?id=LeM9CyPsnvAC&dq=%22liberal+Financial+Times%22&pg=PA41 |quote=The neo-liberal Financial Times was outraged by the Farm Bill's 'grotesque farm subsidies' and it accused Washington of having 'surrendered to protectionism', while the heads of the WTO, World Bank, and the IMF penned a joint protest ... |publisher=Oxford University Press |date=2006 |page=41 |isbn=978-0-19-155662-3}}</ref><ref name="cons">{{cite book |editor-last=Kirchhelle |editor-first=Claas |title=Pyrrhic Progress: The History of Antibiotics in Anglo-American Food Production |url=https://books.google.com/books?id=jT6-DwAAQBAJ&dq=%22liberal+Financial+Times%22&pg=PA1927 |quote=Enthusiastic reports subsequently appeared in the left-leaning Observer and the conservative-liberal Financial Times. |date=2020 |page=1927 |publisher=[[Rutgers University Press]] |isbn=978-0-8135-9149-0}}</ref> == ইতিহাস == [[File:Financial Times 1888 front page.jpg|thumb|১৮৮৮ চনৰ ১৩ ফেব্ৰুৱাৰীত প্ৰকাশিত ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ প্ৰথম পৃষ্ঠা|247x247px]] ===উৎপত্তি=== ১৮৮৮ চনৰ ১০ জানুৱাৰীত 'লণ্ডন ফাইনেন্সিয়েল গাইড' নামেৰে 'এফটি' পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে প্ৰকাশ কৰা হৈছিল। একে বছৰৰে ১৩ ফেব্ৰুৱাৰীত ইয়াক 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ' নামেৰে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়। নিজকে "সৎ বিত্তীয় ব্যক্তি, প্ৰকৃত বিনিয়োগকাৰী, সন্মানীয় ব্ৰোকাৰ, প্ৰকৃত সঞ্চালক আৰু বৈধ ফটকাবাজ"ৰ বন্ধু বুলি বৰ্ণনা কৰা এই কাকতখন আছিল মাত্ৰ চাৰি পৃষ্ঠাৰ এখন সাময়িকী। ইয়াৰ পাঠক সমাজ আছিল লণ্ডন চহৰৰ বিত্তীয় সম্প্ৰদায় আৰু ইয়াৰ একমাত্ৰ প্ৰতিদ্বন্দী আছিল ইয়াতকৈ কিছু পুৰণি (১৮৮৪ চনত প্ৰতিষ্ঠিত) আৰু অধিক সাহসী 'ফাইনেন্সিয়েল নিউজ'।<ref> name=FTabout>{{cite web|website=Financial Times|title=About the newspaper|url=http://help.ft.com/newspaper-delivery/about-the-newspaper/|archive-url=https://web.archive.org/web/20120108062240/http://help.ft.com/newspaper-delivery/about-the-newspaper/#axzz3ZDPTGgyZ|archive-date=8 January 2012 |access-date=4 May 2015}}</ref> একেধৰণৰ নাম থকা ফাইনেন্সিয়েল নিউজৰ পৰা নিজকে পৃথককৈ চিনাক্ত কৰিবলৈ ১৮৯৩ চনৰ ২ জানুৱাৰীৰ পৰা ফাইনেন্সিয়েল টাইমছে পাতল গুলপীয়া ৰঙৰ কাগজত ছপা কাৰ্য আৰম্ভ কৰে। এই গুলপীয়া আভা আছিল কৰ্ণৱালৰ চেইণ্ট অষ্টেলৰ ওচৰৰ বডেলভা মাটিৰ খনিৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা চাইনা ক্লে’ বা বগা মাটিৰ ৰং।<ref> name="Becquart2020">{{cite news |last1=Becquart |first1=Charlotte |title=The Financial Times newspaper is pink because of Cornwall's China clay |url=https://www.cornwalllive.com/news/cornwall-news/financial-times-newspaper-pink-because-4394084 |access-date=27 May 2025 |work=[[Cornwall Live]] |publisher=[[InYourArea]] |date=8 August 2020}}</ref> সেই সময়ত কাগজখন ব্লিচ বা বগা নকৰাকৈ ব্যৱহাৰ কৰাটো অৰ্থনৈতিকভাৱে বহুখিনি সুলভ আছিল (আন কেইবাখনো সাধাৰণ কাকত, যেনে 'দ্য স্পৰ্টিং টাইমছ'ৰো একে নীতি আছিল); কিন্তু বৰ্তমান সময়ত এই কাগজ বিশেষভাৱে ৰং কৰিবলগীয়া হোৱা বাবে ই যথেষ্ট ব্যয়বহুল হৈ পৰিছে। ===বেৰী ভাতৃদ্বয়ৰ দ্বাৰা ক্ৰয়=== বেৰী ভাতৃদ্বয় অৰ্থাৎ লৰ্ড কেমৰ’জ আৰু গোমাৰ বেৰীয়ে (পিছলৈ লৰ্ড কেমছলী), ১৯১৯ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছ ক্ৰয় কৰে।<ref> name=Kynaston1988>{{cite book|author-link= David Kynaston|first=David|last=Kynaston|title=The Financial Times: A Centenary History|publisher= Viking |date=1988|pages=142–144}}</ref> ===ব্ৰেণ্ডন ব্ৰেকেনৰ দ্বাৰা ক্ৰয়; ফাইনেন্সিয়েল নিউজৰ সৈতে একত্ৰীকৰণ=== ১৯৪৫ চনত ব্ৰেণ্ডন ব্ৰেকেনে লৰ্ড কেমৰ’জৰ পৰা ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ ক্ৰয় কৰে<ref> name=Kynaston1988 </ref> আৰু সুদীৰ্ঘ ৫৭ বছৰীয়া প্ৰতিদ্বন্দিতাৰ অন্ত পেলাই ইয়াক ফাইনেন্সিয়েল নিউজৰ সৈতে একত্ৰিত কৰি এখন একক ৬ পৃষ্ঠাৰ বাতৰি কাকত গঠন কৰে। ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ প্ৰচাৰ সংখ্যা অধিক আছিল, আনহাতে ফাইনেন্সিয়েল নিউজে ইয়াৰ বেছিভাগ প্ৰতিভাশালী সম্পাদকীয় কৰ্মচাৰী যোগান ধৰিছিল। ইয়াৰ জনপ্ৰিয় "লেক্স" স্তম্ভটোও ফাইনেন্সিয়েল নিউজৰ পৰাই ইয়ালৈ স্থানান্তৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |url=http://gale.cengage.co.uk/images/FT%20Brief%20History%20by%20David%20Kynaston.pdf |title=A brief history of the FT by David Kynaston, author of ''The Financial Times: A Centenary History''. |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015044548/http://gale.cengage.co.uk/images/FT%20Brief%20History%20by%20David%20Kynaston.pdf |archive-date=15 October 2013 }}</ref> এই ক্ৰয় আৰু একত্ৰীকৰণৰ বাবেই ব্ৰেকেনক ব্ৰিটেইনৰ সৰ্বোচ্চ মানদণ্ডৰ দৈনিক বাতৰি কাকত, ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ "প্ৰকৃত প্ৰতিষ্ঠাপক পিতৃ" হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হয়।<ref>{{Cite web |last=Evilly |first=Barry Mac |date=28 September 2016 |title=Churchill & the Irishman |url=https://www.littlemuseum.ie/whats-on/churchill-the-irishman/ |access-date=11 October 2024 |website=Little Museum of Dublin |language=en-US}}</ref> ১৯৯৭ চনত 'এফটি' (FT)-য়ে নিউয়ৰ্ক, চিকাগো, লছ এঞ্জেলছ, ছান ফ্ৰান্সিস্কো, ডালাছ, আটলাণ্টা, অৰলেণ্ডো আৰু ৱাশ্বিংটন ডি.চি.ত ছপা হোৱা এক আমেৰিকা সংস্কৰণ (US edition) মুকলি কৰে, যদিও নিউয়ৰ্ক চহৰৰ বাহিৰত এই বাতৰি কাকত পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৮৫ চনতহে ছপা হৈছিল। ১৯৯৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ব্ৰিটেইনৰ ভিতৰত হোৱা বিক্ৰীতকৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত অধিক কপি বিক্ৰী হোৱা ব্ৰিটেইন-ভিত্তিক প্ৰথমখন বাতৰি কাকত হিচাপে পৰিগণিত হয় এফটি। ২০০০ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছে হামবুৰ্গত অৱস্থিত এক সংবাদ আৰু সম্পাদকীয় দলৰ সৈতে জাৰ্মান ভাষাৰ সংস্কৰণ 'ফিনান্সিয়েল টাইমছ ডয়চলবণ্ড' (Financial Times Deutschland) প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ২০০৩ চনত ইয়াৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰচাৰ সংখ্যা আছিল ৯০,০০০ কপি। ই আছিল মূলত জাৰ্মান প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠান 'গ্ৰুনাৰ + যাৰ' (Gruner + Jahr)-ৰ সৈতে এক যুটীয়া উদ্যোগ। ২০০৮ চনৰ জানুৱাৰী মাহত এফটিয়ে ইয়াৰ ৫০% অংশীদাৰিত্ব জাৰ্মান অংশীদাৰ কোম্পানীটোক বিক্ৰী কৰি দিয়ে। অৱশ্যে 'এফটি ডয়চলবণ্ড'-এ কেতিয়াও লাভ অৰ্জন কৰিব নোৱাৰিলে আৰু ই ১২ বছৰত প্ৰায় ২৫০ নিযুত ইউৰো (€250 million) লোকচানৰ সন্মুখীন হোৱা বুলি কোৱা হয়। পৰিণতস্বৰূপে ২০১২ চনৰ ৭ ডিচেম্বৰত ই সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ হৈ যায়। ফিনান্সিয়েল টাইমছে ২০০২ চনৰ ৪ ফেব্ৰুৱাৰীত ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট উদ্যোগৰ বাবে এখন নতুন সাপ্তাহিক ক্ৰোড়পত্ৰ আৰম্ভ কৰে। 'এফটি ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট' (FTfm) নামৰ এই টেবুলইড (tabloid) ক্ৰোড়পত্ৰখন তেতিয়াৰ পৰা বৰ্তমানলৈকে প্ৰতি সোমবাৰে কাকতৰ সৈতে বিতৰণ কৰা হয়। 'FTfm' হ’ল সমগ্ৰ বিশ্বৰ ভিতৰতে সৰ্বাধিক প্ৰচাৰিত ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট সংবাদ পত্ৰিকা। ইয়াৰ উপৰি, ২০০৫ চনৰ পৰা এফটিয়ে বাৰ্ষিক 'ফিনান্সিয়েল টাইমছ বিজনেছ বুক অৱ দ্য ইয়েৰ এৱাৰ্ড' (Financial Times Business Book of the Year Award) স্পনছৰ কৰি আহিছে। === "নতুন ৰূপত" এফটি ("Refreshed" FT) === ২০০৭ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত, এফটিয়ে বাতৰি কাকতখনৰ এক নতুন তথা পৰিষ্কাৰ সংস্কৰণ উন্মোচন কৰে আৰু এটা নতুন স্লোগান বা নীতিবাক্য প্ৰৱৰ্তন কৰে— "উই লাইভ ইন ফিনান্সিয়েল টাইমছ" (We Live in Financial Times)। ২০০৭ চনত এফটিয়ে সৰ্বপ্ৰথম এক মিটাৰ্ড পেৱাল (metered paywall) ব্যৱস্থাৰ আৰম্ভণি কৰে, যাৰ জৰিয়তে ইয়াৰ ৱেবছাইটৰ দৰ্শকে ধন পৰিশোধ কৰাৰ পূৰ্বে যিকোনো এটা মাহত এক সীমিত সংখ্যক প্ৰবন্ধ বিনামূলীয়াকৈ পঢ়িব পাৰিছিল। ইয়াৰ চাৰি বছৰ পিছত এফটিয়ে ইয়াৰ 'HTML5' ম’বাইল ইণ্টাৰনেট এপ্‌ মুকলি কৰে। বৰ্তমান স্মাৰ্টফোন আৰু টেবলেটে 'FT.com'-লৈ ১৯% ট্ৰেফিক আৰু ১২% চাপ্সক্ৰিপচন কঢ়িয়াই আনে। ২০১২ চনত, ডিজিটেল গ্ৰাহকৰ সংখ্যাই প্ৰথমবাৰৰ বাবে ছপা বাতৰি কাকতৰ প্ৰচাৰ সংখ্যাক অতিক্ৰম কৰে আৰু এফটিয়ে বিজ্ঞাপনতকৈ চাপ্সক্ৰিপচন বা গ্ৰাহক মাচুলৰ পৰাই নিজৰ প্ৰায় আধা উপাৰ্জন লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। ২০১০ চনৰ পৰা এফটি 'ব্লুমবাৰ্গ টাৰ্মিনেল' (Bloomberg Terminal) আৰু ২০১৩ চনৰ পৰা 'ৱাইজাৰ্ছ' (Wisers) প্লেটফৰ্মত উপলব্ধ হৈ আহিছে। ২০১৫ চনৰ পৰা, ৱেবছাইটত মিটাৰ্ড পেৱালৰ পৰিৱৰ্তে দৰ্শকে এমাহৰ বাবে সীমিত বিনামূলীয়াকৈ আনলিমিটেড প্ৰৱেশৰ সুযোগ লাভ কৰিছিল, যাৰ পিছত তেওঁলোকে চাপ্সক্ৰিপচন লোৱাটো প্ৰয়োজনীয় আছিল। ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত পিয়েৰচনে ফিনান্সিয়েল টাইমছ গ্ৰুপক ৮৪৪ নিযুত পাউণ্ড (১.৩২ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ) বিনিময়ত জাপানী মিডিয়া গোট 'নিক্কি ইনক' (Nikkei, Inc.)-ৰ ওচৰত বিক্ৰী কৰে। ২০১৬ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছে ব্ৰডকাষ্ট, ভিডিঅ’, ডিজিটেল, চচিয়েল মিডিয়া আৰু ইভেণ্টকে ধৰি বিভিন্ন মাধ্যমত উন্নত মানদণ্ডৰ ব্ৰেণ্ডেড সমল (branded content) প্ৰস্তুত কৰা লণ্ডনৰ এক সংবাদ মাধ্যম প্ৰতিষ্ঠান 'আলফা গ্ৰীড' (Alpha Grid)-ৰ সৰ্বাধিক অংশীদাৰিত্ব (controlling stake) ক্ৰয় কৰে। ২০১৮ চনত এফটিয়ে বহুজাতিক কৰ্পোৰেট আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক গ্ৰাহকসকলক ৰিচাৰ্চ সেৱা আগবঢ়োৱা 'লংগিটিউড' (Longitude) নামৰ প্ৰতিষ্ঠানটোৰ সৰ্বাধিক অংশীদাৰিত্ব অধিগ্ৰহণ কৰে। ২০২২ চনৰ জানুৱাৰী মাহত এফটিয়ে লংগিটিউডৰ সহ-প্ৰতিষ্ঠাপকসকলৰ পৰা অৱশিষ্ট অংশখিনিও ক্ৰয় কৰি ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ অধিগ্ৰহণ প্ৰক্ৰিয়া সম্পূৰ্ণ কৰে। এই বিনিয়োগে 'এফটি লাইভ' (FT Live)-ৰ জৰিয়তে সন্মিলন আৰু ইভেণ্ট পৰিচালনাসহ ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ কেইবাটাও ব্যৱসায়িক ক্ষেত্ৰৰ সাম্প্ৰতিক বিকাশ তথা বাণিজ্যিক সেৱাসমূহক অধিক সলক আৰু সক্ৰিয় কৰি তুলিছে। ২০২০ চনত, 'দ্য ইণ্ডিপেণ্ডেন্ট' (The Independent) আৰু 'ইভনিং ষ্টেণ্ডাৰ্ড' (Evening Standard)-কে ধৰি অন্যান্য সংবাদ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ জুম (Zoom) কল হেক কৰি চোৰাংকৈ শুনাৰ বাবে ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ প্ৰতিবেদক মাৰ্ক ডি ষ্টিফানোৱে (Mark Di Stefano) পদত্যাগ কৰে। একেটা বৰ্ষতে, ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ এজন প্ৰতিবেদকৰ এটা মতামত স্তম্ভ (opinion piece) প্ৰত্যাহাৰ কৰাক লৈ এক বিতৰ্কৰ সৃষ্টি হয়, যিয়ে বাহ্যিক ৰাজনৈতিক চাপৰ পৰা কাকতখৰ সম্পাদকীয় স্বতন্ত্ৰতাৰ ওপৰত প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰিছিল। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ ব্ৰাছেলছৰ সংবাদদাতা মেহৰীন খানে ফ্ৰান্সৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ইমানুৱেল মেক্ৰনৰ (Emmanuel Macron) ফ্ৰান্সত থকা মুছলিম সংখ্যালঘুসকলৰ প্ৰতি থকা নীতিৰ সমালোচনা কৰি লিখা এটা মতামত স্তম্ভ বাতৰি কাকতৰ সম্পাদকে প্ৰত্যাহাৰ কৰাৰ পিছতেই এই বিতৰ্কৰ সূত্ৰপাত হৈছিল। প্ৰবন্ধটো প্ৰকাশ পোৱাৰ দিনাই ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ ৱেবছাইটৰ পৰা আঁতৰাই দিয়া হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাষ্ট্ৰপতি মেক্ৰনে ফিনান্সিয়েল টাইমছত এখন চিঠি প্ৰকাশ কৰি মূল মতামত স্তম্ভটোৰ যুক্তিৰ প্ৰত্যুত্তৰ দিছিল, যদিও সেই সময়ত মূল প্ৰবন্ধটো ৱেবছাইটত উপলব্ধ নাছিল। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ সম্পাদিকা ৰৌলা খালাফে (Roula Khalaf), যিয়ে প্ৰবন্ধটো আঁতৰাই দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল, স্বীকাৰ কৰে যে প্ৰবন্ধটো সন্দৰ্ভত 'এলিচি পেলেচ' (Élysée Palace—ফ্ৰান্সৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ কাৰ্যালয়)-এ তেওঁৰ সৈতে যোগাযোগ কৰিছিল। অৱশ্যে তেওঁ নিজৰ সিদ্ধান্তক সমৰ্থন কৰি কয় যে মেহৰীন খানৰ মূল প্ৰবন্ধটোত কেইবাটাও তথ্যগত ভুল (factual errors) থকাৰ বাবেই ইয়াক আঁতৰোৱা হৈছিল। === ৱায়াৰকাৰ্ড কেলেংকাৰীৰ তথ্য ফাদিল (Wirecard exposé) === ২০১৯ চনৰ জানুৱাৰী মাহত, ফিনান্সিয়েল টাইমছে জাৰ্মান পেমেণ্ট গ্ৰুপ 'ৱায়াৰকাৰ্ড' (Wirecard)-ৰ জালিয়াতিৰ সন্দেহৰ বিতং বিৱৰণ দি ধাৰাবাহিকভাৱে কেইবাটাও অনুসন্ধানমূলক প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। যেতিয়া ৱায়াৰকাৰ্ডৰ শ্বেয়াৰৰ মূল্য হ্ৰাস পালে, জাৰ্মান সংবাদ মাধ্যমে সন্দেহ প্ৰকাশ কৰিলে যে এক জাৰ্মান কৰ্পোৰেটৰ ওপৰত হোৱা এই আক্ৰমণৰ আঁৰত বজাৰৰ হেতালি (market manipulation) জড়িত আছিল। তেওঁলোকে ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ এই ধাৰাবাহিকখনৰ প্ৰধান লেখক ডেন মেক্ৰামৰ (Dan McCrum) ওপৰত বিশেষভাৱে গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত মিউনিখৰ চৰকাৰী অধিবক্তাৰ কাৰ্যালয়ে এক তদন্ত আৰম্ভ কৰে। এজন বিনিয়োগকাৰীৰ আনুষ্ঠানিক অভিযোগৰ পিছত, ৱায়াৰকাৰ্ড আৰু জাৰ্মান বিত্তীয় নিয়ন্ত্ৰক প্ৰাধিকৰণ 'বাফিন' (BaFin)-ৰ অনুৰোধত দায়িত্বপ্ৰাপ্ত ৰাজ্যিক অধিবক্তাই ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ কেইবাজনো সাংবাদিকৰ বিৰুদ্ধে তদন্ত ঘোষণা কৰে। ১৮ মাহৰ তদন্ত আৰু এক বাহ্যিক অডিটৰ পিছত, ২০২০ চনৰ ২২ জুনত ৱায়াৰকাৰ্ডে ঘোষণা কৰে যে ইয়াৰ একাউণ্টত থকা ১.৯ বিলিয়ন ইউৰো মূল্যৰ নগদ ধনৰ হয়তো "কোনো অস্তিত্বই নাই"। ইয়াৰ পিছতেই কোম্পানীটোৱে দেউলীয়া (insolvency) হোৱাৰ আবেদন কৰে। এই কেলেংকাৰীৰ প্ৰতি দেখুওৱা সঁহাৰিৰ বাবে বাফিন (BaFin) নিজেই 'ইউৰোপীয় চিকিউৰিটিজ এণ্ড মাৰ্কেটছ অথৰিটি' (ESMA)-ৰ তদন্তৰ আওতালৈ আহে। === জীৱাশ্ম ইন্ধনৰ বিজ্ঞাপন (Fossil fuel advertising) === 'দ্য ইণ্টাৰচেপ্ট' (The Intercept), 'দ্য নেচন' (The Nation) আৰু 'ডীচমগ' (DeSmog)-ৰ এক যুটীয়া তদন্তত পোৱা গৈছে যে ফিনান্সিয়েল টাইমছ হ’ল জীৱাশ্ম ইন্ধন (fossil fuel) উদ্যোগৰ বিজ্ঞাপন প্ৰকাশ কৰা অন্যতম শীৰ্ষ সংবাদ মাধ্যম। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ যিসকল সাংবাদিকে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ (climate change) বিষয়ে বাতৰি পৰিৱেশন কৰে, তেওঁলোকে উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰিছে যে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ সৃষ্টি কৰা আৰু ইয়াৰ বিৰুদ্ধে লোৱা পদক্ষেপত বাধা প্ৰদান কৰা কোম্পানী তথা উদ্যোগসমূহৰ সৈতে থকা এই স্বাৰ্থৰ সংঘাতৰ (conflicts of interest) বাবে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ ওপৰত তেওঁলোকৰ প্ৰতিবেদনৰ বিশ্বাসযোগ্যতা হ্ৰাস পাব পাৰে আৰু পাঠকে জলবায়ু সংকটক গুৰুত্বহীন বুলি গণ্য কৰিব পাৰে। ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ ফাইনান্সিয়েল পাব্লিচিং ডিভিজন (পূৰ্বৰ এফটি বিজনেছ)-এ খুচুৰা, ব্যক্তিগত আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক বিত্তীয় দৰ্শকসকলৰ বাবে ছপা আৰু অনলাইন সমল যোগান ধৰে। ইয়াৰ প্ৰকাশন আৰু সেৱাসমূহৰ উদাহৰণসমূহ হ’ল: 'ইনভেষ্টৰ্ছ ক্ৰনিকল', এখন ব্যক্তিগত বিত্তীয় আলোচনী আৰু ৱেবছাইট; "এফটি মানি", এখন "এফটি উইকেণ্ড"-ৰ এটা সাপ্তাহিক ব্যক্তিগত বিত্তীয় ক্ৰোড়পত্ৰ; 'এফটি ৱেল্থ', যিখন বিশ্বৰ উচ্চ-নিট-মূল্যসম্পন্ন সম্প্ৰদায়ৰ বাবে এখন আলোচনী আৰু 'এফটিএফএম', এখন গোলকীয় ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট উদ্যোগৰ এটা সাপ্তাহিক পৰ্যালোচনা, 'মানি মেনেজমেণ্ট' আৰু 'এফটি এডভাইজাৰ'। ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠানিক অংশৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত আছে: 'দ্য বেংকাৰ' (The Banker), 'দিছ ইজ আফ্ৰিকা' (This Is Africa), 'এফডিআই মেগাজিন' (FDi magazine) তথা 'এফডিআই ইণ্টেলিজেন্স' (fDi Intelligence) আৰু 'প্ৰফেচনেল ৱেল্থ মেনেজমেণ্ট' (PWM)। বিত্তীয় প্ৰকাশনৰ এটা সুকীয়া শাখা 'মানি-মিডিয়া' (Money-Media)-ই বিশ্বজুৰি ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট পেচাদাৰীসকলৰ জন্য ডিজিটেল তথ্য সেৱা প্ৰদান কৰে, যাৰ ভিতৰত আছে: Ignites, Ignites Europe, Ignites Asia, FundFire আৰু BoardIQ। ফিনান্সিয়েল পাব্লিচিঙৰ ভিতৰত ইউৰোপীয় পেঞ্চন উদ্যোগৰ বাবে প্ৰকাশন ('পেনচন এক্সপাৰ্ট' আৰু 'ডয়চ পেনচন এণ্ড ইনভেষ্টমেণ্টনাচৰিচটেন') আৰু ইভেণ্ট ('ইনভেষ্টমেণ্ট এক্সপাৰ্ট') অন্তৰ্ভুক্ত আছে। এই গোটটোৱে 'মেণ্ডেটৱায়াৰ' (MandateWire) নামৰ এখন বিত্তীয় তথ্য পত্ৰিকাও প্ৰকাশ কৰে, যি উত্তৰ আমেৰিকা, ইউৰোপ আৰু এছিয়াৰ বিনিয়োগ পেচাদাৰীসকলক বিক্ৰী আৰু বজাৰ সম্পৰ্কীয় তথ্য যোগান ধৰে। এফটি নলেজ' (FT Knowledge) এখন সহযোগী প্ৰতিষ্ঠান যিয়ে শিক্ষামূলক সামগ্ৰী আৰু সেৱা আগবঢ়ায়। এফটি নলেজে ২০০০ চনৰ পৰা প্ৰতিটো শৰৎ আৰু বসন্তকালত "ইণ্ট্ৰডিউচিং দ্য চিটি" (Introducing the City) পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়াই আহিছে (যিটো বুধবাৰৰ নৈশ বক্তৃতা আৰু আলোচনা চক্ৰ, লগতে সপ্তাহান্তৰ ইভেণ্টৰ এটা শৃংখলা)। 'এফটি প্ৰেডিক্ট' (FT Predict) হ’ল ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ দ্বাৰা পৰিচালিত পূৰ্বানুমান কৰা অৰ্থনৈতিক পৰিঘটনাৰ এক সম্পাদকীয় সেৱা, য’ত ব্যৱহাৰকাৰীয়ে কাল্পনিক ফিনান্সিয়েল টাইমছ ডলাৰ (FT$) খৰচ কৰি ভৱিষ্যতৰ বিত্তীয়, ৰাজনৈতিক আৰু সংবাদভিত্তিক পৰিঘটনাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি চুক্তি ক্ৰয়-বিক্ৰয় কৰিব পাৰে। জেমছ চুৰোৱেৰ্কিৰ 'দ্য উইজডম অৱ ক্ৰাউডছ' (The Wisdom of Crowds) গ্ৰন্থখনত প্ৰদৰ্শিত ধাৰণাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি তৈয়াৰী এই প্ৰতিযোগিতাই মানুহক সাপ্তাহিক আৰু মাহেকীয়া বঁটাৰ বাবে প্ৰতিযোগিতাত অৱতীৰ্ণ হোৱাৰ লগতে অৰ্থনৈতিক পৰিঘটনাৰ পূৰ্বানুমান কৰি ভৱিষ্যতৰ ঘটনাৱলী নিৰীক্ষণ কৰাৰ সুযোগ দিয়ে। ফিনান্সিয়েল টাইমছে ব্যৱসায় সম্পৰ্কীয় খেল এটাও চলাইছিল যাৰ নাম আছিল "ইন দ্য পিংক" (In the Pink—যাৰ অৰ্থ হৈছে 'ভাল স্বাস্থ্যত থকা', ইয়াৰ লগতে এই নামটো বাতৰি কাকতখনৰ গুলপীয়া ৰং আৰু লোকচান হোৱা বুজোৱা 'ইন দ্য ৰেড' বাক্যাংশটোলৈও এটা ইংগিত)। ইয়াত প্ৰতিগৰাকী খেলুৱৈক এজন মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়াৰ (CEO) কাল্পনিক চৰিত্ৰত বহুওৱা হৈছিল আৰু খেলখন শেষ হোৱাৰ সময়ত সৰ্বাধিক লাভ অৰ্জন কৰাটোৱেই আছিল মূল লক্ষ্য। খেলখনৰ বিজয়ীয়ে (যিগৰাকী খেলুৱৈয়ে সৰ্বাধিক লাভ কৰে) ১০,০০০ পাউণ্ডৰ প্ৰকৃত ধনৰ বঁটা লাভ কৰাৰ নিয়ম আছিল। খেলখন ২০০৬ চনৰ ১ মে’ৰ পৰা ২৮ জুনলৈকে চলিছিল। ২০১৯ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছে ইউৰোপীয় ষ্টাৰ্টআপসমূহৰ বিষয়ে খবৰ যোগান ধৰা ডিজিটেল-অন্‌লি নিউজ ছাইট আৰু নিউজলেটাৰ 'চিফটেড' (Sifted)-ত বিনিয়োগ কৰাৰ কথা ঘোষণা কৰে। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ প্ৰাৰম্ভিক ২৫% অংশীদাৰিত্ব পৰৱৰ্তী সময়ত আনৰ পৰা হোৱা বিনিয়োগৰ বাবে ১৪% লৈ হ্ৰাস পায়। ইয়াৰ জৰিয়তে চিফটেডৰ সৈতে এক পৰিকল্পিত ৭ বছৰীয়া কৌশলগত সম্পৰ্কৰ সূচনা হয়। == সূচকাংকসমূহ (Indices) == ফিনান্সিয়েল টাইমছে কেইবাটাও বিত্তীয় বজাৰ সূচকাংক (financial market indices) সংগ্ৰহ আৰু প্ৰকাশ কৰে, যিবোৰে ইয়াৰ অন্তৰ্ভুক্ত অংশসমূহৰ পৰিৱৰ্তনশীল মূল্য প্ৰতিফলিত কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত আটাইতকৈ পুৰণি আছিল প্ৰাক্তন 'ফিনান্সিয়েল নিউজ ইনডেক্স' (Financial News Index), যাৰ আৰম্ভণি ১৯৩৫ চনৰ ১ জুলাইত 'ফিনান্সিয়েল নিউজ'-ৰ দ্বাৰা হৈছিল। এফটিয়েও অনুৰূপ এটা সূচকাংক প্ৰকাশ কৰিছিল; ১৯৪৭ চনৰ ১ জানুৱাৰীত ইয়াক ফিনান্সিয়েল নিউজ ইনডেক্সৰ দ্বাৰা প্ৰতিস্থাপন কৰা হয়—যাক পিছলৈ 'ফিনান্সিয়েল টাইমছ (এফটি) ইনডেক্স' [Financial Times (FT) Index] নামকৰণ কৰা হয়। এই সূচকাংকটো ঔদ্যোগিক শ্বেয়াৰৰ সূচকাংক হিচাপে আৰম্ভ হৈছিল আৰু প্ৰধানকৈ বিদেশী স্বাৰ্থ থকা কোম্পানীসমূহক ইয়াৰ পৰা বাদ দিয়া হৈছিল, যেনে এংলো-ইৰানিয়ান অইল কোম্পানী (পিছলৈ বিপি), ব্ৰিটিছ-আমেৰিকান টোবাকো, লিভাৰ ব্ৰাদাৰ্ছ (পিছলৈ ইউনিলিভাৰ) আৰু শ্বেল (Shell)। ইয়াৰ কেইবা দশকৰ পিছতহে তেল আৰু বিত্তীয় খণ্ডক ইয়াত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ১৯৬২ চনত এফটিএছই সূচকাংক শৃংখলাৰ প্ৰথমটো সূচকাংক 'এফটিএছই অল-শ্বেয়াৰ ইনডেক্স' (FTSE All-Share Index) সৃষ্টি কৰা হৈছিল, য’ত বজাৰ মূলধনৰ ভিত্তিত ব্ৰিটেইনৰ সৰ্ববৃহৎ ৫৯৪ টা কোম্পানী অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। 'F-T-S-E' আখৰ কেইটাই বুজাইছিল যে এফটিএছই আছিল ফিনান্সিয়েল টাইমছ (F-T) আৰু লণ্ডন ষ্টক এক্সচেঞ্জ (S-E)-ৰ এক যুটীয়া উদ্যোগ। ১৯৮৪ চনৰ ১৩ ফেব্ৰুৱাৰীত 'এফটিএছই ১০০' (FTSE 100) প্ৰৱৰ্তন কৰা হয়, যিয়ে লণ্ডন ষ্টক এক্সচেঞ্জৰ মূল্যৰ প্ৰায় ৮০ শতাংশ প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। ১৯৯৫ চনত এফটিএছই গ্ৰুপক এটা স্বতন্ত্ৰ কোম্পানী হিচাপে গঢ়ি তোলা হয়। ১৯৯৯ চনত নিউয়ৰ্ক চহৰত ইয়াৰ প্ৰথমটো বিদেশী কাৰ্যালয় খোলা হয়; ইয়াৰ পিছত ২০০০ চনৰ আৰম্ভণিতে পেৰিছ, ২০০১ চনত হংকং, ফ্ৰেংকফৰ্ট আৰু ছান ফ্ৰান্সিস্কো, ২০০২ চনত মেদ্ৰিদ আৰু ২০০৩ চনত টকিঅ’ত কাৰ্যালয় খোলা হয়। অন্যান্য সুপৰিচিত এফটিএছই সূচকাংকসমূহৰ ভিতৰত আছে শ্বেয়াৰ বজাৰৰ বাবে এফটিএছই ৩৫০ ইনডেক্স, এফটিএছই স্মলকেপ ইনডেক্স, এফটিএছই এআইএম ইউকে ৫০ ইনডেক্স আৰু এফটিএছই এআইএম ১০০ ইনডেক্সৰ লগতে এফটিএছই এআইএম অল-শ্বেয়াৰ ইনডেক্স, আৰু চৰকাৰী বণ্ডৰ বাবে এফটিএছই ইউকে গিল্ট ইনডাইচেচ। ২০২১ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছে 'উইলশ্বায়াৰ এছ’চিয়েটছ' (Wilshire Associates)-ৰ সৈতে মিলি শীৰ্ষ পাঁচটা ক্ৰিপ্টোকাৰেন্সীৰ সংমিশ্ৰণ সামৰি তিনিটা মাল্টি-এছেট সূচকাংক প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। == ব্যক্তি বা কৰ্মচাৰীসকল (People) == ২০০৬ চনৰ জুলাই মাহত, 'এফটি' (FT)-য়ে বাতৰি কাকতখনক 'FT.com'-ৰ সৈতে অধিক ঘনিষ্ঠভাৱে একত্ৰিত কৰাৰ বাবে এটা "নিউ নিউজৰুম" (New Newsroom) প্ৰকল্পৰ কথা ঘোষণা কৰে। একে সময়তে ই নিজৰ সম্পাদকীয় কৰ্মচাৰীৰ সংখ্যা ৫২৫ জনৰ পৰা ৪৭৫ জনলৈ হ্ৰাস কৰাৰ পৰিকল্পনাও ঘোষণা কৰিছিল। ২০০৬ চনৰ আগষ্ট মাহত ই ঘোষণা কৰে যে প্ৰয়োজনীয় সকলো কৰ্মচাৰী কৰ্তন স্বেচ্ছামূলক চাকৰি ত্যাগৰ (voluntary layoffs) জৰিয়তে সম্ভৱ হৈ উঠিছে। 'এফটি'-ৰ কেইবাগৰাকীও প্ৰাক্তন সাংবাদিকে পৰৱৰ্তী সময়ত সাংবাদিকতা, ৰাজনীতি আৰু ব্যৱসায় খণ্ডৰ অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ তথা উচ্চ পৰ্যায়ৰ পদবীত অধিষ্ঠিত হৈছে। পূৰ্বতে এই কাকতখনৰ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ পৰিচালন সম্পাদক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ৰবাৰ্ট থমছন (Robert Thomson) পৰৱৰ্তী সময়ত 'দ্য টাইমছ' (The Times)-ৰ সম্পাদক হৈছিল আৰু বৰ্তমান তেওঁ 'নিউজ কৰ্পোৰেচন' (News Corporation)-ৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO)। 'এফটি'-ৰ প্ৰাক্তন নিউয়ৰ্কৰ সংবাদদাতা আৰু সংবাদ সম্পাদক উইল লিউইচে (Will Lewis) 'দ্য ডেইলি টেলিগ্ৰাফ' (The Daily Telegraph) আৰু 'দ্য ৱাল ষ্ট্ৰীট জাৰ্নেল' (The Wall Street Journal) সম্পাদনা কৰিছিল। ডমিনিক লছন (Dominic Lawson) 'সপ্তাহান্তৰ টেলিগ্ৰাফ' (Sunday Telegraph)-ৰ সম্পাদক হৈছিল আৰু ২০০৫ চনত তেওঁক এই পদৰ পৰা অব্যাহতি দিয়া হয়। প্ৰাক্তন শিক্ষা বিষয়ৰ সংবাদদাতা এণ্ড্ৰিউ এডনিছ (Andrew Adonis) সেই সময়ৰ ব্ৰিটিছ প্ৰধানমন্ত্ৰী টনী ব্লেয়াৰৰ (Tony Blair) শিক্ষা বিষয়ক উপদেষ্টা হৈছিল আৰু ২০০৫ চনৰ নিৰ্বাচনৰ পিছত তেওঁক শিক্ষামন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়াৰ লগতে 'হাউচ অৱ লৰ্ডছ' (House of Lords)-ৰ এখন আসন প্ৰদান কৰা হৈছিল। এড বলছ (Ed Balls) ৰাজকোষৰ মুখ্য অৰ্থনৈতিক উপদেষ্টা হৈছিল আৰু বিত্তমন্ত্ৰী (chancellor of the exchequer) গৰ্ডন ব্ৰাউনৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে কাম কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত ২০০৫ চনত তেওঁ সংসদ সদস্য হিচাপে নিৰ্বাচিত হয় আৰু ২০০৭ চনৰ জুলাই মাহত শিশু, বিদ্যালয় আৰু পৰিয়াল বিষয়ক ৰাজ্যিক সচিব (Secretary of State for Children, Schools and Families) হিচাপে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে। প্ৰাক্তন প্ৰতিৰক্ষা সংবাদদাতা আৰু "লেক্স" (Lex) স্তম্ভলেখক বাৰ্নাৰ্ড গ্ৰে’ (Bernard Gray) 'টিএছএল এডুকেচন' (TSL Education)-ৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া হোৱাৰ পূৰ্বে 'চিএমপি' (CMP) নামৰ প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠানটোৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া আছিল। এই টিএছএল এডুকেচন হ’ল 'টাইমছ এডুকেচনেল চাপ্লিমেন্ট' (Times Educational Supplement)-ৰ প্ৰকাশক। এসময়ত 'এফটি'-ৰ নাইট এডিটৰ (Night Editor) হিচাপে কাম কৰা ডেভিদ জোনছ পিছলৈ আইটি (IT) শাখাৰ মুৰব্বী হৈছিল। ১৯৯০-ৰ দশকত বাতৰি কাকতখনৰ ছপা কাৰ্যত গৰম ধাতুৰ (hot metal) ব্যৱহাৰৰ পৰা ইলেক্ট্ৰনিক কম্প’জিচন আৰু তাৰ পিছত সম্পূৰ্ণ পৃষ্ঠাৰ পেজিনেচনলৈ (full-page pagination) ৰূপান্তৰিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ এজন গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যক্তি আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ 'ট্ৰিনিটি মিৰৰ গ্ৰুপ' (Trinity Mirror Group)-ৰ প্ৰযুক্তি বিভাগৰ মুৰব্বী হৈছিল। ছাৰ জিঅ’ফ্ৰী ওৱেন (Sir Geoffrey Owen) ১৯৮১ চনৰ পৰা ১৯৯০ চনলৈ 'ফিনান্সিয়েল টাইমছ'-ৰ সম্পাদক আছিল। তেওঁ ১৯৯১ চনত লণ্ডন স্কুল অৱ ইক’নমিক্স (LSE)-ৰ অধীনস্থ 'চেণ্টাৰ ফৰ ইক’নমিক পাৰফৰমেন্স' (CEP)-ত বিজনেছ পলিচিৰ সঞ্চালক হিচাপে যোগদান কৰে আৰু ১৯৯৭ চনত ইনষ্টিটিউট অৱ মেনেজমেণ্টৰ ছিনিয়ৰ ফেলো হিচাপে নিযুক্ত হয়। তেওঁ এতিয়াও তাত নিজৰ কাম চলাই আছে। 'এফটি'-ত থকা কাৰ্যকালত তেওঁ দ্ৰুত প্ৰযুক্তিগত পৰিৱৰ্তন আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত সমস্যাসমূহৰ মোকাবিলা কৰিবলগীয়া হৈছিল, উদাহৰণস্বৰূপে 'ৰেপিটিটিভ ষ্ট্ৰেইন ইনজুৰী' (repetitive strain injury - RSI), যাৰ ফলত ১৯৮০-ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে 'এফটি'-ৰ কেইবা ডজন সাংবাদিক, প্ৰতিবেদক আৰু কৰ্মচাৰী আক্ৰান্ত হৈছিল। == সম্পাদকসকল (Editors) == * ১৮৮৯: ডগলাছ মেকৰে’ (Douglas MacRae) * ১৮৯০: ডব্লিউ আৰ লছন (W. R. Lawson) * ১৮৯২: চিডনী মাৰে’ (Sydney Murray) * ১৮৯৬: এ ই মাৰে’ (A. E. Murray) * ১৯০৯: চি এইচ পামহাৰ (C. H. Palmer) * ১৯Mj৪: ডি এছ টি হান্টাৰ (D. S. T. Hunter) * ১৯৩৭: আৰ্চিবল্ড চিছম (Archibald Chisholm) * ১৯৪০: এলবাৰ্ট জৰ্জ কোল (Albert George Cole) * ১৯৪৫: হাৰগ্ৰীভছ পাৰ্কিনছন (Hargreaves Parkinson) * ১৯৪৯: ছাৰ গৰ্ডন নিউটন (Sir Gordon Newton) * ১৯৭৩: ফ্ৰেডী ফিছাৰ (Fredy Fisher) * ১৯৮১: জিঅ’ফ্ৰী ওৱেন (Geoffrey Owen) * ১৯৯১: ৰিচাৰ্ড লেম্বাৰ্ট (Richard Lambert) * ২০০১: এণ্ড্ৰিউ গভাৰ্ছ (Andrew Gowers) * ২০০৬: লিয়োনেল বাৰ্বাৰ (Lionel Barber) * ২০২০: ৰৌলা খালাফ (Roula Khalaf) ==লগতে চাওক== {{Portal|Journalism|London}} * [[Business journalism]] * [[Financial Times Business Book of the Year Award]] * [[Financial Times Person of the Year]] * [[List of newspapers in the United Kingdom]] * [[Periodical literature]] * [[TNW (website)]] ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Financial Times}} * {{Official website|https://www.ft.com}} ** [http://www.ft.com/magazine FT Magazine official website] {{Media in the United Kingdom|newsmag}} {{White House James S. Brady Press Briefing Room Seating Chart}} {{Authority control}} ==তথ্য সংগ্ৰহ==  {{Reflist}} 67ujbm5eheqrsamrjqw7l3aouuqctad 648484 648483 2026-10-30T06:41:56Z Poli Borah24 43763 648484 wikitext text/x-wiki '''ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ''' ({{Lang-en|Financial Times}}) হ’ল ব্ৰডশ্বীট আকৃতিৰ ছপা আৰু ডিজিটেল মাধ্যমত প্ৰকাশিত ব্ৰিটেইনৰ এখন দৈনিক বাতৰি কাকত, যিয়ে ব্যৱসায় আৰু অৰ্থনৈতিক সাম্প্ৰতিক পৰিক্ৰমাৰ ওপৰত বিশেষভাৱে গুৰুত্ব দিয়ে। লণ্ডনত মুখ্য কাৰ্যালয় থকা এই কাকতখৰ মালিকীস্বত্ব বৰ্তমান জাপানী হ’ল্ডিং কোম্পানী 'নিক্কি ইনক'-ৰ অধীনত আছে, আৰু ব্ৰিটেইন, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ তথা সমগ্ৰ ইউৰোপ মহাদেশ জুৰি ইয়াৰ প্ৰধান সম্পাদকীয় কাৰ্যালয়সমূহ অৱস্থিত। ১৯৫৭ চনৰ পৰা ইয়াৰ গৰাকী হৈ থকা 'পিয়েৰচন পিএলচি' নামৰ প্ৰতিষ্ঠানটোৱে ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত এই প্ৰকাশনখন নিক্কি কোম্পানক ৮৪৪ নিযুত পাউণ্ড (১.৩২ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ) বিনিময়ত বিক্ৰী কৰে। ২০১৯ চনত কাকতখনে ১০ লাখ (১ মিলিয়ন) পেইড চাপ্সক্ৰিপচন লাভ কৰাৰ কথা প্ৰতিবেদনত প্ৰকাশ কৰিছিল, যাৰ তিনি-চতুৰ্থাংশই আছিল ডিজিটেল চাপ্সক্ৰিপচন।<ref>{{cite web|title=FT tops one million paying readers|url=https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/ft-tops-one-million-paying-readers/|website=Financial Times|date=April 2019|language=en-GB|access-date=19 April 2019|archive-date=19 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419171825/https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/ft-tops-one-million-paying-readers/|url-status=live}}</ref><ref name="Guardian20190419">{{cite news|last=Greenslade|first=Roy|author-link=Roy Greenslade|date=14 April 2019|title=Financial Times thrives by focusing on subscriptions|language=en-GB|work=[[The Guardian]]|url=https://www.theguardian.com/media/commentisfree/2019/apr/14/financial-times-thrives-by-focusing-on-subscriptions|access-date=19 April 2019|issn=0261-3077|archive-date=19 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419171820/https://www.theguardian.com/media/commentisfree/2019/apr/14/financial-times-thrives-by-focusing-on-subscriptions|url-status=live}}</ref> আনহাতে ২০২৩ চনৰ এক প্ৰতিবেদন অনুসৰি, ইয়াৰ গ্ৰাহকৰ সংখ্যা ১৩ লাখলৈ বৃদ্ধি পায়, যাৰ ভিতৰত ১২ লাখেই আছিল ডিজিটেল গ্ৰাহক।<ref>{{Cite web |last=Guaglione |first=Sara |date=28 September 2023 |title=Financial Times targets U.S. and global readers with subscription app products |url=https://digiday.com/media/financial-times-targets-u-s-and-global-readers-with-subscription-app-products/ |access-date=16 March 2024 |website=Digiday |language=en-US |archive-date=16 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240316081517/https://digiday.com/media/financial-times-targets-u-s-and-global-readers-with-subscription-app-products/ |url-status=live }}</ref> সাধাৰণ বা সৰ্বসাধাৰণ সমাজৰ বাতৰি পৰিৱেশন কৰাতকৈ বিত্তীয় সাংবাদিকতা আৰু অৰ্থনৈতিক বিশ্লেষণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়াতোৱেই এই কাকতৰ প্ৰাথমিক বৈশিষ্ট্য। ইয়াৰ উপৰি, এই কাকতখনে এটা বাৰ্ষিক গ্ৰন্থ বঁটা স্পনছৰ কৰে আৰু নিয়মীয়াকৈ "পাৰ্চন অৱ দ্য ইয়েৰ" বিশেষ ফিচাৰ প্ৰকাশ কৰে। এই বাতৰি কাকতখন ১৮৮৮ চনৰ জানুৱাৰী মাহত প্ৰথমবাৰৰ বাবে 'লণ্ডন ফাইনেন্সিয়েল গাইড' নামেৰে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল আৰু ঠিক এমাহৰ পিছত ইয়াক 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ' নামেৰে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়। জেমেছ শ্বেৰিদান, তেওঁৰ ভাতৃ আৰু হোৰেচিঅ’ বটমলীয়ে সেই সময়ৰ প্ৰতিদ্বন্দী কাকত 'ফাইনেন্সিয়েল নিউজ'-ৰ বিপৰীতে মহানগৰ লণ্ডনৰ ব্যৱসায়িক খবৰবোৰ প্ৰকাশ কৰাৰ উদ্দেশ্যে ইয়াক লণ্ডনত সৰ্বপ্ৰথম প্ৰচাৰ কৰিছিল। এই দুয়োখন কাকতৰ মাজত আধা শতিকাতকৈও অধিক সময় ধৰি চলি থকা তীব্ৰ প্ৰতিযোগিতাৰ পৰিণতিত অৱশেষত ১৯৪৫ চনত ব্ৰেণ্ডন ব্ৰেকেনৰ নেতৃত্বত দুয়োখন কাকত একত্ৰিত হয়। এই একত্ৰীকৰণে ইয়াক সমগ্ৰ বিশ্বৰ ভিতৰতে অন্যতম বৃহৎ ব্যৱসায়িক বাতৰি কাকত হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে। ১৯ শতিকাৰ শেষৰ পৰা ২০ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে হোৱা বিশ্বায়নে 'এফটি'-ৰ সম্পাদকীয় পৰিসৰ সম্প্ৰসাৰণত যথেষ্ট সহায় কৰে। ইয়াৰ ফলত কাকতখনে নিজৰ সৈতে মতামত স্তম্ভ, বিশেষ প্ৰতিবেদন, ৰাজনৈতিক ব্যংগচিত্ৰ, পাঠকৰ চিঠি, গ্ৰন্থ পৰ্যালোচনা, প্ৰযুক্তি বিষয়ক প্ৰবন্ধ আৰু গোলকীয় ৰাজনীতিৰ বিশেষ ফিচাৰসমূহ সংযোজিত কৰে। এই বাতৰি কাকতখন সাধাৰণতে ইয়াৰ পাতল-কমলা বা মঙহালুৱা গুলপীয়া ৰঙৰ কাগজৰ বাবে বিশেষভাৱে পৰিচিত। ইয়াৰ মূল সংস্কৰণৰ সৈতে লাইফষ্টাইল মেগাজিন ('এফটি মেগাজিন'), সপ্তাহান্তৰ সংস্কৰণ ('এফটি উইকেণ্ড') আৰু আন কিছুমান উদ্যোগ-ভিত্তিক প্ৰকাশন অতিৰিক্ত ক্ৰোড়পত্ৰ হিচাপে যোগান ধৰা হয়। 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ'-ৰ সম্পাদকীয় স্থিতি মূলতঃ অৰ্থনৈতিক উদাৰতাবাদ, বিশেষকৈ মুক্ত বাণিজ্য আৰু মুক্ত বজাৰৰ সমৰ্থনৰ ওপৰত কেন্দ্ৰীকৃত। ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠা কালৰে পৰা ই উদাৰ গণতন্ত্ৰক সমৰ্থন কৰি আহিছে আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চৰকাৰসমূহৰ পৰম্পৰাগত উদাৰ ৰাজনীতি তথা নীতিসমূহৰ সপক্ষে মত প্ৰকাশ কৰিছে; ইয়াৰ সংবাদ কক্ষ ইয়াৰ সম্পাদকীয় ব’ৰ্ডৰ পৰা সম্পূৰ্ণ স্বতন্ত্ৰ, আৰু ইয়াক এখন 'নথিভুক্ত বাতৰি কাকত' হিচাপে গণ্য কৰা হয়। অৰ্থনৈতিক পৰ্যালোচনাৰ এক দীঘলীয়া ইতিহাস থকাৰ বাবে 'এফটি'-য়ে বিভিন্ন ধৰণৰ বিত্তীয় সূচকাংক প্ৰকাশ কৰে, যাৰ ভিতৰত প্ৰধান হৈছে 'এফটিএছই অল-শ্বেয়াৰ ইনডেক্স'। ২০ শতিকাৰ শেষৰ ফালৰ পৰা, কাকতখনৰ গভীৰ আৰু বিস্তৃত সংবাদ পৰিৱেশনে ইয়াক এক উচ্চ-শিক্ষিত, শ্বেত-কলাৰৰ বিশিষ্ট কৰ্মচাৰী আৰু বিত্তীয়ভাৱে সজাগ পাঠক সমাজৰ সৈতে জড়িত কৰি তুলিছে।<ref>{{cite news |last1=Plunkett |first1=John |last2=Martinson |first2=Jane |title=Financial Times sold to Japanese media group Nikkei for £844m |url=https://www.theguardian.com/media/2015/jul/23/financial-times-sale-pearson |newspaper=The Guardian |date=24 July 2015 |access-date=29 May 2020 |issn=0261-3077 |language=en-GB |archive-date=23 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200523174549/https://www.theguardian.com/media/2015/jul/23/financial-times-sale-pearson |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last=Kynaston |first=David |title=A Brief History of the Financial Times |url=https://www.gale.com/binaries/content/assets/gale-us-en/primary-sources/intl-gps/intl-gps-essays/full-ghn-contextual-essays/ghn_essay_ftha_kynaston1_website.pdf |publisher=Viking Adult |year=1988 |access-date=20 May 2020 |archive-date=18 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218030317/https://www.gale.com/binaries/content/assets/gale-us-en/primary-sources/intl-gps/intl-gps-essays/full-ghn-contextual-essays/ghn_essay_ftha_kynaston1_website.pdf |url-status=live }}</ref> এই প্ৰৱণতাৰ বাবেই পৰম্পৰাগতভাৱে 'এফটি'-ক এক মধ্যপন্থী বা মধ্য-দক্ষিণপন্থী উদাৰ, নব্য-উদাৰ আৰু ৰক্ষণশীল-উদাৰ বাতৰি কাকত হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ মুখ্য কাৰ্যালয় চহৰখনৰ বিত্তীয় কেন্দ্ৰৰ সমীপৱৰ্তী ১ ফ্ৰাইডে’ ষ্ট্ৰীটত অৱস্থিত 'ব্ৰেকেন হাউচ'ত। ইয়াতেই কাকতখনৰ প্ৰকাশন ভৱন, কৰ্পোৰেট কেন্দ্ৰ আৰু প্ৰধান সম্পাদকীয় কাৰ্যালয় পৰিচালিত হৈ আছে।<ref>{{cite book |editor-last=Rawlinson |editor-first=Francis |title=How Press Propaganda Paved the Way to Brexit |url=https://books.google.com/books?id=J2vLDwAAQBAJ&dq=%22The+Financial+Times%22+%22Centre%22+How+Press+Propaganda+Paved+the+Way+to+Brexit&pg=PA65 |publisher=[[Springer Nature]] |date=2020 |page=65 |isbn=978-3-030-27765-9}}</ref><ref>{{cite book |editor-last=Schaeffner |editor-first=Christina |title=Political Discourse, Media and Translation |url=https://books.google.com/books?id=6BIaBwAAQBAJ&dq=centre-right+liberal+FT&pg=PA35 |quote=With regard to political affiliation ''The Daily Telegraph'' is a right-wing paper, ''The Times'' centre-right, the ''Financial Times'' centre-right and liberal, and ''The Guardian'' centre-left. |date=2009 |page=35 |publisher=[[Cambridge Scholars Publishing]] |isbn=978-1-4438-1793-6}}</ref><ref>{{cite book|editor=Essvale Corporation Limited |title=Business Knowledge for IT in Retail Banking: A Complete Handbook for IT Professionals |url=https://books.google.com/books?id=lkkGaIr3DQkC&dq=centre-right+liberal+FT&pg=PA46 |quote=The Financial Times is normally seen as centre-right/liberal, although to the left of its principal competitor, The Wall Street Journal. It advocates free markets and is generally in favour of globalisation. |date=2007 |page=46 |publisher=Essvale Corporation Limited |isbn=978-0-9554124-2-4}}</ref><ref>{{cite book |last1=Morgan |first1=Kevin |last2=Marsden |first2=Terry |last3=Murdoch |first3=Jonathan |title=Worlds of Food: Place, Power, and Provenance in the Food Chain |url=https://books.google.com/books?id=LeM9CyPsnvAC&dq=%22liberal+Financial+Times%22&pg=PA41 |quote=The neo-liberal Financial Times was outraged by the Farm Bill's 'grotesque farm subsidies' and it accused Washington of having 'surrendered to protectionism', while the heads of the WTO, World Bank, and the IMF penned a joint protest ... |publisher=Oxford University Press |date=2006 |page=41 |isbn=978-0-19-155662-3}}</ref><ref name="cons">{{cite book |editor-last=Kirchhelle |editor-first=Claas |title=Pyrrhic Progress: The History of Antibiotics in Anglo-American Food Production |url=https://books.google.com/books?id=jT6-DwAAQBAJ&dq=%22liberal+Financial+Times%22&pg=PA1927 |quote=Enthusiastic reports subsequently appeared in the left-leaning Observer and the conservative-liberal Financial Times. |date=2020 |page=1927 |publisher=[[Rutgers University Press]] |isbn=978-0-8135-9149-0}}</ref> == ইতিহাস == [[File:Financial Times 1888 front page.jpg|thumb|১৮৮৮ চনৰ ১৩ ফেব্ৰুৱাৰীত প্ৰকাশিত ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ প্ৰথম পৃষ্ঠা|247x247px]] ===উৎপত্তি=== ১৮৮৮ চনৰ ১০ জানুৱাৰীত 'লণ্ডন ফাইনেন্সিয়েল গাইড' নামেৰে 'এফটি' পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে প্ৰকাশ কৰা হৈছিল। একে বছৰৰে ১৩ ফেব্ৰুৱাৰীত ইয়াক 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ' নামেৰে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়। নিজকে "সৎ বিত্তীয় ব্যক্তি, প্ৰকৃত বিনিয়োগকাৰী, সন্মানীয় ব্ৰোকাৰ, প্ৰকৃত সঞ্চালক আৰু বৈধ ফটকাবাজ"ৰ বন্ধু বুলি বৰ্ণনা কৰা এই কাকতখন আছিল মাত্ৰ চাৰি পৃষ্ঠাৰ এখন সাময়িকী। ইয়াৰ পাঠক সমাজ আছিল লণ্ডন চহৰৰ বিত্তীয় সম্প্ৰদায় আৰু ইয়াৰ একমাত্ৰ প্ৰতিদ্বন্দী আছিল ইয়াতকৈ কিছু পুৰণি (১৮৮৪ চনত প্ৰতিষ্ঠিত) আৰু অধিক সাহসী 'ফাইনেন্সিয়েল নিউজ'।<ref> name=FTabout>{{cite web|website=Financial Times|title=About the newspaper|url=http://help.ft.com/newspaper-delivery/about-the-newspaper/|archive-url=https://web.archive.org/web/20120108062240/http://help.ft.com/newspaper-delivery/about-the-newspaper/#axzz3ZDPTGgyZ|archive-date=8 January 2012 |access-date=4 May 2015}}</ref> একেধৰণৰ নাম থকা ফাইনেন্সিয়েল নিউজৰ পৰা নিজকে পৃথককৈ চিনাক্ত কৰিবলৈ ১৮৯৩ চনৰ ২ জানুৱাৰীৰ পৰা ফাইনেন্সিয়েল টাইমছে পাতল গুলপীয়া ৰঙৰ কাগজত ছপা কাৰ্য আৰম্ভ কৰে। এই গুলপীয়া আভা আছিল কৰ্ণৱালৰ চেইণ্ট অষ্টেলৰ ওচৰৰ বডেলভা মাটিৰ খনিৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা চাইনা ক্লে’ বা বগা মাটিৰ ৰং।<ref> name="Becquart2020">{{cite news |last1=Becquart |first1=Charlotte |title=The Financial Times newspaper is pink because of Cornwall's China clay |url=https://www.cornwalllive.com/news/cornwall-news/financial-times-newspaper-pink-because-4394084 |access-date=27 May 2025 |work=[[Cornwall Live]] |publisher=[[InYourArea]] |date=8 August 2020}}</ref> সেই সময়ত কাগজখন ব্লিচ বা বগা নকৰাকৈ ব্যৱহাৰ কৰাটো অৰ্থনৈতিকভাৱে বহুখিনি সুলভ আছিল (আন কেইবাখনো সাধাৰণ কাকত, যেনে 'দ্য স্পৰ্টিং টাইমছ'ৰো একে নীতি আছিল); কিন্তু বৰ্তমান সময়ত এই কাগজ বিশেষভাৱে ৰং কৰিবলগীয়া হোৱা বাবে ই যথেষ্ট ব্যয়বহুল হৈ পৰিছে। ===বেৰী ভাতৃদ্বয়ৰ দ্বাৰা ক্ৰয়=== বেৰী ভাতৃদ্বয় অৰ্থাৎ লৰ্ড কেমৰ’জ আৰু গোমাৰ বেৰীয়ে (পিছলৈ লৰ্ড কেমছলী), ১৯১৯ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছ ক্ৰয় কৰে।<ref> name=Kynaston1988>{{cite book|author-link= David Kynaston|first=David|last=Kynaston|title=The Financial Times: A Centenary History|publisher= Viking |date=1988|pages=142–144}}</ref> ===ব্ৰেণ্ডন ব্ৰেকেনৰ দ্বাৰা ক্ৰয়; ফাইনেন্সিয়েল নিউজৰ সৈতে একত্ৰীকৰণ=== ১৯৪৫ চনত ব্ৰেণ্ডন ব্ৰেকেনে লৰ্ড কেমৰ’জৰ পৰা ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ ক্ৰয় কৰে<ref> name=Kynaston1988 </ref> আৰু সুদীৰ্ঘ ৫৭ বছৰীয়া প্ৰতিদ্বন্দিতাৰ অন্ত পেলাই ইয়াক ফাইনেন্সিয়েল নিউজৰ সৈতে একত্ৰিত কৰি এখন একক ৬ পৃষ্ঠাৰ বাতৰি কাকত গঠন কৰে। ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ প্ৰচাৰ সংখ্যা অধিক আছিল, আনহাতে ফাইনেন্সিয়েল নিউজে ইয়াৰ বেছিভাগ প্ৰতিভাশালী সম্পাদকীয় কৰ্মচাৰী যোগান ধৰিছিল। ইয়াৰ জনপ্ৰিয় "লেক্স" স্তম্ভটোও ফাইনেন্সিয়েল নিউজৰ পৰাই ইয়ালৈ স্থানান্তৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |url=http://gale.cengage.co.uk/images/FT%20Brief%20History%20by%20David%20Kynaston.pdf |title=A brief history of the FT by David Kynaston, author of ''The Financial Times: A Centenary History''. |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015044548/http://gale.cengage.co.uk/images/FT%20Brief%20History%20by%20David%20Kynaston.pdf |archive-date=15 October 2013 }}</ref> এই ক্ৰয় আৰু একত্ৰীকৰণৰ বাবেই ব্ৰেকেনক ব্ৰিটেইনৰ সৰ্বোচ্চ মানদণ্ডৰ দৈনিক বাতৰি কাকত, ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ "প্ৰকৃত প্ৰতিষ্ঠাপক পিতৃ" হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হয়।<ref>{{Cite web |last=Evilly |first=Barry Mac |date=28 September 2016 |title=Churchill & the Irishman |url=https://www.littlemuseum.ie/whats-on/churchill-the-irishman/ |access-date=11 October 2024 |website=Little Museum of Dublin |language=en-US}}</ref> ১৯৯৭ চনত 'এফটি' (FT)-য়ে নিউয়ৰ্ক, চিকাগো, লছ এঞ্জেলছ, ছান ফ্ৰান্সিস্কো, ডালাছ, আটলাণ্টা, অৰলেণ্ডো আৰু ৱাশ্বিংটন ডি.চি.ত ছপা হোৱা এক আমেৰিকা সংস্কৰণ (US edition) মুকলি কৰে, যদিও নিউয়ৰ্ক চহৰৰ বাহিৰত এই বাতৰি কাকত পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৮৫ চনতহে ছপা হৈছিল। ১৯৯৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ব্ৰিটেইনৰ ভিতৰত হোৱা বিক্ৰীতকৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত অধিক কপি বিক্ৰী হোৱা ব্ৰিটেইন-ভিত্তিক প্ৰথমখন বাতৰি কাকত হিচাপে পৰিগণিত হয় এফটি। ২০০০ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছে হামবুৰ্গত অৱস্থিত এক সংবাদ আৰু সম্পাদকীয় দলৰ সৈতে জাৰ্মান ভাষাৰ সংস্কৰণ 'ফিনান্সিয়েল টাইমছ ডয়চলবণ্ড' (Financial Times Deutschland) প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ২০০৩ চনত ইয়াৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰচাৰ সংখ্যা আছিল ৯০,০০০ কপি। ই আছিল মূলত জাৰ্মান প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠান 'গ্ৰুনাৰ + যাৰ' (Gruner + Jahr)-ৰ সৈতে এক যুটীয়া উদ্যোগ। ২০০৮ চনৰ জানুৱাৰী মাহত এফটিয়ে ইয়াৰ ৫০% অংশীদাৰিত্ব জাৰ্মান অংশীদাৰ কোম্পানীটোক বিক্ৰী কৰি দিয়ে। অৱশ্যে 'এফটি ডয়চলবণ্ড'-এ কেতিয়াও লাভ অৰ্জন কৰিব নোৱাৰিলে আৰু ই ১২ বছৰত প্ৰায় ২৫০ নিযুত ইউৰো (€250 million) লোকচানৰ সন্মুখীন হোৱা বুলি কোৱা হয়। পৰিণতস্বৰূপে ২০১২ চনৰ ৭ ডিচেম্বৰত ই সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ হৈ যায়। ফিনান্সিয়েল টাইমছে ২০০২ চনৰ ৪ ফেব্ৰুৱাৰীত ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট উদ্যোগৰ বাবে এখন নতুন সাপ্তাহিক ক্ৰোড়পত্ৰ আৰম্ভ কৰে। 'এফটি ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট' (FTfm) নামৰ এই টেবুলইড (tabloid) ক্ৰোড়পত্ৰখন তেতিয়াৰ পৰা বৰ্তমানলৈকে প্ৰতি সোমবাৰে কাকতৰ সৈতে বিতৰণ কৰা হয়। 'FTfm' হ’ল সমগ্ৰ বিশ্বৰ ভিতৰতে সৰ্বাধিক প্ৰচাৰিত ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট সংবাদ পত্ৰিকা। ইয়াৰ উপৰি, ২০০৫ চনৰ পৰা এফটিয়ে বাৰ্ষিক 'ফিনান্সিয়েল টাইমছ বিজনেছ বুক অৱ দ্য ইয়েৰ এৱাৰ্ড' (Financial Times Business Book of the Year Award) স্পনছৰ কৰি আহিছে। === "নতুন ৰূপত" এফটি ("Refreshed" FT) === ২০০৭ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত, এফটিয়ে বাতৰি কাকতখনৰ এক নতুন তথা পৰিষ্কাৰ সংস্কৰণ উন্মোচন কৰে আৰু এটা নতুন স্লোগান বা নীতিবাক্য প্ৰৱৰ্তন কৰে— "উই লাইভ ইন ফিনান্সিয়েল টাইমছ" (We Live in Financial Times)। ২০০৭ চনত এফটিয়ে সৰ্বপ্ৰথম এক মিটাৰ্ড পেৱাল (metered paywall) ব্যৱস্থাৰ আৰম্ভণি কৰে, যাৰ জৰিয়তে ইয়াৰ ৱেবছাইটৰ দৰ্শকে ধন পৰিশোধ কৰাৰ পূৰ্বে যিকোনো এটা মাহত এক সীমিত সংখ্যক প্ৰবন্ধ বিনামূলীয়াকৈ পঢ়িব পাৰিছিল। ইয়াৰ চাৰি বছৰ পিছত এফটিয়ে ইয়াৰ 'HTML5' ম’বাইল ইণ্টাৰনেট এপ্‌ মুকলি কৰে। বৰ্তমান স্মাৰ্টফোন আৰু টেবলেটে 'FT.com'-লৈ ১৯% ট্ৰেফিক আৰু ১২% চাপ্সক্ৰিপচন কঢ়িয়াই আনে। ২০১২ চনত, ডিজিটেল গ্ৰাহকৰ সংখ্যাই প্ৰথমবাৰৰ বাবে ছপা বাতৰি কাকতৰ প্ৰচাৰ সংখ্যাক অতিক্ৰম কৰে আৰু এফটিয়ে বিজ্ঞাপনতকৈ চাপ্সক্ৰিপচন বা গ্ৰাহক মাচুলৰ পৰাই নিজৰ প্ৰায় আধা উপাৰ্জন লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। ২০১০ চনৰ পৰা এফটি 'ব্লুমবাৰ্গ টাৰ্মিনেল' (Bloomberg Terminal) আৰু ২০১৩ চনৰ পৰা 'ৱাইজাৰ্ছ' (Wisers) প্লেটফৰ্মত উপলব্ধ হৈ আহিছে। ২০১৫ চনৰ পৰা, ৱেবছাইটত মিটাৰ্ড পেৱালৰ পৰিৱৰ্তে দৰ্শকে এমাহৰ বাবে সীমিত বিনামূলীয়াকৈ আনলিমিটেড প্ৰৱেশৰ সুযোগ লাভ কৰিছিল, যাৰ পিছত তেওঁলোকে চাপ্সক্ৰিপচন লোৱাটো প্ৰয়োজনীয় আছিল। ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত পিয়েৰচনে ফিনান্সিয়েল টাইমছ গ্ৰুপক ৮৪৪ নিযুত পাউণ্ড (১.৩২ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ) বিনিময়ত জাপানী মিডিয়া গোট 'নিক্কি ইনক' (Nikkei, Inc.)-ৰ ওচৰত বিক্ৰী কৰে। ২০১৬ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছে ব্ৰডকাষ্ট, ভিডিঅ’, ডিজিটেল, চচিয়েল মিডিয়া আৰু ইভেণ্টকে ধৰি বিভিন্ন মাধ্যমত উন্নত মানদণ্ডৰ ব্ৰেণ্ডেড সমল (branded content) প্ৰস্তুত কৰা লণ্ডনৰ এক সংবাদ মাধ্যম প্ৰতিষ্ঠান 'আলফা গ্ৰীড' (Alpha Grid)-ৰ সৰ্বাধিক অংশীদাৰিত্ব (controlling stake) ক্ৰয় কৰে। ২০১৮ চনত এফটিয়ে বহুজাতিক কৰ্পোৰেট আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক গ্ৰাহকসকলক ৰিচাৰ্চ সেৱা আগবঢ়োৱা 'লংগিটিউড' (Longitude) নামৰ প্ৰতিষ্ঠানটোৰ সৰ্বাধিক অংশীদাৰিত্ব অধিগ্ৰহণ কৰে। ২০২২ চনৰ জানুৱাৰী মাহত এফটিয়ে লংগিটিউডৰ সহ-প্ৰতিষ্ঠাপকসকলৰ পৰা অৱশিষ্ট অংশখিনিও ক্ৰয় কৰি ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ অধিগ্ৰহণ প্ৰক্ৰিয়া সম্পূৰ্ণ কৰে। এই বিনিয়োগে 'এফটি লাইভ' (FT Live)-ৰ জৰিয়তে সন্মিলন আৰু ইভেণ্ট পৰিচালনাসহ ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ কেইবাটাও ব্যৱসায়িক ক্ষেত্ৰৰ সাম্প্ৰতিক বিকাশ তথা বাণিজ্যিক সেৱাসমূহক অধিক সলক আৰু সক্ৰিয় কৰি তুলিছে। ২০২০ চনত, 'দ্য ইণ্ডিপেণ্ডেন্ট' (The Independent) আৰু 'ইভনিং ষ্টেণ্ডাৰ্ড' (Evening Standard)-কে ধৰি অন্যান্য সংবাদ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ জুম (Zoom) কল হেক কৰি চোৰাংকৈ শুনাৰ বাবে ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ প্ৰতিবেদক মাৰ্ক ডি ষ্টিফানোৱে (Mark Di Stefano) পদত্যাগ কৰে। একেটা বৰ্ষতে, ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ এজন প্ৰতিবেদকৰ এটা মতামত স্তম্ভ (opinion piece) প্ৰত্যাহাৰ কৰাক লৈ এক বিতৰ্কৰ সৃষ্টি হয়, যিয়ে বাহ্যিক ৰাজনৈতিক চাপৰ পৰা কাকতখৰ সম্পাদকীয় স্বতন্ত্ৰতাৰ ওপৰত প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰিছিল। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ ব্ৰাছেলছৰ সংবাদদাতা মেহৰীন খানে ফ্ৰান্সৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ইমানুৱেল মেক্ৰনৰ (Emmanuel Macron) ফ্ৰান্সত থকা মুছলিম সংখ্যালঘুসকলৰ প্ৰতি থকা নীতিৰ সমালোচনা কৰি লিখা এটা মতামত স্তম্ভ বাতৰি কাকতৰ সম্পাদকে প্ৰত্যাহাৰ কৰাৰ পিছতেই এই বিতৰ্কৰ সূত্ৰপাত হৈছিল। প্ৰবন্ধটো প্ৰকাশ পোৱাৰ দিনাই ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ ৱেবছাইটৰ পৰা আঁতৰাই দিয়া হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাষ্ট্ৰপতি মেক্ৰনে ফিনান্সিয়েল টাইমছত এখন চিঠি প্ৰকাশ কৰি মূল মতামত স্তম্ভটোৰ যুক্তিৰ প্ৰত্যুত্তৰ দিছিল, যদিও সেই সময়ত মূল প্ৰবন্ধটো ৱেবছাইটত উপলব্ধ নাছিল। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ সম্পাদিকা ৰৌলা খালাফে (Roula Khalaf), যিয়ে প্ৰবন্ধটো আঁতৰাই দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল, স্বীকাৰ কৰে যে প্ৰবন্ধটো সন্দৰ্ভত 'এলিচি পেলেচ' (Élysée Palace—ফ্ৰান্সৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ কাৰ্যালয়)-এ তেওঁৰ সৈতে যোগাযোগ কৰিছিল। অৱশ্যে তেওঁ নিজৰ সিদ্ধান্তক সমৰ্থন কৰি কয় যে মেহৰীন খানৰ মূল প্ৰবন্ধটোত কেইবাটাও তথ্যগত ভুল (factual errors) থকাৰ বাবেই ইয়াক আঁতৰোৱা হৈছিল। === ৱায়াৰকাৰ্ড কেলেংকাৰীৰ তথ্য ফাদিল (Wirecard exposé) === ২০১৯ চনৰ জানুৱাৰী মাহত, ফিনান্সিয়েল টাইমছে জাৰ্মান পেমেণ্ট গ্ৰুপ 'ৱায়াৰকাৰ্ড' (Wirecard)-ৰ জালিয়াতিৰ সন্দেহৰ বিতং বিৱৰণ দি ধাৰাবাহিকভাৱে কেইবাটাও অনুসন্ধানমূলক প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। যেতিয়া ৱায়াৰকাৰ্ডৰ শ্বেয়াৰৰ মূল্য হ্ৰাস পালে, জাৰ্মান সংবাদ মাধ্যমে সন্দেহ প্ৰকাশ কৰিলে যে এক জাৰ্মান কৰ্পোৰেটৰ ওপৰত হোৱা এই আক্ৰমণৰ আঁৰত বজাৰৰ হেতালি (market manipulation) জড়িত আছিল। তেওঁলোকে ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ এই ধাৰাবাহিকখনৰ প্ৰধান লেখক ডেন মেক্ৰামৰ (Dan McCrum) ওপৰত বিশেষভাৱে গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত মিউনিখৰ চৰকাৰী অধিবক্তাৰ কাৰ্যালয়ে এক তদন্ত আৰম্ভ কৰে। এজন বিনিয়োগকাৰীৰ আনুষ্ঠানিক অভিযোগৰ পিছত, ৱায়াৰকাৰ্ড আৰু জাৰ্মান বিত্তীয় নিয়ন্ত্ৰক প্ৰাধিকৰণ 'বাফিন' (BaFin)-ৰ অনুৰোধত দায়িত্বপ্ৰাপ্ত ৰাজ্যিক অধিবক্তাই ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ কেইবাজনো সাংবাদিকৰ বিৰুদ্ধে তদন্ত ঘোষণা কৰে। ১৮ মাহৰ তদন্ত আৰু এক বাহ্যিক অডিটৰ পিছত, ২০২০ চনৰ ২২ জুনত ৱায়াৰকাৰ্ডে ঘোষণা কৰে যে ইয়াৰ একাউণ্টত থকা ১.৯ বিলিয়ন ইউৰো মূল্যৰ নগদ ধনৰ হয়তো "কোনো অস্তিত্বই নাই"। ইয়াৰ পিছতেই কোম্পানীটোৱে দেউলীয়া (insolvency) হোৱাৰ আবেদন কৰে। এই কেলেংকাৰীৰ প্ৰতি দেখুওৱা সঁহাৰিৰ বাবে বাফিন (BaFin) নিজেই 'ইউৰোপীয় চিকিউৰিটিজ এণ্ড মাৰ্কেটছ অথৰিটি' (ESMA)-ৰ তদন্তৰ আওতালৈ আহে। === জীৱাশ্ম ইন্ধনৰ বিজ্ঞাপন (Fossil fuel advertising) === 'দ্য ইণ্টাৰচেপ্ট' (The Intercept), 'দ্য নেচন' (The Nation) আৰু 'ডীচমগ' (DeSmog)-ৰ এক যুটীয়া তদন্তত পোৱা গৈছে যে ফিনান্সিয়েল টাইমছ হ’ল জীৱাশ্ম ইন্ধন (fossil fuel) উদ্যোগৰ বিজ্ঞাপন প্ৰকাশ কৰা অন্যতম শীৰ্ষ সংবাদ মাধ্যম। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ যিসকল সাংবাদিকে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ (climate change) বিষয়ে বাতৰি পৰিৱেশন কৰে, তেওঁলোকে উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰিছে যে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ সৃষ্টি কৰা আৰু ইয়াৰ বিৰুদ্ধে লোৱা পদক্ষেপত বাধা প্ৰদান কৰা কোম্পানী তথা উদ্যোগসমূহৰ সৈতে থকা এই স্বাৰ্থৰ সংঘাতৰ (conflicts of interest) বাবে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ ওপৰত তেওঁলোকৰ প্ৰতিবেদনৰ বিশ্বাসযোগ্যতা হ্ৰাস পাব পাৰে আৰু পাঠকে জলবায়ু সংকটক গুৰুত্বহীন বুলি গণ্য কৰিব পাৰে। ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ ফাইনান্সিয়েল পাব্লিচিং ডিভিজন (পূৰ্বৰ এফটি বিজনেছ)-এ খুচুৰা, ব্যক্তিগত আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক বিত্তীয় দৰ্শকসকলৰ বাবে ছপা আৰু অনলাইন সমল যোগান ধৰে। ইয়াৰ প্ৰকাশন আৰু সেৱাসমূহৰ উদাহৰণসমূহ হ’ল: 'ইনভেষ্টৰ্ছ ক্ৰনিকল', এখন ব্যক্তিগত বিত্তীয় আলোচনী আৰু ৱেবছাইট; "এফটি মানি", এখন "এফটি উইকেণ্ড"-ৰ এটা সাপ্তাহিক ব্যক্তিগত বিত্তীয় ক্ৰোড়পত্ৰ; 'এফটি ৱেল্থ', যিখন বিশ্বৰ উচ্চ-নিট-মূল্যসম্পন্ন সম্প্ৰদায়ৰ বাবে এখন আলোচনী আৰু 'এফটিএফএম', এখন গোলকীয় ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট উদ্যোগৰ এটা সাপ্তাহিক পৰ্যালোচনা, 'মানি মেনেজমেণ্ট' আৰু 'এফটি এডভাইজাৰ'। ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠানিক অংশৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত আছে: 'দ্য বেংকাৰ' (The Banker), 'দিছ ইজ আফ্ৰিকা' (This Is Africa), 'এফডিআই মেগাজিন' (FDi magazine) তথা 'এফডিআই ইণ্টেলিজেন্স' (fDi Intelligence) আৰু 'প্ৰফেচনেল ৱেল্থ মেনেজমেণ্ট' (PWM)। বিত্তীয় প্ৰকাশনৰ এটা সুকীয়া শাখা 'মানি-মিডিয়া' (Money-Media)-ই বিশ্বজুৰি ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট পেচাদাৰীসকলৰ জন্য ডিজিটেল তথ্য সেৱা প্ৰদান কৰে, যাৰ ভিতৰত আছে: Ignites, Ignites Europe, Ignites Asia, FundFire আৰু BoardIQ। ফিনান্সিয়েল পাব্লিচিঙৰ ভিতৰত ইউৰোপীয় পেঞ্চন উদ্যোগৰ বাবে প্ৰকাশন ('পেনচন এক্সপাৰ্ট' আৰু 'ডয়চ পেনচন এণ্ড ইনভেষ্টমেণ্টনাচৰিচটেন') আৰু ইভেণ্ট ('ইনভেষ্টমেণ্ট এক্সপাৰ্ট') অন্তৰ্ভুক্ত আছে। এই গোটটোৱে 'মেণ্ডেটৱায়াৰ' (MandateWire) নামৰ এখন বিত্তীয় তথ্য পত্ৰিকাও প্ৰকাশ কৰে, যি উত্তৰ আমেৰিকা, ইউৰোপ আৰু এছিয়াৰ বিনিয়োগ পেচাদাৰীসকলক বিক্ৰী আৰু বজাৰ সম্পৰ্কীয় তথ্য যোগান ধৰে। এফটি নলেজ' (FT Knowledge) এখন সহযোগী প্ৰতিষ্ঠান যিয়ে শিক্ষামূলক সামগ্ৰী আৰু সেৱা আগবঢ়ায়। এফটি নলেজে ২০০০ চনৰ পৰা প্ৰতিটো শৰৎ আৰু বসন্তকালত "ইণ্ট্ৰডিউচিং দ্য চিটি" (Introducing the City) পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়াই আহিছে (যিটো বুধবাৰৰ নৈশ বক্তৃতা আৰু আলোচনা চক্ৰ, লগতে সপ্তাহান্তৰ ইভেণ্টৰ এটা শৃংখলা)। 'এফটি প্ৰেডিক্ট' (FT Predict) হ’ল ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ দ্বাৰা পৰিচালিত পূৰ্বানুমান কৰা অৰ্থনৈতিক পৰিঘটনাৰ এক সম্পাদকীয় সেৱা, য’ত ব্যৱহাৰকাৰীয়ে কাল্পনিক ফিনান্সিয়েল টাইমছ ডলাৰ (FT$) খৰচ কৰি ভৱিষ্যতৰ বিত্তীয়, ৰাজনৈতিক আৰু সংবাদভিত্তিক পৰিঘটনাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি চুক্তি ক্ৰয়-বিক্ৰয় কৰিব পাৰে। জেমছ চুৰোৱেৰ্কিৰ 'দ্য উইজডম অৱ ক্ৰাউডছ' (The Wisdom of Crowds) গ্ৰন্থখনত প্ৰদৰ্শিত ধাৰণাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি তৈয়াৰী এই প্ৰতিযোগিতাই মানুহক সাপ্তাহিক আৰু মাহেকীয়া বঁটাৰ বাবে প্ৰতিযোগিতাত অৱতীৰ্ণ হোৱাৰ লগতে অৰ্থনৈতিক পৰিঘটনাৰ পূৰ্বানুমান কৰি ভৱিষ্যতৰ ঘটনাৱলী নিৰীক্ষণ কৰাৰ সুযোগ দিয়ে। ফিনান্সিয়েল টাইমছে ব্যৱসায় সম্পৰ্কীয় খেল এটাও চলাইছিল যাৰ নাম আছিল "ইন দ্য পিংক" (In the Pink—যাৰ অৰ্থ হৈছে 'ভাল স্বাস্থ্যত থকা', ইয়াৰ লগতে এই নামটো বাতৰি কাকতখনৰ গুলপীয়া ৰং আৰু লোকচান হোৱা বুজোৱা 'ইন দ্য ৰেড' বাক্যাংশটোলৈও এটা ইংগিত)। ইয়াত প্ৰতিগৰাকী খেলুৱৈক এজন মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়াৰ (CEO) কাল্পনিক চৰিত্ৰত বহুওৱা হৈছিল আৰু খেলখন শেষ হোৱাৰ সময়ত সৰ্বাধিক লাভ অৰ্জন কৰাটোৱেই আছিল মূল লক্ষ্য। খেলখনৰ বিজয়ীয়ে (যিগৰাকী খেলুৱৈয়ে সৰ্বাধিক লাভ কৰে) ১০,০০০ পাউণ্ডৰ প্ৰকৃত ধনৰ বঁটা লাভ কৰাৰ নিয়ম আছিল। খেলখন ২০০৬ চনৰ ১ মে’ৰ পৰা ২৮ জুনলৈকে চলিছিল। ২০১৯ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছে ইউৰোপীয় ষ্টাৰ্টআপসমূহৰ বিষয়ে খবৰ যোগান ধৰা ডিজিটেল-অন্‌লি নিউজ ছাইট আৰু নিউজলেটাৰ 'চিফটেড' (Sifted)-ত বিনিয়োগ কৰাৰ কথা ঘোষণা কৰে। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ প্ৰাৰম্ভিক ২৫% অংশীদাৰিত্ব পৰৱৰ্তী সময়ত আনৰ পৰা হোৱা বিনিয়োগৰ বাবে ১৪% লৈ হ্ৰাস পায়। ইয়াৰ জৰিয়তে চিফটেডৰ সৈতে এক পৰিকল্পিত ৭ বছৰীয়া কৌশলগত সম্পৰ্কৰ সূচনা হয়। == সূচকাংকসমূহ (Indices) == ফিনান্সিয়েল টাইমছে কেইবাটাও বিত্তীয় বজাৰ সূচকাংক (financial market indices) সংগ্ৰহ আৰু প্ৰকাশ কৰে, যিবোৰে ইয়াৰ অন্তৰ্ভুক্ত অংশসমূহৰ পৰিৱৰ্তনশীল মূল্য প্ৰতিফলিত কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত আটাইতকৈ পুৰণি আছিল প্ৰাক্তন 'ফিনান্সিয়েল নিউজ ইনডেক্স' (Financial News Index), যাৰ আৰম্ভণি ১৯৩৫ চনৰ ১ জুলাইত 'ফিনান্সিয়েল নিউজ'-ৰ দ্বাৰা হৈছিল। এফটিয়েও অনুৰূপ এটা সূচকাংক প্ৰকাশ কৰিছিল; ১৯৪৭ চনৰ ১ জানুৱাৰীত ইয়াক ফিনান্সিয়েল নিউজ ইনডেক্সৰ দ্বাৰা প্ৰতিস্থাপন কৰা হয়—যাক পিছলৈ 'ফিনান্সিয়েল টাইমছ (এফটি) ইনডেক্স' [Financial Times (FT) Index] নামকৰণ কৰা হয়। এই সূচকাংকটো ঔদ্যোগিক শ্বেয়াৰৰ সূচকাংক হিচাপে আৰম্ভ হৈছিল আৰু প্ৰধানকৈ বিদেশী স্বাৰ্থ থকা কোম্পানীসমূহক ইয়াৰ পৰা বাদ দিয়া হৈছিল, যেনে এংলো-ইৰানিয়ান অইল কোম্পানী (পিছলৈ বিপি), ব্ৰিটিছ-আমেৰিকান টোবাকো, লিভাৰ ব্ৰাদাৰ্ছ (পিছলৈ ইউনিলিভাৰ) আৰু শ্বেল (Shell)। ইয়াৰ কেইবা দশকৰ পিছতহে তেল আৰু বিত্তীয় খণ্ডক ইয়াত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ১৯৬২ চনত এফটিএছই সূচকাংক শৃংখলাৰ প্ৰথমটো সূচকাংক 'এফটিএছই অল-শ্বেয়াৰ ইনডেক্স' (FTSE All-Share Index) সৃষ্টি কৰা হৈছিল, য’ত বজাৰ মূলধনৰ ভিত্তিত ব্ৰিটেইনৰ সৰ্ববৃহৎ ৫৯৪ টা কোম্পানী অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। 'F-T-S-E' আখৰ কেইটাই বুজাইছিল যে এফটিএছই আছিল ফিনান্সিয়েল টাইমছ (F-T) আৰু লণ্ডন ষ্টক এক্সচেঞ্জ (S-E)-ৰ এক যুটীয়া উদ্যোগ। ১৯৮৪ চনৰ ১৩ ফেব্ৰুৱাৰীত 'এফটিএছই ১০০' (FTSE 100) প্ৰৱৰ্তন কৰা হয়, যিয়ে লণ্ডন ষ্টক এক্সচেঞ্জৰ মূল্যৰ প্ৰায় ৮০ শতাংশ প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। ১৯৯৫ চনত এফটিএছই গ্ৰুপক এটা স্বতন্ত্ৰ কোম্পানী হিচাপে গঢ়ি তোলা হয়। ১৯৯৯ চনত নিউয়ৰ্ক চহৰত ইয়াৰ প্ৰথমটো বিদেশী কাৰ্যালয় খোলা হয়; ইয়াৰ পিছত ২০০০ চনৰ আৰম্ভণিতে পেৰিছ, ২০০১ চনত হংকং, ফ্ৰেংকফৰ্ট আৰু ছান ফ্ৰান্সিস্কো, ২০০২ চনত মেদ্ৰিদ আৰু ২০০৩ চনত টকিঅ’ত কাৰ্যালয় খোলা হয়। অন্যান্য সুপৰিচিত এফটিএছই সূচকাংকসমূহৰ ভিতৰত আছে শ্বেয়াৰ বজাৰৰ বাবে এফটিএছই ৩৫০ ইনডেক্স, এফটিএছই স্মলকেপ ইনডেক্স, এফটিএছই এআইএম ইউকে ৫০ ইনডেক্স আৰু এফটিএছই এআইএম ১০০ ইনডেক্সৰ লগতে এফটিএছই এআইএম অল-শ্বেয়াৰ ইনডেক্স, আৰু চৰকাৰী বণ্ডৰ বাবে এফটিএছই ইউকে গিল্ট ইনডাইচেচ। ২০২১ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছে 'উইলশ্বায়াৰ এছ’চিয়েটছ' (Wilshire Associates)-ৰ সৈতে মিলি শীৰ্ষ পাঁচটা ক্ৰিপ্টোকাৰেন্সীৰ সংমিশ্ৰণ সামৰি তিনিটা মাল্টি-এছেট সূচকাংক প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। == ব্যক্তি বা কৰ্মচাৰীসকল (People) == ২০০৬ চনৰ জুলাই মাহত, 'এফটি' (FT)-য়ে বাতৰি কাকতখনক 'FT.com'-ৰ সৈতে অধিক ঘনিষ্ঠভাৱে একত্ৰিত কৰাৰ বাবে এটা "নিউ নিউজৰুম" (New Newsroom) প্ৰকল্পৰ কথা ঘোষণা কৰে। একে সময়তে ই নিজৰ সম্পাদকীয় কৰ্মচাৰীৰ সংখ্যা ৫২৫ জনৰ পৰা ৪৭৫ জনলৈ হ্ৰাস কৰাৰ পৰিকল্পনাও ঘোষণা কৰিছিল। ২০০৬ চনৰ আগষ্ট মাহত ই ঘোষণা কৰে যে প্ৰয়োজনীয় সকলো কৰ্মচাৰী কৰ্তন স্বেচ্ছামূলক চাকৰি ত্যাগৰ (voluntary layoffs) জৰিয়তে সম্ভৱ হৈ উঠিছে। 'এফটি'-ৰ কেইবাগৰাকীও প্ৰাক্তন সাংবাদিকে পৰৱৰ্তী সময়ত সাংবাদিকতা, ৰাজনীতি আৰু ব্যৱসায় খণ্ডৰ অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ তথা উচ্চ পৰ্যায়ৰ পদবীত অধিষ্ঠিত হৈছে। পূৰ্বতে এই কাকতখনৰ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ পৰিচালন সম্পাদক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ৰবাৰ্ট থমছন (Robert Thomson) পৰৱৰ্তী সময়ত 'দ্য টাইমছ' (The Times)-ৰ সম্পাদক হৈছিল আৰু বৰ্তমান তেওঁ 'নিউজ কৰ্পোৰেচন' (News Corporation)-ৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO)। 'এফটি'-ৰ প্ৰাক্তন নিউয়ৰ্কৰ সংবাদদাতা আৰু সংবাদ সম্পাদক উইল লিউইচে (Will Lewis) 'দ্য ডেইলি টেলিগ্ৰাফ' (The Daily Telegraph) আৰু 'দ্য ৱাল ষ্ট্ৰীট জাৰ্নেল' (The Wall Street Journal) সম্পাদনা কৰিছিল। ডমিনিক লছন (Dominic Lawson) 'সপ্তাহান্তৰ টেলিগ্ৰাফ' (Sunday Telegraph)-ৰ সম্পাদক হৈছিল আৰু ২০০৫ চনত তেওঁক এই পদৰ পৰা অব্যাহতি দিয়া হয়। প্ৰাক্তন শিক্ষা বিষয়ৰ সংবাদদাতা এণ্ড্ৰিউ এডনিছ (Andrew Adonis) সেই সময়ৰ ব্ৰিটিছ প্ৰধানমন্ত্ৰী টনী ব্লেয়াৰৰ (Tony Blair) শিক্ষা বিষয়ক উপদেষ্টা হৈছিল আৰু ২০০৫ চনৰ নিৰ্বাচনৰ পিছত তেওঁক শিক্ষামন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়াৰ লগতে 'হাউচ অৱ লৰ্ডছ' (House of Lords)-ৰ এখন আসন প্ৰদান কৰা হৈছিল। এড বলছ (Ed Balls) ৰাজকোষৰ মুখ্য অৰ্থনৈতিক উপদেষ্টা হৈছিল আৰু বিত্তমন্ত্ৰী (chancellor of the exchequer) গৰ্ডন ব্ৰাউনৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে কাম কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত ২০০৫ চনত তেওঁ সংসদ সদস্য হিচাপে নিৰ্বাচিত হয় আৰু ২০০৭ চনৰ জুলাই মাহত শিশু, বিদ্যালয় আৰু পৰিয়াল বিষয়ক ৰাজ্যিক সচিব (Secretary of State for Children, Schools and Families) হিচাপে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে। প্ৰাক্তন প্ৰতিৰক্ষা সংবাদদাতা আৰু "লেক্স" (Lex) স্তম্ভলেখক বাৰ্নাৰ্ড গ্ৰে’ (Bernard Gray) 'টিএছএল এডুকেচন' (TSL Education)-ৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া হোৱাৰ পূৰ্বে 'চিএমপি' (CMP) নামৰ প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠানটোৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া আছিল। এই টিএছএল এডুকেচন হ’ল 'টাইমছ এডুকেচনেল চাপ্লিমেন্ট' (Times Educational Supplement)-ৰ প্ৰকাশক। এসময়ত 'এফটি'-ৰ নাইট এডিটৰ (Night Editor) হিচাপে কাম কৰা ডেভিদ জোনছ পিছলৈ আইটি (IT) শাখাৰ মুৰব্বী হৈছিল। ১৯৯০-ৰ দশকত বাতৰি কাকতখনৰ ছপা কাৰ্যত গৰম ধাতুৰ (hot metal) ব্যৱহাৰৰ পৰা ইলেক্ট্ৰনিক কম্প’জিচন আৰু তাৰ পিছত সম্পূৰ্ণ পৃষ্ঠাৰ পেজিনেচনলৈ (full-page pagination) ৰূপান্তৰিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ এজন গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যক্তি আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ 'ট্ৰিনিটি মিৰৰ গ্ৰুপ' (Trinity Mirror Group)-ৰ প্ৰযুক্তি বিভাগৰ মুৰব্বী হৈছিল। ছাৰ জিঅ’ফ্ৰী ওৱেন (Sir Geoffrey Owen) ১৯৮১ চনৰ পৰা ১৯৯০ চনলৈ 'ফিনান্সিয়েল টাইমছ'-ৰ সম্পাদক আছিল। তেওঁ ১৯৯১ চনত লণ্ডন স্কুল অৱ ইক’নমিক্স (LSE)-ৰ অধীনস্থ 'চেণ্টাৰ ফৰ ইক’নমিক পাৰফৰমেন্স' (CEP)-ত বিজনেছ পলিচিৰ সঞ্চালক হিচাপে যোগদান কৰে আৰু ১৯৯৭ চনত ইনষ্টিটিউট অৱ মেনেজমেণ্টৰ ছিনিয়ৰ ফেলো হিচাপে নিযুক্ত হয়। তেওঁ এতিয়াও তাত নিজৰ কাম চলাই আছে। 'এফটি'-ত থকা কাৰ্যকালত তেওঁ দ্ৰুত প্ৰযুক্তিগত পৰিৱৰ্তন আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত সমস্যাসমূহৰ মোকাবিলা কৰিবলগীয়া হৈছিল, উদাহৰণস্বৰূপে 'ৰেপিটিটিভ ষ্ট্ৰেইন ইনজুৰী' (repetitive strain injury - RSI), যাৰ ফলত ১৯৮০-ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে 'এফটি'-ৰ কেইবা ডজন সাংবাদিক, প্ৰতিবেদক আৰু কৰ্মচাৰী আক্ৰান্ত হৈছিল। == সম্পাদকসকল (Editors) == * ১৮৮৯: ডগলাছ মেকৰে’ (Douglas MacRae) * ১৮৯০: ডব্লিউ আৰ লছন (W. R. Lawson) * ১৮৯২: চিডনী মাৰে’ (Sydney Murray) * ১৮৯৬: এ ই মাৰে’ (A. E. Murray) * ১৯০৯: চি এইচ পামহাৰ (C. H. Palmer) * ১৯Mj৪: ডি এছ টি হান্টাৰ (D. S. T. Hunter) * ১৯৩৭: আৰ্চিবল্ড চিছম (Archibald Chisholm) * ১৯৪০: এলবাৰ্ট জৰ্জ কোল (Albert George Cole) * ১৯৪৫: হাৰগ্ৰীভছ পাৰ্কিনছন (Hargreaves Parkinson) * ১৯৪৯: ছাৰ গৰ্ডন নিউটন (Sir Gordon Newton) * ১৯৭৩: ফ্ৰেডী ফিছাৰ (Fredy Fisher) * ১৯৮১: জিঅ’ফ্ৰী ওৱেন (Geoffrey Owen) * ১৯৯১: ৰিচাৰ্ড লেম্বাৰ্ট (Richard Lambert) * ২০০১: এণ্ড্ৰিউ গভাৰ্ছ (Andrew Gowers) * ২০০৬: লিয়োনেল বাৰ্বাৰ (Lionel Barber) * ২০২০: ৰৌলা খালাফ (Roula Khalaf) ==লগতে চাওক== {{Portal|Journalism|London}} * [[Business journalism]] * [[Financial Times Business Book of the Year Award]] * [[Financial Times Person of the Year]] * [[List of newspapers in the United Kingdom]] * [[Periodical literature]] * [[TNW (website)]] ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Financial Times}} * {{Official website|https://www.ft.com}} ** [http://www.ft.com/magazine FT Magazine official website] {{Media in the United Kingdom|newsmag}} {{White House James S. Brady Press Briefing Room Seating Chart}} {{Authority control}} ==তথ্য সংগ্ৰহ==  {{Reflist}} 8amgn2ic46zk2usppu2xpwvrafes0en 648485 648484 2026-10-30T06:53:01Z Poli Borah24 43763 648485 wikitext text/x-wiki '''ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ''' ({{Lang-en|Financial Times}}) হ’ল ব্ৰডশ্বীট আকৃতিৰ ছপা আৰু ডিজিটেল মাধ্যমত প্ৰকাশিত ব্ৰিটেইনৰ এখন দৈনিক বাতৰি কাকত, যিয়ে ব্যৱসায় আৰু অৰ্থনৈতিক সাম্প্ৰতিক পৰিক্ৰমাৰ ওপৰত বিশেষভাৱে গুৰুত্ব দিয়ে। লণ্ডনত মুখ্য কাৰ্যালয় থকা এই কাকতখৰ মালিকীস্বত্ব বৰ্তমান জাপানী হ’ল্ডিং কোম্পানী 'নিক্কি ইনক'-ৰ অধীনত আছে, আৰু ব্ৰিটেইন, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ তথা সমগ্ৰ ইউৰোপ মহাদেশ জুৰি ইয়াৰ প্ৰধান সম্পাদকীয় কাৰ্যালয়সমূহ অৱস্থিত। ১৯৫৭ চনৰ পৰা ইয়াৰ গৰাকী হৈ থকা 'পিয়েৰচন পিএলচি' নামৰ প্ৰতিষ্ঠানটোৱে ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত এই প্ৰকাশনখন নিক্কি কোম্পানক ৮৪৪ নিযুত পাউণ্ড (১.৩২ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ) বিনিময়ত বিক্ৰী কৰে। ২০১৯ চনত কাকতখনে ১০ লাখ (১ মিলিয়ন) পেইড চাপ্সক্ৰিপচন লাভ কৰাৰ কথা প্ৰতিবেদনত প্ৰকাশ কৰিছিল, যাৰ তিনি-চতুৰ্থাংশই আছিল ডিজিটেল চাপ্সক্ৰিপচন।<ref>{{cite web|title=FT tops one million paying readers|url=https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/ft-tops-one-million-paying-readers/|website=Financial Times|date=April 2019|language=en-GB|access-date=19 April 2019|archive-date=19 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419171825/https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/ft-tops-one-million-paying-readers/|url-status=live}}</ref><ref name="Guardian20190419">{{cite news|last=Greenslade|first=Roy|author-link=Roy Greenslade|date=14 April 2019|title=Financial Times thrives by focusing on subscriptions|language=en-GB|work=[[The Guardian]]|url=https://www.theguardian.com/media/commentisfree/2019/apr/14/financial-times-thrives-by-focusing-on-subscriptions|access-date=19 April 2019|issn=0261-3077|archive-date=19 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419171820/https://www.theguardian.com/media/commentisfree/2019/apr/14/financial-times-thrives-by-focusing-on-subscriptions|url-status=live}}</ref> আনহাতে ২০২৩ চনৰ এক প্ৰতিবেদন অনুসৰি, ইয়াৰ গ্ৰাহকৰ সংখ্যা ১৩ লাখলৈ বৃদ্ধি পায়, যাৰ ভিতৰত ১২ লাখেই আছিল ডিজিটেল গ্ৰাহক।<ref>{{Cite web |last=Guaglione |first=Sara |date=28 September 2023 |title=Financial Times targets U.S. and global readers with subscription app products |url=https://digiday.com/media/financial-times-targets-u-s-and-global-readers-with-subscription-app-products/ |access-date=16 March 2024 |website=Digiday |language=en-US |archive-date=16 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240316081517/https://digiday.com/media/financial-times-targets-u-s-and-global-readers-with-subscription-app-products/ |url-status=live }}</ref> সাধাৰণ বা সৰ্বসাধাৰণ সমাজৰ বাতৰি পৰিৱেশন কৰাতকৈ বিত্তীয় সাংবাদিকতা আৰু অৰ্থনৈতিক বিশ্লেষণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়াতোৱেই এই কাকতৰ প্ৰাথমিক বৈশিষ্ট্য। ইয়াৰ উপৰি, এই কাকতখনে এটা বাৰ্ষিক গ্ৰন্থ বঁটা স্পনছৰ কৰে আৰু নিয়মীয়াকৈ "পাৰ্চন অৱ দ্য ইয়েৰ" বিশেষ ফিচাৰ প্ৰকাশ কৰে। এই বাতৰি কাকতখন ১৮৮৮ চনৰ জানুৱাৰী মাহত প্ৰথমবাৰৰ বাবে 'লণ্ডন ফাইনেন্সিয়েল গাইড' নামেৰে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল আৰু ঠিক এমাহৰ পিছত ইয়াক 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ' নামেৰে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়। জেমেছ শ্বেৰিদান, তেওঁৰ ভাতৃ আৰু হোৰেচিঅ’ বটমলীয়ে সেই সময়ৰ প্ৰতিদ্বন্দী কাকত 'ফাইনেন্সিয়েল নিউজ'-ৰ বিপৰীতে মহানগৰ লণ্ডনৰ ব্যৱসায়িক খবৰবোৰ প্ৰকাশ কৰাৰ উদ্দেশ্যে ইয়াক লণ্ডনত সৰ্বপ্ৰথম প্ৰচাৰ কৰিছিল। এই দুয়োখন কাকতৰ মাজত আধা শতিকাতকৈও অধিক সময় ধৰি চলি থকা তীব্ৰ প্ৰতিযোগিতাৰ পৰিণতিত অৱশেষত ১৯৪৫ চনত ব্ৰেণ্ডন ব্ৰেকেনৰ নেতৃত্বত দুয়োখন কাকত একত্ৰিত হয়। এই একত্ৰীকৰণে ইয়াক সমগ্ৰ বিশ্বৰ ভিতৰতে অন্যতম বৃহৎ ব্যৱসায়িক বাতৰি কাকত হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে। ১৯ শতিকাৰ শেষৰ পৰা ২০ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে হোৱা বিশ্বায়নে 'এফটি'-ৰ সম্পাদকীয় পৰিসৰ সম্প্ৰসাৰণত যথেষ্ট সহায় কৰে। ইয়াৰ ফলত কাকতখনে নিজৰ সৈতে মতামত স্তম্ভ, বিশেষ প্ৰতিবেদন, ৰাজনৈতিক ব্যংগচিত্ৰ, পাঠকৰ চিঠি, গ্ৰন্থ পৰ্যালোচনা, প্ৰযুক্তি বিষয়ক প্ৰবন্ধ আৰু গোলকীয় ৰাজনীতিৰ বিশেষ ফিচাৰসমূহ সংযোজিত কৰে। এই বাতৰি কাকতখন সাধাৰণতে ইয়াৰ পাতল-কমলা বা মঙহালুৱা গুলপীয়া ৰঙৰ কাগজৰ বাবে বিশেষভাৱে পৰিচিত। ইয়াৰ মূল সংস্কৰণৰ সৈতে লাইফষ্টাইল মেগাজিন ('এফটি মেগাজিন'), সপ্তাহান্তৰ সংস্কৰণ ('এফটি উইকেণ্ড') আৰু আন কিছুমান উদ্যোগ-ভিত্তিক প্ৰকাশন অতিৰিক্ত ক্ৰোড়পত্ৰ হিচাপে যোগান ধৰা হয়। 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ'-ৰ সম্পাদকীয় স্থিতি মূলতঃ অৰ্থনৈতিক উদাৰতাবাদ, বিশেষকৈ মুক্ত বাণিজ্য আৰু মুক্ত বজাৰৰ সমৰ্থনৰ ওপৰত কেন্দ্ৰীকৃত। ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠা কালৰে পৰা ই উদাৰ গণতন্ত্ৰক সমৰ্থন কৰি আহিছে আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চৰকাৰসমূহৰ পৰম্পৰাগত উদাৰ ৰাজনীতি তথা নীতিসমূহৰ সপক্ষে মত প্ৰকাশ কৰিছে; ইয়াৰ সংবাদ কক্ষ ইয়াৰ সম্পাদকীয় ব’ৰ্ডৰ পৰা সম্পূৰ্ণ স্বতন্ত্ৰ, আৰু ইয়াক এখন 'নথিভুক্ত বাতৰি কাকত' হিচাপে গণ্য কৰা হয়। অৰ্থনৈতিক পৰ্যালোচনাৰ এক দীঘলীয়া ইতিহাস থকাৰ বাবে 'এফটি'-য়ে বিভিন্ন ধৰণৰ বিত্তীয় সূচকাংক প্ৰকাশ কৰে, যাৰ ভিতৰত প্ৰধান হৈছে 'এফটিএছই অল-শ্বেয়াৰ ইনডেক্স'। ২০ শতিকাৰ শেষৰ ফালৰ পৰা, কাকতখনৰ গভীৰ আৰু বিস্তৃত সংবাদ পৰিৱেশনে ইয়াক এক উচ্চ-শিক্ষিত, শ্বেত-কলাৰৰ বিশিষ্ট কৰ্মচাৰী আৰু বিত্তীয়ভাৱে সজাগ পাঠক সমাজৰ সৈতে জড়িত কৰি তুলিছে।<ref>{{cite news |last1=Plunkett |first1=John |last2=Martinson |first2=Jane |title=Financial Times sold to Japanese media group Nikkei for £844m |url=https://www.theguardian.com/media/2015/jul/23/financial-times-sale-pearson |newspaper=The Guardian |date=24 July 2015 |access-date=29 May 2020 |issn=0261-3077 |language=en-GB |archive-date=23 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200523174549/https://www.theguardian.com/media/2015/jul/23/financial-times-sale-pearson |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last=Kynaston |first=David |title=A Brief History of the Financial Times |url=https://www.gale.com/binaries/content/assets/gale-us-en/primary-sources/intl-gps/intl-gps-essays/full-ghn-contextual-essays/ghn_essay_ftha_kynaston1_website.pdf |publisher=Viking Adult |year=1988 |access-date=20 May 2020 |archive-date=18 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218030317/https://www.gale.com/binaries/content/assets/gale-us-en/primary-sources/intl-gps/intl-gps-essays/full-ghn-contextual-essays/ghn_essay_ftha_kynaston1_website.pdf |url-status=live }}</ref> এই প্ৰৱণতাৰ বাবেই পৰম্পৰাগতভাৱে 'এফটি'-ক এক মধ্যপন্থী বা মধ্য-দক্ষিণপন্থী উদাৰ, নব্য-উদাৰ আৰু ৰক্ষণশীল-উদাৰ বাতৰি কাকত হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ মুখ্য কাৰ্যালয় চহৰখনৰ বিত্তীয় কেন্দ্ৰৰ সমীপৱৰ্তী ১ ফ্ৰাইডে’ ষ্ট্ৰীটত অৱস্থিত 'ব্ৰেকেন হাউচ'ত। ইয়াতেই কাকতখনৰ প্ৰকাশন ভৱন, কৰ্পোৰেট কেন্দ্ৰ আৰু প্ৰধান সম্পাদকীয় কাৰ্যালয় পৰিচালিত হৈ আছে।<ref>{{cite book |editor-last=Rawlinson |editor-first=Francis |title=How Press Propaganda Paved the Way to Brexit |url=https://books.google.com/books?id=J2vLDwAAQBAJ&dq=%22The+Financial+Times%22+%22Centre%22+How+Press+Propaganda+Paved+the+Way+to+Brexit&pg=PA65 |publisher=[[Springer Nature]] |date=2020 |page=65 |isbn=978-3-030-27765-9}}</ref><ref>{{cite book |editor-last=Schaeffner |editor-first=Christina |title=Political Discourse, Media and Translation |url=https://books.google.com/books?id=6BIaBwAAQBAJ&dq=centre-right+liberal+FT&pg=PA35 |quote=With regard to political affiliation ''The Daily Telegraph'' is a right-wing paper, ''The Times'' centre-right, the ''Financial Times'' centre-right and liberal, and ''The Guardian'' centre-left. |date=2009 |page=35 |publisher=[[Cambridge Scholars Publishing]] |isbn=978-1-4438-1793-6}}</ref><ref>{{cite book|editor=Essvale Corporation Limited |title=Business Knowledge for IT in Retail Banking: A Complete Handbook for IT Professionals |url=https://books.google.com/books?id=lkkGaIr3DQkC&dq=centre-right+liberal+FT&pg=PA46 |quote=The Financial Times is normally seen as centre-right/liberal, although to the left of its principal competitor, The Wall Street Journal. It advocates free markets and is generally in favour of globalisation. |date=2007 |page=46 |publisher=Essvale Corporation Limited |isbn=978-0-9554124-2-4}}</ref><ref>{{cite book |last1=Morgan |first1=Kevin |last2=Marsden |first2=Terry |last3=Murdoch |first3=Jonathan |title=Worlds of Food: Place, Power, and Provenance in the Food Chain |url=https://books.google.com/books?id=LeM9CyPsnvAC&dq=%22liberal+Financial+Times%22&pg=PA41 |quote=The neo-liberal Financial Times was outraged by the Farm Bill's 'grotesque farm subsidies' and it accused Washington of having 'surrendered to protectionism', while the heads of the WTO, World Bank, and the IMF penned a joint protest ... |publisher=Oxford University Press |date=2006 |page=41 |isbn=978-0-19-155662-3}}</ref><ref name="cons">{{cite book |editor-last=Kirchhelle |editor-first=Claas |title=Pyrrhic Progress: The History of Antibiotics in Anglo-American Food Production |url=https://books.google.com/books?id=jT6-DwAAQBAJ&dq=%22liberal+Financial+Times%22&pg=PA1927 |quote=Enthusiastic reports subsequently appeared in the left-leaning Observer and the conservative-liberal Financial Times. |date=2020 |page=1927 |publisher=[[Rutgers University Press]] |isbn=978-0-8135-9149-0}}</ref> == ইতিহাস == [[File:Financial Times 1888 front page.jpg|thumb|১৮৮৮ চনৰ ১৩ ফেব্ৰুৱাৰীত প্ৰকাশিত ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ প্ৰথম পৃষ্ঠা|247x247px]] ===উৎপত্তি=== ১৮৮৮ চনৰ ১০ জানুৱাৰীত 'লণ্ডন ফাইনেন্সিয়েল গাইড' নামেৰে 'এফটি' পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে প্ৰকাশ কৰা হৈছিল। একে বছৰৰে ১৩ ফেব্ৰুৱাৰীত ইয়াক 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ' নামেৰে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়। নিজকে "সৎ বিত্তীয় ব্যক্তি, প্ৰকৃত বিনিয়োগকাৰী, সন্মানীয় ব্ৰোকাৰ, প্ৰকৃত সঞ্চালক আৰু বৈধ ফটকাবাজ"ৰ বন্ধু বুলি বৰ্ণনা কৰা এই কাকতখন আছিল মাত্ৰ চাৰি পৃষ্ঠাৰ এখন সাময়িকী। ইয়াৰ পাঠক সমাজ আছিল লণ্ডন চহৰৰ বিত্তীয় সম্প্ৰদায় আৰু ইয়াৰ একমাত্ৰ প্ৰতিদ্বন্দী আছিল ইয়াতকৈ কিছু পুৰণি (১৮৮৪ চনত প্ৰতিষ্ঠিত) আৰু অধিক সাহসী 'ফাইনেন্সিয়েল নিউজ'।<ref> name=FTabout>{{cite web|website=Financial Times|title=About the newspaper|url=http://help.ft.com/newspaper-delivery/about-the-newspaper/|archive-url=https://web.archive.org/web/20120108062240/http://help.ft.com/newspaper-delivery/about-the-newspaper/#axzz3ZDPTGgyZ|archive-date=8 January 2012 |access-date=4 May 2015}}</ref> একেধৰণৰ নাম থকা ফাইনেন্সিয়েল নিউজৰ পৰা নিজকে পৃথককৈ চিনাক্ত কৰিবলৈ ১৮৯৩ চনৰ ২ জানুৱাৰীৰ পৰা ফাইনেন্সিয়েল টাইমছে পাতল গুলপীয়া ৰঙৰ কাগজত ছপা কাৰ্য আৰম্ভ কৰে। এই গুলপীয়া আভা আছিল কৰ্ণৱালৰ চেইণ্ট অষ্টেলৰ ওচৰৰ বডেলভা মাটিৰ খনিৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা চাইনা ক্লে’ বা বগা মাটিৰ ৰং।<ref> name="Becquart2020">{{cite news |last1=Becquart |first1=Charlotte |title=The Financial Times newspaper is pink because of Cornwall's China clay |url=https://www.cornwalllive.com/news/cornwall-news/financial-times-newspaper-pink-because-4394084 |access-date=27 May 2025 |work=[[Cornwall Live]] |publisher=[[InYourArea]] |date=8 August 2020}}</ref> সেই সময়ত কাগজখন ব্লিচ বা বগা নকৰাকৈ ব্যৱহাৰ কৰাটো অৰ্থনৈতিকভাৱে বহুখিনি সুলভ আছিল (আন কেইবাখনো সাধাৰণ কাকত, যেনে 'দ্য স্পৰ্টিং টাইমছ'ৰো একে নীতি আছিল); কিন্তু বৰ্তমান সময়ত এই কাগজ বিশেষভাৱে ৰং কৰিবলগীয়া হোৱা বাবে ই যথেষ্ট ব্যয়বহুল হৈ পৰিছে। ===বেৰী ভাতৃদ্বয়ৰ দ্বাৰা ক্ৰয়=== বেৰী ভাতৃদ্বয় অৰ্থাৎ লৰ্ড কেমৰ’জ আৰু গোমাৰ বেৰীয়ে (পিছলৈ লৰ্ড কেমছলী), ১৯১৯ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছ ক্ৰয় কৰে।<ref> name=Kynaston1988>{{cite book|author-link= David Kynaston|first=David|last=Kynaston|title=The Financial Times: A Centenary History|publisher= Viking |date=1988|pages=142–144}}</ref> ===ব্ৰেণ্ডন ব্ৰেকেনৰ দ্বাৰা ক্ৰয়; ফাইনেন্সিয়েল নিউজৰ সৈতে একত্ৰীকৰণ=== ১৯৪৫ চনত ব্ৰেণ্ডন ব্ৰেকেনে লৰ্ড কেমৰ’জৰ পৰা ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ ক্ৰয় কৰে<ref> name=Kynaston1988 </ref> আৰু সুদীৰ্ঘ ৫৭ বছৰীয়া প্ৰতিদ্বন্দিতাৰ অন্ত পেলাই ইয়াক ফাইনেন্সিয়েল নিউজৰ সৈতে একত্ৰিত কৰি এখন একক ৬ পৃষ্ঠাৰ বাতৰি কাকত গঠন কৰে। ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ প্ৰচাৰ সংখ্যা অধিক আছিল, আনহাতে ফাইনেন্সিয়েল নিউজে ইয়াৰ বেছিভাগ প্ৰতিভাশালী সম্পাদকীয় কৰ্মচাৰী যোগান ধৰিছিল। ইয়াৰ জনপ্ৰিয় "লেক্স" স্তম্ভটোও ফাইনেন্সিয়েল নিউজৰ পৰাই ইয়ালৈ স্থানান্তৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |url=http://gale.cengage.co.uk/images/FT%20Brief%20History%20by%20David%20Kynaston.pdf |title=A brief history of the FT by David Kynaston, author of ''The Financial Times: A Centenary History''. |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015044548/http://gale.cengage.co.uk/images/FT%20Brief%20History%20by%20David%20Kynaston.pdf |archive-date=15 October 2013 }}</ref> এই ক্ৰয় আৰু একত্ৰীকৰণৰ বাবেই ব্ৰেকেনক ব্ৰিটেইনৰ সৰ্বোচ্চ মানদণ্ডৰ দৈনিক বাতৰি কাকত, ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ "প্ৰকৃত প্ৰতিষ্ঠাপক পিতৃ" হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হয়।<ref>{{Cite web |last=Evilly |first=Barry Mac |date=28 September 2016 |title=Churchill & the Irishman |url=https://www.littlemuseum.ie/whats-on/churchill-the-irishman/ |access-date=11 October 2024 |website=Little Museum of Dublin |language=en-US}}</ref> ===পিয়েৰচনৰ দ্বাৰা ক্ৰয় আৰু গোলকীয় বাতৰি কাকত ৰূপে উত্থান=== ১৯৫৭ চনত পিয়েৰচন পিএলচি-য়ে এই বাতৰি কাকতখন ক্ৰয় কৰিছিল।<ref>{{cite web|title=History of Pearson plc |url=http://www.fundinguniverse.com/company-histories/pearson-plc-history/|access-date=2 March 2021|website=FundingUniverse |archive-date=4 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220504105629/http://www.fundinguniverse.com/company-histories/pearson-plc-history/|url-status=live}}</ref> বৰ্ষবোৰ বাগৰাৰ লগে লগে কাকতখৰ কলেবৰ, পাঠকৰ সংখ্যা আৰু বাতৰি পৰিৱেশনৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি পাবলৈ ধৰিলে। বিশ্ব অৰ্থনীতিত গা কৰি উঠা বিশ্বায়নৰ নতুন ঢৌৰ সৈতে সংগতি ৰাখি ই বিশ্বৰ বিভিন্ন চহৰত নিজা সংবাদদাতা নিযুক্তি কৰিলে। ১৯৭০-ৰ দশকত আন্তঃসীমান্ত বাণিজ্য আৰু মূলধনৰ প্ৰবাহ বৃদ্ধি পোৱাৰ লগে লগে, এফটিয়ে প্ৰযুক্তিৰ উন্নয়ন আৰু ব্যৱসায়ৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ভাষা হিচাপে ইংৰাজীৰ বৰ্ধিত গ্ৰহণযোগ্যতাৰ সহায়ত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্প্ৰসাৰণ আৰম্ভ কৰে। ১৯৭৯ চনৰ ১ জানুৱাৰীত ব্ৰিটেইনৰ বাহিৰত প্ৰথমবাৰৰ বাবে ফ্ৰেংকফৰ্টত এফটি (মহাদ্বীপীয় ইউৰোপ সংস্কৰণ) ছপা কৰা হয়; আনহাতে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত ইয়াৰ ছপা কাৰ্য ১৯৮৫ চনৰ জুলাই মাহৰ পৰা আৰম্ভ হয়।<ref> name=npius>{{cite news |url=https://news.google.com/newspapers?id=YO5VAAAAIBAJ&sjid=g-EDAAAAIBAJ&pg=6636%2C6548979 |work=Eugene Register-Guard |location=Oregon |agency=Associated Press |title=Financial Times of London now printed in U.S. |date=28 July 1985 |page=3F |access-date=22 April 2021 |archive-date=22 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210422202132/https://news.google.com/newspapers?id=YO5VAAAAIBAJ&sjid=g-EDAAAAIBAJ&pg=6636,6548979 |url-status=live }}</ref> তেতিয়াৰ পৰাই বৰ্ধিত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংবাদ পৰিৱেশনৰ জৰিয়তে এফটি এখন গোলকীয় বাতৰি কাকতত পৰিণত হৈছে, যি বৰ্তমান ২২ টা স্থানত ছপা হয় আৰু ব্ৰিটেইন, মহাদেশীয় ইউৰোপ, আমেৰিকা, এছিয়া আৰু মধ্য প্ৰাচ্যৰ সেৱাৰ বাবে ইয়াৰ পাঁচটা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্কৰণ আছে।<ref>{{cite web |url=http://www.fttoolkit.co.uk/2011mediakit/history_video.html |title=FT's Media Kit: FT Heritage and Innovation |publisher=Fttoolkit.co.uk |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130215215337/http://www.fttoolkit.co.uk/2011mediakit/history_video.html |archive-date=15 February 2013 }}</ref> ইউৰোপীয় সংস্কৰণটো সমগ্ৰ ইউৰোপ মহাদেশ আৰু আফ্ৰিকাত বিতৰণ কৰা হয়। ইউৰোপীয় ইউনিয়ন, ইউৰো আৰু ইউৰোপীয় কৰ্পোৰেট পৰিক্ৰমা সম্পৰ্কীয় বিষয়সমূহৰ প্ৰতিবেদন তৈয়াৰ কৰিবলৈ ইউৰোপৰ পাঁচটা গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰত সোমবাৰৰ পৰা শনিবাৰলৈকে এই সংস্কৰণটো ছপা কৰা হয়।<ref>{{cite web |url=https://www.financialtimes.net/about_fttour.html |title=FT tour |website=Financial Times|publisher=Financialtimes.net |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130513183713/https://www.financialtimes.net/about_fttour.html |archive-date=13 May 2013 }}</ref> ১৯৯৪ চনত এফটিয়ে 'হাউ টু স্পেণ্ড ইট' নামৰ এখন বিলাসী লাইফষ্টাইল মেগাজিন আৰম্ভ কৰে। ২০০৯ চনত এই আলোচনীখনৰ বাবে এটা সুকীয়া ৱেবছাইট মুকলি কৰা হয়।<ref>{{cite web |url=http://www.pearson.com/news/2009/october/financial-times-launches-how-to-spend-it-online.html?article=true |title=Financial Times launches How To Spend It online |publisher=Pearson |date=1 October 2009 |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015160117/http://www.pearson.com/news/2009/october/financial-times-launches-how-to-spend-it-online.html?article=true |archive-date=15 October 2013 }}</ref> ১৯৯৭ চনত 'এফটি'য়ে নিউয়ৰ্ক, চিকাগো, লছ এঞ্জেলছ, ছান ফ্ৰান্সিস্কো, ডালাছ, আটলাণ্টা, অৰলেণ্ডো আৰু ৱাশ্বিংটন ডি.চি.ত ছপা হোৱা এক আমেৰিকা সংস্কৰণ মুকলি কৰে, যদিও নিউয়ৰ্ক চহৰৰ বাহিৰত এই বাতৰি কাকত পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৮৫ চনতহে ছপা হৈছিল। ১৯৯৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ব্ৰিটেইনৰ ভিতৰত হোৱা বিক্ৰীতকৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত অধিক কপি বিক্ৰী হোৱা ব্ৰিটেইন-ভিত্তিক প্ৰথমখন বাতৰি কাকত হিচাপে পৰিগণিত হয় এফটি। ২০০০ চনত ফাইনেন্সিয়েল টাইমছে হামবুৰ্গত অৱস্থিত এক সংবাদ আৰু সম্পাদকীয় দলৰ সৈতে জাৰ্মান ভাষাৰ সংস্কৰণ 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ ডয়চলবণ্ড' প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ২০০৩ চনত ইয়াৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰচাৰ সংখ্যা আছিল ৯০,০০০ কপি। ই আছিল মূলত জাৰ্মান প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠান 'গ্ৰুনাৰ + যাৰ'-ৰ সৈতে এক যুটীয়া উদ্যোগ। ২০০৮ চনৰ জানুৱাৰী মাহত এফটিয়ে ইয়াৰ ৫০% অংশীদাৰিত্ব জাৰ্মান অংশীদাৰ কোম্পানীটোক বিক্ৰী কৰি দিয়ে। অৱশ্যে 'এফটি ডয়চলবণ্ড'-এ কেতিয়াও লাভ অৰ্জন কৰিব নোৱাৰিলে আৰু ই ১২ বছৰত প্ৰায় ২৫০ নিযুত ইউৰো লোকচানৰ সন্মুখীন হোৱা বুলি কোৱা হয়। পৰিণতস্বৰূপে ২০১২ চনৰ ৭ ডিচেম্বৰত ই সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ হৈ যায়। ফাইনেন্সিয়েল টাইমছে ২০০২ চনৰ ৪ ফেব্ৰুৱাৰীত ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট উদ্যোগৰ বাবে এখন নতুন সাপ্তাহিক ক্ৰোড়পত্ৰ আৰম্ভ কৰে। 'এফটি ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট' নামৰ এই টেবুলইড ক্ৰোড়পত্ৰখন তেতিয়াৰ পৰা বৰ্তমানলৈকে প্ৰতি সোমবাৰে কাকতৰ সৈতে বিতৰণ কৰা হয়। 'এফটি ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট' হ’ল সমগ্ৰ বিশ্বৰ ভিতৰতে সৰ্বাধিক প্ৰচাৰিত ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট সংবাদ পত্ৰিকা। ইয়াৰ উপৰি, ২০০৫ চনৰ পৰা এফটিয়ে বাৰ্ষিক 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ বিজনেছ বুক অৱ দ্য ইয়েৰ এৱাৰ্ড' স্পনছৰ কৰি আহিছে। ===এফ টি ডট কম=== === "নতুন ৰূপত" এফটি ("Refreshed" FT) === ২০০৭ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত, এফটিয়ে বাতৰি কাকতখনৰ এক নতুন তথা পৰিষ্কাৰ সংস্কৰণ উন্মোচন কৰে আৰু এটা নতুন স্লোগান বা নীতিবাক্য প্ৰৱৰ্তন কৰে— "উই লাইভ ইন ফিনান্সিয়েল টাইমছ" (We Live in Financial Times)। ২০০৭ চনত এফটিয়ে সৰ্বপ্ৰথম এক মিটাৰ্ড পেৱাল (metered paywall) ব্যৱস্থাৰ আৰম্ভণি কৰে, যাৰ জৰিয়তে ইয়াৰ ৱেবছাইটৰ দৰ্শকে ধন পৰিশোধ কৰাৰ পূৰ্বে যিকোনো এটা মাহত এক সীমিত সংখ্যক প্ৰবন্ধ বিনামূলীয়াকৈ পঢ়িব পাৰিছিল। ইয়াৰ চাৰি বছৰ পিছত এফটিয়ে ইয়াৰ 'HTML5' ম’বাইল ইণ্টাৰনেট এপ্‌ মুকলি কৰে। বৰ্তমান স্মাৰ্টফোন আৰু টেবলেটে 'FT.com'-লৈ ১৯% ট্ৰেফিক আৰু ১২% চাপ্সক্ৰিপচন কঢ়িয়াই আনে। ২০১২ চনত, ডিজিটেল গ্ৰাহকৰ সংখ্যাই প্ৰথমবাৰৰ বাবে ছপা বাতৰি কাকতৰ প্ৰচাৰ সংখ্যাক অতিক্ৰম কৰে আৰু এফটিয়ে বিজ্ঞাপনতকৈ চাপ্সক্ৰিপচন বা গ্ৰাহক মাচুলৰ পৰাই নিজৰ প্ৰায় আধা উপাৰ্জন লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। ২০১০ চনৰ পৰা এফটি 'ব্লুমবাৰ্গ টাৰ্মিনেল' (Bloomberg Terminal) আৰু ২০১৩ চনৰ পৰা 'ৱাইজাৰ্ছ' (Wisers) প্লেটফৰ্মত উপলব্ধ হৈ আহিছে। ২০১৫ চনৰ পৰা, ৱেবছাইটত মিটাৰ্ড পেৱালৰ পৰিৱৰ্তে দৰ্শকে এমাহৰ বাবে সীমিত বিনামূলীয়াকৈ আনলিমিটেড প্ৰৱেশৰ সুযোগ লাভ কৰিছিল, যাৰ পিছত তেওঁলোকে চাপ্সক্ৰিপচন লোৱাটো প্ৰয়োজনীয় আছিল। ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত পিয়েৰচনে ফিনান্সিয়েল টাইমছ গ্ৰুপক ৮৪৪ নিযুত পাউণ্ড (১.৩২ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ) বিনিময়ত জাপানী মিডিয়া গোট 'নিক্কি ইনক' (Nikkei, Inc.)-ৰ ওচৰত বিক্ৰী কৰে। ২০১৬ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছে ব্ৰডকাষ্ট, ভিডিঅ’, ডিজিটেল, চচিয়েল মিডিয়া আৰু ইভেণ্টকে ধৰি বিভিন্ন মাধ্যমত উন্নত মানদণ্ডৰ ব্ৰেণ্ডেড সমল (branded content) প্ৰস্তুত কৰা লণ্ডনৰ এক সংবাদ মাধ্যম প্ৰতিষ্ঠান 'আলফা গ্ৰীড' (Alpha Grid)-ৰ সৰ্বাধিক অংশীদাৰিত্ব (controlling stake) ক্ৰয় কৰে। ২০১৮ চনত এফটিয়ে বহুজাতিক কৰ্পোৰেট আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক গ্ৰাহকসকলক ৰিচাৰ্চ সেৱা আগবঢ়োৱা 'লংগিটিউড' (Longitude) নামৰ প্ৰতিষ্ঠানটোৰ সৰ্বাধিক অংশীদাৰিত্ব অধিগ্ৰহণ কৰে। ২০২২ চনৰ জানুৱাৰী মাহত এফটিয়ে লংগিটিউডৰ সহ-প্ৰতিষ্ঠাপকসকলৰ পৰা অৱশিষ্ট অংশখিনিও ক্ৰয় কৰি ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ অধিগ্ৰহণ প্ৰক্ৰিয়া সম্পূৰ্ণ কৰে। এই বিনিয়োগে 'এফটি লাইভ' (FT Live)-ৰ জৰিয়তে সন্মিলন আৰু ইভেণ্ট পৰিচালনাসহ ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ কেইবাটাও ব্যৱসায়িক ক্ষেত্ৰৰ সাম্প্ৰতিক বিকাশ তথা বাণিজ্যিক সেৱাসমূহক অধিক সলক আৰু সক্ৰিয় কৰি তুলিছে। ২০২০ চনত, 'দ্য ইণ্ডিপেণ্ডেন্ট' (The Independent) আৰু 'ইভনিং ষ্টেণ্ডাৰ্ড' (Evening Standard)-কে ধৰি অন্যান্য সংবাদ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ জুম (Zoom) কল হেক কৰি চোৰাংকৈ শুনাৰ বাবে ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ প্ৰতিবেদক মাৰ্ক ডি ষ্টিফানোৱে (Mark Di Stefano) পদত্যাগ কৰে। একেটা বৰ্ষতে, ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ এজন প্ৰতিবেদকৰ এটা মতামত স্তম্ভ (opinion piece) প্ৰত্যাহাৰ কৰাক লৈ এক বিতৰ্কৰ সৃষ্টি হয়, যিয়ে বাহ্যিক ৰাজনৈতিক চাপৰ পৰা কাকতখৰ সম্পাদকীয় স্বতন্ত্ৰতাৰ ওপৰত প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰিছিল। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ ব্ৰাছেলছৰ সংবাদদাতা মেহৰীন খানে ফ্ৰান্সৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ইমানুৱেল মেক্ৰনৰ (Emmanuel Macron) ফ্ৰান্সত থকা মুছলিম সংখ্যালঘুসকলৰ প্ৰতি থকা নীতিৰ সমালোচনা কৰি লিখা এটা মতামত স্তম্ভ বাতৰি কাকতৰ সম্পাদকে প্ৰত্যাহাৰ কৰাৰ পিছতেই এই বিতৰ্কৰ সূত্ৰপাত হৈছিল। প্ৰবন্ধটো প্ৰকাশ পোৱাৰ দিনাই ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ ৱেবছাইটৰ পৰা আঁতৰাই দিয়া হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাষ্ট্ৰপতি মেক্ৰনে ফিনান্সিয়েল টাইমছত এখন চিঠি প্ৰকাশ কৰি মূল মতামত স্তম্ভটোৰ যুক্তিৰ প্ৰত্যুত্তৰ দিছিল, যদিও সেই সময়ত মূল প্ৰবন্ধটো ৱেবছাইটত উপলব্ধ নাছিল। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ সম্পাদিকা ৰৌলা খালাফে (Roula Khalaf), যিয়ে প্ৰবন্ধটো আঁতৰাই দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল, স্বীকাৰ কৰে যে প্ৰবন্ধটো সন্দৰ্ভত 'এলিচি পেলেচ' (Élysée Palace—ফ্ৰান্সৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ কাৰ্যালয়)-এ তেওঁৰ সৈতে যোগাযোগ কৰিছিল। অৱশ্যে তেওঁ নিজৰ সিদ্ধান্তক সমৰ্থন কৰি কয় যে মেহৰীন খানৰ মূল প্ৰবন্ধটোত কেইবাটাও তথ্যগত ভুল (factual errors) থকাৰ বাবেই ইয়াক আঁতৰোৱা হৈছিল। === ৱায়াৰকাৰ্ড কেলেংকাৰীৰ তথ্য ফাদিল (Wirecard exposé) === ২০১৯ চনৰ জানুৱাৰী মাহত, ফিনান্সিয়েল টাইমছে জাৰ্মান পেমেণ্ট গ্ৰুপ 'ৱায়াৰকাৰ্ড' (Wirecard)-ৰ জালিয়াতিৰ সন্দেহৰ বিতং বিৱৰণ দি ধাৰাবাহিকভাৱে কেইবাটাও অনুসন্ধানমূলক প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। যেতিয়া ৱায়াৰকাৰ্ডৰ শ্বেয়াৰৰ মূল্য হ্ৰাস পালে, জাৰ্মান সংবাদ মাধ্যমে সন্দেহ প্ৰকাশ কৰিলে যে এক জাৰ্মান কৰ্পোৰেটৰ ওপৰত হোৱা এই আক্ৰমণৰ আঁৰত বজাৰৰ হেতালি (market manipulation) জড়িত আছিল। তেওঁলোকে ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ এই ধাৰাবাহিকখনৰ প্ৰধান লেখক ডেন মেক্ৰামৰ (Dan McCrum) ওপৰত বিশেষভাৱে গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত মিউনিখৰ চৰকাৰী অধিবক্তাৰ কাৰ্যালয়ে এক তদন্ত আৰম্ভ কৰে। এজন বিনিয়োগকাৰীৰ আনুষ্ঠানিক অভিযোগৰ পিছত, ৱায়াৰকাৰ্ড আৰু জাৰ্মান বিত্তীয় নিয়ন্ত্ৰক প্ৰাধিকৰণ 'বাফিন' (BaFin)-ৰ অনুৰোধত দায়িত্বপ্ৰাপ্ত ৰাজ্যিক অধিবক্তাই ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ কেইবাজনো সাংবাদিকৰ বিৰুদ্ধে তদন্ত ঘোষণা কৰে। ১৮ মাহৰ তদন্ত আৰু এক বাহ্যিক অডিটৰ পিছত, ২০২০ চনৰ ২২ জুনত ৱায়াৰকাৰ্ডে ঘোষণা কৰে যে ইয়াৰ একাউণ্টত থকা ১.৯ বিলিয়ন ইউৰো মূল্যৰ নগদ ধনৰ হয়তো "কোনো অস্তিত্বই নাই"। ইয়াৰ পিছতেই কোম্পানীটোৱে দেউলীয়া (insolvency) হোৱাৰ আবেদন কৰে। এই কেলেংকাৰীৰ প্ৰতি দেখুওৱা সঁহাৰিৰ বাবে বাফিন (BaFin) নিজেই 'ইউৰোপীয় চিকিউৰিটিজ এণ্ড মাৰ্কেটছ অথৰিটি' (ESMA)-ৰ তদন্তৰ আওতালৈ আহে। === জীৱাশ্ম ইন্ধনৰ বিজ্ঞাপন (Fossil fuel advertising) === 'দ্য ইণ্টাৰচেপ্ট' (The Intercept), 'দ্য নেচন' (The Nation) আৰু 'ডীচমগ' (DeSmog)-ৰ এক যুটীয়া তদন্তত পোৱা গৈছে যে ফিনান্সিয়েল টাইমছ হ’ল জীৱাশ্ম ইন্ধন (fossil fuel) উদ্যোগৰ বিজ্ঞাপন প্ৰকাশ কৰা অন্যতম শীৰ্ষ সংবাদ মাধ্যম। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ যিসকল সাংবাদিকে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ (climate change) বিষয়ে বাতৰি পৰিৱেশন কৰে, তেওঁলোকে উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰিছে যে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ সৃষ্টি কৰা আৰু ইয়াৰ বিৰুদ্ধে লোৱা পদক্ষেপত বাধা প্ৰদান কৰা কোম্পানী তথা উদ্যোগসমূহৰ সৈতে থকা এই স্বাৰ্থৰ সংঘাতৰ (conflicts of interest) বাবে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ ওপৰত তেওঁলোকৰ প্ৰতিবেদনৰ বিশ্বাসযোগ্যতা হ্ৰাস পাব পাৰে আৰু পাঠকে জলবায়ু সংকটক গুৰুত্বহীন বুলি গণ্য কৰিব পাৰে। ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ ফাইনান্সিয়েল পাব্লিচিং ডিভিজন (পূৰ্বৰ এফটি বিজনেছ)-এ খুচুৰা, ব্যক্তিগত আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক বিত্তীয় দৰ্শকসকলৰ বাবে ছপা আৰু অনলাইন সমল যোগান ধৰে। ইয়াৰ প্ৰকাশন আৰু সেৱাসমূহৰ উদাহৰণসমূহ হ’ল: 'ইনভেষ্টৰ্ছ ক্ৰনিকল', এখন ব্যক্তিগত বিত্তীয় আলোচনী আৰু ৱেবছাইট; "এফটি মানি", এখন "এফটি উইকেণ্ড"-ৰ এটা সাপ্তাহিক ব্যক্তিগত বিত্তীয় ক্ৰোড়পত্ৰ; 'এফটি ৱেল্থ', যিখন বিশ্বৰ উচ্চ-নিট-মূল্যসম্পন্ন সম্প্ৰদায়ৰ বাবে এখন আলোচনী আৰু 'এফটিএফএম', এখন গোলকীয় ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট উদ্যোগৰ এটা সাপ্তাহিক পৰ্যালোচনা, 'মানি মেনেজমেণ্ট' আৰু 'এফটি এডভাইজাৰ'। ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠানিক অংশৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত আছে: 'দ্য বেংকাৰ' (The Banker), 'দিছ ইজ আফ্ৰিকা' (This Is Africa), 'এফডিআই মেগাজিন' (FDi magazine) তথা 'এফডিআই ইণ্টেলিজেন্স' (fDi Intelligence) আৰু 'প্ৰফেচনেল ৱেল্থ মেনেজমেণ্ট' (PWM)। বিত্তীয় প্ৰকাশনৰ এটা সুকীয়া শাখা 'মানি-মিডিয়া' (Money-Media)-ই বিশ্বজুৰি ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট পেচাদাৰীসকলৰ জন্য ডিজিটেল তথ্য সেৱা প্ৰদান কৰে, যাৰ ভিতৰত আছে: Ignites, Ignites Europe, Ignites Asia, FundFire আৰু BoardIQ। ফিনান্সিয়েল পাব্লিচিঙৰ ভিতৰত ইউৰোপীয় পেঞ্চন উদ্যোগৰ বাবে প্ৰকাশন ('পেনচন এক্সপাৰ্ট' আৰু 'ডয়চ পেনচন এণ্ড ইনভেষ্টমেণ্টনাচৰিচটেন') আৰু ইভেণ্ট ('ইনভেষ্টমেণ্ট এক্সপাৰ্ট') অন্তৰ্ভুক্ত আছে। এই গোটটোৱে 'মেণ্ডেটৱায়াৰ' (MandateWire) নামৰ এখন বিত্তীয় তথ্য পত্ৰিকাও প্ৰকাশ কৰে, যি উত্তৰ আমেৰিকা, ইউৰোপ আৰু এছিয়াৰ বিনিয়োগ পেচাদাৰীসকলক বিক্ৰী আৰু বজাৰ সম্পৰ্কীয় তথ্য যোগান ধৰে। এফটি নলেজ' (FT Knowledge) এখন সহযোগী প্ৰতিষ্ঠান যিয়ে শিক্ষামূলক সামগ্ৰী আৰু সেৱা আগবঢ়ায়। এফটি নলেজে ২০০০ চনৰ পৰা প্ৰতিটো শৰৎ আৰু বসন্তকালত "ইণ্ট্ৰডিউচিং দ্য চিটি" (Introducing the City) পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়াই আহিছে (যিটো বুধবাৰৰ নৈশ বক্তৃতা আৰু আলোচনা চক্ৰ, লগতে সপ্তাহান্তৰ ইভেণ্টৰ এটা শৃংখলা)। 'এফটি প্ৰেডিক্ট' (FT Predict) হ’ল ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ দ্বাৰা পৰিচালিত পূৰ্বানুমান কৰা অৰ্থনৈতিক পৰিঘটনাৰ এক সম্পাদকীয় সেৱা, য’ত ব্যৱহাৰকাৰীয়ে কাল্পনিক ফিনান্সিয়েল টাইমছ ডলাৰ (FT$) খৰচ কৰি ভৱিষ্যতৰ বিত্তীয়, ৰাজনৈতিক আৰু সংবাদভিত্তিক পৰিঘটনাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি চুক্তি ক্ৰয়-বিক্ৰয় কৰিব পাৰে। জেমছ চুৰোৱেৰ্কিৰ 'দ্য উইজডম অৱ ক্ৰাউডছ' (The Wisdom of Crowds) গ্ৰন্থখনত প্ৰদৰ্শিত ধাৰণাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি তৈয়াৰী এই প্ৰতিযোগিতাই মানুহক সাপ্তাহিক আৰু মাহেকীয়া বঁটাৰ বাবে প্ৰতিযোগিতাত অৱতীৰ্ণ হোৱাৰ লগতে অৰ্থনৈতিক পৰিঘটনাৰ পূৰ্বানুমান কৰি ভৱিষ্যতৰ ঘটনাৱলী নিৰীক্ষণ কৰাৰ সুযোগ দিয়ে। ফিনান্সিয়েল টাইমছে ব্যৱসায় সম্পৰ্কীয় খেল এটাও চলাইছিল যাৰ নাম আছিল "ইন দ্য পিংক" (In the Pink—যাৰ অৰ্থ হৈছে 'ভাল স্বাস্থ্যত থকা', ইয়াৰ লগতে এই নামটো বাতৰি কাকতখনৰ গুলপীয়া ৰং আৰু লোকচান হোৱা বুজোৱা 'ইন দ্য ৰেড' বাক্যাংশটোলৈও এটা ইংগিত)। ইয়াত প্ৰতিগৰাকী খেলুৱৈক এজন মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়াৰ (CEO) কাল্পনিক চৰিত্ৰত বহুওৱা হৈছিল আৰু খেলখন শেষ হোৱাৰ সময়ত সৰ্বাধিক লাভ অৰ্জন কৰাটোৱেই আছিল মূল লক্ষ্য। খেলখনৰ বিজয়ীয়ে (যিগৰাকী খেলুৱৈয়ে সৰ্বাধিক লাভ কৰে) ১০,০০০ পাউণ্ডৰ প্ৰকৃত ধনৰ বঁটা লাভ কৰাৰ নিয়ম আছিল। খেলখন ২০০৬ চনৰ ১ মে’ৰ পৰা ২৮ জুনলৈকে চলিছিল। ২০১৯ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছে ইউৰোপীয় ষ্টাৰ্টআপসমূহৰ বিষয়ে খবৰ যোগান ধৰা ডিজিটেল-অন্‌লি নিউজ ছাইট আৰু নিউজলেটাৰ 'চিফটেড' (Sifted)-ত বিনিয়োগ কৰাৰ কথা ঘোষণা কৰে। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ প্ৰাৰম্ভিক ২৫% অংশীদাৰিত্ব পৰৱৰ্তী সময়ত আনৰ পৰা হোৱা বিনিয়োগৰ বাবে ১৪% লৈ হ্ৰাস পায়। ইয়াৰ জৰিয়তে চিফটেডৰ সৈতে এক পৰিকল্পিত ৭ বছৰীয়া কৌশলগত সম্পৰ্কৰ সূচনা হয়। == সূচকাংকসমূহ (Indices) == ফিনান্সিয়েল টাইমছে কেইবাটাও বিত্তীয় বজাৰ সূচকাংক (financial market indices) সংগ্ৰহ আৰু প্ৰকাশ কৰে, যিবোৰে ইয়াৰ অন্তৰ্ভুক্ত অংশসমূহৰ পৰিৱৰ্তনশীল মূল্য প্ৰতিফলিত কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত আটাইতকৈ পুৰণি আছিল প্ৰাক্তন 'ফিনান্সিয়েল নিউজ ইনডেক্স' (Financial News Index), যাৰ আৰম্ভণি ১৯৩৫ চনৰ ১ জুলাইত 'ফিনান্সিয়েল নিউজ'-ৰ দ্বাৰা হৈছিল। এফটিয়েও অনুৰূপ এটা সূচকাংক প্ৰকাশ কৰিছিল; ১৯৪৭ চনৰ ১ জানুৱাৰীত ইয়াক ফিনান্সিয়েল নিউজ ইনডেক্সৰ দ্বাৰা প্ৰতিস্থাপন কৰা হয়—যাক পিছলৈ 'ফিনান্সিয়েল টাইমছ (এফটি) ইনডেক্স' [Financial Times (FT) Index] নামকৰণ কৰা হয়। এই সূচকাংকটো ঔদ্যোগিক শ্বেয়াৰৰ সূচকাংক হিচাপে আৰম্ভ হৈছিল আৰু প্ৰধানকৈ বিদেশী স্বাৰ্থ থকা কোম্পানীসমূহক ইয়াৰ পৰা বাদ দিয়া হৈছিল, যেনে এংলো-ইৰানিয়ান অইল কোম্পানী (পিছলৈ বিপি), ব্ৰিটিছ-আমেৰিকান টোবাকো, লিভাৰ ব্ৰাদাৰ্ছ (পিছলৈ ইউনিলিভাৰ) আৰু শ্বেল (Shell)। ইয়াৰ কেইবা দশকৰ পিছতহে তেল আৰু বিত্তীয় খণ্ডক ইয়াত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ১৯৬২ চনত এফটিএছই সূচকাংক শৃংখলাৰ প্ৰথমটো সূচকাংক 'এফটিএছই অল-শ্বেয়াৰ ইনডেক্স' (FTSE All-Share Index) সৃষ্টি কৰা হৈছিল, য’ত বজাৰ মূলধনৰ ভিত্তিত ব্ৰিটেইনৰ সৰ্ববৃহৎ ৫৯৪ টা কোম্পানী অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। 'F-T-S-E' আখৰ কেইটাই বুজাইছিল যে এফটিএছই আছিল ফিনান্সিয়েল টাইমছ (F-T) আৰু লণ্ডন ষ্টক এক্সচেঞ্জ (S-E)-ৰ এক যুটীয়া উদ্যোগ। ১৯৮৪ চনৰ ১৩ ফেব্ৰুৱাৰীত 'এফটিএছই ১০০' (FTSE 100) প্ৰৱৰ্তন কৰা হয়, যিয়ে লণ্ডন ষ্টক এক্সচেঞ্জৰ মূল্যৰ প্ৰায় ৮০ শতাংশ প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। ১৯৯৫ চনত এফটিএছই গ্ৰুপক এটা স্বতন্ত্ৰ কোম্পানী হিচাপে গঢ়ি তোলা হয়। ১৯৯৯ চনত নিউয়ৰ্ক চহৰত ইয়াৰ প্ৰথমটো বিদেশী কাৰ্যালয় খোলা হয়; ইয়াৰ পিছত ২০০০ চনৰ আৰম্ভণিতে পেৰিছ, ২০০১ চনত হংকং, ফ্ৰেংকফৰ্ট আৰু ছান ফ্ৰান্সিস্কো, ২০০২ চনত মেদ্ৰিদ আৰু ২০০৩ চনত টকিঅ’ত কাৰ্যালয় খোলা হয়। অন্যান্য সুপৰিচিত এফটিএছই সূচকাংকসমূহৰ ভিতৰত আছে শ্বেয়াৰ বজাৰৰ বাবে এফটিএছই ৩৫০ ইনডেক্স, এফটিএছই স্মলকেপ ইনডেক্স, এফটিএছই এআইএম ইউকে ৫০ ইনডেক্স আৰু এফটিএছই এআইএম ১০০ ইনডেক্সৰ লগতে এফটিএছই এআইএম অল-শ্বেয়াৰ ইনডেক্স, আৰু চৰকাৰী বণ্ডৰ বাবে এফটিএছই ইউকে গিল্ট ইনডাইচেচ। ২০২১ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছে 'উইলশ্বায়াৰ এছ’চিয়েটছ' (Wilshire Associates)-ৰ সৈতে মিলি শীৰ্ষ পাঁচটা ক্ৰিপ্টোকাৰেন্সীৰ সংমিশ্ৰণ সামৰি তিনিটা মাল্টি-এছেট সূচকাংক প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। == ব্যক্তি বা কৰ্মচাৰীসকল (People) == ২০০৬ চনৰ জুলাই মাহত, 'এফটি' (FT)-য়ে বাতৰি কাকতখনক 'FT.com'-ৰ সৈতে অধিক ঘনিষ্ঠভাৱে একত্ৰিত কৰাৰ বাবে এটা "নিউ নিউজৰুম" (New Newsroom) প্ৰকল্পৰ কথা ঘোষণা কৰে। একে সময়তে ই নিজৰ সম্পাদকীয় কৰ্মচাৰীৰ সংখ্যা ৫২৫ জনৰ পৰা ৪৭৫ জনলৈ হ্ৰাস কৰাৰ পৰিকল্পনাও ঘোষণা কৰিছিল। ২০০৬ চনৰ আগষ্ট মাহত ই ঘোষণা কৰে যে প্ৰয়োজনীয় সকলো কৰ্মচাৰী কৰ্তন স্বেচ্ছামূলক চাকৰি ত্যাগৰ (voluntary layoffs) জৰিয়তে সম্ভৱ হৈ উঠিছে। 'এফটি'-ৰ কেইবাগৰাকীও প্ৰাক্তন সাংবাদিকে পৰৱৰ্তী সময়ত সাংবাদিকতা, ৰাজনীতি আৰু ব্যৱসায় খণ্ডৰ অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ তথা উচ্চ পৰ্যায়ৰ পদবীত অধিষ্ঠিত হৈছে। পূৰ্বতে এই কাকতখনৰ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ পৰিচালন সম্পাদক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ৰবাৰ্ট থমছন (Robert Thomson) পৰৱৰ্তী সময়ত 'দ্য টাইমছ' (The Times)-ৰ সম্পাদক হৈছিল আৰু বৰ্তমান তেওঁ 'নিউজ কৰ্পোৰেচন' (News Corporation)-ৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO)। 'এফটি'-ৰ প্ৰাক্তন নিউয়ৰ্কৰ সংবাদদাতা আৰু সংবাদ সম্পাদক উইল লিউইচে (Will Lewis) 'দ্য ডেইলি টেলিগ্ৰাফ' (The Daily Telegraph) আৰু 'দ্য ৱাল ষ্ট্ৰীট জাৰ্নেল' (The Wall Street Journal) সম্পাদনা কৰিছিল। ডমিনিক লছন (Dominic Lawson) 'সপ্তাহান্তৰ টেলিগ্ৰাফ' (Sunday Telegraph)-ৰ সম্পাদক হৈছিল আৰু ২০০৫ চনত তেওঁক এই পদৰ পৰা অব্যাহতি দিয়া হয়। প্ৰাক্তন শিক্ষা বিষয়ৰ সংবাদদাতা এণ্ড্ৰিউ এডনিছ (Andrew Adonis) সেই সময়ৰ ব্ৰিটিছ প্ৰধানমন্ত্ৰী টনী ব্লেয়াৰৰ (Tony Blair) শিক্ষা বিষয়ক উপদেষ্টা হৈছিল আৰু ২০০৫ চনৰ নিৰ্বাচনৰ পিছত তেওঁক শিক্ষামন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়াৰ লগতে 'হাউচ অৱ লৰ্ডছ' (House of Lords)-ৰ এখন আসন প্ৰদান কৰা হৈছিল। এড বলছ (Ed Balls) ৰাজকোষৰ মুখ্য অৰ্থনৈতিক উপদেষ্টা হৈছিল আৰু বিত্তমন্ত্ৰী (chancellor of the exchequer) গৰ্ডন ব্ৰাউনৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে কাম কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত ২০০৫ চনত তেওঁ সংসদ সদস্য হিচাপে নিৰ্বাচিত হয় আৰু ২০০৭ চনৰ জুলাই মাহত শিশু, বিদ্যালয় আৰু পৰিয়াল বিষয়ক ৰাজ্যিক সচিব (Secretary of State for Children, Schools and Families) হিচাপে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে। প্ৰাক্তন প্ৰতিৰক্ষা সংবাদদাতা আৰু "লেক্স" (Lex) স্তম্ভলেখক বাৰ্নাৰ্ড গ্ৰে’ (Bernard Gray) 'টিএছএল এডুকেচন' (TSL Education)-ৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া হোৱাৰ পূৰ্বে 'চিএমপি' (CMP) নামৰ প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠানটোৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া আছিল। এই টিএছএল এডুকেচন হ’ল 'টাইমছ এডুকেচনেল চাপ্লিমেন্ট' (Times Educational Supplement)-ৰ প্ৰকাশক। এসময়ত 'এফটি'-ৰ নাইট এডিটৰ (Night Editor) হিচাপে কাম কৰা ডেভিদ জোনছ পিছলৈ আইটি (IT) শাখাৰ মুৰব্বী হৈছিল। ১৯৯০-ৰ দশকত বাতৰি কাকতখনৰ ছপা কাৰ্যত গৰম ধাতুৰ (hot metal) ব্যৱহাৰৰ পৰা ইলেক্ট্ৰনিক কম্প’জিচন আৰু তাৰ পিছত সম্পূৰ্ণ পৃষ্ঠাৰ পেজিনেচনলৈ (full-page pagination) ৰূপান্তৰিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ এজন গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যক্তি আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ 'ট্ৰিনিটি মিৰৰ গ্ৰুপ' (Trinity Mirror Group)-ৰ প্ৰযুক্তি বিভাগৰ মুৰব্বী হৈছিল। ছাৰ জিঅ’ফ্ৰী ওৱেন (Sir Geoffrey Owen) ১৯৮১ চনৰ পৰা ১৯৯০ চনলৈ 'ফিনান্সিয়েল টাইমছ'-ৰ সম্পাদক আছিল। তেওঁ ১৯৯১ চনত লণ্ডন স্কুল অৱ ইক’নমিক্স (LSE)-ৰ অধীনস্থ 'চেণ্টাৰ ফৰ ইক’নমিক পাৰফৰমেন্স' (CEP)-ত বিজনেছ পলিচিৰ সঞ্চালক হিচাপে যোগদান কৰে আৰু ১৯৯৭ চনত ইনষ্টিটিউট অৱ মেনেজমেণ্টৰ ছিনিয়ৰ ফেলো হিচাপে নিযুক্ত হয়। তেওঁ এতিয়াও তাত নিজৰ কাম চলাই আছে। 'এফটি'-ত থকা কাৰ্যকালত তেওঁ দ্ৰুত প্ৰযুক্তিগত পৰিৱৰ্তন আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত সমস্যাসমূহৰ মোকাবিলা কৰিবলগীয়া হৈছিল, উদাহৰণস্বৰূপে 'ৰেপিটিটিভ ষ্ট্ৰেইন ইনজুৰী' (repetitive strain injury - RSI), যাৰ ফলত ১৯৮০-ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে 'এফটি'-ৰ কেইবা ডজন সাংবাদিক, প্ৰতিবেদক আৰু কৰ্মচাৰী আক্ৰান্ত হৈছিল। == সম্পাদকসকল (Editors) == * ১৮৮৯: ডগলাছ মেকৰে’ (Douglas MacRae) * ১৮৯০: ডব্লিউ আৰ লছন (W. R. Lawson) * ১৮৯২: চিডনী মাৰে’ (Sydney Murray) * ১৮৯৬: এ ই মাৰে’ (A. E. Murray) * ১৯০৯: চি এইচ পামহাৰ (C. H. Palmer) * ১৯Mj৪: ডি এছ টি হান্টাৰ (D. S. T. Hunter) * ১৯৩৭: আৰ্চিবল্ড চিছম (Archibald Chisholm) * ১৯৪০: এলবাৰ্ট জৰ্জ কোল (Albert George Cole) * ১৯৪৫: হাৰগ্ৰীভছ পাৰ্কিনছন (Hargreaves Parkinson) * ১৯৪৯: ছাৰ গৰ্ডন নিউটন (Sir Gordon Newton) * ১৯৭৩: ফ্ৰেডী ফিছাৰ (Fredy Fisher) * ১৯৮১: জিঅ’ফ্ৰী ওৱেন (Geoffrey Owen) * ১৯৯১: ৰিচাৰ্ড লেম্বাৰ্ট (Richard Lambert) * ২০০১: এণ্ড্ৰিউ গভাৰ্ছ (Andrew Gowers) * ২০০৬: লিয়োনেল বাৰ্বাৰ (Lionel Barber) * ২০২০: ৰৌলা খালাফ (Roula Khalaf) ==লগতে চাওক== {{Portal|Journalism|London}} * [[Business journalism]] * [[Financial Times Business Book of the Year Award]] * [[Financial Times Person of the Year]] * [[List of newspapers in the United Kingdom]] * [[Periodical literature]] * [[TNW (website)]] ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Financial Times}} * {{Official website|https://www.ft.com}} ** [http://www.ft.com/magazine FT Magazine official website] {{Media in the United Kingdom|newsmag}} {{White House James S. Brady Press Briefing Room Seating Chart}} {{Authority control}} ==তথ্য সংগ্ৰহ==  {{Reflist}} qj0kya2ujam5cta7568b7zeur0izgvw 648495 648485 2026-10-30T07:58:15Z Poli Borah24 43763 648495 wikitext text/x-wiki '''ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ''' ({{Lang-en|Financial Times}}) হ’ল ব্ৰডশ্বীট আকৃতিৰ ছপা আৰু ডিজিটেল মাধ্যমত প্ৰকাশিত ব্ৰিটেইনৰ এখন দৈনিক বাতৰি কাকত, যিয়ে ব্যৱসায় আৰু অৰ্থনৈতিক সাম্প্ৰতিক পৰিক্ৰমাৰ ওপৰত বিশেষভাৱে গুৰুত্ব দিয়ে। লণ্ডনত মুখ্য কাৰ্যালয় থকা এই কাকতখৰ মালিকীস্বত্ব বৰ্তমান জাপানী হ’ল্ডিং কোম্পানী 'নিক্কি ইনক'-ৰ অধীনত আছে, আৰু ব্ৰিটেইন, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ তথা সমগ্ৰ ইউৰোপ মহাদেশ জুৰি ইয়াৰ প্ৰধান সম্পাদকীয় কাৰ্যালয়সমূহ অৱস্থিত। ১৯৫৭ চনৰ পৰা ইয়াৰ গৰাকী হৈ থকা 'পিয়েৰচন পিএলচি' নামৰ প্ৰতিষ্ঠানটোৱে ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত এই প্ৰকাশনখন নিক্কি কোম্পানক ৮৪৪ নিযুত পাউণ্ড (১.৩২ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ) বিনিময়ত বিক্ৰী কৰে। ২০১৯ চনত কাকতখনে ১০ লাখ (১ মিলিয়ন) পেইড চাপ্সক্ৰিপচন লাভ কৰাৰ কথা প্ৰতিবেদনত প্ৰকাশ কৰিছিল, যাৰ তিনি-চতুৰ্থাংশই আছিল ডিজিটেল চাপ্সক্ৰিপচন।<ref>{{cite web|title=FT tops one million paying readers|url=https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/ft-tops-one-million-paying-readers/|website=Financial Times|date=April 2019|language=en-GB|access-date=19 April 2019|archive-date=19 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419171825/https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/ft-tops-one-million-paying-readers/|url-status=live}}</ref><ref name="Guardian20190419">{{cite news|last=Greenslade|first=Roy|author-link=Roy Greenslade|date=14 April 2019|title=Financial Times thrives by focusing on subscriptions|language=en-GB|work=[[The Guardian]]|url=https://www.theguardian.com/media/commentisfree/2019/apr/14/financial-times-thrives-by-focusing-on-subscriptions|access-date=19 April 2019|issn=0261-3077|archive-date=19 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419171820/https://www.theguardian.com/media/commentisfree/2019/apr/14/financial-times-thrives-by-focusing-on-subscriptions|url-status=live}}</ref> আনহাতে ২০২৩ চনৰ এক প্ৰতিবেদন অনুসৰি, ইয়াৰ গ্ৰাহকৰ সংখ্যা ১৩ লাখলৈ বৃদ্ধি পায়, যাৰ ভিতৰত ১২ লাখেই আছিল ডিজিটেল গ্ৰাহক।<ref>{{Cite web |last=Guaglione |first=Sara |date=28 September 2023 |title=Financial Times targets U.S. and global readers with subscription app products |url=https://digiday.com/media/financial-times-targets-u-s-and-global-readers-with-subscription-app-products/ |access-date=16 March 2024 |website=Digiday |language=en-US |archive-date=16 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240316081517/https://digiday.com/media/financial-times-targets-u-s-and-global-readers-with-subscription-app-products/ |url-status=live }}</ref> সাধাৰণ বা সৰ্বসাধাৰণ সমাজৰ বাতৰি পৰিৱেশন কৰাতকৈ বিত্তীয় সাংবাদিকতা আৰু অৰ্থনৈতিক বিশ্লেষণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়াতোৱেই এই কাকতৰ প্ৰাথমিক বৈশিষ্ট্য। ইয়াৰ উপৰি, এই কাকতখনে এটা বাৰ্ষিক গ্ৰন্থ বঁটা স্পনছৰ কৰে আৰু নিয়মীয়াকৈ "পাৰ্চন অৱ দ্য ইয়েৰ" বিশেষ ফিচাৰ প্ৰকাশ কৰে। এই বাতৰি কাকতখন ১৮৮৮ চনৰ জানুৱাৰী মাহত প্ৰথমবাৰৰ বাবে 'লণ্ডন ফাইনেন্সিয়েল গাইড' নামেৰে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল আৰু ঠিক এমাহৰ পিছত ইয়াক 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ' নামেৰে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়। জেমেছ শ্বেৰিদান, তেওঁৰ ভাতৃ আৰু হোৰেচিঅ’ বটমলীয়ে সেই সময়ৰ প্ৰতিদ্বন্দী কাকত 'ফাইনেন্সিয়েল নিউজ'-ৰ বিপৰীতে মহানগৰ লণ্ডনৰ ব্যৱসায়িক খবৰবোৰ প্ৰকাশ কৰাৰ উদ্দেশ্যে ইয়াক লণ্ডনত সৰ্বপ্ৰথম প্ৰচাৰ কৰিছিল। এই দুয়োখন কাকতৰ মাজত আধা শতিকাতকৈও অধিক সময় ধৰি চলি থকা তীব্ৰ প্ৰতিযোগিতাৰ পৰিণতিত অৱশেষত ১৯৪৫ চনত ব্ৰেণ্ডন ব্ৰেকেনৰ নেতৃত্বত দুয়োখন কাকত একত্ৰিত হয়। এই একত্ৰীকৰণে ইয়াক সমগ্ৰ বিশ্বৰ ভিতৰতে অন্যতম বৃহৎ ব্যৱসায়িক বাতৰি কাকত হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে। ১৯ শতিকাৰ শেষৰ পৰা ২০ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে হোৱা বিশ্বায়নে 'এফটি'-ৰ সম্পাদকীয় পৰিসৰ সম্প্ৰসাৰণত যথেষ্ট সহায় কৰে। ইয়াৰ ফলত কাকতখনে নিজৰ সৈতে মতামত স্তম্ভ, বিশেষ প্ৰতিবেদন, ৰাজনৈতিক ব্যংগচিত্ৰ, পাঠকৰ চিঠি, গ্ৰন্থ পৰ্যালোচনা, প্ৰযুক্তি বিষয়ক প্ৰবন্ধ আৰু গোলকীয় ৰাজনীতিৰ বিশেষ ফিচাৰসমূহ সংযোজিত কৰে। এই বাতৰি কাকতখন সাধাৰণতে ইয়াৰ পাতল-কমলা বা মঙহালুৱা গুলপীয়া ৰঙৰ কাগজৰ বাবে বিশেষভাৱে পৰিচিত। ইয়াৰ মূল সংস্কৰণৰ সৈতে লাইফষ্টাইল মেগাজিন ('এফটি মেগাজিন'), সপ্তাহান্তৰ সংস্কৰণ ('এফটি উইকেণ্ড') আৰু আন কিছুমান উদ্যোগ-ভিত্তিক প্ৰকাশন অতিৰিক্ত ক্ৰোড়পত্ৰ হিচাপে যোগান ধৰা হয়। 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ'-ৰ সম্পাদকীয় স্থিতি মূলতঃ অৰ্থনৈতিক উদাৰতাবাদ, বিশেষকৈ মুক্ত বাণিজ্য আৰু মুক্ত বজাৰৰ সমৰ্থনৰ ওপৰত কেন্দ্ৰীকৃত। ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠা কালৰে পৰা ই উদাৰ গণতন্ত্ৰক সমৰ্থন কৰি আহিছে আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চৰকাৰসমূহৰ পৰম্পৰাগত উদাৰ ৰাজনীতি তথা নীতিসমূহৰ সপক্ষে মত প্ৰকাশ কৰিছে; ইয়াৰ সংবাদ কক্ষ ইয়াৰ সম্পাদকীয় ব’ৰ্ডৰ পৰা সম্পূৰ্ণ স্বতন্ত্ৰ, আৰু ইয়াক এখন 'নথিভুক্ত বাতৰি কাকত' হিচাপে গণ্য কৰা হয়। অৰ্থনৈতিক পৰ্যালোচনাৰ এক দীঘলীয়া ইতিহাস থকাৰ বাবে 'এফটি'-য়ে বিভিন্ন ধৰণৰ বিত্তীয় সূচকাংক প্ৰকাশ কৰে, যাৰ ভিতৰত প্ৰধান হৈছে 'এফটিএছই অল-শ্বেয়াৰ ইনডেক্স'। ২০ শতিকাৰ শেষৰ ফালৰ পৰা, কাকতখনৰ গভীৰ আৰু বিস্তৃত সংবাদ পৰিৱেশনে ইয়াক এক উচ্চ-শিক্ষিত, শ্বেত-কলাৰৰ বিশিষ্ট কৰ্মচাৰী আৰু বিত্তীয়ভাৱে সজাগ পাঠক সমাজৰ সৈতে জড়িত কৰি তুলিছে।<ref>{{cite news |last1=Plunkett |first1=John |last2=Martinson |first2=Jane |title=Financial Times sold to Japanese media group Nikkei for £844m |url=https://www.theguardian.com/media/2015/jul/23/financial-times-sale-pearson |newspaper=The Guardian |date=24 July 2015 |access-date=29 May 2020 |issn=0261-3077 |language=en-GB |archive-date=23 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200523174549/https://www.theguardian.com/media/2015/jul/23/financial-times-sale-pearson |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last=Kynaston |first=David |title=A Brief History of the Financial Times |url=https://www.gale.com/binaries/content/assets/gale-us-en/primary-sources/intl-gps/intl-gps-essays/full-ghn-contextual-essays/ghn_essay_ftha_kynaston1_website.pdf |publisher=Viking Adult |year=1988 |access-date=20 May 2020 |archive-date=18 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218030317/https://www.gale.com/binaries/content/assets/gale-us-en/primary-sources/intl-gps/intl-gps-essays/full-ghn-contextual-essays/ghn_essay_ftha_kynaston1_website.pdf |url-status=live }}</ref> এই প্ৰৱণতাৰ বাবেই পৰম্পৰাগতভাৱে 'এফটি'-ক এক মধ্যপন্থী বা মধ্য-দক্ষিণপন্থী উদাৰ, নব্য-উদাৰ আৰু ৰক্ষণশীল-উদাৰ বাতৰি কাকত হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ মুখ্য কাৰ্যালয় চহৰখনৰ বিত্তীয় কেন্দ্ৰৰ সমীপৱৰ্তী ১ ফ্ৰাইডে’ ষ্ট্ৰীটত অৱস্থিত 'ব্ৰেকেন হাউচ'ত। ইয়াতেই কাকতখনৰ প্ৰকাশন ভৱন, কৰ্পোৰেট কেন্দ্ৰ আৰু প্ৰধান সম্পাদকীয় কাৰ্যালয় পৰিচালিত হৈ আছে।<ref>{{cite book |editor-last=Rawlinson |editor-first=Francis |title=How Press Propaganda Paved the Way to Brexit |url=https://books.google.com/books?id=J2vLDwAAQBAJ&dq=%22The+Financial+Times%22+%22Centre%22+How+Press+Propaganda+Paved+the+Way+to+Brexit&pg=PA65 |publisher=[[Springer Nature]] |date=2020 |page=65 |isbn=978-3-030-27765-9}}</ref><ref>{{cite book |editor-last=Schaeffner |editor-first=Christina |title=Political Discourse, Media and Translation |url=https://books.google.com/books?id=6BIaBwAAQBAJ&dq=centre-right+liberal+FT&pg=PA35 |quote=With regard to political affiliation ''The Daily Telegraph'' is a right-wing paper, ''The Times'' centre-right, the ''Financial Times'' centre-right and liberal, and ''The Guardian'' centre-left. |date=2009 |page=35 |publisher=[[Cambridge Scholars Publishing]] |isbn=978-1-4438-1793-6}}</ref><ref>{{cite book|editor=Essvale Corporation Limited |title=Business Knowledge for IT in Retail Banking: A Complete Handbook for IT Professionals |url=https://books.google.com/books?id=lkkGaIr3DQkC&dq=centre-right+liberal+FT&pg=PA46 |quote=The Financial Times is normally seen as centre-right/liberal, although to the left of its principal competitor, The Wall Street Journal. It advocates free markets and is generally in favour of globalisation. |date=2007 |page=46 |publisher=Essvale Corporation Limited |isbn=978-0-9554124-2-4}}</ref><ref>{{cite book |last1=Morgan |first1=Kevin |last2=Marsden |first2=Terry |last3=Murdoch |first3=Jonathan |title=Worlds of Food: Place, Power, and Provenance in the Food Chain |url=https://books.google.com/books?id=LeM9CyPsnvAC&dq=%22liberal+Financial+Times%22&pg=PA41 |quote=The neo-liberal Financial Times was outraged by the Farm Bill's 'grotesque farm subsidies' and it accused Washington of having 'surrendered to protectionism', while the heads of the WTO, World Bank, and the IMF penned a joint protest ... |publisher=Oxford University Press |date=2006 |page=41 |isbn=978-0-19-155662-3}}</ref><ref name="cons">{{cite book |editor-last=Kirchhelle |editor-first=Claas |title=Pyrrhic Progress: The History of Antibiotics in Anglo-American Food Production |url=https://books.google.com/books?id=jT6-DwAAQBAJ&dq=%22liberal+Financial+Times%22&pg=PA1927 |quote=Enthusiastic reports subsequently appeared in the left-leaning Observer and the conservative-liberal Financial Times. |date=2020 |page=1927 |publisher=[[Rutgers University Press]] |isbn=978-0-8135-9149-0}}</ref> == ইতিহাস == [[File:Financial Times 1888 front page.jpg|thumb|১৮৮৮ চনৰ ১৩ ফেব্ৰুৱাৰীত প্ৰকাশিত ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ প্ৰথম পৃষ্ঠা|247x247px]] ===উৎপত্তি=== ১৮৮৮ চনৰ ১০ জানুৱাৰীত 'লণ্ডন ফাইনেন্সিয়েল গাইড' নামেৰে 'এফটি' পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে প্ৰকাশ কৰা হৈছিল। একে বছৰৰে ১৩ ফেব্ৰুৱাৰীত ইয়াক 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ' নামেৰে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়। নিজকে "সৎ বিত্তীয় ব্যক্তি, প্ৰকৃত বিনিয়োগকাৰী, সন্মানীয় ব্ৰোকাৰ, প্ৰকৃত সঞ্চালক আৰু বৈধ ফটকাবাজ"ৰ বন্ধু বুলি বৰ্ণনা কৰা এই কাকতখন আছিল মাত্ৰ চাৰি পৃষ্ঠাৰ এখন সাময়িকী। ইয়াৰ পাঠক সমাজ আছিল লণ্ডন চহৰৰ বিত্তীয় সম্প্ৰদায় আৰু ইয়াৰ একমাত্ৰ প্ৰতিদ্বন্দী আছিল ইয়াতকৈ কিছু পুৰণি (১৮৮৪ চনত প্ৰতিষ্ঠিত) আৰু অধিক সাহসী 'ফাইনেন্সিয়েল নিউজ'।<ref> name=FTabout>{{cite web|website=Financial Times|title=About the newspaper|url=http://help.ft.com/newspaper-delivery/about-the-newspaper/|archive-url=https://web.archive.org/web/20120108062240/http://help.ft.com/newspaper-delivery/about-the-newspaper/#axzz3ZDPTGgyZ|archive-date=8 January 2012 |access-date=4 May 2015}}</ref> একেধৰণৰ নাম থকা ফাইনেন্সিয়েল নিউজৰ পৰা নিজকে পৃথককৈ চিনাক্ত কৰিবলৈ ১৮৯৩ চনৰ ২ জানুৱাৰীৰ পৰা ফাইনেন্সিয়েল টাইমছে পাতল গুলপীয়া ৰঙৰ কাগজত ছপা কাৰ্য আৰম্ভ কৰে। এই গুলপীয়া আভা আছিল কৰ্ণৱালৰ চেইণ্ট অষ্টেলৰ ওচৰৰ বডেলভা মাটিৰ খনিৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা চাইনা ক্লে’ বা বগা মাটিৰ ৰং।<ref> name="Becquart2020">{{cite news |last1=Becquart |first1=Charlotte |title=The Financial Times newspaper is pink because of Cornwall's China clay |url=https://www.cornwalllive.com/news/cornwall-news/financial-times-newspaper-pink-because-4394084 |access-date=27 May 2025 |work=[[Cornwall Live]] |publisher=[[InYourArea]] |date=8 August 2020}}</ref> সেই সময়ত কাগজখন ব্লিচ বা বগা নকৰাকৈ ব্যৱহাৰ কৰাটো অৰ্থনৈতিকভাৱে বহুখিনি সুলভ আছিল (আন কেইবাখনো সাধাৰণ কাকত, যেনে 'দ্য স্পৰ্টিং টাইমছ'ৰো একে নীতি আছিল); কিন্তু বৰ্তমান সময়ত এই কাগজ বিশেষভাৱে ৰং কৰিবলগীয়া হোৱা বাবে ই যথেষ্ট ব্যয়বহুল হৈ পৰিছে। ===বেৰী ভাতৃদ্বয়ৰ দ্বাৰা ক্ৰয়=== বেৰী ভাতৃদ্বয় অৰ্থাৎ লৰ্ড কেমৰ’জ আৰু গোমাৰ বেৰীয়ে (পিছলৈ লৰ্ড কেমছলী), ১৯১৯ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছ ক্ৰয় কৰে।<ref> name=Kynaston1988>{{cite book|author-link= David Kynaston|first=David|last=Kynaston|title=The Financial Times: A Centenary History|publisher= Viking |date=1988|pages=142–144}}</ref> ===ব্ৰেণ্ডন ব্ৰেকেনৰ দ্বাৰা ক্ৰয়; ফাইনেন্সিয়েল নিউজৰ সৈতে একত্ৰীকৰণ=== ১৯৪৫ চনত ব্ৰেণ্ডন ব্ৰেকেনে লৰ্ড কেমৰ’জৰ পৰা ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ ক্ৰয় কৰে<ref> name=Kynaston1988 </ref> আৰু সুদীৰ্ঘ ৫৭ বছৰীয়া প্ৰতিদ্বন্দিতাৰ অন্ত পেলাই ইয়াক ফাইনেন্সিয়েল নিউজৰ সৈতে একত্ৰিত কৰি এখন একক ৬ পৃষ্ঠাৰ বাতৰি কাকত গঠন কৰে। ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ প্ৰচাৰ সংখ্যা অধিক আছিল, আনহাতে ফাইনেন্সিয়েল নিউজে ইয়াৰ বেছিভাগ প্ৰতিভাশালী সম্পাদকীয় কৰ্মচাৰী যোগান ধৰিছিল। ইয়াৰ জনপ্ৰিয় "লেক্স" স্তম্ভটোও ফাইনেন্সিয়েল নিউজৰ পৰাই ইয়ালৈ স্থানান্তৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |url=http://gale.cengage.co.uk/images/FT%20Brief%20History%20by%20David%20Kynaston.pdf |title=A brief history of the FT by David Kynaston, author of ''The Financial Times: A Centenary History''. |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015044548/http://gale.cengage.co.uk/images/FT%20Brief%20History%20by%20David%20Kynaston.pdf |archive-date=15 October 2013 }}</ref> এই ক্ৰয় আৰু একত্ৰীকৰণৰ বাবেই ব্ৰেকেনক ব্ৰিটেইনৰ সৰ্বোচ্চ মানদণ্ডৰ দৈনিক বাতৰি কাকত, ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ "প্ৰকৃত প্ৰতিষ্ঠাপক পিতৃ" হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হয়।<ref>{{Cite web |last=Evilly |first=Barry Mac |date=28 September 2016 |title=Churchill & the Irishman |url=https://www.littlemuseum.ie/whats-on/churchill-the-irishman/ |access-date=11 October 2024 |website=Little Museum of Dublin |language=en-US}}</ref> ===পিয়েৰচনৰ দ্বাৰা ক্ৰয় আৰু গোলকীয় বাতৰি কাকত ৰূপে উত্থান=== ১৯৫৭ চনত পিয়েৰচন পিএলচি-য়ে এই বাতৰি কাকতখন ক্ৰয় কৰিছিল।<ref>{{cite web|title=History of Pearson plc |url=http://www.fundinguniverse.com/company-histories/pearson-plc-history/|access-date=2 March 2021|website=FundingUniverse |archive-date=4 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220504105629/http://www.fundinguniverse.com/company-histories/pearson-plc-history/|url-status=live}}</ref> বৰ্ষবোৰ বাগৰাৰ লগে লগে কাকতখৰ কলেবৰ, পাঠকৰ সংখ্যা আৰু বাতৰি পৰিৱেশনৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি পাবলৈ ধৰিলে। বিশ্ব অৰ্থনীতিত গা কৰি উঠা বিশ্বায়নৰ নতুন ঢৌৰ সৈতে সংগতি ৰাখি ই বিশ্বৰ বিভিন্ন চহৰত নিজা সংবাদদাতা নিযুক্তি কৰিলে। ১৯৭০-ৰ দশকত আন্তঃসীমান্ত বাণিজ্য আৰু মূলধনৰ প্ৰবাহ বৃদ্ধি পোৱাৰ লগে লগে, এফটিয়ে প্ৰযুক্তিৰ উন্নয়ন আৰু ব্যৱসায়ৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ভাষা হিচাপে ইংৰাজীৰ বৰ্ধিত গ্ৰহণযোগ্যতাৰ সহায়ত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্প্ৰসাৰণ আৰম্ভ কৰে। ১৯৭৯ চনৰ ১ জানুৱাৰীত ব্ৰিটেইনৰ বাহিৰত প্ৰথমবাৰৰ বাবে ফ্ৰেংকফৰ্টত এফটি (মহাদ্বীপীয় ইউৰোপ সংস্কৰণ) ছপা কৰা হয়; আনহাতে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত ইয়াৰ ছপা কাৰ্য ১৯৮৫ চনৰ জুলাই মাহৰ পৰা আৰম্ভ হয়।<ref> name=npius>{{cite news |url=https://news.google.com/newspapers?id=YO5VAAAAIBAJ&sjid=g-EDAAAAIBAJ&pg=6636%2C6548979 |work=Eugene Register-Guard |location=Oregon |agency=Associated Press |title=Financial Times of London now printed in U.S. |date=28 July 1985 |page=3F |access-date=22 April 2021 |archive-date=22 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210422202132/https://news.google.com/newspapers?id=YO5VAAAAIBAJ&sjid=g-EDAAAAIBAJ&pg=6636,6548979 |url-status=live }}</ref> তেতিয়াৰ পৰাই বৰ্ধিত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংবাদ পৰিৱেশনৰ জৰিয়তে এফটি এখন গোলকীয় বাতৰি কাকতত পৰিণত হৈছে, যি বৰ্তমান ২২ টা স্থানত ছপা হয় আৰু ব্ৰিটেইন, মহাদেশীয় ইউৰোপ, আমেৰিকা, এছিয়া আৰু মধ্য প্ৰাচ্যৰ সেৱাৰ বাবে ইয়াৰ পাঁচটা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্কৰণ আছে।<ref>{{cite web |url=http://www.fttoolkit.co.uk/2011mediakit/history_video.html |title=FT's Media Kit: FT Heritage and Innovation |publisher=Fttoolkit.co.uk |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130215215337/http://www.fttoolkit.co.uk/2011mediakit/history_video.html |archive-date=15 February 2013 }}</ref> ইউৰোপীয় সংস্কৰণটো সমগ্ৰ ইউৰোপ মহাদেশ আৰু আফ্ৰিকাত বিতৰণ কৰা হয়। ইউৰোপীয় ইউনিয়ন, ইউৰো আৰু ইউৰোপীয় কৰ্পোৰেট পৰিক্ৰমা সম্পৰ্কীয় বিষয়সমূহৰ প্ৰতিবেদন তৈয়াৰ কৰিবলৈ ইউৰোপৰ পাঁচটা গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰত সোমবাৰৰ পৰা শনিবাৰলৈকে এই সংস্কৰণটো ছপা কৰা হয়।<ref>{{cite web |url=https://www.financialtimes.net/about_fttour.html |title=FT tour |website=Financial Times|publisher=Financialtimes.net |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130513183713/https://www.financialtimes.net/about_fttour.html |archive-date=13 May 2013 }}</ref> ১৯৯৪ চনত এফটিয়ে 'হাউ টু স্পেণ্ড ইট' নামৰ এখন বিলাসী লাইফষ্টাইল মেগাজিন আৰম্ভ কৰে। ২০০৯ চনত এই আলোচনীখনৰ বাবে এটা সুকীয়া ৱেবছাইট মুকলি কৰা হয়।<ref>{{cite web |url=http://www.pearson.com/news/2009/october/financial-times-launches-how-to-spend-it-online.html?article=true |title=Financial Times launches How To Spend It online |publisher=Pearson |date=1 October 2009 |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015160117/http://www.pearson.com/news/2009/october/financial-times-launches-how-to-spend-it-online.html?article=true |archive-date=15 October 2013 }}</ref> ১৯৯৭ চনত 'এফটি'য়ে নিউয়ৰ্ক, চিকাগো, লছ এঞ্জেলছ, ছান ফ্ৰান্সিস্কো, ডালাছ, আটলাণ্টা, অৰলেণ্ডো আৰু ৱাশ্বিংটন ডি.চি.ত ছপা হোৱা এক আমেৰিকা সংস্কৰণ মুকলি কৰে, যদিও নিউয়ৰ্ক চহৰৰ বাহিৰত এই বাতৰি কাকত পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৮৫ চনতহে ছপা হৈছিল। ১৯৯৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ব্ৰিটেইনৰ ভিতৰত হোৱা বিক্ৰীতকৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত অধিক কপি বিক্ৰী হোৱা ব্ৰিটেইন-ভিত্তিক প্ৰথমখন বাতৰি কাকত হিচাপে পৰিগণিত হয় এফটি। ২০০০ চনত ফাইনেন্সিয়েল টাইমছে হামবুৰ্গত অৱস্থিত এক সংবাদ আৰু সম্পাদকীয় দলৰ সৈতে জাৰ্মান ভাষাৰ সংস্কৰণ 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ ডয়চলবণ্ড' প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ২০০৩ চনত ইয়াৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰচাৰ সংখ্যা আছিল ৯০,০০০ কপি। ই আছিল মূলত জাৰ্মান প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠান 'গ্ৰুনাৰ + যাৰ'-ৰ সৈতে এক যুটীয়া উদ্যোগ। ২০০৮ চনৰ জানুৱাৰী মাহত এফটিয়ে ইয়াৰ ৫০% অংশীদাৰিত্ব জাৰ্মান অংশীদাৰ কোম্পানীটোক বিক্ৰী কৰি দিয়ে। অৱশ্যে 'এফটি ডয়চলবণ্ড'-এ কেতিয়াও লাভ অৰ্জন কৰিব নোৱাৰিলে আৰু ই ১২ বছৰত প্ৰায় ২৫০ নিযুত ইউৰো লোকচানৰ সন্মুখীন হোৱা বুলি কোৱা হয়। পৰিণতস্বৰূপে ২০১২ চনৰ ৭ ডিচেম্বৰত ই সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ হৈ যায়। ফাইনেন্সিয়েল টাইমছে ২০০২ চনৰ ৪ ফেব্ৰুৱাৰীত ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট উদ্যোগৰ বাবে এখন নতুন সাপ্তাহিক ক্ৰোড়পত্ৰ আৰম্ভ কৰে। 'এফটি ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট' নামৰ এই টেবুলইড ক্ৰোড়পত্ৰখন তেতিয়াৰ পৰা বৰ্তমানলৈকে প্ৰতি সোমবাৰে কাকতৰ সৈতে বিতৰণ কৰা হয়। 'এফটি ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট' হ’ল সমগ্ৰ বিশ্বৰ ভিতৰতে সৰ্বাধিক প্ৰচাৰিত ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট সংবাদ পত্ৰিকা। ইয়াৰ উপৰি, ২০০৫ চনৰ পৰা এফটিয়ে বাৰ্ষিক 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ বিজনেছ বুক অৱ দ্য ইয়েৰ এৱাৰ্ড' স্পনছৰ কৰি আহিছে। ===এফ টি ডট কম=== [[File:Financial Times building One Southwark Bridge.jpg|thumb|চাউথৱাৰ্ক ব্ৰিজ ৰোডৰ ৱান চাউথৱাৰ্ক ব্ৰিজত অৱস্থিত ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ পূৰ্বৰ লণ্ডন কাৰ্যালয়]]|alt=]] ১৯৯৫ চনৰ ১৩ মে’ত ‘ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ’ গ্ৰুপে এফ টি ডট কম মুকলি কৰি অনলাইন জগতত প্ৰথম খোজ পেলাইছিল। ইয়াত বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ বাতৰিৰ এটা সাৰাংশ প্ৰদান কৰা হৈছিল, যাৰ সৈতে ১৯৯৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত শ্বেয়াৰ বজাৰৰ মূল্যৰ বিৱৰণো যোগ কৰা হৈছিল। ১৯৯৬ চনৰ বসন্তকালত ইয়াৰ দ্বিতীয় প্ৰজন্মৰ ৱেবছাইটটো মুকলি কৰা হয়। এই ছাইটটো বিজ্ঞাপনৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হৈছিল আৰু ১৯৯০ চনৰ শেষৰ ফালে যুক্তৰাজ্যৰ অনলাইন বিজ্ঞাপন বজাৰত ই অৰিহণা যোগাইছিল। ১৯৯৭ চনৰ পৰা ২০০০ চনৰ ভিতৰত, এফটি গ্ৰুপ আৰু পিয়েৰছনে অনলাইন জগতৰ পৰিৱৰ্তনৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই ছাইটটোৰ কেইবাবাৰো সংস্কাৰ আৰু কৌশলৰ সলনি কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.pearson.com/news/2002/april/ftcom-to-launch-improved-website-with-new-content-and-services.html?article=true |title=FT.com to launch improved website with new content and services for users, subscribers and advertisers |publisher=Pearson |date=30 April 2002 |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015160115/http://www.pearson.com/news/2002/april/ftcom-to-launch-improved-website-with-new-content-and-services.html?article=true |archive-date=15 October 2013 }}</ref> ‘এফটি’য়ে ২০০২ চনত গ্ৰাহকভুক্তি সেৱা আৰম্ভ কৰে। ব্যক্তিগত গ্ৰাহকভুক্তিৰ জৰিয়তে সফলতাৰে পুঁজি সংগ্ৰহ কৰা যুক্তৰাজ্যৰ কমসংখ্যক বাতৰি ছাইটৰ ভিতৰত এফ টি ডট কম অন্যতম। ১৯৯৭ চনত ‘এফটি’য়ে এটা আমেৰিকান সংস্কৰণ মুকলি কৰে, যিটো নিউয়ৰ্ক, চিকাগো, লছ এঞ্জেলছ, ছান ফ্ৰান্সিস্কো, ডালাছ, আটলান্টা, অৰলেণ্ডো আৰু ৱাশ্বিংটন ডি.চি.ত ছপা হৈছিল; যদিও বাতৰিকাকতখনে প্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৯৮ চনত নিউয়ৰ্ক চহৰৰ বাহিৰত ছপা কাম আৰম্ভ কৰিছিল। ১৯৯৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ‘এফটি’ যুক্তৰাজ্যৰ ভিতৰতকৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত অধিক কপি বিক্ৰী হোৱা যুক্তৰাজ্যভিত্তিক প্ৰথমখন বাতৰিকাকত হিচাপে পৰিগণিত হয়। ২০০০ চনত ‘ফাইনেন্সিয়েল টাইমছে’ হামবুৰ্গভিত্তিক এটা বাতৰি আৰু সম্পাদকীয় দলৰ সৈতে ‘ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ ডয়চলান্দ’ নামৰ জাৰ্মান ভাষাৰ এটা সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ২০০৩ চনত ইয়াৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰচলন আছিল ৯০,০০০ কপি। এইটো প্ৰথমাৱস্থাত গ্ৰুনাৰ + জাহ্ৰ নামৰ এটা জাৰ্মান প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠানৰ সৈতে এক যৌথ উদ্যোগ আছিল। ২০০৮ চনৰ জানুৱাৰী মাহত ‘এফটি’য়ে ইয়াৰ ৫০% অংশীদাৰিত্ব জাৰ্মান অংশীদাৰজনক বিক্ৰী কৰি দিয়ে।<ref>{{cite web |url=http://www.pearson.com/news/2008/january/pearson-to-sell-its-ft-deutschland-stake-to-gruner-%2B-jahr.html?article=true |title=Pearson to sell its FT Deutschland stake to Gruner + Jahr |publisher=Pearson |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015160113/http://www.pearson.com/news/2008/january/pearson-to-sell-its-ft-deutschland-stake-to-gruner-%2B-jahr.html?article=true |archive-date=15 October 2013 }}</ref> ‘এফটি ডয়চলান্দে’ কেতিয়াও লাভ কৰিব নোৱাৰিলে আৰু ই ১২ বছৰত ২৫০ নিযুত ইউৰো লোকচানৰ সন্মুখীন হোৱা বুলি কোৱা হয়। ২০১২ চনৰ ৭ ডিচেম্বৰত ই বন্ধ হৈ পৰে।<ref>{{cite web|last=Wiesmann |first=Gerrit |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/0/0c8df1ae-356b-11e2-bd77-00144feabdc0.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/http://www.ft.com/intl/cms/s/0/0c8df1ae-356b-11e2-bd77-00144feabdc0.html |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |title=FT Deutschland closure date confirmed |work=Financial Times |date=23 November 2012 |access-date=15 October 2013}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.economist.com/news/business/21567952-curtains-or-see-you-world-wide-web-so-farewell-then-ftd |title=So farewell then, FTD |newspaper=The Economist |date=8 December 2012 |access-date=15 October 2013 |archive-date=20 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131020131605/http://www.economist.com/news/business/21567952-curtains-or-see-you-world-wide-web-so-farewell-then-ftd |url-status=live }}</ref> ‘ফাইনেন্সিয়েল টাইমছে’ ২০০২ চনৰ ৪ ফেব্ৰুৱাৰীত পুঁজি ব্যৱস্থাপনা উদ্যোগৰ বাবে এটা নতুন সাপ্তাহিক পৰিপূৰিকা মুকলি কৰে। ‘এফটি ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট’ নামৰ এই পৰিপূৰিকাখন প্ৰতি সোমবাৰে কাকতৰ সৈতে বিতৰণ কৰা হৈছিল আৰু এতিয়াও কৰা হয়। এফটি ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট হৈছে বিশ্বৰ আটাইতকৈ বেছি প্ৰচলন থকা পুঁজি ব্যৱস্থাপনা সম্পৰ্কীয় প্ৰকাশন।<ref>{{cite web |url=http://www.pearson.com/news/2002/january/financial-times-to-expand-fund-management-coverage.html?article=true |title=Financial Times to expand fund management coverage with new weekly supplement |publisher=Pearson |date=28 January 2002 |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015160028/http://www.pearson.com/news/2002/january/financial-times-to-expand-fund-management-coverage.html?article=true |archive-date=15 October 2013 }}</ref> ২০০৫ চনৰ পৰা ‘এফটি’য়ে বছৰেকীয়া ‘ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ বিজনেছ বুক অব্ দ্য ইয়েৰ এৱাৰ্ড’ পৃষ্ঠপোষক কৰি আহিছে।<ref>{{cite web |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/2/d61420c0-a83d-11d9-87a9-00000e2511c8.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/http://www.ft.com/intl/cms/s/2/d61420c0-a83d-11d9-87a9-00000e2511c8.html |archive-date=10 December 2022 |url-status=live |title=Why there is a need for this award |first= Andrew |last=Gowers|author-link= Andrew Gowers |website=Financial Times |date=10 April 2005 |access-date=30 May 2012}}</ref> === "নতুন ৰূপত" এফটি === ২০০৭ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত, এফটিয়ে বাতৰি কাকতখনৰ এক নতুন তথা পৰিষ্কাৰ সংস্কৰণ উন্মোচন কৰে আৰু এটা নতুন স্লোগান বা নীতিবাক্য প্ৰৱৰ্তন কৰে— "উই লাইভ ইন ফিনান্সিয়েল টাইমছ" (We Live in Financial Times)। ২০০৭ চনত এফটিয়ে সৰ্বপ্ৰথম এক মিটাৰ্ড পেৱাল (metered paywall) ব্যৱস্থাৰ আৰম্ভণি কৰে, যাৰ জৰিয়তে ইয়াৰ ৱেবছাইটৰ দৰ্শকে ধন পৰিশোধ কৰাৰ পূৰ্বে যিকোনো এটা মাহত এক সীমিত সংখ্যক প্ৰবন্ধ বিনামূলীয়াকৈ পঢ়িব পাৰিছিল। ইয়াৰ চাৰি বছৰ পিছত এফটিয়ে ইয়াৰ 'HTML5' ম’বাইল ইণ্টাৰনেট এপ্‌ মুকলি কৰে। বৰ্তমান স্মাৰ্টফোন আৰু টেবলেটে 'FT.com'-লৈ ১৯% ট্ৰেফিক আৰু ১২% চাপ্সক্ৰিপচন কঢ়িয়াই আনে। ২০১২ চনত, ডিজিটেল গ্ৰাহকৰ সংখ্যাই প্ৰথমবাৰৰ বাবে ছপা বাতৰি কাকতৰ প্ৰচাৰ সংখ্যাক অতিক্ৰম কৰে আৰু এফটিয়ে বিজ্ঞাপনতকৈ চাপ্সক্ৰিপচন বা গ্ৰাহক মাচুলৰ পৰাই নিজৰ প্ৰায় আধা উপাৰ্জন লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। ২০১০ চনৰ পৰা এফটি 'ব্লুমবাৰ্গ টাৰ্মিনেল' (Bloomberg Terminal) আৰু ২০১৩ চনৰ পৰা 'ৱাইজাৰ্ছ' (Wisers) প্লেটফৰ্মত উপলব্ধ হৈ আহিছে। ২০১৫ চনৰ পৰা, ৱেবছাইটত মিটাৰ্ড পেৱালৰ পৰিৱৰ্তে দৰ্শকে এমাহৰ বাবে সীমিত বিনামূলীয়াকৈ আনলিমিটেড প্ৰৱেশৰ সুযোগ লাভ কৰিছিল, যাৰ পিছত তেওঁলোকে চাপ্সক্ৰিপচন লোৱাটো প্ৰয়োজনীয় আছিল। ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত পিয়েৰচনে ফিনান্সিয়েল টাইমছ গ্ৰুপক ৮৪৪ নিযুত পাউণ্ড (১.৩২ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ) বিনিময়ত জাপানী মিডিয়া গোট 'নিক্কি ইনক' (Nikkei, Inc.)-ৰ ওচৰত বিক্ৰী কৰে। ২০১৬ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছে ব্ৰডকাষ্ট, ভিডিঅ’, ডিজিটেল, চচিয়েল মিডিয়া আৰু ইভেণ্টকে ধৰি বিভিন্ন মাধ্যমত উন্নত মানদণ্ডৰ ব্ৰেণ্ডেড সমল (branded content) প্ৰস্তুত কৰা লণ্ডনৰ এক সংবাদ মাধ্যম প্ৰতিষ্ঠান 'আলফা গ্ৰীড' (Alpha Grid)-ৰ সৰ্বাধিক অংশীদাৰিত্ব (controlling stake) ক্ৰয় কৰে। ২০১৮ চনত এফটিয়ে বহুজাতিক কৰ্পোৰেট আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক গ্ৰাহকসকলক ৰিচাৰ্চ সেৱা আগবঢ়োৱা 'লংগিটিউড' (Longitude) নামৰ প্ৰতিষ্ঠানটোৰ সৰ্বাধিক অংশীদাৰিত্ব অধিগ্ৰহণ কৰে। ২০২২ চনৰ জানুৱাৰী মাহত এফটিয়ে লংগিটিউডৰ সহ-প্ৰতিষ্ঠাপকসকলৰ পৰা অৱশিষ্ট অংশখিনিও ক্ৰয় কৰি ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ অধিগ্ৰহণ প্ৰক্ৰিয়া সম্পূৰ্ণ কৰে। এই বিনিয়োগে 'এফটি লাইভ' (FT Live)-ৰ জৰিয়তে সন্মিলন আৰু ইভেণ্ট পৰিচালনাসহ ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ কেইবাটাও ব্যৱসায়িক ক্ষেত্ৰৰ সাম্প্ৰতিক বিকাশ তথা বাণিজ্যিক সেৱাসমূহক অধিক সলক আৰু সক্ৰিয় কৰি তুলিছে। ২০২০ চনত, 'দ্য ইণ্ডিপেণ্ডেন্ট' (The Independent) আৰু 'ইভনিং ষ্টেণ্ডাৰ্ড' (Evening Standard)-কে ধৰি অন্যান্য সংবাদ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ জুম (Zoom) কল হেক কৰি চোৰাংকৈ শুনাৰ বাবে ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ প্ৰতিবেদক মাৰ্ক ডি ষ্টিফানোৱে (Mark Di Stefano) পদত্যাগ কৰে। একেটা বৰ্ষতে, ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ এজন প্ৰতিবেদকৰ এটা মতামত স্তম্ভ (opinion piece) প্ৰত্যাহাৰ কৰাক লৈ এক বিতৰ্কৰ সৃষ্টি হয়, যিয়ে বাহ্যিক ৰাজনৈতিক চাপৰ পৰা কাকতখৰ সম্পাদকীয় স্বতন্ত্ৰতাৰ ওপৰত প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰিছিল। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ ব্ৰাছেলছৰ সংবাদদাতা মেহৰীন খানে ফ্ৰান্সৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ইমানুৱেল মেক্ৰনৰ (Emmanuel Macron) ফ্ৰান্সত থকা মুছলিম সংখ্যালঘুসকলৰ প্ৰতি থকা নীতিৰ সমালোচনা কৰি লিখা এটা মতামত স্তম্ভ বাতৰি কাকতৰ সম্পাদকে প্ৰত্যাহাৰ কৰাৰ পিছতেই এই বিতৰ্কৰ সূত্ৰপাত হৈছিল। প্ৰবন্ধটো প্ৰকাশ পোৱাৰ দিনাই ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ ৱেবছাইটৰ পৰা আঁতৰাই দিয়া হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাষ্ট্ৰপতি মেক্ৰনে ফিনান্সিয়েল টাইমছত এখন চিঠি প্ৰকাশ কৰি মূল মতামত স্তম্ভটোৰ যুক্তিৰ প্ৰত্যুত্তৰ দিছিল, যদিও সেই সময়ত মূল প্ৰবন্ধটো ৱেবছাইটত উপলব্ধ নাছিল। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ সম্পাদিকা ৰৌলা খালাফে (Roula Khalaf), যিয়ে প্ৰবন্ধটো আঁতৰাই দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল, স্বীকাৰ কৰে যে প্ৰবন্ধটো সন্দৰ্ভত 'এলিচি পেলেচ' (Élysée Palace—ফ্ৰান্সৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ কাৰ্যালয়)-এ তেওঁৰ সৈতে যোগাযোগ কৰিছিল। অৱশ্যে তেওঁ নিজৰ সিদ্ধান্তক সমৰ্থন কৰি কয় যে মেহৰীন খানৰ মূল প্ৰবন্ধটোত কেইবাটাও তথ্যগত ভুল (factual errors) থকাৰ বাবেই ইয়াক আঁতৰোৱা হৈছিল। === ৱায়াৰকাৰ্ড কেলেংকাৰীৰ তথ্য ফাদিল (Wirecard exposé) === ২০১৯ চনৰ জানুৱাৰী মাহত, ফিনান্সিয়েল টাইমছে জাৰ্মান পেমেণ্ট গ্ৰুপ 'ৱায়াৰকাৰ্ড' (Wirecard)-ৰ জালিয়াতিৰ সন্দেহৰ বিতং বিৱৰণ দি ধাৰাবাহিকভাৱে কেইবাটাও অনুসন্ধানমূলক প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। যেতিয়া ৱায়াৰকাৰ্ডৰ শ্বেয়াৰৰ মূল্য হ্ৰাস পালে, জাৰ্মান সংবাদ মাধ্যমে সন্দেহ প্ৰকাশ কৰিলে যে এক জাৰ্মান কৰ্পোৰেটৰ ওপৰত হোৱা এই আক্ৰমণৰ আঁৰত বজাৰৰ হেতালি (market manipulation) জড়িত আছিল। তেওঁলোকে ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ এই ধাৰাবাহিকখনৰ প্ৰধান লেখক ডেন মেক্ৰামৰ (Dan McCrum) ওপৰত বিশেষভাৱে গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত মিউনিখৰ চৰকাৰী অধিবক্তাৰ কাৰ্যালয়ে এক তদন্ত আৰম্ভ কৰে। এজন বিনিয়োগকাৰীৰ আনুষ্ঠানিক অভিযোগৰ পিছত, ৱায়াৰকাৰ্ড আৰু জাৰ্মান বিত্তীয় নিয়ন্ত্ৰক প্ৰাধিকৰণ 'বাফিন' (BaFin)-ৰ অনুৰোধত দায়িত্বপ্ৰাপ্ত ৰাজ্যিক অধিবক্তাই ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ কেইবাজনো সাংবাদিকৰ বিৰুদ্ধে তদন্ত ঘোষণা কৰে। ১৮ মাহৰ তদন্ত আৰু এক বাহ্যিক অডিটৰ পিছত, ২০২০ চনৰ ২২ জুনত ৱায়াৰকাৰ্ডে ঘোষণা কৰে যে ইয়াৰ একাউণ্টত থকা ১.৯ বিলিয়ন ইউৰো মূল্যৰ নগদ ধনৰ হয়তো "কোনো অস্তিত্বই নাই"। ইয়াৰ পিছতেই কোম্পানীটোৱে দেউলীয়া (insolvency) হোৱাৰ আবেদন কৰে। এই কেলেংকাৰীৰ প্ৰতি দেখুওৱা সঁহাৰিৰ বাবে বাফিন (BaFin) নিজেই 'ইউৰোপীয় চিকিউৰিটিজ এণ্ড মাৰ্কেটছ অথৰিটি' (ESMA)-ৰ তদন্তৰ আওতালৈ আহে। === জীৱাশ্ম ইন্ধনৰ বিজ্ঞাপন (Fossil fuel advertising) === 'দ্য ইণ্টাৰচেপ্ট' (The Intercept), 'দ্য নেচন' (The Nation) আৰু 'ডীচমগ' (DeSmog)-ৰ এক যুটীয়া তদন্তত পোৱা গৈছে যে ফিনান্সিয়েল টাইমছ হ’ল জীৱাশ্ম ইন্ধন (fossil fuel) উদ্যোগৰ বিজ্ঞাপন প্ৰকাশ কৰা অন্যতম শীৰ্ষ সংবাদ মাধ্যম। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ যিসকল সাংবাদিকে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ (climate change) বিষয়ে বাতৰি পৰিৱেশন কৰে, তেওঁলোকে উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰিছে যে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ সৃষ্টি কৰা আৰু ইয়াৰ বিৰুদ্ধে লোৱা পদক্ষেপত বাধা প্ৰদান কৰা কোম্পানী তথা উদ্যোগসমূহৰ সৈতে থকা এই স্বাৰ্থৰ সংঘাতৰ (conflicts of interest) বাবে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ ওপৰত তেওঁলোকৰ প্ৰতিবেদনৰ বিশ্বাসযোগ্যতা হ্ৰাস পাব পাৰে আৰু পাঠকে জলবায়ু সংকটক গুৰুত্বহীন বুলি গণ্য কৰিব পাৰে। ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ ফাইনান্সিয়েল পাব্লিচিং ডিভিজন (পূৰ্বৰ এফটি বিজনেছ)-এ খুচুৰা, ব্যক্তিগত আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক বিত্তীয় দৰ্শকসকলৰ বাবে ছপা আৰু অনলাইন সমল যোগান ধৰে। ইয়াৰ প্ৰকাশন আৰু সেৱাসমূহৰ উদাহৰণসমূহ হ’ল: 'ইনভেষ্টৰ্ছ ক্ৰনিকল', এখন ব্যক্তিগত বিত্তীয় আলোচনী আৰু ৱেবছাইট; "এফটি মানি", এখন "এফটি উইকেণ্ড"-ৰ এটা সাপ্তাহিক ব্যক্তিগত বিত্তীয় ক্ৰোড়পত্ৰ; 'এফটি ৱেল্থ', যিখন বিশ্বৰ উচ্চ-নিট-মূল্যসম্পন্ন সম্প্ৰদায়ৰ বাবে এখন আলোচনী আৰু 'এফটিএফএম', এখন গোলকীয় ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট উদ্যোগৰ এটা সাপ্তাহিক পৰ্যালোচনা, 'মানি মেনেজমেণ্ট' আৰু 'এফটি এডভাইজাৰ'। ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠানিক অংশৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত আছে: 'দ্য বেংকাৰ' (The Banker), 'দিছ ইজ আফ্ৰিকা' (This Is Africa), 'এফডিআই মেগাজিন' (FDi magazine) তথা 'এফডিআই ইণ্টেলিজেন্স' (fDi Intelligence) আৰু 'প্ৰফেচনেল ৱেল্থ মেনেজমেণ্ট' (PWM)। বিত্তীয় প্ৰকাশনৰ এটা সুকীয়া শাখা 'মানি-মিডিয়া' (Money-Media)-ই বিশ্বজুৰি ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট পেচাদাৰীসকলৰ জন্য ডিজিটেল তথ্য সেৱা প্ৰদান কৰে, যাৰ ভিতৰত আছে: Ignites, Ignites Europe, Ignites Asia, FundFire আৰু BoardIQ। ফিনান্সিয়েল পাব্লিচিঙৰ ভিতৰত ইউৰোপীয় পেঞ্চন উদ্যোগৰ বাবে প্ৰকাশন ('পেনচন এক্সপাৰ্ট' আৰু 'ডয়চ পেনচন এণ্ড ইনভেষ্টমেণ্টনাচৰিচটেন') আৰু ইভেণ্ট ('ইনভেষ্টমেণ্ট এক্সপাৰ্ট') অন্তৰ্ভুক্ত আছে। এই গোটটোৱে 'মেণ্ডেটৱায়াৰ' (MandateWire) নামৰ এখন বিত্তীয় তথ্য পত্ৰিকাও প্ৰকাশ কৰে, যি উত্তৰ আমেৰিকা, ইউৰোপ আৰু এছিয়াৰ বিনিয়োগ পেচাদাৰীসকলক বিক্ৰী আৰু বজাৰ সম্পৰ্কীয় তথ্য যোগান ধৰে। এফটি নলেজ' (FT Knowledge) এখন সহযোগী প্ৰতিষ্ঠান যিয়ে শিক্ষামূলক সামগ্ৰী আৰু সেৱা আগবঢ়ায়। এফটি নলেজে ২০০০ চনৰ পৰা প্ৰতিটো শৰৎ আৰু বসন্তকালত "ইণ্ট্ৰডিউচিং দ্য চিটি" (Introducing the City) পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়াই আহিছে (যিটো বুধবাৰৰ নৈশ বক্তৃতা আৰু আলোচনা চক্ৰ, লগতে সপ্তাহান্তৰ ইভেণ্টৰ এটা শৃংখলা)। 'এফটি প্ৰেডিক্ট' (FT Predict) হ’ল ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ দ্বাৰা পৰিচালিত পূৰ্বানুমান কৰা অৰ্থনৈতিক পৰিঘটনাৰ এক সম্পাদকীয় সেৱা, য’ত ব্যৱহাৰকাৰীয়ে কাল্পনিক ফিনান্সিয়েল টাইমছ ডলাৰ (FT$) খৰচ কৰি ভৱিষ্যতৰ বিত্তীয়, ৰাজনৈতিক আৰু সংবাদভিত্তিক পৰিঘটনাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি চুক্তি ক্ৰয়-বিক্ৰয় কৰিব পাৰে। জেমছ চুৰোৱেৰ্কিৰ 'দ্য উইজডম অৱ ক্ৰাউডছ' (The Wisdom of Crowds) গ্ৰন্থখনত প্ৰদৰ্শিত ধাৰণাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি তৈয়াৰী এই প্ৰতিযোগিতাই মানুহক সাপ্তাহিক আৰু মাহেকীয়া বঁটাৰ বাবে প্ৰতিযোগিতাত অৱতীৰ্ণ হোৱাৰ লগতে অৰ্থনৈতিক পৰিঘটনাৰ পূৰ্বানুমান কৰি ভৱিষ্যতৰ ঘটনাৱলী নিৰীক্ষণ কৰাৰ সুযোগ দিয়ে। ফিনান্সিয়েল টাইমছে ব্যৱসায় সম্পৰ্কীয় খেল এটাও চলাইছিল যাৰ নাম আছিল "ইন দ্য পিংক" (In the Pink—যাৰ অৰ্থ হৈছে 'ভাল স্বাস্থ্যত থকা', ইয়াৰ লগতে এই নামটো বাতৰি কাকতখনৰ গুলপীয়া ৰং আৰু লোকচান হোৱা বুজোৱা 'ইন দ্য ৰেড' বাক্যাংশটোলৈও এটা ইংগিত)। ইয়াত প্ৰতিগৰাকী খেলুৱৈক এজন মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়াৰ (CEO) কাল্পনিক চৰিত্ৰত বহুওৱা হৈছিল আৰু খেলখন শেষ হোৱাৰ সময়ত সৰ্বাধিক লাভ অৰ্জন কৰাটোৱেই আছিল মূল লক্ষ্য। খেলখনৰ বিজয়ীয়ে (যিগৰাকী খেলুৱৈয়ে সৰ্বাধিক লাভ কৰে) ১০,০০০ পাউণ্ডৰ প্ৰকৃত ধনৰ বঁটা লাভ কৰাৰ নিয়ম আছিল। খেলখন ২০০৬ চনৰ ১ মে’ৰ পৰা ২৮ জুনলৈকে চলিছিল। ২০১৯ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছে ইউৰোপীয় ষ্টাৰ্টআপসমূহৰ বিষয়ে খবৰ যোগান ধৰা ডিজিটেল-অন্‌লি নিউজ ছাইট আৰু নিউজলেটাৰ 'চিফটেড' (Sifted)-ত বিনিয়োগ কৰাৰ কথা ঘোষণা কৰে। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ প্ৰাৰম্ভিক ২৫% অংশীদাৰিত্ব পৰৱৰ্তী সময়ত আনৰ পৰা হোৱা বিনিয়োগৰ বাবে ১৪% লৈ হ্ৰাস পায়। ইয়াৰ জৰিয়তে চিফটেডৰ সৈতে এক পৰিকল্পিত ৭ বছৰীয়া কৌশলগত সম্পৰ্কৰ সূচনা হয়। == সূচকাংকসমূহ (Indices) == ফিনান্সিয়েল টাইমছে কেইবাটাও বিত্তীয় বজাৰ সূচকাংক (financial market indices) সংগ্ৰহ আৰু প্ৰকাশ কৰে, যিবোৰে ইয়াৰ অন্তৰ্ভুক্ত অংশসমূহৰ পৰিৱৰ্তনশীল মূল্য প্ৰতিফলিত কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত আটাইতকৈ পুৰণি আছিল প্ৰাক্তন 'ফিনান্সিয়েল নিউজ ইনডেক্স' (Financial News Index), যাৰ আৰম্ভণি ১৯৩৫ চনৰ ১ জুলাইত 'ফিনান্সিয়েল নিউজ'-ৰ দ্বাৰা হৈছিল। এফটিয়েও অনুৰূপ এটা সূচকাংক প্ৰকাশ কৰিছিল; ১৯৪৭ চনৰ ১ জানুৱাৰীত ইয়াক ফিনান্সিয়েল নিউজ ইনডেক্সৰ দ্বাৰা প্ৰতিস্থাপন কৰা হয়—যাক পিছলৈ 'ফিনান্সিয়েল টাইমছ (এফটি) ইনডেক্স' [Financial Times (FT) Index] নামকৰণ কৰা হয়। এই সূচকাংকটো ঔদ্যোগিক শ্বেয়াৰৰ সূচকাংক হিচাপে আৰম্ভ হৈছিল আৰু প্ৰধানকৈ বিদেশী স্বাৰ্থ থকা কোম্পানীসমূহক ইয়াৰ পৰা বাদ দিয়া হৈছিল, যেনে এংলো-ইৰানিয়ান অইল কোম্পানী (পিছলৈ বিপি), ব্ৰিটিছ-আমেৰিকান টোবাকো, লিভাৰ ব্ৰাদাৰ্ছ (পিছলৈ ইউনিলিভাৰ) আৰু শ্বেল (Shell)। ইয়াৰ কেইবা দশকৰ পিছতহে তেল আৰু বিত্তীয় খণ্ডক ইয়াত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ১৯৬২ চনত এফটিএছই সূচকাংক শৃংখলাৰ প্ৰথমটো সূচকাংক 'এফটিএছই অল-শ্বেয়াৰ ইনডেক্স' (FTSE All-Share Index) সৃষ্টি কৰা হৈছিল, য’ত বজাৰ মূলধনৰ ভিত্তিত ব্ৰিটেইনৰ সৰ্ববৃহৎ ৫৯৪ টা কোম্পানী অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। 'F-T-S-E' আখৰ কেইটাই বুজাইছিল যে এফটিএছই আছিল ফিনান্সিয়েল টাইমছ (F-T) আৰু লণ্ডন ষ্টক এক্সচেঞ্জ (S-E)-ৰ এক যুটীয়া উদ্যোগ। ১৯৮৪ চনৰ ১৩ ফেব্ৰুৱাৰীত 'এফটিএছই ১০০' (FTSE 100) প্ৰৱৰ্তন কৰা হয়, যিয়ে লণ্ডন ষ্টক এক্সচেঞ্জৰ মূল্যৰ প্ৰায় ৮০ শতাংশ প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। ১৯৯৫ চনত এফটিএছই গ্ৰুপক এটা স্বতন্ত্ৰ কোম্পানী হিচাপে গঢ়ি তোলা হয়। ১৯৯৯ চনত নিউয়ৰ্ক চহৰত ইয়াৰ প্ৰথমটো বিদেশী কাৰ্যালয় খোলা হয়; ইয়াৰ পিছত ২০০০ চনৰ আৰম্ভণিতে পেৰিছ, ২০০১ চনত হংকং, ফ্ৰেংকফৰ্ট আৰু ছান ফ্ৰান্সিস্কো, ২০০২ চনত মেদ্ৰিদ আৰু ২০০৩ চনত টকিঅ’ত কাৰ্যালয় খোলা হয়। অন্যান্য সুপৰিচিত এফটিএছই সূচকাংকসমূহৰ ভিতৰত আছে শ্বেয়াৰ বজাৰৰ বাবে এফটিএছই ৩৫০ ইনডেক্স, এফটিএছই স্মলকেপ ইনডেক্স, এফটিএছই এআইএম ইউকে ৫০ ইনডেক্স আৰু এফটিএছই এআইএম ১০০ ইনডেক্সৰ লগতে এফটিএছই এআইএম অল-শ্বেয়াৰ ইনডেক্স, আৰু চৰকাৰী বণ্ডৰ বাবে এফটিএছই ইউকে গিল্ট ইনডাইচেচ। ২০২১ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছে 'উইলশ্বায়াৰ এছ’চিয়েটছ' (Wilshire Associates)-ৰ সৈতে মিলি শীৰ্ষ পাঁচটা ক্ৰিপ্টোকাৰেন্সীৰ সংমিশ্ৰণ সামৰি তিনিটা মাল্টি-এছেট সূচকাংক প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। == ব্যক্তি বা কৰ্মচাৰীসকল (People) == ২০০৬ চনৰ জুলাই মাহত, 'এফটি' (FT)-য়ে বাতৰি কাকতখনক 'FT.com'-ৰ সৈতে অধিক ঘনিষ্ঠভাৱে একত্ৰিত কৰাৰ বাবে এটা "নিউ নিউজৰুম" (New Newsroom) প্ৰকল্পৰ কথা ঘোষণা কৰে। একে সময়তে ই নিজৰ সম্পাদকীয় কৰ্মচাৰীৰ সংখ্যা ৫২৫ জনৰ পৰা ৪৭৫ জনলৈ হ্ৰাস কৰাৰ পৰিকল্পনাও ঘোষণা কৰিছিল। ২০০৬ চনৰ আগষ্ট মাহত ই ঘোষণা কৰে যে প্ৰয়োজনীয় সকলো কৰ্মচাৰী কৰ্তন স্বেচ্ছামূলক চাকৰি ত্যাগৰ (voluntary layoffs) জৰিয়তে সম্ভৱ হৈ উঠিছে। 'এফটি'-ৰ কেইবাগৰাকীও প্ৰাক্তন সাংবাদিকে পৰৱৰ্তী সময়ত সাংবাদিকতা, ৰাজনীতি আৰু ব্যৱসায় খণ্ডৰ অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ তথা উচ্চ পৰ্যায়ৰ পদবীত অধিষ্ঠিত হৈছে। পূৰ্বতে এই কাকতখনৰ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ পৰিচালন সম্পাদক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ৰবাৰ্ট থমছন (Robert Thomson) পৰৱৰ্তী সময়ত 'দ্য টাইমছ' (The Times)-ৰ সম্পাদক হৈছিল আৰু বৰ্তমান তেওঁ 'নিউজ কৰ্পোৰেচন' (News Corporation)-ৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO)। 'এফটি'-ৰ প্ৰাক্তন নিউয়ৰ্কৰ সংবাদদাতা আৰু সংবাদ সম্পাদক উইল লিউইচে (Will Lewis) 'দ্য ডেইলি টেলিগ্ৰাফ' (The Daily Telegraph) আৰু 'দ্য ৱাল ষ্ট্ৰীট জাৰ্নেল' (The Wall Street Journal) সম্পাদনা কৰিছিল। ডমিনিক লছন (Dominic Lawson) 'সপ্তাহান্তৰ টেলিগ্ৰাফ' (Sunday Telegraph)-ৰ সম্পাদক হৈছিল আৰু ২০০৫ চনত তেওঁক এই পদৰ পৰা অব্যাহতি দিয়া হয়। প্ৰাক্তন শিক্ষা বিষয়ৰ সংবাদদাতা এণ্ড্ৰিউ এডনিছ (Andrew Adonis) সেই সময়ৰ ব্ৰিটিছ প্ৰধানমন্ত্ৰী টনী ব্লেয়াৰৰ (Tony Blair) শিক্ষা বিষয়ক উপদেষ্টা হৈছিল আৰু ২০০৫ চনৰ নিৰ্বাচনৰ পিছত তেওঁক শিক্ষামন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়াৰ লগতে 'হাউচ অৱ লৰ্ডছ' (House of Lords)-ৰ এখন আসন প্ৰদান কৰা হৈছিল। এড বলছ (Ed Balls) ৰাজকোষৰ মুখ্য অৰ্থনৈতিক উপদেষ্টা হৈছিল আৰু বিত্তমন্ত্ৰী (chancellor of the exchequer) গৰ্ডন ব্ৰাউনৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে কাম কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত ২০০৫ চনত তেওঁ সংসদ সদস্য হিচাপে নিৰ্বাচিত হয় আৰু ২০০৭ চনৰ জুলাই মাহত শিশু, বিদ্যালয় আৰু পৰিয়াল বিষয়ক ৰাজ্যিক সচিব (Secretary of State for Children, Schools and Families) হিচাপে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে। প্ৰাক্তন প্ৰতিৰক্ষা সংবাদদাতা আৰু "লেক্স" (Lex) স্তম্ভলেখক বাৰ্নাৰ্ড গ্ৰে’ (Bernard Gray) 'টিএছএল এডুকেচন' (TSL Education)-ৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া হোৱাৰ পূৰ্বে 'চিএমপি' (CMP) নামৰ প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠানটোৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া আছিল। এই টিএছএল এডুকেচন হ’ল 'টাইমছ এডুকেচনেল চাপ্লিমেন্ট' (Times Educational Supplement)-ৰ প্ৰকাশক। এসময়ত 'এফটি'-ৰ নাইট এডিটৰ (Night Editor) হিচাপে কাম কৰা ডেভিদ জোনছ পিছলৈ আইটি (IT) শাখাৰ মুৰব্বী হৈছিল। ১৯৯০-ৰ দশকত বাতৰি কাকতখনৰ ছপা কাৰ্যত গৰম ধাতুৰ (hot metal) ব্যৱহাৰৰ পৰা ইলেক্ট্ৰনিক কম্প’জিচন আৰু তাৰ পিছত সম্পূৰ্ণ পৃষ্ঠাৰ পেজিনেচনলৈ (full-page pagination) ৰূপান্তৰিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ এজন গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যক্তি আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ 'ট্ৰিনিটি মিৰৰ গ্ৰুপ' (Trinity Mirror Group)-ৰ প্ৰযুক্তি বিভাগৰ মুৰব্বী হৈছিল। ছাৰ জিঅ’ফ্ৰী ওৱেন (Sir Geoffrey Owen) ১৯৮১ চনৰ পৰা ১৯৯০ চনলৈ 'ফিনান্সিয়েল টাইমছ'-ৰ সম্পাদক আছিল। তেওঁ ১৯৯১ চনত লণ্ডন স্কুল অৱ ইক’নমিক্স (LSE)-ৰ অধীনস্থ 'চেণ্টাৰ ফৰ ইক’নমিক পাৰফৰমেন্স' (CEP)-ত বিজনেছ পলিচিৰ সঞ্চালক হিচাপে যোগদান কৰে আৰু ১৯৯৭ চনত ইনষ্টিটিউট অৱ মেনেজমেণ্টৰ ছিনিয়ৰ ফেলো হিচাপে নিযুক্ত হয়। তেওঁ এতিয়াও তাত নিজৰ কাম চলাই আছে। 'এফটি'-ত থকা কাৰ্যকালত তেওঁ দ্ৰুত প্ৰযুক্তিগত পৰিৱৰ্তন আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত সমস্যাসমূহৰ মোকাবিলা কৰিবলগীয়া হৈছিল, উদাহৰণস্বৰূপে 'ৰেপিটিটিভ ষ্ট্ৰেইন ইনজুৰী' (repetitive strain injury - RSI), যাৰ ফলত ১৯৮০-ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে 'এফটি'-ৰ কেইবা ডজন সাংবাদিক, প্ৰতিবেদক আৰু কৰ্মচাৰী আক্ৰান্ত হৈছিল। == সম্পাদকসকল (Editors) == * ১৮৮৯: ডগলাছ মেকৰে’ (Douglas MacRae) * ১৮৯০: ডব্লিউ আৰ লছন (W. R. Lawson) * ১৮৯২: চিডনী মাৰে’ (Sydney Murray) * ১৮৯৬: এ ই মাৰে’ (A. E. Murray) * ১৯০৯: চি এইচ পামহাৰ (C. H. Palmer) * ১৯Mj৪: ডি এছ টি হান্টাৰ (D. S. T. Hunter) * ১৯৩৭: আৰ্চিবল্ড চিছম (Archibald Chisholm) * ১৯৪০: এলবাৰ্ট জৰ্জ কোল (Albert George Cole) * ১৯৪৫: হাৰগ্ৰীভছ পাৰ্কিনছন (Hargreaves Parkinson) * ১৯৪৯: ছাৰ গৰ্ডন নিউটন (Sir Gordon Newton) * ১৯৭৩: ফ্ৰেডী ফিছাৰ (Fredy Fisher) * ১৯৮১: জিঅ’ফ্ৰী ওৱেন (Geoffrey Owen) * ১৯৯১: ৰিচাৰ্ড লেম্বাৰ্ট (Richard Lambert) * ২০০১: এণ্ড্ৰিউ গভাৰ্ছ (Andrew Gowers) * ২০০৬: লিয়োনেল বাৰ্বাৰ (Lionel Barber) * ২০২০: ৰৌলা খালাফ (Roula Khalaf) ==লগতে চাওক== {{Portal|Journalism|London}} * [[Business journalism]] * [[Financial Times Business Book of the Year Award]] * [[Financial Times Person of the Year]] * [[List of newspapers in the United Kingdom]] * [[Periodical literature]] * [[TNW (website)]] ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Financial Times}} * {{Official website|https://www.ft.com}} ** [http://www.ft.com/magazine FT Magazine official website] {{Media in the United Kingdom|newsmag}} {{White House James S. Brady Press Briefing Room Seating Chart}} {{Authority control}} ==তথ্য সংগ্ৰহ==  {{Reflist}} 2efylve5s5n0yk7z7fl9dottaowz6dq 648507 648495 2026-10-30T08:28:22Z Poli Borah24 43763 648507 wikitext text/x-wiki '''ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ''' ({{Lang-en|Financial Times}}) হ’ল ব্ৰডশ্বীট আকৃতিৰ ছপা আৰু ডিজিটেল মাধ্যমত প্ৰকাশিত ব্ৰিটেইনৰ এখন দৈনিক বাতৰি কাকত, যিয়ে ব্যৱসায় আৰু অৰ্থনৈতিক সাম্প্ৰতিক পৰিক্ৰমাৰ ওপৰত বিশেষভাৱে গুৰুত্ব দিয়ে। লণ্ডনত মুখ্য কাৰ্যালয় থকা এই কাকতখৰ মালিকীস্বত্ব বৰ্তমান জাপানী হ’ল্ডিং কোম্পানী 'নিক্কি ইনক'-ৰ অধীনত আছে, আৰু ব্ৰিটেইন, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ তথা সমগ্ৰ ইউৰোপ মহাদেশ জুৰি ইয়াৰ প্ৰধান সম্পাদকীয় কাৰ্যালয়সমূহ অৱস্থিত। ১৯৫৭ চনৰ পৰা ইয়াৰ গৰাকী হৈ থকা 'পিয়েৰচন পিএলচি' নামৰ প্ৰতিষ্ঠানটোৱে ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত এই প্ৰকাশনখন নিক্কি কোম্পানক ৮৪৪ নিযুত পাউণ্ড (১.৩২ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ) বিনিময়ত বিক্ৰী কৰে। ২০১৯ চনত কাকতখনে ১০ লাখ (১ মিলিয়ন) পেইড চাপ্সক্ৰিপচন লাভ কৰাৰ কথা প্ৰতিবেদনত প্ৰকাশ কৰিছিল, যাৰ তিনি-চতুৰ্থাংশই আছিল ডিজিটেল চাপ্সক্ৰিপচন।<ref>{{cite web|title=FT tops one million paying readers|url=https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/ft-tops-one-million-paying-readers/|website=Financial Times|date=April 2019|language=en-GB|access-date=19 April 2019|archive-date=19 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419171825/https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/ft-tops-one-million-paying-readers/|url-status=live}}</ref><ref name="Guardian20190419">{{cite news|last=Greenslade|first=Roy|author-link=Roy Greenslade|date=14 April 2019|title=Financial Times thrives by focusing on subscriptions|language=en-GB|work=[[The Guardian]]|url=https://www.theguardian.com/media/commentisfree/2019/apr/14/financial-times-thrives-by-focusing-on-subscriptions|access-date=19 April 2019|issn=0261-3077|archive-date=19 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419171820/https://www.theguardian.com/media/commentisfree/2019/apr/14/financial-times-thrives-by-focusing-on-subscriptions|url-status=live}}</ref> আনহাতে ২০২৩ চনৰ এক প্ৰতিবেদন অনুসৰি, ইয়াৰ গ্ৰাহকৰ সংখ্যা ১৩ লাখলৈ বৃদ্ধি পায়, যাৰ ভিতৰত ১২ লাখেই আছিল ডিজিটেল গ্ৰাহক।<ref>{{Cite web |last=Guaglione |first=Sara |date=28 September 2023 |title=Financial Times targets U.S. and global readers with subscription app products |url=https://digiday.com/media/financial-times-targets-u-s-and-global-readers-with-subscription-app-products/ |access-date=16 March 2024 |website=Digiday |language=en-US |archive-date=16 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240316081517/https://digiday.com/media/financial-times-targets-u-s-and-global-readers-with-subscription-app-products/ |url-status=live }}</ref> সাধাৰণ বা সৰ্বসাধাৰণ সমাজৰ বাতৰি পৰিৱেশন কৰাতকৈ বিত্তীয় সাংবাদিকতা আৰু অৰ্থনৈতিক বিশ্লেষণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়াতোৱেই এই কাকতৰ প্ৰাথমিক বৈশিষ্ট্য। ইয়াৰ উপৰি, এই কাকতখনে এটা বাৰ্ষিক গ্ৰন্থ বঁটা স্পনছৰ কৰে আৰু নিয়মীয়াকৈ "পাৰ্চন অৱ দ্য ইয়েৰ" বিশেষ ফিচাৰ প্ৰকাশ কৰে। এই বাতৰি কাকতখন ১৮৮৮ চনৰ জানুৱাৰী মাহত প্ৰথমবাৰৰ বাবে 'লণ্ডন ফাইনেন্সিয়েল গাইড' নামেৰে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল আৰু ঠিক এমাহৰ পিছত ইয়াক 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ' নামেৰে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়। জেমেছ শ্বেৰিদান, তেওঁৰ ভাতৃ আৰু হোৰেচিঅ’ বটমলীয়ে সেই সময়ৰ প্ৰতিদ্বন্দী কাকত 'ফাইনেন্সিয়েল নিউজ'-ৰ বিপৰীতে মহানগৰ লণ্ডনৰ ব্যৱসায়িক খবৰবোৰ প্ৰকাশ কৰাৰ উদ্দেশ্যে ইয়াক লণ্ডনত সৰ্বপ্ৰথম প্ৰচাৰ কৰিছিল। এই দুয়োখন কাকতৰ মাজত আধা শতিকাতকৈও অধিক সময় ধৰি চলি থকা তীব্ৰ প্ৰতিযোগিতাৰ পৰিণতিত অৱশেষত ১৯৪৫ চনত ব্ৰেণ্ডন ব্ৰেকেনৰ নেতৃত্বত দুয়োখন কাকত একত্ৰিত হয়। এই একত্ৰীকৰণে ইয়াক সমগ্ৰ বিশ্বৰ ভিতৰতে অন্যতম বৃহৎ ব্যৱসায়িক বাতৰি কাকত হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে। ১৯ শতিকাৰ শেষৰ পৰা ২০ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে হোৱা বিশ্বায়নে 'এফটি'-ৰ সম্পাদকীয় পৰিসৰ সম্প্ৰসাৰণত যথেষ্ট সহায় কৰে। ইয়াৰ ফলত কাকতখনে নিজৰ সৈতে মতামত স্তম্ভ, বিশেষ প্ৰতিবেদন, ৰাজনৈতিক ব্যংগচিত্ৰ, পাঠকৰ চিঠি, গ্ৰন্থ পৰ্যালোচনা, প্ৰযুক্তি বিষয়ক প্ৰবন্ধ আৰু গোলকীয় ৰাজনীতিৰ বিশেষ ফিচাৰসমূহ সংযোজিত কৰে। এই বাতৰি কাকতখন সাধাৰণতে ইয়াৰ পাতল-কমলা বা মঙহালুৱা গুলপীয়া ৰঙৰ কাগজৰ বাবে বিশেষভাৱে পৰিচিত। ইয়াৰ মূল সংস্কৰণৰ সৈতে লাইফষ্টাইল মেগাজিন ('এফটি মেগাজিন'), সপ্তাহান্তৰ সংস্কৰণ ('এফটি উইকেণ্ড') আৰু আন কিছুমান উদ্যোগ-ভিত্তিক প্ৰকাশন অতিৰিক্ত ক্ৰোড়পত্ৰ হিচাপে যোগান ধৰা হয়। 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ'-ৰ সম্পাদকীয় স্থিতি মূলতঃ অৰ্থনৈতিক উদাৰতাবাদ, বিশেষকৈ মুক্ত বাণিজ্য আৰু মুক্ত বজাৰৰ সমৰ্থনৰ ওপৰত কেন্দ্ৰীকৃত। ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠা কালৰে পৰা ই উদাৰ গণতন্ত্ৰক সমৰ্থন কৰি আহিছে আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চৰকাৰসমূহৰ পৰম্পৰাগত উদাৰ ৰাজনীতি তথা নীতিসমূহৰ সপক্ষে মত প্ৰকাশ কৰিছে; ইয়াৰ সংবাদ কক্ষ ইয়াৰ সম্পাদকীয় ব’ৰ্ডৰ পৰা সম্পূৰ্ণ স্বতন্ত্ৰ, আৰু ইয়াক এখন 'নথিভুক্ত বাতৰি কাকত' হিচাপে গণ্য কৰা হয়। অৰ্থনৈতিক পৰ্যালোচনাৰ এক দীঘলীয়া ইতিহাস থকাৰ বাবে 'এফটি'-য়ে বিভিন্ন ধৰণৰ বিত্তীয় সূচকাংক প্ৰকাশ কৰে, যাৰ ভিতৰত প্ৰধান হৈছে 'এফটিএছই অল-শ্বেয়াৰ ইনডেক্স'। ২০ শতিকাৰ শেষৰ ফালৰ পৰা, কাকতখনৰ গভীৰ আৰু বিস্তৃত সংবাদ পৰিৱেশনে ইয়াক এক উচ্চ-শিক্ষিত, শ্বেত-কলাৰৰ বিশিষ্ট কৰ্মচাৰী আৰু বিত্তীয়ভাৱে সজাগ পাঠক সমাজৰ সৈতে জড়িত কৰি তুলিছে।<ref>{{cite news |last1=Plunkett |first1=John |last2=Martinson |first2=Jane |title=Financial Times sold to Japanese media group Nikkei for £844m |url=https://www.theguardian.com/media/2015/jul/23/financial-times-sale-pearson |newspaper=The Guardian |date=24 July 2015 |access-date=29 May 2020 |issn=0261-3077 |language=en-GB |archive-date=23 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200523174549/https://www.theguardian.com/media/2015/jul/23/financial-times-sale-pearson |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last=Kynaston |first=David |title=A Brief History of the Financial Times |url=https://www.gale.com/binaries/content/assets/gale-us-en/primary-sources/intl-gps/intl-gps-essays/full-ghn-contextual-essays/ghn_essay_ftha_kynaston1_website.pdf |publisher=Viking Adult |year=1988 |access-date=20 May 2020 |archive-date=18 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218030317/https://www.gale.com/binaries/content/assets/gale-us-en/primary-sources/intl-gps/intl-gps-essays/full-ghn-contextual-essays/ghn_essay_ftha_kynaston1_website.pdf |url-status=live }}</ref> এই প্ৰৱণতাৰ বাবেই পৰম্পৰাগতভাৱে 'এফটি'-ক এক মধ্যপন্থী বা মধ্য-দক্ষিণপন্থী উদাৰ, নব্য-উদাৰ আৰু ৰক্ষণশীল-উদাৰ বাতৰি কাকত হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ মুখ্য কাৰ্যালয় চহৰখনৰ বিত্তীয় কেন্দ্ৰৰ সমীপৱৰ্তী ১ ফ্ৰাইডে’ ষ্ট্ৰীটত অৱস্থিত 'ব্ৰেকেন হাউচ'ত। ইয়াতেই কাকতখনৰ প্ৰকাশন ভৱন, কৰ্পোৰেট কেন্দ্ৰ আৰু প্ৰধান সম্পাদকীয় কাৰ্যালয় পৰিচালিত হৈ আছে।<ref>{{cite book |editor-last=Rawlinson |editor-first=Francis |title=How Press Propaganda Paved the Way to Brexit |url=https://books.google.com/books?id=J2vLDwAAQBAJ&dq=%22The+Financial+Times%22+%22Centre%22+How+Press+Propaganda+Paved+the+Way+to+Brexit&pg=PA65 |publisher=[[Springer Nature]] |date=2020 |page=65 |isbn=978-3-030-27765-9}}</ref><ref>{{cite book |editor-last=Schaeffner |editor-first=Christina |title=Political Discourse, Media and Translation |url=https://books.google.com/books?id=6BIaBwAAQBAJ&dq=centre-right+liberal+FT&pg=PA35 |quote=With regard to political affiliation ''The Daily Telegraph'' is a right-wing paper, ''The Times'' centre-right, the ''Financial Times'' centre-right and liberal, and ''The Guardian'' centre-left. |date=2009 |page=35 |publisher=[[Cambridge Scholars Publishing]] |isbn=978-1-4438-1793-6}}</ref><ref>{{cite book|editor=Essvale Corporation Limited |title=Business Knowledge for IT in Retail Banking: A Complete Handbook for IT Professionals |url=https://books.google.com/books?id=lkkGaIr3DQkC&dq=centre-right+liberal+FT&pg=PA46 |quote=The Financial Times is normally seen as centre-right/liberal, although to the left of its principal competitor, The Wall Street Journal. It advocates free markets and is generally in favour of globalisation. |date=2007 |page=46 |publisher=Essvale Corporation Limited |isbn=978-0-9554124-2-4}}</ref><ref>{{cite book |last1=Morgan |first1=Kevin |last2=Marsden |first2=Terry |last3=Murdoch |first3=Jonathan |title=Worlds of Food: Place, Power, and Provenance in the Food Chain |url=https://books.google.com/books?id=LeM9CyPsnvAC&dq=%22liberal+Financial+Times%22&pg=PA41 |quote=The neo-liberal Financial Times was outraged by the Farm Bill's 'grotesque farm subsidies' and it accused Washington of having 'surrendered to protectionism', while the heads of the WTO, World Bank, and the IMF penned a joint protest ... |publisher=Oxford University Press |date=2006 |page=41 |isbn=978-0-19-155662-3}}</ref><ref name="cons">{{cite book |editor-last=Kirchhelle |editor-first=Claas |title=Pyrrhic Progress: The History of Antibiotics in Anglo-American Food Production |url=https://books.google.com/books?id=jT6-DwAAQBAJ&dq=%22liberal+Financial+Times%22&pg=PA1927 |quote=Enthusiastic reports subsequently appeared in the left-leaning Observer and the conservative-liberal Financial Times. |date=2020 |page=1927 |publisher=[[Rutgers University Press]] |isbn=978-0-8135-9149-0}}</ref> == ইতিহাস == [[File:Financial Times 1888 front page.jpg|thumb|১৮৮৮ চনৰ ১৩ ফেব্ৰুৱাৰীত প্ৰকাশিত ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ প্ৰথম পৃষ্ঠা|247x247px]] ===উৎপত্তি=== ১৮৮৮ চনৰ ১০ জানুৱাৰীত 'লণ্ডন ফাইনেন্সিয়েল গাইড' নামেৰে 'এফটি' পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে প্ৰকাশ কৰা হৈছিল। একে বছৰৰে ১৩ ফেব্ৰুৱাৰীত ইয়াক 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ' নামেৰে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়। নিজকে "সৎ বিত্তীয় ব্যক্তি, প্ৰকৃত বিনিয়োগকাৰী, সন্মানীয় ব্ৰোকাৰ, প্ৰকৃত সঞ্চালক আৰু বৈধ ফটকাবাজ"ৰ বন্ধু বুলি বৰ্ণনা কৰা এই কাকতখন আছিল মাত্ৰ চাৰি পৃষ্ঠাৰ এখন সাময়িকী। ইয়াৰ পাঠক সমাজ আছিল লণ্ডন চহৰৰ বিত্তীয় সম্প্ৰদায় আৰু ইয়াৰ একমাত্ৰ প্ৰতিদ্বন্দী আছিল ইয়াতকৈ কিছু পুৰণি (১৮৮৪ চনত প্ৰতিষ্ঠিত) আৰু অধিক সাহসী 'ফাইনেন্সিয়েল নিউজ'।<ref> name=FTabout>{{cite web|website=Financial Times|title=About the newspaper|url=http://help.ft.com/newspaper-delivery/about-the-newspaper/|archive-url=https://web.archive.org/web/20120108062240/http://help.ft.com/newspaper-delivery/about-the-newspaper/#axzz3ZDPTGgyZ|archive-date=8 January 2012 |access-date=4 May 2015}}</ref> একেধৰণৰ নাম থকা ফাইনেন্সিয়েল নিউজৰ পৰা নিজকে পৃথককৈ চিনাক্ত কৰিবলৈ ১৮৯৩ চনৰ ২ জানুৱাৰীৰ পৰা ফাইনেন্সিয়েল টাইমছে পাতল গুলপীয়া ৰঙৰ কাগজত ছপা কাৰ্য আৰম্ভ কৰে। এই গুলপীয়া আভা আছিল কৰ্ণৱালৰ চেইণ্ট অষ্টেলৰ ওচৰৰ বডেলভা মাটিৰ খনিৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা চাইনা ক্লে’ বা বগা মাটিৰ ৰং।<ref> name="Becquart2020">{{cite news |last1=Becquart |first1=Charlotte |title=The Financial Times newspaper is pink because of Cornwall's China clay |url=https://www.cornwalllive.com/news/cornwall-news/financial-times-newspaper-pink-because-4394084 |access-date=27 May 2025 |work=[[Cornwall Live]] |publisher=[[InYourArea]] |date=8 August 2020}}</ref> সেই সময়ত কাগজখন ব্লিচ বা বগা নকৰাকৈ ব্যৱহাৰ কৰাটো অৰ্থনৈতিকভাৱে বহুখিনি সুলভ আছিল (আন কেইবাখনো সাধাৰণ কাকত, যেনে 'দ্য স্পৰ্টিং টাইমছ'ৰো একে নীতি আছিল); কিন্তু বৰ্তমান সময়ত এই কাগজ বিশেষভাৱে ৰং কৰিবলগীয়া হোৱা বাবে ই যথেষ্ট ব্যয়বহুল হৈ পৰিছে। ===বেৰী ভাতৃদ্বয়ৰ দ্বাৰা ক্ৰয়=== বেৰী ভাতৃদ্বয় অৰ্থাৎ লৰ্ড কেমৰ’জ আৰু গোমাৰ বেৰীয়ে (পিছলৈ লৰ্ড কেমছলী), ১৯১৯ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছ ক্ৰয় কৰে।<ref> name=Kynaston1988>{{cite book|author-link= David Kynaston|first=David|last=Kynaston|title=The Financial Times: A Centenary History|publisher= Viking |date=1988|pages=142–144}}</ref> ===ব্ৰেণ্ডন ব্ৰেকেনৰ দ্বাৰা ক্ৰয়; ফাইনেন্সিয়েল নিউজৰ সৈতে একত্ৰীকৰণ=== ১৯৪৫ চনত ব্ৰেণ্ডন ব্ৰেকেনে লৰ্ড কেমৰ’জৰ পৰা ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ ক্ৰয় কৰে<ref> name=Kynaston1988 </ref> আৰু সুদীৰ্ঘ ৫৭ বছৰীয়া প্ৰতিদ্বন্দিতাৰ অন্ত পেলাই ইয়াক ফাইনেন্সিয়েল নিউজৰ সৈতে একত্ৰিত কৰি এখন একক ৬ পৃষ্ঠাৰ বাতৰি কাকত গঠন কৰে। ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ প্ৰচাৰ সংখ্যা অধিক আছিল, আনহাতে ফাইনেন্সিয়েল নিউজে ইয়াৰ বেছিভাগ প্ৰতিভাশালী সম্পাদকীয় কৰ্মচাৰী যোগান ধৰিছিল। ইয়াৰ জনপ্ৰিয় "লেক্স" স্তম্ভটোও ফাইনেন্সিয়েল নিউজৰ পৰাই ইয়ালৈ স্থানান্তৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |url=http://gale.cengage.co.uk/images/FT%20Brief%20History%20by%20David%20Kynaston.pdf |title=A brief history of the FT by David Kynaston, author of ''The Financial Times: A Centenary History''. |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015044548/http://gale.cengage.co.uk/images/FT%20Brief%20History%20by%20David%20Kynaston.pdf |archive-date=15 October 2013 }}</ref> এই ক্ৰয় আৰু একত্ৰীকৰণৰ বাবেই ব্ৰেকেনক ব্ৰিটেইনৰ সৰ্বোচ্চ মানদণ্ডৰ দৈনিক বাতৰি কাকত, ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ "প্ৰকৃত প্ৰতিষ্ঠাপক পিতৃ" হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হয়।<ref>{{Cite web |last=Evilly |first=Barry Mac |date=28 September 2016 |title=Churchill & the Irishman |url=https://www.littlemuseum.ie/whats-on/churchill-the-irishman/ |access-date=11 October 2024 |website=Little Museum of Dublin |language=en-US}}</ref> ===পিয়েৰচনৰ দ্বাৰা ক্ৰয় আৰু গোলকীয় বাতৰি কাকত ৰূপে উত্থান=== ১৯৫৭ চনত পিয়েৰচন পিএলচি-য়ে এই বাতৰি কাকতখন ক্ৰয় কৰিছিল।<ref>{{cite web|title=History of Pearson plc |url=http://www.fundinguniverse.com/company-histories/pearson-plc-history/|access-date=2 March 2021|website=FundingUniverse |archive-date=4 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220504105629/http://www.fundinguniverse.com/company-histories/pearson-plc-history/|url-status=live}}</ref> বৰ্ষবোৰ বাগৰাৰ লগে লগে কাকতখৰ কলেবৰ, পাঠকৰ সংখ্যা আৰু বাতৰি পৰিৱেশনৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি পাবলৈ ধৰিলে। বিশ্ব অৰ্থনীতিত গা কৰি উঠা বিশ্বায়নৰ নতুন ঢৌৰ সৈতে সংগতি ৰাখি ই বিশ্বৰ বিভিন্ন চহৰত নিজা সংবাদদাতা নিযুক্তি কৰিলে। ১৯৭০-ৰ দশকত আন্তঃসীমান্ত বাণিজ্য আৰু মূলধনৰ প্ৰবাহ বৃদ্ধি পোৱাৰ লগে লগে, এফটিয়ে প্ৰযুক্তিৰ উন্নয়ন আৰু ব্যৱসায়ৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ভাষা হিচাপে ইংৰাজীৰ বৰ্ধিত গ্ৰহণযোগ্যতাৰ সহায়ত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্প্ৰসাৰণ আৰম্ভ কৰে। ১৯৭৯ চনৰ ১ জানুৱাৰীত ব্ৰিটেইনৰ বাহিৰত প্ৰথমবাৰৰ বাবে ফ্ৰেংকফৰ্টত এফটি (মহাদ্বীপীয় ইউৰোপ সংস্কৰণ) ছপা কৰা হয়; আনহাতে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত ইয়াৰ ছপা কাৰ্য ১৯৮৫ চনৰ জুলাই মাহৰ পৰা আৰম্ভ হয়।<ref> name=npius>{{cite news |url=https://news.google.com/newspapers?id=YO5VAAAAIBAJ&sjid=g-EDAAAAIBAJ&pg=6636%2C6548979 |work=Eugene Register-Guard |location=Oregon |agency=Associated Press |title=Financial Times of London now printed in U.S. |date=28 July 1985 |page=3F |access-date=22 April 2021 |archive-date=22 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210422202132/https://news.google.com/newspapers?id=YO5VAAAAIBAJ&sjid=g-EDAAAAIBAJ&pg=6636,6548979 |url-status=live }}</ref> তেতিয়াৰ পৰাই বৰ্ধিত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংবাদ পৰিৱেশনৰ জৰিয়তে এফটি এখন গোলকীয় বাতৰি কাকতত পৰিণত হৈছে, যি বৰ্তমান ২২ টা স্থানত ছপা হয় আৰু ব্ৰিটেইন, মহাদেশীয় ইউৰোপ, আমেৰিকা, এছিয়া আৰু মধ্য প্ৰাচ্যৰ সেৱাৰ বাবে ইয়াৰ পাঁচটা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্কৰণ আছে।<ref>{{cite web |url=http://www.fttoolkit.co.uk/2011mediakit/history_video.html |title=FT's Media Kit: FT Heritage and Innovation |publisher=Fttoolkit.co.uk |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130215215337/http://www.fttoolkit.co.uk/2011mediakit/history_video.html |archive-date=15 February 2013 }}</ref> ইউৰোপীয় সংস্কৰণটো সমগ্ৰ ইউৰোপ মহাদেশ আৰু আফ্ৰিকাত বিতৰণ কৰা হয়। ইউৰোপীয় ইউনিয়ন, ইউৰো আৰু ইউৰোপীয় কৰ্পোৰেট পৰিক্ৰমা সম্পৰ্কীয় বিষয়সমূহৰ প্ৰতিবেদন তৈয়াৰ কৰিবলৈ ইউৰোপৰ পাঁচটা গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰত সোমবাৰৰ পৰা শনিবাৰলৈকে এই সংস্কৰণটো ছপা কৰা হয়।<ref>{{cite web |url=https://www.financialtimes.net/about_fttour.html |title=FT tour |website=Financial Times|publisher=Financialtimes.net |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130513183713/https://www.financialtimes.net/about_fttour.html |archive-date=13 May 2013 }}</ref> ১৯৯৪ চনত এফটিয়ে 'হাউ টু স্পেণ্ড ইট' নামৰ এখন বিলাসী লাইফষ্টাইল মেগাজিন আৰম্ভ কৰে। ২০০৯ চনত এই আলোচনীখনৰ বাবে এটা সুকীয়া ৱেবছাইট মুকলি কৰা হয়।<ref>{{cite web |url=http://www.pearson.com/news/2009/october/financial-times-launches-how-to-spend-it-online.html?article=true |title=Financial Times launches How To Spend It online |publisher=Pearson |date=1 October 2009 |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015160117/http://www.pearson.com/news/2009/october/financial-times-launches-how-to-spend-it-online.html?article=true |archive-date=15 October 2013 }}</ref> ১৯৯৭ চনত 'এফটি'য়ে নিউয়ৰ্ক, চিকাগো, লছ এঞ্জেলছ, ছান ফ্ৰান্সিস্কো, ডালাছ, আটলাণ্টা, অৰলেণ্ডো আৰু ৱাশ্বিংটন ডি.চি.ত ছপা হোৱা এক আমেৰিকা সংস্কৰণ মুকলি কৰে, যদিও নিউয়ৰ্ক চহৰৰ বাহিৰত এই বাতৰি কাকত পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৮৫ চনতহে ছপা হৈছিল। ১৯৯৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ব্ৰিটেইনৰ ভিতৰত হোৱা বিক্ৰীতকৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত অধিক কপি বিক্ৰী হোৱা ব্ৰিটেইন-ভিত্তিক প্ৰথমখন বাতৰি কাকত হিচাপে পৰিগণিত হয় এফটি। ২০০০ চনত ফাইনেন্সিয়েল টাইমছে হামবুৰ্গত অৱস্থিত এক সংবাদ আৰু সম্পাদকীয় দলৰ সৈতে জাৰ্মান ভাষাৰ সংস্কৰণ 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ ডয়চলবণ্ড' প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ২০০৩ চনত ইয়াৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰচাৰ সংখ্যা আছিল ৯০,০০০ কপি। ই আছিল মূলত জাৰ্মান প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠান 'গ্ৰুনাৰ + যাৰ'-ৰ সৈতে এক যুটীয়া উদ্যোগ। ২০০৮ চনৰ জানুৱাৰী মাহত এফটিয়ে ইয়াৰ ৫০% অংশীদাৰিত্ব জাৰ্মান অংশীদাৰ কোম্পানীটোক বিক্ৰী কৰি দিয়ে। অৱশ্যে 'এফটি ডয়চলবণ্ড'-এ কেতিয়াও লাভ অৰ্জন কৰিব নোৱাৰিলে আৰু ই ১২ বছৰত প্ৰায় ২৫০ নিযুত ইউৰো লোকচানৰ সন্মুখীন হোৱা বুলি কোৱা হয়। পৰিণতস্বৰূপে ২০১২ চনৰ ৭ ডিচেম্বৰত ই সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ হৈ যায়। ফাইনেন্সিয়েল টাইমছে ২০০২ চনৰ ৪ ফেব্ৰুৱাৰীত ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট উদ্যোগৰ বাবে এখন নতুন সাপ্তাহিক ক্ৰোড়পত্ৰ আৰম্ভ কৰে। 'এফটি ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট' নামৰ এই টেবুলইড ক্ৰোড়পত্ৰখন তেতিয়াৰ পৰা বৰ্তমানলৈকে প্ৰতি সোমবাৰে কাকতৰ সৈতে বিতৰণ কৰা হয়। 'এফটি ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট' হ’ল সমগ্ৰ বিশ্বৰ ভিতৰতে সৰ্বাধিক প্ৰচাৰিত ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট সংবাদ পত্ৰিকা। ইয়াৰ উপৰি, ২০০৫ চনৰ পৰা এফটিয়ে বাৰ্ষিক 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ বিজনেছ বুক অৱ দ্য ইয়েৰ এৱাৰ্ড' স্পনছৰ কৰি আহিছে। ===এফ টি ডট কম=== [[File:Financial Times building One Southwark Bridge.jpg|thumb|চাউথৱাৰ্ক ব্ৰিজ ৰোডৰ ৱান চাউথৱাৰ্ক ব্ৰিজত অৱস্থিত ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ পূৰ্বৰ লণ্ডন কাৰ্যালয়]]|alt=]] ১৯৯৫ চনৰ ১৩ মে’ত ‘ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ’ গ্ৰুপে এফ টি ডট কম মুকলি কৰি অনলাইন জগতত প্ৰথম খোজ পেলাইছিল। ইয়াত বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ বাতৰিৰ এটা সাৰাংশ প্ৰদান কৰা হৈছিল, যাৰ সৈতে ১৯৯৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত শ্বেয়াৰ বজাৰৰ মূল্যৰ বিৱৰণো যোগ কৰা হৈছিল। ১৯৯৬ চনৰ বসন্তকালত ইয়াৰ দ্বিতীয় প্ৰজন্মৰ ৱেবছাইটটো মুকলি কৰা হয়। এই ছাইটটো বিজ্ঞাপনৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হৈছিল আৰু ১৯৯০ চনৰ শেষৰ ফালে যুক্তৰাজ্যৰ অনলাইন বিজ্ঞাপন বজাৰত ই অৰিহণা যোগাইছিল। ১৯৯৭ চনৰ পৰা ২০০০ চনৰ ভিতৰত, এফটি গ্ৰুপ আৰু পিয়েৰছনে অনলাইন জগতৰ পৰিৱৰ্তনৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই ছাইটটোৰ কেইবাবাৰো সংস্কাৰ আৰু কৌশলৰ সলনি কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.pearson.com/news/2002/april/ftcom-to-launch-improved-website-with-new-content-and-services.html?article=true |title=FT.com to launch improved website with new content and services for users, subscribers and advertisers |publisher=Pearson |date=30 April 2002 |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015160115/http://www.pearson.com/news/2002/april/ftcom-to-launch-improved-website-with-new-content-and-services.html?article=true |archive-date=15 October 2013 }}</ref> ‘এফটি’য়ে ২০০২ চনত গ্ৰাহকভুক্তি সেৱা আৰম্ভ কৰে। ব্যক্তিগত গ্ৰাহকভুক্তিৰ জৰিয়তে সফলতাৰে পুঁজি সংগ্ৰহ কৰা যুক্তৰাজ্যৰ কমসংখ্যক বাতৰি ছাইটৰ ভিতৰত এফ টি ডট কম অন্যতম। ১৯৯৭ চনত ‘এফটি’য়ে এটা আমেৰিকান সংস্কৰণ মুকলি কৰে, যিটো নিউয়ৰ্ক, চিকাগো, লছ এঞ্জেলছ, ছান ফ্ৰান্সিস্কো, ডালাছ, আটলান্টা, অৰলেণ্ডো আৰু ৱাশ্বিংটন ডি.চি.ত ছপা হৈছিল; যদিও বাতৰিকাকতখনে প্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৯৮ চনত নিউয়ৰ্ক চহৰৰ বাহিৰত ছপা কাম আৰম্ভ কৰিছিল। ১৯৯৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ‘এফটি’ যুক্তৰাজ্যৰ ভিতৰতকৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত অধিক কপি বিক্ৰী হোৱা যুক্তৰাজ্যভিত্তিক প্ৰথমখন বাতৰিকাকত হিচাপে পৰিগণিত হয়। ২০০০ চনত ‘ফাইনেন্সিয়েল টাইমছে’ হামবুৰ্গভিত্তিক এটা বাতৰি আৰু সম্পাদকীয় দলৰ সৈতে ‘ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ ডয়চলান্দ’ নামৰ জাৰ্মান ভাষাৰ এটা সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ২০০৩ চনত ইয়াৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰচলন আছিল ৯০,০০০ কপি। এইটো প্ৰথমাৱস্থাত গ্ৰুনাৰ + জাহ্ৰ নামৰ এটা জাৰ্মান প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠানৰ সৈতে এক যৌথ উদ্যোগ আছিল। ২০০৮ চনৰ জানুৱাৰী মাহত ‘এফটি’য়ে ইয়াৰ ৫০% অংশীদাৰিত্ব জাৰ্মান অংশীদাৰজনক বিক্ৰী কৰি দিয়ে।<ref>{{cite web |url=http://www.pearson.com/news/2008/january/pearson-to-sell-its-ft-deutschland-stake-to-gruner-%2B-jahr.html?article=true |title=Pearson to sell its FT Deutschland stake to Gruner + Jahr |publisher=Pearson |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015160113/http://www.pearson.com/news/2008/january/pearson-to-sell-its-ft-deutschland-stake-to-gruner-%2B-jahr.html?article=true |archive-date=15 October 2013 }}</ref> ‘এফটি ডয়চলান্দে’ কেতিয়াও লাভ কৰিব নোৱাৰিলে আৰু ই ১২ বছৰত ২৫০ নিযুত ইউৰো লোকচানৰ সন্মুখীন হোৱা বুলি কোৱা হয়। ২০১২ চনৰ ৭ ডিচেম্বৰত ই বন্ধ হৈ পৰে।<ref>{{cite web|last=Wiesmann |first=Gerrit |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/0/0c8df1ae-356b-11e2-bd77-00144feabdc0.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/http://www.ft.com/intl/cms/s/0/0c8df1ae-356b-11e2-bd77-00144feabdc0.html |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |title=FT Deutschland closure date confirmed |work=Financial Times |date=23 November 2012 |access-date=15 October 2013}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.economist.com/news/business/21567952-curtains-or-see-you-world-wide-web-so-farewell-then-ftd |title=So farewell then, FTD |newspaper=The Economist |date=8 December 2012 |access-date=15 October 2013 |archive-date=20 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131020131605/http://www.economist.com/news/business/21567952-curtains-or-see-you-world-wide-web-so-farewell-then-ftd |url-status=live }}</ref> ‘ফাইনেন্সিয়েল টাইমছে’ ২০০২ চনৰ ৪ ফেব্ৰুৱাৰীত পুঁজি ব্যৱস্থাপনা উদ্যোগৰ বাবে এটা নতুন সাপ্তাহিক পৰিপূৰিকা মুকলি কৰে। ‘এফটি ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট’ নামৰ এই পৰিপূৰিকাখন প্ৰতি সোমবাৰে কাকতৰ সৈতে বিতৰণ কৰা হৈছিল আৰু এতিয়াও কৰা হয়। এফটি ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট হৈছে বিশ্বৰ আটাইতকৈ বেছি প্ৰচলন থকা পুঁজি ব্যৱস্থাপনা সম্পৰ্কীয় প্ৰকাশন।<ref>{{cite web |url=http://www.pearson.com/news/2002/january/financial-times-to-expand-fund-management-coverage.html?article=true |title=Financial Times to expand fund management coverage with new weekly supplement |publisher=Pearson |date=28 January 2002 |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015160028/http://www.pearson.com/news/2002/january/financial-times-to-expand-fund-management-coverage.html?article=true |archive-date=15 October 2013 }}</ref> ২০০৫ চনৰ পৰা ‘এফটি’য়ে বছৰেকীয়া ‘ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ বিজনেছ বুক অব্ দ্য ইয়েৰ এৱাৰ্ড’ পৃষ্ঠপোষক কৰি আহিছে।<ref>{{cite web |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/2/d61420c0-a83d-11d9-87a9-00000e2511c8.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/http://www.ft.com/intl/cms/s/2/d61420c0-a83d-11d9-87a9-00000e2511c8.html |archive-date=10 December 2022 |url-status=live |title=Why there is a need for this award |first= Andrew |last=Gowers|author-link= Andrew Gowers |website=Financial Times |date=10 April 2005 |access-date=30 May 2012}}</ref> === "নতুন ৰূপত" এফটি === ২০০৭ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত, এফটিয়ে বাতৰি কাকতখনৰ এক নতুন তথা পৰিষ্কাৰ সংস্কৰণ উন্মোচন কৰে আৰু এটা নতুন স্লোগান বা নীতিবাক্য প্ৰৱৰ্তন কৰে— "উই লাইভ ইন ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ"।<ref>{{cite web |url=http://www.pearson.com/news/2007/april/financial-times-unveils-global-refresh.html?article=true |title=Financial Times unveils global refresh |publisher=Pearson |date=23 April 2007 |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015160110/http://www.pearson.com/news/2007/april/financial-times-unveils-global-refresh.html?article=true |archive-date=15 October 2013 }}</ref> ২০০৭ চনত এফটিয়ে সৰ্বপ্ৰথম এক মিটাৰ্ড পেৱাল (সীমিত প্ৰৱেশাধিকাৰযুক্ত পেৱাল) ব্যৱস্থাৰ আৰম্ভণি কৰে, যাৰ জৰিয়তে ইয়াৰ ৱেবছাইটৰ দৰ্শকে ধন পৰিশোধ কৰাৰ পূৰ্বে যিকোনো এটা মাহত এক সীমিত সংখ্যক প্ৰবন্ধ বিনামূলীয়াকৈ পঢ়িব পাৰিছিল।<ref>{{cite news |url=https://www.economist.com/special-report/2011/07/09/reinventing-the-newspaper |title=Special report: The news industry |newspaper=The Economist |date=7 July 2011 |access-date=15 October 2013 |archive-date=12 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612170302/https://www.economist.com/node/18904178 |url-status=live }}</ref> ইয়াৰ চাৰি বছৰ পিছত এফটিয়ে ইয়াৰ 'HTML5' ম’বাইল ইণ্টাৰনেট এপ্‌ মুকলি কৰে। বৰ্তমান স্মাৰ্টফোন আৰু টেবলেটে 'এফ টি ডট কম'-লৈ ১৯% ট্ৰেফিক আৰু ১২% চাপ্সক্ৰিপচন কঢ়িয়াই আনে।<ref>{{cite web |url=http://aboutus.ft.com/2012/04/12/ft-web-app-hits-two-million-users/ |title=FT Web App hits two million users |work=Financial Times |date=12 April 2012 |access-date=15 October 2013 |archive-date=13 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170313053459/http://aboutus.ft.com/2012/04/12/ft-web-app-hits-two-million-users/ }}</ref> ২০১২ চনত, ডিজিটেল গ্ৰাহকৰ সংখ্যাই প্ৰথমবাৰৰ বাবে ছপা বাতৰি কাকতৰ প্ৰচাৰ সংখ্যাক অতিক্ৰম কৰে আৰু এফটিয়ে বিজ্ঞাপনতকৈ চাপ্সক্ৰিপচন বা গ্ৰাহক মাচুলৰ পৰাই নিজৰ প্ৰায় আধা উপাৰ্জন লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref>{{cite web |last=Barber |first=Lionel |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/2/6fce6e6e-711c-11e2-9d5c-00144feab49a.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/http://www.ft.com/intl/cms/s/2/6fce6e6e-711c-11e2-9d5c-00144feab49a.html |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |url-status=live |title= FT at 125: The world in focus |work=Financial Times |date=12 February 2013 |access-date=15 October 2013}}</ref><ref>{{cite web |url=http://aboutus.ft.com/2013/01/03/gillian-tett-keynote-remarks-at-the-knight-bagehot-37th-anniversary-gala/ |title=Gillian Tett keynote remarks at the Knight-Bagehot 37th Anniversary Gala |work=Financial Times |date=3 January 2013 |access-date=15 October 2013 |archive-date=7 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160307121537/http://aboutus.ft.com/2013/01/03/gillian-tett-keynote-remarks-at-the-knight-bagehot-37th-anniversary-gala/ }}</ref><ref>{{cite web |url=https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/financial-times-launches-on-wisers-services/ |title=Financial Times launches on Wisers services |website=Financial Times |date=6 May 2013 |access-date=19 July 2017 |archive-date=18 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171018082357/https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/financial-times-launches-on-wisers-services/ |url-status=live }}</ref> ২০১০ চনৰ পৰা এফটি 'ব্লুমবাৰ্গ টাৰ্মিনেল' আৰু ২০১৩ চনৰ পৰা 'ৱাইজাৰ্ছ' প্লেটফৰ্মত উপলব্ধ হৈ আহিছে। ২০১৫ চনৰ পৰা, ৱেবছাইটত মিটাৰ্ড পেৱালৰ পৰিৱৰ্তে দৰ্শকে এমাহৰ বাবে সীমিত বিনামূলীয়াকৈ আনলিমিটেড প্ৰৱেশৰ সুযোগ লাভ কৰিছিল, যাৰ পিছত তেওঁলোকে চাপ্সক্ৰিপচন লোৱাটো প্ৰয়োজনীয় আছিল।<ref>{{cite news |title=Financial Times CEO John Ridding explains how to make people pay for media |first=Eric |last=Johnson |url=https://www.vox.com/2018/4/5/17200016/john-ridding-financial-times-ft-online-subscriptions-paywall-nikkei-peter-kafka-recode-media-podcast |newspaper=Recode.net |via=Vox |date=5 April 2018 |access-date=19 April 2020 |archive-date=1 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200801043704/https://www.vox.com/2018/4/5/17200016/john-ridding-financial-times-ft-online-subscriptions-paywall-nikkei-peter-kafka-recode-media-podcast |url-status=live }}</ref> ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত পিয়েৰচনে ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ গ্ৰুপক ৮৪৪ নিযুত পাউণ্ড (১.৩২ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ) বিনিময়ত জাপানী মিডিয়া গোট 'নিক্কি ইনক'-ৰ ওচৰত বিক্ৰী কৰে।<ref>{{cite web |url=http://www.pearson.com/news/2010/december/financial-times-now-available-on-bloomberg-professional.html?article=true |title=Financial Times now available on Bloomberg Professional |publisher=Pearson.com |date=6 December 2010 |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015160108/http://www.pearson.com/news/2010/december/financial-times-now-available-on-bloomberg-professional.html?article=true |archive-date=15 October 2013 }}</ref><ref name="BBC20150723"/><ref name="Guardian20150724"/><ref name="Nikkei20151130"/> ২০১৬ চনত ফাইনেন্সিয়েল টাইমছে ব্ৰডকাষ্ট, ভিডিঅ’, ডিজিটেল, চচিয়েল মিডিয়া আৰু ইভেণ্টকে ধৰি বিভিন্ন মাধ্যমত উন্নত মানদণ্ডৰ ব্ৰেণ্ডেড সমল প্ৰস্তুত কৰা লণ্ডনৰ এক সংবাদ মাধ্যম প্ৰতিষ্ঠান 'আলফা গ্ৰীড'-ৰ সৰ্বাধিক অংশীদাৰিত্ব ক্ৰয় কৰে। <ref>{{cite news|url=https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/ft-expands-content-marketing-studio-with-majority-stake-in-alpha-grid/|title=FT expands content marketing studio with majority stake in Alpha Grid|access-date=2 March 2018|archive-date=3 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180303105637/https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/ft-expands-content-marketing-studio-with-majority-stake-in-alpha-grid/|url-status=live}}</ref>২০১৮ চনত এফটিয়ে বহুজাতিক কৰ্পোৰেট আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক গ্ৰাহকসকলক ৰিচাৰ্চ সেৱা আগবঢ়োৱা 'লংগিটিউড' নামৰ প্ৰতিষ্ঠানটোৰ সৰ্বাধিক অংশীদাৰিত্ব অধিগ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite news|url=https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/financial-times-acquires-majority-stake-in-research-and-content-specialists-longitude/|title=Financial Times acquires majority stake in research and content specialists Longitude|access-date=2 March 2018|archive-date=2 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180302225357/https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/financial-times-acquires-majority-stake-in-research-and-content-specialists-longitude/|url-status=live}}</ref> ২০২২ চনৰ জানুৱাৰী মাহত এফটিয়ে লংগিটিউডৰ সহ-প্ৰতিষ্ঠাপকসকলৰ পৰা অৱশিষ্ট অংশখিনিও ক্ৰয় কৰি ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ অধিগ্ৰহণ প্ৰক্ৰিয়া সম্পূৰ্ণ কৰে। এই বিনিয়োগে 'এফটি লাইভ'-ৰ জৰিয়তে সন্মিলন আৰু ইভেণ্ট পৰিচালনাসহ ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ কেইবাটাও ব্যৱসায়িক ক্ষেত্ৰৰ সাম্প্ৰতিক বিকাশ তথা বাণিজ্যিক সেৱাসমূহক অধিক সলক আৰু সক্ৰিয় কৰি তুলিছে।<ref>{{Cite web|title=Ft Reporter Resigns After Eavesdropping on Zoom Conference Calls at Independent and Standard|url=https://pressgazette.co.uk/news/ft-reporter-eavesdropped-on-independent-zoom-call-informing-staff-of-cutbacks/|website=[[Press Gazette]]|date=30 September 2022|access-date=30 January 2026|first=Dominic|last=Ponsford|orig-date=1 May 2020|archive-date=6 October 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241006203548/https://pressgazette.co.uk/news/ft-reporter-eavesdropped-on-independent-zoom-call-informing-staff-of-cutbacks/|url-status=live}}</ref> ২০২০ চনত, 'দ্য ইণ্ডিপেণ্ডেন্ট' আৰু 'ইভনিং ষ্টেণ্ডাৰ্ড'-কে ধৰি অন্যান্য সংবাদ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ জুম কল হেক কৰি চোৰাংকৈ শুনাৰ বাবে ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ প্ৰতিবেদক মাৰ্ক ডি ষ্টিফানোৱে পদত্যাগ কৰে। <ref>{{Cite web|title=Ft Reporter Resigns After Eavesdropping on Zoom Conference Calls at Independent and Standard|url=https://pressgazette.co.uk/news/ft-reporter-eavesdropped-on-independent-zoom-call-informing-staff-of-cutbacks/|website=[[Press Gazette]]|date=30 September 2022|access-date=30 January 2026|first=Dominic|last=Ponsford|orig-date=1 May 2020|archive-date=6 October 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241006203548/https://pressgazette.co.uk/news/ft-reporter-eavesdropped-on-independent-zoom-call-informing-staff-of-cutbacks/|url-status=live}}</ref>একেটা বৰ্ষতে, ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ এজন প্ৰতিবেদকৰ এটা মতামত স্তম্ভ প্ৰত্যাহাৰ কৰাক লৈ এক বিতৰ্কৰ সৃষ্টি হয়, যিয়ে বাহ্যিক ৰাজনৈতিক চাপৰ পৰা কাকতখৰ সম্পাদকীয় স্বতন্ত্ৰতাৰ ওপৰত প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰিছিল। ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ ব্ৰাছেলছৰ সংবাদদাতা মেহৰীন খানে ফ্ৰান্সৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ইমানুৱেল মেক্ৰনৰ ফ্ৰান্সত থকা মুছলিম সংখ্যালঘুসকলৰ প্ৰতি থকা নীতিৰ সমালোচনা কৰি লিখা এটা মতামত স্তম্ভ বাতৰি কাকতৰ সম্পাদকে প্ৰত্যাহাৰ কৰাৰ পিছতেই এই বিতৰ্কৰ সূত্ৰপাত হৈছিল। প্ৰবন্ধটো প্ৰকাশ পোৱাৰ দিনাই ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ ৱেবছাইটৰ পৰা আঁতৰাই দিয়া হৈছিল<ref>{{cite news |last=Oborne |first=Peter |date=10 November 2020 |title=Freedom of speech in France extends to Macron's critics as well |url=https://www.middleeasteye.net/opinion/freedom-speech-france-extends-macron-critics |work=Middle East Eye |access-date=4 July 2021 |archive-date=9 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210709184315/https://www.middleeasteye.net/opinion/freedom-speech-france-extends-macron-critics |url-status=live }}</ref>। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাষ্ট্ৰপতি মেক্ৰনে ফিনান্সিয়েল টাইমছত এখন চিঠি প্ৰকাশ কৰি মূল মতামত স্তম্ভটোৰ যুক্তিৰ প্ৰত্যুত্তৰ দিছিল, যদিও সেই সময়ত মূল প্ৰবন্ধটো ৱেবছাইটত উপলব্ধ নাছিল।<ref>{{cite news |last=O'Leary |first=Naomi |date=11 November 2020 |title=Europe Letter: EU happy to celebrate or stigmatise Muslim immigrants when it suits agenda |url=https://www.irishtimes.com/news/world/europe/macron-helps-propel-far-right-ideas-to-heart-of-europe-1.4406805 |newspaper=The Irish Times |access-date=4 July 2021 |archive-date=9 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210409201309/https://www.irishtimes.com/news/world/europe/macron-helps-propel-far-right-ideas-to-heart-of-europe-1.4406805 |url-status=live }}</ref> ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ সম্পাদিকা ৰৌলা খালাফে, যিয়ে প্ৰবন্ধটো আঁতৰাই দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল, স্বীকাৰ কৰে যে প্ৰবন্ধটো সন্দৰ্ভত 'এলিচি পেলেচ' (ফ্ৰান্সৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ কাৰ্যালয়)-এ তেওঁৰ সৈতে যোগাযোগ কৰিছিল। অৱশ্যে তেওঁ নিজৰ সিদ্ধান্তক সমৰ্থন কৰি কয় যে মেহৰীন খানৰ মূল প্ৰবন্ধটোত কেইবাটাও তথ্যগত ভুল থকাৰ বাবেই ইয়াক আঁতৰোৱা হৈছিল।<ref>{{cite AV media |people= Roula Khalaf and Amol Rajan |date= 21 April 2021 |title= Roula Khalaf, editor of The Financial Times |medium= audio |url= https://www.bbc.co.uk/sounds/play/m000v8ww |access-date= 4 July 2021 |time= 14:20 minutes in |work= BBC Sounds |archive-date= 28 June 2021 |archive-url= https://web.archive.org/web/20210628205044/https://www.bbc.co.uk/sounds/play/m000v8ww |url-status= live }}</ref> === ৱায়াৰকাৰ্ড কেলেংকাৰীৰ তথ্য ফাদিল === ২০১৯ চনৰ জানুৱাৰী মাহত, ফাইনেন্সিয়েল টাইমছে জাৰ্মান পেমেণ্ট গ্ৰুপ 'ৱায়াৰকাৰ্ড'-ৰ জালিয়াতিৰ সন্দেহৰ বিতং বিৱৰণ দি ধাৰাবাহিকভাৱে কেইবাটাও অনুসন্ধানমূলক প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। যেতিয়া ৱায়াৰকাৰ্ডৰ শ্বেয়াৰৰ মূল্য হ্ৰাস পালে, জাৰ্মান সংবাদ মাধ্যমে সন্দেহ প্ৰকাশ কৰিলে যে এক জাৰ্মান কৰ্পোৰেটৰ ওপৰত হোৱা এই আক্ৰমণৰ আঁৰত বজাৰৰ হেতালি জড়িত আছিল। তেওঁলোকে ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ এই ধাৰাবাহিকখনৰ প্ৰধান লেখক ডেন মেক্ৰামৰ ওপৰত বিশেষভাৱে গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত মিউনিখৰ চৰকাৰী অধিবক্তাৰ কাৰ্যালয়ে এক তদন্ত আৰম্ভ কৰে।<ref>{{cite news |url=https://www.faz.net/aktuell/finanzen/wirecard-ermittlungen-gegen-financial-times-journalisten-16047237.html |title=Staatsanwaltschaft ermittelt gegen einen Financial-Times-Journalisten |work=Frankfurter Allgemeine Zeitung |date=18 February 2019 |access-date=21 July 2019 |archive-date=26 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190226152550/https://www.faz.net/aktuell/finanzen/wirecard-ermittlungen-gegen-financial-times-journalisten-16047237.html |url-status=live }}</ref> এজন বিনিয়োগকাৰীৰ আনুষ্ঠানিক অভিযোগৰ পিছত, ৱায়াৰকাৰ্ড আৰু জাৰ্মান বিত্তীয় নিয়ন্ত্ৰক প্ৰাধিকৰণ 'বাফিন'-ৰ অনুৰোধত দায়িত্বপ্ৰাপ্ত ৰাজ্যিক অধিবক্তাই ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ কেইবাজনো সাংবাদিকৰ বিৰুদ্ধে তদন্ত ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news |url=https://www.handelsblatt.com/finanzen/banken-versicherungen/zahlungsdienstleister-wirecard-erhebt-schwere-anschuldigungen-gegen-die-financial-times/24681644.html |title=Wirecard erhebt schwere Anschuldigungen gegen die 'Financial Times' |work=Handelsblatt |date=21 July 2019 |access-date=21 July 2019 |archive-date=22 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190722155343/https://www.handelsblatt.com/finanzen/banken-versicherungen/zahlungsdienstleister-wirecard-erhebt-schwere-anschuldigungen-gegen-die-financial-times/24681644.html |url-status=live }}</ref> ১৮ মাহৰ তদন্ত আৰু এক বাহ্যিক অডিটৰ পিছত, ২০২০ চনৰ ২২ জুনত ৱায়াৰকাৰ্ডে ঘোষণা কৰে যে ইয়াৰ একাউণ্টত থকা ১.৯ বিলিয়ন ইউৰো মূল্যৰ নগদ ধনৰ হয়তো "কোনো অস্তিত্বই নাই"। ইয়াৰ পিছতেই কোম্পানীটোৱে দেউলীয়া হোৱাৰ আবেদন কৰে।<ref>{{cite news |title=Wirecard investors set for legal battle as accounting questions mount |url=https://www.spglobal.com/marketintelligence/en/news-insights/latest-news-headlines/wirecard-investors-set-for-legal-battle-as-accounting-questions-mount-59114712 |access-date=26 June 2020 |work=S&P Global |date=26 June 2020 |language=en-US |archive-date=29 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200629120404/https://www.spglobal.com/marketintelligence/en/news-insights/latest-news-headlines/wirecard-investors-set-for-legal-battle-as-accounting-questions-mount-59114712 |url-status=live }}</ref> এই কেলেংকাৰীৰ প্ৰতি দেখুওৱা সঁহাৰিৰ বাবে বাফিন নিজেই 'ইউৰোপীয় চিকিউৰিটিজ এণ্ড মাৰ্কেটছ অথৰিটি'-ৰ তদন্তৰ আওতালৈ আহে।<ref>{{cite news |last=Davies |first=Pascale |title=EU to investigate German financial watchdog over Wirecard scandal |url=https://www.euronews.com/2020/06/25/wirecard-goes-bust-amid-german-accounting-scandal |access-date=27 June 2020 |publisher=Euronews |date=25 June 2020 |archive-date=27 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200627061543/https://www.euronews.com/2020/06/25/wirecard-goes-bust-amid-german-accounting-scandal |url-status=live }}</ref> === জীৱাশ্ম ইন্ধনৰ বিজ্ঞাপন === 'দ্য ইণ্টাৰচেপ্ট' (The Intercept), 'দ্য নেচন' (The Nation) আৰু 'ডীচমগ' (DeSmog)-ৰ এক যুটীয়া তদন্তত পোৱা গৈছে যে ফিনান্সিয়েল টাইমছ হ’ল জীৱাশ্ম ইন্ধন (fossil fuel) উদ্যোগৰ বিজ্ঞাপন প্ৰকাশ কৰা অন্যতম শীৰ্ষ সংবাদ মাধ্যম। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ যিসকল সাংবাদিকে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ (climate change) বিষয়ে বাতৰি পৰিৱেশন কৰে, তেওঁলোকে উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰিছে যে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ সৃষ্টি কৰা আৰু ইয়াৰ বিৰুদ্ধে লোৱা পদক্ষেপত বাধা প্ৰদান কৰা কোম্পানী তথা উদ্যোগসমূহৰ সৈতে থকা এই স্বাৰ্থৰ সংঘাতৰ (conflicts of interest) বাবে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ ওপৰত তেওঁলোকৰ প্ৰতিবেদনৰ বিশ্বাসযোগ্যতা হ্ৰাস পাব পাৰে আৰু পাঠকে জলবায়ু সংকটক গুৰুত্বহীন বুলি গণ্য কৰিব পাৰে। ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ ফাইনান্সিয়েল পাব্লিচিং ডিভিজন (পূৰ্বৰ এফটি বিজনেছ)-এ খুচুৰা, ব্যক্তিগত আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক বিত্তীয় দৰ্শকসকলৰ বাবে ছপা আৰু অনলাইন সমল যোগান ধৰে। ইয়াৰ প্ৰকাশন আৰু সেৱাসমূহৰ উদাহৰণসমূহ হ’ল: 'ইনভেষ্টৰ্ছ ক্ৰনিকল', এখন ব্যক্তিগত বিত্তীয় আলোচনী আৰু ৱেবছাইট; "এফটি মানি", এখন "এফটি উইকেণ্ড"-ৰ এটা সাপ্তাহিক ব্যক্তিগত বিত্তীয় ক্ৰোড়পত্ৰ; 'এফটি ৱেল্থ', যিখন বিশ্বৰ উচ্চ-নিট-মূল্যসম্পন্ন সম্প্ৰদায়ৰ বাবে এখন আলোচনী আৰু 'এফটিএফএম', এখন গোলকীয় ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট উদ্যোগৰ এটা সাপ্তাহিক পৰ্যালোচনা, 'মানি মেনেজমেণ্ট' আৰু 'এফটি এডভাইজাৰ'। ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠানিক অংশৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত আছে: 'দ্য বেংকাৰ' (The Banker), 'দিছ ইজ আফ্ৰিকা' (This Is Africa), 'এফডিআই মেগাজিন' (FDi magazine) তথা 'এফডিআই ইণ্টেলিজেন্স' (fDi Intelligence) আৰু 'প্ৰফেচনেল ৱেল্থ মেনেজমেণ্ট' (PWM)। বিত্তীয় প্ৰকাশনৰ এটা সুকীয়া শাখা 'মানি-মিডিয়া' (Money-Media)-ই বিশ্বজুৰি ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট পেচাদাৰীসকলৰ জন্য ডিজিটেল তথ্য সেৱা প্ৰদান কৰে, যাৰ ভিতৰত আছে: Ignites, Ignites Europe, Ignites Asia, FundFire আৰু BoardIQ। ফিনান্সিয়েল পাব্লিচিঙৰ ভিতৰত ইউৰোপীয় পেঞ্চন উদ্যোগৰ বাবে প্ৰকাশন ('পেনচন এক্সপাৰ্ট' আৰু 'ডয়চ পেনচন এণ্ড ইনভেষ্টমেণ্টনাচৰিচটেন') আৰু ইভেণ্ট ('ইনভেষ্টমেণ্ট এক্সপাৰ্ট') অন্তৰ্ভুক্ত আছে। এই গোটটোৱে 'মেণ্ডেটৱায়াৰ' (MandateWire) নামৰ এখন বিত্তীয় তথ্য পত্ৰিকাও প্ৰকাশ কৰে, যি উত্তৰ আমেৰিকা, ইউৰোপ আৰু এছিয়াৰ বিনিয়োগ পেচাদাৰীসকলক বিক্ৰী আৰু বজাৰ সম্পৰ্কীয় তথ্য যোগান ধৰে। এফটি নলেজ' (FT Knowledge) এখন সহযোগী প্ৰতিষ্ঠান যিয়ে শিক্ষামূলক সামগ্ৰী আৰু সেৱা আগবঢ়ায়। এফটি নলেজে ২০০০ চনৰ পৰা প্ৰতিটো শৰৎ আৰু বসন্তকালত "ইণ্ট্ৰডিউচিং দ্য চিটি" (Introducing the City) পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়াই আহিছে (যিটো বুধবাৰৰ নৈশ বক্তৃতা আৰু আলোচনা চক্ৰ, লগতে সপ্তাহান্তৰ ইভেণ্টৰ এটা শৃংখলা)। 'এফটি প্ৰেডিক্ট' (FT Predict) হ’ল ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ দ্বাৰা পৰিচালিত পূৰ্বানুমান কৰা অৰ্থনৈতিক পৰিঘটনাৰ এক সম্পাদকীয় সেৱা, য’ত ব্যৱহাৰকাৰীয়ে কাল্পনিক ফিনান্সিয়েল টাইমছ ডলাৰ (FT$) খৰচ কৰি ভৱিষ্যতৰ বিত্তীয়, ৰাজনৈতিক আৰু সংবাদভিত্তিক পৰিঘটনাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি চুক্তি ক্ৰয়-বিক্ৰয় কৰিব পাৰে। জেমছ চুৰোৱেৰ্কিৰ 'দ্য উইজডম অৱ ক্ৰাউডছ' (The Wisdom of Crowds) গ্ৰন্থখনত প্ৰদৰ্শিত ধাৰণাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি তৈয়াৰী এই প্ৰতিযোগিতাই মানুহক সাপ্তাহিক আৰু মাহেকীয়া বঁটাৰ বাবে প্ৰতিযোগিতাত অৱতীৰ্ণ হোৱাৰ লগতে অৰ্থনৈতিক পৰিঘটনাৰ পূৰ্বানুমান কৰি ভৱিষ্যতৰ ঘটনাৱলী নিৰীক্ষণ কৰাৰ সুযোগ দিয়ে। ফিনান্সিয়েল টাইমছে ব্যৱসায় সম্পৰ্কীয় খেল এটাও চলাইছিল যাৰ নাম আছিল "ইন দ্য পিংক" (In the Pink—যাৰ অৰ্থ হৈছে 'ভাল স্বাস্থ্যত থকা', ইয়াৰ লগতে এই নামটো বাতৰি কাকতখনৰ গুলপীয়া ৰং আৰু লোকচান হোৱা বুজোৱা 'ইন দ্য ৰেড' বাক্যাংশটোলৈও এটা ইংগিত)। ইয়াত প্ৰতিগৰাকী খেলুৱৈক এজন মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়াৰ (CEO) কাল্পনিক চৰিত্ৰত বহুওৱা হৈছিল আৰু খেলখন শেষ হোৱাৰ সময়ত সৰ্বাধিক লাভ অৰ্জন কৰাটোৱেই আছিল মূল লক্ষ্য। খেলখনৰ বিজয়ীয়ে (যিগৰাকী খেলুৱৈয়ে সৰ্বাধিক লাভ কৰে) ১০,০০০ পাউণ্ডৰ প্ৰকৃত ধনৰ বঁটা লাভ কৰাৰ নিয়ম আছিল। খেলখন ২০০৬ চনৰ ১ মে’ৰ পৰা ২৮ জুনলৈকে চলিছিল। ২০১৯ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছে ইউৰোপীয় ষ্টাৰ্টআপসমূহৰ বিষয়ে খবৰ যোগান ধৰা ডিজিটেল-অন্‌লি নিউজ ছাইট আৰু নিউজলেটাৰ 'চিফটেড' (Sifted)-ত বিনিয়োগ কৰাৰ কথা ঘোষণা কৰে। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ প্ৰাৰম্ভিক ২৫% অংশীদাৰিত্ব পৰৱৰ্তী সময়ত আনৰ পৰা হোৱা বিনিয়োগৰ বাবে ১৪% লৈ হ্ৰাস পায়। ইয়াৰ জৰিয়তে চিফটেডৰ সৈতে এক পৰিকল্পিত ৭ বছৰীয়া কৌশলগত সম্পৰ্কৰ সূচনা হয়। == সূচকাংকসমূহ (Indices) == ফিনান্সিয়েল টাইমছে কেইবাটাও বিত্তীয় বজাৰ সূচকাংক (financial market indices) সংগ্ৰহ আৰু প্ৰকাশ কৰে, যিবোৰে ইয়াৰ অন্তৰ্ভুক্ত অংশসমূহৰ পৰিৱৰ্তনশীল মূল্য প্ৰতিফলিত কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত আটাইতকৈ পুৰণি আছিল প্ৰাক্তন 'ফিনান্সিয়েল নিউজ ইনডেক্স' (Financial News Index), যাৰ আৰম্ভণি ১৯৩৫ চনৰ ১ জুলাইত 'ফিনান্সিয়েল নিউজ'-ৰ দ্বাৰা হৈছিল। এফটিয়েও অনুৰূপ এটা সূচকাংক প্ৰকাশ কৰিছিল; ১৯৪৭ চনৰ ১ জানুৱাৰীত ইয়াক ফিনান্সিয়েল নিউজ ইনডেক্সৰ দ্বাৰা প্ৰতিস্থাপন কৰা হয়—যাক পিছলৈ 'ফিনান্সিয়েল টাইমছ (এফটি) ইনডেক্স' [Financial Times (FT) Index] নামকৰণ কৰা হয়। এই সূচকাংকটো ঔদ্যোগিক শ্বেয়াৰৰ সূচকাংক হিচাপে আৰম্ভ হৈছিল আৰু প্ৰধানকৈ বিদেশী স্বাৰ্থ থকা কোম্পানীসমূহক ইয়াৰ পৰা বাদ দিয়া হৈছিল, যেনে এংলো-ইৰানিয়ান অইল কোম্পানী (পিছলৈ বিপি), ব্ৰিটিছ-আমেৰিকান টোবাকো, লিভাৰ ব্ৰাদাৰ্ছ (পিছলৈ ইউনিলিভাৰ) আৰু শ্বেল (Shell)। ইয়াৰ কেইবা দশকৰ পিছতহে তেল আৰু বিত্তীয় খণ্ডক ইয়াত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ১৯৬২ চনত এফটিএছই সূচকাংক শৃংখলাৰ প্ৰথমটো সূচকাংক 'এফটিএছই অল-শ্বেয়াৰ ইনডেক্স' (FTSE All-Share Index) সৃষ্টি কৰা হৈছিল, য’ত বজাৰ মূলধনৰ ভিত্তিত ব্ৰিটেইনৰ সৰ্ববৃহৎ ৫৯৪ টা কোম্পানী অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। 'F-T-S-E' আখৰ কেইটাই বুজাইছিল যে এফটিএছই আছিল ফিনান্সিয়েল টাইমছ (F-T) আৰু লণ্ডন ষ্টক এক্সচেঞ্জ (S-E)-ৰ এক যুটীয়া উদ্যোগ। ১৯৮৪ চনৰ ১৩ ফেব্ৰুৱাৰীত 'এফটিএছই ১০০' (FTSE 100) প্ৰৱৰ্তন কৰা হয়, যিয়ে লণ্ডন ষ্টক এক্সচেঞ্জৰ মূল্যৰ প্ৰায় ৮০ শতাংশ প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। ১৯৯৫ চনত এফটিএছই গ্ৰুপক এটা স্বতন্ত্ৰ কোম্পানী হিচাপে গঢ়ি তোলা হয়। ১৯৯৯ চনত নিউয়ৰ্ক চহৰত ইয়াৰ প্ৰথমটো বিদেশী কাৰ্যালয় খোলা হয়; ইয়াৰ পিছত ২০০০ চনৰ আৰম্ভণিতে পেৰিছ, ২০০১ চনত হংকং, ফ্ৰেংকফৰ্ট আৰু ছান ফ্ৰান্সিস্কো, ২০০২ চনত মেদ্ৰিদ আৰু ২০০৩ চনত টকিঅ’ত কাৰ্যালয় খোলা হয়। অন্যান্য সুপৰিচিত এফটিএছই সূচকাংকসমূহৰ ভিতৰত আছে শ্বেয়াৰ বজাৰৰ বাবে এফটিএছই ৩৫০ ইনডেক্স, এফটিএছই স্মলকেপ ইনডেক্স, এফটিএছই এআইএম ইউকে ৫০ ইনডেক্স আৰু এফটিএছই এআইএম ১০০ ইনডেক্সৰ লগতে এফটিএছই এআইএম অল-শ্বেয়াৰ ইনডেক্স, আৰু চৰকাৰী বণ্ডৰ বাবে এফটিএছই ইউকে গিল্ট ইনডাইচেচ। ২০২১ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছে 'উইলশ্বায়াৰ এছ’চিয়েটছ' (Wilshire Associates)-ৰ সৈতে মিলি শীৰ্ষ পাঁচটা ক্ৰিপ্টোকাৰেন্সীৰ সংমিশ্ৰণ সামৰি তিনিটা মাল্টি-এছেট সূচকাংক প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। == ব্যক্তি বা কৰ্মচাৰীসকল (People) == ২০০৬ চনৰ জুলাই মাহত, 'এফটি' (FT)-য়ে বাতৰি কাকতখনক 'FT.com'-ৰ সৈতে অধিক ঘনিষ্ঠভাৱে একত্ৰিত কৰাৰ বাবে এটা "নিউ নিউজৰুম" (New Newsroom) প্ৰকল্পৰ কথা ঘোষণা কৰে। একে সময়তে ই নিজৰ সম্পাদকীয় কৰ্মচাৰীৰ সংখ্যা ৫২৫ জনৰ পৰা ৪৭৫ জনলৈ হ্ৰাস কৰাৰ পৰিকল্পনাও ঘোষণা কৰিছিল। ২০০৬ চনৰ আগষ্ট মাহত ই ঘোষণা কৰে যে প্ৰয়োজনীয় সকলো কৰ্মচাৰী কৰ্তন স্বেচ্ছামূলক চাকৰি ত্যাগৰ (voluntary layoffs) জৰিয়তে সম্ভৱ হৈ উঠিছে। 'এফটি'-ৰ কেইবাগৰাকীও প্ৰাক্তন সাংবাদিকে পৰৱৰ্তী সময়ত সাংবাদিকতা, ৰাজনীতি আৰু ব্যৱসায় খণ্ডৰ অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ তথা উচ্চ পৰ্যায়ৰ পদবীত অধিষ্ঠিত হৈছে। পূৰ্বতে এই কাকতখনৰ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ পৰিচালন সম্পাদক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ৰবাৰ্ট থমছন (Robert Thomson) পৰৱৰ্তী সময়ত 'দ্য টাইমছ' (The Times)-ৰ সম্পাদক হৈছিল আৰু বৰ্তমান তেওঁ 'নিউজ কৰ্পোৰেচন' (News Corporation)-ৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া (CEO)। 'এফটি'-ৰ প্ৰাক্তন নিউয়ৰ্কৰ সংবাদদাতা আৰু সংবাদ সম্পাদক উইল লিউইচে (Will Lewis) 'দ্য ডেইলি টেলিগ্ৰাফ' (The Daily Telegraph) আৰু 'দ্য ৱাল ষ্ট্ৰীট জাৰ্নেল' (The Wall Street Journal) সম্পাদনা কৰিছিল। ডমিনিক লছন (Dominic Lawson) 'সপ্তাহান্তৰ টেলিগ্ৰাফ' (Sunday Telegraph)-ৰ সম্পাদক হৈছিল আৰু ২০০৫ চনত তেওঁক এই পদৰ পৰা অব্যাহতি দিয়া হয়। প্ৰাক্তন শিক্ষা বিষয়ৰ সংবাদদাতা এণ্ড্ৰিউ এডনিছ (Andrew Adonis) সেই সময়ৰ ব্ৰিটিছ প্ৰধানমন্ত্ৰী টনী ব্লেয়াৰৰ (Tony Blair) শিক্ষা বিষয়ক উপদেষ্টা হৈছিল আৰু ২০০৫ চনৰ নিৰ্বাচনৰ পিছত তেওঁক শিক্ষামন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়াৰ লগতে 'হাউচ অৱ লৰ্ডছ' (House of Lords)-ৰ এখন আসন প্ৰদান কৰা হৈছিল। এড বলছ (Ed Balls) ৰাজকোষৰ মুখ্য অৰ্থনৈতিক উপদেষ্টা হৈছিল আৰু বিত্তমন্ত্ৰী (chancellor of the exchequer) গৰ্ডন ব্ৰাউনৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে কাম কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত ২০০৫ চনত তেওঁ সংসদ সদস্য হিচাপে নিৰ্বাচিত হয় আৰু ২০০৭ চনৰ জুলাই মাহত শিশু, বিদ্যালয় আৰু পৰিয়াল বিষয়ক ৰাজ্যিক সচিব (Secretary of State for Children, Schools and Families) হিচাপে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে। প্ৰাক্তন প্ৰতিৰক্ষা সংবাদদাতা আৰু "লেক্স" (Lex) স্তম্ভলেখক বাৰ্নাৰ্ড গ্ৰে’ (Bernard Gray) 'টিএছএল এডুকেচন' (TSL Education)-ৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া হোৱাৰ পূৰ্বে 'চিএমপি' (CMP) নামৰ প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠানটোৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া আছিল। এই টিএছএল এডুকেচন হ’ল 'টাইমছ এডুকেচনেল চাপ্লিমেন্ট' (Times Educational Supplement)-ৰ প্ৰকাশক। এসময়ত 'এফটি'-ৰ নাইট এডিটৰ (Night Editor) হিচাপে কাম কৰা ডেভিদ জোনছ পিছলৈ আইটি (IT) শাখাৰ মুৰব্বী হৈছিল। ১৯৯০-ৰ দশকত বাতৰি কাকতখনৰ ছপা কাৰ্যত গৰম ধাতুৰ (hot metal) ব্যৱহাৰৰ পৰা ইলেক্ট্ৰনিক কম্প’জিচন আৰু তাৰ পিছত সম্পূৰ্ণ পৃষ্ঠাৰ পেজিনেচনলৈ (full-page pagination) ৰূপান্তৰিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ এজন গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যক্তি আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ 'ট্ৰিনিটি মিৰৰ গ্ৰুপ' (Trinity Mirror Group)-ৰ প্ৰযুক্তি বিভাগৰ মুৰব্বী হৈছিল। ছাৰ জিঅ’ফ্ৰী ওৱেন (Sir Geoffrey Owen) ১৯৮১ চনৰ পৰা ১৯৯০ চনলৈ 'ফিনান্সিয়েল টাইমছ'-ৰ সম্পাদক আছিল। তেওঁ ১৯৯১ চনত লণ্ডন স্কুল অৱ ইক’নমিক্স (LSE)-ৰ অধীনস্থ 'চেণ্টাৰ ফৰ ইক’নমিক পাৰফৰমেন্স' (CEP)-ত বিজনেছ পলিচিৰ সঞ্চালক হিচাপে যোগদান কৰে আৰু ১৯৯৭ চনত ইনষ্টিটিউট অৱ মেনেজমেণ্টৰ ছিনিয়ৰ ফেলো হিচাপে নিযুক্ত হয়। তেওঁ এতিয়াও তাত নিজৰ কাম চলাই আছে। 'এফটি'-ত থকা কাৰ্যকালত তেওঁ দ্ৰুত প্ৰযুক্তিগত পৰিৱৰ্তন আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত সমস্যাসমূহৰ মোকাবিলা কৰিবলগীয়া হৈছিল, উদাহৰণস্বৰূপে 'ৰেপিটিটিভ ষ্ট্ৰেইন ইনজুৰী' (repetitive strain injury - RSI), যাৰ ফলত ১৯৮০-ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে 'এফটি'-ৰ কেইবা ডজন সাংবাদিক, প্ৰতিবেদক আৰু কৰ্মচাৰী আক্ৰান্ত হৈছিল। == সম্পাদকসকল (Editors) == * ১৮৮৯: ডগলাছ মেকৰে’ (Douglas MacRae) * ১৮৯০: ডব্লিউ আৰ লছন (W. R. Lawson) * ১৮৯২: চিডনী মাৰে’ (Sydney Murray) * ১৮৯৬: এ ই মাৰে’ (A. E. Murray) * ১৯০৯: চি এইচ পামহাৰ (C. H. Palmer) * ১৯Mj৪: ডি এছ টি হান্টাৰ (D. S. T. Hunter) * ১৯৩৭: আৰ্চিবল্ড চিছম (Archibald Chisholm) * ১৯৪০: এলবাৰ্ট জৰ্জ কোল (Albert George Cole) * ১৯৪৫: হাৰগ্ৰীভছ পাৰ্কিনছন (Hargreaves Parkinson) * ১৯৪৯: ছাৰ গৰ্ডন নিউটন (Sir Gordon Newton) * ১৯৭৩: ফ্ৰেডী ফিছাৰ (Fredy Fisher) * ১৯৮১: জিঅ’ফ্ৰী ওৱেন (Geoffrey Owen) * ১৯৯১: ৰিচাৰ্ড লেম্বাৰ্ট (Richard Lambert) * ২০০১: এণ্ড্ৰিউ গভাৰ্ছ (Andrew Gowers) * ২০০৬: লিয়োনেল বাৰ্বাৰ (Lionel Barber) * ২০২০: ৰৌলা খালাফ (Roula Khalaf) ==লগতে চাওক== {{Portal|Journalism|London}} * [[Business journalism]] * [[Financial Times Business Book of the Year Award]] * [[Financial Times Person of the Year]] * [[List of newspapers in the United Kingdom]] * [[Periodical literature]] * [[TNW (website)]] ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Financial Times}} * {{Official website|https://www.ft.com}} ** [http://www.ft.com/magazine FT Magazine official website] {{Media in the United Kingdom|newsmag}} {{White House James S. Brady Press Briefing Room Seating Chart}} {{Authority control}} ==তথ্য সংগ্ৰহ==  {{Reflist}} kggynu2zxok2148v71hv2f4m2hsnxsg 648517 648507 2026-10-30T10:18:07Z Poli Borah24 43763 648517 wikitext text/x-wiki '''ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ''' ({{Lang-en|Financial Times}}) হ’ল ব্ৰডশ্বীট আকৃতিৰ ছপা আৰু ডিজিটেল মাধ্যমত প্ৰকাশিত ব্ৰিটেইনৰ এখন দৈনিক বাতৰি কাকত, যিয়ে ব্যৱসায় আৰু অৰ্থনৈতিক সাম্প্ৰতিক পৰিক্ৰমাৰ ওপৰত বিশেষভাৱে গুৰুত্ব দিয়ে। লণ্ডনত মুখ্য কাৰ্যালয় থকা এই কাকতখৰ মালিকীস্বত্ব বৰ্তমান জাপানী হ’ল্ডিং কোম্পানী 'নিক্কি ইনক'-ৰ অধীনত আছে, আৰু ব্ৰিটেইন, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ তথা সমগ্ৰ ইউৰোপ মহাদেশ জুৰি ইয়াৰ প্ৰধান সম্পাদকীয় কাৰ্যালয়সমূহ অৱস্থিত। ১৯৫৭ চনৰ পৰা ইয়াৰ গৰাকী হৈ থকা 'পিয়েৰচন পিএলচি' নামৰ প্ৰতিষ্ঠানটোৱে ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত এই প্ৰকাশনখন নিক্কি কোম্পানক ৮৪৪ নিযুত পাউণ্ড (১.৩২ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ) বিনিময়ত বিক্ৰী কৰে। ২০১৯ চনত কাকতখনে ১০ লাখ (১ মিলিয়ন) পেইড চাপ্সক্ৰিপচন লাভ কৰাৰ কথা প্ৰতিবেদনত প্ৰকাশ কৰিছিল, যাৰ তিনি-চতুৰ্থাংশই আছিল ডিজিটেল চাপ্সক্ৰিপচন।<ref>{{cite web|title=FT tops one million paying readers|url=https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/ft-tops-one-million-paying-readers/|website=Financial Times|date=April 2019|language=en-GB|access-date=19 April 2019|archive-date=19 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419171825/https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/ft-tops-one-million-paying-readers/|url-status=live}}</ref><ref name="Guardian20190419">{{cite news|last=Greenslade|first=Roy|author-link=Roy Greenslade|date=14 April 2019|title=Financial Times thrives by focusing on subscriptions|language=en-GB|work=[[The Guardian]]|url=https://www.theguardian.com/media/commentisfree/2019/apr/14/financial-times-thrives-by-focusing-on-subscriptions|access-date=19 April 2019|issn=0261-3077|archive-date=19 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419171820/https://www.theguardian.com/media/commentisfree/2019/apr/14/financial-times-thrives-by-focusing-on-subscriptions|url-status=live}}</ref> আনহাতে ২০২৩ চনৰ এক প্ৰতিবেদন অনুসৰি, ইয়াৰ গ্ৰাহকৰ সংখ্যা ১৩ লাখলৈ বৃদ্ধি পায়, যাৰ ভিতৰত ১২ লাখেই আছিল ডিজিটেল গ্ৰাহক।<ref>{{Cite web |last=Guaglione |first=Sara |date=28 September 2023 |title=Financial Times targets U.S. and global readers with subscription app products |url=https://digiday.com/media/financial-times-targets-u-s-and-global-readers-with-subscription-app-products/ |access-date=16 March 2024 |website=Digiday |language=en-US |archive-date=16 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240316081517/https://digiday.com/media/financial-times-targets-u-s-and-global-readers-with-subscription-app-products/ |url-status=live }}</ref> সাধাৰণ বা সৰ্বসাধাৰণ সমাজৰ বাতৰি পৰিৱেশন কৰাতকৈ বিত্তীয় সাংবাদিকতা আৰু অৰ্থনৈতিক বিশ্লেষণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়াতোৱেই এই কাকতৰ প্ৰাথমিক বৈশিষ্ট্য। ইয়াৰ উপৰি, এই কাকতখনে এটা বাৰ্ষিক গ্ৰন্থ বঁটা স্পনছৰ কৰে আৰু নিয়মীয়াকৈ "পাৰ্চন অৱ দ্য ইয়েৰ" বিশেষ ফিচাৰ প্ৰকাশ কৰে। এই বাতৰি কাকতখন ১৮৮৮ চনৰ জানুৱাৰী মাহত প্ৰথমবাৰৰ বাবে 'লণ্ডন ফাইনেন্সিয়েল গাইড' নামেৰে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল আৰু ঠিক এমাহৰ পিছত ইয়াক 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ' নামেৰে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়। জেমেছ শ্বেৰিদান, তেওঁৰ ভাতৃ আৰু হোৰেচিঅ’ বটমলীয়ে সেই সময়ৰ প্ৰতিদ্বন্দী কাকত 'ফাইনেন্সিয়েল নিউজ'-ৰ বিপৰীতে মহানগৰ লণ্ডনৰ ব্যৱসায়িক খবৰবোৰ প্ৰকাশ কৰাৰ উদ্দেশ্যে ইয়াক লণ্ডনত সৰ্বপ্ৰথম প্ৰচাৰ কৰিছিল। এই দুয়োখন কাকতৰ মাজত আধা শতিকাতকৈও অধিক সময় ধৰি চলি থকা তীব্ৰ প্ৰতিযোগিতাৰ পৰিণতিত অৱশেষত ১৯৪৫ চনত ব্ৰেণ্ডন ব্ৰেকেনৰ নেতৃত্বত দুয়োখন কাকত একত্ৰিত হয়। এই একত্ৰীকৰণে ইয়াক সমগ্ৰ বিশ্বৰ ভিতৰতে অন্যতম বৃহৎ ব্যৱসায়িক বাতৰি কাকত হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে। ১৯ শতিকাৰ শেষৰ পৰা ২০ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে হোৱা বিশ্বায়নে 'এফটি'-ৰ সম্পাদকীয় পৰিসৰ সম্প্ৰসাৰণত যথেষ্ট সহায় কৰে। ইয়াৰ ফলত কাকতখনে নিজৰ সৈতে মতামত স্তম্ভ, বিশেষ প্ৰতিবেদন, ৰাজনৈতিক ব্যংগচিত্ৰ, পাঠকৰ চিঠি, গ্ৰন্থ পৰ্যালোচনা, প্ৰযুক্তি বিষয়ক প্ৰবন্ধ আৰু গোলকীয় ৰাজনীতিৰ বিশেষ ফিচাৰসমূহ সংযোজিত কৰে। এই বাতৰি কাকতখন সাধাৰণতে ইয়াৰ পাতল-কমলা বা মঙহালুৱা গুলপীয়া ৰঙৰ কাগজৰ বাবে বিশেষভাৱে পৰিচিত। ইয়াৰ মূল সংস্কৰণৰ সৈতে লাইফষ্টাইল মেগাজিন ('এফটি মেগাজিন'), সপ্তাহান্তৰ সংস্কৰণ ('এফটি উইকেণ্ড') আৰু আন কিছুমান উদ্যোগ-ভিত্তিক প্ৰকাশন অতিৰিক্ত ক্ৰোড়পত্ৰ হিচাপে যোগান ধৰা হয়। 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ'-ৰ সম্পাদকীয় স্থিতি মূলতঃ অৰ্থনৈতিক উদাৰতাবাদ, বিশেষকৈ মুক্ত বাণিজ্য আৰু মুক্ত বজাৰৰ সমৰ্থনৰ ওপৰত কেন্দ্ৰীকৃত। ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠা কালৰে পৰা ই উদাৰ গণতন্ত্ৰক সমৰ্থন কৰি আহিছে আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চৰকাৰসমূহৰ পৰম্পৰাগত উদাৰ ৰাজনীতি তথা নীতিসমূহৰ সপক্ষে মত প্ৰকাশ কৰিছে; ইয়াৰ সংবাদ কক্ষ ইয়াৰ সম্পাদকীয় ব’ৰ্ডৰ পৰা সম্পূৰ্ণ স্বতন্ত্ৰ, আৰু ইয়াক এখন 'নথিভুক্ত বাতৰি কাকত' হিচাপে গণ্য কৰা হয়। অৰ্থনৈতিক পৰ্যালোচনাৰ এক দীঘলীয়া ইতিহাস থকাৰ বাবে 'এফটি'-য়ে বিভিন্ন ধৰণৰ বিত্তীয় সূচকাংক প্ৰকাশ কৰে, যাৰ ভিতৰত প্ৰধান হৈছে 'এফটিএছই অল-শ্বেয়াৰ ইনডেক্স'। ২০ শতিকাৰ শেষৰ ফালৰ পৰা, কাকতখনৰ গভীৰ আৰু বিস্তৃত সংবাদ পৰিৱেশনে ইয়াক এক উচ্চ-শিক্ষিত, শ্বেত-কলাৰৰ বিশিষ্ট কৰ্মচাৰী আৰু বিত্তীয়ভাৱে সজাগ পাঠক সমাজৰ সৈতে জড়িত কৰি তুলিছে।<ref>{{cite news |last1=Plunkett |first1=John |last2=Martinson |first2=Jane |title=Financial Times sold to Japanese media group Nikkei for £844m |url=https://www.theguardian.com/media/2015/jul/23/financial-times-sale-pearson |newspaper=The Guardian |date=24 July 2015 |access-date=29 May 2020 |issn=0261-3077 |language=en-GB |archive-date=23 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200523174549/https://www.theguardian.com/media/2015/jul/23/financial-times-sale-pearson |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last=Kynaston |first=David |title=A Brief History of the Financial Times |url=https://www.gale.com/binaries/content/assets/gale-us-en/primary-sources/intl-gps/intl-gps-essays/full-ghn-contextual-essays/ghn_essay_ftha_kynaston1_website.pdf |publisher=Viking Adult |year=1988 |access-date=20 May 2020 |archive-date=18 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218030317/https://www.gale.com/binaries/content/assets/gale-us-en/primary-sources/intl-gps/intl-gps-essays/full-ghn-contextual-essays/ghn_essay_ftha_kynaston1_website.pdf |url-status=live }}</ref> এই প্ৰৱণতাৰ বাবেই পৰম্পৰাগতভাৱে 'এফটি'-ক এক মধ্যপন্থী বা মধ্য-দক্ষিণপন্থী উদাৰ, নব্য-উদাৰ আৰু ৰক্ষণশীল-উদাৰ বাতৰি কাকত হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ মুখ্য কাৰ্যালয় চহৰখনৰ বিত্তীয় কেন্দ্ৰৰ সমীপৱৰ্তী ১ ফ্ৰাইডে’ ষ্ট্ৰীটত অৱস্থিত 'ব্ৰেকেন হাউচ'ত। ইয়াতেই কাকতখনৰ প্ৰকাশন ভৱন, কৰ্পোৰেট কেন্দ্ৰ আৰু প্ৰধান সম্পাদকীয় কাৰ্যালয় পৰিচালিত হৈ আছে।<ref>{{cite book |editor-last=Rawlinson |editor-first=Francis |title=How Press Propaganda Paved the Way to Brexit |url=https://books.google.com/books?id=J2vLDwAAQBAJ&dq=%22The+Financial+Times%22+%22Centre%22+How+Press+Propaganda+Paved+the+Way+to+Brexit&pg=PA65 |publisher=[[Springer Nature]] |date=2020 |page=65 |isbn=978-3-030-27765-9}}</ref><ref>{{cite book |editor-last=Schaeffner |editor-first=Christina |title=Political Discourse, Media and Translation |url=https://books.google.com/books?id=6BIaBwAAQBAJ&dq=centre-right+liberal+FT&pg=PA35 |quote=With regard to political affiliation ''The Daily Telegraph'' is a right-wing paper, ''The Times'' centre-right, the ''Financial Times'' centre-right and liberal, and ''The Guardian'' centre-left. |date=2009 |page=35 |publisher=[[Cambridge Scholars Publishing]] |isbn=978-1-4438-1793-6}}</ref><ref>{{cite book|editor=Essvale Corporation Limited |title=Business Knowledge for IT in Retail Banking: A Complete Handbook for IT Professionals |url=https://books.google.com/books?id=lkkGaIr3DQkC&dq=centre-right+liberal+FT&pg=PA46 |quote=The Financial Times is normally seen as centre-right/liberal, although to the left of its principal competitor, The Wall Street Journal. It advocates free markets and is generally in favour of globalisation. |date=2007 |page=46 |publisher=Essvale Corporation Limited |isbn=978-0-9554124-2-4}}</ref><ref>{{cite book |last1=Morgan |first1=Kevin |last2=Marsden |first2=Terry |last3=Murdoch |first3=Jonathan |title=Worlds of Food: Place, Power, and Provenance in the Food Chain |url=https://books.google.com/books?id=LeM9CyPsnvAC&dq=%22liberal+Financial+Times%22&pg=PA41 |quote=The neo-liberal Financial Times was outraged by the Farm Bill's 'grotesque farm subsidies' and it accused Washington of having 'surrendered to protectionism', while the heads of the WTO, World Bank, and the IMF penned a joint protest ... |publisher=Oxford University Press |date=2006 |page=41 |isbn=978-0-19-155662-3}}</ref><ref name="cons">{{cite book |editor-last=Kirchhelle |editor-first=Claas |title=Pyrrhic Progress: The History of Antibiotics in Anglo-American Food Production |url=https://books.google.com/books?id=jT6-DwAAQBAJ&dq=%22liberal+Financial+Times%22&pg=PA1927 |quote=Enthusiastic reports subsequently appeared in the left-leaning Observer and the conservative-liberal Financial Times. |date=2020 |page=1927 |publisher=[[Rutgers University Press]] |isbn=978-0-8135-9149-0}}</ref> == ইতিহাস == [[File:Financial Times 1888 front page.jpg|thumb|১৮৮৮ চনৰ ১৩ ফেব্ৰুৱাৰীত প্ৰকাশিত ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ প্ৰথম পৃষ্ঠা|247x247px]] ===উৎপত্তি=== ১৮৮৮ চনৰ ১০ জানুৱাৰীত 'লণ্ডন ফাইনেন্সিয়েল গাইড' নামেৰে 'এফটি' পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে প্ৰকাশ কৰা হৈছিল। একে বছৰৰে ১৩ ফেব্ৰুৱাৰীত ইয়াক 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ' নামেৰে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়। নিজকে "সৎ বিত্তীয় ব্যক্তি, প্ৰকৃত বিনিয়োগকাৰী, সন্মানীয় ব্ৰোকাৰ, প্ৰকৃত সঞ্চালক আৰু বৈধ ফটকাবাজ"ৰ বন্ধু বুলি বৰ্ণনা কৰা এই কাকতখন আছিল মাত্ৰ চাৰি পৃষ্ঠাৰ এখন সাময়িকী। ইয়াৰ পাঠক সমাজ আছিল লণ্ডন চহৰৰ বিত্তীয় সম্প্ৰদায় আৰু ইয়াৰ একমাত্ৰ প্ৰতিদ্বন্দী আছিল ইয়াতকৈ কিছু পুৰণি (১৮৮৪ চনত প্ৰতিষ্ঠিত) আৰু অধিক সাহসী 'ফাইনেন্সিয়েল নিউজ'।<ref> name=FTabout>{{cite web|website=Financial Times|title=About the newspaper|url=http://help.ft.com/newspaper-delivery/about-the-newspaper/|archive-url=https://web.archive.org/web/20120108062240/http://help.ft.com/newspaper-delivery/about-the-newspaper/#axzz3ZDPTGgyZ|archive-date=8 January 2012 |access-date=4 May 2015}}</ref> একেধৰণৰ নাম থকা ফাইনেন্সিয়েল নিউজৰ পৰা নিজকে পৃথককৈ চিনাক্ত কৰিবলৈ ১৮৯৩ চনৰ ২ জানুৱাৰীৰ পৰা ফাইনেন্সিয়েল টাইমছে পাতল গুলপীয়া ৰঙৰ কাগজত ছপা কাৰ্য আৰম্ভ কৰে। এই গুলপীয়া আভা আছিল কৰ্ণৱালৰ চেইণ্ট অষ্টেলৰ ওচৰৰ বডেলভা মাটিৰ খনিৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা চাইনা ক্লে’ বা বগা মাটিৰ ৰং।<ref> name="Becquart2020">{{cite news |last1=Becquart |first1=Charlotte |title=The Financial Times newspaper is pink because of Cornwall's China clay |url=https://www.cornwalllive.com/news/cornwall-news/financial-times-newspaper-pink-because-4394084 |access-date=27 May 2025 |work=[[Cornwall Live]] |publisher=[[InYourArea]] |date=8 August 2020}}</ref> সেই সময়ত কাগজখন ব্লিচ বা বগা নকৰাকৈ ব্যৱহাৰ কৰাটো অৰ্থনৈতিকভাৱে বহুখিনি সুলভ আছিল (আন কেইবাখনো সাধাৰণ কাকত, যেনে 'দ্য স্পৰ্টিং টাইমছ'ৰো একে নীতি আছিল); কিন্তু বৰ্তমান সময়ত এই কাগজ বিশেষভাৱে ৰং কৰিবলগীয়া হোৱা বাবে ই যথেষ্ট ব্যয়বহুল হৈ পৰিছে। ===বেৰী ভাতৃদ্বয়ৰ দ্বাৰা ক্ৰয়=== বেৰী ভাতৃদ্বয় অৰ্থাৎ লৰ্ড কেমৰ’জ আৰু গোমাৰ বেৰীয়ে (পিছলৈ লৰ্ড কেমছলী), ১৯১৯ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছ ক্ৰয় কৰে।<ref> name=Kynaston1988>{{cite book|author-link= David Kynaston|first=David|last=Kynaston|title=The Financial Times: A Centenary History|publisher= Viking |date=1988|pages=142–144}}</ref> ===ব্ৰেণ্ডন ব্ৰেকেনৰ দ্বাৰা ক্ৰয়; ফাইনেন্সিয়েল নিউজৰ সৈতে একত্ৰীকৰণ=== ১৯৪৫ চনত ব্ৰেণ্ডন ব্ৰেকেনে লৰ্ড কেমৰ’জৰ পৰা ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ ক্ৰয় কৰে<ref> name=Kynaston1988 </ref> আৰু সুদীৰ্ঘ ৫৭ বছৰীয়া প্ৰতিদ্বন্দিতাৰ অন্ত পেলাই ইয়াক ফাইনেন্সিয়েল নিউজৰ সৈতে একত্ৰিত কৰি এখন একক ৬ পৃষ্ঠাৰ বাতৰি কাকত গঠন কৰে। ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ প্ৰচাৰ সংখ্যা অধিক আছিল, আনহাতে ফাইনেন্সিয়েল নিউজে ইয়াৰ বেছিভাগ প্ৰতিভাশালী সম্পাদকীয় কৰ্মচাৰী যোগান ধৰিছিল। ইয়াৰ জনপ্ৰিয় "লেক্স" স্তম্ভটোও ফাইনেন্সিয়েল নিউজৰ পৰাই ইয়ালৈ স্থানান্তৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |url=http://gale.cengage.co.uk/images/FT%20Brief%20History%20by%20David%20Kynaston.pdf |title=A brief history of the FT by David Kynaston, author of ''The Financial Times: A Centenary History''. |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015044548/http://gale.cengage.co.uk/images/FT%20Brief%20History%20by%20David%20Kynaston.pdf |archive-date=15 October 2013 }}</ref> এই ক্ৰয় আৰু একত্ৰীকৰণৰ বাবেই ব্ৰেকেনক ব্ৰিটেইনৰ সৰ্বোচ্চ মানদণ্ডৰ দৈনিক বাতৰি কাকত, ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ "প্ৰকৃত প্ৰতিষ্ঠাপক পিতৃ" হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হয়।<ref>{{Cite web |last=Evilly |first=Barry Mac |date=28 September 2016 |title=Churchill & the Irishman |url=https://www.littlemuseum.ie/whats-on/churchill-the-irishman/ |access-date=11 October 2024 |website=Little Museum of Dublin |language=en-US}}</ref> ===পিয়েৰচনৰ দ্বাৰা ক্ৰয় আৰু গোলকীয় বাতৰি কাকত ৰূপে উত্থান=== ১৯৫৭ চনত পিয়েৰচন পিএলচি-য়ে এই বাতৰি কাকতখন ক্ৰয় কৰিছিল।<ref>{{cite web|title=History of Pearson plc |url=http://www.fundinguniverse.com/company-histories/pearson-plc-history/|access-date=2 March 2021|website=FundingUniverse |archive-date=4 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220504105629/http://www.fundinguniverse.com/company-histories/pearson-plc-history/|url-status=live}}</ref> বৰ্ষবোৰ বাগৰাৰ লগে লগে কাকতখৰ কলেবৰ, পাঠকৰ সংখ্যা আৰু বাতৰি পৰিৱেশনৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি পাবলৈ ধৰিলে। বিশ্ব অৰ্থনীতিত গা কৰি উঠা বিশ্বায়নৰ নতুন ঢৌৰ সৈতে সংগতি ৰাখি ই বিশ্বৰ বিভিন্ন চহৰত নিজা সংবাদদাতা নিযুক্তি কৰিলে। ১৯৭০-ৰ দশকত আন্তঃসীমান্ত বাণিজ্য আৰু মূলধনৰ প্ৰবাহ বৃদ্ধি পোৱাৰ লগে লগে, এফটিয়ে প্ৰযুক্তিৰ উন্নয়ন আৰু ব্যৱসায়ৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ভাষা হিচাপে ইংৰাজীৰ বৰ্ধিত গ্ৰহণযোগ্যতাৰ সহায়ত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্প্ৰসাৰণ আৰম্ভ কৰে। ১৯৭৯ চনৰ ১ জানুৱাৰীত ব্ৰিটেইনৰ বাহিৰত প্ৰথমবাৰৰ বাবে ফ্ৰেংকফৰ্টত এফটি (মহাদ্বীপীয় ইউৰোপ সংস্কৰণ) ছপা কৰা হয়; আনহাতে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত ইয়াৰ ছপা কাৰ্য ১৯৮৫ চনৰ জুলাই মাহৰ পৰা আৰম্ভ হয়।<ref> name=npius>{{cite news |url=https://news.google.com/newspapers?id=YO5VAAAAIBAJ&sjid=g-EDAAAAIBAJ&pg=6636%2C6548979 |work=Eugene Register-Guard |location=Oregon |agency=Associated Press |title=Financial Times of London now printed in U.S. |date=28 July 1985 |page=3F |access-date=22 April 2021 |archive-date=22 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210422202132/https://news.google.com/newspapers?id=YO5VAAAAIBAJ&sjid=g-EDAAAAIBAJ&pg=6636,6548979 |url-status=live }}</ref> তেতিয়াৰ পৰাই বৰ্ধিত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংবাদ পৰিৱেশনৰ জৰিয়তে এফটি এখন গোলকীয় বাতৰি কাকতত পৰিণত হৈছে, যি বৰ্তমান ২২ টা স্থানত ছপা হয় আৰু ব্ৰিটেইন, মহাদেশীয় ইউৰোপ, আমেৰিকা, এছিয়া আৰু মধ্য প্ৰাচ্যৰ সেৱাৰ বাবে ইয়াৰ পাঁচটা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্কৰণ আছে।<ref>{{cite web |url=http://www.fttoolkit.co.uk/2011mediakit/history_video.html |title=FT's Media Kit: FT Heritage and Innovation |publisher=Fttoolkit.co.uk |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130215215337/http://www.fttoolkit.co.uk/2011mediakit/history_video.html |archive-date=15 February 2013 }}</ref> ইউৰোপীয় সংস্কৰণটো সমগ্ৰ ইউৰোপ মহাদেশ আৰু আফ্ৰিকাত বিতৰণ কৰা হয়। ইউৰোপীয় ইউনিয়ন, ইউৰো আৰু ইউৰোপীয় কৰ্পোৰেট পৰিক্ৰমা সম্পৰ্কীয় বিষয়সমূহৰ প্ৰতিবেদন তৈয়াৰ কৰিবলৈ ইউৰোপৰ পাঁচটা গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰত সোমবাৰৰ পৰা শনিবাৰলৈকে এই সংস্কৰণটো ছপা কৰা হয়।<ref>{{cite web |url=https://www.financialtimes.net/about_fttour.html |title=FT tour |website=Financial Times|publisher=Financialtimes.net |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130513183713/https://www.financialtimes.net/about_fttour.html |archive-date=13 May 2013 }}</ref> ১৯৯৪ চনত এফটিয়ে 'হাউ টু স্পেণ্ড ইট' নামৰ এখন বিলাসী লাইফষ্টাইল মেগাজিন আৰম্ভ কৰে। ২০০৯ চনত এই আলোচনীখনৰ বাবে এটা সুকীয়া ৱেবছাইট মুকলি কৰা হয়।<ref>{{cite web |url=http://www.pearson.com/news/2009/october/financial-times-launches-how-to-spend-it-online.html?article=true |title=Financial Times launches How To Spend It online |publisher=Pearson |date=1 October 2009 |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015160117/http://www.pearson.com/news/2009/october/financial-times-launches-how-to-spend-it-online.html?article=true |archive-date=15 October 2013 }}</ref> ১৯৯৭ চনত 'এফটি'য়ে নিউয়ৰ্ক, চিকাগো, লছ এঞ্জেলছ, ছান ফ্ৰান্সিস্কো, ডালাছ, আটলাণ্টা, অৰলেণ্ডো আৰু ৱাশ্বিংটন ডি.চি.ত ছপা হোৱা এক আমেৰিকা সংস্কৰণ মুকলি কৰে, যদিও নিউয়ৰ্ক চহৰৰ বাহিৰত এই বাতৰি কাকত পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৮৫ চনতহে ছপা হৈছিল। ১৯৯৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ব্ৰিটেইনৰ ভিতৰত হোৱা বিক্ৰীতকৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত অধিক কপি বিক্ৰী হোৱা ব্ৰিটেইন-ভিত্তিক প্ৰথমখন বাতৰি কাকত হিচাপে পৰিগণিত হয় এফটি। ২০০০ চনত ফাইনেন্সিয়েল টাইমছে হামবুৰ্গত অৱস্থিত এক সংবাদ আৰু সম্পাদকীয় দলৰ সৈতে জাৰ্মান ভাষাৰ সংস্কৰণ 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ ডয়চলবণ্ড' প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ২০০৩ চনত ইয়াৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰচাৰ সংখ্যা আছিল ৯০,০০০ কপি। ই আছিল মূলত জাৰ্মান প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠান 'গ্ৰুনাৰ + যাৰ'-ৰ সৈতে এক যুটীয়া উদ্যোগ। ২০০৮ চনৰ জানুৱাৰী মাহত এফটিয়ে ইয়াৰ ৫০% অংশীদাৰিত্ব জাৰ্মান অংশীদাৰ কোম্পানীটোক বিক্ৰী কৰি দিয়ে। অৱশ্যে 'এফটি ডয়চলবণ্ড'-এ কেতিয়াও লাভ অৰ্জন কৰিব নোৱাৰিলে আৰু ই ১২ বছৰত প্ৰায় ২৫০ নিযুত ইউৰো লোকচানৰ সন্মুখীন হোৱা বুলি কোৱা হয়। পৰিণতস্বৰূপে ২০১২ চনৰ ৭ ডিচেম্বৰত ই সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ হৈ যায়। ফাইনেন্সিয়েল টাইমছে ২০০২ চনৰ ৪ ফেব্ৰুৱাৰীত ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট উদ্যোগৰ বাবে এখন নতুন সাপ্তাহিক ক্ৰোড়পত্ৰ আৰম্ভ কৰে। 'এফটি ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট' নামৰ এই টেবুলইড ক্ৰোড়পত্ৰখন তেতিয়াৰ পৰা বৰ্তমানলৈকে প্ৰতি সোমবাৰে কাকতৰ সৈতে বিতৰণ কৰা হয়। 'এফটি ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট' হ’ল সমগ্ৰ বিশ্বৰ ভিতৰতে সৰ্বাধিক প্ৰচাৰিত ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট সংবাদ পত্ৰিকা। ইয়াৰ উপৰি, ২০০৫ চনৰ পৰা এফটিয়ে বাৰ্ষিক 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ বিজনেছ বুক অৱ দ্য ইয়েৰ এৱাৰ্ড' স্পনছৰ কৰি আহিছে। ===এফ টি ডট কম=== [[File:Financial Times building One Southwark Bridge.jpg|thumb|চাউথৱাৰ্ক ব্ৰিজ ৰোডৰ ৱান চাউথৱাৰ্ক ব্ৰিজত অৱস্থিত ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ পূৰ্বৰ লণ্ডন কাৰ্যালয়]]|alt=]] ১৯৯৫ চনৰ ১৩ মে’ত ‘ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ’ গ্ৰুপে এফ টি ডট কম মুকলি কৰি অনলাইন জগতত প্ৰথম খোজ পেলাইছিল। ইয়াত বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ বাতৰিৰ এটা সাৰাংশ প্ৰদান কৰা হৈছিল, যাৰ সৈতে ১৯৯৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত শ্বেয়াৰ বজাৰৰ মূল্যৰ বিৱৰণো যোগ কৰা হৈছিল। ১৯৯৬ চনৰ বসন্তকালত ইয়াৰ দ্বিতীয় প্ৰজন্মৰ ৱেবছাইটটো মুকলি কৰা হয়। এই ছাইটটো বিজ্ঞাপনৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হৈছিল আৰু ১৯৯০ চনৰ শেষৰ ফালে যুক্তৰাজ্যৰ অনলাইন বিজ্ঞাপন বজাৰত ই অৰিহণা যোগাইছিল। ১৯৯৭ চনৰ পৰা ২০০০ চনৰ ভিতৰত, এফটি গ্ৰুপ আৰু পিয়েৰছনে অনলাইন জগতৰ পৰিৱৰ্তনৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই ছাইটটোৰ কেইবাবাৰো সংস্কাৰ আৰু কৌশলৰ সলনি কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.pearson.com/news/2002/april/ftcom-to-launch-improved-website-with-new-content-and-services.html?article=true |title=FT.com to launch improved website with new content and services for users, subscribers and advertisers |publisher=Pearson |date=30 April 2002 |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015160115/http://www.pearson.com/news/2002/april/ftcom-to-launch-improved-website-with-new-content-and-services.html?article=true |archive-date=15 October 2013 }}</ref> ‘এফটি’য়ে ২০০২ চনত গ্ৰাহকভুক্তি সেৱা আৰম্ভ কৰে। ব্যক্তিগত গ্ৰাহকভুক্তিৰ জৰিয়তে সফলতাৰে পুঁজি সংগ্ৰহ কৰা যুক্তৰাজ্যৰ কমসংখ্যক বাতৰি ছাইটৰ ভিতৰত এফ টি ডট কম অন্যতম। ১৯৯৭ চনত ‘এফটি’য়ে এটা আমেৰিকান সংস্কৰণ মুকলি কৰে, যিটো নিউয়ৰ্ক, চিকাগো, লছ এঞ্জেলছ, ছান ফ্ৰান্সিস্কো, ডালাছ, আটলান্টা, অৰলেণ্ডো আৰু ৱাশ্বিংটন ডি.চি.ত ছপা হৈছিল; যদিও বাতৰিকাকতখনে প্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৯৮ চনত নিউয়ৰ্ক চহৰৰ বাহিৰত ছপা কাম আৰম্ভ কৰিছিল। ১৯৯৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ‘এফটি’ যুক্তৰাজ্যৰ ভিতৰতকৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত অধিক কপি বিক্ৰী হোৱা যুক্তৰাজ্যভিত্তিক প্ৰথমখন বাতৰিকাকত হিচাপে পৰিগণিত হয়। ২০০০ চনত ‘ফাইনেন্সিয়েল টাইমছে’ হামবুৰ্গভিত্তিক এটা বাতৰি আৰু সম্পাদকীয় দলৰ সৈতে ‘ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ ডয়চলান্দ’ নামৰ জাৰ্মান ভাষাৰ এটা সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ২০০৩ চনত ইয়াৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰচলন আছিল ৯০,০০০ কপি। এইটো প্ৰথমাৱস্থাত গ্ৰুনাৰ + জাহ্ৰ নামৰ এটা জাৰ্মান প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠানৰ সৈতে এক যৌথ উদ্যোগ আছিল। ২০০৮ চনৰ জানুৱাৰী মাহত ‘এফটি’য়ে ইয়াৰ ৫০% অংশীদাৰিত্ব জাৰ্মান অংশীদাৰজনক বিক্ৰী কৰি দিয়ে।<ref>{{cite web |url=http://www.pearson.com/news/2008/january/pearson-to-sell-its-ft-deutschland-stake-to-gruner-%2B-jahr.html?article=true |title=Pearson to sell its FT Deutschland stake to Gruner + Jahr |publisher=Pearson |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015160113/http://www.pearson.com/news/2008/january/pearson-to-sell-its-ft-deutschland-stake-to-gruner-%2B-jahr.html?article=true |archive-date=15 October 2013 }}</ref> ‘এফটি ডয়চলান্দে’ কেতিয়াও লাভ কৰিব নোৱাৰিলে আৰু ই ১২ বছৰত ২৫০ নিযুত ইউৰো লোকচানৰ সন্মুখীন হোৱা বুলি কোৱা হয়। ২০১২ চনৰ ৭ ডিচেম্বৰত ই বন্ধ হৈ পৰে।<ref>{{cite web|last=Wiesmann |first=Gerrit |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/0/0c8df1ae-356b-11e2-bd77-00144feabdc0.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/http://www.ft.com/intl/cms/s/0/0c8df1ae-356b-11e2-bd77-00144feabdc0.html |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |title=FT Deutschland closure date confirmed |work=Financial Times |date=23 November 2012 |access-date=15 October 2013}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.economist.com/news/business/21567952-curtains-or-see-you-world-wide-web-so-farewell-then-ftd |title=So farewell then, FTD |newspaper=The Economist |date=8 December 2012 |access-date=15 October 2013 |archive-date=20 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131020131605/http://www.economist.com/news/business/21567952-curtains-or-see-you-world-wide-web-so-farewell-then-ftd |url-status=live }}</ref> ‘ফাইনেন্সিয়েল টাইমছে’ ২০০২ চনৰ ৪ ফেব্ৰুৱাৰীত পুঁজি ব্যৱস্থাপনা উদ্যোগৰ বাবে এটা নতুন সাপ্তাহিক পৰিপূৰিকা মুকলি কৰে। ‘এফটি ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট’ নামৰ এই পৰিপূৰিকাখন প্ৰতি সোমবাৰে কাকতৰ সৈতে বিতৰণ কৰা হৈছিল আৰু এতিয়াও কৰা হয়। এফটি ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট হৈছে বিশ্বৰ আটাইতকৈ বেছি প্ৰচলন থকা পুঁজি ব্যৱস্থাপনা সম্পৰ্কীয় প্ৰকাশন।<ref>{{cite web |url=http://www.pearson.com/news/2002/january/financial-times-to-expand-fund-management-coverage.html?article=true |title=Financial Times to expand fund management coverage with new weekly supplement |publisher=Pearson |date=28 January 2002 |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015160028/http://www.pearson.com/news/2002/january/financial-times-to-expand-fund-management-coverage.html?article=true |archive-date=15 October 2013 }}</ref> ২০০৫ চনৰ পৰা ‘এফটি’য়ে বছৰেকীয়া ‘ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ বিজনেছ বুক অব্ দ্য ইয়েৰ এৱাৰ্ড’ পৃষ্ঠপোষক কৰি আহিছে।<ref>{{cite web |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/2/d61420c0-a83d-11d9-87a9-00000e2511c8.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/http://www.ft.com/intl/cms/s/2/d61420c0-a83d-11d9-87a9-00000e2511c8.html |archive-date=10 December 2022 |url-status=live |title=Why there is a need for this award |first= Andrew |last=Gowers|author-link= Andrew Gowers |website=Financial Times |date=10 April 2005 |access-date=30 May 2012}}</ref> === "নতুন ৰূপত" এফটি === ২০০৭ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত, এফটিয়ে বাতৰি কাকতখনৰ এক নতুন তথা পৰিষ্কাৰ সংস্কৰণ উন্মোচন কৰে আৰু এটা নতুন স্লোগান বা নীতিবাক্য প্ৰৱৰ্তন কৰে— "উই লাইভ ইন ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ"।<ref>{{cite web |url=http://www.pearson.com/news/2007/april/financial-times-unveils-global-refresh.html?article=true |title=Financial Times unveils global refresh |publisher=Pearson |date=23 April 2007 |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015160110/http://www.pearson.com/news/2007/april/financial-times-unveils-global-refresh.html?article=true |archive-date=15 October 2013 }}</ref> ২০০৭ চনত এফটিয়ে সৰ্বপ্ৰথম এক মিটাৰ্ড পেৱাল (সীমিত প্ৰৱেশাধিকাৰযুক্ত পেৱাল) ব্যৱস্থাৰ আৰম্ভণি কৰে, যাৰ জৰিয়তে ইয়াৰ ৱেবছাইটৰ দৰ্শকে ধন পৰিশোধ কৰাৰ পূৰ্বে যিকোনো এটা মাহত এক সীমিত সংখ্যক প্ৰবন্ধ বিনামূলীয়াকৈ পঢ়িব পাৰিছিল।<ref>{{cite news |url=https://www.economist.com/special-report/2011/07/09/reinventing-the-newspaper |title=Special report: The news industry |newspaper=The Economist |date=7 July 2011 |access-date=15 October 2013 |archive-date=12 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612170302/https://www.economist.com/node/18904178 |url-status=live }}</ref> ইয়াৰ চাৰি বছৰ পিছত এফটিয়ে ইয়াৰ 'HTML5' ম’বাইল ইণ্টাৰনেট এপ্‌ মুকলি কৰে। বৰ্তমান স্মাৰ্টফোন আৰু টেবলেটে 'এফ টি ডট কম'-লৈ ১৯% ট্ৰেফিক আৰু ১২% চাপ্সক্ৰিপচন কঢ়িয়াই আনে।<ref>{{cite web |url=http://aboutus.ft.com/2012/04/12/ft-web-app-hits-two-million-users/ |title=FT Web App hits two million users |work=Financial Times |date=12 April 2012 |access-date=15 October 2013 |archive-date=13 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170313053459/http://aboutus.ft.com/2012/04/12/ft-web-app-hits-two-million-users/ }}</ref> ২০১২ চনত, ডিজিটেল গ্ৰাহকৰ সংখ্যাই প্ৰথমবাৰৰ বাবে ছপা বাতৰি কাকতৰ প্ৰচাৰ সংখ্যাক অতিক্ৰম কৰে আৰু এফটিয়ে বিজ্ঞাপনতকৈ চাপ্সক্ৰিপচন বা গ্ৰাহক মাচুলৰ পৰাই নিজৰ প্ৰায় আধা উপাৰ্জন লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref>{{cite web |last=Barber |first=Lionel |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/2/6fce6e6e-711c-11e2-9d5c-00144feab49a.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/http://www.ft.com/intl/cms/s/2/6fce6e6e-711c-11e2-9d5c-00144feab49a.html |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |url-status=live |title= FT at 125: The world in focus |work=Financial Times |date=12 February 2013 |access-date=15 October 2013}}</ref><ref>{{cite web |url=http://aboutus.ft.com/2013/01/03/gillian-tett-keynote-remarks-at-the-knight-bagehot-37th-anniversary-gala/ |title=Gillian Tett keynote remarks at the Knight-Bagehot 37th Anniversary Gala |work=Financial Times |date=3 January 2013 |access-date=15 October 2013 |archive-date=7 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160307121537/http://aboutus.ft.com/2013/01/03/gillian-tett-keynote-remarks-at-the-knight-bagehot-37th-anniversary-gala/ }}</ref><ref>{{cite web |url=https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/financial-times-launches-on-wisers-services/ |title=Financial Times launches on Wisers services |website=Financial Times |date=6 May 2013 |access-date=19 July 2017 |archive-date=18 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171018082357/https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/financial-times-launches-on-wisers-services/ |url-status=live }}</ref> ২০১০ চনৰ পৰা এফটি 'ব্লুমবাৰ্গ টাৰ্মিনেল' আৰু ২০১৩ চনৰ পৰা 'ৱাইজাৰ্ছ' প্লেটফৰ্মত উপলব্ধ হৈ আহিছে। ২০১৫ চনৰ পৰা, ৱেবছাইটত মিটাৰ্ড পেৱালৰ পৰিৱৰ্তে দৰ্শকে এমাহৰ বাবে সীমিত বিনামূলীয়াকৈ আনলিমিটেড প্ৰৱেশৰ সুযোগ লাভ কৰিছিল, যাৰ পিছত তেওঁলোকে চাপ্সক্ৰিপচন লোৱাটো প্ৰয়োজনীয় আছিল।<ref>{{cite news |title=Financial Times CEO John Ridding explains how to make people pay for media |first=Eric |last=Johnson |url=https://www.vox.com/2018/4/5/17200016/john-ridding-financial-times-ft-online-subscriptions-paywall-nikkei-peter-kafka-recode-media-podcast |newspaper=Recode.net |via=Vox |date=5 April 2018 |access-date=19 April 2020 |archive-date=1 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200801043704/https://www.vox.com/2018/4/5/17200016/john-ridding-financial-times-ft-online-subscriptions-paywall-nikkei-peter-kafka-recode-media-podcast |url-status=live }}</ref> ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত পিয়েৰচনে ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ গ্ৰুপক ৮৪৪ নিযুত পাউণ্ড (১.৩২ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ) বিনিময়ত জাপানী মিডিয়া গোট 'নিক্কি ইনক'-ৰ ওচৰত বিক্ৰী কৰে।<ref>{{cite web |url=http://www.pearson.com/news/2010/december/financial-times-now-available-on-bloomberg-professional.html?article=true |title=Financial Times now available on Bloomberg Professional |publisher=Pearson.com |date=6 December 2010 |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015160108/http://www.pearson.com/news/2010/december/financial-times-now-available-on-bloomberg-professional.html?article=true |archive-date=15 October 2013 }}</ref><ref name="BBC20150723"/><ref name="Guardian20150724"/><ref name="Nikkei20151130"/> ২০১৬ চনত ফাইনেন্সিয়েল টাইমছে ব্ৰডকাষ্ট, ভিডিঅ’, ডিজিটেল, চচিয়েল মিডিয়া আৰু ইভেণ্টকে ধৰি বিভিন্ন মাধ্যমত উন্নত মানদণ্ডৰ ব্ৰেণ্ডেড সমল প্ৰস্তুত কৰা লণ্ডনৰ এক সংবাদ মাধ্যম প্ৰতিষ্ঠান 'আলফা গ্ৰীড'-ৰ সৰ্বাধিক অংশীদাৰিত্ব ক্ৰয় কৰে। <ref>{{cite news|url=https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/ft-expands-content-marketing-studio-with-majority-stake-in-alpha-grid/|title=FT expands content marketing studio with majority stake in Alpha Grid|access-date=2 March 2018|archive-date=3 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180303105637/https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/ft-expands-content-marketing-studio-with-majority-stake-in-alpha-grid/|url-status=live}}</ref>২০১৮ চনত এফটিয়ে বহুজাতিক কৰ্পোৰেট আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক গ্ৰাহকসকলক ৰিচাৰ্চ সেৱা আগবঢ়োৱা 'লংগিটিউড' নামৰ প্ৰতিষ্ঠানটোৰ সৰ্বাধিক অংশীদাৰিত্ব অধিগ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite news|url=https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/financial-times-acquires-majority-stake-in-research-and-content-specialists-longitude/|title=Financial Times acquires majority stake in research and content specialists Longitude|access-date=2 March 2018|archive-date=2 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180302225357/https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/financial-times-acquires-majority-stake-in-research-and-content-specialists-longitude/|url-status=live}}</ref> ২০২২ চনৰ জানুৱাৰী মাহত এফটিয়ে লংগিটিউডৰ সহ-প্ৰতিষ্ঠাপকসকলৰ পৰা অৱশিষ্ট অংশখিনিও ক্ৰয় কৰি ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ অধিগ্ৰহণ প্ৰক্ৰিয়া সম্পূৰ্ণ কৰে। এই বিনিয়োগে 'এফটি লাইভ'-ৰ জৰিয়তে সন্মিলন আৰু ইভেণ্ট পৰিচালনাসহ ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ কেইবাটাও ব্যৱসায়িক ক্ষেত্ৰৰ সাম্প্ৰতিক বিকাশ তথা বাণিজ্যিক সেৱাসমূহক অধিক সলক আৰু সক্ৰিয় কৰি তুলিছে।<ref>{{Cite web|title=Ft Reporter Resigns After Eavesdropping on Zoom Conference Calls at Independent and Standard|url=https://pressgazette.co.uk/news/ft-reporter-eavesdropped-on-independent-zoom-call-informing-staff-of-cutbacks/|website=[[Press Gazette]]|date=30 September 2022|access-date=30 January 2026|first=Dominic|last=Ponsford|orig-date=1 May 2020|archive-date=6 October 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241006203548/https://pressgazette.co.uk/news/ft-reporter-eavesdropped-on-independent-zoom-call-informing-staff-of-cutbacks/|url-status=live}}</ref> ২০২০ চনত, 'দ্য ইণ্ডিপেণ্ডেন্ট' আৰু 'ইভনিং ষ্টেণ্ডাৰ্ড'-কে ধৰি অন্যান্য সংবাদ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ জুম কল হেক কৰি চোৰাংকৈ শুনাৰ বাবে ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ প্ৰতিবেদক মাৰ্ক ডি ষ্টিফানোৱে পদত্যাগ কৰে। <ref>{{Cite web|title=Ft Reporter Resigns After Eavesdropping on Zoom Conference Calls at Independent and Standard|url=https://pressgazette.co.uk/news/ft-reporter-eavesdropped-on-independent-zoom-call-informing-staff-of-cutbacks/|website=[[Press Gazette]]|date=30 September 2022|access-date=30 January 2026|first=Dominic|last=Ponsford|orig-date=1 May 2020|archive-date=6 October 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241006203548/https://pressgazette.co.uk/news/ft-reporter-eavesdropped-on-independent-zoom-call-informing-staff-of-cutbacks/|url-status=live}}</ref>একেটা বৰ্ষতে, ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ এজন প্ৰতিবেদকৰ এটা মতামত স্তম্ভ প্ৰত্যাহাৰ কৰাক লৈ এক বিতৰ্কৰ সৃষ্টি হয়, যিয়ে বাহ্যিক ৰাজনৈতিক চাপৰ পৰা কাকতখৰ সম্পাদকীয় স্বতন্ত্ৰতাৰ ওপৰত প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰিছিল। ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ ব্ৰাছেলছৰ সংবাদদাতা মেহৰীন খানে ফ্ৰান্সৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ইমানুৱেল মেক্ৰনৰ ফ্ৰান্সত থকা মুছলিম সংখ্যালঘুসকলৰ প্ৰতি থকা নীতিৰ সমালোচনা কৰি লিখা এটা মতামত স্তম্ভ বাতৰি কাকতৰ সম্পাদকে প্ৰত্যাহাৰ কৰাৰ পিছতেই এই বিতৰ্কৰ সূত্ৰপাত হৈছিল। প্ৰবন্ধটো প্ৰকাশ পোৱাৰ দিনাই ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ ৱেবছাইটৰ পৰা আঁতৰাই দিয়া হৈছিল<ref>{{cite news |last=Oborne |first=Peter |date=10 November 2020 |title=Freedom of speech in France extends to Macron's critics as well |url=https://www.middleeasteye.net/opinion/freedom-speech-france-extends-macron-critics |work=Middle East Eye |access-date=4 July 2021 |archive-date=9 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210709184315/https://www.middleeasteye.net/opinion/freedom-speech-france-extends-macron-critics |url-status=live }}</ref>। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাষ্ট্ৰপতি মেক্ৰনে ফিনান্সিয়েল টাইমছত এখন চিঠি প্ৰকাশ কৰি মূল মতামত স্তম্ভটোৰ যুক্তিৰ প্ৰত্যুত্তৰ দিছিল, যদিও সেই সময়ত মূল প্ৰবন্ধটো ৱেবছাইটত উপলব্ধ নাছিল।<ref>{{cite news |last=O'Leary |first=Naomi |date=11 November 2020 |title=Europe Letter: EU happy to celebrate or stigmatise Muslim immigrants when it suits agenda |url=https://www.irishtimes.com/news/world/europe/macron-helps-propel-far-right-ideas-to-heart-of-europe-1.4406805 |newspaper=The Irish Times |access-date=4 July 2021 |archive-date=9 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210409201309/https://www.irishtimes.com/news/world/europe/macron-helps-propel-far-right-ideas-to-heart-of-europe-1.4406805 |url-status=live }}</ref> ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ সম্পাদিকা ৰৌলা খালাফে, যিয়ে প্ৰবন্ধটো আঁতৰাই দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল, স্বীকাৰ কৰে যে প্ৰবন্ধটো সন্দৰ্ভত 'এলিচি পেলেচ' (ফ্ৰান্সৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ কাৰ্যালয়)-এ তেওঁৰ সৈতে যোগাযোগ কৰিছিল। অৱশ্যে তেওঁ নিজৰ সিদ্ধান্তক সমৰ্থন কৰি কয় যে মেহৰীন খানৰ মূল প্ৰবন্ধটোত কেইবাটাও তথ্যগত ভুল থকাৰ বাবেই ইয়াক আঁতৰোৱা হৈছিল।<ref>{{cite AV media |people= Roula Khalaf and Amol Rajan |date= 21 April 2021 |title= Roula Khalaf, editor of The Financial Times |medium= audio |url= https://www.bbc.co.uk/sounds/play/m000v8ww |access-date= 4 July 2021 |time= 14:20 minutes in |work= BBC Sounds |archive-date= 28 June 2021 |archive-url= https://web.archive.org/web/20210628205044/https://www.bbc.co.uk/sounds/play/m000v8ww |url-status= live }}</ref> === ৱায়াৰকাৰ্ড কেলেংকাৰীৰ তথ্য ফাদিল === ২০১৯ চনৰ জানুৱাৰী মাহত, ফাইনেন্সিয়েল টাইমছে জাৰ্মান পেমেণ্ট গ্ৰুপ 'ৱায়াৰকাৰ্ড'-ৰ জালিয়াতিৰ সন্দেহৰ বিতং বিৱৰণ দি ধাৰাবাহিকভাৱে কেইবাটাও অনুসন্ধানমূলক প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। যেতিয়া ৱায়াৰকাৰ্ডৰ শ্বেয়াৰৰ মূল্য হ্ৰাস পালে, জাৰ্মান সংবাদ মাধ্যমে সন্দেহ প্ৰকাশ কৰিলে যে এক জাৰ্মান কৰ্পোৰেটৰ ওপৰত হোৱা এই আক্ৰমণৰ আঁৰত বজাৰৰ হেতালি জড়িত আছিল। তেওঁলোকে ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ এই ধাৰাবাহিকখনৰ প্ৰধান লেখক ডেন মেক্ৰামৰ ওপৰত বিশেষভাৱে গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত মিউনিখৰ চৰকাৰী অধিবক্তাৰ কাৰ্যালয়ে এক তদন্ত আৰম্ভ কৰে।<ref>{{cite news |url=https://www.faz.net/aktuell/finanzen/wirecard-ermittlungen-gegen-financial-times-journalisten-16047237.html |title=Staatsanwaltschaft ermittelt gegen einen Financial-Times-Journalisten |work=Frankfurter Allgemeine Zeitung |date=18 February 2019 |access-date=21 July 2019 |archive-date=26 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190226152550/https://www.faz.net/aktuell/finanzen/wirecard-ermittlungen-gegen-financial-times-journalisten-16047237.html |url-status=live }}</ref> এজন বিনিয়োগকাৰীৰ আনুষ্ঠানিক অভিযোগৰ পিছত, ৱায়াৰকাৰ্ড আৰু জাৰ্মান বিত্তীয় নিয়ন্ত্ৰক প্ৰাধিকৰণ 'বাফিন'-ৰ অনুৰোধত দায়িত্বপ্ৰাপ্ত ৰাজ্যিক অধিবক্তাই ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ কেইবাজনো সাংবাদিকৰ বিৰুদ্ধে তদন্ত ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news |url=https://www.handelsblatt.com/finanzen/banken-versicherungen/zahlungsdienstleister-wirecard-erhebt-schwere-anschuldigungen-gegen-die-financial-times/24681644.html |title=Wirecard erhebt schwere Anschuldigungen gegen die 'Financial Times' |work=Handelsblatt |date=21 July 2019 |access-date=21 July 2019 |archive-date=22 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190722155343/https://www.handelsblatt.com/finanzen/banken-versicherungen/zahlungsdienstleister-wirecard-erhebt-schwere-anschuldigungen-gegen-die-financial-times/24681644.html |url-status=live }}</ref> ১৮ মাহৰ তদন্ত আৰু এক বাহ্যিক অডিটৰ পিছত, ২০২০ চনৰ ২২ জুনত ৱায়াৰকাৰ্ডে ঘোষণা কৰে যে ইয়াৰ একাউণ্টত থকা ১.৯ বিলিয়ন ইউৰো মূল্যৰ নগদ ধনৰ হয়তো "কোনো অস্তিত্বই নাই"। ইয়াৰ পিছতেই কোম্পানীটোৱে দেউলীয়া হোৱাৰ আবেদন কৰে।<ref>{{cite news |title=Wirecard investors set for legal battle as accounting questions mount |url=https://www.spglobal.com/marketintelligence/en/news-insights/latest-news-headlines/wirecard-investors-set-for-legal-battle-as-accounting-questions-mount-59114712 |access-date=26 June 2020 |work=S&P Global |date=26 June 2020 |language=en-US |archive-date=29 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200629120404/https://www.spglobal.com/marketintelligence/en/news-insights/latest-news-headlines/wirecard-investors-set-for-legal-battle-as-accounting-questions-mount-59114712 |url-status=live }}</ref> এই কেলেংকাৰীৰ প্ৰতি দেখুওৱা সঁহাৰিৰ বাবে বাফিন নিজেই 'ইউৰোপীয় চিকিউৰিটিজ এণ্ড মাৰ্কেটছ অথৰিটি'-ৰ তদন্তৰ আওতালৈ আহে।<ref>{{cite news |last=Davies |first=Pascale |title=EU to investigate German financial watchdog over Wirecard scandal |url=https://www.euronews.com/2020/06/25/wirecard-goes-bust-amid-german-accounting-scandal |access-date=27 June 2020 |publisher=Euronews |date=25 June 2020 |archive-date=27 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200627061543/https://www.euronews.com/2020/06/25/wirecard-goes-bust-amid-german-accounting-scandal |url-status=live }}</ref> === জীৱাশ্ম ইন্ধনৰ বিজ্ঞাপন === 'দ্য ইণ্টাৰচেপ্ট', 'দ্য নেচন' আৰু 'ডীচমগ'-ৰ এক যুটীয়া তদন্তত পোৱা গৈছে যে ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ হ’ল জীৱাশ্ম ইন্ধন উদ্যোগৰ বিজ্ঞাপন প্ৰকাশ কৰা অন্যতম শীৰ্ষ সংবাদ মাধ্যম। <ref> name=intercept20231205>{{cite news|date=5 December 2023|first=Amy|last=Westervelt|author2=Matthew Green|url=https://theintercept.com/2023/12/05/fossil-fuel-industry-media-company-advertising/|title=Leading News Outlets Are Doing the Fossil Fuel Industry's Greenwashing|website=The Intercept|access-date=1 September 2024|archive-date=1 September 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240901051001/https://theintercept.com/2023/12/05/fossil-fuel-industry-media-company-advertising/|url-status=live}}</ref>ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ যিসকল সাংবাদিকে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ বিষয়ে বাতৰি পৰিৱেশন কৰে, তেওঁলোকে উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰিছে যে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ সৃষ্টি কৰা আৰু ইয়াৰ বিৰুদ্ধে লোৱা পদক্ষেপত বাধা প্ৰদান কৰা কোম্পানী তথা উদ্যোগসমূহৰ সৈতে থকা এই স্বাৰ্থৰ সংঘাতৰ বাবে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ ওপৰত তেওঁলোকৰ প্ৰতিবেদনৰ বিশ্বাসযোগ্যতা হ্ৰাস পাব পাৰে আৰু পাঠকে জলবায়ু সংকটক গুৰুত্বহীন বুলি গণ্য কৰিব পাৰে।<ref> name=intercept20231205 </ref> === "লেক্স" স্তম্ভ === "লেক্স" স্তম্ভটো প্ৰথম অংশৰ শেষৰ পৃষ্ঠাত প্ৰকাশ পোৱা এক দৈনিক বিশেষ লেখা। ইয়াত গোলকীয় অৰ্থনীতি আৰু বিত্তীয় ক্ষেত্ৰখন সামৰি বিশ্লেষণ আৰু মতামত প্ৰকাশ কৰা হয়। ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ-এ "লেক্স"-ক ইয়াৰ কাৰ্যসূচী নিৰ্ধাৰণকাৰী স্তম্ভ বুলি অভিহিত কৰে। এই স্তম্ভটো প্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৪৫ চনৰ ১ অক্টোবৰ, সোমবাৰে প্ৰকাশ পাইছিল। এই নামটো মূলতঃ 'Lex Mercatoria' শব্দৰ পৰা অহা বুলি ধাৰণা কৰা হয়, যিটো এটা লেটিন প্ৰকাশ আৰু ইয়াৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হৈছে "ব্যৱসায়ী আইন"। ১৯৩০-ৰ দশকত 'ফাইনেন্সিয়েল নিউজ'-ৰ বাবে হাৰগ্ৰীভছ পাৰ্কিনছনে এই স্তম্ভটোৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল, আৰু এই দুয়োখন বাতৰি কাকত একত্ৰিত হোৱাৰ পিছত ইয়াক 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ'লৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। "লেক্স" স্তম্ভই এনে কিছুমান বিশিষ্ট প্ৰাক্তন সদস্য বা লেখকৰ বাবে গৌৰৱ কৰিব পাৰে যিসকলে পৰৱৰ্তী সময়ত ব্যৱসায় আৰু চৰকাৰী ক্ষেত্ৰত নিজৰ কেৰিয়াৰ গঢ়ি তুলিছে—যাৰ ভিতৰত আছে নাইজেল লছন (প্ৰাক্তন কনজাৰ্ভেটিভ বিত্ত মন্ত্ৰী), ৰিচাৰ্ড লেম্বাৰ্ট (CBI সঞ্চালক আৰু বেংক অৱ ইংলেণ্ডৰ মুদ্ৰা নীতি সমিতিৰ প্ৰাক্তন সদস্য), মাৰ্টিন টেইলৰ (বাৰ্কলেজৰ প্ৰাক্তন মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া), জন মেকিনছন (পেনগুইন ৰেণ্ডম হাউচৰ অধ্যক্ষ তথা মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া), জন গাৰ্ডিনাৰ (টেস্কোৰ প্ৰাক্তন অধ্যক্ষ), ডেভিদ ফ্ৰয়েড (প্ৰাক্তন ইউবিএছ বেংকাৰ আৰু লেবাৰ উপদেষ্টা, বৰ্তমান এগৰাকী কনজাৰ্ভেটিভ সমনীয়া), জন কিংমেন (ইউকেএফআই-ৰ প্ৰাক্তন প্ৰধান আৰু ৰথচাইল্ড এণ্ড ক’ৰ বেংকাৰ), জৰ্জ গ্ৰাহাম (আৰবিএছ বেংকাৰ), এণ্ড্ৰিউ বলছ (পিমকো-ত ইউৰোপীয় পৰ্টফলিঅ’ মেনেজমেণ্টৰ প্ৰধান) আৰু জো জনছন (অৰ্পিংটনৰ প্ৰাক্তন কনজাৰ্ভেটিভ সাংসদ)।<ref> name="about_lex">{{cite web|archive-url = https://web.archive.org/web/20070903221825/http://www.ft.com/lex/about | archive-date = 3 September 2007 |url = http://www.ft.com/lex/about|title = About Lex|access-date =4 September 2007|work=Financial Times}}</ref> === পাব্লিচিং ডিভিজন === ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ ফাইনান্সিয়েল পাব্লিচিং ডিভিজন (পূৰ্বৰ এফটি বিজনেছ)-এ খুচুৰা, ব্যক্তিগত আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক বিত্তীয় দৰ্শকসকলৰ বাবে ছপা আৰু অনলাইন সমল যোগান ধৰে। ইয়াৰ প্ৰকাশন আৰু সেৱাসমূহৰ উদাহৰণসমূহ হ’ল: 'ইনভেষ্টৰ্ছ ক্ৰনিকল', এখন ব্যক্তিগত বিত্তীয় আলোচনী আৰু ৱেবছাইট; "এফটি মানি", এখন "এফটি উইকেণ্ড"-ৰ এটা সাপ্তাহিক ব্যক্তিগত বিত্তীয় ক্ৰোড়পত্ৰ; 'এফটি ৱেল্থ', যিখন বিশ্বৰ উচ্চ-নিট-মূল্যসম্পন্ন সম্প্ৰদায়ৰ বাবে এখন আলোচনী আৰু 'এফটিএফএম', এখন গোলকীয় ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট উদ্যোগৰ এটা সাপ্তাহিক পৰ্যালোচনা, 'মানি মেনেজমেণ্ট' আৰু 'এফটি এডভাইজাৰ'।<ref> name="aboutus2">{{cite web|url = http://aboutus.ft.com/corporate-information/ft-company|title = About Us|work = Financial Times|access-date = 28 February 2011|archive-url = https://web.archive.org/web/20110303050225/http://aboutus.ft.com/corporate-information/ft-company/|archive-date = 3 March 2011|df = dmy-all}}</ref> ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠানিক অংশৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত আছে: 'দ্য বেংকাৰ', 'দিছ ইজ আফ্ৰিকা', 'এফডিআই মেগাজিন' তথা 'এফডিআই ইণ্টেলিজেন্স' আৰু 'প্ৰফেচনেল ৱেল্থ মেনেজমেণ্ট'। বিত্তীয় প্ৰকাশনৰ এটা সুকীয়া শাখা 'মানি-মিডিয়া'-ই বিশ্বজুৰি ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট পেচাদাৰীসকলৰ জন্য ডিজিটেল তথ্য সেৱা প্ৰদান কৰে, যাৰ ভিতৰত আছে: Ignites, Ignites Europe, Ignites Asia, FundFire আৰু BoardIQ। ফাইনেন্সিয়েল পাব্লিচিঙৰ ভিতৰত ইউৰোপীয় পেঞ্চন উদ্যোগৰ বাবে প্ৰকাশন ('পেনচন এক্সপাৰ্ট' আৰু 'ডয়চ পেনচন এণ্ড ইনভেষ্টমেণ্টনাচৰিচটেন') আৰু ইভেণ্ট ('ইনভেষ্টমেণ্ট এক্সপাৰ্ট') অন্তৰ্ভুক্ত আছে। এই গোটটোৱে 'মেণ্ডেটৱায়াৰ' নামৰ এখন বিত্তীয় তথ্য পত্ৰিকাও প্ৰকাশ কৰে, যি উত্তৰ আমেৰিকা, ইউৰোপ আৰু এছিয়াৰ বিনিয়োগ পেচাদাৰীসকলক বিক্ৰী আৰু বজাৰ সম্পৰ্কীয় তথ্য যোগান ধৰে। এফটি নলেজ' এখন সহযোগী প্ৰতিষ্ঠান যিয়ে শিক্ষামূলক সামগ্ৰী আৰু সেৱা আগবঢ়ায়। এফটি নলেজে ২০০০ চনৰ পৰা প্ৰতিটো শৰৎ আৰু বসন্তকালত "ইণ্ট্ৰডিউচিং দ্য চিটি" পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়াই আহিছে (যিটো বুধবাৰৰ নৈশ বক্তৃতা আৰু আলোচনা চক্ৰ, লগতে সপ্তাহান্তৰ ইভেণ্টৰ এটা শৃংখলা)। 'এফটি প্ৰেডিক্ট' হ’ল ফাইনান্সিয়েল টাইমছৰ দ্বাৰা পৰিচালিত পূৰ্বানুমান কৰা অৰ্থনৈতিক পৰিঘটনাৰ এক সম্পাদকীয় সেৱা, য’ত ব্যৱহাৰকাৰীয়ে কাল্পনিক ফিনান্সিয়েল টাইমছ ডলাৰ (FT$) খৰচ কৰি ভৱিষ্যতৰ বিত্তীয়, ৰাজনৈতিক আৰু সংবাদভিত্তিক পৰিঘটনাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি চুক্তি ক্ৰয়-বিক্ৰয় কৰিব পাৰে। জেমছ চুৰোৱেৰ্কিৰ 'দ্য উইজডম অৱ ক্ৰাউডছ' গ্ৰন্থখনত প্ৰদৰ্শিত ধাৰণাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি তৈয়াৰী এই প্ৰতিযোগিতাই মানুহক সাপ্তাহিক আৰু মাহেকীয়া বঁটাৰ বাবে প্ৰতিযোগিতাত অৱতীৰ্ণ হোৱাৰ লগতে অৰ্থনৈতিক পৰিঘটনাৰ পূৰ্বানুমান কৰি ভৱিষ্যতৰ ঘটনাৱলী নিৰীক্ষণ কৰাৰ সুযোগ দিয়ে। ফাইনান্সিয়েল টাইমছে ব্যৱসায় সম্পৰ্কীয় খেল এটাও চলাইছিল যাৰ নাম আছিল "ইন দ্য পিংক" (যাৰ অৰ্থ হৈছে 'ভাল স্বাস্থ্যত থকা', ইয়াৰ লগতে এই নামটো বাতৰি কাকতখনৰ গুলপীয়া ৰং আৰু লোকচান হোৱা বুজোৱা 'ইন দ্য ৰেড' বাক্যাংশটোলৈও এটা ইংগিত)। ইয়াত প্ৰতিগৰাকী খেলুৱৈক এজন মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়াৰ কাল্পনিক চৰিত্ৰত বহুওৱা হৈছিল আৰু খেলখন শেষ হোৱাৰ সময়ত সৰ্বাধিক লাভ অৰ্জন কৰাটোৱেই আছিল মূল লক্ষ্য। খেলখনৰ বিজয়ীয়ে (যিগৰাকী খেলুৱৈয়ে সৰ্বাধিক লাভ কৰে) ১০,০০০ পাউণ্ডৰ প্ৰকৃত ধনৰ বঁটা লাভ কৰাৰ নিয়ম আছিল। খেলখন ২০০৬ চনৰ ১ মে’ৰ পৰা ২৮ জুনলৈকে চলিছিল। ২০১৯ চনত ফাইনান্সিয়েল টাইমছে ইউৰোপীয় ষ্টাৰ্টআপসমূহৰ বিষয়ে খবৰ যোগান ধৰা ডিজিটেল-অন্‌লি নিউজ ছাইট আৰু নিউজলেটাৰ 'চিফটেড'-ত বিনিয়োগ কৰাৰ কথা ঘোষণা কৰে। ফাইনান্সিয়েল টাইমছৰ প্ৰাৰম্ভিক ২৫% অংশীদাৰিত্ব পৰৱৰ্তী সময়ত আনৰ পৰা হোৱা বিনিয়োগৰ বাবে ১৪% লৈ হ্ৰাস পায়। ইয়াৰ জৰিয়তে চিফটেডৰ সৈতে এক পৰিকল্পিত ৭ বছৰীয়া কৌশলগত সম্পৰ্কৰ সূচনা হয়।<ref>{{cite web |last1=Granger |first1=Jacob |title=Sifted launches a membership model inspired by the startups it reports on {{!}} Media news |url=https://www.journalism.co.uk/news/tech-news-website-sifted-launches-a-membership-inspired-by-the-startups-it-reports-on/s2/a796488/ |website=[[Journalism.co.uk]] |access-date=4 August 2023 |date=15 February 2021 |archive-date=31 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221231111454/https://www.journalism.co.uk/news/tech-news-website-sifted-launches-a-membership-inspired-by-the-startups-it-reports-on/s2/a796488/ |url-status=live }}</ref> <ref>{{cite web |last1=Kersley |first1=Andrew |title=FT-backed site for start-ups Sifted takes £4m for 25% stake two years after launch |url=https://pressgazette.co.uk/news/sifted-financial-times-raises-four-million/ |website=Press Gazette |access-date=4 August 2023 |date=22 November 2021 |archive-date=29 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230329075730/https://pressgazette.co.uk/news/sifted-financial-times-raises-four-million/ |url-status=live }}</ref> == সূচকাংকসমূহ == [[File:Indices Financial Times.jpg|thumb|225x225px|২০১৯ চনত '''ফাইনান্সিয়েল টাইমছ'''-ৰ কেইটামান ষ্টক বজাৰ সূচক/বজাৰ সূচকৰ নিৰ্বাচিত তালিকা]] ফাইনান্সিয়েল টাইমছে কেইবাটাও বিত্তীয় বজাৰ সূচকাংক সংগ্ৰহ আৰু প্ৰকাশ কৰে, যিবোৰে ইয়াৰ অন্তৰ্ভুক্ত অংশসমূহৰ পৰিৱৰ্তনশীল মূল্য প্ৰতিফলিত কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত আটাইতকৈ পুৰণি আছিল প্ৰাক্তন 'ফাইনান্সিয়েল নিউজ ইনডেক্স', যাৰ আৰম্ভণি ১৯৩৫ চনৰ ১ জুলাইত 'ফাইনান্সিয়েল নিউজ'-ৰ দ্বাৰা হৈছিল। এফটিয়েও অনুৰূপ এটা সূচকাংক প্ৰকাশ কৰিছিল; ১৯৪৭ চনৰ ১ জানুৱাৰীত ইয়াক ফাইনান্সিয়েল নিউজ ইনডেক্সৰ দ্বাৰা প্ৰতিস্থাপন কৰা হয়—যাক পিছলৈ 'ফাইনান্সিয়েল টাইমছ (এফটি) ইনডেক্স' নামকৰণ কৰা হয়। এই সূচকাংকটো ঔদ্যোগিক শ্বেয়াৰৰ সূচকাংক হিচাপে আৰম্ভ হৈছিল আৰু প্ৰধানকৈ বিদেশী স্বাৰ্থ থকা কোম্পানীসমূহক ইয়াৰ পৰা বাদ দিয়া হৈছিল, যেনে এংলো-ইৰানিয়ান অইল কোম্পানী (পিছলৈ বিপি), ব্ৰিটিছ-আমেৰিকান টোবাকো, লিভাৰ ব্ৰাদাৰ্ছ (পিছলৈ ইউনিলিভাৰ) আৰু শ্বেল। ইয়াৰ কেইবা দশকৰ পিছতহে তেল আৰু বিত্তীয় খণ্ডক ইয়াত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref> name="Littlewood">''The Stock Market'', John Littlewood.</ref> ১৯৬২ চনত এফটিএছই সূচকাংক শৃংখলাৰ প্ৰথমটো সূচকাংক 'এফটিএছই অল-শ্বেয়াৰ ইনডেক্স' সৃষ্টি কৰা হৈছিল, য’ত বজাৰ মূলধনৰ ভিত্তিত ব্ৰিটেইনৰ সৰ্ববৃহৎ ৫৯৪ টা কোম্পানী অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। 'F-T-S-E' আখৰ কেইটাই বুজাইছিল যে এফটিএছই আছিল ফিনান্সিয়েল টাইমছ (F-T) আৰু লণ্ডন ষ্টক এক্সচেঞ্জ (S-E)-ৰ এক যুটীয়া উদ্যোগ। ১৯৮৪ চনৰ ১৩ ফেব্ৰুৱাৰীত 'এফটিএছই ১০০' প্ৰৱৰ্তন কৰা হয়, যিয়ে লণ্ডন ষ্টক এক্সচেঞ্জৰ মূল্যৰ প্ৰায় ৮০ শতাংশ প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। ১৯৯৫ চনত এফটিএছই গ্ৰুপক এটা স্বতন্ত্ৰ কোম্পানী হিচাপে গঢ়ি তোলা হয়। ১৯৯৯ চনত নিউয়ৰ্ক চহৰত ইয়াৰ প্ৰথমটো বিদেশী কাৰ্যালয় খোলা হয়; ইয়াৰ পিছত ২০০০ চনৰ আৰম্ভণিতে পেৰিছ, ২০০১ চনত হংকং, ফ্ৰেংকফৰ্ট আৰু ছান ফ্ৰান্সিস্কো, ২০০২ চনত মেদ্ৰিদ আৰু ২০০৩ চনত টকিঅ’ত কাৰ্যালয় খোলা হয়। অন্যান্য সুপৰিচিত এফটিএছই সূচকাংকসমূহৰ ভিতৰত আছে শ্বেয়াৰ বজাৰৰ বাবে এফটিএছই ৩৫০ ইনডেক্স, এফটিএছই স্মলকেপ ইনডেক্স, এফটিএছই এআইএম ইউকে ৫০ ইনডেক্স আৰু এফটিএছই এআইএম ১০০ ইনডেক্সৰ লগতে এফটিএছই এআইএম অল-শ্বেয়াৰ ইনডেক্স, আৰু চৰকাৰী বণ্ডৰ বাবে এফটিএছই ইউকে গিল্ট ইনডাইচেচ। ২০২১ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছে 'উইলশ্বায়াৰ এছ’চিয়েটছ'-ৰ সৈতে মিলি শীৰ্ষ পাঁচটা ক্ৰিপ্টোকাৰেন্সীৰ সংমিশ্ৰণ সামৰি তিনিটা মাল্টি-এছেট সূচকাংক প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। == ব্যক্তি বা কৰ্মচাৰীসকল == ২০০৬ চনৰ জুলাই মাহত, 'এফটি'-য়ে বাতৰি কাকতখনক 'FT.com'-ৰ সৈতে অধিক ঘনিষ্ঠভাৱে একত্ৰিত কৰাৰ বাবে এটা "নিউ নিউজৰুম" প্ৰকল্পৰ কথা ঘোষণা কৰে। একে সময়তে ই নিজৰ সম্পাদকীয় কৰ্মচাৰীৰ সংখ্যা ৫২৫ জনৰ পৰা ৪৭৫ জনলৈ হ্ৰাস কৰাৰ পৰিকল্পনাও ঘোষণা কৰিছিল। ২০০৬ চনৰ আগষ্ট মাহত ই ঘোষণা কৰে যে প্ৰয়োজনীয় সকলো কৰ্মচাৰী কৰ্তন স্বেচ্ছামূলক চাকৰি ত্যাগৰ জৰিয়তে সম্ভৱ হৈ উঠিছে। 'এফটি'-ৰ কেইবাগৰাকীও প্ৰাক্তন সাংবাদিকে পৰৱৰ্তী সময়ত সাংবাদিকতা, ৰাজনীতি আৰু ব্যৱসায় খণ্ডৰ অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ তথা উচ্চ পৰ্যায়ৰ পদবীত অধিষ্ঠিত হৈছে। পূৰ্বতে এই কাকতখনৰ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ পৰিচালন সম্পাদক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ৰবাৰ্ট থমছন পৰৱৰ্তী সময়ত 'দ্য টাইমছ'-ৰ সম্পাদক হৈছিল আৰু বৰ্তমান তেওঁ 'নিউজ কৰ্পোৰেচন'-ৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া। 'এফটি'-ৰ প্ৰাক্তন নিউয়ৰ্কৰ সংবাদদাতা আৰু সংবাদ সম্পাদক উইল লিউইচে 'দ্য ডেইলি টেলিগ্ৰাফ' আৰু 'দ্য ৱাল ষ্ট্ৰীট জাৰ্নেল' সম্পাদনা কৰিছিল। ডমিনিক লছন 'সপ্তাহান্তৰ টেলিগ্ৰাফ'-ৰ সম্পাদক হৈছিল আৰু ২০০৫ চনত তেওঁক এই পদৰ পৰা অব্যাহতি দিয়া হয়। প্ৰাক্তন শিক্ষা বিষয়ৰ সংবাদদাতা এণ্ড্ৰিউ এডনিছ সেই সময়ৰ ব্ৰিটিছ প্ৰধানমন্ত্ৰী টনী ব্লেয়াৰৰ শিক্ষা বিষয়ক উপদেষ্টা হৈছিল আৰু ২০০৫ চনৰ নিৰ্বাচনৰ পিছত তেওঁক শিক্ষামন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়াৰ লগতে 'হাউচ অৱ লৰ্ডছ'-ৰ এখন আসন প্ৰদান কৰা হৈছিল। এড বলছ ৰাজকোষৰ মুখ্য অৰ্থনৈতিক উপদেষ্টা হৈছিল আৰু বিত্তমন্ত্ৰী গৰ্ডন ব্ৰাউনৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে কাম কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত ২০০৫ চনত তেওঁ সংসদ সদস্য হিচাপে নিৰ্বাচিত হয় আৰু ২০০৭ চনৰ জুলাই মাহত শিশু, বিদ্যালয় আৰু পৰিয়াল বিষয়ক ৰাজ্যিক সচিব হিচাপে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে। প্ৰাক্তন প্ৰতিৰক্ষা সংবাদদাতা আৰু "লেক্স" স্তম্ভলেখক বাৰ্নাৰ্ড গ্ৰে’ 'টিএছএল এডুকেচন'-ৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া হোৱাৰ পূৰ্বে 'চিএমপি' নামৰ প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠানটোৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া আছিল। এই টিএছএল এডুকেচন হ’ল 'টাইমছ এডুকেচনেল চাপ্লিমেন্ট'-ৰ প্ৰকাশক। এসময়ত 'এফটি'-ৰ নাইট এডিটৰ হিচাপে কাম কৰা ডেভিদ জোনছ পিছলৈ আইটি শাখাৰ মুৰব্বী হৈছিল। ১৯৯০-ৰ দশকত বাতৰি কাকতখনৰ ছপা কাৰ্যত গৰম ধাতুৰ ব্যৱহাৰৰ পৰা ইলেক্ট্ৰনিক কম্প’জিচন আৰু তাৰ পিছত সম্পূৰ্ণ পৃষ্ঠাৰ পেজিনেচনলৈ ৰূপান্তৰিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ এজন গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যক্তি আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ 'ট্ৰিনিটি মিৰৰ গ্ৰুপ'-ৰ প্ৰযুক্তি বিভাগৰ মুৰব্বী হৈছিল। ছাৰ জিঅ’ফ্ৰী ওৱেন ১৯৮১ চনৰ পৰা ১৯৯০ চনলৈ 'ফাইনান্সিয়েল টাইমছ'-ৰ সম্পাদক আছিল। তেওঁ ১৯৯১ চনত লণ্ডন স্কুল অৱ ইক’নমিক্স-ৰ অধীনস্থ 'চেণ্টাৰ ফৰ ইক’নমিক পাৰফৰমেন্স'-ত বিজনেছ পলিচিৰ সঞ্চালক হিচাপে যোগদান কৰে আৰু ১৯৯৭ চনত ইনষ্টিটিউট অৱ মেনেজমেণ্টৰ ছিনিয়ৰ ফেলো হিচাপে নিযুক্ত হয়। তেওঁ এতিয়াও তাত নিজৰ কাম চলাই আছে। 'এফটি'-ত থকা কাৰ্যকালত তেওঁ দ্ৰুত প্ৰযুক্তিগত পৰিৱৰ্তন আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত সমস্যাসমূহৰ মোকাবিলা কৰিবলগীয়া হৈছিল, উদাহৰণস্বৰূপে 'ৰেপিটিটিভ ষ্ট্ৰেইন ইনজুৰী', যাৰ ফলত ১৯৮০-ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে 'এফটি'-ৰ কেইবা ডজন সাংবাদিক, প্ৰতিবেদক আৰু কৰ্মচাৰী আক্ৰান্ত হৈছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.lse.ac.uk/management/people/gowen.aspx |title=Directory of the Management Department at the London School of Economics |publisher=London School of Economics |date=30 June 2014 |access-date=15 July 2014 |archive-date=6 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181106223036/http://www.lse.ac.uk/management/people/gowen.aspx }}</ref> == সম্পাদকসকল (Editors) == * ১৮৮৯: ডগলাছ মেকৰে’ (Douglas MacRae) * ১৮৯০: ডব্লিউ আৰ লছন (W. R. Lawson) * ১৮৯২: চিডনী মাৰে’ (Sydney Murray) * ১৮৯৬: এ ই মাৰে’ (A. E. Murray) * ১৯০৯: চি এইচ পামহাৰ (C. H. Palmer) * ১৯Mj৪: ডি এছ টি হান্টাৰ (D. S. T. Hunter) * ১৯৩৭: আৰ্চিবল্ড চিছম (Archibald Chisholm) * ১৯৪০: এলবাৰ্ট জৰ্জ কোল (Albert George Cole) * ১৯৪৫: হাৰগ্ৰীভছ পাৰ্কিনছন (Hargreaves Parkinson) * ১৯৪৯: ছাৰ গৰ্ডন নিউটন (Sir Gordon Newton) * ১৯৭৩: ফ্ৰেডী ফিছাৰ (Fredy Fisher) * ১৯৮১: জিঅ’ফ্ৰী ওৱেন (Geoffrey Owen) * ১৯৯১: ৰিচাৰ্ড লেম্বাৰ্ট (Richard Lambert) * ২০০১: এণ্ড্ৰিউ গভাৰ্ছ (Andrew Gowers) * ২০০৬: লিয়োনেল বাৰ্বাৰ (Lionel Barber) * ২০২০: ৰৌলা খালাফ (Roula Khalaf) ==লগতে চাওক== {{Portal|Journalism|London}} * [[Business journalism]] * [[Financial Times Business Book of the Year Award]] * [[Financial Times Person of the Year]] * [[List of newspapers in the United Kingdom]] * [[Periodical literature]] * [[TNW (website)]] ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Financial Times}} * {{Official website|https://www.ft.com}} ** [http://www.ft.com/magazine FT Magazine official website] {{Media in the United Kingdom|newsmag}} {{White House James S. Brady Press Briefing Room Seating Chart}} {{Authority control}} ==তথ্য সংগ্ৰহ==  {{Reflist}} l5w8r9jjl4vvmcr593lf22a9o4re39l 648518 648517 2026-10-30T10:22:46Z Poli Borah24 43763 648518 wikitext text/x-wiki '''ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ''' ({{Lang-en|Financial Times}}) হ’ল ব্ৰডশ্বীট আকৃতিৰ ছপা আৰু ডিজিটেল মাধ্যমত প্ৰকাশিত ব্ৰিটেইনৰ এখন দৈনিক বাতৰি কাকত, যিয়ে ব্যৱসায় আৰু অৰ্থনৈতিক সাম্প্ৰতিক পৰিক্ৰমাৰ ওপৰত বিশেষভাৱে গুৰুত্ব দিয়ে। লণ্ডনত মুখ্য কাৰ্যালয় থকা এই কাকতখৰ মালিকীস্বত্ব বৰ্তমান জাপানী হ’ল্ডিং কোম্পানী 'নিক্কি ইনক'-ৰ অধীনত আছে, আৰু ব্ৰিটেইন, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ তথা সমগ্ৰ ইউৰোপ মহাদেশ জুৰি ইয়াৰ প্ৰধান সম্পাদকীয় কাৰ্যালয়সমূহ অৱস্থিত। ১৯৫৭ চনৰ পৰা ইয়াৰ গৰাকী হৈ থকা 'পিয়েৰচন পিএলচি' নামৰ প্ৰতিষ্ঠানটোৱে ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত এই প্ৰকাশনখন নিক্কি কোম্পানক ৮৪৪ নিযুত পাউণ্ড (১.৩২ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ) বিনিময়ত বিক্ৰী কৰে। ২০১৯ চনত কাকতখনে ১০ লাখ (১ মিলিয়ন) পেইড চাপ্সক্ৰিপচন লাভ কৰাৰ কথা প্ৰতিবেদনত প্ৰকাশ কৰিছিল, যাৰ তিনি-চতুৰ্থাংশই আছিল ডিজিটেল চাপ্সক্ৰিপচন।<ref>{{cite web|title=FT tops one million paying readers|url=https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/ft-tops-one-million-paying-readers/|website=Financial Times|date=April 2019|language=en-GB|access-date=19 April 2019|archive-date=19 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419171825/https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/ft-tops-one-million-paying-readers/|url-status=live}}</ref><ref name="Guardian20190419">{{cite news|last=Greenslade|first=Roy|author-link=Roy Greenslade|date=14 April 2019|title=Financial Times thrives by focusing on subscriptions|language=en-GB|work=[[The Guardian]]|url=https://www.theguardian.com/media/commentisfree/2019/apr/14/financial-times-thrives-by-focusing-on-subscriptions|access-date=19 April 2019|issn=0261-3077|archive-date=19 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419171820/https://www.theguardian.com/media/commentisfree/2019/apr/14/financial-times-thrives-by-focusing-on-subscriptions|url-status=live}}</ref> আনহাতে ২০২৩ চনৰ এক প্ৰতিবেদন অনুসৰি, ইয়াৰ গ্ৰাহকৰ সংখ্যা ১৩ লাখলৈ বৃদ্ধি পায়, যাৰ ভিতৰত ১২ লাখেই আছিল ডিজিটেল গ্ৰাহক।<ref>{{Cite web |last=Guaglione |first=Sara |date=28 September 2023 |title=Financial Times targets U.S. and global readers with subscription app products |url=https://digiday.com/media/financial-times-targets-u-s-and-global-readers-with-subscription-app-products/ |access-date=16 March 2024 |website=Digiday |language=en-US |archive-date=16 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240316081517/https://digiday.com/media/financial-times-targets-u-s-and-global-readers-with-subscription-app-products/ |url-status=live }}</ref> সাধাৰণ বা সৰ্বসাধাৰণ সমাজৰ বাতৰি পৰিৱেশন কৰাতকৈ বিত্তীয় সাংবাদিকতা আৰু অৰ্থনৈতিক বিশ্লেষণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়াতোৱেই এই কাকতৰ প্ৰাথমিক বৈশিষ্ট্য। ইয়াৰ উপৰি, এই কাকতখনে এটা বাৰ্ষিক গ্ৰন্থ বঁটা স্পনছৰ কৰে আৰু নিয়মীয়াকৈ "পাৰ্চন অৱ দ্য ইয়েৰ" বিশেষ ফিচাৰ প্ৰকাশ কৰে। এই বাতৰি কাকতখন ১৮৮৮ চনৰ জানুৱাৰী মাহত প্ৰথমবাৰৰ বাবে 'লণ্ডন ফাইনেন্সিয়েল গাইড' নামেৰে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল আৰু ঠিক এমাহৰ পিছত ইয়াক 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ' নামেৰে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়। জেমেছ শ্বেৰিদান, তেওঁৰ ভাতৃ আৰু হোৰেচিঅ’ বটমলীয়ে সেই সময়ৰ প্ৰতিদ্বন্দী কাকত 'ফাইনেন্সিয়েল নিউজ'-ৰ বিপৰীতে মহানগৰ লণ্ডনৰ ব্যৱসায়িক খবৰবোৰ প্ৰকাশ কৰাৰ উদ্দেশ্যে ইয়াক লণ্ডনত সৰ্বপ্ৰথম প্ৰচাৰ কৰিছিল। এই দুয়োখন কাকতৰ মাজত আধা শতিকাতকৈও অধিক সময় ধৰি চলি থকা তীব্ৰ প্ৰতিযোগিতাৰ পৰিণতিত অৱশেষত ১৯৪৫ চনত ব্ৰেণ্ডন ব্ৰেকেনৰ নেতৃত্বত দুয়োখন কাকত একত্ৰিত হয়। এই একত্ৰীকৰণে ইয়াক সমগ্ৰ বিশ্বৰ ভিতৰতে অন্যতম বৃহৎ ব্যৱসায়িক বাতৰি কাকত হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে। ১৯ শতিকাৰ শেষৰ পৰা ২০ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে হোৱা বিশ্বায়নে 'এফটি'-ৰ সম্পাদকীয় পৰিসৰ সম্প্ৰসাৰণত যথেষ্ট সহায় কৰে। ইয়াৰ ফলত কাকতখনে নিজৰ সৈতে মতামত স্তম্ভ, বিশেষ প্ৰতিবেদন, ৰাজনৈতিক ব্যংগচিত্ৰ, পাঠকৰ চিঠি, গ্ৰন্থ পৰ্যালোচনা, প্ৰযুক্তি বিষয়ক প্ৰবন্ধ আৰু গোলকীয় ৰাজনীতিৰ বিশেষ ফিচাৰসমূহ সংযোজিত কৰে। এই বাতৰি কাকতখন সাধাৰণতে ইয়াৰ পাতল-কমলা বা মঙহালুৱা গুলপীয়া ৰঙৰ কাগজৰ বাবে বিশেষভাৱে পৰিচিত। ইয়াৰ মূল সংস্কৰণৰ সৈতে লাইফষ্টাইল মেগাজিন ('এফটি মেগাজিন'), সপ্তাহান্তৰ সংস্কৰণ ('এফটি উইকেণ্ড') আৰু আন কিছুমান উদ্যোগ-ভিত্তিক প্ৰকাশন অতিৰিক্ত ক্ৰোড়পত্ৰ হিচাপে যোগান ধৰা হয়। 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ'-ৰ সম্পাদকীয় স্থিতি মূলতঃ অৰ্থনৈতিক উদাৰতাবাদ, বিশেষকৈ মুক্ত বাণিজ্য আৰু মুক্ত বজাৰৰ সমৰ্থনৰ ওপৰত কেন্দ্ৰীকৃত। ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠা কালৰে পৰা ই উদাৰ গণতন্ত্ৰক সমৰ্থন কৰি আহিছে আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চৰকাৰসমূহৰ পৰম্পৰাগত উদাৰ ৰাজনীতি তথা নীতিসমূহৰ সপক্ষে মত প্ৰকাশ কৰিছে; ইয়াৰ সংবাদ কক্ষ ইয়াৰ সম্পাদকীয় ব’ৰ্ডৰ পৰা সম্পূৰ্ণ স্বতন্ত্ৰ, আৰু ইয়াক এখন 'নথিভুক্ত বাতৰি কাকত' হিচাপে গণ্য কৰা হয়। অৰ্থনৈতিক পৰ্যালোচনাৰ এক দীঘলীয়া ইতিহাস থকাৰ বাবে 'এফটি'-য়ে বিভিন্ন ধৰণৰ বিত্তীয় সূচকাংক প্ৰকাশ কৰে, যাৰ ভিতৰত প্ৰধান হৈছে 'এফটিএছই অল-শ্বেয়াৰ ইনডেক্স'। ২০ শতিকাৰ শেষৰ ফালৰ পৰা, কাকতখনৰ গভীৰ আৰু বিস্তৃত সংবাদ পৰিৱেশনে ইয়াক এক উচ্চ-শিক্ষিত, শ্বেত-কলাৰৰ বিশিষ্ট কৰ্মচাৰী আৰু বিত্তীয়ভাৱে সজাগ পাঠক সমাজৰ সৈতে জড়িত কৰি তুলিছে।<ref>{{cite news |last1=Plunkett |first1=John |last2=Martinson |first2=Jane |title=Financial Times sold to Japanese media group Nikkei for £844m |url=https://www.theguardian.com/media/2015/jul/23/financial-times-sale-pearson |newspaper=The Guardian |date=24 July 2015 |access-date=29 May 2020 |issn=0261-3077 |language=en-GB |archive-date=23 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200523174549/https://www.theguardian.com/media/2015/jul/23/financial-times-sale-pearson |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last=Kynaston |first=David |title=A Brief History of the Financial Times |url=https://www.gale.com/binaries/content/assets/gale-us-en/primary-sources/intl-gps/intl-gps-essays/full-ghn-contextual-essays/ghn_essay_ftha_kynaston1_website.pdf |publisher=Viking Adult |year=1988 |access-date=20 May 2020 |archive-date=18 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218030317/https://www.gale.com/binaries/content/assets/gale-us-en/primary-sources/intl-gps/intl-gps-essays/full-ghn-contextual-essays/ghn_essay_ftha_kynaston1_website.pdf |url-status=live }}</ref> এই প্ৰৱণতাৰ বাবেই পৰম্পৰাগতভাৱে 'এফটি'-ক এক মধ্যপন্থী বা মধ্য-দক্ষিণপন্থী উদাৰ, নব্য-উদাৰ আৰু ৰক্ষণশীল-উদাৰ বাতৰি কাকত হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ মুখ্য কাৰ্যালয় চহৰখনৰ বিত্তীয় কেন্দ্ৰৰ সমীপৱৰ্তী ১ ফ্ৰাইডে’ ষ্ট্ৰীটত অৱস্থিত 'ব্ৰেকেন হাউচ'ত। ইয়াতেই কাকতখনৰ প্ৰকাশন ভৱন, কৰ্পোৰেট কেন্দ্ৰ আৰু প্ৰধান সম্পাদকীয় কাৰ্যালয় পৰিচালিত হৈ আছে।<ref>{{cite book |editor-last=Rawlinson |editor-first=Francis |title=How Press Propaganda Paved the Way to Brexit |url=https://books.google.com/books?id=J2vLDwAAQBAJ&dq=%22The+Financial+Times%22+%22Centre%22+How+Press+Propaganda+Paved+the+Way+to+Brexit&pg=PA65 |publisher=[[Springer Nature]] |date=2020 |page=65 |isbn=978-3-030-27765-9}}</ref><ref>{{cite book |editor-last=Schaeffner |editor-first=Christina |title=Political Discourse, Media and Translation |url=https://books.google.com/books?id=6BIaBwAAQBAJ&dq=centre-right+liberal+FT&pg=PA35 |quote=With regard to political affiliation ''The Daily Telegraph'' is a right-wing paper, ''The Times'' centre-right, the ''Financial Times'' centre-right and liberal, and ''The Guardian'' centre-left. |date=2009 |page=35 |publisher=[[Cambridge Scholars Publishing]] |isbn=978-1-4438-1793-6}}</ref><ref>{{cite book|editor=Essvale Corporation Limited |title=Business Knowledge for IT in Retail Banking: A Complete Handbook for IT Professionals |url=https://books.google.com/books?id=lkkGaIr3DQkC&dq=centre-right+liberal+FT&pg=PA46 |quote=The Financial Times is normally seen as centre-right/liberal, although to the left of its principal competitor, The Wall Street Journal. It advocates free markets and is generally in favour of globalisation. |date=2007 |page=46 |publisher=Essvale Corporation Limited |isbn=978-0-9554124-2-4}}</ref><ref>{{cite book |last1=Morgan |first1=Kevin |last2=Marsden |first2=Terry |last3=Murdoch |first3=Jonathan |title=Worlds of Food: Place, Power, and Provenance in the Food Chain |url=https://books.google.com/books?id=LeM9CyPsnvAC&dq=%22liberal+Financial+Times%22&pg=PA41 |quote=The neo-liberal Financial Times was outraged by the Farm Bill's 'grotesque farm subsidies' and it accused Washington of having 'surrendered to protectionism', while the heads of the WTO, World Bank, and the IMF penned a joint protest ... |publisher=Oxford University Press |date=2006 |page=41 |isbn=978-0-19-155662-3}}</ref><ref name="cons">{{cite book |editor-last=Kirchhelle |editor-first=Claas |title=Pyrrhic Progress: The History of Antibiotics in Anglo-American Food Production |url=https://books.google.com/books?id=jT6-DwAAQBAJ&dq=%22liberal+Financial+Times%22&pg=PA1927 |quote=Enthusiastic reports subsequently appeared in the left-leaning Observer and the conservative-liberal Financial Times. |date=2020 |page=1927 |publisher=[[Rutgers University Press]] |isbn=978-0-8135-9149-0}}</ref> == ইতিহাস == [[File:Financial Times 1888 front page.jpg|thumb|১৮৮৮ চনৰ ১৩ ফেব্ৰুৱাৰীত প্ৰকাশিত ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ প্ৰথম পৃষ্ঠা|247x247px]] ===উৎপত্তি=== ১৮৮৮ চনৰ ১০ জানুৱাৰীত 'লণ্ডন ফাইনেন্সিয়েল গাইড' নামেৰে 'এফটি' পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে প্ৰকাশ কৰা হৈছিল। একে বছৰৰে ১৩ ফেব্ৰুৱাৰীত ইয়াক 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ' নামেৰে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়। নিজকে "সৎ বিত্তীয় ব্যক্তি, প্ৰকৃত বিনিয়োগকাৰী, সন্মানীয় ব্ৰোকাৰ, প্ৰকৃত সঞ্চালক আৰু বৈধ ফটকাবাজ"ৰ বন্ধু বুলি বৰ্ণনা কৰা এই কাকতখন আছিল মাত্ৰ চাৰি পৃষ্ঠাৰ এখন সাময়িকী। ইয়াৰ পাঠক সমাজ আছিল লণ্ডন চহৰৰ বিত্তীয় সম্প্ৰদায় আৰু ইয়াৰ একমাত্ৰ প্ৰতিদ্বন্দী আছিল ইয়াতকৈ কিছু পুৰণি (১৮৮৪ চনত প্ৰতিষ্ঠিত) আৰু অধিক সাহসী 'ফাইনেন্সিয়েল নিউজ'।<ref> name=FTabout>{{cite web|website=Financial Times|title=About the newspaper|url=http://help.ft.com/newspaper-delivery/about-the-newspaper/|archive-url=https://web.archive.org/web/20120108062240/http://help.ft.com/newspaper-delivery/about-the-newspaper/#axzz3ZDPTGgyZ|archive-date=8 January 2012 |access-date=4 May 2015}}</ref> একেধৰণৰ নাম থকা ফাইনেন্সিয়েল নিউজৰ পৰা নিজকে পৃথককৈ চিনাক্ত কৰিবলৈ ১৮৯৩ চনৰ ২ জানুৱাৰীৰ পৰা ফাইনেন্সিয়েল টাইমছে পাতল গুলপীয়া ৰঙৰ কাগজত ছপা কাৰ্য আৰম্ভ কৰে। এই গুলপীয়া আভা আছিল কৰ্ণৱালৰ চেইণ্ট অষ্টেলৰ ওচৰৰ বডেলভা মাটিৰ খনিৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা চাইনা ক্লে’ বা বগা মাটিৰ ৰং।<ref> name="Becquart2020">{{cite news |last1=Becquart |first1=Charlotte |title=The Financial Times newspaper is pink because of Cornwall's China clay |url=https://www.cornwalllive.com/news/cornwall-news/financial-times-newspaper-pink-because-4394084 |access-date=27 May 2025 |work=[[Cornwall Live]] |publisher=[[InYourArea]] |date=8 August 2020}}</ref> সেই সময়ত কাগজখন ব্লিচ বা বগা নকৰাকৈ ব্যৱহাৰ কৰাটো অৰ্থনৈতিকভাৱে বহুখিনি সুলভ আছিল (আন কেইবাখনো সাধাৰণ কাকত, যেনে 'দ্য স্পৰ্টিং টাইমছ'ৰো একে নীতি আছিল); কিন্তু বৰ্তমান সময়ত এই কাগজ বিশেষভাৱে ৰং কৰিবলগীয়া হোৱা বাবে ই যথেষ্ট ব্যয়বহুল হৈ পৰিছে। ===বেৰী ভাতৃদ্বয়ৰ দ্বাৰা ক্ৰয়=== বেৰী ভাতৃদ্বয় অৰ্থাৎ লৰ্ড কেমৰ’জ আৰু গোমাৰ বেৰীয়ে (পিছলৈ লৰ্ড কেমছলী), ১৯১৯ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছ ক্ৰয় কৰে।<ref> name=Kynaston1988>{{cite book|author-link= David Kynaston|first=David|last=Kynaston|title=The Financial Times: A Centenary History|publisher= Viking |date=1988|pages=142–144}}</ref> ===ব্ৰেণ্ডন ব্ৰেকেনৰ দ্বাৰা ক্ৰয়; ফাইনেন্সিয়েল নিউজৰ সৈতে একত্ৰীকৰণ=== ১৯৪৫ চনত ব্ৰেণ্ডন ব্ৰেকেনে লৰ্ড কেমৰ’জৰ পৰা ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ ক্ৰয় কৰে<ref> name=Kynaston1988 </ref> আৰু সুদীৰ্ঘ ৫৭ বছৰীয়া প্ৰতিদ্বন্দিতাৰ অন্ত পেলাই ইয়াক ফাইনেন্সিয়েল নিউজৰ সৈতে একত্ৰিত কৰি এখন একক ৬ পৃষ্ঠাৰ বাতৰি কাকত গঠন কৰে। ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ প্ৰচাৰ সংখ্যা অধিক আছিল, আনহাতে ফাইনেন্সিয়েল নিউজে ইয়াৰ বেছিভাগ প্ৰতিভাশালী সম্পাদকীয় কৰ্মচাৰী যোগান ধৰিছিল। ইয়াৰ জনপ্ৰিয় "লেক্স" স্তম্ভটোও ফাইনেন্সিয়েল নিউজৰ পৰাই ইয়ালৈ স্থানান্তৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |url=http://gale.cengage.co.uk/images/FT%20Brief%20History%20by%20David%20Kynaston.pdf |title=A brief history of the FT by David Kynaston, author of ''The Financial Times: A Centenary History''. |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015044548/http://gale.cengage.co.uk/images/FT%20Brief%20History%20by%20David%20Kynaston.pdf |archive-date=15 October 2013 }}</ref> এই ক্ৰয় আৰু একত্ৰীকৰণৰ বাবেই ব্ৰেকেনক ব্ৰিটেইনৰ সৰ্বোচ্চ মানদণ্ডৰ দৈনিক বাতৰি কাকত, ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ "প্ৰকৃত প্ৰতিষ্ঠাপক পিতৃ" হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হয়।<ref>{{Cite web |last=Evilly |first=Barry Mac |date=28 September 2016 |title=Churchill & the Irishman |url=https://www.littlemuseum.ie/whats-on/churchill-the-irishman/ |access-date=11 October 2024 |website=Little Museum of Dublin |language=en-US}}</ref> ===পিয়েৰচনৰ দ্বাৰা ক্ৰয় আৰু গোলকীয় বাতৰি কাকত ৰূপে উত্থান=== ১৯৫৭ চনত পিয়েৰচন পিএলচি-য়ে এই বাতৰি কাকতখন ক্ৰয় কৰিছিল।<ref>{{cite web|title=History of Pearson plc |url=http://www.fundinguniverse.com/company-histories/pearson-plc-history/|access-date=2 March 2021|website=FundingUniverse |archive-date=4 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220504105629/http://www.fundinguniverse.com/company-histories/pearson-plc-history/|url-status=live}}</ref> বৰ্ষবোৰ বাগৰাৰ লগে লগে কাকতখৰ কলেবৰ, পাঠকৰ সংখ্যা আৰু বাতৰি পৰিৱেশনৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি পাবলৈ ধৰিলে। বিশ্ব অৰ্থনীতিত গা কৰি উঠা বিশ্বায়নৰ নতুন ঢৌৰ সৈতে সংগতি ৰাখি ই বিশ্বৰ বিভিন্ন চহৰত নিজা সংবাদদাতা নিযুক্তি কৰিলে। ১৯৭০-ৰ দশকত আন্তঃসীমান্ত বাণিজ্য আৰু মূলধনৰ প্ৰবাহ বৃদ্ধি পোৱাৰ লগে লগে, এফটিয়ে প্ৰযুক্তিৰ উন্নয়ন আৰু ব্যৱসায়ৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ভাষা হিচাপে ইংৰাজীৰ বৰ্ধিত গ্ৰহণযোগ্যতাৰ সহায়ত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্প্ৰসাৰণ আৰম্ভ কৰে। ১৯৭৯ চনৰ ১ জানুৱাৰীত ব্ৰিটেইনৰ বাহিৰত প্ৰথমবাৰৰ বাবে ফ্ৰেংকফৰ্টত এফটি (মহাদ্বীপীয় ইউৰোপ সংস্কৰণ) ছপা কৰা হয়; আনহাতে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত ইয়াৰ ছপা কাৰ্য ১৯৮৫ চনৰ জুলাই মাহৰ পৰা আৰম্ভ হয়।<ref> name=npius>{{cite news |url=https://news.google.com/newspapers?id=YO5VAAAAIBAJ&sjid=g-EDAAAAIBAJ&pg=6636%2C6548979 |work=Eugene Register-Guard |location=Oregon |agency=Associated Press |title=Financial Times of London now printed in U.S. |date=28 July 1985 |page=3F |access-date=22 April 2021 |archive-date=22 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210422202132/https://news.google.com/newspapers?id=YO5VAAAAIBAJ&sjid=g-EDAAAAIBAJ&pg=6636,6548979 |url-status=live }}</ref> তেতিয়াৰ পৰাই বৰ্ধিত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংবাদ পৰিৱেশনৰ জৰিয়তে এফটি এখন গোলকীয় বাতৰি কাকতত পৰিণত হৈছে, যি বৰ্তমান ২২ টা স্থানত ছপা হয় আৰু ব্ৰিটেইন, মহাদেশীয় ইউৰোপ, আমেৰিকা, এছিয়া আৰু মধ্য প্ৰাচ্যৰ সেৱাৰ বাবে ইয়াৰ পাঁচটা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্কৰণ আছে।<ref>{{cite web |url=http://www.fttoolkit.co.uk/2011mediakit/history_video.html |title=FT's Media Kit: FT Heritage and Innovation |publisher=Fttoolkit.co.uk |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130215215337/http://www.fttoolkit.co.uk/2011mediakit/history_video.html |archive-date=15 February 2013 }}</ref> ইউৰোপীয় সংস্কৰণটো সমগ্ৰ ইউৰোপ মহাদেশ আৰু আফ্ৰিকাত বিতৰণ কৰা হয়। ইউৰোপীয় ইউনিয়ন, ইউৰো আৰু ইউৰোপীয় কৰ্পোৰেট পৰিক্ৰমা সম্পৰ্কীয় বিষয়সমূহৰ প্ৰতিবেদন তৈয়াৰ কৰিবলৈ ইউৰোপৰ পাঁচটা গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰত সোমবাৰৰ পৰা শনিবাৰলৈকে এই সংস্কৰণটো ছপা কৰা হয়।<ref>{{cite web |url=https://www.financialtimes.net/about_fttour.html |title=FT tour |website=Financial Times|publisher=Financialtimes.net |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130513183713/https://www.financialtimes.net/about_fttour.html |archive-date=13 May 2013 }}</ref> ১৯৯৪ চনত এফটিয়ে 'হাউ টু স্পেণ্ড ইট' নামৰ এখন বিলাসী লাইফষ্টাইল মেগাজিন আৰম্ভ কৰে। ২০০৯ চনত এই আলোচনীখনৰ বাবে এটা সুকীয়া ৱেবছাইট মুকলি কৰা হয়।<ref>{{cite web |url=http://www.pearson.com/news/2009/october/financial-times-launches-how-to-spend-it-online.html?article=true |title=Financial Times launches How To Spend It online |publisher=Pearson |date=1 October 2009 |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015160117/http://www.pearson.com/news/2009/october/financial-times-launches-how-to-spend-it-online.html?article=true |archive-date=15 October 2013 }}</ref> ১৯৯৭ চনত 'এফটি'য়ে নিউয়ৰ্ক, চিকাগো, লছ এঞ্জেলছ, ছান ফ্ৰান্সিস্কো, ডালাছ, আটলাণ্টা, অৰলেণ্ডো আৰু ৱাশ্বিংটন ডি.চি.ত ছপা হোৱা এক আমেৰিকা সংস্কৰণ মুকলি কৰে, যদিও নিউয়ৰ্ক চহৰৰ বাহিৰত এই বাতৰি কাকত পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৮৫ চনতহে ছপা হৈছিল। ১৯৯৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ব্ৰিটেইনৰ ভিতৰত হোৱা বিক্ৰীতকৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত অধিক কপি বিক্ৰী হোৱা ব্ৰিটেইন-ভিত্তিক প্ৰথমখন বাতৰি কাকত হিচাপে পৰিগণিত হয় এফটি। ২০০০ চনত ফাইনেন্সিয়েল টাইমছে হামবুৰ্গত অৱস্থিত এক সংবাদ আৰু সম্পাদকীয় দলৰ সৈতে জাৰ্মান ভাষাৰ সংস্কৰণ 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ ডয়চলবণ্ড' প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ২০০৩ চনত ইয়াৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰচাৰ সংখ্যা আছিল ৯০,০০০ কপি। ই আছিল মূলত জাৰ্মান প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠান 'গ্ৰুনাৰ + যাৰ'-ৰ সৈতে এক যুটীয়া উদ্যোগ। ২০০৮ চনৰ জানুৱাৰী মাহত এফটিয়ে ইয়াৰ ৫০% অংশীদাৰিত্ব জাৰ্মান অংশীদাৰ কোম্পানীটোক বিক্ৰী কৰি দিয়ে। অৱশ্যে 'এফটি ডয়চলবণ্ড'-এ কেতিয়াও লাভ অৰ্জন কৰিব নোৱাৰিলে আৰু ই ১২ বছৰত প্ৰায় ২৫০ নিযুত ইউৰো লোকচানৰ সন্মুখীন হোৱা বুলি কোৱা হয়। পৰিণতস্বৰূপে ২০১২ চনৰ ৭ ডিচেম্বৰত ই সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ হৈ যায়। ফাইনেন্সিয়েল টাইমছে ২০০২ চনৰ ৪ ফেব্ৰুৱাৰীত ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট উদ্যোগৰ বাবে এখন নতুন সাপ্তাহিক ক্ৰোড়পত্ৰ আৰম্ভ কৰে। 'এফটি ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট' নামৰ এই টেবুলইড ক্ৰোড়পত্ৰখন তেতিয়াৰ পৰা বৰ্তমানলৈকে প্ৰতি সোমবাৰে কাকতৰ সৈতে বিতৰণ কৰা হয়। 'এফটি ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট' হ’ল সমগ্ৰ বিশ্বৰ ভিতৰতে সৰ্বাধিক প্ৰচাৰিত ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট সংবাদ পত্ৰিকা। ইয়াৰ উপৰি, ২০০৫ চনৰ পৰা এফটিয়ে বাৰ্ষিক 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ বিজনেছ বুক অৱ দ্য ইয়েৰ এৱাৰ্ড' স্পনছৰ কৰি আহিছে। ===এফ টি ডট কম=== [[File:Financial Times building One Southwark Bridge.jpg|thumb|চাউথৱাৰ্ক ব্ৰিজ ৰোডৰ ৱান চাউথৱাৰ্ক ব্ৰিজত অৱস্থিত ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ পূৰ্বৰ লণ্ডন কাৰ্যালয়]]|alt=]] ১৯৯৫ চনৰ ১৩ মে’ত ‘ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ’ গ্ৰুপে এফ টি ডট কম মুকলি কৰি অনলাইন জগতত প্ৰথম খোজ পেলাইছিল। ইয়াত বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ বাতৰিৰ এটা সাৰাংশ প্ৰদান কৰা হৈছিল, যাৰ সৈতে ১৯৯৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত শ্বেয়াৰ বজাৰৰ মূল্যৰ বিৱৰণো যোগ কৰা হৈছিল। ১৯৯৬ চনৰ বসন্তকালত ইয়াৰ দ্বিতীয় প্ৰজন্মৰ ৱেবছাইটটো মুকলি কৰা হয়। এই ছাইটটো বিজ্ঞাপনৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হৈছিল আৰু ১৯৯০ চনৰ শেষৰ ফালে যুক্তৰাজ্যৰ অনলাইন বিজ্ঞাপন বজাৰত ই অৰিহণা যোগাইছিল। ১৯৯৭ চনৰ পৰা ২০০০ চনৰ ভিতৰত, এফটি গ্ৰুপ আৰু পিয়েৰছনে অনলাইন জগতৰ পৰিৱৰ্তনৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই ছাইটটোৰ কেইবাবাৰো সংস্কাৰ আৰু কৌশলৰ সলনি কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.pearson.com/news/2002/april/ftcom-to-launch-improved-website-with-new-content-and-services.html?article=true |title=FT.com to launch improved website with new content and services for users, subscribers and advertisers |publisher=Pearson |date=30 April 2002 |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015160115/http://www.pearson.com/news/2002/april/ftcom-to-launch-improved-website-with-new-content-and-services.html?article=true |archive-date=15 October 2013 }}</ref> ‘এফটি’য়ে ২০০২ চনত গ্ৰাহকভুক্তি সেৱা আৰম্ভ কৰে। ব্যক্তিগত গ্ৰাহকভুক্তিৰ জৰিয়তে সফলতাৰে পুঁজি সংগ্ৰহ কৰা যুক্তৰাজ্যৰ কমসংখ্যক বাতৰি ছাইটৰ ভিতৰত এফ টি ডট কম অন্যতম। ১৯৯৭ চনত ‘এফটি’য়ে এটা আমেৰিকান সংস্কৰণ মুকলি কৰে, যিটো নিউয়ৰ্ক, চিকাগো, লছ এঞ্জেলছ, ছান ফ্ৰান্সিস্কো, ডালাছ, আটলান্টা, অৰলেণ্ডো আৰু ৱাশ্বিংটন ডি.চি.ত ছপা হৈছিল; যদিও বাতৰিকাকতখনে প্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৯৮ চনত নিউয়ৰ্ক চহৰৰ বাহিৰত ছপা কাম আৰম্ভ কৰিছিল। ১৯৯৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ‘এফটি’ যুক্তৰাজ্যৰ ভিতৰতকৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত অধিক কপি বিক্ৰী হোৱা যুক্তৰাজ্যভিত্তিক প্ৰথমখন বাতৰিকাকত হিচাপে পৰিগণিত হয়। ২০০০ চনত ‘ফাইনেন্সিয়েল টাইমছে’ হামবুৰ্গভিত্তিক এটা বাতৰি আৰু সম্পাদকীয় দলৰ সৈতে ‘ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ ডয়চলান্দ’ নামৰ জাৰ্মান ভাষাৰ এটা সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ২০০৩ চনত ইয়াৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰচলন আছিল ৯০,০০০ কপি। এইটো প্ৰথমাৱস্থাত গ্ৰুনাৰ + জাহ্ৰ নামৰ এটা জাৰ্মান প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠানৰ সৈতে এক যৌথ উদ্যোগ আছিল। ২০০৮ চনৰ জানুৱাৰী মাহত ‘এফটি’য়ে ইয়াৰ ৫০% অংশীদাৰিত্ব জাৰ্মান অংশীদাৰজনক বিক্ৰী কৰি দিয়ে।<ref>{{cite web |url=http://www.pearson.com/news/2008/january/pearson-to-sell-its-ft-deutschland-stake-to-gruner-%2B-jahr.html?article=true |title=Pearson to sell its FT Deutschland stake to Gruner + Jahr |publisher=Pearson |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015160113/http://www.pearson.com/news/2008/january/pearson-to-sell-its-ft-deutschland-stake-to-gruner-%2B-jahr.html?article=true |archive-date=15 October 2013 }}</ref> ‘এফটি ডয়চলান্দে’ কেতিয়াও লাভ কৰিব নোৱাৰিলে আৰু ই ১২ বছৰত ২৫০ নিযুত ইউৰো লোকচানৰ সন্মুখীন হোৱা বুলি কোৱা হয়। ২০১২ চনৰ ৭ ডিচেম্বৰত ই বন্ধ হৈ পৰে।<ref>{{cite web|last=Wiesmann |first=Gerrit |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/0/0c8df1ae-356b-11e2-bd77-00144feabdc0.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/http://www.ft.com/intl/cms/s/0/0c8df1ae-356b-11e2-bd77-00144feabdc0.html |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |title=FT Deutschland closure date confirmed |work=Financial Times |date=23 November 2012 |access-date=15 October 2013}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.economist.com/news/business/21567952-curtains-or-see-you-world-wide-web-so-farewell-then-ftd |title=So farewell then, FTD |newspaper=The Economist |date=8 December 2012 |access-date=15 October 2013 |archive-date=20 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131020131605/http://www.economist.com/news/business/21567952-curtains-or-see-you-world-wide-web-so-farewell-then-ftd |url-status=live }}</ref> ‘ফাইনেন্সিয়েল টাইমছে’ ২০০২ চনৰ ৪ ফেব্ৰুৱাৰীত পুঁজি ব্যৱস্থাপনা উদ্যোগৰ বাবে এটা নতুন সাপ্তাহিক পৰিপূৰিকা মুকলি কৰে। ‘এফটি ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট’ নামৰ এই পৰিপূৰিকাখন প্ৰতি সোমবাৰে কাকতৰ সৈতে বিতৰণ কৰা হৈছিল আৰু এতিয়াও কৰা হয়। এফটি ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট হৈছে বিশ্বৰ আটাইতকৈ বেছি প্ৰচলন থকা পুঁজি ব্যৱস্থাপনা সম্পৰ্কীয় প্ৰকাশন।<ref>{{cite web |url=http://www.pearson.com/news/2002/january/financial-times-to-expand-fund-management-coverage.html?article=true |title=Financial Times to expand fund management coverage with new weekly supplement |publisher=Pearson |date=28 January 2002 |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015160028/http://www.pearson.com/news/2002/january/financial-times-to-expand-fund-management-coverage.html?article=true |archive-date=15 October 2013 }}</ref> ২০০৫ চনৰ পৰা ‘এফটি’য়ে বছৰেকীয়া ‘ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ বিজনেছ বুক অব্ দ্য ইয়েৰ এৱাৰ্ড’ পৃষ্ঠপোষক কৰি আহিছে।<ref>{{cite web |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/2/d61420c0-a83d-11d9-87a9-00000e2511c8.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/http://www.ft.com/intl/cms/s/2/d61420c0-a83d-11d9-87a9-00000e2511c8.html |archive-date=10 December 2022 |url-status=live |title=Why there is a need for this award |first= Andrew |last=Gowers|author-link= Andrew Gowers |website=Financial Times |date=10 April 2005 |access-date=30 May 2012}}</ref> === "নতুন ৰূপত" এফটি === ২০০৭ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত, এফটিয়ে বাতৰি কাকতখনৰ এক নতুন তথা পৰিষ্কাৰ সংস্কৰণ উন্মোচন কৰে আৰু এটা নতুন স্লোগান বা নীতিবাক্য প্ৰৱৰ্তন কৰে— "উই লাইভ ইন ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ"।<ref>{{cite web |url=http://www.pearson.com/news/2007/april/financial-times-unveils-global-refresh.html?article=true |title=Financial Times unveils global refresh |publisher=Pearson |date=23 April 2007 |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015160110/http://www.pearson.com/news/2007/april/financial-times-unveils-global-refresh.html?article=true |archive-date=15 October 2013 }}</ref> ২০০৭ চনত এফটিয়ে সৰ্বপ্ৰথম এক মিটাৰ্ড পেৱাল (সীমিত প্ৰৱেশাধিকাৰযুক্ত পেৱাল) ব্যৱস্থাৰ আৰম্ভণি কৰে, যাৰ জৰিয়তে ইয়াৰ ৱেবছাইটৰ দৰ্শকে ধন পৰিশোধ কৰাৰ পূৰ্বে যিকোনো এটা মাহত এক সীমিত সংখ্যক প্ৰবন্ধ বিনামূলীয়াকৈ পঢ়িব পাৰিছিল।<ref>{{cite news |url=https://www.economist.com/special-report/2011/07/09/reinventing-the-newspaper |title=Special report: The news industry |newspaper=The Economist |date=7 July 2011 |access-date=15 October 2013 |archive-date=12 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612170302/https://www.economist.com/node/18904178 |url-status=live }}</ref> ইয়াৰ চাৰি বছৰ পিছত এফটিয়ে ইয়াৰ 'HTML5' ম’বাইল ইণ্টাৰনেট এপ্‌ মুকলি কৰে। বৰ্তমান স্মাৰ্টফোন আৰু টেবলেটে 'এফ টি ডট কম'-লৈ ১৯% ট্ৰেফিক আৰু ১২% চাপ্সক্ৰিপচন কঢ়িয়াই আনে।<ref>{{cite web |url=http://aboutus.ft.com/2012/04/12/ft-web-app-hits-two-million-users/ |title=FT Web App hits two million users |work=Financial Times |date=12 April 2012 |access-date=15 October 2013 |archive-date=13 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170313053459/http://aboutus.ft.com/2012/04/12/ft-web-app-hits-two-million-users/ }}</ref> ২০১২ চনত, ডিজিটেল গ্ৰাহকৰ সংখ্যাই প্ৰথমবাৰৰ বাবে ছপা বাতৰি কাকতৰ প্ৰচাৰ সংখ্যাক অতিক্ৰম কৰে আৰু এফটিয়ে বিজ্ঞাপনতকৈ চাপ্সক্ৰিপচন বা গ্ৰাহক মাচুলৰ পৰাই নিজৰ প্ৰায় আধা উপাৰ্জন লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref>{{cite web |last=Barber |first=Lionel |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/2/6fce6e6e-711c-11e2-9d5c-00144feab49a.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/http://www.ft.com/intl/cms/s/2/6fce6e6e-711c-11e2-9d5c-00144feab49a.html |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |url-status=live |title= FT at 125: The world in focus |work=Financial Times |date=12 February 2013 |access-date=15 October 2013}}</ref><ref>{{cite web |url=http://aboutus.ft.com/2013/01/03/gillian-tett-keynote-remarks-at-the-knight-bagehot-37th-anniversary-gala/ |title=Gillian Tett keynote remarks at the Knight-Bagehot 37th Anniversary Gala |work=Financial Times |date=3 January 2013 |access-date=15 October 2013 |archive-date=7 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160307121537/http://aboutus.ft.com/2013/01/03/gillian-tett-keynote-remarks-at-the-knight-bagehot-37th-anniversary-gala/ }}</ref><ref>{{cite web |url=https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/financial-times-launches-on-wisers-services/ |title=Financial Times launches on Wisers services |website=Financial Times |date=6 May 2013 |access-date=19 July 2017 |archive-date=18 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171018082357/https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/financial-times-launches-on-wisers-services/ |url-status=live }}</ref> ২০১০ চনৰ পৰা এফটি 'ব্লুমবাৰ্গ টাৰ্মিনেল' আৰু ২০১৩ চনৰ পৰা 'ৱাইজাৰ্ছ' প্লেটফৰ্মত উপলব্ধ হৈ আহিছে। ২০১৫ চনৰ পৰা, ৱেবছাইটত মিটাৰ্ড পেৱালৰ পৰিৱৰ্তে দৰ্শকে এমাহৰ বাবে সীমিত বিনামূলীয়াকৈ আনলিমিটেড প্ৰৱেশৰ সুযোগ লাভ কৰিছিল, যাৰ পিছত তেওঁলোকে চাপ্সক্ৰিপচন লোৱাটো প্ৰয়োজনীয় আছিল।<ref>{{cite news |title=Financial Times CEO John Ridding explains how to make people pay for media |first=Eric |last=Johnson |url=https://www.vox.com/2018/4/5/17200016/john-ridding-financial-times-ft-online-subscriptions-paywall-nikkei-peter-kafka-recode-media-podcast |newspaper=Recode.net |via=Vox |date=5 April 2018 |access-date=19 April 2020 |archive-date=1 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200801043704/https://www.vox.com/2018/4/5/17200016/john-ridding-financial-times-ft-online-subscriptions-paywall-nikkei-peter-kafka-recode-media-podcast |url-status=live }}</ref> ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত পিয়েৰচনে ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ গ্ৰুপক ৮৪৪ নিযুত পাউণ্ড (১.৩২ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ) বিনিময়ত জাপানী মিডিয়া গোট 'নিক্কি ইনক'-ৰ ওচৰত বিক্ৰী কৰে।<ref>{{cite web |url=http://www.pearson.com/news/2010/december/financial-times-now-available-on-bloomberg-professional.html?article=true |title=Financial Times now available on Bloomberg Professional |publisher=Pearson.com |date=6 December 2010 |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015160108/http://www.pearson.com/news/2010/december/financial-times-now-available-on-bloomberg-professional.html?article=true |archive-date=15 October 2013 }}</ref><ref name="BBC20150723"/><ref name="Guardian20150724"/><ref name="Nikkei20151130"/> ২০১৬ চনত ফাইনেন্সিয়েল টাইমছে ব্ৰডকাষ্ট, ভিডিঅ’, ডিজিটেল, চচিয়েল মিডিয়া আৰু ইভেণ্টকে ধৰি বিভিন্ন মাধ্যমত উন্নত মানদণ্ডৰ ব্ৰেণ্ডেড সমল প্ৰস্তুত কৰা লণ্ডনৰ এক সংবাদ মাধ্যম প্ৰতিষ্ঠান 'আলফা গ্ৰীড'-ৰ সৰ্বাধিক অংশীদাৰিত্ব ক্ৰয় কৰে। <ref>{{cite news|url=https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/ft-expands-content-marketing-studio-with-majority-stake-in-alpha-grid/|title=FT expands content marketing studio with majority stake in Alpha Grid|access-date=2 March 2018|archive-date=3 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180303105637/https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/ft-expands-content-marketing-studio-with-majority-stake-in-alpha-grid/|url-status=live}}</ref>২০১৮ চনত এফটিয়ে বহুজাতিক কৰ্পোৰেট আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক গ্ৰাহকসকলক ৰিচাৰ্চ সেৱা আগবঢ়োৱা 'লংগিটিউড' নামৰ প্ৰতিষ্ঠানটোৰ সৰ্বাধিক অংশীদাৰিত্ব অধিগ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite news|url=https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/financial-times-acquires-majority-stake-in-research-and-content-specialists-longitude/|title=Financial Times acquires majority stake in research and content specialists Longitude|access-date=2 March 2018|archive-date=2 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180302225357/https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/financial-times-acquires-majority-stake-in-research-and-content-specialists-longitude/|url-status=live}}</ref> ২০২২ চনৰ জানুৱাৰী মাহত এফটিয়ে লংগিটিউডৰ সহ-প্ৰতিষ্ঠাপকসকলৰ পৰা অৱশিষ্ট অংশখিনিও ক্ৰয় কৰি ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ অধিগ্ৰহণ প্ৰক্ৰিয়া সম্পূৰ্ণ কৰে। এই বিনিয়োগে 'এফটি লাইভ'-ৰ জৰিয়তে সন্মিলন আৰু ইভেণ্ট পৰিচালনাসহ ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ কেইবাটাও ব্যৱসায়িক ক্ষেত্ৰৰ সাম্প্ৰতিক বিকাশ তথা বাণিজ্যিক সেৱাসমূহক অধিক সলক আৰু সক্ৰিয় কৰি তুলিছে।<ref>{{Cite web|title=Ft Reporter Resigns After Eavesdropping on Zoom Conference Calls at Independent and Standard|url=https://pressgazette.co.uk/news/ft-reporter-eavesdropped-on-independent-zoom-call-informing-staff-of-cutbacks/|website=[[Press Gazette]]|date=30 September 2022|access-date=30 January 2026|first=Dominic|last=Ponsford|orig-date=1 May 2020|archive-date=6 October 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241006203548/https://pressgazette.co.uk/news/ft-reporter-eavesdropped-on-independent-zoom-call-informing-staff-of-cutbacks/|url-status=live}}</ref> ২০২০ চনত, 'দ্য ইণ্ডিপেণ্ডেন্ট' আৰু 'ইভনিং ষ্টেণ্ডাৰ্ড'-কে ধৰি অন্যান্য সংবাদ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ জুম কল হেক কৰি চোৰাংকৈ শুনাৰ বাবে ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ প্ৰতিবেদক মাৰ্ক ডি ষ্টিফানোৱে পদত্যাগ কৰে। <ref>{{Cite web|title=Ft Reporter Resigns After Eavesdropping on Zoom Conference Calls at Independent and Standard|url=https://pressgazette.co.uk/news/ft-reporter-eavesdropped-on-independent-zoom-call-informing-staff-of-cutbacks/|website=[[Press Gazette]]|date=30 September 2022|access-date=30 January 2026|first=Dominic|last=Ponsford|orig-date=1 May 2020|archive-date=6 October 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241006203548/https://pressgazette.co.uk/news/ft-reporter-eavesdropped-on-independent-zoom-call-informing-staff-of-cutbacks/|url-status=live}}</ref>একেটা বৰ্ষতে, ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ এজন প্ৰতিবেদকৰ এটা মতামত স্তম্ভ প্ৰত্যাহাৰ কৰাক লৈ এক বিতৰ্কৰ সৃষ্টি হয়, যিয়ে বাহ্যিক ৰাজনৈতিক চাপৰ পৰা কাকতখৰ সম্পাদকীয় স্বতন্ত্ৰতাৰ ওপৰত প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰিছিল। ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ ব্ৰাছেলছৰ সংবাদদাতা মেহৰীন খানে ফ্ৰান্সৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ইমানুৱেল মেক্ৰনৰ ফ্ৰান্সত থকা মুছলিম সংখ্যালঘুসকলৰ প্ৰতি থকা নীতিৰ সমালোচনা কৰি লিখা এটা মতামত স্তম্ভ বাতৰি কাকতৰ সম্পাদকে প্ৰত্যাহাৰ কৰাৰ পিছতেই এই বিতৰ্কৰ সূত্ৰপাত হৈছিল। প্ৰবন্ধটো প্ৰকাশ পোৱাৰ দিনাই ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ ৱেবছাইটৰ পৰা আঁতৰাই দিয়া হৈছিল<ref>{{cite news |last=Oborne |first=Peter |date=10 November 2020 |title=Freedom of speech in France extends to Macron's critics as well |url=https://www.middleeasteye.net/opinion/freedom-speech-france-extends-macron-critics |work=Middle East Eye |access-date=4 July 2021 |archive-date=9 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210709184315/https://www.middleeasteye.net/opinion/freedom-speech-france-extends-macron-critics |url-status=live }}</ref>। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাষ্ট্ৰপতি মেক্ৰনে ফিনান্সিয়েল টাইমছত এখন চিঠি প্ৰকাশ কৰি মূল মতামত স্তম্ভটোৰ যুক্তিৰ প্ৰত্যুত্তৰ দিছিল, যদিও সেই সময়ত মূল প্ৰবন্ধটো ৱেবছাইটত উপলব্ধ নাছিল।<ref>{{cite news |last=O'Leary |first=Naomi |date=11 November 2020 |title=Europe Letter: EU happy to celebrate or stigmatise Muslim immigrants when it suits agenda |url=https://www.irishtimes.com/news/world/europe/macron-helps-propel-far-right-ideas-to-heart-of-europe-1.4406805 |newspaper=The Irish Times |access-date=4 July 2021 |archive-date=9 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210409201309/https://www.irishtimes.com/news/world/europe/macron-helps-propel-far-right-ideas-to-heart-of-europe-1.4406805 |url-status=live }}</ref> ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ সম্পাদিকা ৰৌলা খালাফে, যিয়ে প্ৰবন্ধটো আঁতৰাই দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল, স্বীকাৰ কৰে যে প্ৰবন্ধটো সন্দৰ্ভত 'এলিচি পেলেচ' (ফ্ৰান্সৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ কাৰ্যালয়)-এ তেওঁৰ সৈতে যোগাযোগ কৰিছিল। অৱশ্যে তেওঁ নিজৰ সিদ্ধান্তক সমৰ্থন কৰি কয় যে মেহৰীন খানৰ মূল প্ৰবন্ধটোত কেইবাটাও তথ্যগত ভুল থকাৰ বাবেই ইয়াক আঁতৰোৱা হৈছিল।<ref>{{cite AV media |people= Roula Khalaf and Amol Rajan |date= 21 April 2021 |title= Roula Khalaf, editor of The Financial Times |medium= audio |url= https://www.bbc.co.uk/sounds/play/m000v8ww |access-date= 4 July 2021 |time= 14:20 minutes in |work= BBC Sounds |archive-date= 28 June 2021 |archive-url= https://web.archive.org/web/20210628205044/https://www.bbc.co.uk/sounds/play/m000v8ww |url-status= live }}</ref> === ৱায়াৰকাৰ্ড কেলেংকাৰীৰ তথ্য ফাদিল === ২০১৯ চনৰ জানুৱাৰী মাহত, ফাইনেন্সিয়েল টাইমছে জাৰ্মান পেমেণ্ট গ্ৰুপ 'ৱায়াৰকাৰ্ড'-ৰ জালিয়াতিৰ সন্দেহৰ বিতং বিৱৰণ দি ধাৰাবাহিকভাৱে কেইবাটাও অনুসন্ধানমূলক প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। যেতিয়া ৱায়াৰকাৰ্ডৰ শ্বেয়াৰৰ মূল্য হ্ৰাস পালে, জাৰ্মান সংবাদ মাধ্যমে সন্দেহ প্ৰকাশ কৰিলে যে এক জাৰ্মান কৰ্পোৰেটৰ ওপৰত হোৱা এই আক্ৰমণৰ আঁৰত বজাৰৰ হেতালি জড়িত আছিল। তেওঁলোকে ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ এই ধাৰাবাহিকখনৰ প্ৰধান লেখক ডেন মেক্ৰামৰ ওপৰত বিশেষভাৱে গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত মিউনিখৰ চৰকাৰী অধিবক্তাৰ কাৰ্যালয়ে এক তদন্ত আৰম্ভ কৰে।<ref>{{cite news |url=https://www.faz.net/aktuell/finanzen/wirecard-ermittlungen-gegen-financial-times-journalisten-16047237.html |title=Staatsanwaltschaft ermittelt gegen einen Financial-Times-Journalisten |work=Frankfurter Allgemeine Zeitung |date=18 February 2019 |access-date=21 July 2019 |archive-date=26 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190226152550/https://www.faz.net/aktuell/finanzen/wirecard-ermittlungen-gegen-financial-times-journalisten-16047237.html |url-status=live }}</ref> এজন বিনিয়োগকাৰীৰ আনুষ্ঠানিক অভিযোগৰ পিছত, ৱায়াৰকাৰ্ড আৰু জাৰ্মান বিত্তীয় নিয়ন্ত্ৰক প্ৰাধিকৰণ 'বাফিন'-ৰ অনুৰোধত দায়িত্বপ্ৰাপ্ত ৰাজ্যিক অধিবক্তাই ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ কেইবাজনো সাংবাদিকৰ বিৰুদ্ধে তদন্ত ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news |url=https://www.handelsblatt.com/finanzen/banken-versicherungen/zahlungsdienstleister-wirecard-erhebt-schwere-anschuldigungen-gegen-die-financial-times/24681644.html |title=Wirecard erhebt schwere Anschuldigungen gegen die 'Financial Times' |work=Handelsblatt |date=21 July 2019 |access-date=21 July 2019 |archive-date=22 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190722155343/https://www.handelsblatt.com/finanzen/banken-versicherungen/zahlungsdienstleister-wirecard-erhebt-schwere-anschuldigungen-gegen-die-financial-times/24681644.html |url-status=live }}</ref> ১৮ মাহৰ তদন্ত আৰু এক বাহ্যিক অডিটৰ পিছত, ২০২০ চনৰ ২২ জুনত ৱায়াৰকাৰ্ডে ঘোষণা কৰে যে ইয়াৰ একাউণ্টত থকা ১.৯ বিলিয়ন ইউৰো মূল্যৰ নগদ ধনৰ হয়তো "কোনো অস্তিত্বই নাই"। ইয়াৰ পিছতেই কোম্পানীটোৱে দেউলীয়া হোৱাৰ আবেদন কৰে।<ref>{{cite news |title=Wirecard investors set for legal battle as accounting questions mount |url=https://www.spglobal.com/marketintelligence/en/news-insights/latest-news-headlines/wirecard-investors-set-for-legal-battle-as-accounting-questions-mount-59114712 |access-date=26 June 2020 |work=S&P Global |date=26 June 2020 |language=en-US |archive-date=29 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200629120404/https://www.spglobal.com/marketintelligence/en/news-insights/latest-news-headlines/wirecard-investors-set-for-legal-battle-as-accounting-questions-mount-59114712 |url-status=live }}</ref> এই কেলেংকাৰীৰ প্ৰতি দেখুওৱা সঁহাৰিৰ বাবে বাফিন নিজেই 'ইউৰোপীয় চিকিউৰিটিজ এণ্ড মাৰ্কেটছ অথৰিটি'-ৰ তদন্তৰ আওতালৈ আহে।<ref>{{cite news |last=Davies |first=Pascale |title=EU to investigate German financial watchdog over Wirecard scandal |url=https://www.euronews.com/2020/06/25/wirecard-goes-bust-amid-german-accounting-scandal |access-date=27 June 2020 |publisher=Euronews |date=25 June 2020 |archive-date=27 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200627061543/https://www.euronews.com/2020/06/25/wirecard-goes-bust-amid-german-accounting-scandal |url-status=live }}</ref> === জীৱাশ্ম ইন্ধনৰ বিজ্ঞাপন === 'দ্য ইণ্টাৰচেপ্ট', 'দ্য নেচন' আৰু 'ডীচমগ'-ৰ এক যুটীয়া তদন্তত পোৱা গৈছে যে ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ হ’ল জীৱাশ্ম ইন্ধন উদ্যোগৰ বিজ্ঞাপন প্ৰকাশ কৰা অন্যতম শীৰ্ষ সংবাদ মাধ্যম। <ref> name=intercept20231205>{{cite news|date=5 December 2023|first=Amy|last=Westervelt|author2=Matthew Green|url=https://theintercept.com/2023/12/05/fossil-fuel-industry-media-company-advertising/|title=Leading News Outlets Are Doing the Fossil Fuel Industry's Greenwashing|website=The Intercept|access-date=1 September 2024|archive-date=1 September 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240901051001/https://theintercept.com/2023/12/05/fossil-fuel-industry-media-company-advertising/|url-status=live}}</ref>ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ যিসকল সাংবাদিকে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ বিষয়ে বাতৰি পৰিৱেশন কৰে, তেওঁলোকে উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰিছে যে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ সৃষ্টি কৰা আৰু ইয়াৰ বিৰুদ্ধে লোৱা পদক্ষেপত বাধা প্ৰদান কৰা কোম্পানী তথা উদ্যোগসমূহৰ সৈতে থকা এই স্বাৰ্থৰ সংঘাতৰ বাবে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ ওপৰত তেওঁলোকৰ প্ৰতিবেদনৰ বিশ্বাসযোগ্যতা হ্ৰাস পাব পাৰে আৰু পাঠকে জলবায়ু সংকটক গুৰুত্বহীন বুলি গণ্য কৰিব পাৰে।<ref> name=intercept20231205 </ref> === "লেক্স" স্তম্ভ === "লেক্স" স্তম্ভটো প্ৰথম অংশৰ শেষৰ পৃষ্ঠাত প্ৰকাশ পোৱা এক দৈনিক বিশেষ লেখা। ইয়াত গোলকীয় অৰ্থনীতি আৰু বিত্তীয় ক্ষেত্ৰখন সামৰি বিশ্লেষণ আৰু মতামত প্ৰকাশ কৰা হয়। ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ-এ "লেক্স"-ক ইয়াৰ কাৰ্যসূচী নিৰ্ধাৰণকাৰী স্তম্ভ বুলি অভিহিত কৰে। এই স্তম্ভটো প্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৪৫ চনৰ ১ অক্টোবৰ, সোমবাৰে প্ৰকাশ পাইছিল। এই নামটো মূলতঃ 'Lex Mercatoria' শব্দৰ পৰা অহা বুলি ধাৰণা কৰা হয়, যিটো এটা লেটিন প্ৰকাশ আৰু ইয়াৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হৈছে "ব্যৱসায়ী আইন"। ১৯৩০-ৰ দশকত 'ফাইনেন্সিয়েল নিউজ'-ৰ বাবে হাৰগ্ৰীভছ পাৰ্কিনছনে এই স্তম্ভটোৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল, আৰু এই দুয়োখন বাতৰি কাকত একত্ৰিত হোৱাৰ পিছত ইয়াক 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ'লৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। "লেক্স" স্তম্ভই এনে কিছুমান বিশিষ্ট প্ৰাক্তন সদস্য বা লেখকৰ বাবে গৌৰৱ কৰিব পাৰে যিসকলে পৰৱৰ্তী সময়ত ব্যৱসায় আৰু চৰকাৰী ক্ষেত্ৰত নিজৰ কেৰিয়াৰ গঢ়ি তুলিছে—যাৰ ভিতৰত আছে নাইজেল লছন (প্ৰাক্তন কনজাৰ্ভেটিভ বিত্ত মন্ত্ৰী), ৰিচাৰ্ড লেম্বাৰ্ট (CBI সঞ্চালক আৰু বেংক অৱ ইংলেণ্ডৰ মুদ্ৰা নীতি সমিতিৰ প্ৰাক্তন সদস্য), মাৰ্টিন টেইলৰ (বাৰ্কলেজৰ প্ৰাক্তন মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া), জন মেকিনছন (পেনগুইন ৰেণ্ডম হাউচৰ অধ্যক্ষ তথা মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া), জন গাৰ্ডিনাৰ (টেস্কোৰ প্ৰাক্তন অধ্যক্ষ), ডেভিদ ফ্ৰয়েড (প্ৰাক্তন ইউবিএছ বেংকাৰ আৰু লেবাৰ উপদেষ্টা, বৰ্তমান এগৰাকী কনজাৰ্ভেটিভ সমনীয়া), জন কিংমেন (ইউকেএফআই-ৰ প্ৰাক্তন প্ৰধান আৰু ৰথচাইল্ড এণ্ড ক’ৰ বেংকাৰ), জৰ্জ গ্ৰাহাম (আৰবিএছ বেংকাৰ), এণ্ড্ৰিউ বলছ (পিমকো-ত ইউৰোপীয় পৰ্টফলিঅ’ মেনেজমেণ্টৰ প্ৰধান) আৰু জো জনছন (অৰ্পিংটনৰ প্ৰাক্তন কনজাৰ্ভেটিভ সাংসদ)।<ref> name="about_lex">{{cite web|archive-url = https://web.archive.org/web/20070903221825/http://www.ft.com/lex/about | archive-date = 3 September 2007 |url = http://www.ft.com/lex/about|title = About Lex|access-date =4 September 2007|work=Financial Times}}</ref> === পাব্লিচিং ডিভিজন === ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ ফাইনান্সিয়েল পাব্লিচিং ডিভিজন (পূৰ্বৰ এফটি বিজনেছ)-এ খুচুৰা, ব্যক্তিগত আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক বিত্তীয় দৰ্শকসকলৰ বাবে ছপা আৰু অনলাইন সমল যোগান ধৰে। ইয়াৰ প্ৰকাশন আৰু সেৱাসমূহৰ উদাহৰণসমূহ হ’ল: 'ইনভেষ্টৰ্ছ ক্ৰনিকল', এখন ব্যক্তিগত বিত্তীয় আলোচনী আৰু ৱেবছাইট; "এফটি মানি", এখন "এফটি উইকেণ্ড"-ৰ এটা সাপ্তাহিক ব্যক্তিগত বিত্তীয় ক্ৰোড়পত্ৰ; 'এফটি ৱেল্থ', যিখন বিশ্বৰ উচ্চ-নিট-মূল্যসম্পন্ন সম্প্ৰদায়ৰ বাবে এখন আলোচনী আৰু 'এফটিএফএম', এখন গোলকীয় ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট উদ্যোগৰ এটা সাপ্তাহিক পৰ্যালোচনা, 'মানি মেনেজমেণ্ট' আৰু 'এফটি এডভাইজাৰ'।<ref> name="aboutus2">{{cite web|url = http://aboutus.ft.com/corporate-information/ft-company|title = About Us|work = Financial Times|access-date = 28 February 2011|archive-url = https://web.archive.org/web/20110303050225/http://aboutus.ft.com/corporate-information/ft-company/|archive-date = 3 March 2011|df = dmy-all}}</ref> ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠানিক অংশৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত আছে: 'দ্য বেংকাৰ', 'দিছ ইজ আফ্ৰিকা', 'এফডিআই মেগাজিন' তথা 'এফডিআই ইণ্টেলিজেন্স' আৰু 'প্ৰফেচনেল ৱেল্থ মেনেজমেণ্ট'। বিত্তীয় প্ৰকাশনৰ এটা সুকীয়া শাখা 'মানি-মিডিয়া'-ই বিশ্বজুৰি ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট পেচাদাৰীসকলৰ জন্য ডিজিটেল তথ্য সেৱা প্ৰদান কৰে, যাৰ ভিতৰত আছে: Ignites, Ignites Europe, Ignites Asia, FundFire আৰু BoardIQ। ফাইনেন্সিয়েল পাব্লিচিঙৰ ভিতৰত ইউৰোপীয় পেঞ্চন উদ্যোগৰ বাবে প্ৰকাশন ('পেনচন এক্সপাৰ্ট' আৰু 'ডয়চ পেনচন এণ্ড ইনভেষ্টমেণ্টনাচৰিচটেন') আৰু ইভেণ্ট ('ইনভেষ্টমেণ্ট এক্সপাৰ্ট') অন্তৰ্ভুক্ত আছে। এই গোটটোৱে 'মেণ্ডেটৱায়াৰ' নামৰ এখন বিত্তীয় তথ্য পত্ৰিকাও প্ৰকাশ কৰে, যি উত্তৰ আমেৰিকা, ইউৰোপ আৰু এছিয়াৰ বিনিয়োগ পেচাদাৰীসকলক বিক্ৰী আৰু বজাৰ সম্পৰ্কীয় তথ্য যোগান ধৰে। এফটি নলেজ' এখন সহযোগী প্ৰতিষ্ঠান যিয়ে শিক্ষামূলক সামগ্ৰী আৰু সেৱা আগবঢ়ায়। এফটি নলেজে ২০০০ চনৰ পৰা প্ৰতিটো শৰৎ আৰু বসন্তকালত "ইণ্ট্ৰডিউচিং দ্য চিটি" পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়াই আহিছে (যিটো বুধবাৰৰ নৈশ বক্তৃতা আৰু আলোচনা চক্ৰ, লগতে সপ্তাহান্তৰ ইভেণ্টৰ এটা শৃংখলা)। 'এফটি প্ৰেডিক্ট' হ’ল ফাইনান্সিয়েল টাইমছৰ দ্বাৰা পৰিচালিত পূৰ্বানুমান কৰা অৰ্থনৈতিক পৰিঘটনাৰ এক সম্পাদকীয় সেৱা, য’ত ব্যৱহাৰকাৰীয়ে কাল্পনিক ফিনান্সিয়েল টাইমছ ডলাৰ (FT$) খৰচ কৰি ভৱিষ্যতৰ বিত্তীয়, ৰাজনৈতিক আৰু সংবাদভিত্তিক পৰিঘটনাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি চুক্তি ক্ৰয়-বিক্ৰয় কৰিব পাৰে। জেমছ চুৰোৱেৰ্কিৰ 'দ্য উইজডম অৱ ক্ৰাউডছ' গ্ৰন্থখনত প্ৰদৰ্শিত ধাৰণাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি তৈয়াৰী এই প্ৰতিযোগিতাই মানুহক সাপ্তাহিক আৰু মাহেকীয়া বঁটাৰ বাবে প্ৰতিযোগিতাত অৱতীৰ্ণ হোৱাৰ লগতে অৰ্থনৈতিক পৰিঘটনাৰ পূৰ্বানুমান কৰি ভৱিষ্যতৰ ঘটনাৱলী নিৰীক্ষণ কৰাৰ সুযোগ দিয়ে। ফাইনান্সিয়েল টাইমছে ব্যৱসায় সম্পৰ্কীয় খেল এটাও চলাইছিল যাৰ নাম আছিল "ইন দ্য পিংক" (যাৰ অৰ্থ হৈছে 'ভাল স্বাস্থ্যত থকা', ইয়াৰ লগতে এই নামটো বাতৰি কাকতখনৰ গুলপীয়া ৰং আৰু লোকচান হোৱা বুজোৱা 'ইন দ্য ৰেড' বাক্যাংশটোলৈও এটা ইংগিত)। ইয়াত প্ৰতিগৰাকী খেলুৱৈক এজন মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়াৰ কাল্পনিক চৰিত্ৰত বহুওৱা হৈছিল আৰু খেলখন শেষ হোৱাৰ সময়ত সৰ্বাধিক লাভ অৰ্জন কৰাটোৱেই আছিল মূল লক্ষ্য। খেলখনৰ বিজয়ীয়ে (যিগৰাকী খেলুৱৈয়ে সৰ্বাধিক লাভ কৰে) ১০,০০০ পাউণ্ডৰ প্ৰকৃত ধনৰ বঁটা লাভ কৰাৰ নিয়ম আছিল। খেলখন ২০০৬ চনৰ ১ মে’ৰ পৰা ২৮ জুনলৈকে চলিছিল। ২০১৯ চনত ফাইনান্সিয়েল টাইমছে ইউৰোপীয় ষ্টাৰ্টআপসমূহৰ বিষয়ে খবৰ যোগান ধৰা ডিজিটেল-অন্‌লি নিউজ ছাইট আৰু নিউজলেটাৰ 'চিফটেড'-ত বিনিয়োগ কৰাৰ কথা ঘোষণা কৰে। ফাইনান্সিয়েল টাইমছৰ প্ৰাৰম্ভিক ২৫% অংশীদাৰিত্ব পৰৱৰ্তী সময়ত আনৰ পৰা হোৱা বিনিয়োগৰ বাবে ১৪% লৈ হ্ৰাস পায়। ইয়াৰ জৰিয়তে চিফটেডৰ সৈতে এক পৰিকল্পিত ৭ বছৰীয়া কৌশলগত সম্পৰ্কৰ সূচনা হয়।<ref>{{cite web |last1=Granger |first1=Jacob |title=Sifted launches a membership model inspired by the startups it reports on {{!}} Media news |url=https://www.journalism.co.uk/news/tech-news-website-sifted-launches-a-membership-inspired-by-the-startups-it-reports-on/s2/a796488/ |website=[[Journalism.co.uk]] |access-date=4 August 2023 |date=15 February 2021 |archive-date=31 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221231111454/https://www.journalism.co.uk/news/tech-news-website-sifted-launches-a-membership-inspired-by-the-startups-it-reports-on/s2/a796488/ |url-status=live }}</ref> <ref>{{cite web |last1=Kersley |first1=Andrew |title=FT-backed site for start-ups Sifted takes £4m for 25% stake two years after launch |url=https://pressgazette.co.uk/news/sifted-financial-times-raises-four-million/ |website=Press Gazette |access-date=4 August 2023 |date=22 November 2021 |archive-date=29 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230329075730/https://pressgazette.co.uk/news/sifted-financial-times-raises-four-million/ |url-status=live }}</ref> == সূচকাংকসমূহ == [[File:Indices Financial Times.jpg|thumb|225x225px|২০১৯ চনত '''ফাইনান্সিয়েল টাইমছ'''-ৰ কেইটামান ষ্টক বজাৰ সূচক/বজাৰ সূচকৰ নিৰ্বাচিত তালিকা]] ফাইনান্সিয়েল টাইমছে কেইবাটাও বিত্তীয় বজাৰ সূচকাংক সংগ্ৰহ আৰু প্ৰকাশ কৰে, যিবোৰে ইয়াৰ অন্তৰ্ভুক্ত অংশসমূহৰ পৰিৱৰ্তনশীল মূল্য প্ৰতিফলিত কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত আটাইতকৈ পুৰণি আছিল প্ৰাক্তন 'ফাইনান্সিয়েল নিউজ ইনডেক্স', যাৰ আৰম্ভণি ১৯৩৫ চনৰ ১ জুলাইত 'ফাইনান্সিয়েল নিউজ'-ৰ দ্বাৰা হৈছিল। এফটিয়েও অনুৰূপ এটা সূচকাংক প্ৰকাশ কৰিছিল; ১৯৪৭ চনৰ ১ জানুৱাৰীত ইয়াক ফাইনান্সিয়েল নিউজ ইনডেক্সৰ দ্বাৰা প্ৰতিস্থাপন কৰা হয়—যাক পিছলৈ 'ফাইনান্সিয়েল টাইমছ (এফটি) ইনডেক্স' নামকৰণ কৰা হয়। এই সূচকাংকটো ঔদ্যোগিক শ্বেয়াৰৰ সূচকাংক হিচাপে আৰম্ভ হৈছিল আৰু প্ৰধানকৈ বিদেশী স্বাৰ্থ থকা কোম্পানীসমূহক ইয়াৰ পৰা বাদ দিয়া হৈছিল, যেনে এংলো-ইৰানিয়ান অইল কোম্পানী (পিছলৈ বিপি), ব্ৰিটিছ-আমেৰিকান টোবাকো, লিভাৰ ব্ৰাদাৰ্ছ (পিছলৈ ইউনিলিভাৰ) আৰু শ্বেল। ইয়াৰ কেইবা দশকৰ পিছতহে তেল আৰু বিত্তীয় খণ্ডক ইয়াত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref> name="Littlewood">''The Stock Market'', John Littlewood.</ref> ১৯৬২ চনত এফটিএছই সূচকাংক শৃংখলাৰ প্ৰথমটো সূচকাংক 'এফটিএছই অল-শ্বেয়াৰ ইনডেক্স' সৃষ্টি কৰা হৈছিল, য’ত বজাৰ মূলধনৰ ভিত্তিত ব্ৰিটেইনৰ সৰ্ববৃহৎ ৫৯৪ টা কোম্পানী অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। 'F-T-S-E' আখৰ কেইটাই বুজাইছিল যে এফটিএছই আছিল ফিনান্সিয়েল টাইমছ (F-T) আৰু লণ্ডন ষ্টক এক্সচেঞ্জ (S-E)-ৰ এক যুটীয়া উদ্যোগ। ১৯৮৪ চনৰ ১৩ ফেব্ৰুৱাৰীত 'এফটিএছই ১০০' প্ৰৱৰ্তন কৰা হয়, যিয়ে লণ্ডন ষ্টক এক্সচেঞ্জৰ মূল্যৰ প্ৰায় ৮০ শতাংশ প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। ১৯৯৫ চনত এফটিএছই গ্ৰুপক এটা স্বতন্ত্ৰ কোম্পানী হিচাপে গঢ়ি তোলা হয়। ১৯৯৯ চনত নিউয়ৰ্ক চহৰত ইয়াৰ প্ৰথমটো বিদেশী কাৰ্যালয় খোলা হয়; ইয়াৰ পিছত ২০০০ চনৰ আৰম্ভণিতে পেৰিছ, ২০০১ চনত হংকং, ফ্ৰেংকফৰ্ট আৰু ছান ফ্ৰান্সিস্কো, ২০০২ চনত মেদ্ৰিদ আৰু ২০০৩ চনত টকিঅ’ত কাৰ্যালয় খোলা হয়। অন্যান্য সুপৰিচিত এফটিএছই সূচকাংকসমূহৰ ভিতৰত আছে শ্বেয়াৰ বজাৰৰ বাবে এফটিএছই ৩৫০ ইনডেক্স, এফটিএছই স্মলকেপ ইনডেক্স, এফটিএছই এআইএম ইউকে ৫০ ইনডেক্স আৰু এফটিএছই এআইএম ১০০ ইনডেক্সৰ লগতে এফটিএছই এআইএম অল-শ্বেয়াৰ ইনডেক্স, আৰু চৰকাৰী বণ্ডৰ বাবে এফটিএছই ইউকে গিল্ট ইনডাইচেচ। ২০২১ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছে 'উইলশ্বায়াৰ এছ’চিয়েটছ'-ৰ সৈতে মিলি শীৰ্ষ পাঁচটা ক্ৰিপ্টোকাৰেন্সীৰ সংমিশ্ৰণ সামৰি তিনিটা মাল্টি-এছেট সূচকাংক প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। == ব্যক্তি বা কৰ্মচাৰীসকল == ২০০৬ চনৰ জুলাই মাহত, 'এফটি'-য়ে বাতৰি কাকতখনক 'FT.com'-ৰ সৈতে অধিক ঘনিষ্ঠভাৱে একত্ৰিত কৰাৰ বাবে এটা "নিউ নিউজৰুম" প্ৰকল্পৰ কথা ঘোষণা কৰে। একে সময়তে ই নিজৰ সম্পাদকীয় কৰ্মচাৰীৰ সংখ্যা ৫২৫ জনৰ পৰা ৪৭৫ জনলৈ হ্ৰাস কৰাৰ পৰিকল্পনাও ঘোষণা কৰিছিল। ২০০৬ চনৰ আগষ্ট মাহত ই ঘোষণা কৰে যে প্ৰয়োজনীয় সকলো কৰ্মচাৰী কৰ্তন স্বেচ্ছামূলক চাকৰি ত্যাগৰ জৰিয়তে সম্ভৱ হৈ উঠিছে। 'এফটি'-ৰ কেইবাগৰাকীও প্ৰাক্তন সাংবাদিকে পৰৱৰ্তী সময়ত সাংবাদিকতা, ৰাজনীতি আৰু ব্যৱসায় খণ্ডৰ অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ তথা উচ্চ পৰ্যায়ৰ পদবীত অধিষ্ঠিত হৈছে। পূৰ্বতে এই কাকতখনৰ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ পৰিচালন সম্পাদক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ৰবাৰ্ট থমছন পৰৱৰ্তী সময়ত 'দ্য টাইমছ'-ৰ সম্পাদক হৈছিল আৰু বৰ্তমান তেওঁ 'নিউজ কৰ্পোৰেচন'-ৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া। 'এফটি'-ৰ প্ৰাক্তন নিউয়ৰ্কৰ সংবাদদাতা আৰু সংবাদ সম্পাদক উইল লিউইচে 'দ্য ডেইলি টেলিগ্ৰাফ' আৰু 'দ্য ৱাল ষ্ট্ৰীট জাৰ্নেল' সম্পাদনা কৰিছিল। ডমিনিক লছন 'সপ্তাহান্তৰ টেলিগ্ৰাফ'-ৰ সম্পাদক হৈছিল আৰু ২০০৫ চনত তেওঁক এই পদৰ পৰা অব্যাহতি দিয়া হয়। প্ৰাক্তন শিক্ষা বিষয়ৰ সংবাদদাতা এণ্ড্ৰিউ এডনিছ সেই সময়ৰ ব্ৰিটিছ প্ৰধানমন্ত্ৰী টনী ব্লেয়াৰৰ শিক্ষা বিষয়ক উপদেষ্টা হৈছিল আৰু ২০০৫ চনৰ নিৰ্বাচনৰ পিছত তেওঁক শিক্ষামন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়াৰ লগতে 'হাউচ অৱ লৰ্ডছ'-ৰ এখন আসন প্ৰদান কৰা হৈছিল। এড বলছ ৰাজকোষৰ মুখ্য অৰ্থনৈতিক উপদেষ্টা হৈছিল আৰু বিত্তমন্ত্ৰী গৰ্ডন ব্ৰাউনৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে কাম কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত ২০০৫ চনত তেওঁ সংসদ সদস্য হিচাপে নিৰ্বাচিত হয় আৰু ২০০৭ চনৰ জুলাই মাহত শিশু, বিদ্যালয় আৰু পৰিয়াল বিষয়ক ৰাজ্যিক সচিব হিচাপে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে। প্ৰাক্তন প্ৰতিৰক্ষা সংবাদদাতা আৰু "লেক্স" স্তম্ভলেখক বাৰ্নাৰ্ড গ্ৰে’ 'টিএছএল এডুকেচন'-ৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া হোৱাৰ পূৰ্বে 'চিএমপি' নামৰ প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠানটোৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া আছিল। এই টিএছএল এডুকেচন হ’ল 'টাইমছ এডুকেচনেল চাপ্লিমেন্ট'-ৰ প্ৰকাশক। এসময়ত 'এফটি'-ৰ নাইট এডিটৰ হিচাপে কাম কৰা ডেভিদ জোনছ পিছলৈ আইটি শাখাৰ মুৰব্বী হৈছিল। ১৯৯০-ৰ দশকত বাতৰি কাকতখনৰ ছপা কাৰ্যত গৰম ধাতুৰ ব্যৱহাৰৰ পৰা ইলেক্ট্ৰনিক কম্প’জিচন আৰু তাৰ পিছত সম্পূৰ্ণ পৃষ্ঠাৰ পেজিনেচনলৈ ৰূপান্তৰিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ এজন গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যক্তি আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ 'ট্ৰিনিটি মিৰৰ গ্ৰুপ'-ৰ প্ৰযুক্তি বিভাগৰ মুৰব্বী হৈছিল। ছাৰ জিঅ’ফ্ৰী ওৱেন ১৯৮১ চনৰ পৰা ১৯৯০ চনলৈ 'ফাইনান্সিয়েল টাইমছ'-ৰ সম্পাদক আছিল। তেওঁ ১৯৯১ চনত লণ্ডন স্কুল অৱ ইক’নমিক্স-ৰ অধীনস্থ 'চেণ্টাৰ ফৰ ইক’নমিক পাৰফৰমেন্স'-ত বিজনেছ পলিচিৰ সঞ্চালক হিচাপে যোগদান কৰে আৰু ১৯৯৭ চনত ইনষ্টিটিউট অৱ মেনেজমেণ্টৰ ছিনিয়ৰ ফেলো হিচাপে নিযুক্ত হয়। তেওঁ এতিয়াও তাত নিজৰ কাম চলাই আছে। 'এফটি'-ত থকা কাৰ্যকালত তেওঁ দ্ৰুত প্ৰযুক্তিগত পৰিৱৰ্তন আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত সমস্যাসমূহৰ মোকাবিলা কৰিবলগীয়া হৈছিল, উদাহৰণস্বৰূপে 'ৰেপিটিটিভ ষ্ট্ৰেইন ইনজুৰী', যাৰ ফলত ১৯৮০-ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে 'এফটি'-ৰ কেইবা ডজন সাংবাদিক, প্ৰতিবেদক আৰু কৰ্মচাৰী আক্ৰান্ত হৈছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.lse.ac.uk/management/people/gowen.aspx |title=Directory of the Management Department at the London School of Economics |publisher=London School of Economics |date=30 June 2014 |access-date=15 July 2014 |archive-date=6 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181106223036/http://www.lse.ac.uk/management/people/gowen.aspx }}</ref> == সম্পাদকসকল (Editors) == * ১৮৮৯: ডগলাছ মেকৰে’ (Douglas MacRae) * ১৮৯০: ডব্লিউ আৰ লছন (W. R. Lawson) * ১৮৯২: চিডনী মাৰে’ (Sydney Murray) * ১৮৯৬: এ ই মাৰে’ (A. E. Murray) * ১৯০৯: চি এইচ পামহাৰ (C. H. Palmer) * ১৯Mj৪: ডি এছ টি হান্টাৰ (D. S. T. Hunter) * ১৯৩৭: আৰ্চিবল্ড চিছম (Archibald Chisholm) * ১৯৪০: এলবাৰ্ট জৰ্জ কোল (Albert George Cole) * ১৯৪৫: হাৰগ্ৰীভছ পাৰ্কিনছন (Hargreaves Parkinson) * ১৯৪৯: ছাৰ গৰ্ডন নিউটন (Sir Gordon Newton) * ১৯৭৩: ফ্ৰেডী ফিছাৰ (Fredy Fisher) * ১৯৮১: জিঅ’ফ্ৰী ওৱেন (Geoffrey Owen) * ১৯৯১: ৰিচাৰ্ড লেম্বাৰ্ট (Richard Lambert) * ২০০১: এণ্ড্ৰিউ গভাৰ্ছ (Andrew Gowers) * ২০০৬: লিয়োনেল বাৰ্বাৰ (Lionel Barber) * ২০২০: ৰৌলা খালাফ (Roula Khalaf) ==লগতে চাওক== {{Portal|Journalism|London}} * [[Business journalism]] * [[Financial Times Business Book of the Year Award]] * [[Financial Times Person of the Year]] * [[List of newspapers in the United Kingdom]] * [[Periodical literature]] * [[TNW (website)]] ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Financial Times}} * {{Official website|https://www.ft.com}} ** [http://www.ft.com/magazine FT Magazine official website] {{Media in the United Kingdom|newsmag}} {{White House James S. Brady Press Briefing Room Seating Chart}} {{Authority control}} ==তথ্য সংগ্ৰহ==  {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ]] [[শ্ৰেণী:ইংলেণ্ডত ১৮৮৮ চনত প্ৰতিষ্ঠিত সংস্থা]] [[শ্ৰেণী:ব্ৰিটিছ প'ডকাষ্টিং কোম্পানী]] [[শ্ৰেণী:ব্যৱসায়িক সংবাদপত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:যুক্তৰাজ্যত প্ৰকাশিত ব্যৱসায়িক সংবাদপত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:মধ্য-সোঁপন্থী সংবাদপত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:কেন্দ্ৰবাদী সংবাদপত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ৰক্ষণশীল উদাৰতাবাদ]] [[শ্ৰেণী:যুক্তৰাজ্যত প্ৰকাশিত দৈনিক সংবাদপত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৮৮৮ চনত প্ৰতিষ্ঠিত বিত্তীয় সেৱা কোম্পানী]] [[শ্ৰেণী:আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংবাদপত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:যুক্তৰাজ্যৰ উদাৰপন্থী গণমাধ্যম]] bmvdqcvbi4kc2fjumlkddns12zltl3i 648519 648518 2026-10-30T10:28:29Z Poli Borah24 43763 648519 wikitext text/x-wiki '''ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ''' ({{Lang-en|Financial Times}}) হ’ল ব্ৰডশ্বীট আকৃতিৰ ছপা আৰু ডিজিটেল মাধ্যমত প্ৰকাশিত ব্ৰিটেইনৰ এখন দৈনিক বাতৰি কাকত, যিয়ে ব্যৱসায় আৰু অৰ্থনৈতিক সাম্প্ৰতিক পৰিক্ৰমাৰ ওপৰত বিশেষভাৱে গুৰুত্ব দিয়ে। লণ্ডনত মুখ্য কাৰ্যালয় থকা এই কাকতখৰ মালিকীস্বত্ব বৰ্তমান জাপানী হ’ল্ডিং কোম্পানী 'নিক্কি ইনক'-ৰ অধীনত আছে, আৰু ব্ৰিটেইন, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ তথা সমগ্ৰ ইউৰোপ মহাদেশ জুৰি ইয়াৰ প্ৰধান সম্পাদকীয় কাৰ্যালয়সমূহ অৱস্থিত। ১৯৫৭ চনৰ পৰা ইয়াৰ গৰাকী হৈ থকা 'পিয়েৰচন পিএলচি' নামৰ প্ৰতিষ্ঠানটোৱে ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত এই প্ৰকাশনখন নিক্কি কোম্পানক ৮৪৪ নিযুত পাউণ্ড (১.৩২ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ) বিনিময়ত বিক্ৰী কৰে। ২০১৯ চনত কাকতখনে ১০ লাখ (১ মিলিয়ন) পেইড চাপ্সক্ৰিপচন লাভ কৰাৰ কথা প্ৰতিবেদনত প্ৰকাশ কৰিছিল, যাৰ তিনি-চতুৰ্থাংশই আছিল ডিজিটেল চাপ্সক্ৰিপচন।<ref>{{cite web|title=FT tops one million paying readers|url=https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/ft-tops-one-million-paying-readers/|website=Financial Times|date=April 2019|language=en-GB|access-date=19 April 2019|archive-date=19 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419171825/https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/ft-tops-one-million-paying-readers/|url-status=live}}</ref><ref name="Guardian20190419">{{cite news|last=Greenslade|first=Roy|author-link=Roy Greenslade|date=14 April 2019|title=Financial Times thrives by focusing on subscriptions|language=en-GB|work=[[The Guardian]]|url=https://www.theguardian.com/media/commentisfree/2019/apr/14/financial-times-thrives-by-focusing-on-subscriptions|access-date=19 April 2019|issn=0261-3077|archive-date=19 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190419171820/https://www.theguardian.com/media/commentisfree/2019/apr/14/financial-times-thrives-by-focusing-on-subscriptions|url-status=live}}</ref> আনহাতে ২০২৩ চনৰ এক প্ৰতিবেদন অনুসৰি, ইয়াৰ গ্ৰাহকৰ সংখ্যা ১৩ লাখলৈ বৃদ্ধি পায়, যাৰ ভিতৰত ১২ লাখেই আছিল ডিজিটেল গ্ৰাহক।<ref>{{Cite web |last=Guaglione |first=Sara |date=28 September 2023 |title=Financial Times targets U.S. and global readers with subscription app products |url=https://digiday.com/media/financial-times-targets-u-s-and-global-readers-with-subscription-app-products/ |access-date=16 March 2024 |website=Digiday |language=en-US |archive-date=16 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240316081517/https://digiday.com/media/financial-times-targets-u-s-and-global-readers-with-subscription-app-products/ |url-status=live }}</ref> সাধাৰণ বা সৰ্বসাধাৰণ সমাজৰ বাতৰি পৰিৱেশন কৰাতকৈ বিত্তীয় সাংবাদিকতা আৰু অৰ্থনৈতিক বিশ্লেষণৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়াতোৱেই এই কাকতৰ প্ৰাথমিক বৈশিষ্ট্য। ইয়াৰ উপৰি, এই কাকতখনে এটা বাৰ্ষিক গ্ৰন্থ বঁটা স্পনছৰ কৰে আৰু নিয়মীয়াকৈ "পাৰ্চন অৱ দ্য ইয়েৰ" বিশেষ ফিচাৰ প্ৰকাশ কৰে। এই বাতৰি কাকতখন ১৮৮৮ চনৰ জানুৱাৰী মাহত প্ৰথমবাৰৰ বাবে 'লণ্ডন ফাইনেন্সিয়েল গাইড' নামেৰে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল আৰু ঠিক এমাহৰ পিছত ইয়াক 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ' নামেৰে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়। জেমেছ শ্বেৰিদান, তেওঁৰ ভাতৃ আৰু হোৰেচিঅ’ বটমলীয়ে সেই সময়ৰ প্ৰতিদ্বন্দী কাকত 'ফাইনেন্সিয়েল নিউজ'-ৰ বিপৰীতে মহানগৰ লণ্ডনৰ ব্যৱসায়িক খবৰবোৰ প্ৰকাশ কৰাৰ উদ্দেশ্যে ইয়াক লণ্ডনত সৰ্বপ্ৰথম প্ৰচাৰ কৰিছিল। এই দুয়োখন কাকতৰ মাজত আধা শতিকাতকৈও অধিক সময় ধৰি চলি থকা তীব্ৰ প্ৰতিযোগিতাৰ পৰিণতিত অৱশেষত ১৯৪৫ চনত ব্ৰেণ্ডন ব্ৰেকেনৰ নেতৃত্বত দুয়োখন কাকত একত্ৰিত হয়। এই একত্ৰীকৰণে ইয়াক সমগ্ৰ বিশ্বৰ ভিতৰতে অন্যতম বৃহৎ ব্যৱসায়িক বাতৰি কাকত হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে। ১৯ শতিকাৰ শেষৰ পৰা ২০ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে হোৱা বিশ্বায়নে 'এফটি'-ৰ সম্পাদকীয় পৰিসৰ সম্প্ৰসাৰণত যথেষ্ট সহায় কৰে। ইয়াৰ ফলত কাকতখনে নিজৰ সৈতে মতামত স্তম্ভ, বিশেষ প্ৰতিবেদন, ৰাজনৈতিক ব্যংগচিত্ৰ, পাঠকৰ চিঠি, গ্ৰন্থ পৰ্যালোচনা, প্ৰযুক্তি বিষয়ক প্ৰবন্ধ আৰু গোলকীয় ৰাজনীতিৰ বিশেষ ফিচাৰসমূহ সংযোজিত কৰে। এই বাতৰি কাকতখন সাধাৰণতে ইয়াৰ পাতল-কমলা বা মঙহালুৱা গুলপীয়া ৰঙৰ কাগজৰ বাবে বিশেষভাৱে পৰিচিত। ইয়াৰ মূল সংস্কৰণৰ সৈতে লাইফষ্টাইল মেগাজিন ('এফটি মেগাজিন'), সপ্তাহান্তৰ সংস্কৰণ ('এফটি উইকেণ্ড') আৰু আন কিছুমান উদ্যোগ-ভিত্তিক প্ৰকাশন অতিৰিক্ত ক্ৰোড়পত্ৰ হিচাপে যোগান ধৰা হয়। 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ'-ৰ সম্পাদকীয় স্থিতি মূলতঃ অৰ্থনৈতিক উদাৰতাবাদ, বিশেষকৈ মুক্ত বাণিজ্য আৰু মুক্ত বজাৰৰ সমৰ্থনৰ ওপৰত কেন্দ্ৰীকৃত। ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠা কালৰে পৰা ই উদাৰ গণতন্ত্ৰক সমৰ্থন কৰি আহিছে আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চৰকাৰসমূহৰ পৰম্পৰাগত উদাৰ ৰাজনীতি তথা নীতিসমূহৰ সপক্ষে মত প্ৰকাশ কৰিছে; ইয়াৰ সংবাদ কক্ষ ইয়াৰ সম্পাদকীয় ব’ৰ্ডৰ পৰা সম্পূৰ্ণ স্বতন্ত্ৰ, আৰু ইয়াক এখন 'নথিভুক্ত বাতৰি কাকত' হিচাপে গণ্য কৰা হয়। অৰ্থনৈতিক পৰ্যালোচনাৰ এক দীঘলীয়া ইতিহাস থকাৰ বাবে 'এফটি'-য়ে বিভিন্ন ধৰণৰ বিত্তীয় সূচকাংক প্ৰকাশ কৰে, যাৰ ভিতৰত প্ৰধান হৈছে 'এফটিএছই অল-শ্বেয়াৰ ইনডেক্স'। ২০ শতিকাৰ শেষৰ ফালৰ পৰা, কাকতখনৰ গভীৰ আৰু বিস্তৃত সংবাদ পৰিৱেশনে ইয়াক এক উচ্চ-শিক্ষিত, শ্বেত-কলাৰৰ বিশিষ্ট কৰ্মচাৰী আৰু বিত্তীয়ভাৱে সজাগ পাঠক সমাজৰ সৈতে জড়িত কৰি তুলিছে।<ref>{{cite news |last1=Plunkett |first1=John |last2=Martinson |first2=Jane |title=Financial Times sold to Japanese media group Nikkei for £844m |url=https://www.theguardian.com/media/2015/jul/23/financial-times-sale-pearson |newspaper=The Guardian |date=24 July 2015 |access-date=29 May 2020 |issn=0261-3077 |language=en-GB |archive-date=23 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200523174549/https://www.theguardian.com/media/2015/jul/23/financial-times-sale-pearson |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last=Kynaston |first=David |title=A Brief History of the Financial Times |url=https://www.gale.com/binaries/content/assets/gale-us-en/primary-sources/intl-gps/intl-gps-essays/full-ghn-contextual-essays/ghn_essay_ftha_kynaston1_website.pdf |publisher=Viking Adult |year=1988 |access-date=20 May 2020 |archive-date=18 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210218030317/https://www.gale.com/binaries/content/assets/gale-us-en/primary-sources/intl-gps/intl-gps-essays/full-ghn-contextual-essays/ghn_essay_ftha_kynaston1_website.pdf |url-status=live }}</ref> এই প্ৰৱণতাৰ বাবেই পৰম্পৰাগতভাৱে 'এফটি'-ক এক মধ্যপন্থী বা মধ্য-দক্ষিণপন্থী উদাৰ, নব্য-উদাৰ আৰু ৰক্ষণশীল-উদাৰ বাতৰি কাকত হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ মুখ্য কাৰ্যালয় চহৰখনৰ বিত্তীয় কেন্দ্ৰৰ সমীপৱৰ্তী ১ ফ্ৰাইডে’ ষ্ট্ৰীটত অৱস্থিত 'ব্ৰেকেন হাউচ'ত। ইয়াতেই কাকতখনৰ প্ৰকাশন ভৱন, কৰ্পোৰেট কেন্দ্ৰ আৰু প্ৰধান সম্পাদকীয় কাৰ্যালয় পৰিচালিত হৈ আছে।<ref>{{cite book |editor-last=Rawlinson |editor-first=Francis |title=How Press Propaganda Paved the Way to Brexit |url=https://books.google.com/books?id=J2vLDwAAQBAJ&dq=%22The+Financial+Times%22+%22Centre%22+How+Press+Propaganda+Paved+the+Way+to+Brexit&pg=PA65 |publisher=[[Springer Nature]] |date=2020 |page=65 |isbn=978-3-030-27765-9}}</ref><ref>{{cite book |editor-last=Schaeffner |editor-first=Christina |title=Political Discourse, Media and Translation |url=https://books.google.com/books?id=6BIaBwAAQBAJ&dq=centre-right+liberal+FT&pg=PA35 |quote=With regard to political affiliation ''The Daily Telegraph'' is a right-wing paper, ''The Times'' centre-right, the ''Financial Times'' centre-right and liberal, and ''The Guardian'' centre-left. |date=2009 |page=35 |publisher=[[Cambridge Scholars Publishing]] |isbn=978-1-4438-1793-6}}</ref><ref>{{cite book|editor=Essvale Corporation Limited |title=Business Knowledge for IT in Retail Banking: A Complete Handbook for IT Professionals |url=https://books.google.com/books?id=lkkGaIr3DQkC&dq=centre-right+liberal+FT&pg=PA46 |quote=The Financial Times is normally seen as centre-right/liberal, although to the left of its principal competitor, The Wall Street Journal. It advocates free markets and is generally in favour of globalisation. |date=2007 |page=46 |publisher=Essvale Corporation Limited |isbn=978-0-9554124-2-4}}</ref><ref>{{cite book |last1=Morgan |first1=Kevin |last2=Marsden |first2=Terry |last3=Murdoch |first3=Jonathan |title=Worlds of Food: Place, Power, and Provenance in the Food Chain |url=https://books.google.com/books?id=LeM9CyPsnvAC&dq=%22liberal+Financial+Times%22&pg=PA41 |quote=The neo-liberal Financial Times was outraged by the Farm Bill's 'grotesque farm subsidies' and it accused Washington of having 'surrendered to protectionism', while the heads of the WTO, World Bank, and the IMF penned a joint protest ... |publisher=Oxford University Press |date=2006 |page=41 |isbn=978-0-19-155662-3}}</ref><ref name="cons">{{cite book |editor-last=Kirchhelle |editor-first=Claas |title=Pyrrhic Progress: The History of Antibiotics in Anglo-American Food Production |url=https://books.google.com/books?id=jT6-DwAAQBAJ&dq=%22liberal+Financial+Times%22&pg=PA1927 |quote=Enthusiastic reports subsequently appeared in the left-leaning Observer and the conservative-liberal Financial Times. |date=2020 |page=1927 |publisher=[[Rutgers University Press]] |isbn=978-0-8135-9149-0}}</ref> == ইতিহাস == [[File:Financial Times 1888 front page.jpg|thumb|১৮৮৮ চনৰ ১৩ ফেব্ৰুৱাৰীত প্ৰকাশিত ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ প্ৰথম পৃষ্ঠা|247x247px]] ===উৎপত্তি=== ১৮৮৮ চনৰ ১০ জানুৱাৰীত 'লণ্ডন ফাইনেন্সিয়েল গাইড' নামেৰে 'এফটি' পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে প্ৰকাশ কৰা হৈছিল। একে বছৰৰে ১৩ ফেব্ৰুৱাৰীত ইয়াক 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ' নামেৰে পুনৰ নামকৰণ কৰা হয়। নিজকে "সৎ বিত্তীয় ব্যক্তি, প্ৰকৃত বিনিয়োগকাৰী, সন্মানীয় ব্ৰোকাৰ, প্ৰকৃত সঞ্চালক আৰু বৈধ ফটকাবাজ"ৰ বন্ধু বুলি বৰ্ণনা কৰা এই কাকতখন আছিল মাত্ৰ চাৰি পৃষ্ঠাৰ এখন সাময়িকী। ইয়াৰ পাঠক সমাজ আছিল লণ্ডন চহৰৰ বিত্তীয় সম্প্ৰদায় আৰু ইয়াৰ একমাত্ৰ প্ৰতিদ্বন্দী আছিল ইয়াতকৈ কিছু পুৰণি (১৮৮৪ চনত প্ৰতিষ্ঠিত) আৰু অধিক সাহসী 'ফাইনেন্সিয়েল নিউজ'।<ref> name=FTabout>{{cite web|website=Financial Times|title=About the newspaper|url=http://help.ft.com/newspaper-delivery/about-the-newspaper/|archive-url=https://web.archive.org/web/20120108062240/http://help.ft.com/newspaper-delivery/about-the-newspaper/#axzz3ZDPTGgyZ|archive-date=8 January 2012 |access-date=4 May 2015}}</ref> একেধৰণৰ নাম থকা ফাইনেন্সিয়েল নিউজৰ পৰা নিজকে পৃথককৈ চিনাক্ত কৰিবলৈ ১৮৯৩ চনৰ ২ জানুৱাৰীৰ পৰা ফাইনেন্সিয়েল টাইমছে পাতল গুলপীয়া ৰঙৰ কাগজত ছপা কাৰ্য আৰম্ভ কৰে। এই গুলপীয়া আভা আছিল কৰ্ণৱালৰ চেইণ্ট অষ্টেলৰ ওচৰৰ বডেলভা মাটিৰ খনিৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা চাইনা ক্লে’ বা বগা মাটিৰ ৰং।<ref> name="Becquart2020">{{cite news |last1=Becquart |first1=Charlotte |title=The Financial Times newspaper is pink because of Cornwall's China clay |url=https://www.cornwalllive.com/news/cornwall-news/financial-times-newspaper-pink-because-4394084 |access-date=27 May 2025 |work=[[Cornwall Live]] |publisher=[[InYourArea]] |date=8 August 2020}}</ref> সেই সময়ত কাগজখন ব্লিচ বা বগা নকৰাকৈ ব্যৱহাৰ কৰাটো অৰ্থনৈতিকভাৱে বহুখিনি সুলভ আছিল (আন কেইবাখনো সাধাৰণ কাকত, যেনে 'দ্য স্পৰ্টিং টাইমছ'ৰো একে নীতি আছিল); কিন্তু বৰ্তমান সময়ত এই কাগজ বিশেষভাৱে ৰং কৰিবলগীয়া হোৱা বাবে ই যথেষ্ট ব্যয়বহুল হৈ পৰিছে। ===বেৰী ভাতৃদ্বয়ৰ দ্বাৰা ক্ৰয়=== বেৰী ভাতৃদ্বয় অৰ্থাৎ লৰ্ড কেমৰ’জ আৰু গোমাৰ বেৰীয়ে (পিছলৈ লৰ্ড কেমছলী), ১৯১৯ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছ ক্ৰয় কৰে।<ref> name=Kynaston1988>{{cite book|author-link= David Kynaston|first=David|last=Kynaston|title=The Financial Times: A Centenary History|publisher= Viking |date=1988|pages=142–144}}</ref> ===ব্ৰেণ্ডন ব্ৰেকেনৰ দ্বাৰা ক্ৰয়; ফাইনেন্সিয়েল নিউজৰ সৈতে একত্ৰীকৰণ=== ১৯৪৫ চনত ব্ৰেণ্ডন ব্ৰেকেনে লৰ্ড কেমৰ’জৰ পৰা ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ ক্ৰয় কৰে আৰু সুদীৰ্ঘ ৫৭ বছৰীয়া প্ৰতিদ্বন্দিতাৰ অন্ত পেলাই ইয়াক ফাইনেন্সিয়েল নিউজৰ সৈতে একত্ৰিত কৰি এখন একক ৬ পৃষ্ঠাৰ বাতৰি কাকত গঠন কৰে। ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ প্ৰচাৰ সংখ্যা অধিক আছিল, আনহাতে ফাইনেন্সিয়েল নিউজে ইয়াৰ বেছিভাগ প্ৰতিভাশালী সম্পাদকীয় কৰ্মচাৰী যোগান ধৰিছিল। ইয়াৰ জনপ্ৰিয় "লেক্স" স্তম্ভটোও ফাইনেন্সিয়েল নিউজৰ পৰাই ইয়ালৈ স্থানান্তৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |url=http://gale.cengage.co.uk/images/FT%20Brief%20History%20by%20David%20Kynaston.pdf |title=A brief history of the FT by David Kynaston, author of ''The Financial Times: A Centenary History''. |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015044548/http://gale.cengage.co.uk/images/FT%20Brief%20History%20by%20David%20Kynaston.pdf |archive-date=15 October 2013 }}</ref> এই ক্ৰয় আৰু একত্ৰীকৰণৰ বাবেই ব্ৰেকেনক ব্ৰিটেইনৰ সৰ্বোচ্চ মানদণ্ডৰ দৈনিক বাতৰি কাকত, ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ "প্ৰকৃত প্ৰতিষ্ঠাপক পিতৃ" হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হয়।<ref>{{Cite web |last=Evilly |first=Barry Mac |date=28 September 2016 |title=Churchill & the Irishman |url=https://www.littlemuseum.ie/whats-on/churchill-the-irishman/ |access-date=11 October 2024 |website=Little Museum of Dublin |language=en-US}}</ref> ===পিয়েৰচনৰ দ্বাৰা ক্ৰয় আৰু গোলকীয় বাতৰি কাকত ৰূপে উত্থান=== ১৯৫৭ চনত পিয়েৰচন পিএলচি-য়ে এই বাতৰি কাকতখন ক্ৰয় কৰিছিল।<ref>{{cite web|title=History of Pearson plc |url=http://www.fundinguniverse.com/company-histories/pearson-plc-history/|access-date=2 March 2021|website=FundingUniverse |archive-date=4 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220504105629/http://www.fundinguniverse.com/company-histories/pearson-plc-history/|url-status=live}}</ref> বৰ্ষবোৰ বাগৰাৰ লগে লগে কাকতখৰ কলেবৰ, পাঠকৰ সংখ্যা আৰু বাতৰি পৰিৱেশনৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি পাবলৈ ধৰিলে। বিশ্ব অৰ্থনীতিত গা কৰি উঠা বিশ্বায়নৰ নতুন ঢৌৰ সৈতে সংগতি ৰাখি ই বিশ্বৰ বিভিন্ন চহৰত নিজা সংবাদদাতা নিযুক্তি কৰিলে। ১৯৭০-ৰ দশকত আন্তঃসীমান্ত বাণিজ্য আৰু মূলধনৰ প্ৰবাহ বৃদ্ধি পোৱাৰ লগে লগে, এফটিয়ে প্ৰযুক্তিৰ উন্নয়ন আৰু ব্যৱসায়ৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ভাষা হিচাপে ইংৰাজীৰ বৰ্ধিত গ্ৰহণযোগ্যতাৰ সহায়ত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্প্ৰসাৰণ আৰম্ভ কৰে। ১৯৭৯ চনৰ ১ জানুৱাৰীত ব্ৰিটেইনৰ বাহিৰত প্ৰথমবাৰৰ বাবে ফ্ৰেংকফৰ্টত এফটি (মহাদ্বীপীয় ইউৰোপ সংস্কৰণ) ছপা কৰা হয়; আনহাতে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত ইয়াৰ ছপা কাৰ্য ১৯৮৫ চনৰ জুলাই মাহৰ পৰা আৰম্ভ হয়।<ref> name=npius>{{cite news |url=https://news.google.com/newspapers?id=YO5VAAAAIBAJ&sjid=g-EDAAAAIBAJ&pg=6636%2C6548979 |work=Eugene Register-Guard |location=Oregon |agency=Associated Press |title=Financial Times of London now printed in U.S. |date=28 July 1985 |page=3F |access-date=22 April 2021 |archive-date=22 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210422202132/https://news.google.com/newspapers?id=YO5VAAAAIBAJ&sjid=g-EDAAAAIBAJ&pg=6636,6548979 |url-status=live }}</ref> তেতিয়াৰ পৰাই বৰ্ধিত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংবাদ পৰিৱেশনৰ জৰিয়তে এফটি এখন গোলকীয় বাতৰি কাকতত পৰিণত হৈছে, যি বৰ্তমান ২২ টা স্থানত ছপা হয় আৰু ব্ৰিটেইন, মহাদেশীয় ইউৰোপ, আমেৰিকা, এছিয়া আৰু মধ্য প্ৰাচ্যৰ সেৱাৰ বাবে ইয়াৰ পাঁচটা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্কৰণ আছে।<ref>{{cite web |url=http://www.fttoolkit.co.uk/2011mediakit/history_video.html |title=FT's Media Kit: FT Heritage and Innovation |publisher=Fttoolkit.co.uk |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130215215337/http://www.fttoolkit.co.uk/2011mediakit/history_video.html |archive-date=15 February 2013 }}</ref> ইউৰোপীয় সংস্কৰণটো সমগ্ৰ ইউৰোপ মহাদেশ আৰু আফ্ৰিকাত বিতৰণ কৰা হয়। ইউৰোপীয় ইউনিয়ন, ইউৰো আৰু ইউৰোপীয় কৰ্পোৰেট পৰিক্ৰমা সম্পৰ্কীয় বিষয়সমূহৰ প্ৰতিবেদন তৈয়াৰ কৰিবলৈ ইউৰোপৰ পাঁচটা গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰত সোমবাৰৰ পৰা শনিবাৰলৈকে এই সংস্কৰণটো ছপা কৰা হয়।<ref>{{cite web |url=https://www.financialtimes.net/about_fttour.html |title=FT tour |website=Financial Times|publisher=Financialtimes.net |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130513183713/https://www.financialtimes.net/about_fttour.html |archive-date=13 May 2013 }}</ref> ১৯৯৪ চনত এফটিয়ে 'হাউ টু স্পেণ্ড ইট' নামৰ এখন বিলাসী লাইফষ্টাইল মেগাজিন আৰম্ভ কৰে। ২০০৯ চনত এই আলোচনীখনৰ বাবে এটা সুকীয়া ৱেবছাইট মুকলি কৰা হয়।<ref>{{cite web |url=http://www.pearson.com/news/2009/october/financial-times-launches-how-to-spend-it-online.html?article=true |title=Financial Times launches How To Spend It online |publisher=Pearson |date=1 October 2009 |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015160117/http://www.pearson.com/news/2009/october/financial-times-launches-how-to-spend-it-online.html?article=true |archive-date=15 October 2013 }}</ref> ১৯৯৭ চনত 'এফটি'য়ে নিউয়ৰ্ক, চিকাগো, লছ এঞ্জেলছ, ছান ফ্ৰান্সিস্কো, ডালাছ, আটলাণ্টা, অৰলেণ্ডো আৰু ৱাশ্বিংটন ডি.চি.ত ছপা হোৱা এক আমেৰিকা সংস্কৰণ মুকলি কৰে, যদিও নিউয়ৰ্ক চহৰৰ বাহিৰত এই বাতৰি কাকত পোনপ্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৮৫ চনতহে ছপা হৈছিল। ১৯৯৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ব্ৰিটেইনৰ ভিতৰত হোৱা বিক্ৰীতকৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত অধিক কপি বিক্ৰী হোৱা ব্ৰিটেইন-ভিত্তিক প্ৰথমখন বাতৰি কাকত হিচাপে পৰিগণিত হয় এফটি। ২০০০ চনত ফাইনেন্সিয়েল টাইমছে হামবুৰ্গত অৱস্থিত এক সংবাদ আৰু সম্পাদকীয় দলৰ সৈতে জাৰ্মান ভাষাৰ সংস্কৰণ 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ ডয়চলবণ্ড' প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ২০০৩ চনত ইয়াৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰচাৰ সংখ্যা আছিল ৯০,০০০ কপি। ই আছিল মূলত জাৰ্মান প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠান 'গ্ৰুনাৰ + যাৰ'-ৰ সৈতে এক যুটীয়া উদ্যোগ। ২০০৮ চনৰ জানুৱাৰী মাহত এফটিয়ে ইয়াৰ ৫০% অংশীদাৰিত্ব জাৰ্মান অংশীদাৰ কোম্পানীটোক বিক্ৰী কৰি দিয়ে। অৱশ্যে 'এফটি ডয়চলবণ্ড'-এ কেতিয়াও লাভ অৰ্জন কৰিব নোৱাৰিলে আৰু ই ১২ বছৰত প্ৰায় ২৫০ নিযুত ইউৰো লোকচানৰ সন্মুখীন হোৱা বুলি কোৱা হয়। পৰিণতস্বৰূপে ২০১২ চনৰ ৭ ডিচেম্বৰত ই সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ হৈ যায়। ফাইনেন্সিয়েল টাইমছে ২০০২ চনৰ ৪ ফেব্ৰুৱাৰীত ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট উদ্যোগৰ বাবে এখন নতুন সাপ্তাহিক ক্ৰোড়পত্ৰ আৰম্ভ কৰে। 'এফটি ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট' নামৰ এই টেবুলইড ক্ৰোড়পত্ৰখন তেতিয়াৰ পৰা বৰ্তমানলৈকে প্ৰতি সোমবাৰে কাকতৰ সৈতে বিতৰণ কৰা হয়। 'এফটি ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট' হ’ল সমগ্ৰ বিশ্বৰ ভিতৰতে সৰ্বাধিক প্ৰচাৰিত ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট সংবাদ পত্ৰিকা। ইয়াৰ উপৰি, ২০০৫ চনৰ পৰা এফটিয়ে বাৰ্ষিক 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ বিজনেছ বুক অৱ দ্য ইয়েৰ এৱাৰ্ড' স্পনছৰ কৰি আহিছে। ===এফ টি ডট কম=== [[File:Financial Times building One Southwark Bridge.jpg|thumb|চাউথৱাৰ্ক ব্ৰিজ ৰোডৰ ৱান চাউথৱাৰ্ক ব্ৰিজত অৱস্থিত ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ পূৰ্বৰ লণ্ডন কাৰ্যালয়]]|alt=]] ১৯৯৫ চনৰ ১৩ মে’ত ‘ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ’ গ্ৰুপে এফ টি ডট কম মুকলি কৰি অনলাইন জগতত প্ৰথম খোজ পেলাইছিল। ইয়াত বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ বাতৰিৰ এটা সাৰাংশ প্ৰদান কৰা হৈছিল, যাৰ সৈতে ১৯৯৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত শ্বেয়াৰ বজাৰৰ মূল্যৰ বিৱৰণো যোগ কৰা হৈছিল। ১৯৯৬ চনৰ বসন্তকালত ইয়াৰ দ্বিতীয় প্ৰজন্মৰ ৱেবছাইটটো মুকলি কৰা হয়। এই ছাইটটো বিজ্ঞাপনৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হৈছিল আৰু ১৯৯০ চনৰ শেষৰ ফালে যুক্তৰাজ্যৰ অনলাইন বিজ্ঞাপন বজাৰত ই অৰিহণা যোগাইছিল। ১৯৯৭ চনৰ পৰা ২০০০ চনৰ ভিতৰত, এফটি গ্ৰুপ আৰু পিয়েৰছনে অনলাইন জগতৰ পৰিৱৰ্তনৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই ছাইটটোৰ কেইবাবাৰো সংস্কাৰ আৰু কৌশলৰ সলনি কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.pearson.com/news/2002/april/ftcom-to-launch-improved-website-with-new-content-and-services.html?article=true |title=FT.com to launch improved website with new content and services for users, subscribers and advertisers |publisher=Pearson |date=30 April 2002 |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015160115/http://www.pearson.com/news/2002/april/ftcom-to-launch-improved-website-with-new-content-and-services.html?article=true |archive-date=15 October 2013 }}</ref> ‘এফটি’য়ে ২০০২ চনত গ্ৰাহকভুক্তি সেৱা আৰম্ভ কৰে। ব্যক্তিগত গ্ৰাহকভুক্তিৰ জৰিয়তে সফলতাৰে পুঁজি সংগ্ৰহ কৰা যুক্তৰাজ্যৰ কমসংখ্যক বাতৰি ছাইটৰ ভিতৰত এফ টি ডট কম অন্যতম। ১৯৯৭ চনত ‘এফটি’য়ে এটা আমেৰিকান সংস্কৰণ মুকলি কৰে, যিটো নিউয়ৰ্ক, চিকাগো, লছ এঞ্জেলছ, ছান ফ্ৰান্সিস্কো, ডালাছ, আটলান্টা, অৰলেণ্ডো আৰু ৱাশ্বিংটন ডি.চি.ত ছপা হৈছিল; যদিও বাতৰিকাকতখনে প্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৯৮ চনত নিউয়ৰ্ক চহৰৰ বাহিৰত ছপা কাম আৰম্ভ কৰিছিল। ১৯৯৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত ‘এফটি’ যুক্তৰাজ্যৰ ভিতৰতকৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত অধিক কপি বিক্ৰী হোৱা যুক্তৰাজ্যভিত্তিক প্ৰথমখন বাতৰিকাকত হিচাপে পৰিগণিত হয়। ২০০০ চনত ‘ফাইনেন্সিয়েল টাইমছে’ হামবুৰ্গভিত্তিক এটা বাতৰি আৰু সম্পাদকীয় দলৰ সৈতে ‘ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ ডয়চলান্দ’ নামৰ জাৰ্মান ভাষাৰ এটা সংস্কৰণ প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ২০০৩ চনত ইয়াৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰচলন আছিল ৯০,০০০ কপি। এইটো প্ৰথমাৱস্থাত গ্ৰুনাৰ + জাহ্ৰ নামৰ এটা জাৰ্মান প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠানৰ সৈতে এক যৌথ উদ্যোগ আছিল। ২০০৮ চনৰ জানুৱাৰী মাহত ‘এফটি’য়ে ইয়াৰ ৫০% অংশীদাৰিত্ব জাৰ্মান অংশীদাৰজনক বিক্ৰী কৰি দিয়ে।<ref>{{cite web |url=http://www.pearson.com/news/2008/january/pearson-to-sell-its-ft-deutschland-stake-to-gruner-%2B-jahr.html?article=true |title=Pearson to sell its FT Deutschland stake to Gruner + Jahr |publisher=Pearson |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015160113/http://www.pearson.com/news/2008/january/pearson-to-sell-its-ft-deutschland-stake-to-gruner-%2B-jahr.html?article=true |archive-date=15 October 2013 }}</ref> ‘এফটি ডয়চলান্দে’ কেতিয়াও লাভ কৰিব নোৱাৰিলে আৰু ই ১২ বছৰত ২৫০ নিযুত ইউৰো লোকচানৰ সন্মুখীন হোৱা বুলি কোৱা হয়। ২০১২ চনৰ ৭ ডিচেম্বৰত ই বন্ধ হৈ পৰে।<ref>{{cite web|last=Wiesmann |first=Gerrit |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/0/0c8df1ae-356b-11e2-bd77-00144feabdc0.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/http://www.ft.com/intl/cms/s/0/0c8df1ae-356b-11e2-bd77-00144feabdc0.html |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |title=FT Deutschland closure date confirmed |work=Financial Times |date=23 November 2012 |access-date=15 October 2013}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.economist.com/news/business/21567952-curtains-or-see-you-world-wide-web-so-farewell-then-ftd |title=So farewell then, FTD |newspaper=The Economist |date=8 December 2012 |access-date=15 October 2013 |archive-date=20 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131020131605/http://www.economist.com/news/business/21567952-curtains-or-see-you-world-wide-web-so-farewell-then-ftd |url-status=live }}</ref> ‘ফাইনেন্সিয়েল টাইমছে’ ২০০২ চনৰ ৪ ফেব্ৰুৱাৰীত পুঁজি ব্যৱস্থাপনা উদ্যোগৰ বাবে এটা নতুন সাপ্তাহিক পৰিপূৰিকা মুকলি কৰে। ‘এফটি ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট’ নামৰ এই পৰিপূৰিকাখন প্ৰতি সোমবাৰে কাকতৰ সৈতে বিতৰণ কৰা হৈছিল আৰু এতিয়াও কৰা হয়। এফটি ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট হৈছে বিশ্বৰ আটাইতকৈ বেছি প্ৰচলন থকা পুঁজি ব্যৱস্থাপনা সম্পৰ্কীয় প্ৰকাশন।<ref>{{cite web |url=http://www.pearson.com/news/2002/january/financial-times-to-expand-fund-management-coverage.html?article=true |title=Financial Times to expand fund management coverage with new weekly supplement |publisher=Pearson |date=28 January 2002 |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015160028/http://www.pearson.com/news/2002/january/financial-times-to-expand-fund-management-coverage.html?article=true |archive-date=15 October 2013 }}</ref> ২০০৫ চনৰ পৰা ‘এফটি’য়ে বছৰেকীয়া ‘ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ বিজনেছ বুক অব্ দ্য ইয়েৰ এৱাৰ্ড’ পৃষ্ঠপোষক কৰি আহিছে।<ref>{{cite web |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/2/d61420c0-a83d-11d9-87a9-00000e2511c8.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/http://www.ft.com/intl/cms/s/2/d61420c0-a83d-11d9-87a9-00000e2511c8.html |archive-date=10 December 2022 |url-status=live |title=Why there is a need for this award |first= Andrew |last=Gowers|author-link= Andrew Gowers |website=Financial Times |date=10 April 2005 |access-date=30 May 2012}}</ref> === "নতুন ৰূপত" এফটি === ২০০৭ চনৰ ২৩ এপ্ৰিলত, এফটিয়ে বাতৰি কাকতখনৰ এক নতুন তথা পৰিষ্কাৰ সংস্কৰণ উন্মোচন কৰে আৰু এটা নতুন স্লোগান বা নীতিবাক্য প্ৰৱৰ্তন কৰে— "উই লাইভ ইন ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ"।<ref>{{cite web |url=http://www.pearson.com/news/2007/april/financial-times-unveils-global-refresh.html?article=true |title=Financial Times unveils global refresh |publisher=Pearson |date=23 April 2007 |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015160110/http://www.pearson.com/news/2007/april/financial-times-unveils-global-refresh.html?article=true |archive-date=15 October 2013 }}</ref> ২০০৭ চনত এফটিয়ে সৰ্বপ্ৰথম এক মিটাৰ্ড পেৱাল (সীমিত প্ৰৱেশাধিকাৰযুক্ত পেৱাল) ব্যৱস্থাৰ আৰম্ভণি কৰে, যাৰ জৰিয়তে ইয়াৰ ৱেবছাইটৰ দৰ্শকে ধন পৰিশোধ কৰাৰ পূৰ্বে যিকোনো এটা মাহত এক সীমিত সংখ্যক প্ৰবন্ধ বিনামূলীয়াকৈ পঢ়িব পাৰিছিল।<ref>{{cite news |url=https://www.economist.com/special-report/2011/07/09/reinventing-the-newspaper |title=Special report: The news industry |newspaper=The Economist |date=7 July 2011 |access-date=15 October 2013 |archive-date=12 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180612170302/https://www.economist.com/node/18904178 |url-status=live }}</ref> ইয়াৰ চাৰি বছৰ পিছত এফটিয়ে ইয়াৰ 'HTML5' ম’বাইল ইণ্টাৰনেট এপ্‌ মুকলি কৰে। বৰ্তমান স্মাৰ্টফোন আৰু টেবলেটে 'এফ টি ডট কম'-লৈ ১৯% ট্ৰেফিক আৰু ১২% চাপ্সক্ৰিপচন কঢ়িয়াই আনে।<ref>{{cite web |url=http://aboutus.ft.com/2012/04/12/ft-web-app-hits-two-million-users/ |title=FT Web App hits two million users |work=Financial Times |date=12 April 2012 |access-date=15 October 2013 |archive-date=13 March 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170313053459/http://aboutus.ft.com/2012/04/12/ft-web-app-hits-two-million-users/ }}</ref> ২০১২ চনত, ডিজিটেল গ্ৰাহকৰ সংখ্যাই প্ৰথমবাৰৰ বাবে ছপা বাতৰি কাকতৰ প্ৰচাৰ সংখ্যাক অতিক্ৰম কৰে আৰু এফটিয়ে বিজ্ঞাপনতকৈ চাপ্সক্ৰিপচন বা গ্ৰাহক মাচুলৰ পৰাই নিজৰ প্ৰায় আধা উপাৰ্জন লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref>{{cite web |last=Barber |first=Lionel |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/2/6fce6e6e-711c-11e2-9d5c-00144feab49a.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210/http://www.ft.com/intl/cms/s/2/6fce6e6e-711c-11e2-9d5c-00144feab49a.html |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |url-status=live |title= FT at 125: The world in focus |work=Financial Times |date=12 February 2013 |access-date=15 October 2013}}</ref><ref>{{cite web |url=http://aboutus.ft.com/2013/01/03/gillian-tett-keynote-remarks-at-the-knight-bagehot-37th-anniversary-gala/ |title=Gillian Tett keynote remarks at the Knight-Bagehot 37th Anniversary Gala |work=Financial Times |date=3 January 2013 |access-date=15 October 2013 |archive-date=7 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160307121537/http://aboutus.ft.com/2013/01/03/gillian-tett-keynote-remarks-at-the-knight-bagehot-37th-anniversary-gala/ }}</ref><ref>{{cite web |url=https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/financial-times-launches-on-wisers-services/ |title=Financial Times launches on Wisers services |website=Financial Times |date=6 May 2013 |access-date=19 July 2017 |archive-date=18 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171018082357/https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/financial-times-launches-on-wisers-services/ |url-status=live }}</ref> ২০১০ চনৰ পৰা এফটি 'ব্লুমবাৰ্গ টাৰ্মিনেল' আৰু ২০১৩ চনৰ পৰা 'ৱাইজাৰ্ছ' প্লেটফৰ্মত উপলব্ধ হৈ আহিছে। ২০১৫ চনৰ পৰা, ৱেবছাইটত মিটাৰ্ড পেৱালৰ পৰিৱৰ্তে দৰ্শকে এমাহৰ বাবে সীমিত বিনামূলীয়াকৈ আনলিমিটেড প্ৰৱেশৰ সুযোগ লাভ কৰিছিল, যাৰ পিছত তেওঁলোকে চাপ্সক্ৰিপচন লোৱাটো প্ৰয়োজনীয় আছিল।<ref>{{cite news |title=Financial Times CEO John Ridding explains how to make people pay for media |first=Eric |last=Johnson |url=https://www.vox.com/2018/4/5/17200016/john-ridding-financial-times-ft-online-subscriptions-paywall-nikkei-peter-kafka-recode-media-podcast |newspaper=Recode.net |via=Vox |date=5 April 2018 |access-date=19 April 2020 |archive-date=1 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200801043704/https://www.vox.com/2018/4/5/17200016/john-ridding-financial-times-ft-online-subscriptions-paywall-nikkei-peter-kafka-recode-media-podcast |url-status=live }}</ref> ২০১৫ চনৰ জুলাই মাহত পিয়েৰচনে ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ গ্ৰুপক ৮৪৪ নিযুত পাউণ্ড (১.৩২ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ) বিনিময়ত জাপানী মিডিয়া গোট 'নিক্কি ইনক'-ৰ ওচৰত বিক্ৰী কৰে।<ref>{{cite web |url=http://www.pearson.com/news/2010/december/financial-times-now-available-on-bloomberg-professional.html?article=true |title=Financial Times now available on Bloomberg Professional |publisher=Pearson.com |date=6 December 2010 |access-date=15 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131015160108/http://www.pearson.com/news/2010/december/financial-times-now-available-on-bloomberg-professional.html?article=true |archive-date=15 October 2013 }}</ref> ২০১৬ চনত ফাইনেন্সিয়েল টাইমছে ব্ৰডকাষ্ট, ভিডিঅ’, ডিজিটেল, চচিয়েল মিডিয়া আৰু ইভেণ্টকে ধৰি বিভিন্ন মাধ্যমত উন্নত মানদণ্ডৰ ব্ৰেণ্ডেড সমল প্ৰস্তুত কৰা লণ্ডনৰ এক সংবাদ মাধ্যম প্ৰতিষ্ঠান 'আলফা গ্ৰীড'-ৰ সৰ্বাধিক অংশীদাৰিত্ব ক্ৰয় কৰে। <ref>{{cite news|url=https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/ft-expands-content-marketing-studio-with-majority-stake-in-alpha-grid/|title=FT expands content marketing studio with majority stake in Alpha Grid|access-date=2 March 2018|archive-date=3 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180303105637/https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/ft-expands-content-marketing-studio-with-majority-stake-in-alpha-grid/|url-status=live}}</ref>২০১৮ চনত এফটিয়ে বহুজাতিক কৰ্পোৰেট আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক গ্ৰাহকসকলক ৰিচাৰ্চ সেৱা আগবঢ়োৱা 'লংগিটিউড' নামৰ প্ৰতিষ্ঠানটোৰ সৰ্বাধিক অংশীদাৰিত্ব অধিগ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite news|url=https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/financial-times-acquires-majority-stake-in-research-and-content-specialists-longitude/|title=Financial Times acquires majority stake in research and content specialists Longitude|access-date=2 March 2018|archive-date=2 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180302225357/https://aboutus.ft.com/en-gb/announcements/financial-times-acquires-majority-stake-in-research-and-content-specialists-longitude/|url-status=live}}</ref> ২০২২ চনৰ জানুৱাৰী মাহত এফটিয়ে লংগিটিউডৰ সহ-প্ৰতিষ্ঠাপকসকলৰ পৰা অৱশিষ্ট অংশখিনিও ক্ৰয় কৰি ইয়াৰ সম্পূৰ্ণ অধিগ্ৰহণ প্ৰক্ৰিয়া সম্পূৰ্ণ কৰে। এই বিনিয়োগে 'এফটি লাইভ'-ৰ জৰিয়তে সন্মিলন আৰু ইভেণ্ট পৰিচালনাসহ ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ কেইবাটাও ব্যৱসায়িক ক্ষেত্ৰৰ সাম্প্ৰতিক বিকাশ তথা বাণিজ্যিক সেৱাসমূহক অধিক সলক আৰু সক্ৰিয় কৰি তুলিছে।<ref>{{Cite web|title=Ft Reporter Resigns After Eavesdropping on Zoom Conference Calls at Independent and Standard|url=https://pressgazette.co.uk/news/ft-reporter-eavesdropped-on-independent-zoom-call-informing-staff-of-cutbacks/|website=[[Press Gazette]]|date=30 September 2022|access-date=30 January 2026|first=Dominic|last=Ponsford|orig-date=1 May 2020|archive-date=6 October 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241006203548/https://pressgazette.co.uk/news/ft-reporter-eavesdropped-on-independent-zoom-call-informing-staff-of-cutbacks/|url-status=live}}</ref> ২০২০ চনত, 'দ্য ইণ্ডিপেণ্ডেন্ট' আৰু 'ইভনিং ষ্টেণ্ডাৰ্ড'-কে ধৰি অন্যান্য সংবাদ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ জুম কল হেক কৰি চোৰাংকৈ শুনাৰ বাবে ফিনান্সিয়েল টাইমছৰ প্ৰতিবেদক মাৰ্ক ডি ষ্টিফানোৱে পদত্যাগ কৰে। <ref>{{Cite web|title=Ft Reporter Resigns After Eavesdropping on Zoom Conference Calls at Independent and Standard|url=https://pressgazette.co.uk/news/ft-reporter-eavesdropped-on-independent-zoom-call-informing-staff-of-cutbacks/|website=[[Press Gazette]]|date=30 September 2022|access-date=30 January 2026|first=Dominic|last=Ponsford|orig-date=1 May 2020|archive-date=6 October 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241006203548/https://pressgazette.co.uk/news/ft-reporter-eavesdropped-on-independent-zoom-call-informing-staff-of-cutbacks/|url-status=live}}</ref>একেটা বৰ্ষতে, ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ এজন প্ৰতিবেদকৰ এটা মতামত স্তম্ভ প্ৰত্যাহাৰ কৰাক লৈ এক বিতৰ্কৰ সৃষ্টি হয়, যিয়ে বাহ্যিক ৰাজনৈতিক চাপৰ পৰা কাকতখৰ সম্পাদকীয় স্বতন্ত্ৰতাৰ ওপৰত প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰিছিল। ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ ব্ৰাছেলছৰ সংবাদদাতা মেহৰীন খানে ফ্ৰান্সৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ইমানুৱেল মেক্ৰনৰ ফ্ৰান্সত থকা মুছলিম সংখ্যালঘুসকলৰ প্ৰতি থকা নীতিৰ সমালোচনা কৰি লিখা এটা মতামত স্তম্ভ বাতৰি কাকতৰ সম্পাদকে প্ৰত্যাহাৰ কৰাৰ পিছতেই এই বিতৰ্কৰ সূত্ৰপাত হৈছিল। প্ৰবন্ধটো প্ৰকাশ পোৱাৰ দিনাই ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ ৱেবছাইটৰ পৰা আঁতৰাই দিয়া হৈছিল<ref>{{cite news |last=Oborne |first=Peter |date=10 November 2020 |title=Freedom of speech in France extends to Macron's critics as well |url=https://www.middleeasteye.net/opinion/freedom-speech-france-extends-macron-critics |work=Middle East Eye |access-date=4 July 2021 |archive-date=9 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210709184315/https://www.middleeasteye.net/opinion/freedom-speech-france-extends-macron-critics |url-status=live }}</ref>। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰাষ্ট্ৰপতি মেক্ৰনে ফিনান্সিয়েল টাইমছত এখন চিঠি প্ৰকাশ কৰি মূল মতামত স্তম্ভটোৰ যুক্তিৰ প্ৰত্যুত্তৰ দিছিল, যদিও সেই সময়ত মূল প্ৰবন্ধটো ৱেবছাইটত উপলব্ধ নাছিল।<ref>{{cite news |last=O'Leary |first=Naomi |date=11 November 2020 |title=Europe Letter: EU happy to celebrate or stigmatise Muslim immigrants when it suits agenda |url=https://www.irishtimes.com/news/world/europe/macron-helps-propel-far-right-ideas-to-heart-of-europe-1.4406805 |newspaper=The Irish Times |access-date=4 July 2021 |archive-date=9 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210409201309/https://www.irishtimes.com/news/world/europe/macron-helps-propel-far-right-ideas-to-heart-of-europe-1.4406805 |url-status=live }}</ref> ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ সম্পাদিকা ৰৌলা খালাফে, যিয়ে প্ৰবন্ধটো আঁতৰাই দিয়াৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল, স্বীকাৰ কৰে যে প্ৰবন্ধটো সন্দৰ্ভত 'এলিচি পেলেচ' (ফ্ৰান্সৰ ৰাষ্ট্ৰপতিৰ কাৰ্যালয়)-এ তেওঁৰ সৈতে যোগাযোগ কৰিছিল। অৱশ্যে তেওঁ নিজৰ সিদ্ধান্তক সমৰ্থন কৰি কয় যে মেহৰীন খানৰ মূল প্ৰবন্ধটোত কেইবাটাও তথ্যগত ভুল থকাৰ বাবেই ইয়াক আঁতৰোৱা হৈছিল।<ref>{{cite AV media |people= Roula Khalaf and Amol Rajan |date= 21 April 2021 |title= Roula Khalaf, editor of The Financial Times |medium= audio |url= https://www.bbc.co.uk/sounds/play/m000v8ww |access-date= 4 July 2021 |time= 14:20 minutes in |work= BBC Sounds |archive-date= 28 June 2021 |archive-url= https://web.archive.org/web/20210628205044/https://www.bbc.co.uk/sounds/play/m000v8ww |url-status= live }}</ref> === ৱায়াৰকাৰ্ড কেলেংকাৰীৰ তথ্য ফাদিল === ২০১৯ চনৰ জানুৱাৰী মাহত, ফাইনেন্সিয়েল টাইমছে জাৰ্মান পেমেণ্ট গ্ৰুপ 'ৱায়াৰকাৰ্ড'-ৰ জালিয়াতিৰ সন্দেহৰ বিতং বিৱৰণ দি ধাৰাবাহিকভাৱে কেইবাটাও অনুসন্ধানমূলক প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। যেতিয়া ৱায়াৰকাৰ্ডৰ শ্বেয়াৰৰ মূল্য হ্ৰাস পালে, জাৰ্মান সংবাদ মাধ্যমে সন্দেহ প্ৰকাশ কৰিলে যে এক জাৰ্মান কৰ্পোৰেটৰ ওপৰত হোৱা এই আক্ৰমণৰ আঁৰত বজাৰৰ হেতালি জড়িত আছিল। তেওঁলোকে ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ এই ধাৰাবাহিকখনৰ প্ৰধান লেখক ডেন মেক্ৰামৰ ওপৰত বিশেষভাৱে গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত মিউনিখৰ চৰকাৰী অধিবক্তাৰ কাৰ্যালয়ে এক তদন্ত আৰম্ভ কৰে।<ref>{{cite news |url=https://www.faz.net/aktuell/finanzen/wirecard-ermittlungen-gegen-financial-times-journalisten-16047237.html |title=Staatsanwaltschaft ermittelt gegen einen Financial-Times-Journalisten |work=Frankfurter Allgemeine Zeitung |date=18 February 2019 |access-date=21 July 2019 |archive-date=26 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190226152550/https://www.faz.net/aktuell/finanzen/wirecard-ermittlungen-gegen-financial-times-journalisten-16047237.html |url-status=live }}</ref> এজন বিনিয়োগকাৰীৰ আনুষ্ঠানিক অভিযোগৰ পিছত, ৱায়াৰকাৰ্ড আৰু জাৰ্মান বিত্তীয় নিয়ন্ত্ৰক প্ৰাধিকৰণ 'বাফিন'-ৰ অনুৰোধত দায়িত্বপ্ৰাপ্ত ৰাজ্যিক অধিবক্তাই ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ কেইবাজনো সাংবাদিকৰ বিৰুদ্ধে তদন্ত ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news |url=https://www.handelsblatt.com/finanzen/banken-versicherungen/zahlungsdienstleister-wirecard-erhebt-schwere-anschuldigungen-gegen-die-financial-times/24681644.html |title=Wirecard erhebt schwere Anschuldigungen gegen die 'Financial Times' |work=Handelsblatt |date=21 July 2019 |access-date=21 July 2019 |archive-date=22 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190722155343/https://www.handelsblatt.com/finanzen/banken-versicherungen/zahlungsdienstleister-wirecard-erhebt-schwere-anschuldigungen-gegen-die-financial-times/24681644.html |url-status=live }}</ref> ১৮ মাহৰ তদন্ত আৰু এক বাহ্যিক অডিটৰ পিছত, ২০২০ চনৰ ২২ জুনত ৱায়াৰকাৰ্ডে ঘোষণা কৰে যে ইয়াৰ একাউণ্টত থকা ১.৯ বিলিয়ন ইউৰো মূল্যৰ নগদ ধনৰ হয়তো "কোনো অস্তিত্বই নাই"। ইয়াৰ পিছতেই কোম্পানীটোৱে দেউলীয়া হোৱাৰ আবেদন কৰে।<ref>{{cite news |title=Wirecard investors set for legal battle as accounting questions mount |url=https://www.spglobal.com/marketintelligence/en/news-insights/latest-news-headlines/wirecard-investors-set-for-legal-battle-as-accounting-questions-mount-59114712 |access-date=26 June 2020 |work=S&P Global |date=26 June 2020 |language=en-US |archive-date=29 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200629120404/https://www.spglobal.com/marketintelligence/en/news-insights/latest-news-headlines/wirecard-investors-set-for-legal-battle-as-accounting-questions-mount-59114712 |url-status=live }}</ref> এই কেলেংকাৰীৰ প্ৰতি দেখুওৱা সঁহাৰিৰ বাবে বাফিন নিজেই 'ইউৰোপীয় চিকিউৰিটিজ এণ্ড মাৰ্কেটছ অথৰিটি'-ৰ তদন্তৰ আওতালৈ আহে।<ref>{{cite news |last=Davies |first=Pascale |title=EU to investigate German financial watchdog over Wirecard scandal |url=https://www.euronews.com/2020/06/25/wirecard-goes-bust-amid-german-accounting-scandal |access-date=27 June 2020 |publisher=Euronews |date=25 June 2020 |archive-date=27 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200627061543/https://www.euronews.com/2020/06/25/wirecard-goes-bust-amid-german-accounting-scandal |url-status=live }}</ref> === জীৱাশ্ম ইন্ধনৰ বিজ্ঞাপন === 'দ্য ইণ্টাৰচেপ্ট', 'দ্য নেচন' আৰু 'ডীচমগ'-ৰ এক যুটীয়া তদন্তত পোৱা গৈছে যে ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ হ’ল জীৱাশ্ম ইন্ধন উদ্যোগৰ বিজ্ঞাপন প্ৰকাশ কৰা অন্যতম শীৰ্ষ সংবাদ মাধ্যম। <ref> name=intercept20231205>{{cite news|date=5 December 2023|first=Amy|last=Westervelt|author2=Matthew Green|url=https://theintercept.com/2023/12/05/fossil-fuel-industry-media-company-advertising/|title=Leading News Outlets Are Doing the Fossil Fuel Industry's Greenwashing|website=The Intercept|access-date=1 September 2024|archive-date=1 September 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240901051001/https://theintercept.com/2023/12/05/fossil-fuel-industry-media-company-advertising/|url-status=live}}</ref>ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ যিসকল সাংবাদিকে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ বিষয়ে বাতৰি পৰিৱেশন কৰে, তেওঁলোকে উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰিছে যে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ সৃষ্টি কৰা আৰু ইয়াৰ বিৰুদ্ধে লোৱা পদক্ষেপত বাধা প্ৰদান কৰা কোম্পানী তথা উদ্যোগসমূহৰ সৈতে থকা এই স্বাৰ্থৰ সংঘাতৰ বাবে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ ওপৰত তেওঁলোকৰ প্ৰতিবেদনৰ বিশ্বাসযোগ্যতা হ্ৰাস পাব পাৰে আৰু পাঠকে জলবায়ু সংকটক গুৰুত্বহীন বুলি গণ্য কৰিব পাৰে।<ref> name=intercept20231205 </ref> === "লেক্স" স্তম্ভ === "লেক্স" স্তম্ভটো প্ৰথম অংশৰ শেষৰ পৃষ্ঠাত প্ৰকাশ পোৱা এক দৈনিক বিশেষ লেখা। ইয়াত গোলকীয় অৰ্থনীতি আৰু বিত্তীয় ক্ষেত্ৰখন সামৰি বিশ্লেষণ আৰু মতামত প্ৰকাশ কৰা হয়। ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ-এ "লেক্স"-ক ইয়াৰ কাৰ্যসূচী নিৰ্ধাৰণকাৰী স্তম্ভ বুলি অভিহিত কৰে। এই স্তম্ভটো প্ৰথমবাৰৰ বাবে ১৯৪৫ চনৰ ১ অক্টোবৰ, সোমবাৰে প্ৰকাশ পাইছিল। এই নামটো মূলতঃ 'Lex Mercatoria' শব্দৰ পৰা অহা বুলি ধাৰণা কৰা হয়, যিটো এটা লেটিন প্ৰকাশ আৰু ইয়াৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হৈছে "ব্যৱসায়ী আইন"। ১৯৩০-ৰ দশকত 'ফাইনেন্সিয়েল নিউজ'-ৰ বাবে হাৰগ্ৰীভছ পাৰ্কিনছনে এই স্তম্ভটোৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল, আৰু এই দুয়োখন বাতৰি কাকত একত্ৰিত হোৱাৰ পিছত ইয়াক 'ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ'লৈ স্থানান্তৰ কৰা হয়। "লেক্স" স্তম্ভই এনে কিছুমান বিশিষ্ট প্ৰাক্তন সদস্য বা লেখকৰ বাবে গৌৰৱ কৰিব পাৰে যিসকলে পৰৱৰ্তী সময়ত ব্যৱসায় আৰু চৰকাৰী ক্ষেত্ৰত নিজৰ কেৰিয়াৰ গঢ়ি তুলিছে—যাৰ ভিতৰত আছে নাইজেল লছন (প্ৰাক্তন কনজাৰ্ভেটিভ বিত্ত মন্ত্ৰী), ৰিচাৰ্ড লেম্বাৰ্ট (CBI সঞ্চালক আৰু বেংক অৱ ইংলেণ্ডৰ মুদ্ৰা নীতি সমিতিৰ প্ৰাক্তন সদস্য), মাৰ্টিন টেইলৰ (বাৰ্কলেজৰ প্ৰাক্তন মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া), জন মেকিনছন (পেনগুইন ৰেণ্ডম হাউচৰ অধ্যক্ষ তথা মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া), জন গাৰ্ডিনাৰ (টেস্কোৰ প্ৰাক্তন অধ্যক্ষ), ডেভিদ ফ্ৰয়েড (প্ৰাক্তন ইউবিএছ বেংকাৰ আৰু লেবাৰ উপদেষ্টা, বৰ্তমান এগৰাকী কনজাৰ্ভেটিভ সমনীয়া), জন কিংমেন (ইউকেএফআই-ৰ প্ৰাক্তন প্ৰধান আৰু ৰথচাইল্ড এণ্ড ক’ৰ বেংকাৰ), জৰ্জ গ্ৰাহাম (আৰবিএছ বেংকাৰ), এণ্ড্ৰিউ বলছ (পিমকো-ত ইউৰোপীয় পৰ্টফলিঅ’ মেনেজমেণ্টৰ প্ৰধান) আৰু জো জনছন (অৰ্পিংটনৰ প্ৰাক্তন কনজাৰ্ভেটিভ সাংসদ)।<ref> name="about_lex">{{cite web|archive-url = https://web.archive.org/web/20070903221825/http://www.ft.com/lex/about | archive-date = 3 September 2007 |url = http://www.ft.com/lex/about|title = About Lex|access-date =4 September 2007|work=Financial Times}}</ref> === পাব্লিচিং ডিভিজন === ফাইনেন্সিয়েল টাইমছৰ ফাইনান্সিয়েল পাব্লিচিং ডিভিজন (পূৰ্বৰ এফটি বিজনেছ)-এ খুচুৰা, ব্যক্তিগত আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক বিত্তীয় দৰ্শকসকলৰ বাবে ছপা আৰু অনলাইন সমল যোগান ধৰে। ইয়াৰ প্ৰকাশন আৰু সেৱাসমূহৰ উদাহৰণসমূহ হ’ল: 'ইনভেষ্টৰ্ছ ক্ৰনিকল', এখন ব্যক্তিগত বিত্তীয় আলোচনী আৰু ৱেবছাইট; "এফটি মানি", এখন "এফটি উইকেণ্ড"-ৰ এটা সাপ্তাহিক ব্যক্তিগত বিত্তীয় ক্ৰোড়পত্ৰ; 'এফটি ৱেল্থ', যিখন বিশ্বৰ উচ্চ-নিট-মূল্যসম্পন্ন সম্প্ৰদায়ৰ বাবে এখন আলোচনী আৰু 'এফটিএফএম', এখন গোলকীয় ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট উদ্যোগৰ এটা সাপ্তাহিক পৰ্যালোচনা, 'মানি মেনেজমেণ্ট' আৰু 'এফটি এডভাইজাৰ'।<ref> name="aboutus2">{{cite web|url = http://aboutus.ft.com/corporate-information/ft-company|title = About Us|work = Financial Times|access-date = 28 February 2011|archive-url = https://web.archive.org/web/20110303050225/http://aboutus.ft.com/corporate-information/ft-company/|archive-date = 3 March 2011|df = dmy-all}}</ref> ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠানিক অংশৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত আছে: 'দ্য বেংকাৰ', 'দিছ ইজ আফ্ৰিকা', 'এফডিআই মেগাজিন' তথা 'এফডিআই ইণ্টেলিজেন্স' আৰু 'প্ৰফেচনেল ৱেল্থ মেনেজমেণ্ট'। বিত্তীয় প্ৰকাশনৰ এটা সুকীয়া শাখা 'মানি-মিডিয়া'-ই বিশ্বজুৰি ফাণ্ড মেনেজমেণ্ট পেচাদাৰীসকলৰ জন্য ডিজিটেল তথ্য সেৱা প্ৰদান কৰে, যাৰ ভিতৰত আছে: Ignites, Ignites Europe, Ignites Asia, FundFire আৰু BoardIQ। ফাইনেন্সিয়েল পাব্লিচিঙৰ ভিতৰত ইউৰোপীয় পেঞ্চন উদ্যোগৰ বাবে প্ৰকাশন ('পেনচন এক্সপাৰ্ট' আৰু 'ডয়চ পেনচন এণ্ড ইনভেষ্টমেণ্টনাচৰিচটেন') আৰু ইভেণ্ট ('ইনভেষ্টমেণ্ট এক্সপাৰ্ট') অন্তৰ্ভুক্ত আছে। এই গোটটোৱে 'মেণ্ডেটৱায়াৰ' নামৰ এখন বিত্তীয় তথ্য পত্ৰিকাও প্ৰকাশ কৰে, যি উত্তৰ আমেৰিকা, ইউৰোপ আৰু এছিয়াৰ বিনিয়োগ পেচাদাৰীসকলক বিক্ৰী আৰু বজাৰ সম্পৰ্কীয় তথ্য যোগান ধৰে। এফটি নলেজ' এখন সহযোগী প্ৰতিষ্ঠান যিয়ে শিক্ষামূলক সামগ্ৰী আৰু সেৱা আগবঢ়ায়। এফটি নলেজে ২০০০ চনৰ পৰা প্ৰতিটো শৰৎ আৰু বসন্তকালত "ইণ্ট্ৰডিউচিং দ্য চিটি" পাঠ্যক্ৰম আগবঢ়াই আহিছে (যিটো বুধবাৰৰ নৈশ বক্তৃতা আৰু আলোচনা চক্ৰ, লগতে সপ্তাহান্তৰ ইভেণ্টৰ এটা শৃংখলা)। 'এফটি প্ৰেডিক্ট' হ’ল ফাইনান্সিয়েল টাইমছৰ দ্বাৰা পৰিচালিত পূৰ্বানুমান কৰা অৰ্থনৈতিক পৰিঘটনাৰ এক সম্পাদকীয় সেৱা, য’ত ব্যৱহাৰকাৰীয়ে কাল্পনিক ফিনান্সিয়েল টাইমছ ডলাৰ (FT$) খৰচ কৰি ভৱিষ্যতৰ বিত্তীয়, ৰাজনৈতিক আৰু সংবাদভিত্তিক পৰিঘটনাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি চুক্তি ক্ৰয়-বিক্ৰয় কৰিব পাৰে। জেমছ চুৰোৱেৰ্কিৰ 'দ্য উইজডম অৱ ক্ৰাউডছ' গ্ৰন্থখনত প্ৰদৰ্শিত ধাৰণাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি তৈয়াৰী এই প্ৰতিযোগিতাই মানুহক সাপ্তাহিক আৰু মাহেকীয়া বঁটাৰ বাবে প্ৰতিযোগিতাত অৱতীৰ্ণ হোৱাৰ লগতে অৰ্থনৈতিক পৰিঘটনাৰ পূৰ্বানুমান কৰি ভৱিষ্যতৰ ঘটনাৱলী নিৰীক্ষণ কৰাৰ সুযোগ দিয়ে। ফাইনান্সিয়েল টাইমছে ব্যৱসায় সম্পৰ্কীয় খেল এটাও চলাইছিল যাৰ নাম আছিল "ইন দ্য পিংক" (যাৰ অৰ্থ হৈছে 'ভাল স্বাস্থ্যত থকা', ইয়াৰ লগতে এই নামটো বাতৰি কাকতখনৰ গুলপীয়া ৰং আৰু লোকচান হোৱা বুজোৱা 'ইন দ্য ৰেড' বাক্যাংশটোলৈও এটা ইংগিত)। ইয়াত প্ৰতিগৰাকী খেলুৱৈক এজন মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়াৰ কাল্পনিক চৰিত্ৰত বহুওৱা হৈছিল আৰু খেলখন শেষ হোৱাৰ সময়ত সৰ্বাধিক লাভ অৰ্জন কৰাটোৱেই আছিল মূল লক্ষ্য। খেলখনৰ বিজয়ীয়ে (যিগৰাকী খেলুৱৈয়ে সৰ্বাধিক লাভ কৰে) ১০,০০০ পাউণ্ডৰ প্ৰকৃত ধনৰ বঁটা লাভ কৰাৰ নিয়ম আছিল। খেলখন ২০০৬ চনৰ ১ মে’ৰ পৰা ২৮ জুনলৈকে চলিছিল। ২০১৯ চনত ফাইনান্সিয়েল টাইমছে ইউৰোপীয় ষ্টাৰ্টআপসমূহৰ বিষয়ে খবৰ যোগান ধৰা ডিজিটেল-অন্‌লি নিউজ ছাইট আৰু নিউজলেটাৰ 'চিফটেড'-ত বিনিয়োগ কৰাৰ কথা ঘোষণা কৰে। ফাইনান্সিয়েল টাইমছৰ প্ৰাৰম্ভিক ২৫% অংশীদাৰিত্ব পৰৱৰ্তী সময়ত আনৰ পৰা হোৱা বিনিয়োগৰ বাবে ১৪% লৈ হ্ৰাস পায়। ইয়াৰ জৰিয়তে চিফটেডৰ সৈতে এক পৰিকল্পিত ৭ বছৰীয়া কৌশলগত সম্পৰ্কৰ সূচনা হয়।<ref>{{cite web |last1=Granger |first1=Jacob |title=Sifted launches a membership model inspired by the startups it reports on {{!}} Media news |url=https://www.journalism.co.uk/news/tech-news-website-sifted-launches-a-membership-inspired-by-the-startups-it-reports-on/s2/a796488/ |website=[[Journalism.co.uk]] |access-date=4 August 2023 |date=15 February 2021 |archive-date=31 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221231111454/https://www.journalism.co.uk/news/tech-news-website-sifted-launches-a-membership-inspired-by-the-startups-it-reports-on/s2/a796488/ |url-status=live }}</ref> <ref>{{cite web |last1=Kersley |first1=Andrew |title=FT-backed site for start-ups Sifted takes £4m for 25% stake two years after launch |url=https://pressgazette.co.uk/news/sifted-financial-times-raises-four-million/ |website=Press Gazette |access-date=4 August 2023 |date=22 November 2021 |archive-date=29 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230329075730/https://pressgazette.co.uk/news/sifted-financial-times-raises-four-million/ |url-status=live }}</ref> == সূচকাংকসমূহ == [[File:Indices Financial Times.jpg|thumb|225x225px|২০১৯ চনত '''ফাইনান্সিয়েল টাইমছ'''-ৰ কেইটামান ষ্টক বজাৰ সূচক/বজাৰ সূচকৰ নিৰ্বাচিত তালিকা]] ফাইনান্সিয়েল টাইমছে কেইবাটাও বিত্তীয় বজাৰ সূচকাংক সংগ্ৰহ আৰু প্ৰকাশ কৰে, যিবোৰে ইয়াৰ অন্তৰ্ভুক্ত অংশসমূহৰ পৰিৱৰ্তনশীল মূল্য প্ৰতিফলিত কৰে। ইয়াৰ ভিতৰত আটাইতকৈ পুৰণি আছিল প্ৰাক্তন 'ফাইনান্সিয়েল নিউজ ইনডেক্স', যাৰ আৰম্ভণি ১৯৩৫ চনৰ ১ জুলাইত 'ফাইনান্সিয়েল নিউজ'-ৰ দ্বাৰা হৈছিল। এফটিয়েও অনুৰূপ এটা সূচকাংক প্ৰকাশ কৰিছিল; ১৯৪৭ চনৰ ১ জানুৱাৰীত ইয়াক ফাইনান্সিয়েল নিউজ ইনডেক্সৰ দ্বাৰা প্ৰতিস্থাপন কৰা হয়—যাক পিছলৈ 'ফাইনান্সিয়েল টাইমছ (এফটি) ইনডেক্স' নামকৰণ কৰা হয়। এই সূচকাংকটো ঔদ্যোগিক শ্বেয়াৰৰ সূচকাংক হিচাপে আৰম্ভ হৈছিল আৰু প্ৰধানকৈ বিদেশী স্বাৰ্থ থকা কোম্পানীসমূহক ইয়াৰ পৰা বাদ দিয়া হৈছিল, যেনে এংলো-ইৰানিয়ান অইল কোম্পানী (পিছলৈ বিপি), ব্ৰিটিছ-আমেৰিকান টোবাকো, লিভাৰ ব্ৰাদাৰ্ছ (পিছলৈ ইউনিলিভাৰ) আৰু শ্বেল। ইয়াৰ কেইবা দশকৰ পিছতহে তেল আৰু বিত্তীয় খণ্ডক ইয়াত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়।<ref> name="Littlewood">''The Stock Market'', John Littlewood.</ref> ১৯৬২ চনত এফটিএছই সূচকাংক শৃংখলাৰ প্ৰথমটো সূচকাংক 'এফটিএছই অল-শ্বেয়াৰ ইনডেক্স' সৃষ্টি কৰা হৈছিল, য’ত বজাৰ মূলধনৰ ভিত্তিত ব্ৰিটেইনৰ সৰ্ববৃহৎ ৫৯৪ টা কোম্পানী অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। 'F-T-S-E' আখৰ কেইটাই বুজাইছিল যে এফটিএছই আছিল ফিনান্সিয়েল টাইমছ (F-T) আৰু লণ্ডন ষ্টক এক্সচেঞ্জ (S-E)-ৰ এক যুটীয়া উদ্যোগ। ১৯৮৪ চনৰ ১৩ ফেব্ৰুৱাৰীত 'এফটিএছই ১০০' প্ৰৱৰ্তন কৰা হয়, যিয়ে লণ্ডন ষ্টক এক্সচেঞ্জৰ মূল্যৰ প্ৰায় ৮০ শতাংশ প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। ১৯৯৫ চনত এফটিএছই গ্ৰুপক এটা স্বতন্ত্ৰ কোম্পানী হিচাপে গঢ়ি তোলা হয়। ১৯৯৯ চনত নিউয়ৰ্ক চহৰত ইয়াৰ প্ৰথমটো বিদেশী কাৰ্যালয় খোলা হয়; ইয়াৰ পিছত ২০০০ চনৰ আৰম্ভণিতে পেৰিছ, ২০০১ চনত হংকং, ফ্ৰেংকফৰ্ট আৰু ছান ফ্ৰান্সিস্কো, ২০০২ চনত মেদ্ৰিদ আৰু ২০০৩ চনত টকিঅ’ত কাৰ্যালয় খোলা হয়। অন্যান্য সুপৰিচিত এফটিএছই সূচকাংকসমূহৰ ভিতৰত আছে শ্বেয়াৰ বজাৰৰ বাবে এফটিএছই ৩৫০ ইনডেক্স, এফটিএছই স্মলকেপ ইনডেক্স, এফটিএছই এআইএম ইউকে ৫০ ইনডেক্স আৰু এফটিএছই এআইএম ১০০ ইনডেক্সৰ লগতে এফটিএছই এআইএম অল-শ্বেয়াৰ ইনডেক্স, আৰু চৰকাৰী বণ্ডৰ বাবে এফটিএছই ইউকে গিল্ট ইনডাইচেচ। ২০২১ চনত ফিনান্সিয়েল টাইমছে 'উইলশ্বায়াৰ এছ’চিয়েটছ'-ৰ সৈতে মিলি শীৰ্ষ পাঁচটা ক্ৰিপ্টোকাৰেন্সীৰ সংমিশ্ৰণ সামৰি তিনিটা মাল্টি-এছেট সূচকাংক প্ৰকাশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। == ব্যক্তি বা কৰ্মচাৰীসকল == ২০০৬ চনৰ জুলাই মাহত, 'এফটি'-য়ে বাতৰি কাকতখনক 'FT.com'-ৰ সৈতে অধিক ঘনিষ্ঠভাৱে একত্ৰিত কৰাৰ বাবে এটা "নিউ নিউজৰুম" প্ৰকল্পৰ কথা ঘোষণা কৰে। একে সময়তে ই নিজৰ সম্পাদকীয় কৰ্মচাৰীৰ সংখ্যা ৫২৫ জনৰ পৰা ৪৭৫ জনলৈ হ্ৰাস কৰাৰ পৰিকল্পনাও ঘোষণা কৰিছিল। ২০০৬ চনৰ আগষ্ট মাহত ই ঘোষণা কৰে যে প্ৰয়োজনীয় সকলো কৰ্মচাৰী কৰ্তন স্বেচ্ছামূলক চাকৰি ত্যাগৰ জৰিয়তে সম্ভৱ হৈ উঠিছে। 'এফটি'-ৰ কেইবাগৰাকীও প্ৰাক্তন সাংবাদিকে পৰৱৰ্তী সময়ত সাংবাদিকতা, ৰাজনীতি আৰু ব্যৱসায় খণ্ডৰ অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ তথা উচ্চ পৰ্যায়ৰ পদবীত অধিষ্ঠিত হৈছে। পূৰ্বতে এই কাকতখনৰ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ পৰিচালন সম্পাদক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰা ৰবাৰ্ট থমছন পৰৱৰ্তী সময়ত 'দ্য টাইমছ'-ৰ সম্পাদক হৈছিল আৰু বৰ্তমান তেওঁ 'নিউজ কৰ্পোৰেচন'-ৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া। 'এফটি'-ৰ প্ৰাক্তন নিউয়ৰ্কৰ সংবাদদাতা আৰু সংবাদ সম্পাদক উইল লিউইচে 'দ্য ডেইলি টেলিগ্ৰাফ' আৰু 'দ্য ৱাল ষ্ট্ৰীট জাৰ্নেল' সম্পাদনা কৰিছিল। ডমিনিক লছন 'সপ্তাহান্তৰ টেলিগ্ৰাফ'-ৰ সম্পাদক হৈছিল আৰু ২০০৫ চনত তেওঁক এই পদৰ পৰা অব্যাহতি দিয়া হয়। প্ৰাক্তন শিক্ষা বিষয়ৰ সংবাদদাতা এণ্ড্ৰিউ এডনিছ সেই সময়ৰ ব্ৰিটিছ প্ৰধানমন্ত্ৰী টনী ব্লেয়াৰৰ শিক্ষা বিষয়ক উপদেষ্টা হৈছিল আৰু ২০০৫ চনৰ নিৰ্বাচনৰ পিছত তেওঁক শিক্ষামন্ত্ৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়াৰ লগতে 'হাউচ অৱ লৰ্ডছ'-ৰ এখন আসন প্ৰদান কৰা হৈছিল। এড বলছ ৰাজকোষৰ মুখ্য অৰ্থনৈতিক উপদেষ্টা হৈছিল আৰু বিত্তমন্ত্ৰী গৰ্ডন ব্ৰাউনৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে কাম কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত ২০০৫ চনত তেওঁ সংসদ সদস্য হিচাপে নিৰ্বাচিত হয় আৰু ২০০৭ চনৰ জুলাই মাহত শিশু, বিদ্যালয় আৰু পৰিয়াল বিষয়ক ৰাজ্যিক সচিব হিচাপে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে। প্ৰাক্তন প্ৰতিৰক্ষা সংবাদদাতা আৰু "লেক্স" স্তম্ভলেখক বাৰ্নাৰ্ড গ্ৰে’ 'টিএছএল এডুকেচন'-ৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া হোৱাৰ পূৰ্বে 'চিএমপি' নামৰ প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠানটোৰ মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া আছিল। এই টিএছএল এডুকেচন হ’ল 'টাইমছ এডুকেচনেল চাপ্লিমেন্ট'-ৰ প্ৰকাশক। এসময়ত 'এফটি'-ৰ নাইট এডিটৰ হিচাপে কাম কৰা ডেভিদ জোনছ পিছলৈ আইটি শাখাৰ মুৰব্বী হৈছিল। ১৯৯০-ৰ দশকত বাতৰি কাকতখনৰ ছপা কাৰ্যত গৰম ধাতুৰ ব্যৱহাৰৰ পৰা ইলেক্ট্ৰনিক কম্প’জিচন আৰু তাৰ পিছত সম্পূৰ্ণ পৃষ্ঠাৰ পেজিনেচনলৈ ৰূপান্তৰিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ এজন গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যক্তি আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ 'ট্ৰিনিটি মিৰৰ গ্ৰুপ'-ৰ প্ৰযুক্তি বিভাগৰ মুৰব্বী হৈছিল। ছাৰ জিঅ’ফ্ৰী ওৱেন ১৯৮১ চনৰ পৰা ১৯৯০ চনলৈ 'ফাইনান্সিয়েল টাইমছ'-ৰ সম্পাদক আছিল। তেওঁ ১৯৯১ চনত লণ্ডন স্কুল অৱ ইক’নমিক্স-ৰ অধীনস্থ 'চেণ্টাৰ ফৰ ইক’নমিক পাৰফৰমেন্স'-ত বিজনেছ পলিচিৰ সঞ্চালক হিচাপে যোগদান কৰে আৰু ১৯৯৭ চনত ইনষ্টিটিউট অৱ মেনেজমেণ্টৰ ছিনিয়ৰ ফেলো হিচাপে নিযুক্ত হয়। তেওঁ এতিয়াও তাত নিজৰ কাম চলাই আছে। 'এফটি'-ত থকা কাৰ্যকালত তেওঁ দ্ৰুত প্ৰযুক্তিগত পৰিৱৰ্তন আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত সমস্যাসমূহৰ মোকাবিলা কৰিবলগীয়া হৈছিল, উদাহৰণস্বৰূপে 'ৰেপিটিটিভ ষ্ট্ৰেইন ইনজুৰী', যাৰ ফলত ১৯৮০-ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে 'এফটি'-ৰ কেইবা ডজন সাংবাদিক, প্ৰতিবেদক আৰু কৰ্মচাৰী আক্ৰান্ত হৈছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.lse.ac.uk/management/people/gowen.aspx |title=Directory of the Management Department at the London School of Economics |publisher=London School of Economics |date=30 June 2014 |access-date=15 July 2014 |archive-date=6 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181106223036/http://www.lse.ac.uk/management/people/gowen.aspx }}</ref> == সম্পাদকসকল (Editors) == * ১৮৮৯: ডগলাছ মেকৰে’ * ১৮৯০: ডব্লিউ আৰ লছন * ১৮৯২: চিডনী মাৰে’ * ১৮৯৬: এ ই মাৰে’ * ১৯০৯: চি এইচ পামহাৰ * ১৯Mj৪: ডি এছ টি হান্টাৰ * ১৯৩৭: আৰ্চিবল্ড চিছম * ১৯৪০: এলবাৰ্ট জৰ্জ কোল * ১৯৪৫: হাৰগ্ৰীভছ পাৰ্কিনছন * ১৯৪৯: ছাৰ গৰ্ডন নিউটন * ১৯৭৩: ফ্ৰেডী ফিছাৰ * ১৯৮১: জিঅ’ফ্ৰী ওৱেন * ১৯৯১: ৰিচাৰ্ড লেম্বাৰ্ট * ২০০১: এণ্ড্ৰিউ গভাৰ্ছ * ২০০৬: লিয়োনেল বাৰ্বাৰ * ২০২০: ৰৌলা খালাফ ==লগতে চাওক== {{Portal|Journalism|London}} * [[Business journalism]] * [[Financial Times Business Book of the Year Award]] * [[Financial Times Person of the Year]] * [[List of newspapers in the United Kingdom]] * [[Periodical literature]] * [[TNW (website)]] ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Financial Times}} * {{Official website|https://www.ft.com}} ** [http://www.ft.com/magazine FT Magazine official website] {{Authority control}} ==তথ্য সংগ্ৰহ==  {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ফাইনেন্সিয়েল টাইমছ]] [[শ্ৰেণী:ইংলেণ্ডত ১৮৮৮ চনত প্ৰতিষ্ঠিত সংস্থা]] [[শ্ৰেণী:ব্ৰিটিছ প'ডকাষ্টিং কোম্পানী]] [[শ্ৰেণী:ব্যৱসায়িক সংবাদপত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:যুক্তৰাজ্যত প্ৰকাশিত ব্যৱসায়িক সংবাদপত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:মধ্য-সোঁপন্থী সংবাদপত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:কেন্দ্ৰবাদী সংবাদপত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:ৰক্ষণশীল উদাৰতাবাদ]] [[শ্ৰেণী:যুক্তৰাজ্যত প্ৰকাশিত দৈনিক সংবাদপত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:১৮৮৮ চনত প্ৰতিষ্ঠিত বিত্তীয় সেৱা কোম্পানী]] [[শ্ৰেণী:আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংবাদপত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:যুক্তৰাজ্যৰ উদাৰপন্থী গণমাধ্যম]] q19z946ha8o0nqvnkgndpyxetr2b4jg 2 140525 648416 648415 2026-10-29T11:59:56Z SUDARSHANA PRIYODORSHINI 52519 /* */ 648416 wikitext text/x-wiki '''অৰ্থ পৰিবৰ্তনৰ ধাৰা:''' ভাষা এটা শুদ্ধ ৰূপত ব্যৱহাৰ কৰিবলে হʼলে, বিশেষকৈ শব্দ এটা শুদ্ধ অৰ্থত প্ৰয়োগ কৰিবলৈ শব্দৰ অৰ্থৰ পৰিবৰ্তনৰ ইতিহাস জনাটো অতি দৰকাৰী। প্ৰত্যেক ভাষাত ব্যৱহৃত শব্দৰ অৰ্থৰ লগত জন্মগত সম্পৰ্ক নাই। মানুহে কেতয়াবা নজনাকৈয়ে আৰোপ শব্দৰ অৰ্থৰ পৰিসৰ কেতিয়াবা বহল হয়, কেতিয়াবা সংকুচিত হয় আৰু কেতিয়াবা সম্পূৰ্ণ বেলেগ ধৰণে শব্দৰ অৰ্থ আৰোপ কৰে। শব্দৰ অৰ্থৰ এনেধৰনৰ কথাবোৰ বিশ্লেষণ কৰি চোৱাৰ সুবিধাৰ বাবে শব্দাৰ্থৰ পৰিবৰ্তনক তিনিটা ধাৰাত বিভক্ত কৰা হৈছে।এই তিনিটা ধাৰা হ'ল : ক/ অৰ্থবিস্তাৰ খ/ অৰ্থসংকোচ গ/ অৰ্থ সংশ্লেষ '''ক) অর্থবিস্তাৰ''' - একালত সীমিত বা নির্দিষ্ট অৰ্থত , কম পৰিসৰত ব্যবহাৰ হোৱা শব্দ এটা যেতিয়া সময়ৰ পৰিবৰ্তনৰ লগে লগে অর্থব পৰিবর্তন হৈ বহল বা বিস্তাৰিত ৰূপত ব্যবহাৰ হ'বলৈ ধৰে, তেতিয়া তাক কোৱা হয় অর্থবিস্তাৰ। উদাহৰণস্বৰূপে - 'বুৰঞ্জী' শব্দটোৱে আহোম ৰজা দিনৰ ৰাজনৈতিক ঘটনাৱলী লিপিবদ্ধ কৰি ৰখা পুথিসমূহক বুজাইছিল, কিন্তু বর্তমান 'বুৰঞ্জী' শব্দটোৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰা হল, যেনে- সাহিত্যৰ বুৰঞ্জী, অসম বুৰজী, অর্থনৈতিক বুৰঞ্জী আদি। আদিতে 'কাঁহী' শব্দই কাঁহৰ পৰা নির্মিত থাল' বুজাইছিল; আজি কালি ই 'যিকোনো উপাদানেৰে নির্মিত থাল' বুজায়। 'পাত্ৰ'মানে ধাতুৰে বা মার্টিৰে নির্মিত আধাৰ' আজিকালি ই 'উপযুক্ত দৰা' বুজোৱা হল। 'হাল' শব্দই মূলতে হাল বাবলৈ ব্যবহাৰ কৰা পশুৰ যোৰক বুজাইছিল, আজিকালি ই মানুলৈ সম্প্রসাৰিত হৈছে: যেনে-'ডেকা-গাভৰুহাল'। প্ৰত্যেক ভাষাতে এনেধৰণৰ অর্থ-বিস্তাৰৰ অলেখ দৃষ্টান্ত আছে। '''খ) অর্থসংকোচ :-''' ব্যাপক অর্থত ব্যবহৃত শব্দৰ একোটা যেতিয়া সীমিত অর্থত ব্যবহৃত হয়, তেতিয়া তাক অর্থ সংকোচ বোলে। উদাহশাস্বৰূপে- 'মৃগ'শব্দই অতীতত সকলো পশুকে বুজাইছিল,পশু চিকাৰ কৰিবলৈ যোৱা " মৃগয়া " শব্দটো ব্যবহাৰ কৰা হৈছিল, কিন্তু 'মৃগ শব্দ সংকুচিত হৈ বর্তমান অধুনিকা অসমীয়াত 'মৃগ' মানে 'হৰিণা' ইংৰাজী 'meat' শব্দ আহাৰ বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল, কিন্তু 'meat শব্দ সংকুচিত হৈ এবিধ বিশেষ আহাৰ 'মাংসে'ক বুজাবলৈ ধৰিলে। সংস্কৃতত 'প্রদীপ' মানে 'সিকোনো পোহৰ' অসমীয়াত ই হ'লগৈ 'মাটি বা পিতলৰ চাকি'। এনেধৰণে প্ৰতিটো ভাষাতে শব্দৰ অর্থ-সংকোচৰ বহুতো উদাহরণ পোরা যায়। '''গ)অৰ্থ সংশ্লেষঃ'''- সম্য়য়ৰ পৰিবর্তনৰ লগে লগে কিছুমান শব্দৰ অর্থৰ পৰিধি বিস্তৃত অথবা সংকুচিত নহৈ আমূল পৰিবর্তিত হয়। ইয়াক কোরা হয় অর্থসংশ্লেষ। সংস্কৃতত 'ধুৰন্ধৰ' মানে আছিল 'দক্ষ, পাকৈত' অসমীয়াত ইয়াৰ অর্থ হ'লগৈ বদমাচ, দুষ্ট, দগাবাজ'। আকৌ 'পাষণ্ড' শব্দৰ অর্থ আছিল 'ধর্মসম্প্রদায়ক, কিন্তু অসমীয়াত ইয়াৰ অর্থ হ'লগৈ ʼদুর্মতিসম্পন্ন লোক।' 'দুখীয়া' শব্দৰ মূল অর্থ 'দুখী', অর্থাৎ যাৰ দুখ বেছি, এতিয়া 'দুখীয়া' মানে ধনহীন ব্যক্তি। ইংৰাজীত 'holiday' মানে আছিল 'পুণ্য তিথিৰ দিন' আজিকালি হ'লগৈ বন্ধ। সাম্প্রতিক কালৰ অসমীয়াতো 'অর্থসংশ্লেষʼৰ উদাহৰণ বিচাৰি পোৱা যায়। (-বিলাক) বিভক্তি আগতে সন্মানার্থত ব্যবহৃত হৈছিল। আজিকালি ই হেয় অর্থহে কৰে। ʼঅধ্যাপক বিলাকে বহুত দৰমহা পায়ʼ বুলিলে ʼঅধ্যাপকʼসকল ক্ষুণ্ণ হ'ব পৃথিবীৰ প্ৰায় সকলো ভাষাতে সময়ে সময়ে শব্দৰ অৰ্থৰ এনেধৰণে পৰিবর্তন হৈ আহিছে। '''উৎসঃ''' দত্ত বৰুৱা, (ড°)ফণীন্দ্র নারায়ণ: আধুনিক ভাষাবিজ্ঞান পৰিচয় কোঁৱৰ, (ড°) অর্পনা : ভাষাবিজ্ঞান উপক্রমণিকা পাঠক, (ড°) ৰমেশ : ভাষাবিজ্ঞানৰ ভূমিকা 45g5645j924k4o5gwzxjmj30afekdrs 648417 648416 2026-10-29T12:01:33Z SUDARSHANA PRIYODORSHINI 52519 /* */ 648417 wikitext text/x-wiki '''অৰ্থ পৰিবৰ্তনৰ ধাৰা:''' ভাষা এটা শুদ্ধ ৰূপত ব্যৱহাৰ কৰিবলে হʼলে, বিশেষকৈ শব্দ এটা শুদ্ধ অৰ্থত প্ৰয়োগ কৰিবলৈ শব্দৰ অৰ্থৰ পৰিবৰ্তনৰ ইতিহাস জনাটো অতি দৰকাৰী। প্ৰত্যেক ভাষাত ব্যৱহৃত শব্দৰ অৰ্থৰ লগত জন্মগত সম্পৰ্ক নাই। মানুহে কেতয়াবা নজনাকৈয়ে আৰোপ শব্দৰ অৰ্থৰ পৰিসৰ কেতিয়াবা বহল হয়, কেতিয়াবা সংকুচিত হয় আৰু কেতিয়াবা সম্পূৰ্ণ বেলেগ ধৰণে শব্দৰ অৰ্থ আৰোপ কৰে। শব্দৰ অৰ্থৰ এনেধৰনৰ কথাবোৰ বিশ্লেষণ কৰি চোৱাৰ সুবিধাৰ বাবে শব্দাৰ্থৰ পৰিবৰ্তনক তিনিটা ধাৰাত বিভক্ত কৰা হৈছে।এই তিনিটা ধাৰা হ'ল : ক/ অৰ্থবিস্তাৰ খ/ অৰ্থসংকোচ গ/ অৰ্থ সংশ্লেষ '''ক) অর্থবিস্তাৰ''' - একালত সীমিত বা নির্দিষ্ট অৰ্থত , কম পৰিসৰত ব্যবহাৰ হোৱা শব্দ এটা যেতিয়া সময়ৰ পৰিবৰ্তনৰ লগে লগে অর্থব পৰিবর্তন হৈ বহল বা বিস্তাৰিত ৰূপত ব্যবহাৰ হ'বলৈ ধৰে, তেতিয়া তাক কোৱা হয় অর্থবিস্তাৰ। উদাহৰণস্বৰূপে - 'বুৰঞ্জী' শব্দটোৱে আহোম ৰজা দিনৰ ৰাজনৈতিক ঘটনাৱলী লিপিবদ্ধ কৰি ৰখা পুথিসমূহক বুজাইছিল, কিন্তু বর্তমান 'বুৰঞ্জী' শব্দটোৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰা হল, যেনে- সাহিত্যৰ বুৰঞ্জী, অসম বুৰজী, অর্থনৈতিক বুৰঞ্জী আদি। আদিতে 'কাঁহী' শব্দই কাঁহৰ পৰা নির্মিত থাল' বুজাইছিল; আজি কালি ই 'যিকোনো উপাদানেৰে নির্মিত থাল' বুজায়। 'পাত্ৰ'মানে ধাতুৰে বা মার্টিৰে নির্মিত আধাৰ' আজিকালি ই 'উপযুক্ত দৰা' বুজোৱা হল। 'হাল' শব্দই মূলতে হাল বাবলৈ ব্যবহাৰ কৰা পশুৰ যোৰক বুজাইছিল, আজিকালি ই মানুলৈ সম্প্রসাৰিত হৈছে: যেনে-'ডেকা-গাভৰুহাল'। প্ৰত্যেক ভাষাতে এনেধৰণৰ অর্থ-বিস্তাৰৰ অলেখ দৃষ্টান্ত আছে। '''খ) অর্থসংকোচ :-''' ব্যাপক অর্থত ব্যবহৃত শব্দৰ একোটা যেতিয়া সীমিত অর্থত ব্যবহৃত হয়, তেতিয়া তাক অর্থ সংকোচ বোলে। উদাহশাস্বৰূপে- 'মৃগ'শব্দই অতীতত সকলো পশুকে বুজাইছিল,পশু চিকাৰ কৰিবলৈ যোৱা " মৃগয়া " শব্দটো ব্যবহাৰ কৰা হৈছিল, কিন্তু 'মৃগ শব্দ সংকুচিত হৈ বর্তমান অধুনিকা অসমীয়াত 'মৃগ' মানে 'হৰিণা' ইংৰাজী 'meat' শব্দ আহাৰ বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল, কিন্তু 'meat শব্দ সংকুচিত হৈ এবিধ বিশেষ আহাৰ 'মাংসে'ক বুজাবলৈ ধৰিলে। সংস্কৃতত 'প্রদীপ' মানে 'সিকোনো পোহৰ' অসমীয়াত ই হ'লগৈ 'মাটি বা পিতলৰ চাকি'। এনেধৰণে প্ৰতিটো ভাষাতে শব্দৰ অর্থ-সংকোচৰ বহুতো উদাহরণ পোরা যায়। '''গ)অৰ্থ সংশ্লেষঃ'''- সম্য়য়ৰ পৰিবর্তনৰ লগে লগে কিছুমান শব্দৰ অর্থৰ পৰিধি বিস্তৃত অথবা সংকুচিত নহৈ আমূল পৰিবর্তিত হয়। ইয়াক কোরা হয় অর্থসংশ্লেষ। সংস্কৃতত 'ধুৰন্ধৰ' মানে আছিল 'দক্ষ, পাকৈত' অসমীয়াত ইয়াৰ অর্থ হ'লগৈ বদমাচ, দুষ্ট, দগাবাজ'। আকৌ 'পাষণ্ড' শব্দৰ অর্থ আছিল 'ধর্মসম্প্রদায়ক, কিন্তু অসমীয়াত ইয়াৰ অর্থ হ'লগৈ ʼদুর্মতিসম্পন্ন লোক।' 'দুখীয়া' শব্দৰ মূল অর্থ 'দুখী', অর্থাৎ যাৰ দুখ বেছি, এতিয়া 'দুখীয়া' মানে ধনহীন ব্যক্তি। ইংৰাজীত 'holiday' মানে আছিল 'পুণ্য তিথিৰ দিন' আজিকালি হ'লগৈ বন্ধ। সাম্প্রতিক কালৰ অসমীয়াতো 'অর্থসংশ্লেষʼৰ উদাহৰণ বিচাৰি পোৱা যায়। (-বিলাক) বিভক্তি আগতে সন্মানার্থত ব্যবহৃত হৈছিল। আজিকালি ই হেয় অর্থহে কৰে। ʼঅধ্যাপক বিলাকে বহুত দৰমহা পায়ʼ বুলিলে ʼঅধ্যাপকʼসকল ক্ষুণ্ণ হ'ব পৃথিবীৰ প্ৰায় সকলো ভাষাতে সময়ে সময়ে শব্দৰ অৰ্থৰ এনেধৰণে পৰিবর্তন হৈ আহিছে। '''উৎসঃ''' দত্ত বৰুৱা, (ড°)ফণীন্দ্র নারায়ণ: আধুনিক ভাষাবিজ্ঞান পৰিচয় কোঁৱৰ, (ড°) অর্পনা : ভাষাবিজ্ঞান উপক্রমণিকা পাঠক, (ড°) ৰমেশ : ভাষাবিজ্ঞানৰ ভূমিকা 21a37ttkr9u4xen7sij1x721h2xmmwm 648477 648417 2026-10-30T05:59:50Z SUDARSHANA PRIYODORSHINI 52519 648477 wikitext text/x-wiki অৰ্থ পৰিবৰ্তনৰ ধাৰা: ভাষা এটা শুদ্ধ ৰূপত ব্যৱহাৰ কৰিবলে হʼলে, বিশেষকৈ শব্দ এটা শুদ্ধ অৰ্থত প্ৰয়োগ কৰিবলৈ শব্দৰ অৰ্থৰ পৰিবৰ্তনৰ ইতিহাস জনাটো অতি দৰকাৰী। প্ৰত্যেক ভাষাত ব্যৱহৃত শব্দৰ অৰ্থৰ লগত জন্মগত সম্পৰ্ক নাই। মানুহে কেতিয়াবা নজনাকৈয়ে আৰোপ শব্দৰ অৰ্থৰ পৰিসৰ কেতিয়াবা বহল হয়, কেতিয়াবা সংকুচিত হয় আৰু কেতিয়াবা সম্পূৰ্ণ বেলেগ ধৰণে শব্দৰ অৰ্থ আৰোপ কৰে। শব্দৰ অৰ্থৰ এনেধৰনৰ কথাবোৰ বিশ্লেষণ কৰি চোৱাৰ সুবিধাৰ বাবে শব্দাৰ্থৰ পৰিবৰ্তনক তিনিটা ধাৰাত বিভক্ত কৰা হৈছে।এই তিনিটা ধাৰা হ'ল :                    ক/ অৰ্থবিস্তাৰ                 খ/ অৰ্থসংকোচ                 গ/ অৰ্থ সংশ্লেষ ক) অর্থবিস্তাৰ - একালত সীমিত বা নির্দিষ্ট অৰ্থত , কম পৰিসৰত ব্যবহাৰ হোৱা শব্দ এটা যেতিয়া সময়ৰ পৰিবৰ্তনৰ লগে লগে অর্থব পৰিবর্তন হৈ বহল বা বিস্তাৰিত ৰূপত ব্যবহাৰ হ'বলৈ ধৰে, তেতিয়া তাক কোৱা হয় অর্থবিস্তাৰ। উদাহৰণস্বৰূপে - 'বুৰঞ্জী' শব্দটোৱে আহোম ৰজা দিনৰ     ৰাজনৈতিক ঘটনাৱলী লিপিবদ্ধ কৰি ৰখা পুথিসমূহক বুজাইছিল, কিন্তু বর্তমান 'বুৰঞ্জী' শব্দটোৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰা হল, যেনে- সাহিত্যৰ বুৰঞ্জী, অসম বুৰজী, অর্থনৈতিক বুৰঞ্জী আদি। আদিতে 'কাঁহী' শব্দই কাঁহৰ পৰা নির্মিত থাল' বুজাইছিল; আজি কালি  ই 'যিকোনো উপাদানেৰে নির্মিত থাল' বুজায়। 'পাত্ৰ'মানে ধাতুৰে বা মার্টিৰে নির্মিত আধাৰ' আজিকালি ই 'উপযুক্ত দৰা' বুজোৱা হল। 'মুখ' শব্দৰে সাধাৰণতে জীৱৰ মুখৰ কথাহে বুজোৱা হৈছিল। কিন্তু এই মুখ শব্দৰ অর্থৰ পৰিসৰ বঢ়াই নদীৰ মুখ, কলহৰ মুখ আদিও বুজাবলৈ ধৰিলে, আনহাতে ঠাইৰ নামৰ ক্ষেত্ৰটো 'মুখ' শব্দটো ব্যৱহাৰ হবলৈ ধৰিলে। যেনে- দিখৌমুখ, দিচাং মুখ ইত্যাদি। 'হাল' শব্দই মূলতে হাল বাবলৈ ব্যবহাৰ কৰা পশুৰ যোৰক বুজাইছিল, আজিকালি ই মানুলৈ সম্প্রসাৰিত হৈছে: যেনে-'ডেকা-গাভৰুহাল'। প্ৰত্যেক ভাষাতে এনেধৰণৰ অর্থ-বিস্তাৰৰ অলেখ দৃষ্টান্ত আছে। খ) অর্থসংকোচ :- ব্যাপক অর্থত ব্যবহৃত শব্দষ একোটা যেতিয়া সীমিত অর্থত ব্যবহৃত হয়, তেতিয়া তাক অর্থ সংকোচ বোলে। উদাহৰণস্বৰূপে- 'মৃগ'শব্দই অতীতত সকলো পশুকে বুজাইছিল,পশু চিকাৰ কৰিবলৈ যোৱা " মৃগয়া " শব্দটো ব্যবহাৰ কৰা হৈছিল, কিন্তু 'মৃগ শব্দ সংকুচিত হৈ বর্তমান আধুনিক অসমীয়াত 'মৃগ' মানে 'হৰিণা' ইংৰাজী 'meat' শব্দ আহাৰ বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল, কিন্তু 'meat শব্দ সংকুচিত হৈ এবিধ বিশেষ আহাৰ 'মাংস<nowiki>''</nowiki>ক বুজাবলৈ ধৰিলে। সংস্কৃতত 'প্রদীপ' মানে ' যিকোনো পোহৰ' অসমীয়াত ই হ'লগৈ 'মাটি বা পিতলৰ চাকি'। এনেধৰণে প্ৰতিটো ভাষাতে শব্দৰ অর্থ-সংকোচৰ বহুতো উদাহৰণ পোৱা যায়। গ)অৰ্থ সংশ্লেষঃ- সময়ৰ পৰিবর্তনৰ লগে লগে কিছুমান শব্দৰ অর্থৰ পৰিধি বিস্তৃত অথবা সংকুচিত নহৈ আমূল পৰিবর্তিত হয়। ইয়াক কোৱা হয় অর্থসংশ্লেষ। সংস্কৃতত 'ধুৰন্ধৰ' মানে আছিল 'দক্ষ, পাকৈত' অসমীয়াত ইয়াৰ অর্থ হ'লগৈ বদমাচ, দুষ্ট, দগাবাজ'। আকৌ 'পাষণ্ড' শব্দৰ অর্থ আছিল 'ধর্মসম্প্রদায়ক, কিন্তু অসমীয়াত ইয়াৰ অর্থ হ'লগৈ ʼদুর্মতিসম্পন্ন  লোক।' 'দুখীয়া' শব্দৰ মূল অর্থ 'দুখী', অর্থাৎ যাৰ দুখ বেছি, এতিয়া 'দুখীয়া' মানে ধনহীন ব্যক্তি। ইংৰাজীত 'holiday' মানে আছিল 'পুণ্য তিথিৰ দিন' আজিকালি হ'লগৈ বন্ধ। হিন্দীত 'গৱাঁৰ' মানে গাঁৱলীয়া ; অসমীয়াত ইয়াৰ অৰ্থ আঁকোৰগোজ। সাম্প্রতিক কালৰ অসমীয়াতো 'অর্থসংশ্লেষʼৰ উদাহৰণ বিচাৰি পোৱা যায়। (-বিলাক) বিভক্তি আগতে সন্মানার্থত ব্যবহৃত হৈছিল। আজিকালি ই হেয় অর্থহে কৰে। ʼঅধ্যাপক বিলাকে বহুত দৰমহা পায়ʼ বুলিলে ʼঅধ্যাপকʼসকল ক্ষুণ্ণ হ'ব।       পৃথিৱীৰ প্ৰায় সকলো ভাষাতে সময়ে সময়ে শব্দৰ অৰ্থৰ  এনেধৰণে পৰিবর্তন হৈ আহিছে। অৰ্থ পৰিৱৰ্তনৰ এনে কাহিনী সঁচাকৈয়ে বৰ আমোদজনক। কিয় এনে হ'ল ক'ব নোৱাৰিলেও, কেনেকৈ হ'ল সেই সম্পৰ্কে বাখ্যা কৰিব পাৰি। যুগৰ পৰিৱৰ্তন , অন্য ভাষাৰ প্ৰভাৱ, সামাজিক ৰীতি-নীতি , ৰুচি, নম্ৰতা প্ৰদৰ্শন , সংস্কাৰ , ভুল প্ৰয়োগৰ ফলত নতুন  অৰ্থ লাভ , উপমা, অলংকাৰৰ প্ৰয়োগ ইত্যাদি অলেখ কাৰণত শব্দাৰ্থৰ পৰিৱৰ্তন হ'ব পাৰে। উৎসঃ •দত্ত বৰুৱা, (ড°)ফণীন্দ্র নাৰায়ণ: আধুনিক ভাষাবিজ্ঞান পৰিচয় •কোঁৱৰ, (ড°) অর্পনা : ভাষাবিজ্ঞান উপক্রমণিকা •পাঠক, (ড°)  ৰমেশ :  ভাষাবিজ্ঞানৰ ভূমিকা sppve6vw1h9jl77ujn81wq35dinff7a 648479 648477 2026-10-30T06:03:18Z SUDARSHANA PRIYODORSHINI 52519 /* */ 648479 wikitext text/x-wiki '''অৰ্থ পৰিবৰ্তনৰ ধাৰা:''' ভাষা এটা শুদ্ধ ৰূপত ব্যৱহাৰ কৰিবলে হʼলে, বিশেষকৈ শব্দ এটা শুদ্ধ অৰ্থত প্ৰয়োগ কৰিবলৈ শব্দৰ অৰ্থৰ পৰিবৰ্তনৰ ইতিহাস জনাটো অতি দৰকাৰী। প্ৰত্যেক ভাষাত ব্যৱহৃত শব্দৰ অৰ্থৰ লগত জন্মগত সম্পৰ্ক নাই। মানুহে কেতিয়াবা নজনাকৈয়ে আৰোপ শব্দৰ অৰ্থৰ পৰিসৰ কেতিয়াবা বহল হয়, কেতিয়াবা সংকুচিত হয় আৰু কেতিয়াবা সম্পূৰ্ণ বেলেগ ধৰণে শব্দৰ অৰ্থ আৰোপ কৰে। শব্দৰ অৰ্থৰ এনেধৰনৰ কথাবোৰ বিশ্লেষণ কৰি চোৱাৰ সুবিধাৰ বাবে শব্দাৰ্থৰ পৰিবৰ্তনক তিনিটা ধাৰাত বিভক্ত কৰা হৈছে।এই তিনিটা ধাৰা হ'ল :                    ''ক/ অৰ্থবিস্তাৰ'' ''                খ/ অৰ্থসংকোচ'' ''                গ/ অৰ্থ সংশ্লেষ'' '''ক) অর্থবিস্তাৰ''' - একালত সীমিত বা নির্দিষ্ট অৰ্থত , কম পৰিসৰত ব্যবহাৰ হোৱা শব্দ এটা যেতিয়া সময়ৰ পৰিবৰ্তনৰ লগে লগে অর্থব পৰিবর্তন হৈ বহল বা বিস্তাৰিত ৰূপত ব্যবহাৰ হ'বলৈ ধৰে, তেতিয়া তাক কোৱা হয় অর্থবিস্তাৰ। উদাহৰণস্বৰূপে - 'বুৰঞ্জী' শব্দটোৱে আহোম ৰজা দিনৰ     ৰাজনৈতিক ঘটনাৱলী লিপিবদ্ধ কৰি ৰখা পুথিসমূহক বুজাইছিল, কিন্তু বর্তমান 'বুৰঞ্জী' শব্দটোৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰা হল, যেনে- সাহিত্যৰ বুৰঞ্জী, অসম বুৰজী, অর্থনৈতিক বুৰঞ্জী আদি। আদিতে 'কাঁহী' শব্দই কাঁহৰ পৰা নির্মিত থাল' বুজাইছিল; আজি কালি  ই 'যিকোনো উপাদানেৰে নির্মিত থাল' বুজায়। 'পাত্ৰ'মানে ধাতুৰে বা মার্টিৰে নির্মিত আধাৰ' আজিকালি ই 'উপযুক্ত দৰা' বুজোৱা হল। 'মুখ' শব্দৰে সাধাৰণতে জীৱৰ মুখৰ কথাহে বুজোৱা হৈছিল। কিন্তু এই মুখ শব্দৰ অর্থৰ পৰিসৰ বঢ়াই নদীৰ মুখ, কলহৰ মুখ আদিও বুজাবলৈ ধৰিলে, আনহাতে ঠাইৰ নামৰ ক্ষেত্ৰটো 'মুখ' শব্দটো ব্যৱহাৰ হবলৈ ধৰিলে। যেনে- দিখৌমুখ, দিচাং মুখ ইত্যাদি। 'হাল' শব্দই মূলতে হাল বাবলৈ ব্যবহাৰ কৰা পশুৰ যোৰক বুজাইছিল, আজিকালি ই মানুলৈ সম্প্রসাৰিত হৈছে: যেনে-'ডেকা-গাভৰুহাল'। প্ৰত্যেক ভাষাতে এনেধৰণৰ অর্থ-বিস্তাৰৰ অলেখ দৃষ্টান্ত আছে। '''খ) অর্থসংকোচ''' :- ব্যাপক অর্থত ব্যবহৃত শব্দষ একোটা যেতিয়া সীমিত অর্থত ব্যবহৃত হয়, তেতিয়া তাক অর্থ সংকোচ বোলে। উদাহৰণস্বৰূপে- 'মৃগ'শব্দই অতীতত সকলো পশুকে বুজাইছিল,পশু চিকাৰ কৰিবলৈ যোৱা " মৃগয়া " শব্দটো ব্যবহাৰ কৰা হৈছিল, কিন্তু 'মৃগ শব্দ সংকুচিত হৈ বর্তমান আধুনিক অসমীয়াত 'মৃগ' মানে 'হৰিণা' ইংৰাজী 'meat' শব্দ আহাৰ বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল, কিন্তু 'meat শব্দ সংকুচিত হৈ এবিধ বিশেষ আহাৰ 'মাংস<nowiki>''</nowiki>ক বুজাবলৈ ধৰিলে। সংস্কৃতত 'প্রদীপ' মানে ' যিকোনো পোহৰ' অসমীয়াত ই হ'লগৈ 'মাটি বা পিতলৰ চাকি'। এনেধৰণে প্ৰতিটো ভাষাতে শব্দৰ অর্থ-সংকোচৰ বহুতো উদাহৰণ পোৱা যায়। '''গ)অৰ্থ সংশ্লেষঃ'''- সময়ৰ পৰিবর্তনৰ লগে লগে কিছুমান শব্দৰ অর্থৰ পৰিধি বিস্তৃত অথবা সংকুচিত নহৈ আমূল পৰিবর্তিত হয়। ইয়াক কোৱা হয় অর্থসংশ্লেষ। সংস্কৃতত 'ধুৰন্ধৰ' মানে আছিল 'দক্ষ, পাকৈত' অসমীয়াত ইয়াৰ অর্থ হ'লগৈ বদমাচ, দুষ্ট, দগাবাজ'। আকৌ 'পাষণ্ড' শব্দৰ অর্থ আছিল 'ধর্মসম্প্রদায়ক, কিন্তু অসমীয়াত ইয়াৰ অর্থ হ'লগৈ ʼদুর্মতিসম্পন্ন  লোক।' 'দুখীয়া' শব্দৰ মূল অর্থ 'দুখী', অর্থাৎ যাৰ দুখ বেছি, এতিয়া 'দুখীয়া' মানে ধনহীন ব্যক্তি। ইংৰাজীত 'holiday' মানে আছিল 'পুণ্য তিথিৰ দিন' আজিকালি হ'লগৈ বন্ধ। হিন্দীত 'গৱাঁৰ' মানে গাঁৱলীয়া ; অসমীয়াত ইয়াৰ অৰ্থ আঁকোৰগোজ। সাম্প্রতিক কালৰ অসমীয়াতো 'অর্থসংশ্লেষʼৰ উদাহৰণ বিচাৰি পোৱা যায়। (-বিলাক) বিভক্তি আগতে সন্মানার্থত ব্যবহৃত হৈছিল। আজিকালি ই হেয় অর্থহে কৰে। ʼঅধ্যাপক বিলাকে বহুত দৰমহা পায়ʼ বুলিলে ʼঅধ্যাপকʼসকল ক্ষুণ্ণ হ'ব।       পৃথিৱীৰ প্ৰায় সকলো ভাষাতে সময়ে সময়ে শব্দৰ অৰ্থৰ  এনেধৰণে পৰিবর্তন হৈ আহিছে। অৰ্থ পৰিৱৰ্তনৰ এনে কাহিনী সঁচাকৈয়ে বৰ আমোদজনক। কিয় এনে হ'ল ক'ব নোৱাৰিলেও, কেনেকৈ হ'ল সেই সম্পৰ্কে বাখ্যা কৰিব পাৰি। যুগৰ পৰিৱৰ্তন , অন্য ভাষাৰ প্ৰভাৱ, সামাজিক ৰীতি-নীতি , ৰুচি, নম্ৰতা প্ৰদৰ্শন , সংস্কাৰ , ভুল প্ৰয়োগৰ ফলত নতুন  অৰ্থ লাভ , উপমা, অলংকাৰৰ প্ৰয়োগ ইত্যাদি অলেখ কাৰণত শব্দাৰ্থৰ পৰিৱৰ্তন হ'ব পাৰে। '''''উৎসঃ''''' •'''''দত্ত বৰুৱা, (ড°)ফণীন্দ্র নাৰায়ণ: আধুনিক ভাষাবিজ্ঞান পৰিচয়''''' '''''•কোঁৱৰ, (ড°) অর্পনা : ভাষাবিজ্ঞান উপক্রমণিকা''''' '''''•পাঠক, (ড°)  ৰমেশ :  ভাষাবিজ্ঞানৰ ভূমিকা''''' 876hjvgtfjuaeqb8h4molseuwnkrmdm 0 140526 648419 2026-10-29T13:34:03Z AjayDas 12623 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 648419 wikitext text/x-wiki {{Infobox stadium | stadium_name = জালান আউটডৰ ষ্টেডিয়াম | nickname = ডিব্ৰুগড় আউটডৰ ষ্টেডিয়াম | location = বৈৰাগীমঠ, [[ডিব্ৰুগড়]], [[অসম]], [[ভাৰত]] | owner = ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থা | operator = ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থা | capacity = | opened = | tenants = }} '''জালান আউটডৰ ষ্টেডিয়াম''' (ইংৰাজী: ''Jalan Nagar Outdoor Stadium'') অসমৰ [[ডিব্ৰুগড়]] চহৰৰ বৈৰাগীমঠ অঞ্চলত অৱস্থিত এখন ক্ৰীড়া ক্ষেত্ৰ। ইয়াক '''ডিব্ৰুগড় আউটডৰ ষ্টেডিয়াম''' বুলিও জনা যায়। ষ্টেডিয়ামখনত ক্ৰিকেট আৰু ফুটবলৰ খেল অনুষ্ঠিত হয়। ইয়াৰ পৰিচালনাৰ দায়িত্বত আছে [[ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থা]]।<ref name="AssamSports">{{Cite web |title=জিলাভিত্তিক ক্ৰীড়া ষ্টেডিয়ামৰ তালিকা |url=https://sports.assam.gov.in/sites/default/files/swf1/information_services28_statement_of_stadia_-_district_wise.pdf |website=অসম চৰকাৰৰ ক্ৰীড়া বিভাগ}}</ref> ডিব্ৰুগড়ৰ ক্ৰিকেট প্ৰতিযোগিতাৰ এখন উল্লেখযোগ্য ক্ষেত্ৰ হিচাপে ষ্টেডিয়ামখন পৰিচিত। ইয়াত ৰঞ্জি ট্ৰফীকে ধৰি বিভিন্ন ঘৰুৱা ক্ৰিকেট প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হৈছে। বিগত কেইবছৰমানত ষ্টেডিয়ামখনৰ ক্ৰীড়া আন্তঃগাঁথনি উন্নত কৰাৰ বাবে বিভিন্ন কাম হাতত লোৱা হৈছে।<ref name="TOI2024">{{Cite web |title=New sports complex at Dibrugarh Outdoor Stadium named after Sarbananda Sonowal |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/dibrugarh-celebrates-new-sarbananda-sonowal-sports-complex-at-outdoor-stadium/articleshow/115628528.cms |website=The Times of India |date=২৪ নৱেম্বৰ ২০২৪}}</ref> == অৱস্থান == জালান আউটডৰ ষ্টেডিয়াম ডিব্ৰুগড় চহৰৰ বৈৰাগীমঠ অঞ্চলত, কনভয় ৰোডৰ ওচৰত অৱস্থিত। অসম চৰকাৰৰ ক্ৰীড়া বিভাগৰ জিলাভিত্তিক ষ্টেডিয়ামৰ তালিকাত এই খেলপথাৰখনৰ নাম উল্লেখ আছে। তালিকাখনত ইয়াত ক্ৰিকেট আৰু ফুটবল খেলৰ সুবিধা থকাৰ কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref name="AssamSports"/> == ইতিহাস আৰু উন্নয়ন == জালান আউটডৰ ষ্টেডিয়ামত বহু বছৰ ধৰি ডিব্ৰুগড়ৰ বিভিন্ন ক্ৰীড়া প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হৈ আহিছে। ইয়াত অসম দলৰ ঘৰুৱা ক্ৰিকেট খেলৰ লগতে ৰঞ্জি ট্ৰফীৰ খেলো অনুষ্ঠিত হৈছিল। ২০১৬ চনত ষ্টেডিয়ামখনৰ আধুনিকীকৰণৰ বাবে প্ৰায় ১২ কোটি টকাৰ এটা প্ৰস্তাৱৰ কথা বাতৰিত প্ৰকাশ পাইছিল। এই প্ৰস্তাৱত দৰ্শক আসন, খেলুৱৈৰ আৱাস, সংবাদ মাধ্যমৰ কেন্দ্ৰ, পেভিলিয়ন, পানী নিষ্কাশন ব্যৱস্থা আৰু অন্যান্য আন্তঃগাঁথনি উন্নয়নৰ কথা অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref name="TOI2016">{{Cite web |title=NE gets 1st anti-doping centre |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/ne-gets-1st-anti-doping-centre/articleshow/50956022.cms |website=The Times of India |date=ফেব্ৰুৱাৰী ২০১৬}}</ref> ২০২৩ চনৰ ২৩ জুনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অলিম্পিক দিৱসৰ অনুষ্ঠানৰ সময়ত ষ্টেডিয়ামখনৰ উৰ্ধমুখী সম্প্ৰসাৰণৰ আধাৰশিলা স্থাপন কৰা হয়। অনুষ্ঠানটোত কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী সৰ্বানন্দ সোণোৱাল, ৰাজ্যিক মন্ত্ৰী ৰামেশ্বৰ তেলী আৰু অন্যান্য বিষয়ববীয়াসকল উপস্থিত আছিল। এই উন্নয়নমূলক কামৰ বাবে ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেডৰ কৰ্প’ৰেট সামাজিক দায়বদ্ধতা পুঁজিৰ সহায় লোৱা হৈছিল।<ref name="PIB">{{Cite web |title=Sarbananda Sonowal joins International Olympic Day celebrations at Dibrugarh |url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1934869&lang=2&reg=48 |website=Press Information Bureau, Government of India |date=২৩ জুন ২০২৩}}</ref> ২০২৪ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থাই ষ্টেডিয়াম চৌহদত নিৰ্মাণ কৰা নতুন ক্ৰীড়া প্ৰকল্পটোৰ নাম ''সৰ্বানন্দ সোণোৱাল ক্ৰীড়া প্ৰকল্প'' ৰাখে। এই নামকৰণৰ জৰিয়তে ক্ৰীড়া আন্তঃগাঁথনিৰ উন্নয়নত সৰ্বানন্দ সোণোৱালৰ অৱদানক স্বীকৃতি দিয়া হয়। সেই সময়তে ষ্টেডিয়ামখনৰ লগতে ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থাৰ ক্ৰিকেট একাডেমীৰ সুবিধাসমূহো উন্নত কৰাৰ পৰিকল্পনা প্ৰকাশ কৰা হৈছিল।<ref name="Sentinel2024">{{Cite web |title=DDSA Dedicates New Sports Complex to Sarbananda Sonowal |url=https://www.sentinelassam.com/sports-news/local-sports/dibrugarh-sports-complex-inaugurated-in-honor-of-union-minister-sarbananda-sonowal |website=The Sentinel |date=২৫ নৱেম্বৰ ২০২৪}}</ref> ২০২৫ চনৰ মে’ মাহত ভাৰতীয় ক্ৰিকেট নিয়ন্ত্ৰণ ব’ৰ্ডৰ সচিব দেৱজিৎ শইকীয়াই ষ্টেডিয়ামখনৰ পিচ আৰু আউটফিল্ড পৰিদৰ্শন কৰে। ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থাই পিচ আৰু খেলপথাৰৰ উন্নয়নৰ কাম কৰি থকাৰ কথা তেওঁ উল্লেখ কৰে। সেই সময়ত খেলপথাৰৰ পৃষ্ঠভাগৰ উন্নয়ন, পাঁচখন নতুন উইকেট নিৰ্মাণ আৰু নতুন ঘাঁহ ৰোপণৰ কাম চলি আছিল।<ref name="Sentinel2025">{{Cite web |title=BCCI secretary inspects pitch in DDSA stadium in Dibrugarh |url=https://www.sentinelassam.com/sports-news/bcci-secretary-inspects-pitch-in-ddsa-stadium-in-dibrugarh |website=The Sentinel |date=১৫ মে’ ২০২৫}}</ref> ২০২৬ চনৰ ১০ অক্টোবৰত ষ্টেডিয়ামখনৰ পুনৰ নিৰ্মিত পেভিলিয়ন উদ্বোধন কৰা হয়। এই নিৰ্মাণৰ কাম ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থাৰ উদ্যোগত আৰু [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]]ৰ সহায়ত সম্পন্ন কৰা হৈছিল। উদ্বোধনী অনুষ্ঠানত কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী সৰ্বানন্দ সোণোৱাল আৰু বি চি চি আইৰ সচিব দেৱজিৎ শইকীয়া উপস্থিত আছিল। দেৱজিৎ শইকীয়াই ডিব্ৰুগড়ক অসমৰ দ্বিতীয়খন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ক্ৰিকেট খেল অনুষ্ঠিত কৰিব পৰা স্থান হিচাপে গঢ়ি তোলাৰ সম্ভাৱনাৰ কথা উল্লেখ কৰে।<ref name="NE2026">{{Cite web |title=Dibrugarh: Jalan Outdoor Stadium pavilion inaugurated, hopes rise for international cricket venue |url=https://nenow.in/north-east-news/assam/dibrugarh-jalan-outdoor-stadium-pavilion-inaugurated-hopes-rise-for-international-cricket-venue.html |website=Northeast Now |date=১০ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> == ক্ৰীড়া == === ক্ৰিকেট === জালান আউটডৰ ষ্টেডিয়ামত বিভিন্ন ঘৰুৱা ক্ৰিকেট প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হয়। ইয়াত ৰঞ্জি ট্ৰফী আৰু অন্যান্য ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ ঘৰুৱা ক্ৰিকেট প্ৰতিযোগিতাৰ খেল অনুষ্ঠিত হৈছে।<ref name="TOI2024"/> ২০২৪ চনৰ জুন মাহত ইয়াত নুৰউদ্দিন আহমেদ ছিনিয়ৰ আন্তঃজিলা ক্ৰিকেট প্ৰতিযোগিতাৰ এখন খেলত ডিব্ৰুগড় আৰু গুৱাহাটীৰ দল মুখা-মুখি হৈছিল।<ref name="SentinelCricket">{{Cite web |title=Guwahati claim full points against Dibrugarh in Nuruddin Senior Inter-District Cricket |url=https://www.sentinelassam.com/sports-news/local-sports/guwahati-claim-full-points-against-dibrugarh-in-nuruddin-senior-inter-district-cricket |website=The Sentinel |date=৭ জুন ২০২৪}}</ref> ২০২৫ চনত ষ্টেডিয়ামখনৰ পিচ আৰু আউটফিল্ড উন্নয়নৰ কাম চলি থকাৰ কথা প্ৰকাশ পাইছিল। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল আগন্তুক ঘৰুৱা ক্ৰিকেটৰ বতৰত অধিক খেল অনুষ্ঠিত কৰাৰ বাবে খেলপথাৰখন সাজু কৰা।<ref name="Sentinel2025"/> === ফুটবল === ষ্টেডিয়ামখন ফুটবল খেলৰ বাবেও ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অসম চৰকাৰৰ ক্ৰীড়া বিভাগৰ ষ্টেডিয়ামৰ তালিকাত ইয়াত ফুটবল আৰু ক্ৰিকেট খেলৰ সুবিধা থকাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref name="AssamSports"/> === ক্ৰীড়া অনুষ্ঠান === ২০২৩ চনৰ ২৩ জুনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অলিম্পিক দিৱস উপলক্ষ্য্য্যে ডিব্ৰুগড়ত এক সামূহিক দৌৰ অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই দৌৰ চৌকিডিঙী খেলপথাৰৰপৰা আৰম্ভ হৈ জালান আউটডৰ ষ্টেডিয়ামত সমাপ্ত হৈছিল। অনুষ্ঠানটোৰ আয়োজনত অসম অলিম্পিক সন্থা আৰু ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থা জড়িত আছিল।<ref name="BusinessStandard">{{Cite web |title=International Olympic Day to be celebrated in Dibrugarh and other details |url=https://www.business-standard.com/amp/social-viral/international-olympic-day-to-be-celebrated-in-dibrugarh-and-other-details-123062300478_1.html |website=Business Standard |date=২৩ জুন ২০২৩}}</ref> == পৰিচালনা == ষ্টেডিয়ামখন ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থাৰ অধীনত পৰিচালিত হয়। সন্থাই ডিব্ৰুগড় জিলাত বিভিন্ন ক্ৰীড়া প্ৰতিযোগিতা আৰু প্ৰশিক্ষণমূলক কাৰ্যসূচী আয়োজন কৰে।<ref name="AssamSports"/> == আৰু চাওক == * [[ডিব্ৰুগড়]] * [[খনিকৰ ষ্টেডিয়াম]] * [[অসম ক্ৰিকেট দল]] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} okoow78cx29uz6d1tgwmkaeojg56p4w 648420 648419 2026-10-29T13:37:21Z AjayDas 12623 /* */ 648420 wikitext text/x-wiki {{Infobox stadium | stadium_name = জালান আউটডৰ ষ্টেডিয়াম | nickname = ডিব্ৰুগড় আউটডৰ ষ্টেডিয়াম | image= Jalan Nagar Outdoor Stadium, Dibrugarh.jpg | location = বৈৰাগীমঠ, [[ডিব্ৰুগড়]], [[অসম]], [[ভাৰত]] | owner = ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থা | operator = ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থা | capacity = | opened = | tenants = }} '''জালান আউটডৰ ষ্টেডিয়াম''' {{en|Jalan Outdoor Stadium}} অসমৰ [[ডিব্ৰুগড়]] চহৰৰ বৈৰাগীমঠ অঞ্চলত অৱস্থিত এখন ক্ৰীড়া ক্ষেত্ৰ। ইয়াক '''ডিব্ৰুগড় আউটডৰ ষ্টেডিয়াম''' বুলিও জনা যায়। ষ্টেডিয়ামখনত ক্ৰিকেট আৰু ফুটবলৰ খেল অনুষ্ঠিত হয়। ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থা ইয়াৰ পৰিচালনাৰ দায়িত্বত আছে।<ref name="AssamSports">{{Cite web |title=জিলাভিত্তিক ক্ৰীড়া ষ্টেডিয়ামৰ তালিকা |url=https://sports.assam.gov.in/sites/default/files/swf1/information_services28_statement_of_stadia_-_district_wise.pdf |website=অসম চৰকাৰৰ ক্ৰীড়া বিভাগ}}</ref> ডিব্ৰুগড়ৰ ক্ৰিকেট প্ৰতিযোগিতাৰ এখন উল্লেখযোগ্য ক্ষেত্ৰ হিচাপে ষ্টেডিয়ামখন পৰিচিত। ইয়াত [[ৰঞ্জি ট্ৰফী]]কে ধৰি বিভিন্ন ঘৰুৱা ক্ৰিকেট প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হৈছে। বিগত কেইবছৰমানত ষ্টেডিয়ামখনৰ ক্ৰীড়া আন্তঃগাঁথনি উন্নত কৰাৰ বাবে বিভিন্ন কাম হাতত লোৱা হৈছে।<ref name="TOI2024">{{Cite web |title=New sports complex at Dibrugarh Outdoor Stadium named after Sarbananda Sonowal |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/dibrugarh-celebrates-new-sarbananda-sonowal-sports-complex-at-outdoor-stadium/articleshow/115628528.cms |website=The Times of India |date=২৪ নৱেম্বৰ ২০২৪}}</ref> == অৱস্থান == জালান আউটডৰ ষ্টেডিয়াম ডিব্ৰুগড় চহৰৰ বৈৰাগীমঠ অঞ্চলত, কনভয় ৰোডৰ ওচৰত অৱস্থিত। অসম চৰকাৰৰ ক্ৰীড়া বিভাগৰ জিলাভিত্তিক ষ্টেডিয়ামৰ তালিকাত এই খেলপথাৰখনৰ নাম উল্লেখ আছে। তালিকাখনত ইয়াত ক্ৰিকেট আৰু ফুটবল খেলৰ সুবিধা থকাৰ কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref name="AssamSports"/> == ইতিহাস আৰু উন্নয়ন == জালান আউটডৰ ষ্টেডিয়ামত বহু বছৰ ধৰি ডিব্ৰুগড়ৰ বিভিন্ন ক্ৰীড়া প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হৈ আহিছে। ইয়াত অসম দলৰ ঘৰুৱা ক্ৰিকেট খেলৰ লগতে ৰঞ্জি ট্ৰফীৰ খেলো অনুষ্ঠিত হৈছিল। ২০১৬ চনত ষ্টেডিয়ামখনৰ আধুনিকীকৰণৰ বাবে প্ৰায় ১২ কোটি টকাৰ এটা প্ৰস্তাৱৰ কথা বাতৰিত প্ৰকাশ পাইছিল। এই প্ৰস্তাৱত দৰ্শক আসন, খেলুৱৈৰ আৱাস, সংবাদ মাধ্যমৰ কেন্দ্ৰ, পেভিলিয়ন, পানী নিষ্কাশন ব্যৱস্থা আৰু অন্যান্য আন্তঃগাঁথনি উন্নয়নৰ কথা অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref name="TOI2016">{{Cite web |title=NE gets 1st anti-doping centre |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/ne-gets-1st-anti-doping-centre/articleshow/50956022.cms |website=The Times of India |date=ফেব্ৰুৱাৰী ২০১৬}}</ref> ২০২৩ চনৰ ২৩ জুনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অলিম্পিক দিৱসৰ অনুষ্ঠানৰ সময়ত ষ্টেডিয়ামখনৰ উৰ্ধমুখী সম্প্ৰসাৰণৰ আধাৰশিলা স্থাপন কৰা হয়। অনুষ্ঠানটোত কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী সৰ্বানন্দ সোণোৱাল, ৰাজ্যিক মন্ত্ৰী ৰামেশ্বৰ তেলী আৰু অন্যান্য বিষয়ববীয়াসকল উপস্থিত আছিল। এই উন্নয়নমূলক কামৰ বাবে ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেডৰ কৰ্প’ৰেট সামাজিক দায়বদ্ধতা পুঁজিৰ সহায় লোৱা হৈছিল।<ref name="PIB">{{Cite web |title=Sarbananda Sonowal joins International Olympic Day celebrations at Dibrugarh |url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1934869&lang=2&reg=48 |website=Press Information Bureau, Government of India |date=২৩ জুন ২০২৩}}</ref> ২০২৪ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থাই ষ্টেডিয়াম চৌহদত নিৰ্মাণ কৰা নতুন ক্ৰীড়া প্ৰকল্পটোৰ নাম ''সৰ্বানন্দ সোণোৱাল ক্ৰীড়া প্ৰকল্প'' ৰাখে। এই নামকৰণৰ জৰিয়তে ক্ৰীড়া আন্তঃগাঁথনিৰ উন্নয়নত সৰ্বানন্দ সোণোৱালৰ অৱদানক স্বীকৃতি দিয়া হয়। সেই সময়তে ষ্টেডিয়ামখনৰ লগতে ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থাৰ ক্ৰিকেট একাডেমীৰ সুবিধাসমূহো উন্নত কৰাৰ পৰিকল্পনা প্ৰকাশ কৰা হৈছিল।<ref name="Sentinel2024">{{Cite web |title=DDSA Dedicates New Sports Complex to Sarbananda Sonowal |url=https://www.sentinelassam.com/sports-news/local-sports/dibrugarh-sports-complex-inaugurated-in-honor-of-union-minister-sarbananda-sonowal |website=The Sentinel |date=২৫ নৱেম্বৰ ২০২৪}}</ref> ২০২৫ চনৰ মে’ মাহত ভাৰতীয় ক্ৰিকেট নিয়ন্ত্ৰণ ব’ৰ্ডৰ সচিব দেৱজিৎ শইকীয়াই ষ্টেডিয়ামখনৰ পিচ আৰু আউটফিল্ড পৰিদৰ্শন কৰে। ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থাই পিচ আৰু খেলপথাৰৰ উন্নয়নৰ কাম কৰি থকাৰ কথা তেওঁ উল্লেখ কৰে। সেই সময়ত খেলপথাৰৰ পৃষ্ঠভাগৰ উন্নয়ন, পাঁচখন নতুন উইকেট নিৰ্মাণ আৰু নতুন ঘাঁহ ৰোপণৰ কাম চলি আছিল।<ref name="Sentinel2025">{{Cite web |title=BCCI secretary inspects pitch in DDSA stadium in Dibrugarh |url=https://www.sentinelassam.com/sports-news/bcci-secretary-inspects-pitch-in-ddsa-stadium-in-dibrugarh |website=The Sentinel |date=১৫ মে’ ২০২৫}}</ref> ২০২৬ চনৰ ১০ অক্টোবৰত ষ্টেডিয়ামখনৰ পুনৰ নিৰ্মিত পেভিলিয়ন উদ্বোধন কৰা হয়। এই নিৰ্মাণৰ কাম ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থাৰ উদ্যোগত আৰু [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]]ৰ সহায়ত সম্পন্ন কৰা হৈছিল। উদ্বোধনী অনুষ্ঠানত কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী সৰ্বানন্দ সোণোৱাল আৰু বি চি চি আইৰ সচিব দেৱজিৎ শইকীয়া উপস্থিত আছিল। দেৱজিৎ শইকীয়াই ডিব্ৰুগড়ক অসমৰ দ্বিতীয়খন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ক্ৰিকেট খেল অনুষ্ঠিত কৰিব পৰা স্থান হিচাপে গঢ়ি তোলাৰ সম্ভাৱনাৰ কথা উল্লেখ কৰে।<ref name="NE2026">{{Cite web |title=Dibrugarh: Jalan Outdoor Stadium pavilion inaugurated, hopes rise for international cricket venue |url=https://nenow.in/north-east-news/assam/dibrugarh-jalan-outdoor-stadium-pavilion-inaugurated-hopes-rise-for-international-cricket-venue.html |website=Northeast Now |date=১০ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> == ক্ৰীড়া == === ক্ৰিকেট === জালান আউটডৰ ষ্টেডিয়ামত বিভিন্ন ঘৰুৱা ক্ৰিকেট প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হয়। ইয়াত ৰঞ্জি ট্ৰফী আৰু অন্যান্য ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ ঘৰুৱা ক্ৰিকেট প্ৰতিযোগিতাৰ খেল অনুষ্ঠিত হৈছে।<ref name="TOI2024"/> ২০২৪ চনৰ জুন মাহত ইয়াত নুৰউদ্দিন আহমেদ ছিনিয়ৰ আন্তঃজিলা ক্ৰিকেট প্ৰতিযোগিতাৰ এখন খেলত ডিব্ৰুগড় আৰু গুৱাহাটীৰ দল মুখা-মুখি হৈছিল।<ref name="SentinelCricket">{{Cite web |title=Guwahati claim full points against Dibrugarh in Nuruddin Senior Inter-District Cricket |url=https://www.sentinelassam.com/sports-news/local-sports/guwahati-claim-full-points-against-dibrugarh-in-nuruddin-senior-inter-district-cricket |website=The Sentinel |date=৭ জুন ২০২৪}}</ref> ২০২৫ চনত ষ্টেডিয়ামখনৰ পিচ আৰু আউটফিল্ড উন্নয়নৰ কাম চলি থকাৰ কথা প্ৰকাশ পাইছিল। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল আগন্তুক ঘৰুৱা ক্ৰিকেটৰ বতৰত অধিক খেল অনুষ্ঠিত কৰাৰ বাবে খেলপথাৰখন সাজু কৰা।<ref name="Sentinel2025"/> === ফুটবল === ষ্টেডিয়ামখন ফুটবল খেলৰ বাবেও ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অসম চৰকাৰৰ ক্ৰীড়া বিভাগৰ ষ্টেডিয়ামৰ তালিকাত ইয়াত ফুটবল আৰু ক্ৰিকেট খেলৰ সুবিধা থকাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref name="AssamSports"/> === ক্ৰীড়া অনুষ্ঠান === ২০২৩ চনৰ ২৩ জুনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অলিম্পিক দিৱস উপলক্ষ্য্য্যে ডিব্ৰুগড়ত এক সামূহিক দৌৰ অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই দৌৰ চৌকিডিঙী খেলপথাৰৰপৰা আৰম্ভ হৈ জালান আউটডৰ ষ্টেডিয়ামত সমাপ্ত হৈছিল। অনুষ্ঠানটোৰ আয়োজনত অসম অলিম্পিক সন্থা আৰু ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থা জড়িত আছিল।<ref name="BusinessStandard">{{Cite web |title=International Olympic Day to be celebrated in Dibrugarh and other details |url=https://www.business-standard.com/amp/social-viral/international-olympic-day-to-be-celebrated-in-dibrugarh-and-other-details-123062300478_1.html |website=Business Standard |date=২৩ জুন ২০২৩}}</ref> == পৰিচালনা == ষ্টেডিয়ামখন ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থাৰ অধীনত পৰিচালিত হয়। সন্থাই ডিব্ৰুগড় জিলাত বিভিন্ন ক্ৰীড়া প্ৰতিযোগিতা আৰু প্ৰশিক্ষণমূলক কাৰ্যসূচী আয়োজন কৰে।<ref name="AssamSports"/> == আৰু চাওক == * [[ডিব্ৰুগড়]] * [[খনিকৰ ষ্টেডিয়াম]] * [[অসম ক্ৰিকেট দল]] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} 1xmygg026a5z90ah02nl3vduhwq870a 648422 648420 2026-10-29T13:39:45Z AjayDas 12623 /* ইতিহাস আৰু উন্নয়ন */ 648422 wikitext text/x-wiki {{Infobox stadium | stadium_name = জালান আউটডৰ ষ্টেডিয়াম | nickname = ডিব্ৰুগড় আউটডৰ ষ্টেডিয়াম | image= Jalan Nagar Outdoor Stadium, Dibrugarh.jpg | location = বৈৰাগীমঠ, [[ডিব্ৰুগড়]], [[অসম]], [[ভাৰত]] | owner = ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থা | operator = ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থা | capacity = | opened = | tenants = }} '''জালান আউটডৰ ষ্টেডিয়াম''' {{en|Jalan Outdoor Stadium}} অসমৰ [[ডিব্ৰুগড়]] চহৰৰ বৈৰাগীমঠ অঞ্চলত অৱস্থিত এখন ক্ৰীড়া ক্ষেত্ৰ। ইয়াক '''ডিব্ৰুগড় আউটডৰ ষ্টেডিয়াম''' বুলিও জনা যায়। ষ্টেডিয়ামখনত ক্ৰিকেট আৰু ফুটবলৰ খেল অনুষ্ঠিত হয়। ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থা ইয়াৰ পৰিচালনাৰ দায়িত্বত আছে।<ref name="AssamSports">{{Cite web |title=জিলাভিত্তিক ক্ৰীড়া ষ্টেডিয়ামৰ তালিকা |url=https://sports.assam.gov.in/sites/default/files/swf1/information_services28_statement_of_stadia_-_district_wise.pdf |website=অসম চৰকাৰৰ ক্ৰীড়া বিভাগ}}</ref> ডিব্ৰুগড়ৰ ক্ৰিকেট প্ৰতিযোগিতাৰ এখন উল্লেখযোগ্য ক্ষেত্ৰ হিচাপে ষ্টেডিয়ামখন পৰিচিত। ইয়াত [[ৰঞ্জি ট্ৰফী]]কে ধৰি বিভিন্ন ঘৰুৱা ক্ৰিকেট প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হৈছে। বিগত কেইবছৰমানত ষ্টেডিয়ামখনৰ ক্ৰীড়া আন্তঃগাঁথনি উন্নত কৰাৰ বাবে বিভিন্ন কাম হাতত লোৱা হৈছে।<ref name="TOI2024">{{Cite web |title=New sports complex at Dibrugarh Outdoor Stadium named after Sarbananda Sonowal |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/dibrugarh-celebrates-new-sarbananda-sonowal-sports-complex-at-outdoor-stadium/articleshow/115628528.cms |website=The Times of India |date=২৪ নৱেম্বৰ ২০২৪}}</ref> == অৱস্থান == জালান আউটডৰ ষ্টেডিয়াম ডিব্ৰুগড় চহৰৰ বৈৰাগীমঠ অঞ্চলত, কনভয় ৰোডৰ ওচৰত অৱস্থিত। অসম চৰকাৰৰ ক্ৰীড়া বিভাগৰ জিলাভিত্তিক ষ্টেডিয়ামৰ তালিকাত এই খেলপথাৰখনৰ নাম উল্লেখ আছে। তালিকাখনত ইয়াত ক্ৰিকেট আৰু ফুটবল খেলৰ সুবিধা থকাৰ কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref name="AssamSports"/> == ইতিহাস আৰু উন্নয়ন == জালান আউটডৰ ষ্টেডিয়ামত বহু বছৰ ধৰি ডিব্ৰুগড়ৰ বিভিন্ন ক্ৰীড়া প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হৈ আহিছে। ইয়াত অসম দলৰ ঘৰুৱা ক্ৰিকেট খেলৰ লগতে ৰঞ্জি ট্ৰফীৰ খেলো অনুষ্ঠিত হৈছিল। ২০১৬ চনত ষ্টেডিয়ামখনৰ আধুনিকীকৰণৰ বাবে প্ৰায় ১২ কোটি টকাৰ এটা প্ৰস্তাৱৰ কথা বাতৰিত প্ৰকাশ পাইছিল। এই প্ৰস্তাৱত দৰ্শক আসন, খেলুৱৈৰ আৱাস, সংবাদ মাধ্যমৰ কেন্দ্ৰ, পেভিলিয়ন, পানী নিষ্কাশন ব্যৱস্থা আৰু অন্যান্য আন্তঃগাঁথনি উন্নয়নৰ কথা অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref name="TOI2016">{{Cite web |title=NE gets 1st anti-doping centre |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/ne-gets-1st-anti-doping-centre/articleshow/50956022.cms |website=The Times of India |date=ফেব্ৰুৱাৰী ২০১৬}}</ref> ২০২৩ চনৰ ২৩ জুনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অলিম্পিক দিৱসৰ অনুষ্ঠানৰ সময়ত ষ্টেডিয়ামখনৰ উৰ্ধমুখী সম্প্ৰসাৰণৰ আধাৰশিলা স্থাপন কৰা হয়। অনুষ্ঠানটোত কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]], ৰাজ্যিক মন্ত্ৰী [[ৰামেশ্বৰ তেলী]] আৰু অন্যান্য বিষয়ববীয়াসকল উপস্থিত আছিল। এই উন্নয়নমূলক কামৰ বাবে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড]]ৰ কৰ্প’ৰেট সামাজিক দায়বদ্ধতা পুঁজিৰ সহায় লোৱা হৈছিল।<ref name="PIB">{{Cite web |title=Sarbananda Sonowal joins International Olympic Day celebrations at Dibrugarh |url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1934869&lang=2&reg=48 |website=Press Information Bureau, Government of India |date=২৩ জুন ২০২৩}}</ref> ২০২৪ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থাই ষ্টেডিয়াম চৌহদত নিৰ্মাণ কৰা নতুন ক্ৰীড়া প্ৰকল্পটোৰ নাম ''সৰ্বানন্দ সোণোৱাল ক্ৰীড়া প্ৰকল্প'' ৰাখে। এই নামকৰণৰ জৰিয়তে ক্ৰীড়া আন্তঃগাঁথনিৰ উন্নয়নত সৰ্বানন্দ সোণোৱালৰ অৱদানক স্বীকৃতি দিয়া হয়। সেই সময়তে ষ্টেডিয়ামখনৰ লগতে ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থাৰ ক্ৰিকেট একাডেমীৰ সুবিধাসমূহো উন্নত কৰাৰ পৰিকল্পনা প্ৰকাশ কৰা হৈছিল।<ref name="Sentinel2024">{{Cite web |title=DDSA Dedicates New Sports Complex to Sarbananda Sonowal |url=https://www.sentinelassam.com/sports-news/local-sports/dibrugarh-sports-complex-inaugurated-in-honor-of-union-minister-sarbananda-sonowal |website=The Sentinel |date=২৫ নৱেম্বৰ ২০২৪}}</ref> ২০২৫ চনৰ মে’ মাহত ভাৰতীয় ক্ৰিকেট নিয়ন্ত্ৰণ ব’ৰ্ডৰ সচিব [[দেৱজিৎ শইকীয়া]]ই ষ্টেডিয়ামখনৰ পিচ আৰু আউটফিল্ড পৰিদৰ্শন কৰে। ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থাই পিচ আৰু খেলপথাৰৰ উন্নয়নৰ কাম কৰি থকাৰ কথা তেওঁ উল্লেখ কৰে। সেই সময়ত খেলপথাৰৰ পৃষ্ঠভাগৰ উন্নয়ন, পাঁচখন নতুন উইকেট নিৰ্মাণ আৰু নতুন ঘাঁহ ৰোপণৰ কাম চলি আছিল।<ref name="Sentinel2025">{{Cite web |title=BCCI secretary inspects pitch in DDSA stadium in Dibrugarh |url=https://www.sentinelassam.com/sports-news/bcci-secretary-inspects-pitch-in-ddsa-stadium-in-dibrugarh |website=The Sentinel |date=১৫ মে’ ২০২৫}}</ref> ২০২৬ চনৰ ১০ অক্টোবৰত ষ্টেডিয়ামখনৰ পুনৰ নিৰ্মিত পেভিলিয়ন উদ্বোধন কৰা হয়। এই নিৰ্মাণৰ কাম ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থাৰ উদ্যোগত আৰু [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]]ৰ সহায়ত সম্পন্ন কৰা হৈছিল। উদ্বোধনী অনুষ্ঠানত কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী সৰ্বানন্দ সোণোৱাল আৰু বি চি চি আইৰ সচিব দেৱজিৎ শইকীয়া উপস্থিত আছিল। দেৱজিৎ শইকীয়াই ডিব্ৰুগড়ক অসমৰ দ্বিতীয়খন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ক্ৰিকেট খেল অনুষ্ঠিত কৰিব পৰা স্থান হিচাপে গঢ়ি তোলাৰ সম্ভাৱনাৰ কথা উল্লেখ কৰে।<ref name="NE2026">{{Cite web |title=Dibrugarh: Jalan Outdoor Stadium pavilion inaugurated, hopes rise for international cricket venue |url=https://nenow.in/north-east-news/assam/dibrugarh-jalan-outdoor-stadium-pavilion-inaugurated-hopes-rise-for-international-cricket-venue.html |website=Northeast Now |date=১০ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> == ক্ৰীড়া == === ক্ৰিকেট === জালান আউটডৰ ষ্টেডিয়ামত বিভিন্ন ঘৰুৱা ক্ৰিকেট প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হয়। ইয়াত ৰঞ্জি ট্ৰফী আৰু অন্যান্য ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ ঘৰুৱা ক্ৰিকেট প্ৰতিযোগিতাৰ খেল অনুষ্ঠিত হৈছে।<ref name="TOI2024"/> ২০২৪ চনৰ জুন মাহত ইয়াত নুৰউদ্দিন আহমেদ ছিনিয়ৰ আন্তঃজিলা ক্ৰিকেট প্ৰতিযোগিতাৰ এখন খেলত ডিব্ৰুগড় আৰু গুৱাহাটীৰ দল মুখা-মুখি হৈছিল।<ref name="SentinelCricket">{{Cite web |title=Guwahati claim full points against Dibrugarh in Nuruddin Senior Inter-District Cricket |url=https://www.sentinelassam.com/sports-news/local-sports/guwahati-claim-full-points-against-dibrugarh-in-nuruddin-senior-inter-district-cricket |website=The Sentinel |date=৭ জুন ২০২৪}}</ref> ২০২৫ চনত ষ্টেডিয়ামখনৰ পিচ আৰু আউটফিল্ড উন্নয়নৰ কাম চলি থকাৰ কথা প্ৰকাশ পাইছিল। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল আগন্তুক ঘৰুৱা ক্ৰিকেটৰ বতৰত অধিক খেল অনুষ্ঠিত কৰাৰ বাবে খেলপথাৰখন সাজু কৰা।<ref name="Sentinel2025"/> === ফুটবল === ষ্টেডিয়ামখন ফুটবল খেলৰ বাবেও ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অসম চৰকাৰৰ ক্ৰীড়া বিভাগৰ ষ্টেডিয়ামৰ তালিকাত ইয়াত ফুটবল আৰু ক্ৰিকেট খেলৰ সুবিধা থকাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref name="AssamSports"/> === ক্ৰীড়া অনুষ্ঠান === ২০২৩ চনৰ ২৩ জুনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অলিম্পিক দিৱস উপলক্ষ্য্য্যে ডিব্ৰুগড়ত এক সামূহিক দৌৰ অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই দৌৰ চৌকিডিঙী খেলপথাৰৰপৰা আৰম্ভ হৈ জালান আউটডৰ ষ্টেডিয়ামত সমাপ্ত হৈছিল। অনুষ্ঠানটোৰ আয়োজনত অসম অলিম্পিক সন্থা আৰু ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থা জড়িত আছিল।<ref name="BusinessStandard">{{Cite web |title=International Olympic Day to be celebrated in Dibrugarh and other details |url=https://www.business-standard.com/amp/social-viral/international-olympic-day-to-be-celebrated-in-dibrugarh-and-other-details-123062300478_1.html |website=Business Standard |date=২৩ জুন ২০২৩}}</ref> == পৰিচালনা == ষ্টেডিয়ামখন ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থাৰ অধীনত পৰিচালিত হয়। সন্থাই ডিব্ৰুগড় জিলাত বিভিন্ন ক্ৰীড়া প্ৰতিযোগিতা আৰু প্ৰশিক্ষণমূলক কাৰ্যসূচী আয়োজন কৰে।<ref name="AssamSports"/> == আৰু চাওক == * [[ডিব্ৰুগড়]] * [[খনিকৰ ষ্টেডিয়াম]] * [[অসম ক্ৰিকেট দল]] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} p8rna6qbuenc47i81qazvbjsaqdcwkm 648423 648422 2026-10-29T13:40:44Z AjayDas 12623 /* ক্ৰীড়া অনুষ্ঠান */ 648423 wikitext text/x-wiki {{Infobox stadium | stadium_name = জালান আউটডৰ ষ্টেডিয়াম | nickname = ডিব্ৰুগড় আউটডৰ ষ্টেডিয়াম | image= Jalan Nagar Outdoor Stadium, Dibrugarh.jpg | location = বৈৰাগীমঠ, [[ডিব্ৰুগড়]], [[অসম]], [[ভাৰত]] | owner = ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থা | operator = ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থা | capacity = | opened = | tenants = }} '''জালান আউটডৰ ষ্টেডিয়াম''' {{en|Jalan Outdoor Stadium}} অসমৰ [[ডিব্ৰুগড়]] চহৰৰ বৈৰাগীমঠ অঞ্চলত অৱস্থিত এখন ক্ৰীড়া ক্ষেত্ৰ। ইয়াক '''ডিব্ৰুগড় আউটডৰ ষ্টেডিয়াম''' বুলিও জনা যায়। ষ্টেডিয়ামখনত ক্ৰিকেট আৰু ফুটবলৰ খেল অনুষ্ঠিত হয়। ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থা ইয়াৰ পৰিচালনাৰ দায়িত্বত আছে।<ref name="AssamSports">{{Cite web |title=জিলাভিত্তিক ক্ৰীড়া ষ্টেডিয়ামৰ তালিকা |url=https://sports.assam.gov.in/sites/default/files/swf1/information_services28_statement_of_stadia_-_district_wise.pdf |website=অসম চৰকাৰৰ ক্ৰীড়া বিভাগ}}</ref> ডিব্ৰুগড়ৰ ক্ৰিকেট প্ৰতিযোগিতাৰ এখন উল্লেখযোগ্য ক্ষেত্ৰ হিচাপে ষ্টেডিয়ামখন পৰিচিত। ইয়াত [[ৰঞ্জি ট্ৰফী]]কে ধৰি বিভিন্ন ঘৰুৱা ক্ৰিকেট প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হৈছে। বিগত কেইবছৰমানত ষ্টেডিয়ামখনৰ ক্ৰীড়া আন্তঃগাঁথনি উন্নত কৰাৰ বাবে বিভিন্ন কাম হাতত লোৱা হৈছে।<ref name="TOI2024">{{Cite web |title=New sports complex at Dibrugarh Outdoor Stadium named after Sarbananda Sonowal |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/dibrugarh-celebrates-new-sarbananda-sonowal-sports-complex-at-outdoor-stadium/articleshow/115628528.cms |website=The Times of India |date=২৪ নৱেম্বৰ ২০২৪}}</ref> == অৱস্থান == জালান আউটডৰ ষ্টেডিয়াম ডিব্ৰুগড় চহৰৰ বৈৰাগীমঠ অঞ্চলত, কনভয় ৰোডৰ ওচৰত অৱস্থিত। অসম চৰকাৰৰ ক্ৰীড়া বিভাগৰ জিলাভিত্তিক ষ্টেডিয়ামৰ তালিকাত এই খেলপথাৰখনৰ নাম উল্লেখ আছে। তালিকাখনত ইয়াত ক্ৰিকেট আৰু ফুটবল খেলৰ সুবিধা থকাৰ কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref name="AssamSports"/> == ইতিহাস আৰু উন্নয়ন == জালান আউটডৰ ষ্টেডিয়ামত বহু বছৰ ধৰি ডিব্ৰুগড়ৰ বিভিন্ন ক্ৰীড়া প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হৈ আহিছে। ইয়াত অসম দলৰ ঘৰুৱা ক্ৰিকেট খেলৰ লগতে ৰঞ্জি ট্ৰফীৰ খেলো অনুষ্ঠিত হৈছিল। ২০১৬ চনত ষ্টেডিয়ামখনৰ আধুনিকীকৰণৰ বাবে প্ৰায় ১২ কোটি টকাৰ এটা প্ৰস্তাৱৰ কথা বাতৰিত প্ৰকাশ পাইছিল। এই প্ৰস্তাৱত দৰ্শক আসন, খেলুৱৈৰ আৱাস, সংবাদ মাধ্যমৰ কেন্দ্ৰ, পেভিলিয়ন, পানী নিষ্কাশন ব্যৱস্থা আৰু অন্যান্য আন্তঃগাঁথনি উন্নয়নৰ কথা অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref name="TOI2016">{{Cite web |title=NE gets 1st anti-doping centre |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/ne-gets-1st-anti-doping-centre/articleshow/50956022.cms |website=The Times of India |date=ফেব্ৰুৱাৰী ২০১৬}}</ref> ২০২৩ চনৰ ২৩ জুনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অলিম্পিক দিৱসৰ অনুষ্ঠানৰ সময়ত ষ্টেডিয়ামখনৰ উৰ্ধমুখী সম্প্ৰসাৰণৰ আধাৰশিলা স্থাপন কৰা হয়। অনুষ্ঠানটোত কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]], ৰাজ্যিক মন্ত্ৰী [[ৰামেশ্বৰ তেলী]] আৰু অন্যান্য বিষয়ববীয়াসকল উপস্থিত আছিল। এই উন্নয়নমূলক কামৰ বাবে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড]]ৰ কৰ্প’ৰেট সামাজিক দায়বদ্ধতা পুঁজিৰ সহায় লোৱা হৈছিল।<ref name="PIB">{{Cite web |title=Sarbananda Sonowal joins International Olympic Day celebrations at Dibrugarh |url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1934869&lang=2&reg=48 |website=Press Information Bureau, Government of India |date=২৩ জুন ২০২৩}}</ref> ২০২৪ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থাই ষ্টেডিয়াম চৌহদত নিৰ্মাণ কৰা নতুন ক্ৰীড়া প্ৰকল্পটোৰ নাম ''সৰ্বানন্দ সোণোৱাল ক্ৰীড়া প্ৰকল্প'' ৰাখে। এই নামকৰণৰ জৰিয়তে ক্ৰীড়া আন্তঃগাঁথনিৰ উন্নয়নত সৰ্বানন্দ সোণোৱালৰ অৱদানক স্বীকৃতি দিয়া হয়। সেই সময়তে ষ্টেডিয়ামখনৰ লগতে ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থাৰ ক্ৰিকেট একাডেমীৰ সুবিধাসমূহো উন্নত কৰাৰ পৰিকল্পনা প্ৰকাশ কৰা হৈছিল।<ref name="Sentinel2024">{{Cite web |title=DDSA Dedicates New Sports Complex to Sarbananda Sonowal |url=https://www.sentinelassam.com/sports-news/local-sports/dibrugarh-sports-complex-inaugurated-in-honor-of-union-minister-sarbananda-sonowal |website=The Sentinel |date=২৫ নৱেম্বৰ ২০২৪}}</ref> ২০২৫ চনৰ মে’ মাহত ভাৰতীয় ক্ৰিকেট নিয়ন্ত্ৰণ ব’ৰ্ডৰ সচিব [[দেৱজিৎ শইকীয়া]]ই ষ্টেডিয়ামখনৰ পিচ আৰু আউটফিল্ড পৰিদৰ্শন কৰে। ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থাই পিচ আৰু খেলপথাৰৰ উন্নয়নৰ কাম কৰি থকাৰ কথা তেওঁ উল্লেখ কৰে। সেই সময়ত খেলপথাৰৰ পৃষ্ঠভাগৰ উন্নয়ন, পাঁচখন নতুন উইকেট নিৰ্মাণ আৰু নতুন ঘাঁহ ৰোপণৰ কাম চলি আছিল।<ref name="Sentinel2025">{{Cite web |title=BCCI secretary inspects pitch in DDSA stadium in Dibrugarh |url=https://www.sentinelassam.com/sports-news/bcci-secretary-inspects-pitch-in-ddsa-stadium-in-dibrugarh |website=The Sentinel |date=১৫ মে’ ২০২৫}}</ref> ২০২৬ চনৰ ১০ অক্টোবৰত ষ্টেডিয়ামখনৰ পুনৰ নিৰ্মিত পেভিলিয়ন উদ্বোধন কৰা হয়। এই নিৰ্মাণৰ কাম ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থাৰ উদ্যোগত আৰু [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]]ৰ সহায়ত সম্পন্ন কৰা হৈছিল। উদ্বোধনী অনুষ্ঠানত কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী সৰ্বানন্দ সোণোৱাল আৰু বি চি চি আইৰ সচিব দেৱজিৎ শইকীয়া উপস্থিত আছিল। দেৱজিৎ শইকীয়াই ডিব্ৰুগড়ক অসমৰ দ্বিতীয়খন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ক্ৰিকেট খেল অনুষ্ঠিত কৰিব পৰা স্থান হিচাপে গঢ়ি তোলাৰ সম্ভাৱনাৰ কথা উল্লেখ কৰে।<ref name="NE2026">{{Cite web |title=Dibrugarh: Jalan Outdoor Stadium pavilion inaugurated, hopes rise for international cricket venue |url=https://nenow.in/north-east-news/assam/dibrugarh-jalan-outdoor-stadium-pavilion-inaugurated-hopes-rise-for-international-cricket-venue.html |website=Northeast Now |date=১০ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> == ক্ৰীড়া == === ক্ৰিকেট === জালান আউটডৰ ষ্টেডিয়ামত বিভিন্ন ঘৰুৱা ক্ৰিকেট প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হয়। ইয়াত ৰঞ্জি ট্ৰফী আৰু অন্যান্য ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ ঘৰুৱা ক্ৰিকেট প্ৰতিযোগিতাৰ খেল অনুষ্ঠিত হৈছে।<ref name="TOI2024"/> ২০২৪ চনৰ জুন মাহত ইয়াত নুৰউদ্দিন আহমেদ ছিনিয়ৰ আন্তঃজিলা ক্ৰিকেট প্ৰতিযোগিতাৰ এখন খেলত ডিব্ৰুগড় আৰু গুৱাহাটীৰ দল মুখা-মুখি হৈছিল।<ref name="SentinelCricket">{{Cite web |title=Guwahati claim full points against Dibrugarh in Nuruddin Senior Inter-District Cricket |url=https://www.sentinelassam.com/sports-news/local-sports/guwahati-claim-full-points-against-dibrugarh-in-nuruddin-senior-inter-district-cricket |website=The Sentinel |date=৭ জুন ২০২৪}}</ref> ২০২৫ চনত ষ্টেডিয়ামখনৰ পিচ আৰু আউটফিল্ড উন্নয়নৰ কাম চলি থকাৰ কথা প্ৰকাশ পাইছিল। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল আগন্তুক ঘৰুৱা ক্ৰিকেটৰ বতৰত অধিক খেল অনুষ্ঠিত কৰাৰ বাবে খেলপথাৰখন সাজু কৰা।<ref name="Sentinel2025"/> === ফুটবল === ষ্টেডিয়ামখন ফুটবল খেলৰ বাবেও ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অসম চৰকাৰৰ ক্ৰীড়া বিভাগৰ ষ্টেডিয়ামৰ তালিকাত ইয়াত ফুটবল আৰু ক্ৰিকেট খেলৰ সুবিধা থকাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref name="AssamSports"/> === ক্ৰীড়া অনুষ্ঠান === ২০২৩ চনৰ ২৩ জুনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অলিম্পিক দিৱস উপলক্ষ‍্যে ডিব্ৰুগড়ত এক সামূহিক দৌৰ অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই দৌৰ চৌকিডিঙী খেলপথাৰৰপৰা আৰম্ভ হৈ জালান আউটডৰ ষ্টেডিয়ামত সমাপ্ত হৈছিল। অনুষ্ঠানটোৰ আয়োজনত অসম অলিম্পিক সন্থা আৰু ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থা জড়িত আছিল।<ref name="BusinessStandard">{{Cite web |title=International Olympic Day to be celebrated in Dibrugarh and other details |url=https://www.business-standard.com/amp/social-viral/international-olympic-day-to-be-celebrated-in-dibrugarh-and-other-details-123062300478_1.html |website=Business Standard |date=২৩ জুন ২০২৩}}</ref> == পৰিচালনা == ষ্টেডিয়ামখন ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থাৰ অধীনত পৰিচালিত হয়। সন্থাই ডিব্ৰুগড় জিলাত বিভিন্ন ক্ৰীড়া প্ৰতিযোগিতা আৰু প্ৰশিক্ষণমূলক কাৰ্যসূচী আয়োজন কৰে।<ref name="AssamSports"/> == আৰু চাওক == * [[ডিব্ৰুগড়]] * [[খনিকৰ ষ্টেডিয়াম]] * [[অসম ক্ৰিকেট দল]] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} gp23rfix9xlbhnvos50rpp5evo81d6k 648424 648423 2026-10-29T13:41:08Z AjayDas 12623 /* লগতে চাওক */ 648424 wikitext text/x-wiki {{Infobox stadium | stadium_name = জালান আউটডৰ ষ্টেডিয়াম | nickname = ডিব্ৰুগড় আউটডৰ ষ্টেডিয়াম | image= Jalan Nagar Outdoor Stadium, Dibrugarh.jpg | location = বৈৰাগীমঠ, [[ডিব্ৰুগড়]], [[অসম]], [[ভাৰত]] | owner = ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থা | operator = ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থা | capacity = | opened = | tenants = }} '''জালান আউটডৰ ষ্টেডিয়াম''' {{en|Jalan Outdoor Stadium}} অসমৰ [[ডিব্ৰুগড়]] চহৰৰ বৈৰাগীমঠ অঞ্চলত অৱস্থিত এখন ক্ৰীড়া ক্ষেত্ৰ। ইয়াক '''ডিব্ৰুগড় আউটডৰ ষ্টেডিয়াম''' বুলিও জনা যায়। ষ্টেডিয়ামখনত ক্ৰিকেট আৰু ফুটবলৰ খেল অনুষ্ঠিত হয়। ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থা ইয়াৰ পৰিচালনাৰ দায়িত্বত আছে।<ref name="AssamSports">{{Cite web |title=জিলাভিত্তিক ক্ৰীড়া ষ্টেডিয়ামৰ তালিকা |url=https://sports.assam.gov.in/sites/default/files/swf1/information_services28_statement_of_stadia_-_district_wise.pdf |website=অসম চৰকাৰৰ ক্ৰীড়া বিভাগ}}</ref> ডিব্ৰুগড়ৰ ক্ৰিকেট প্ৰতিযোগিতাৰ এখন উল্লেখযোগ্য ক্ষেত্ৰ হিচাপে ষ্টেডিয়ামখন পৰিচিত। ইয়াত [[ৰঞ্জি ট্ৰফী]]কে ধৰি বিভিন্ন ঘৰুৱা ক্ৰিকেট প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হৈছে। বিগত কেইবছৰমানত ষ্টেডিয়ামখনৰ ক্ৰীড়া আন্তঃগাঁথনি উন্নত কৰাৰ বাবে বিভিন্ন কাম হাতত লোৱা হৈছে।<ref name="TOI2024">{{Cite web |title=New sports complex at Dibrugarh Outdoor Stadium named after Sarbananda Sonowal |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/dibrugarh-celebrates-new-sarbananda-sonowal-sports-complex-at-outdoor-stadium/articleshow/115628528.cms |website=The Times of India |date=২৪ নৱেম্বৰ ২০২৪}}</ref> == অৱস্থান == জালান আউটডৰ ষ্টেডিয়াম ডিব্ৰুগড় চহৰৰ বৈৰাগীমঠ অঞ্চলত, কনভয় ৰোডৰ ওচৰত অৱস্থিত। অসম চৰকাৰৰ ক্ৰীড়া বিভাগৰ জিলাভিত্তিক ষ্টেডিয়ামৰ তালিকাত এই খেলপথাৰখনৰ নাম উল্লেখ আছে। তালিকাখনত ইয়াত ক্ৰিকেট আৰু ফুটবল খেলৰ সুবিধা থকাৰ কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref name="AssamSports"/> == ইতিহাস আৰু উন্নয়ন == জালান আউটডৰ ষ্টেডিয়ামত বহু বছৰ ধৰি ডিব্ৰুগড়ৰ বিভিন্ন ক্ৰীড়া প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হৈ আহিছে। ইয়াত অসম দলৰ ঘৰুৱা ক্ৰিকেট খেলৰ লগতে ৰঞ্জি ট্ৰফীৰ খেলো অনুষ্ঠিত হৈছিল। ২০১৬ চনত ষ্টেডিয়ামখনৰ আধুনিকীকৰণৰ বাবে প্ৰায় ১২ কোটি টকাৰ এটা প্ৰস্তাৱৰ কথা বাতৰিত প্ৰকাশ পাইছিল। এই প্ৰস্তাৱত দৰ্শক আসন, খেলুৱৈৰ আৱাস, সংবাদ মাধ্যমৰ কেন্দ্ৰ, পেভিলিয়ন, পানী নিষ্কাশন ব্যৱস্থা আৰু অন্যান্য আন্তঃগাঁথনি উন্নয়নৰ কথা অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref name="TOI2016">{{Cite web |title=NE gets 1st anti-doping centre |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/ne-gets-1st-anti-doping-centre/articleshow/50956022.cms |website=The Times of India |date=ফেব্ৰুৱাৰী ২০১৬}}</ref> ২০২৩ চনৰ ২৩ জুনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অলিম্পিক দিৱসৰ অনুষ্ঠানৰ সময়ত ষ্টেডিয়ামখনৰ উৰ্ধমুখী সম্প্ৰসাৰণৰ আধাৰশিলা স্থাপন কৰা হয়। অনুষ্ঠানটোত কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]], ৰাজ্যিক মন্ত্ৰী [[ৰামেশ্বৰ তেলী]] আৰু অন্যান্য বিষয়ববীয়াসকল উপস্থিত আছিল। এই উন্নয়নমূলক কামৰ বাবে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড]]ৰ কৰ্প’ৰেট সামাজিক দায়বদ্ধতা পুঁজিৰ সহায় লোৱা হৈছিল।<ref name="PIB">{{Cite web |title=Sarbananda Sonowal joins International Olympic Day celebrations at Dibrugarh |url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1934869&lang=2&reg=48 |website=Press Information Bureau, Government of India |date=২৩ জুন ২০২৩}}</ref> ২০২৪ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থাই ষ্টেডিয়াম চৌহদত নিৰ্মাণ কৰা নতুন ক্ৰীড়া প্ৰকল্পটোৰ নাম ''সৰ্বানন্দ সোণোৱাল ক্ৰীড়া প্ৰকল্প'' ৰাখে। এই নামকৰণৰ জৰিয়তে ক্ৰীড়া আন্তঃগাঁথনিৰ উন্নয়নত সৰ্বানন্দ সোণোৱালৰ অৱদানক স্বীকৃতি দিয়া হয়। সেই সময়তে ষ্টেডিয়ামখনৰ লগতে ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থাৰ ক্ৰিকেট একাডেমীৰ সুবিধাসমূহো উন্নত কৰাৰ পৰিকল্পনা প্ৰকাশ কৰা হৈছিল।<ref name="Sentinel2024">{{Cite web |title=DDSA Dedicates New Sports Complex to Sarbananda Sonowal |url=https://www.sentinelassam.com/sports-news/local-sports/dibrugarh-sports-complex-inaugurated-in-honor-of-union-minister-sarbananda-sonowal |website=The Sentinel |date=২৫ নৱেম্বৰ ২০২৪}}</ref> ২০২৫ চনৰ মে’ মাহত ভাৰতীয় ক্ৰিকেট নিয়ন্ত্ৰণ ব’ৰ্ডৰ সচিব [[দেৱজিৎ শইকীয়া]]ই ষ্টেডিয়ামখনৰ পিচ আৰু আউটফিল্ড পৰিদৰ্শন কৰে। ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থাই পিচ আৰু খেলপথাৰৰ উন্নয়নৰ কাম কৰি থকাৰ কথা তেওঁ উল্লেখ কৰে। সেই সময়ত খেলপথাৰৰ পৃষ্ঠভাগৰ উন্নয়ন, পাঁচখন নতুন উইকেট নিৰ্মাণ আৰু নতুন ঘাঁহ ৰোপণৰ কাম চলি আছিল।<ref name="Sentinel2025">{{Cite web |title=BCCI secretary inspects pitch in DDSA stadium in Dibrugarh |url=https://www.sentinelassam.com/sports-news/bcci-secretary-inspects-pitch-in-ddsa-stadium-in-dibrugarh |website=The Sentinel |date=১৫ মে’ ২০২৫}}</ref> ২০২৬ চনৰ ১০ অক্টোবৰত ষ্টেডিয়ামখনৰ পুনৰ নিৰ্মিত পেভিলিয়ন উদ্বোধন কৰা হয়। এই নিৰ্মাণৰ কাম ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থাৰ উদ্যোগত আৰু [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]]ৰ সহায়ত সম্পন্ন কৰা হৈছিল। উদ্বোধনী অনুষ্ঠানত কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী সৰ্বানন্দ সোণোৱাল আৰু বি চি চি আইৰ সচিব দেৱজিৎ শইকীয়া উপস্থিত আছিল। দেৱজিৎ শইকীয়াই ডিব্ৰুগড়ক অসমৰ দ্বিতীয়খন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ক্ৰিকেট খেল অনুষ্ঠিত কৰিব পৰা স্থান হিচাপে গঢ়ি তোলাৰ সম্ভাৱনাৰ কথা উল্লেখ কৰে।<ref name="NE2026">{{Cite web |title=Dibrugarh: Jalan Outdoor Stadium pavilion inaugurated, hopes rise for international cricket venue |url=https://nenow.in/north-east-news/assam/dibrugarh-jalan-outdoor-stadium-pavilion-inaugurated-hopes-rise-for-international-cricket-venue.html |website=Northeast Now |date=১০ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> == ক্ৰীড়া == === ক্ৰিকেট === জালান আউটডৰ ষ্টেডিয়ামত বিভিন্ন ঘৰুৱা ক্ৰিকেট প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হয়। ইয়াত ৰঞ্জি ট্ৰফী আৰু অন্যান্য ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ ঘৰুৱা ক্ৰিকেট প্ৰতিযোগিতাৰ খেল অনুষ্ঠিত হৈছে।<ref name="TOI2024"/> ২০২৪ চনৰ জুন মাহত ইয়াত নুৰউদ্দিন আহমেদ ছিনিয়ৰ আন্তঃজিলা ক্ৰিকেট প্ৰতিযোগিতাৰ এখন খেলত ডিব্ৰুগড় আৰু গুৱাহাটীৰ দল মুখা-মুখি হৈছিল।<ref name="SentinelCricket">{{Cite web |title=Guwahati claim full points against Dibrugarh in Nuruddin Senior Inter-District Cricket |url=https://www.sentinelassam.com/sports-news/local-sports/guwahati-claim-full-points-against-dibrugarh-in-nuruddin-senior-inter-district-cricket |website=The Sentinel |date=৭ জুন ২০২৪}}</ref> ২০২৫ চনত ষ্টেডিয়ামখনৰ পিচ আৰু আউটফিল্ড উন্নয়নৰ কাম চলি থকাৰ কথা প্ৰকাশ পাইছিল। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল আগন্তুক ঘৰুৱা ক্ৰিকেটৰ বতৰত অধিক খেল অনুষ্ঠিত কৰাৰ বাবে খেলপথাৰখন সাজু কৰা।<ref name="Sentinel2025"/> === ফুটবল === ষ্টেডিয়ামখন ফুটবল খেলৰ বাবেও ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অসম চৰকাৰৰ ক্ৰীড়া বিভাগৰ ষ্টেডিয়ামৰ তালিকাত ইয়াত ফুটবল আৰু ক্ৰিকেট খেলৰ সুবিধা থকাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref name="AssamSports"/> === ক্ৰীড়া অনুষ্ঠান === ২০২৩ চনৰ ২৩ জুনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অলিম্পিক দিৱস উপলক্ষ‍্যে ডিব্ৰুগড়ত এক সামূহিক দৌৰ অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই দৌৰ চৌকিডিঙী খেলপথাৰৰপৰা আৰম্ভ হৈ জালান আউটডৰ ষ্টেডিয়ামত সমাপ্ত হৈছিল। অনুষ্ঠানটোৰ আয়োজনত অসম অলিম্পিক সন্থা আৰু ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থা জড়িত আছিল।<ref name="BusinessStandard">{{Cite web |title=International Olympic Day to be celebrated in Dibrugarh and other details |url=https://www.business-standard.com/amp/social-viral/international-olympic-day-to-be-celebrated-in-dibrugarh-and-other-details-123062300478_1.html |website=Business Standard |date=২৩ জুন ২০২৩}}</ref> == পৰিচালনা == ষ্টেডিয়ামখন ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থাৰ অধীনত পৰিচালিত হয়। সন্থাই ডিব্ৰুগড় জিলাত বিভিন্ন ক্ৰীড়া প্ৰতিযোগিতা আৰু প্ৰশিক্ষণমূলক কাৰ্যসূচী আয়োজন কৰে।<ref name="AssamSports"/> == লগতে চাওক == * [[খনিকৰ ষ্টেডিয়াম]] * [[অসম ক্ৰিকেট দল]] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} np71go18nmr4qaa3wm6cmbe6j25lic2 648426 648424 2026-10-29T13:44:12Z AjayDas 12623 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 648426 wikitext text/x-wiki {{Infobox stadium | stadium_name = জালান আউটডৰ ষ্টেডিয়াম | nickname = ডিব্ৰুগড় আউটডৰ ষ্টেডিয়াম | image= Jalan Nagar Outdoor Stadium, Dibrugarh.jpg | location = বৈৰাগীমঠ, [[ডিব্ৰুগড়]], [[অসম]], [[ভাৰত]] | owner = ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থা | operator = ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থা | capacity = | opened = | tenants = }} '''জালান আউটডৰ ষ্টেডিয়াম''' {{en|Jalan Outdoor Stadium}} অসমৰ [[ডিব্ৰুগড়]] চহৰৰ বৈৰাগীমঠ অঞ্চলত অৱস্থিত এখন ক্ৰীড়া ক্ষেত্ৰ। ইয়াক '''ডিব্ৰুগড় আউটডৰ ষ্টেডিয়াম''' বুলিও জনা যায়। ষ্টেডিয়ামখনত ক্ৰিকেট আৰু ফুটবলৰ খেল অনুষ্ঠিত হয়। ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থা ইয়াৰ পৰিচালনাৰ দায়িত্বত আছে।<ref name="AssamSports">{{Cite web |title=জিলাভিত্তিক ক্ৰীড়া ষ্টেডিয়ামৰ তালিকা |url=https://sports.assam.gov.in/sites/default/files/swf1/information_services28_statement_of_stadia_-_district_wise.pdf |website=অসম চৰকাৰৰ ক্ৰীড়া বিভাগ}}</ref> ডিব্ৰুগড়ৰ ক্ৰিকেট প্ৰতিযোগিতাৰ এখন উল্লেখযোগ্য ক্ষেত্ৰ হিচাপে ষ্টেডিয়ামখন পৰিচিত। ইয়াত [[ৰঞ্জি ট্ৰফী]]কে ধৰি বিভিন্ন ঘৰুৱা ক্ৰিকেট প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হৈছে। বিগত কেইবছৰমানত ষ্টেডিয়ামখনৰ ক্ৰীড়া আন্তঃগাঁথনি উন্নত কৰাৰ বাবে বিভিন্ন কাম হাতত লোৱা হৈছে।<ref name="TOI2024">{{Cite web |title=New sports complex at Dibrugarh Outdoor Stadium named after Sarbananda Sonowal |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/dibrugarh-celebrates-new-sarbananda-sonowal-sports-complex-at-outdoor-stadium/articleshow/115628528.cms |website=The Times of India |date=২৪ নৱেম্বৰ ২০২৪}}</ref> == অৱস্থান == জালান আউটডৰ ষ্টেডিয়াম ডিব্ৰুগড় চহৰৰ বৈৰাগীমঠ অঞ্চলত, কনভয় ৰোডৰ ওচৰত অৱস্থিত। অসম চৰকাৰৰ ক্ৰীড়া বিভাগৰ জিলাভিত্তিক ষ্টেডিয়ামৰ তালিকাত এই খেলপথাৰখনৰ নাম উল্লেখ আছে। তালিকাখনত ইয়াত ক্ৰিকেট আৰু ফুটবল খেলৰ সুবিধা থকাৰ কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref name="AssamSports"/> == ইতিহাস আৰু উন্নয়ন == জালান আউটডৰ ষ্টেডিয়ামত বহু বছৰ ধৰি ডিব্ৰুগড়ৰ বিভিন্ন ক্ৰীড়া প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হৈ আহিছে। ইয়াত অসম দলৰ ঘৰুৱা ক্ৰিকেট খেলৰ লগতে ৰঞ্জি ট্ৰফীৰ খেলো অনুষ্ঠিত হৈছিল। ২০১৬ চনত ষ্টেডিয়ামখনৰ আধুনিকীকৰণৰ বাবে প্ৰায় ১২ কোটি টকাৰ এটা প্ৰস্তাৱৰ কথা বাতৰিত প্ৰকাশ পাইছিল। এই প্ৰস্তাৱত দৰ্শক আসন, খেলুৱৈৰ আৱাস, সংবাদ মাধ্যমৰ কেন্দ্ৰ, পেভিলিয়ন, পানী নিষ্কাশন ব্যৱস্থা আৰু অন্যান্য আন্তঃগাঁথনি উন্নয়নৰ কথা অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref name="TOI2016">{{Cite web |title=NE gets 1st anti-doping centre |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/ne-gets-1st-anti-doping-centre/articleshow/50956022.cms |website=The Times of India |date=ফেব্ৰুৱাৰী ২০১৬}}</ref> ২০২৩ চনৰ ২৩ জুনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অলিম্পিক দিৱসৰ অনুষ্ঠানৰ সময়ত ষ্টেডিয়ামখনৰ উৰ্ধমুখী সম্প্ৰসাৰণৰ আধাৰশিলা স্থাপন কৰা হয়। অনুষ্ঠানটোত কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]], ৰাজ্যিক মন্ত্ৰী [[ৰামেশ্বৰ তেলী]] আৰু অন্যান্য বিষয়ববীয়াসকল উপস্থিত আছিল। এই উন্নয়নমূলক কামৰ বাবে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড]]ৰ কৰ্প’ৰেট সামাজিক দায়বদ্ধতা পুঁজিৰ সহায় লোৱা হৈছিল।<ref name="PIB">{{Cite web |title=Sarbananda Sonowal joins International Olympic Day celebrations at Dibrugarh |url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1934869&lang=2&reg=48 |website=Press Information Bureau, Government of India |date=২৩ জুন ২০২৩}}</ref> ২০২৪ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থাই ষ্টেডিয়াম চৌহদত নিৰ্মাণ কৰা নতুন ক্ৰীড়া প্ৰকল্পটোৰ নাম ''সৰ্বানন্দ সোণোৱাল ক্ৰীড়া প্ৰকল্প'' ৰাখে। এই নামকৰণৰ জৰিয়তে ক্ৰীড়া আন্তঃগাঁথনিৰ উন্নয়নত সৰ্বানন্দ সোণোৱালৰ অৱদানক স্বীকৃতি দিয়া হয়। সেই সময়তে ষ্টেডিয়ামখনৰ লগতে ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থাৰ ক্ৰিকেট একাডেমীৰ সুবিধাসমূহো উন্নত কৰাৰ পৰিকল্পনা প্ৰকাশ কৰা হৈছিল।<ref name="Sentinel2024">{{Cite web |title=DDSA Dedicates New Sports Complex to Sarbananda Sonowal |url=https://www.sentinelassam.com/sports-news/local-sports/dibrugarh-sports-complex-inaugurated-in-honor-of-union-minister-sarbananda-sonowal |website=The Sentinel |date=২৫ নৱেম্বৰ ২০২৪}}</ref> ২০২৫ চনৰ মে’ মাহত ভাৰতীয় ক্ৰিকেট নিয়ন্ত্ৰণ ব’ৰ্ডৰ সচিব [[দেৱজিৎ শইকীয়া]]ই ষ্টেডিয়ামখনৰ পিচ আৰু আউটফিল্ড পৰিদৰ্শন কৰে। ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থাই পিচ আৰু খেলপথাৰৰ উন্নয়নৰ কাম কৰি থকাৰ কথা তেওঁ উল্লেখ কৰে। সেই সময়ত খেলপথাৰৰ পৃষ্ঠভাগৰ উন্নয়ন, পাঁচখন নতুন উইকেট নিৰ্মাণ আৰু নতুন ঘাঁহ ৰোপণৰ কাম চলি আছিল।<ref name="Sentinel2025">{{Cite web |title=BCCI secretary inspects pitch in DDSA stadium in Dibrugarh |url=https://www.sentinelassam.com/sports-news/bcci-secretary-inspects-pitch-in-ddsa-stadium-in-dibrugarh |website=The Sentinel |date=১৫ মে’ ২০২৫}}</ref> ২০২৬ চনৰ ১০ অক্টোবৰত ষ্টেডিয়ামখনৰ পুনৰ নিৰ্মিত পেভিলিয়ন উদ্বোধন কৰা হয়। এই নিৰ্মাণৰ কাম ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থাৰ উদ্যোগত আৰু [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]]ৰ সহায়ত সম্পন্ন কৰা হৈছিল। উদ্বোধনী অনুষ্ঠানত কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী সৰ্বানন্দ সোণোৱাল আৰু বি চি চি আইৰ সচিব দেৱজিৎ শইকীয়া উপস্থিত আছিল। দেৱজিৎ শইকীয়াই ডিব্ৰুগড়ক অসমৰ দ্বিতীয়খন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ক্ৰিকেট খেল অনুষ্ঠিত কৰিব পৰা স্থান হিচাপে গঢ়ি তোলাৰ সম্ভাৱনাৰ কথা উল্লেখ কৰে।<ref name="NE2026">{{Cite web |title=Dibrugarh: Jalan Outdoor Stadium pavilion inaugurated, hopes rise for international cricket venue |url=https://nenow.in/north-east-news/assam/dibrugarh-jalan-outdoor-stadium-pavilion-inaugurated-hopes-rise-for-international-cricket-venue.html |website=Northeast Now |date=১০ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> == ক্ৰীড়া == === ক্ৰিকেট === জালান আউটডৰ ষ্টেডিয়ামত বিভিন্ন ঘৰুৱা ক্ৰিকেট প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হয়। ইয়াত ৰঞ্জি ট্ৰফী আৰু অন্যান্য ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ ঘৰুৱা ক্ৰিকেট প্ৰতিযোগিতাৰ খেল অনুষ্ঠিত হৈছে।<ref name="TOI2024"/> ২০২৪ চনৰ জুন মাহত ইয়াত নুৰউদ্দিন আহমেদ ছিনিয়ৰ আন্তঃজিলা ক্ৰিকেট প্ৰতিযোগিতাৰ এখন খেলত ডিব্ৰুগড় আৰু গুৱাহাটীৰ দল মুখা-মুখি হৈছিল।<ref name="SentinelCricket">{{Cite web |title=Guwahati claim full points against Dibrugarh in Nuruddin Senior Inter-District Cricket |url=https://www.sentinelassam.com/sports-news/local-sports/guwahati-claim-full-points-against-dibrugarh-in-nuruddin-senior-inter-district-cricket |website=The Sentinel |date=৭ জুন ২০২৪}}</ref> ২০২৫ চনত ষ্টেডিয়ামখনৰ পিচ আৰু আউটফিল্ড উন্নয়নৰ কাম চলি থকাৰ কথা প্ৰকাশ পাইছিল। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল আগন্তুক ঘৰুৱা ক্ৰিকেটৰ বতৰত অধিক খেল অনুষ্ঠিত কৰাৰ বাবে খেলপথাৰখন সাজু কৰা।<ref name="Sentinel2025"/> === ফুটবল === ষ্টেডিয়ামখন ফুটবল খেলৰ বাবেও ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অসম চৰকাৰৰ ক্ৰীড়া বিভাগৰ ষ্টেডিয়ামৰ তালিকাত ইয়াত ফুটবল আৰু ক্ৰিকেট খেলৰ সুবিধা থকাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref name="AssamSports"/> === ক্ৰীড়া অনুষ্ঠান === ২০২৩ চনৰ ২৩ জুনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অলিম্পিক দিৱস উপলক্ষ্য‍্যে ডিব্ৰুগড়ত এক সামূহিক দৌৰ অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই দৌৰ চৌকিডিঙী খেলপথাৰৰপৰা আৰম্ভ হৈ জালান আউটডৰ ষ্টেডিয়ামত সমাপ্ত হৈছিল। অনুষ্ঠানটোৰ আয়োজনত অসম অলিম্পিক সন্থা আৰু ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থা জড়িত আছিল।<ref name="BusinessStandard">{{Cite web |title=International Olympic Day to be celebrated in Dibrugarh and other details |url=https://www.business-standard.com/amp/social-viral/international-olympic-day-to-be-celebrated-in-dibrugarh-and-other-details-123062300478_1.html |website=Business Standard |date=২৩ জুন ২০২৩}}</ref> == পৰিচালনা == ষ্টেডিয়ামখন ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থাৰ অধীনত পৰিচালিত হয়। সন্থাই ডিব্ৰুগড় জিলাত বিভিন্ন ক্ৰীড়া প্ৰতিযোগিতা আৰু প্ৰশিক্ষণমূলক কাৰ্যসূচী আয়োজন কৰে।<ref name="AssamSports"/> == লগতে চাওক == * [[খনিকৰ ষ্টেডিয়াম]] * [[অসম ক্ৰিকেট দল]] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ষ্টেডিয়াম]] [[শ্ৰেণী:ডিব্ৰুগড়]] 62wrdqphud0n8bz70n9qlckr7vdxqld 648427 648426 2026-10-29T13:44:52Z AjayDas 12623 removed [[Category:ডিব্ৰুগড়]]; added [[Category:ডিব্ৰুগড় জিলা]] using [[WP:HC|HotCat]] 648427 wikitext text/x-wiki {{Infobox stadium | stadium_name = জালান আউটডৰ ষ্টেডিয়াম | nickname = ডিব্ৰুগড় আউটডৰ ষ্টেডিয়াম | image= Jalan Nagar Outdoor Stadium, Dibrugarh.jpg | location = বৈৰাগীমঠ, [[ডিব্ৰুগড়]], [[অসম]], [[ভাৰত]] | owner = ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থা | operator = ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থা | capacity = | opened = | tenants = }} '''জালান আউটডৰ ষ্টেডিয়াম''' {{en|Jalan Outdoor Stadium}} অসমৰ [[ডিব্ৰুগড়]] চহৰৰ বৈৰাগীমঠ অঞ্চলত অৱস্থিত এখন ক্ৰীড়া ক্ষেত্ৰ। ইয়াক '''ডিব্ৰুগড় আউটডৰ ষ্টেডিয়াম''' বুলিও জনা যায়। ষ্টেডিয়ামখনত ক্ৰিকেট আৰু ফুটবলৰ খেল অনুষ্ঠিত হয়। ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থা ইয়াৰ পৰিচালনাৰ দায়িত্বত আছে।<ref name="AssamSports">{{Cite web |title=জিলাভিত্তিক ক্ৰীড়া ষ্টেডিয়ামৰ তালিকা |url=https://sports.assam.gov.in/sites/default/files/swf1/information_services28_statement_of_stadia_-_district_wise.pdf |website=অসম চৰকাৰৰ ক্ৰীড়া বিভাগ}}</ref> ডিব্ৰুগড়ৰ ক্ৰিকেট প্ৰতিযোগিতাৰ এখন উল্লেখযোগ্য ক্ষেত্ৰ হিচাপে ষ্টেডিয়ামখন পৰিচিত। ইয়াত [[ৰঞ্জি ট্ৰফী]]কে ধৰি বিভিন্ন ঘৰুৱা ক্ৰিকেট প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হৈছে। বিগত কেইবছৰমানত ষ্টেডিয়ামখনৰ ক্ৰীড়া আন্তঃগাঁথনি উন্নত কৰাৰ বাবে বিভিন্ন কাম হাতত লোৱা হৈছে।<ref name="TOI2024">{{Cite web |title=New sports complex at Dibrugarh Outdoor Stadium named after Sarbananda Sonowal |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/dibrugarh-celebrates-new-sarbananda-sonowal-sports-complex-at-outdoor-stadium/articleshow/115628528.cms |website=The Times of India |date=২৪ নৱেম্বৰ ২০২৪}}</ref> == অৱস্থান == জালান আউটডৰ ষ্টেডিয়াম ডিব্ৰুগড় চহৰৰ বৈৰাগীমঠ অঞ্চলত, কনভয় ৰোডৰ ওচৰত অৱস্থিত। অসম চৰকাৰৰ ক্ৰীড়া বিভাগৰ জিলাভিত্তিক ষ্টেডিয়ামৰ তালিকাত এই খেলপথাৰখনৰ নাম উল্লেখ আছে। তালিকাখনত ইয়াত ক্ৰিকেট আৰু ফুটবল খেলৰ সুবিধা থকাৰ কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref name="AssamSports"/> == ইতিহাস আৰু উন্নয়ন == জালান আউটডৰ ষ্টেডিয়ামত বহু বছৰ ধৰি ডিব্ৰুগড়ৰ বিভিন্ন ক্ৰীড়া প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হৈ আহিছে। ইয়াত অসম দলৰ ঘৰুৱা ক্ৰিকেট খেলৰ লগতে ৰঞ্জি ট্ৰফীৰ খেলো অনুষ্ঠিত হৈছিল। ২০১৬ চনত ষ্টেডিয়ামখনৰ আধুনিকীকৰণৰ বাবে প্ৰায় ১২ কোটি টকাৰ এটা প্ৰস্তাৱৰ কথা বাতৰিত প্ৰকাশ পাইছিল। এই প্ৰস্তাৱত দৰ্শক আসন, খেলুৱৈৰ আৱাস, সংবাদ মাধ্যমৰ কেন্দ্ৰ, পেভিলিয়ন, পানী নিষ্কাশন ব্যৱস্থা আৰু অন্যান্য আন্তঃগাঁথনি উন্নয়নৰ কথা অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref name="TOI2016">{{Cite web |title=NE gets 1st anti-doping centre |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/ne-gets-1st-anti-doping-centre/articleshow/50956022.cms |website=The Times of India |date=ফেব্ৰুৱাৰী ২০১৬}}</ref> ২০২৩ চনৰ ২৩ জুনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অলিম্পিক দিৱসৰ অনুষ্ঠানৰ সময়ত ষ্টেডিয়ামখনৰ উৰ্ধমুখী সম্প্ৰসাৰণৰ আধাৰশিলা স্থাপন কৰা হয়। অনুষ্ঠানটোত কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]], ৰাজ্যিক মন্ত্ৰী [[ৰামেশ্বৰ তেলী]] আৰু অন্যান্য বিষয়ববীয়াসকল উপস্থিত আছিল। এই উন্নয়নমূলক কামৰ বাবে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ ক্ৰেকাৰ এণ্ড পলিমাৰ লিমিটেড]]ৰ কৰ্প’ৰেট সামাজিক দায়বদ্ধতা পুঁজিৰ সহায় লোৱা হৈছিল।<ref name="PIB">{{Cite web |title=Sarbananda Sonowal joins International Olympic Day celebrations at Dibrugarh |url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=1934869&lang=2&reg=48 |website=Press Information Bureau, Government of India |date=২৩ জুন ২০২৩}}</ref> ২০২৪ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থাই ষ্টেডিয়াম চৌহদত নিৰ্মাণ কৰা নতুন ক্ৰীড়া প্ৰকল্পটোৰ নাম ''সৰ্বানন্দ সোণোৱাল ক্ৰীড়া প্ৰকল্প'' ৰাখে। এই নামকৰণৰ জৰিয়তে ক্ৰীড়া আন্তঃগাঁথনিৰ উন্নয়নত সৰ্বানন্দ সোণোৱালৰ অৱদানক স্বীকৃতি দিয়া হয়। সেই সময়তে ষ্টেডিয়ামখনৰ লগতে ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থাৰ ক্ৰিকেট একাডেমীৰ সুবিধাসমূহো উন্নত কৰাৰ পৰিকল্পনা প্ৰকাশ কৰা হৈছিল।<ref name="Sentinel2024">{{Cite web |title=DDSA Dedicates New Sports Complex to Sarbananda Sonowal |url=https://www.sentinelassam.com/sports-news/local-sports/dibrugarh-sports-complex-inaugurated-in-honor-of-union-minister-sarbananda-sonowal |website=The Sentinel |date=২৫ নৱেম্বৰ ২০২৪}}</ref> ২০২৫ চনৰ মে’ মাহত ভাৰতীয় ক্ৰিকেট নিয়ন্ত্ৰণ ব’ৰ্ডৰ সচিব [[দেৱজিৎ শইকীয়া]]ই ষ্টেডিয়ামখনৰ পিচ আৰু আউটফিল্ড পৰিদৰ্শন কৰে। ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থাই পিচ আৰু খেলপথাৰৰ উন্নয়নৰ কাম কৰি থকাৰ কথা তেওঁ উল্লেখ কৰে। সেই সময়ত খেলপথাৰৰ পৃষ্ঠভাগৰ উন্নয়ন, পাঁচখন নতুন উইকেট নিৰ্মাণ আৰু নতুন ঘাঁহ ৰোপণৰ কাম চলি আছিল।<ref name="Sentinel2025">{{Cite web |title=BCCI secretary inspects pitch in DDSA stadium in Dibrugarh |url=https://www.sentinelassam.com/sports-news/bcci-secretary-inspects-pitch-in-ddsa-stadium-in-dibrugarh |website=The Sentinel |date=১৫ মে’ ২০২৫}}</ref> ২০২৬ চনৰ ১০ অক্টোবৰত ষ্টেডিয়ামখনৰ পুনৰ নিৰ্মিত পেভিলিয়ন উদ্বোধন কৰা হয়। এই নিৰ্মাণৰ কাম ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থাৰ উদ্যোগত আৰু [[অইল ইণ্ডিয়া লিমিটেড]]ৰ সহায়ত সম্পন্ন কৰা হৈছিল। উদ্বোধনী অনুষ্ঠানত কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী সৰ্বানন্দ সোণোৱাল আৰু বি চি চি আইৰ সচিব দেৱজিৎ শইকীয়া উপস্থিত আছিল। দেৱজিৎ শইকীয়াই ডিব্ৰুগড়ক অসমৰ দ্বিতীয়খন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ক্ৰিকেট খেল অনুষ্ঠিত কৰিব পৰা স্থান হিচাপে গঢ়ি তোলাৰ সম্ভাৱনাৰ কথা উল্লেখ কৰে।<ref name="NE2026">{{Cite web |title=Dibrugarh: Jalan Outdoor Stadium pavilion inaugurated, hopes rise for international cricket venue |url=https://nenow.in/north-east-news/assam/dibrugarh-jalan-outdoor-stadium-pavilion-inaugurated-hopes-rise-for-international-cricket-venue.html |website=Northeast Now |date=১০ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> == ক্ৰীড়া == === ক্ৰিকেট === জালান আউটডৰ ষ্টেডিয়ামত বিভিন্ন ঘৰুৱা ক্ৰিকেট প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হয়। ইয়াত ৰঞ্জি ট্ৰফী আৰু অন্যান্য ৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ ঘৰুৱা ক্ৰিকেট প্ৰতিযোগিতাৰ খেল অনুষ্ঠিত হৈছে।<ref name="TOI2024"/> ২০২৪ চনৰ জুন মাহত ইয়াত নুৰউদ্দিন আহমেদ ছিনিয়ৰ আন্তঃজিলা ক্ৰিকেট প্ৰতিযোগিতাৰ এখন খেলত ডিব্ৰুগড় আৰু গুৱাহাটীৰ দল মুখা-মুখি হৈছিল।<ref name="SentinelCricket">{{Cite web |title=Guwahati claim full points against Dibrugarh in Nuruddin Senior Inter-District Cricket |url=https://www.sentinelassam.com/sports-news/local-sports/guwahati-claim-full-points-against-dibrugarh-in-nuruddin-senior-inter-district-cricket |website=The Sentinel |date=৭ জুন ২০২৪}}</ref> ২০২৫ চনত ষ্টেডিয়ামখনৰ পিচ আৰু আউটফিল্ড উন্নয়নৰ কাম চলি থকাৰ কথা প্ৰকাশ পাইছিল। ইয়াৰ উদ্দেশ্য আছিল আগন্তুক ঘৰুৱা ক্ৰিকেটৰ বতৰত অধিক খেল অনুষ্ঠিত কৰাৰ বাবে খেলপথাৰখন সাজু কৰা।<ref name="Sentinel2025"/> === ফুটবল === ষ্টেডিয়ামখন ফুটবল খেলৰ বাবেও ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অসম চৰকাৰৰ ক্ৰীড়া বিভাগৰ ষ্টেডিয়ামৰ তালিকাত ইয়াত ফুটবল আৰু ক্ৰিকেট খেলৰ সুবিধা থকাৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref name="AssamSports"/> === ক্ৰীড়া অনুষ্ঠান === ২০২৩ চনৰ ২৩ জুনত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অলিম্পিক দিৱস উপলক্ষ্য‍্যে ডিব্ৰুগড়ত এক সামূহিক দৌৰ অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই দৌৰ চৌকিডিঙী খেলপথাৰৰপৰা আৰম্ভ হৈ জালান আউটডৰ ষ্টেডিয়ামত সমাপ্ত হৈছিল। অনুষ্ঠানটোৰ আয়োজনত অসম অলিম্পিক সন্থা আৰু ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থা জড়িত আছিল।<ref name="BusinessStandard">{{Cite web |title=International Olympic Day to be celebrated in Dibrugarh and other details |url=https://www.business-standard.com/amp/social-viral/international-olympic-day-to-be-celebrated-in-dibrugarh-and-other-details-123062300478_1.html |website=Business Standard |date=২৩ জুন ২০২৩}}</ref> == পৰিচালনা == ষ্টেডিয়ামখন ডিব্ৰুগড় জিলা ক্ৰীড়া সন্থাৰ অধীনত পৰিচালিত হয়। সন্থাই ডিব্ৰুগড় জিলাত বিভিন্ন ক্ৰীড়া প্ৰতিযোগিতা আৰু প্ৰশিক্ষণমূলক কাৰ্যসূচী আয়োজন কৰে।<ref name="AssamSports"/> == লগতে চাওক == * [[খনিকৰ ষ্টেডিয়াম]] * [[অসম ক্ৰিকেট দল]] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ষ্টেডিয়াম]] [[শ্ৰেণী:ডিব্ৰুগড় জিলা]] c09k2h2lhk3d8wdgyeg4eol8fbifw0q 0 140527 648438 2026-10-29T14:17:13Z BhuyanBhaskar 16362 পৃষ্ঠা [[কলাইগাঁও ,ওদালগুৰি]]ৰ পৰা [[কলাইগাঁও (ওদালগুৰি)]]লৈ BhuyanBhaskarয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 648438 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[কলাইগাঁও (ওদালগুৰি)]] g61jdr4a3q35ds4e8lxseufzgm6vovj 0 140528 648439 2026-10-29T14:25:28Z AjayDas 12623 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 648439 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ডাঃ হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্য | native_name = | image = | image_size = | caption = | birth_place = [[শিলচৰ]], [[অসম]], ভাৰত | nationality = ভাৰতীয় | occupation = চকু চিকিৎসক | known_for = শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক | education = [[শিলচৰ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]], [[গৌহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] | alma_mater = | employer = শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয় | awards = [[অসম বৈভৱ বঁটা]] (২০২৫) }} '''ডা° হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্য''' (ইংৰাজী: ''Harsha Bhattacharjee'') অসমৰ এগৰাকী বিশিষ্ট চকু চিকিৎসক। তেওঁ [[গুৱাহাটী]]ত অৱস্থিত শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক চিকিৎসা সঞ্চালক আৰু বৰ্তমানৰ সভাপতি। উত্তৰ-পূব ভাৰতত আধুনিক চকু চিকিৎসা আৰু বিশেষজ্ঞ চিকিৎসা সেৱাৰ বিকাশত তেওঁ গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে।<ref name="Jorp">{{Cite journal |last= |first= |title=Visionary living legend |journal=Journal of Ophthalmic Research and Practice |date=2025 |volume=3 |pages=1–5 |doi=10.25259/JORP_14_2025 |url=https://jophthalmicrespract.org/visionary-living-legend/}}</ref> == জীৱন আৰু শিক্ষা == হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্যৰ জন্ম [[শিলচৰ]]ত হৈছিল। তেওঁ শিলচৰৰ পাব্লিক স্কুলত প্ৰাথমিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। চিকিৎসক হোৱাৰ লক্ষ্যৰে তেওঁ [[শিলচৰ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]]ত নামভৰ্তি কৰে আৰু চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name="Jorp"/> চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ অধ্যয়নৰ সময়তে তেওঁ [[চকু চিকিৎসা]]ৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হৈ উঠে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ [[গৌহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]]ৰপৰা ১৯৮১ চনত চকু চিকিৎসা বিষয়ত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। গৌহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰি থাকোঁতে তেওঁ ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদৰ অৰ্থসাহায্যপ্ৰাপ্ত গৱেষণা প্ৰকল্পত অংশগ্ৰহণ কৰে।<ref name="Jorp"/> == চিকিৎসা জীৱন == হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্যই ৰাজ্যিক স্বাস্থ্য সেৱাত চকু চিকিৎসা বিভাগৰ পঞ্জীয়ক হিচাপে কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ সহকাৰী অধ্যাপক পদলৈ উন্নীত হয় আৰু গৌহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়লৈ বদলি হয়।<ref name="Jorp"/> ১৯৮০ৰ দশকৰ শেষৰফালে তেওঁ চকুত কৃত্ৰিম লেন্স সংস্থাপন কৰি ছানি পৰা ৰোগৰ অস্ত্ৰোপচাৰ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত নতুন চিকিৎসা পদ্ধতিৰ প্ৰৱৰ্তন কৰে। সেই সময়ত অসমৰ চকু চিকিৎসা ক্ষেত্ৰত এই পদ্ধতিৰ প্ৰচলন বৃদ্ধি পোৱাত তেওঁৰ ভূমিকা আছিল।<ref name="Jorp"/> তেওঁ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ত কৰ্মৰত হৈ থাকোঁতে চকুৰ পিছফালৰ অংশৰ ৰোগৰ চিকিৎসাৰ বাবে উন্নত সুবিধাৰ অভাৱ অনুভৱ কৰে। এই ক্ষেত্ৰত বিশেষ প্ৰশিক্ষণ লাভ কৰাৰ চেষ্টা কৰাৰ লগতে তেওঁ নিজে চকুৰ ৰেটিনা পৰীক্ষা আৰু ৰেটিনা অস্ত্ৰোপচাৰৰ কৌশল শিকিবলৈ চেষ্টা কৰে।<ref name="Jorp"/> == শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ৰ প্ৰতিষ্ঠা == উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ লোকসকলক উন্নত আৰু বিশেষজ্ঞ চকু চিকিৎসা প্ৰদান কৰাৰ লক্ষ্যৰে হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্যই কেইগৰাকীমান চিকিৎসকৰ সৈতে মিলি [[শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়]] প্ৰতিষ্ঠাৰ উদ্যোগ গ্ৰহণ কৰে। চিকিৎসালয়খন ১৯৯৪ চনৰ ১৪ অক্টোবৰত [[গুৱাহাটী]]ত স্থাপন কৰা হয়।<ref name="SSDN">{{Cite web |title=শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ৰ বিষয়ে |url=https://ssdnindia.org/about-us |website=শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয় |access-date=২৯ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> চিকিৎসালয়খনৰ নাম [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]]ৰ নামেৰে ৰখা হয়। ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ উদ্দেশ্য আছিল উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ লোকসকলক উন্নত মানৰ চকু চিকিৎসা প্ৰদান কৰা আৰু চিকিৎসাৰ বাবে দূৰ-দূৰণিৰ অঞ্চললৈ যাবলগীয়া হোৱা সমস্যাৰ সমাধান কৰা।<ref name="SSDN"/> চিকিৎসালয়খনৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ বাবে [[শ্ৰী কাঞ্চী কামকোটি পীঠ]]ৰ শংকৰাচাৰ্যসকলে আধুনিক চকু চিকিৎসালয় স্থাপনৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। এই উদ্দেশ্যে শ্ৰী কাঞ্চী স্বাস্থ্য আৰু শিক্ষা ন্যাস গঠন কৰা হয়। কলকাতাৰ উদ্যোগপতি দীপংকৰ চেটাৰ্জীয়ে গুৱাহাটীত থকা তেওঁৰ এটা অট্টালিকা ন্যাসক দান কৰে।<ref name="SSDN"/> ১৯৯৫ চনৰ ২৪ নৱেম্বৰত তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[পি. ভি. নৰসিংহ ৰাও]]ৱে চিকিৎসালয়খন দেশৰ উদ্দেশ্যে উৎসৰ্গা কৰে। ২০০৪ চনত তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[মনমোহন সিং]]য়ে চিকিৎসালয়খনক উৎকৰ্ষ কেন্দ্ৰ হিচাপে ঘোষণা কৰে।<ref name="SSDN"/> == চকু চিকিৎসা আৰু সামাজিক সেৱা == শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ত ছানি পৰা, ৰেটিনা, কৰ্ণিয়া, গ্লুকোমা, শিশুৰ চকুৰ ৰোগ, চকুৰ প্লাষ্টিক অস্ত্ৰোপচাৰ আৰু অন্যান্য চকু ৰোগৰ চিকিৎসাৰ সুবিধা আছে। চিকিৎসালয়খনে বিশেষজ্ঞ চিকিৎসা সেৱাৰ লগতে গৱেষণা আৰু চিকিৎসা শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰতো কাম কৰি আহিছে।<ref name="SSDN"/> হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্যই চিকিৎসা সেৱাক কেৱল চিকিৎসালয়ৰ ভিতৰতে সীমাবদ্ধ নাৰাখি সমাজৰ দৰিদ্ৰ আৰু সুবিধাবঞ্চিত লোকসকলৰ মাজলৈ লৈ যোৱাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। তেওঁৰ নেতৃত্বত চিকিৎসালয়খনে সমাজভিত্তিক চকু চিকিৎসা সেৱাৰ এক পদ্ধতি গঢ়ি তোলে। ইয়াৰ জৰিয়তে গ্ৰামাঞ্চলৰ লোকসকলক চকুৰ ৰোগৰ পৰীক্ষা, চিকিৎসা আৰু সচেতনতা কাৰ্যসূচীৰ সুবিধা প্ৰদান কৰা হয়।<ref name="Jorp"/> তেওঁৰ উদ্যোগত চিকিৎসালয়খনৰ সমাজভিত্তিক চকু চিকিৎসা কাৰ্যসূচীয়ে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰ লোকসকলক চিকিৎসা সেৱা প্ৰদান কৰি আহিছে।<ref name="SSDN"/> == গৱেষণা আৰু চিকিৎসা শিক্ষা == হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্য চিকিৎসা গৱেষণা আৰু শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰতো সক্ৰিয়। তেওঁৰ নেতৃত্বত শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ত স্নাতকোত্তৰ চিকিৎসা প্ৰশিক্ষণ, ফেল'শ্বিপ আৰু অন্যান্য চিকিৎসা শিক্ষাৰ কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰা হয়।<ref name="Jorp"/> তেওঁ বিভিন্ন চিকিৎসা গৱেষণা পত্ৰ প্ৰকাশ কৰিছে আৰু চিকিৎসা শিক্ষাৰ্থী তথা নতুন চিকিৎসকসকলক গৱেষণাৰ বাবে উৎসাহিত কৰি আহিছে। তেওঁ বহু চিকিৎসকক প্ৰশিক্ষণ আৰু দিক্‌-নিৰ্দেশনা প্ৰদান কৰিছে।<ref name="Jorp"/> চিকিৎসা গৱেষণা আৰু শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ অৱদানৰ বাবে তেওঁ ৰয়েল কলেজ অৱ ছাৰ্জনছ, গ্লাছগোৰ ফেল'শ্বিপ আৰু ৰয়েল কলেজ অৱ ফিজিচিয়ানছ, এডিনবাৰ্গৰ ফেল'শ্বিপ লাভ কৰিছে।<ref name="Jorp"/> == বঁটা আৰু সন্মান == হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্যই চিকিৎসা আৰু সমাজসেৱাৰ ক্ষেত্ৰত আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে বিভিন্ন বঁটা আৰু সন্মান লাভ কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হৈছে— * ২০১৭ — আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অন্ধত্ব প্ৰতিৰোধ সংস্থাৰ চকু স্বাস্থ্য বীৰ সন্মান।<ref name="Jorp"/> * ২০১৮ — আইফ'কাছ আইকন বঁটা।<ref name="Jorp"/> * ২০১৯ — প্ৰতিষ্ঠান গঢ়াৰ ক্ষেত্ৰত অৱদানৰ বাবে প্ৰতিষ্ঠান নিৰ্মাতা বঁটা।<ref name="Jorp"/> * ২০২২ — সৰ্বভাৰতীয় চকু চিকিৎসক সংস্থাৰ পি. আৱাস্থী বঁটা।<ref name="Jorp"/> * ২০২৩ — অসম চকু চিকিৎসা সংস্থাৰ জীৱনজোৰা সাধনা বঁটা।<ref name="Jorp"/> * ২০২৫ — অসম চৰকাৰৰ অসম বৈভৱ বঁটাৰ বাবে নিৰ্বাচিত।<ref>{{Cite web |title=অসম চৰকাৰে ২০২৫ বৰ্ষৰ অসম বৈভৱ, অসম সৌৰভ আৰু অসম গৌৰৱ বঁটাৰ প্ৰাপকসকলৰ নাম ঘোষণা |url=https://nenews.in/assam/assam-cabinet-names-recipients-of-states-civilian-awards-for-2025/68679/ |website=নৰ্থইষ্ট নিউজ |date=২৩ অক্টোবৰ ২০২৬ |access-date=২৯ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> == আৰু চাওক == * [[শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়]] * [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]] * [[গৌহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] * [[শিলচৰ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ চিকিৎসক]] [[শ্ৰেণী:চকু চিকিৎসক]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] klle0z85gcbodhuxbk5rzuldvzm7vnh 648440 648439 2026-10-29T14:50:28Z AjayDas 12623 /* */ 648440 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ডাঃ হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্য | native_name = | image = | image_size = | caption = | birth_place = [[শিলচৰ]], [[অসম]], ভাৰত | nationality = ভাৰতীয় | occupation = চকু চিকিৎসক | known_for = শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক | education = [[শিলচৰ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]], [[গৌহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] | alma_mater = | employer = শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয় | awards = [[অসম বৈভৱ বঁটা]] (২০২৫) }} '''ডাঃ হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্য''' {{en|Harsha Bhattacharjee}} অসমৰ এগৰাকী বিশিষ্ট চকু চিকিৎসক। তেওঁ [[গুৱাহাটী]]ত অৱস্থিত শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক চিকিৎসা সঞ্চালক আৰু বৰ্তমানৰ সভাপতি। উত্তৰ-পূব ভাৰতত আধুনিক চকু চিকিৎসা আৰু বিশেষজ্ঞ চিকিৎসা সেৱাৰ বিকাশত তেওঁ গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে।<ref name="Jorp">{{Cite journal |last= |first= |title=Visionary living legend |journal=Journal of Ophthalmic Research and Practice |date=2025 |volume=3 |pages=1–5 |doi=10.25259/JORP_14_2025 |url=https://jophthalmicrespract.org/visionary-living-legend/}}</ref> == জীৱন আৰু শিক্ষা == হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্যৰ জন্ম [[শিলচৰ]]ত হৈছিল। তেওঁ শিলচৰৰ পাব্লিক স্কুলত প্ৰাথমিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। চিকিৎসক হোৱাৰ লক্ষ্যৰে তেওঁ [[শিলচৰ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]]ত নামভৰ্তি কৰে আৰু চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name="Jorp"/> চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ অধ্যয়নৰ সময়তে তেওঁ [[চকু চিকিৎসা]]ৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হৈ উঠে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ [[গৌহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]]ৰপৰা ১৯৮১ চনত চকু চিকিৎসা বিষয়ত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। গৌহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰি থাকোঁতে তেওঁ ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদৰ অৰ্থসাহায্যপ্ৰাপ্ত গৱেষণা প্ৰকল্পত অংশগ্ৰহণ কৰে।<ref name="Jorp"/> == চিকিৎসা জীৱন == হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্যই ৰাজ্যিক স্বাস্থ্য সেৱাত চকু চিকিৎসা বিভাগৰ পঞ্জীয়ক হিচাপে কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ সহকাৰী অধ্যাপক পদলৈ উন্নীত হয় আৰু গৌহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়লৈ বদলি হয়।<ref name="Jorp"/> ১৯৮০ৰ দশকৰ শেষৰফালে তেওঁ চকুত কৃত্ৰিম লেন্স সংস্থাপন কৰি ছানি পৰা ৰোগৰ অস্ত্ৰোপচাৰ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত নতুন চিকিৎসা পদ্ধতিৰ প্ৰৱৰ্তন কৰে। সেই সময়ত অসমৰ চকু চিকিৎসা ক্ষেত্ৰত এই পদ্ধতিৰ প্ৰচলন বৃদ্ধি পোৱাত তেওঁৰ ভূমিকা আছিল।<ref name="Jorp"/> তেওঁ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ত কৰ্মৰত হৈ থাকোঁতে চকুৰ পিছফালৰ অংশৰ ৰোগৰ চিকিৎসাৰ বাবে উন্নত সুবিধাৰ অভাৱ অনুভৱ কৰে। এই ক্ষেত্ৰত বিশেষ প্ৰশিক্ষণ লাভ কৰাৰ চেষ্টা কৰাৰ লগতে তেওঁ নিজে চকুৰ ৰেটিনা পৰীক্ষা আৰু ৰেটিনা অস্ত্ৰোপচাৰৰ কৌশল শিকিবলৈ চেষ্টা কৰে।<ref name="Jorp"/> == শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ৰ প্ৰতিষ্ঠা == উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ লোকসকলক উন্নত আৰু বিশেষজ্ঞ চকু চিকিৎসা প্ৰদান কৰাৰ লক্ষ্যৰে হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্যই কেইগৰাকীমান চিকিৎসকৰ সৈতে মিলি [[শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়]] প্ৰতিষ্ঠাৰ উদ্যোগ গ্ৰহণ কৰে। চিকিৎসালয়খন ১৯৯৪ চনৰ ১৪ অক্টোবৰত [[গুৱাহাটী]]ত স্থাপন কৰা হয়।<ref name="SSDN">{{Cite web |title=শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ৰ বিষয়ে |url=https://ssdnindia.org/about-us |website=শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয় |access-date=২৯ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> চিকিৎসালয়খনৰ নাম [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]]ৰ নামেৰে ৰখা হয়। ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ উদ্দেশ্য আছিল উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ লোকসকলক উন্নত মানৰ চকু চিকিৎসা প্ৰদান কৰা আৰু চিকিৎসাৰ বাবে দূৰ-দূৰণিৰ অঞ্চললৈ যাবলগীয়া হোৱা সমস্যাৰ সমাধান কৰা।<ref name="SSDN"/> চিকিৎসালয়খনৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ বাবে [[শ্ৰী কাঞ্চী কামকোটি পীঠ]]ৰ শংকৰাচাৰ্যসকলে আধুনিক চকু চিকিৎসালয় স্থাপনৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। এই উদ্দেশ্যে শ্ৰী কাঞ্চী স্বাস্থ্য আৰু শিক্ষা ন্যাস গঠন কৰা হয়। কলকাতাৰ উদ্যোগপতি দীপংকৰ চেটাৰ্জীয়ে গুৱাহাটীত থকা তেওঁৰ এটা অট্টালিকা ন্যাসক দান কৰে।<ref name="SSDN"/> ১৯৯৫ চনৰ ২৪ নৱেম্বৰত তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[পি. ভি. নৰসিংহ ৰাও]]ৱে চিকিৎসালয়খন দেশৰ উদ্দেশ্যে উৎসৰ্গা কৰে। ২০০৪ চনত তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[মনমোহন সিং]]য়ে চিকিৎসালয়খনক উৎকৰ্ষ কেন্দ্ৰ হিচাপে ঘোষণা কৰে।<ref name="SSDN"/> == চকু চিকিৎসা আৰু সামাজিক সেৱা == শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ত ছানি পৰা, ৰেটিনা, কৰ্ণিয়া, গ্লুকোমা, শিশুৰ চকুৰ ৰোগ, চকুৰ প্লাষ্টিক অস্ত্ৰোপচাৰ আৰু অন্যান্য চকু ৰোগৰ চিকিৎসাৰ সুবিধা আছে। চিকিৎসালয়খনে বিশেষজ্ঞ চিকিৎসা সেৱাৰ লগতে গৱেষণা আৰু চিকিৎসা শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰতো কাম কৰি আহিছে।<ref name="SSDN"/> হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্যই চিকিৎসা সেৱাক কেৱল চিকিৎসালয়ৰ ভিতৰতে সীমাবদ্ধ নাৰাখি সমাজৰ দৰিদ্ৰ আৰু সুবিধাবঞ্চিত লোকসকলৰ মাজলৈ লৈ যোৱাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। তেওঁৰ নেতৃত্বত চিকিৎসালয়খনে সমাজভিত্তিক চকু চিকিৎসা সেৱাৰ এক পদ্ধতি গঢ়ি তোলে। ইয়াৰ জৰিয়তে গ্ৰামাঞ্চলৰ লোকসকলক চকুৰ ৰোগৰ পৰীক্ষা, চিকিৎসা আৰু সচেতনতা কাৰ্যসূচীৰ সুবিধা প্ৰদান কৰা হয়।<ref name="Jorp"/> তেওঁৰ উদ্যোগত চিকিৎসালয়খনৰ সমাজভিত্তিক চকু চিকিৎসা কাৰ্যসূচীয়ে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰ লোকসকলক চিকিৎসা সেৱা প্ৰদান কৰি আহিছে।<ref name="SSDN"/> == গৱেষণা আৰু চিকিৎসা শিক্ষা == হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্য চিকিৎসা গৱেষণা আৰু শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰতো সক্ৰিয়। তেওঁৰ নেতৃত্বত শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ত স্নাতকোত্তৰ চিকিৎসা প্ৰশিক্ষণ, ফেল'শ্বিপ আৰু অন্যান্য চিকিৎসা শিক্ষাৰ কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰা হয়।<ref name="Jorp"/> তেওঁ বিভিন্ন চিকিৎসা গৱেষণা পত্ৰ প্ৰকাশ কৰিছে আৰু চিকিৎসা শিক্ষাৰ্থী তথা নতুন চিকিৎসকসকলক গৱেষণাৰ বাবে উৎসাহিত কৰি আহিছে। তেওঁ বহু চিকিৎসকক প্ৰশিক্ষণ আৰু দিক্‌-নিৰ্দেশনা প্ৰদান কৰিছে।<ref name="Jorp"/> চিকিৎসা গৱেষণা আৰু শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ অৱদানৰ বাবে তেওঁ ৰয়েল কলেজ অৱ ছাৰ্জনছ, গ্লাছগোৰ ফেল'শ্বিপ আৰু ৰয়েল কলেজ অৱ ফিজিচিয়ানছ, এডিনবাৰ্গৰ ফেল'শ্বিপ লাভ কৰিছে।<ref name="Jorp"/> == বঁটা আৰু সন্মান == হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্যই চিকিৎসা আৰু সমাজসেৱাৰ ক্ষেত্ৰত আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে বিভিন্ন বঁটা আৰু সন্মান লাভ কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হৈছে— * ২০১৭ — আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অন্ধত্ব প্ৰতিৰোধ সংস্থাৰ চকু স্বাস্থ্য বীৰ সন্মান।<ref name="Jorp"/> * ২০১৮ — আইফ'কাছ আইকন বঁটা।<ref name="Jorp"/> * ২০১৯ — প্ৰতিষ্ঠান গঢ়াৰ ক্ষেত্ৰত অৱদানৰ বাবে প্ৰতিষ্ঠান নিৰ্মাতা বঁটা।<ref name="Jorp"/> * ২০২২ — সৰ্বভাৰতীয় চকু চিকিৎসক সংস্থাৰ পি. আৱাস্থী বঁটা।<ref name="Jorp"/> * ২০২৩ — অসম চকু চিকিৎসা সংস্থাৰ জীৱনজোৰা সাধনা বঁটা।<ref name="Jorp"/> * ২০২৫ — অসম চৰকাৰৰ অসম বৈভৱ বঁটাৰ বাবে নিৰ্বাচিত।<ref>{{Cite web |title=অসম চৰকাৰে ২০২৫ বৰ্ষৰ অসম বৈভৱ, অসম সৌৰভ আৰু অসম গৌৰৱ বঁটাৰ প্ৰাপকসকলৰ নাম ঘোষণা |url=https://nenews.in/assam/assam-cabinet-names-recipients-of-states-civilian-awards-for-2025/68679/ |website=নৰ্থইষ্ট নিউজ |date=২৩ অক্টোবৰ ২০২৬ |access-date=২৯ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> == আৰু চাওক == * [[শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়]] * [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]] * [[গৌহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] * [[শিলচৰ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ চিকিৎসক]] [[শ্ৰেণী:চকু চিকিৎসক]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] 90bz6goy4m3rlyvkis4zh0h68ez2k2r 648441 648440 2026-10-29T14:51:01Z AjayDas 12623 /* জীৱন আৰু শিক্ষা */ 648441 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ডাঃ হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্য | native_name = | image = | image_size = | caption = | birth_place = [[শিলচৰ]], [[অসম]], ভাৰত | nationality = ভাৰতীয় | occupation = চকু চিকিৎসক | known_for = শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক | education = [[শিলচৰ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]], [[গৌহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] | alma_mater = | employer = শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয় | awards = [[অসম বৈভৱ বঁটা]] (২০২৫) }} '''ডাঃ হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্য''' {{en|Harsha Bhattacharjee}} অসমৰ এগৰাকী বিশিষ্ট চকু চিকিৎসক। তেওঁ [[গুৱাহাটী]]ত অৱস্থিত শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক চিকিৎসা সঞ্চালক আৰু বৰ্তমানৰ সভাপতি। উত্তৰ-পূব ভাৰতত আধুনিক চকু চিকিৎসা আৰু বিশেষজ্ঞ চিকিৎসা সেৱাৰ বিকাশত তেওঁ গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে।<ref name="Jorp">{{Cite journal |last= |first= |title=Visionary living legend |journal=Journal of Ophthalmic Research and Practice |date=2025 |volume=3 |pages=1–5 |doi=10.25259/JORP_14_2025 |url=https://jophthalmicrespract.org/visionary-living-legend/}}</ref> == জীৱন আৰু শিক্ষা == হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্যৰ জন্ম [[শিলচৰ]]ত হৈছিল। তেওঁ শিলচৰৰ পাব্লিক স্কুলত প্ৰাথমিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। চিকিৎসক হোৱাৰ লক্ষ্যৰে তেওঁ [[শিলচৰ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]]ত নামভৰ্তি কৰে আৰু চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name="Jorp"/> চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ অধ্যয়নৰ সময়তে তেওঁ চকু চিকিৎসাৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হৈ উঠে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ [[গৌহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]]ৰপৰা ১৯৮১ চনত চকু চিকিৎসা বিষয়ত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। গৌহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰি থাকোঁতে তেওঁ ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদৰ অৰ্থসাহায্যপ্ৰাপ্ত গৱেষণা প্ৰকল্পত অংশগ্ৰহণ কৰে।<ref name="Jorp"/> == চিকিৎসা জীৱন == হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্যই ৰাজ্যিক স্বাস্থ্য সেৱাত চকু চিকিৎসা বিভাগৰ পঞ্জীয়ক হিচাপে কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ সহকাৰী অধ্যাপক পদলৈ উন্নীত হয় আৰু গৌহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়লৈ বদলি হয়।<ref name="Jorp"/> ১৯৮০ৰ দশকৰ শেষৰফালে তেওঁ চকুত কৃত্ৰিম লেন্স সংস্থাপন কৰি ছানি পৰা ৰোগৰ অস্ত্ৰোপচাৰ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত নতুন চিকিৎসা পদ্ধতিৰ প্ৰৱৰ্তন কৰে। সেই সময়ত অসমৰ চকু চিকিৎসা ক্ষেত্ৰত এই পদ্ধতিৰ প্ৰচলন বৃদ্ধি পোৱাত তেওঁৰ ভূমিকা আছিল।<ref name="Jorp"/> তেওঁ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ত কৰ্মৰত হৈ থাকোঁতে চকুৰ পিছফালৰ অংশৰ ৰোগৰ চিকিৎসাৰ বাবে উন্নত সুবিধাৰ অভাৱ অনুভৱ কৰে। এই ক্ষেত্ৰত বিশেষ প্ৰশিক্ষণ লাভ কৰাৰ চেষ্টা কৰাৰ লগতে তেওঁ নিজে চকুৰ ৰেটিনা পৰীক্ষা আৰু ৰেটিনা অস্ত্ৰোপচাৰৰ কৌশল শিকিবলৈ চেষ্টা কৰে।<ref name="Jorp"/> == শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ৰ প্ৰতিষ্ঠা == উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ লোকসকলক উন্নত আৰু বিশেষজ্ঞ চকু চিকিৎসা প্ৰদান কৰাৰ লক্ষ্যৰে হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্যই কেইগৰাকীমান চিকিৎসকৰ সৈতে মিলি [[শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়]] প্ৰতিষ্ঠাৰ উদ্যোগ গ্ৰহণ কৰে। চিকিৎসালয়খন ১৯৯৪ চনৰ ১৪ অক্টোবৰত [[গুৱাহাটী]]ত স্থাপন কৰা হয়।<ref name="SSDN">{{Cite web |title=শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ৰ বিষয়ে |url=https://ssdnindia.org/about-us |website=শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয় |access-date=২৯ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> চিকিৎসালয়খনৰ নাম [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]]ৰ নামেৰে ৰখা হয়। ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ উদ্দেশ্য আছিল উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ লোকসকলক উন্নত মানৰ চকু চিকিৎসা প্ৰদান কৰা আৰু চিকিৎসাৰ বাবে দূৰ-দূৰণিৰ অঞ্চললৈ যাবলগীয়া হোৱা সমস্যাৰ সমাধান কৰা।<ref name="SSDN"/> চিকিৎসালয়খনৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ বাবে [[শ্ৰী কাঞ্চী কামকোটি পীঠ]]ৰ শংকৰাচাৰ্যসকলে আধুনিক চকু চিকিৎসালয় স্থাপনৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। এই উদ্দেশ্যে শ্ৰী কাঞ্চী স্বাস্থ্য আৰু শিক্ষা ন্যাস গঠন কৰা হয়। কলকাতাৰ উদ্যোগপতি দীপংকৰ চেটাৰ্জীয়ে গুৱাহাটীত থকা তেওঁৰ এটা অট্টালিকা ন্যাসক দান কৰে।<ref name="SSDN"/> ১৯৯৫ চনৰ ২৪ নৱেম্বৰত তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[পি. ভি. নৰসিংহ ৰাও]]ৱে চিকিৎসালয়খন দেশৰ উদ্দেশ্যে উৎসৰ্গা কৰে। ২০০৪ চনত তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[মনমোহন সিং]]য়ে চিকিৎসালয়খনক উৎকৰ্ষ কেন্দ্ৰ হিচাপে ঘোষণা কৰে।<ref name="SSDN"/> == চকু চিকিৎসা আৰু সামাজিক সেৱা == শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ত ছানি পৰা, ৰেটিনা, কৰ্ণিয়া, গ্লুকোমা, শিশুৰ চকুৰ ৰোগ, চকুৰ প্লাষ্টিক অস্ত্ৰোপচাৰ আৰু অন্যান্য চকু ৰোগৰ চিকিৎসাৰ সুবিধা আছে। চিকিৎসালয়খনে বিশেষজ্ঞ চিকিৎসা সেৱাৰ লগতে গৱেষণা আৰু চিকিৎসা শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰতো কাম কৰি আহিছে।<ref name="SSDN"/> হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্যই চিকিৎসা সেৱাক কেৱল চিকিৎসালয়ৰ ভিতৰতে সীমাবদ্ধ নাৰাখি সমাজৰ দৰিদ্ৰ আৰু সুবিধাবঞ্চিত লোকসকলৰ মাজলৈ লৈ যোৱাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। তেওঁৰ নেতৃত্বত চিকিৎসালয়খনে সমাজভিত্তিক চকু চিকিৎসা সেৱাৰ এক পদ্ধতি গঢ়ি তোলে। ইয়াৰ জৰিয়তে গ্ৰামাঞ্চলৰ লোকসকলক চকুৰ ৰোগৰ পৰীক্ষা, চিকিৎসা আৰু সচেতনতা কাৰ্যসূচীৰ সুবিধা প্ৰদান কৰা হয়।<ref name="Jorp"/> তেওঁৰ উদ্যোগত চিকিৎসালয়খনৰ সমাজভিত্তিক চকু চিকিৎসা কাৰ্যসূচীয়ে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰ লোকসকলক চিকিৎসা সেৱা প্ৰদান কৰি আহিছে।<ref name="SSDN"/> == গৱেষণা আৰু চিকিৎসা শিক্ষা == হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্য চিকিৎসা গৱেষণা আৰু শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰতো সক্ৰিয়। তেওঁৰ নেতৃত্বত শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ত স্নাতকোত্তৰ চিকিৎসা প্ৰশিক্ষণ, ফেল'শ্বিপ আৰু অন্যান্য চিকিৎসা শিক্ষাৰ কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰা হয়।<ref name="Jorp"/> তেওঁ বিভিন্ন চিকিৎসা গৱেষণা পত্ৰ প্ৰকাশ কৰিছে আৰু চিকিৎসা শিক্ষাৰ্থী তথা নতুন চিকিৎসকসকলক গৱেষণাৰ বাবে উৎসাহিত কৰি আহিছে। তেওঁ বহু চিকিৎসকক প্ৰশিক্ষণ আৰু দিক্‌-নিৰ্দেশনা প্ৰদান কৰিছে।<ref name="Jorp"/> চিকিৎসা গৱেষণা আৰু শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ অৱদানৰ বাবে তেওঁ ৰয়েল কলেজ অৱ ছাৰ্জনছ, গ্লাছগোৰ ফেল'শ্বিপ আৰু ৰয়েল কলেজ অৱ ফিজিচিয়ানছ, এডিনবাৰ্গৰ ফেল'শ্বিপ লাভ কৰিছে।<ref name="Jorp"/> == বঁটা আৰু সন্মান == হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্যই চিকিৎসা আৰু সমাজসেৱাৰ ক্ষেত্ৰত আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে বিভিন্ন বঁটা আৰু সন্মান লাভ কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হৈছে— * ২০১৭ — আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অন্ধত্ব প্ৰতিৰোধ সংস্থাৰ চকু স্বাস্থ্য বীৰ সন্মান।<ref name="Jorp"/> * ২০১৮ — আইফ'কাছ আইকন বঁটা।<ref name="Jorp"/> * ২০১৯ — প্ৰতিষ্ঠান গঢ়াৰ ক্ষেত্ৰত অৱদানৰ বাবে প্ৰতিষ্ঠান নিৰ্মাতা বঁটা।<ref name="Jorp"/> * ২০২২ — সৰ্বভাৰতীয় চকু চিকিৎসক সংস্থাৰ পি. আৱাস্থী বঁটা।<ref name="Jorp"/> * ২০২৩ — অসম চকু চিকিৎসা সংস্থাৰ জীৱনজোৰা সাধনা বঁটা।<ref name="Jorp"/> * ২০২৫ — অসম চৰকাৰৰ অসম বৈভৱ বঁটাৰ বাবে নিৰ্বাচিত।<ref>{{Cite web |title=অসম চৰকাৰে ২০২৫ বৰ্ষৰ অসম বৈভৱ, অসম সৌৰভ আৰু অসম গৌৰৱ বঁটাৰ প্ৰাপকসকলৰ নাম ঘোষণা |url=https://nenews.in/assam/assam-cabinet-names-recipients-of-states-civilian-awards-for-2025/68679/ |website=নৰ্থইষ্ট নিউজ |date=২৩ অক্টোবৰ ২০২৬ |access-date=২৯ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> == আৰু চাওক == * [[শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়]] * [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]] * [[গৌহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] * [[শিলচৰ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ চিকিৎসক]] [[শ্ৰেণী:চকু চিকিৎসক]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] 0gers6n5thkpghouszq73jmp8s4h34a 648442 648441 2026-10-29T14:52:13Z AjayDas 12623 /* */ 648442 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ডাঃ হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্য | native_name = | image = | image_size = | caption = | birth_place = [[শিলচৰ]], [[অসম]], ভাৰত | nationality = ভাৰতীয় | occupation = চকু বিশেষজ্ঞ | known_for = শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক | education = [[শিলচৰ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]], [[গৌহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] | alma_mater = | employer = শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয় | awards = [[অসম বৈভৱ বঁটা]] (২০২৫) }} '''ডাঃ হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্য''' {{en|Harsha Bhattacharjee}} অসমৰ এগৰাকী বিশিষ্ট চকু বিশেষজ্ঞ। তেওঁ [[গুৱাহাটী]]ত অৱস্থিত শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক চিকিৎসা সঞ্চালক আৰু বৰ্তমানৰ সভাপতি। উত্তৰ-পূব ভাৰতত আধুনিক চকু চিকিৎসা আৰু বিশেষজ্ঞ চিকিৎসা সেৱাৰ বিকাশত তেওঁ গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে।<ref name="Jorp">{{Cite journal |last= |first= |title=Visionary living legend |journal=Journal of Ophthalmic Research and Practice |date=2025 |volume=3 |pages=1–5 |doi=10.25259/JORP_14_2025 |url=https://jophthalmicrespract.org/visionary-living-legend/}}</ref> == জীৱন আৰু শিক্ষা == হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্যৰ জন্ম [[শিলচৰ]]ত হৈছিল। তেওঁ শিলচৰৰ পাব্লিক স্কুলত প্ৰাথমিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। চিকিৎসক হোৱাৰ লক্ষ্যৰে তেওঁ [[শিলচৰ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]]ত নামভৰ্তি কৰে আৰু চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name="Jorp"/> চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ অধ্যয়নৰ সময়তে তেওঁ চকু চিকিৎসাৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হৈ উঠে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ [[গৌহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]]ৰপৰা ১৯৮১ চনত চকু চিকিৎসা বিষয়ত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। গৌহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰি থাকোঁতে তেওঁ ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদৰ অৰ্থসাহায্যপ্ৰাপ্ত গৱেষণা প্ৰকল্পত অংশগ্ৰহণ কৰে।<ref name="Jorp"/> == চিকিৎসা জীৱন == হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্যই ৰাজ্যিক স্বাস্থ্য সেৱাত চকু চিকিৎসা বিভাগৰ পঞ্জীয়ক হিচাপে কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ সহকাৰী অধ্যাপক পদলৈ উন্নীত হয় আৰু গৌহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়লৈ বদলি হয়।<ref name="Jorp"/> ১৯৮০ৰ দশকৰ শেষৰফালে তেওঁ চকুত কৃত্ৰিম লেন্স সংস্থাপন কৰি ছানি পৰা ৰোগৰ অস্ত্ৰোপচাৰ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত নতুন চিকিৎসা পদ্ধতিৰ প্ৰৱৰ্তন কৰে। সেই সময়ত অসমৰ চকু চিকিৎসা ক্ষেত্ৰত এই পদ্ধতিৰ প্ৰচলন বৃদ্ধি পোৱাত তেওঁৰ ভূমিকা আছিল।<ref name="Jorp"/> তেওঁ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ত কৰ্মৰত হৈ থাকোঁতে চকুৰ পিছফালৰ অংশৰ ৰোগৰ চিকিৎসাৰ বাবে উন্নত সুবিধাৰ অভাৱ অনুভৱ কৰে। এই ক্ষেত্ৰত বিশেষ প্ৰশিক্ষণ লাভ কৰাৰ চেষ্টা কৰাৰ লগতে তেওঁ নিজে চকুৰ ৰেটিনা পৰীক্ষা আৰু ৰেটিনা অস্ত্ৰোপচাৰৰ কৌশল শিকিবলৈ চেষ্টা কৰে।<ref name="Jorp"/> == শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ৰ প্ৰতিষ্ঠা == উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ লোকসকলক উন্নত আৰু বিশেষজ্ঞ চকু চিকিৎসা প্ৰদান কৰাৰ লক্ষ্যৰে হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্যই কেইগৰাকীমান চিকিৎসকৰ সৈতে মিলি [[শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়]] প্ৰতিষ্ঠাৰ উদ্যোগ গ্ৰহণ কৰে। চিকিৎসালয়খন ১৯৯৪ চনৰ ১৪ অক্টোবৰত [[গুৱাহাটী]]ত স্থাপন কৰা হয়।<ref name="SSDN">{{Cite web |title=শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ৰ বিষয়ে |url=https://ssdnindia.org/about-us |website=শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয় |access-date=২৯ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> চিকিৎসালয়খনৰ নাম [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]]ৰ নামেৰে ৰখা হয়। ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ উদ্দেশ্য আছিল উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ লোকসকলক উন্নত মানৰ চকু চিকিৎসা প্ৰদান কৰা আৰু চিকিৎসাৰ বাবে দূৰ-দূৰণিৰ অঞ্চললৈ যাবলগীয়া হোৱা সমস্যাৰ সমাধান কৰা।<ref name="SSDN"/> চিকিৎসালয়খনৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ বাবে [[শ্ৰী কাঞ্চী কামকোটি পীঠ]]ৰ শংকৰাচাৰ্যসকলে আধুনিক চকু চিকিৎসালয় স্থাপনৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। এই উদ্দেশ্যে শ্ৰী কাঞ্চী স্বাস্থ্য আৰু শিক্ষা ন্যাস গঠন কৰা হয়। কলকাতাৰ উদ্যোগপতি দীপংকৰ চেটাৰ্জীয়ে গুৱাহাটীত থকা তেওঁৰ এটা অট্টালিকা ন্যাসক দান কৰে।<ref name="SSDN"/> ১৯৯৫ চনৰ ২৪ নৱেম্বৰত তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[পি. ভি. নৰসিংহ ৰাও]]ৱে চিকিৎসালয়খন দেশৰ উদ্দেশ্যে উৎসৰ্গা কৰে। ২০০৪ চনত তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[মনমোহন সিং]]য়ে চিকিৎসালয়খনক উৎকৰ্ষ কেন্দ্ৰ হিচাপে ঘোষণা কৰে।<ref name="SSDN"/> == চকু চিকিৎসা আৰু সামাজিক সেৱা == শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ত ছানি পৰা, ৰেটিনা, কৰ্ণিয়া, গ্লুকোমা, শিশুৰ চকুৰ ৰোগ, চকুৰ প্লাষ্টিক অস্ত্ৰোপচাৰ আৰু অন্যান্য চকু ৰোগৰ চিকিৎসাৰ সুবিধা আছে। চিকিৎসালয়খনে বিশেষজ্ঞ চিকিৎসা সেৱাৰ লগতে গৱেষণা আৰু চিকিৎসা শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰতো কাম কৰি আহিছে।<ref name="SSDN"/> হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্যই চিকিৎসা সেৱাক কেৱল চিকিৎসালয়ৰ ভিতৰতে সীমাবদ্ধ নাৰাখি সমাজৰ দৰিদ্ৰ আৰু সুবিধাবঞ্চিত লোকসকলৰ মাজলৈ লৈ যোৱাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। তেওঁৰ নেতৃত্বত চিকিৎসালয়খনে সমাজভিত্তিক চকু চিকিৎসা সেৱাৰ এক পদ্ধতি গঢ়ি তোলে। ইয়াৰ জৰিয়তে গ্ৰামাঞ্চলৰ লোকসকলক চকুৰ ৰোগৰ পৰীক্ষা, চিকিৎসা আৰু সচেতনতা কাৰ্যসূচীৰ সুবিধা প্ৰদান কৰা হয়।<ref name="Jorp"/> তেওঁৰ উদ্যোগত চিকিৎসালয়খনৰ সমাজভিত্তিক চকু চিকিৎসা কাৰ্যসূচীয়ে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰ লোকসকলক চিকিৎসা সেৱা প্ৰদান কৰি আহিছে।<ref name="SSDN"/> == গৱেষণা আৰু চিকিৎসা শিক্ষা == হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্য চিকিৎসা গৱেষণা আৰু শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰতো সক্ৰিয়। তেওঁৰ নেতৃত্বত শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ত স্নাতকোত্তৰ চিকিৎসা প্ৰশিক্ষণ, ফেল'শ্বিপ আৰু অন্যান্য চিকিৎসা শিক্ষাৰ কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰা হয়।<ref name="Jorp"/> তেওঁ বিভিন্ন চিকিৎসা গৱেষণা পত্ৰ প্ৰকাশ কৰিছে আৰু চিকিৎসা শিক্ষাৰ্থী তথা নতুন চিকিৎসকসকলক গৱেষণাৰ বাবে উৎসাহিত কৰি আহিছে। তেওঁ বহু চিকিৎসকক প্ৰশিক্ষণ আৰু দিক্‌-নিৰ্দেশনা প্ৰদান কৰিছে।<ref name="Jorp"/> চিকিৎসা গৱেষণা আৰু শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ অৱদানৰ বাবে তেওঁ ৰয়েল কলেজ অৱ ছাৰ্জনছ, গ্লাছগোৰ ফেল'শ্বিপ আৰু ৰয়েল কলেজ অৱ ফিজিচিয়ানছ, এডিনবাৰ্গৰ ফেল'শ্বিপ লাভ কৰিছে।<ref name="Jorp"/> == বঁটা আৰু সন্মান == হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্যই চিকিৎসা আৰু সমাজসেৱাৰ ক্ষেত্ৰত আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে বিভিন্ন বঁটা আৰু সন্মান লাভ কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হৈছে— * ২০১৭ — আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অন্ধত্ব প্ৰতিৰোধ সংস্থাৰ চকু স্বাস্থ্য বীৰ সন্মান।<ref name="Jorp"/> * ২০১৮ — আইফ'কাছ আইকন বঁটা।<ref name="Jorp"/> * ২০১৯ — প্ৰতিষ্ঠান গঢ়াৰ ক্ষেত্ৰত অৱদানৰ বাবে প্ৰতিষ্ঠান নিৰ্মাতা বঁটা।<ref name="Jorp"/> * ২০২২ — সৰ্বভাৰতীয় চকু চিকিৎসক সংস্থাৰ পি. আৱাস্থী বঁটা।<ref name="Jorp"/> * ২০২৩ — অসম চকু চিকিৎসা সংস্থাৰ জীৱনজোৰা সাধনা বঁটা।<ref name="Jorp"/> * ২০২৫ — অসম চৰকাৰৰ অসম বৈভৱ বঁটাৰ বাবে নিৰ্বাচিত।<ref>{{Cite web |title=অসম চৰকাৰে ২০২৫ বৰ্ষৰ অসম বৈভৱ, অসম সৌৰভ আৰু অসম গৌৰৱ বঁটাৰ প্ৰাপকসকলৰ নাম ঘোষণা |url=https://nenews.in/assam/assam-cabinet-names-recipients-of-states-civilian-awards-for-2025/68679/ |website=নৰ্থইষ্ট নিউজ |date=২৩ অক্টোবৰ ২০২৬ |access-date=২৯ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> == আৰু চাওক == * [[শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়]] * [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]] * [[গৌহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] * [[শিলচৰ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ চিকিৎসক]] [[শ্ৰেণী:চকু চিকিৎসক]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] ia4dnfun4fkeu4e9rkqci4hly1r80kx 648454 648442 2026-10-29T16:10:26Z AjayDas 12623 /* শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ৰ প্ৰতিষ্ঠা */ 648454 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ডাঃ হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্য | native_name = | image = | image_size = | caption = | birth_place = [[শিলচৰ]], [[অসম]], ভাৰত | nationality = ভাৰতীয় | occupation = চকু বিশেষজ্ঞ | known_for = শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক | education = [[শিলচৰ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]], [[গৌহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] | alma_mater = | employer = শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয় | awards = [[অসম বৈভৱ বঁটা]] (২০২৫) }} '''ডাঃ হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্য''' {{en|Harsha Bhattacharjee}} অসমৰ এগৰাকী বিশিষ্ট চকু বিশেষজ্ঞ। তেওঁ [[গুৱাহাটী]]ত অৱস্থিত শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক চিকিৎসা সঞ্চালক আৰু বৰ্তমানৰ সভাপতি। উত্তৰ-পূব ভাৰতত আধুনিক চকু চিকিৎসা আৰু বিশেষজ্ঞ চিকিৎসা সেৱাৰ বিকাশত তেওঁ গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে।<ref name="Jorp">{{Cite journal |last= |first= |title=Visionary living legend |journal=Journal of Ophthalmic Research and Practice |date=2025 |volume=3 |pages=1–5 |doi=10.25259/JORP_14_2025 |url=https://jophthalmicrespract.org/visionary-living-legend/}}</ref> == জীৱন আৰু শিক্ষা == হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্যৰ জন্ম [[শিলচৰ]]ত হৈছিল। তেওঁ শিলচৰৰ পাব্লিক স্কুলত প্ৰাথমিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। চিকিৎসক হোৱাৰ লক্ষ্যৰে তেওঁ [[শিলচৰ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]]ত নামভৰ্তি কৰে আৰু চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name="Jorp"/> চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ অধ্যয়নৰ সময়তে তেওঁ চকু চিকিৎসাৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হৈ উঠে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ [[গৌহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]]ৰপৰা ১৯৮১ চনত চকু চিকিৎসা বিষয়ত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। গৌহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰি থাকোঁতে তেওঁ ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদৰ অৰ্থসাহায্যপ্ৰাপ্ত গৱেষণা প্ৰকল্পত অংশগ্ৰহণ কৰে।<ref name="Jorp"/> == চিকিৎসা জীৱন == হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্যই ৰাজ্যিক স্বাস্থ্য সেৱাত চকু চিকিৎসা বিভাগৰ পঞ্জীয়ক হিচাপে কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ সহকাৰী অধ্যাপক পদলৈ উন্নীত হয় আৰু গৌহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়লৈ বদলি হয়।<ref name="Jorp"/> ১৯৮০ৰ দশকৰ শেষৰফালে তেওঁ চকুত কৃত্ৰিম লেন্স সংস্থাপন কৰি ছানি পৰা ৰোগৰ অস্ত্ৰোপচাৰ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত নতুন চিকিৎসা পদ্ধতিৰ প্ৰৱৰ্তন কৰে। সেই সময়ত অসমৰ চকু চিকিৎসা ক্ষেত্ৰত এই পদ্ধতিৰ প্ৰচলন বৃদ্ধি পোৱাত তেওঁৰ ভূমিকা আছিল।<ref name="Jorp"/> তেওঁ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ত কৰ্মৰত হৈ থাকোঁতে চকুৰ পিছফালৰ অংশৰ ৰোগৰ চিকিৎসাৰ বাবে উন্নত সুবিধাৰ অভাৱ অনুভৱ কৰে। এই ক্ষেত্ৰত বিশেষ প্ৰশিক্ষণ লাভ কৰাৰ চেষ্টা কৰাৰ লগতে তেওঁ নিজে চকুৰ ৰেটিনা পৰীক্ষা আৰু ৰেটিনা অস্ত্ৰোপচাৰৰ কৌশল শিকিবলৈ চেষ্টা কৰে।<ref name="Jorp"/> == শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ৰ প্ৰতিষ্ঠা == উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ লোকসকলক উন্নত আৰু বিশেষজ্ঞ চকু চিকিৎসা প্ৰদান কৰাৰ লক্ষ্যৰে হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্যই কেইগৰাকীমান চিকিৎসকৰ সৈতে মিলি শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয় প্ৰতিষ্ঠাৰ উদ্যোগ গ্ৰহণ কৰে। চিকিৎসালয়খন ১৯৯৪ চনৰ ১৪ অক্টোবৰত [[গুৱাহাটী]]ত স্থাপন কৰা হয়।<ref name="SSDN">{{Cite web |title=শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ৰ বিষয়ে |url=https://ssdnindia.org/about-us |website=শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয় |access-date=২৯ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> চিকিৎসালয়খনৰ নাম [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]]ৰ নামেৰে ৰখা হয়। ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ উদ্দেশ্য আছিল উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ লোকসকলক উন্নত মানৰ চকু চিকিৎসা প্ৰদান কৰা আৰু চিকিৎসাৰ বাবে দূৰ-দূৰণিৰ অঞ্চললৈ যাবলগীয়া হোৱা সমস্যাৰ সমাধান কৰা।<ref name="SSDN"/> চিকিৎসালয়খনৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ বাবে শ্ৰী কাঞ্চী কামকোটি পীঠৰ শংকৰাচাৰ্যসকলে আধুনিক চকু চিকিৎসালয় স্থাপনৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। এই উদ্দেশ্যে শ্ৰী কাঞ্চী স্বাস্থ্য আৰু শিক্ষা ন্যাস গঠন কৰা হয়। কলকাতাৰ উদ্যোগপতি দীপংকৰ চেটাৰ্জীয়ে গুৱাহাটীত থকা তেওঁৰ এটা অট্টালিকা ন্যাসক দান কৰে।<ref name="SSDN"/> ১৯৯৫ চনৰ ২৪ নৱেম্বৰত তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[পি. ভি. নৰসিংহ ৰাও]]ৱে চিকিৎসালয়খন দেশৰ উদ্দেশ্যে উৎসৰ্গা কৰে। ২০০৪ চনত তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[মনমোহন সিং]]য়ে চিকিৎসালয়খনক উৎকৰ্ষ কেন্দ্ৰ হিচাপে ঘোষণা কৰে।<ref name="SSDN"/> == চকু চিকিৎসা আৰু সামাজিক সেৱা == শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ত ছানি পৰা, ৰেটিনা, কৰ্ণিয়া, গ্লুকোমা, শিশুৰ চকুৰ ৰোগ, চকুৰ প্লাষ্টিক অস্ত্ৰোপচাৰ আৰু অন্যান্য চকু ৰোগৰ চিকিৎসাৰ সুবিধা আছে। চিকিৎসালয়খনে বিশেষজ্ঞ চিকিৎসা সেৱাৰ লগতে গৱেষণা আৰু চিকিৎসা শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰতো কাম কৰি আহিছে।<ref name="SSDN"/> হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্যই চিকিৎসা সেৱাক কেৱল চিকিৎসালয়ৰ ভিতৰতে সীমাবদ্ধ নাৰাখি সমাজৰ দৰিদ্ৰ আৰু সুবিধাবঞ্চিত লোকসকলৰ মাজলৈ লৈ যোৱাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। তেওঁৰ নেতৃত্বত চিকিৎসালয়খনে সমাজভিত্তিক চকু চিকিৎসা সেৱাৰ এক পদ্ধতি গঢ়ি তোলে। ইয়াৰ জৰিয়তে গ্ৰামাঞ্চলৰ লোকসকলক চকুৰ ৰোগৰ পৰীক্ষা, চিকিৎসা আৰু সচেতনতা কাৰ্যসূচীৰ সুবিধা প্ৰদান কৰা হয়।<ref name="Jorp"/> তেওঁৰ উদ্যোগত চিকিৎসালয়খনৰ সমাজভিত্তিক চকু চিকিৎসা কাৰ্যসূচীয়ে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰ লোকসকলক চিকিৎসা সেৱা প্ৰদান কৰি আহিছে।<ref name="SSDN"/> == গৱেষণা আৰু চিকিৎসা শিক্ষা == হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্য চিকিৎসা গৱেষণা আৰু শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰতো সক্ৰিয়। তেওঁৰ নেতৃত্বত শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ত স্নাতকোত্তৰ চিকিৎসা প্ৰশিক্ষণ, ফেল'শ্বিপ আৰু অন্যান্য চিকিৎসা শিক্ষাৰ কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰা হয়।<ref name="Jorp"/> তেওঁ বিভিন্ন চিকিৎসা গৱেষণা পত্ৰ প্ৰকাশ কৰিছে আৰু চিকিৎসা শিক্ষাৰ্থী তথা নতুন চিকিৎসকসকলক গৱেষণাৰ বাবে উৎসাহিত কৰি আহিছে। তেওঁ বহু চিকিৎসকক প্ৰশিক্ষণ আৰু দিক্‌-নিৰ্দেশনা প্ৰদান কৰিছে।<ref name="Jorp"/> চিকিৎসা গৱেষণা আৰু শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ অৱদানৰ বাবে তেওঁ ৰয়েল কলেজ অৱ ছাৰ্জনছ, গ্লাছগোৰ ফেল'শ্বিপ আৰু ৰয়েল কলেজ অৱ ফিজিচিয়ানছ, এডিনবাৰ্গৰ ফেল'শ্বিপ লাভ কৰিছে।<ref name="Jorp"/> == বঁটা আৰু সন্মান == হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্যই চিকিৎসা আৰু সমাজসেৱাৰ ক্ষেত্ৰত আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে বিভিন্ন বঁটা আৰু সন্মান লাভ কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হৈছে— * ২০১৭ — আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অন্ধত্ব প্ৰতিৰোধ সংস্থাৰ চকু স্বাস্থ্য বীৰ সন্মান।<ref name="Jorp"/> * ২০১৮ — আইফ'কাছ আইকন বঁটা।<ref name="Jorp"/> * ২০১৯ — প্ৰতিষ্ঠান গঢ়াৰ ক্ষেত্ৰত অৱদানৰ বাবে প্ৰতিষ্ঠান নিৰ্মাতা বঁটা।<ref name="Jorp"/> * ২০২২ — সৰ্বভাৰতীয় চকু চিকিৎসক সংস্থাৰ পি. আৱাস্থী বঁটা।<ref name="Jorp"/> * ২০২৩ — অসম চকু চিকিৎসা সংস্থাৰ জীৱনজোৰা সাধনা বঁটা।<ref name="Jorp"/> * ২০২৫ — অসম চৰকাৰৰ অসম বৈভৱ বঁটাৰ বাবে নিৰ্বাচিত।<ref>{{Cite web |title=অসম চৰকাৰে ২০২৫ বৰ্ষৰ অসম বৈভৱ, অসম সৌৰভ আৰু অসম গৌৰৱ বঁটাৰ প্ৰাপকসকলৰ নাম ঘোষণা |url=https://nenews.in/assam/assam-cabinet-names-recipients-of-states-civilian-awards-for-2025/68679/ |website=নৰ্থইষ্ট নিউজ |date=২৩ অক্টোবৰ ২০২৬ |access-date=২৯ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> == আৰু চাওক == * [[শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়]] * [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]] * [[গৌহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] * [[শিলচৰ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ চিকিৎসক]] [[শ্ৰেণী:চকু চিকিৎসক]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] g4po213k14ra8j7sd9bhxe17g7gpalj 648455 648454 2026-10-29T16:10:52Z AjayDas 12623 /* চকু চিকিৎসা আৰু সামাজিক সেৱা */ 648455 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ডাঃ হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্য | native_name = | image = | image_size = | caption = | birth_place = [[শিলচৰ]], [[অসম]], ভাৰত | nationality = ভাৰতীয় | occupation = চকু বিশেষজ্ঞ | known_for = শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক | education = [[শিলচৰ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]], [[গৌহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] | alma_mater = | employer = শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয় | awards = [[অসম বৈভৱ বঁটা]] (২০২৫) }} '''ডাঃ হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্য''' {{en|Harsha Bhattacharjee}} অসমৰ এগৰাকী বিশিষ্ট চকু বিশেষজ্ঞ। তেওঁ [[গুৱাহাটী]]ত অৱস্থিত শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক চিকিৎসা সঞ্চালক আৰু বৰ্তমানৰ সভাপতি। উত্তৰ-পূব ভাৰতত আধুনিক চকু চিকিৎসা আৰু বিশেষজ্ঞ চিকিৎসা সেৱাৰ বিকাশত তেওঁ গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে।<ref name="Jorp">{{Cite journal |last= |first= |title=Visionary living legend |journal=Journal of Ophthalmic Research and Practice |date=2025 |volume=3 |pages=1–5 |doi=10.25259/JORP_14_2025 |url=https://jophthalmicrespract.org/visionary-living-legend/}}</ref> == জীৱন আৰু শিক্ষা == হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্যৰ জন্ম [[শিলচৰ]]ত হৈছিল। তেওঁ শিলচৰৰ পাব্লিক স্কুলত প্ৰাথমিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। চিকিৎসক হোৱাৰ লক্ষ্যৰে তেওঁ [[শিলচৰ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]]ত নামভৰ্তি কৰে আৰু চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name="Jorp"/> চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ অধ্যয়নৰ সময়তে তেওঁ চকু চিকিৎসাৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হৈ উঠে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ [[গৌহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]]ৰপৰা ১৯৮১ চনত চকু চিকিৎসা বিষয়ত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। গৌহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰি থাকোঁতে তেওঁ ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদৰ অৰ্থসাহায্যপ্ৰাপ্ত গৱেষণা প্ৰকল্পত অংশগ্ৰহণ কৰে।<ref name="Jorp"/> == চিকিৎসা জীৱন == হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্যই ৰাজ্যিক স্বাস্থ্য সেৱাত চকু চিকিৎসা বিভাগৰ পঞ্জীয়ক হিচাপে কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ সহকাৰী অধ্যাপক পদলৈ উন্নীত হয় আৰু গৌহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়লৈ বদলি হয়।<ref name="Jorp"/> ১৯৮০ৰ দশকৰ শেষৰফালে তেওঁ চকুত কৃত্ৰিম লেন্স সংস্থাপন কৰি ছানি পৰা ৰোগৰ অস্ত্ৰোপচাৰ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত নতুন চিকিৎসা পদ্ধতিৰ প্ৰৱৰ্তন কৰে। সেই সময়ত অসমৰ চকু চিকিৎসা ক্ষেত্ৰত এই পদ্ধতিৰ প্ৰচলন বৃদ্ধি পোৱাত তেওঁৰ ভূমিকা আছিল।<ref name="Jorp"/> তেওঁ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ত কৰ্মৰত হৈ থাকোঁতে চকুৰ পিছফালৰ অংশৰ ৰোগৰ চিকিৎসাৰ বাবে উন্নত সুবিধাৰ অভাৱ অনুভৱ কৰে। এই ক্ষেত্ৰত বিশেষ প্ৰশিক্ষণ লাভ কৰাৰ চেষ্টা কৰাৰ লগতে তেওঁ নিজে চকুৰ ৰেটিনা পৰীক্ষা আৰু ৰেটিনা অস্ত্ৰোপচাৰৰ কৌশল শিকিবলৈ চেষ্টা কৰে।<ref name="Jorp"/> == শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ৰ প্ৰতিষ্ঠা == উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ লোকসকলক উন্নত আৰু বিশেষজ্ঞ চকু চিকিৎসা প্ৰদান কৰাৰ লক্ষ্যৰে হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্যই কেইগৰাকীমান চিকিৎসকৰ সৈতে মিলি শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয় প্ৰতিষ্ঠাৰ উদ্যোগ গ্ৰহণ কৰে। চিকিৎসালয়খন ১৯৯৪ চনৰ ১৪ অক্টোবৰত [[গুৱাহাটী]]ত স্থাপন কৰা হয়।<ref name="SSDN">{{Cite web |title=শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ৰ বিষয়ে |url=https://ssdnindia.org/about-us |website=শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয় |access-date=২৯ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> চিকিৎসালয়খনৰ নাম [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]]ৰ নামেৰে ৰখা হয়। ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ উদ্দেশ্য আছিল উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ লোকসকলক উন্নত মানৰ চকু চিকিৎসা প্ৰদান কৰা আৰু চিকিৎসাৰ বাবে দূৰ-দূৰণিৰ অঞ্চললৈ যাবলগীয়া হোৱা সমস্যাৰ সমাধান কৰা।<ref name="SSDN"/> চিকিৎসালয়খনৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ বাবে শ্ৰী কাঞ্চী কামকোটি পীঠৰ শংকৰাচাৰ্যসকলে আধুনিক চকু চিকিৎসালয় স্থাপনৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। এই উদ্দেশ্যে শ্ৰী কাঞ্চী স্বাস্থ্য আৰু শিক্ষা ন্যাস গঠন কৰা হয়। কলকাতাৰ উদ্যোগপতি দীপংকৰ চেটাৰ্জীয়ে গুৱাহাটীত থকা তেওঁৰ এটা অট্টালিকা ন্যাসক দান কৰে।<ref name="SSDN"/> ১৯৯৫ চনৰ ২৪ নৱেম্বৰত তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[পি. ভি. নৰসিংহ ৰাও]]ৱে চিকিৎসালয়খন দেশৰ উদ্দেশ্যে উৎসৰ্গা কৰে। ২০০৪ চনত তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[মনমোহন সিং]]য়ে চিকিৎসালয়খনক উৎকৰ্ষ কেন্দ্ৰ হিচাপে ঘোষণা কৰে।<ref name="SSDN"/> == চকু চিকিৎসা আৰু সামাজিক সেৱা == শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ত ছানি পৰা, ৰেটিনা, কৰ্ণিয়া, গ্ল’কোমা, শিশুৰ চকুৰ ৰোগ, চকুৰ প্লাষ্টিক অস্ত্ৰোপচাৰ আৰু অন্যান্য চকু ৰোগৰ চিকিৎসাৰ সুবিধা আছে। চিকিৎসালয়খনে বিশেষজ্ঞ চিকিৎসা সেৱাৰ লগতে গৱেষণা আৰু চিকিৎসা শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰতো কাম কৰি আহিছে।<ref name="SSDN"/> হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্যই চিকিৎসা সেৱাক কেৱল চিকিৎসালয়ৰ ভিতৰতে সীমাবদ্ধ নাৰাখি সমাজৰ দৰিদ্ৰ আৰু সুবিধাবঞ্চিত লোকসকলৰ মাজলৈ লৈ যোৱাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। তেওঁৰ নেতৃত্বত চিকিৎসালয়খনে সমাজভিত্তিক চকু চিকিৎসা সেৱাৰ এক পদ্ধতি গঢ়ি তোলে। ইয়াৰ জৰিয়তে গ্ৰামাঞ্চলৰ লোকসকলক চকুৰ ৰোগৰ পৰীক্ষা, চিকিৎসা আৰু সচেতনতা কাৰ্যসূচীৰ সুবিধা প্ৰদান কৰা হয়।<ref name="Jorp"/> তেওঁৰ উদ্যোগত চিকিৎসালয়খনৰ সমাজভিত্তিক চকু চিকিৎসা কাৰ্যসূচীয়ে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰ লোকসকলক চিকিৎসা সেৱা প্ৰদান কৰি আহিছে।<ref name="SSDN"/> == গৱেষণা আৰু চিকিৎসা শিক্ষা == হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্য চিকিৎসা গৱেষণা আৰু শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰতো সক্ৰিয়। তেওঁৰ নেতৃত্বত শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ত স্নাতকোত্তৰ চিকিৎসা প্ৰশিক্ষণ, ফেল'শ্বিপ আৰু অন্যান্য চিকিৎসা শিক্ষাৰ কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰা হয়।<ref name="Jorp"/> তেওঁ বিভিন্ন চিকিৎসা গৱেষণা পত্ৰ প্ৰকাশ কৰিছে আৰু চিকিৎসা শিক্ষাৰ্থী তথা নতুন চিকিৎসকসকলক গৱেষণাৰ বাবে উৎসাহিত কৰি আহিছে। তেওঁ বহু চিকিৎসকক প্ৰশিক্ষণ আৰু দিক্‌-নিৰ্দেশনা প্ৰদান কৰিছে।<ref name="Jorp"/> চিকিৎসা গৱেষণা আৰু শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ অৱদানৰ বাবে তেওঁ ৰয়েল কলেজ অৱ ছাৰ্জনছ, গ্লাছগোৰ ফেল'শ্বিপ আৰু ৰয়েল কলেজ অৱ ফিজিচিয়ানছ, এডিনবাৰ্গৰ ফেল'শ্বিপ লাভ কৰিছে।<ref name="Jorp"/> == বঁটা আৰু সন্মান == হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্যই চিকিৎসা আৰু সমাজসেৱাৰ ক্ষেত্ৰত আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে বিভিন্ন বঁটা আৰু সন্মান লাভ কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হৈছে— * ২০১৭ — আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অন্ধত্ব প্ৰতিৰোধ সংস্থাৰ চকু স্বাস্থ্য বীৰ সন্মান।<ref name="Jorp"/> * ২০১৮ — আইফ'কাছ আইকন বঁটা।<ref name="Jorp"/> * ২০১৯ — প্ৰতিষ্ঠান গঢ়াৰ ক্ষেত্ৰত অৱদানৰ বাবে প্ৰতিষ্ঠান নিৰ্মাতা বঁটা।<ref name="Jorp"/> * ২০২২ — সৰ্বভাৰতীয় চকু চিকিৎসক সংস্থাৰ পি. আৱাস্থী বঁটা।<ref name="Jorp"/> * ২০২৩ — অসম চকু চিকিৎসা সংস্থাৰ জীৱনজোৰা সাধনা বঁটা।<ref name="Jorp"/> * ২০২৫ — অসম চৰকাৰৰ অসম বৈভৱ বঁটাৰ বাবে নিৰ্বাচিত।<ref>{{Cite web |title=অসম চৰকাৰে ২০২৫ বৰ্ষৰ অসম বৈভৱ, অসম সৌৰভ আৰু অসম গৌৰৱ বঁটাৰ প্ৰাপকসকলৰ নাম ঘোষণা |url=https://nenews.in/assam/assam-cabinet-names-recipients-of-states-civilian-awards-for-2025/68679/ |website=নৰ্থইষ্ট নিউজ |date=২৩ অক্টোবৰ ২০২৬ |access-date=২৯ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> == আৰু চাওক == * [[শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়]] * [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]] * [[গৌহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] * [[শিলচৰ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ চিকিৎসক]] [[শ্ৰেণী:চকু চিকিৎসক]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] j96yd2aev1o1gp4lorq8vd3ctyfzugn 648456 648455 2026-10-29T16:12:18Z AjayDas 12623 /* বঁটা আৰু সন্মান */ 648456 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ডাঃ হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্য | native_name = | image = | image_size = | caption = | birth_place = [[শিলচৰ]], [[অসম]], ভাৰত | nationality = ভাৰতীয় | occupation = চকু বিশেষজ্ঞ | known_for = শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক | education = [[শিলচৰ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]], [[গৌহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] | alma_mater = | employer = শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয় | awards = [[অসম বৈভৱ বঁটা]] (২০২৫) }} '''ডাঃ হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্য''' {{en|Harsha Bhattacharjee}} অসমৰ এগৰাকী বিশিষ্ট চকু বিশেষজ্ঞ। তেওঁ [[গুৱাহাটী]]ত অৱস্থিত শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক চিকিৎসা সঞ্চালক আৰু বৰ্তমানৰ সভাপতি। উত্তৰ-পূব ভাৰতত আধুনিক চকু চিকিৎসা আৰু বিশেষজ্ঞ চিকিৎসা সেৱাৰ বিকাশত তেওঁ গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে।<ref name="Jorp">{{Cite journal |last= |first= |title=Visionary living legend |journal=Journal of Ophthalmic Research and Practice |date=2025 |volume=3 |pages=1–5 |doi=10.25259/JORP_14_2025 |url=https://jophthalmicrespract.org/visionary-living-legend/}}</ref> == জীৱন আৰু শিক্ষা == হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্যৰ জন্ম [[শিলচৰ]]ত হৈছিল। তেওঁ শিলচৰৰ পাব্লিক স্কুলত প্ৰাথমিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। চিকিৎসক হোৱাৰ লক্ষ্যৰে তেওঁ [[শিলচৰ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]]ত নামভৰ্তি কৰে আৰু চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name="Jorp"/> চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ অধ্যয়নৰ সময়তে তেওঁ চকু চিকিৎসাৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হৈ উঠে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ [[গৌহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]]ৰপৰা ১৯৮১ চনত চকু চিকিৎসা বিষয়ত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। গৌহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰি থাকোঁতে তেওঁ ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদৰ অৰ্থসাহায্যপ্ৰাপ্ত গৱেষণা প্ৰকল্পত অংশগ্ৰহণ কৰে।<ref name="Jorp"/> == চিকিৎসা জীৱন == হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্যই ৰাজ্যিক স্বাস্থ্য সেৱাত চকু চিকিৎসা বিভাগৰ পঞ্জীয়ক হিচাপে কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ সহকাৰী অধ্যাপক পদলৈ উন্নীত হয় আৰু গৌহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়লৈ বদলি হয়।<ref name="Jorp"/> ১৯৮০ৰ দশকৰ শেষৰফালে তেওঁ চকুত কৃত্ৰিম লেন্স সংস্থাপন কৰি ছানি পৰা ৰোগৰ অস্ত্ৰোপচাৰ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত নতুন চিকিৎসা পদ্ধতিৰ প্ৰৱৰ্তন কৰে। সেই সময়ত অসমৰ চকু চিকিৎসা ক্ষেত্ৰত এই পদ্ধতিৰ প্ৰচলন বৃদ্ধি পোৱাত তেওঁৰ ভূমিকা আছিল।<ref name="Jorp"/> তেওঁ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ত কৰ্মৰত হৈ থাকোঁতে চকুৰ পিছফালৰ অংশৰ ৰোগৰ চিকিৎসাৰ বাবে উন্নত সুবিধাৰ অভাৱ অনুভৱ কৰে। এই ক্ষেত্ৰত বিশেষ প্ৰশিক্ষণ লাভ কৰাৰ চেষ্টা কৰাৰ লগতে তেওঁ নিজে চকুৰ ৰেটিনা পৰীক্ষা আৰু ৰেটিনা অস্ত্ৰোপচাৰৰ কৌশল শিকিবলৈ চেষ্টা কৰে।<ref name="Jorp"/> == শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ৰ প্ৰতিষ্ঠা == উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ লোকসকলক উন্নত আৰু বিশেষজ্ঞ চকু চিকিৎসা প্ৰদান কৰাৰ লক্ষ্যৰে হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্যই কেইগৰাকীমান চিকিৎসকৰ সৈতে মিলি শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয় প্ৰতিষ্ঠাৰ উদ্যোগ গ্ৰহণ কৰে। চিকিৎসালয়খন ১৯৯৪ চনৰ ১৪ অক্টোবৰত [[গুৱাহাটী]]ত স্থাপন কৰা হয়।<ref name="SSDN">{{Cite web |title=শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ৰ বিষয়ে |url=https://ssdnindia.org/about-us |website=শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয় |access-date=২৯ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> চিকিৎসালয়খনৰ নাম [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]]ৰ নামেৰে ৰখা হয়। ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ উদ্দেশ্য আছিল উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ লোকসকলক উন্নত মানৰ চকু চিকিৎসা প্ৰদান কৰা আৰু চিকিৎসাৰ বাবে দূৰ-দূৰণিৰ অঞ্চললৈ যাবলগীয়া হোৱা সমস্যাৰ সমাধান কৰা।<ref name="SSDN"/> চিকিৎসালয়খনৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ বাবে শ্ৰী কাঞ্চী কামকোটি পীঠৰ শংকৰাচাৰ্যসকলে আধুনিক চকু চিকিৎসালয় স্থাপনৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। এই উদ্দেশ্যে শ্ৰী কাঞ্চী স্বাস্থ্য আৰু শিক্ষা ন্যাস গঠন কৰা হয়। কলকাতাৰ উদ্যোগপতি দীপংকৰ চেটাৰ্জীয়ে গুৱাহাটীত থকা তেওঁৰ এটা অট্টালিকা ন্যাসক দান কৰে।<ref name="SSDN"/> ১৯৯৫ চনৰ ২৪ নৱেম্বৰত তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[পি. ভি. নৰসিংহ ৰাও]]ৱে চিকিৎসালয়খন দেশৰ উদ্দেশ্যে উৎসৰ্গা কৰে। ২০০৪ চনত তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[মনমোহন সিং]]য়ে চিকিৎসালয়খনক উৎকৰ্ষ কেন্দ্ৰ হিচাপে ঘোষণা কৰে।<ref name="SSDN"/> == চকু চিকিৎসা আৰু সামাজিক সেৱা == শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ত ছানি পৰা, ৰেটিনা, কৰ্ণিয়া, গ্ল’কোমা, শিশুৰ চকুৰ ৰোগ, চকুৰ প্লাষ্টিক অস্ত্ৰোপচাৰ আৰু অন্যান্য চকু ৰোগৰ চিকিৎসাৰ সুবিধা আছে। চিকিৎসালয়খনে বিশেষজ্ঞ চিকিৎসা সেৱাৰ লগতে গৱেষণা আৰু চিকিৎসা শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰতো কাম কৰি আহিছে।<ref name="SSDN"/> হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্যই চিকিৎসা সেৱাক কেৱল চিকিৎসালয়ৰ ভিতৰতে সীমাবদ্ধ নাৰাখি সমাজৰ দৰিদ্ৰ আৰু সুবিধাবঞ্চিত লোকসকলৰ মাজলৈ লৈ যোৱাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। তেওঁৰ নেতৃত্বত চিকিৎসালয়খনে সমাজভিত্তিক চকু চিকিৎসা সেৱাৰ এক পদ্ধতি গঢ়ি তোলে। ইয়াৰ জৰিয়তে গ্ৰামাঞ্চলৰ লোকসকলক চকুৰ ৰোগৰ পৰীক্ষা, চিকিৎসা আৰু সচেতনতা কাৰ্যসূচীৰ সুবিধা প্ৰদান কৰা হয়।<ref name="Jorp"/> তেওঁৰ উদ্যোগত চিকিৎসালয়খনৰ সমাজভিত্তিক চকু চিকিৎসা কাৰ্যসূচীয়ে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰ লোকসকলক চিকিৎসা সেৱা প্ৰদান কৰি আহিছে।<ref name="SSDN"/> == গৱেষণা আৰু চিকিৎসা শিক্ষা == হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্য চিকিৎসা গৱেষণা আৰু শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰতো সক্ৰিয়। তেওঁৰ নেতৃত্বত শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ত স্নাতকোত্তৰ চিকিৎসা প্ৰশিক্ষণ, ফেল'শ্বিপ আৰু অন্যান্য চিকিৎসা শিক্ষাৰ কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰা হয়।<ref name="Jorp"/> তেওঁ বিভিন্ন চিকিৎসা গৱেষণা পত্ৰ প্ৰকাশ কৰিছে আৰু চিকিৎসা শিক্ষাৰ্থী তথা নতুন চিকিৎসকসকলক গৱেষণাৰ বাবে উৎসাহিত কৰি আহিছে। তেওঁ বহু চিকিৎসকক প্ৰশিক্ষণ আৰু দিক্‌-নিৰ্দেশনা প্ৰদান কৰিছে।<ref name="Jorp"/> চিকিৎসা গৱেষণা আৰু শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ অৱদানৰ বাবে তেওঁ ৰয়েল কলেজ অৱ ছাৰ্জনছ, গ্লাছগোৰ ফেল'শ্বিপ আৰু ৰয়েল কলেজ অৱ ফিজিচিয়ানছ, এডিনবাৰ্গৰ ফেল'শ্বিপ লাভ কৰিছে।<ref name="Jorp"/> == বঁটা আৰু সন্মান == হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্যই চিকিৎসা আৰু সমাজসেৱাৰ ক্ষেত্ৰত আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে বিভিন্ন বঁটা আৰু সন্মান লাভ কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হৈছে— * ২০১৭ — আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অন্ধত্ব প্ৰতিৰোধ সংস্থাৰ চকু স্বাস্থ্য বীৰ সন্মান।<ref name="Jorp"/> * ২০১৮ — আইফ'কাছ আইকন বঁটা।<ref name="Jorp"/> * ২০১৯ — প্ৰতিষ্ঠান গঢ়াৰ ক্ষেত্ৰত অৱদানৰ বাবে প্ৰতিষ্ঠান নিৰ্মাতা বঁটা।<ref name="Jorp"/> * ২০২২ — সৰ্বভাৰতীয় চকু চিকিৎসক সংস্থাৰ পি. আৱাস্থী বঁটা।<ref name="Jorp"/> * ২০২৩ — অসম চকু চিকিৎসা সংস্থাৰ জীৱনজোৰা সাধনা বঁটা।<ref name="Jorp"/> * ২০২৫ — অসম চৰকাৰৰ [[অসম বৈভৱ বঁটা]]ৰ বাবে নিৰ্বাচিত।<ref>{{Cite web |title=অসম চৰকাৰে ২০২৫ বৰ্ষৰ অসম বৈভৱ, অসম সৌৰভ আৰু অসম গৌৰৱ বঁটাৰ প্ৰাপকসকলৰ নাম ঘোষণা |url=https://nenews.in/assam/assam-cabinet-names-recipients-of-states-civilian-awards-for-2025/68679/ |website=নৰ্থইষ্ট নিউজ |date=২৩ অক্টোবৰ ২০২৬ |access-date=২৯ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> == আৰু চাওক == * [[শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়]] * [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]] * [[গৌহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] * [[শিলচৰ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ চিকিৎসক]] [[শ্ৰেণী:চকু চিকিৎসক]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] o5bsj60z9l5fkt9o9u1o7g75t5j0uv3 648457 648456 2026-10-29T16:12:43Z AjayDas 12623 removed [[Category:চকু চিকিৎসক]]; added [[Category:অসম বৈভৱ বঁটা বিজয়ী]] using [[WP:HC|HotCat]] 648457 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ডাঃ হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্য | native_name = | image = | image_size = | caption = | birth_place = [[শিলচৰ]], [[অসম]], ভাৰত | nationality = ভাৰতীয় | occupation = চকু বিশেষজ্ঞ | known_for = শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক | education = [[শিলচৰ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]], [[গৌহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] | alma_mater = | employer = শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয় | awards = [[অসম বৈভৱ বঁটা]] (২০২৫) }} '''ডাঃ হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্য''' {{en|Harsha Bhattacharjee}} অসমৰ এগৰাকী বিশিষ্ট চকু বিশেষজ্ঞ। তেওঁ [[গুৱাহাটী]]ত অৱস্থিত শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক চিকিৎসা সঞ্চালক আৰু বৰ্তমানৰ সভাপতি। উত্তৰ-পূব ভাৰতত আধুনিক চকু চিকিৎসা আৰু বিশেষজ্ঞ চিকিৎসা সেৱাৰ বিকাশত তেওঁ গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে।<ref name="Jorp">{{Cite journal |last= |first= |title=Visionary living legend |journal=Journal of Ophthalmic Research and Practice |date=2025 |volume=3 |pages=1–5 |doi=10.25259/JORP_14_2025 |url=https://jophthalmicrespract.org/visionary-living-legend/}}</ref> == জীৱন আৰু শিক্ষা == হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্যৰ জন্ম [[শিলচৰ]]ত হৈছিল। তেওঁ শিলচৰৰ পাব্লিক স্কুলত প্ৰাথমিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। চিকিৎসক হোৱাৰ লক্ষ্যৰে তেওঁ [[শিলচৰ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]]ত নামভৰ্তি কৰে আৰু চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name="Jorp"/> চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ অধ্যয়নৰ সময়তে তেওঁ চকু চিকিৎসাৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হৈ উঠে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ [[গৌহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]]ৰপৰা ১৯৮১ চনত চকু চিকিৎসা বিষয়ত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। গৌহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰি থাকোঁতে তেওঁ ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদৰ অৰ্থসাহায্যপ্ৰাপ্ত গৱেষণা প্ৰকল্পত অংশগ্ৰহণ কৰে।<ref name="Jorp"/> == চিকিৎসা জীৱন == হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্যই ৰাজ্যিক স্বাস্থ্য সেৱাত চকু চিকিৎসা বিভাগৰ পঞ্জীয়ক হিচাপে কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ সহকাৰী অধ্যাপক পদলৈ উন্নীত হয় আৰু গৌহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়লৈ বদলি হয়।<ref name="Jorp"/> ১৯৮০ৰ দশকৰ শেষৰফালে তেওঁ চকুত কৃত্ৰিম লেন্স সংস্থাপন কৰি ছানি পৰা ৰোগৰ অস্ত্ৰোপচাৰ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত নতুন চিকিৎসা পদ্ধতিৰ প্ৰৱৰ্তন কৰে। সেই সময়ত অসমৰ চকু চিকিৎসা ক্ষেত্ৰত এই পদ্ধতিৰ প্ৰচলন বৃদ্ধি পোৱাত তেওঁৰ ভূমিকা আছিল।<ref name="Jorp"/> তেওঁ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ত কৰ্মৰত হৈ থাকোঁতে চকুৰ পিছফালৰ অংশৰ ৰোগৰ চিকিৎসাৰ বাবে উন্নত সুবিধাৰ অভাৱ অনুভৱ কৰে। এই ক্ষেত্ৰত বিশেষ প্ৰশিক্ষণ লাভ কৰাৰ চেষ্টা কৰাৰ লগতে তেওঁ নিজে চকুৰ ৰেটিনা পৰীক্ষা আৰু ৰেটিনা অস্ত্ৰোপচাৰৰ কৌশল শিকিবলৈ চেষ্টা কৰে।<ref name="Jorp"/> == শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ৰ প্ৰতিষ্ঠা == উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ লোকসকলক উন্নত আৰু বিশেষজ্ঞ চকু চিকিৎসা প্ৰদান কৰাৰ লক্ষ্যৰে হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্যই কেইগৰাকীমান চিকিৎসকৰ সৈতে মিলি শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয় প্ৰতিষ্ঠাৰ উদ্যোগ গ্ৰহণ কৰে। চিকিৎসালয়খন ১৯৯৪ চনৰ ১৪ অক্টোবৰত [[গুৱাহাটী]]ত স্থাপন কৰা হয়।<ref name="SSDN">{{Cite web |title=শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ৰ বিষয়ে |url=https://ssdnindia.org/about-us |website=শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয় |access-date=২৯ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> চিকিৎসালয়খনৰ নাম [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]]ৰ নামেৰে ৰখা হয়। ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ উদ্দেশ্য আছিল উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ লোকসকলক উন্নত মানৰ চকু চিকিৎসা প্ৰদান কৰা আৰু চিকিৎসাৰ বাবে দূৰ-দূৰণিৰ অঞ্চললৈ যাবলগীয়া হোৱা সমস্যাৰ সমাধান কৰা।<ref name="SSDN"/> চিকিৎসালয়খনৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ বাবে শ্ৰী কাঞ্চী কামকোটি পীঠৰ শংকৰাচাৰ্যসকলে আধুনিক চকু চিকিৎসালয় স্থাপনৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল। এই উদ্দেশ্যে শ্ৰী কাঞ্চী স্বাস্থ্য আৰু শিক্ষা ন্যাস গঠন কৰা হয়। কলকাতাৰ উদ্যোগপতি দীপংকৰ চেটাৰ্জীয়ে গুৱাহাটীত থকা তেওঁৰ এটা অট্টালিকা ন্যাসক দান কৰে।<ref name="SSDN"/> ১৯৯৫ চনৰ ২৪ নৱেম্বৰত তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[পি. ভি. নৰসিংহ ৰাও]]ৱে চিকিৎসালয়খন দেশৰ উদ্দেশ্যে উৎসৰ্গা কৰে। ২০০৪ চনত তদানীন্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী [[মনমোহন সিং]]য়ে চিকিৎসালয়খনক উৎকৰ্ষ কেন্দ্ৰ হিচাপে ঘোষণা কৰে।<ref name="SSDN"/> == চকু চিকিৎসা আৰু সামাজিক সেৱা == শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ত ছানি পৰা, ৰেটিনা, কৰ্ণিয়া, গ্ল’কোমা, শিশুৰ চকুৰ ৰোগ, চকুৰ প্লাষ্টিক অস্ত্ৰোপচাৰ আৰু অন্যান্য চকু ৰোগৰ চিকিৎসাৰ সুবিধা আছে। চিকিৎসালয়খনে বিশেষজ্ঞ চিকিৎসা সেৱাৰ লগতে গৱেষণা আৰু চিকিৎসা শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰতো কাম কৰি আহিছে।<ref name="SSDN"/> হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্যই চিকিৎসা সেৱাক কেৱল চিকিৎসালয়ৰ ভিতৰতে সীমাবদ্ধ নাৰাখি সমাজৰ দৰিদ্ৰ আৰু সুবিধাবঞ্চিত লোকসকলৰ মাজলৈ লৈ যোৱাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। তেওঁৰ নেতৃত্বত চিকিৎসালয়খনে সমাজভিত্তিক চকু চিকিৎসা সেৱাৰ এক পদ্ধতি গঢ়ি তোলে। ইয়াৰ জৰিয়তে গ্ৰামাঞ্চলৰ লোকসকলক চকুৰ ৰোগৰ পৰীক্ষা, চিকিৎসা আৰু সচেতনতা কাৰ্যসূচীৰ সুবিধা প্ৰদান কৰা হয়।<ref name="Jorp"/> তেওঁৰ উদ্যোগত চিকিৎসালয়খনৰ সমাজভিত্তিক চকু চিকিৎসা কাৰ্যসূচীয়ে উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰ লোকসকলক চিকিৎসা সেৱা প্ৰদান কৰি আহিছে।<ref name="SSDN"/> == গৱেষণা আৰু চিকিৎসা শিক্ষা == হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্য চিকিৎসা গৱেষণা আৰু শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰতো সক্ৰিয়। তেওঁৰ নেতৃত্বত শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়ত স্নাতকোত্তৰ চিকিৎসা প্ৰশিক্ষণ, ফেল'শ্বিপ আৰু অন্যান্য চিকিৎসা শিক্ষাৰ কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰা হয়।<ref name="Jorp"/> তেওঁ বিভিন্ন চিকিৎসা গৱেষণা পত্ৰ প্ৰকাশ কৰিছে আৰু চিকিৎসা শিক্ষাৰ্থী তথা নতুন চিকিৎসকসকলক গৱেষণাৰ বাবে উৎসাহিত কৰি আহিছে। তেওঁ বহু চিকিৎসকক প্ৰশিক্ষণ আৰু দিক্‌-নিৰ্দেশনা প্ৰদান কৰিছে।<ref name="Jorp"/> চিকিৎসা গৱেষণা আৰু শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ অৱদানৰ বাবে তেওঁ ৰয়েল কলেজ অৱ ছাৰ্জনছ, গ্লাছগোৰ ফেল'শ্বিপ আৰু ৰয়েল কলেজ অৱ ফিজিচিয়ানছ, এডিনবাৰ্গৰ ফেল'শ্বিপ লাভ কৰিছে।<ref name="Jorp"/> == বঁটা আৰু সন্মান == হৰ্ষ ভট্টাচাৰ্যই চিকিৎসা আৰু সমাজসেৱাৰ ক্ষেত্ৰত আগবঢ়োৱা অৱদানৰ বাবে বিভিন্ন বঁটা আৰু সন্মান লাভ কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য হৈছে— * ২০১৭ — আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অন্ধত্ব প্ৰতিৰোধ সংস্থাৰ চকু স্বাস্থ্য বীৰ সন্মান।<ref name="Jorp"/> * ২০১৮ — আইফ'কাছ আইকন বঁটা।<ref name="Jorp"/> * ২০১৯ — প্ৰতিষ্ঠান গঢ়াৰ ক্ষেত্ৰত অৱদানৰ বাবে প্ৰতিষ্ঠান নিৰ্মাতা বঁটা।<ref name="Jorp"/> * ২০২২ — সৰ্বভাৰতীয় চকু চিকিৎসক সংস্থাৰ পি. আৱাস্থী বঁটা।<ref name="Jorp"/> * ২০২৩ — অসম চকু চিকিৎসা সংস্থাৰ জীৱনজোৰা সাধনা বঁটা।<ref name="Jorp"/> * ২০২৫ — অসম চৰকাৰৰ [[অসম বৈভৱ বঁটা]]ৰ বাবে নিৰ্বাচিত।<ref>{{Cite web |title=অসম চৰকাৰে ২০২৫ বৰ্ষৰ অসম বৈভৱ, অসম সৌৰভ আৰু অসম গৌৰৱ বঁটাৰ প্ৰাপকসকলৰ নাম ঘোষণা |url=https://nenews.in/assam/assam-cabinet-names-recipients-of-states-civilian-awards-for-2025/68679/ |website=নৰ্থইষ্ট নিউজ |date=২৩ অক্টোবৰ ২০২৬ |access-date=২৯ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> == আৰু চাওক == * [[শ্ৰী শংকৰদেৱ নেত্ৰালয়]] * [[শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ]] * [[গৌহাটী চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] * [[শিলচৰ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়]] == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ চিকিৎসক]] [[শ্ৰেণী:অসম বৈভৱ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] oh2uxenp5srz36hyin16l7x52qg54mp 0 140529 648463 2026-10-29T20:09:10Z Ananya Taye 28065 -- Draft creation using the [[WP:Article wizard]] -- 648463 wikitext text/x-wiki {{Short description|অসমৰ পূৰ্বৰ আহোম ৰাজ্যত সামাজিক আত্মসাৎকৰণ প্ৰক্ৰিয়া}} {{Use dmy dates|date=April 2023}} [[File:Ahom youth.jpg|thumb|300px|পৰম্পৰাগত সাজপাৰ পৰিহিত আহোম যুৱকৰ এটা দল।]] '''আহোমীকৰণ''' (ইংৰাজী: ''Ahomisation'') হৈছে অসমৰ পূৰ্বৰ [[আহোম ৰাজ্য]]ত সংঘটিত এক আত্মসাৎকৰণ প্ৰক্ৰিয়া, যাৰ জৰিয়তে অঞ্চলটোৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোকসকল বৰ্তমান [[আহোম জনগোষ্ঠী|আহোম]] হিচাপে পৰিচিত জনসমষ্টিৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। গুহৰ মতে, আহোমসকলে প্ৰথমতে ওচৰ-চুবুৰীয়া নগা, মৰাণ আৰু বৰাহী জনগোষ্ঠীৰ একাংশক আৰু পাছলৈ চুতীয়া আৰু কছাৰী জনগোষ্ঠীৰ বৃহৎ অংশক আত্মসাৎ কৰিছিল; ষোড়শ শতিকাৰ মাজভাগৰ পৰা এই সম্প্ৰসাৰিত আহোম সমাজ নিজেই হিন্দুকৰণৰ প্ৰভাৱত পৰালৈকে আহোমীকৰণ চলি আছিল।<ref>"There, the Ahoms assimilated some of their Naga, Moran and Barahi neighbours and later, also large sections of the Chutiya and Kachari tribes. This Ahomisation process went on until the expanded Ahom society itself began to be Hinduised from the mid-16th century onward." {{harvcol|Guha|1983|p=12}}</ref> শইকীয়া (২০০৪)-ৰ মতে, এই প্ৰক্ৰিয়াত বিভিন্ন সামাজিক আৰু জনগোষ্ঠীয় পটভূমিৰ নিৰ্বাচিত পুৰুষক স্বৰ্গদেৱে প্ৰদান কৰা ৰাষ্ট্ৰীয় স্বীকৃতিসম্পন্ন আহোম মৰ্যাদাৰ সম্প্ৰসাৰণ ঘটিছিল।<ref>"From the very beginning until the end of the Swargadeo's rule in the nineteenth century, Ahoms were created from the different groups constituting the 'us' community."{{harvcol|Saikia|2004|pp=135}}</ref> শইকীয়া (১৯৯৭)-ই আহোম পৰিচয়ক একক, সমজাতীয় জনগোষ্ঠীৰ পৰিচয় নহয়, বৰং বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সমাৱেশেৰে গঠিত এক সংমিশ্ৰিত সামাজিক-সাংস্কৃতিক সত্তা বুলি ব্যাখ্যা কৰিছে।<ref>"This unique perception and representation is the crux of what we know and call 'Ahom'. This complex mix cannot be reduced to a single community, nor to one dramatic event. … It was an expression of heterogeneous communities coming together in a process of 'becoming' a socio-cultural entity manifested in a riverine polity."{{harvcol|Saikia|1997|p=181}}</ref> == আনুবংশিক প্ৰমাণ == আধুনিক আনুবংশিক গৱেষণাৰ ফলাফল ঐতিহাসিক উৎসসমূহত বৰ্ণিত স্থানীয় জনগোষ্ঠীৰ ব্যাপক অন্তৰ্ভুক্তিৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ। পিতৃবংশীয় চিহ্নৰ পূৰ্বৰ অধ্যয়নত বৰ্তমানৰ আহোম পুৰুষসকলৰ মাজত পূব আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ ৱাই-ক্ৰম'জমীয় হেপ্ল'গ্ৰুপ O3-M134 (বৰ্তমানৰ নাম O-M134) আটাইতকৈ অধিক দেখা পোৱা পিতৃবংশীয় হেপ্ল'গ্ৰুপ হিচাপে চিনাক্ত কৰা হৈছে।<ref name="Kumar2024">{{cite journal |last1=Kumar |first1=Sachin |last2=Singh |first2=Prajjval Pratap |last3=Pasupuleti |first3=Nagarjuna |last4=Tripathy |first4=Veena Mushrif |last5=Chauley |first5=Milan Kumar |last6=Chaubey |first6=Gyaneshwer |last7=Rai |first7=Niraj |year=2024 |title=The genetic admixture and assimilation of Ahom: a historic migrant from Thailand to India |journal=Human Molecular Genetics |volume=33 |issue=11 |pages=1015–1019 |doi=10.1093/hmg/ddae054 |pmid=38538568 }}</ref> O-M134 আৰু ইয়াৰ অধীনস্থ শাখাসমূহ উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ বিভিন্ন তিব্বত-বাৰ্মী ভাষী জনগোষ্ঠী, বিশেষকৈ বড়ো-গাৰো ভাষী বড়ো (মেচ), কছাৰী, ৰাভা আৰু ত্ৰিপুৰী আদিৰ মাজত বহুলভাৱে পোৱা যায়।{{efn|Earlier studies reported O-M134 in 85% of sampled Kachari males and 76% of Rabha males.<ref name="Cordaux2004">{{cite journal |last1=Cordaux |first1=Richard |last2=Weiss |first2=Gunter |last3=Saha |first3=Nilmani |last4=Stoneking |first4=Mark |year=2004 |title=The Northeast Indian Passageway: A Barrier or Corridor for Human Migrations? |journal=Molecular Biology and Evolution |volume=21 |issue=8 |pages=1525–1533 |doi=10.1093/molbev/msh151 |pmid=15128876 |hdl=11858/00-001M-0000-0010-0527-7 |hdl-access=free }}</ref> Higher-resolution Y-chromosome analysis subsequently found the downstream O-M117 (subgroup of O-M134) lineage in 57.7% of sampled Rabha males and 47.4% of Mech males.<ref name="Debnath2011">{{cite journal |last1=Debnath |first1=Monojit |last2=Palanichamy |first2=Malliya G. |last3=Mitra |first3=Bikash |last4=Jin |first4=Jie-Qiong |last5=Chaudhuri |first5=Tapas K. |last6=Zhang |first6=Ya-Ping |year=2011 |title=Y-chromosome haplogroup diversity in the sub-Himalayan Terai and Duars populations of East India |journal=Journal of Human Genetics |volume=56 |issue=11 |pages=765–771 |doi=10.1038/jhg.2011.98 |pmid=21900945 }}</ref> High frequencies of O-M134 have also been reported among the Boro–Garo-speaking Tripuri (17 of 21 males; 81.0%) and Jamatia (22 of 30; 73.3%) samples from Tripura.<ref name="Sengupta2006">{{cite journal |last1=Sengupta |first1=Sanghamitra |last2=Zhivotovsky |first2=Lev A. |last3=King |first3=Roy |last4=Mehdi |first4=S. Q. |last5=Edmonds |first5=Christopher A. |last6=Chow |first6=Cheryl-Emiliane T. |last7=Lin |first7=Alice A. |last8=Mitra |first8=Mitashree |last9=Sil |first9=Samir K. |last10=Ramesh |first10=A. |last11=Usha Rani |first11=M. V. |last12=Thakur |first12=Chitra M. |last13=Cavalli-Sforza |first13=L. Luca |last14=Majumder |first14=Partha P. |last15=Underhill |first15=Peter A. |year=2006 |title=Polarity and Temporality of High-Resolution Y-Chromosome Distributions in India Identify Both Indigenous and Exogenous Expansions and Reveal Minor Genetic Influence of Central Asian Pastoralists |journal=American Journal of Human Genetics |volume=78 |issue=2 |pages=202–221 |doi=10.1086/499411 |pmid=16400607 |pmc=1380230 |bibcode=2006AmJHG..78..202S }}</ref> The lineage is likewise frequent among other Tibeto-Burman populations of Northeast India: Cordaux ''et al.'' (2004) found O-M134 in 85.5% of a combined sample of Adi, Apatani, Nishi and Naga males, with frequencies ranging from 76% to 94% among the individual populations.<ref name="Cordaux2004"/> Among the Garo, O-M134 was reported in 23% of sampled males, together with the related downstream O-M133 lineage.<ref name="Reddy2007">{{cite journal |last1=Reddy |first1=B. Mohan |last2=Langstieh |first2=B. T. |last3=Kumar |first3=Vikrant |last4=Nagaraja |first4=T. |last5=Reddy |first5=A. N. S. |year=2007 |title=Austro-Asiatic Tribes of Northeast India Provide Hitherto Missing Genetic Link between South and Southeast Asia |journal=PLOS ONE |volume=2 |issue=11 |article-number=e1141 |doi=10.1371/journal.pone.0001141 |doi-access=free |pmid=17989774 |pmc=2065843 |bibcode=2007PLoSO...2.1141R }}</ref>}} ২০২৪ চনত প্ৰকাশিত আহোমসকলৰ সমগ্ৰ জিন'মভিত্তিক গৱেষণাতো স্থানীয় তিব্বত-বাৰ্মী আৰু অন্যান্য ট্ৰান্স-হিমালয়ান জনসমষ্টিৰ সৈতে উল্লেখযোগ্য আনুবংশিক সংমিশ্ৰণ ধৰা পৰে। গৱেষকসকলে অনুমান কৰে যে প্ৰাথমিকভাৱে প্ৰব্ৰজিত জনসমষ্টি তুলনামূলকভাৱে সৰু আছিল আৰু পাছত স্থানীয় জনগোষ্ঠীৰ সৈতে হোৱা ব্যাপক সংমিশ্ৰণে তেওঁলোকৰ আদি আনুবংশিক গঠন যথেষ্ট সলনি কৰি দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ আদি বাসভূমিৰ সৈতে সম্পৰ্কিত পূৰ্বপুৰুষীয় উপাদানৰ বৃহৎ অংশ হ্ৰাস কৰিছিল। বৰ্তমানৰ আহোমসকলৰ মাজত থকা ট্ৰান্স-হিমালয়ান আৰু ভাৰতীয় তিব্বত-বাৰ্মী-সম্পৰ্কীয় উপাদানসমূহ তেওঁলোক ভাৰতত প্ৰৱেশ কৰাৰ পাছত আহৰণ কৰা হৈছিল বুলিও গৱেষকসকলে অনুমান কৰে। তেওঁলোকে স্পষ্ট কৰে যে বৰ্তমানৰ তথ্যৰ ভিত্তিত মূল প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলৰ পিতৃবংশীয় শাখা চিনাক্ত কৰিব নোৱাৰি। আদি বাসভূমিৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বিৰল পিতৃবংশীয় হেপ্ল'গ্ৰুপ চিনাক্ত কৰিবলৈ আহোম পুৰুষৰ বহুসংখ্যক নমুনাৰ অধিক সূক্ষ্ম ৱাই-ক্ৰম'জম বিশ্লেষণ আৰু মাতৃবংশীয় শাখা নিৰ্ণয় কৰিবলৈ অধিক বিস্তৃত মাইট'কণ্ড্ৰিয়েল ডিএনএ নমুনা সংগ্ৰহৰ প্ৰয়োজন।<ref name="Kumar2024"/> == ইতিহাস == === উৎপত্তি আৰু প্ৰাৰম্ভিক বসতি === পৰম্পৰাগত বিৱৰণ অনুসৰি, [[চুকাফা]] মূলতঃ [[মুঙ মাও]]ৰ এজন টাই ৰাজকোঁৱৰ আছিল। তেওঁ প্ৰায় ন হাজাৰ সৈনিক-কৃষকৰ সৈতে ১২২৮ খ্ৰীষ্টাব্দত বৰ্তমানৰ অসমত প্ৰৱেশ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/66700/10/10_chapter%204.pdf|title=Shodhganga: a reservoir of Indian theses @ INFLIBNET|accessdate=16 April 2023}}</ref> বিভিন্ন স্থানত বসতি স্থাপনৰ চেষ্টা কৰাৰ পাছত তেওঁ অৱশেষত ১২৫৩ খ্ৰীষ্টাব্দত পূব অসমৰ [[চৰাইদেউ]]ত স্থায়ীভাৱে বসতি স্থাপন কৰি এখন ৰাজ্য গঠনৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ কৰে। অৱশ্যে, শেহতীয়া গৱেষণাত এই পৰম্পৰাগত কালক্ৰমক প্ৰশ্ন কৰা হৈছে। টাই আৰু চীনা ঐতিহাসিক উৎসসমূহৰ ভিত্তিত আহোম ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা চতুৰ্দশ শতিকাৰ মাজভাগত হোৱা হ'ব পাৰে বুলি যুক্তি আগবঢ়োৱা হৈছে।<ref>{{harvcol|Daniels|2023|pp=30–47}}</ref> অসমত বসতি স্থাপনৰ পাছত চুকাফাই স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ সৈতে সামৰিক বশ্যতাকৰণ, মীমাংসা আৰু মিত্ৰতা স্থাপনৰ সংমিশ্ৰণেৰে নিজৰ প্ৰাৰম্ভিক ৰাজনৈতিক শাসনব্যৱস্থা গঢ়ি তুলিছিল। [[পাটকাই পৰ্বতমালা|পাটকাই]] অঞ্চল অতিক্ৰম কৰাৰ সময়ত তেওঁৰ বাহিনীয়ে কেইবাখনো [[নগা জনগোষ্ঠী|নগা]] গাঁও বশীভূত কৰিছিল। প্ৰতিবাদ কৰা গোটসমূহৰ বিৰুদ্ধে কেতিয়াবা কঠোৰ আৰু দৃষ্টান্তমূলক হিংসাৰো আশ্ৰয় লোৱা হৈছিল।{{efn|''সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী'' অনুসৰি, চুকাফাৰ পাটকাই অঞ্চল অতিক্ৰম কৰাৰ সময়ত নগা গাঁওসমূহত বাৰে বাৰে আক্ৰমণ চলোৱা হৈছিল। আক্ৰমণৰ পাছত কেইবাখনো গাঁৱে আত্মসমৰ্পণ কৰিছিল অথবা গাঁওবাসীয়ে স্থান ত্যাগ কৰিছিল। প্ৰতিবাদ কৰা নগাসকলক কঠোৰ দৃষ্টান্তমূলক শাস্তি দিয়া হৈছিল। এটা বিৱৰণ অনুসৰি, বন্দীসকলক হত্যা কৰি তেওঁলোকৰ আত্মীয়সকলক মৃতদেহৰ মাংস খাবলৈ বাধ্য কৰোৱা হৈছিল। ''আহোম বুৰঞ্জী''তো কিছুমান গাঁৱে বশ্যতা স্বীকাৰ কৰা আৰু আন কিছুমানে প্ৰতিবাদ কৰাৰ ফলত ধ্বংস হোৱা বুলি উল্লেখ আছে। এনে ব্যৱহাৰ প্ৰত্যক্ষ কৰাৰ পাছত ওচৰ-চুবুৰীয়া গাঁওসমূহেও বশ্যতা স্বীকাৰ কৰিছিল।{{sfn|Bhuyan|1960|pp=45–46}}{{sfn|Saikia|1997|p=42}}{{sfn|Gait|1906|p=75}}<ref>{{harvcol|Barua|1930|p=45}}</ref> প্ৰব্ৰজনকাৰী দলটোৱে যাত্ৰাপথত লোকসকলক বন্দী কৰিও নিজৰ জনসংখ্যা বৃদ্ধি কৰিছিল। শইকীয়াই এইসকলক চুতীয়া, মৰাণ আৰু বৰাহী বুলি চিনাক্ত কৰিছে।{{sfn|Saikia|1997|p=4}}}} ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত উপস্থিত হোৱাৰ পাছত চুকাফাই [[মৰাণ জনগোষ্ঠী|মৰাণ]] আৰু [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী#বৰাহী চুতীয়া|বৰাহী]] জনগোষ্ঠীৰ একাংশৰ সৈতে মীমাংসা স্থাপন কৰিছিল। আনহাতে, তেওঁৰ কৰ্তৃত্ব অস্বীকাৰ কৰাসকলক বলপূৰ্বক বশীভূত কৰা হৈছিল।{{sfn|Baruah|1986|p=222}}{{efn|''অসম বুৰঞ্জী'' অনুসৰি, কিছুমান মৰাণ পৰিয়ালে চুকাফাক ৰজা হিচাপে স্বীকাৰ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল। তেওঁলোকৰ মুখিয়ালসকলক হত্যা কৰাৰ পাছত বাকীসকলে বশ্যতা স্বীকাৰ কৰি চুকাফাক ৰজা হিচাপে মানি লৈছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Bhuyan |editor-first=Suryya Kumar |year=1945 |title=Assam Buranji |edition=1st |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies, Assam |location=Gauhati |page=5}}</ref> ''পুৰণি অসম বুৰঞ্জী''ত একেদৰে উল্লেখ আছে যে প্ৰতিবাদী পৰিয়ালসমূহৰ মুখিয়ালসকলক ভোজলৈ নিমন্ত্ৰণ কৰি মদ্যপান কৰোৱাৰ পাছত চুকাফাৰ লোকসকলে হত্যা কৰিছিল।{{sfn|Dutta|1985|p=24}} সেয়েহে বৰুৱাই চুকাফাই মৰাণ আৰু বৰাহীসকলক শান্তি আৰু মীমাংসাৰ জৰিয়তে নিজৰ পক্ষলৈ আনিছিল, কিন্তু তেওঁৰ কৰ্তৃত্বক প্ৰত্যাহ্বান জনোৱাসকলক নিৰ্মমভাৱে হত্যা কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।{{sfn|Baruah|1986|p=222}}}} পাছলৈ চুকাফাই মৰাণ মুখিয়াল বদৌচা আৰু বৰাহী মুখিয়াল থাকুমাথাৰ জীয়ৰীসকলক বিবাহ কৰি তেওঁলোকৰ সৈতে মিত্ৰতা স্থাপন কৰিছিল। নিজৰ ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠাৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায়ত তেওঁ ঘন জনবসতিপূৰ্ণ অঞ্চলসমূহ এৰাই চলিছিল।{{sfn|Gogoi|1968|p=264}}{{efn|বুৰঞ্জীসমূহত চুকাফাৰ সম্প্ৰসাৰণ নীতি কৌশলগতভাৱে নিৰ্বাচিত আছিল বুলি প্ৰকাশ পায়। শিমলুগুৰিত উপস্থিত হৈ তেওঁ নামদাং নদীৰ আশে-পাশে অধিক জনবসতি থকাৰ কথা জানিব পাৰিছিল আৰু সেই লোকসকলক বশীভূত কৰাৰ চেষ্টা নকৰি আন স্থানলৈ গুচি গৈছিল। ''আহোম বুৰঞ্জী''ৰ এটা বিৱৰণত নামদাং নদীত প্ৰায় ৩,৩০০টা পানী তোলা ঘাট থকাৰ উল্লেখ আছে আৰু চুকাফাই কিছু ভয় খাই সেই ঠাই এৰি গৈছিল বুলি কোৱা হৈছে। ''সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী''ত প্ৰায় ৩,০০০টা ঘাট দেখি তেওঁৰ অনুগামীসকলে অস্বস্তি অনুভৱ কৰা বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ফুকনে ইয়াৰ পৰা চুকাফাই সেই অঞ্চলৰ লোকসকলক বশীভূত কৰাৰ চেষ্টা কৰাটো লাভজনক নহ'ব বুলি সিদ্ধান্ত লৈছিল বুলি ব্যাখ্যা কৰিছে।{{sfn|Phukan|1992|p=53}}{{sfn|Saikia|1997|p=43}}}} চুকাফাই তেওঁৰ টাই সৈনিক আৰু অভিজাত শ্ৰেণীৰ লোকসকলক স্থানীয় মহিলাৰ সৈতে বিবাহ কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত পাছলৈ আহোমীকৰণ নামেৰে পৰিচিত হোৱা প্ৰক্ৰিয়াটোৱে গতি লাভ কৰিছিল।<ref>"The Ahom kingdom's establishment, traditionally dated at 1228, was done by a group migrating from the southeast, large numbers of whom were male army members, who would have taken local non-Tai-speaking wives." {{harvnb|Morey|2014|pp=51–52}}</ref> শান-টাই বসতিস্থাপনকাৰীসকলৰ আত্মসাৎকৰণৰ ক্ষমতা যথেষ্ট বেছি আছিল। তেওঁলোকে নিজকে টাই বুলি অভিহিত কৰিলেও অঞ্চলটোৰ থলুৱা জনগোষ্ঠীসমূহে তেওঁলোকক 'আসাম', 'অসম' আৰু 'অচম' আদি নামেৰে অভিহিত কৰিছিল।{{sfn|Neog|1962|p=1}} আধুনিক অসমীয়া 'আহোম' শব্দটো 'আসাম' বা 'অসম' নামৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছিল। তেওঁলোকে ক্ৰমান্বয়ে নিজৰ অধীনস্থ ভূখণ্ডৰ বহুজাতিক জনসমষ্টিৰ সৈতে সামাজিকভাৱে একাত্মতা স্থাপন কৰিছিল। আনহাতে, নতুন 'আহোম' নামটোৱে তেওঁলোকৰ ৰাজনৈতিক আধিপত্য আৰু নেতৃত্বক সূচাবলৈ লৈছিল। এইদৰে মৰাণ আৰু বৰাহী জনগোষ্ঠীৰ একাংশক প্ৰথমে জয় কৰি পাছত নিজৰ সমাজত অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ ফলত এক বিশেষ 'বিজয়ী সমাজ' (''conquest society'') গঢ় লৈ উঠিছিল। এই প্ৰক্ৰিয়াত বিজিত জনগোষ্ঠীসমূহক সম্পূৰ্ণৰূপে নিৰ্মূল কৰাৰ পৰিৱৰ্তে নতুন ৰাজ্যখনৰ সামাজিক আৰু ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।{{efn|এনে অন্তৰ্ভুক্তি সামৰিক বশ্যতা স্বীকাৰৰ লগতে মিত্ৰতা আৰু আন্তঃবিবাহৰ জৰিয়তেও হ'ব পাৰিছিল। সেয়েহে প্ৰাৰম্ভিক আহোম ৰাজ্যখন বসতি স্থাপন, বিজয়, ৰাজনৈতিক বশ্যতা স্বীকাৰ, মীমাংসা আৰু অন্তৰ্ভুক্তিৰ সংমিশ্ৰণেৰে গঢ় লৈ উঠিছিল। ইয়াক সম্পূৰ্ণ শান্তিপূৰ্ণ আত্মসাৎকৰণ অথবা নিৰ্বিচাৰ সামৰিক বিজয়—কোনোটোৰে একক ফল বুলি বিবেচনা কৰিব নোৱাৰি।}}<ref name="auto">{{cite web |url=http://dspace.nehu.ac.in/handle/1/9262 |title=The ahomisation process in early mediaeval Assam |date=13 February 2013 |last1=Buragohain |first1=Romesh}}</ref> === সম্প্ৰসাৰণ আৰু আত্মসাৎকৰণ === টাই বসতিস্থাপনকাৰীসকলে লগত জলসিঞ্চিত ধানখেতিৰ কৌশল লৈ আহিছিল। তেওঁলোকে অনাবাদী ভূমি হাল বাই খেতিৰ উপযোগী কৰি তোলাটো নিজৰ ঐশ্বৰিক দায়িত্ব বুলি বিশ্বাস কৰিছিল। তেওঁলোকে অঞ্চলটোৰ কেন্দ্ৰীভূত ৰাষ্ট্ৰব্যৱস্থাৰ বাহিৰত থকা বহুতো স্থানান্তৰিত কৃষি কৰা জনগোষ্ঠীক নিজৰ সমাজত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।{{sfn|Guha|1983|pp=11–12}} একে সময়তে তেওঁলোকে নিজৰ তুলনামূলকভাৱে কম জনসংখ্যাৰ কথাও সচেতনভাৱে উপলব্ধি কৰিছিল।{{sfn|Baruah|1977|p=251}} আহোমীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়াত আন্তঃবিবাহ, ৰাজনৈতিক বশ্যতা স্বীকাৰ, আহোম ফৈদত আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰা আৰু বিকাশমান ৰাজ্যখনৰ সেৱাত যোগদান কৰা আদি অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।{{efn|এই প্ৰক্ৰিয়াই অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা জনগোষ্ঠীসমূহৰ স্বতন্ত্ৰ পৰিচয় সদায় বিলুপ্ত কৰা নাছিল। বৰাহীসকল অৱশেষত বহুলাংশে আহোম জনসমষ্টিৰ সৈতে একীভূত হৈছিল, কিন্তু মৰাণসকলে নিজৰ পৃথক পৰিচয় বজাই ৰাখিছিল। বহুতো থলুৱা পৰিয়ালক আনুষ্ঠানিকভাৱে আহোম ফৈদতো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।}} ফলস্বৰূপে প্ৰাৰম্ভিক টাই-আহোম ৰাজ্যখনে বৰাহী, মৰাণ আৰু নগা আদি ওচৰ-চুবুৰীয়া জনগোষ্ঠীৰ লোকসকলক নিজৰ সমাজত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। ষোড়শ শতিকাত আহোম ৰাজ্যৰ ভূখণ্ডগত সম্প্ৰসাৰণৰ লগে লগে এই অন্তৰ্ভুক্তিৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি পাইছিল। [[চুতীয়া ৰাজ্য]] জয় কৰি সংযুক্ত কৰা আৰু [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী ৰাজ্যৰ]] ভূখণ্ডলৈ আহোম শাসনৰ সম্প্ৰসাৰণৰ ফলত [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী|চুতীয়া]] আৰু [[ডিমাছা জনগোষ্ঠী|ডিমাছা-কছাৰী]] জনগোষ্ঠীৰ বৃহৎ অংশ আহোম ৰাজ্যৰ বিস্তৃত ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল।<ref name="auto2">"Ahoms were never numerically dominant in the state they built and, at the time of the 1872 and 1881 Censuses, they formed hardly one-tenth of the populations relevant to the erstwhile Ahom territory (i.e, by and large, the Brahmaputra Valley without the Goalpara district.)" {{harvnb|Guha|1983|p=9}}</ref>{{efn|এই জনগোষ্ঠীসমূহৰ অন্তৰ্ভুক্তি আহোম ৰাষ্ট্ৰগঠনৰ বৃহত্তৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ অংশ আছিল। ইয়াত বিজিত অভিজাত শ্ৰেণী, সৈনিক, কাৰিকৰ, বিভিন্ন বৃত্তিৰ লোক আৰু আন প্ৰজাসকলক আহোম ফৈদ আৰু প্ৰশাসনিক সংগঠনত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। চুতীয়া ৰাজ্য আহোম ৰাজ্যৰ সৈতে সংযুক্ত কৰা হৈছিল। আনহাতে, কছাৰী ৰাজ্যৰ বিৰুদ্ধে আহোমসকলৰ সম্প্ৰসাৰণৰ অৰ্থ সমগ্ৰ ডিমাছা ৰাজ্যখনৰ স্থায়ী সংযুক্তি নাছিল।}} === ৰাষ্ট্ৰই প্ৰদান কৰা আহোম মৰ্যাদা === শইকীয়া (২০০৪)-ই আহোম ৰাজ্যৰ বিস্তৃত আৰু বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰে গঠিত প্ৰজাসমষ্টিৰ সৈতে অধিক সীমিত 'আহোম' পৰিচয়ৰ পাৰ্থক্য নিৰূপণ কৰিছে। তেওঁৰ মতে, আহোম পৰিচয় কেৱল এক স্থিৰ জনগোষ্ঠীয় বা বংশানুক্ৰমিক শ্ৰেণী নাছিল। বৰং ই ৰাজপ্ৰশাসনত সেৱা আগবঢ়োৱা নিৰ্বাচিত পুৰুষসকলক [[স্বৰ্গদেউ]]ৱে প্ৰদান কৰা এক ৰাজনৈতিক আৰু প্ৰশাসনিক মৰ্যাদা আছিল।<ref name="Saikia-status">"It was neither an ethnic community nor a family inheritance, but rather an identity marker, something to which many aspired but was achieved only by those whom the reigning swargadeo favored to induct into the clique."{{harvcol|Saikia|2004|pp=130}}</ref> শইকীয়াৰ মতে, এই মৰ্যাদা লাভ কৰাটো কেৱল জন্মসূত্ৰে নিৰ্ধাৰিত নহৈ ৰাজকীয় নিযুক্তি আৰু অনুগ্ৰহৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিছিল। তেওঁৰ ভাষাত, কোনো ব্যক্তিক আহোম হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া বা সেই মৰ্যাদা নিশ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত জন্মৰ ভূমিকা নাছিল।<ref>"Birth did not play a role in conferring or guaranteeing the place of an Ahom to an individual."{{harvcol|Saikia|2004|pp=136}}</ref> ৰাজকীয় সেৱা, নিযুক্তি, কোনো ৰাজবিষয়াৰ পৰিয়ালত অন্তৰ্ভুক্তি, বিবাহ অথবা তোলনীয়া সন্তান হিচাপে গ্ৰহণ কৰাৰ জৰিয়তে এই মৰ্যাদা লাভ কৰিব পৰা গৈছিল। একেদৰে এই মৰ্যাদা হেৰুৱাবও পৰা গৈছিল।<ref>"Being Ahom was an acquired status. It was not a birth condition but a situation, a placement within the higher echelons of society that was acquired through services and favors." "Identity … was elastic and temporary."{{harvcol|Saikia|2004|pp=137-138}}</ref> অৱশ্যে আহোম মৰ্যাদা লাভ কৰাৰ পাছত অভিজাত শ্ৰেণীলৈ উন্নীত হোৱা কিছুমান ব্যক্তিয়ে নিজৰ নতুন সামাজিক অৱস্থানক বংশানুক্ৰমিক মৰ্যাদা হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। শইকীয়াই উল্লেখ কৰিছে যে এনে অভিজাত লোকসকলে নিজৰ সামাজিক স্থান বৈধ প্ৰতিপন্ন কৰিবলৈ গৌৰৱময় বংশাৱলী নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু নিজৰ তুলনামূলকভাৱে নিম্ন সামাজিক উৎপত্তিৰ স্মৃতি ঢাকি ৰাখিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=137}}</ref> শইকীয়াৰ মতে, অষ্টাদশ শতিকাৰ শেষভাগলৈ বুৰঞ্জীসমূহত বিস্তৃত প্ৰজাসমষ্টি আৰু অভিজাত আহোম বিষয়াশ্ৰেণীৰ মাজত এক পাৰ্থক্য প্ৰতিফলিত হৈছিল। এই বিষয়াসকলৰ বহুতেই পূৰ্বৰ সাধাৰণ প্ৰজাসমষ্টিৰ পৰাই উচ্চ মৰ্যাদালৈ উন্নীত হৈছিল। কিন্তু সেই মৰ্যাদা লাভ কৰাৰ পাছত তেওঁলোকে নিজৰ পূৰ্বৰ সামাজিক পটভূমিৰ গুৰুত্ব হ্ৰাস কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=137}}</ref> এই প্ৰক্ৰিয়াত আন্তঃবিবাহ আৰু স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ অন্তৰ্ভুক্তিও জড়িত আছিল। শইকীয়া (২০০৪)-ই উল্লেখ কৰিছে যে প্ৰাৰম্ভিক কালত চুকাফাৰ পুৰুষ অনুগামীসকলে বৰাহী মহিলাৰ সৈতে বিবাহ কৰিছিল। এনে বিবাহৰ ফলত 'কদমী আহোম' নামৰ এক গোটৰ সৃষ্টি হৈছিল। আনহাতে, মৰাণ, বৰাহী আৰু আন বহুতো জনগোষ্ঠীক 'অনিয়মৰ' (''aniyamar'') বা 'অনিয়মীয়া আহোম' বুলি অভিহিত কৰা হৈছিল।<ref>"All of these men, in the course of migration, espoused Barahi women, and a new group called Kadami Ahoms emerged from these unions." "The Moran, Barahis, and many other groups were designated as aniyamar, or irregular Ahoms."{{harvcol|Saikia|2004|p=131}}</ref> পৰৱৰ্তী স্বৰ্গদেউসকলৰ ৰাজত্বকালত বহুতো মৰাণ আৰু বৰাহী লোকৰ মৰ্যাদা উন্নীত কৰি তেওঁলোকক আহোম হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হৈছিল।<ref>"In the reign of the later Swargadeos many of the Morans and Barahis were upgraded and designated as Ahoms."{{harvcol|Saikia|1997|p=184}}</ref> অসমৰ প্ৰাক্‌ঔপনিৱেশিক যুগত আহোমসকল বৰ্তমানৰ দৰে এক বংশগত জনগোষ্ঠী হিচাপে পৰিগণিত হোৱা নাছিল; বৰং তেওঁলোক তুলনামূলকভাৱে উন্মুক্ত এক মৰ্যাদাভিত্তিক সামাজিক গোট আছিল। আহোম ৰাজ্যৰ সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থাৰ অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা যিকোনো জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তিয়ে ৰজাৰ সক্ৰিয় সন্মতি লাভ কৰিলে আহোম মৰ্যাদা দাবী কৰিব পাৰিছিল।{{efn|শইকীয়াৰ মতে, প্ৰাক্‌ঔপনিৱেশিক অসমত আহোম হোৱা মানে জন্মসূত্ৰে নিৰ্ধাৰিত এক অৱস্থা নহয়, বৰং আহৰণ কৰিব পৰা সামাজিক মৰ্যাদা আছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=137}}</ref> আহোম নহোৱা পটভূমিৰ ব্যক্তিয়েও ৰাজকীয় সেৱা, নিযুক্তি আৰু ৰজাৰ অনুগ্ৰহৰ জৰিয়তে আহোম প্ৰশাসনিক অভিজাত শ্ৰেণীত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|pp=136–140}}</ref> তেওঁৰ ব্যাখ্যা অনুসৰি, আহোম হোৱাৰ ক্ষেত্ৰত জনগোষ্ঠীয় উৎপত্তিৰ পৰিৱৰ্তে স্বৰ্গদেউৰ অনুগ্ৰহহে নিৰ্ণায়ক আছিল। ফলত বিভিন্ন স্বৰ্গদেউৰ ৰাজত্বকালত আহোম অভিজাত শ্ৰেণীৰ গঠনো সলনি হৈছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=139}}</ref> তেওঁ আহোম বিষয়াসকলক ৰাজ্য পৰিচালনাত সহায় কৰিবলৈ ৰজাৰ নিৰ্দেশত নিৰ্বাচিত আৰু একত্ৰিত কৰা বিভিন্ন পটভূমিৰ লোকৰ এক সমষ্টি বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=140}}</ref> আহোম মৰ্যাদাও সদায় স্থায়ী নাছিল; স্বৰ্গদেৱে কোনো ব্যক্তিক উন্নীত বা অৱনমিত কৰি তেওঁৰ সামাজিক পৰিচয় সলনি কৰিব পাৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|pp=138, 141}}</ref> শইকীয়াই এই পৰিৱৰ্তনশীল প্ৰাক্‌ঔপনিৱেশিক শ্ৰেণীটোক ঔপনিৱেশিক যুগৰ সৈতে তুলনা কৰিছে। তেওঁৰ মতে, ঔপনিৱেশিক যুগত 'আহোম' পৰিচয় এক পৰিৱৰ্তনশীল চৰকাৰী মৰ্যাদাৰ পৰা বংশানুক্ৰমিক সামাজিক গোট আৰু জনগোষ্ঠীয় পৰিচয়লৈ ৰূপান্তৰিত হৈছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=142}}</ref>}} === ফৈদ আৰু প্ৰশাসনিক পদবীত অন্তৰ্ভুক্তি === বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ বহুতো থলুৱা লোকক আনুষ্ঠানিকভাৱে আহোম ফৈদসমূহত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। [[বুৰঞ্জী]]সমূহত এনে অন্তৰ্ভুক্তিৰ বহু উদাহৰণ পোৱা যায়। উদাহৰণস্বৰূপে, মিৰি-হাণ্ডিকৈ বংশৰ উৎপত্তি এজন [[মিচিং জনগোষ্ঠী|মিৰি (মিচিং)]] ল'ৰাৰ পৰা হৈছিল, যাক বুঢ়াগোহাঁই ভুকুলা গোহাঁয়ে তোলনীয়া পুত্ৰ হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁৰ বংশধৰসকল পাছলৈ মিৰি-হাণ্ডিকৈ নামেৰে পৰিচিত হৈছিল।<ref>"In the reign of Pratap Singha, Bhukula Gohain was re-settled in Dihing. He adopted a Miri boy and named him Miri Handique. Thus his progeny was referred to by this name."{{harvcol|Saikia|1997|p=86}}</ref> আহোম সমাজত অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা লোকসকলে যোগ্য বিবেচিত হ'লে গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশাসনিক পদবীও লাভ কৰিব পাৰিছিল। নামনি অসমৰ শাসনকৰ্তা হিচাপে নিযুক্ত দ্বিতীয়জন [[বৰফুকন]] বনফেৰা ফৈদৰ এজন নগা ব্যক্তিৰ পুত্ৰ আছিল। [[শিৱসিংহ]]ৰ (১৭১৪–১৭৪৪) ৰাজত্বকালত ৰাণী ফুলেশ্বৰীয়ে এজন ভূটীয়া যুৱকক নিজৰ ব্যক্তিগত পৰিচাৰক হিচাপে নিযুক্ত কৰিছিল। একেদৰে প্ৰথমজন [[বৰপাত্ৰগোহাঁই]] কাঞ্চেং নগা পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰি ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল।{{sfn|Baruah|1977|p=251}} আহোমৰ পুৰোহিতীয় ফৈদসমূহৰ ক্ষেত্ৰতো এনে অন্তৰ্ভুক্তি দেখা গৈছিল। এই ফৈদসমূহৰ ভিতৰত নগা-বাইলুং, মিৰি-বাইলুং, নৰা-বাইলুং,{{sfn|Gogoi|2006|p=9}} চুতীয়া-চিৰিং,<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 587</ref> চুতীয়া মূলৰ সোম-চিৰিং<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 577</ref> আৰু নগা মূলৰ বৰ-চিৰিং<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 587</ref> উল্লেখযোগ্য। এইদৰে সমতল আৰু চাৰিওফালৰ পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ অসংখ্য লোক আহোম হিচাপে পৰিচিত জনসমষ্টিত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। ==== মৰাণ আৰু নগা ==== বিভিন্ন বুৰঞ্জীত [[মৰাণ জনগোষ্ঠী|মৰাণসকলক]] আহোম ফৈদ আৰু প্ৰশাসনিক পদবীত অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ একাধিক বিৱৰণ পোৱা যায়। চুকাফাক বেঙেনা উপহাৰ দিয়া এজন মৰাণ ব্যক্তিয়ে পাছলৈ টাই-আহোম বসতিস্থাপনকাৰীসকলক ৰক্ষা কৰিবলৈ নগাসকলৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ কৰিছিল। এই সেৱাৰ স্বীকৃতিস্বৰূপে তেওঁক পুৰস্কৃত কৰি কাংগন বৰগোহাঁইৰ অধীনত ৰখা হৈছিল আৰু 'লানমাখ্ৰু' নাম দিয়া হৈছিল। তেওঁৰ পৰাই লানমাখ্ৰু বংশৰ উৎপত্তি হৈছিল।<ref>"This same Moran fought against the Nagas to defend the Tai-Ahom settlers. He was rewarded for his service and placed under Kangan Bar Gohain and re-named Lanmakhru. He started the lineage known as Lanmakhru."{{harvcol|Saikia|1997|p=91}}</ref> শইকীয়াই উল্লেখ কৰিছে যে চুখামফাৰ ৰাজত্বকালত খিংখিং নামৰ এজন মৰাণ ব্যক্তিৰ বংশধৰসকল বুঢ়াগোহাঁইৰ ফৈদত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। তেওঁলোকক টিংখমীয়া হাতীচৰাত বুলি অভিহিত কৰা হৈছিল আৰু তেওঁলোক আহোমত পৰিণত হৈছিল।<ref>"His family joined the Buragohain's faid, and they were designated as Tingkhamiya Hatisarat. They became Aaham."{{harvcol|Saikia|2004|pp=136–137}}</ref> একেদৰে মৰাণ-পাটৰ পদবীধাৰী পৰিয়ালসমূহো মৰাণ জনগোষ্ঠীৰ পৰা আহোম সমাজত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল।<ref>Barbarua, Hiteswar, ''Ahomar Din'', p. 584.</ref><ref>"For instance, the Miri-Sandikoi and Moran Patar were the offices drawn from the Miris and the Morans" {{harvnb|Gogoi|2006|p=9}}</ref> মৰাণ মূলৰ আন পৰিয়ালসমূহৰ ভিতৰত লানমাখ্ৰু চেতিয়া, লেকাই চেতিয়া, খিমতাৰ পাটৰ, চিতপাটৰ, চলিহাৰ ডেকা, ফুল বৰুৱা আৰু খিমতাৰ খেঙাৰু উল্লেখযোগ্য।<ref>Barbarua, Hiteswar, ''Ahomar Din'', pp. 577–591.</ref> [[নগা জনগোষ্ঠী|নগা]] জনগোষ্ঠীসমূহৰ ক্ষেত্ৰতো একেধৰণৰ অন্তৰ্ভুক্তি ঘটিছিল। এটা বুৰঞ্জীৰ বিৱৰণ অনুসৰি, বৰপাত্ৰ ফুকনৰ খেলৰ এজন বৰাহী ব্যক্তি লাহৰে বনফা নগা জনগোষ্ঠীৰ এজন ল'ৰাক তোলনীয়া পুত্ৰ হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল। লাহৰৰ মৃত্যুৰ পাছত সেই ল'ৰাজনে লিকচাৱন বৰা হিচাপে সেৱা আগবঢ়াইছিল। তেওঁৰ কামত স্বৰ্গদেউ সন্তুষ্ট হোৱাত তেওঁক বৰফুকন পদত নিযুক্ত কৰা হৈছিল।<ref>"When Lahar Barahi died, his son was appointed as Liksawan Bora [in charge of slaves] ... Swargadeo was pleased with his performance and the Naga boy was made the new Bar Phukan."{{harvcol|Saikia|2004|p=137}}</ref> নগা মূলৰ বুলি চিনাক্ত কৰা আন পৰিয়ালসমূহৰ ভিতৰত জাপৰজল চেতিয়া, লুথুৰি চেতিয়া, ঘূৰা কোঁৱৰ, চৌনাপাম, ফৈদীয়া গোহাঁই, লেফেৰা ডেকা, মৌপিয়া ডেকা আৰু টাংচু ডেকা উল্লেখযোগ্য।<ref>Barbarua, Hiteswar, ''Ahomar Din'', pp. 579–592.</ref> পুৰোহিতীয় ফৈদসমূহতো নগাসকলৰ অন্তৰ্ভুক্তি ঘটিছিল। নগা-বাইলুং, মিৰি-বাইলুং আৰু নৰা-বাইলুং আদি নামৰ উল্লেখ পোৱা যায়।{{sfn|Gogoi|2006|p=9}} তদুপৰি নগা মূলৰ বৰ-চিৰিং ফৈদৰো উল্লেখ আছে।<ref>Barbarua, Hiteswar, ''Ahomar Din'', p. 587.</ref> ==== কছাৰী আৰু হাণ্ডিকৈ পদবী ==== কছাৰী মূলৰ লোকসকলো আহোম ফৈদ আৰু অভিজাত শ্ৰেণীত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। শইকীয়াই লাই হাণ্ডিকৈৰ উদাহৰণ দাঙি ধৰিছে। লাইৰ কছাৰী মাতৃক লেপাটী গোহাঁইৰ পৰিয়াললৈ অনা হৈছিল। পাছলৈ সেই ল'ৰাজন আৰু তেওঁৰ পৰিয়ালক 'লাই হাণ্ডিকৈ' হিচাপে স্বীকৃতি দি উচ্চ পদবী প্ৰদান কৰা হৈছিল।<ref>"Henceforth, the slave boy and his family were recognised as Lai Handique and given a high office."{{harvcol|Saikia|2004|p=134}}</ref> আহোম সমাজত বিশেষ জন্মগত অৱস্থাৰ লোকসকলক অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈও 'হাণ্ডিকৈ' উপাধি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। [[চুহুংমুং]]ৰ ৰাজত্বকালত ৰচিত বিৱৰণ অনুসৰি, পূৰ্বৰ মুখিয়ালসকলৰ পুত্ৰ আৰু নাতিসকলক ৰজাৰ সন্মুখলৈ আনি বিভিন্ন গোটৰ নেতৃত্ব প্ৰদান কৰাৰ সময়ত বিবাহ-বহিৰ্ভূত সম্পৰ্কৰ পৰা জন্ম হোৱা সন্তানসকলক 'হাণ্ডিকৈ' বুলি অভিহিত কৰা হৈছিল। তেওঁলোকক ৰাজকোঁৱৰ হোৱাৰ অধিকাৰ দিয়া হোৱা নাছিল। অৱশ্যে তেওঁলোকে আহোমসকলৰ সৈতে সামাজিক সম্পৰ্ক ৰাখিব আৰু একেলগে আহাৰ গ্ৰহণ কৰিব পাৰিছিল। তেওঁলোকক অপমান বা উপহাস কৰিবলৈও আহোমসকলক নিষেধ কৰা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=132}}</ref>{{efn|শইকীয়াই উল্লেখ কৰিছে যে এটা মৌখিক পৰম্পৰা অনুসৰি হাণ্ডিকৈসকল চুকাফাৰ সৈতে অহা মূল ফৈদসমূহৰ অন্যতম আছিল। কিন্তু কালক্ৰমত আন বহুতো লোকে হাণ্ডিকৈ উপাধি লাভ কৰিছিল অথবা এই ফৈদত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। ফলত প্ৰাৰম্ভিক হাণ্ডিকৈ পৰিয়ালসমূহক পৃথককৈ চিনাক্ত কৰাটো কঠিন হৈ পৰিছিল।{{sfn|Saikia|1997|pp=12–13}}}} ==== চুতীয়া আৰু বৰাহী ==== [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী#আহোম চুতীয়া|আহোম চুতীয়াসকল]] আহোমসকলৰ এটা বৃহৎ উপবিভাগ আছিল। ইতিমধ্যে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সংমিশ্ৰণেৰে গঠিত আহোমসকলৰ সৈতে আন্তঃবিবাহ কৰাৰ ফলত তেওঁলোকক এই নামেৰে অভিহিত কৰা হৈছিল। কালক্ৰমত তেওঁলোকৰ অধিকাংশই আহোম সমাজত একীভূত হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=https://archive.org/details/cu31924071145522|title=Census of India, 1901|date=23 June 1901|publisher=Bombay : Govt. Central Press|via=Internet Archive}}</ref> আহোম ৰাজ্যৰ প্ৰশাসনত চুতীয়া মূলৰ বহুতো ব্যক্তিয়ে উচ্চ পদবী লাভ কৰিছিল। তেওঁলোকৰ ভিতৰত লাঙি পানীসিয়া বৰফুকন,<ref>"Langi Panisiya, the first Borphukan, was a Chutiya by caste"{{harvcol|Dutta|1985|p=30}}</ref> ৰূপচন্দ্ৰ বৰবৰুৱা,<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p.32.</ref> কীৰ্তিচন্দ্ৰ বৰবৰুৱা, পিকচাই চেতিয়া বৰফুকন,<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",p.579</ref> চুহুংমুঙৰ ৰাজত্বকালৰ ফ্ৰাচেনমুং বৰগোহাঁই,<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p.31, "Phrasenmung con tun cham pai luk Tiura"</ref> ৰুদ্ৰসিংহৰ ৰাজত্বকালৰ থুমলুং বৰগোহাঁই,<ref>{{Cite web |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01446144/document |title=''Chao-Thumlung Borgohain of a Tiura(Tai word for Chutia) family.'' |access-date=11 June 2020 |archive-date=11 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200611214210/https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01446144/document |url-status=live }}</ref> চুদিংফাৰ ৰাজত্বকালৰ কালীবৰ বুঢ়াগোহাঁই,<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 314</ref> চুচেনফাৰ ৰাজত্বকালৰ বানৰুকীয়া গোহাঁই<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p.29.</ref> আৰু ৰুদ্ৰসিংহৰ ৰাজত্বকালৰ বানলুংগীয়া গোহাঁই<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p.32.,"Thaomung Banlung cham pai luk Tiora"</ref> আদি উল্লেখযোগ্য। বুৰঞ্জীৰ পৰম্পৰা অনুসৰি চুকাফাৰ ৰাজত্বকালৰ সোম-চিৰিং<ref>{{harvcol|Goswami|1922|pp=23–24}}</ref> আৰু চাংচাই<ref>{{harvcol|Goswami|1922|pp=26}}</ref> আদিৰ উৎপত্তিও চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ পৰা হৈছিল। আহোমসকলৰ চেতিয়া ফৈদৰ অধিকাংশ লোকৰ লগতে লাহন ফৈদৰো অধিকাংশ লোক চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Dutta |first=Shristidhar |date=1985 |url=http://ignca.gov.in/Asi_data/72269.pdf |title=Dutta, Shristidhar, "The Mataks and their Kingdom", p.30 |access-date=15 April 2020 |archive-date=27 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210227070648/http://ignca.gov.in/Asi_data/72269.pdf |url-status=live }}</ref> চুতীয়া মূলৰ আন উল্লেখযোগ্য পৰিয়ালসমূহৰ ভিতৰত হলাহল পাটৰ, লাচিতৰ ডেকা, লাঙিৰ ডেকা, ভাণ্ডাৰী গোহাঁই, গড়গঞা টুকুৰীয়া, ভুবুল, কান্তপ, ঘূৰাচোৱা, হাঁহপনীয়া আৰু ৰেৱতিগয়া,<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",pp.584-594</ref> চাৰিঙীয়া নাওবৈচা, চেঁচুৱা,<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",pp.598-600</ref> হিলৈদাৰী<ref>Naoboicha Phukanar Buranji, p.55</ref><ref>[https://books.google.co.in/books?id=YvV-VI_2YRkC&pg=PR67&dq=sutiyahilaidari&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&source=gb_mobile_search&sa=X&ved=2ahUKEwiiqITCufiRAxXdwTgGHeU5KJcQ6AF6BAgJEAM#v=onepage&q&f=false Census of India 1891, p. 17]</ref> আদি উল্লেখযোগ্য। আনহাতে, বৰাহী মূলৰ পৰিয়ালসমূহৰ ভিতৰত বৰপানী, চাংৰুং, চাওৰক, চাংমাই, লিকচন, বেজ ভৰালী<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",pp.586-594</ref> আৰু বৰাহী বামুণ<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",p.606</ref> আদি উল্লেখযোগ্য। ষোড়শ শতিকাৰ পৰা অষ্টাদশ শতিকালৈ এই পৰিয়ালসমূহৰ কেইবাটাও বংশৰ সদস্যই [[ফুকন]], ৰাজখোৱা আৰু [[বৰুৱা]] আদি গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশাসনিক পদবী লাভ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী কালৰ পদাধিকাৰীসকলৰ বংশগত বিৱৰণৰ পৰাও অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা পৰিয়ালসমূহে উচ্চ প্ৰশাসনত লাভ কৰা স্থানৰ পৰিসৰ বুজিব পাৰি। হিতেশ্বৰ বৰবৰুৱাৰ ''আহোমৰ দিন'' (১৯৮১) গ্ৰন্থ অনুসৰি, মুঠ ৪৬জন [[বৰফুকন]]ৰ{{efn|মূল তালিকাত এজন লাহন আৰু এজন বকতিয়াল বাদ পৰিছিল। লাঙি পানীসিয়াক বাকী ১০জন ৰঙাচিলা বৰফুকনৰ পৰা পৃথককৈ গণনা কৰা হৈছে।}} ভিতৰত ১৫জন চুতীয়া মূলৰ আছিল। তেওঁলোকৰ ভিতৰত ১০জন ৰঙাচিলা দুৱৰা{{efn|লাঙি পানীসিয়াক ৰঙাচিলা বংশৰ প্ৰথমজন বৰফুকন বুলি জনা যায়। ''আহোম বুৰঞ্জী''ত ১৬২০ চনৰ উল্লেখত লাঙি পানীসিয়া বৰফুকনক 'ৰঙাচিলা' বুলি অভিহিত কৰা হৈছে।<ref>Barua, Gopal Chandra, "Ahom Buranji, p. 106</ref> একে গ্ৰন্থত তেওঁৰ চুতীয়া বংশীয় উৎপত্তিৰ কথাও উল্লেখ আছে।<ref>Barua, Gopal Chandra, "Ahom Buranji", p.37, "Burha raja (Chao-pha Su-sheng) made his younger grandson(La-ngi) Borphukan(Phu-kan-lung). In the older times(jim-mu), they were members(man) of a Chutia(Tiu-ra) prisoner(to-ao-pe) family(kan-tun)."</ref> ৰঙাচিলা বংশৰ উৎপত্তি চুদাংফাৰ ৰাজত্বকালত (১৩৯৭–১৪০৭) হৈছিল। সেই সময়ত বংশটোৰ পূৰ্বপুৰুষক 'ৰঙাচিলা' নাম দিয়া হৈছিল।<ref>Barua, Gopal Chandra, "Ahom Buranji", p.36, "Formerly(poi-an mu) during the days (ban) of King Sudangpha(chao-su-dang-pha),.. Then(pu-nai) the king named(chu pin) the family(man ren) Rangachila(ngeu-ding)."</ref> অৱশ্যে ''পুৰণি অসম বুৰঞ্জী''ত ভুলবশতঃ চুদাংফা (১৩৯৭–১৪০৭)-ৰ পৰিৱৰ্তে চুৰামফা (১৬৪১–১৬৪৪) নামটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref>Goswami, Hemchandra, "Purani Assam Buranji", p.23</ref> এই ভুল পাছলৈ ''আহোমৰ দিন'' গ্ৰন্থতো পুনৰাবৃত্তি কৰা হৈছিল।<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 131</ref>}}, ২জন পিকচাই<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 579</ref> আৰু বুঢ়া চেতিয়া, ১জন লাহন,<ref>{{harvcol|Dutta|1985|pp=30}}</ref> ১জন বকতিয়াল বুৰুক চুতীয়া<ref>Goswami Hemchandra, Purani Assam Buranji,p.26. ,"পূৰ্বে চুকাফা মহাৰাজৰ দিনত চুটিয়াৰ গাঁঞো মাৰি এটা মানুহ আনিলে, সি‌ ঝলম বাটিব পাৰে। পাচে মহাৰাজা ঝলম বটা দেখি স্বৰ্গদেৱৰ ঘৰত চয়জৰি বটাকৈ দিলে। চাঙ্গচাই নাম দি আহামৰ লগত থাকিব দিলে।"</ref><ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",p. 26,"বাটত আহোঁতে পূৰ্বে চুকাফা দেৱে "গৰীয়া" বোলা পলৰীয়া মানুহ এঘৰ পাই আনিছিল। তাৰে সতি-সন্ততিক পাই এইজনা(চুবিনফা) ৰজাদেৱে 'চইজৰি বটাকৈ' দিলে, নাম থলে "চেঙ্গচাই"; বেজিৰ কামো কৰিবলৈ দিলে। পাছে সেই ঘৰকে পাছলৈ 'বকতিয়াল' বুলিলে।"</ref><ref>"Rupchandra Barbarua of Bakatial Ahom was the son of a rope maker in the employ of a Musalman. Supatpha, the great, emancipated his father from the servitude of the Musalman. He was of the family of Buruk-Chutia."{{harvcol|Barua|1930|p=32}}</ref> আৰু ১জন লাঙি<ref>"Langi Panisiya, the first Borphukan, was a Chutiya by caste."{{harvcol|Dutta|1985|p=30}}</ref> আছিল। ইয়াৰ উপৰি ৪জন বৰফুকন মৰাণ মূলৰ লানমাখ্ৰু বংশৰ আছিল।<ref>"This same Moran fought against the Nagas to defend the Tai-Ahom settlers. He was rewarded for his service and placed under Kangan Bar Gohain and re-named Lanmakhru. He started the lineage known as Lanmakhru."{{harvcol|Saikia|1997|p=91}}</ref> আনহাতে, ১জন বৰফুকন নগা মূলৰ ঘূৰা কোঁৱৰ বংশৰ আছিল।<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 590</ref><ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 532</ref> একেদৰে, মুঠ ৪১জন [[বৰবৰুৱা]]ৰ ভিতৰত ১৪জন চুতীয়া মূলৰ আছিল। তেওঁলোকৰ ভিতৰত ৬জন বকতিয়াল বুৰুক চুতীয়া,<ref>Goswami Hemchandra, Purani Assam Buranji,p.26. ,"পূৰ্বে চুকাফা মহাৰাজৰ দিনত চুটিয়াৰ গাঁঞো মাৰি এটা মানুহ আনিলে, সি‌ ঝলম বাটিব পাৰে। পাচে মহাৰাজা ঝলম বটা দেখি স্বৰ্গদেৱৰ ঘৰত চয়জৰি বটাকৈ দিলে। চাঙ্গচাই নাম দি আহামৰ লগত থাকিব দিলে।"</ref><ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",p. 26,"বাটত আহোঁতে পূৰ্বে চুকাফা দেৱে "গৰীয়া" বোলা পলৰীয়া মানুহ এঘৰ পাই আনিছিল। তাৰে সতি-সন্ততিক পাই এইজনা(চুবিনফা) ৰজাদেৱে 'চইজৰি বটাকৈ' দিলে, নাম থলে "চেঙ্গচাই"; বেজিৰ কামো কৰিবলৈ দিলে। পাছে সেই ঘৰকে পাছলৈ 'বকতিয়াল' বুলিলে।"</ref><ref>"Rupchandra Barbarua of Bakatial Ahom was the son of a rope maker in the employ of a Musalman. Supatpha, the great, emancipated his father from the servitude of the Musalman. He was of the family of Buruk-Chutia."{{harvcol|Barua|1930|p=32}}</ref> ৪জন ৰঙাচিলা দুৱৰা{{efn|লাঙি পানীসিয়াক ৰঙাচিলা বংশৰ প্ৰথমজন বৰফুকন বুলি জনা যায়। ''আহোম বুৰঞ্জী''ত ১৬২০ চনৰ উল্লেখত লাঙি পানীসিয়া বৰফুকনক ৰঙাচিলা বুলি অভিহিত কৰা হৈছে।<ref>Barua, Gopal Chandra, "Ahom Buranji", p. 106</ref> তেওঁ চুতীয়া মূলৰ বংশৰ আছিল বুলিও উল্লেখ আছে।<ref>Barua, Gopal Chandra, "Ahom Buranji", p.37, "Burha raja (Chao-pha Su-sheng) made his younger grandson(La-ngi) Borphukan(Phu-kan-lung). In the older times(jim-mu), they were members(man) of a Chutia(Tiu-ra) prisoner(to-ao-pe) family(kan-tun)."</ref> ৰঙাচিলা বংশৰ উৎপত্তি চুদাংফাৰ ৰাজত্বকালত (১৩৯৭–১৪০৭) হৈছিল। সেই সময়ত বংশটোৰ পূৰ্বপুৰুষক ৰঙাচিলা নাম দিয়া হৈছিল।<ref>Barua, Gopal Chandra, "Ahom Buranji", p.36, "Formerly(poi-an mu) during the days (ban) of King Sudangpha(chao-su-dang-pha),.. Then(pu-nai) the king named(chu pin) the family(man ren) Rangachila(ngeu-ding)."</ref> ''পুৰণি অসম বুৰঞ্জী''ত ভুলবশতঃ চুদাংফাৰ পৰিৱৰ্তে চুৰামফাৰ নাম ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref>Goswami, Hemchandra, "Purani Assam Buranji", p.23</ref> এই ভুল ''আহোমৰ দিন'' গ্ৰন্থতো পুনৰাবৃত্তি কৰা হৈছিল।<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 131</ref>}}, ৩জন লাহন<ref>{{harvcol|Dutta|1985|p=30}}</ref> আৰু ১জন পাতাল বংশৰ আছিল।{{efn|''আহোম বুৰঞ্জী''ত পাতালক চুতীয়া বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>{{harvcol|Barua|1930|p=383}}</ref> আনহাতে, ঊনবিংশ শতিকাত কাশীনাথ তামুলী ফুকনে ৰচনা কৰা ''অসম বুৰঞ্জী''ত তেওঁক 'খেৰেমীয়াল কছাৰী' বুলি অভিহিত কৰা হৈছে। অৱশ্যে এনে জনগোষ্ঠীয় নামকৰণ সদায় একে ধৰণৰ নাছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, ঊনবিংশ শতিকাৰ ''নাওবৈচা ফুকনৰ বুৰঞ্জী''ত চুতীয়াসকলক 'চুতীয়া-কছাৰী' বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। নামৰূপ আৰু খেৰেম অঞ্চলতো চুতীয়া বসতিৰ বিৱৰণ পোৱা যায়।<ref>{{harvcol|Barua|1930|p=89}}</ref> এই কাৰণে ভিন্ন বুৰঞ্জীত পৃথক পৰিচয় ব্যৱহাৰ হোৱা হ'ব পাৰে।}} তদুপৰি ২জন বৰবৰুৱা নগা মূলৰ ঘূৰা কোঁৱৰ বংশৰ আছিল<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 590</ref> আৰু ১জন মৰাণ মূলৰ আছিল।<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 532</ref> === ভাষা আৰু সাংস্কৃতিক পৰিৱৰ্তন === আধুনিক আহোম জনগোষ্ঠী আৰু তেওঁলোকৰ সংস্কৃতি মূল [[টাই জনগোষ্ঠী|টাই]] জনগোষ্ঠী আৰু তেওঁলোকৰ সংস্কৃতিৰ লগতে অসমত আত্মসাৎ কৰা স্থানীয় তিব্বত-বাৰ্মী জনগোষ্ঠীসমূহ আৰু তেওঁলোকৰ সংস্কৃতিৰ সমন্বয়ৰ ফল।<ref>{{cite web|url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/8154/10/10_conclusion.pdf|title=Shodhganga: a reservoir of Indian theses @ INFLIBNET|accessdate=16 April 2023}}</ref> অঞ্চলটোৰ স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ সৈতে প্ৰাৰম্ভিক সংস্পৰ্শৰ পাছত টাই-আহোম ভাষীসকলে স্থানীয় ভাষা আৰু সংস্কৃতি আয়ত্ত কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। উন্নত যোগাযোগ স্থাপন আৰু আহোম প্ৰশাসন সুচাৰুৰূপে পৰিচালনা কৰাৰ উদ্দেশ্যে তেওঁলোকে স্থানীয় [[অসমীয়া ভাষা]]ও শিকিছিল। অসমীয়া ভাষাৰ গ্ৰহণে আহোমসকলৰ ঐতিহাসিক বিৱৰণমূলক গ্ৰন্থ [[বুৰঞ্জী]]সমূহৰ ভাষাৰ ক্ষেত্ৰতো পৰিৱৰ্তন আনিছিল। ক্ৰমান্বয়ে ঐতিহাসিক ঘটনাসমূহ লিপিবদ্ধ কৰিবলৈ অসমীয়া ভাষা ব্যৱহাৰ কৰা হ'বলৈ ধৰিছিল। যদিও ইতিমধ্যে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সংমিশ্ৰণেৰে গঠিত 'আহোম' হিচাপে পৰিচিত জনসমষ্টিয়ে ৰাজ্যখনৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ তুলনামূলকভাৱে অতি সৰু অংশহে গঠন কৰিছিল,<ref name="auto2"/> তথাপিও তেওঁলোকে অসমীয়া ভাষাৰ সমান্তৰালভাৱে নিজৰ মূল টাই-আহোম ভাষা আৰু পৰম্পৰাগত ধৰ্মীয় বিশ্বাসসমূহ ষোড়শ শতিকালৈকে বজাই ৰাখিছিল। সেই শতিকাত আহোম ৰাজদৰবাৰে অঞ্চলটোৰ স্থানীয় ভাষা অসমীয়াক সম্পূৰ্ণৰূপে গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>"The Ahom language and Ahom script were relegated to the religious sphere, where they were used only by some members of the traditional priestly clans, while Assamese speech and writing took over in day-to-day life." {{harvnb|Terwiel|1996|p=276}}</ref> ফলস্বৰূপে আহোম ভাষা আৰু [[আহোম লিপি]]ৰ ব্যৱহাৰ মূলতঃ ধৰ্মীয় ক্ষেত্ৰলৈ সীমিত হৈ পৰিছিল। পৰম্পৰাগত পুৰোহিতীয় ফৈদৰ কিছুমান সদস্যইহে এই ভাষা আৰু লিপি ব্যৱহাৰ কৰি থাকিল। আনহাতে, দৈনন্দিন কথোপকথন আৰু লিখিত কাম-কাজত অসমীয়া ভাষাই প্ৰধান স্থান অধিকাৰ কৰিছিল। == হিন্দুকৰণ আৰু সংস্কৃতকৰণ == === আহোমীকৰণৰ পৰা পৰিৱৰ্তন === আহোমীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া ষোড়শ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে চলি আছিল। সেই সময়ৰ পৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সংমিশ্ৰণেৰে গঠিত আহোম সমাজ নিজেই প্ৰত্যক্ষ হিন্দু সাংস্কৃতিক প্ৰভাৱৰ অধীনলৈ আহিবলৈ ধৰিছিল।{{sfn|Guha|1983|p=12}} সাধাৰণতে বিজিত জনগোষ্ঠীসমূহে বিজয়ীসকলৰ ভাষা আৰু ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰে যদিও অসমত আহোমসকলৰ সম্প্ৰসাৰণৰ ক্ষেত্ৰত এক পৃথক সাংস্কৃতিক প্ৰক্ৰিয়া দেখা গৈছিল। ক্ৰমাৎ অধিক বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ হৈ উঠা জনসমষ্টিৰ ওপৰত কেৱল নিজৰ সংস্কৃতি জাপি দি সম্পূৰ্ণ ৰাজনৈতিক আধিপত্য বজাই ৰখাটো সম্ভৱ নহ'ব বুলি উপলব্ধি কৰি আহোম ৰজাসকলে নিজৰ নীতি সলনি কৰিছিল। ৰাজ্যখনৰ সম্প্ৰসাৰণৰ লগে লগে এক বিপৰীতমুখী সাংস্কৃতিক প্ৰক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি হৈছিল। ইয়াৰ ফলত সাম্ৰাজ্যৰ ঐক্য বজাই ৰাখিবলৈ বিজয়ী আহোম শাসকসকলে অধীনস্থ সংখ্যাগৰিষ্ঠ জনগোষ্ঠীৰ ভাষা আৰু সংস্কৃতিক আনুষ্ঠানিক স্বীকৃতি দিবলগীয়া হৈছিল।<ref name="auto"/> [[চুতীয়া ৰাজ্য]] বশীভূত কৰাৰ পাছত আহোমীকৰণৰ প্ৰৱণতাই ক্ৰমান্বয়ে [[সংস্কৃতকৰণ]] বা হিন্দুকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়াক স্থান দিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। ষোড়শ আৰু সপ্তদশ শতিকাত আহোম ৰাজ্য পশ্চিম দিশলৈ সম্প্ৰসাৰিত হোৱাৰ ফলত বিপুলসংখ্যক হিন্দু প্ৰজা ৰাজ্যখনৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। ইয়াৰ লগে লগে এই সাংস্কৃতিক পৰিৱৰ্তন অধিক তীব্ৰ হৈ উঠিছিল।<ref>{{harvp|Sharma|2009|p=357}}: "Hinduisation, however, struck strong roots in upper Assam mainly after the Ahom royalty embraced Hinduism and offered patronage to it from the early 16th century, especially as a result of the expansion of the Ahom territory westward which subsumed many Hindu 'Assamese'-speaking subjects, most of whom were actually already Hinduized autochthons."</ref> === ৰাজদৰবাৰত প্ৰাৰম্ভিক হিন্দু প্ৰভাৱ === [[চুখাংফা]]ৰ (১২৯৩–১৩৩২) ৰাজত্বকালত আহোম ৰাজদৰবাৰত প্ৰথমবাৰৰ বাবে হিন্দু সাংস্কৃতিক উপাদানৰ প্ৰৱেশ ঘটিছিল বুলি উল্লেখ কৰা হয়। তেওঁ দুয়োখন ৰাজ্যৰ মাজত শান্তিচুক্তি স্থাপনৰ উদ্দেশ্যে [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ এগৰাকী ৰাজকুমাৰীক বিবাহ কৰিছিল।{{sfn|Boruah|2007}} আহোম ৰজা আৰু এগৰাকী অনা-আহোম হিন্দু ৰাজকুমাৰীৰ মাজত লিপিবদ্ধ হোৱা প্ৰথম বিবাহ হিচাপে এই ঘটনাই আহোম ৰাজপৰিয়ালত হিন্দু পৰম্পৰাৰ প্ৰৱেশ ঘটাইছিল। পাছলৈ চুতীয়া আৰু কছাৰী ৰাজ্যৰ লগতে [[বাৰভূঞা]]সকলৰ ভূখণ্ড সংযুক্ত কৰাৰ ফলত আহোমসকলে এই অঞ্চলসমূহৰ জনসমষ্টিক নিজৰ সমাজ আৰু প্ৰশাসনত গভীৰভাৱে একীভূত কৰিছিল। চুতীয়াসকলক প্ৰশাসনিক পদবীত নিযুক্ত কৰা আৰু আন্তঃবিবাহক উৎসাহিত কৰাৰ জৰিয়তে আহোম ৰাজপৰিয়ালে এক ব্যাপক সাংস্কৃতিক আত্মসাৎকৰণ প্ৰক্ৰিয়াক আগবঢ়াই নিছিল। ইয়াৰ ফলত আহোম সমাজৰ সামাজিক গাঁথনি, ধৰ্মীয় বিশ্বাস আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানত স্থায়ী পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল। === ৰাজপৰিয়ালৰ হিন্দু ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ === আহোম ৰাজপৰিয়ালে ক্ৰমান্বয়ে হিন্দুকৰণৰ প্ৰভাৱ গ্ৰহণ কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত [[চুদাংফা]] বা বামুণী কোঁৱৰৰ (ৰাজত্বকাল: ১৩৯৭–১৪০৭) সময়ত আহোম ৰাজপ্ৰাসাদত হিন্দু ধৰ্মীয় প্ৰভাৱৰ প্ৰৱেশ ঘটিছিল। চুদাংফাই ৰাজদৰবাৰত এজন [[ব্ৰাহ্মণ]]ক উপদেষ্টা হিচাপে নিযুক্ত কৰিছিল। তেওঁ শিঙৰি ঘৰত উঠা অভিষেক অনুষ্ঠান গ্ৰহণ কৰা প্ৰথমজন আহোম ৰজা আছিল। শিঙৰি ঘৰত উঠা আহোম ৰজাসকলৰ পৰম্পৰাগত ৰাজঅভিষেক অনুষ্ঠান আছিল। বিশ্বাস কৰা হৈছিল যে কোনো আহোম ৰাজকোঁৱৰ ৰজা হ'লেও শিঙৰি ঘৰত উঠা অনুষ্ঠান সম্পূৰ্ণ নকৰালৈকে তেওঁ পূৰ্ণাংগ ৰজাৰ মৰ্যাদা লাভ কৰিব নোৱাৰে। সেয়েহে সিংহাসনত আৰোহণ কৰাৰ পাছত প্ৰতিজন আহোম ৰজাই যিমান সোনকালে সম্ভৱ এই অনুষ্ঠান সম্পন্ন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। [[চুহুংমুং]] (ৰাজত্বকাল: ১৪৯৭–১৫৩৯) আছিল 'স্বৰ্গনাৰায়ণ' নামৰ হিন্দু উপাধি গ্ৰহণ কৰা প্ৰথমজন আহোম ৰজা। এই সংস্কৃত উপাধিটো টাই-আহোম 'চাও-ফা' উপাধিৰ সমতুল্য আছিল। চুহুংমুঙৰ ৰাজত্বকালৰ পাছত আহোম ৰজাসকলে চৰকাৰী নথিপত্ৰত নিজৰ হিন্দু নাম ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ অধিক পছন্দ কৰিছিল।{{sfn|Gait|1906}} পূৰ্বতে 'চাও-ফা' উপাধিৰে পৰিচিত ৰজাসকলক ক্ৰমান্বয়ে 'স্বৰ্গদেউ' উপাধিৰে অভিহিত কৰা হ'বলৈ ধৰিছিল। তাৰ পাছৰ পৰা আহোম ৰজাসকল 'স্বৰ্গদেউ' নামেৰে পৰিচিত হৈছিল। === টাই-আহোম পৰম্পৰাৰ ধাৰাবাহিকতা === আহোমসকলৰ মহন, দেওধাই আৰু বাইলুং আদি পুৰোহিতীয় শ্ৰেণীসমূহৰ অধিকাংশই মূলসুঁতিৰ হিন্দুধৰ্মৰ প্ৰভাৱৰ বাহিৰত আছিল। তেওঁলোকে ব্ৰাহ্মণ্য হিন্দুধৰ্মৰ অন্তৰ্ভুক্ত হ'বলৈ অনিচ্ছা প্ৰকাশ কৰি আহিছিল।{{citation needed|date=August 2021}} অৱশ্যে টাই সংস্কৃতি আৰু ধৰ্মৰ পৰম্পৰাসমূহ আজিও কিছুমান পৰম্পৰাগত পুৰোহিতীয় শ্ৰেণীয়ে সংৰক্ষণ কৰি আহিছে। তেওঁলোকৰ ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান, বিবাহ আৰু উৎসৱ-পাৰ্বণত এই পৰম্পৰাসমূহৰ প্ৰভাৱ দেখা যায়, যিয়ে বৰ্তমানৰ আহোম জীৱনশৈলীৰ কিছুমান বৈশিষ্ট্য প্ৰতিফলিত কৰে। == ঔপনিৱেশিক আৰু উত্তৰ-ঔপনিৱেশিক যুগত পৰিচয়ৰ পুনৰ্নিৰ্ধাৰণ == শইকীয়া (১৯৯৭)-ৰ মতে, ঔপনিৱেশিক যুগত 'আহোম' পৰিচয়ৰ অৰ্থত এক মৌলিক পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল। ব্ৰিটিছসকলে অসমৰ শাসনভাৰ গ্ৰহণ কৰাৰ পাছত আহোমসকলক লোকপিয়লৰ এটা শ্ৰেণীলৈ সীমিত কৰা হৈছিল আৰু তেওঁলোকক বৃহত্তৰ অসমীয়া পৰিচয়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। একে সময়তে ঔপনিৱেশিক যুগৰ গৱেষণা আৰু ইতিহাসচৰ্চাই টাই-আহোমসকলক একে সংস্কৃতি আৰু সমাজৰ অধিকাৰী একক, সমজাতীয় জনগোষ্ঠী হিচাপে চিত্ৰিত কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|1997|p=208}}</ref> শইকীয়াই তেওঁৰ পৰৱৰ্তী গৱেষণাত এই প্ৰক্ৰিয়াক প্ৰাক্‌ঔপনিৱেশিক যুগৰ পৰিৱৰ্তনশীল ৰাজনৈতিক আৰু প্ৰশাসনিক মৰ্যাদাৰ পৰা এক সামূহিক জনগোষ্ঠীয় পৰিচয়লৈ হোৱা ৰূপান্তৰ হিচাপে ব্যাখ্যা কৰিছে। এই সময়ৰ পৰা 'আহোম' পৰিচয়ক ক্ৰমান্বয়ে বংশানুক্ৰমিক জনগোষ্ঠীৰ পৰিচয় হিচাপে বুজিবলৈ লোৱা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|pp=141–142}}</ref> বৰ্তমানৰ আহোম জনগোষ্ঠীক বিশেষভাৱে 'টাই-আহোম' হিচাপে চিনাক্ত কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়া বিংশ শতিকাত আৰু অধিক বিকশিত হৈছিল। শইকীয়া (২০০৪)-ই এই প্ৰক্ৰিয়াৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰ্যায়ক পদ্মেশ্বৰ গগৈৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰিছে। তেওঁৰ ১৯৬৮ চনৰ ''The Tai and the Tai-Ahom Kingdom of the Brahmaputra Valley'' গ্ৰন্থখনে আহোমসকলক বৃহত্তৰ টাই জগতৰ সৈতে সংযোগ কৰিছিল আৰু বিদ্যায়তনিক আলোচনাত আহোমসকলক টাই জনগোষ্ঠী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰাত সহায় কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=75}}</ref> শইকীয়াৰ মতে, ১৯৬০-ৰ দশকৰ পৰা 'টাই-আহোম' নামৰ ব্যৱহাৰে পূৰ্বৰ পৰিৱৰ্তনশীল আহোম পৰিচয়ৰ অৰ্থক অধিক সংকুচিত কৰি দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ টাই জনগোষ্ঠীসমূহৰ সৈতে সংযোগ কৰিছিল। একে সময়তে বিভিন্ন ৰাজনৈতিক সংগঠনে টাই-আহোমসকলক এক পৃথক জনগোষ্ঠী হিচাপে গঢ়ি তুলিবলৈ আৰু [[ভাৰতৰ অনুসূচিত জনজাতি|অনুসূচিত জনজাতি]]ৰ মৰ্যাদা লাভ কৰিবলৈ প্ৰচেষ্টা চলাইছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|pp=168–170}}</ref> ১৯৮০-ৰ দশকৰ পুনৰুজ্জীৱন আন্দোলনৰ সময়ত 'বান অক' (''Ban Ok'') আদি সংগঠনে এই জনগোষ্ঠীৰ বাবে স্বতন্ত্ৰ ঐতিহাসিক, ধৰ্মীয় আৰু ভাষাগত বৈশিষ্ট্য প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। শইকীয়াই উল্লেখ কৰিছে যে এই সংগঠনৰ উদ্যোক্তাসকলে প্ৰথম অৱস্থাত 'অসমীয়া আহোম' হিচাপে পৰিচিত লোকসকলৰ লগতে কেইবাটাও টাই ভাষী জনগোষ্ঠীৰ সদস্যকো 'টাই-আহোম' পৰিচয়ৰ অধীনত একত্ৰিত কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|pp=183–185}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == টোকা == {{notelist}} == গ্ৰন্থপঞ্জী == {{refbegin}} * {{Citation |last=Boruah |first=Nirode |title=Early Assam |publisher=Spectrum Publications |year=2007 |place=Guwahati, Delhi}} * {{Citation |last=Gait |given=Edward |title=A History of Assam |publisher=Thacker, Spink & Co, Calcutta |year=1906}} * {{Citation |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |pages=3–34 |date=December 1983 |doi=10.2307/3516963 |issue=12 |jstor=3516963 |url=http://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/handle/123456789/3259 |access-date=29 July 2020 |archive-date=6 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230706211727/https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/handle/20.500.12413/3259 |url-status=dead}} * {{Citation |last=Neog |first=Dimbeswar |year=1962 |title=New Light on History of Asamiya Literature |place=Gauhati}} * {{Citation |last=Morey |first=Stephen |contribution=Ahom and Tangsa: Case studies of language maintenance and loss in North East India |editor-last=Cardoso |editor-first=Hugo C. |title=Language Endangerment and Preservation in South Asia |pages=46–77 |publisher=University of Hawai'i Press |place=Honolulu |year=2014}} * {{Cite journal |last=Baruah |first=S. L. |title=Ahom Policy Towards the Neighbouring Hill Tribes |journal=Proceedings of the Indian History Congress |volume=38 |year=1977 |pages=249–256 |jstor=44139078 |issn=2249-1937}} * {{Citation |last=Gogoi |first=Padmeshwar |year=1968 |title=The Tai and the Tai Kingdoms |publisher=Gauhati University |place=Guwahati}} * {{Citation |editor-last=Bhuyan |editor-first=Suryya Kumar |year=1945 |title=Assam Buranji |edition=1st |place=Gauhati |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies, Assam }} * {{Citation |last=Baruah |first=S. L. |year=1986 |title=A Comprehensive History of Assam |place=New Delhi |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers }} * {{Citation |last=Bhuyan |first=Suryya Kumar |year=1960 |title=Satsari Asam Buranji |place=Gauhati |publisher=Gauhati University }} * {{Citation |last=Phukan |first=J. N. |year=1992 |chapter=The Tai-Ahom Power in Assam |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |place=Guwahati |publisher=Publication Board, Assam |pages=49–60 }} * {{Citation |last=Saikia |first=Yasmin |year=1997 |title=In the Meadows of Gold: Telling Tales of the Swargadeos at the Crossroads of Assam |place=Guwahati |publisher=Spectrum Publications |isbn=81-85319-61-8 }} * {{Citation |last=Gogoi |first=Nitul Kumar |title=Continuity and Change among the Ahoms |publisher=Concept Publishing Company, Delhi |year=2006}} * {{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |url=https://books.google.com/books?id=p9PkFF3uq_8C |title=Fragmented Memories |isbn=978-0-8223-3373-9 |year=2004 |publisher=Duke University}} * {{Citation |last=Buragohain |first=Romesh |url=http://dspace.nehu.ac.in/handle/1/9262 |title=The ahomisation process in early mediaeval Assam |year=2013}} * {{Cite journal |last=Terwiel |first=B.J. |title=Recreating the Past: Revivalism in Northeastern India. |journal=Bijdragen tot de Taal-, Land- en Volkenkunde |volume=152 |number=2 |year=1996 |pages=275–92 |jstor=27864746 |doi=10.1163/22134379-90003014 |doi-access=free}} * {{Citation |last=Sharma |first=Chandan Kumar |contribution=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |year=2009 |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B.K |pages=354–366 |place=Delhi |publisher=Omsons Publications}} * {{cite book |last=Goswami |first=Hemchandra |title=Purani Asam Buranji |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies |year=1922 |location=Gauhati}} * {{cite journal |last=Daniels |first=Christian |title=When did the Ahom Migrate to Assam? |journal=Indian Journal of Tai Studies |volume=XXIII |date=October 2023 |publisher=Institute of Tai Studies and Research |url=https://www.researchgate.net/publication/379512403}} * {{cite book |last=Barua |first=Golap Chandra |title=Ahom Buranji: With Parallel English Translation from the Earliest Time to the End of Ahom Rule |publisher=Published under the Authority of the Assam Administration |year=1930 }} {{refend}} [[শ্ৰেণী:আহোম ৰাজ্য]] lmfsc5yhz2m7smutaeh87bodv8ssz3r 648464 648463 2026-10-29T20:09:37Z Ananya Taye 28065 648464 wikitext text/x-wiki {{Short description|অসমৰ পূৰ্বৰ আহোম ৰাজ্যত সামাজিক আত্মসাৎকৰণ প্ৰক্ৰিয়া}} [[File:Ahom youth.jpg|thumb|300px|পৰম্পৰাগত সাজপাৰ পৰিহিত আহোম যুৱকৰ এটা দল।]] '''আহোমীকৰণ''' (ইংৰাজী: ''Ahomisation'') হৈছে অসমৰ পূৰ্বৰ [[আহোম ৰাজ্য]]ত সংঘটিত এক আত্মসাৎকৰণ প্ৰক্ৰিয়া, যাৰ জৰিয়তে অঞ্চলটোৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোকসকল বৰ্তমান [[আহোম জনগোষ্ঠী|আহোম]] হিচাপে পৰিচিত জনসমষ্টিৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। গুহৰ মতে, আহোমসকলে প্ৰথমতে ওচৰ-চুবুৰীয়া নগা, মৰাণ আৰু বৰাহী জনগোষ্ঠীৰ একাংশক আৰু পাছলৈ চুতীয়া আৰু কছাৰী জনগোষ্ঠীৰ বৃহৎ অংশক আত্মসাৎ কৰিছিল; ষোড়শ শতিকাৰ মাজভাগৰ পৰা এই সম্প্ৰসাৰিত আহোম সমাজ নিজেই হিন্দুকৰণৰ প্ৰভাৱত পৰালৈকে আহোমীকৰণ চলি আছিল।<ref>"There, the Ahoms assimilated some of their Naga, Moran and Barahi neighbours and later, also large sections of the Chutiya and Kachari tribes. This Ahomisation process went on until the expanded Ahom society itself began to be Hinduised from the mid-16th century onward." {{harvcol|Guha|1983|p=12}}</ref> শইকীয়া (২০০৪)-ৰ মতে, এই প্ৰক্ৰিয়াত বিভিন্ন সামাজিক আৰু জনগোষ্ঠীয় পটভূমিৰ নিৰ্বাচিত পুৰুষক স্বৰ্গদেৱে প্ৰদান কৰা ৰাষ্ট্ৰীয় স্বীকৃতিসম্পন্ন আহোম মৰ্যাদাৰ সম্প্ৰসাৰণ ঘটিছিল।<ref>"From the very beginning until the end of the Swargadeo's rule in the nineteenth century, Ahoms were created from the different groups constituting the 'us' community."{{harvcol|Saikia|2004|pp=135}}</ref> শইকীয়া (১৯৯৭)-ই আহোম পৰিচয়ক একক, সমজাতীয় জনগোষ্ঠীৰ পৰিচয় নহয়, বৰং বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সমাৱেশেৰে গঠিত এক সংমিশ্ৰিত সামাজিক-সাংস্কৃতিক সত্তা বুলি ব্যাখ্যা কৰিছে।<ref>"This unique perception and representation is the crux of what we know and call 'Ahom'. This complex mix cannot be reduced to a single community, nor to one dramatic event. … It was an expression of heterogeneous communities coming together in a process of 'becoming' a socio-cultural entity manifested in a riverine polity."{{harvcol|Saikia|1997|p=181}}</ref> == আনুবংশিক প্ৰমাণ == আধুনিক আনুবংশিক গৱেষণাৰ ফলাফল ঐতিহাসিক উৎসসমূহত বৰ্ণিত স্থানীয় জনগোষ্ঠীৰ ব্যাপক অন্তৰ্ভুক্তিৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ। পিতৃবংশীয় চিহ্নৰ পূৰ্বৰ অধ্যয়নত বৰ্তমানৰ আহোম পুৰুষসকলৰ মাজত পূব আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ ৱাই-ক্ৰম'জমীয় হেপ্ল'গ্ৰুপ O3-M134 (বৰ্তমানৰ নাম O-M134) আটাইতকৈ অধিক দেখা পোৱা পিতৃবংশীয় হেপ্ল'গ্ৰুপ হিচাপে চিনাক্ত কৰা হৈছে।<ref name="Kumar2024">{{cite journal |last1=Kumar |first1=Sachin |last2=Singh |first2=Prajjval Pratap |last3=Pasupuleti |first3=Nagarjuna |last4=Tripathy |first4=Veena Mushrif |last5=Chauley |first5=Milan Kumar |last6=Chaubey |first6=Gyaneshwer |last7=Rai |first7=Niraj |year=2024 |title=The genetic admixture and assimilation of Ahom: a historic migrant from Thailand to India |journal=Human Molecular Genetics |volume=33 |issue=11 |pages=1015–1019 |doi=10.1093/hmg/ddae054 |pmid=38538568 }}</ref> O-M134 আৰু ইয়াৰ অধীনস্থ শাখাসমূহ উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ বিভিন্ন তিব্বত-বাৰ্মী ভাষী জনগোষ্ঠী, বিশেষকৈ বড়ো-গাৰো ভাষী বড়ো (মেচ), কছাৰী, ৰাভা আৰু ত্ৰিপুৰী আদিৰ মাজত বহুলভাৱে পোৱা যায়।{{efn|Earlier studies reported O-M134 in 85% of sampled Kachari males and 76% of Rabha males.<ref name="Cordaux2004">{{cite journal |last1=Cordaux |first1=Richard |last2=Weiss |first2=Gunter |last3=Saha |first3=Nilmani |last4=Stoneking |first4=Mark |year=2004 |title=The Northeast Indian Passageway: A Barrier or Corridor for Human Migrations? |journal=Molecular Biology and Evolution |volume=21 |issue=8 |pages=1525–1533 |doi=10.1093/molbev/msh151 |pmid=15128876 |hdl=11858/00-001M-0000-0010-0527-7 |hdl-access=free }}</ref> Higher-resolution Y-chromosome analysis subsequently found the downstream O-M117 (subgroup of O-M134) lineage in 57.7% of sampled Rabha males and 47.4% of Mech males.<ref name="Debnath2011">{{cite journal |last1=Debnath |first1=Monojit |last2=Palanichamy |first2=Malliya G. |last3=Mitra |first3=Bikash |last4=Jin |first4=Jie-Qiong |last5=Chaudhuri |first5=Tapas K. |last6=Zhang |first6=Ya-Ping |year=2011 |title=Y-chromosome haplogroup diversity in the sub-Himalayan Terai and Duars populations of East India |journal=Journal of Human Genetics |volume=56 |issue=11 |pages=765–771 |doi=10.1038/jhg.2011.98 |pmid=21900945 }}</ref> High frequencies of O-M134 have also been reported among the Boro–Garo-speaking Tripuri (17 of 21 males; 81.0%) and Jamatia (22 of 30; 73.3%) samples from Tripura.<ref name="Sengupta2006">{{cite journal |last1=Sengupta |first1=Sanghamitra |last2=Zhivotovsky |first2=Lev A. |last3=King |first3=Roy |last4=Mehdi |first4=S. Q. |last5=Edmonds |first5=Christopher A. |last6=Chow |first6=Cheryl-Emiliane T. |last7=Lin |first7=Alice A. |last8=Mitra |first8=Mitashree |last9=Sil |first9=Samir K. |last10=Ramesh |first10=A. |last11=Usha Rani |first11=M. V. |last12=Thakur |first12=Chitra M. |last13=Cavalli-Sforza |first13=L. Luca |last14=Majumder |first14=Partha P. |last15=Underhill |first15=Peter A. |year=2006 |title=Polarity and Temporality of High-Resolution Y-Chromosome Distributions in India Identify Both Indigenous and Exogenous Expansions and Reveal Minor Genetic Influence of Central Asian Pastoralists |journal=American Journal of Human Genetics |volume=78 |issue=2 |pages=202–221 |doi=10.1086/499411 |pmid=16400607 |pmc=1380230 |bibcode=2006AmJHG..78..202S }}</ref> The lineage is likewise frequent among other Tibeto-Burman populations of Northeast India: Cordaux ''et al.'' (2004) found O-M134 in 85.5% of a combined sample of Adi, Apatani, Nishi and Naga males, with frequencies ranging from 76% to 94% among the individual populations.<ref name="Cordaux2004"/> Among the Garo, O-M134 was reported in 23% of sampled males, together with the related downstream O-M133 lineage.<ref name="Reddy2007">{{cite journal |last1=Reddy |first1=B. Mohan |last2=Langstieh |first2=B. T. |last3=Kumar |first3=Vikrant |last4=Nagaraja |first4=T. |last5=Reddy |first5=A. N. S. |year=2007 |title=Austro-Asiatic Tribes of Northeast India Provide Hitherto Missing Genetic Link between South and Southeast Asia |journal=PLOS ONE |volume=2 |issue=11 |article-number=e1141 |doi=10.1371/journal.pone.0001141 |doi-access=free |pmid=17989774 |pmc=2065843 |bibcode=2007PLoSO...2.1141R }}</ref>}} ২০২৪ চনত প্ৰকাশিত আহোমসকলৰ সমগ্ৰ জিন'মভিত্তিক গৱেষণাতো স্থানীয় তিব্বত-বাৰ্মী আৰু অন্যান্য ট্ৰান্স-হিমালয়ান জনসমষ্টিৰ সৈতে উল্লেখযোগ্য আনুবংশিক সংমিশ্ৰণ ধৰা পৰে। গৱেষকসকলে অনুমান কৰে যে প্ৰাথমিকভাৱে প্ৰব্ৰজিত জনসমষ্টি তুলনামূলকভাৱে সৰু আছিল আৰু পাছত স্থানীয় জনগোষ্ঠীৰ সৈতে হোৱা ব্যাপক সংমিশ্ৰণে তেওঁলোকৰ আদি আনুবংশিক গঠন যথেষ্ট সলনি কৰি দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ আদি বাসভূমিৰ সৈতে সম্পৰ্কিত পূৰ্বপুৰুষীয় উপাদানৰ বৃহৎ অংশ হ্ৰাস কৰিছিল। বৰ্তমানৰ আহোমসকলৰ মাজত থকা ট্ৰান্স-হিমালয়ান আৰু ভাৰতীয় তিব্বত-বাৰ্মী-সম্পৰ্কীয় উপাদানসমূহ তেওঁলোক ভাৰতত প্ৰৱেশ কৰাৰ পাছত আহৰণ কৰা হৈছিল বুলিও গৱেষকসকলে অনুমান কৰে। তেওঁলোকে স্পষ্ট কৰে যে বৰ্তমানৰ তথ্যৰ ভিত্তিত মূল প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলৰ পিতৃবংশীয় শাখা চিনাক্ত কৰিব নোৱাৰি। আদি বাসভূমিৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বিৰল পিতৃবংশীয় হেপ্ল'গ্ৰুপ চিনাক্ত কৰিবলৈ আহোম পুৰুষৰ বহুসংখ্যক নমুনাৰ অধিক সূক্ষ্ম ৱাই-ক্ৰম'জম বিশ্লেষণ আৰু মাতৃবংশীয় শাখা নিৰ্ণয় কৰিবলৈ অধিক বিস্তৃত মাইট'কণ্ড্ৰিয়েল ডিএনএ নমুনা সংগ্ৰহৰ প্ৰয়োজন।<ref name="Kumar2024"/> == ইতিহাস == === উৎপত্তি আৰু প্ৰাৰম্ভিক বসতি === পৰম্পৰাগত বিৱৰণ অনুসৰি, [[চুকাফা]] মূলতঃ [[মুঙ মাও]]ৰ এজন টাই ৰাজকোঁৱৰ আছিল। তেওঁ প্ৰায় ন হাজাৰ সৈনিক-কৃষকৰ সৈতে ১২২৮ খ্ৰীষ্টাব্দত বৰ্তমানৰ অসমত প্ৰৱেশ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/66700/10/10_chapter%204.pdf|title=Shodhganga: a reservoir of Indian theses @ INFLIBNET|accessdate=16 April 2023}}</ref> বিভিন্ন স্থানত বসতি স্থাপনৰ চেষ্টা কৰাৰ পাছত তেওঁ অৱশেষত ১২৫৩ খ্ৰীষ্টাব্দত পূব অসমৰ [[চৰাইদেউ]]ত স্থায়ীভাৱে বসতি স্থাপন কৰি এখন ৰাজ্য গঠনৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ কৰে। অৱশ্যে, শেহতীয়া গৱেষণাত এই পৰম্পৰাগত কালক্ৰমক প্ৰশ্ন কৰা হৈছে। টাই আৰু চীনা ঐতিহাসিক উৎসসমূহৰ ভিত্তিত আহোম ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা চতুৰ্দশ শতিকাৰ মাজভাগত হোৱা হ'ব পাৰে বুলি যুক্তি আগবঢ়োৱা হৈছে।<ref>{{harvcol|Daniels|2023|pp=30–47}}</ref> অসমত বসতি স্থাপনৰ পাছত চুকাফাই স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ সৈতে সামৰিক বশ্যতাকৰণ, মীমাংসা আৰু মিত্ৰতা স্থাপনৰ সংমিশ্ৰণেৰে নিজৰ প্ৰাৰম্ভিক ৰাজনৈতিক শাসনব্যৱস্থা গঢ়ি তুলিছিল। [[পাটকাই পৰ্বতমালা|পাটকাই]] অঞ্চল অতিক্ৰম কৰাৰ সময়ত তেওঁৰ বাহিনীয়ে কেইবাখনো [[নগা জনগোষ্ঠী|নগা]] গাঁও বশীভূত কৰিছিল। প্ৰতিবাদ কৰা গোটসমূহৰ বিৰুদ্ধে কেতিয়াবা কঠোৰ আৰু দৃষ্টান্তমূলক হিংসাৰো আশ্ৰয় লোৱা হৈছিল।{{efn|''সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী'' অনুসৰি, চুকাফাৰ পাটকাই অঞ্চল অতিক্ৰম কৰাৰ সময়ত নগা গাঁওসমূহত বাৰে বাৰে আক্ৰমণ চলোৱা হৈছিল। আক্ৰমণৰ পাছত কেইবাখনো গাঁৱে আত্মসমৰ্পণ কৰিছিল অথবা গাঁওবাসীয়ে স্থান ত্যাগ কৰিছিল। প্ৰতিবাদ কৰা নগাসকলক কঠোৰ দৃষ্টান্তমূলক শাস্তি দিয়া হৈছিল। এটা বিৱৰণ অনুসৰি, বন্দীসকলক হত্যা কৰি তেওঁলোকৰ আত্মীয়সকলক মৃতদেহৰ মাংস খাবলৈ বাধ্য কৰোৱা হৈছিল। ''আহোম বুৰঞ্জী''তো কিছুমান গাঁৱে বশ্যতা স্বীকাৰ কৰা আৰু আন কিছুমানে প্ৰতিবাদ কৰাৰ ফলত ধ্বংস হোৱা বুলি উল্লেখ আছে। এনে ব্যৱহাৰ প্ৰত্যক্ষ কৰাৰ পাছত ওচৰ-চুবুৰীয়া গাঁওসমূহেও বশ্যতা স্বীকাৰ কৰিছিল।{{sfn|Bhuyan|1960|pp=45–46}}{{sfn|Saikia|1997|p=42}}{{sfn|Gait|1906|p=75}}<ref>{{harvcol|Barua|1930|p=45}}</ref> প্ৰব্ৰজনকাৰী দলটোৱে যাত্ৰাপথত লোকসকলক বন্দী কৰিও নিজৰ জনসংখ্যা বৃদ্ধি কৰিছিল। শইকীয়াই এইসকলক চুতীয়া, মৰাণ আৰু বৰাহী বুলি চিনাক্ত কৰিছে।{{sfn|Saikia|1997|p=4}}}} ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত উপস্থিত হোৱাৰ পাছত চুকাফাই [[মৰাণ জনগোষ্ঠী|মৰাণ]] আৰু [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী#বৰাহী চুতীয়া|বৰাহী]] জনগোষ্ঠীৰ একাংশৰ সৈতে মীমাংসা স্থাপন কৰিছিল। আনহাতে, তেওঁৰ কৰ্তৃত্ব অস্বীকাৰ কৰাসকলক বলপূৰ্বক বশীভূত কৰা হৈছিল।{{sfn|Baruah|1986|p=222}}{{efn|''অসম বুৰঞ্জী'' অনুসৰি, কিছুমান মৰাণ পৰিয়ালে চুকাফাক ৰজা হিচাপে স্বীকাৰ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল। তেওঁলোকৰ মুখিয়ালসকলক হত্যা কৰাৰ পাছত বাকীসকলে বশ্যতা স্বীকাৰ কৰি চুকাফাক ৰজা হিচাপে মানি লৈছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Bhuyan |editor-first=Suryya Kumar |year=1945 |title=Assam Buranji |edition=1st |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies, Assam |location=Gauhati |page=5}}</ref> ''পুৰণি অসম বুৰঞ্জী''ত একেদৰে উল্লেখ আছে যে প্ৰতিবাদী পৰিয়ালসমূহৰ মুখিয়ালসকলক ভোজলৈ নিমন্ত্ৰণ কৰি মদ্যপান কৰোৱাৰ পাছত চুকাফাৰ লোকসকলে হত্যা কৰিছিল।{{sfn|Dutta|1985|p=24}} সেয়েহে বৰুৱাই চুকাফাই মৰাণ আৰু বৰাহীসকলক শান্তি আৰু মীমাংসাৰ জৰিয়তে নিজৰ পক্ষলৈ আনিছিল, কিন্তু তেওঁৰ কৰ্তৃত্বক প্ৰত্যাহ্বান জনোৱাসকলক নিৰ্মমভাৱে হত্যা কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।{{sfn|Baruah|1986|p=222}}}} পাছলৈ চুকাফাই মৰাণ মুখিয়াল বদৌচা আৰু বৰাহী মুখিয়াল থাকুমাথাৰ জীয়ৰীসকলক বিবাহ কৰি তেওঁলোকৰ সৈতে মিত্ৰতা স্থাপন কৰিছিল। নিজৰ ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠাৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায়ত তেওঁ ঘন জনবসতিপূৰ্ণ অঞ্চলসমূহ এৰাই চলিছিল।{{sfn|Gogoi|1968|p=264}}{{efn|বুৰঞ্জীসমূহত চুকাফাৰ সম্প্ৰসাৰণ নীতি কৌশলগতভাৱে নিৰ্বাচিত আছিল বুলি প্ৰকাশ পায়। শিমলুগুৰিত উপস্থিত হৈ তেওঁ নামদাং নদীৰ আশে-পাশে অধিক জনবসতি থকাৰ কথা জানিব পাৰিছিল আৰু সেই লোকসকলক বশীভূত কৰাৰ চেষ্টা নকৰি আন স্থানলৈ গুচি গৈছিল। ''আহোম বুৰঞ্জী''ৰ এটা বিৱৰণত নামদাং নদীত প্ৰায় ৩,৩০০টা পানী তোলা ঘাট থকাৰ উল্লেখ আছে আৰু চুকাফাই কিছু ভয় খাই সেই ঠাই এৰি গৈছিল বুলি কোৱা হৈছে। ''সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী''ত প্ৰায় ৩,০০০টা ঘাট দেখি তেওঁৰ অনুগামীসকলে অস্বস্তি অনুভৱ কৰা বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ফুকনে ইয়াৰ পৰা চুকাফাই সেই অঞ্চলৰ লোকসকলক বশীভূত কৰাৰ চেষ্টা কৰাটো লাভজনক নহ'ব বুলি সিদ্ধান্ত লৈছিল বুলি ব্যাখ্যা কৰিছে।{{sfn|Phukan|1992|p=53}}{{sfn|Saikia|1997|p=43}}}} চুকাফাই তেওঁৰ টাই সৈনিক আৰু অভিজাত শ্ৰেণীৰ লোকসকলক স্থানীয় মহিলাৰ সৈতে বিবাহ কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত পাছলৈ আহোমীকৰণ নামেৰে পৰিচিত হোৱা প্ৰক্ৰিয়াটোৱে গতি লাভ কৰিছিল।<ref>"The Ahom kingdom's establishment, traditionally dated at 1228, was done by a group migrating from the southeast, large numbers of whom were male army members, who would have taken local non-Tai-speaking wives." {{harvnb|Morey|2014|pp=51–52}}</ref> শান-টাই বসতিস্থাপনকাৰীসকলৰ আত্মসাৎকৰণৰ ক্ষমতা যথেষ্ট বেছি আছিল। তেওঁলোকে নিজকে টাই বুলি অভিহিত কৰিলেও অঞ্চলটোৰ থলুৱা জনগোষ্ঠীসমূহে তেওঁলোকক 'আসাম', 'অসম' আৰু 'অচম' আদি নামেৰে অভিহিত কৰিছিল।{{sfn|Neog|1962|p=1}} আধুনিক অসমীয়া 'আহোম' শব্দটো 'আসাম' বা 'অসম' নামৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছিল। তেওঁলোকে ক্ৰমান্বয়ে নিজৰ অধীনস্থ ভূখণ্ডৰ বহুজাতিক জনসমষ্টিৰ সৈতে সামাজিকভাৱে একাত্মতা স্থাপন কৰিছিল। আনহাতে, নতুন 'আহোম' নামটোৱে তেওঁলোকৰ ৰাজনৈতিক আধিপত্য আৰু নেতৃত্বক সূচাবলৈ লৈছিল। এইদৰে মৰাণ আৰু বৰাহী জনগোষ্ঠীৰ একাংশক প্ৰথমে জয় কৰি পাছত নিজৰ সমাজত অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ ফলত এক বিশেষ 'বিজয়ী সমাজ' (''conquest society'') গঢ় লৈ উঠিছিল। এই প্ৰক্ৰিয়াত বিজিত জনগোষ্ঠীসমূহক সম্পূৰ্ণৰূপে নিৰ্মূল কৰাৰ পৰিৱৰ্তে নতুন ৰাজ্যখনৰ সামাজিক আৰু ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।{{efn|এনে অন্তৰ্ভুক্তি সামৰিক বশ্যতা স্বীকাৰৰ লগতে মিত্ৰতা আৰু আন্তঃবিবাহৰ জৰিয়তেও হ'ব পাৰিছিল। সেয়েহে প্ৰাৰম্ভিক আহোম ৰাজ্যখন বসতি স্থাপন, বিজয়, ৰাজনৈতিক বশ্যতা স্বীকাৰ, মীমাংসা আৰু অন্তৰ্ভুক্তিৰ সংমিশ্ৰণেৰে গঢ় লৈ উঠিছিল। ইয়াক সম্পূৰ্ণ শান্তিপূৰ্ণ আত্মসাৎকৰণ অথবা নিৰ্বিচাৰ সামৰিক বিজয়—কোনোটোৰে একক ফল বুলি বিবেচনা কৰিব নোৱাৰি।}}<ref name="auto">{{cite web |url=http://dspace.nehu.ac.in/handle/1/9262 |title=The ahomisation process in early mediaeval Assam |date=13 February 2013 |last1=Buragohain |first1=Romesh}}</ref> === সম্প্ৰসাৰণ আৰু আত্মসাৎকৰণ === টাই বসতিস্থাপনকাৰীসকলে লগত জলসিঞ্চিত ধানখেতিৰ কৌশল লৈ আহিছিল। তেওঁলোকে অনাবাদী ভূমি হাল বাই খেতিৰ উপযোগী কৰি তোলাটো নিজৰ ঐশ্বৰিক দায়িত্ব বুলি বিশ্বাস কৰিছিল। তেওঁলোকে অঞ্চলটোৰ কেন্দ্ৰীভূত ৰাষ্ট্ৰব্যৱস্থাৰ বাহিৰত থকা বহুতো স্থানান্তৰিত কৃষি কৰা জনগোষ্ঠীক নিজৰ সমাজত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।{{sfn|Guha|1983|pp=11–12}} একে সময়তে তেওঁলোকে নিজৰ তুলনামূলকভাৱে কম জনসংখ্যাৰ কথাও সচেতনভাৱে উপলব্ধি কৰিছিল।{{sfn|Baruah|1977|p=251}} আহোমীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়াত আন্তঃবিবাহ, ৰাজনৈতিক বশ্যতা স্বীকাৰ, আহোম ফৈদত আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰা আৰু বিকাশমান ৰাজ্যখনৰ সেৱাত যোগদান কৰা আদি অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।{{efn|এই প্ৰক্ৰিয়াই অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা জনগোষ্ঠীসমূহৰ স্বতন্ত্ৰ পৰিচয় সদায় বিলুপ্ত কৰা নাছিল। বৰাহীসকল অৱশেষত বহুলাংশে আহোম জনসমষ্টিৰ সৈতে একীভূত হৈছিল, কিন্তু মৰাণসকলে নিজৰ পৃথক পৰিচয় বজাই ৰাখিছিল। বহুতো থলুৱা পৰিয়ালক আনুষ্ঠানিকভাৱে আহোম ফৈদতো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।}} ফলস্বৰূপে প্ৰাৰম্ভিক টাই-আহোম ৰাজ্যখনে বৰাহী, মৰাণ আৰু নগা আদি ওচৰ-চুবুৰীয়া জনগোষ্ঠীৰ লোকসকলক নিজৰ সমাজত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। ষোড়শ শতিকাত আহোম ৰাজ্যৰ ভূখণ্ডগত সম্প্ৰসাৰণৰ লগে লগে এই অন্তৰ্ভুক্তিৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি পাইছিল। [[চুতীয়া ৰাজ্য]] জয় কৰি সংযুক্ত কৰা আৰু [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী ৰাজ্যৰ]] ভূখণ্ডলৈ আহোম শাসনৰ সম্প্ৰসাৰণৰ ফলত [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী|চুতীয়া]] আৰু [[ডিমাছা জনগোষ্ঠী|ডিমাছা-কছাৰী]] জনগোষ্ঠীৰ বৃহৎ অংশ আহোম ৰাজ্যৰ বিস্তৃত ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল।<ref name="auto2">"Ahoms were never numerically dominant in the state they built and, at the time of the 1872 and 1881 Censuses, they formed hardly one-tenth of the populations relevant to the erstwhile Ahom territory (i.e, by and large, the Brahmaputra Valley without the Goalpara district.)" {{harvnb|Guha|1983|p=9}}</ref>{{efn|এই জনগোষ্ঠীসমূহৰ অন্তৰ্ভুক্তি আহোম ৰাষ্ট্ৰগঠনৰ বৃহত্তৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ অংশ আছিল। ইয়াত বিজিত অভিজাত শ্ৰেণী, সৈনিক, কাৰিকৰ, বিভিন্ন বৃত্তিৰ লোক আৰু আন প্ৰজাসকলক আহোম ফৈদ আৰু প্ৰশাসনিক সংগঠনত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। চুতীয়া ৰাজ্য আহোম ৰাজ্যৰ সৈতে সংযুক্ত কৰা হৈছিল। আনহাতে, কছাৰী ৰাজ্যৰ বিৰুদ্ধে আহোমসকলৰ সম্প্ৰসাৰণৰ অৰ্থ সমগ্ৰ ডিমাছা ৰাজ্যখনৰ স্থায়ী সংযুক্তি নাছিল।}} === ৰাষ্ট্ৰই প্ৰদান কৰা আহোম মৰ্যাদা === শইকীয়া (২০০৪)-ই আহোম ৰাজ্যৰ বিস্তৃত আৰু বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰে গঠিত প্ৰজাসমষ্টিৰ সৈতে অধিক সীমিত 'আহোম' পৰিচয়ৰ পাৰ্থক্য নিৰূপণ কৰিছে। তেওঁৰ মতে, আহোম পৰিচয় কেৱল এক স্থিৰ জনগোষ্ঠীয় বা বংশানুক্ৰমিক শ্ৰেণী নাছিল। বৰং ই ৰাজপ্ৰশাসনত সেৱা আগবঢ়োৱা নিৰ্বাচিত পুৰুষসকলক [[স্বৰ্গদেউ]]ৱে প্ৰদান কৰা এক ৰাজনৈতিক আৰু প্ৰশাসনিক মৰ্যাদা আছিল।<ref name="Saikia-status">"It was neither an ethnic community nor a family inheritance, but rather an identity marker, something to which many aspired but was achieved only by those whom the reigning swargadeo favored to induct into the clique."{{harvcol|Saikia|2004|pp=130}}</ref> শইকীয়াৰ মতে, এই মৰ্যাদা লাভ কৰাটো কেৱল জন্মসূত্ৰে নিৰ্ধাৰিত নহৈ ৰাজকীয় নিযুক্তি আৰু অনুগ্ৰহৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিছিল। তেওঁৰ ভাষাত, কোনো ব্যক্তিক আহোম হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া বা সেই মৰ্যাদা নিশ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত জন্মৰ ভূমিকা নাছিল।<ref>"Birth did not play a role in conferring or guaranteeing the place of an Ahom to an individual."{{harvcol|Saikia|2004|pp=136}}</ref> ৰাজকীয় সেৱা, নিযুক্তি, কোনো ৰাজবিষয়াৰ পৰিয়ালত অন্তৰ্ভুক্তি, বিবাহ অথবা তোলনীয়া সন্তান হিচাপে গ্ৰহণ কৰাৰ জৰিয়তে এই মৰ্যাদা লাভ কৰিব পৰা গৈছিল। একেদৰে এই মৰ্যাদা হেৰুৱাবও পৰা গৈছিল।<ref>"Being Ahom was an acquired status. It was not a birth condition but a situation, a placement within the higher echelons of society that was acquired through services and favors." "Identity … was elastic and temporary."{{harvcol|Saikia|2004|pp=137-138}}</ref> অৱশ্যে আহোম মৰ্যাদা লাভ কৰাৰ পাছত অভিজাত শ্ৰেণীলৈ উন্নীত হোৱা কিছুমান ব্যক্তিয়ে নিজৰ নতুন সামাজিক অৱস্থানক বংশানুক্ৰমিক মৰ্যাদা হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। শইকীয়াই উল্লেখ কৰিছে যে এনে অভিজাত লোকসকলে নিজৰ সামাজিক স্থান বৈধ প্ৰতিপন্ন কৰিবলৈ গৌৰৱময় বংশাৱলী নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু নিজৰ তুলনামূলকভাৱে নিম্ন সামাজিক উৎপত্তিৰ স্মৃতি ঢাকি ৰাখিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=137}}</ref> শইকীয়াৰ মতে, অষ্টাদশ শতিকাৰ শেষভাগলৈ বুৰঞ্জীসমূহত বিস্তৃত প্ৰজাসমষ্টি আৰু অভিজাত আহোম বিষয়াশ্ৰেণীৰ মাজত এক পাৰ্থক্য প্ৰতিফলিত হৈছিল। এই বিষয়াসকলৰ বহুতেই পূৰ্বৰ সাধাৰণ প্ৰজাসমষ্টিৰ পৰাই উচ্চ মৰ্যাদালৈ উন্নীত হৈছিল। কিন্তু সেই মৰ্যাদা লাভ কৰাৰ পাছত তেওঁলোকে নিজৰ পূৰ্বৰ সামাজিক পটভূমিৰ গুৰুত্ব হ্ৰাস কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=137}}</ref> এই প্ৰক্ৰিয়াত আন্তঃবিবাহ আৰু স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ অন্তৰ্ভুক্তিও জড়িত আছিল। শইকীয়া (২০০৪)-ই উল্লেখ কৰিছে যে প্ৰাৰম্ভিক কালত চুকাফাৰ পুৰুষ অনুগামীসকলে বৰাহী মহিলাৰ সৈতে বিবাহ কৰিছিল। এনে বিবাহৰ ফলত 'কদমী আহোম' নামৰ এক গোটৰ সৃষ্টি হৈছিল। আনহাতে, মৰাণ, বৰাহী আৰু আন বহুতো জনগোষ্ঠীক 'অনিয়মৰ' (''aniyamar'') বা 'অনিয়মীয়া আহোম' বুলি অভিহিত কৰা হৈছিল।<ref>"All of these men, in the course of migration, espoused Barahi women, and a new group called Kadami Ahoms emerged from these unions." "The Moran, Barahis, and many other groups were designated as aniyamar, or irregular Ahoms."{{harvcol|Saikia|2004|p=131}}</ref> পৰৱৰ্তী স্বৰ্গদেউসকলৰ ৰাজত্বকালত বহুতো মৰাণ আৰু বৰাহী লোকৰ মৰ্যাদা উন্নীত কৰি তেওঁলোকক আহোম হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হৈছিল।<ref>"In the reign of the later Swargadeos many of the Morans and Barahis were upgraded and designated as Ahoms."{{harvcol|Saikia|1997|p=184}}</ref> অসমৰ প্ৰাক্‌ঔপনিৱেশিক যুগত আহোমসকল বৰ্তমানৰ দৰে এক বংশগত জনগোষ্ঠী হিচাপে পৰিগণিত হোৱা নাছিল; বৰং তেওঁলোক তুলনামূলকভাৱে উন্মুক্ত এক মৰ্যাদাভিত্তিক সামাজিক গোট আছিল। আহোম ৰাজ্যৰ সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থাৰ অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা যিকোনো জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তিয়ে ৰজাৰ সক্ৰিয় সন্মতি লাভ কৰিলে আহোম মৰ্যাদা দাবী কৰিব পাৰিছিল।{{efn|শইকীয়াৰ মতে, প্ৰাক্‌ঔপনিৱেশিক অসমত আহোম হোৱা মানে জন্মসূত্ৰে নিৰ্ধাৰিত এক অৱস্থা নহয়, বৰং আহৰণ কৰিব পৰা সামাজিক মৰ্যাদা আছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=137}}</ref> আহোম নহোৱা পটভূমিৰ ব্যক্তিয়েও ৰাজকীয় সেৱা, নিযুক্তি আৰু ৰজাৰ অনুগ্ৰহৰ জৰিয়তে আহোম প্ৰশাসনিক অভিজাত শ্ৰেণীত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|pp=136–140}}</ref> তেওঁৰ ব্যাখ্যা অনুসৰি, আহোম হোৱাৰ ক্ষেত্ৰত জনগোষ্ঠীয় উৎপত্তিৰ পৰিৱৰ্তে স্বৰ্গদেউৰ অনুগ্ৰহহে নিৰ্ণায়ক আছিল। ফলত বিভিন্ন স্বৰ্গদেউৰ ৰাজত্বকালত আহোম অভিজাত শ্ৰেণীৰ গঠনো সলনি হৈছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=139}}</ref> তেওঁ আহোম বিষয়াসকলক ৰাজ্য পৰিচালনাত সহায় কৰিবলৈ ৰজাৰ নিৰ্দেশত নিৰ্বাচিত আৰু একত্ৰিত কৰা বিভিন্ন পটভূমিৰ লোকৰ এক সমষ্টি বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=140}}</ref> আহোম মৰ্যাদাও সদায় স্থায়ী নাছিল; স্বৰ্গদেৱে কোনো ব্যক্তিক উন্নীত বা অৱনমিত কৰি তেওঁৰ সামাজিক পৰিচয় সলনি কৰিব পাৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|pp=138, 141}}</ref> শইকীয়াই এই পৰিৱৰ্তনশীল প্ৰাক্‌ঔপনিৱেশিক শ্ৰেণীটোক ঔপনিৱেশিক যুগৰ সৈতে তুলনা কৰিছে। তেওঁৰ মতে, ঔপনিৱেশিক যুগত 'আহোম' পৰিচয় এক পৰিৱৰ্তনশীল চৰকাৰী মৰ্যাদাৰ পৰা বংশানুক্ৰমিক সামাজিক গোট আৰু জনগোষ্ঠীয় পৰিচয়লৈ ৰূপান্তৰিত হৈছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=142}}</ref>}} === ফৈদ আৰু প্ৰশাসনিক পদবীত অন্তৰ্ভুক্তি === বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ বহুতো থলুৱা লোকক আনুষ্ঠানিকভাৱে আহোম ফৈদসমূহত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। [[বুৰঞ্জী]]সমূহত এনে অন্তৰ্ভুক্তিৰ বহু উদাহৰণ পোৱা যায়। উদাহৰণস্বৰূপে, মিৰি-হাণ্ডিকৈ বংশৰ উৎপত্তি এজন [[মিচিং জনগোষ্ঠী|মিৰি (মিচিং)]] ল'ৰাৰ পৰা হৈছিল, যাক বুঢ়াগোহাঁই ভুকুলা গোহাঁয়ে তোলনীয়া পুত্ৰ হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁৰ বংশধৰসকল পাছলৈ মিৰি-হাণ্ডিকৈ নামেৰে পৰিচিত হৈছিল।<ref>"In the reign of Pratap Singha, Bhukula Gohain was re-settled in Dihing. He adopted a Miri boy and named him Miri Handique. Thus his progeny was referred to by this name."{{harvcol|Saikia|1997|p=86}}</ref> আহোম সমাজত অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা লোকসকলে যোগ্য বিবেচিত হ'লে গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশাসনিক পদবীও লাভ কৰিব পাৰিছিল। নামনি অসমৰ শাসনকৰ্তা হিচাপে নিযুক্ত দ্বিতীয়জন [[বৰফুকন]] বনফেৰা ফৈদৰ এজন নগা ব্যক্তিৰ পুত্ৰ আছিল। [[শিৱসিংহ]]ৰ (১৭১৪–১৭৪৪) ৰাজত্বকালত ৰাণী ফুলেশ্বৰীয়ে এজন ভূটীয়া যুৱকক নিজৰ ব্যক্তিগত পৰিচাৰক হিচাপে নিযুক্ত কৰিছিল। একেদৰে প্ৰথমজন [[বৰপাত্ৰগোহাঁই]] কাঞ্চেং নগা পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰি ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল।{{sfn|Baruah|1977|p=251}} আহোমৰ পুৰোহিতীয় ফৈদসমূহৰ ক্ষেত্ৰতো এনে অন্তৰ্ভুক্তি দেখা গৈছিল। এই ফৈদসমূহৰ ভিতৰত নগা-বাইলুং, মিৰি-বাইলুং, নৰা-বাইলুং,{{sfn|Gogoi|2006|p=9}} চুতীয়া-চিৰিং,<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 587</ref> চুতীয়া মূলৰ সোম-চিৰিং<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 577</ref> আৰু নগা মূলৰ বৰ-চিৰিং<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 587</ref> উল্লেখযোগ্য। এইদৰে সমতল আৰু চাৰিওফালৰ পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ অসংখ্য লোক আহোম হিচাপে পৰিচিত জনসমষ্টিত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। ==== মৰাণ আৰু নগা ==== বিভিন্ন বুৰঞ্জীত [[মৰাণ জনগোষ্ঠী|মৰাণসকলক]] আহোম ফৈদ আৰু প্ৰশাসনিক পদবীত অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ একাধিক বিৱৰণ পোৱা যায়। চুকাফাক বেঙেনা উপহাৰ দিয়া এজন মৰাণ ব্যক্তিয়ে পাছলৈ টাই-আহোম বসতিস্থাপনকাৰীসকলক ৰক্ষা কৰিবলৈ নগাসকলৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ কৰিছিল। এই সেৱাৰ স্বীকৃতিস্বৰূপে তেওঁক পুৰস্কৃত কৰি কাংগন বৰগোহাঁইৰ অধীনত ৰখা হৈছিল আৰু 'লানমাখ্ৰু' নাম দিয়া হৈছিল। তেওঁৰ পৰাই লানমাখ্ৰু বংশৰ উৎপত্তি হৈছিল।<ref>"This same Moran fought against the Nagas to defend the Tai-Ahom settlers. He was rewarded for his service and placed under Kangan Bar Gohain and re-named Lanmakhru. He started the lineage known as Lanmakhru."{{harvcol|Saikia|1997|p=91}}</ref> শইকীয়াই উল্লেখ কৰিছে যে চুখামফাৰ ৰাজত্বকালত খিংখিং নামৰ এজন মৰাণ ব্যক্তিৰ বংশধৰসকল বুঢ়াগোহাঁইৰ ফৈদত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। তেওঁলোকক টিংখমীয়া হাতীচৰাত বুলি অভিহিত কৰা হৈছিল আৰু তেওঁলোক আহোমত পৰিণত হৈছিল।<ref>"His family joined the Buragohain's faid, and they were designated as Tingkhamiya Hatisarat. They became Aaham."{{harvcol|Saikia|2004|pp=136–137}}</ref> একেদৰে মৰাণ-পাটৰ পদবীধাৰী পৰিয়ালসমূহো মৰাণ জনগোষ্ঠীৰ পৰা আহোম সমাজত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল।<ref>Barbarua, Hiteswar, ''Ahomar Din'', p. 584.</ref><ref>"For instance, the Miri-Sandikoi and Moran Patar were the offices drawn from the Miris and the Morans" {{harvnb|Gogoi|2006|p=9}}</ref> মৰাণ মূলৰ আন পৰিয়ালসমূহৰ ভিতৰত লানমাখ্ৰু চেতিয়া, লেকাই চেতিয়া, খিমতাৰ পাটৰ, চিতপাটৰ, চলিহাৰ ডেকা, ফুল বৰুৱা আৰু খিমতাৰ খেঙাৰু উল্লেখযোগ্য।<ref>Barbarua, Hiteswar, ''Ahomar Din'', pp. 577–591.</ref> [[নগা জনগোষ্ঠী|নগা]] জনগোষ্ঠীসমূহৰ ক্ষেত্ৰতো একেধৰণৰ অন্তৰ্ভুক্তি ঘটিছিল। এটা বুৰঞ্জীৰ বিৱৰণ অনুসৰি, বৰপাত্ৰ ফুকনৰ খেলৰ এজন বৰাহী ব্যক্তি লাহৰে বনফা নগা জনগোষ্ঠীৰ এজন ল'ৰাক তোলনীয়া পুত্ৰ হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল। লাহৰৰ মৃত্যুৰ পাছত সেই ল'ৰাজনে লিকচাৱন বৰা হিচাপে সেৱা আগবঢ়াইছিল। তেওঁৰ কামত স্বৰ্গদেউ সন্তুষ্ট হোৱাত তেওঁক বৰফুকন পদত নিযুক্ত কৰা হৈছিল।<ref>"When Lahar Barahi died, his son was appointed as Liksawan Bora [in charge of slaves] ... Swargadeo was pleased with his performance and the Naga boy was made the new Bar Phukan."{{harvcol|Saikia|2004|p=137}}</ref> নগা মূলৰ বুলি চিনাক্ত কৰা আন পৰিয়ালসমূহৰ ভিতৰত জাপৰজল চেতিয়া, লুথুৰি চেতিয়া, ঘূৰা কোঁৱৰ, চৌনাপাম, ফৈদীয়া গোহাঁই, লেফেৰা ডেকা, মৌপিয়া ডেকা আৰু টাংচু ডেকা উল্লেখযোগ্য।<ref>Barbarua, Hiteswar, ''Ahomar Din'', pp. 579–592.</ref> পুৰোহিতীয় ফৈদসমূহতো নগাসকলৰ অন্তৰ্ভুক্তি ঘটিছিল। নগা-বাইলুং, মিৰি-বাইলুং আৰু নৰা-বাইলুং আদি নামৰ উল্লেখ পোৱা যায়।{{sfn|Gogoi|2006|p=9}} তদুপৰি নগা মূলৰ বৰ-চিৰিং ফৈদৰো উল্লেখ আছে।<ref>Barbarua, Hiteswar, ''Ahomar Din'', p. 587.</ref> ==== কছাৰী আৰু হাণ্ডিকৈ পদবী ==== কছাৰী মূলৰ লোকসকলো আহোম ফৈদ আৰু অভিজাত শ্ৰেণীত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। শইকীয়াই লাই হাণ্ডিকৈৰ উদাহৰণ দাঙি ধৰিছে। লাইৰ কছাৰী মাতৃক লেপাটী গোহাঁইৰ পৰিয়াললৈ অনা হৈছিল। পাছলৈ সেই ল'ৰাজন আৰু তেওঁৰ পৰিয়ালক 'লাই হাণ্ডিকৈ' হিচাপে স্বীকৃতি দি উচ্চ পদবী প্ৰদান কৰা হৈছিল।<ref>"Henceforth, the slave boy and his family were recognised as Lai Handique and given a high office."{{harvcol|Saikia|2004|p=134}}</ref> আহোম সমাজত বিশেষ জন্মগত অৱস্থাৰ লোকসকলক অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈও 'হাণ্ডিকৈ' উপাধি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। [[চুহুংমুং]]ৰ ৰাজত্বকালত ৰচিত বিৱৰণ অনুসৰি, পূৰ্বৰ মুখিয়ালসকলৰ পুত্ৰ আৰু নাতিসকলক ৰজাৰ সন্মুখলৈ আনি বিভিন্ন গোটৰ নেতৃত্ব প্ৰদান কৰাৰ সময়ত বিবাহ-বহিৰ্ভূত সম্পৰ্কৰ পৰা জন্ম হোৱা সন্তানসকলক 'হাণ্ডিকৈ' বুলি অভিহিত কৰা হৈছিল। তেওঁলোকক ৰাজকোঁৱৰ হোৱাৰ অধিকাৰ দিয়া হোৱা নাছিল। অৱশ্যে তেওঁলোকে আহোমসকলৰ সৈতে সামাজিক সম্পৰ্ক ৰাখিব আৰু একেলগে আহাৰ গ্ৰহণ কৰিব পাৰিছিল। তেওঁলোকক অপমান বা উপহাস কৰিবলৈও আহোমসকলক নিষেধ কৰা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=132}}</ref>{{efn|শইকীয়াই উল্লেখ কৰিছে যে এটা মৌখিক পৰম্পৰা অনুসৰি হাণ্ডিকৈসকল চুকাফাৰ সৈতে অহা মূল ফৈদসমূহৰ অন্যতম আছিল। কিন্তু কালক্ৰমত আন বহুতো লোকে হাণ্ডিকৈ উপাধি লাভ কৰিছিল অথবা এই ফৈদত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। ফলত প্ৰাৰম্ভিক হাণ্ডিকৈ পৰিয়ালসমূহক পৃথককৈ চিনাক্ত কৰাটো কঠিন হৈ পৰিছিল।{{sfn|Saikia|1997|pp=12–13}}}} ==== চুতীয়া আৰু বৰাহী ==== [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী#আহোম চুতীয়া|আহোম চুতীয়াসকল]] আহোমসকলৰ এটা বৃহৎ উপবিভাগ আছিল। ইতিমধ্যে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সংমিশ্ৰণেৰে গঠিত আহোমসকলৰ সৈতে আন্তঃবিবাহ কৰাৰ ফলত তেওঁলোকক এই নামেৰে অভিহিত কৰা হৈছিল। কালক্ৰমত তেওঁলোকৰ অধিকাংশই আহোম সমাজত একীভূত হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=https://archive.org/details/cu31924071145522|title=Census of India, 1901|date=23 June 1901|publisher=Bombay : Govt. Central Press|via=Internet Archive}}</ref> আহোম ৰাজ্যৰ প্ৰশাসনত চুতীয়া মূলৰ বহুতো ব্যক্তিয়ে উচ্চ পদবী লাভ কৰিছিল। তেওঁলোকৰ ভিতৰত লাঙি পানীসিয়া বৰফুকন,<ref>"Langi Panisiya, the first Borphukan, was a Chutiya by caste"{{harvcol|Dutta|1985|p=30}}</ref> ৰূপচন্দ্ৰ বৰবৰুৱা,<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p.32.</ref> কীৰ্তিচন্দ্ৰ বৰবৰুৱা, পিকচাই চেতিয়া বৰফুকন,<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",p.579</ref> চুহুংমুঙৰ ৰাজত্বকালৰ ফ্ৰাচেনমুং বৰগোহাঁই,<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p.31, "Phrasenmung con tun cham pai luk Tiura"</ref> ৰুদ্ৰসিংহৰ ৰাজত্বকালৰ থুমলুং বৰগোহাঁই,<ref>{{Cite web |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01446144/document |title=''Chao-Thumlung Borgohain of a Tiura(Tai word for Chutia) family.'' |access-date=11 June 2020 |archive-date=11 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200611214210/https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01446144/document |url-status=live }}</ref> চুদিংফাৰ ৰাজত্বকালৰ কালীবৰ বুঢ়াগোহাঁই,<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 314</ref> চুচেনফাৰ ৰাজত্বকালৰ বানৰুকীয়া গোহাঁই<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p.29.</ref> আৰু ৰুদ্ৰসিংহৰ ৰাজত্বকালৰ বানলুংগীয়া গোহাঁই<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p.32.,"Thaomung Banlung cham pai luk Tiora"</ref> আদি উল্লেখযোগ্য। বুৰঞ্জীৰ পৰম্পৰা অনুসৰি চুকাফাৰ ৰাজত্বকালৰ সোম-চিৰিং<ref>{{harvcol|Goswami|1922|pp=23–24}}</ref> আৰু চাংচাই<ref>{{harvcol|Goswami|1922|pp=26}}</ref> আদিৰ উৎপত্তিও চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ পৰা হৈছিল। আহোমসকলৰ চেতিয়া ফৈদৰ অধিকাংশ লোকৰ লগতে লাহন ফৈদৰো অধিকাংশ লোক চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Dutta |first=Shristidhar |date=1985 |url=http://ignca.gov.in/Asi_data/72269.pdf |title=Dutta, Shristidhar, "The Mataks and their Kingdom", p.30 |access-date=15 April 2020 |archive-date=27 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210227070648/http://ignca.gov.in/Asi_data/72269.pdf |url-status=live }}</ref> চুতীয়া মূলৰ আন উল্লেখযোগ্য পৰিয়ালসমূহৰ ভিতৰত হলাহল পাটৰ, লাচিতৰ ডেকা, লাঙিৰ ডেকা, ভাণ্ডাৰী গোহাঁই, গড়গঞা টুকুৰীয়া, ভুবুল, কান্তপ, ঘূৰাচোৱা, হাঁহপনীয়া আৰু ৰেৱতিগয়া,<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",pp.584-594</ref> চাৰিঙীয়া নাওবৈচা, চেঁচুৱা,<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",pp.598-600</ref> হিলৈদাৰী<ref>Naoboicha Phukanar Buranji, p.55</ref><ref>[https://books.google.co.in/books?id=YvV-VI_2YRkC&pg=PR67&dq=sutiyahilaidari&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&source=gb_mobile_search&sa=X&ved=2ahUKEwiiqITCufiRAxXdwTgGHeU5KJcQ6AF6BAgJEAM#v=onepage&q&f=false Census of India 1891, p. 17]</ref> আদি উল্লেখযোগ্য। আনহাতে, বৰাহী মূলৰ পৰিয়ালসমূহৰ ভিতৰত বৰপানী, চাংৰুং, চাওৰক, চাংমাই, লিকচন, বেজ ভৰালী<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",pp.586-594</ref> আৰু বৰাহী বামুণ<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",p.606</ref> আদি উল্লেখযোগ্য। ষোড়শ শতিকাৰ পৰা অষ্টাদশ শতিকালৈ এই পৰিয়ালসমূহৰ কেইবাটাও বংশৰ সদস্যই [[ফুকন]], ৰাজখোৱা আৰু [[বৰুৱা]] আদি গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশাসনিক পদবী লাভ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী কালৰ পদাধিকাৰীসকলৰ বংশগত বিৱৰণৰ পৰাও অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা পৰিয়ালসমূহে উচ্চ প্ৰশাসনত লাভ কৰা স্থানৰ পৰিসৰ বুজিব পাৰি। হিতেশ্বৰ বৰবৰুৱাৰ ''আহোমৰ দিন'' (১৯৮১) গ্ৰন্থ অনুসৰি, মুঠ ৪৬জন [[বৰফুকন]]ৰ{{efn|মূল তালিকাত এজন লাহন আৰু এজন বকতিয়াল বাদ পৰিছিল। লাঙি পানীসিয়াক বাকী ১০জন ৰঙাচিলা বৰফুকনৰ পৰা পৃথককৈ গণনা কৰা হৈছে।}} ভিতৰত ১৫জন চুতীয়া মূলৰ আছিল। তেওঁলোকৰ ভিতৰত ১০জন ৰঙাচিলা দুৱৰা{{efn|লাঙি পানীসিয়াক ৰঙাচিলা বংশৰ প্ৰথমজন বৰফুকন বুলি জনা যায়। ''আহোম বুৰঞ্জী''ত ১৬২০ চনৰ উল্লেখত লাঙি পানীসিয়া বৰফুকনক 'ৰঙাচিলা' বুলি অভিহিত কৰা হৈছে।<ref>Barua, Gopal Chandra, "Ahom Buranji, p. 106</ref> একে গ্ৰন্থত তেওঁৰ চুতীয়া বংশীয় উৎপত্তিৰ কথাও উল্লেখ আছে।<ref>Barua, Gopal Chandra, "Ahom Buranji", p.37, "Burha raja (Chao-pha Su-sheng) made his younger grandson(La-ngi) Borphukan(Phu-kan-lung). In the older times(jim-mu), they were members(man) of a Chutia(Tiu-ra) prisoner(to-ao-pe) family(kan-tun)."</ref> ৰঙাচিলা বংশৰ উৎপত্তি চুদাংফাৰ ৰাজত্বকালত (১৩৯৭–১৪০৭) হৈছিল। সেই সময়ত বংশটোৰ পূৰ্বপুৰুষক 'ৰঙাচিলা' নাম দিয়া হৈছিল।<ref>Barua, Gopal Chandra, "Ahom Buranji", p.36, "Formerly(poi-an mu) during the days (ban) of King Sudangpha(chao-su-dang-pha),.. Then(pu-nai) the king named(chu pin) the family(man ren) Rangachila(ngeu-ding)."</ref> অৱশ্যে ''পুৰণি অসম বুৰঞ্জী''ত ভুলবশতঃ চুদাংফা (১৩৯৭–১৪০৭)-ৰ পৰিৱৰ্তে চুৰামফা (১৬৪১–১৬৪৪) নামটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref>Goswami, Hemchandra, "Purani Assam Buranji", p.23</ref> এই ভুল পাছলৈ ''আহোমৰ দিন'' গ্ৰন্থতো পুনৰাবৃত্তি কৰা হৈছিল।<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 131</ref>}}, ২জন পিকচাই<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 579</ref> আৰু বুঢ়া চেতিয়া, ১জন লাহন,<ref>{{harvcol|Dutta|1985|pp=30}}</ref> ১জন বকতিয়াল বুৰুক চুতীয়া<ref>Goswami Hemchandra, Purani Assam Buranji,p.26. ,"পূৰ্বে চুকাফা মহাৰাজৰ দিনত চুটিয়াৰ গাঁঞো মাৰি এটা মানুহ আনিলে, সি‌ ঝলম বাটিব পাৰে। পাচে মহাৰাজা ঝলম বটা দেখি স্বৰ্গদেৱৰ ঘৰত চয়জৰি বটাকৈ দিলে। চাঙ্গচাই নাম দি আহামৰ লগত থাকিব দিলে।"</ref><ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",p. 26,"বাটত আহোঁতে পূৰ্বে চুকাফা দেৱে "গৰীয়া" বোলা পলৰীয়া মানুহ এঘৰ পাই আনিছিল। তাৰে সতি-সন্ততিক পাই এইজনা(চুবিনফা) ৰজাদেৱে 'চইজৰি বটাকৈ' দিলে, নাম থলে "চেঙ্গচাই"; বেজিৰ কামো কৰিবলৈ দিলে। পাছে সেই ঘৰকে পাছলৈ 'বকতিয়াল' বুলিলে।"</ref><ref>"Rupchandra Barbarua of Bakatial Ahom was the son of a rope maker in the employ of a Musalman. Supatpha, the great, emancipated his father from the servitude of the Musalman. He was of the family of Buruk-Chutia."{{harvcol|Barua|1930|p=32}}</ref> আৰু ১জন লাঙি<ref>"Langi Panisiya, the first Borphukan, was a Chutiya by caste."{{harvcol|Dutta|1985|p=30}}</ref> আছিল। ইয়াৰ উপৰি ৪জন বৰফুকন মৰাণ মূলৰ লানমাখ্ৰু বংশৰ আছিল।<ref>"This same Moran fought against the Nagas to defend the Tai-Ahom settlers. He was rewarded for his service and placed under Kangan Bar Gohain and re-named Lanmakhru. He started the lineage known as Lanmakhru."{{harvcol|Saikia|1997|p=91}}</ref> আনহাতে, ১জন বৰফুকন নগা মূলৰ ঘূৰা কোঁৱৰ বংশৰ আছিল।<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 590</ref><ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 532</ref> একেদৰে, মুঠ ৪১জন [[বৰবৰুৱা]]ৰ ভিতৰত ১৪জন চুতীয়া মূলৰ আছিল। তেওঁলোকৰ ভিতৰত ৬জন বকতিয়াল বুৰুক চুতীয়া,<ref>Goswami Hemchandra, Purani Assam Buranji,p.26. ,"পূৰ্বে চুকাফা মহাৰাজৰ দিনত চুটিয়াৰ গাঁঞো মাৰি এটা মানুহ আনিলে, সি‌ ঝলম বাটিব পাৰে। পাচে মহাৰাজা ঝলম বটা দেখি স্বৰ্গদেৱৰ ঘৰত চয়জৰি বটাকৈ দিলে। চাঙ্গচাই নাম দি আহামৰ লগত থাকিব দিলে।"</ref><ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",p. 26,"বাটত আহোঁতে পূৰ্বে চুকাফা দেৱে "গৰীয়া" বোলা পলৰীয়া মানুহ এঘৰ পাই আনিছিল। তাৰে সতি-সন্ততিক পাই এইজনা(চুবিনফা) ৰজাদেৱে 'চইজৰি বটাকৈ' দিলে, নাম থলে "চেঙ্গচাই"; বেজিৰ কামো কৰিবলৈ দিলে। পাছে সেই ঘৰকে পাছলৈ 'বকতিয়াল' বুলিলে।"</ref><ref>"Rupchandra Barbarua of Bakatial Ahom was the son of a rope maker in the employ of a Musalman. Supatpha, the great, emancipated his father from the servitude of the Musalman. He was of the family of Buruk-Chutia."{{harvcol|Barua|1930|p=32}}</ref> ৪জন ৰঙাচিলা দুৱৰা{{efn|লাঙি পানীসিয়াক ৰঙাচিলা বংশৰ প্ৰথমজন বৰফুকন বুলি জনা যায়। ''আহোম বুৰঞ্জী''ত ১৬২০ চনৰ উল্লেখত লাঙি পানীসিয়া বৰফুকনক ৰঙাচিলা বুলি অভিহিত কৰা হৈছে।<ref>Barua, Gopal Chandra, "Ahom Buranji", p. 106</ref> তেওঁ চুতীয়া মূলৰ বংশৰ আছিল বুলিও উল্লেখ আছে।<ref>Barua, Gopal Chandra, "Ahom Buranji", p.37, "Burha raja (Chao-pha Su-sheng) made his younger grandson(La-ngi) Borphukan(Phu-kan-lung). In the older times(jim-mu), they were members(man) of a Chutia(Tiu-ra) prisoner(to-ao-pe) family(kan-tun)."</ref> ৰঙাচিলা বংশৰ উৎপত্তি চুদাংফাৰ ৰাজত্বকালত (১৩৯৭–১৪০৭) হৈছিল। সেই সময়ত বংশটোৰ পূৰ্বপুৰুষক ৰঙাচিলা নাম দিয়া হৈছিল।<ref>Barua, Gopal Chandra, "Ahom Buranji", p.36, "Formerly(poi-an mu) during the days (ban) of King Sudangpha(chao-su-dang-pha),.. Then(pu-nai) the king named(chu pin) the family(man ren) Rangachila(ngeu-ding)."</ref> ''পুৰণি অসম বুৰঞ্জী''ত ভুলবশতঃ চুদাংফাৰ পৰিৱৰ্তে চুৰামফাৰ নাম ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref>Goswami, Hemchandra, "Purani Assam Buranji", p.23</ref> এই ভুল ''আহোমৰ দিন'' গ্ৰন্থতো পুনৰাবৃত্তি কৰা হৈছিল।<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 131</ref>}}, ৩জন লাহন<ref>{{harvcol|Dutta|1985|p=30}}</ref> আৰু ১জন পাতাল বংশৰ আছিল।{{efn|''আহোম বুৰঞ্জী''ত পাতালক চুতীয়া বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>{{harvcol|Barua|1930|p=383}}</ref> আনহাতে, ঊনবিংশ শতিকাত কাশীনাথ তামুলী ফুকনে ৰচনা কৰা ''অসম বুৰঞ্জী''ত তেওঁক 'খেৰেমীয়াল কছাৰী' বুলি অভিহিত কৰা হৈছে। অৱশ্যে এনে জনগোষ্ঠীয় নামকৰণ সদায় একে ধৰণৰ নাছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, ঊনবিংশ শতিকাৰ ''নাওবৈচা ফুকনৰ বুৰঞ্জী''ত চুতীয়াসকলক 'চুতীয়া-কছাৰী' বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। নামৰূপ আৰু খেৰেম অঞ্চলতো চুতীয়া বসতিৰ বিৱৰণ পোৱা যায়।<ref>{{harvcol|Barua|1930|p=89}}</ref> এই কাৰণে ভিন্ন বুৰঞ্জীত পৃথক পৰিচয় ব্যৱহাৰ হোৱা হ'ব পাৰে।}} তদুপৰি ২জন বৰবৰুৱা নগা মূলৰ ঘূৰা কোঁৱৰ বংশৰ আছিল<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 590</ref> আৰু ১জন মৰাণ মূলৰ আছিল।<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 532</ref> === ভাষা আৰু সাংস্কৃতিক পৰিৱৰ্তন === আধুনিক আহোম জনগোষ্ঠী আৰু তেওঁলোকৰ সংস্কৃতি মূল [[টাই জনগোষ্ঠী|টাই]] জনগোষ্ঠী আৰু তেওঁলোকৰ সংস্কৃতিৰ লগতে অসমত আত্মসাৎ কৰা স্থানীয় তিব্বত-বাৰ্মী জনগোষ্ঠীসমূহ আৰু তেওঁলোকৰ সংস্কৃতিৰ সমন্বয়ৰ ফল।<ref>{{cite web|url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/8154/10/10_conclusion.pdf|title=Shodhganga: a reservoir of Indian theses @ INFLIBNET|accessdate=16 April 2023}}</ref> অঞ্চলটোৰ স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ সৈতে প্ৰাৰম্ভিক সংস্পৰ্শৰ পাছত টাই-আহোম ভাষীসকলে স্থানীয় ভাষা আৰু সংস্কৃতি আয়ত্ত কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। উন্নত যোগাযোগ স্থাপন আৰু আহোম প্ৰশাসন সুচাৰুৰূপে পৰিচালনা কৰাৰ উদ্দেশ্যে তেওঁলোকে স্থানীয় [[অসমীয়া ভাষা]]ও শিকিছিল। অসমীয়া ভাষাৰ গ্ৰহণে আহোমসকলৰ ঐতিহাসিক বিৱৰণমূলক গ্ৰন্থ [[বুৰঞ্জী]]সমূহৰ ভাষাৰ ক্ষেত্ৰতো পৰিৱৰ্তন আনিছিল। ক্ৰমান্বয়ে ঐতিহাসিক ঘটনাসমূহ লিপিবদ্ধ কৰিবলৈ অসমীয়া ভাষা ব্যৱহাৰ কৰা হ'বলৈ ধৰিছিল। যদিও ইতিমধ্যে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সংমিশ্ৰণেৰে গঠিত 'আহোম' হিচাপে পৰিচিত জনসমষ্টিয়ে ৰাজ্যখনৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ তুলনামূলকভাৱে অতি সৰু অংশহে গঠন কৰিছিল,<ref name="auto2"/> তথাপিও তেওঁলোকে অসমীয়া ভাষাৰ সমান্তৰালভাৱে নিজৰ মূল টাই-আহোম ভাষা আৰু পৰম্পৰাগত ধৰ্মীয় বিশ্বাসসমূহ ষোড়শ শতিকালৈকে বজাই ৰাখিছিল। সেই শতিকাত আহোম ৰাজদৰবাৰে অঞ্চলটোৰ স্থানীয় ভাষা অসমীয়াক সম্পূৰ্ণৰূপে গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>"The Ahom language and Ahom script were relegated to the religious sphere, where they were used only by some members of the traditional priestly clans, while Assamese speech and writing took over in day-to-day life." {{harvnb|Terwiel|1996|p=276}}</ref> ফলস্বৰূপে আহোম ভাষা আৰু [[আহোম লিপি]]ৰ ব্যৱহাৰ মূলতঃ ধৰ্মীয় ক্ষেত্ৰলৈ সীমিত হৈ পৰিছিল। পৰম্পৰাগত পুৰোহিতীয় ফৈদৰ কিছুমান সদস্যইহে এই ভাষা আৰু লিপি ব্যৱহাৰ কৰি থাকিল। আনহাতে, দৈনন্দিন কথোপকথন আৰু লিখিত কাম-কাজত অসমীয়া ভাষাই প্ৰধান স্থান অধিকাৰ কৰিছিল। == হিন্দুকৰণ আৰু সংস্কৃতকৰণ == === আহোমীকৰণৰ পৰা পৰিৱৰ্তন === আহোমীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া ষোড়শ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে চলি আছিল। সেই সময়ৰ পৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সংমিশ্ৰণেৰে গঠিত আহোম সমাজ নিজেই প্ৰত্যক্ষ হিন্দু সাংস্কৃতিক প্ৰভাৱৰ অধীনলৈ আহিবলৈ ধৰিছিল।{{sfn|Guha|1983|p=12}} সাধাৰণতে বিজিত জনগোষ্ঠীসমূহে বিজয়ীসকলৰ ভাষা আৰু ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰে যদিও অসমত আহোমসকলৰ সম্প্ৰসাৰণৰ ক্ষেত্ৰত এক পৃথক সাংস্কৃতিক প্ৰক্ৰিয়া দেখা গৈছিল। ক্ৰমাৎ অধিক বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ হৈ উঠা জনসমষ্টিৰ ওপৰত কেৱল নিজৰ সংস্কৃতি জাপি দি সম্পূৰ্ণ ৰাজনৈতিক আধিপত্য বজাই ৰখাটো সম্ভৱ নহ'ব বুলি উপলব্ধি কৰি আহোম ৰজাসকলে নিজৰ নীতি সলনি কৰিছিল। ৰাজ্যখনৰ সম্প্ৰসাৰণৰ লগে লগে এক বিপৰীতমুখী সাংস্কৃতিক প্ৰক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি হৈছিল। ইয়াৰ ফলত সাম্ৰাজ্যৰ ঐক্য বজাই ৰাখিবলৈ বিজয়ী আহোম শাসকসকলে অধীনস্থ সংখ্যাগৰিষ্ঠ জনগোষ্ঠীৰ ভাষা আৰু সংস্কৃতিক আনুষ্ঠানিক স্বীকৃতি দিবলগীয়া হৈছিল।<ref name="auto"/> [[চুতীয়া ৰাজ্য]] বশীভূত কৰাৰ পাছত আহোমীকৰণৰ প্ৰৱণতাই ক্ৰমান্বয়ে [[সংস্কৃতকৰণ]] বা হিন্দুকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়াক স্থান দিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। ষোড়শ আৰু সপ্তদশ শতিকাত আহোম ৰাজ্য পশ্চিম দিশলৈ সম্প্ৰসাৰিত হোৱাৰ ফলত বিপুলসংখ্যক হিন্দু প্ৰজা ৰাজ্যখনৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। ইয়াৰ লগে লগে এই সাংস্কৃতিক পৰিৱৰ্তন অধিক তীব্ৰ হৈ উঠিছিল।<ref>{{harvp|Sharma|2009|p=357}}: "Hinduisation, however, struck strong roots in upper Assam mainly after the Ahom royalty embraced Hinduism and offered patronage to it from the early 16th century, especially as a result of the expansion of the Ahom territory westward which subsumed many Hindu 'Assamese'-speaking subjects, most of whom were actually already Hinduized autochthons."</ref> === ৰাজদৰবাৰত প্ৰাৰম্ভিক হিন্দু প্ৰভাৱ === [[চুখাংফা]]ৰ (১২৯৩–১৩৩২) ৰাজত্বকালত আহোম ৰাজদৰবাৰত প্ৰথমবাৰৰ বাবে হিন্দু সাংস্কৃতিক উপাদানৰ প্ৰৱেশ ঘটিছিল বুলি উল্লেখ কৰা হয়। তেওঁ দুয়োখন ৰাজ্যৰ মাজত শান্তিচুক্তি স্থাপনৰ উদ্দেশ্যে [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ এগৰাকী ৰাজকুমাৰীক বিবাহ কৰিছিল।{{sfn|Boruah|2007}} আহোম ৰজা আৰু এগৰাকী অনা-আহোম হিন্দু ৰাজকুমাৰীৰ মাজত লিপিবদ্ধ হোৱা প্ৰথম বিবাহ হিচাপে এই ঘটনাই আহোম ৰাজপৰিয়ালত হিন্দু পৰম্পৰাৰ প্ৰৱেশ ঘটাইছিল। পাছলৈ চুতীয়া আৰু কছাৰী ৰাজ্যৰ লগতে [[বাৰভূঞা]]সকলৰ ভূখণ্ড সংযুক্ত কৰাৰ ফলত আহোমসকলে এই অঞ্চলসমূহৰ জনসমষ্টিক নিজৰ সমাজ আৰু প্ৰশাসনত গভীৰভাৱে একীভূত কৰিছিল। চুতীয়াসকলক প্ৰশাসনিক পদবীত নিযুক্ত কৰা আৰু আন্তঃবিবাহক উৎসাহিত কৰাৰ জৰিয়তে আহোম ৰাজপৰিয়ালে এক ব্যাপক সাংস্কৃতিক আত্মসাৎকৰণ প্ৰক্ৰিয়াক আগবঢ়াই নিছিল। ইয়াৰ ফলত আহোম সমাজৰ সামাজিক গাঁথনি, ধৰ্মীয় বিশ্বাস আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানত স্থায়ী পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল। === ৰাজপৰিয়ালৰ হিন্দু ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ === আহোম ৰাজপৰিয়ালে ক্ৰমান্বয়ে হিন্দুকৰণৰ প্ৰভাৱ গ্ৰহণ কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত [[চুদাংফা]] বা বামুণী কোঁৱৰৰ (ৰাজত্বকাল: ১৩৯৭–১৪০৭) সময়ত আহোম ৰাজপ্ৰাসাদত হিন্দু ধৰ্মীয় প্ৰভাৱৰ প্ৰৱেশ ঘটিছিল। চুদাংফাই ৰাজদৰবাৰত এজন [[ব্ৰাহ্মণ]]ক উপদেষ্টা হিচাপে নিযুক্ত কৰিছিল। তেওঁ শিঙৰি ঘৰত উঠা অভিষেক অনুষ্ঠান গ্ৰহণ কৰা প্ৰথমজন আহোম ৰজা আছিল। শিঙৰি ঘৰত উঠা আহোম ৰজাসকলৰ পৰম্পৰাগত ৰাজঅভিষেক অনুষ্ঠান আছিল। বিশ্বাস কৰা হৈছিল যে কোনো আহোম ৰাজকোঁৱৰ ৰজা হ'লেও শিঙৰি ঘৰত উঠা অনুষ্ঠান সম্পূৰ্ণ নকৰালৈকে তেওঁ পূৰ্ণাংগ ৰজাৰ মৰ্যাদা লাভ কৰিব নোৱাৰে। সেয়েহে সিংহাসনত আৰোহণ কৰাৰ পাছত প্ৰতিজন আহোম ৰজাই যিমান সোনকালে সম্ভৱ এই অনুষ্ঠান সম্পন্ন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। [[চুহুংমুং]] (ৰাজত্বকাল: ১৪৯৭–১৫৩৯) আছিল 'স্বৰ্গনাৰায়ণ' নামৰ হিন্দু উপাধি গ্ৰহণ কৰা প্ৰথমজন আহোম ৰজা। এই সংস্কৃত উপাধিটো টাই-আহোম 'চাও-ফা' উপাধিৰ সমতুল্য আছিল। চুহুংমুঙৰ ৰাজত্বকালৰ পাছত আহোম ৰজাসকলে চৰকাৰী নথিপত্ৰত নিজৰ হিন্দু নাম ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ অধিক পছন্দ কৰিছিল।{{sfn|Gait|1906}} পূৰ্বতে 'চাও-ফা' উপাধিৰে পৰিচিত ৰজাসকলক ক্ৰমান্বয়ে 'স্বৰ্গদেউ' উপাধিৰে অভিহিত কৰা হ'বলৈ ধৰিছিল। তাৰ পাছৰ পৰা আহোম ৰজাসকল 'স্বৰ্গদেউ' নামেৰে পৰিচিত হৈছিল। === টাই-আহোম পৰম্পৰাৰ ধাৰাবাহিকতা === আহোমসকলৰ মহন, দেওধাই আৰু বাইলুং আদি পুৰোহিতীয় শ্ৰেণীসমূহৰ অধিকাংশই মূলসুঁতিৰ হিন্দুধৰ্মৰ প্ৰভাৱৰ বাহিৰত আছিল। তেওঁলোকে ব্ৰাহ্মণ্য হিন্দুধৰ্মৰ অন্তৰ্ভুক্ত হ'বলৈ অনিচ্ছা প্ৰকাশ কৰি আহিছিল।{{citation needed|date=August 2021}} অৱশ্যে টাই সংস্কৃতি আৰু ধৰ্মৰ পৰম্পৰাসমূহ আজিও কিছুমান পৰম্পৰাগত পুৰোহিতীয় শ্ৰেণীয়ে সংৰক্ষণ কৰি আহিছে। তেওঁলোকৰ ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান, বিবাহ আৰু উৎসৱ-পাৰ্বণত এই পৰম্পৰাসমূহৰ প্ৰভাৱ দেখা যায়, যিয়ে বৰ্তমানৰ আহোম জীৱনশৈলীৰ কিছুমান বৈশিষ্ট্য প্ৰতিফলিত কৰে। == ঔপনিৱেশিক আৰু উত্তৰ-ঔপনিৱেশিক যুগত পৰিচয়ৰ পুনৰ্নিৰ্ধাৰণ == শইকীয়া (১৯৯৭)-ৰ মতে, ঔপনিৱেশিক যুগত 'আহোম' পৰিচয়ৰ অৰ্থত এক মৌলিক পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল। ব্ৰিটিছসকলে অসমৰ শাসনভাৰ গ্ৰহণ কৰাৰ পাছত আহোমসকলক লোকপিয়লৰ এটা শ্ৰেণীলৈ সীমিত কৰা হৈছিল আৰু তেওঁলোকক বৃহত্তৰ অসমীয়া পৰিচয়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। একে সময়তে ঔপনিৱেশিক যুগৰ গৱেষণা আৰু ইতিহাসচৰ্চাই টাই-আহোমসকলক একে সংস্কৃতি আৰু সমাজৰ অধিকাৰী একক, সমজাতীয় জনগোষ্ঠী হিচাপে চিত্ৰিত কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|1997|p=208}}</ref> শইকীয়াই তেওঁৰ পৰৱৰ্তী গৱেষণাত এই প্ৰক্ৰিয়াক প্ৰাক্‌ঔপনিৱেশিক যুগৰ পৰিৱৰ্তনশীল ৰাজনৈতিক আৰু প্ৰশাসনিক মৰ্যাদাৰ পৰা এক সামূহিক জনগোষ্ঠীয় পৰিচয়লৈ হোৱা ৰূপান্তৰ হিচাপে ব্যাখ্যা কৰিছে। এই সময়ৰ পৰা 'আহোম' পৰিচয়ক ক্ৰমান্বয়ে বংশানুক্ৰমিক জনগোষ্ঠীৰ পৰিচয় হিচাপে বুজিবলৈ লোৱা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|pp=141–142}}</ref> বৰ্তমানৰ আহোম জনগোষ্ঠীক বিশেষভাৱে 'টাই-আহোম' হিচাপে চিনাক্ত কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়া বিংশ শতিকাত আৰু অধিক বিকশিত হৈছিল। শইকীয়া (২০০৪)-ই এই প্ৰক্ৰিয়াৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰ্যায়ক পদ্মেশ্বৰ গগৈৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰিছে। তেওঁৰ ১৯৬৮ চনৰ ''The Tai and the Tai-Ahom Kingdom of the Brahmaputra Valley'' গ্ৰন্থখনে আহোমসকলক বৃহত্তৰ টাই জগতৰ সৈতে সংযোগ কৰিছিল আৰু বিদ্যায়তনিক আলোচনাত আহোমসকলক টাই জনগোষ্ঠী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰাত সহায় কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=75}}</ref> শইকীয়াৰ মতে, ১৯৬০-ৰ দশকৰ পৰা 'টাই-আহোম' নামৰ ব্যৱহাৰে পূৰ্বৰ পৰিৱৰ্তনশীল আহোম পৰিচয়ৰ অৰ্থক অধিক সংকুচিত কৰি দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ টাই জনগোষ্ঠীসমূহৰ সৈতে সংযোগ কৰিছিল। একে সময়তে বিভিন্ন ৰাজনৈতিক সংগঠনে টাই-আহোমসকলক এক পৃথক জনগোষ্ঠী হিচাপে গঢ়ি তুলিবলৈ আৰু [[ভাৰতৰ অনুসূচিত জনজাতি|অনুসূচিত জনজাতি]]ৰ মৰ্যাদা লাভ কৰিবলৈ প্ৰচেষ্টা চলাইছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|pp=168–170}}</ref> ১৯৮০-ৰ দশকৰ পুনৰুজ্জীৱন আন্দোলনৰ সময়ত 'বান অক' (''Ban Ok'') আদি সংগঠনে এই জনগোষ্ঠীৰ বাবে স্বতন্ত্ৰ ঐতিহাসিক, ধৰ্মীয় আৰু ভাষাগত বৈশিষ্ট্য প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। শইকীয়াই উল্লেখ কৰিছে যে এই সংগঠনৰ উদ্যোক্তাসকলে প্ৰথম অৱস্থাত 'অসমীয়া আহোম' হিচাপে পৰিচিত লোকসকলৰ লগতে কেইবাটাও টাই ভাষী জনগোষ্ঠীৰ সদস্যকো 'টাই-আহোম' পৰিচয়ৰ অধীনত একত্ৰিত কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|pp=183–185}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == টোকা == {{notelist}} == গ্ৰন্থপঞ্জী == {{refbegin}} * {{Citation |last=Boruah |first=Nirode |title=Early Assam |publisher=Spectrum Publications |year=2007 |place=Guwahati, Delhi}} * {{Citation |last=Gait |given=Edward |title=A History of Assam |publisher=Thacker, Spink & Co, Calcutta |year=1906}} * {{Citation |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |pages=3–34 |date=December 1983 |doi=10.2307/3516963 |issue=12 |jstor=3516963 |url=http://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/handle/123456789/3259 |access-date=29 July 2020 |archive-date=6 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230706211727/https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/handle/20.500.12413/3259 |url-status=dead}} * {{Citation |last=Neog |first=Dimbeswar |year=1962 |title=New Light on History of Asamiya Literature |place=Gauhati}} * {{Citation |last=Morey |first=Stephen |contribution=Ahom and Tangsa: Case studies of language maintenance and loss in North East India |editor-last=Cardoso |editor-first=Hugo C. |title=Language Endangerment and Preservation in South Asia |pages=46–77 |publisher=University of Hawai'i Press |place=Honolulu |year=2014}} * {{Cite journal |last=Baruah |first=S. L. |title=Ahom Policy Towards the Neighbouring Hill Tribes |journal=Proceedings of the Indian History Congress |volume=38 |year=1977 |pages=249–256 |jstor=44139078 |issn=2249-1937}} * {{Citation |last=Gogoi |first=Padmeshwar |year=1968 |title=The Tai and the Tai Kingdoms |publisher=Gauhati University |place=Guwahati}} * {{Citation |editor-last=Bhuyan |editor-first=Suryya Kumar |year=1945 |title=Assam Buranji |edition=1st |place=Gauhati |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies, Assam }} * {{Citation |last=Baruah |first=S. L. |year=1986 |title=A Comprehensive History of Assam |place=New Delhi |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers }} * {{Citation |last=Bhuyan |first=Suryya Kumar |year=1960 |title=Satsari Asam Buranji |place=Gauhati |publisher=Gauhati University }} * {{Citation |last=Phukan |first=J. N. |year=1992 |chapter=The Tai-Ahom Power in Assam |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |place=Guwahati |publisher=Publication Board, Assam |pages=49–60 }} * {{Citation |last=Saikia |first=Yasmin |year=1997 |title=In the Meadows of Gold: Telling Tales of the Swargadeos at the Crossroads of Assam |place=Guwahati |publisher=Spectrum Publications |isbn=81-85319-61-8 }} * {{Citation |last=Gogoi |first=Nitul Kumar |title=Continuity and Change among the Ahoms |publisher=Concept Publishing Company, Delhi |year=2006}} * {{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |url=https://books.google.com/books?id=p9PkFF3uq_8C |title=Fragmented Memories |isbn=978-0-8223-3373-9 |year=2004 |publisher=Duke University}} * {{Citation |last=Buragohain |first=Romesh |url=http://dspace.nehu.ac.in/handle/1/9262 |title=The ahomisation process in early mediaeval Assam |year=2013}} * {{Cite journal |last=Terwiel |first=B.J. |title=Recreating the Past: Revivalism in Northeastern India. |journal=Bijdragen tot de Taal-, Land- en Volkenkunde |volume=152 |number=2 |year=1996 |pages=275–92 |jstor=27864746 |doi=10.1163/22134379-90003014 |doi-access=free}} * {{Citation |last=Sharma |first=Chandan Kumar |contribution=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |year=2009 |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B.K |pages=354–366 |place=Delhi |publisher=Omsons Publications}} * {{cite book |last=Goswami |first=Hemchandra |title=Purani Asam Buranji |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies |year=1922 |location=Gauhati}} * {{cite journal |last=Daniels |first=Christian |title=When did the Ahom Migrate to Assam? |journal=Indian Journal of Tai Studies |volume=XXIII |date=October 2023 |publisher=Institute of Tai Studies and Research |url=https://www.researchgate.net/publication/379512403}} * {{cite book |last=Barua |first=Golap Chandra |title=Ahom Buranji: With Parallel English Translation from the Earliest Time to the End of Ahom Rule |publisher=Published under the Authority of the Assam Administration |year=1930 }} {{refend}} [[শ্ৰেণী:আহোম ৰাজ্য]] hmv5swyqaxhiqdui4lfnrps1lj1r92t 648465 648464 2026-10-29T20:10:40Z Ananya Taye 28065 /* ঔপনিৱেশিক আৰু উত্তৰ-ঔপনিৱেশিক যুগত পৰিচয়ৰ পুনৰ্নিৰ্ধাৰণ */ 648465 wikitext text/x-wiki {{Short description|অসমৰ পূৰ্বৰ আহোম ৰাজ্যত সামাজিক আত্মসাৎকৰণ প্ৰক্ৰিয়া}} [[File:Ahom youth.jpg|thumb|300px|পৰম্পৰাগত সাজপাৰ পৰিহিত আহোম যুৱকৰ এটা দল।]] '''আহোমীকৰণ''' (ইংৰাজী: ''Ahomisation'') হৈছে অসমৰ পূৰ্বৰ [[আহোম ৰাজ্য]]ত সংঘটিত এক আত্মসাৎকৰণ প্ৰক্ৰিয়া, যাৰ জৰিয়তে অঞ্চলটোৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোকসকল বৰ্তমান [[আহোম জনগোষ্ঠী|আহোম]] হিচাপে পৰিচিত জনসমষ্টিৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। গুহৰ মতে, আহোমসকলে প্ৰথমতে ওচৰ-চুবুৰীয়া নগা, মৰাণ আৰু বৰাহী জনগোষ্ঠীৰ একাংশক আৰু পাছলৈ চুতীয়া আৰু কছাৰী জনগোষ্ঠীৰ বৃহৎ অংশক আত্মসাৎ কৰিছিল; ষোড়শ শতিকাৰ মাজভাগৰ পৰা এই সম্প্ৰসাৰিত আহোম সমাজ নিজেই হিন্দুকৰণৰ প্ৰভাৱত পৰালৈকে আহোমীকৰণ চলি আছিল।<ref>"There, the Ahoms assimilated some of their Naga, Moran and Barahi neighbours and later, also large sections of the Chutiya and Kachari tribes. This Ahomisation process went on until the expanded Ahom society itself began to be Hinduised from the mid-16th century onward." {{harvcol|Guha|1983|p=12}}</ref> শইকীয়া (২০০৪)-ৰ মতে, এই প্ৰক্ৰিয়াত বিভিন্ন সামাজিক আৰু জনগোষ্ঠীয় পটভূমিৰ নিৰ্বাচিত পুৰুষক স্বৰ্গদেৱে প্ৰদান কৰা ৰাষ্ট্ৰীয় স্বীকৃতিসম্পন্ন আহোম মৰ্যাদাৰ সম্প্ৰসাৰণ ঘটিছিল।<ref>"From the very beginning until the end of the Swargadeo's rule in the nineteenth century, Ahoms were created from the different groups constituting the 'us' community."{{harvcol|Saikia|2004|pp=135}}</ref> শইকীয়া (১৯৯৭)-ই আহোম পৰিচয়ক একক, সমজাতীয় জনগোষ্ঠীৰ পৰিচয় নহয়, বৰং বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সমাৱেশেৰে গঠিত এক সংমিশ্ৰিত সামাজিক-সাংস্কৃতিক সত্তা বুলি ব্যাখ্যা কৰিছে।<ref>"This unique perception and representation is the crux of what we know and call 'Ahom'. This complex mix cannot be reduced to a single community, nor to one dramatic event. … It was an expression of heterogeneous communities coming together in a process of 'becoming' a socio-cultural entity manifested in a riverine polity."{{harvcol|Saikia|1997|p=181}}</ref> == আনুবংশিক প্ৰমাণ == আধুনিক আনুবংশিক গৱেষণাৰ ফলাফল ঐতিহাসিক উৎসসমূহত বৰ্ণিত স্থানীয় জনগোষ্ঠীৰ ব্যাপক অন্তৰ্ভুক্তিৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ। পিতৃবংশীয় চিহ্নৰ পূৰ্বৰ অধ্যয়নত বৰ্তমানৰ আহোম পুৰুষসকলৰ মাজত পূব আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ ৱাই-ক্ৰম'জমীয় হেপ্ল'গ্ৰুপ O3-M134 (বৰ্তমানৰ নাম O-M134) আটাইতকৈ অধিক দেখা পোৱা পিতৃবংশীয় হেপ্ল'গ্ৰুপ হিচাপে চিনাক্ত কৰা হৈছে।<ref name="Kumar2024">{{cite journal |last1=Kumar |first1=Sachin |last2=Singh |first2=Prajjval Pratap |last3=Pasupuleti |first3=Nagarjuna |last4=Tripathy |first4=Veena Mushrif |last5=Chauley |first5=Milan Kumar |last6=Chaubey |first6=Gyaneshwer |last7=Rai |first7=Niraj |year=2024 |title=The genetic admixture and assimilation of Ahom: a historic migrant from Thailand to India |journal=Human Molecular Genetics |volume=33 |issue=11 |pages=1015–1019 |doi=10.1093/hmg/ddae054 |pmid=38538568 }}</ref> O-M134 আৰু ইয়াৰ অধীনস্থ শাখাসমূহ উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ বিভিন্ন তিব্বত-বাৰ্মী ভাষী জনগোষ্ঠী, বিশেষকৈ বড়ো-গাৰো ভাষী বড়ো (মেচ), কছাৰী, ৰাভা আৰু ত্ৰিপুৰী আদিৰ মাজত বহুলভাৱে পোৱা যায়।{{efn|Earlier studies reported O-M134 in 85% of sampled Kachari males and 76% of Rabha males.<ref name="Cordaux2004">{{cite journal |last1=Cordaux |first1=Richard |last2=Weiss |first2=Gunter |last3=Saha |first3=Nilmani |last4=Stoneking |first4=Mark |year=2004 |title=The Northeast Indian Passageway: A Barrier or Corridor for Human Migrations? |journal=Molecular Biology and Evolution |volume=21 |issue=8 |pages=1525–1533 |doi=10.1093/molbev/msh151 |pmid=15128876 |hdl=11858/00-001M-0000-0010-0527-7 |hdl-access=free }}</ref> Higher-resolution Y-chromosome analysis subsequently found the downstream O-M117 (subgroup of O-M134) lineage in 57.7% of sampled Rabha males and 47.4% of Mech males.<ref name="Debnath2011">{{cite journal |last1=Debnath |first1=Monojit |last2=Palanichamy |first2=Malliya G. |last3=Mitra |first3=Bikash |last4=Jin |first4=Jie-Qiong |last5=Chaudhuri |first5=Tapas K. |last6=Zhang |first6=Ya-Ping |year=2011 |title=Y-chromosome haplogroup diversity in the sub-Himalayan Terai and Duars populations of East India |journal=Journal of Human Genetics |volume=56 |issue=11 |pages=765–771 |doi=10.1038/jhg.2011.98 |pmid=21900945 }}</ref> High frequencies of O-M134 have also been reported among the Boro–Garo-speaking Tripuri (17 of 21 males; 81.0%) and Jamatia (22 of 30; 73.3%) samples from Tripura.<ref name="Sengupta2006">{{cite journal |last1=Sengupta |first1=Sanghamitra |last2=Zhivotovsky |first2=Lev A. |last3=King |first3=Roy |last4=Mehdi |first4=S. Q. |last5=Edmonds |first5=Christopher A. |last6=Chow |first6=Cheryl-Emiliane T. |last7=Lin |first7=Alice A. |last8=Mitra |first8=Mitashree |last9=Sil |first9=Samir K. |last10=Ramesh |first10=A. |last11=Usha Rani |first11=M. V. |last12=Thakur |first12=Chitra M. |last13=Cavalli-Sforza |first13=L. Luca |last14=Majumder |first14=Partha P. |last15=Underhill |first15=Peter A. |year=2006 |title=Polarity and Temporality of High-Resolution Y-Chromosome Distributions in India Identify Both Indigenous and Exogenous Expansions and Reveal Minor Genetic Influence of Central Asian Pastoralists |journal=American Journal of Human Genetics |volume=78 |issue=2 |pages=202–221 |doi=10.1086/499411 |pmid=16400607 |pmc=1380230 |bibcode=2006AmJHG..78..202S }}</ref> The lineage is likewise frequent among other Tibeto-Burman populations of Northeast India: Cordaux ''et al.'' (2004) found O-M134 in 85.5% of a combined sample of Adi, Apatani, Nishi and Naga males, with frequencies ranging from 76% to 94% among the individual populations.<ref name="Cordaux2004"/> Among the Garo, O-M134 was reported in 23% of sampled males, together with the related downstream O-M133 lineage.<ref name="Reddy2007">{{cite journal |last1=Reddy |first1=B. Mohan |last2=Langstieh |first2=B. T. |last3=Kumar |first3=Vikrant |last4=Nagaraja |first4=T. |last5=Reddy |first5=A. N. S. |year=2007 |title=Austro-Asiatic Tribes of Northeast India Provide Hitherto Missing Genetic Link between South and Southeast Asia |journal=PLOS ONE |volume=2 |issue=11 |article-number=e1141 |doi=10.1371/journal.pone.0001141 |doi-access=free |pmid=17989774 |pmc=2065843 |bibcode=2007PLoSO...2.1141R }}</ref>}} ২০২৪ চনত প্ৰকাশিত আহোমসকলৰ সমগ্ৰ জিন'মভিত্তিক গৱেষণাতো স্থানীয় তিব্বত-বাৰ্মী আৰু অন্যান্য ট্ৰান্স-হিমালয়ান জনসমষ্টিৰ সৈতে উল্লেখযোগ্য আনুবংশিক সংমিশ্ৰণ ধৰা পৰে। গৱেষকসকলে অনুমান কৰে যে প্ৰাথমিকভাৱে প্ৰব্ৰজিত জনসমষ্টি তুলনামূলকভাৱে সৰু আছিল আৰু পাছত স্থানীয় জনগোষ্ঠীৰ সৈতে হোৱা ব্যাপক সংমিশ্ৰণে তেওঁলোকৰ আদি আনুবংশিক গঠন যথেষ্ট সলনি কৰি দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ আদি বাসভূমিৰ সৈতে সম্পৰ্কিত পূৰ্বপুৰুষীয় উপাদানৰ বৃহৎ অংশ হ্ৰাস কৰিছিল। বৰ্তমানৰ আহোমসকলৰ মাজত থকা ট্ৰান্স-হিমালয়ান আৰু ভাৰতীয় তিব্বত-বাৰ্মী-সম্পৰ্কীয় উপাদানসমূহ তেওঁলোক ভাৰতত প্ৰৱেশ কৰাৰ পাছত আহৰণ কৰা হৈছিল বুলিও গৱেষকসকলে অনুমান কৰে। তেওঁলোকে স্পষ্ট কৰে যে বৰ্তমানৰ তথ্যৰ ভিত্তিত মূল প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলৰ পিতৃবংশীয় শাখা চিনাক্ত কৰিব নোৱাৰি। আদি বাসভূমিৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বিৰল পিতৃবংশীয় হেপ্ল'গ্ৰুপ চিনাক্ত কৰিবলৈ আহোম পুৰুষৰ বহুসংখ্যক নমুনাৰ অধিক সূক্ষ্ম ৱাই-ক্ৰম'জম বিশ্লেষণ আৰু মাতৃবংশীয় শাখা নিৰ্ণয় কৰিবলৈ অধিক বিস্তৃত মাইট'কণ্ড্ৰিয়েল ডিএনএ নমুনা সংগ্ৰহৰ প্ৰয়োজন।<ref name="Kumar2024"/> == ইতিহাস == === উৎপত্তি আৰু প্ৰাৰম্ভিক বসতি === পৰম্পৰাগত বিৱৰণ অনুসৰি, [[চুকাফা]] মূলতঃ [[মুঙ মাও]]ৰ এজন টাই ৰাজকোঁৱৰ আছিল। তেওঁ প্ৰায় ন হাজাৰ সৈনিক-কৃষকৰ সৈতে ১২২৮ খ্ৰীষ্টাব্দত বৰ্তমানৰ অসমত প্ৰৱেশ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/66700/10/10_chapter%204.pdf|title=Shodhganga: a reservoir of Indian theses @ INFLIBNET|accessdate=16 April 2023}}</ref> বিভিন্ন স্থানত বসতি স্থাপনৰ চেষ্টা কৰাৰ পাছত তেওঁ অৱশেষত ১২৫৩ খ্ৰীষ্টাব্দত পূব অসমৰ [[চৰাইদেউ]]ত স্থায়ীভাৱে বসতি স্থাপন কৰি এখন ৰাজ্য গঠনৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ কৰে। অৱশ্যে, শেহতীয়া গৱেষণাত এই পৰম্পৰাগত কালক্ৰমক প্ৰশ্ন কৰা হৈছে। টাই আৰু চীনা ঐতিহাসিক উৎসসমূহৰ ভিত্তিত আহোম ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা চতুৰ্দশ শতিকাৰ মাজভাগত হোৱা হ'ব পাৰে বুলি যুক্তি আগবঢ়োৱা হৈছে।<ref>{{harvcol|Daniels|2023|pp=30–47}}</ref> অসমত বসতি স্থাপনৰ পাছত চুকাফাই স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ সৈতে সামৰিক বশ্যতাকৰণ, মীমাংসা আৰু মিত্ৰতা স্থাপনৰ সংমিশ্ৰণেৰে নিজৰ প্ৰাৰম্ভিক ৰাজনৈতিক শাসনব্যৱস্থা গঢ়ি তুলিছিল। [[পাটকাই পৰ্বতমালা|পাটকাই]] অঞ্চল অতিক্ৰম কৰাৰ সময়ত তেওঁৰ বাহিনীয়ে কেইবাখনো [[নগা জনগোষ্ঠী|নগা]] গাঁও বশীভূত কৰিছিল। প্ৰতিবাদ কৰা গোটসমূহৰ বিৰুদ্ধে কেতিয়াবা কঠোৰ আৰু দৃষ্টান্তমূলক হিংসাৰো আশ্ৰয় লোৱা হৈছিল।{{efn|''সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী'' অনুসৰি, চুকাফাৰ পাটকাই অঞ্চল অতিক্ৰম কৰাৰ সময়ত নগা গাঁওসমূহত বাৰে বাৰে আক্ৰমণ চলোৱা হৈছিল। আক্ৰমণৰ পাছত কেইবাখনো গাঁৱে আত্মসমৰ্পণ কৰিছিল অথবা গাঁওবাসীয়ে স্থান ত্যাগ কৰিছিল। প্ৰতিবাদ কৰা নগাসকলক কঠোৰ দৃষ্টান্তমূলক শাস্তি দিয়া হৈছিল। এটা বিৱৰণ অনুসৰি, বন্দীসকলক হত্যা কৰি তেওঁলোকৰ আত্মীয়সকলক মৃতদেহৰ মাংস খাবলৈ বাধ্য কৰোৱা হৈছিল। ''আহোম বুৰঞ্জী''তো কিছুমান গাঁৱে বশ্যতা স্বীকাৰ কৰা আৰু আন কিছুমানে প্ৰতিবাদ কৰাৰ ফলত ধ্বংস হোৱা বুলি উল্লেখ আছে। এনে ব্যৱহাৰ প্ৰত্যক্ষ কৰাৰ পাছত ওচৰ-চুবুৰীয়া গাঁওসমূহেও বশ্যতা স্বীকাৰ কৰিছিল।{{sfn|Bhuyan|1960|pp=45–46}}{{sfn|Saikia|1997|p=42}}{{sfn|Gait|1906|p=75}}<ref>{{harvcol|Barua|1930|p=45}}</ref> প্ৰব্ৰজনকাৰী দলটোৱে যাত্ৰাপথত লোকসকলক বন্দী কৰিও নিজৰ জনসংখ্যা বৃদ্ধি কৰিছিল। শইকীয়াই এইসকলক চুতীয়া, মৰাণ আৰু বৰাহী বুলি চিনাক্ত কৰিছে।{{sfn|Saikia|1997|p=4}}}} ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত উপস্থিত হোৱাৰ পাছত চুকাফাই [[মৰাণ জনগোষ্ঠী|মৰাণ]] আৰু [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী#বৰাহী চুতীয়া|বৰাহী]] জনগোষ্ঠীৰ একাংশৰ সৈতে মীমাংসা স্থাপন কৰিছিল। আনহাতে, তেওঁৰ কৰ্তৃত্ব অস্বীকাৰ কৰাসকলক বলপূৰ্বক বশীভূত কৰা হৈছিল।{{sfn|Baruah|1986|p=222}}{{efn|''অসম বুৰঞ্জী'' অনুসৰি, কিছুমান মৰাণ পৰিয়ালে চুকাফাক ৰজা হিচাপে স্বীকাৰ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল। তেওঁলোকৰ মুখিয়ালসকলক হত্যা কৰাৰ পাছত বাকীসকলে বশ্যতা স্বীকাৰ কৰি চুকাফাক ৰজা হিচাপে মানি লৈছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Bhuyan |editor-first=Suryya Kumar |year=1945 |title=Assam Buranji |edition=1st |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies, Assam |location=Gauhati |page=5}}</ref> ''পুৰণি অসম বুৰঞ্জী''ত একেদৰে উল্লেখ আছে যে প্ৰতিবাদী পৰিয়ালসমূহৰ মুখিয়ালসকলক ভোজলৈ নিমন্ত্ৰণ কৰি মদ্যপান কৰোৱাৰ পাছত চুকাফাৰ লোকসকলে হত্যা কৰিছিল।{{sfn|Dutta|1985|p=24}} সেয়েহে বৰুৱাই চুকাফাই মৰাণ আৰু বৰাহীসকলক শান্তি আৰু মীমাংসাৰ জৰিয়তে নিজৰ পক্ষলৈ আনিছিল, কিন্তু তেওঁৰ কৰ্তৃত্বক প্ৰত্যাহ্বান জনোৱাসকলক নিৰ্মমভাৱে হত্যা কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।{{sfn|Baruah|1986|p=222}}}} পাছলৈ চুকাফাই মৰাণ মুখিয়াল বদৌচা আৰু বৰাহী মুখিয়াল থাকুমাথাৰ জীয়ৰীসকলক বিবাহ কৰি তেওঁলোকৰ সৈতে মিত্ৰতা স্থাপন কৰিছিল। নিজৰ ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠাৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায়ত তেওঁ ঘন জনবসতিপূৰ্ণ অঞ্চলসমূহ এৰাই চলিছিল।{{sfn|Gogoi|1968|p=264}}{{efn|বুৰঞ্জীসমূহত চুকাফাৰ সম্প্ৰসাৰণ নীতি কৌশলগতভাৱে নিৰ্বাচিত আছিল বুলি প্ৰকাশ পায়। শিমলুগুৰিত উপস্থিত হৈ তেওঁ নামদাং নদীৰ আশে-পাশে অধিক জনবসতি থকাৰ কথা জানিব পাৰিছিল আৰু সেই লোকসকলক বশীভূত কৰাৰ চেষ্টা নকৰি আন স্থানলৈ গুচি গৈছিল। ''আহোম বুৰঞ্জী''ৰ এটা বিৱৰণত নামদাং নদীত প্ৰায় ৩,৩০০টা পানী তোলা ঘাট থকাৰ উল্লেখ আছে আৰু চুকাফাই কিছু ভয় খাই সেই ঠাই এৰি গৈছিল বুলি কোৱা হৈছে। ''সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী''ত প্ৰায় ৩,০০০টা ঘাট দেখি তেওঁৰ অনুগামীসকলে অস্বস্তি অনুভৱ কৰা বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ফুকনে ইয়াৰ পৰা চুকাফাই সেই অঞ্চলৰ লোকসকলক বশীভূত কৰাৰ চেষ্টা কৰাটো লাভজনক নহ'ব বুলি সিদ্ধান্ত লৈছিল বুলি ব্যাখ্যা কৰিছে।{{sfn|Phukan|1992|p=53}}{{sfn|Saikia|1997|p=43}}}} চুকাফাই তেওঁৰ টাই সৈনিক আৰু অভিজাত শ্ৰেণীৰ লোকসকলক স্থানীয় মহিলাৰ সৈতে বিবাহ কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত পাছলৈ আহোমীকৰণ নামেৰে পৰিচিত হোৱা প্ৰক্ৰিয়াটোৱে গতি লাভ কৰিছিল।<ref>"The Ahom kingdom's establishment, traditionally dated at 1228, was done by a group migrating from the southeast, large numbers of whom were male army members, who would have taken local non-Tai-speaking wives." {{harvnb|Morey|2014|pp=51–52}}</ref> শান-টাই বসতিস্থাপনকাৰীসকলৰ আত্মসাৎকৰণৰ ক্ষমতা যথেষ্ট বেছি আছিল। তেওঁলোকে নিজকে টাই বুলি অভিহিত কৰিলেও অঞ্চলটোৰ থলুৱা জনগোষ্ঠীসমূহে তেওঁলোকক 'আসাম', 'অসম' আৰু 'অচম' আদি নামেৰে অভিহিত কৰিছিল।{{sfn|Neog|1962|p=1}} আধুনিক অসমীয়া 'আহোম' শব্দটো 'আসাম' বা 'অসম' নামৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছিল। তেওঁলোকে ক্ৰমান্বয়ে নিজৰ অধীনস্থ ভূখণ্ডৰ বহুজাতিক জনসমষ্টিৰ সৈতে সামাজিকভাৱে একাত্মতা স্থাপন কৰিছিল। আনহাতে, নতুন 'আহোম' নামটোৱে তেওঁলোকৰ ৰাজনৈতিক আধিপত্য আৰু নেতৃত্বক সূচাবলৈ লৈছিল। এইদৰে মৰাণ আৰু বৰাহী জনগোষ্ঠীৰ একাংশক প্ৰথমে জয় কৰি পাছত নিজৰ সমাজত অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ ফলত এক বিশেষ 'বিজয়ী সমাজ' (''conquest society'') গঢ় লৈ উঠিছিল। এই প্ৰক্ৰিয়াত বিজিত জনগোষ্ঠীসমূহক সম্পূৰ্ণৰূপে নিৰ্মূল কৰাৰ পৰিৱৰ্তে নতুন ৰাজ্যখনৰ সামাজিক আৰু ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।{{efn|এনে অন্তৰ্ভুক্তি সামৰিক বশ্যতা স্বীকাৰৰ লগতে মিত্ৰতা আৰু আন্তঃবিবাহৰ জৰিয়তেও হ'ব পাৰিছিল। সেয়েহে প্ৰাৰম্ভিক আহোম ৰাজ্যখন বসতি স্থাপন, বিজয়, ৰাজনৈতিক বশ্যতা স্বীকাৰ, মীমাংসা আৰু অন্তৰ্ভুক্তিৰ সংমিশ্ৰণেৰে গঢ় লৈ উঠিছিল। ইয়াক সম্পূৰ্ণ শান্তিপূৰ্ণ আত্মসাৎকৰণ অথবা নিৰ্বিচাৰ সামৰিক বিজয়—কোনোটোৰে একক ফল বুলি বিবেচনা কৰিব নোৱাৰি।}}<ref name="auto">{{cite web |url=http://dspace.nehu.ac.in/handle/1/9262 |title=The ahomisation process in early mediaeval Assam |date=13 February 2013 |last1=Buragohain |first1=Romesh}}</ref> === সম্প্ৰসাৰণ আৰু আত্মসাৎকৰণ === টাই বসতিস্থাপনকাৰীসকলে লগত জলসিঞ্চিত ধানখেতিৰ কৌশল লৈ আহিছিল। তেওঁলোকে অনাবাদী ভূমি হাল বাই খেতিৰ উপযোগী কৰি তোলাটো নিজৰ ঐশ্বৰিক দায়িত্ব বুলি বিশ্বাস কৰিছিল। তেওঁলোকে অঞ্চলটোৰ কেন্দ্ৰীভূত ৰাষ্ট্ৰব্যৱস্থাৰ বাহিৰত থকা বহুতো স্থানান্তৰিত কৃষি কৰা জনগোষ্ঠীক নিজৰ সমাজত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।{{sfn|Guha|1983|pp=11–12}} একে সময়তে তেওঁলোকে নিজৰ তুলনামূলকভাৱে কম জনসংখ্যাৰ কথাও সচেতনভাৱে উপলব্ধি কৰিছিল।{{sfn|Baruah|1977|p=251}} আহোমীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়াত আন্তঃবিবাহ, ৰাজনৈতিক বশ্যতা স্বীকাৰ, আহোম ফৈদত আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰা আৰু বিকাশমান ৰাজ্যখনৰ সেৱাত যোগদান কৰা আদি অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।{{efn|এই প্ৰক্ৰিয়াই অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা জনগোষ্ঠীসমূহৰ স্বতন্ত্ৰ পৰিচয় সদায় বিলুপ্ত কৰা নাছিল। বৰাহীসকল অৱশেষত বহুলাংশে আহোম জনসমষ্টিৰ সৈতে একীভূত হৈছিল, কিন্তু মৰাণসকলে নিজৰ পৃথক পৰিচয় বজাই ৰাখিছিল। বহুতো থলুৱা পৰিয়ালক আনুষ্ঠানিকভাৱে আহোম ফৈদতো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।}} ফলস্বৰূপে প্ৰাৰম্ভিক টাই-আহোম ৰাজ্যখনে বৰাহী, মৰাণ আৰু নগা আদি ওচৰ-চুবুৰীয়া জনগোষ্ঠীৰ লোকসকলক নিজৰ সমাজত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। ষোড়শ শতিকাত আহোম ৰাজ্যৰ ভূখণ্ডগত সম্প্ৰসাৰণৰ লগে লগে এই অন্তৰ্ভুক্তিৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি পাইছিল। [[চুতীয়া ৰাজ্য]] জয় কৰি সংযুক্ত কৰা আৰু [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী ৰাজ্যৰ]] ভূখণ্ডলৈ আহোম শাসনৰ সম্প্ৰসাৰণৰ ফলত [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী|চুতীয়া]] আৰু [[ডিমাছা জনগোষ্ঠী|ডিমাছা-কছাৰী]] জনগোষ্ঠীৰ বৃহৎ অংশ আহোম ৰাজ্যৰ বিস্তৃত ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল।<ref name="auto2">"Ahoms were never numerically dominant in the state they built and, at the time of the 1872 and 1881 Censuses, they formed hardly one-tenth of the populations relevant to the erstwhile Ahom territory (i.e, by and large, the Brahmaputra Valley without the Goalpara district.)" {{harvnb|Guha|1983|p=9}}</ref>{{efn|এই জনগোষ্ঠীসমূহৰ অন্তৰ্ভুক্তি আহোম ৰাষ্ট্ৰগঠনৰ বৃহত্তৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ অংশ আছিল। ইয়াত বিজিত অভিজাত শ্ৰেণী, সৈনিক, কাৰিকৰ, বিভিন্ন বৃত্তিৰ লোক আৰু আন প্ৰজাসকলক আহোম ফৈদ আৰু প্ৰশাসনিক সংগঠনত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। চুতীয়া ৰাজ্য আহোম ৰাজ্যৰ সৈতে সংযুক্ত কৰা হৈছিল। আনহাতে, কছাৰী ৰাজ্যৰ বিৰুদ্ধে আহোমসকলৰ সম্প্ৰসাৰণৰ অৰ্থ সমগ্ৰ ডিমাছা ৰাজ্যখনৰ স্থায়ী সংযুক্তি নাছিল।}} === ৰাষ্ট্ৰই প্ৰদান কৰা আহোম মৰ্যাদা === শইকীয়া (২০০৪)-ই আহোম ৰাজ্যৰ বিস্তৃত আৰু বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰে গঠিত প্ৰজাসমষ্টিৰ সৈতে অধিক সীমিত 'আহোম' পৰিচয়ৰ পাৰ্থক্য নিৰূপণ কৰিছে। তেওঁৰ মতে, আহোম পৰিচয় কেৱল এক স্থিৰ জনগোষ্ঠীয় বা বংশানুক্ৰমিক শ্ৰেণী নাছিল। বৰং ই ৰাজপ্ৰশাসনত সেৱা আগবঢ়োৱা নিৰ্বাচিত পুৰুষসকলক [[স্বৰ্গদেউ]]ৱে প্ৰদান কৰা এক ৰাজনৈতিক আৰু প্ৰশাসনিক মৰ্যাদা আছিল।<ref name="Saikia-status">"It was neither an ethnic community nor a family inheritance, but rather an identity marker, something to which many aspired but was achieved only by those whom the reigning swargadeo favored to induct into the clique."{{harvcol|Saikia|2004|pp=130}}</ref> শইকীয়াৰ মতে, এই মৰ্যাদা লাভ কৰাটো কেৱল জন্মসূত্ৰে নিৰ্ধাৰিত নহৈ ৰাজকীয় নিযুক্তি আৰু অনুগ্ৰহৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিছিল। তেওঁৰ ভাষাত, কোনো ব্যক্তিক আহোম হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া বা সেই মৰ্যাদা নিশ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত জন্মৰ ভূমিকা নাছিল।<ref>"Birth did not play a role in conferring or guaranteeing the place of an Ahom to an individual."{{harvcol|Saikia|2004|pp=136}}</ref> ৰাজকীয় সেৱা, নিযুক্তি, কোনো ৰাজবিষয়াৰ পৰিয়ালত অন্তৰ্ভুক্তি, বিবাহ অথবা তোলনীয়া সন্তান হিচাপে গ্ৰহণ কৰাৰ জৰিয়তে এই মৰ্যাদা লাভ কৰিব পৰা গৈছিল। একেদৰে এই মৰ্যাদা হেৰুৱাবও পৰা গৈছিল।<ref>"Being Ahom was an acquired status. It was not a birth condition but a situation, a placement within the higher echelons of society that was acquired through services and favors." "Identity … was elastic and temporary."{{harvcol|Saikia|2004|pp=137-138}}</ref> অৱশ্যে আহোম মৰ্যাদা লাভ কৰাৰ পাছত অভিজাত শ্ৰেণীলৈ উন্নীত হোৱা কিছুমান ব্যক্তিয়ে নিজৰ নতুন সামাজিক অৱস্থানক বংশানুক্ৰমিক মৰ্যাদা হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। শইকীয়াই উল্লেখ কৰিছে যে এনে অভিজাত লোকসকলে নিজৰ সামাজিক স্থান বৈধ প্ৰতিপন্ন কৰিবলৈ গৌৰৱময় বংশাৱলী নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু নিজৰ তুলনামূলকভাৱে নিম্ন সামাজিক উৎপত্তিৰ স্মৃতি ঢাকি ৰাখিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=137}}</ref> শইকীয়াৰ মতে, অষ্টাদশ শতিকাৰ শেষভাগলৈ বুৰঞ্জীসমূহত বিস্তৃত প্ৰজাসমষ্টি আৰু অভিজাত আহোম বিষয়াশ্ৰেণীৰ মাজত এক পাৰ্থক্য প্ৰতিফলিত হৈছিল। এই বিষয়াসকলৰ বহুতেই পূৰ্বৰ সাধাৰণ প্ৰজাসমষ্টিৰ পৰাই উচ্চ মৰ্যাদালৈ উন্নীত হৈছিল। কিন্তু সেই মৰ্যাদা লাভ কৰাৰ পাছত তেওঁলোকে নিজৰ পূৰ্বৰ সামাজিক পটভূমিৰ গুৰুত্ব হ্ৰাস কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=137}}</ref> এই প্ৰক্ৰিয়াত আন্তঃবিবাহ আৰু স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ অন্তৰ্ভুক্তিও জড়িত আছিল। শইকীয়া (২০০৪)-ই উল্লেখ কৰিছে যে প্ৰাৰম্ভিক কালত চুকাফাৰ পুৰুষ অনুগামীসকলে বৰাহী মহিলাৰ সৈতে বিবাহ কৰিছিল। এনে বিবাহৰ ফলত 'কদমী আহোম' নামৰ এক গোটৰ সৃষ্টি হৈছিল। আনহাতে, মৰাণ, বৰাহী আৰু আন বহুতো জনগোষ্ঠীক 'অনিয়মৰ' (''aniyamar'') বা 'অনিয়মীয়া আহোম' বুলি অভিহিত কৰা হৈছিল।<ref>"All of these men, in the course of migration, espoused Barahi women, and a new group called Kadami Ahoms emerged from these unions." "The Moran, Barahis, and many other groups were designated as aniyamar, or irregular Ahoms."{{harvcol|Saikia|2004|p=131}}</ref> পৰৱৰ্তী স্বৰ্গদেউসকলৰ ৰাজত্বকালত বহুতো মৰাণ আৰু বৰাহী লোকৰ মৰ্যাদা উন্নীত কৰি তেওঁলোকক আহোম হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হৈছিল।<ref>"In the reign of the later Swargadeos many of the Morans and Barahis were upgraded and designated as Ahoms."{{harvcol|Saikia|1997|p=184}}</ref> অসমৰ প্ৰাক্‌ঔপনিৱেশিক যুগত আহোমসকল বৰ্তমানৰ দৰে এক বংশগত জনগোষ্ঠী হিচাপে পৰিগণিত হোৱা নাছিল; বৰং তেওঁলোক তুলনামূলকভাৱে উন্মুক্ত এক মৰ্যাদাভিত্তিক সামাজিক গোট আছিল। আহোম ৰাজ্যৰ সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থাৰ অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা যিকোনো জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তিয়ে ৰজাৰ সক্ৰিয় সন্মতি লাভ কৰিলে আহোম মৰ্যাদা দাবী কৰিব পাৰিছিল।{{efn|শইকীয়াৰ মতে, প্ৰাক্‌ঔপনিৱেশিক অসমত আহোম হোৱা মানে জন্মসূত্ৰে নিৰ্ধাৰিত এক অৱস্থা নহয়, বৰং আহৰণ কৰিব পৰা সামাজিক মৰ্যাদা আছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=137}}</ref> আহোম নহোৱা পটভূমিৰ ব্যক্তিয়েও ৰাজকীয় সেৱা, নিযুক্তি আৰু ৰজাৰ অনুগ্ৰহৰ জৰিয়তে আহোম প্ৰশাসনিক অভিজাত শ্ৰেণীত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|pp=136–140}}</ref> তেওঁৰ ব্যাখ্যা অনুসৰি, আহোম হোৱাৰ ক্ষেত্ৰত জনগোষ্ঠীয় উৎপত্তিৰ পৰিৱৰ্তে স্বৰ্গদেউৰ অনুগ্ৰহহে নিৰ্ণায়ক আছিল। ফলত বিভিন্ন স্বৰ্গদেউৰ ৰাজত্বকালত আহোম অভিজাত শ্ৰেণীৰ গঠনো সলনি হৈছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=139}}</ref> তেওঁ আহোম বিষয়াসকলক ৰাজ্য পৰিচালনাত সহায় কৰিবলৈ ৰজাৰ নিৰ্দেশত নিৰ্বাচিত আৰু একত্ৰিত কৰা বিভিন্ন পটভূমিৰ লোকৰ এক সমষ্টি বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=140}}</ref> আহোম মৰ্যাদাও সদায় স্থায়ী নাছিল; স্বৰ্গদেৱে কোনো ব্যক্তিক উন্নীত বা অৱনমিত কৰি তেওঁৰ সামাজিক পৰিচয় সলনি কৰিব পাৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|pp=138, 141}}</ref> শইকীয়াই এই পৰিৱৰ্তনশীল প্ৰাক্‌ঔপনিৱেশিক শ্ৰেণীটোক ঔপনিৱেশিক যুগৰ সৈতে তুলনা কৰিছে। তেওঁৰ মতে, ঔপনিৱেশিক যুগত 'আহোম' পৰিচয় এক পৰিৱৰ্তনশীল চৰকাৰী মৰ্যাদাৰ পৰা বংশানুক্ৰমিক সামাজিক গোট আৰু জনগোষ্ঠীয় পৰিচয়লৈ ৰূপান্তৰিত হৈছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=142}}</ref>}} === ফৈদ আৰু প্ৰশাসনিক পদবীত অন্তৰ্ভুক্তি === বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ বহুতো থলুৱা লোকক আনুষ্ঠানিকভাৱে আহোম ফৈদসমূহত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। [[বুৰঞ্জী]]সমূহত এনে অন্তৰ্ভুক্তিৰ বহু উদাহৰণ পোৱা যায়। উদাহৰণস্বৰূপে, মিৰি-হাণ্ডিকৈ বংশৰ উৎপত্তি এজন [[মিচিং জনগোষ্ঠী|মিৰি (মিচিং)]] ল'ৰাৰ পৰা হৈছিল, যাক বুঢ়াগোহাঁই ভুকুলা গোহাঁয়ে তোলনীয়া পুত্ৰ হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁৰ বংশধৰসকল পাছলৈ মিৰি-হাণ্ডিকৈ নামেৰে পৰিচিত হৈছিল।<ref>"In the reign of Pratap Singha, Bhukula Gohain was re-settled in Dihing. He adopted a Miri boy and named him Miri Handique. Thus his progeny was referred to by this name."{{harvcol|Saikia|1997|p=86}}</ref> আহোম সমাজত অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা লোকসকলে যোগ্য বিবেচিত হ'লে গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশাসনিক পদবীও লাভ কৰিব পাৰিছিল। নামনি অসমৰ শাসনকৰ্তা হিচাপে নিযুক্ত দ্বিতীয়জন [[বৰফুকন]] বনফেৰা ফৈদৰ এজন নগা ব্যক্তিৰ পুত্ৰ আছিল। [[শিৱসিংহ]]ৰ (১৭১৪–১৭৪৪) ৰাজত্বকালত ৰাণী ফুলেশ্বৰীয়ে এজন ভূটীয়া যুৱকক নিজৰ ব্যক্তিগত পৰিচাৰক হিচাপে নিযুক্ত কৰিছিল। একেদৰে প্ৰথমজন [[বৰপাত্ৰগোহাঁই]] কাঞ্চেং নগা পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰি ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল।{{sfn|Baruah|1977|p=251}} আহোমৰ পুৰোহিতীয় ফৈদসমূহৰ ক্ষেত্ৰতো এনে অন্তৰ্ভুক্তি দেখা গৈছিল। এই ফৈদসমূহৰ ভিতৰত নগা-বাইলুং, মিৰি-বাইলুং, নৰা-বাইলুং,{{sfn|Gogoi|2006|p=9}} চুতীয়া-চিৰিং,<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 587</ref> চুতীয়া মূলৰ সোম-চিৰিং<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 577</ref> আৰু নগা মূলৰ বৰ-চিৰিং<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 587</ref> উল্লেখযোগ্য। এইদৰে সমতল আৰু চাৰিওফালৰ পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ অসংখ্য লোক আহোম হিচাপে পৰিচিত জনসমষ্টিত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। ==== মৰাণ আৰু নগা ==== বিভিন্ন বুৰঞ্জীত [[মৰাণ জনগোষ্ঠী|মৰাণসকলক]] আহোম ফৈদ আৰু প্ৰশাসনিক পদবীত অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ একাধিক বিৱৰণ পোৱা যায়। চুকাফাক বেঙেনা উপহাৰ দিয়া এজন মৰাণ ব্যক্তিয়ে পাছলৈ টাই-আহোম বসতিস্থাপনকাৰীসকলক ৰক্ষা কৰিবলৈ নগাসকলৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ কৰিছিল। এই সেৱাৰ স্বীকৃতিস্বৰূপে তেওঁক পুৰস্কৃত কৰি কাংগন বৰগোহাঁইৰ অধীনত ৰখা হৈছিল আৰু 'লানমাখ্ৰু' নাম দিয়া হৈছিল। তেওঁৰ পৰাই লানমাখ্ৰু বংশৰ উৎপত্তি হৈছিল।<ref>"This same Moran fought against the Nagas to defend the Tai-Ahom settlers. He was rewarded for his service and placed under Kangan Bar Gohain and re-named Lanmakhru. He started the lineage known as Lanmakhru."{{harvcol|Saikia|1997|p=91}}</ref> শইকীয়াই উল্লেখ কৰিছে যে চুখামফাৰ ৰাজত্বকালত খিংখিং নামৰ এজন মৰাণ ব্যক্তিৰ বংশধৰসকল বুঢ়াগোহাঁইৰ ফৈদত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। তেওঁলোকক টিংখমীয়া হাতীচৰাত বুলি অভিহিত কৰা হৈছিল আৰু তেওঁলোক আহোমত পৰিণত হৈছিল।<ref>"His family joined the Buragohain's faid, and they were designated as Tingkhamiya Hatisarat. They became Aaham."{{harvcol|Saikia|2004|pp=136–137}}</ref> একেদৰে মৰাণ-পাটৰ পদবীধাৰী পৰিয়ালসমূহো মৰাণ জনগোষ্ঠীৰ পৰা আহোম সমাজত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল।<ref>Barbarua, Hiteswar, ''Ahomar Din'', p. 584.</ref><ref>"For instance, the Miri-Sandikoi and Moran Patar were the offices drawn from the Miris and the Morans" {{harvnb|Gogoi|2006|p=9}}</ref> মৰাণ মূলৰ আন পৰিয়ালসমূহৰ ভিতৰত লানমাখ্ৰু চেতিয়া, লেকাই চেতিয়া, খিমতাৰ পাটৰ, চিতপাটৰ, চলিহাৰ ডেকা, ফুল বৰুৱা আৰু খিমতাৰ খেঙাৰু উল্লেখযোগ্য।<ref>Barbarua, Hiteswar, ''Ahomar Din'', pp. 577–591.</ref> [[নগা জনগোষ্ঠী|নগা]] জনগোষ্ঠীসমূহৰ ক্ষেত্ৰতো একেধৰণৰ অন্তৰ্ভুক্তি ঘটিছিল। এটা বুৰঞ্জীৰ বিৱৰণ অনুসৰি, বৰপাত্ৰ ফুকনৰ খেলৰ এজন বৰাহী ব্যক্তি লাহৰে বনফা নগা জনগোষ্ঠীৰ এজন ল'ৰাক তোলনীয়া পুত্ৰ হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল। লাহৰৰ মৃত্যুৰ পাছত সেই ল'ৰাজনে লিকচাৱন বৰা হিচাপে সেৱা আগবঢ়াইছিল। তেওঁৰ কামত স্বৰ্গদেউ সন্তুষ্ট হোৱাত তেওঁক বৰফুকন পদত নিযুক্ত কৰা হৈছিল।<ref>"When Lahar Barahi died, his son was appointed as Liksawan Bora [in charge of slaves] ... Swargadeo was pleased with his performance and the Naga boy was made the new Bar Phukan."{{harvcol|Saikia|2004|p=137}}</ref> নগা মূলৰ বুলি চিনাক্ত কৰা আন পৰিয়ালসমূহৰ ভিতৰত জাপৰজল চেতিয়া, লুথুৰি চেতিয়া, ঘূৰা কোঁৱৰ, চৌনাপাম, ফৈদীয়া গোহাঁই, লেফেৰা ডেকা, মৌপিয়া ডেকা আৰু টাংচু ডেকা উল্লেখযোগ্য।<ref>Barbarua, Hiteswar, ''Ahomar Din'', pp. 579–592.</ref> পুৰোহিতীয় ফৈদসমূহতো নগাসকলৰ অন্তৰ্ভুক্তি ঘটিছিল। নগা-বাইলুং, মিৰি-বাইলুং আৰু নৰা-বাইলুং আদি নামৰ উল্লেখ পোৱা যায়।{{sfn|Gogoi|2006|p=9}} তদুপৰি নগা মূলৰ বৰ-চিৰিং ফৈদৰো উল্লেখ আছে।<ref>Barbarua, Hiteswar, ''Ahomar Din'', p. 587.</ref> ==== কছাৰী আৰু হাণ্ডিকৈ পদবী ==== কছাৰী মূলৰ লোকসকলো আহোম ফৈদ আৰু অভিজাত শ্ৰেণীত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। শইকীয়াই লাই হাণ্ডিকৈৰ উদাহৰণ দাঙি ধৰিছে। লাইৰ কছাৰী মাতৃক লেপাটী গোহাঁইৰ পৰিয়াললৈ অনা হৈছিল। পাছলৈ সেই ল'ৰাজন আৰু তেওঁৰ পৰিয়ালক 'লাই হাণ্ডিকৈ' হিচাপে স্বীকৃতি দি উচ্চ পদবী প্ৰদান কৰা হৈছিল।<ref>"Henceforth, the slave boy and his family were recognised as Lai Handique and given a high office."{{harvcol|Saikia|2004|p=134}}</ref> আহোম সমাজত বিশেষ জন্মগত অৱস্থাৰ লোকসকলক অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈও 'হাণ্ডিকৈ' উপাধি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। [[চুহুংমুং]]ৰ ৰাজত্বকালত ৰচিত বিৱৰণ অনুসৰি, পূৰ্বৰ মুখিয়ালসকলৰ পুত্ৰ আৰু নাতিসকলক ৰজাৰ সন্মুখলৈ আনি বিভিন্ন গোটৰ নেতৃত্ব প্ৰদান কৰাৰ সময়ত বিবাহ-বহিৰ্ভূত সম্পৰ্কৰ পৰা জন্ম হোৱা সন্তানসকলক 'হাণ্ডিকৈ' বুলি অভিহিত কৰা হৈছিল। তেওঁলোকক ৰাজকোঁৱৰ হোৱাৰ অধিকাৰ দিয়া হোৱা নাছিল। অৱশ্যে তেওঁলোকে আহোমসকলৰ সৈতে সামাজিক সম্পৰ্ক ৰাখিব আৰু একেলগে আহাৰ গ্ৰহণ কৰিব পাৰিছিল। তেওঁলোকক অপমান বা উপহাস কৰিবলৈও আহোমসকলক নিষেধ কৰা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=132}}</ref>{{efn|শইকীয়াই উল্লেখ কৰিছে যে এটা মৌখিক পৰম্পৰা অনুসৰি হাণ্ডিকৈসকল চুকাফাৰ সৈতে অহা মূল ফৈদসমূহৰ অন্যতম আছিল। কিন্তু কালক্ৰমত আন বহুতো লোকে হাণ্ডিকৈ উপাধি লাভ কৰিছিল অথবা এই ফৈদত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। ফলত প্ৰাৰম্ভিক হাণ্ডিকৈ পৰিয়ালসমূহক পৃথককৈ চিনাক্ত কৰাটো কঠিন হৈ পৰিছিল।{{sfn|Saikia|1997|pp=12–13}}}} ==== চুতীয়া আৰু বৰাহী ==== [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী#আহোম চুতীয়া|আহোম চুতীয়াসকল]] আহোমসকলৰ এটা বৃহৎ উপবিভাগ আছিল। ইতিমধ্যে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সংমিশ্ৰণেৰে গঠিত আহোমসকলৰ সৈতে আন্তঃবিবাহ কৰাৰ ফলত তেওঁলোকক এই নামেৰে অভিহিত কৰা হৈছিল। কালক্ৰমত তেওঁলোকৰ অধিকাংশই আহোম সমাজত একীভূত হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=https://archive.org/details/cu31924071145522|title=Census of India, 1901|date=23 June 1901|publisher=Bombay : Govt. Central Press|via=Internet Archive}}</ref> আহোম ৰাজ্যৰ প্ৰশাসনত চুতীয়া মূলৰ বহুতো ব্যক্তিয়ে উচ্চ পদবী লাভ কৰিছিল। তেওঁলোকৰ ভিতৰত লাঙি পানীসিয়া বৰফুকন,<ref>"Langi Panisiya, the first Borphukan, was a Chutiya by caste"{{harvcol|Dutta|1985|p=30}}</ref> ৰূপচন্দ্ৰ বৰবৰুৱা,<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p.32.</ref> কীৰ্তিচন্দ্ৰ বৰবৰুৱা, পিকচাই চেতিয়া বৰফুকন,<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",p.579</ref> চুহুংমুঙৰ ৰাজত্বকালৰ ফ্ৰাচেনমুং বৰগোহাঁই,<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p.31, "Phrasenmung con tun cham pai luk Tiura"</ref> ৰুদ্ৰসিংহৰ ৰাজত্বকালৰ থুমলুং বৰগোহাঁই,<ref>{{Cite web |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01446144/document |title=''Chao-Thumlung Borgohain of a Tiura(Tai word for Chutia) family.'' |access-date=11 June 2020 |archive-date=11 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200611214210/https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01446144/document |url-status=live }}</ref> চুদিংফাৰ ৰাজত্বকালৰ কালীবৰ বুঢ়াগোহাঁই,<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 314</ref> চুচেনফাৰ ৰাজত্বকালৰ বানৰুকীয়া গোহাঁই<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p.29.</ref> আৰু ৰুদ্ৰসিংহৰ ৰাজত্বকালৰ বানলুংগীয়া গোহাঁই<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p.32.,"Thaomung Banlung cham pai luk Tiora"</ref> আদি উল্লেখযোগ্য। বুৰঞ্জীৰ পৰম্পৰা অনুসৰি চুকাফাৰ ৰাজত্বকালৰ সোম-চিৰিং<ref>{{harvcol|Goswami|1922|pp=23–24}}</ref> আৰু চাংচাই<ref>{{harvcol|Goswami|1922|pp=26}}</ref> আদিৰ উৎপত্তিও চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ পৰা হৈছিল। আহোমসকলৰ চেতিয়া ফৈদৰ অধিকাংশ লোকৰ লগতে লাহন ফৈদৰো অধিকাংশ লোক চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Dutta |first=Shristidhar |date=1985 |url=http://ignca.gov.in/Asi_data/72269.pdf |title=Dutta, Shristidhar, "The Mataks and their Kingdom", p.30 |access-date=15 April 2020 |archive-date=27 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210227070648/http://ignca.gov.in/Asi_data/72269.pdf |url-status=live }}</ref> চুতীয়া মূলৰ আন উল্লেখযোগ্য পৰিয়ালসমূহৰ ভিতৰত হলাহল পাটৰ, লাচিতৰ ডেকা, লাঙিৰ ডেকা, ভাণ্ডাৰী গোহাঁই, গড়গঞা টুকুৰীয়া, ভুবুল, কান্তপ, ঘূৰাচোৱা, হাঁহপনীয়া আৰু ৰেৱতিগয়া,<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",pp.584-594</ref> চাৰিঙীয়া নাওবৈচা, চেঁচুৱা,<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",pp.598-600</ref> হিলৈদাৰী<ref>Naoboicha Phukanar Buranji, p.55</ref><ref>[https://books.google.co.in/books?id=YvV-VI_2YRkC&pg=PR67&dq=sutiyahilaidari&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&source=gb_mobile_search&sa=X&ved=2ahUKEwiiqITCufiRAxXdwTgGHeU5KJcQ6AF6BAgJEAM#v=onepage&q&f=false Census of India 1891, p. 17]</ref> আদি উল্লেখযোগ্য। আনহাতে, বৰাহী মূলৰ পৰিয়ালসমূহৰ ভিতৰত বৰপানী, চাংৰুং, চাওৰক, চাংমাই, লিকচন, বেজ ভৰালী<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",pp.586-594</ref> আৰু বৰাহী বামুণ<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",p.606</ref> আদি উল্লেখযোগ্য। ষোড়শ শতিকাৰ পৰা অষ্টাদশ শতিকালৈ এই পৰিয়ালসমূহৰ কেইবাটাও বংশৰ সদস্যই [[ফুকন]], ৰাজখোৱা আৰু [[বৰুৱা]] আদি গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশাসনিক পদবী লাভ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী কালৰ পদাধিকাৰীসকলৰ বংশগত বিৱৰণৰ পৰাও অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা পৰিয়ালসমূহে উচ্চ প্ৰশাসনত লাভ কৰা স্থানৰ পৰিসৰ বুজিব পাৰি। হিতেশ্বৰ বৰবৰুৱাৰ ''আহোমৰ দিন'' (১৯৮১) গ্ৰন্থ অনুসৰি, মুঠ ৪৬জন [[বৰফুকন]]ৰ{{efn|মূল তালিকাত এজন লাহন আৰু এজন বকতিয়াল বাদ পৰিছিল। লাঙি পানীসিয়াক বাকী ১০জন ৰঙাচিলা বৰফুকনৰ পৰা পৃথককৈ গণনা কৰা হৈছে।}} ভিতৰত ১৫জন চুতীয়া মূলৰ আছিল। তেওঁলোকৰ ভিতৰত ১০জন ৰঙাচিলা দুৱৰা{{efn|লাঙি পানীসিয়াক ৰঙাচিলা বংশৰ প্ৰথমজন বৰফুকন বুলি জনা যায়। ''আহোম বুৰঞ্জী''ত ১৬২০ চনৰ উল্লেখত লাঙি পানীসিয়া বৰফুকনক 'ৰঙাচিলা' বুলি অভিহিত কৰা হৈছে।<ref>Barua, Gopal Chandra, "Ahom Buranji, p. 106</ref> একে গ্ৰন্থত তেওঁৰ চুতীয়া বংশীয় উৎপত্তিৰ কথাও উল্লেখ আছে।<ref>Barua, Gopal Chandra, "Ahom Buranji", p.37, "Burha raja (Chao-pha Su-sheng) made his younger grandson(La-ngi) Borphukan(Phu-kan-lung). In the older times(jim-mu), they were members(man) of a Chutia(Tiu-ra) prisoner(to-ao-pe) family(kan-tun)."</ref> ৰঙাচিলা বংশৰ উৎপত্তি চুদাংফাৰ ৰাজত্বকালত (১৩৯৭–১৪০৭) হৈছিল। সেই সময়ত বংশটোৰ পূৰ্বপুৰুষক 'ৰঙাচিলা' নাম দিয়া হৈছিল।<ref>Barua, Gopal Chandra, "Ahom Buranji", p.36, "Formerly(poi-an mu) during the days (ban) of King Sudangpha(chao-su-dang-pha),.. Then(pu-nai) the king named(chu pin) the family(man ren) Rangachila(ngeu-ding)."</ref> অৱশ্যে ''পুৰণি অসম বুৰঞ্জী''ত ভুলবশতঃ চুদাংফা (১৩৯৭–১৪০৭)-ৰ পৰিৱৰ্তে চুৰামফা (১৬৪১–১৬৪৪) নামটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref>Goswami, Hemchandra, "Purani Assam Buranji", p.23</ref> এই ভুল পাছলৈ ''আহোমৰ দিন'' গ্ৰন্থতো পুনৰাবৃত্তি কৰা হৈছিল।<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 131</ref>}}, ২জন পিকচাই<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 579</ref> আৰু বুঢ়া চেতিয়া, ১জন লাহন,<ref>{{harvcol|Dutta|1985|pp=30}}</ref> ১জন বকতিয়াল বুৰুক চুতীয়া<ref>Goswami Hemchandra, Purani Assam Buranji,p.26. ,"পূৰ্বে চুকাফা মহাৰাজৰ দিনত চুটিয়াৰ গাঁঞো মাৰি এটা মানুহ আনিলে, সি‌ ঝলম বাটিব পাৰে। পাচে মহাৰাজা ঝলম বটা দেখি স্বৰ্গদেৱৰ ঘৰত চয়জৰি বটাকৈ দিলে। চাঙ্গচাই নাম দি আহামৰ লগত থাকিব দিলে।"</ref><ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",p. 26,"বাটত আহোঁতে পূৰ্বে চুকাফা দেৱে "গৰীয়া" বোলা পলৰীয়া মানুহ এঘৰ পাই আনিছিল। তাৰে সতি-সন্ততিক পাই এইজনা(চুবিনফা) ৰজাদেৱে 'চইজৰি বটাকৈ' দিলে, নাম থলে "চেঙ্গচাই"; বেজিৰ কামো কৰিবলৈ দিলে। পাছে সেই ঘৰকে পাছলৈ 'বকতিয়াল' বুলিলে।"</ref><ref>"Rupchandra Barbarua of Bakatial Ahom was the son of a rope maker in the employ of a Musalman. Supatpha, the great, emancipated his father from the servitude of the Musalman. He was of the family of Buruk-Chutia."{{harvcol|Barua|1930|p=32}}</ref> আৰু ১জন লাঙি<ref>"Langi Panisiya, the first Borphukan, was a Chutiya by caste."{{harvcol|Dutta|1985|p=30}}</ref> আছিল। ইয়াৰ উপৰি ৪জন বৰফুকন মৰাণ মূলৰ লানমাখ্ৰু বংশৰ আছিল।<ref>"This same Moran fought against the Nagas to defend the Tai-Ahom settlers. He was rewarded for his service and placed under Kangan Bar Gohain and re-named Lanmakhru. He started the lineage known as Lanmakhru."{{harvcol|Saikia|1997|p=91}}</ref> আনহাতে, ১জন বৰফুকন নগা মূলৰ ঘূৰা কোঁৱৰ বংশৰ আছিল।<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 590</ref><ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 532</ref> একেদৰে, মুঠ ৪১জন [[বৰবৰুৱা]]ৰ ভিতৰত ১৪জন চুতীয়া মূলৰ আছিল। তেওঁলোকৰ ভিতৰত ৬জন বকতিয়াল বুৰুক চুতীয়া,<ref>Goswami Hemchandra, Purani Assam Buranji,p.26. ,"পূৰ্বে চুকাফা মহাৰাজৰ দিনত চুটিয়াৰ গাঁঞো মাৰি এটা মানুহ আনিলে, সি‌ ঝলম বাটিব পাৰে। পাচে মহাৰাজা ঝলম বটা দেখি স্বৰ্গদেৱৰ ঘৰত চয়জৰি বটাকৈ দিলে। চাঙ্গচাই নাম দি আহামৰ লগত থাকিব দিলে।"</ref><ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",p. 26,"বাটত আহোঁতে পূৰ্বে চুকাফা দেৱে "গৰীয়া" বোলা পলৰীয়া মানুহ এঘৰ পাই আনিছিল। তাৰে সতি-সন্ততিক পাই এইজনা(চুবিনফা) ৰজাদেৱে 'চইজৰি বটাকৈ' দিলে, নাম থলে "চেঙ্গচাই"; বেজিৰ কামো কৰিবলৈ দিলে। পাছে সেই ঘৰকে পাছলৈ 'বকতিয়াল' বুলিলে।"</ref><ref>"Rupchandra Barbarua of Bakatial Ahom was the son of a rope maker in the employ of a Musalman. Supatpha, the great, emancipated his father from the servitude of the Musalman. He was of the family of Buruk-Chutia."{{harvcol|Barua|1930|p=32}}</ref> ৪জন ৰঙাচিলা দুৱৰা{{efn|লাঙি পানীসিয়াক ৰঙাচিলা বংশৰ প্ৰথমজন বৰফুকন বুলি জনা যায়। ''আহোম বুৰঞ্জী''ত ১৬২০ চনৰ উল্লেখত লাঙি পানীসিয়া বৰফুকনক ৰঙাচিলা বুলি অভিহিত কৰা হৈছে।<ref>Barua, Gopal Chandra, "Ahom Buranji", p. 106</ref> তেওঁ চুতীয়া মূলৰ বংশৰ আছিল বুলিও উল্লেখ আছে।<ref>Barua, Gopal Chandra, "Ahom Buranji", p.37, "Burha raja (Chao-pha Su-sheng) made his younger grandson(La-ngi) Borphukan(Phu-kan-lung). In the older times(jim-mu), they were members(man) of a Chutia(Tiu-ra) prisoner(to-ao-pe) family(kan-tun)."</ref> ৰঙাচিলা বংশৰ উৎপত্তি চুদাংফাৰ ৰাজত্বকালত (১৩৯৭–১৪০৭) হৈছিল। সেই সময়ত বংশটোৰ পূৰ্বপুৰুষক ৰঙাচিলা নাম দিয়া হৈছিল।<ref>Barua, Gopal Chandra, "Ahom Buranji", p.36, "Formerly(poi-an mu) during the days (ban) of King Sudangpha(chao-su-dang-pha),.. Then(pu-nai) the king named(chu pin) the family(man ren) Rangachila(ngeu-ding)."</ref> ''পুৰণি অসম বুৰঞ্জী''ত ভুলবশতঃ চুদাংফাৰ পৰিৱৰ্তে চুৰামফাৰ নাম ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref>Goswami, Hemchandra, "Purani Assam Buranji", p.23</ref> এই ভুল ''আহোমৰ দিন'' গ্ৰন্থতো পুনৰাবৃত্তি কৰা হৈছিল।<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 131</ref>}}, ৩জন লাহন<ref>{{harvcol|Dutta|1985|p=30}}</ref> আৰু ১জন পাতাল বংশৰ আছিল।{{efn|''আহোম বুৰঞ্জী''ত পাতালক চুতীয়া বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>{{harvcol|Barua|1930|p=383}}</ref> আনহাতে, ঊনবিংশ শতিকাত কাশীনাথ তামুলী ফুকনে ৰচনা কৰা ''অসম বুৰঞ্জী''ত তেওঁক 'খেৰেমীয়াল কছাৰী' বুলি অভিহিত কৰা হৈছে। অৱশ্যে এনে জনগোষ্ঠীয় নামকৰণ সদায় একে ধৰণৰ নাছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, ঊনবিংশ শতিকাৰ ''নাওবৈচা ফুকনৰ বুৰঞ্জী''ত চুতীয়াসকলক 'চুতীয়া-কছাৰী' বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। নামৰূপ আৰু খেৰেম অঞ্চলতো চুতীয়া বসতিৰ বিৱৰণ পোৱা যায়।<ref>{{harvcol|Barua|1930|p=89}}</ref> এই কাৰণে ভিন্ন বুৰঞ্জীত পৃথক পৰিচয় ব্যৱহাৰ হোৱা হ'ব পাৰে।}} তদুপৰি ২জন বৰবৰুৱা নগা মূলৰ ঘূৰা কোঁৱৰ বংশৰ আছিল<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 590</ref> আৰু ১জন মৰাণ মূলৰ আছিল।<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 532</ref> === ভাষা আৰু সাংস্কৃতিক পৰিৱৰ্তন === আধুনিক আহোম জনগোষ্ঠী আৰু তেওঁলোকৰ সংস্কৃতি মূল [[টাই জনগোষ্ঠী|টাই]] জনগোষ্ঠী আৰু তেওঁলোকৰ সংস্কৃতিৰ লগতে অসমত আত্মসাৎ কৰা স্থানীয় তিব্বত-বাৰ্মী জনগোষ্ঠীসমূহ আৰু তেওঁলোকৰ সংস্কৃতিৰ সমন্বয়ৰ ফল।<ref>{{cite web|url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/8154/10/10_conclusion.pdf|title=Shodhganga: a reservoir of Indian theses @ INFLIBNET|accessdate=16 April 2023}}</ref> অঞ্চলটোৰ স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ সৈতে প্ৰাৰম্ভিক সংস্পৰ্শৰ পাছত টাই-আহোম ভাষীসকলে স্থানীয় ভাষা আৰু সংস্কৃতি আয়ত্ত কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। উন্নত যোগাযোগ স্থাপন আৰু আহোম প্ৰশাসন সুচাৰুৰূপে পৰিচালনা কৰাৰ উদ্দেশ্যে তেওঁলোকে স্থানীয় [[অসমীয়া ভাষা]]ও শিকিছিল। অসমীয়া ভাষাৰ গ্ৰহণে আহোমসকলৰ ঐতিহাসিক বিৱৰণমূলক গ্ৰন্থ [[বুৰঞ্জী]]সমূহৰ ভাষাৰ ক্ষেত্ৰতো পৰিৱৰ্তন আনিছিল। ক্ৰমান্বয়ে ঐতিহাসিক ঘটনাসমূহ লিপিবদ্ধ কৰিবলৈ অসমীয়া ভাষা ব্যৱহাৰ কৰা হ'বলৈ ধৰিছিল। যদিও ইতিমধ্যে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সংমিশ্ৰণেৰে গঠিত 'আহোম' হিচাপে পৰিচিত জনসমষ্টিয়ে ৰাজ্যখনৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ তুলনামূলকভাৱে অতি সৰু অংশহে গঠন কৰিছিল,<ref name="auto2"/> তথাপিও তেওঁলোকে অসমীয়া ভাষাৰ সমান্তৰালভাৱে নিজৰ মূল টাই-আহোম ভাষা আৰু পৰম্পৰাগত ধৰ্মীয় বিশ্বাসসমূহ ষোড়শ শতিকালৈকে বজাই ৰাখিছিল। সেই শতিকাত আহোম ৰাজদৰবাৰে অঞ্চলটোৰ স্থানীয় ভাষা অসমীয়াক সম্পূৰ্ণৰূপে গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>"The Ahom language and Ahom script were relegated to the religious sphere, where they were used only by some members of the traditional priestly clans, while Assamese speech and writing took over in day-to-day life." {{harvnb|Terwiel|1996|p=276}}</ref> ফলস্বৰূপে আহোম ভাষা আৰু [[আহোম লিপি]]ৰ ব্যৱহাৰ মূলতঃ ধৰ্মীয় ক্ষেত্ৰলৈ সীমিত হৈ পৰিছিল। পৰম্পৰাগত পুৰোহিতীয় ফৈদৰ কিছুমান সদস্যইহে এই ভাষা আৰু লিপি ব্যৱহাৰ কৰি থাকিল। আনহাতে, দৈনন্দিন কথোপকথন আৰু লিখিত কাম-কাজত অসমীয়া ভাষাই প্ৰধান স্থান অধিকাৰ কৰিছিল। == হিন্দুকৰণ আৰু সংস্কৃতকৰণ == === আহোমীকৰণৰ পৰা পৰিৱৰ্তন === আহোমীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া ষোড়শ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে চলি আছিল। সেই সময়ৰ পৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সংমিশ্ৰণেৰে গঠিত আহোম সমাজ নিজেই প্ৰত্যক্ষ হিন্দু সাংস্কৃতিক প্ৰভাৱৰ অধীনলৈ আহিবলৈ ধৰিছিল।{{sfn|Guha|1983|p=12}} সাধাৰণতে বিজিত জনগোষ্ঠীসমূহে বিজয়ীসকলৰ ভাষা আৰু ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰে যদিও অসমত আহোমসকলৰ সম্প্ৰসাৰণৰ ক্ষেত্ৰত এক পৃথক সাংস্কৃতিক প্ৰক্ৰিয়া দেখা গৈছিল। ক্ৰমাৎ অধিক বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ হৈ উঠা জনসমষ্টিৰ ওপৰত কেৱল নিজৰ সংস্কৃতি জাপি দি সম্পূৰ্ণ ৰাজনৈতিক আধিপত্য বজাই ৰখাটো সম্ভৱ নহ'ব বুলি উপলব্ধি কৰি আহোম ৰজাসকলে নিজৰ নীতি সলনি কৰিছিল। ৰাজ্যখনৰ সম্প্ৰসাৰণৰ লগে লগে এক বিপৰীতমুখী সাংস্কৃতিক প্ৰক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি হৈছিল। ইয়াৰ ফলত সাম্ৰাজ্যৰ ঐক্য বজাই ৰাখিবলৈ বিজয়ী আহোম শাসকসকলে অধীনস্থ সংখ্যাগৰিষ্ঠ জনগোষ্ঠীৰ ভাষা আৰু সংস্কৃতিক আনুষ্ঠানিক স্বীকৃতি দিবলগীয়া হৈছিল।<ref name="auto"/> [[চুতীয়া ৰাজ্য]] বশীভূত কৰাৰ পাছত আহোমীকৰণৰ প্ৰৱণতাই ক্ৰমান্বয়ে [[সংস্কৃতকৰণ]] বা হিন্দুকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়াক স্থান দিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। ষোড়শ আৰু সপ্তদশ শতিকাত আহোম ৰাজ্য পশ্চিম দিশলৈ সম্প্ৰসাৰিত হোৱাৰ ফলত বিপুলসংখ্যক হিন্দু প্ৰজা ৰাজ্যখনৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। ইয়াৰ লগে লগে এই সাংস্কৃতিক পৰিৱৰ্তন অধিক তীব্ৰ হৈ উঠিছিল।<ref>{{harvp|Sharma|2009|p=357}}: "Hinduisation, however, struck strong roots in upper Assam mainly after the Ahom royalty embraced Hinduism and offered patronage to it from the early 16th century, especially as a result of the expansion of the Ahom territory westward which subsumed many Hindu 'Assamese'-speaking subjects, most of whom were actually already Hinduized autochthons."</ref> === ৰাজদৰবাৰত প্ৰাৰম্ভিক হিন্দু প্ৰভাৱ === [[চুখাংফা]]ৰ (১২৯৩–১৩৩২) ৰাজত্বকালত আহোম ৰাজদৰবাৰত প্ৰথমবাৰৰ বাবে হিন্দু সাংস্কৃতিক উপাদানৰ প্ৰৱেশ ঘটিছিল বুলি উল্লেখ কৰা হয়। তেওঁ দুয়োখন ৰাজ্যৰ মাজত শান্তিচুক্তি স্থাপনৰ উদ্দেশ্যে [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ এগৰাকী ৰাজকুমাৰীক বিবাহ কৰিছিল।{{sfn|Boruah|2007}} আহোম ৰজা আৰু এগৰাকী অনা-আহোম হিন্দু ৰাজকুমাৰীৰ মাজত লিপিবদ্ধ হোৱা প্ৰথম বিবাহ হিচাপে এই ঘটনাই আহোম ৰাজপৰিয়ালত হিন্দু পৰম্পৰাৰ প্ৰৱেশ ঘটাইছিল। পাছলৈ চুতীয়া আৰু কছাৰী ৰাজ্যৰ লগতে [[বাৰভূঞা]]সকলৰ ভূখণ্ড সংযুক্ত কৰাৰ ফলত আহোমসকলে এই অঞ্চলসমূহৰ জনসমষ্টিক নিজৰ সমাজ আৰু প্ৰশাসনত গভীৰভাৱে একীভূত কৰিছিল। চুতীয়াসকলক প্ৰশাসনিক পদবীত নিযুক্ত কৰা আৰু আন্তঃবিবাহক উৎসাহিত কৰাৰ জৰিয়তে আহোম ৰাজপৰিয়ালে এক ব্যাপক সাংস্কৃতিক আত্মসাৎকৰণ প্ৰক্ৰিয়াক আগবঢ়াই নিছিল। ইয়াৰ ফলত আহোম সমাজৰ সামাজিক গাঁথনি, ধৰ্মীয় বিশ্বাস আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানত স্থায়ী পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল। === ৰাজপৰিয়ালৰ হিন্দু ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ === আহোম ৰাজপৰিয়ালে ক্ৰমান্বয়ে হিন্দুকৰণৰ প্ৰভাৱ গ্ৰহণ কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত [[চুদাংফা]] বা বামুণী কোঁৱৰৰ (ৰাজত্বকাল: ১৩৯৭–১৪০৭) সময়ত আহোম ৰাজপ্ৰাসাদত হিন্দু ধৰ্মীয় প্ৰভাৱৰ প্ৰৱেশ ঘটিছিল। চুদাংফাই ৰাজদৰবাৰত এজন [[ব্ৰাহ্মণ]]ক উপদেষ্টা হিচাপে নিযুক্ত কৰিছিল। তেওঁ শিঙৰি ঘৰত উঠা অভিষেক অনুষ্ঠান গ্ৰহণ কৰা প্ৰথমজন আহোম ৰজা আছিল। শিঙৰি ঘৰত উঠা আহোম ৰজাসকলৰ পৰম্পৰাগত ৰাজঅভিষেক অনুষ্ঠান আছিল। বিশ্বাস কৰা হৈছিল যে কোনো আহোম ৰাজকোঁৱৰ ৰজা হ'লেও শিঙৰি ঘৰত উঠা অনুষ্ঠান সম্পূৰ্ণ নকৰালৈকে তেওঁ পূৰ্ণাংগ ৰজাৰ মৰ্যাদা লাভ কৰিব নোৱাৰে। সেয়েহে সিংহাসনত আৰোহণ কৰাৰ পাছত প্ৰতিজন আহোম ৰজাই যিমান সোনকালে সম্ভৱ এই অনুষ্ঠান সম্পন্ন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। [[চুহুংমুং]] (ৰাজত্বকাল: ১৪৯৭–১৫৩৯) আছিল 'স্বৰ্গনাৰায়ণ' নামৰ হিন্দু উপাধি গ্ৰহণ কৰা প্ৰথমজন আহোম ৰজা। এই সংস্কৃত উপাধিটো টাই-আহোম 'চাও-ফা' উপাধিৰ সমতুল্য আছিল। চুহুংমুঙৰ ৰাজত্বকালৰ পাছত আহোম ৰজাসকলে চৰকাৰী নথিপত্ৰত নিজৰ হিন্দু নাম ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ অধিক পছন্দ কৰিছিল।{{sfn|Gait|1906}} পূৰ্বতে 'চাও-ফা' উপাধিৰে পৰিচিত ৰজাসকলক ক্ৰমান্বয়ে 'স্বৰ্গদেউ' উপাধিৰে অভিহিত কৰা হ'বলৈ ধৰিছিল। তাৰ পাছৰ পৰা আহোম ৰজাসকল 'স্বৰ্গদেউ' নামেৰে পৰিচিত হৈছিল। === টাই-আহোম পৰম্পৰাৰ ধাৰাবাহিকতা === আহোমসকলৰ মহন, দেওধাই আৰু বাইলুং আদি পুৰোহিতীয় শ্ৰেণীসমূহৰ অধিকাংশই মূলসুঁতিৰ হিন্দুধৰ্মৰ প্ৰভাৱৰ বাহিৰত আছিল। তেওঁলোকে ব্ৰাহ্মণ্য হিন্দুধৰ্মৰ অন্তৰ্ভুক্ত হ'বলৈ অনিচ্ছা প্ৰকাশ কৰি আহিছিল।{{citation needed|date=August 2021}} অৱশ্যে টাই সংস্কৃতি আৰু ধৰ্মৰ পৰম্পৰাসমূহ আজিও কিছুমান পৰম্পৰাগত পুৰোহিতীয় শ্ৰেণীয়ে সংৰক্ষণ কৰি আহিছে। তেওঁলোকৰ ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান, বিবাহ আৰু উৎসৱ-পাৰ্বণত এই পৰম্পৰাসমূহৰ প্ৰভাৱ দেখা যায়, যিয়ে বৰ্তমানৰ আহোম জীৱনশৈলীৰ কিছুমান বৈশিষ্ট্য প্ৰতিফলিত কৰে। == ঔপনিৱেশিক আৰু উত্তৰ-ঔপনিৱেশিক যুগত পৰিচয়ৰ পুনৰ্নিৰ্ধাৰণ == শইকীয়া (১৯৯৭)-ৰ মতে, ঔপনিৱেশিক যুগত 'আহোম' পৰিচয়ৰ অৰ্থত এক মৌলিক পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল। ব্ৰিটিছসকলে অসমৰ শাসনভাৰ গ্ৰহণ কৰাৰ পাছত আহোমসকলক লোকপিয়লৰ এটা শ্ৰেণীলৈ সীমিত কৰা হৈছিল আৰু তেওঁলোকক বৃহত্তৰ অসমীয়া পৰিচয়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। একে সময়তে ঔপনিৱেশিক যুগৰ গৱেষণা আৰু ইতিহাসচৰ্চাই টাই-আহোমসকলক একে সংস্কৃতি আৰু সমাজৰ অধিকাৰী একক, সমজাতীয় জনগোষ্ঠী হিচাপে চিত্ৰিত কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|1997|p=208}}</ref> শইকীয়াই তেওঁৰ পৰৱৰ্তী গৱেষণাত এই প্ৰক্ৰিয়াক প্ৰাক্‌ঔপনিৱেশিক যুগৰ পৰিৱৰ্তনশীল ৰাজনৈতিক আৰু প্ৰশাসনিক মৰ্যাদাৰ পৰা এক সামূহিক জনগোষ্ঠীয় পৰিচয়লৈ হোৱা ৰূপান্তৰ হিচাপে ব্যাখ্যা কৰিছে। এই সময়ৰ পৰা 'আহোম' পৰিচয়ক ক্ৰমান্বয়ে বংশানুক্ৰমিক জনগোষ্ঠীৰ পৰিচয় হিচাপে বুজিবলৈ লোৱা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|pp=141–142}}</ref> বৰ্তমানৰ আহোম জনগোষ্ঠীক বিশেষভাৱে 'টাই-আহোম' হিচাপে চিনাক্ত কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়া বিংশ শতিকাত আৰু অধিক বিকশিত হৈছিল। শইকীয়া (২০০৪)-ই এই প্ৰক্ৰিয়াৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰ্যায়ক পদ্মেশ্বৰ গগৈৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰিছে। তেওঁৰ ১৯৬৮ চনৰ ''The Tai and the Tai-Ahom Kingdom of the Brahmaputra Valley'' গ্ৰন্থখনে আহোমসকলক বৃহত্তৰ টাই জগতৰ সৈতে সংযোগ কৰিছিল আৰু বিদ্যায়তনিক আলোচনাত আহোমসকলক টাই জনগোষ্ঠী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰাত সহায় কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=75}}</ref> শইকীয়াৰ মতে, ১৯৬০-ৰ দশকৰ পৰা 'টাই-আহোম' নামৰ ব্যৱহাৰে পূৰ্বৰ পৰিৱৰ্তনশীল আহোম পৰিচয়ৰ অৰ্থক অধিক সংকুচিত কৰি দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ টাই জনগোষ্ঠীসমূহৰ সৈতে সংযোগ কৰিছিল। একে সময়তে বিভিন্ন ৰাজনৈতিক সংগঠনে টাই-আহোমসকলক এক পৃথক জনগোষ্ঠী হিচাপে গঢ়ি তুলিবলৈ আৰু অনুসূচিত জনজাতিৰ (''Scheduled Tribe'') মৰ্যাদা লাভ কৰিবলৈ প্ৰচেষ্টা চলাইছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|pp=168–170}}</ref> ১৯৮০-ৰ দশকৰ পুনৰুজ্জীৱন আন্দোলনৰ সময়ত 'বান অক' (''Ban Ok'') আদি সংগঠনে এই জনগোষ্ঠীৰ বাবে স্বতন্ত্ৰ ঐতিহাসিক, ধৰ্মীয় আৰু ভাষাগত বৈশিষ্ট্য প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। শইকীয়াই উল্লেখ কৰিছে যে এই সংগঠনৰ উদ্যোক্তাসকলে প্ৰথম অৱস্থাত 'অসমীয়া আহোম' হিচাপে পৰিচিত লোকসকলৰ লগতে কেইবাটাও টাই ভাষী জনগোষ্ঠীৰ সদস্যকো 'টাই-আহোম' পৰিচয়ৰ অধীনত একত্ৰিত কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|pp=183–185}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == টোকা == {{notelist}} == গ্ৰন্থপঞ্জী == {{refbegin}} * {{Citation |last=Boruah |first=Nirode |title=Early Assam |publisher=Spectrum Publications |year=2007 |place=Guwahati, Delhi}} * {{Citation |last=Gait |given=Edward |title=A History of Assam |publisher=Thacker, Spink & Co, Calcutta |year=1906}} * {{Citation |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |pages=3–34 |date=December 1983 |doi=10.2307/3516963 |issue=12 |jstor=3516963 |url=http://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/handle/123456789/3259 |access-date=29 July 2020 |archive-date=6 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230706211727/https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/handle/20.500.12413/3259 |url-status=dead}} * {{Citation |last=Neog |first=Dimbeswar |year=1962 |title=New Light on History of Asamiya Literature |place=Gauhati}} * {{Citation |last=Morey |first=Stephen |contribution=Ahom and Tangsa: Case studies of language maintenance and loss in North East India |editor-last=Cardoso |editor-first=Hugo C. |title=Language Endangerment and Preservation in South Asia |pages=46–77 |publisher=University of Hawai'i Press |place=Honolulu |year=2014}} * {{Cite journal |last=Baruah |first=S. L. |title=Ahom Policy Towards the Neighbouring Hill Tribes |journal=Proceedings of the Indian History Congress |volume=38 |year=1977 |pages=249–256 |jstor=44139078 |issn=2249-1937}} * {{Citation |last=Gogoi |first=Padmeshwar |year=1968 |title=The Tai and the Tai Kingdoms |publisher=Gauhati University |place=Guwahati}} * {{Citation |editor-last=Bhuyan |editor-first=Suryya Kumar |year=1945 |title=Assam Buranji |edition=1st |place=Gauhati |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies, Assam }} * {{Citation |last=Baruah |first=S. L. |year=1986 |title=A Comprehensive History of Assam |place=New Delhi |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers }} * {{Citation |last=Bhuyan |first=Suryya Kumar |year=1960 |title=Satsari Asam Buranji |place=Gauhati |publisher=Gauhati University }} * {{Citation |last=Phukan |first=J. N. |year=1992 |chapter=The Tai-Ahom Power in Assam |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |place=Guwahati |publisher=Publication Board, Assam |pages=49–60 }} * {{Citation |last=Saikia |first=Yasmin |year=1997 |title=In the Meadows of Gold: Telling Tales of the Swargadeos at the Crossroads of Assam |place=Guwahati |publisher=Spectrum Publications |isbn=81-85319-61-8 }} * {{Citation |last=Gogoi |first=Nitul Kumar |title=Continuity and Change among the Ahoms |publisher=Concept Publishing Company, Delhi |year=2006}} * {{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |url=https://books.google.com/books?id=p9PkFF3uq_8C |title=Fragmented Memories |isbn=978-0-8223-3373-9 |year=2004 |publisher=Duke University}} * {{Citation |last=Buragohain |first=Romesh |url=http://dspace.nehu.ac.in/handle/1/9262 |title=The ahomisation process in early mediaeval Assam |year=2013}} * {{Cite journal |last=Terwiel |first=B.J. |title=Recreating the Past: Revivalism in Northeastern India. |journal=Bijdragen tot de Taal-, Land- en Volkenkunde |volume=152 |number=2 |year=1996 |pages=275–92 |jstor=27864746 |doi=10.1163/22134379-90003014 |doi-access=free}} * {{Citation |last=Sharma |first=Chandan Kumar |contribution=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |year=2009 |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B.K |pages=354–366 |place=Delhi |publisher=Omsons Publications}} * {{cite book |last=Goswami |first=Hemchandra |title=Purani Asam Buranji |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies |year=1922 |location=Gauhati}} * {{cite journal |last=Daniels |first=Christian |title=When did the Ahom Migrate to Assam? |journal=Indian Journal of Tai Studies |volume=XXIII |date=October 2023 |publisher=Institute of Tai Studies and Research |url=https://www.researchgate.net/publication/379512403}} * {{cite book |last=Barua |first=Golap Chandra |title=Ahom Buranji: With Parallel English Translation from the Earliest Time to the End of Ahom Rule |publisher=Published under the Authority of the Assam Administration |year=1930 }} {{refend}} [[শ্ৰেণী:আহোম ৰাজ্য]] pftrxtj6ik5wxxvi7wk7u01hojwzrg3 648466 648465 2026-10-29T20:11:16Z Ananya Taye 28065 /* ফৈদ আৰু প্ৰশাসনিক পদবীত অন্তৰ্ভুক্তি */ 648466 wikitext text/x-wiki {{Short description|অসমৰ পূৰ্বৰ আহোম ৰাজ্যত সামাজিক আত্মসাৎকৰণ প্ৰক্ৰিয়া}} [[File:Ahom youth.jpg|thumb|300px|পৰম্পৰাগত সাজপাৰ পৰিহিত আহোম যুৱকৰ এটা দল।]] '''আহোমীকৰণ''' (ইংৰাজী: ''Ahomisation'') হৈছে অসমৰ পূৰ্বৰ [[আহোম ৰাজ্য]]ত সংঘটিত এক আত্মসাৎকৰণ প্ৰক্ৰিয়া, যাৰ জৰিয়তে অঞ্চলটোৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোকসকল বৰ্তমান [[আহোম জনগোষ্ঠী|আহোম]] হিচাপে পৰিচিত জনসমষ্টিৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। গুহৰ মতে, আহোমসকলে প্ৰথমতে ওচৰ-চুবুৰীয়া নগা, মৰাণ আৰু বৰাহী জনগোষ্ঠীৰ একাংশক আৰু পাছলৈ চুতীয়া আৰু কছাৰী জনগোষ্ঠীৰ বৃহৎ অংশক আত্মসাৎ কৰিছিল; ষোড়শ শতিকাৰ মাজভাগৰ পৰা এই সম্প্ৰসাৰিত আহোম সমাজ নিজেই হিন্দুকৰণৰ প্ৰভাৱত পৰালৈকে আহোমীকৰণ চলি আছিল।<ref>"There, the Ahoms assimilated some of their Naga, Moran and Barahi neighbours and later, also large sections of the Chutiya and Kachari tribes. This Ahomisation process went on until the expanded Ahom society itself began to be Hinduised from the mid-16th century onward." {{harvcol|Guha|1983|p=12}}</ref> শইকীয়া (২০০৪)-ৰ মতে, এই প্ৰক্ৰিয়াত বিভিন্ন সামাজিক আৰু জনগোষ্ঠীয় পটভূমিৰ নিৰ্বাচিত পুৰুষক স্বৰ্গদেৱে প্ৰদান কৰা ৰাষ্ট্ৰীয় স্বীকৃতিসম্পন্ন আহোম মৰ্যাদাৰ সম্প্ৰসাৰণ ঘটিছিল।<ref>"From the very beginning until the end of the Swargadeo's rule in the nineteenth century, Ahoms were created from the different groups constituting the 'us' community."{{harvcol|Saikia|2004|pp=135}}</ref> শইকীয়া (১৯৯৭)-ই আহোম পৰিচয়ক একক, সমজাতীয় জনগোষ্ঠীৰ পৰিচয় নহয়, বৰং বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সমাৱেশেৰে গঠিত এক সংমিশ্ৰিত সামাজিক-সাংস্কৃতিক সত্তা বুলি ব্যাখ্যা কৰিছে।<ref>"This unique perception and representation is the crux of what we know and call 'Ahom'. This complex mix cannot be reduced to a single community, nor to one dramatic event. … It was an expression of heterogeneous communities coming together in a process of 'becoming' a socio-cultural entity manifested in a riverine polity."{{harvcol|Saikia|1997|p=181}}</ref> == আনুবংশিক প্ৰমাণ == আধুনিক আনুবংশিক গৱেষণাৰ ফলাফল ঐতিহাসিক উৎসসমূহত বৰ্ণিত স্থানীয় জনগোষ্ঠীৰ ব্যাপক অন্তৰ্ভুক্তিৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ। পিতৃবংশীয় চিহ্নৰ পূৰ্বৰ অধ্যয়নত বৰ্তমানৰ আহোম পুৰুষসকলৰ মাজত পূব আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ ৱাই-ক্ৰম'জমীয় হেপ্ল'গ্ৰুপ O3-M134 (বৰ্তমানৰ নাম O-M134) আটাইতকৈ অধিক দেখা পোৱা পিতৃবংশীয় হেপ্ল'গ্ৰুপ হিচাপে চিনাক্ত কৰা হৈছে।<ref name="Kumar2024">{{cite journal |last1=Kumar |first1=Sachin |last2=Singh |first2=Prajjval Pratap |last3=Pasupuleti |first3=Nagarjuna |last4=Tripathy |first4=Veena Mushrif |last5=Chauley |first5=Milan Kumar |last6=Chaubey |first6=Gyaneshwer |last7=Rai |first7=Niraj |year=2024 |title=The genetic admixture and assimilation of Ahom: a historic migrant from Thailand to India |journal=Human Molecular Genetics |volume=33 |issue=11 |pages=1015–1019 |doi=10.1093/hmg/ddae054 |pmid=38538568 }}</ref> O-M134 আৰু ইয়াৰ অধীনস্থ শাখাসমূহ উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ বিভিন্ন তিব্বত-বাৰ্মী ভাষী জনগোষ্ঠী, বিশেষকৈ বড়ো-গাৰো ভাষী বড়ো (মেচ), কছাৰী, ৰাভা আৰু ত্ৰিপুৰী আদিৰ মাজত বহুলভাৱে পোৱা যায়।{{efn|Earlier studies reported O-M134 in 85% of sampled Kachari males and 76% of Rabha males.<ref name="Cordaux2004">{{cite journal |last1=Cordaux |first1=Richard |last2=Weiss |first2=Gunter |last3=Saha |first3=Nilmani |last4=Stoneking |first4=Mark |year=2004 |title=The Northeast Indian Passageway: A Barrier or Corridor for Human Migrations? |journal=Molecular Biology and Evolution |volume=21 |issue=8 |pages=1525–1533 |doi=10.1093/molbev/msh151 |pmid=15128876 |hdl=11858/00-001M-0000-0010-0527-7 |hdl-access=free }}</ref> Higher-resolution Y-chromosome analysis subsequently found the downstream O-M117 (subgroup of O-M134) lineage in 57.7% of sampled Rabha males and 47.4% of Mech males.<ref name="Debnath2011">{{cite journal |last1=Debnath |first1=Monojit |last2=Palanichamy |first2=Malliya G. |last3=Mitra |first3=Bikash |last4=Jin |first4=Jie-Qiong |last5=Chaudhuri |first5=Tapas K. |last6=Zhang |first6=Ya-Ping |year=2011 |title=Y-chromosome haplogroup diversity in the sub-Himalayan Terai and Duars populations of East India |journal=Journal of Human Genetics |volume=56 |issue=11 |pages=765–771 |doi=10.1038/jhg.2011.98 |pmid=21900945 }}</ref> High frequencies of O-M134 have also been reported among the Boro–Garo-speaking Tripuri (17 of 21 males; 81.0%) and Jamatia (22 of 30; 73.3%) samples from Tripura.<ref name="Sengupta2006">{{cite journal |last1=Sengupta |first1=Sanghamitra |last2=Zhivotovsky |first2=Lev A. |last3=King |first3=Roy |last4=Mehdi |first4=S. Q. |last5=Edmonds |first5=Christopher A. |last6=Chow |first6=Cheryl-Emiliane T. |last7=Lin |first7=Alice A. |last8=Mitra |first8=Mitashree |last9=Sil |first9=Samir K. |last10=Ramesh |first10=A. |last11=Usha Rani |first11=M. V. |last12=Thakur |first12=Chitra M. |last13=Cavalli-Sforza |first13=L. Luca |last14=Majumder |first14=Partha P. |last15=Underhill |first15=Peter A. |year=2006 |title=Polarity and Temporality of High-Resolution Y-Chromosome Distributions in India Identify Both Indigenous and Exogenous Expansions and Reveal Minor Genetic Influence of Central Asian Pastoralists |journal=American Journal of Human Genetics |volume=78 |issue=2 |pages=202–221 |doi=10.1086/499411 |pmid=16400607 |pmc=1380230 |bibcode=2006AmJHG..78..202S }}</ref> The lineage is likewise frequent among other Tibeto-Burman populations of Northeast India: Cordaux ''et al.'' (2004) found O-M134 in 85.5% of a combined sample of Adi, Apatani, Nishi and Naga males, with frequencies ranging from 76% to 94% among the individual populations.<ref name="Cordaux2004"/> Among the Garo, O-M134 was reported in 23% of sampled males, together with the related downstream O-M133 lineage.<ref name="Reddy2007">{{cite journal |last1=Reddy |first1=B. Mohan |last2=Langstieh |first2=B. T. |last3=Kumar |first3=Vikrant |last4=Nagaraja |first4=T. |last5=Reddy |first5=A. N. S. |year=2007 |title=Austro-Asiatic Tribes of Northeast India Provide Hitherto Missing Genetic Link between South and Southeast Asia |journal=PLOS ONE |volume=2 |issue=11 |article-number=e1141 |doi=10.1371/journal.pone.0001141 |doi-access=free |pmid=17989774 |pmc=2065843 |bibcode=2007PLoSO...2.1141R }}</ref>}} ২০২৪ চনত প্ৰকাশিত আহোমসকলৰ সমগ্ৰ জিন'মভিত্তিক গৱেষণাতো স্থানীয় তিব্বত-বাৰ্মী আৰু অন্যান্য ট্ৰান্স-হিমালয়ান জনসমষ্টিৰ সৈতে উল্লেখযোগ্য আনুবংশিক সংমিশ্ৰণ ধৰা পৰে। গৱেষকসকলে অনুমান কৰে যে প্ৰাথমিকভাৱে প্ৰব্ৰজিত জনসমষ্টি তুলনামূলকভাৱে সৰু আছিল আৰু পাছত স্থানীয় জনগোষ্ঠীৰ সৈতে হোৱা ব্যাপক সংমিশ্ৰণে তেওঁলোকৰ আদি আনুবংশিক গঠন যথেষ্ট সলনি কৰি দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ আদি বাসভূমিৰ সৈতে সম্পৰ্কিত পূৰ্বপুৰুষীয় উপাদানৰ বৃহৎ অংশ হ্ৰাস কৰিছিল। বৰ্তমানৰ আহোমসকলৰ মাজত থকা ট্ৰান্স-হিমালয়ান আৰু ভাৰতীয় তিব্বত-বাৰ্মী-সম্পৰ্কীয় উপাদানসমূহ তেওঁলোক ভাৰতত প্ৰৱেশ কৰাৰ পাছত আহৰণ কৰা হৈছিল বুলিও গৱেষকসকলে অনুমান কৰে। তেওঁলোকে স্পষ্ট কৰে যে বৰ্তমানৰ তথ্যৰ ভিত্তিত মূল প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলৰ পিতৃবংশীয় শাখা চিনাক্ত কৰিব নোৱাৰি। আদি বাসভূমিৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বিৰল পিতৃবংশীয় হেপ্ল'গ্ৰুপ চিনাক্ত কৰিবলৈ আহোম পুৰুষৰ বহুসংখ্যক নমুনাৰ অধিক সূক্ষ্ম ৱাই-ক্ৰম'জম বিশ্লেষণ আৰু মাতৃবংশীয় শাখা নিৰ্ণয় কৰিবলৈ অধিক বিস্তৃত মাইট'কণ্ড্ৰিয়েল ডিএনএ নমুনা সংগ্ৰহৰ প্ৰয়োজন।<ref name="Kumar2024"/> == ইতিহাস == === উৎপত্তি আৰু প্ৰাৰম্ভিক বসতি === পৰম্পৰাগত বিৱৰণ অনুসৰি, [[চুকাফা]] মূলতঃ [[মুঙ মাও]]ৰ এজন টাই ৰাজকোঁৱৰ আছিল। তেওঁ প্ৰায় ন হাজাৰ সৈনিক-কৃষকৰ সৈতে ১২২৮ খ্ৰীষ্টাব্দত বৰ্তমানৰ অসমত প্ৰৱেশ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/66700/10/10_chapter%204.pdf|title=Shodhganga: a reservoir of Indian theses @ INFLIBNET|accessdate=16 April 2023}}</ref> বিভিন্ন স্থানত বসতি স্থাপনৰ চেষ্টা কৰাৰ পাছত তেওঁ অৱশেষত ১২৫৩ খ্ৰীষ্টাব্দত পূব অসমৰ [[চৰাইদেউ]]ত স্থায়ীভাৱে বসতি স্থাপন কৰি এখন ৰাজ্য গঠনৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ কৰে। অৱশ্যে, শেহতীয়া গৱেষণাত এই পৰম্পৰাগত কালক্ৰমক প্ৰশ্ন কৰা হৈছে। টাই আৰু চীনা ঐতিহাসিক উৎসসমূহৰ ভিত্তিত আহোম ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা চতুৰ্দশ শতিকাৰ মাজভাগত হোৱা হ'ব পাৰে বুলি যুক্তি আগবঢ়োৱা হৈছে।<ref>{{harvcol|Daniels|2023|pp=30–47}}</ref> অসমত বসতি স্থাপনৰ পাছত চুকাফাই স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ সৈতে সামৰিক বশ্যতাকৰণ, মীমাংসা আৰু মিত্ৰতা স্থাপনৰ সংমিশ্ৰণেৰে নিজৰ প্ৰাৰম্ভিক ৰাজনৈতিক শাসনব্যৱস্থা গঢ়ি তুলিছিল। [[পাটকাই পৰ্বতমালা|পাটকাই]] অঞ্চল অতিক্ৰম কৰাৰ সময়ত তেওঁৰ বাহিনীয়ে কেইবাখনো [[নগা জনগোষ্ঠী|নগা]] গাঁও বশীভূত কৰিছিল। প্ৰতিবাদ কৰা গোটসমূহৰ বিৰুদ্ধে কেতিয়াবা কঠোৰ আৰু দৃষ্টান্তমূলক হিংসাৰো আশ্ৰয় লোৱা হৈছিল।{{efn|''সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী'' অনুসৰি, চুকাফাৰ পাটকাই অঞ্চল অতিক্ৰম কৰাৰ সময়ত নগা গাঁওসমূহত বাৰে বাৰে আক্ৰমণ চলোৱা হৈছিল। আক্ৰমণৰ পাছত কেইবাখনো গাঁৱে আত্মসমৰ্পণ কৰিছিল অথবা গাঁওবাসীয়ে স্থান ত্যাগ কৰিছিল। প্ৰতিবাদ কৰা নগাসকলক কঠোৰ দৃষ্টান্তমূলক শাস্তি দিয়া হৈছিল। এটা বিৱৰণ অনুসৰি, বন্দীসকলক হত্যা কৰি তেওঁলোকৰ আত্মীয়সকলক মৃতদেহৰ মাংস খাবলৈ বাধ্য কৰোৱা হৈছিল। ''আহোম বুৰঞ্জী''তো কিছুমান গাঁৱে বশ্যতা স্বীকাৰ কৰা আৰু আন কিছুমানে প্ৰতিবাদ কৰাৰ ফলত ধ্বংস হোৱা বুলি উল্লেখ আছে। এনে ব্যৱহাৰ প্ৰত্যক্ষ কৰাৰ পাছত ওচৰ-চুবুৰীয়া গাঁওসমূহেও বশ্যতা স্বীকাৰ কৰিছিল।{{sfn|Bhuyan|1960|pp=45–46}}{{sfn|Saikia|1997|p=42}}{{sfn|Gait|1906|p=75}}<ref>{{harvcol|Barua|1930|p=45}}</ref> প্ৰব্ৰজনকাৰী দলটোৱে যাত্ৰাপথত লোকসকলক বন্দী কৰিও নিজৰ জনসংখ্যা বৃদ্ধি কৰিছিল। শইকীয়াই এইসকলক চুতীয়া, মৰাণ আৰু বৰাহী বুলি চিনাক্ত কৰিছে।{{sfn|Saikia|1997|p=4}}}} ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত উপস্থিত হোৱাৰ পাছত চুকাফাই [[মৰাণ জনগোষ্ঠী|মৰাণ]] আৰু [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী#বৰাহী চুতীয়া|বৰাহী]] জনগোষ্ঠীৰ একাংশৰ সৈতে মীমাংসা স্থাপন কৰিছিল। আনহাতে, তেওঁৰ কৰ্তৃত্ব অস্বীকাৰ কৰাসকলক বলপূৰ্বক বশীভূত কৰা হৈছিল।{{sfn|Baruah|1986|p=222}}{{efn|''অসম বুৰঞ্জী'' অনুসৰি, কিছুমান মৰাণ পৰিয়ালে চুকাফাক ৰজা হিচাপে স্বীকাৰ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল। তেওঁলোকৰ মুখিয়ালসকলক হত্যা কৰাৰ পাছত বাকীসকলে বশ্যতা স্বীকাৰ কৰি চুকাফাক ৰজা হিচাপে মানি লৈছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Bhuyan |editor-first=Suryya Kumar |year=1945 |title=Assam Buranji |edition=1st |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies, Assam |location=Gauhati |page=5}}</ref> ''পুৰণি অসম বুৰঞ্জী''ত একেদৰে উল্লেখ আছে যে প্ৰতিবাদী পৰিয়ালসমূহৰ মুখিয়ালসকলক ভোজলৈ নিমন্ত্ৰণ কৰি মদ্যপান কৰোৱাৰ পাছত চুকাফাৰ লোকসকলে হত্যা কৰিছিল।{{sfn|Dutta|1985|p=24}} সেয়েহে বৰুৱাই চুকাফাই মৰাণ আৰু বৰাহীসকলক শান্তি আৰু মীমাংসাৰ জৰিয়তে নিজৰ পক্ষলৈ আনিছিল, কিন্তু তেওঁৰ কৰ্তৃত্বক প্ৰত্যাহ্বান জনোৱাসকলক নিৰ্মমভাৱে হত্যা কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।{{sfn|Baruah|1986|p=222}}}} পাছলৈ চুকাফাই মৰাণ মুখিয়াল বদৌচা আৰু বৰাহী মুখিয়াল থাকুমাথাৰ জীয়ৰীসকলক বিবাহ কৰি তেওঁলোকৰ সৈতে মিত্ৰতা স্থাপন কৰিছিল। নিজৰ ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠাৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায়ত তেওঁ ঘন জনবসতিপূৰ্ণ অঞ্চলসমূহ এৰাই চলিছিল।{{sfn|Gogoi|1968|p=264}}{{efn|বুৰঞ্জীসমূহত চুকাফাৰ সম্প্ৰসাৰণ নীতি কৌশলগতভাৱে নিৰ্বাচিত আছিল বুলি প্ৰকাশ পায়। শিমলুগুৰিত উপস্থিত হৈ তেওঁ নামদাং নদীৰ আশে-পাশে অধিক জনবসতি থকাৰ কথা জানিব পাৰিছিল আৰু সেই লোকসকলক বশীভূত কৰাৰ চেষ্টা নকৰি আন স্থানলৈ গুচি গৈছিল। ''আহোম বুৰঞ্জী''ৰ এটা বিৱৰণত নামদাং নদীত প্ৰায় ৩,৩০০টা পানী তোলা ঘাট থকাৰ উল্লেখ আছে আৰু চুকাফাই কিছু ভয় খাই সেই ঠাই এৰি গৈছিল বুলি কোৱা হৈছে। ''সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী''ত প্ৰায় ৩,০০০টা ঘাট দেখি তেওঁৰ অনুগামীসকলে অস্বস্তি অনুভৱ কৰা বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ফুকনে ইয়াৰ পৰা চুকাফাই সেই অঞ্চলৰ লোকসকলক বশীভূত কৰাৰ চেষ্টা কৰাটো লাভজনক নহ'ব বুলি সিদ্ধান্ত লৈছিল বুলি ব্যাখ্যা কৰিছে।{{sfn|Phukan|1992|p=53}}{{sfn|Saikia|1997|p=43}}}} চুকাফাই তেওঁৰ টাই সৈনিক আৰু অভিজাত শ্ৰেণীৰ লোকসকলক স্থানীয় মহিলাৰ সৈতে বিবাহ কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত পাছলৈ আহোমীকৰণ নামেৰে পৰিচিত হোৱা প্ৰক্ৰিয়াটোৱে গতি লাভ কৰিছিল।<ref>"The Ahom kingdom's establishment, traditionally dated at 1228, was done by a group migrating from the southeast, large numbers of whom were male army members, who would have taken local non-Tai-speaking wives." {{harvnb|Morey|2014|pp=51–52}}</ref> শান-টাই বসতিস্থাপনকাৰীসকলৰ আত্মসাৎকৰণৰ ক্ষমতা যথেষ্ট বেছি আছিল। তেওঁলোকে নিজকে টাই বুলি অভিহিত কৰিলেও অঞ্চলটোৰ থলুৱা জনগোষ্ঠীসমূহে তেওঁলোকক 'আসাম', 'অসম' আৰু 'অচম' আদি নামেৰে অভিহিত কৰিছিল।{{sfn|Neog|1962|p=1}} আধুনিক অসমীয়া 'আহোম' শব্দটো 'আসাম' বা 'অসম' নামৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছিল। তেওঁলোকে ক্ৰমান্বয়ে নিজৰ অধীনস্থ ভূখণ্ডৰ বহুজাতিক জনসমষ্টিৰ সৈতে সামাজিকভাৱে একাত্মতা স্থাপন কৰিছিল। আনহাতে, নতুন 'আহোম' নামটোৱে তেওঁলোকৰ ৰাজনৈতিক আধিপত্য আৰু নেতৃত্বক সূচাবলৈ লৈছিল। এইদৰে মৰাণ আৰু বৰাহী জনগোষ্ঠীৰ একাংশক প্ৰথমে জয় কৰি পাছত নিজৰ সমাজত অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ ফলত এক বিশেষ 'বিজয়ী সমাজ' (''conquest society'') গঢ় লৈ উঠিছিল। এই প্ৰক্ৰিয়াত বিজিত জনগোষ্ঠীসমূহক সম্পূৰ্ণৰূপে নিৰ্মূল কৰাৰ পৰিৱৰ্তে নতুন ৰাজ্যখনৰ সামাজিক আৰু ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।{{efn|এনে অন্তৰ্ভুক্তি সামৰিক বশ্যতা স্বীকাৰৰ লগতে মিত্ৰতা আৰু আন্তঃবিবাহৰ জৰিয়তেও হ'ব পাৰিছিল। সেয়েহে প্ৰাৰম্ভিক আহোম ৰাজ্যখন বসতি স্থাপন, বিজয়, ৰাজনৈতিক বশ্যতা স্বীকাৰ, মীমাংসা আৰু অন্তৰ্ভুক্তিৰ সংমিশ্ৰণেৰে গঢ় লৈ উঠিছিল। ইয়াক সম্পূৰ্ণ শান্তিপূৰ্ণ আত্মসাৎকৰণ অথবা নিৰ্বিচাৰ সামৰিক বিজয়—কোনোটোৰে একক ফল বুলি বিবেচনা কৰিব নোৱাৰি।}}<ref name="auto">{{cite web |url=http://dspace.nehu.ac.in/handle/1/9262 |title=The ahomisation process in early mediaeval Assam |date=13 February 2013 |last1=Buragohain |first1=Romesh}}</ref> === সম্প্ৰসাৰণ আৰু আত্মসাৎকৰণ === টাই বসতিস্থাপনকাৰীসকলে লগত জলসিঞ্চিত ধানখেতিৰ কৌশল লৈ আহিছিল। তেওঁলোকে অনাবাদী ভূমি হাল বাই খেতিৰ উপযোগী কৰি তোলাটো নিজৰ ঐশ্বৰিক দায়িত্ব বুলি বিশ্বাস কৰিছিল। তেওঁলোকে অঞ্চলটোৰ কেন্দ্ৰীভূত ৰাষ্ট্ৰব্যৱস্থাৰ বাহিৰত থকা বহুতো স্থানান্তৰিত কৃষি কৰা জনগোষ্ঠীক নিজৰ সমাজত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।{{sfn|Guha|1983|pp=11–12}} একে সময়তে তেওঁলোকে নিজৰ তুলনামূলকভাৱে কম জনসংখ্যাৰ কথাও সচেতনভাৱে উপলব্ধি কৰিছিল।{{sfn|Baruah|1977|p=251}} আহোমীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়াত আন্তঃবিবাহ, ৰাজনৈতিক বশ্যতা স্বীকাৰ, আহোম ফৈদত আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰা আৰু বিকাশমান ৰাজ্যখনৰ সেৱাত যোগদান কৰা আদি অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।{{efn|এই প্ৰক্ৰিয়াই অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা জনগোষ্ঠীসমূহৰ স্বতন্ত্ৰ পৰিচয় সদায় বিলুপ্ত কৰা নাছিল। বৰাহীসকল অৱশেষত বহুলাংশে আহোম জনসমষ্টিৰ সৈতে একীভূত হৈছিল, কিন্তু মৰাণসকলে নিজৰ পৃথক পৰিচয় বজাই ৰাখিছিল। বহুতো থলুৱা পৰিয়ালক আনুষ্ঠানিকভাৱে আহোম ফৈদতো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।}} ফলস্বৰূপে প্ৰাৰম্ভিক টাই-আহোম ৰাজ্যখনে বৰাহী, মৰাণ আৰু নগা আদি ওচৰ-চুবুৰীয়া জনগোষ্ঠীৰ লোকসকলক নিজৰ সমাজত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। ষোড়শ শতিকাত আহোম ৰাজ্যৰ ভূখণ্ডগত সম্প্ৰসাৰণৰ লগে লগে এই অন্তৰ্ভুক্তিৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি পাইছিল। [[চুতীয়া ৰাজ্য]] জয় কৰি সংযুক্ত কৰা আৰু [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী ৰাজ্যৰ]] ভূখণ্ডলৈ আহোম শাসনৰ সম্প্ৰসাৰণৰ ফলত [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী|চুতীয়া]] আৰু [[ডিমাছা জনগোষ্ঠী|ডিমাছা-কছাৰী]] জনগোষ্ঠীৰ বৃহৎ অংশ আহোম ৰাজ্যৰ বিস্তৃত ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল।<ref name="auto2">"Ahoms were never numerically dominant in the state they built and, at the time of the 1872 and 1881 Censuses, they formed hardly one-tenth of the populations relevant to the erstwhile Ahom territory (i.e, by and large, the Brahmaputra Valley without the Goalpara district.)" {{harvnb|Guha|1983|p=9}}</ref>{{efn|এই জনগোষ্ঠীসমূহৰ অন্তৰ্ভুক্তি আহোম ৰাষ্ট্ৰগঠনৰ বৃহত্তৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ অংশ আছিল। ইয়াত বিজিত অভিজাত শ্ৰেণী, সৈনিক, কাৰিকৰ, বিভিন্ন বৃত্তিৰ লোক আৰু আন প্ৰজাসকলক আহোম ফৈদ আৰু প্ৰশাসনিক সংগঠনত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। চুতীয়া ৰাজ্য আহোম ৰাজ্যৰ সৈতে সংযুক্ত কৰা হৈছিল। আনহাতে, কছাৰী ৰাজ্যৰ বিৰুদ্ধে আহোমসকলৰ সম্প্ৰসাৰণৰ অৰ্থ সমগ্ৰ ডিমাছা ৰাজ্যখনৰ স্থায়ী সংযুক্তি নাছিল।}} === ৰাষ্ট্ৰই প্ৰদান কৰা আহোম মৰ্যাদা === শইকীয়া (২০০৪)-ই আহোম ৰাজ্যৰ বিস্তৃত আৰু বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰে গঠিত প্ৰজাসমষ্টিৰ সৈতে অধিক সীমিত 'আহোম' পৰিচয়ৰ পাৰ্থক্য নিৰূপণ কৰিছে। তেওঁৰ মতে, আহোম পৰিচয় কেৱল এক স্থিৰ জনগোষ্ঠীয় বা বংশানুক্ৰমিক শ্ৰেণী নাছিল। বৰং ই ৰাজপ্ৰশাসনত সেৱা আগবঢ়োৱা নিৰ্বাচিত পুৰুষসকলক [[স্বৰ্গদেউ]]ৱে প্ৰদান কৰা এক ৰাজনৈতিক আৰু প্ৰশাসনিক মৰ্যাদা আছিল।<ref name="Saikia-status">"It was neither an ethnic community nor a family inheritance, but rather an identity marker, something to which many aspired but was achieved only by those whom the reigning swargadeo favored to induct into the clique."{{harvcol|Saikia|2004|pp=130}}</ref> শইকীয়াৰ মতে, এই মৰ্যাদা লাভ কৰাটো কেৱল জন্মসূত্ৰে নিৰ্ধাৰিত নহৈ ৰাজকীয় নিযুক্তি আৰু অনুগ্ৰহৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিছিল। তেওঁৰ ভাষাত, কোনো ব্যক্তিক আহোম হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া বা সেই মৰ্যাদা নিশ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত জন্মৰ ভূমিকা নাছিল।<ref>"Birth did not play a role in conferring or guaranteeing the place of an Ahom to an individual."{{harvcol|Saikia|2004|pp=136}}</ref> ৰাজকীয় সেৱা, নিযুক্তি, কোনো ৰাজবিষয়াৰ পৰিয়ালত অন্তৰ্ভুক্তি, বিবাহ অথবা তোলনীয়া সন্তান হিচাপে গ্ৰহণ কৰাৰ জৰিয়তে এই মৰ্যাদা লাভ কৰিব পৰা গৈছিল। একেদৰে এই মৰ্যাদা হেৰুৱাবও পৰা গৈছিল।<ref>"Being Ahom was an acquired status. It was not a birth condition but a situation, a placement within the higher echelons of society that was acquired through services and favors." "Identity … was elastic and temporary."{{harvcol|Saikia|2004|pp=137-138}}</ref> অৱশ্যে আহোম মৰ্যাদা লাভ কৰাৰ পাছত অভিজাত শ্ৰেণীলৈ উন্নীত হোৱা কিছুমান ব্যক্তিয়ে নিজৰ নতুন সামাজিক অৱস্থানক বংশানুক্ৰমিক মৰ্যাদা হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। শইকীয়াই উল্লেখ কৰিছে যে এনে অভিজাত লোকসকলে নিজৰ সামাজিক স্থান বৈধ প্ৰতিপন্ন কৰিবলৈ গৌৰৱময় বংশাৱলী নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু নিজৰ তুলনামূলকভাৱে নিম্ন সামাজিক উৎপত্তিৰ স্মৃতি ঢাকি ৰাখিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=137}}</ref> শইকীয়াৰ মতে, অষ্টাদশ শতিকাৰ শেষভাগলৈ বুৰঞ্জীসমূহত বিস্তৃত প্ৰজাসমষ্টি আৰু অভিজাত আহোম বিষয়াশ্ৰেণীৰ মাজত এক পাৰ্থক্য প্ৰতিফলিত হৈছিল। এই বিষয়াসকলৰ বহুতেই পূৰ্বৰ সাধাৰণ প্ৰজাসমষ্টিৰ পৰাই উচ্চ মৰ্যাদালৈ উন্নীত হৈছিল। কিন্তু সেই মৰ্যাদা লাভ কৰাৰ পাছত তেওঁলোকে নিজৰ পূৰ্বৰ সামাজিক পটভূমিৰ গুৰুত্ব হ্ৰাস কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=137}}</ref> এই প্ৰক্ৰিয়াত আন্তঃবিবাহ আৰু স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ অন্তৰ্ভুক্তিও জড়িত আছিল। শইকীয়া (২০০৪)-ই উল্লেখ কৰিছে যে প্ৰাৰম্ভিক কালত চুকাফাৰ পুৰুষ অনুগামীসকলে বৰাহী মহিলাৰ সৈতে বিবাহ কৰিছিল। এনে বিবাহৰ ফলত 'কদমী আহোম' নামৰ এক গোটৰ সৃষ্টি হৈছিল। আনহাতে, মৰাণ, বৰাহী আৰু আন বহুতো জনগোষ্ঠীক 'অনিয়মৰ' (''aniyamar'') বা 'অনিয়মীয়া আহোম' বুলি অভিহিত কৰা হৈছিল।<ref>"All of these men, in the course of migration, espoused Barahi women, and a new group called Kadami Ahoms emerged from these unions." "The Moran, Barahis, and many other groups were designated as aniyamar, or irregular Ahoms."{{harvcol|Saikia|2004|p=131}}</ref> পৰৱৰ্তী স্বৰ্গদেউসকলৰ ৰাজত্বকালত বহুতো মৰাণ আৰু বৰাহী লোকৰ মৰ্যাদা উন্নীত কৰি তেওঁলোকক আহোম হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হৈছিল।<ref>"In the reign of the later Swargadeos many of the Morans and Barahis were upgraded and designated as Ahoms."{{harvcol|Saikia|1997|p=184}}</ref> অসমৰ প্ৰাক্‌ঔপনিৱেশিক যুগত আহোমসকল বৰ্তমানৰ দৰে এক বংশগত জনগোষ্ঠী হিচাপে পৰিগণিত হোৱা নাছিল; বৰং তেওঁলোক তুলনামূলকভাৱে উন্মুক্ত এক মৰ্যাদাভিত্তিক সামাজিক গোট আছিল। আহোম ৰাজ্যৰ সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থাৰ অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা যিকোনো জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তিয়ে ৰজাৰ সক্ৰিয় সন্মতি লাভ কৰিলে আহোম মৰ্যাদা দাবী কৰিব পাৰিছিল।{{efn|শইকীয়াৰ মতে, প্ৰাক্‌ঔপনিৱেশিক অসমত আহোম হোৱা মানে জন্মসূত্ৰে নিৰ্ধাৰিত এক অৱস্থা নহয়, বৰং আহৰণ কৰিব পৰা সামাজিক মৰ্যাদা আছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=137}}</ref> আহোম নহোৱা পটভূমিৰ ব্যক্তিয়েও ৰাজকীয় সেৱা, নিযুক্তি আৰু ৰজাৰ অনুগ্ৰহৰ জৰিয়তে আহোম প্ৰশাসনিক অভিজাত শ্ৰেণীত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|pp=136–140}}</ref> তেওঁৰ ব্যাখ্যা অনুসৰি, আহোম হোৱাৰ ক্ষেত্ৰত জনগোষ্ঠীয় উৎপত্তিৰ পৰিৱৰ্তে স্বৰ্গদেউৰ অনুগ্ৰহহে নিৰ্ণায়ক আছিল। ফলত বিভিন্ন স্বৰ্গদেউৰ ৰাজত্বকালত আহোম অভিজাত শ্ৰেণীৰ গঠনো সলনি হৈছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=139}}</ref> তেওঁ আহোম বিষয়াসকলক ৰাজ্য পৰিচালনাত সহায় কৰিবলৈ ৰজাৰ নিৰ্দেশত নিৰ্বাচিত আৰু একত্ৰিত কৰা বিভিন্ন পটভূমিৰ লোকৰ এক সমষ্টি বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=140}}</ref> আহোম মৰ্যাদাও সদায় স্থায়ী নাছিল; স্বৰ্গদেৱে কোনো ব্যক্তিক উন্নীত বা অৱনমিত কৰি তেওঁৰ সামাজিক পৰিচয় সলনি কৰিব পাৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|pp=138, 141}}</ref> শইকীয়াই এই পৰিৱৰ্তনশীল প্ৰাক্‌ঔপনিৱেশিক শ্ৰেণীটোক ঔপনিৱেশিক যুগৰ সৈতে তুলনা কৰিছে। তেওঁৰ মতে, ঔপনিৱেশিক যুগত 'আহোম' পৰিচয় এক পৰিৱৰ্তনশীল চৰকাৰী মৰ্যাদাৰ পৰা বংশানুক্ৰমিক সামাজিক গোট আৰু জনগোষ্ঠীয় পৰিচয়লৈ ৰূপান্তৰিত হৈছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=142}}</ref>}} === ফৈদ আৰু প্ৰশাসনিক পদবীত অন্তৰ্ভুক্তি === বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ বহুতো থলুৱা লোকক আনুষ্ঠানিকভাৱে আহোম ফৈদসমূহত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। [[বুৰঞ্জী]]সমূহত এনে অন্তৰ্ভুক্তিৰ বহু উদাহৰণ পোৱা যায়। উদাহৰণস্বৰূপে, মিৰি-হাণ্ডিকৈ বংশৰ উৎপত্তি এজন [[মিচিং জনগোষ্ঠী|মিৰি (মিচিং)]] ল'ৰাৰ পৰা হৈছিল, যাক বুঢ়াগোহাঁই ভুকুলা গোহাঁয়ে তোলনীয়া পুত্ৰ হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁৰ বংশধৰসকল পাছলৈ মিৰি-হাণ্ডিকৈ নামেৰে পৰিচিত হৈছিল।<ref>"In the reign of Pratap Singha, Bhukula Gohain was re-settled in Dihing. He adopted a Miri boy and named him Miri Handique. Thus his progeny was referred to by this name."{{harvcol|Saikia|1997|p=86}}</ref> আহোম সমাজত অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা লোকসকলে যোগ্য বিবেচিত হ'লে গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশাসনিক পদবীও লাভ কৰিব পাৰিছিল। নামনি অসমৰ শাসনকৰ্তা হিচাপে নিযুক্ত দ্বিতীয়জন [[বৰফুকন]] বনফেৰা ফৈদৰ এজন নগা ব্যক্তিৰ পুত্ৰ আছিল। [[শিৱসিংহ]]ৰ (১৭১৪–১৭৪৪) ৰাজত্বকালত ৰাণী ফুলেশ্বৰীয়ে এজন ভূটীয়া যুৱকক নিজৰ ব্যক্তিগত পৰিচাৰক হিচাপে নিযুক্ত কৰিছিল। একেদৰে প্ৰথমজন [[বৰপাত্ৰগোহাঞি]] কাঞ্চেং নগা পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰি ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল।{{sfn|Baruah|1977|p=251}} আহোমৰ পুৰোহিতীয় ফৈদসমূহৰ ক্ষেত্ৰতো এনে অন্তৰ্ভুক্তি দেখা গৈছিল। এই ফৈদসমূহৰ ভিতৰত নগা-বাইলুং, মিৰি-বাইলুং, নৰা-বাইলুং,{{sfn|Gogoi|2006|p=9}} চুতীয়া-চিৰিং,<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 587</ref> চুতীয়া মূলৰ সোম-চিৰিং<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 577</ref> আৰু নগা মূলৰ বৰ-চিৰিং<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 587</ref> উল্লেখযোগ্য। এইদৰে সমতল আৰু চাৰিওফালৰ পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ অসংখ্য লোক আহোম হিচাপে পৰিচিত জনসমষ্টিত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। ==== মৰাণ আৰু নগা ==== বিভিন্ন বুৰঞ্জীত [[মৰাণ জনগোষ্ঠী|মৰাণসকলক]] আহোম ফৈদ আৰু প্ৰশাসনিক পদবীত অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ একাধিক বিৱৰণ পোৱা যায়। চুকাফাক বেঙেনা উপহাৰ দিয়া এজন মৰাণ ব্যক্তিয়ে পাছলৈ টাই-আহোম বসতিস্থাপনকাৰীসকলক ৰক্ষা কৰিবলৈ নগাসকলৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ কৰিছিল। এই সেৱাৰ স্বীকৃতিস্বৰূপে তেওঁক পুৰস্কৃত কৰি কাংগন বৰগোহাঁইৰ অধীনত ৰখা হৈছিল আৰু 'লানমাখ্ৰু' নাম দিয়া হৈছিল। তেওঁৰ পৰাই লানমাখ্ৰু বংশৰ উৎপত্তি হৈছিল।<ref>"This same Moran fought against the Nagas to defend the Tai-Ahom settlers. He was rewarded for his service and placed under Kangan Bar Gohain and re-named Lanmakhru. He started the lineage known as Lanmakhru."{{harvcol|Saikia|1997|p=91}}</ref> শইকীয়াই উল্লেখ কৰিছে যে চুখামফাৰ ৰাজত্বকালত খিংখিং নামৰ এজন মৰাণ ব্যক্তিৰ বংশধৰসকল বুঢ়াগোহাঁইৰ ফৈদত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। তেওঁলোকক টিংখমীয়া হাতীচৰাত বুলি অভিহিত কৰা হৈছিল আৰু তেওঁলোক আহোমত পৰিণত হৈছিল।<ref>"His family joined the Buragohain's faid, and they were designated as Tingkhamiya Hatisarat. They became Aaham."{{harvcol|Saikia|2004|pp=136–137}}</ref> একেদৰে মৰাণ-পাটৰ পদবীধাৰী পৰিয়ালসমূহো মৰাণ জনগোষ্ঠীৰ পৰা আহোম সমাজত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল।<ref>Barbarua, Hiteswar, ''Ahomar Din'', p. 584.</ref><ref>"For instance, the Miri-Sandikoi and Moran Patar were the offices drawn from the Miris and the Morans" {{harvnb|Gogoi|2006|p=9}}</ref> মৰাণ মূলৰ আন পৰিয়ালসমূহৰ ভিতৰত লানমাখ্ৰু চেতিয়া, লেকাই চেতিয়া, খিমতাৰ পাটৰ, চিতপাটৰ, চলিহাৰ ডেকা, ফুল বৰুৱা আৰু খিমতাৰ খেঙাৰু উল্লেখযোগ্য।<ref>Barbarua, Hiteswar, ''Ahomar Din'', pp. 577–591.</ref> [[নগা জনগোষ্ঠী|নগা]] জনগোষ্ঠীসমূহৰ ক্ষেত্ৰতো একেধৰণৰ অন্তৰ্ভুক্তি ঘটিছিল। এটা বুৰঞ্জীৰ বিৱৰণ অনুসৰি, বৰপাত্ৰ ফুকনৰ খেলৰ এজন বৰাহী ব্যক্তি লাহৰে বনফা নগা জনগোষ্ঠীৰ এজন ল'ৰাক তোলনীয়া পুত্ৰ হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল। লাহৰৰ মৃত্যুৰ পাছত সেই ল'ৰাজনে লিকচাৱন বৰা হিচাপে সেৱা আগবঢ়াইছিল। তেওঁৰ কামত স্বৰ্গদেউ সন্তুষ্ট হোৱাত তেওঁক বৰফুকন পদত নিযুক্ত কৰা হৈছিল।<ref>"When Lahar Barahi died, his son was appointed as Liksawan Bora [in charge of slaves] ... Swargadeo was pleased with his performance and the Naga boy was made the new Bar Phukan."{{harvcol|Saikia|2004|p=137}}</ref> নগা মূলৰ বুলি চিনাক্ত কৰা আন পৰিয়ালসমূহৰ ভিতৰত জাপৰজল চেতিয়া, লুথুৰি চেতিয়া, ঘূৰা কোঁৱৰ, চৌনাপাম, ফৈদীয়া গোহাঁই, লেফেৰা ডেকা, মৌপিয়া ডেকা আৰু টাংচু ডেকা উল্লেখযোগ্য।<ref>Barbarua, Hiteswar, ''Ahomar Din'', pp. 579–592.</ref> পুৰোহিতীয় ফৈদসমূহতো নগাসকলৰ অন্তৰ্ভুক্তি ঘটিছিল। নগা-বাইলুং, মিৰি-বাইলুং আৰু নৰা-বাইলুং আদি নামৰ উল্লেখ পোৱা যায়।{{sfn|Gogoi|2006|p=9}} তদুপৰি নগা মূলৰ বৰ-চিৰিং ফৈদৰো উল্লেখ আছে।<ref>Barbarua, Hiteswar, ''Ahomar Din'', p. 587.</ref> ==== কছাৰী আৰু হাণ্ডিকৈ পদবী ==== কছাৰী মূলৰ লোকসকলো আহোম ফৈদ আৰু অভিজাত শ্ৰেণীত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। শইকীয়াই লাই হাণ্ডিকৈৰ উদাহৰণ দাঙি ধৰিছে। লাইৰ কছাৰী মাতৃক লেপাটী গোহাঁইৰ পৰিয়াললৈ অনা হৈছিল। পাছলৈ সেই ল'ৰাজন আৰু তেওঁৰ পৰিয়ালক 'লাই হাণ্ডিকৈ' হিচাপে স্বীকৃতি দি উচ্চ পদবী প্ৰদান কৰা হৈছিল।<ref>"Henceforth, the slave boy and his family were recognised as Lai Handique and given a high office."{{harvcol|Saikia|2004|p=134}}</ref> আহোম সমাজত বিশেষ জন্মগত অৱস্থাৰ লোকসকলক অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈও 'হাণ্ডিকৈ' উপাধি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। [[চুহুংমুং]]ৰ ৰাজত্বকালত ৰচিত বিৱৰণ অনুসৰি, পূৰ্বৰ মুখিয়ালসকলৰ পুত্ৰ আৰু নাতিসকলক ৰজাৰ সন্মুখলৈ আনি বিভিন্ন গোটৰ নেতৃত্ব প্ৰদান কৰাৰ সময়ত বিবাহ-বহিৰ্ভূত সম্পৰ্কৰ পৰা জন্ম হোৱা সন্তানসকলক 'হাণ্ডিকৈ' বুলি অভিহিত কৰা হৈছিল। তেওঁলোকক ৰাজকোঁৱৰ হোৱাৰ অধিকাৰ দিয়া হোৱা নাছিল। অৱশ্যে তেওঁলোকে আহোমসকলৰ সৈতে সামাজিক সম্পৰ্ক ৰাখিব আৰু একেলগে আহাৰ গ্ৰহণ কৰিব পাৰিছিল। তেওঁলোকক অপমান বা উপহাস কৰিবলৈও আহোমসকলক নিষেধ কৰা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=132}}</ref>{{efn|শইকীয়াই উল্লেখ কৰিছে যে এটা মৌখিক পৰম্পৰা অনুসৰি হাণ্ডিকৈসকল চুকাফাৰ সৈতে অহা মূল ফৈদসমূহৰ অন্যতম আছিল। কিন্তু কালক্ৰমত আন বহুতো লোকে হাণ্ডিকৈ উপাধি লাভ কৰিছিল অথবা এই ফৈদত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। ফলত প্ৰাৰম্ভিক হাণ্ডিকৈ পৰিয়ালসমূহক পৃথককৈ চিনাক্ত কৰাটো কঠিন হৈ পৰিছিল।{{sfn|Saikia|1997|pp=12–13}}}} ==== চুতীয়া আৰু বৰাহী ==== [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী#আহোম চুতীয়া|আহোম চুতীয়াসকল]] আহোমসকলৰ এটা বৃহৎ উপবিভাগ আছিল। ইতিমধ্যে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সংমিশ্ৰণেৰে গঠিত আহোমসকলৰ সৈতে আন্তঃবিবাহ কৰাৰ ফলত তেওঁলোকক এই নামেৰে অভিহিত কৰা হৈছিল। কালক্ৰমত তেওঁলোকৰ অধিকাংশই আহোম সমাজত একীভূত হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=https://archive.org/details/cu31924071145522|title=Census of India, 1901|date=23 June 1901|publisher=Bombay : Govt. Central Press|via=Internet Archive}}</ref> আহোম ৰাজ্যৰ প্ৰশাসনত চুতীয়া মূলৰ বহুতো ব্যক্তিয়ে উচ্চ পদবী লাভ কৰিছিল। তেওঁলোকৰ ভিতৰত লাঙি পানীসিয়া বৰফুকন,<ref>"Langi Panisiya, the first Borphukan, was a Chutiya by caste"{{harvcol|Dutta|1985|p=30}}</ref> ৰূপচন্দ্ৰ বৰবৰুৱা,<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p.32.</ref> কীৰ্তিচন্দ্ৰ বৰবৰুৱা, পিকচাই চেতিয়া বৰফুকন,<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",p.579</ref> চুহুংমুঙৰ ৰাজত্বকালৰ ফ্ৰাচেনমুং বৰগোহাঁই,<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p.31, "Phrasenmung con tun cham pai luk Tiura"</ref> ৰুদ্ৰসিংহৰ ৰাজত্বকালৰ থুমলুং বৰগোহাঁই,<ref>{{Cite web |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01446144/document |title=''Chao-Thumlung Borgohain of a Tiura(Tai word for Chutia) family.'' |access-date=11 June 2020 |archive-date=11 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200611214210/https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01446144/document |url-status=live }}</ref> চুদিংফাৰ ৰাজত্বকালৰ কালীবৰ বুঢ়াগোহাঁই,<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 314</ref> চুচেনফাৰ ৰাজত্বকালৰ বানৰুকীয়া গোহাঁই<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p.29.</ref> আৰু ৰুদ্ৰসিংহৰ ৰাজত্বকালৰ বানলুংগীয়া গোহাঁই<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p.32.,"Thaomung Banlung cham pai luk Tiora"</ref> আদি উল্লেখযোগ্য। বুৰঞ্জীৰ পৰম্পৰা অনুসৰি চুকাফাৰ ৰাজত্বকালৰ সোম-চিৰিং<ref>{{harvcol|Goswami|1922|pp=23–24}}</ref> আৰু চাংচাই<ref>{{harvcol|Goswami|1922|pp=26}}</ref> আদিৰ উৎপত্তিও চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ পৰা হৈছিল। আহোমসকলৰ চেতিয়া ফৈদৰ অধিকাংশ লোকৰ লগতে লাহন ফৈদৰো অধিকাংশ লোক চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Dutta |first=Shristidhar |date=1985 |url=http://ignca.gov.in/Asi_data/72269.pdf |title=Dutta, Shristidhar, "The Mataks and their Kingdom", p.30 |access-date=15 April 2020 |archive-date=27 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210227070648/http://ignca.gov.in/Asi_data/72269.pdf |url-status=live }}</ref> চুতীয়া মূলৰ আন উল্লেখযোগ্য পৰিয়ালসমূহৰ ভিতৰত হলাহল পাটৰ, লাচিতৰ ডেকা, লাঙিৰ ডেকা, ভাণ্ডাৰী গোহাঁই, গড়গঞা টুকুৰীয়া, ভুবুল, কান্তপ, ঘূৰাচোৱা, হাঁহপনীয়া আৰু ৰেৱতিগয়া,<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",pp.584-594</ref> চাৰিঙীয়া নাওবৈচা, চেঁচুৱা,<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",pp.598-600</ref> হিলৈদাৰী<ref>Naoboicha Phukanar Buranji, p.55</ref><ref>[https://books.google.co.in/books?id=YvV-VI_2YRkC&pg=PR67&dq=sutiyahilaidari&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&source=gb_mobile_search&sa=X&ved=2ahUKEwiiqITCufiRAxXdwTgGHeU5KJcQ6AF6BAgJEAM#v=onepage&q&f=false Census of India 1891, p. 17]</ref> আদি উল্লেখযোগ্য। আনহাতে, বৰাহী মূলৰ পৰিয়ালসমূহৰ ভিতৰত বৰপানী, চাংৰুং, চাওৰক, চাংমাই, লিকচন, বেজ ভৰালী<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",pp.586-594</ref> আৰু বৰাহী বামুণ<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",p.606</ref> আদি উল্লেখযোগ্য। ষোড়শ শতিকাৰ পৰা অষ্টাদশ শতিকালৈ এই পৰিয়ালসমূহৰ কেইবাটাও বংশৰ সদস্যই [[ফুকন]], ৰাজখোৱা আৰু [[বৰুৱা]] আদি গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশাসনিক পদবী লাভ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী কালৰ পদাধিকাৰীসকলৰ বংশগত বিৱৰণৰ পৰাও অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা পৰিয়ালসমূহে উচ্চ প্ৰশাসনত লাভ কৰা স্থানৰ পৰিসৰ বুজিব পাৰি। হিতেশ্বৰ বৰবৰুৱাৰ ''আহোমৰ দিন'' (১৯৮১) গ্ৰন্থ অনুসৰি, মুঠ ৪৬জন [[বৰফুকন]]ৰ{{efn|মূল তালিকাত এজন লাহন আৰু এজন বকতিয়াল বাদ পৰিছিল। লাঙি পানীসিয়াক বাকী ১০জন ৰঙাচিলা বৰফুকনৰ পৰা পৃথককৈ গণনা কৰা হৈছে।}} ভিতৰত ১৫জন চুতীয়া মূলৰ আছিল। তেওঁলোকৰ ভিতৰত ১০জন ৰঙাচিলা দুৱৰা{{efn|লাঙি পানীসিয়াক ৰঙাচিলা বংশৰ প্ৰথমজন বৰফুকন বুলি জনা যায়। ''আহোম বুৰঞ্জী''ত ১৬২০ চনৰ উল্লেখত লাঙি পানীসিয়া বৰফুকনক 'ৰঙাচিলা' বুলি অভিহিত কৰা হৈছে।<ref>Barua, Gopal Chandra, "Ahom Buranji, p. 106</ref> একে গ্ৰন্থত তেওঁৰ চুতীয়া বংশীয় উৎপত্তিৰ কথাও উল্লেখ আছে।<ref>Barua, Gopal Chandra, "Ahom Buranji", p.37, "Burha raja (Chao-pha Su-sheng) made his younger grandson(La-ngi) Borphukan(Phu-kan-lung). In the older times(jim-mu), they were members(man) of a Chutia(Tiu-ra) prisoner(to-ao-pe) family(kan-tun)."</ref> ৰঙাচিলা বংশৰ উৎপত্তি চুদাংফাৰ ৰাজত্বকালত (১৩৯৭–১৪০৭) হৈছিল। সেই সময়ত বংশটোৰ পূৰ্বপুৰুষক 'ৰঙাচিলা' নাম দিয়া হৈছিল।<ref>Barua, Gopal Chandra, "Ahom Buranji", p.36, "Formerly(poi-an mu) during the days (ban) of King Sudangpha(chao-su-dang-pha),.. Then(pu-nai) the king named(chu pin) the family(man ren) Rangachila(ngeu-ding)."</ref> অৱশ্যে ''পুৰণি অসম বুৰঞ্জী''ত ভুলবশতঃ চুদাংফা (১৩৯৭–১৪০৭)-ৰ পৰিৱৰ্তে চুৰামফা (১৬৪১–১৬৪৪) নামটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref>Goswami, Hemchandra, "Purani Assam Buranji", p.23</ref> এই ভুল পাছলৈ ''আহোমৰ দিন'' গ্ৰন্থতো পুনৰাবৃত্তি কৰা হৈছিল।<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 131</ref>}}, ২জন পিকচাই<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 579</ref> আৰু বুঢ়া চেতিয়া, ১জন লাহন,<ref>{{harvcol|Dutta|1985|pp=30}}</ref> ১জন বকতিয়াল বুৰুক চুতীয়া<ref>Goswami Hemchandra, Purani Assam Buranji,p.26. ,"পূৰ্বে চুকাফা মহাৰাজৰ দিনত চুটিয়াৰ গাঁঞো মাৰি এটা মানুহ আনিলে, সি‌ ঝলম বাটিব পাৰে। পাচে মহাৰাজা ঝলম বটা দেখি স্বৰ্গদেৱৰ ঘৰত চয়জৰি বটাকৈ দিলে। চাঙ্গচাই নাম দি আহামৰ লগত থাকিব দিলে।"</ref><ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",p. 26,"বাটত আহোঁতে পূৰ্বে চুকাফা দেৱে "গৰীয়া" বোলা পলৰীয়া মানুহ এঘৰ পাই আনিছিল। তাৰে সতি-সন্ততিক পাই এইজনা(চুবিনফা) ৰজাদেৱে 'চইজৰি বটাকৈ' দিলে, নাম থলে "চেঙ্গচাই"; বেজিৰ কামো কৰিবলৈ দিলে। পাছে সেই ঘৰকে পাছলৈ 'বকতিয়াল' বুলিলে।"</ref><ref>"Rupchandra Barbarua of Bakatial Ahom was the son of a rope maker in the employ of a Musalman. Supatpha, the great, emancipated his father from the servitude of the Musalman. He was of the family of Buruk-Chutia."{{harvcol|Barua|1930|p=32}}</ref> আৰু ১জন লাঙি<ref>"Langi Panisiya, the first Borphukan, was a Chutiya by caste."{{harvcol|Dutta|1985|p=30}}</ref> আছিল। ইয়াৰ উপৰি ৪জন বৰফুকন মৰাণ মূলৰ লানমাখ্ৰু বংশৰ আছিল।<ref>"This same Moran fought against the Nagas to defend the Tai-Ahom settlers. He was rewarded for his service and placed under Kangan Bar Gohain and re-named Lanmakhru. He started the lineage known as Lanmakhru."{{harvcol|Saikia|1997|p=91}}</ref> আনহাতে, ১জন বৰফুকন নগা মূলৰ ঘূৰা কোঁৱৰ বংশৰ আছিল।<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 590</ref><ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 532</ref> একেদৰে, মুঠ ৪১জন [[বৰবৰুৱা]]ৰ ভিতৰত ১৪জন চুতীয়া মূলৰ আছিল। তেওঁলোকৰ ভিতৰত ৬জন বকতিয়াল বুৰুক চুতীয়া,<ref>Goswami Hemchandra, Purani Assam Buranji,p.26. ,"পূৰ্বে চুকাফা মহাৰাজৰ দিনত চুটিয়াৰ গাঁঞো মাৰি এটা মানুহ আনিলে, সি‌ ঝলম বাটিব পাৰে। পাচে মহাৰাজা ঝলম বটা দেখি স্বৰ্গদেৱৰ ঘৰত চয়জৰি বটাকৈ দিলে। চাঙ্গচাই নাম দি আহামৰ লগত থাকিব দিলে।"</ref><ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",p. 26,"বাটত আহোঁতে পূৰ্বে চুকাফা দেৱে "গৰীয়া" বোলা পলৰীয়া মানুহ এঘৰ পাই আনিছিল। তাৰে সতি-সন্ততিক পাই এইজনা(চুবিনফা) ৰজাদেৱে 'চইজৰি বটাকৈ' দিলে, নাম থলে "চেঙ্গচাই"; বেজিৰ কামো কৰিবলৈ দিলে। পাছে সেই ঘৰকে পাছলৈ 'বকতিয়াল' বুলিলে।"</ref><ref>"Rupchandra Barbarua of Bakatial Ahom was the son of a rope maker in the employ of a Musalman. Supatpha, the great, emancipated his father from the servitude of the Musalman. He was of the family of Buruk-Chutia."{{harvcol|Barua|1930|p=32}}</ref> ৪জন ৰঙাচিলা দুৱৰা{{efn|লাঙি পানীসিয়াক ৰঙাচিলা বংশৰ প্ৰথমজন বৰফুকন বুলি জনা যায়। ''আহোম বুৰঞ্জী''ত ১৬২০ চনৰ উল্লেখত লাঙি পানীসিয়া বৰফুকনক ৰঙাচিলা বুলি অভিহিত কৰা হৈছে।<ref>Barua, Gopal Chandra, "Ahom Buranji", p. 106</ref> তেওঁ চুতীয়া মূলৰ বংশৰ আছিল বুলিও উল্লেখ আছে।<ref>Barua, Gopal Chandra, "Ahom Buranji", p.37, "Burha raja (Chao-pha Su-sheng) made his younger grandson(La-ngi) Borphukan(Phu-kan-lung). In the older times(jim-mu), they were members(man) of a Chutia(Tiu-ra) prisoner(to-ao-pe) family(kan-tun)."</ref> ৰঙাচিলা বংশৰ উৎপত্তি চুদাংফাৰ ৰাজত্বকালত (১৩৯৭–১৪০৭) হৈছিল। সেই সময়ত বংশটোৰ পূৰ্বপুৰুষক ৰঙাচিলা নাম দিয়া হৈছিল।<ref>Barua, Gopal Chandra, "Ahom Buranji", p.36, "Formerly(poi-an mu) during the days (ban) of King Sudangpha(chao-su-dang-pha),.. Then(pu-nai) the king named(chu pin) the family(man ren) Rangachila(ngeu-ding)."</ref> ''পুৰণি অসম বুৰঞ্জী''ত ভুলবশতঃ চুদাংফাৰ পৰিৱৰ্তে চুৰামফাৰ নাম ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref>Goswami, Hemchandra, "Purani Assam Buranji", p.23</ref> এই ভুল ''আহোমৰ দিন'' গ্ৰন্থতো পুনৰাবৃত্তি কৰা হৈছিল।<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 131</ref>}}, ৩জন লাহন<ref>{{harvcol|Dutta|1985|p=30}}</ref> আৰু ১জন পাতাল বংশৰ আছিল।{{efn|''আহোম বুৰঞ্জী''ত পাতালক চুতীয়া বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>{{harvcol|Barua|1930|p=383}}</ref> আনহাতে, ঊনবিংশ শতিকাত কাশীনাথ তামুলী ফুকনে ৰচনা কৰা ''অসম বুৰঞ্জী''ত তেওঁক 'খেৰেমীয়াল কছাৰী' বুলি অভিহিত কৰা হৈছে। অৱশ্যে এনে জনগোষ্ঠীয় নামকৰণ সদায় একে ধৰণৰ নাছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, ঊনবিংশ শতিকাৰ ''নাওবৈচা ফুকনৰ বুৰঞ্জী''ত চুতীয়াসকলক 'চুতীয়া-কছাৰী' বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। নামৰূপ আৰু খেৰেম অঞ্চলতো চুতীয়া বসতিৰ বিৱৰণ পোৱা যায়।<ref>{{harvcol|Barua|1930|p=89}}</ref> এই কাৰণে ভিন্ন বুৰঞ্জীত পৃথক পৰিচয় ব্যৱহাৰ হোৱা হ'ব পাৰে।}} তদুপৰি ২জন বৰবৰুৱা নগা মূলৰ ঘূৰা কোঁৱৰ বংশৰ আছিল<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 590</ref> আৰু ১জন মৰাণ মূলৰ আছিল।<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 532</ref> === ভাষা আৰু সাংস্কৃতিক পৰিৱৰ্তন === আধুনিক আহোম জনগোষ্ঠী আৰু তেওঁলোকৰ সংস্কৃতি মূল [[টাই জনগোষ্ঠী|টাই]] জনগোষ্ঠী আৰু তেওঁলোকৰ সংস্কৃতিৰ লগতে অসমত আত্মসাৎ কৰা স্থানীয় তিব্বত-বাৰ্মী জনগোষ্ঠীসমূহ আৰু তেওঁলোকৰ সংস্কৃতিৰ সমন্বয়ৰ ফল।<ref>{{cite web|url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/8154/10/10_conclusion.pdf|title=Shodhganga: a reservoir of Indian theses @ INFLIBNET|accessdate=16 April 2023}}</ref> অঞ্চলটোৰ স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ সৈতে প্ৰাৰম্ভিক সংস্পৰ্শৰ পাছত টাই-আহোম ভাষীসকলে স্থানীয় ভাষা আৰু সংস্কৃতি আয়ত্ত কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। উন্নত যোগাযোগ স্থাপন আৰু আহোম প্ৰশাসন সুচাৰুৰূপে পৰিচালনা কৰাৰ উদ্দেশ্যে তেওঁলোকে স্থানীয় [[অসমীয়া ভাষা]]ও শিকিছিল। অসমীয়া ভাষাৰ গ্ৰহণে আহোমসকলৰ ঐতিহাসিক বিৱৰণমূলক গ্ৰন্থ [[বুৰঞ্জী]]সমূহৰ ভাষাৰ ক্ষেত্ৰতো পৰিৱৰ্তন আনিছিল। ক্ৰমান্বয়ে ঐতিহাসিক ঘটনাসমূহ লিপিবদ্ধ কৰিবলৈ অসমীয়া ভাষা ব্যৱহাৰ কৰা হ'বলৈ ধৰিছিল। যদিও ইতিমধ্যে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সংমিশ্ৰণেৰে গঠিত 'আহোম' হিচাপে পৰিচিত জনসমষ্টিয়ে ৰাজ্যখনৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ তুলনামূলকভাৱে অতি সৰু অংশহে গঠন কৰিছিল,<ref name="auto2"/> তথাপিও তেওঁলোকে অসমীয়া ভাষাৰ সমান্তৰালভাৱে নিজৰ মূল টাই-আহোম ভাষা আৰু পৰম্পৰাগত ধৰ্মীয় বিশ্বাসসমূহ ষোড়শ শতিকালৈকে বজাই ৰাখিছিল। সেই শতিকাত আহোম ৰাজদৰবাৰে অঞ্চলটোৰ স্থানীয় ভাষা অসমীয়াক সম্পূৰ্ণৰূপে গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>"The Ahom language and Ahom script were relegated to the religious sphere, where they were used only by some members of the traditional priestly clans, while Assamese speech and writing took over in day-to-day life." {{harvnb|Terwiel|1996|p=276}}</ref> ফলস্বৰূপে আহোম ভাষা আৰু [[আহোম লিপি]]ৰ ব্যৱহাৰ মূলতঃ ধৰ্মীয় ক্ষেত্ৰলৈ সীমিত হৈ পৰিছিল। পৰম্পৰাগত পুৰোহিতীয় ফৈদৰ কিছুমান সদস্যইহে এই ভাষা আৰু লিপি ব্যৱহাৰ কৰি থাকিল। আনহাতে, দৈনন্দিন কথোপকথন আৰু লিখিত কাম-কাজত অসমীয়া ভাষাই প্ৰধান স্থান অধিকাৰ কৰিছিল। == হিন্দুকৰণ আৰু সংস্কৃতকৰণ == === আহোমীকৰণৰ পৰা পৰিৱৰ্তন === আহোমীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া ষোড়শ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে চলি আছিল। সেই সময়ৰ পৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সংমিশ্ৰণেৰে গঠিত আহোম সমাজ নিজেই প্ৰত্যক্ষ হিন্দু সাংস্কৃতিক প্ৰভাৱৰ অধীনলৈ আহিবলৈ ধৰিছিল।{{sfn|Guha|1983|p=12}} সাধাৰণতে বিজিত জনগোষ্ঠীসমূহে বিজয়ীসকলৰ ভাষা আৰু ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰে যদিও অসমত আহোমসকলৰ সম্প্ৰসাৰণৰ ক্ষেত্ৰত এক পৃথক সাংস্কৃতিক প্ৰক্ৰিয়া দেখা গৈছিল। ক্ৰমাৎ অধিক বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ হৈ উঠা জনসমষ্টিৰ ওপৰত কেৱল নিজৰ সংস্কৃতি জাপি দি সম্পূৰ্ণ ৰাজনৈতিক আধিপত্য বজাই ৰখাটো সম্ভৱ নহ'ব বুলি উপলব্ধি কৰি আহোম ৰজাসকলে নিজৰ নীতি সলনি কৰিছিল। ৰাজ্যখনৰ সম্প্ৰসাৰণৰ লগে লগে এক বিপৰীতমুখী সাংস্কৃতিক প্ৰক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি হৈছিল। ইয়াৰ ফলত সাম্ৰাজ্যৰ ঐক্য বজাই ৰাখিবলৈ বিজয়ী আহোম শাসকসকলে অধীনস্থ সংখ্যাগৰিষ্ঠ জনগোষ্ঠীৰ ভাষা আৰু সংস্কৃতিক আনুষ্ঠানিক স্বীকৃতি দিবলগীয়া হৈছিল।<ref name="auto"/> [[চুতীয়া ৰাজ্য]] বশীভূত কৰাৰ পাছত আহোমীকৰণৰ প্ৰৱণতাই ক্ৰমান্বয়ে [[সংস্কৃতকৰণ]] বা হিন্দুকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়াক স্থান দিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। ষোড়শ আৰু সপ্তদশ শতিকাত আহোম ৰাজ্য পশ্চিম দিশলৈ সম্প্ৰসাৰিত হোৱাৰ ফলত বিপুলসংখ্যক হিন্দু প্ৰজা ৰাজ্যখনৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। ইয়াৰ লগে লগে এই সাংস্কৃতিক পৰিৱৰ্তন অধিক তীব্ৰ হৈ উঠিছিল।<ref>{{harvp|Sharma|2009|p=357}}: "Hinduisation, however, struck strong roots in upper Assam mainly after the Ahom royalty embraced Hinduism and offered patronage to it from the early 16th century, especially as a result of the expansion of the Ahom territory westward which subsumed many Hindu 'Assamese'-speaking subjects, most of whom were actually already Hinduized autochthons."</ref> === ৰাজদৰবাৰত প্ৰাৰম্ভিক হিন্দু প্ৰভাৱ === [[চুখাংফা]]ৰ (১২৯৩–১৩৩২) ৰাজত্বকালত আহোম ৰাজদৰবাৰত প্ৰথমবাৰৰ বাবে হিন্দু সাংস্কৃতিক উপাদানৰ প্ৰৱেশ ঘটিছিল বুলি উল্লেখ কৰা হয়। তেওঁ দুয়োখন ৰাজ্যৰ মাজত শান্তিচুক্তি স্থাপনৰ উদ্দেশ্যে [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ এগৰাকী ৰাজকুমাৰীক বিবাহ কৰিছিল।{{sfn|Boruah|2007}} আহোম ৰজা আৰু এগৰাকী অনা-আহোম হিন্দু ৰাজকুমাৰীৰ মাজত লিপিবদ্ধ হোৱা প্ৰথম বিবাহ হিচাপে এই ঘটনাই আহোম ৰাজপৰিয়ালত হিন্দু পৰম্পৰাৰ প্ৰৱেশ ঘটাইছিল। পাছলৈ চুতীয়া আৰু কছাৰী ৰাজ্যৰ লগতে [[বাৰভূঞা]]সকলৰ ভূখণ্ড সংযুক্ত কৰাৰ ফলত আহোমসকলে এই অঞ্চলসমূহৰ জনসমষ্টিক নিজৰ সমাজ আৰু প্ৰশাসনত গভীৰভাৱে একীভূত কৰিছিল। চুতীয়াসকলক প্ৰশাসনিক পদবীত নিযুক্ত কৰা আৰু আন্তঃবিবাহক উৎসাহিত কৰাৰ জৰিয়তে আহোম ৰাজপৰিয়ালে এক ব্যাপক সাংস্কৃতিক আত্মসাৎকৰণ প্ৰক্ৰিয়াক আগবঢ়াই নিছিল। ইয়াৰ ফলত আহোম সমাজৰ সামাজিক গাঁথনি, ধৰ্মীয় বিশ্বাস আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানত স্থায়ী পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল। === ৰাজপৰিয়ালৰ হিন্দু ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ === আহোম ৰাজপৰিয়ালে ক্ৰমান্বয়ে হিন্দুকৰণৰ প্ৰভাৱ গ্ৰহণ কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত [[চুদাংফা]] বা বামুণী কোঁৱৰৰ (ৰাজত্বকাল: ১৩৯৭–১৪০৭) সময়ত আহোম ৰাজপ্ৰাসাদত হিন্দু ধৰ্মীয় প্ৰভাৱৰ প্ৰৱেশ ঘটিছিল। চুদাংফাই ৰাজদৰবাৰত এজন [[ব্ৰাহ্মণ]]ক উপদেষ্টা হিচাপে নিযুক্ত কৰিছিল। তেওঁ শিঙৰি ঘৰত উঠা অভিষেক অনুষ্ঠান গ্ৰহণ কৰা প্ৰথমজন আহোম ৰজা আছিল। শিঙৰি ঘৰত উঠা আহোম ৰজাসকলৰ পৰম্পৰাগত ৰাজঅভিষেক অনুষ্ঠান আছিল। বিশ্বাস কৰা হৈছিল যে কোনো আহোম ৰাজকোঁৱৰ ৰজা হ'লেও শিঙৰি ঘৰত উঠা অনুষ্ঠান সম্পূৰ্ণ নকৰালৈকে তেওঁ পূৰ্ণাংগ ৰজাৰ মৰ্যাদা লাভ কৰিব নোৱাৰে। সেয়েহে সিংহাসনত আৰোহণ কৰাৰ পাছত প্ৰতিজন আহোম ৰজাই যিমান সোনকালে সম্ভৱ এই অনুষ্ঠান সম্পন্ন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। [[চুহুংমুং]] (ৰাজত্বকাল: ১৪৯৭–১৫৩৯) আছিল 'স্বৰ্গনাৰায়ণ' নামৰ হিন্দু উপাধি গ্ৰহণ কৰা প্ৰথমজন আহোম ৰজা। এই সংস্কৃত উপাধিটো টাই-আহোম 'চাও-ফা' উপাধিৰ সমতুল্য আছিল। চুহুংমুঙৰ ৰাজত্বকালৰ পাছত আহোম ৰজাসকলে চৰকাৰী নথিপত্ৰত নিজৰ হিন্দু নাম ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ অধিক পছন্দ কৰিছিল।{{sfn|Gait|1906}} পূৰ্বতে 'চাও-ফা' উপাধিৰে পৰিচিত ৰজাসকলক ক্ৰমান্বয়ে 'স্বৰ্গদেউ' উপাধিৰে অভিহিত কৰা হ'বলৈ ধৰিছিল। তাৰ পাছৰ পৰা আহোম ৰজাসকল 'স্বৰ্গদেউ' নামেৰে পৰিচিত হৈছিল। === টাই-আহোম পৰম্পৰাৰ ধাৰাবাহিকতা === আহোমসকলৰ মহন, দেওধাই আৰু বাইলুং আদি পুৰোহিতীয় শ্ৰেণীসমূহৰ অধিকাংশই মূলসুঁতিৰ হিন্দুধৰ্মৰ প্ৰভাৱৰ বাহিৰত আছিল। তেওঁলোকে ব্ৰাহ্মণ্য হিন্দুধৰ্মৰ অন্তৰ্ভুক্ত হ'বলৈ অনিচ্ছা প্ৰকাশ কৰি আহিছিল।{{citation needed|date=August 2021}} অৱশ্যে টাই সংস্কৃতি আৰু ধৰ্মৰ পৰম্পৰাসমূহ আজিও কিছুমান পৰম্পৰাগত পুৰোহিতীয় শ্ৰেণীয়ে সংৰক্ষণ কৰি আহিছে। তেওঁলোকৰ ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান, বিবাহ আৰু উৎসৱ-পাৰ্বণত এই পৰম্পৰাসমূহৰ প্ৰভাৱ দেখা যায়, যিয়ে বৰ্তমানৰ আহোম জীৱনশৈলীৰ কিছুমান বৈশিষ্ট্য প্ৰতিফলিত কৰে। == ঔপনিৱেশিক আৰু উত্তৰ-ঔপনিৱেশিক যুগত পৰিচয়ৰ পুনৰ্নিৰ্ধাৰণ == শইকীয়া (১৯৯৭)-ৰ মতে, ঔপনিৱেশিক যুগত 'আহোম' পৰিচয়ৰ অৰ্থত এক মৌলিক পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল। ব্ৰিটিছসকলে অসমৰ শাসনভাৰ গ্ৰহণ কৰাৰ পাছত আহোমসকলক লোকপিয়লৰ এটা শ্ৰেণীলৈ সীমিত কৰা হৈছিল আৰু তেওঁলোকক বৃহত্তৰ অসমীয়া পৰিচয়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। একে সময়তে ঔপনিৱেশিক যুগৰ গৱেষণা আৰু ইতিহাসচৰ্চাই টাই-আহোমসকলক একে সংস্কৃতি আৰু সমাজৰ অধিকাৰী একক, সমজাতীয় জনগোষ্ঠী হিচাপে চিত্ৰিত কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|1997|p=208}}</ref> শইকীয়াই তেওঁৰ পৰৱৰ্তী গৱেষণাত এই প্ৰক্ৰিয়াক প্ৰাক্‌ঔপনিৱেশিক যুগৰ পৰিৱৰ্তনশীল ৰাজনৈতিক আৰু প্ৰশাসনিক মৰ্যাদাৰ পৰা এক সামূহিক জনগোষ্ঠীয় পৰিচয়লৈ হোৱা ৰূপান্তৰ হিচাপে ব্যাখ্যা কৰিছে। এই সময়ৰ পৰা 'আহোম' পৰিচয়ক ক্ৰমান্বয়ে বংশানুক্ৰমিক জনগোষ্ঠীৰ পৰিচয় হিচাপে বুজিবলৈ লোৱা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|pp=141–142}}</ref> বৰ্তমানৰ আহোম জনগোষ্ঠীক বিশেষভাৱে 'টাই-আহোম' হিচাপে চিনাক্ত কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়া বিংশ শতিকাত আৰু অধিক বিকশিত হৈছিল। শইকীয়া (২০০৪)-ই এই প্ৰক্ৰিয়াৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰ্যায়ক পদ্মেশ্বৰ গগৈৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰিছে। তেওঁৰ ১৯৬৮ চনৰ ''The Tai and the Tai-Ahom Kingdom of the Brahmaputra Valley'' গ্ৰন্থখনে আহোমসকলক বৃহত্তৰ টাই জগতৰ সৈতে সংযোগ কৰিছিল আৰু বিদ্যায়তনিক আলোচনাত আহোমসকলক টাই জনগোষ্ঠী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰাত সহায় কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=75}}</ref> শইকীয়াৰ মতে, ১৯৬০-ৰ দশকৰ পৰা 'টাই-আহোম' নামৰ ব্যৱহাৰে পূৰ্বৰ পৰিৱৰ্তনশীল আহোম পৰিচয়ৰ অৰ্থক অধিক সংকুচিত কৰি দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ টাই জনগোষ্ঠীসমূহৰ সৈতে সংযোগ কৰিছিল। একে সময়তে বিভিন্ন ৰাজনৈতিক সংগঠনে টাই-আহোমসকলক এক পৃথক জনগোষ্ঠী হিচাপে গঢ়ি তুলিবলৈ আৰু অনুসূচিত জনজাতিৰ (''Scheduled Tribe'') মৰ্যাদা লাভ কৰিবলৈ প্ৰচেষ্টা চলাইছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|pp=168–170}}</ref> ১৯৮০-ৰ দশকৰ পুনৰুজ্জীৱন আন্দোলনৰ সময়ত 'বান অক' (''Ban Ok'') আদি সংগঠনে এই জনগোষ্ঠীৰ বাবে স্বতন্ত্ৰ ঐতিহাসিক, ধৰ্মীয় আৰু ভাষাগত বৈশিষ্ট্য প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। শইকীয়াই উল্লেখ কৰিছে যে এই সংগঠনৰ উদ্যোক্তাসকলে প্ৰথম অৱস্থাত 'অসমীয়া আহোম' হিচাপে পৰিচিত লোকসকলৰ লগতে কেইবাটাও টাই ভাষী জনগোষ্ঠীৰ সদস্যকো 'টাই-আহোম' পৰিচয়ৰ অধীনত একত্ৰিত কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|pp=183–185}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == টোকা == {{notelist}} == গ্ৰন্থপঞ্জী == {{refbegin}} * {{Citation |last=Boruah |first=Nirode |title=Early Assam |publisher=Spectrum Publications |year=2007 |place=Guwahati, Delhi}} * {{Citation |last=Gait |given=Edward |title=A History of Assam |publisher=Thacker, Spink & Co, Calcutta |year=1906}} * {{Citation |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |pages=3–34 |date=December 1983 |doi=10.2307/3516963 |issue=12 |jstor=3516963 |url=http://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/handle/123456789/3259 |access-date=29 July 2020 |archive-date=6 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230706211727/https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/handle/20.500.12413/3259 |url-status=dead}} * {{Citation |last=Neog |first=Dimbeswar |year=1962 |title=New Light on History of Asamiya Literature |place=Gauhati}} * {{Citation |last=Morey |first=Stephen |contribution=Ahom and Tangsa: Case studies of language maintenance and loss in North East India |editor-last=Cardoso |editor-first=Hugo C. |title=Language Endangerment and Preservation in South Asia |pages=46–77 |publisher=University of Hawai'i Press |place=Honolulu |year=2014}} * {{Cite journal |last=Baruah |first=S. L. |title=Ahom Policy Towards the Neighbouring Hill Tribes |journal=Proceedings of the Indian History Congress |volume=38 |year=1977 |pages=249–256 |jstor=44139078 |issn=2249-1937}} * {{Citation |last=Gogoi |first=Padmeshwar |year=1968 |title=The Tai and the Tai Kingdoms |publisher=Gauhati University |place=Guwahati}} * {{Citation |editor-last=Bhuyan |editor-first=Suryya Kumar |year=1945 |title=Assam Buranji |edition=1st |place=Gauhati |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies, Assam }} * {{Citation |last=Baruah |first=S. L. |year=1986 |title=A Comprehensive History of Assam |place=New Delhi |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers }} * {{Citation |last=Bhuyan |first=Suryya Kumar |year=1960 |title=Satsari Asam Buranji |place=Gauhati |publisher=Gauhati University }} * {{Citation |last=Phukan |first=J. N. |year=1992 |chapter=The Tai-Ahom Power in Assam |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |place=Guwahati |publisher=Publication Board, Assam |pages=49–60 }} * {{Citation |last=Saikia |first=Yasmin |year=1997 |title=In the Meadows of Gold: Telling Tales of the Swargadeos at the Crossroads of Assam |place=Guwahati |publisher=Spectrum Publications |isbn=81-85319-61-8 }} * {{Citation |last=Gogoi |first=Nitul Kumar |title=Continuity and Change among the Ahoms |publisher=Concept Publishing Company, Delhi |year=2006}} * {{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |url=https://books.google.com/books?id=p9PkFF3uq_8C |title=Fragmented Memories |isbn=978-0-8223-3373-9 |year=2004 |publisher=Duke University}} * {{Citation |last=Buragohain |first=Romesh |url=http://dspace.nehu.ac.in/handle/1/9262 |title=The ahomisation process in early mediaeval Assam |year=2013}} * {{Cite journal |last=Terwiel |first=B.J. |title=Recreating the Past: Revivalism in Northeastern India. |journal=Bijdragen tot de Taal-, Land- en Volkenkunde |volume=152 |number=2 |year=1996 |pages=275–92 |jstor=27864746 |doi=10.1163/22134379-90003014 |doi-access=free}} * {{Citation |last=Sharma |first=Chandan Kumar |contribution=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |year=2009 |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B.K |pages=354–366 |place=Delhi |publisher=Omsons Publications}} * {{cite book |last=Goswami |first=Hemchandra |title=Purani Asam Buranji |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies |year=1922 |location=Gauhati}} * {{cite journal |last=Daniels |first=Christian |title=When did the Ahom Migrate to Assam? |journal=Indian Journal of Tai Studies |volume=XXIII |date=October 2023 |publisher=Institute of Tai Studies and Research |url=https://www.researchgate.net/publication/379512403}} * {{cite book |last=Barua |first=Golap Chandra |title=Ahom Buranji: With Parallel English Translation from the Earliest Time to the End of Ahom Rule |publisher=Published under the Authority of the Assam Administration |year=1930 }} {{refend}} [[শ্ৰেণী:আহোম ৰাজ্য]] 4dhr52q4keiwb2vtj2pdsaw82tdftp1 648467 648466 2026-10-29T20:11:34Z Ananya Taye 28065 /* উৎপত্তি আৰু প্ৰাৰম্ভিক বসতি */ 648467 wikitext text/x-wiki {{Short description|অসমৰ পূৰ্বৰ আহোম ৰাজ্যত সামাজিক আত্মসাৎকৰণ প্ৰক্ৰিয়া}} [[File:Ahom youth.jpg|thumb|300px|পৰম্পৰাগত সাজপাৰ পৰিহিত আহোম যুৱকৰ এটা দল।]] '''আহোমীকৰণ''' (ইংৰাজী: ''Ahomisation'') হৈছে অসমৰ পূৰ্বৰ [[আহোম ৰাজ্য]]ত সংঘটিত এক আত্মসাৎকৰণ প্ৰক্ৰিয়া, যাৰ জৰিয়তে অঞ্চলটোৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোকসকল বৰ্তমান [[আহোম জনগোষ্ঠী|আহোম]] হিচাপে পৰিচিত জনসমষ্টিৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। গুহৰ মতে, আহোমসকলে প্ৰথমতে ওচৰ-চুবুৰীয়া নগা, মৰাণ আৰু বৰাহী জনগোষ্ঠীৰ একাংশক আৰু পাছলৈ চুতীয়া আৰু কছাৰী জনগোষ্ঠীৰ বৃহৎ অংশক আত্মসাৎ কৰিছিল; ষোড়শ শতিকাৰ মাজভাগৰ পৰা এই সম্প্ৰসাৰিত আহোম সমাজ নিজেই হিন্দুকৰণৰ প্ৰভাৱত পৰালৈকে আহোমীকৰণ চলি আছিল।<ref>"There, the Ahoms assimilated some of their Naga, Moran and Barahi neighbours and later, also large sections of the Chutiya and Kachari tribes. This Ahomisation process went on until the expanded Ahom society itself began to be Hinduised from the mid-16th century onward." {{harvcol|Guha|1983|p=12}}</ref> শইকীয়া (২০০৪)-ৰ মতে, এই প্ৰক্ৰিয়াত বিভিন্ন সামাজিক আৰু জনগোষ্ঠীয় পটভূমিৰ নিৰ্বাচিত পুৰুষক স্বৰ্গদেৱে প্ৰদান কৰা ৰাষ্ট্ৰীয় স্বীকৃতিসম্পন্ন আহোম মৰ্যাদাৰ সম্প্ৰসাৰণ ঘটিছিল।<ref>"From the very beginning until the end of the Swargadeo's rule in the nineteenth century, Ahoms were created from the different groups constituting the 'us' community."{{harvcol|Saikia|2004|pp=135}}</ref> শইকীয়া (১৯৯৭)-ই আহোম পৰিচয়ক একক, সমজাতীয় জনগোষ্ঠীৰ পৰিচয় নহয়, বৰং বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সমাৱেশেৰে গঠিত এক সংমিশ্ৰিত সামাজিক-সাংস্কৃতিক সত্তা বুলি ব্যাখ্যা কৰিছে।<ref>"This unique perception and representation is the crux of what we know and call 'Ahom'. This complex mix cannot be reduced to a single community, nor to one dramatic event. … It was an expression of heterogeneous communities coming together in a process of 'becoming' a socio-cultural entity manifested in a riverine polity."{{harvcol|Saikia|1997|p=181}}</ref> == আনুবংশিক প্ৰমাণ == আধুনিক আনুবংশিক গৱেষণাৰ ফলাফল ঐতিহাসিক উৎসসমূহত বৰ্ণিত স্থানীয় জনগোষ্ঠীৰ ব্যাপক অন্তৰ্ভুক্তিৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ। পিতৃবংশীয় চিহ্নৰ পূৰ্বৰ অধ্যয়নত বৰ্তমানৰ আহোম পুৰুষসকলৰ মাজত পূব আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ ৱাই-ক্ৰম'জমীয় হেপ্ল'গ্ৰুপ O3-M134 (বৰ্তমানৰ নাম O-M134) আটাইতকৈ অধিক দেখা পোৱা পিতৃবংশীয় হেপ্ল'গ্ৰুপ হিচাপে চিনাক্ত কৰা হৈছে।<ref name="Kumar2024">{{cite journal |last1=Kumar |first1=Sachin |last2=Singh |first2=Prajjval Pratap |last3=Pasupuleti |first3=Nagarjuna |last4=Tripathy |first4=Veena Mushrif |last5=Chauley |first5=Milan Kumar |last6=Chaubey |first6=Gyaneshwer |last7=Rai |first7=Niraj |year=2024 |title=The genetic admixture and assimilation of Ahom: a historic migrant from Thailand to India |journal=Human Molecular Genetics |volume=33 |issue=11 |pages=1015–1019 |doi=10.1093/hmg/ddae054 |pmid=38538568 }}</ref> O-M134 আৰু ইয়াৰ অধীনস্থ শাখাসমূহ উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ বিভিন্ন তিব্বত-বাৰ্মী ভাষী জনগোষ্ঠী, বিশেষকৈ বড়ো-গাৰো ভাষী বড়ো (মেচ), কছাৰী, ৰাভা আৰু ত্ৰিপুৰী আদিৰ মাজত বহুলভাৱে পোৱা যায়।{{efn|Earlier studies reported O-M134 in 85% of sampled Kachari males and 76% of Rabha males.<ref name="Cordaux2004">{{cite journal |last1=Cordaux |first1=Richard |last2=Weiss |first2=Gunter |last3=Saha |first3=Nilmani |last4=Stoneking |first4=Mark |year=2004 |title=The Northeast Indian Passageway: A Barrier or Corridor for Human Migrations? |journal=Molecular Biology and Evolution |volume=21 |issue=8 |pages=1525–1533 |doi=10.1093/molbev/msh151 |pmid=15128876 |hdl=11858/00-001M-0000-0010-0527-7 |hdl-access=free }}</ref> Higher-resolution Y-chromosome analysis subsequently found the downstream O-M117 (subgroup of O-M134) lineage in 57.7% of sampled Rabha males and 47.4% of Mech males.<ref name="Debnath2011">{{cite journal |last1=Debnath |first1=Monojit |last2=Palanichamy |first2=Malliya G. |last3=Mitra |first3=Bikash |last4=Jin |first4=Jie-Qiong |last5=Chaudhuri |first5=Tapas K. |last6=Zhang |first6=Ya-Ping |year=2011 |title=Y-chromosome haplogroup diversity in the sub-Himalayan Terai and Duars populations of East India |journal=Journal of Human Genetics |volume=56 |issue=11 |pages=765–771 |doi=10.1038/jhg.2011.98 |pmid=21900945 }}</ref> High frequencies of O-M134 have also been reported among the Boro–Garo-speaking Tripuri (17 of 21 males; 81.0%) and Jamatia (22 of 30; 73.3%) samples from Tripura.<ref name="Sengupta2006">{{cite journal |last1=Sengupta |first1=Sanghamitra |last2=Zhivotovsky |first2=Lev A. |last3=King |first3=Roy |last4=Mehdi |first4=S. Q. |last5=Edmonds |first5=Christopher A. |last6=Chow |first6=Cheryl-Emiliane T. |last7=Lin |first7=Alice A. |last8=Mitra |first8=Mitashree |last9=Sil |first9=Samir K. |last10=Ramesh |first10=A. |last11=Usha Rani |first11=M. V. |last12=Thakur |first12=Chitra M. |last13=Cavalli-Sforza |first13=L. Luca |last14=Majumder |first14=Partha P. |last15=Underhill |first15=Peter A. |year=2006 |title=Polarity and Temporality of High-Resolution Y-Chromosome Distributions in India Identify Both Indigenous and Exogenous Expansions and Reveal Minor Genetic Influence of Central Asian Pastoralists |journal=American Journal of Human Genetics |volume=78 |issue=2 |pages=202–221 |doi=10.1086/499411 |pmid=16400607 |pmc=1380230 |bibcode=2006AmJHG..78..202S }}</ref> The lineage is likewise frequent among other Tibeto-Burman populations of Northeast India: Cordaux ''et al.'' (2004) found O-M134 in 85.5% of a combined sample of Adi, Apatani, Nishi and Naga males, with frequencies ranging from 76% to 94% among the individual populations.<ref name="Cordaux2004"/> Among the Garo, O-M134 was reported in 23% of sampled males, together with the related downstream O-M133 lineage.<ref name="Reddy2007">{{cite journal |last1=Reddy |first1=B. Mohan |last2=Langstieh |first2=B. T. |last3=Kumar |first3=Vikrant |last4=Nagaraja |first4=T. |last5=Reddy |first5=A. N. S. |year=2007 |title=Austro-Asiatic Tribes of Northeast India Provide Hitherto Missing Genetic Link between South and Southeast Asia |journal=PLOS ONE |volume=2 |issue=11 |article-number=e1141 |doi=10.1371/journal.pone.0001141 |doi-access=free |pmid=17989774 |pmc=2065843 |bibcode=2007PLoSO...2.1141R }}</ref>}} ২০২৪ চনত প্ৰকাশিত আহোমসকলৰ সমগ্ৰ জিন'মভিত্তিক গৱেষণাতো স্থানীয় তিব্বত-বাৰ্মী আৰু অন্যান্য ট্ৰান্স-হিমালয়ান জনসমষ্টিৰ সৈতে উল্লেখযোগ্য আনুবংশিক সংমিশ্ৰণ ধৰা পৰে। গৱেষকসকলে অনুমান কৰে যে প্ৰাথমিকভাৱে প্ৰব্ৰজিত জনসমষ্টি তুলনামূলকভাৱে সৰু আছিল আৰু পাছত স্থানীয় জনগোষ্ঠীৰ সৈতে হোৱা ব্যাপক সংমিশ্ৰণে তেওঁলোকৰ আদি আনুবংশিক গঠন যথেষ্ট সলনি কৰি দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ আদি বাসভূমিৰ সৈতে সম্পৰ্কিত পূৰ্বপুৰুষীয় উপাদানৰ বৃহৎ অংশ হ্ৰাস কৰিছিল। বৰ্তমানৰ আহোমসকলৰ মাজত থকা ট্ৰান্স-হিমালয়ান আৰু ভাৰতীয় তিব্বত-বাৰ্মী-সম্পৰ্কীয় উপাদানসমূহ তেওঁলোক ভাৰতত প্ৰৱেশ কৰাৰ পাছত আহৰণ কৰা হৈছিল বুলিও গৱেষকসকলে অনুমান কৰে। তেওঁলোকে স্পষ্ট কৰে যে বৰ্তমানৰ তথ্যৰ ভিত্তিত মূল প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলৰ পিতৃবংশীয় শাখা চিনাক্ত কৰিব নোৱাৰি। আদি বাসভূমিৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বিৰল পিতৃবংশীয় হেপ্ল'গ্ৰুপ চিনাক্ত কৰিবলৈ আহোম পুৰুষৰ বহুসংখ্যক নমুনাৰ অধিক সূক্ষ্ম ৱাই-ক্ৰম'জম বিশ্লেষণ আৰু মাতৃবংশীয় শাখা নিৰ্ণয় কৰিবলৈ অধিক বিস্তৃত মাইট'কণ্ড্ৰিয়েল ডিএনএ নমুনা সংগ্ৰহৰ প্ৰয়োজন।<ref name="Kumar2024"/> == ইতিহাস == === উৎপত্তি আৰু প্ৰাৰম্ভিক বসতি === পৰম্পৰাগত বিৱৰণ অনুসৰি, [[চুকাফা]] মূলতঃ মুঙ মাওৰ এজন টাই ৰাজকোঁৱৰ আছিল। তেওঁ প্ৰায় ন হাজাৰ সৈনিক-কৃষকৰ সৈতে ১২২৮ খ্ৰীষ্টাব্দত বৰ্তমানৰ অসমত প্ৰৱেশ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/66700/10/10_chapter%204.pdf|title=Shodhganga: a reservoir of Indian theses @ INFLIBNET|accessdate=16 April 2023}}</ref> বিভিন্ন স্থানত বসতি স্থাপনৰ চেষ্টা কৰাৰ পাছত তেওঁ অৱশেষত ১২৫৩ খ্ৰীষ্টাব্দত পূব অসমৰ [[চৰাইদেউ]]ত স্থায়ীভাৱে বসতি স্থাপন কৰি এখন ৰাজ্য গঠনৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ কৰে। অৱশ্যে, শেহতীয়া গৱেষণাত এই পৰম্পৰাগত কালক্ৰমক প্ৰশ্ন কৰা হৈছে। টাই আৰু চীনা ঐতিহাসিক উৎসসমূহৰ ভিত্তিত আহোম ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা চতুৰ্দশ শতিকাৰ মাজভাগত হোৱা হ'ব পাৰে বুলি যুক্তি আগবঢ়োৱা হৈছে।<ref>{{harvcol|Daniels|2023|pp=30–47}}</ref> অসমত বসতি স্থাপনৰ পাছত চুকাফাই স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ সৈতে সামৰিক বশ্যতাকৰণ, মীমাংসা আৰু মিত্ৰতা স্থাপনৰ সংমিশ্ৰণেৰে নিজৰ প্ৰাৰম্ভিক ৰাজনৈতিক শাসনব্যৱস্থা গঢ়ি তুলিছিল। [[পাটকাই পৰ্বতমালা|পাটকাই]] অঞ্চল অতিক্ৰম কৰাৰ সময়ত তেওঁৰ বাহিনীয়ে কেইবাখনো [[নগা জনগোষ্ঠী|নগা]] গাঁও বশীভূত কৰিছিল। প্ৰতিবাদ কৰা গোটসমূহৰ বিৰুদ্ধে কেতিয়াবা কঠোৰ আৰু দৃষ্টান্তমূলক হিংসাৰো আশ্ৰয় লোৱা হৈছিল।{{efn|''সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী'' অনুসৰি, চুকাফাৰ পাটকাই অঞ্চল অতিক্ৰম কৰাৰ সময়ত নগা গাঁওসমূহত বাৰে বাৰে আক্ৰমণ চলোৱা হৈছিল। আক্ৰমণৰ পাছত কেইবাখনো গাঁৱে আত্মসমৰ্পণ কৰিছিল অথবা গাঁওবাসীয়ে স্থান ত্যাগ কৰিছিল। প্ৰতিবাদ কৰা নগাসকলক কঠোৰ দৃষ্টান্তমূলক শাস্তি দিয়া হৈছিল। এটা বিৱৰণ অনুসৰি, বন্দীসকলক হত্যা কৰি তেওঁলোকৰ আত্মীয়সকলক মৃতদেহৰ মাংস খাবলৈ বাধ্য কৰোৱা হৈছিল। ''আহোম বুৰঞ্জী''তো কিছুমান গাঁৱে বশ্যতা স্বীকাৰ কৰা আৰু আন কিছুমানে প্ৰতিবাদ কৰাৰ ফলত ধ্বংস হোৱা বুলি উল্লেখ আছে। এনে ব্যৱহাৰ প্ৰত্যক্ষ কৰাৰ পাছত ওচৰ-চুবুৰীয়া গাঁওসমূহেও বশ্যতা স্বীকাৰ কৰিছিল।{{sfn|Bhuyan|1960|pp=45–46}}{{sfn|Saikia|1997|p=42}}{{sfn|Gait|1906|p=75}}<ref>{{harvcol|Barua|1930|p=45}}</ref> প্ৰব্ৰজনকাৰী দলটোৱে যাত্ৰাপথত লোকসকলক বন্দী কৰিও নিজৰ জনসংখ্যা বৃদ্ধি কৰিছিল। শইকীয়াই এইসকলক চুতীয়া, মৰাণ আৰু বৰাহী বুলি চিনাক্ত কৰিছে।{{sfn|Saikia|1997|p=4}}}} ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত উপস্থিত হোৱাৰ পাছত চুকাফাই [[মৰাণ জনগোষ্ঠী|মৰাণ]] আৰু [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী#বৰাহী চুতীয়া|বৰাহী]] জনগোষ্ঠীৰ একাংশৰ সৈতে মীমাংসা স্থাপন কৰিছিল। আনহাতে, তেওঁৰ কৰ্তৃত্ব অস্বীকাৰ কৰাসকলক বলপূৰ্বক বশীভূত কৰা হৈছিল।{{sfn|Baruah|1986|p=222}}{{efn|''অসম বুৰঞ্জী'' অনুসৰি, কিছুমান মৰাণ পৰিয়ালে চুকাফাক ৰজা হিচাপে স্বীকাৰ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল। তেওঁলোকৰ মুখিয়ালসকলক হত্যা কৰাৰ পাছত বাকীসকলে বশ্যতা স্বীকাৰ কৰি চুকাফাক ৰজা হিচাপে মানি লৈছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Bhuyan |editor-first=Suryya Kumar |year=1945 |title=Assam Buranji |edition=1st |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies, Assam |location=Gauhati |page=5}}</ref> ''পুৰণি অসম বুৰঞ্জী''ত একেদৰে উল্লেখ আছে যে প্ৰতিবাদী পৰিয়ালসমূহৰ মুখিয়ালসকলক ভোজলৈ নিমন্ত্ৰণ কৰি মদ্যপান কৰোৱাৰ পাছত চুকাফাৰ লোকসকলে হত্যা কৰিছিল।{{sfn|Dutta|1985|p=24}} সেয়েহে বৰুৱাই চুকাফাই মৰাণ আৰু বৰাহীসকলক শান্তি আৰু মীমাংসাৰ জৰিয়তে নিজৰ পক্ষলৈ আনিছিল, কিন্তু তেওঁৰ কৰ্তৃত্বক প্ৰত্যাহ্বান জনোৱাসকলক নিৰ্মমভাৱে হত্যা কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।{{sfn|Baruah|1986|p=222}}}} পাছলৈ চুকাফাই মৰাণ মুখিয়াল বদৌচা আৰু বৰাহী মুখিয়াল থাকুমাথাৰ জীয়ৰীসকলক বিবাহ কৰি তেওঁলোকৰ সৈতে মিত্ৰতা স্থাপন কৰিছিল। নিজৰ ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠাৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায়ত তেওঁ ঘন জনবসতিপূৰ্ণ অঞ্চলসমূহ এৰাই চলিছিল।{{sfn|Gogoi|1968|p=264}}{{efn|বুৰঞ্জীসমূহত চুকাফাৰ সম্প্ৰসাৰণ নীতি কৌশলগতভাৱে নিৰ্বাচিত আছিল বুলি প্ৰকাশ পায়। শিমলুগুৰিত উপস্থিত হৈ তেওঁ নামদাং নদীৰ আশে-পাশে অধিক জনবসতি থকাৰ কথা জানিব পাৰিছিল আৰু সেই লোকসকলক বশীভূত কৰাৰ চেষ্টা নকৰি আন স্থানলৈ গুচি গৈছিল। ''আহোম বুৰঞ্জী''ৰ এটা বিৱৰণত নামদাং নদীত প্ৰায় ৩,৩০০টা পানী তোলা ঘাট থকাৰ উল্লেখ আছে আৰু চুকাফাই কিছু ভয় খাই সেই ঠাই এৰি গৈছিল বুলি কোৱা হৈছে। ''সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী''ত প্ৰায় ৩,০০০টা ঘাট দেখি তেওঁৰ অনুগামীসকলে অস্বস্তি অনুভৱ কৰা বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ফুকনে ইয়াৰ পৰা চুকাফাই সেই অঞ্চলৰ লোকসকলক বশীভূত কৰাৰ চেষ্টা কৰাটো লাভজনক নহ'ব বুলি সিদ্ধান্ত লৈছিল বুলি ব্যাখ্যা কৰিছে।{{sfn|Phukan|1992|p=53}}{{sfn|Saikia|1997|p=43}}}} চুকাফাই তেওঁৰ টাই সৈনিক আৰু অভিজাত শ্ৰেণীৰ লোকসকলক স্থানীয় মহিলাৰ সৈতে বিবাহ কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত পাছলৈ আহোমীকৰণ নামেৰে পৰিচিত হোৱা প্ৰক্ৰিয়াটোৱে গতি লাভ কৰিছিল।<ref>"The Ahom kingdom's establishment, traditionally dated at 1228, was done by a group migrating from the southeast, large numbers of whom were male army members, who would have taken local non-Tai-speaking wives." {{harvnb|Morey|2014|pp=51–52}}</ref> শান-টাই বসতিস্থাপনকাৰীসকলৰ আত্মসাৎকৰণৰ ক্ষমতা যথেষ্ট বেছি আছিল। তেওঁলোকে নিজকে টাই বুলি অভিহিত কৰিলেও অঞ্চলটোৰ থলুৱা জনগোষ্ঠীসমূহে তেওঁলোকক 'আসাম', 'অসম' আৰু 'অচম' আদি নামেৰে অভিহিত কৰিছিল।{{sfn|Neog|1962|p=1}} আধুনিক অসমীয়া 'আহোম' শব্দটো 'আসাম' বা 'অসম' নামৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছিল। তেওঁলোকে ক্ৰমান্বয়ে নিজৰ অধীনস্থ ভূখণ্ডৰ বহুজাতিক জনসমষ্টিৰ সৈতে সামাজিকভাৱে একাত্মতা স্থাপন কৰিছিল। আনহাতে, নতুন 'আহোম' নামটোৱে তেওঁলোকৰ ৰাজনৈতিক আধিপত্য আৰু নেতৃত্বক সূচাবলৈ লৈছিল। এইদৰে মৰাণ আৰু বৰাহী জনগোষ্ঠীৰ একাংশক প্ৰথমে জয় কৰি পাছত নিজৰ সমাজত অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ ফলত এক বিশেষ 'বিজয়ী সমাজ' (''conquest society'') গঢ় লৈ উঠিছিল। এই প্ৰক্ৰিয়াত বিজিত জনগোষ্ঠীসমূহক সম্পূৰ্ণৰূপে নিৰ্মূল কৰাৰ পৰিৱৰ্তে নতুন ৰাজ্যখনৰ সামাজিক আৰু ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।{{efn|এনে অন্তৰ্ভুক্তি সামৰিক বশ্যতা স্বীকাৰৰ লগতে মিত্ৰতা আৰু আন্তঃবিবাহৰ জৰিয়তেও হ'ব পাৰিছিল। সেয়েহে প্ৰাৰম্ভিক আহোম ৰাজ্যখন বসতি স্থাপন, বিজয়, ৰাজনৈতিক বশ্যতা স্বীকাৰ, মীমাংসা আৰু অন্তৰ্ভুক্তিৰ সংমিশ্ৰণেৰে গঢ় লৈ উঠিছিল। ইয়াক সম্পূৰ্ণ শান্তিপূৰ্ণ আত্মসাৎকৰণ অথবা নিৰ্বিচাৰ সামৰিক বিজয়—কোনোটোৰে একক ফল বুলি বিবেচনা কৰিব নোৱাৰি।}}<ref name="auto">{{cite web |url=http://dspace.nehu.ac.in/handle/1/9262 |title=The ahomisation process in early mediaeval Assam |date=13 February 2013 |last1=Buragohain |first1=Romesh}}</ref> === সম্প্ৰসাৰণ আৰু আত্মসাৎকৰণ === টাই বসতিস্থাপনকাৰীসকলে লগত জলসিঞ্চিত ধানখেতিৰ কৌশল লৈ আহিছিল। তেওঁলোকে অনাবাদী ভূমি হাল বাই খেতিৰ উপযোগী কৰি তোলাটো নিজৰ ঐশ্বৰিক দায়িত্ব বুলি বিশ্বাস কৰিছিল। তেওঁলোকে অঞ্চলটোৰ কেন্দ্ৰীভূত ৰাষ্ট্ৰব্যৱস্থাৰ বাহিৰত থকা বহুতো স্থানান্তৰিত কৃষি কৰা জনগোষ্ঠীক নিজৰ সমাজত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।{{sfn|Guha|1983|pp=11–12}} একে সময়তে তেওঁলোকে নিজৰ তুলনামূলকভাৱে কম জনসংখ্যাৰ কথাও সচেতনভাৱে উপলব্ধি কৰিছিল।{{sfn|Baruah|1977|p=251}} আহোমীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়াত আন্তঃবিবাহ, ৰাজনৈতিক বশ্যতা স্বীকাৰ, আহোম ফৈদত আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰা আৰু বিকাশমান ৰাজ্যখনৰ সেৱাত যোগদান কৰা আদি অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।{{efn|এই প্ৰক্ৰিয়াই অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা জনগোষ্ঠীসমূহৰ স্বতন্ত্ৰ পৰিচয় সদায় বিলুপ্ত কৰা নাছিল। বৰাহীসকল অৱশেষত বহুলাংশে আহোম জনসমষ্টিৰ সৈতে একীভূত হৈছিল, কিন্তু মৰাণসকলে নিজৰ পৃথক পৰিচয় বজাই ৰাখিছিল। বহুতো থলুৱা পৰিয়ালক আনুষ্ঠানিকভাৱে আহোম ফৈদতো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।}} ফলস্বৰূপে প্ৰাৰম্ভিক টাই-আহোম ৰাজ্যখনে বৰাহী, মৰাণ আৰু নগা আদি ওচৰ-চুবুৰীয়া জনগোষ্ঠীৰ লোকসকলক নিজৰ সমাজত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। ষোড়শ শতিকাত আহোম ৰাজ্যৰ ভূখণ্ডগত সম্প্ৰসাৰণৰ লগে লগে এই অন্তৰ্ভুক্তিৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি পাইছিল। [[চুতীয়া ৰাজ্য]] জয় কৰি সংযুক্ত কৰা আৰু [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী ৰাজ্যৰ]] ভূখণ্ডলৈ আহোম শাসনৰ সম্প্ৰসাৰণৰ ফলত [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী|চুতীয়া]] আৰু [[ডিমাছা জনগোষ্ঠী|ডিমাছা-কছাৰী]] জনগোষ্ঠীৰ বৃহৎ অংশ আহোম ৰাজ্যৰ বিস্তৃত ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল।<ref name="auto2">"Ahoms were never numerically dominant in the state they built and, at the time of the 1872 and 1881 Censuses, they formed hardly one-tenth of the populations relevant to the erstwhile Ahom territory (i.e, by and large, the Brahmaputra Valley without the Goalpara district.)" {{harvnb|Guha|1983|p=9}}</ref>{{efn|এই জনগোষ্ঠীসমূহৰ অন্তৰ্ভুক্তি আহোম ৰাষ্ট্ৰগঠনৰ বৃহত্তৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ অংশ আছিল। ইয়াত বিজিত অভিজাত শ্ৰেণী, সৈনিক, কাৰিকৰ, বিভিন্ন বৃত্তিৰ লোক আৰু আন প্ৰজাসকলক আহোম ফৈদ আৰু প্ৰশাসনিক সংগঠনত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। চুতীয়া ৰাজ্য আহোম ৰাজ্যৰ সৈতে সংযুক্ত কৰা হৈছিল। আনহাতে, কছাৰী ৰাজ্যৰ বিৰুদ্ধে আহোমসকলৰ সম্প্ৰসাৰণৰ অৰ্থ সমগ্ৰ ডিমাছা ৰাজ্যখনৰ স্থায়ী সংযুক্তি নাছিল।}} === ৰাষ্ট্ৰই প্ৰদান কৰা আহোম মৰ্যাদা === শইকীয়া (২০০৪)-ই আহোম ৰাজ্যৰ বিস্তৃত আৰু বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰে গঠিত প্ৰজাসমষ্টিৰ সৈতে অধিক সীমিত 'আহোম' পৰিচয়ৰ পাৰ্থক্য নিৰূপণ কৰিছে। তেওঁৰ মতে, আহোম পৰিচয় কেৱল এক স্থিৰ জনগোষ্ঠীয় বা বংশানুক্ৰমিক শ্ৰেণী নাছিল। বৰং ই ৰাজপ্ৰশাসনত সেৱা আগবঢ়োৱা নিৰ্বাচিত পুৰুষসকলক [[স্বৰ্গদেউ]]ৱে প্ৰদান কৰা এক ৰাজনৈতিক আৰু প্ৰশাসনিক মৰ্যাদা আছিল।<ref name="Saikia-status">"It was neither an ethnic community nor a family inheritance, but rather an identity marker, something to which many aspired but was achieved only by those whom the reigning swargadeo favored to induct into the clique."{{harvcol|Saikia|2004|pp=130}}</ref> শইকীয়াৰ মতে, এই মৰ্যাদা লাভ কৰাটো কেৱল জন্মসূত্ৰে নিৰ্ধাৰিত নহৈ ৰাজকীয় নিযুক্তি আৰু অনুগ্ৰহৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিছিল। তেওঁৰ ভাষাত, কোনো ব্যক্তিক আহোম হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া বা সেই মৰ্যাদা নিশ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত জন্মৰ ভূমিকা নাছিল।<ref>"Birth did not play a role in conferring or guaranteeing the place of an Ahom to an individual."{{harvcol|Saikia|2004|pp=136}}</ref> ৰাজকীয় সেৱা, নিযুক্তি, কোনো ৰাজবিষয়াৰ পৰিয়ালত অন্তৰ্ভুক্তি, বিবাহ অথবা তোলনীয়া সন্তান হিচাপে গ্ৰহণ কৰাৰ জৰিয়তে এই মৰ্যাদা লাভ কৰিব পৰা গৈছিল। একেদৰে এই মৰ্যাদা হেৰুৱাবও পৰা গৈছিল।<ref>"Being Ahom was an acquired status. It was not a birth condition but a situation, a placement within the higher echelons of society that was acquired through services and favors." "Identity … was elastic and temporary."{{harvcol|Saikia|2004|pp=137-138}}</ref> অৱশ্যে আহোম মৰ্যাদা লাভ কৰাৰ পাছত অভিজাত শ্ৰেণীলৈ উন্নীত হোৱা কিছুমান ব্যক্তিয়ে নিজৰ নতুন সামাজিক অৱস্থানক বংশানুক্ৰমিক মৰ্যাদা হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। শইকীয়াই উল্লেখ কৰিছে যে এনে অভিজাত লোকসকলে নিজৰ সামাজিক স্থান বৈধ প্ৰতিপন্ন কৰিবলৈ গৌৰৱময় বংশাৱলী নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু নিজৰ তুলনামূলকভাৱে নিম্ন সামাজিক উৎপত্তিৰ স্মৃতি ঢাকি ৰাখিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=137}}</ref> শইকীয়াৰ মতে, অষ্টাদশ শতিকাৰ শেষভাগলৈ বুৰঞ্জীসমূহত বিস্তৃত প্ৰজাসমষ্টি আৰু অভিজাত আহোম বিষয়াশ্ৰেণীৰ মাজত এক পাৰ্থক্য প্ৰতিফলিত হৈছিল। এই বিষয়াসকলৰ বহুতেই পূৰ্বৰ সাধাৰণ প্ৰজাসমষ্টিৰ পৰাই উচ্চ মৰ্যাদালৈ উন্নীত হৈছিল। কিন্তু সেই মৰ্যাদা লাভ কৰাৰ পাছত তেওঁলোকে নিজৰ পূৰ্বৰ সামাজিক পটভূমিৰ গুৰুত্ব হ্ৰাস কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=137}}</ref> এই প্ৰক্ৰিয়াত আন্তঃবিবাহ আৰু স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ অন্তৰ্ভুক্তিও জড়িত আছিল। শইকীয়া (২০০৪)-ই উল্লেখ কৰিছে যে প্ৰাৰম্ভিক কালত চুকাফাৰ পুৰুষ অনুগামীসকলে বৰাহী মহিলাৰ সৈতে বিবাহ কৰিছিল। এনে বিবাহৰ ফলত 'কদমী আহোম' নামৰ এক গোটৰ সৃষ্টি হৈছিল। আনহাতে, মৰাণ, বৰাহী আৰু আন বহুতো জনগোষ্ঠীক 'অনিয়মৰ' (''aniyamar'') বা 'অনিয়মীয়া আহোম' বুলি অভিহিত কৰা হৈছিল।<ref>"All of these men, in the course of migration, espoused Barahi women, and a new group called Kadami Ahoms emerged from these unions." "The Moran, Barahis, and many other groups were designated as aniyamar, or irregular Ahoms."{{harvcol|Saikia|2004|p=131}}</ref> পৰৱৰ্তী স্বৰ্গদেউসকলৰ ৰাজত্বকালত বহুতো মৰাণ আৰু বৰাহী লোকৰ মৰ্যাদা উন্নীত কৰি তেওঁলোকক আহোম হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হৈছিল।<ref>"In the reign of the later Swargadeos many of the Morans and Barahis were upgraded and designated as Ahoms."{{harvcol|Saikia|1997|p=184}}</ref> অসমৰ প্ৰাক্‌ঔপনিৱেশিক যুগত আহোমসকল বৰ্তমানৰ দৰে এক বংশগত জনগোষ্ঠী হিচাপে পৰিগণিত হোৱা নাছিল; বৰং তেওঁলোক তুলনামূলকভাৱে উন্মুক্ত এক মৰ্যাদাভিত্তিক সামাজিক গোট আছিল। আহোম ৰাজ্যৰ সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থাৰ অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা যিকোনো জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তিয়ে ৰজাৰ সক্ৰিয় সন্মতি লাভ কৰিলে আহোম মৰ্যাদা দাবী কৰিব পাৰিছিল।{{efn|শইকীয়াৰ মতে, প্ৰাক্‌ঔপনিৱেশিক অসমত আহোম হোৱা মানে জন্মসূত্ৰে নিৰ্ধাৰিত এক অৱস্থা নহয়, বৰং আহৰণ কৰিব পৰা সামাজিক মৰ্যাদা আছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=137}}</ref> আহোম নহোৱা পটভূমিৰ ব্যক্তিয়েও ৰাজকীয় সেৱা, নিযুক্তি আৰু ৰজাৰ অনুগ্ৰহৰ জৰিয়তে আহোম প্ৰশাসনিক অভিজাত শ্ৰেণীত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|pp=136–140}}</ref> তেওঁৰ ব্যাখ্যা অনুসৰি, আহোম হোৱাৰ ক্ষেত্ৰত জনগোষ্ঠীয় উৎপত্তিৰ পৰিৱৰ্তে স্বৰ্গদেউৰ অনুগ্ৰহহে নিৰ্ণায়ক আছিল। ফলত বিভিন্ন স্বৰ্গদেউৰ ৰাজত্বকালত আহোম অভিজাত শ্ৰেণীৰ গঠনো সলনি হৈছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=139}}</ref> তেওঁ আহোম বিষয়াসকলক ৰাজ্য পৰিচালনাত সহায় কৰিবলৈ ৰজাৰ নিৰ্দেশত নিৰ্বাচিত আৰু একত্ৰিত কৰা বিভিন্ন পটভূমিৰ লোকৰ এক সমষ্টি বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=140}}</ref> আহোম মৰ্যাদাও সদায় স্থায়ী নাছিল; স্বৰ্গদেৱে কোনো ব্যক্তিক উন্নীত বা অৱনমিত কৰি তেওঁৰ সামাজিক পৰিচয় সলনি কৰিব পাৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|pp=138, 141}}</ref> শইকীয়াই এই পৰিৱৰ্তনশীল প্ৰাক্‌ঔপনিৱেশিক শ্ৰেণীটোক ঔপনিৱেশিক যুগৰ সৈতে তুলনা কৰিছে। তেওঁৰ মতে, ঔপনিৱেশিক যুগত 'আহোম' পৰিচয় এক পৰিৱৰ্তনশীল চৰকাৰী মৰ্যাদাৰ পৰা বংশানুক্ৰমিক সামাজিক গোট আৰু জনগোষ্ঠীয় পৰিচয়লৈ ৰূপান্তৰিত হৈছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=142}}</ref>}} === ফৈদ আৰু প্ৰশাসনিক পদবীত অন্তৰ্ভুক্তি === বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ বহুতো থলুৱা লোকক আনুষ্ঠানিকভাৱে আহোম ফৈদসমূহত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। [[বুৰঞ্জী]]সমূহত এনে অন্তৰ্ভুক্তিৰ বহু উদাহৰণ পোৱা যায়। উদাহৰণস্বৰূপে, মিৰি-হাণ্ডিকৈ বংশৰ উৎপত্তি এজন [[মিচিং জনগোষ্ঠী|মিৰি (মিচিং)]] ল'ৰাৰ পৰা হৈছিল, যাক বুঢ়াগোহাঁই ভুকুলা গোহাঁয়ে তোলনীয়া পুত্ৰ হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁৰ বংশধৰসকল পাছলৈ মিৰি-হাণ্ডিকৈ নামেৰে পৰিচিত হৈছিল।<ref>"In the reign of Pratap Singha, Bhukula Gohain was re-settled in Dihing. He adopted a Miri boy and named him Miri Handique. Thus his progeny was referred to by this name."{{harvcol|Saikia|1997|p=86}}</ref> আহোম সমাজত অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা লোকসকলে যোগ্য বিবেচিত হ'লে গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশাসনিক পদবীও লাভ কৰিব পাৰিছিল। নামনি অসমৰ শাসনকৰ্তা হিচাপে নিযুক্ত দ্বিতীয়জন [[বৰফুকন]] বনফেৰা ফৈদৰ এজন নগা ব্যক্তিৰ পুত্ৰ আছিল। [[শিৱসিংহ]]ৰ (১৭১৪–১৭৪৪) ৰাজত্বকালত ৰাণী ফুলেশ্বৰীয়ে এজন ভূটীয়া যুৱকক নিজৰ ব্যক্তিগত পৰিচাৰক হিচাপে নিযুক্ত কৰিছিল। একেদৰে প্ৰথমজন [[বৰপাত্ৰগোহাঞি]] কাঞ্চেং নগা পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰি ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল।{{sfn|Baruah|1977|p=251}} আহোমৰ পুৰোহিতীয় ফৈদসমূহৰ ক্ষেত্ৰতো এনে অন্তৰ্ভুক্তি দেখা গৈছিল। এই ফৈদসমূহৰ ভিতৰত নগা-বাইলুং, মিৰি-বাইলুং, নৰা-বাইলুং,{{sfn|Gogoi|2006|p=9}} চুতীয়া-চিৰিং,<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 587</ref> চুতীয়া মূলৰ সোম-চিৰিং<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 577</ref> আৰু নগা মূলৰ বৰ-চিৰিং<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 587</ref> উল্লেখযোগ্য। এইদৰে সমতল আৰু চাৰিওফালৰ পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ অসংখ্য লোক আহোম হিচাপে পৰিচিত জনসমষ্টিত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। ==== মৰাণ আৰু নগা ==== বিভিন্ন বুৰঞ্জীত [[মৰাণ জনগোষ্ঠী|মৰাণসকলক]] আহোম ফৈদ আৰু প্ৰশাসনিক পদবীত অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ একাধিক বিৱৰণ পোৱা যায়। চুকাফাক বেঙেনা উপহাৰ দিয়া এজন মৰাণ ব্যক্তিয়ে পাছলৈ টাই-আহোম বসতিস্থাপনকাৰীসকলক ৰক্ষা কৰিবলৈ নগাসকলৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ কৰিছিল। এই সেৱাৰ স্বীকৃতিস্বৰূপে তেওঁক পুৰস্কৃত কৰি কাংগন বৰগোহাঁইৰ অধীনত ৰখা হৈছিল আৰু 'লানমাখ্ৰু' নাম দিয়া হৈছিল। তেওঁৰ পৰাই লানমাখ্ৰু বংশৰ উৎপত্তি হৈছিল।<ref>"This same Moran fought against the Nagas to defend the Tai-Ahom settlers. He was rewarded for his service and placed under Kangan Bar Gohain and re-named Lanmakhru. He started the lineage known as Lanmakhru."{{harvcol|Saikia|1997|p=91}}</ref> শইকীয়াই উল্লেখ কৰিছে যে চুখামফাৰ ৰাজত্বকালত খিংখিং নামৰ এজন মৰাণ ব্যক্তিৰ বংশধৰসকল বুঢ়াগোহাঁইৰ ফৈদত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। তেওঁলোকক টিংখমীয়া হাতীচৰাত বুলি অভিহিত কৰা হৈছিল আৰু তেওঁলোক আহোমত পৰিণত হৈছিল।<ref>"His family joined the Buragohain's faid, and they were designated as Tingkhamiya Hatisarat. They became Aaham."{{harvcol|Saikia|2004|pp=136–137}}</ref> একেদৰে মৰাণ-পাটৰ পদবীধাৰী পৰিয়ালসমূহো মৰাণ জনগোষ্ঠীৰ পৰা আহোম সমাজত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল।<ref>Barbarua, Hiteswar, ''Ahomar Din'', p. 584.</ref><ref>"For instance, the Miri-Sandikoi and Moran Patar were the offices drawn from the Miris and the Morans" {{harvnb|Gogoi|2006|p=9}}</ref> মৰাণ মূলৰ আন পৰিয়ালসমূহৰ ভিতৰত লানমাখ্ৰু চেতিয়া, লেকাই চেতিয়া, খিমতাৰ পাটৰ, চিতপাটৰ, চলিহাৰ ডেকা, ফুল বৰুৱা আৰু খিমতাৰ খেঙাৰু উল্লেখযোগ্য।<ref>Barbarua, Hiteswar, ''Ahomar Din'', pp. 577–591.</ref> [[নগা জনগোষ্ঠী|নগা]] জনগোষ্ঠীসমূহৰ ক্ষেত্ৰতো একেধৰণৰ অন্তৰ্ভুক্তি ঘটিছিল। এটা বুৰঞ্জীৰ বিৱৰণ অনুসৰি, বৰপাত্ৰ ফুকনৰ খেলৰ এজন বৰাহী ব্যক্তি লাহৰে বনফা নগা জনগোষ্ঠীৰ এজন ল'ৰাক তোলনীয়া পুত্ৰ হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল। লাহৰৰ মৃত্যুৰ পাছত সেই ল'ৰাজনে লিকচাৱন বৰা হিচাপে সেৱা আগবঢ়াইছিল। তেওঁৰ কামত স্বৰ্গদেউ সন্তুষ্ট হোৱাত তেওঁক বৰফুকন পদত নিযুক্ত কৰা হৈছিল।<ref>"When Lahar Barahi died, his son was appointed as Liksawan Bora [in charge of slaves] ... Swargadeo was pleased with his performance and the Naga boy was made the new Bar Phukan."{{harvcol|Saikia|2004|p=137}}</ref> নগা মূলৰ বুলি চিনাক্ত কৰা আন পৰিয়ালসমূহৰ ভিতৰত জাপৰজল চেতিয়া, লুথুৰি চেতিয়া, ঘূৰা কোঁৱৰ, চৌনাপাম, ফৈদীয়া গোহাঁই, লেফেৰা ডেকা, মৌপিয়া ডেকা আৰু টাংচু ডেকা উল্লেখযোগ্য।<ref>Barbarua, Hiteswar, ''Ahomar Din'', pp. 579–592.</ref> পুৰোহিতীয় ফৈদসমূহতো নগাসকলৰ অন্তৰ্ভুক্তি ঘটিছিল। নগা-বাইলুং, মিৰি-বাইলুং আৰু নৰা-বাইলুং আদি নামৰ উল্লেখ পোৱা যায়।{{sfn|Gogoi|2006|p=9}} তদুপৰি নগা মূলৰ বৰ-চিৰিং ফৈদৰো উল্লেখ আছে।<ref>Barbarua, Hiteswar, ''Ahomar Din'', p. 587.</ref> ==== কছাৰী আৰু হাণ্ডিকৈ পদবী ==== কছাৰী মূলৰ লোকসকলো আহোম ফৈদ আৰু অভিজাত শ্ৰেণীত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। শইকীয়াই লাই হাণ্ডিকৈৰ উদাহৰণ দাঙি ধৰিছে। লাইৰ কছাৰী মাতৃক লেপাটী গোহাঁইৰ পৰিয়াললৈ অনা হৈছিল। পাছলৈ সেই ল'ৰাজন আৰু তেওঁৰ পৰিয়ালক 'লাই হাণ্ডিকৈ' হিচাপে স্বীকৃতি দি উচ্চ পদবী প্ৰদান কৰা হৈছিল।<ref>"Henceforth, the slave boy and his family were recognised as Lai Handique and given a high office."{{harvcol|Saikia|2004|p=134}}</ref> আহোম সমাজত বিশেষ জন্মগত অৱস্থাৰ লোকসকলক অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈও 'হাণ্ডিকৈ' উপাধি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। [[চুহুংমুং]]ৰ ৰাজত্বকালত ৰচিত বিৱৰণ অনুসৰি, পূৰ্বৰ মুখিয়ালসকলৰ পুত্ৰ আৰু নাতিসকলক ৰজাৰ সন্মুখলৈ আনি বিভিন্ন গোটৰ নেতৃত্ব প্ৰদান কৰাৰ সময়ত বিবাহ-বহিৰ্ভূত সম্পৰ্কৰ পৰা জন্ম হোৱা সন্তানসকলক 'হাণ্ডিকৈ' বুলি অভিহিত কৰা হৈছিল। তেওঁলোকক ৰাজকোঁৱৰ হোৱাৰ অধিকাৰ দিয়া হোৱা নাছিল। অৱশ্যে তেওঁলোকে আহোমসকলৰ সৈতে সামাজিক সম্পৰ্ক ৰাখিব আৰু একেলগে আহাৰ গ্ৰহণ কৰিব পাৰিছিল। তেওঁলোকক অপমান বা উপহাস কৰিবলৈও আহোমসকলক নিষেধ কৰা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=132}}</ref>{{efn|শইকীয়াই উল্লেখ কৰিছে যে এটা মৌখিক পৰম্পৰা অনুসৰি হাণ্ডিকৈসকল চুকাফাৰ সৈতে অহা মূল ফৈদসমূহৰ অন্যতম আছিল। কিন্তু কালক্ৰমত আন বহুতো লোকে হাণ্ডিকৈ উপাধি লাভ কৰিছিল অথবা এই ফৈদত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। ফলত প্ৰাৰম্ভিক হাণ্ডিকৈ পৰিয়ালসমূহক পৃথককৈ চিনাক্ত কৰাটো কঠিন হৈ পৰিছিল।{{sfn|Saikia|1997|pp=12–13}}}} ==== চুতীয়া আৰু বৰাহী ==== [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী#আহোম চুতীয়া|আহোম চুতীয়াসকল]] আহোমসকলৰ এটা বৃহৎ উপবিভাগ আছিল। ইতিমধ্যে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সংমিশ্ৰণেৰে গঠিত আহোমসকলৰ সৈতে আন্তঃবিবাহ কৰাৰ ফলত তেওঁলোকক এই নামেৰে অভিহিত কৰা হৈছিল। কালক্ৰমত তেওঁলোকৰ অধিকাংশই আহোম সমাজত একীভূত হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=https://archive.org/details/cu31924071145522|title=Census of India, 1901|date=23 June 1901|publisher=Bombay : Govt. Central Press|via=Internet Archive}}</ref> আহোম ৰাজ্যৰ প্ৰশাসনত চুতীয়া মূলৰ বহুতো ব্যক্তিয়ে উচ্চ পদবী লাভ কৰিছিল। তেওঁলোকৰ ভিতৰত লাঙি পানীসিয়া বৰফুকন,<ref>"Langi Panisiya, the first Borphukan, was a Chutiya by caste"{{harvcol|Dutta|1985|p=30}}</ref> ৰূপচন্দ্ৰ বৰবৰুৱা,<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p.32.</ref> কীৰ্তিচন্দ্ৰ বৰবৰুৱা, পিকচাই চেতিয়া বৰফুকন,<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",p.579</ref> চুহুংমুঙৰ ৰাজত্বকালৰ ফ্ৰাচেনমুং বৰগোহাঁই,<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p.31, "Phrasenmung con tun cham pai luk Tiura"</ref> ৰুদ্ৰসিংহৰ ৰাজত্বকালৰ থুমলুং বৰগোহাঁই,<ref>{{Cite web |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01446144/document |title=''Chao-Thumlung Borgohain of a Tiura(Tai word for Chutia) family.'' |access-date=11 June 2020 |archive-date=11 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200611214210/https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01446144/document |url-status=live }}</ref> চুদিংফাৰ ৰাজত্বকালৰ কালীবৰ বুঢ়াগোহাঁই,<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 314</ref> চুচেনফাৰ ৰাজত্বকালৰ বানৰুকীয়া গোহাঁই<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p.29.</ref> আৰু ৰুদ্ৰসিংহৰ ৰাজত্বকালৰ বানলুংগীয়া গোহাঁই<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p.32.,"Thaomung Banlung cham pai luk Tiora"</ref> আদি উল্লেখযোগ্য। বুৰঞ্জীৰ পৰম্পৰা অনুসৰি চুকাফাৰ ৰাজত্বকালৰ সোম-চিৰিং<ref>{{harvcol|Goswami|1922|pp=23–24}}</ref> আৰু চাংচাই<ref>{{harvcol|Goswami|1922|pp=26}}</ref> আদিৰ উৎপত্তিও চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ পৰা হৈছিল। আহোমসকলৰ চেতিয়া ফৈদৰ অধিকাংশ লোকৰ লগতে লাহন ফৈদৰো অধিকাংশ লোক চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Dutta |first=Shristidhar |date=1985 |url=http://ignca.gov.in/Asi_data/72269.pdf |title=Dutta, Shristidhar, "The Mataks and their Kingdom", p.30 |access-date=15 April 2020 |archive-date=27 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210227070648/http://ignca.gov.in/Asi_data/72269.pdf |url-status=live }}</ref> চুতীয়া মূলৰ আন উল্লেখযোগ্য পৰিয়ালসমূহৰ ভিতৰত হলাহল পাটৰ, লাচিতৰ ডেকা, লাঙিৰ ডেকা, ভাণ্ডাৰী গোহাঁই, গড়গঞা টুকুৰীয়া, ভুবুল, কান্তপ, ঘূৰাচোৱা, হাঁহপনীয়া আৰু ৰেৱতিগয়া,<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",pp.584-594</ref> চাৰিঙীয়া নাওবৈচা, চেঁচুৱা,<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",pp.598-600</ref> হিলৈদাৰী<ref>Naoboicha Phukanar Buranji, p.55</ref><ref>[https://books.google.co.in/books?id=YvV-VI_2YRkC&pg=PR67&dq=sutiyahilaidari&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&source=gb_mobile_search&sa=X&ved=2ahUKEwiiqITCufiRAxXdwTgGHeU5KJcQ6AF6BAgJEAM#v=onepage&q&f=false Census of India 1891, p. 17]</ref> আদি উল্লেখযোগ্য। আনহাতে, বৰাহী মূলৰ পৰিয়ালসমূহৰ ভিতৰত বৰপানী, চাংৰুং, চাওৰক, চাংমাই, লিকচন, বেজ ভৰালী<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",pp.586-594</ref> আৰু বৰাহী বামুণ<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",p.606</ref> আদি উল্লেখযোগ্য। ষোড়শ শতিকাৰ পৰা অষ্টাদশ শতিকালৈ এই পৰিয়ালসমূহৰ কেইবাটাও বংশৰ সদস্যই [[ফুকন]], ৰাজখোৱা আৰু [[বৰুৱা]] আদি গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশাসনিক পদবী লাভ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী কালৰ পদাধিকাৰীসকলৰ বংশগত বিৱৰণৰ পৰাও অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা পৰিয়ালসমূহে উচ্চ প্ৰশাসনত লাভ কৰা স্থানৰ পৰিসৰ বুজিব পাৰি। হিতেশ্বৰ বৰবৰুৱাৰ ''আহোমৰ দিন'' (১৯৮১) গ্ৰন্থ অনুসৰি, মুঠ ৪৬জন [[বৰফুকন]]ৰ{{efn|মূল তালিকাত এজন লাহন আৰু এজন বকতিয়াল বাদ পৰিছিল। লাঙি পানীসিয়াক বাকী ১০জন ৰঙাচিলা বৰফুকনৰ পৰা পৃথককৈ গণনা কৰা হৈছে।}} ভিতৰত ১৫জন চুতীয়া মূলৰ আছিল। তেওঁলোকৰ ভিতৰত ১০জন ৰঙাচিলা দুৱৰা{{efn|লাঙি পানীসিয়াক ৰঙাচিলা বংশৰ প্ৰথমজন বৰফুকন বুলি জনা যায়। ''আহোম বুৰঞ্জী''ত ১৬২০ চনৰ উল্লেখত লাঙি পানীসিয়া বৰফুকনক 'ৰঙাচিলা' বুলি অভিহিত কৰা হৈছে।<ref>Barua, Gopal Chandra, "Ahom Buranji, p. 106</ref> একে গ্ৰন্থত তেওঁৰ চুতীয়া বংশীয় উৎপত্তিৰ কথাও উল্লেখ আছে।<ref>Barua, Gopal Chandra, "Ahom Buranji", p.37, "Burha raja (Chao-pha Su-sheng) made his younger grandson(La-ngi) Borphukan(Phu-kan-lung). In the older times(jim-mu), they were members(man) of a Chutia(Tiu-ra) prisoner(to-ao-pe) family(kan-tun)."</ref> ৰঙাচিলা বংশৰ উৎপত্তি চুদাংফাৰ ৰাজত্বকালত (১৩৯৭–১৪০৭) হৈছিল। সেই সময়ত বংশটোৰ পূৰ্বপুৰুষক 'ৰঙাচিলা' নাম দিয়া হৈছিল।<ref>Barua, Gopal Chandra, "Ahom Buranji", p.36, "Formerly(poi-an mu) during the days (ban) of King Sudangpha(chao-su-dang-pha),.. Then(pu-nai) the king named(chu pin) the family(man ren) Rangachila(ngeu-ding)."</ref> অৱশ্যে ''পুৰণি অসম বুৰঞ্জী''ত ভুলবশতঃ চুদাংফা (১৩৯৭–১৪০৭)-ৰ পৰিৱৰ্তে চুৰামফা (১৬৪১–১৬৪৪) নামটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref>Goswami, Hemchandra, "Purani Assam Buranji", p.23</ref> এই ভুল পাছলৈ ''আহোমৰ দিন'' গ্ৰন্থতো পুনৰাবৃত্তি কৰা হৈছিল।<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 131</ref>}}, ২জন পিকচাই<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 579</ref> আৰু বুঢ়া চেতিয়া, ১জন লাহন,<ref>{{harvcol|Dutta|1985|pp=30}}</ref> ১জন বকতিয়াল বুৰুক চুতীয়া<ref>Goswami Hemchandra, Purani Assam Buranji,p.26. ,"পূৰ্বে চুকাফা মহাৰাজৰ দিনত চুটিয়াৰ গাঁঞো মাৰি এটা মানুহ আনিলে, সি‌ ঝলম বাটিব পাৰে। পাচে মহাৰাজা ঝলম বটা দেখি স্বৰ্গদেৱৰ ঘৰত চয়জৰি বটাকৈ দিলে। চাঙ্গচাই নাম দি আহামৰ লগত থাকিব দিলে।"</ref><ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",p. 26,"বাটত আহোঁতে পূৰ্বে চুকাফা দেৱে "গৰীয়া" বোলা পলৰীয়া মানুহ এঘৰ পাই আনিছিল। তাৰে সতি-সন্ততিক পাই এইজনা(চুবিনফা) ৰজাদেৱে 'চইজৰি বটাকৈ' দিলে, নাম থলে "চেঙ্গচাই"; বেজিৰ কামো কৰিবলৈ দিলে। পাছে সেই ঘৰকে পাছলৈ 'বকতিয়াল' বুলিলে।"</ref><ref>"Rupchandra Barbarua of Bakatial Ahom was the son of a rope maker in the employ of a Musalman. Supatpha, the great, emancipated his father from the servitude of the Musalman. He was of the family of Buruk-Chutia."{{harvcol|Barua|1930|p=32}}</ref> আৰু ১জন লাঙি<ref>"Langi Panisiya, the first Borphukan, was a Chutiya by caste."{{harvcol|Dutta|1985|p=30}}</ref> আছিল। ইয়াৰ উপৰি ৪জন বৰফুকন মৰাণ মূলৰ লানমাখ্ৰু বংশৰ আছিল।<ref>"This same Moran fought against the Nagas to defend the Tai-Ahom settlers. He was rewarded for his service and placed under Kangan Bar Gohain and re-named Lanmakhru. He started the lineage known as Lanmakhru."{{harvcol|Saikia|1997|p=91}}</ref> আনহাতে, ১জন বৰফুকন নগা মূলৰ ঘূৰা কোঁৱৰ বংশৰ আছিল।<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 590</ref><ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 532</ref> একেদৰে, মুঠ ৪১জন [[বৰবৰুৱা]]ৰ ভিতৰত ১৪জন চুতীয়া মূলৰ আছিল। তেওঁলোকৰ ভিতৰত ৬জন বকতিয়াল বুৰুক চুতীয়া,<ref>Goswami Hemchandra, Purani Assam Buranji,p.26. ,"পূৰ্বে চুকাফা মহাৰাজৰ দিনত চুটিয়াৰ গাঁঞো মাৰি এটা মানুহ আনিলে, সি‌ ঝলম বাটিব পাৰে। পাচে মহাৰাজা ঝলম বটা দেখি স্বৰ্গদেৱৰ ঘৰত চয়জৰি বটাকৈ দিলে। চাঙ্গচাই নাম দি আহামৰ লগত থাকিব দিলে।"</ref><ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",p. 26,"বাটত আহোঁতে পূৰ্বে চুকাফা দেৱে "গৰীয়া" বোলা পলৰীয়া মানুহ এঘৰ পাই আনিছিল। তাৰে সতি-সন্ততিক পাই এইজনা(চুবিনফা) ৰজাদেৱে 'চইজৰি বটাকৈ' দিলে, নাম থলে "চেঙ্গচাই"; বেজিৰ কামো কৰিবলৈ দিলে। পাছে সেই ঘৰকে পাছলৈ 'বকতিয়াল' বুলিলে।"</ref><ref>"Rupchandra Barbarua of Bakatial Ahom was the son of a rope maker in the employ of a Musalman. Supatpha, the great, emancipated his father from the servitude of the Musalman. He was of the family of Buruk-Chutia."{{harvcol|Barua|1930|p=32}}</ref> ৪জন ৰঙাচিলা দুৱৰা{{efn|লাঙি পানীসিয়াক ৰঙাচিলা বংশৰ প্ৰথমজন বৰফুকন বুলি জনা যায়। ''আহোম বুৰঞ্জী''ত ১৬২০ চনৰ উল্লেখত লাঙি পানীসিয়া বৰফুকনক ৰঙাচিলা বুলি অভিহিত কৰা হৈছে।<ref>Barua, Gopal Chandra, "Ahom Buranji", p. 106</ref> তেওঁ চুতীয়া মূলৰ বংশৰ আছিল বুলিও উল্লেখ আছে।<ref>Barua, Gopal Chandra, "Ahom Buranji", p.37, "Burha raja (Chao-pha Su-sheng) made his younger grandson(La-ngi) Borphukan(Phu-kan-lung). In the older times(jim-mu), they were members(man) of a Chutia(Tiu-ra) prisoner(to-ao-pe) family(kan-tun)."</ref> ৰঙাচিলা বংশৰ উৎপত্তি চুদাংফাৰ ৰাজত্বকালত (১৩৯৭–১৪০৭) হৈছিল। সেই সময়ত বংশটোৰ পূৰ্বপুৰুষক ৰঙাচিলা নাম দিয়া হৈছিল।<ref>Barua, Gopal Chandra, "Ahom Buranji", p.36, "Formerly(poi-an mu) during the days (ban) of King Sudangpha(chao-su-dang-pha),.. Then(pu-nai) the king named(chu pin) the family(man ren) Rangachila(ngeu-ding)."</ref> ''পুৰণি অসম বুৰঞ্জী''ত ভুলবশতঃ চুদাংফাৰ পৰিৱৰ্তে চুৰামফাৰ নাম ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref>Goswami, Hemchandra, "Purani Assam Buranji", p.23</ref> এই ভুল ''আহোমৰ দিন'' গ্ৰন্থতো পুনৰাবৃত্তি কৰা হৈছিল।<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 131</ref>}}, ৩জন লাহন<ref>{{harvcol|Dutta|1985|p=30}}</ref> আৰু ১জন পাতাল বংশৰ আছিল।{{efn|''আহোম বুৰঞ্জী''ত পাতালক চুতীয়া বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>{{harvcol|Barua|1930|p=383}}</ref> আনহাতে, ঊনবিংশ শতিকাত কাশীনাথ তামুলী ফুকনে ৰচনা কৰা ''অসম বুৰঞ্জী''ত তেওঁক 'খেৰেমীয়াল কছাৰী' বুলি অভিহিত কৰা হৈছে। অৱশ্যে এনে জনগোষ্ঠীয় নামকৰণ সদায় একে ধৰণৰ নাছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, ঊনবিংশ শতিকাৰ ''নাওবৈচা ফুকনৰ বুৰঞ্জী''ত চুতীয়াসকলক 'চুতীয়া-কছাৰী' বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। নামৰূপ আৰু খেৰেম অঞ্চলতো চুতীয়া বসতিৰ বিৱৰণ পোৱা যায়।<ref>{{harvcol|Barua|1930|p=89}}</ref> এই কাৰণে ভিন্ন বুৰঞ্জীত পৃথক পৰিচয় ব্যৱহাৰ হোৱা হ'ব পাৰে।}} তদুপৰি ২জন বৰবৰুৱা নগা মূলৰ ঘূৰা কোঁৱৰ বংশৰ আছিল<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 590</ref> আৰু ১জন মৰাণ মূলৰ আছিল।<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 532</ref> === ভাষা আৰু সাংস্কৃতিক পৰিৱৰ্তন === আধুনিক আহোম জনগোষ্ঠী আৰু তেওঁলোকৰ সংস্কৃতি মূল [[টাই জনগোষ্ঠী|টাই]] জনগোষ্ঠী আৰু তেওঁলোকৰ সংস্কৃতিৰ লগতে অসমত আত্মসাৎ কৰা স্থানীয় তিব্বত-বাৰ্মী জনগোষ্ঠীসমূহ আৰু তেওঁলোকৰ সংস্কৃতিৰ সমন্বয়ৰ ফল।<ref>{{cite web|url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/8154/10/10_conclusion.pdf|title=Shodhganga: a reservoir of Indian theses @ INFLIBNET|accessdate=16 April 2023}}</ref> অঞ্চলটোৰ স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ সৈতে প্ৰাৰম্ভিক সংস্পৰ্শৰ পাছত টাই-আহোম ভাষীসকলে স্থানীয় ভাষা আৰু সংস্কৃতি আয়ত্ত কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। উন্নত যোগাযোগ স্থাপন আৰু আহোম প্ৰশাসন সুচাৰুৰূপে পৰিচালনা কৰাৰ উদ্দেশ্যে তেওঁলোকে স্থানীয় [[অসমীয়া ভাষা]]ও শিকিছিল। অসমীয়া ভাষাৰ গ্ৰহণে আহোমসকলৰ ঐতিহাসিক বিৱৰণমূলক গ্ৰন্থ [[বুৰঞ্জী]]সমূহৰ ভাষাৰ ক্ষেত্ৰতো পৰিৱৰ্তন আনিছিল। ক্ৰমান্বয়ে ঐতিহাসিক ঘটনাসমূহ লিপিবদ্ধ কৰিবলৈ অসমীয়া ভাষা ব্যৱহাৰ কৰা হ'বলৈ ধৰিছিল। যদিও ইতিমধ্যে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সংমিশ্ৰণেৰে গঠিত 'আহোম' হিচাপে পৰিচিত জনসমষ্টিয়ে ৰাজ্যখনৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ তুলনামূলকভাৱে অতি সৰু অংশহে গঠন কৰিছিল,<ref name="auto2"/> তথাপিও তেওঁলোকে অসমীয়া ভাষাৰ সমান্তৰালভাৱে নিজৰ মূল টাই-আহোম ভাষা আৰু পৰম্পৰাগত ধৰ্মীয় বিশ্বাসসমূহ ষোড়শ শতিকালৈকে বজাই ৰাখিছিল। সেই শতিকাত আহোম ৰাজদৰবাৰে অঞ্চলটোৰ স্থানীয় ভাষা অসমীয়াক সম্পূৰ্ণৰূপে গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>"The Ahom language and Ahom script were relegated to the religious sphere, where they were used only by some members of the traditional priestly clans, while Assamese speech and writing took over in day-to-day life." {{harvnb|Terwiel|1996|p=276}}</ref> ফলস্বৰূপে আহোম ভাষা আৰু [[আহোম লিপি]]ৰ ব্যৱহাৰ মূলতঃ ধৰ্মীয় ক্ষেত্ৰলৈ সীমিত হৈ পৰিছিল। পৰম্পৰাগত পুৰোহিতীয় ফৈদৰ কিছুমান সদস্যইহে এই ভাষা আৰু লিপি ব্যৱহাৰ কৰি থাকিল। আনহাতে, দৈনন্দিন কথোপকথন আৰু লিখিত কাম-কাজত অসমীয়া ভাষাই প্ৰধান স্থান অধিকাৰ কৰিছিল। == হিন্দুকৰণ আৰু সংস্কৃতকৰণ == === আহোমীকৰণৰ পৰা পৰিৱৰ্তন === আহোমীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া ষোড়শ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে চলি আছিল। সেই সময়ৰ পৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সংমিশ্ৰণেৰে গঠিত আহোম সমাজ নিজেই প্ৰত্যক্ষ হিন্দু সাংস্কৃতিক প্ৰভাৱৰ অধীনলৈ আহিবলৈ ধৰিছিল।{{sfn|Guha|1983|p=12}} সাধাৰণতে বিজিত জনগোষ্ঠীসমূহে বিজয়ীসকলৰ ভাষা আৰু ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰে যদিও অসমত আহোমসকলৰ সম্প্ৰসাৰণৰ ক্ষেত্ৰত এক পৃথক সাংস্কৃতিক প্ৰক্ৰিয়া দেখা গৈছিল। ক্ৰমাৎ অধিক বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ হৈ উঠা জনসমষ্টিৰ ওপৰত কেৱল নিজৰ সংস্কৃতি জাপি দি সম্পূৰ্ণ ৰাজনৈতিক আধিপত্য বজাই ৰখাটো সম্ভৱ নহ'ব বুলি উপলব্ধি কৰি আহোম ৰজাসকলে নিজৰ নীতি সলনি কৰিছিল। ৰাজ্যখনৰ সম্প্ৰসাৰণৰ লগে লগে এক বিপৰীতমুখী সাংস্কৃতিক প্ৰক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি হৈছিল। ইয়াৰ ফলত সাম্ৰাজ্যৰ ঐক্য বজাই ৰাখিবলৈ বিজয়ী আহোম শাসকসকলে অধীনস্থ সংখ্যাগৰিষ্ঠ জনগোষ্ঠীৰ ভাষা আৰু সংস্কৃতিক আনুষ্ঠানিক স্বীকৃতি দিবলগীয়া হৈছিল।<ref name="auto"/> [[চুতীয়া ৰাজ্য]] বশীভূত কৰাৰ পাছত আহোমীকৰণৰ প্ৰৱণতাই ক্ৰমান্বয়ে [[সংস্কৃতকৰণ]] বা হিন্দুকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়াক স্থান দিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। ষোড়শ আৰু সপ্তদশ শতিকাত আহোম ৰাজ্য পশ্চিম দিশলৈ সম্প্ৰসাৰিত হোৱাৰ ফলত বিপুলসংখ্যক হিন্দু প্ৰজা ৰাজ্যখনৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। ইয়াৰ লগে লগে এই সাংস্কৃতিক পৰিৱৰ্তন অধিক তীব্ৰ হৈ উঠিছিল।<ref>{{harvp|Sharma|2009|p=357}}: "Hinduisation, however, struck strong roots in upper Assam mainly after the Ahom royalty embraced Hinduism and offered patronage to it from the early 16th century, especially as a result of the expansion of the Ahom territory westward which subsumed many Hindu 'Assamese'-speaking subjects, most of whom were actually already Hinduized autochthons."</ref> === ৰাজদৰবাৰত প্ৰাৰম্ভিক হিন্দু প্ৰভাৱ === [[চুখাংফা]]ৰ (১২৯৩–১৩৩২) ৰাজত্বকালত আহোম ৰাজদৰবাৰত প্ৰথমবাৰৰ বাবে হিন্দু সাংস্কৃতিক উপাদানৰ প্ৰৱেশ ঘটিছিল বুলি উল্লেখ কৰা হয়। তেওঁ দুয়োখন ৰাজ্যৰ মাজত শান্তিচুক্তি স্থাপনৰ উদ্দেশ্যে [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ এগৰাকী ৰাজকুমাৰীক বিবাহ কৰিছিল।{{sfn|Boruah|2007}} আহোম ৰজা আৰু এগৰাকী অনা-আহোম হিন্দু ৰাজকুমাৰীৰ মাজত লিপিবদ্ধ হোৱা প্ৰথম বিবাহ হিচাপে এই ঘটনাই আহোম ৰাজপৰিয়ালত হিন্দু পৰম্পৰাৰ প্ৰৱেশ ঘটাইছিল। পাছলৈ চুতীয়া আৰু কছাৰী ৰাজ্যৰ লগতে [[বাৰভূঞা]]সকলৰ ভূখণ্ড সংযুক্ত কৰাৰ ফলত আহোমসকলে এই অঞ্চলসমূহৰ জনসমষ্টিক নিজৰ সমাজ আৰু প্ৰশাসনত গভীৰভাৱে একীভূত কৰিছিল। চুতীয়াসকলক প্ৰশাসনিক পদবীত নিযুক্ত কৰা আৰু আন্তঃবিবাহক উৎসাহিত কৰাৰ জৰিয়তে আহোম ৰাজপৰিয়ালে এক ব্যাপক সাংস্কৃতিক আত্মসাৎকৰণ প্ৰক্ৰিয়াক আগবঢ়াই নিছিল। ইয়াৰ ফলত আহোম সমাজৰ সামাজিক গাঁথনি, ধৰ্মীয় বিশ্বাস আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানত স্থায়ী পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল। === ৰাজপৰিয়ালৰ হিন্দু ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ === আহোম ৰাজপৰিয়ালে ক্ৰমান্বয়ে হিন্দুকৰণৰ প্ৰভাৱ গ্ৰহণ কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত [[চুদাংফা]] বা বামুণী কোঁৱৰৰ (ৰাজত্বকাল: ১৩৯৭–১৪০৭) সময়ত আহোম ৰাজপ্ৰাসাদত হিন্দু ধৰ্মীয় প্ৰভাৱৰ প্ৰৱেশ ঘটিছিল। চুদাংফাই ৰাজদৰবাৰত এজন [[ব্ৰাহ্মণ]]ক উপদেষ্টা হিচাপে নিযুক্ত কৰিছিল। তেওঁ শিঙৰি ঘৰত উঠা অভিষেক অনুষ্ঠান গ্ৰহণ কৰা প্ৰথমজন আহোম ৰজা আছিল। শিঙৰি ঘৰত উঠা আহোম ৰজাসকলৰ পৰম্পৰাগত ৰাজঅভিষেক অনুষ্ঠান আছিল। বিশ্বাস কৰা হৈছিল যে কোনো আহোম ৰাজকোঁৱৰ ৰজা হ'লেও শিঙৰি ঘৰত উঠা অনুষ্ঠান সম্পূৰ্ণ নকৰালৈকে তেওঁ পূৰ্ণাংগ ৰজাৰ মৰ্যাদা লাভ কৰিব নোৱাৰে। সেয়েহে সিংহাসনত আৰোহণ কৰাৰ পাছত প্ৰতিজন আহোম ৰজাই যিমান সোনকালে সম্ভৱ এই অনুষ্ঠান সম্পন্ন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। [[চুহুংমুং]] (ৰাজত্বকাল: ১৪৯৭–১৫৩৯) আছিল 'স্বৰ্গনাৰায়ণ' নামৰ হিন্দু উপাধি গ্ৰহণ কৰা প্ৰথমজন আহোম ৰজা। এই সংস্কৃত উপাধিটো টাই-আহোম 'চাও-ফা' উপাধিৰ সমতুল্য আছিল। চুহুংমুঙৰ ৰাজত্বকালৰ পাছত আহোম ৰজাসকলে চৰকাৰী নথিপত্ৰত নিজৰ হিন্দু নাম ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ অধিক পছন্দ কৰিছিল।{{sfn|Gait|1906}} পূৰ্বতে 'চাও-ফা' উপাধিৰে পৰিচিত ৰজাসকলক ক্ৰমান্বয়ে 'স্বৰ্গদেউ' উপাধিৰে অভিহিত কৰা হ'বলৈ ধৰিছিল। তাৰ পাছৰ পৰা আহোম ৰজাসকল 'স্বৰ্গদেউ' নামেৰে পৰিচিত হৈছিল। === টাই-আহোম পৰম্পৰাৰ ধাৰাবাহিকতা === আহোমসকলৰ মহন, দেওধাই আৰু বাইলুং আদি পুৰোহিতীয় শ্ৰেণীসমূহৰ অধিকাংশই মূলসুঁতিৰ হিন্দুধৰ্মৰ প্ৰভাৱৰ বাহিৰত আছিল। তেওঁলোকে ব্ৰাহ্মণ্য হিন্দুধৰ্মৰ অন্তৰ্ভুক্ত হ'বলৈ অনিচ্ছা প্ৰকাশ কৰি আহিছিল।{{citation needed|date=August 2021}} অৱশ্যে টাই সংস্কৃতি আৰু ধৰ্মৰ পৰম্পৰাসমূহ আজিও কিছুমান পৰম্পৰাগত পুৰোহিতীয় শ্ৰেণীয়ে সংৰক্ষণ কৰি আহিছে। তেওঁলোকৰ ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান, বিবাহ আৰু উৎসৱ-পাৰ্বণত এই পৰম্পৰাসমূহৰ প্ৰভাৱ দেখা যায়, যিয়ে বৰ্তমানৰ আহোম জীৱনশৈলীৰ কিছুমান বৈশিষ্ট্য প্ৰতিফলিত কৰে। == ঔপনিৱেশিক আৰু উত্তৰ-ঔপনিৱেশিক যুগত পৰিচয়ৰ পুনৰ্নিৰ্ধাৰণ == শইকীয়া (১৯৯৭)-ৰ মতে, ঔপনিৱেশিক যুগত 'আহোম' পৰিচয়ৰ অৰ্থত এক মৌলিক পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল। ব্ৰিটিছসকলে অসমৰ শাসনভাৰ গ্ৰহণ কৰাৰ পাছত আহোমসকলক লোকপিয়লৰ এটা শ্ৰেণীলৈ সীমিত কৰা হৈছিল আৰু তেওঁলোকক বৃহত্তৰ অসমীয়া পৰিচয়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। একে সময়তে ঔপনিৱেশিক যুগৰ গৱেষণা আৰু ইতিহাসচৰ্চাই টাই-আহোমসকলক একে সংস্কৃতি আৰু সমাজৰ অধিকাৰী একক, সমজাতীয় জনগোষ্ঠী হিচাপে চিত্ৰিত কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|1997|p=208}}</ref> শইকীয়াই তেওঁৰ পৰৱৰ্তী গৱেষণাত এই প্ৰক্ৰিয়াক প্ৰাক্‌ঔপনিৱেশিক যুগৰ পৰিৱৰ্তনশীল ৰাজনৈতিক আৰু প্ৰশাসনিক মৰ্যাদাৰ পৰা এক সামূহিক জনগোষ্ঠীয় পৰিচয়লৈ হোৱা ৰূপান্তৰ হিচাপে ব্যাখ্যা কৰিছে। এই সময়ৰ পৰা 'আহোম' পৰিচয়ক ক্ৰমান্বয়ে বংশানুক্ৰমিক জনগোষ্ঠীৰ পৰিচয় হিচাপে বুজিবলৈ লোৱা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|pp=141–142}}</ref> বৰ্তমানৰ আহোম জনগোষ্ঠীক বিশেষভাৱে 'টাই-আহোম' হিচাপে চিনাক্ত কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়া বিংশ শতিকাত আৰু অধিক বিকশিত হৈছিল। শইকীয়া (২০০৪)-ই এই প্ৰক্ৰিয়াৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰ্যায়ক পদ্মেশ্বৰ গগৈৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰিছে। তেওঁৰ ১৯৬৮ চনৰ ''The Tai and the Tai-Ahom Kingdom of the Brahmaputra Valley'' গ্ৰন্থখনে আহোমসকলক বৃহত্তৰ টাই জগতৰ সৈতে সংযোগ কৰিছিল আৰু বিদ্যায়তনিক আলোচনাত আহোমসকলক টাই জনগোষ্ঠী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰাত সহায় কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=75}}</ref> শইকীয়াৰ মতে, ১৯৬০-ৰ দশকৰ পৰা 'টাই-আহোম' নামৰ ব্যৱহাৰে পূৰ্বৰ পৰিৱৰ্তনশীল আহোম পৰিচয়ৰ অৰ্থক অধিক সংকুচিত কৰি দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ টাই জনগোষ্ঠীসমূহৰ সৈতে সংযোগ কৰিছিল। একে সময়তে বিভিন্ন ৰাজনৈতিক সংগঠনে টাই-আহোমসকলক এক পৃথক জনগোষ্ঠী হিচাপে গঢ়ি তুলিবলৈ আৰু অনুসূচিত জনজাতিৰ (''Scheduled Tribe'') মৰ্যাদা লাভ কৰিবলৈ প্ৰচেষ্টা চলাইছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|pp=168–170}}</ref> ১৯৮০-ৰ দশকৰ পুনৰুজ্জীৱন আন্দোলনৰ সময়ত 'বান অক' (''Ban Ok'') আদি সংগঠনে এই জনগোষ্ঠীৰ বাবে স্বতন্ত্ৰ ঐতিহাসিক, ধৰ্মীয় আৰু ভাষাগত বৈশিষ্ট্য প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। শইকীয়াই উল্লেখ কৰিছে যে এই সংগঠনৰ উদ্যোক্তাসকলে প্ৰথম অৱস্থাত 'অসমীয়া আহোম' হিচাপে পৰিচিত লোকসকলৰ লগতে কেইবাটাও টাই ভাষী জনগোষ্ঠীৰ সদস্যকো 'টাই-আহোম' পৰিচয়ৰ অধীনত একত্ৰিত কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|pp=183–185}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == টোকা == {{notelist}} == গ্ৰন্থপঞ্জী == {{refbegin}} * {{Citation |last=Boruah |first=Nirode |title=Early Assam |publisher=Spectrum Publications |year=2007 |place=Guwahati, Delhi}} * {{Citation |last=Gait |given=Edward |title=A History of Assam |publisher=Thacker, Spink & Co, Calcutta |year=1906}} * {{Citation |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |pages=3–34 |date=December 1983 |doi=10.2307/3516963 |issue=12 |jstor=3516963 |url=http://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/handle/123456789/3259 |access-date=29 July 2020 |archive-date=6 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230706211727/https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/handle/20.500.12413/3259 |url-status=dead}} * {{Citation |last=Neog |first=Dimbeswar |year=1962 |title=New Light on History of Asamiya Literature |place=Gauhati}} * {{Citation |last=Morey |first=Stephen |contribution=Ahom and Tangsa: Case studies of language maintenance and loss in North East India |editor-last=Cardoso |editor-first=Hugo C. |title=Language Endangerment and Preservation in South Asia |pages=46–77 |publisher=University of Hawai'i Press |place=Honolulu |year=2014}} * {{Cite journal |last=Baruah |first=S. L. |title=Ahom Policy Towards the Neighbouring Hill Tribes |journal=Proceedings of the Indian History Congress |volume=38 |year=1977 |pages=249–256 |jstor=44139078 |issn=2249-1937}} * {{Citation |last=Gogoi |first=Padmeshwar |year=1968 |title=The Tai and the Tai Kingdoms |publisher=Gauhati University |place=Guwahati}} * {{Citation |editor-last=Bhuyan |editor-first=Suryya Kumar |year=1945 |title=Assam Buranji |edition=1st |place=Gauhati |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies, Assam }} * {{Citation |last=Baruah |first=S. L. |year=1986 |title=A Comprehensive History of Assam |place=New Delhi |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers }} * {{Citation |last=Bhuyan |first=Suryya Kumar |year=1960 |title=Satsari Asam Buranji |place=Gauhati |publisher=Gauhati University }} * {{Citation |last=Phukan |first=J. N. |year=1992 |chapter=The Tai-Ahom Power in Assam |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |place=Guwahati |publisher=Publication Board, Assam |pages=49–60 }} * {{Citation |last=Saikia |first=Yasmin |year=1997 |title=In the Meadows of Gold: Telling Tales of the Swargadeos at the Crossroads of Assam |place=Guwahati |publisher=Spectrum Publications |isbn=81-85319-61-8 }} * {{Citation |last=Gogoi |first=Nitul Kumar |title=Continuity and Change among the Ahoms |publisher=Concept Publishing Company, Delhi |year=2006}} * {{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |url=https://books.google.com/books?id=p9PkFF3uq_8C |title=Fragmented Memories |isbn=978-0-8223-3373-9 |year=2004 |publisher=Duke University}} * {{Citation |last=Buragohain |first=Romesh |url=http://dspace.nehu.ac.in/handle/1/9262 |title=The ahomisation process in early mediaeval Assam |year=2013}} * {{Cite journal |last=Terwiel |first=B.J. |title=Recreating the Past: Revivalism in Northeastern India. |journal=Bijdragen tot de Taal-, Land- en Volkenkunde |volume=152 |number=2 |year=1996 |pages=275–92 |jstor=27864746 |doi=10.1163/22134379-90003014 |doi-access=free}} * {{Citation |last=Sharma |first=Chandan Kumar |contribution=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |year=2009 |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B.K |pages=354–366 |place=Delhi |publisher=Omsons Publications}} * {{cite book |last=Goswami |first=Hemchandra |title=Purani Asam Buranji |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies |year=1922 |location=Gauhati}} * {{cite journal |last=Daniels |first=Christian |title=When did the Ahom Migrate to Assam? |journal=Indian Journal of Tai Studies |volume=XXIII |date=October 2023 |publisher=Institute of Tai Studies and Research |url=https://www.researchgate.net/publication/379512403}} * {{cite book |last=Barua |first=Golap Chandra |title=Ahom Buranji: With Parallel English Translation from the Earliest Time to the End of Ahom Rule |publisher=Published under the Authority of the Assam Administration |year=1930 }} {{refend}} [[শ্ৰেণী:আহোম ৰাজ্য]] c1xvchn3io00xibhyh2ouw0nbwtyr6f 648468 648467 2026-10-29T20:11:55Z Ananya Taye 28065 পৃষ্ঠা [[Draft:আহোমীকৰণ]]ৰ পৰা [[আহোমীকৰণ]]লৈ Ananya Tayeয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 648467 wikitext text/x-wiki {{Short description|অসমৰ পূৰ্বৰ আহোম ৰাজ্যত সামাজিক আত্মসাৎকৰণ প্ৰক্ৰিয়া}} [[File:Ahom youth.jpg|thumb|300px|পৰম্পৰাগত সাজপাৰ পৰিহিত আহোম যুৱকৰ এটা দল।]] '''আহোমীকৰণ''' (ইংৰাজী: ''Ahomisation'') হৈছে অসমৰ পূৰ্বৰ [[আহোম ৰাজ্য]]ত সংঘটিত এক আত্মসাৎকৰণ প্ৰক্ৰিয়া, যাৰ জৰিয়তে অঞ্চলটোৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোকসকল বৰ্তমান [[আহোম জনগোষ্ঠী|আহোম]] হিচাপে পৰিচিত জনসমষ্টিৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। গুহৰ মতে, আহোমসকলে প্ৰথমতে ওচৰ-চুবুৰীয়া নগা, মৰাণ আৰু বৰাহী জনগোষ্ঠীৰ একাংশক আৰু পাছলৈ চুতীয়া আৰু কছাৰী জনগোষ্ঠীৰ বৃহৎ অংশক আত্মসাৎ কৰিছিল; ষোড়শ শতিকাৰ মাজভাগৰ পৰা এই সম্প্ৰসাৰিত আহোম সমাজ নিজেই হিন্দুকৰণৰ প্ৰভাৱত পৰালৈকে আহোমীকৰণ চলি আছিল।<ref>"There, the Ahoms assimilated some of their Naga, Moran and Barahi neighbours and later, also large sections of the Chutiya and Kachari tribes. This Ahomisation process went on until the expanded Ahom society itself began to be Hinduised from the mid-16th century onward." {{harvcol|Guha|1983|p=12}}</ref> শইকীয়া (২০০৪)-ৰ মতে, এই প্ৰক্ৰিয়াত বিভিন্ন সামাজিক আৰু জনগোষ্ঠীয় পটভূমিৰ নিৰ্বাচিত পুৰুষক স্বৰ্গদেৱে প্ৰদান কৰা ৰাষ্ট্ৰীয় স্বীকৃতিসম্পন্ন আহোম মৰ্যাদাৰ সম্প্ৰসাৰণ ঘটিছিল।<ref>"From the very beginning until the end of the Swargadeo's rule in the nineteenth century, Ahoms were created from the different groups constituting the 'us' community."{{harvcol|Saikia|2004|pp=135}}</ref> শইকীয়া (১৯৯৭)-ই আহোম পৰিচয়ক একক, সমজাতীয় জনগোষ্ঠীৰ পৰিচয় নহয়, বৰং বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সমাৱেশেৰে গঠিত এক সংমিশ্ৰিত সামাজিক-সাংস্কৃতিক সত্তা বুলি ব্যাখ্যা কৰিছে।<ref>"This unique perception and representation is the crux of what we know and call 'Ahom'. This complex mix cannot be reduced to a single community, nor to one dramatic event. … It was an expression of heterogeneous communities coming together in a process of 'becoming' a socio-cultural entity manifested in a riverine polity."{{harvcol|Saikia|1997|p=181}}</ref> == আনুবংশিক প্ৰমাণ == আধুনিক আনুবংশিক গৱেষণাৰ ফলাফল ঐতিহাসিক উৎসসমূহত বৰ্ণিত স্থানীয় জনগোষ্ঠীৰ ব্যাপক অন্তৰ্ভুক্তিৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ। পিতৃবংশীয় চিহ্নৰ পূৰ্বৰ অধ্যয়নত বৰ্তমানৰ আহোম পুৰুষসকলৰ মাজত পূব আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ ৱাই-ক্ৰম'জমীয় হেপ্ল'গ্ৰুপ O3-M134 (বৰ্তমানৰ নাম O-M134) আটাইতকৈ অধিক দেখা পোৱা পিতৃবংশীয় হেপ্ল'গ্ৰুপ হিচাপে চিনাক্ত কৰা হৈছে।<ref name="Kumar2024">{{cite journal |last1=Kumar |first1=Sachin |last2=Singh |first2=Prajjval Pratap |last3=Pasupuleti |first3=Nagarjuna |last4=Tripathy |first4=Veena Mushrif |last5=Chauley |first5=Milan Kumar |last6=Chaubey |first6=Gyaneshwer |last7=Rai |first7=Niraj |year=2024 |title=The genetic admixture and assimilation of Ahom: a historic migrant from Thailand to India |journal=Human Molecular Genetics |volume=33 |issue=11 |pages=1015–1019 |doi=10.1093/hmg/ddae054 |pmid=38538568 }}</ref> O-M134 আৰু ইয়াৰ অধীনস্থ শাখাসমূহ উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ বিভিন্ন তিব্বত-বাৰ্মী ভাষী জনগোষ্ঠী, বিশেষকৈ বড়ো-গাৰো ভাষী বড়ো (মেচ), কছাৰী, ৰাভা আৰু ত্ৰিপুৰী আদিৰ মাজত বহুলভাৱে পোৱা যায়।{{efn|Earlier studies reported O-M134 in 85% of sampled Kachari males and 76% of Rabha males.<ref name="Cordaux2004">{{cite journal |last1=Cordaux |first1=Richard |last2=Weiss |first2=Gunter |last3=Saha |first3=Nilmani |last4=Stoneking |first4=Mark |year=2004 |title=The Northeast Indian Passageway: A Barrier or Corridor for Human Migrations? |journal=Molecular Biology and Evolution |volume=21 |issue=8 |pages=1525–1533 |doi=10.1093/molbev/msh151 |pmid=15128876 |hdl=11858/00-001M-0000-0010-0527-7 |hdl-access=free }}</ref> Higher-resolution Y-chromosome analysis subsequently found the downstream O-M117 (subgroup of O-M134) lineage in 57.7% of sampled Rabha males and 47.4% of Mech males.<ref name="Debnath2011">{{cite journal |last1=Debnath |first1=Monojit |last2=Palanichamy |first2=Malliya G. |last3=Mitra |first3=Bikash |last4=Jin |first4=Jie-Qiong |last5=Chaudhuri |first5=Tapas K. |last6=Zhang |first6=Ya-Ping |year=2011 |title=Y-chromosome haplogroup diversity in the sub-Himalayan Terai and Duars populations of East India |journal=Journal of Human Genetics |volume=56 |issue=11 |pages=765–771 |doi=10.1038/jhg.2011.98 |pmid=21900945 }}</ref> High frequencies of O-M134 have also been reported among the Boro–Garo-speaking Tripuri (17 of 21 males; 81.0%) and Jamatia (22 of 30; 73.3%) samples from Tripura.<ref name="Sengupta2006">{{cite journal |last1=Sengupta |first1=Sanghamitra |last2=Zhivotovsky |first2=Lev A. |last3=King |first3=Roy |last4=Mehdi |first4=S. Q. |last5=Edmonds |first5=Christopher A. |last6=Chow |first6=Cheryl-Emiliane T. |last7=Lin |first7=Alice A. |last8=Mitra |first8=Mitashree |last9=Sil |first9=Samir K. |last10=Ramesh |first10=A. |last11=Usha Rani |first11=M. V. |last12=Thakur |first12=Chitra M. |last13=Cavalli-Sforza |first13=L. Luca |last14=Majumder |first14=Partha P. |last15=Underhill |first15=Peter A. |year=2006 |title=Polarity and Temporality of High-Resolution Y-Chromosome Distributions in India Identify Both Indigenous and Exogenous Expansions and Reveal Minor Genetic Influence of Central Asian Pastoralists |journal=American Journal of Human Genetics |volume=78 |issue=2 |pages=202–221 |doi=10.1086/499411 |pmid=16400607 |pmc=1380230 |bibcode=2006AmJHG..78..202S }}</ref> The lineage is likewise frequent among other Tibeto-Burman populations of Northeast India: Cordaux ''et al.'' (2004) found O-M134 in 85.5% of a combined sample of Adi, Apatani, Nishi and Naga males, with frequencies ranging from 76% to 94% among the individual populations.<ref name="Cordaux2004"/> Among the Garo, O-M134 was reported in 23% of sampled males, together with the related downstream O-M133 lineage.<ref name="Reddy2007">{{cite journal |last1=Reddy |first1=B. Mohan |last2=Langstieh |first2=B. T. |last3=Kumar |first3=Vikrant |last4=Nagaraja |first4=T. |last5=Reddy |first5=A. N. S. |year=2007 |title=Austro-Asiatic Tribes of Northeast India Provide Hitherto Missing Genetic Link between South and Southeast Asia |journal=PLOS ONE |volume=2 |issue=11 |article-number=e1141 |doi=10.1371/journal.pone.0001141 |doi-access=free |pmid=17989774 |pmc=2065843 |bibcode=2007PLoSO...2.1141R }}</ref>}} ২০২৪ চনত প্ৰকাশিত আহোমসকলৰ সমগ্ৰ জিন'মভিত্তিক গৱেষণাতো স্থানীয় তিব্বত-বাৰ্মী আৰু অন্যান্য ট্ৰান্স-হিমালয়ান জনসমষ্টিৰ সৈতে উল্লেখযোগ্য আনুবংশিক সংমিশ্ৰণ ধৰা পৰে। গৱেষকসকলে অনুমান কৰে যে প্ৰাথমিকভাৱে প্ৰব্ৰজিত জনসমষ্টি তুলনামূলকভাৱে সৰু আছিল আৰু পাছত স্থানীয় জনগোষ্ঠীৰ সৈতে হোৱা ব্যাপক সংমিশ্ৰণে তেওঁলোকৰ আদি আনুবংশিক গঠন যথেষ্ট সলনি কৰি দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ আদি বাসভূমিৰ সৈতে সম্পৰ্কিত পূৰ্বপুৰুষীয় উপাদানৰ বৃহৎ অংশ হ্ৰাস কৰিছিল। বৰ্তমানৰ আহোমসকলৰ মাজত থকা ট্ৰান্স-হিমালয়ান আৰু ভাৰতীয় তিব্বত-বাৰ্মী-সম্পৰ্কীয় উপাদানসমূহ তেওঁলোক ভাৰতত প্ৰৱেশ কৰাৰ পাছত আহৰণ কৰা হৈছিল বুলিও গৱেষকসকলে অনুমান কৰে। তেওঁলোকে স্পষ্ট কৰে যে বৰ্তমানৰ তথ্যৰ ভিত্তিত মূল প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলৰ পিতৃবংশীয় শাখা চিনাক্ত কৰিব নোৱাৰি। আদি বাসভূমিৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বিৰল পিতৃবংশীয় হেপ্ল'গ্ৰুপ চিনাক্ত কৰিবলৈ আহোম পুৰুষৰ বহুসংখ্যক নমুনাৰ অধিক সূক্ষ্ম ৱাই-ক্ৰম'জম বিশ্লেষণ আৰু মাতৃবংশীয় শাখা নিৰ্ণয় কৰিবলৈ অধিক বিস্তৃত মাইট'কণ্ড্ৰিয়েল ডিএনএ নমুনা সংগ্ৰহৰ প্ৰয়োজন।<ref name="Kumar2024"/> == ইতিহাস == === উৎপত্তি আৰু প্ৰাৰম্ভিক বসতি === পৰম্পৰাগত বিৱৰণ অনুসৰি, [[চুকাফা]] মূলতঃ মুঙ মাওৰ এজন টাই ৰাজকোঁৱৰ আছিল। তেওঁ প্ৰায় ন হাজাৰ সৈনিক-কৃষকৰ সৈতে ১২২৮ খ্ৰীষ্টাব্দত বৰ্তমানৰ অসমত প্ৰৱেশ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/66700/10/10_chapter%204.pdf|title=Shodhganga: a reservoir of Indian theses @ INFLIBNET|accessdate=16 April 2023}}</ref> বিভিন্ন স্থানত বসতি স্থাপনৰ চেষ্টা কৰাৰ পাছত তেওঁ অৱশেষত ১২৫৩ খ্ৰীষ্টাব্দত পূব অসমৰ [[চৰাইদেউ]]ত স্থায়ীভাৱে বসতি স্থাপন কৰি এখন ৰাজ্য গঠনৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ কৰে। অৱশ্যে, শেহতীয়া গৱেষণাত এই পৰম্পৰাগত কালক্ৰমক প্ৰশ্ন কৰা হৈছে। টাই আৰু চীনা ঐতিহাসিক উৎসসমূহৰ ভিত্তিত আহোম ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা চতুৰ্দশ শতিকাৰ মাজভাগত হোৱা হ'ব পাৰে বুলি যুক্তি আগবঢ়োৱা হৈছে।<ref>{{harvcol|Daniels|2023|pp=30–47}}</ref> অসমত বসতি স্থাপনৰ পাছত চুকাফাই স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ সৈতে সামৰিক বশ্যতাকৰণ, মীমাংসা আৰু মিত্ৰতা স্থাপনৰ সংমিশ্ৰণেৰে নিজৰ প্ৰাৰম্ভিক ৰাজনৈতিক শাসনব্যৱস্থা গঢ়ি তুলিছিল। [[পাটকাই পৰ্বতমালা|পাটকাই]] অঞ্চল অতিক্ৰম কৰাৰ সময়ত তেওঁৰ বাহিনীয়ে কেইবাখনো [[নগা জনগোষ্ঠী|নগা]] গাঁও বশীভূত কৰিছিল। প্ৰতিবাদ কৰা গোটসমূহৰ বিৰুদ্ধে কেতিয়াবা কঠোৰ আৰু দৃষ্টান্তমূলক হিংসাৰো আশ্ৰয় লোৱা হৈছিল।{{efn|''সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী'' অনুসৰি, চুকাফাৰ পাটকাই অঞ্চল অতিক্ৰম কৰাৰ সময়ত নগা গাঁওসমূহত বাৰে বাৰে আক্ৰমণ চলোৱা হৈছিল। আক্ৰমণৰ পাছত কেইবাখনো গাঁৱে আত্মসমৰ্পণ কৰিছিল অথবা গাঁওবাসীয়ে স্থান ত্যাগ কৰিছিল। প্ৰতিবাদ কৰা নগাসকলক কঠোৰ দৃষ্টান্তমূলক শাস্তি দিয়া হৈছিল। এটা বিৱৰণ অনুসৰি, বন্দীসকলক হত্যা কৰি তেওঁলোকৰ আত্মীয়সকলক মৃতদেহৰ মাংস খাবলৈ বাধ্য কৰোৱা হৈছিল। ''আহোম বুৰঞ্জী''তো কিছুমান গাঁৱে বশ্যতা স্বীকাৰ কৰা আৰু আন কিছুমানে প্ৰতিবাদ কৰাৰ ফলত ধ্বংস হোৱা বুলি উল্লেখ আছে। এনে ব্যৱহাৰ প্ৰত্যক্ষ কৰাৰ পাছত ওচৰ-চুবুৰীয়া গাঁওসমূহেও বশ্যতা স্বীকাৰ কৰিছিল।{{sfn|Bhuyan|1960|pp=45–46}}{{sfn|Saikia|1997|p=42}}{{sfn|Gait|1906|p=75}}<ref>{{harvcol|Barua|1930|p=45}}</ref> প্ৰব্ৰজনকাৰী দলটোৱে যাত্ৰাপথত লোকসকলক বন্দী কৰিও নিজৰ জনসংখ্যা বৃদ্ধি কৰিছিল। শইকীয়াই এইসকলক চুতীয়া, মৰাণ আৰু বৰাহী বুলি চিনাক্ত কৰিছে।{{sfn|Saikia|1997|p=4}}}} ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত উপস্থিত হোৱাৰ পাছত চুকাফাই [[মৰাণ জনগোষ্ঠী|মৰাণ]] আৰু [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী#বৰাহী চুতীয়া|বৰাহী]] জনগোষ্ঠীৰ একাংশৰ সৈতে মীমাংসা স্থাপন কৰিছিল। আনহাতে, তেওঁৰ কৰ্তৃত্ব অস্বীকাৰ কৰাসকলক বলপূৰ্বক বশীভূত কৰা হৈছিল।{{sfn|Baruah|1986|p=222}}{{efn|''অসম বুৰঞ্জী'' অনুসৰি, কিছুমান মৰাণ পৰিয়ালে চুকাফাক ৰজা হিচাপে স্বীকাৰ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল। তেওঁলোকৰ মুখিয়ালসকলক হত্যা কৰাৰ পাছত বাকীসকলে বশ্যতা স্বীকাৰ কৰি চুকাফাক ৰজা হিচাপে মানি লৈছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Bhuyan |editor-first=Suryya Kumar |year=1945 |title=Assam Buranji |edition=1st |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies, Assam |location=Gauhati |page=5}}</ref> ''পুৰণি অসম বুৰঞ্জী''ত একেদৰে উল্লেখ আছে যে প্ৰতিবাদী পৰিয়ালসমূহৰ মুখিয়ালসকলক ভোজলৈ নিমন্ত্ৰণ কৰি মদ্যপান কৰোৱাৰ পাছত চুকাফাৰ লোকসকলে হত্যা কৰিছিল।{{sfn|Dutta|1985|p=24}} সেয়েহে বৰুৱাই চুকাফাই মৰাণ আৰু বৰাহীসকলক শান্তি আৰু মীমাংসাৰ জৰিয়তে নিজৰ পক্ষলৈ আনিছিল, কিন্তু তেওঁৰ কৰ্তৃত্বক প্ৰত্যাহ্বান জনোৱাসকলক নিৰ্মমভাৱে হত্যা কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।{{sfn|Baruah|1986|p=222}}}} পাছলৈ চুকাফাই মৰাণ মুখিয়াল বদৌচা আৰু বৰাহী মুখিয়াল থাকুমাথাৰ জীয়ৰীসকলক বিবাহ কৰি তেওঁলোকৰ সৈতে মিত্ৰতা স্থাপন কৰিছিল। নিজৰ ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠাৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায়ত তেওঁ ঘন জনবসতিপূৰ্ণ অঞ্চলসমূহ এৰাই চলিছিল।{{sfn|Gogoi|1968|p=264}}{{efn|বুৰঞ্জীসমূহত চুকাফাৰ সম্প্ৰসাৰণ নীতি কৌশলগতভাৱে নিৰ্বাচিত আছিল বুলি প্ৰকাশ পায়। শিমলুগুৰিত উপস্থিত হৈ তেওঁ নামদাং নদীৰ আশে-পাশে অধিক জনবসতি থকাৰ কথা জানিব পাৰিছিল আৰু সেই লোকসকলক বশীভূত কৰাৰ চেষ্টা নকৰি আন স্থানলৈ গুচি গৈছিল। ''আহোম বুৰঞ্জী''ৰ এটা বিৱৰণত নামদাং নদীত প্ৰায় ৩,৩০০টা পানী তোলা ঘাট থকাৰ উল্লেখ আছে আৰু চুকাফাই কিছু ভয় খাই সেই ঠাই এৰি গৈছিল বুলি কোৱা হৈছে। ''সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী''ত প্ৰায় ৩,০০০টা ঘাট দেখি তেওঁৰ অনুগামীসকলে অস্বস্তি অনুভৱ কৰা বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ফুকনে ইয়াৰ পৰা চুকাফাই সেই অঞ্চলৰ লোকসকলক বশীভূত কৰাৰ চেষ্টা কৰাটো লাভজনক নহ'ব বুলি সিদ্ধান্ত লৈছিল বুলি ব্যাখ্যা কৰিছে।{{sfn|Phukan|1992|p=53}}{{sfn|Saikia|1997|p=43}}}} চুকাফাই তেওঁৰ টাই সৈনিক আৰু অভিজাত শ্ৰেণীৰ লোকসকলক স্থানীয় মহিলাৰ সৈতে বিবাহ কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত পাছলৈ আহোমীকৰণ নামেৰে পৰিচিত হোৱা প্ৰক্ৰিয়াটোৱে গতি লাভ কৰিছিল।<ref>"The Ahom kingdom's establishment, traditionally dated at 1228, was done by a group migrating from the southeast, large numbers of whom were male army members, who would have taken local non-Tai-speaking wives." {{harvnb|Morey|2014|pp=51–52}}</ref> শান-টাই বসতিস্থাপনকাৰীসকলৰ আত্মসাৎকৰণৰ ক্ষমতা যথেষ্ট বেছি আছিল। তেওঁলোকে নিজকে টাই বুলি অভিহিত কৰিলেও অঞ্চলটোৰ থলুৱা জনগোষ্ঠীসমূহে তেওঁলোকক 'আসাম', 'অসম' আৰু 'অচম' আদি নামেৰে অভিহিত কৰিছিল।{{sfn|Neog|1962|p=1}} আধুনিক অসমীয়া 'আহোম' শব্দটো 'আসাম' বা 'অসম' নামৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছিল। তেওঁলোকে ক্ৰমান্বয়ে নিজৰ অধীনস্থ ভূখণ্ডৰ বহুজাতিক জনসমষ্টিৰ সৈতে সামাজিকভাৱে একাত্মতা স্থাপন কৰিছিল। আনহাতে, নতুন 'আহোম' নামটোৱে তেওঁলোকৰ ৰাজনৈতিক আধিপত্য আৰু নেতৃত্বক সূচাবলৈ লৈছিল। এইদৰে মৰাণ আৰু বৰাহী জনগোষ্ঠীৰ একাংশক প্ৰথমে জয় কৰি পাছত নিজৰ সমাজত অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ ফলত এক বিশেষ 'বিজয়ী সমাজ' (''conquest society'') গঢ় লৈ উঠিছিল। এই প্ৰক্ৰিয়াত বিজিত জনগোষ্ঠীসমূহক সম্পূৰ্ণৰূপে নিৰ্মূল কৰাৰ পৰিৱৰ্তে নতুন ৰাজ্যখনৰ সামাজিক আৰু ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।{{efn|এনে অন্তৰ্ভুক্তি সামৰিক বশ্যতা স্বীকাৰৰ লগতে মিত্ৰতা আৰু আন্তঃবিবাহৰ জৰিয়তেও হ'ব পাৰিছিল। সেয়েহে প্ৰাৰম্ভিক আহোম ৰাজ্যখন বসতি স্থাপন, বিজয়, ৰাজনৈতিক বশ্যতা স্বীকাৰ, মীমাংসা আৰু অন্তৰ্ভুক্তিৰ সংমিশ্ৰণেৰে গঢ় লৈ উঠিছিল। ইয়াক সম্পূৰ্ণ শান্তিপূৰ্ণ আত্মসাৎকৰণ অথবা নিৰ্বিচাৰ সামৰিক বিজয়—কোনোটোৰে একক ফল বুলি বিবেচনা কৰিব নোৱাৰি।}}<ref name="auto">{{cite web |url=http://dspace.nehu.ac.in/handle/1/9262 |title=The ahomisation process in early mediaeval Assam |date=13 February 2013 |last1=Buragohain |first1=Romesh}}</ref> === সম্প্ৰসাৰণ আৰু আত্মসাৎকৰণ === টাই বসতিস্থাপনকাৰীসকলে লগত জলসিঞ্চিত ধানখেতিৰ কৌশল লৈ আহিছিল। তেওঁলোকে অনাবাদী ভূমি হাল বাই খেতিৰ উপযোগী কৰি তোলাটো নিজৰ ঐশ্বৰিক দায়িত্ব বুলি বিশ্বাস কৰিছিল। তেওঁলোকে অঞ্চলটোৰ কেন্দ্ৰীভূত ৰাষ্ট্ৰব্যৱস্থাৰ বাহিৰত থকা বহুতো স্থানান্তৰিত কৃষি কৰা জনগোষ্ঠীক নিজৰ সমাজত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।{{sfn|Guha|1983|pp=11–12}} একে সময়তে তেওঁলোকে নিজৰ তুলনামূলকভাৱে কম জনসংখ্যাৰ কথাও সচেতনভাৱে উপলব্ধি কৰিছিল।{{sfn|Baruah|1977|p=251}} আহোমীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়াত আন্তঃবিবাহ, ৰাজনৈতিক বশ্যতা স্বীকাৰ, আহোম ফৈদত আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰা আৰু বিকাশমান ৰাজ্যখনৰ সেৱাত যোগদান কৰা আদি অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।{{efn|এই প্ৰক্ৰিয়াই অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা জনগোষ্ঠীসমূহৰ স্বতন্ত্ৰ পৰিচয় সদায় বিলুপ্ত কৰা নাছিল। বৰাহীসকল অৱশেষত বহুলাংশে আহোম জনসমষ্টিৰ সৈতে একীভূত হৈছিল, কিন্তু মৰাণসকলে নিজৰ পৃথক পৰিচয় বজাই ৰাখিছিল। বহুতো থলুৱা পৰিয়ালক আনুষ্ঠানিকভাৱে আহোম ফৈদতো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।}} ফলস্বৰূপে প্ৰাৰম্ভিক টাই-আহোম ৰাজ্যখনে বৰাহী, মৰাণ আৰু নগা আদি ওচৰ-চুবুৰীয়া জনগোষ্ঠীৰ লোকসকলক নিজৰ সমাজত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। ষোড়শ শতিকাত আহোম ৰাজ্যৰ ভূখণ্ডগত সম্প্ৰসাৰণৰ লগে লগে এই অন্তৰ্ভুক্তিৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি পাইছিল। [[চুতীয়া ৰাজ্য]] জয় কৰি সংযুক্ত কৰা আৰু [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী ৰাজ্যৰ]] ভূখণ্ডলৈ আহোম শাসনৰ সম্প্ৰসাৰণৰ ফলত [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী|চুতীয়া]] আৰু [[ডিমাছা জনগোষ্ঠী|ডিমাছা-কছাৰী]] জনগোষ্ঠীৰ বৃহৎ অংশ আহোম ৰাজ্যৰ বিস্তৃত ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল।<ref name="auto2">"Ahoms were never numerically dominant in the state they built and, at the time of the 1872 and 1881 Censuses, they formed hardly one-tenth of the populations relevant to the erstwhile Ahom territory (i.e, by and large, the Brahmaputra Valley without the Goalpara district.)" {{harvnb|Guha|1983|p=9}}</ref>{{efn|এই জনগোষ্ঠীসমূহৰ অন্তৰ্ভুক্তি আহোম ৰাষ্ট্ৰগঠনৰ বৃহত্তৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ অংশ আছিল। ইয়াত বিজিত অভিজাত শ্ৰেণী, সৈনিক, কাৰিকৰ, বিভিন্ন বৃত্তিৰ লোক আৰু আন প্ৰজাসকলক আহোম ফৈদ আৰু প্ৰশাসনিক সংগঠনত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। চুতীয়া ৰাজ্য আহোম ৰাজ্যৰ সৈতে সংযুক্ত কৰা হৈছিল। আনহাতে, কছাৰী ৰাজ্যৰ বিৰুদ্ধে আহোমসকলৰ সম্প্ৰসাৰণৰ অৰ্থ সমগ্ৰ ডিমাছা ৰাজ্যখনৰ স্থায়ী সংযুক্তি নাছিল।}} === ৰাষ্ট্ৰই প্ৰদান কৰা আহোম মৰ্যাদা === শইকীয়া (২০০৪)-ই আহোম ৰাজ্যৰ বিস্তৃত আৰু বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰে গঠিত প্ৰজাসমষ্টিৰ সৈতে অধিক সীমিত 'আহোম' পৰিচয়ৰ পাৰ্থক্য নিৰূপণ কৰিছে। তেওঁৰ মতে, আহোম পৰিচয় কেৱল এক স্থিৰ জনগোষ্ঠীয় বা বংশানুক্ৰমিক শ্ৰেণী নাছিল। বৰং ই ৰাজপ্ৰশাসনত সেৱা আগবঢ়োৱা নিৰ্বাচিত পুৰুষসকলক [[স্বৰ্গদেউ]]ৱে প্ৰদান কৰা এক ৰাজনৈতিক আৰু প্ৰশাসনিক মৰ্যাদা আছিল।<ref name="Saikia-status">"It was neither an ethnic community nor a family inheritance, but rather an identity marker, something to which many aspired but was achieved only by those whom the reigning swargadeo favored to induct into the clique."{{harvcol|Saikia|2004|pp=130}}</ref> শইকীয়াৰ মতে, এই মৰ্যাদা লাভ কৰাটো কেৱল জন্মসূত্ৰে নিৰ্ধাৰিত নহৈ ৰাজকীয় নিযুক্তি আৰু অনুগ্ৰহৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিছিল। তেওঁৰ ভাষাত, কোনো ব্যক্তিক আহোম হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া বা সেই মৰ্যাদা নিশ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত জন্মৰ ভূমিকা নাছিল।<ref>"Birth did not play a role in conferring or guaranteeing the place of an Ahom to an individual."{{harvcol|Saikia|2004|pp=136}}</ref> ৰাজকীয় সেৱা, নিযুক্তি, কোনো ৰাজবিষয়াৰ পৰিয়ালত অন্তৰ্ভুক্তি, বিবাহ অথবা তোলনীয়া সন্তান হিচাপে গ্ৰহণ কৰাৰ জৰিয়তে এই মৰ্যাদা লাভ কৰিব পৰা গৈছিল। একেদৰে এই মৰ্যাদা হেৰুৱাবও পৰা গৈছিল।<ref>"Being Ahom was an acquired status. It was not a birth condition but a situation, a placement within the higher echelons of society that was acquired through services and favors." "Identity … was elastic and temporary."{{harvcol|Saikia|2004|pp=137-138}}</ref> অৱশ্যে আহোম মৰ্যাদা লাভ কৰাৰ পাছত অভিজাত শ্ৰেণীলৈ উন্নীত হোৱা কিছুমান ব্যক্তিয়ে নিজৰ নতুন সামাজিক অৱস্থানক বংশানুক্ৰমিক মৰ্যাদা হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। শইকীয়াই উল্লেখ কৰিছে যে এনে অভিজাত লোকসকলে নিজৰ সামাজিক স্থান বৈধ প্ৰতিপন্ন কৰিবলৈ গৌৰৱময় বংশাৱলী নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু নিজৰ তুলনামূলকভাৱে নিম্ন সামাজিক উৎপত্তিৰ স্মৃতি ঢাকি ৰাখিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=137}}</ref> শইকীয়াৰ মতে, অষ্টাদশ শতিকাৰ শেষভাগলৈ বুৰঞ্জীসমূহত বিস্তৃত প্ৰজাসমষ্টি আৰু অভিজাত আহোম বিষয়াশ্ৰেণীৰ মাজত এক পাৰ্থক্য প্ৰতিফলিত হৈছিল। এই বিষয়াসকলৰ বহুতেই পূৰ্বৰ সাধাৰণ প্ৰজাসমষ্টিৰ পৰাই উচ্চ মৰ্যাদালৈ উন্নীত হৈছিল। কিন্তু সেই মৰ্যাদা লাভ কৰাৰ পাছত তেওঁলোকে নিজৰ পূৰ্বৰ সামাজিক পটভূমিৰ গুৰুত্ব হ্ৰাস কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=137}}</ref> এই প্ৰক্ৰিয়াত আন্তঃবিবাহ আৰু স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ অন্তৰ্ভুক্তিও জড়িত আছিল। শইকীয়া (২০০৪)-ই উল্লেখ কৰিছে যে প্ৰাৰম্ভিক কালত চুকাফাৰ পুৰুষ অনুগামীসকলে বৰাহী মহিলাৰ সৈতে বিবাহ কৰিছিল। এনে বিবাহৰ ফলত 'কদমী আহোম' নামৰ এক গোটৰ সৃষ্টি হৈছিল। আনহাতে, মৰাণ, বৰাহী আৰু আন বহুতো জনগোষ্ঠীক 'অনিয়মৰ' (''aniyamar'') বা 'অনিয়মীয়া আহোম' বুলি অভিহিত কৰা হৈছিল।<ref>"All of these men, in the course of migration, espoused Barahi women, and a new group called Kadami Ahoms emerged from these unions." "The Moran, Barahis, and many other groups were designated as aniyamar, or irregular Ahoms."{{harvcol|Saikia|2004|p=131}}</ref> পৰৱৰ্তী স্বৰ্গদেউসকলৰ ৰাজত্বকালত বহুতো মৰাণ আৰু বৰাহী লোকৰ মৰ্যাদা উন্নীত কৰি তেওঁলোকক আহোম হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হৈছিল।<ref>"In the reign of the later Swargadeos many of the Morans and Barahis were upgraded and designated as Ahoms."{{harvcol|Saikia|1997|p=184}}</ref> অসমৰ প্ৰাক্‌ঔপনিৱেশিক যুগত আহোমসকল বৰ্তমানৰ দৰে এক বংশগত জনগোষ্ঠী হিচাপে পৰিগণিত হোৱা নাছিল; বৰং তেওঁলোক তুলনামূলকভাৱে উন্মুক্ত এক মৰ্যাদাভিত্তিক সামাজিক গোট আছিল। আহোম ৰাজ্যৰ সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থাৰ অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা যিকোনো জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তিয়ে ৰজাৰ সক্ৰিয় সন্মতি লাভ কৰিলে আহোম মৰ্যাদা দাবী কৰিব পাৰিছিল।{{efn|শইকীয়াৰ মতে, প্ৰাক্‌ঔপনিৱেশিক অসমত আহোম হোৱা মানে জন্মসূত্ৰে নিৰ্ধাৰিত এক অৱস্থা নহয়, বৰং আহৰণ কৰিব পৰা সামাজিক মৰ্যাদা আছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=137}}</ref> আহোম নহোৱা পটভূমিৰ ব্যক্তিয়েও ৰাজকীয় সেৱা, নিযুক্তি আৰু ৰজাৰ অনুগ্ৰহৰ জৰিয়তে আহোম প্ৰশাসনিক অভিজাত শ্ৰেণীত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|pp=136–140}}</ref> তেওঁৰ ব্যাখ্যা অনুসৰি, আহোম হোৱাৰ ক্ষেত্ৰত জনগোষ্ঠীয় উৎপত্তিৰ পৰিৱৰ্তে স্বৰ্গদেউৰ অনুগ্ৰহহে নিৰ্ণায়ক আছিল। ফলত বিভিন্ন স্বৰ্গদেউৰ ৰাজত্বকালত আহোম অভিজাত শ্ৰেণীৰ গঠনো সলনি হৈছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=139}}</ref> তেওঁ আহোম বিষয়াসকলক ৰাজ্য পৰিচালনাত সহায় কৰিবলৈ ৰজাৰ নিৰ্দেশত নিৰ্বাচিত আৰু একত্ৰিত কৰা বিভিন্ন পটভূমিৰ লোকৰ এক সমষ্টি বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=140}}</ref> আহোম মৰ্যাদাও সদায় স্থায়ী নাছিল; স্বৰ্গদেৱে কোনো ব্যক্তিক উন্নীত বা অৱনমিত কৰি তেওঁৰ সামাজিক পৰিচয় সলনি কৰিব পাৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|pp=138, 141}}</ref> শইকীয়াই এই পৰিৱৰ্তনশীল প্ৰাক্‌ঔপনিৱেশিক শ্ৰেণীটোক ঔপনিৱেশিক যুগৰ সৈতে তুলনা কৰিছে। তেওঁৰ মতে, ঔপনিৱেশিক যুগত 'আহোম' পৰিচয় এক পৰিৱৰ্তনশীল চৰকাৰী মৰ্যাদাৰ পৰা বংশানুক্ৰমিক সামাজিক গোট আৰু জনগোষ্ঠীয় পৰিচয়লৈ ৰূপান্তৰিত হৈছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=142}}</ref>}} === ফৈদ আৰু প্ৰশাসনিক পদবীত অন্তৰ্ভুক্তি === বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ বহুতো থলুৱা লোকক আনুষ্ঠানিকভাৱে আহোম ফৈদসমূহত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। [[বুৰঞ্জী]]সমূহত এনে অন্তৰ্ভুক্তিৰ বহু উদাহৰণ পোৱা যায়। উদাহৰণস্বৰূপে, মিৰি-হাণ্ডিকৈ বংশৰ উৎপত্তি এজন [[মিচিং জনগোষ্ঠী|মিৰি (মিচিং)]] ল'ৰাৰ পৰা হৈছিল, যাক বুঢ়াগোহাঁই ভুকুলা গোহাঁয়ে তোলনীয়া পুত্ৰ হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁৰ বংশধৰসকল পাছলৈ মিৰি-হাণ্ডিকৈ নামেৰে পৰিচিত হৈছিল।<ref>"In the reign of Pratap Singha, Bhukula Gohain was re-settled in Dihing. He adopted a Miri boy and named him Miri Handique. Thus his progeny was referred to by this name."{{harvcol|Saikia|1997|p=86}}</ref> আহোম সমাজত অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা লোকসকলে যোগ্য বিবেচিত হ'লে গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশাসনিক পদবীও লাভ কৰিব পাৰিছিল। নামনি অসমৰ শাসনকৰ্তা হিচাপে নিযুক্ত দ্বিতীয়জন [[বৰফুকন]] বনফেৰা ফৈদৰ এজন নগা ব্যক্তিৰ পুত্ৰ আছিল। [[শিৱসিংহ]]ৰ (১৭১৪–১৭৪৪) ৰাজত্বকালত ৰাণী ফুলেশ্বৰীয়ে এজন ভূটীয়া যুৱকক নিজৰ ব্যক্তিগত পৰিচাৰক হিচাপে নিযুক্ত কৰিছিল। একেদৰে প্ৰথমজন [[বৰপাত্ৰগোহাঞি]] কাঞ্চেং নগা পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰি ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল।{{sfn|Baruah|1977|p=251}} আহোমৰ পুৰোহিতীয় ফৈদসমূহৰ ক্ষেত্ৰতো এনে অন্তৰ্ভুক্তি দেখা গৈছিল। এই ফৈদসমূহৰ ভিতৰত নগা-বাইলুং, মিৰি-বাইলুং, নৰা-বাইলুং,{{sfn|Gogoi|2006|p=9}} চুতীয়া-চিৰিং,<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 587</ref> চুতীয়া মূলৰ সোম-চিৰিং<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 577</ref> আৰু নগা মূলৰ বৰ-চিৰিং<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 587</ref> উল্লেখযোগ্য। এইদৰে সমতল আৰু চাৰিওফালৰ পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ অসংখ্য লোক আহোম হিচাপে পৰিচিত জনসমষ্টিত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। ==== মৰাণ আৰু নগা ==== বিভিন্ন বুৰঞ্জীত [[মৰাণ জনগোষ্ঠী|মৰাণসকলক]] আহোম ফৈদ আৰু প্ৰশাসনিক পদবীত অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ একাধিক বিৱৰণ পোৱা যায়। চুকাফাক বেঙেনা উপহাৰ দিয়া এজন মৰাণ ব্যক্তিয়ে পাছলৈ টাই-আহোম বসতিস্থাপনকাৰীসকলক ৰক্ষা কৰিবলৈ নগাসকলৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ কৰিছিল। এই সেৱাৰ স্বীকৃতিস্বৰূপে তেওঁক পুৰস্কৃত কৰি কাংগন বৰগোহাঁইৰ অধীনত ৰখা হৈছিল আৰু 'লানমাখ্ৰু' নাম দিয়া হৈছিল। তেওঁৰ পৰাই লানমাখ্ৰু বংশৰ উৎপত্তি হৈছিল।<ref>"This same Moran fought against the Nagas to defend the Tai-Ahom settlers. He was rewarded for his service and placed under Kangan Bar Gohain and re-named Lanmakhru. He started the lineage known as Lanmakhru."{{harvcol|Saikia|1997|p=91}}</ref> শইকীয়াই উল্লেখ কৰিছে যে চুখামফাৰ ৰাজত্বকালত খিংখিং নামৰ এজন মৰাণ ব্যক্তিৰ বংশধৰসকল বুঢ়াগোহাঁইৰ ফৈদত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। তেওঁলোকক টিংখমীয়া হাতীচৰাত বুলি অভিহিত কৰা হৈছিল আৰু তেওঁলোক আহোমত পৰিণত হৈছিল।<ref>"His family joined the Buragohain's faid, and they were designated as Tingkhamiya Hatisarat. They became Aaham."{{harvcol|Saikia|2004|pp=136–137}}</ref> একেদৰে মৰাণ-পাটৰ পদবীধাৰী পৰিয়ালসমূহো মৰাণ জনগোষ্ঠীৰ পৰা আহোম সমাজত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল।<ref>Barbarua, Hiteswar, ''Ahomar Din'', p. 584.</ref><ref>"For instance, the Miri-Sandikoi and Moran Patar were the offices drawn from the Miris and the Morans" {{harvnb|Gogoi|2006|p=9}}</ref> মৰাণ মূলৰ আন পৰিয়ালসমূহৰ ভিতৰত লানমাখ্ৰু চেতিয়া, লেকাই চেতিয়া, খিমতাৰ পাটৰ, চিতপাটৰ, চলিহাৰ ডেকা, ফুল বৰুৱা আৰু খিমতাৰ খেঙাৰু উল্লেখযোগ্য।<ref>Barbarua, Hiteswar, ''Ahomar Din'', pp. 577–591.</ref> [[নগা জনগোষ্ঠী|নগা]] জনগোষ্ঠীসমূহৰ ক্ষেত্ৰতো একেধৰণৰ অন্তৰ্ভুক্তি ঘটিছিল। এটা বুৰঞ্জীৰ বিৱৰণ অনুসৰি, বৰপাত্ৰ ফুকনৰ খেলৰ এজন বৰাহী ব্যক্তি লাহৰে বনফা নগা জনগোষ্ঠীৰ এজন ল'ৰাক তোলনীয়া পুত্ৰ হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল। লাহৰৰ মৃত্যুৰ পাছত সেই ল'ৰাজনে লিকচাৱন বৰা হিচাপে সেৱা আগবঢ়াইছিল। তেওঁৰ কামত স্বৰ্গদেউ সন্তুষ্ট হোৱাত তেওঁক বৰফুকন পদত নিযুক্ত কৰা হৈছিল।<ref>"When Lahar Barahi died, his son was appointed as Liksawan Bora [in charge of slaves] ... Swargadeo was pleased with his performance and the Naga boy was made the new Bar Phukan."{{harvcol|Saikia|2004|p=137}}</ref> নগা মূলৰ বুলি চিনাক্ত কৰা আন পৰিয়ালসমূহৰ ভিতৰত জাপৰজল চেতিয়া, লুথুৰি চেতিয়া, ঘূৰা কোঁৱৰ, চৌনাপাম, ফৈদীয়া গোহাঁই, লেফেৰা ডেকা, মৌপিয়া ডেকা আৰু টাংচু ডেকা উল্লেখযোগ্য।<ref>Barbarua, Hiteswar, ''Ahomar Din'', pp. 579–592.</ref> পুৰোহিতীয় ফৈদসমূহতো নগাসকলৰ অন্তৰ্ভুক্তি ঘটিছিল। নগা-বাইলুং, মিৰি-বাইলুং আৰু নৰা-বাইলুং আদি নামৰ উল্লেখ পোৱা যায়।{{sfn|Gogoi|2006|p=9}} তদুপৰি নগা মূলৰ বৰ-চিৰিং ফৈদৰো উল্লেখ আছে।<ref>Barbarua, Hiteswar, ''Ahomar Din'', p. 587.</ref> ==== কছাৰী আৰু হাণ্ডিকৈ পদবী ==== কছাৰী মূলৰ লোকসকলো আহোম ফৈদ আৰু অভিজাত শ্ৰেণীত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। শইকীয়াই লাই হাণ্ডিকৈৰ উদাহৰণ দাঙি ধৰিছে। লাইৰ কছাৰী মাতৃক লেপাটী গোহাঁইৰ পৰিয়াললৈ অনা হৈছিল। পাছলৈ সেই ল'ৰাজন আৰু তেওঁৰ পৰিয়ালক 'লাই হাণ্ডিকৈ' হিচাপে স্বীকৃতি দি উচ্চ পদবী প্ৰদান কৰা হৈছিল।<ref>"Henceforth, the slave boy and his family were recognised as Lai Handique and given a high office."{{harvcol|Saikia|2004|p=134}}</ref> আহোম সমাজত বিশেষ জন্মগত অৱস্থাৰ লোকসকলক অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈও 'হাণ্ডিকৈ' উপাধি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। [[চুহুংমুং]]ৰ ৰাজত্বকালত ৰচিত বিৱৰণ অনুসৰি, পূৰ্বৰ মুখিয়ালসকলৰ পুত্ৰ আৰু নাতিসকলক ৰজাৰ সন্মুখলৈ আনি বিভিন্ন গোটৰ নেতৃত্ব প্ৰদান কৰাৰ সময়ত বিবাহ-বহিৰ্ভূত সম্পৰ্কৰ পৰা জন্ম হোৱা সন্তানসকলক 'হাণ্ডিকৈ' বুলি অভিহিত কৰা হৈছিল। তেওঁলোকক ৰাজকোঁৱৰ হোৱাৰ অধিকাৰ দিয়া হোৱা নাছিল। অৱশ্যে তেওঁলোকে আহোমসকলৰ সৈতে সামাজিক সম্পৰ্ক ৰাখিব আৰু একেলগে আহাৰ গ্ৰহণ কৰিব পাৰিছিল। তেওঁলোকক অপমান বা উপহাস কৰিবলৈও আহোমসকলক নিষেধ কৰা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=132}}</ref>{{efn|শইকীয়াই উল্লেখ কৰিছে যে এটা মৌখিক পৰম্পৰা অনুসৰি হাণ্ডিকৈসকল চুকাফাৰ সৈতে অহা মূল ফৈদসমূহৰ অন্যতম আছিল। কিন্তু কালক্ৰমত আন বহুতো লোকে হাণ্ডিকৈ উপাধি লাভ কৰিছিল অথবা এই ফৈদত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। ফলত প্ৰাৰম্ভিক হাণ্ডিকৈ পৰিয়ালসমূহক পৃথককৈ চিনাক্ত কৰাটো কঠিন হৈ পৰিছিল।{{sfn|Saikia|1997|pp=12–13}}}} ==== চুতীয়া আৰু বৰাহী ==== [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী#আহোম চুতীয়া|আহোম চুতীয়াসকল]] আহোমসকলৰ এটা বৃহৎ উপবিভাগ আছিল। ইতিমধ্যে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সংমিশ্ৰণেৰে গঠিত আহোমসকলৰ সৈতে আন্তঃবিবাহ কৰাৰ ফলত তেওঁলোকক এই নামেৰে অভিহিত কৰা হৈছিল। কালক্ৰমত তেওঁলোকৰ অধিকাংশই আহোম সমাজত একীভূত হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=https://archive.org/details/cu31924071145522|title=Census of India, 1901|date=23 June 1901|publisher=Bombay : Govt. Central Press|via=Internet Archive}}</ref> আহোম ৰাজ্যৰ প্ৰশাসনত চুতীয়া মূলৰ বহুতো ব্যক্তিয়ে উচ্চ পদবী লাভ কৰিছিল। তেওঁলোকৰ ভিতৰত লাঙি পানীসিয়া বৰফুকন,<ref>"Langi Panisiya, the first Borphukan, was a Chutiya by caste"{{harvcol|Dutta|1985|p=30}}</ref> ৰূপচন্দ্ৰ বৰবৰুৱা,<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p.32.</ref> কীৰ্তিচন্দ্ৰ বৰবৰুৱা, পিকচাই চেতিয়া বৰফুকন,<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",p.579</ref> চুহুংমুঙৰ ৰাজত্বকালৰ ফ্ৰাচেনমুং বৰগোহাঁই,<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p.31, "Phrasenmung con tun cham pai luk Tiura"</ref> ৰুদ্ৰসিংহৰ ৰাজত্বকালৰ থুমলুং বৰগোহাঁই,<ref>{{Cite web |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01446144/document |title=''Chao-Thumlung Borgohain of a Tiura(Tai word for Chutia) family.'' |access-date=11 June 2020 |archive-date=11 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200611214210/https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01446144/document |url-status=live }}</ref> চুদিংফাৰ ৰাজত্বকালৰ কালীবৰ বুঢ়াগোহাঁই,<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 314</ref> চুচেনফাৰ ৰাজত্বকালৰ বানৰুকীয়া গোহাঁই<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p.29.</ref> আৰু ৰুদ্ৰসিংহৰ ৰাজত্বকালৰ বানলুংগীয়া গোহাঁই<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p.32.,"Thaomung Banlung cham pai luk Tiora"</ref> আদি উল্লেখযোগ্য। বুৰঞ্জীৰ পৰম্পৰা অনুসৰি চুকাফাৰ ৰাজত্বকালৰ সোম-চিৰিং<ref>{{harvcol|Goswami|1922|pp=23–24}}</ref> আৰু চাংচাই<ref>{{harvcol|Goswami|1922|pp=26}}</ref> আদিৰ উৎপত্তিও চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ পৰা হৈছিল। আহোমসকলৰ চেতিয়া ফৈদৰ অধিকাংশ লোকৰ লগতে লাহন ফৈদৰো অধিকাংশ লোক চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Dutta |first=Shristidhar |date=1985 |url=http://ignca.gov.in/Asi_data/72269.pdf |title=Dutta, Shristidhar, "The Mataks and their Kingdom", p.30 |access-date=15 April 2020 |archive-date=27 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210227070648/http://ignca.gov.in/Asi_data/72269.pdf |url-status=live }}</ref> চুতীয়া মূলৰ আন উল্লেখযোগ্য পৰিয়ালসমূহৰ ভিতৰত হলাহল পাটৰ, লাচিতৰ ডেকা, লাঙিৰ ডেকা, ভাণ্ডাৰী গোহাঁই, গড়গঞা টুকুৰীয়া, ভুবুল, কান্তপ, ঘূৰাচোৱা, হাঁহপনীয়া আৰু ৰেৱতিগয়া,<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",pp.584-594</ref> চাৰিঙীয়া নাওবৈচা, চেঁচুৱা,<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",pp.598-600</ref> হিলৈদাৰী<ref>Naoboicha Phukanar Buranji, p.55</ref><ref>[https://books.google.co.in/books?id=YvV-VI_2YRkC&pg=PR67&dq=sutiyahilaidari&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&source=gb_mobile_search&sa=X&ved=2ahUKEwiiqITCufiRAxXdwTgGHeU5KJcQ6AF6BAgJEAM#v=onepage&q&f=false Census of India 1891, p. 17]</ref> আদি উল্লেখযোগ্য। আনহাতে, বৰাহী মূলৰ পৰিয়ালসমূহৰ ভিতৰত বৰপানী, চাংৰুং, চাওৰক, চাংমাই, লিকচন, বেজ ভৰালী<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",pp.586-594</ref> আৰু বৰাহী বামুণ<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",p.606</ref> আদি উল্লেখযোগ্য। ষোড়শ শতিকাৰ পৰা অষ্টাদশ শতিকালৈ এই পৰিয়ালসমূহৰ কেইবাটাও বংশৰ সদস্যই [[ফুকন]], ৰাজখোৱা আৰু [[বৰুৱা]] আদি গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশাসনিক পদবী লাভ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী কালৰ পদাধিকাৰীসকলৰ বংশগত বিৱৰণৰ পৰাও অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা পৰিয়ালসমূহে উচ্চ প্ৰশাসনত লাভ কৰা স্থানৰ পৰিসৰ বুজিব পাৰি। হিতেশ্বৰ বৰবৰুৱাৰ ''আহোমৰ দিন'' (১৯৮১) গ্ৰন্থ অনুসৰি, মুঠ ৪৬জন [[বৰফুকন]]ৰ{{efn|মূল তালিকাত এজন লাহন আৰু এজন বকতিয়াল বাদ পৰিছিল। লাঙি পানীসিয়াক বাকী ১০জন ৰঙাচিলা বৰফুকনৰ পৰা পৃথককৈ গণনা কৰা হৈছে।}} ভিতৰত ১৫জন চুতীয়া মূলৰ আছিল। তেওঁলোকৰ ভিতৰত ১০জন ৰঙাচিলা দুৱৰা{{efn|লাঙি পানীসিয়াক ৰঙাচিলা বংশৰ প্ৰথমজন বৰফুকন বুলি জনা যায়। ''আহোম বুৰঞ্জী''ত ১৬২০ চনৰ উল্লেখত লাঙি পানীসিয়া বৰফুকনক 'ৰঙাচিলা' বুলি অভিহিত কৰা হৈছে।<ref>Barua, Gopal Chandra, "Ahom Buranji, p. 106</ref> একে গ্ৰন্থত তেওঁৰ চুতীয়া বংশীয় উৎপত্তিৰ কথাও উল্লেখ আছে।<ref>Barua, Gopal Chandra, "Ahom Buranji", p.37, "Burha raja (Chao-pha Su-sheng) made his younger grandson(La-ngi) Borphukan(Phu-kan-lung). In the older times(jim-mu), they were members(man) of a Chutia(Tiu-ra) prisoner(to-ao-pe) family(kan-tun)."</ref> ৰঙাচিলা বংশৰ উৎপত্তি চুদাংফাৰ ৰাজত্বকালত (১৩৯৭–১৪০৭) হৈছিল। সেই সময়ত বংশটোৰ পূৰ্বপুৰুষক 'ৰঙাচিলা' নাম দিয়া হৈছিল।<ref>Barua, Gopal Chandra, "Ahom Buranji", p.36, "Formerly(poi-an mu) during the days (ban) of King Sudangpha(chao-su-dang-pha),.. Then(pu-nai) the king named(chu pin) the family(man ren) Rangachila(ngeu-ding)."</ref> অৱশ্যে ''পুৰণি অসম বুৰঞ্জী''ত ভুলবশতঃ চুদাংফা (১৩৯৭–১৪০৭)-ৰ পৰিৱৰ্তে চুৰামফা (১৬৪১–১৬৪৪) নামটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref>Goswami, Hemchandra, "Purani Assam Buranji", p.23</ref> এই ভুল পাছলৈ ''আহোমৰ দিন'' গ্ৰন্থতো পুনৰাবৃত্তি কৰা হৈছিল।<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 131</ref>}}, ২জন পিকচাই<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 579</ref> আৰু বুঢ়া চেতিয়া, ১জন লাহন,<ref>{{harvcol|Dutta|1985|pp=30}}</ref> ১জন বকতিয়াল বুৰুক চুতীয়া<ref>Goswami Hemchandra, Purani Assam Buranji,p.26. ,"পূৰ্বে চুকাফা মহাৰাজৰ দিনত চুটিয়াৰ গাঁঞো মাৰি এটা মানুহ আনিলে, সি‌ ঝলম বাটিব পাৰে। পাচে মহাৰাজা ঝলম বটা দেখি স্বৰ্গদেৱৰ ঘৰত চয়জৰি বটাকৈ দিলে। চাঙ্গচাই নাম দি আহামৰ লগত থাকিব দিলে।"</ref><ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",p. 26,"বাটত আহোঁতে পূৰ্বে চুকাফা দেৱে "গৰীয়া" বোলা পলৰীয়া মানুহ এঘৰ পাই আনিছিল। তাৰে সতি-সন্ততিক পাই এইজনা(চুবিনফা) ৰজাদেৱে 'চইজৰি বটাকৈ' দিলে, নাম থলে "চেঙ্গচাই"; বেজিৰ কামো কৰিবলৈ দিলে। পাছে সেই ঘৰকে পাছলৈ 'বকতিয়াল' বুলিলে।"</ref><ref>"Rupchandra Barbarua of Bakatial Ahom was the son of a rope maker in the employ of a Musalman. Supatpha, the great, emancipated his father from the servitude of the Musalman. He was of the family of Buruk-Chutia."{{harvcol|Barua|1930|p=32}}</ref> আৰু ১জন লাঙি<ref>"Langi Panisiya, the first Borphukan, was a Chutiya by caste."{{harvcol|Dutta|1985|p=30}}</ref> আছিল। ইয়াৰ উপৰি ৪জন বৰফুকন মৰাণ মূলৰ লানমাখ্ৰু বংশৰ আছিল।<ref>"This same Moran fought against the Nagas to defend the Tai-Ahom settlers. He was rewarded for his service and placed under Kangan Bar Gohain and re-named Lanmakhru. He started the lineage known as Lanmakhru."{{harvcol|Saikia|1997|p=91}}</ref> আনহাতে, ১জন বৰফুকন নগা মূলৰ ঘূৰা কোঁৱৰ বংশৰ আছিল।<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 590</ref><ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 532</ref> একেদৰে, মুঠ ৪১জন [[বৰবৰুৱা]]ৰ ভিতৰত ১৪জন চুতীয়া মূলৰ আছিল। তেওঁলোকৰ ভিতৰত ৬জন বকতিয়াল বুৰুক চুতীয়া,<ref>Goswami Hemchandra, Purani Assam Buranji,p.26. ,"পূৰ্বে চুকাফা মহাৰাজৰ দিনত চুটিয়াৰ গাঁঞো মাৰি এটা মানুহ আনিলে, সি‌ ঝলম বাটিব পাৰে। পাচে মহাৰাজা ঝলম বটা দেখি স্বৰ্গদেৱৰ ঘৰত চয়জৰি বটাকৈ দিলে। চাঙ্গচাই নাম দি আহামৰ লগত থাকিব দিলে।"</ref><ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",p. 26,"বাটত আহোঁতে পূৰ্বে চুকাফা দেৱে "গৰীয়া" বোলা পলৰীয়া মানুহ এঘৰ পাই আনিছিল। তাৰে সতি-সন্ততিক পাই এইজনা(চুবিনফা) ৰজাদেৱে 'চইজৰি বটাকৈ' দিলে, নাম থলে "চেঙ্গচাই"; বেজিৰ কামো কৰিবলৈ দিলে। পাছে সেই ঘৰকে পাছলৈ 'বকতিয়াল' বুলিলে।"</ref><ref>"Rupchandra Barbarua of Bakatial Ahom was the son of a rope maker in the employ of a Musalman. Supatpha, the great, emancipated his father from the servitude of the Musalman. He was of the family of Buruk-Chutia."{{harvcol|Barua|1930|p=32}}</ref> ৪জন ৰঙাচিলা দুৱৰা{{efn|লাঙি পানীসিয়াক ৰঙাচিলা বংশৰ প্ৰথমজন বৰফুকন বুলি জনা যায়। ''আহোম বুৰঞ্জী''ত ১৬২০ চনৰ উল্লেখত লাঙি পানীসিয়া বৰফুকনক ৰঙাচিলা বুলি অভিহিত কৰা হৈছে।<ref>Barua, Gopal Chandra, "Ahom Buranji", p. 106</ref> তেওঁ চুতীয়া মূলৰ বংশৰ আছিল বুলিও উল্লেখ আছে।<ref>Barua, Gopal Chandra, "Ahom Buranji", p.37, "Burha raja (Chao-pha Su-sheng) made his younger grandson(La-ngi) Borphukan(Phu-kan-lung). In the older times(jim-mu), they were members(man) of a Chutia(Tiu-ra) prisoner(to-ao-pe) family(kan-tun)."</ref> ৰঙাচিলা বংশৰ উৎপত্তি চুদাংফাৰ ৰাজত্বকালত (১৩৯৭–১৪০৭) হৈছিল। সেই সময়ত বংশটোৰ পূৰ্বপুৰুষক ৰঙাচিলা নাম দিয়া হৈছিল।<ref>Barua, Gopal Chandra, "Ahom Buranji", p.36, "Formerly(poi-an mu) during the days (ban) of King Sudangpha(chao-su-dang-pha),.. Then(pu-nai) the king named(chu pin) the family(man ren) Rangachila(ngeu-ding)."</ref> ''পুৰণি অসম বুৰঞ্জী''ত ভুলবশতঃ চুদাংফাৰ পৰিৱৰ্তে চুৰামফাৰ নাম ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref>Goswami, Hemchandra, "Purani Assam Buranji", p.23</ref> এই ভুল ''আহোমৰ দিন'' গ্ৰন্থতো পুনৰাবৃত্তি কৰা হৈছিল।<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 131</ref>}}, ৩জন লাহন<ref>{{harvcol|Dutta|1985|p=30}}</ref> আৰু ১জন পাতাল বংশৰ আছিল।{{efn|''আহোম বুৰঞ্জী''ত পাতালক চুতীয়া বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>{{harvcol|Barua|1930|p=383}}</ref> আনহাতে, ঊনবিংশ শতিকাত কাশীনাথ তামুলী ফুকনে ৰচনা কৰা ''অসম বুৰঞ্জী''ত তেওঁক 'খেৰেমীয়াল কছাৰী' বুলি অভিহিত কৰা হৈছে। অৱশ্যে এনে জনগোষ্ঠীয় নামকৰণ সদায় একে ধৰণৰ নাছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, ঊনবিংশ শতিকাৰ ''নাওবৈচা ফুকনৰ বুৰঞ্জী''ত চুতীয়াসকলক 'চুতীয়া-কছাৰী' বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। নামৰূপ আৰু খেৰেম অঞ্চলতো চুতীয়া বসতিৰ বিৱৰণ পোৱা যায়।<ref>{{harvcol|Barua|1930|p=89}}</ref> এই কাৰণে ভিন্ন বুৰঞ্জীত পৃথক পৰিচয় ব্যৱহাৰ হোৱা হ'ব পাৰে।}} তদুপৰি ২জন বৰবৰুৱা নগা মূলৰ ঘূৰা কোঁৱৰ বংশৰ আছিল<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 590</ref> আৰু ১জন মৰাণ মূলৰ আছিল।<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 532</ref> === ভাষা আৰু সাংস্কৃতিক পৰিৱৰ্তন === আধুনিক আহোম জনগোষ্ঠী আৰু তেওঁলোকৰ সংস্কৃতি মূল [[টাই জনগোষ্ঠী|টাই]] জনগোষ্ঠী আৰু তেওঁলোকৰ সংস্কৃতিৰ লগতে অসমত আত্মসাৎ কৰা স্থানীয় তিব্বত-বাৰ্মী জনগোষ্ঠীসমূহ আৰু তেওঁলোকৰ সংস্কৃতিৰ সমন্বয়ৰ ফল।<ref>{{cite web|url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/8154/10/10_conclusion.pdf|title=Shodhganga: a reservoir of Indian theses @ INFLIBNET|accessdate=16 April 2023}}</ref> অঞ্চলটোৰ স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ সৈতে প্ৰাৰম্ভিক সংস্পৰ্শৰ পাছত টাই-আহোম ভাষীসকলে স্থানীয় ভাষা আৰু সংস্কৃতি আয়ত্ত কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। উন্নত যোগাযোগ স্থাপন আৰু আহোম প্ৰশাসন সুচাৰুৰূপে পৰিচালনা কৰাৰ উদ্দেশ্যে তেওঁলোকে স্থানীয় [[অসমীয়া ভাষা]]ও শিকিছিল। অসমীয়া ভাষাৰ গ্ৰহণে আহোমসকলৰ ঐতিহাসিক বিৱৰণমূলক গ্ৰন্থ [[বুৰঞ্জী]]সমূহৰ ভাষাৰ ক্ষেত্ৰতো পৰিৱৰ্তন আনিছিল। ক্ৰমান্বয়ে ঐতিহাসিক ঘটনাসমূহ লিপিবদ্ধ কৰিবলৈ অসমীয়া ভাষা ব্যৱহাৰ কৰা হ'বলৈ ধৰিছিল। যদিও ইতিমধ্যে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সংমিশ্ৰণেৰে গঠিত 'আহোম' হিচাপে পৰিচিত জনসমষ্টিয়ে ৰাজ্যখনৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ তুলনামূলকভাৱে অতি সৰু অংশহে গঠন কৰিছিল,<ref name="auto2"/> তথাপিও তেওঁলোকে অসমীয়া ভাষাৰ সমান্তৰালভাৱে নিজৰ মূল টাই-আহোম ভাষা আৰু পৰম্পৰাগত ধৰ্মীয় বিশ্বাসসমূহ ষোড়শ শতিকালৈকে বজাই ৰাখিছিল। সেই শতিকাত আহোম ৰাজদৰবাৰে অঞ্চলটোৰ স্থানীয় ভাষা অসমীয়াক সম্পূৰ্ণৰূপে গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>"The Ahom language and Ahom script were relegated to the religious sphere, where they were used only by some members of the traditional priestly clans, while Assamese speech and writing took over in day-to-day life." {{harvnb|Terwiel|1996|p=276}}</ref> ফলস্বৰূপে আহোম ভাষা আৰু [[আহোম লিপি]]ৰ ব্যৱহাৰ মূলতঃ ধৰ্মীয় ক্ষেত্ৰলৈ সীমিত হৈ পৰিছিল। পৰম্পৰাগত পুৰোহিতীয় ফৈদৰ কিছুমান সদস্যইহে এই ভাষা আৰু লিপি ব্যৱহাৰ কৰি থাকিল। আনহাতে, দৈনন্দিন কথোপকথন আৰু লিখিত কাম-কাজত অসমীয়া ভাষাই প্ৰধান স্থান অধিকাৰ কৰিছিল। == হিন্দুকৰণ আৰু সংস্কৃতকৰণ == === আহোমীকৰণৰ পৰা পৰিৱৰ্তন === আহোমীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া ষোড়শ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে চলি আছিল। সেই সময়ৰ পৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সংমিশ্ৰণেৰে গঠিত আহোম সমাজ নিজেই প্ৰত্যক্ষ হিন্দু সাংস্কৃতিক প্ৰভাৱৰ অধীনলৈ আহিবলৈ ধৰিছিল।{{sfn|Guha|1983|p=12}} সাধাৰণতে বিজিত জনগোষ্ঠীসমূহে বিজয়ীসকলৰ ভাষা আৰু ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰে যদিও অসমত আহোমসকলৰ সম্প্ৰসাৰণৰ ক্ষেত্ৰত এক পৃথক সাংস্কৃতিক প্ৰক্ৰিয়া দেখা গৈছিল। ক্ৰমাৎ অধিক বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ হৈ উঠা জনসমষ্টিৰ ওপৰত কেৱল নিজৰ সংস্কৃতি জাপি দি সম্পূৰ্ণ ৰাজনৈতিক আধিপত্য বজাই ৰখাটো সম্ভৱ নহ'ব বুলি উপলব্ধি কৰি আহোম ৰজাসকলে নিজৰ নীতি সলনি কৰিছিল। ৰাজ্যখনৰ সম্প্ৰসাৰণৰ লগে লগে এক বিপৰীতমুখী সাংস্কৃতিক প্ৰক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি হৈছিল। ইয়াৰ ফলত সাম্ৰাজ্যৰ ঐক্য বজাই ৰাখিবলৈ বিজয়ী আহোম শাসকসকলে অধীনস্থ সংখ্যাগৰিষ্ঠ জনগোষ্ঠীৰ ভাষা আৰু সংস্কৃতিক আনুষ্ঠানিক স্বীকৃতি দিবলগীয়া হৈছিল।<ref name="auto"/> [[চুতীয়া ৰাজ্য]] বশীভূত কৰাৰ পাছত আহোমীকৰণৰ প্ৰৱণতাই ক্ৰমান্বয়ে [[সংস্কৃতকৰণ]] বা হিন্দুকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়াক স্থান দিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। ষোড়শ আৰু সপ্তদশ শতিকাত আহোম ৰাজ্য পশ্চিম দিশলৈ সম্প্ৰসাৰিত হোৱাৰ ফলত বিপুলসংখ্যক হিন্দু প্ৰজা ৰাজ্যখনৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। ইয়াৰ লগে লগে এই সাংস্কৃতিক পৰিৱৰ্তন অধিক তীব্ৰ হৈ উঠিছিল।<ref>{{harvp|Sharma|2009|p=357}}: "Hinduisation, however, struck strong roots in upper Assam mainly after the Ahom royalty embraced Hinduism and offered patronage to it from the early 16th century, especially as a result of the expansion of the Ahom territory westward which subsumed many Hindu 'Assamese'-speaking subjects, most of whom were actually already Hinduized autochthons."</ref> === ৰাজদৰবাৰত প্ৰাৰম্ভিক হিন্দু প্ৰভাৱ === [[চুখাংফা]]ৰ (১২৯৩–১৩৩২) ৰাজত্বকালত আহোম ৰাজদৰবাৰত প্ৰথমবাৰৰ বাবে হিন্দু সাংস্কৃতিক উপাদানৰ প্ৰৱেশ ঘটিছিল বুলি উল্লেখ কৰা হয়। তেওঁ দুয়োখন ৰাজ্যৰ মাজত শান্তিচুক্তি স্থাপনৰ উদ্দেশ্যে [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ এগৰাকী ৰাজকুমাৰীক বিবাহ কৰিছিল।{{sfn|Boruah|2007}} আহোম ৰজা আৰু এগৰাকী অনা-আহোম হিন্দু ৰাজকুমাৰীৰ মাজত লিপিবদ্ধ হোৱা প্ৰথম বিবাহ হিচাপে এই ঘটনাই আহোম ৰাজপৰিয়ালত হিন্দু পৰম্পৰাৰ প্ৰৱেশ ঘটাইছিল। পাছলৈ চুতীয়া আৰু কছাৰী ৰাজ্যৰ লগতে [[বাৰভূঞা]]সকলৰ ভূখণ্ড সংযুক্ত কৰাৰ ফলত আহোমসকলে এই অঞ্চলসমূহৰ জনসমষ্টিক নিজৰ সমাজ আৰু প্ৰশাসনত গভীৰভাৱে একীভূত কৰিছিল। চুতীয়াসকলক প্ৰশাসনিক পদবীত নিযুক্ত কৰা আৰু আন্তঃবিবাহক উৎসাহিত কৰাৰ জৰিয়তে আহোম ৰাজপৰিয়ালে এক ব্যাপক সাংস্কৃতিক আত্মসাৎকৰণ প্ৰক্ৰিয়াক আগবঢ়াই নিছিল। ইয়াৰ ফলত আহোম সমাজৰ সামাজিক গাঁথনি, ধৰ্মীয় বিশ্বাস আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানত স্থায়ী পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল। === ৰাজপৰিয়ালৰ হিন্দু ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ === আহোম ৰাজপৰিয়ালে ক্ৰমান্বয়ে হিন্দুকৰণৰ প্ৰভাৱ গ্ৰহণ কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত [[চুদাংফা]] বা বামুণী কোঁৱৰৰ (ৰাজত্বকাল: ১৩৯৭–১৪০৭) সময়ত আহোম ৰাজপ্ৰাসাদত হিন্দু ধৰ্মীয় প্ৰভাৱৰ প্ৰৱেশ ঘটিছিল। চুদাংফাই ৰাজদৰবাৰত এজন [[ব্ৰাহ্মণ]]ক উপদেষ্টা হিচাপে নিযুক্ত কৰিছিল। তেওঁ শিঙৰি ঘৰত উঠা অভিষেক অনুষ্ঠান গ্ৰহণ কৰা প্ৰথমজন আহোম ৰজা আছিল। শিঙৰি ঘৰত উঠা আহোম ৰজাসকলৰ পৰম্পৰাগত ৰাজঅভিষেক অনুষ্ঠান আছিল। বিশ্বাস কৰা হৈছিল যে কোনো আহোম ৰাজকোঁৱৰ ৰজা হ'লেও শিঙৰি ঘৰত উঠা অনুষ্ঠান সম্পূৰ্ণ নকৰালৈকে তেওঁ পূৰ্ণাংগ ৰজাৰ মৰ্যাদা লাভ কৰিব নোৱাৰে। সেয়েহে সিংহাসনত আৰোহণ কৰাৰ পাছত প্ৰতিজন আহোম ৰজাই যিমান সোনকালে সম্ভৱ এই অনুষ্ঠান সম্পন্ন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। [[চুহুংমুং]] (ৰাজত্বকাল: ১৪৯৭–১৫৩৯) আছিল 'স্বৰ্গনাৰায়ণ' নামৰ হিন্দু উপাধি গ্ৰহণ কৰা প্ৰথমজন আহোম ৰজা। এই সংস্কৃত উপাধিটো টাই-আহোম 'চাও-ফা' উপাধিৰ সমতুল্য আছিল। চুহুংমুঙৰ ৰাজত্বকালৰ পাছত আহোম ৰজাসকলে চৰকাৰী নথিপত্ৰত নিজৰ হিন্দু নাম ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ অধিক পছন্দ কৰিছিল।{{sfn|Gait|1906}} পূৰ্বতে 'চাও-ফা' উপাধিৰে পৰিচিত ৰজাসকলক ক্ৰমান্বয়ে 'স্বৰ্গদেউ' উপাধিৰে অভিহিত কৰা হ'বলৈ ধৰিছিল। তাৰ পাছৰ পৰা আহোম ৰজাসকল 'স্বৰ্গদেউ' নামেৰে পৰিচিত হৈছিল। === টাই-আহোম পৰম্পৰাৰ ধাৰাবাহিকতা === আহোমসকলৰ মহন, দেওধাই আৰু বাইলুং আদি পুৰোহিতীয় শ্ৰেণীসমূহৰ অধিকাংশই মূলসুঁতিৰ হিন্দুধৰ্মৰ প্ৰভাৱৰ বাহিৰত আছিল। তেওঁলোকে ব্ৰাহ্মণ্য হিন্দুধৰ্মৰ অন্তৰ্ভুক্ত হ'বলৈ অনিচ্ছা প্ৰকাশ কৰি আহিছিল।{{citation needed|date=August 2021}} অৱশ্যে টাই সংস্কৃতি আৰু ধৰ্মৰ পৰম্পৰাসমূহ আজিও কিছুমান পৰম্পৰাগত পুৰোহিতীয় শ্ৰেণীয়ে সংৰক্ষণ কৰি আহিছে। তেওঁলোকৰ ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান, বিবাহ আৰু উৎসৱ-পাৰ্বণত এই পৰম্পৰাসমূহৰ প্ৰভাৱ দেখা যায়, যিয়ে বৰ্তমানৰ আহোম জীৱনশৈলীৰ কিছুমান বৈশিষ্ট্য প্ৰতিফলিত কৰে। == ঔপনিৱেশিক আৰু উত্তৰ-ঔপনিৱেশিক যুগত পৰিচয়ৰ পুনৰ্নিৰ্ধাৰণ == শইকীয়া (১৯৯৭)-ৰ মতে, ঔপনিৱেশিক যুগত 'আহোম' পৰিচয়ৰ অৰ্থত এক মৌলিক পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল। ব্ৰিটিছসকলে অসমৰ শাসনভাৰ গ্ৰহণ কৰাৰ পাছত আহোমসকলক লোকপিয়লৰ এটা শ্ৰেণীলৈ সীমিত কৰা হৈছিল আৰু তেওঁলোকক বৃহত্তৰ অসমীয়া পৰিচয়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। একে সময়তে ঔপনিৱেশিক যুগৰ গৱেষণা আৰু ইতিহাসচৰ্চাই টাই-আহোমসকলক একে সংস্কৃতি আৰু সমাজৰ অধিকাৰী একক, সমজাতীয় জনগোষ্ঠী হিচাপে চিত্ৰিত কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|1997|p=208}}</ref> শইকীয়াই তেওঁৰ পৰৱৰ্তী গৱেষণাত এই প্ৰক্ৰিয়াক প্ৰাক্‌ঔপনিৱেশিক যুগৰ পৰিৱৰ্তনশীল ৰাজনৈতিক আৰু প্ৰশাসনিক মৰ্যাদাৰ পৰা এক সামূহিক জনগোষ্ঠীয় পৰিচয়লৈ হোৱা ৰূপান্তৰ হিচাপে ব্যাখ্যা কৰিছে। এই সময়ৰ পৰা 'আহোম' পৰিচয়ক ক্ৰমান্বয়ে বংশানুক্ৰমিক জনগোষ্ঠীৰ পৰিচয় হিচাপে বুজিবলৈ লোৱা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|pp=141–142}}</ref> বৰ্তমানৰ আহোম জনগোষ্ঠীক বিশেষভাৱে 'টাই-আহোম' হিচাপে চিনাক্ত কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়া বিংশ শতিকাত আৰু অধিক বিকশিত হৈছিল। শইকীয়া (২০০৪)-ই এই প্ৰক্ৰিয়াৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰ্যায়ক পদ্মেশ্বৰ গগৈৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰিছে। তেওঁৰ ১৯৬৮ চনৰ ''The Tai and the Tai-Ahom Kingdom of the Brahmaputra Valley'' গ্ৰন্থখনে আহোমসকলক বৃহত্তৰ টাই জগতৰ সৈতে সংযোগ কৰিছিল আৰু বিদ্যায়তনিক আলোচনাত আহোমসকলক টাই জনগোষ্ঠী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰাত সহায় কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=75}}</ref> শইকীয়াৰ মতে, ১৯৬০-ৰ দশকৰ পৰা 'টাই-আহোম' নামৰ ব্যৱহাৰে পূৰ্বৰ পৰিৱৰ্তনশীল আহোম পৰিচয়ৰ অৰ্থক অধিক সংকুচিত কৰি দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ টাই জনগোষ্ঠীসমূহৰ সৈতে সংযোগ কৰিছিল। একে সময়তে বিভিন্ন ৰাজনৈতিক সংগঠনে টাই-আহোমসকলক এক পৃথক জনগোষ্ঠী হিচাপে গঢ়ি তুলিবলৈ আৰু অনুসূচিত জনজাতিৰ (''Scheduled Tribe'') মৰ্যাদা লাভ কৰিবলৈ প্ৰচেষ্টা চলাইছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|pp=168–170}}</ref> ১৯৮০-ৰ দশকৰ পুনৰুজ্জীৱন আন্দোলনৰ সময়ত 'বান অক' (''Ban Ok'') আদি সংগঠনে এই জনগোষ্ঠীৰ বাবে স্বতন্ত্ৰ ঐতিহাসিক, ধৰ্মীয় আৰু ভাষাগত বৈশিষ্ট্য প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। শইকীয়াই উল্লেখ কৰিছে যে এই সংগঠনৰ উদ্যোক্তাসকলে প্ৰথম অৱস্থাত 'অসমীয়া আহোম' হিচাপে পৰিচিত লোকসকলৰ লগতে কেইবাটাও টাই ভাষী জনগোষ্ঠীৰ সদস্যকো 'টাই-আহোম' পৰিচয়ৰ অধীনত একত্ৰিত কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|pp=183–185}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == টোকা == {{notelist}} == গ্ৰন্থপঞ্জী == {{refbegin}} * {{Citation |last=Boruah |first=Nirode |title=Early Assam |publisher=Spectrum Publications |year=2007 |place=Guwahati, Delhi}} * {{Citation |last=Gait |given=Edward |title=A History of Assam |publisher=Thacker, Spink & Co, Calcutta |year=1906}} * {{Citation |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |pages=3–34 |date=December 1983 |doi=10.2307/3516963 |issue=12 |jstor=3516963 |url=http://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/handle/123456789/3259 |access-date=29 July 2020 |archive-date=6 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230706211727/https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/handle/20.500.12413/3259 |url-status=dead}} * {{Citation |last=Neog |first=Dimbeswar |year=1962 |title=New Light on History of Asamiya Literature |place=Gauhati}} * {{Citation |last=Morey |first=Stephen |contribution=Ahom and Tangsa: Case studies of language maintenance and loss in North East India |editor-last=Cardoso |editor-first=Hugo C. |title=Language Endangerment and Preservation in South Asia |pages=46–77 |publisher=University of Hawai'i Press |place=Honolulu |year=2014}} * {{Cite journal |last=Baruah |first=S. L. |title=Ahom Policy Towards the Neighbouring Hill Tribes |journal=Proceedings of the Indian History Congress |volume=38 |year=1977 |pages=249–256 |jstor=44139078 |issn=2249-1937}} * {{Citation |last=Gogoi |first=Padmeshwar |year=1968 |title=The Tai and the Tai Kingdoms |publisher=Gauhati University |place=Guwahati}} * {{Citation |editor-last=Bhuyan |editor-first=Suryya Kumar |year=1945 |title=Assam Buranji |edition=1st |place=Gauhati |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies, Assam }} * {{Citation |last=Baruah |first=S. L. |year=1986 |title=A Comprehensive History of Assam |place=New Delhi |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers }} * {{Citation |last=Bhuyan |first=Suryya Kumar |year=1960 |title=Satsari Asam Buranji |place=Gauhati |publisher=Gauhati University }} * {{Citation |last=Phukan |first=J. N. |year=1992 |chapter=The Tai-Ahom Power in Assam |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |place=Guwahati |publisher=Publication Board, Assam |pages=49–60 }} * {{Citation |last=Saikia |first=Yasmin |year=1997 |title=In the Meadows of Gold: Telling Tales of the Swargadeos at the Crossroads of Assam |place=Guwahati |publisher=Spectrum Publications |isbn=81-85319-61-8 }} * {{Citation |last=Gogoi |first=Nitul Kumar |title=Continuity and Change among the Ahoms |publisher=Concept Publishing Company, Delhi |year=2006}} * {{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |url=https://books.google.com/books?id=p9PkFF3uq_8C |title=Fragmented Memories |isbn=978-0-8223-3373-9 |year=2004 |publisher=Duke University}} * {{Citation |last=Buragohain |first=Romesh |url=http://dspace.nehu.ac.in/handle/1/9262 |title=The ahomisation process in early mediaeval Assam |year=2013}} * {{Cite journal |last=Terwiel |first=B.J. |title=Recreating the Past: Revivalism in Northeastern India. |journal=Bijdragen tot de Taal-, Land- en Volkenkunde |volume=152 |number=2 |year=1996 |pages=275–92 |jstor=27864746 |doi=10.1163/22134379-90003014 |doi-access=free}} * {{Citation |last=Sharma |first=Chandan Kumar |contribution=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |year=2009 |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B.K |pages=354–366 |place=Delhi |publisher=Omsons Publications}} * {{cite book |last=Goswami |first=Hemchandra |title=Purani Asam Buranji |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies |year=1922 |location=Gauhati}} * {{cite journal |last=Daniels |first=Christian |title=When did the Ahom Migrate to Assam? |journal=Indian Journal of Tai Studies |volume=XXIII |date=October 2023 |publisher=Institute of Tai Studies and Research |url=https://www.researchgate.net/publication/379512403}} * {{cite book |last=Barua |first=Golap Chandra |title=Ahom Buranji: With Parallel English Translation from the Earliest Time to the End of Ahom Rule |publisher=Published under the Authority of the Assam Administration |year=1930 }} {{refend}} [[শ্ৰেণী:আহোম ৰাজ্য]] c1xvchn3io00xibhyh2ouw0nbwtyr6f 648470 648468 2026-10-29T20:14:23Z Ananya Taye 28065 648470 wikitext text/x-wiki {{Short description|অসমৰ পূৰ্বৰ আহোম ৰাজ্যত সামাজিক আত্মসাৎকৰণ প্ৰক্ৰিয়া}} [[File:Ahom youth.jpg|thumb|300px|পৰম্পৰাগত সাজপাৰ পৰিহিত আহোম যুৱকৰ এটা দল।]] '''আহোমীকৰণ''' (ইংৰাজী: ''Ahomisation'') হৈছে অসমৰ পূৰ্বৰ [[আহোম ৰাজ্য]]ত সংঘটিত এক আত্মসাৎকৰণ প্ৰক্ৰিয়া, যাৰ জৰিয়তে অঞ্চলটোৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ লোকসকল বৰ্তমান [[আহোম জনগোষ্ঠী|আহোম]] হিচাপে পৰিচিত জনসমষ্টিৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। গুহৰ মতে, আহোমসকলে প্ৰথমতে ওচৰ-চুবুৰীয়া নগা, মৰাণ আৰু বৰাহী জনগোষ্ঠীৰ একাংশক আৰু পাছলৈ চুতীয়া আৰু কছাৰী জনগোষ্ঠীৰ বৃহৎ অংশক আত্মসাৎ কৰিছিল; ষোড়শ শতিকাৰ মাজভাগৰ পৰা এই সম্প্ৰসাৰিত আহোম সমাজ নিজেই হিন্দুকৰণৰ প্ৰভাৱত পৰালৈকে আহোমীকৰণ চলি আছিল।<ref>"There, the Ahoms assimilated some of their Naga, Moran and Barahi neighbours and later, also large sections of the Chutiya and Kachari tribes. This Ahomisation process went on until the expanded Ahom society itself began to be Hinduised from the mid-16th century onward." {{harvcol|Guha|1983|p=12}}</ref> শইকীয়া (২০০৪)-ৰ মতে, এই প্ৰক্ৰিয়াত বিভিন্ন সামাজিক আৰু জনগোষ্ঠীয় পটভূমিৰ নিৰ্বাচিত পুৰুষক স্বৰ্গদেৱে প্ৰদান কৰা ৰাষ্ট্ৰীয় স্বীকৃতিসম্পন্ন আহোম মৰ্যাদাৰ সম্প্ৰসাৰণ ঘটিছিল।<ref>"From the very beginning until the end of the Swargadeo's rule in the nineteenth century, Ahoms were created from the different groups constituting the 'us' community."{{harvcol|Saikia|2004|pp=135}}</ref> শইকীয়া (১৯৯৭)-ই আহোম পৰিচয়ক একক, সমজাতীয় জনগোষ্ঠীৰ পৰিচয় নহয়, বৰং বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সমাৱেশেৰে গঠিত এক সংমিশ্ৰিত সামাজিক-সাংস্কৃতিক সত্তা বুলি ব্যাখ্যা কৰিছে।<ref>"This unique perception and representation is the crux of what we know and call 'Ahom'. This complex mix cannot be reduced to a single community, nor to one dramatic event. … It was an expression of heterogeneous communities coming together in a process of 'becoming' a socio-cultural entity manifested in a riverine polity."{{harvcol|Saikia|1997|p=181}}</ref> == আনুবংশিক প্ৰমাণ == আধুনিক আনুবংশিক গৱেষণাৰ ফলাফল ঐতিহাসিক উৎসসমূহত বৰ্ণিত স্থানীয় জনগোষ্ঠীৰ ব্যাপক অন্তৰ্ভুক্তিৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ। পিতৃবংশীয় চিহ্নৰ পূৰ্বৰ অধ্যয়নত বৰ্তমানৰ আহোম পুৰুষসকলৰ মাজত পূব আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ ৱাই-ক্ৰম'জমীয় হেপ্ল'গ্ৰুপ O3-M134 (বৰ্তমানৰ নাম O-M134) আটাইতকৈ অধিক দেখা পোৱা পিতৃবংশীয় হেপ্ল'গ্ৰুপ হিচাপে চিনাক্ত কৰা হৈছে।<ref name="Kumar2024">{{cite journal |last1=Kumar |first1=Sachin |last2=Singh |first2=Prajjval Pratap |last3=Pasupuleti |first3=Nagarjuna |last4=Tripathy |first4=Veena Mushrif |last5=Chauley |first5=Milan Kumar |last6=Chaubey |first6=Gyaneshwer |last7=Rai |first7=Niraj |year=2024 |title=The genetic admixture and assimilation of Ahom: a historic migrant from Thailand to India |journal=Human Molecular Genetics |volume=33 |issue=11 |pages=1015–1019 |doi=10.1093/hmg/ddae054 |pmid=38538568 }}</ref> O-M134 আৰু ইয়াৰ অধীনস্থ শাখাসমূহ উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ বিভিন্ন তিব্বত-বাৰ্মী ভাষী জনগোষ্ঠী, বিশেষকৈ বড়ো-গাৰো ভাষী বড়ো (মেচ), কছাৰী, ৰাভা আৰু ত্ৰিপুৰী আদিৰ মাজত বহুলভাৱে পোৱা যায়।{{efn|Earlier studies reported O-M134 in 85% of sampled Kachari males and 76% of Rabha males.<ref name="Cordaux2004">{{cite journal |last1=Cordaux |first1=Richard |last2=Weiss |first2=Gunter |last3=Saha |first3=Nilmani |last4=Stoneking |first4=Mark |year=2004 |title=The Northeast Indian Passageway: A Barrier or Corridor for Human Migrations? |journal=Molecular Biology and Evolution |volume=21 |issue=8 |pages=1525–1533 |doi=10.1093/molbev/msh151 |pmid=15128876 |hdl=11858/00-001M-0000-0010-0527-7 |hdl-access=free }}</ref> Higher-resolution Y-chromosome analysis subsequently found the downstream O-M117 (subgroup of O-M134) lineage in 57.7% of sampled Rabha males and 47.4% of Mech males.<ref name="Debnath2011">{{cite journal |last1=Debnath |first1=Monojit |last2=Palanichamy |first2=Malliya G. |last3=Mitra |first3=Bikash |last4=Jin |first4=Jie-Qiong |last5=Chaudhuri |first5=Tapas K. |last6=Zhang |first6=Ya-Ping |year=2011 |title=Y-chromosome haplogroup diversity in the sub-Himalayan Terai and Duars populations of East India |journal=Journal of Human Genetics |volume=56 |issue=11 |pages=765–771 |doi=10.1038/jhg.2011.98 |pmid=21900945 }}</ref> High frequencies of O-M134 have also been reported among the Boro–Garo-speaking Tripuri (17 of 21 males; 81.0%) and Jamatia (22 of 30; 73.3%) samples from Tripura.<ref name="Sengupta2006">{{cite journal |last1=Sengupta |first1=Sanghamitra |last2=Zhivotovsky |first2=Lev A. |last3=King |first3=Roy |last4=Mehdi |first4=S. Q. |last5=Edmonds |first5=Christopher A. |last6=Chow |first6=Cheryl-Emiliane T. |last7=Lin |first7=Alice A. |last8=Mitra |first8=Mitashree |last9=Sil |first9=Samir K. |last10=Ramesh |first10=A. |last11=Usha Rani |first11=M. V. |last12=Thakur |first12=Chitra M. |last13=Cavalli-Sforza |first13=L. Luca |last14=Majumder |first14=Partha P. |last15=Underhill |first15=Peter A. |year=2006 |title=Polarity and Temporality of High-Resolution Y-Chromosome Distributions in India Identify Both Indigenous and Exogenous Expansions and Reveal Minor Genetic Influence of Central Asian Pastoralists |journal=American Journal of Human Genetics |volume=78 |issue=2 |pages=202–221 |doi=10.1086/499411 |pmid=16400607 |pmc=1380230 |bibcode=2006AmJHG..78..202S }}</ref> The lineage is likewise frequent among other Tibeto-Burman populations of Northeast India: Cordaux ''et al.'' (2004) found O-M134 in 85.5% of a combined sample of Adi, Apatani, Nishi and Naga males, with frequencies ranging from 76% to 94% among the individual populations.<ref name="Cordaux2004"/> Among the Garo, O-M134 was reported in 23% of sampled males, together with the related downstream O-M133 lineage.<ref name="Reddy2007">{{cite journal |last1=Reddy |first1=B. Mohan |last2=Langstieh |first2=B. T. |last3=Kumar |first3=Vikrant |last4=Nagaraja |first4=T. |last5=Reddy |first5=A. N. S. |year=2007 |title=Austro-Asiatic Tribes of Northeast India Provide Hitherto Missing Genetic Link between South and Southeast Asia |journal=PLOS ONE |volume=2 |issue=11 |article-number=e1141 |doi=10.1371/journal.pone.0001141 |doi-access=free |pmid=17989774 |pmc=2065843 |bibcode=2007PLoSO...2.1141R }}</ref>}} ২০২৪ চনত প্ৰকাশিত আহোমসকলৰ সমগ্ৰ জিন'মভিত্তিক গৱেষণাতো স্থানীয় তিব্বত-বাৰ্মী আৰু অন্যান্য ট্ৰান্স-হিমালয়ান জনসমষ্টিৰ সৈতে উল্লেখযোগ্য আনুবংশিক সংমিশ্ৰণ ধৰা পৰে। গৱেষকসকলে অনুমান কৰে যে প্ৰাথমিকভাৱে প্ৰব্ৰজিত জনসমষ্টি তুলনামূলকভাৱে সৰু আছিল আৰু পাছত স্থানীয় জনগোষ্ঠীৰ সৈতে হোৱা ব্যাপক সংমিশ্ৰণে তেওঁলোকৰ আদি আনুবংশিক গঠন যথেষ্ট সলনি কৰি দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ আদি বাসভূমিৰ সৈতে সম্পৰ্কিত পূৰ্বপুৰুষীয় উপাদানৰ বৃহৎ অংশ হ্ৰাস কৰিছিল। বৰ্তমানৰ আহোমসকলৰ মাজত থকা ট্ৰান্স-হিমালয়ান আৰু ভাৰতীয় তিব্বত-বাৰ্মী-সম্পৰ্কীয় উপাদানসমূহ তেওঁলোক ভাৰতত প্ৰৱেশ কৰাৰ পাছত আহৰণ কৰা হৈছিল বুলিও গৱেষকসকলে অনুমান কৰে। তেওঁলোকে স্পষ্ট কৰে যে বৰ্তমানৰ তথ্যৰ ভিত্তিত মূল প্ৰব্ৰজনকাৰীসকলৰ পিতৃবংশীয় শাখা চিনাক্ত কৰিব নোৱাৰি। আদি বাসভূমিৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বিৰল পিতৃবংশীয় হেপ্ল'গ্ৰুপ চিনাক্ত কৰিবলৈ আহোম পুৰুষৰ বহুসংখ্যক নমুনাৰ অধিক সূক্ষ্ম ৱাই-ক্ৰম'জম বিশ্লেষণ আৰু মাতৃবংশীয় শাখা নিৰ্ণয় কৰিবলৈ অধিক বিস্তৃত মাইট'কণ্ড্ৰিয়েল ডিএনএ নমুনা সংগ্ৰহৰ প্ৰয়োজন।<ref name="Kumar2024"/> == ইতিহাস == === উৎপত্তি আৰু প্ৰাৰম্ভিক বসতি === পৰম্পৰাগত বিৱৰণ অনুসৰি, [[চুকাফা]] মূলতঃ মুঙ মাওৰ এজন টাই ৰাজকোঁৱৰ আছিল। তেওঁ প্ৰায় ন হাজাৰ সৈনিক-কৃষকৰ সৈতে ১২২৮ খ্ৰীষ্টাব্দত বৰ্তমানৰ অসমত প্ৰৱেশ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/66700/10/10_chapter%204.pdf|title=Shodhganga: a reservoir of Indian theses @ INFLIBNET|accessdate=16 April 2023}}</ref> বিভিন্ন স্থানত বসতি স্থাপনৰ চেষ্টা কৰাৰ পাছত তেওঁ অৱশেষত ১২৫৩ খ্ৰীষ্টাব্দত পূব অসমৰ [[চৰাইদেউ]]ত স্থায়ীভাৱে বসতি স্থাপন কৰি এখন ৰাজ্য গঠনৰ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ কৰে। অৱশ্যে, শেহতীয়া গৱেষণাত এই পৰম্পৰাগত কালক্ৰমক প্ৰশ্ন কৰা হৈছে। টাই আৰু চীনা ঐতিহাসিক উৎসসমূহৰ ভিত্তিত আহোম ৰাজ্যৰ প্ৰতিষ্ঠা চতুৰ্দশ শতিকাৰ মাজভাগত হোৱা হ'ব পাৰে বুলি যুক্তি আগবঢ়োৱা হৈছে।<ref>{{harvcol|Daniels|2023|pp=30–47}}</ref> অসমত বসতি স্থাপনৰ পাছত চুকাফাই স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ সৈতে সামৰিক বশ্যতাকৰণ, মীমাংসা আৰু মিত্ৰতা স্থাপনৰ সংমিশ্ৰণেৰে নিজৰ প্ৰাৰম্ভিক ৰাজনৈতিক শাসনব্যৱস্থা গঢ়ি তুলিছিল। [[পাটকাই পৰ্বতমালা|পাটকাই]] অঞ্চল অতিক্ৰম কৰাৰ সময়ত তেওঁৰ বাহিনীয়ে কেইবাখনো [[নগা জনগোষ্ঠী|নগা]] গাঁও বশীভূত কৰিছিল। প্ৰতিবাদ কৰা গোটসমূহৰ বিৰুদ্ধে কেতিয়াবা কঠোৰ আৰু দৃষ্টান্তমূলক হিংসাৰো আশ্ৰয় লোৱা হৈছিল।{{efn|''সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী'' অনুসৰি, চুকাফাৰ পাটকাই অঞ্চল অতিক্ৰম কৰাৰ সময়ত নগা গাঁওসমূহত বাৰে বাৰে আক্ৰমণ চলোৱা হৈছিল। আক্ৰমণৰ পাছত কেইবাখনো গাঁৱে আত্মসমৰ্পণ কৰিছিল অথবা গাঁওবাসীয়ে স্থান ত্যাগ কৰিছিল। প্ৰতিবাদ কৰা নগাসকলক কঠোৰ দৃষ্টান্তমূলক শাস্তি দিয়া হৈছিল। এটা বিৱৰণ অনুসৰি, বন্দীসকলক হত্যা কৰি তেওঁলোকৰ আত্মীয়সকলক মৃতদেহৰ মাংস খাবলৈ বাধ্য কৰোৱা হৈছিল। ''আহোম বুৰঞ্জী''তো কিছুমান গাঁৱে বশ্যতা স্বীকাৰ কৰা আৰু আন কিছুমানে প্ৰতিবাদ কৰাৰ ফলত ধ্বংস হোৱা বুলি উল্লেখ আছে। এনে ব্যৱহাৰ প্ৰত্যক্ষ কৰাৰ পাছত ওচৰ-চুবুৰীয়া গাঁওসমূহেও বশ্যতা স্বীকাৰ কৰিছিল।{{sfn|Bhuyan|1960|pp=45–46}}{{sfn|Saikia|1997|p=42}}{{sfn|Gait|1906|p=75}}<ref>{{harvcol|Barua|1930|p=45}}</ref> প্ৰব্ৰজনকাৰী দলটোৱে যাত্ৰাপথত লোকসকলক বন্দী কৰিও নিজৰ জনসংখ্যা বৃদ্ধি কৰিছিল। শইকীয়াই এইসকলক চুতীয়া, মৰাণ আৰু বৰাহী বুলি চিনাক্ত কৰিছে।{{sfn|Saikia|1997|p=4}}}} ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাত উপস্থিত হোৱাৰ পাছত চুকাফাই [[মৰাণ জনগোষ্ঠী|মৰাণ]] আৰু [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী#বৰাহী চুতীয়া|বৰাহী]] জনগোষ্ঠীৰ একাংশৰ সৈতে মীমাংসা স্থাপন কৰিছিল। আনহাতে, তেওঁৰ কৰ্তৃত্ব অস্বীকাৰ কৰাসকলক বলপূৰ্বক বশীভূত কৰা হৈছিল।{{sfn|Baruah|1986|p=222}}{{efn|''অসম বুৰঞ্জী'' অনুসৰি, কিছুমান মৰাণ পৰিয়ালে চুকাফাক ৰজা হিচাপে স্বীকাৰ কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল। তেওঁলোকৰ মুখিয়ালসকলক হত্যা কৰাৰ পাছত বাকীসকলে বশ্যতা স্বীকাৰ কৰি চুকাফাক ৰজা হিচাপে মানি লৈছিল।<ref>{{cite book |editor-last=Bhuyan |editor-first=Suryya Kumar |year=1945 |title=Assam Buranji |edition=1st |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies, Assam |location=Gauhati |page=5}}</ref> ''পুৰণি অসম বুৰঞ্জী''ত একেদৰে উল্লেখ আছে যে প্ৰতিবাদী পৰিয়ালসমূহৰ মুখিয়ালসকলক ভোজলৈ নিমন্ত্ৰণ কৰি মদ্যপান কৰোৱাৰ পাছত চুকাফাৰ লোকসকলে হত্যা কৰিছিল।{{sfn|Dutta|1985|p=24}} সেয়েহে বৰুৱাই চুকাফাই মৰাণ আৰু বৰাহীসকলক শান্তি আৰু মীমাংসাৰ জৰিয়তে নিজৰ পক্ষলৈ আনিছিল, কিন্তু তেওঁৰ কৰ্তৃত্বক প্ৰত্যাহ্বান জনোৱাসকলক নিৰ্মমভাৱে হত্যা কৰিছিল বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।{{sfn|Baruah|1986|p=222}}}} পাছলৈ চুকাফাই মৰাণ মুখিয়াল বদৌচা আৰু বৰাহী মুখিয়াল থাকুমাথাৰ জীয়ৰীসকলক বিবাহ কৰি তেওঁলোকৰ সৈতে মিত্ৰতা স্থাপন কৰিছিল। নিজৰ ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠাৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায়ত তেওঁ ঘন জনবসতিপূৰ্ণ অঞ্চলসমূহ এৰাই চলিছিল।{{sfn|Gogoi|1968|p=264}}{{efn|বুৰঞ্জীসমূহত চুকাফাৰ সম্প্ৰসাৰণ নীতি কৌশলগতভাৱে নিৰ্বাচিত আছিল বুলি প্ৰকাশ পায়। শিমলুগুৰিত উপস্থিত হৈ তেওঁ নামদাং নদীৰ আশে-পাশে অধিক জনবসতি থকাৰ কথা জানিব পাৰিছিল আৰু সেই লোকসকলক বশীভূত কৰাৰ চেষ্টা নকৰি আন স্থানলৈ গুচি গৈছিল। ''আহোম বুৰঞ্জী''ৰ এটা বিৱৰণত নামদাং নদীত প্ৰায় ৩,৩০০টা পানী তোলা ঘাট থকাৰ উল্লেখ আছে আৰু চুকাফাই কিছু ভয় খাই সেই ঠাই এৰি গৈছিল বুলি কোৱা হৈছে। ''সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী''ত প্ৰায় ৩,০০০টা ঘাট দেখি তেওঁৰ অনুগামীসকলে অস্বস্তি অনুভৱ কৰা বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ফুকনে ইয়াৰ পৰা চুকাফাই সেই অঞ্চলৰ লোকসকলক বশীভূত কৰাৰ চেষ্টা কৰাটো লাভজনক নহ'ব বুলি সিদ্ধান্ত লৈছিল বুলি ব্যাখ্যা কৰিছে।{{sfn|Phukan|1992|p=53}}{{sfn|Saikia|1997|p=43}}}} চুকাফাই তেওঁৰ টাই সৈনিক আৰু অভিজাত শ্ৰেণীৰ লোকসকলক স্থানীয় মহিলাৰ সৈতে বিবাহ কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত পাছলৈ আহোমীকৰণ নামেৰে পৰিচিত হোৱা প্ৰক্ৰিয়াটোৱে গতি লাভ কৰিছিল।<ref>"The Ahom kingdom's establishment, traditionally dated at 1228, was done by a group migrating from the southeast, large numbers of whom were male army members, who would have taken local non-Tai-speaking wives." {{harvnb|Morey|2014|pp=51–52}}</ref> শান-টাই বসতিস্থাপনকাৰীসকলৰ আত্মসাৎকৰণৰ ক্ষমতা যথেষ্ট বেছি আছিল। তেওঁলোকে নিজকে টাই বুলি অভিহিত কৰিলেও অঞ্চলটোৰ থলুৱা জনগোষ্ঠীসমূহে তেওঁলোকক 'আসাম', 'অসম' আৰু 'অচম' আদি নামেৰে অভিহিত কৰিছিল।{{sfn|Neog|1962|p=1}} আধুনিক অসমীয়া 'আহোম' শব্দটো 'আসাম' বা 'অসম' নামৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছিল। তেওঁলোকে ক্ৰমান্বয়ে নিজৰ অধীনস্থ ভূখণ্ডৰ বহুজাতিক জনসমষ্টিৰ সৈতে সামাজিকভাৱে একাত্মতা স্থাপন কৰিছিল। আনহাতে, নতুন 'আহোম' নামটোৱে তেওঁলোকৰ ৰাজনৈতিক আধিপত্য আৰু নেতৃত্বক সূচাবলৈ লৈছিল। এইদৰে মৰাণ আৰু বৰাহী জনগোষ্ঠীৰ একাংশক প্ৰথমে জয় কৰি পাছত নিজৰ সমাজত অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ ফলত এক বিশেষ 'বিজয়ী সমাজ' (''conquest society'') গঢ় লৈ উঠিছিল। এই প্ৰক্ৰিয়াত বিজিত জনগোষ্ঠীসমূহক সম্পূৰ্ণৰূপে নিৰ্মূল কৰাৰ পৰিৱৰ্তে নতুন ৰাজ্যখনৰ সামাজিক আৰু ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।{{efn|এনে অন্তৰ্ভুক্তি সামৰিক বশ্যতা স্বীকাৰৰ লগতে মিত্ৰতা আৰু আন্তঃবিবাহৰ জৰিয়তেও হ'ব পাৰিছিল। সেয়েহে প্ৰাৰম্ভিক আহোম ৰাজ্যখন বসতি স্থাপন, বিজয়, ৰাজনৈতিক বশ্যতা স্বীকাৰ, মীমাংসা আৰু অন্তৰ্ভুক্তিৰ সংমিশ্ৰণেৰে গঢ় লৈ উঠিছিল। ইয়াক সম্পূৰ্ণ শান্তিপূৰ্ণ আত্মসাৎকৰণ অথবা নিৰ্বিচাৰ সামৰিক বিজয়—কোনোটোৰে একক ফল বুলি বিবেচনা কৰিব নোৱাৰি।}}<ref name="auto">{{cite web |url=http://dspace.nehu.ac.in/handle/1/9262 |title=The ahomisation process in early mediaeval Assam |date=13 February 2013 |last1=Buragohain |first1=Romesh}}</ref> === সম্প্ৰসাৰণ আৰু আত্মসাৎকৰণ === টাই বসতিস্থাপনকাৰীসকলে লগত জলসিঞ্চিত ধানখেতিৰ কৌশল লৈ আহিছিল। তেওঁলোকে অনাবাদী ভূমি হাল বাই খেতিৰ উপযোগী কৰি তোলাটো নিজৰ ঐশ্বৰিক দায়িত্ব বুলি বিশ্বাস কৰিছিল। তেওঁলোকে অঞ্চলটোৰ কেন্দ্ৰীভূত ৰাষ্ট্ৰব্যৱস্থাৰ বাহিৰত থকা বহুতো স্থানান্তৰিত কৃষি কৰা জনগোষ্ঠীক নিজৰ সমাজত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল।{{sfn|Guha|1983|pp=11–12}} একে সময়তে তেওঁলোকে নিজৰ তুলনামূলকভাৱে কম জনসংখ্যাৰ কথাও সচেতনভাৱে উপলব্ধি কৰিছিল।{{sfn|Baruah|1977|p=251}} আহোমীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়াত আন্তঃবিবাহ, ৰাজনৈতিক বশ্যতা স্বীকাৰ, আহোম ফৈদত আনুষ্ঠানিকভাৱে গ্ৰহণ কৰা আৰু বিকাশমান ৰাজ্যখনৰ সেৱাত যোগদান কৰা আদি অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।{{efn|এই প্ৰক্ৰিয়াই অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা জনগোষ্ঠীসমূহৰ স্বতন্ত্ৰ পৰিচয় সদায় বিলুপ্ত কৰা নাছিল। বৰাহীসকল অৱশেষত বহুলাংশে আহোম জনসমষ্টিৰ সৈতে একীভূত হৈছিল, কিন্তু মৰাণসকলে নিজৰ পৃথক পৰিচয় বজাই ৰাখিছিল। বহুতো থলুৱা পৰিয়ালক আনুষ্ঠানিকভাৱে আহোম ফৈদতো অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।}} ফলস্বৰূপে প্ৰাৰম্ভিক টাই-আহোম ৰাজ্যখনে বৰাহী, মৰাণ আৰু নগা আদি ওচৰ-চুবুৰীয়া জনগোষ্ঠীৰ লোকসকলক নিজৰ সমাজত অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল। ষোড়শ শতিকাত আহোম ৰাজ্যৰ ভূখণ্ডগত সম্প্ৰসাৰণৰ লগে লগে এই অন্তৰ্ভুক্তিৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি পাইছিল। [[চুতীয়া ৰাজ্য]] জয় কৰি সংযুক্ত কৰা আৰু [[কছাৰী ৰাজ্য|কছাৰী ৰাজ্যৰ]] ভূখণ্ডলৈ আহোম শাসনৰ সম্প্ৰসাৰণৰ ফলত [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী|চুতীয়া]] আৰু [[ডিমাছা জনগোষ্ঠী|ডিমাছা-কছাৰী]] জনগোষ্ঠীৰ বৃহৎ অংশ আহোম ৰাজ্যৰ বিস্তৃত ৰাজনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল।<ref name="auto2">"Ahoms were never numerically dominant in the state they built and, at the time of the 1872 and 1881 Censuses, they formed hardly one-tenth of the populations relevant to the erstwhile Ahom territory (i.e, by and large, the Brahmaputra Valley without the Goalpara district.)" {{harvnb|Guha|1983|p=9}}</ref>{{efn|এই জনগোষ্ঠীসমূহৰ অন্তৰ্ভুক্তি আহোম ৰাষ্ট্ৰগঠনৰ বৃহত্তৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ অংশ আছিল। ইয়াত বিজিত অভিজাত শ্ৰেণী, সৈনিক, কাৰিকৰ, বিভিন্ন বৃত্তিৰ লোক আৰু আন প্ৰজাসকলক আহোম ফৈদ আৰু প্ৰশাসনিক সংগঠনত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। চুতীয়া ৰাজ্য আহোম ৰাজ্যৰ সৈতে সংযুক্ত কৰা হৈছিল। আনহাতে, কছাৰী ৰাজ্যৰ বিৰুদ্ধে আহোমসকলৰ সম্প্ৰসাৰণৰ অৰ্থ সমগ্ৰ ডিমাছা ৰাজ্যখনৰ স্থায়ী সংযুক্তি নাছিল।}} === ৰাষ্ট্ৰই প্ৰদান কৰা আহোম মৰ্যাদা === শইকীয়া (২০০৪)-ই আহোম ৰাজ্যৰ বিস্তৃত আৰু বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰে গঠিত প্ৰজাসমষ্টিৰ সৈতে অধিক সীমিত 'আহোম' পৰিচয়ৰ পাৰ্থক্য নিৰূপণ কৰিছে। তেওঁৰ মতে, আহোম পৰিচয় কেৱল এক স্থিৰ জনগোষ্ঠীয় বা বংশানুক্ৰমিক শ্ৰেণী নাছিল। বৰং ই ৰাজপ্ৰশাসনত সেৱা আগবঢ়োৱা নিৰ্বাচিত পুৰুষসকলক [[স্বৰ্গদেউ]]ৱে প্ৰদান কৰা এক ৰাজনৈতিক আৰু প্ৰশাসনিক মৰ্যাদা আছিল।<ref name="Saikia-status">"It was neither an ethnic community nor a family inheritance, but rather an identity marker, something to which many aspired but was achieved only by those whom the reigning swargadeo favored to induct into the clique."{{harvcol|Saikia|2004|pp=130}}</ref> শইকীয়াৰ মতে, এই মৰ্যাদা লাভ কৰাটো কেৱল জন্মসূত্ৰে নিৰ্ধাৰিত নহৈ ৰাজকীয় নিযুক্তি আৰু অনুগ্ৰহৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিছিল। তেওঁৰ ভাষাত, কোনো ব্যক্তিক আহোম হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া বা সেই মৰ্যাদা নিশ্চিত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত জন্মৰ ভূমিকা নাছিল।<ref>"Birth did not play a role in conferring or guaranteeing the place of an Ahom to an individual."{{harvcol|Saikia|2004|pp=136}}</ref> ৰাজকীয় সেৱা, নিযুক্তি, কোনো ৰাজবিষয়াৰ পৰিয়ালত অন্তৰ্ভুক্তি, বিবাহ অথবা তোলনীয়া সন্তান হিচাপে গ্ৰহণ কৰাৰ জৰিয়তে এই মৰ্যাদা লাভ কৰিব পৰা গৈছিল। একেদৰে এই মৰ্যাদা হেৰুৱাবও পৰা গৈছিল।<ref>"Being Ahom was an acquired status. It was not a birth condition but a situation, a placement within the higher echelons of society that was acquired through services and favors." "Identity … was elastic and temporary."{{harvcol|Saikia|2004|pp=137-138}}</ref> অৱশ্যে আহোম মৰ্যাদা লাভ কৰাৰ পাছত অভিজাত শ্ৰেণীলৈ উন্নীত হোৱা কিছুমান ব্যক্তিয়ে নিজৰ নতুন সামাজিক অৱস্থানক বংশানুক্ৰমিক মৰ্যাদা হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। শইকীয়াই উল্লেখ কৰিছে যে এনে অভিজাত লোকসকলে নিজৰ সামাজিক স্থান বৈধ প্ৰতিপন্ন কৰিবলৈ গৌৰৱময় বংশাৱলী নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু নিজৰ তুলনামূলকভাৱে নিম্ন সামাজিক উৎপত্তিৰ স্মৃতি ঢাকি ৰাখিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=137}}</ref> শইকীয়াৰ মতে, অষ্টাদশ শতিকাৰ শেষভাগলৈ বুৰঞ্জীসমূহত বিস্তৃত প্ৰজাসমষ্টি আৰু অভিজাত আহোম বিষয়াশ্ৰেণীৰ মাজত এক পাৰ্থক্য প্ৰতিফলিত হৈছিল। এই বিষয়াসকলৰ বহুতেই পূৰ্বৰ সাধাৰণ প্ৰজাসমষ্টিৰ পৰাই উচ্চ মৰ্যাদালৈ উন্নীত হৈছিল। কিন্তু সেই মৰ্যাদা লাভ কৰাৰ পাছত তেওঁলোকে নিজৰ পূৰ্বৰ সামাজিক পটভূমিৰ গুৰুত্ব হ্ৰাস কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=137}}</ref> এই প্ৰক্ৰিয়াত আন্তঃবিবাহ আৰু স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ অন্তৰ্ভুক্তিও জড়িত আছিল। শইকীয়া (২০০৪)-ই উল্লেখ কৰিছে যে প্ৰাৰম্ভিক কালত চুকাফাৰ পুৰুষ অনুগামীসকলে বৰাহী মহিলাৰ সৈতে বিবাহ কৰিছিল। এনে বিবাহৰ ফলত 'কদমী আহোম' নামৰ এক গোটৰ সৃষ্টি হৈছিল। আনহাতে, মৰাণ, বৰাহী আৰু আন বহুতো জনগোষ্ঠীক 'অনিয়মৰ' (''aniyamar'') বা 'অনিয়মীয়া আহোম' বুলি অভিহিত কৰা হৈছিল।<ref>"All of these men, in the course of migration, espoused Barahi women, and a new group called Kadami Ahoms emerged from these unions." "The Moran, Barahis, and many other groups were designated as aniyamar, or irregular Ahoms."{{harvcol|Saikia|2004|p=131}}</ref> পৰৱৰ্তী স্বৰ্গদেউসকলৰ ৰাজত্বকালত বহুতো মৰাণ আৰু বৰাহী লোকৰ মৰ্যাদা উন্নীত কৰি তেওঁলোকক আহোম হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হৈছিল।<ref>"In the reign of the later Swargadeos many of the Morans and Barahis were upgraded and designated as Ahoms."{{harvcol|Saikia|1997|p=184}}</ref> অসমৰ প্ৰাক্‌ঔপনিৱেশিক যুগত আহোমসকল বৰ্তমানৰ দৰে এক বংশগত জনগোষ্ঠী হিচাপে পৰিগণিত হোৱা নাছিল; বৰং তেওঁলোক তুলনামূলকভাৱে উন্মুক্ত এক মৰ্যাদাভিত্তিক সামাজিক গোট আছিল। আহোম ৰাজ্যৰ সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থাৰ অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা যিকোনো জনগোষ্ঠীৰ ব্যক্তিয়ে ৰজাৰ সক্ৰিয় সন্মতি লাভ কৰিলে আহোম মৰ্যাদা দাবী কৰিব পাৰিছিল।{{efn|শইকীয়াৰ মতে, প্ৰাক্‌ঔপনিৱেশিক অসমত আহোম হোৱা মানে জন্মসূত্ৰে নিৰ্ধাৰিত এক অৱস্থা নহয়, বৰং আহৰণ কৰিব পৰা সামাজিক মৰ্যাদা আছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=137}}</ref> আহোম নহোৱা পটভূমিৰ ব্যক্তিয়েও ৰাজকীয় সেৱা, নিযুক্তি আৰু ৰজাৰ অনুগ্ৰহৰ জৰিয়তে আহোম প্ৰশাসনিক অভিজাত শ্ৰেণীত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|pp=136–140}}</ref> তেওঁৰ ব্যাখ্যা অনুসৰি, আহোম হোৱাৰ ক্ষেত্ৰত জনগোষ্ঠীয় উৎপত্তিৰ পৰিৱৰ্তে স্বৰ্গদেউৰ অনুগ্ৰহহে নিৰ্ণায়ক আছিল। ফলত বিভিন্ন স্বৰ্গদেউৰ ৰাজত্বকালত আহোম অভিজাত শ্ৰেণীৰ গঠনো সলনি হৈছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=139}}</ref> তেওঁ আহোম বিষয়াসকলক ৰাজ্য পৰিচালনাত সহায় কৰিবলৈ ৰজাৰ নিৰ্দেশত নিৰ্বাচিত আৰু একত্ৰিত কৰা বিভিন্ন পটভূমিৰ লোকৰ এক সমষ্টি বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=140}}</ref> আহোম মৰ্যাদাও সদায় স্থায়ী নাছিল; স্বৰ্গদেৱে কোনো ব্যক্তিক উন্নীত বা অৱনমিত কৰি তেওঁৰ সামাজিক পৰিচয় সলনি কৰিব পাৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|pp=138, 141}}</ref> শইকীয়াই এই পৰিৱৰ্তনশীল প্ৰাক্‌ঔপনিৱেশিক শ্ৰেণীটোক ঔপনিৱেশিক যুগৰ সৈতে তুলনা কৰিছে। তেওঁৰ মতে, ঔপনিৱেশিক যুগত 'আহোম' পৰিচয় এক পৰিৱৰ্তনশীল চৰকাৰী মৰ্যাদাৰ পৰা বংশানুক্ৰমিক সামাজিক গোট আৰু জনগোষ্ঠীয় পৰিচয়লৈ ৰূপান্তৰিত হৈছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=142}}</ref>}} === ফৈদ আৰু প্ৰশাসনিক পদবীত অন্তৰ্ভুক্তি === বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ বহুতো থলুৱা লোকক আনুষ্ঠানিকভাৱে আহোম ফৈদসমূহত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। [[বুৰঞ্জী]]সমূহত এনে অন্তৰ্ভুক্তিৰ বহু উদাহৰণ পোৱা যায়। উদাহৰণস্বৰূপে, মিৰি-হাণ্ডিকৈ বংশৰ উৎপত্তি এজন [[মিচিং জনগোষ্ঠী|মিৰি (মিচিং)]] ল'ৰাৰ পৰা হৈছিল, যাক বুঢ়াগোহাঁই ভুকুলা গোহাঁয়ে তোলনীয়া পুত্ৰ হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল। তেওঁৰ বংশধৰসকল পাছলৈ মিৰি-হাণ্ডিকৈ নামেৰে পৰিচিত হৈছিল।<ref>"In the reign of Pratap Singha, Bhukula Gohain was re-settled in Dihing. He adopted a Miri boy and named him Miri Handique. Thus his progeny was referred to by this name."{{harvcol|Saikia|1997|p=86}}</ref> আহোম সমাজত অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা লোকসকলে যোগ্য বিবেচিত হ'লে গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশাসনিক পদবীও লাভ কৰিব পাৰিছিল। নামনি অসমৰ শাসনকৰ্তা হিচাপে নিযুক্ত দ্বিতীয়জন [[বৰফুকন]] বনফেৰা ফৈদৰ এজন নগা ব্যক্তিৰ পুত্ৰ আছিল। [[শিৱসিংহ]]ৰ (১৭১৪–১৭৪৪) ৰাজত্বকালত ৰাণী ফুলেশ্বৰীয়ে এজন ভূটীয়া যুৱকক নিজৰ ব্যক্তিগত পৰিচাৰক হিচাপে নিযুক্ত কৰিছিল। একেদৰে প্ৰথমজন [[বৰপাত্ৰগোহাঞি]] কাঞ্চেং নগা পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰি ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল।{{sfn|Baruah|1977|p=251}} আহোমৰ পুৰোহিতীয় ফৈদসমূহৰ ক্ষেত্ৰতো এনে অন্তৰ্ভুক্তি দেখা গৈছিল। এই ফৈদসমূহৰ ভিতৰত নগা-বাইলুং, মিৰি-বাইলুং, নৰা-বাইলুং,{{sfn|Gogoi|2006|p=9}} চুতীয়া-চিৰিং,<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 587</ref> চুতীয়া মূলৰ সোম-চিৰিং<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 577</ref> আৰু নগা মূলৰ বৰ-চিৰিং<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 587</ref> উল্লেখযোগ্য। এইদৰে সমতল আৰু চাৰিওফালৰ পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ অসংখ্য লোক আহোম হিচাপে পৰিচিত জনসমষ্টিত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। ==== মৰাণ আৰু নগা ==== বিভিন্ন বুৰঞ্জীত [[মৰাণ জনগোষ্ঠী|মৰাণসকলক]] আহোম ফৈদ আৰু প্ৰশাসনিক পদবীত অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ একাধিক বিৱৰণ পোৱা যায়। চুকাফাক বেঙেনা উপহাৰ দিয়া এজন মৰাণ ব্যক্তিয়ে পাছলৈ টাই-আহোম বসতিস্থাপনকাৰীসকলক ৰক্ষা কৰিবলৈ নগাসকলৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ কৰিছিল। এই সেৱাৰ স্বীকৃতিস্বৰূপে তেওঁক পুৰস্কৃত কৰি কাংগন বৰগোহাঁইৰ অধীনত ৰখা হৈছিল আৰু 'লানমাখ্ৰু' নাম দিয়া হৈছিল। তেওঁৰ পৰাই লানমাখ্ৰু বংশৰ উৎপত্তি হৈছিল।<ref>"This same Moran fought against the Nagas to defend the Tai-Ahom settlers. He was rewarded for his service and placed under Kangan Bar Gohain and re-named Lanmakhru. He started the lineage known as Lanmakhru."{{harvcol|Saikia|1997|p=91}}</ref> শইকীয়াই উল্লেখ কৰিছে যে চুখামফাৰ ৰাজত্বকালত খিংখিং নামৰ এজন মৰাণ ব্যক্তিৰ বংশধৰসকল বুঢ়াগোহাঁইৰ ফৈদত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। তেওঁলোকক টিংখমীয়া হাতীচৰাত বুলি অভিহিত কৰা হৈছিল আৰু তেওঁলোক আহোমত পৰিণত হৈছিল।<ref>"His family joined the Buragohain's faid, and they were designated as Tingkhamiya Hatisarat. They became Aaham."{{harvcol|Saikia|2004|pp=136–137}}</ref> একেদৰে মৰাণ-পাটৰ পদবীধাৰী পৰিয়ালসমূহো মৰাণ জনগোষ্ঠীৰ পৰা আহোম সমাজত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল।<ref>Barbarua, Hiteswar, ''Ahomar Din'', p. 584.</ref><ref>"For instance, the Miri-Sandikoi and Moran Patar were the offices drawn from the Miris and the Morans" {{harvnb|Gogoi|2006|p=9}}</ref> মৰাণ মূলৰ আন পৰিয়ালসমূহৰ ভিতৰত লানমাখ্ৰু চেতিয়া, লেকাই চেতিয়া, খিমতাৰ পাটৰ, চিতপাটৰ, চলিহাৰ ডেকা, ফুল বৰুৱা আৰু খিমতাৰ খেঙাৰু উল্লেখযোগ্য।<ref>Barbarua, Hiteswar, ''Ahomar Din'', pp. 577–591.</ref> [[নগা জনগোষ্ঠী|নগা]] জনগোষ্ঠীসমূহৰ ক্ষেত্ৰতো একেধৰণৰ অন্তৰ্ভুক্তি ঘটিছিল। এটা বুৰঞ্জীৰ বিৱৰণ অনুসৰি, বৰপাত্ৰ ফুকনৰ খেলৰ এজন বৰাহী ব্যক্তি লাহৰে বনফা নগা জনগোষ্ঠীৰ এজন ল'ৰাক তোলনীয়া পুত্ৰ হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল। লাহৰৰ মৃত্যুৰ পাছত সেই ল'ৰাজনে লিকচাৱন বৰা হিচাপে সেৱা আগবঢ়াইছিল। তেওঁৰ কামত স্বৰ্গদেউ সন্তুষ্ট হোৱাত তেওঁক বৰফুকন পদত নিযুক্ত কৰা হৈছিল।<ref>"When Lahar Barahi died, his son was appointed as Liksawan Bora [in charge of slaves] ... Swargadeo was pleased with his performance and the Naga boy was made the new Bar Phukan."{{harvcol|Saikia|2004|p=137}}</ref> নগা মূলৰ বুলি চিনাক্ত কৰা আন পৰিয়ালসমূহৰ ভিতৰত জাপৰজল চেতিয়া, লুথুৰি চেতিয়া, ঘূৰা কোঁৱৰ, চৌনাপাম, ফৈদীয়া গোহাঁই, লেফেৰা ডেকা, মৌপিয়া ডেকা আৰু টাংচু ডেকা উল্লেখযোগ্য।<ref>Barbarua, Hiteswar, ''Ahomar Din'', pp. 579–592.</ref> পুৰোহিতীয় ফৈদসমূহতো নগাসকলৰ অন্তৰ্ভুক্তি ঘটিছিল। নগা-বাইলুং, মিৰি-বাইলুং আৰু নৰা-বাইলুং আদি নামৰ উল্লেখ পোৱা যায়।{{sfn|Gogoi|2006|p=9}} তদুপৰি নগা মূলৰ বৰ-চিৰিং ফৈদৰো উল্লেখ আছে।<ref>Barbarua, Hiteswar, ''Ahomar Din'', p. 587.</ref> ==== কছাৰী আৰু হাণ্ডিকৈ পদবী ==== কছাৰী মূলৰ লোকসকলো আহোম ফৈদ আৰু অভিজাত শ্ৰেণীত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। শইকীয়াই লাই হাণ্ডিকৈৰ উদাহৰণ দাঙি ধৰিছে। লাইৰ কছাৰী মাতৃক লেপাটী গোহাঁইৰ পৰিয়াললৈ অনা হৈছিল। পাছলৈ সেই ল'ৰাজন আৰু তেওঁৰ পৰিয়ালক 'লাই হাণ্ডিকৈ' হিচাপে স্বীকৃতি দি উচ্চ পদবী প্ৰদান কৰা হৈছিল।<ref>"Henceforth, the slave boy and his family were recognised as Lai Handique and given a high office."{{harvcol|Saikia|2004|p=134}}</ref> আহোম সমাজত বিশেষ জন্মগত অৱস্থাৰ লোকসকলক অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈও 'হাণ্ডিকৈ' উপাধি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। [[চুহুংমুং]]ৰ ৰাজত্বকালত ৰচিত বিৱৰণ অনুসৰি, পূৰ্বৰ মুখিয়ালসকলৰ পুত্ৰ আৰু নাতিসকলক ৰজাৰ সন্মুখলৈ আনি বিভিন্ন গোটৰ নেতৃত্ব প্ৰদান কৰাৰ সময়ত বিবাহ-বহিৰ্ভূত সম্পৰ্কৰ পৰা জন্ম হোৱা সন্তানসকলক 'হাণ্ডিকৈ' বুলি অভিহিত কৰা হৈছিল। তেওঁলোকক ৰাজকোঁৱৰ হোৱাৰ অধিকাৰ দিয়া হোৱা নাছিল। অৱশ্যে তেওঁলোকে আহোমসকলৰ সৈতে সামাজিক সম্পৰ্ক ৰাখিব আৰু একেলগে আহাৰ গ্ৰহণ কৰিব পাৰিছিল। তেওঁলোকক অপমান বা উপহাস কৰিবলৈও আহোমসকলক নিষেধ কৰা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=132}}</ref>{{efn|শইকীয়াই উল্লেখ কৰিছে যে এটা মৌখিক পৰম্পৰা অনুসৰি হাণ্ডিকৈসকল চুকাফাৰ সৈতে অহা মূল ফৈদসমূহৰ অন্যতম আছিল। কিন্তু কালক্ৰমত আন বহুতো লোকে হাণ্ডিকৈ উপাধি লাভ কৰিছিল অথবা এই ফৈদত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। ফলত প্ৰাৰম্ভিক হাণ্ডিকৈ পৰিয়ালসমূহক পৃথককৈ চিনাক্ত কৰাটো কঠিন হৈ পৰিছিল।{{sfn|Saikia|1997|pp=12–13}}}} ==== চুতীয়া আৰু বৰাহী ==== [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী#আহোম চুতীয়া|আহোম চুতীয়াসকল]] আহোমসকলৰ এটা বৃহৎ উপবিভাগ আছিল। ইতিমধ্যে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সংমিশ্ৰণেৰে গঠিত আহোমসকলৰ সৈতে আন্তঃবিবাহ কৰাৰ ফলত তেওঁলোকক এই নামেৰে অভিহিত কৰা হৈছিল। কালক্ৰমত তেওঁলোকৰ অধিকাংশই আহোম সমাজত একীভূত হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=https://archive.org/details/cu31924071145522|title=Census of India, 1901|date=23 June 1901|publisher=Bombay : Govt. Central Press|via=Internet Archive}}</ref> আহোম ৰাজ্যৰ প্ৰশাসনত চুতীয়া মূলৰ বহুতো ব্যক্তিয়ে উচ্চ পদবী লাভ কৰিছিল। তেওঁলোকৰ ভিতৰত লাঙি পানীসিয়া বৰফুকন,<ref>"Langi Panisiya, the first Borphukan, was a Chutiya by caste"{{harvcol|Dutta|1985|p=30}}</ref> ৰূপচন্দ্ৰ বৰবৰুৱা,<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p.32.</ref> কীৰ্তিচন্দ্ৰ বৰবৰুৱা, পিকচাই চেতিয়া বৰফুকন,<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",p.579</ref> চুহুংমুঙৰ ৰাজত্বকালৰ ফ্ৰাচেনমুং বৰগোহাঁই,<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p.31, "Phrasenmung con tun cham pai luk Tiura"</ref> ৰুদ্ৰসিংহৰ ৰাজত্বকালৰ থুমলুং বৰগোহাঁই,<ref>{{Cite web |url=https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01446144/document |title=''Chao-Thumlung Borgohain of a Tiura(Tai word for Chutia) family.'' |access-date=11 June 2020 |archive-date=11 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200611214210/https://hal.archives-ouvertes.fr/hal-01446144/document |url-status=live }}</ref> চুদিংফাৰ ৰাজত্বকালৰ কালীবৰ বুঢ়াগোহাঁই,<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 314</ref> চুচেনফাৰ ৰাজত্বকালৰ বানৰুকীয়া গোহাঁই<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p.29.</ref> আৰু ৰুদ্ৰসিংহৰ ৰাজত্বকালৰ বানলুংগীয়া গোহাঁই<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p.32.,"Thaomung Banlung cham pai luk Tiora"</ref> আদি উল্লেখযোগ্য। বুৰঞ্জীৰ পৰম্পৰা অনুসৰি চুকাফাৰ ৰাজত্বকালৰ সোম-চিৰিং<ref>{{harvcol|Goswami|1922|pp=23–24}}</ref> আৰু চাংচাই<ref>{{harvcol|Goswami|1922|pp=26}}</ref> আদিৰ উৎপত্তিও চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ পৰা হৈছিল। আহোমসকলৰ চেতিয়া ফৈদৰ অধিকাংশ লোকৰ লগতে লাহন ফৈদৰো অধিকাংশ লোক চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Dutta |first=Shristidhar |date=1985 |url=http://ignca.gov.in/Asi_data/72269.pdf |title=Dutta, Shristidhar, "The Mataks and their Kingdom", p.30 |access-date=15 April 2020 |archive-date=27 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210227070648/http://ignca.gov.in/Asi_data/72269.pdf |url-status=live }}</ref> চুতীয়া মূলৰ আন উল্লেখযোগ্য পৰিয়ালসমূহৰ ভিতৰত হলাহল পাটৰ, লাচিতৰ ডেকা, লাঙিৰ ডেকা, ভাণ্ডাৰী গোহাঁই, গড়গঞা টুকুৰীয়া, ভুবুল, কান্তপ, ঘূৰাচোৱা, হাঁহপনীয়া আৰু ৰেৱতিগয়া,<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",pp.584-594</ref> চাৰিঙীয়া নাওবৈচা, চেঁচুৱা,<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",pp.598-600</ref> হিলৈদাৰী<ref>Naoboicha Phukanar Buranji, p.55</ref><ref>[https://books.google.co.in/books?id=YvV-VI_2YRkC&pg=PR67&dq=sutiyahilaidari&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&source=gb_mobile_search&sa=X&ved=2ahUKEwiiqITCufiRAxXdwTgGHeU5KJcQ6AF6BAgJEAM#v=onepage&q&f=false Census of India 1891, p. 17]</ref> আদি উল্লেখযোগ্য। আনহাতে, বৰাহী মূলৰ পৰিয়ালসমূহৰ ভিতৰত বৰপানী, চাংৰুং, চাওৰক, চাংমাই, লিকচন, বেজ ভৰালী<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",pp.586-594</ref> আৰু বৰাহী বামুণ<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",p.606</ref> আদি উল্লেখযোগ্য। ষোড়শ শতিকাৰ পৰা অষ্টাদশ শতিকালৈ এই পৰিয়ালসমূহৰ কেইবাটাও বংশৰ সদস্যই [[ফুকন]], ৰাজখোৱা আৰু [[বৰুৱা]] আদি গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশাসনিক পদবী লাভ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী কালৰ পদাধিকাৰীসকলৰ বংশগত বিৱৰণৰ পৰাও অন্তৰ্ভুক্ত হোৱা পৰিয়ালসমূহে উচ্চ প্ৰশাসনত লাভ কৰা স্থানৰ পৰিসৰ বুজিব পাৰি। হিতেশ্বৰ বৰবৰুৱাৰ ''আহোমৰ দিন'' (১৯৮১) গ্ৰন্থ অনুসৰি, মুঠ ৪৬জন [[বৰফুকন]]ৰ{{efn|মূল তালিকাত এজন লাহন আৰু এজন বকতিয়াল বাদ পৰিছিল। লাঙি পানীসিয়াক বাকী ১০জন ৰঙাচিলা বৰফুকনৰ পৰা পৃথককৈ গণনা কৰা হৈছে।}} ভিতৰত ১৫জন চুতীয়া মূলৰ আছিল। তেওঁলোকৰ ভিতৰত ১০জন ৰঙাচিলা দুৱৰা{{efn|লাঙি পানীসিয়াক ৰঙাচিলা বংশৰ প্ৰথমজন বৰফুকন বুলি জনা যায়। ''আহোম বুৰঞ্জী''ত ১৬২০ চনৰ উল্লেখত লাঙি পানীসিয়া বৰফুকনক 'ৰঙাচিলা' বুলি অভিহিত কৰা হৈছে।<ref>Barua, Gopal Chandra, "Ahom Buranji, p. 106</ref> একে গ্ৰন্থত তেওঁৰ চুতীয়া বংশীয় উৎপত্তিৰ কথাও উল্লেখ আছে।<ref>Barua, Gopal Chandra, "Ahom Buranji", p.37, "Burha raja (Chao-pha Su-sheng) made his younger grandson(La-ngi) Borphukan(Phu-kan-lung). In the older times(jim-mu), they were members(man) of a Chutia(Tiu-ra) prisoner(to-ao-pe) family(kan-tun)."</ref> ৰঙাচিলা বংশৰ উৎপত্তি চুদাংফাৰ ৰাজত্বকালত (১৩৯৭–১৪০৭) হৈছিল। সেই সময়ত বংশটোৰ পূৰ্বপুৰুষক 'ৰঙাচিলা' নাম দিয়া হৈছিল।<ref>Barua, Gopal Chandra, "Ahom Buranji", p.36, "Formerly(poi-an mu) during the days (ban) of King Sudangpha(chao-su-dang-pha),.. Then(pu-nai) the king named(chu pin) the family(man ren) Rangachila(ngeu-ding)."</ref> অৱশ্যে ''পুৰণি অসম বুৰঞ্জী''ত ভুলবশতঃ চুদাংফা (১৩৯৭–১৪০৭)-ৰ পৰিৱৰ্তে চুৰামফা (১৬৪১–১৬৪৪) নামটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref>Goswami, Hemchandra, "Purani Assam Buranji", p.23</ref> এই ভুল পাছলৈ ''আহোমৰ দিন'' গ্ৰন্থতো পুনৰাবৃত্তি কৰা হৈছিল।<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 131</ref>}}, ২জন পিকচাই<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 579</ref> আৰু বুঢ়া চেতিয়া, ১জন লাহন,<ref>{{harvcol|Dutta|1985|pp=30}}</ref> ১জন বকতিয়াল বুৰুক চুতীয়া<ref>Goswami Hemchandra, Purani Assam Buranji,p.26. ,"পূৰ্বে চুকাফা মহাৰাজৰ দিনত চুটিয়াৰ গাঁঞো মাৰি এটা মানুহ আনিলে, সি‌ ঝলম বাটিব পাৰে। পাচে মহাৰাজা ঝলম বটা দেখি স্বৰ্গদেৱৰ ঘৰত চয়জৰি বটাকৈ দিলে। চাঙ্গচাই নাম দি আহামৰ লগত থাকিব দিলে।"</ref><ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",p. 26,"বাটত আহোঁতে পূৰ্বে চুকাফা দেৱে "গৰীয়া" বোলা পলৰীয়া মানুহ এঘৰ পাই আনিছিল। তাৰে সতি-সন্ততিক পাই এইজনা(চুবিনফা) ৰজাদেৱে 'চইজৰি বটাকৈ' দিলে, নাম থলে "চেঙ্গচাই"; বেজিৰ কামো কৰিবলৈ দিলে। পাছে সেই ঘৰকে পাছলৈ 'বকতিয়াল' বুলিলে।"</ref><ref>"Rupchandra Barbarua of Bakatial Ahom was the son of a rope maker in the employ of a Musalman. Supatpha, the great, emancipated his father from the servitude of the Musalman. He was of the family of Buruk-Chutia."{{harvcol|Barua|1930|p=32}}</ref> আৰু ১জন লাঙি<ref>"Langi Panisiya, the first Borphukan, was a Chutiya by caste."{{harvcol|Dutta|1985|p=30}}</ref> আছিল। ইয়াৰ উপৰি ৪জন বৰফুকন মৰাণ মূলৰ লানমাখ্ৰু বংশৰ আছিল।<ref>"This same Moran fought against the Nagas to defend the Tai-Ahom settlers. He was rewarded for his service and placed under Kangan Bar Gohain and re-named Lanmakhru. He started the lineage known as Lanmakhru."{{harvcol|Saikia|1997|p=91}}</ref> আনহাতে, ১জন বৰফুকন নগা মূলৰ ঘূৰা কোঁৱৰ বংশৰ আছিল।<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 590</ref><ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 532</ref> একেদৰে, মুঠ ৪১জন [[বৰবৰুৱা]]ৰ ভিতৰত ১৪জন চুতীয়া মূলৰ আছিল। তেওঁলোকৰ ভিতৰত ৬জন বকতিয়াল বুৰুক চুতীয়া,<ref>Goswami Hemchandra, Purani Assam Buranji,p.26. ,"পূৰ্বে চুকাফা মহাৰাজৰ দিনত চুটিয়াৰ গাঁঞো মাৰি এটা মানুহ আনিলে, সি‌ ঝলম বাটিব পাৰে। পাচে মহাৰাজা ঝলম বটা দেখি স্বৰ্গদেৱৰ ঘৰত চয়জৰি বটাকৈ দিলে। চাঙ্গচাই নাম দি আহামৰ লগত থাকিব দিলে।"</ref><ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din",p. 26,"বাটত আহোঁতে পূৰ্বে চুকাফা দেৱে "গৰীয়া" বোলা পলৰীয়া মানুহ এঘৰ পাই আনিছিল। তাৰে সতি-সন্ততিক পাই এইজনা(চুবিনফা) ৰজাদেৱে 'চইজৰি বটাকৈ' দিলে, নাম থলে "চেঙ্গচাই"; বেজিৰ কামো কৰিবলৈ দিলে। পাছে সেই ঘৰকে পাছলৈ 'বকতিয়াল' বুলিলে।"</ref><ref>"Rupchandra Barbarua of Bakatial Ahom was the son of a rope maker in the employ of a Musalman. Supatpha, the great, emancipated his father from the servitude of the Musalman. He was of the family of Buruk-Chutia."{{harvcol|Barua|1930|p=32}}</ref> ৪জন ৰঙাচিলা দুৱৰা{{efn|লাঙি পানীসিয়াক ৰঙাচিলা বংশৰ প্ৰথমজন বৰফুকন বুলি জনা যায়। ''আহোম বুৰঞ্জী''ত ১৬২০ চনৰ উল্লেখত লাঙি পানীসিয়া বৰফুকনক ৰঙাচিলা বুলি অভিহিত কৰা হৈছে।<ref>Barua, Gopal Chandra, "Ahom Buranji", p. 106</ref> তেওঁ চুতীয়া মূলৰ বংশৰ আছিল বুলিও উল্লেখ আছে।<ref>Barua, Gopal Chandra, "Ahom Buranji", p.37, "Burha raja (Chao-pha Su-sheng) made his younger grandson(La-ngi) Borphukan(Phu-kan-lung). In the older times(jim-mu), they were members(man) of a Chutia(Tiu-ra) prisoner(to-ao-pe) family(kan-tun)."</ref> ৰঙাচিলা বংশৰ উৎপত্তি চুদাংফাৰ ৰাজত্বকালত (১৩৯৭–১৪০৭) হৈছিল। সেই সময়ত বংশটোৰ পূৰ্বপুৰুষক ৰঙাচিলা নাম দিয়া হৈছিল।<ref>Barua, Gopal Chandra, "Ahom Buranji", p.36, "Formerly(poi-an mu) during the days (ban) of King Sudangpha(chao-su-dang-pha),.. Then(pu-nai) the king named(chu pin) the family(man ren) Rangachila(ngeu-ding)."</ref> ''পুৰণি অসম বুৰঞ্জী''ত ভুলবশতঃ চুদাংফাৰ পৰিৱৰ্তে চুৰামফাৰ নাম ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref>Goswami, Hemchandra, "Purani Assam Buranji", p.23</ref> এই ভুল ''আহোমৰ দিন'' গ্ৰন্থতো পুনৰাবৃত্তি কৰা হৈছিল।<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 131</ref>}}, ৩জন লাহন<ref>{{harvcol|Dutta|1985|p=30}}</ref> আৰু ১জন পাতাল বংশৰ আছিল।{{efn|''আহোম বুৰঞ্জী''ত পাতালক চুতীয়া বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>{{harvcol|Barua|1930|p=383}}</ref> আনহাতে, ঊনবিংশ শতিকাত কাশীনাথ তামুলী ফুকনে ৰচনা কৰা ''অসম বুৰঞ্জী''ত তেওঁক 'খেৰেমীয়াল কছাৰী' বুলি অভিহিত কৰা হৈছে। অৱশ্যে এনে জনগোষ্ঠীয় নামকৰণ সদায় একে ধৰণৰ নাছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, ঊনবিংশ শতিকাৰ ''নাওবৈচা ফুকনৰ বুৰঞ্জী''ত চুতীয়াসকলক 'চুতীয়া-কছাৰী' বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। নামৰূপ আৰু খেৰেম অঞ্চলতো চুতীয়া বসতিৰ বিৱৰণ পোৱা যায়।<ref>{{harvcol|Barua|1930|p=89}}</ref> এই কাৰণে ভিন্ন বুৰঞ্জীত পৃথক পৰিচয় ব্যৱহাৰ হোৱা হ'ব পাৰে।}} তদুপৰি ২জন বৰবৰুৱা নগা মূলৰ ঘূৰা কোঁৱৰ বংশৰ আছিল<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 590</ref> আৰু ১জন মৰাণ মূলৰ আছিল।<ref>Barbarua, Hiteswar, "Ahomar Din", p. 532</ref> === ভাষা আৰু সাংস্কৃতিক পৰিৱৰ্তন === আধুনিক আহোম জনগোষ্ঠী আৰু তেওঁলোকৰ সংস্কৃতি মূল [[টাই জনগোষ্ঠী|টাই]] জনগোষ্ঠী আৰু তেওঁলোকৰ সংস্কৃতিৰ লগতে অসমত আত্মসাৎ কৰা স্থানীয় তিব্বত-বাৰ্মী জনগোষ্ঠীসমূহ আৰু তেওঁলোকৰ সংস্কৃতিৰ সমন্বয়ৰ ফল।<ref>{{cite web|url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/8154/10/10_conclusion.pdf|title=Shodhganga: a reservoir of Indian theses @ INFLIBNET|accessdate=16 April 2023}}</ref> অঞ্চলটোৰ স্থানীয় জনগোষ্ঠীসমূহৰ সৈতে প্ৰাৰম্ভিক সংস্পৰ্শৰ পাছত টাই-আহোম ভাষীসকলে স্থানীয় ভাষা আৰু সংস্কৃতি আয়ত্ত কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। উন্নত যোগাযোগ স্থাপন আৰু আহোম প্ৰশাসন সুচাৰুৰূপে পৰিচালনা কৰাৰ উদ্দেশ্যে তেওঁলোকে স্থানীয় [[অসমীয়া ভাষা]]ও শিকিছিল। অসমীয়া ভাষাৰ গ্ৰহণে আহোমসকলৰ ঐতিহাসিক বিৱৰণমূলক গ্ৰন্থ [[বুৰঞ্জী]]সমূহৰ ভাষাৰ ক্ষেত্ৰতো পৰিৱৰ্তন আনিছিল। ক্ৰমান্বয়ে ঐতিহাসিক ঘটনাসমূহ লিপিবদ্ধ কৰিবলৈ অসমীয়া ভাষা ব্যৱহাৰ কৰা হ'বলৈ ধৰিছিল। যদিও ইতিমধ্যে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সংমিশ্ৰণেৰে গঠিত 'আহোম' হিচাপে পৰিচিত জনসমষ্টিয়ে ৰাজ্যখনৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ তুলনামূলকভাৱে অতি সৰু অংশহে গঠন কৰিছিল,<ref name="auto2"/> তথাপিও তেওঁলোকে অসমীয়া ভাষাৰ সমান্তৰালভাৱে নিজৰ মূল টাই-আহোম ভাষা আৰু পৰম্পৰাগত ধৰ্মীয় বিশ্বাসসমূহ ষোড়শ শতিকালৈকে বজাই ৰাখিছিল। সেই শতিকাত আহোম ৰাজদৰবাৰে অঞ্চলটোৰ স্থানীয় ভাষা অসমীয়াক সম্পূৰ্ণৰূপে গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>"The Ahom language and Ahom script were relegated to the religious sphere, where they were used only by some members of the traditional priestly clans, while Assamese speech and writing took over in day-to-day life." {{harvnb|Terwiel|1996|p=276}}</ref> ফলস্বৰূপে আহোম ভাষা আৰু [[আহোম লিপি]]ৰ ব্যৱহাৰ মূলতঃ ধৰ্মীয় ক্ষেত্ৰলৈ সীমিত হৈ পৰিছিল। পৰম্পৰাগত পুৰোহিতীয় ফৈদৰ কিছুমান সদস্যইহে এই ভাষা আৰু লিপি ব্যৱহাৰ কৰি থাকিল। আনহাতে, দৈনন্দিন কথোপকথন আৰু লিখিত কাম-কাজত অসমীয়া ভাষাই প্ৰধান স্থান অধিকাৰ কৰিছিল। == হিন্দুকৰণ আৰু সংস্কৃতকৰণ == === আহোমীকৰণৰ পৰা পৰিৱৰ্তন === আহোমীকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া ষোড়শ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে চলি আছিল। সেই সময়ৰ পৰা বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সংমিশ্ৰণেৰে গঠিত আহোম সমাজ নিজেই প্ৰত্যক্ষ হিন্দু সাংস্কৃতিক প্ৰভাৱৰ অধীনলৈ আহিবলৈ ধৰিছিল।{{sfn|Guha|1983|p=12}} সাধাৰণতে বিজিত জনগোষ্ঠীসমূহে বিজয়ীসকলৰ ভাষা আৰু ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ কৰে যদিও অসমত আহোমসকলৰ সম্প্ৰসাৰণৰ ক্ষেত্ৰত এক পৃথক সাংস্কৃতিক প্ৰক্ৰিয়া দেখা গৈছিল। ক্ৰমাৎ অধিক বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ হৈ উঠা জনসমষ্টিৰ ওপৰত কেৱল নিজৰ সংস্কৃতি জাপি দি সম্পূৰ্ণ ৰাজনৈতিক আধিপত্য বজাই ৰখাটো সম্ভৱ নহ'ব বুলি উপলব্ধি কৰি আহোম ৰজাসকলে নিজৰ নীতি সলনি কৰিছিল। ৰাজ্যখনৰ সম্প্ৰসাৰণৰ লগে লগে এক বিপৰীতমুখী সাংস্কৃতিক প্ৰক্ৰিয়াৰ সৃষ্টি হৈছিল। ইয়াৰ ফলত সাম্ৰাজ্যৰ ঐক্য বজাই ৰাখিবলৈ বিজয়ী আহোম শাসকসকলে অধীনস্থ সংখ্যাগৰিষ্ঠ জনগোষ্ঠীৰ ভাষা আৰু সংস্কৃতিক আনুষ্ঠানিক স্বীকৃতি দিবলগীয়া হৈছিল।<ref name="auto"/> [[চুতীয়া ৰাজ্য]] বশীভূত কৰাৰ পাছত আহোমীকৰণৰ প্ৰৱণতাই ক্ৰমান্বয়ে [[সংস্কৃতকৰণ]] বা হিন্দুকৰণৰ প্ৰক্ৰিয়াক স্থান দিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। ষোড়শ আৰু সপ্তদশ শতিকাত আহোম ৰাজ্য পশ্চিম দিশলৈ সম্প্ৰসাৰিত হোৱাৰ ফলত বিপুলসংখ্যক হিন্দু প্ৰজা ৰাজ্যখনৰ অন্তৰ্ভুক্ত হৈছিল। ইয়াৰ লগে লগে এই সাংস্কৃতিক পৰিৱৰ্তন অধিক তীব্ৰ হৈ উঠিছিল।<ref>{{harvp|Sharma|2009|p=357}}: "Hinduisation, however, struck strong roots in upper Assam mainly after the Ahom royalty embraced Hinduism and offered patronage to it from the early 16th century, especially as a result of the expansion of the Ahom territory westward which subsumed many Hindu 'Assamese'-speaking subjects, most of whom were actually already Hinduized autochthons."</ref> === ৰাজদৰবাৰত প্ৰাৰম্ভিক হিন্দু প্ৰভাৱ === [[চুখাংফা]]ৰ (১২৯৩–১৩৩২) ৰাজত্বকালত আহোম ৰাজদৰবাৰত প্ৰথমবাৰৰ বাবে হিন্দু সাংস্কৃতিক উপাদানৰ প্ৰৱেশ ঘটিছিল বুলি উল্লেখ কৰা হয়। তেওঁ দুয়োখন ৰাজ্যৰ মাজত শান্তিচুক্তি স্থাপনৰ উদ্দেশ্যে [[কমতা ৰাজ্য]]ৰ এগৰাকী ৰাজকুমাৰীক বিবাহ কৰিছিল।{{sfn|Boruah|2007}} আহোম ৰজা আৰু এগৰাকী অনা-আহোম হিন্দু ৰাজকুমাৰীৰ মাজত লিপিবদ্ধ হোৱা প্ৰথম বিবাহ হিচাপে এই ঘটনাই আহোম ৰাজপৰিয়ালত হিন্দু পৰম্পৰাৰ প্ৰৱেশ ঘটাইছিল। পাছলৈ চুতীয়া আৰু কছাৰী ৰাজ্যৰ লগতে [[বাৰভূঞা]]সকলৰ ভূখণ্ড সংযুক্ত কৰাৰ ফলত আহোমসকলে এই অঞ্চলসমূহৰ জনসমষ্টিক নিজৰ সমাজ আৰু প্ৰশাসনত গভীৰভাৱে একীভূত কৰিছিল। চুতীয়াসকলক প্ৰশাসনিক পদবীত নিযুক্ত কৰা আৰু আন্তঃবিবাহক উৎসাহিত কৰাৰ জৰিয়তে আহোম ৰাজপৰিয়ালে এক ব্যাপক সাংস্কৃতিক আত্মসাৎকৰণ প্ৰক্ৰিয়াক আগবঢ়াই নিছিল। ইয়াৰ ফলত আহোম সমাজৰ সামাজিক গাঁথনি, ধৰ্মীয় বিশ্বাস আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানত স্থায়ী পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল। === ৰাজপৰিয়ালৰ হিন্দু ৰীতি-নীতি গ্ৰহণ === আহোম ৰাজপৰিয়ালে ক্ৰমান্বয়ে হিন্দুকৰণৰ প্ৰভাৱ গ্ৰহণ কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত [[চুদাংফা]] বা বামুণী কোঁৱৰৰ (ৰাজত্বকাল: ১৩৯৭–১৪০৭) সময়ত আহোম ৰাজপ্ৰাসাদত হিন্দু ধৰ্মীয় প্ৰভাৱৰ প্ৰৱেশ ঘটিছিল। চুদাংফাই ৰাজদৰবাৰত এজন [[ব্ৰাহ্মণ]]ক উপদেষ্টা হিচাপে নিযুক্ত কৰিছিল। তেওঁ শিঙৰি ঘৰত উঠা অভিষেক অনুষ্ঠান গ্ৰহণ কৰা প্ৰথমজন আহোম ৰজা আছিল। শিঙৰি ঘৰত উঠা আহোম ৰজাসকলৰ পৰম্পৰাগত ৰাজঅভিষেক অনুষ্ঠান আছিল। বিশ্বাস কৰা হৈছিল যে কোনো আহোম ৰাজকোঁৱৰ ৰজা হ'লেও শিঙৰি ঘৰত উঠা অনুষ্ঠান সম্পূৰ্ণ নকৰালৈকে তেওঁ পূৰ্ণাংগ ৰজাৰ মৰ্যাদা লাভ কৰিব নোৱাৰে। সেয়েহে সিংহাসনত আৰোহণ কৰাৰ পাছত প্ৰতিজন আহোম ৰজাই যিমান সোনকালে সম্ভৱ এই অনুষ্ঠান সম্পন্ন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। [[চুহুংমুং]] (ৰাজত্বকাল: ১৪৯৭–১৫৩৯) আছিল 'স্বৰ্গনাৰায়ণ' নামৰ হিন্দু উপাধি গ্ৰহণ কৰা প্ৰথমজন আহোম ৰজা। এই সংস্কৃত উপাধিটো টাই-আহোম 'চাও-ফা' উপাধিৰ সমতুল্য আছিল। চুহুংমুঙৰ ৰাজত্বকালৰ পাছত আহোম ৰজাসকলে চৰকাৰী নথিপত্ৰত নিজৰ হিন্দু নাম ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ অধিক পছন্দ কৰিছিল।{{sfn|Gait|1906}} পূৰ্বতে 'চাও-ফা' উপাধিৰে পৰিচিত ৰজাসকলক ক্ৰমান্বয়ে 'স্বৰ্গদেউ' উপাধিৰে অভিহিত কৰা হ'বলৈ ধৰিছিল। তাৰ পাছৰ পৰা আহোম ৰজাসকল 'স্বৰ্গদেউ' নামেৰে পৰিচিত হৈছিল। === টাই-আহোম পৰম্পৰাৰ ধাৰাবাহিকতা === আহোমসকলৰ মহন, দেওধাই আৰু বাইলুং আদি পুৰোহিতীয় শ্ৰেণীসমূহৰ অধিকাংশই মূলসুঁতিৰ হিন্দুধৰ্মৰ প্ৰভাৱৰ বাহিৰত আছিল। তেওঁলোকে ব্ৰাহ্মণ্য হিন্দুধৰ্মৰ অন্তৰ্ভুক্ত হ'বলৈ অনিচ্ছা প্ৰকাশ কৰি আহিছিল।{{citation needed|date=August 2021}} অৱশ্যে টাই সংস্কৃতি আৰু ধৰ্মৰ পৰম্পৰাসমূহ আজিও কিছুমান পৰম্পৰাগত পুৰোহিতীয় শ্ৰেণীয়ে সংৰক্ষণ কৰি আহিছে। তেওঁলোকৰ ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠান, বিবাহ আৰু উৎসৱ-পাৰ্বণত এই পৰম্পৰাসমূহৰ প্ৰভাৱ দেখা যায়, যিয়ে বৰ্তমানৰ আহোম জীৱনশৈলীৰ কিছুমান বৈশিষ্ট্য প্ৰতিফলিত কৰে। == ঔপনিৱেশিক আৰু উত্তৰ-ঔপনিৱেশিক যুগত পৰিচয়ৰ পুনৰ্নিৰ্ধাৰণ == শইকীয়া (১৯৯৭)-ৰ মতে, ঔপনিৱেশিক যুগত 'আহোম' পৰিচয়ৰ অৰ্থত এক মৌলিক পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল। ব্ৰিটিছসকলে অসমৰ শাসনভাৰ গ্ৰহণ কৰাৰ পাছত আহোমসকলক লোকপিয়লৰ এটা শ্ৰেণীলৈ সীমিত কৰা হৈছিল আৰু তেওঁলোকক বৃহত্তৰ অসমীয়া পৰিচয়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল। একে সময়তে ঔপনিৱেশিক যুগৰ গৱেষণা আৰু ইতিহাসচৰ্চাই টাই-আহোমসকলক একে সংস্কৃতি আৰু সমাজৰ অধিকাৰী একক, সমজাতীয় জনগোষ্ঠী হিচাপে চিত্ৰিত কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|1997|p=208}}</ref> শইকীয়াই তেওঁৰ পৰৱৰ্তী গৱেষণাত এই প্ৰক্ৰিয়াক প্ৰাক্‌ঔপনিৱেশিক যুগৰ পৰিৱৰ্তনশীল ৰাজনৈতিক আৰু প্ৰশাসনিক মৰ্যাদাৰ পৰা এক সামূহিক জনগোষ্ঠীয় পৰিচয়লৈ হোৱা ৰূপান্তৰ হিচাপে ব্যাখ্যা কৰিছে। এই সময়ৰ পৰা 'আহোম' পৰিচয়ক ক্ৰমান্বয়ে বংশানুক্ৰমিক জনগোষ্ঠীৰ পৰিচয় হিচাপে বুজিবলৈ লোৱা হৈছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|pp=141–142}}</ref> বৰ্তমানৰ আহোম জনগোষ্ঠীক বিশেষভাৱে 'টাই-আহোম' হিচাপে চিনাক্ত কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়া বিংশ শতিকাত আৰু অধিক বিকশিত হৈছিল। শইকীয়া (২০০৪)-ই এই প্ৰক্ৰিয়াৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰ্যায়ক পদ্মেশ্বৰ গগৈৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰিছে। তেওঁৰ ১৯৬৮ চনৰ ''The Tai and the Tai-Ahom Kingdom of the Brahmaputra Valley'' গ্ৰন্থখনে আহোমসকলক বৃহত্তৰ টাই জগতৰ সৈতে সংযোগ কৰিছিল আৰু বিদ্যায়তনিক আলোচনাত আহোমসকলক টাই জনগোষ্ঠী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰাত সহায় কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|p=75}}</ref> শইকীয়াৰ মতে, ১৯৬০-ৰ দশকৰ পৰা 'টাই-আহোম' নামৰ ব্যৱহাৰে পূৰ্বৰ পৰিৱৰ্তনশীল আহোম পৰিচয়ৰ অৰ্থক অধিক সংকুচিত কৰি দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ টাই জনগোষ্ঠীসমূহৰ সৈতে সংযোগ কৰিছিল। একে সময়তে বিভিন্ন ৰাজনৈতিক সংগঠনে টাই-আহোমসকলক এক পৃথক জনগোষ্ঠী হিচাপে গঢ়ি তুলিবলৈ আৰু অনুসূচিত জনজাতিৰ (''Scheduled Tribe'') মৰ্যাদা লাভ কৰিবলৈ প্ৰচেষ্টা চলাইছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|pp=168–170}}</ref> ১৯৮০-ৰ দশকৰ পুনৰুজ্জীৱন আন্দোলনৰ সময়ত 'বান অক' (''Ban Ok'') আদি সংগঠনে এই জনগোষ্ঠীৰ বাবে স্বতন্ত্ৰ ঐতিহাসিক, ধৰ্মীয় আৰু ভাষাগত বৈশিষ্ট্য প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। শইকীয়াই উল্লেখ কৰিছে যে এই সংগঠনৰ উদ্যোক্তাসকলে প্ৰথম অৱস্থাত 'অসমীয়া আহোম' হিচাপে পৰিচিত লোকসকলৰ লগতে কেইবাটাও টাই ভাষী জনগোষ্ঠীৰ সদস্যকো 'টাই-আহোম' পৰিচয়ৰ অধীনত একত্ৰিত কৰিছিল।<ref>{{harvcol|Saikia|2004|pp=183–185}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} == টোকা == {{notelist}} == গ্ৰন্থপঞ্জী == {{refbegin}} * {{Citation |last=Boruah |first=Nirode |title=Early Assam |publisher=Spectrum Publications |year=2007 |place=Guwahati, Delhi}} * {{Citation |last=Gait |given=Edward |title=A History of Assam |publisher=Thacker, Spink & Co, Calcutta |year=1906}} * {{Citation |last=Guha |first=Amalendu |title=The Ahom Political System: An Enquiry into the State Formation Process in Medieval Assam (1228–1714) |journal=Social Scientist |volume=11 |pages=3–34 |date=December 1983 |doi=10.2307/3516963 |issue=12 |jstor=3516963 |url=http://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/handle/123456789/3259 |access-date=29 July 2020 |archive-date=6 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230706211727/https://opendocs.ids.ac.uk/opendocs/handle/20.500.12413/3259 |url-status=dead}} * {{Citation |last=Neog |first=Dimbeswar |year=1962 |title=New Light on History of Asamiya Literature |place=Gauhati}} * {{Citation |last=Morey |first=Stephen |contribution=Ahom and Tangsa: Case studies of language maintenance and loss in North East India |editor-last=Cardoso |editor-first=Hugo C. |title=Language Endangerment and Preservation in South Asia |pages=46–77 |publisher=University of Hawai'i Press |place=Honolulu |year=2014}} * {{Cite journal |last=Baruah |first=S. L. |title=Ahom Policy Towards the Neighbouring Hill Tribes |journal=Proceedings of the Indian History Congress |volume=38 |year=1977 |pages=249–256 |jstor=44139078 |issn=2249-1937}} * {{Citation |last=Gogoi |first=Padmeshwar |year=1968 |title=The Tai and the Tai Kingdoms |publisher=Gauhati University |place=Guwahati}} * {{Citation |editor-last=Bhuyan |editor-first=Suryya Kumar |year=1945 |title=Assam Buranji |edition=1st |place=Gauhati |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies, Assam }} * {{Citation |last=Baruah |first=S. L. |year=1986 |title=A Comprehensive History of Assam |place=New Delhi |publisher=Munshiram Manoharlal Publishers }} * {{Citation |last=Bhuyan |first=Suryya Kumar |year=1960 |title=Satsari Asam Buranji |place=Gauhati |publisher=Gauhati University }} * {{Citation |last=Phukan |first=J. N. |year=1992 |chapter=The Tai-Ahom Power in Assam |editor-last=Barpujari |editor-first=H. K. |title=The Comprehensive History of Assam |volume=2 |place=Guwahati |publisher=Publication Board, Assam |pages=49–60 }} * {{Citation |last=Saikia |first=Yasmin |year=1997 |title=In the Meadows of Gold: Telling Tales of the Swargadeos at the Crossroads of Assam |place=Guwahati |publisher=Spectrum Publications |isbn=81-85319-61-8 }} * {{Citation |last=Gogoi |first=Nitul Kumar |title=Continuity and Change among the Ahoms |publisher=Concept Publishing Company, Delhi |year=2006}} * {{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |url=https://books.google.com/books?id=p9PkFF3uq_8C |title=Fragmented Memories |isbn=978-0-8223-3373-9 |year=2004 |publisher=Duke University}} * {{Citation |last=Buragohain |first=Romesh |url=http://dspace.nehu.ac.in/handle/1/9262 |title=The ahomisation process in early mediaeval Assam |year=2013}} * {{Cite journal |last=Terwiel |first=B.J. |title=Recreating the Past: Revivalism in Northeastern India. |journal=Bijdragen tot de Taal-, Land- en Volkenkunde |volume=152 |number=2 |year=1996 |pages=275–92 |jstor=27864746 |doi=10.1163/22134379-90003014 |doi-access=free}} * {{Citation |last=Sharma |first=Chandan Kumar |contribution=Tribe Caste Continuum and the Formation of Assamese Identity |year=2009 |title=Tribes of North-East India: Issues and Challenges |editor-last=Medhi |editor-first=B.K |pages=354–366 |place=Delhi |publisher=Omsons Publications}} * {{cite book |last=Goswami |first=Hemchandra |title=Purani Asam Buranji |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies |year=1922 |location=Gauhati}} * {{cite journal |last=Daniels |first=Christian |title=When did the Ahom Migrate to Assam? |journal=Indian Journal of Tai Studies |volume=XXIII |date=October 2023 |publisher=Institute of Tai Studies and Research |url=https://www.researchgate.net/publication/379512403}} * {{cite book |last=Barua |first=Golap Chandra |title=Ahom Buranji: With Parallel English Translation from the Earliest Time to the End of Ahom Rule |publisher=Published under the Authority of the Assam Administration |year=1930 }} {{refend}} [[শ্ৰেণী:আহোম ৰাজ্য]] brnpamq4gv3mli4i340ktz0ta4rymkj 0 140530 648469 2026-10-29T20:11:55Z Ananya Taye 28065 পৃষ্ঠা [[Draft:আহোমীকৰণ]]ৰ পৰা [[আহোমীকৰণ]]লৈ Ananya Tayeয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 648469 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[আহোমীকৰণ]] 1z16cj5ewsmb16nx9ypo6nq3jn2ny5l 0 140531 648471 2026-10-29T20:53:14Z সংবাদ প্ৰহৰী 17248 Added PRGI reference for registration details 648471 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}} {{Infobox newspaper | name = [[চিত্ৰ:Sangbad Prahari Logo.jpg|250px|সংবাদ প্ৰহৰী]] | image = [[চিত্ৰ:Sangbad Prahari.jpg|200px|]] | caption = ১৯ অক্টোবৰ, ২০২৬ৰ সংবাদ প্ৰহৰীৰ প্ৰথম পৃষ্ঠা | type = দৈনিক বাতৰিকাকত | নিউজ পৰ্টেল | foundation = ৭ ফেব্ৰুৱাৰী, ২০১৫ | format = মুদ্ৰিত আৰু ডিজিটেল | publisher = ছৈয়জ বুলবুল জামানুৰ হক | editor = গিৰীন্দ্ৰ শইকীয়া | company = Save media Solution (A Unit of Save Multi Unit Pvt. Ltd.) | language = [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] | headquarters = [[গুৱাহাটী]] | website = {{url|https://sangbadprahari.com/}} }} '''সংবাদ প্ৰহৰী''' (English- Sangbad Prahari) এখন অসমীয়া দৈনিক বাতৰি কাকত আৰু ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম। Save Media Solution (A Unit of Save Multi Unit Pvt. Ltd.)-ৰ হৈ স্বত্বাধিকাৰী ছৈয়দ বুলবুল জামানুৰ হকৰ পৰিচালনাত গুৱাহাটীৰ পৰা প্ৰকাশিত ‘সংবাদ প্ৰহৰী’ অসম তথা উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ বহুল প্ৰচলিত অসমীয়া দৈনিক বাতৰি কাকত হিচাপে পাঠক সমাজৰ মাজত পৰিচিত। মুদ্ৰিত সংবাদ মাধ্যমৰ লগতে অসম তথা উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ প্ৰথমটো অসমীয়া ভাষাৰ ৱেব মিডিয়া/নিউজ পৰ্টেল তথা ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম হিচাপেও সংবাদ প্ৰহৰীয়ে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ যাত্ৰা অব্যাহত ৰাখিছে। == ইতিহাস == === আৰম্ভণি === সংবাদ প্ৰহৰীৰ প্ৰকাশন যাত্ৰা ২০১৫ চনৰ ৭ ফেব্ৰুৱাৰীত আৰম্ভ হয়। অসমৰ বৰপেটা জিলাৰ হাউলীত কাৰ্যালয় স্থাপন কৰি কাকতখন সাপ্তাহিক বাতৰি কাকত হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। === ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যমলৈ সম্প্ৰসাৰণ === ইণ্টাৰনেট আৰু তথ্য-প্ৰযুক্তিৰ বিকাশৰ সৈতে সংগতি ৰাখি সংবাদ প্ৰহৰীয়ে অসমীয়া ভাষাৰ সংবাদ ডিজিটেল মাধ্যমৰ জৰিয়তে পাঠকৰ ওচৰলৈ লৈ যোৱাৰ পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰে। ২০১৬ চনৰ ৪ ডিচেম্বৰত গুৱাহাটীৰ দিছপুৰ প্ৰেছ ক্লাবত অনুষ্ঠিত এক অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তে সংবাদ প্ৰহৰীৰ ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম/ৱেব মিডিয়া/নিউজ পৰ্টেলৰ কাৰ্যকলাপ আগবঢ়োৱা হয়। === দৈনিক বাতৰি কাকত হিচাপে প্ৰকাশ === ২০২৫ চনৰ ৭ ডিচেম্বৰৰ পৰা সংবাদ প্ৰহৰী দৈনিক বাতৰি কাকত হিচাপেও প্ৰকাশিত হয়। ইয়াৰ প্ৰকাশন কাৰ্যকলাপত সম্প্ৰতি সাপ্তাহিক কাকত বন্ধ কৰি ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম থা নিউজ পৰ্টেল বা ডিজিটেল মিডিয়া আৰু দৈনিক বাতৰি কাকত হিচাপে পৰ্যায় অন্তৰ্ভুক্ত হয়। == সংবাদ আৰু বিষয়বস্তু == সংবাদ প্ৰহৰীত অসমৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰ বা-বাতৰিৰ লগতে ভাৰত আৰু বিশ্বৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ঘটনাৱলী তথা সমসাময়িক বিষয়সমূহৰ সংবাদ প্ৰকাশ কৰা হয়। ইয়াৰ বিষয়বস্তুৰ ভিতৰত ৰাজনীতি, সমাজ, ক্ৰীড়া, মনোৰঞ্জন, ব্যৱসায়-বাণিজ্য, নিয়োগ, বিজ্ঞান-প্ৰযুক্তি, শিক্ষা, সংস্কৃতি আৰু জনজীৱনৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন বিষয় অন্তৰ্ভুক্ত। বাতৰিৰ উপৰি প্ৰবন্ধ, সাহিত্যধৰ্মী লেখা, ফটো আৰু ভিডিঅ’ও প্ৰকাশ কৰা হয়। == বহুভাষিক ডিজিটেল প্ৰকাশন == অসমীয়া ভাষাৰ উপৰি সংবাদ প্ৰহৰীৰ সৈতে জড়িত ডিজিটেল মাধ্যমসমূহৰ জৰিয়তে বাংলা, হিন্দী আৰু ইংৰাজী ভাষাতো বিষয়বস্তু আগবঢ়োৱা হয়। * '''Sangbad Prahari Bangla''' — বাংলা ভাষাৰ ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম। * '''Sangbad Prahari Hindi''' — হিন্দী ভাষাৰ ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম। * '''News Sentry''' — ইংৰাজী ভাষাৰ সংবাদ মাধ্যম। == সামাজিক মাধ্যম আৰু ম’বাইল এপ্লিকেচন == সংবাদ প্ৰহৰীৰ ডিজিটেল সংবাদ পৰিৱেশনৰ অংশ হিচাপে Facebook, Instagram, X (পূৰ্বৰ Twitter), LinkedIn আৰু YouTube-ৰ দৰে সামাজিক মাধ্যম ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই মঞ্চসমূহৰ জৰিয়তে সংবাদ, প্ৰবন্ধ, ফটো আৰু ভিডিঅ’ পাঠকৰ মাজলৈ প্ৰচাৰ কৰা হয়। সংবাদ প্ৰহৰীৰ ম’বাইল এপ্লিকেচন Google Play Store আৰু Apple App Store-ত উপলব্ধ বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। == পৰিচালনা আৰু প্ৰকাশন == সংবাদ প্ৰহৰীৰ প্ৰকাশন আৰু পৰিচালনাৰ সৈতে Save Media Solution জড়িত। Save Media Solution হৈছে Save Multi Unit Pvt. Ltd.-ৰ এটা ব্যৱসায়িক একক। সংবাদ প্ৰহৰীৰ প্ৰকাশক আৰু স্বত্বাধিকাৰী হৈছে ছৈয়দ বুলবুল জামানুৰ হক। == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://www.sangbadprahari.com/ সংবাদ প্ৰহৰীৰ আনুষ্ঠানিক ৱেবছাইট] == তথ্যসূত্ৰ == * [https://sangbadprahari.blogspot.com/2015/10/proposal-copy-7-feb-2015.html সংবাদ প্ৰহৰীৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰকাশন সম্পৰ্কীয় তথ্য] * [https://www.newssentry.in/2021/02/sangbad-prahari-completed-sixth-year.html সংবাদ প্ৰহৰীৰ প্ৰকাশন যাত্ৰা সম্পৰ্কীয় তথ্য] * [https://prgi.gov.in/hi/registration-title-details-data/226aca35-fae4-4949-b84d-8c582a9e0b15 ভাৰত চৰকাৰৰ PRGI-ত সংবাদ প্ৰহৰীৰ পঞ্জীয়ন সম্পৰ্কীয় তথ্য] 58ikv3ft0piuu2dxmhg97qk9qte0dqf 648472 648471 2026-10-29T21:01:05Z সংবাদ প্ৰহৰী 17248 পৃষ্ঠা [[খচৰা:সংবাদ প্ৰহৰী]]ৰ পৰা [[সংবাদ প্ৰহৰী]]লৈ সংবাদ প্ৰহৰীয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: Moving draft to main namespace 648471 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}} {{Infobox newspaper | name = [[চিত্ৰ:Sangbad Prahari Logo.jpg|250px|সংবাদ প্ৰহৰী]] | image = [[চিত্ৰ:Sangbad Prahari.jpg|200px|]] | caption = ১৯ অক্টোবৰ, ২০২৬ৰ সংবাদ প্ৰহৰীৰ প্ৰথম পৃষ্ঠা | type = দৈনিক বাতৰিকাকত | নিউজ পৰ্টেল | foundation = ৭ ফেব্ৰুৱাৰী, ২০১৫ | format = মুদ্ৰিত আৰু ডিজিটেল | publisher = ছৈয়জ বুলবুল জামানুৰ হক | editor = গিৰীন্দ্ৰ শইকীয়া | company = Save media Solution (A Unit of Save Multi Unit Pvt. Ltd.) | language = [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] | headquarters = [[গুৱাহাটী]] | website = {{url|https://sangbadprahari.com/}} }} '''সংবাদ প্ৰহৰী''' (English- Sangbad Prahari) এখন অসমীয়া দৈনিক বাতৰি কাকত আৰু ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম। Save Media Solution (A Unit of Save Multi Unit Pvt. Ltd.)-ৰ হৈ স্বত্বাধিকাৰী ছৈয়দ বুলবুল জামানুৰ হকৰ পৰিচালনাত গুৱাহাটীৰ পৰা প্ৰকাশিত ‘সংবাদ প্ৰহৰী’ অসম তথা উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ বহুল প্ৰচলিত অসমীয়া দৈনিক বাতৰি কাকত হিচাপে পাঠক সমাজৰ মাজত পৰিচিত। মুদ্ৰিত সংবাদ মাধ্যমৰ লগতে অসম তথা উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ প্ৰথমটো অসমীয়া ভাষাৰ ৱেব মিডিয়া/নিউজ পৰ্টেল তথা ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম হিচাপেও সংবাদ প্ৰহৰীয়ে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ যাত্ৰা অব্যাহত ৰাখিছে। == ইতিহাস == === আৰম্ভণি === সংবাদ প্ৰহৰীৰ প্ৰকাশন যাত্ৰা ২০১৫ চনৰ ৭ ফেব্ৰুৱাৰীত আৰম্ভ হয়। অসমৰ বৰপেটা জিলাৰ হাউলীত কাৰ্যালয় স্থাপন কৰি কাকতখন সাপ্তাহিক বাতৰি কাকত হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। === ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যমলৈ সম্প্ৰসাৰণ === ইণ্টাৰনেট আৰু তথ্য-প্ৰযুক্তিৰ বিকাশৰ সৈতে সংগতি ৰাখি সংবাদ প্ৰহৰীয়ে অসমীয়া ভাষাৰ সংবাদ ডিজিটেল মাধ্যমৰ জৰিয়তে পাঠকৰ ওচৰলৈ লৈ যোৱাৰ পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰে। ২০১৬ চনৰ ৪ ডিচেম্বৰত গুৱাহাটীৰ দিছপুৰ প্ৰেছ ক্লাবত অনুষ্ঠিত এক অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তে সংবাদ প্ৰহৰীৰ ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম/ৱেব মিডিয়া/নিউজ পৰ্টেলৰ কাৰ্যকলাপ আগবঢ়োৱা হয়। === দৈনিক বাতৰি কাকত হিচাপে প্ৰকাশ === ২০২৫ চনৰ ৭ ডিচেম্বৰৰ পৰা সংবাদ প্ৰহৰী দৈনিক বাতৰি কাকত হিচাপেও প্ৰকাশিত হয়। ইয়াৰ প্ৰকাশন কাৰ্যকলাপত সম্প্ৰতি সাপ্তাহিক কাকত বন্ধ কৰি ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম থা নিউজ পৰ্টেল বা ডিজিটেল মিডিয়া আৰু দৈনিক বাতৰি কাকত হিচাপে পৰ্যায় অন্তৰ্ভুক্ত হয়। == সংবাদ আৰু বিষয়বস্তু == সংবাদ প্ৰহৰীত অসমৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰ বা-বাতৰিৰ লগতে ভাৰত আৰু বিশ্বৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ঘটনাৱলী তথা সমসাময়িক বিষয়সমূহৰ সংবাদ প্ৰকাশ কৰা হয়। ইয়াৰ বিষয়বস্তুৰ ভিতৰত ৰাজনীতি, সমাজ, ক্ৰীড়া, মনোৰঞ্জন, ব্যৱসায়-বাণিজ্য, নিয়োগ, বিজ্ঞান-প্ৰযুক্তি, শিক্ষা, সংস্কৃতি আৰু জনজীৱনৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন বিষয় অন্তৰ্ভুক্ত। বাতৰিৰ উপৰি প্ৰবন্ধ, সাহিত্যধৰ্মী লেখা, ফটো আৰু ভিডিঅ’ও প্ৰকাশ কৰা হয়। == বহুভাষিক ডিজিটেল প্ৰকাশন == অসমীয়া ভাষাৰ উপৰি সংবাদ প্ৰহৰীৰ সৈতে জড়িত ডিজিটেল মাধ্যমসমূহৰ জৰিয়তে বাংলা, হিন্দী আৰু ইংৰাজী ভাষাতো বিষয়বস্তু আগবঢ়োৱা হয়। * '''Sangbad Prahari Bangla''' — বাংলা ভাষাৰ ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম। * '''Sangbad Prahari Hindi''' — হিন্দী ভাষাৰ ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম। * '''News Sentry''' — ইংৰাজী ভাষাৰ সংবাদ মাধ্যম। == সামাজিক মাধ্যম আৰু ম’বাইল এপ্লিকেচন == সংবাদ প্ৰহৰীৰ ডিজিটেল সংবাদ পৰিৱেশনৰ অংশ হিচাপে Facebook, Instagram, X (পূৰ্বৰ Twitter), LinkedIn আৰু YouTube-ৰ দৰে সামাজিক মাধ্যম ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই মঞ্চসমূহৰ জৰিয়তে সংবাদ, প্ৰবন্ধ, ফটো আৰু ভিডিঅ’ পাঠকৰ মাজলৈ প্ৰচাৰ কৰা হয়। সংবাদ প্ৰহৰীৰ ম’বাইল এপ্লিকেচন Google Play Store আৰু Apple App Store-ত উপলব্ধ বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। == পৰিচালনা আৰু প্ৰকাশন == সংবাদ প্ৰহৰীৰ প্ৰকাশন আৰু পৰিচালনাৰ সৈতে Save Media Solution জড়িত। Save Media Solution হৈছে Save Multi Unit Pvt. Ltd.-ৰ এটা ব্যৱসায়িক একক। সংবাদ প্ৰহৰীৰ প্ৰকাশক আৰু স্বত্বাধিকাৰী হৈছে ছৈয়দ বুলবুল জামানুৰ হক। == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://www.sangbadprahari.com/ সংবাদ প্ৰহৰীৰ আনুষ্ঠানিক ৱেবছাইট] == তথ্যসূত্ৰ == * [https://sangbadprahari.blogspot.com/2015/10/proposal-copy-7-feb-2015.html সংবাদ প্ৰহৰীৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰকাশন সম্পৰ্কীয় তথ্য] * [https://www.newssentry.in/2021/02/sangbad-prahari-completed-sixth-year.html সংবাদ প্ৰহৰীৰ প্ৰকাশন যাত্ৰা সম্পৰ্কীয় তথ্য] * [https://prgi.gov.in/hi/registration-title-details-data/226aca35-fae4-4949-b84d-8c582a9e0b15 ভাৰত চৰকাৰৰ PRGI-ত সংবাদ প্ৰহৰীৰ পঞ্জীয়ন সম্পৰ্কীয় তথ্য] 58ikv3ft0piuu2dxmhg97qk9qte0dqf 648474 648472 2026-10-29T21:11:42Z সংবাদ প্ৰহৰী 17248 648474 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}} {{Infobox newspaper | name = [[চিত্ৰ:Sangbad Prahari Logo.jpg|250px|সংবাদ প্ৰহৰী]] | image = [[চিত্ৰ:Sangbad Prahari.jpg|200px|]] | caption = ১৯ অক্টোবৰ, ২০২৬ৰ সংবাদ প্ৰহৰীৰ প্ৰথম পৃষ্ঠা | type = দৈনিক বাতৰিকাকত | নিউজ পৰ্টেল | foundation = ৭ ফেব্ৰুৱাৰী, ২০১৫ | format = মুদ্ৰিত আৰু ডিজিটেল | publisher = ছৈয়জ বুলবুল জামানুৰ হক | editor = গিৰীন্দ্ৰ শইকীয়া | company = Save media Solution (A Unit of Save Multi Unit Pvt. Ltd.) | language = [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] | headquarters = [[গুৱাহাটী]] | website = {{url|https://sangbadprahari.com/}} }} '''সংবাদ প্ৰহৰী''' (English- Sangbad Prahari) এখন অসমীয়া দৈনিক বাতৰি কাকত আৰু ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম। Save Media Solution (A Unit of Save Multi Unit Pvt. Ltd.)-ৰ হৈ স্বত্বাধিকাৰী ছৈয়দ বুলবুল জামানুৰ হকৰ পৰিচালনাত গুৱাহাটীৰ পৰা প্ৰকাশিত ‘সংবাদ প্ৰহৰী’ অসম তথা উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ বহুল প্ৰচলিত অসমীয়া দৈনিক বাতৰি কাকত হিচাপে পাঠক সমাজৰ মাজত পৰিচিত। মুদ্ৰিত সংবাদ মাধ্যমৰ লগতে অসম তথা উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ প্ৰথমটো অসমীয়া ভাষাৰ ৱেব মিডিয়া/নিউজ পৰ্টেল তথা ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম হিচাপেও সংবাদ প্ৰহৰীয়ে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ যাত্ৰা অব্যাহত ৰাখিছে। == ইতিহাস == === আৰম্ভণি === সংবাদ প্ৰহৰীৰ প্ৰকাশন যাত্ৰা ২০১৫ চনৰ ৭ ফেব্ৰুৱাৰীত আৰম্ভ হয়। অসমৰ বৰপেটা জিলাৰ হাউলীত কাৰ্যালয় স্থাপন কৰি কাকতখন সাপ্তাহিক বাতৰি কাকত হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। === ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যমলৈ সম্প্ৰসাৰণ === ইণ্টাৰনেট আৰু তথ্য-প্ৰযুক্তিৰ বিকাশৰ সৈতে সংগতি ৰাখি সংবাদ প্ৰহৰীয়ে অসমীয়া ভাষাৰ সংবাদ ডিজিটেল মাধ্যমৰ জৰিয়তে পাঠকৰ ওচৰলৈ লৈ যোৱাৰ পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰে। ২০১৬ চনৰ ৪ ডিচেম্বৰত গুৱাহাটীৰ দিছপুৰ প্ৰেছ ক্লাবত অনুষ্ঠিত এক অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তে সংবাদ প্ৰহৰীৰ ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম/ৱেব মিডিয়া/নিউজ পৰ্টেলৰ কাৰ্যকলাপ আগবঢ়োৱা হয়। === দৈনিক বাতৰি কাকত হিচাপে প্ৰকাশ === ২০২৫ চনৰ ৭ ডিচেম্বৰৰ পৰা সংবাদ প্ৰহৰী দৈনিক বাতৰি কাকত হিচাপেও প্ৰকাশিত হয়। ইয়াৰ প্ৰকাশন কাৰ্যকলাপত সম্প্ৰতি সাপ্তাহিক কাকত বন্ধ কৰি ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম থা নিউজ পৰ্টেল বা ডিজিটেল মিডিয়া আৰু দৈনিক বাতৰি কাকত হিচাপে পৰ্যায় অন্তৰ্ভুক্ত হয়। == সংবাদ আৰু বিষয়বস্তু == সংবাদ প্ৰহৰীত অসমৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰ বা-বাতৰিৰ লগতে ভাৰত আৰু বিশ্বৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ঘটনাৱলী তথা সমসাময়িক বিষয়সমূহৰ সংবাদ প্ৰকাশ কৰা হয়। ইয়াৰ বিষয়বস্তুৰ ভিতৰত ৰাজনীতি, সমাজ, ক্ৰীড়া, মনোৰঞ্জন, ব্যৱসায়-বাণিজ্য, নিয়োগ, বিজ্ঞান-প্ৰযুক্তি, শিক্ষা, সংস্কৃতি আৰু জনজীৱনৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন বিষয় অন্তৰ্ভুক্ত। বাতৰিৰ উপৰি প্ৰবন্ধ, সাহিত্যধৰ্মী লেখা, ফটো আৰু ভিডিঅ’ও প্ৰকাশ কৰা হয়। == বহুভাষিক ডিজিটেল প্ৰকাশন == অসমীয়া ভাষাৰ উপৰি সংবাদ প্ৰহৰীৰ সৈতে জড়িত ডিজিটেল মাধ্যমসমূহৰ জৰিয়তে বাংলা, হিন্দী আৰু ইংৰাজী ভাষাতো বিষয়বস্তু আগবঢ়োৱা হয়। * '''Sangbad Prahari Bangla''' — বাংলা ভাষাৰ ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম। * '''Sangbad Prahari Hindi''' — হিন্দী ভাষাৰ ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম। * '''News Sentry''' — ইংৰাজী ভাষাৰ সংবাদ মাধ্যম। == সামাজিক মাধ্যম আৰু ম’বাইল এপ্লিকেচন == সংবাদ প্ৰহৰীৰ ডিজিটেল সংবাদ পৰিৱেশনৰ অংশ হিচাপে Facebook, Instagram, X (পূৰ্বৰ Twitter), LinkedIn আৰু YouTube-ৰ দৰে সামাজিক মাধ্যম ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই মঞ্চসমূহৰ জৰিয়তে সংবাদ, প্ৰবন্ধ, ফটো আৰু ভিডিঅ’ পাঠকৰ মাজলৈ প্ৰচাৰ কৰা হয়। সংবাদ প্ৰহৰীৰ ম’বাইল এপ্লিকেচন Google Play Store আৰু Apple App Store-ত উপলব্ধ বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। == পৰিচালনা আৰু প্ৰকাশন == সংবাদ প্ৰহৰীৰ প্ৰকাশন আৰু পৰিচালনাৰ সৈতে Save Media Solution জড়িত। Save Media Solution হৈছে Save Multi Unit Pvt. Ltd.-ৰ এটা ব্যৱসায়িক একক। সংবাদ প্ৰহৰীৰ প্ৰকাশক আৰু স্বত্বাধিকাৰী হৈছে ছৈয়দ বুলবুল জামানুৰ হক। == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://www.sangbadprahari.com/ সংবাদ প্ৰহৰীৰ আনুষ্ঠানিক ৱেবছাইট] * [https://www.facebook.com/sangbadprahari সংবাদ প্ৰহৰীৰ Facebook পৃষ্ঠা] * [https://x.com/NewsSentry News Sentry-ৰ X (Twitter) পৃষ্ঠা] * [https://www.youtube.com/@SangbadPrahari সংবাদ প্ৰহৰীৰ YouTube চেনেল] == তথ্যসূত্ৰ == * [https://sangbadprahari.blogspot.com/2015/10/proposal-copy-7-feb-2015.html সংবাদ প্ৰহৰীৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰকাশন সম্পৰ্কীয় তথ্য] * [https://www.newssentry.in/2021/02/sangbad-prahari-completed-sixth-year.html সংবাদ প্ৰহৰীৰ প্ৰকাশন যাত্ৰা সম্পৰ্কীয় তথ্য] * [https://prgi.gov.in/hi/registration-title-details-data/226aca35-fae4-4949-b84d-8c582a9e0b15 ভাৰত চৰকাৰৰ PRGI-ত সংবাদ প্ৰহৰীৰ পঞ্জীয়ন সম্পৰ্কীয় তথ্য] f2niwho438p5se2t3bxvwxww1b0be5w 648475 648474 2026-10-29T21:13:24Z সংবাদ প্ৰহৰী 17248 648475 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}} {{Infobox newspaper | name = [[চিত্ৰ:Sangbad Prahari Logo.jpg|250px|সংবাদ প্ৰহৰী]] | image = [[চিত্ৰ:Sangbad Prahari.jpg|200px|]] | caption = ১৯ অক্টোবৰ, ২০২৬ৰ সংবাদ প্ৰহৰীৰ প্ৰথম পৃষ্ঠা | type = দৈনিক বাতৰিকাকত | নিউজ পৰ্টেল | foundation = ৭ ফেব্ৰুৱাৰী, ২০১৫ | format = মুদ্ৰিত আৰু ডিজিটেল | publisher = ছৈয়জ বুলবুল জামানুৰ হক | editor = গিৰীন্দ্ৰ শইকীয়া | company = Save media Solution (A Unit of Save Multi Unit Pvt. Ltd.) | language = [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] | headquarters = [[গুৱাহাটী]] | website = {{url|https://sangbadprahari.com/}} }} '''সংবাদ প্ৰহৰী''' (English- Sangbad Prahari) এখন অসমীয়া দৈনিক বাতৰি কাকত আৰু ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম। Save Media Solution (A Unit of Save Multi Unit Pvt. Ltd.)-ৰ হৈ স্বত্বাধিকাৰী ছৈয়দ বুলবুল জামানুৰ হকৰ পৰিচালনাত গুৱাহাটীৰ পৰা প্ৰকাশিত ‘সংবাদ প্ৰহৰী’ অসম তথা উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ বহুল প্ৰচলিত অসমীয়া দৈনিক বাতৰি কাকত হিচাপে পাঠক সমাজৰ মাজত পৰিচিত। মুদ্ৰিত সংবাদ মাধ্যমৰ লগতে অসম তথা উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ প্ৰথমটো অসমীয়া ভাষাৰ ৱেব মিডিয়া/নিউজ পৰ্টেল তথা ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম হিচাপেও সংবাদ প্ৰহৰীয়ে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ যাত্ৰা অব্যাহত ৰাখিছে। == ইতিহাস == === আৰম্ভণি === সংবাদ প্ৰহৰীৰ প্ৰকাশন যাত্ৰা ২০১৫ চনৰ ৭ ফেব্ৰুৱাৰীত আৰম্ভ হয়। অসমৰ বৰপেটা জিলাৰ হাউলীত কাৰ্যালয় স্থাপন কৰি কাকতখন সাপ্তাহিক বাতৰি কাকত হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। === ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যমলৈ সম্প্ৰসাৰণ === ইণ্টাৰনেট আৰু তথ্য-প্ৰযুক্তিৰ বিকাশৰ সৈতে সংগতি ৰাখি সংবাদ প্ৰহৰীয়ে অসমীয়া ভাষাৰ সংবাদ ডিজিটেল মাধ্যমৰ জৰিয়তে পাঠকৰ ওচৰলৈ লৈ যোৱাৰ পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰে। ২০১৬ চনৰ ৪ ডিচেম্বৰত গুৱাহাটীৰ দিছপুৰ প্ৰেছ ক্লাবত অনুষ্ঠিত এক অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তে সংবাদ প্ৰহৰীৰ ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম/ৱেব মিডিয়া/নিউজ পৰ্টেলৰ কাৰ্যকলাপ আগবঢ়োৱা হয়। === দৈনিক বাতৰি কাকত হিচাপে প্ৰকাশ === ২০২৫ চনৰ ৭ ডিচেম্বৰৰ পৰা সংবাদ প্ৰহৰী দৈনিক বাতৰি কাকত হিচাপেও প্ৰকাশিত হয়। ইয়াৰ প্ৰকাশন কাৰ্যকলাপত সম্প্ৰতি সাপ্তাহিক কাকত বন্ধ কৰি ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম থা নিউজ পৰ্টেল বা ডিজিটেল মিডিয়া আৰু দৈনিক বাতৰি কাকত হিচাপে পৰ্যায় অন্তৰ্ভুক্ত হয়। == সংবাদ আৰু বিষয়বস্তু == সংবাদ প্ৰহৰীত অসমৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰ বা-বাতৰিৰ লগতে ভাৰত আৰু বিশ্বৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ঘটনাৱলী তথা সমসাময়িক বিষয়সমূহৰ সংবাদ প্ৰকাশ কৰা হয়। ইয়াৰ বিষয়বস্তুৰ ভিতৰত ৰাজনীতি, সমাজ, ক্ৰীড়া, মনোৰঞ্জন, ব্যৱসায়-বাণিজ্য, নিয়োগ, বিজ্ঞান-প্ৰযুক্তি, শিক্ষা, সংস্কৃতি আৰু জনজীৱনৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন বিষয় অন্তৰ্ভুক্ত। বাতৰিৰ উপৰি প্ৰবন্ধ, সাহিত্যধৰ্মী লেখা, ফটো আৰু ভিডিঅ’ও প্ৰকাশ কৰা হয়। == বহুভাষিক ডিজিটেল প্ৰকাশন == অসমীয়া ভাষাৰ উপৰি সংবাদ প্ৰহৰীৰ সৈতে জড়িত ডিজিটেল মাধ্যমসমূহৰ জৰিয়তে বাংলা, হিন্দী আৰু ইংৰাজী ভাষাতো বিষয়বস্তু আগবঢ়োৱা হয়। * '''Sangbad Prahari Bangla''' — বাংলা ভাষাৰ ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম। * '''Sangbad Prahari Hindi''' — হিন্দী ভাষাৰ ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম। * '''News Sentry''' — ইংৰাজী ভাষাৰ সংবাদ মাধ্যম। == সামাজিক মাধ্যম আৰু ম’বাইল এপ্লিকেচন == সংবাদ প্ৰহৰীৰ ডিজিটেল সংবাদ পৰিৱেশনৰ অংশ হিচাপে Facebook, Instagram, X (পূৰ্বৰ Twitter), LinkedIn আৰু YouTube-ৰ দৰে সামাজিক মাধ্যম ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই মঞ্চসমূহৰ জৰিয়তে সংবাদ, প্ৰবন্ধ, ফটো আৰু ভিডিঅ’ পাঠকৰ মাজলৈ প্ৰচাৰ কৰা হয়। সংবাদ প্ৰহৰীৰ ম’বাইল এপ্লিকেচন Google Play Store আৰু Apple App Store-ত উপলব্ধ বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। == পৰিচালনা আৰু প্ৰকাশন == সংবাদ প্ৰহৰীৰ প্ৰকাশন আৰু পৰিচালনাৰ সৈতে Save Media Solution জড়িত। Save Media Solution হৈছে Save Multi Unit Pvt. Ltd.-ৰ এটা ব্যৱসায়িক একক। সংবাদ প্ৰহৰীৰ প্ৰকাশক আৰু স্বত্বাধিকাৰী হৈছে ছৈয়দ বুলবুল জামানুৰ হক। == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://www.sangbadprahari.com/ সংবাদ প্ৰহৰীৰ অফিচিয়েল ৱেবছাইট] * [https://www.facebook.com/sangbadprahari সংবাদ প্ৰহৰীৰ Facebook পৃষ্ঠা] * [https://x.com/Sangbadprahari সংবাদ প্ৰহৰী X (Twitter) পৃষ্ঠা] * [https://www.youtube.com/@SangbadPrahari সংবাদ প্ৰহৰীৰ YouTube চেনেল] == তথ্যসূত্ৰ == * [https://sangbadprahari.blogspot.com/2015/10/proposal-copy-7-feb-2015.html সংবাদ প্ৰহৰীৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰকাশন সম্পৰ্কীয় তথ্য] * [https://www.newssentry.in/2021/02/sangbad-prahari-completed-sixth-year.html সংবাদ প্ৰহৰীৰ প্ৰকাশন যাত্ৰা সম্পৰ্কীয় তথ্য] * [https://prgi.gov.in/hi/registration-title-details-data/226aca35-fae4-4949-b84d-8c582a9e0b15 ভাৰত চৰকাৰৰ PRGI-ত সংবাদ প্ৰহৰীৰ পঞ্জীয়ন সম্পৰ্কীয় তথ্য] 52ge5w2cd23zkbe7v4w8wyb624pqytl 648498 648475 2026-10-30T08:05:48Z ~2026-57733-26 52575 648498 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}} {{Infobox newspaper | name = [[চিত্ৰ:Sangbad Prahari Logo.jpg|250px|সংবাদ প্ৰহৰী]] | image = [[চিত্ৰ:Sangbad Prahari.jpg|200px|]] | caption = ১৯ অক্টোবৰ, ২০২৬ৰ সংবাদ প্ৰহৰীৰ প্ৰথম পৃষ্ঠা | type = দৈনিক বাতৰিকাকত | নিউজ পৰ্টেল | foundation = ৭ ফেব্ৰুৱাৰী, ২০১৫ | format = মুদ্ৰিত আৰু ডিজিটেল | publisher = ছৈয়দ বুলবুল জামানুৰ হক | editor = গিৰীন্দ্ৰ শইকীয়া | company = Save media Solution (A Unit of Save Multi Unit Pvt. Ltd.) | language = [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] | headquarters = [[গুৱাহাটী]] | website = {{url|https://sangbadprahari.com/}} }} '''সংবাদ প্ৰহৰী''' (English- Sangbad Prahari) এখন অসমীয়া দৈনিক বাতৰি কাকত আৰু ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম। Save Media Solution (A Unit of Save Multi Unit Pvt. Ltd.)-ৰ হৈ স্বত্বাধিকাৰী ছৈয়দ বুলবুল জামানুৰ হকৰ পৰিচালনাত গুৱাহাটীৰ পৰা প্ৰকাশিত ‘সংবাদ প্ৰহৰী’ অসম তথা উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ বহুল প্ৰচলিত অসমীয়া দৈনিক বাতৰি কাকত হিচাপে পাঠক সমাজৰ মাজত পৰিচিত। মুদ্ৰিত সংবাদ মাধ্যমৰ লগতে অসম তথা উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ প্ৰথমটো অসমীয়া ভাষাৰ ৱেব মিডিয়া / নিউজ পৰ্টেল তথা ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম হিচাপেও সংবাদ প্ৰহৰীয়ে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ যাত্ৰা অব্যাহত ৰাখিছে। == ইতিহাস == === আৰম্ভণি === সংবাদ প্ৰহৰীৰ প্ৰকাশন যাত্ৰা ২০১৫ চনৰ ৭ ফেব্ৰুৱাৰীত আৰম্ভ হয়। অসমৰ বৰপেটা জিলাৰ হাউলীত কাৰ্যালয় স্থাপন কৰি কাকতখন সাপ্তাহিক বাতৰি কাকত হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। === ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যমলৈ সম্প্ৰসাৰণ === ইণ্টাৰনেট আৰু তথ্য-প্ৰযুক্তিৰ বিকাশৰ সৈতে সংগতি ৰাখি সংবাদ প্ৰহৰীয়ে অসমীয়া ভাষাৰ সংবাদ ডিজিটেল মাধ্যমৰ জৰিয়তে পাঠকৰ ওচৰলৈ লৈ যোৱাৰ পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰে। ২০১৬ চনৰ ৪ ডিচেম্বৰত গুৱাহাটীৰ দিছপুৰ প্ৰেছ ক্লাবত অনুষ্ঠিত এক অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তে সংবাদ প্ৰহৰীৰ ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম/ৱেব মিডিয়া/নিউজ পৰ্টেলৰ কাৰ্যকলাপ আগবঢ়োৱা হয়। === দৈনিক বাতৰি কাকত হিচাপে প্ৰকাশ === ২০২৫ চনৰ ৭ ডিচেম্বৰৰ পৰা সংবাদ প্ৰহৰী দৈনিক বাতৰি কাকত হিচাপেও প্ৰকাশিত হয়। ইয়াৰ প্ৰকাশন কাৰ্যকলাপত সম্প্ৰতি সাপ্তাহিক কাকত বন্ধ কৰি ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম তথা নিউজ পৰ্টেল বা ডিজিটেল মিডিয়া আৰু দৈনিক বাতৰি কাকত হিচাপে পৰ্যায় অন্তৰ্ভুক্ত হয়। == সংবাদ আৰু বিষয়বস্তু == সংবাদ প্ৰহৰীত অসমৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰ বা-বাতৰিৰ লগতে ভাৰত আৰু বিশ্বৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ঘটনাৱলী তথা সমসাময়িক বিষয়সমূহৰ সংবাদ প্ৰকাশ কৰা হয়। ইয়াৰ বিষয়বস্তুৰ ভিতৰত ৰাজনীতি, সমাজ, ক্ৰীড়া, মনোৰঞ্জন, ব্যৱসায়-বাণিজ্য, নিয়োগ, বিজ্ঞান-প্ৰযুক্তি, শিক্ষা, সংস্কৃতি আৰু জনজীৱনৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন বিষয় অন্তৰ্ভুক্ত। বাতৰিৰ উপৰি প্ৰবন্ধ, সাহিত্যধৰ্মী লেখা, ফটো আৰু ভিডিঅ’ও প্ৰকাশ কৰা হয়। == বহুভাষিক ডিজিটেল প্ৰকাশন == অসমীয়া ভাষাৰ উপৰি সংবাদ প্ৰহৰীৰ সৈতে জড়িত ডিজিটেল মাধ্যমসমূহৰ জৰিয়তে বাংলা, হিন্দী আৰু ইংৰাজী ভাষাতো বিষয়বস্তু আগবঢ়োৱা হয়। * '''Sangbad Prahari Bangla''' — বাংলা ভাষাৰ ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম। * '''Sangbad Prahari Hindi''' — হিন্দী ভাষাৰ ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম। * '''News Sentry''' — ইংৰাজী ভাষাৰ সংবাদ মাধ্যম। == সামাজিক মাধ্যম আৰু ম’বাইল এপ্লিকেচন == সংবাদ প্ৰহৰীৰ ডিজিটেল সংবাদ পৰিৱেশনৰ অংশ হিচাপে Facebook, Instagram, X (পূৰ্বৰ Twitter), LinkedIn আৰু YouTube-ৰ দৰে সামাজিক মাধ্যম ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই মঞ্চসমূহৰ জৰিয়তে সংবাদ, প্ৰবন্ধ, ফটো আৰু ভিডিঅ’ পাঠকৰ মাজলৈ প্ৰচাৰ কৰা হয়। সংবাদ প্ৰহৰীৰ ম’বাইল এপ্লিকেচন Google Play Store আৰু Apple App Store-ত উপলব্ধ বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। == পৰিচালনা আৰু প্ৰকাশন == সংবাদ প্ৰহৰীৰ প্ৰকাশন আৰু পৰিচালনাৰ সৈতে Save Media Solution জড়িত। Save Media Solution হৈছে Save Multi Unit Pvt. Ltd.-ৰ এটা ব্যৱসায়িক একক। সংবাদ প্ৰহৰীৰ প্ৰকাশক আৰু স্বত্বাধিকাৰী হৈছে ছৈয়দ বুলবুল জামানুৰ হক। == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://www.sangbadprahari.com/ সংবাদ প্ৰহৰীৰ অফিচিয়েল ৱেবছাইট] * [https://www.facebook.com/sangbadprahari সংবাদ প্ৰহৰীৰ Facebook পৃষ্ঠা] * [https://x.com/Sangbadprahari সংবাদ প্ৰহৰী X (Twitter) পৃষ্ঠা] * [https://www.youtube.com/@SangbadPrahari সংবাদ প্ৰহৰীৰ YouTube চেনেল] == তথ্যসূত্ৰ == * [https://sangbadprahari.blogspot.com/2015/10/proposal-copy-7-feb-2015.html সংবাদ প্ৰহৰীৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰকাশন সম্পৰ্কীয় তথ্য] * [https://www.newssentry.in/2021/02/sangbad-prahari-completed-sixth-year.html সংবাদ প্ৰহৰীৰ প্ৰকাশন যাত্ৰা সম্পৰ্কীয় তথ্য] * [https://prgi.gov.in/hi/registration-title-details-data/226aca35-fae4-4949-b84d-8c582a9e0b15 ভাৰত চৰকাৰৰ PRGI-ত সংবাদ প্ৰহৰীৰ পঞ্জীয়ন সম্পৰ্কীয় তথ্য] eltdhq17qse22l7l4fbirxevt4t3s6s 648501 648498 2026-10-30T08:07:49Z সংবাদ প্ৰহৰী 17248 648501 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}} {{Infobox newspaper | name = [[চিত্ৰ:Sangbad Prahari Logo.jpg|250px|সংবাদ প্ৰহৰী]] | image = [[চিত্ৰ:Sangbad Prahari.jpg|200px|]] | caption = ১৯ অক্টোবৰ, ২০২৬ৰ সংবাদ প্ৰহৰীৰ প্ৰথম পৃষ্ঠা | type = দৈনিক বাতৰিকাকত | নিউজ পৰ্টেল | foundation = ৭ ফেব্ৰুৱাৰী, ২০১৫ | format = মুদ্ৰিত আৰু ডিজিটেল | publisher = ছৈয়দ বুলবুল জামানুৰ হক | editor = গিৰীন্দ্ৰ শইকীয়া | company = Save media Solution (A Unit of Save Multi Unit Pvt. Ltd.) | language = [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] | headquarters = [[গুৱাহাটী]] | website = {{url|https://sangbadprahari.com/}} }}'''সংবাদ প্ৰহৰী''' (English- Sangbad Prahari) এখন অসমীয়া দৈনিক বাতৰি কাকত আৰু ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম। Save Media Solution (A Unit of Save Multi Unit Pvt. Ltd.)-ৰ হৈ স্বত্বাধিকাৰী ছৈয়দ বুলবুল জামানুৰ হকৰ পৰিচালনাত গুৱাহাটীৰ পৰা প্ৰকাশিত ‘সংবাদ প্ৰহৰী’ অসম তথা উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ বহুল প্ৰচলিত অসমীয়া দৈনিক বাতৰি কাকত হিচাপে পাঠক সমাজৰ মাজত পৰিচিত। মুদ্ৰিত সংবাদ মাধ্যমৰ লগতে অসম তথা উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ প্ৰথমটো অসমীয়া ভাষাৰ ৱেব মিডিয়া / নিউজ পৰ্টেল তথা ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম হিচাপেও সংবাদ প্ৰহৰীয়ে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ যাত্ৰা অব্যাহত ৰাখিছে। == ইতিহাস == === আৰম্ভণি === সংবাদ প্ৰহৰীৰ প্ৰকাশন যাত্ৰা ২০১৫ চনৰ ৭ ফেব্ৰুৱাৰীত আৰম্ভ হয়। অসমৰ বৰপেটা জিলাৰ হাউলীত কাৰ্যালয় স্থাপন কৰি কাকতখন সাপ্তাহিক বাতৰি কাকত হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। === ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যমলৈ সম্প্ৰসাৰণ === ইণ্টাৰনেট আৰু তথ্য-প্ৰযুক্তিৰ বিকাশৰ সৈতে সংগতি ৰাখি সংবাদ প্ৰহৰীয়ে অসমীয়া ভাষাৰ সংবাদ ডিজিটেল মাধ্যমৰ জৰিয়তে পাঠকৰ ওচৰলৈ লৈ যোৱাৰ পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰে। ২০১৬ চনৰ ৪ ডিচেম্বৰত গুৱাহাটীৰ দিছপুৰ প্ৰেছ ক্লাবত অনুষ্ঠিত এক অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তে সংবাদ প্ৰহৰীৰ ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম/ৱেব মিডিয়া/নিউজ পৰ্টেলৰ কাৰ্যকলাপ আগবঢ়োৱা হয়। === দৈনিক বাতৰি কাকত হিচাপে প্ৰকাশ === ২০২৫ চনৰ ৭ ডিচেম্বৰৰ পৰা সংবাদ প্ৰহৰী দৈনিক বাতৰি কাকত হিচাপেও প্ৰকাশিত হয়। ইয়াৰ প্ৰকাশন কাৰ্যকলাপত সম্প্ৰতি সাপ্তাহিক কাকত বন্ধ কৰি ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম তথা নিউজ পৰ্টেল বা ডিজিটেল মিডিয়া আৰু দৈনিক বাতৰি কাকত হিচাপে পৰ্যায় অন্তৰ্ভুক্ত হয়। == সংবাদ আৰু বিষয়বস্তু == সংবাদ প্ৰহৰীত অসমৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰ বা-বাতৰিৰ লগতে ভাৰত আৰু বিশ্বৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ঘটনাৱলী তথা সমসাময়িক বিষয়সমূহৰ সংবাদ প্ৰকাশ কৰা হয়। ইয়াৰ বিষয়বস্তুৰ ভিতৰত ৰাজনীতি, সমাজ, ক্ৰীড়া, মনোৰঞ্জন, ব্যৱসায়-বাণিজ্য, নিয়োগ, বিজ্ঞান-প্ৰযুক্তি, শিক্ষা, সংস্কৃতি আৰু জনজীৱনৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন বিষয় অন্তৰ্ভুক্ত। বাতৰিৰ উপৰি প্ৰবন্ধ, সাহিত্যধৰ্মী লেখা, ফটো আৰু ভিডিঅ’ও প্ৰকাশ কৰা হয়। == বহুভাষিক ডিজিটেল প্ৰকাশন == অসমীয়া ভাষাৰ উপৰি সংবাদ প্ৰহৰীৰ সৈতে জড়িত ডিজিটেল মাধ্যমসমূহৰ জৰিয়তে বাংলা, হিন্দী আৰু ইংৰাজী ভাষাতো বিষয়বস্তু আগবঢ়োৱা হয়। * '''Sangbad Prahari Bangla''' — বাংলা ভাষাৰ ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম। * '''Sangbad Prahari Hindi''' — হিন্দী ভাষাৰ ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম। * '''News Sentry''' — ইংৰাজী ভাষাৰ সংবাদ মাধ্যম। == সামাজিক মাধ্যম আৰু ম’বাইল এপ্লিকেচন == সংবাদ প্ৰহৰীৰ ডিজিটেল সংবাদ পৰিৱেশনৰ অংশ হিচাপে Facebook, Instagram, X (পূৰ্বৰ Twitter), LinkedIn আৰু YouTube-ৰ দৰে সামাজিক মাধ্যম ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই মঞ্চসমূহৰ জৰিয়তে সংবাদ, প্ৰবন্ধ, ফটো আৰু ভিডিঅ’ পাঠকৰ মাজলৈ প্ৰচাৰ কৰা হয়। সংবাদ প্ৰহৰীৰ ম’বাইল এপ্লিকেচন Google Play Store আৰু Apple App Store-ত উপলব্ধ বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। == পৰিচালনা আৰু প্ৰকাশন == সংবাদ প্ৰহৰীৰ প্ৰকাশন আৰু পৰিচালনাৰ সৈতে Save Media Solution জড়িত। Save Media Solution হৈছে Save Multi Unit Pvt. Ltd.-ৰ এটা ব্যৱসায়িক একক। সংবাদ প্ৰহৰীৰ প্ৰকাশক আৰু স্বত্বাধিকাৰী হৈছে ছৈয়দ বুলবুল জামানুৰ হক। == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://www.sangbadprahari.com/ সংবাদ প্ৰহৰীৰ অফিচিয়েল ৱেবছাইট] * [https://www.facebook.com/sangbadprahari সংবাদ প্ৰহৰীৰ Facebook পৃষ্ঠা] * [https://x.com/Sangbadprahari সংবাদ প্ৰহৰী X (Twitter) পৃষ্ঠা] * [https://www.youtube.com/@SangbadPrahari সংবাদ প্ৰহৰীৰ YouTube চেনেল] == তথ্যসূত্ৰ == * [https://sangbadprahari.blogspot.com/2015/10/proposal-copy-7-feb-2015.html সংবাদ প্ৰহৰীৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰকাশন সম্পৰ্কীয় তথ্য] * [https://www.newssentry.in/2021/02/sangbad-prahari-completed-sixth-year.html সংবাদ প্ৰহৰীৰ প্ৰকাশন যাত্ৰা সম্পৰ্কীয় তথ্য] * [https://prgi.gov.in/hi/registration-title-details-data/226aca35-fae4-4949-b84d-8c582a9e0b15 ভাৰত চৰকাৰৰ PRGI-ত সংবাদ প্ৰহৰীৰ পঞ্জীয়ন সম্পৰ্কীয় তথ্য] qj5uqoipll31mejmhnprk3r2n6nxc8n 648508 648501 2026-10-30T08:31:58Z সংবাদ প্ৰহৰী 17248 (edited with [[User:ProveIt_GT|ProveIt]]) 648508 wikitext text/x-wiki <ref name="Sangbad Prahari ">{{cite web | url=https://www.prime24india.com/2026/02/sangbad-prahari-assamese-daily-news.html | title=SANGBAD PRAHARI | An Assamese Daily News paper | First Assamese News Portal | Web Media | Digital Media | publisher=Prime 24 India | work=Prime 24 India | date=Feb 7, 2026}}</ref>{{unreferenced}} {{Infobox newspaper | name = [[চিত্ৰ:Sangbad Prahari Logo.jpg|250px|সংবাদ প্ৰহৰী]] | image = [[চিত্ৰ:Sangbad Prahari.jpg|200px|]] | caption = ১৯ অক্টোবৰ, ২০২৬ৰ সংবাদ প্ৰহৰীৰ প্ৰথম পৃষ্ঠা | type = দৈনিক বাতৰিকাকত | নিউজ পৰ্টেল | foundation = ৭ ফেব্ৰুৱাৰী, ২০১৫ | format = মুদ্ৰিত আৰু ডিজিটেল | publisher = ছৈয়দ বুলবুল জামানুৰ হক | editor = গিৰীন্দ্ৰ শইকীয়া | company = Save media Solution (A Unit of Save Multi Unit Pvt. Ltd.) | language = [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] | headquarters = [[গুৱাহাটী]] | website = {{url|https://sangbadprahari.com/}} }}'''সংবাদ প্ৰহৰী''' (English- Sangbad Prahari) এখন অসমীয়া দৈনিক বাতৰি কাকত আৰু ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম। Save Media Solution (A Unit of Save Multi Unit Pvt. Ltd.)-ৰ হৈ স্বত্বাধিকাৰী ছৈয়দ বুলবুল জামানুৰ হকৰ পৰিচালনাত গুৱাহাটীৰ পৰা প্ৰকাশিত ‘সংবাদ প্ৰহৰী’ অসম তথা উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ বহুল প্ৰচলিত অসমীয়া দৈনিক বাতৰি কাকত হিচাপে পাঠক সমাজৰ মাজত পৰিচিত। মুদ্ৰিত সংবাদ মাধ্যমৰ লগতে অসম তথা উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ প্ৰথমটো অসমীয়া ভাষাৰ ৱেব মিডিয়া / নিউজ পৰ্টেল তথা ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম হিচাপেও সংবাদ প্ৰহৰীয়ে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ যাত্ৰা অব্যাহত ৰাখিছে। == ইতিহাস == === আৰম্ভণি === সংবাদ প্ৰহৰীৰ প্ৰকাশন যাত্ৰা ২০১৫ চনৰ ৭ ফেব্ৰুৱাৰীত আৰম্ভ হয়। অসমৰ বৰপেটা জিলাৰ হাউলীত কাৰ্যালয় স্থাপন কৰি কাকতখন সাপ্তাহিক বাতৰি কাকত হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। === ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যমলৈ সম্প্ৰসাৰণ === ইণ্টাৰনেট আৰু তথ্য-প্ৰযুক্তিৰ বিকাশৰ সৈতে সংগতি ৰাখি সংবাদ প্ৰহৰীয়ে অসমীয়া ভাষাৰ সংবাদ ডিজিটেল মাধ্যমৰ জৰিয়তে পাঠকৰ ওচৰলৈ লৈ যোৱাৰ পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰে। ২০১৬ চনৰ ৪ ডিচেম্বৰত গুৱাহাটীৰ দিছপুৰ প্ৰেছ ক্লাবত অনুষ্ঠিত এক অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তে সংবাদ প্ৰহৰীৰ ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম/ৱেব মিডিয়া/নিউজ পৰ্টেলৰ কাৰ্যকলাপ আগবঢ়োৱা হয়। === দৈনিক বাতৰি কাকত হিচাপে প্ৰকাশ === ২০২৫ চনৰ ৭ ডিচেম্বৰৰ পৰা সংবাদ প্ৰহৰী দৈনিক বাতৰি কাকত হিচাপেও প্ৰকাশিত হয়। ইয়াৰ প্ৰকাশন কাৰ্যকলাপত সম্প্ৰতি সাপ্তাহিক কাকত বন্ধ কৰি ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম তথা নিউজ পৰ্টেল বা ডিজিটেল মিডিয়া আৰু দৈনিক বাতৰি কাকত হিচাপে পৰ্যায় অন্তৰ্ভুক্ত হয়। == সংবাদ আৰু বিষয়বস্তু == সংবাদ প্ৰহৰীত অসমৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰ বা-বাতৰিৰ লগতে ভাৰত আৰু বিশ্বৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ঘটনাৱলী তথা সমসাময়িক বিষয়সমূহৰ সংবাদ প্ৰকাশ কৰা হয়। ইয়াৰ বিষয়বস্তুৰ ভিতৰত ৰাজনীতি, সমাজ, ক্ৰীড়া, মনোৰঞ্জন, ব্যৱসায়-বাণিজ্য, নিয়োগ, বিজ্ঞান-প্ৰযুক্তি, শিক্ষা, সংস্কৃতি আৰু জনজীৱনৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন বিষয় অন্তৰ্ভুক্ত। বাতৰিৰ উপৰি প্ৰবন্ধ, সাহিত্যধৰ্মী লেখা, ফটো আৰু ভিডিঅ’ও প্ৰকাশ কৰা হয়। == বহুভাষিক ডিজিটেল প্ৰকাশন == অসমীয়া ভাষাৰ উপৰি সংবাদ প্ৰহৰীৰ সৈতে জড়িত ডিজিটেল মাধ্যমসমূহৰ জৰিয়তে বাংলা, হিন্দী আৰু ইংৰাজী ভাষাতো বিষয়বস্তু আগবঢ়োৱা হয়। * '''Sangbad Prahari Bangla''' — বাংলা ভাষাৰ ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম। * '''Sangbad Prahari Hindi''' — হিন্দী ভাষাৰ ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম। * '''News Sentry''' — ইংৰাজী ভাষাৰ সংবাদ মাধ্যম। == সামাজিক মাধ্যম আৰু ম’বাইল এপ্লিকেচন == সংবাদ প্ৰহৰীৰ ডিজিটেল সংবাদ পৰিৱেশনৰ অংশ হিচাপে Facebook, Instagram, X (পূৰ্বৰ Twitter), LinkedIn আৰু YouTube-ৰ দৰে সামাজিক মাধ্যম ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই মঞ্চসমূহৰ জৰিয়তে সংবাদ, প্ৰবন্ধ, ফটো আৰু ভিডিঅ’ পাঠকৰ মাজলৈ প্ৰচাৰ কৰা হয়। সংবাদ প্ৰহৰীৰ ম’বাইল এপ্লিকেচন Google Play Store আৰু Apple App Store-ত উপলব্ধ বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। == পৰিচালনা আৰু প্ৰকাশন == সংবাদ প্ৰহৰীৰ প্ৰকাশন আৰু পৰিচালনাৰ সৈতে Save Media Solution জড়িত। Save Media Solution হৈছে Save Multi Unit Pvt. Ltd.-ৰ এটা ব্যৱসায়িক একক। সংবাদ প্ৰহৰীৰ প্ৰকাশক আৰু স্বত্বাধিকাৰী হৈছে ছৈয়দ বুলবুল জামানুৰ হক। == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://www.sangbadprahari.com/ সংবাদ প্ৰহৰীৰ অফিচিয়েল ৱেবছাইট] * [https://www.facebook.com/sangbadprahari সংবাদ প্ৰহৰীৰ Facebook পৃষ্ঠা] * [https://x.com/Sangbadprahari সংবাদ প্ৰহৰী X (Twitter) পৃষ্ঠা] * [https://www.youtube.com/@SangbadPrahari সংবাদ প্ৰহৰীৰ YouTube চেনেল] == তথ্যসূত্ৰ == * [https://sangbadprahari.blogspot.com/2015/10/proposal-copy-7-feb-2015.html সংবাদ প্ৰহৰীৰ প্ৰাৰম্ভিক প্ৰকাশন সম্পৰ্কীয় তথ্য] * [https://www.newssentry.in/2021/02/sangbad-prahari-completed-sixth-year.html সংবাদ প্ৰহৰীৰ প্ৰকাশন যাত্ৰা সম্পৰ্কীয় তথ্য] * [https://prgi.gov.in/hi/registration-title-details-data/226aca35-fae4-4949-b84d-8c582a9e0b15 ভাৰত চৰকাৰৰ PRGI-ত সংবাদ প্ৰহৰীৰ পঞ্জীয়ন সম্পৰ্কীয় তথ্য] 1gmkx84x41sw6ssz1dd0tnwax94ewsq 0 140532 648473 2026-10-29T21:01:05Z সংবাদ প্ৰহৰী 17248 পৃষ্ঠা [[খচৰা:সংবাদ প্ৰহৰী]]ৰ পৰা [[সংবাদ প্ৰহৰী]]লৈ সংবাদ প্ৰহৰীয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে: Moving draft to main namespace 648473 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[সংবাদ প্ৰহৰী]] of89y1e7fgeb3igt1pnjz4ocim8wf0a 0 140533 648476 2026-10-30T04:17:06Z ~2026-57553-80 52572 [[বিশ্ব আদিবাসী দিৱস]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল 648476 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[বিশ্ব আদিবাসী দিৱস]] buzsya79q65zermmasz3m8y1ts6lidt 0 140534 648488 2026-10-30T07:11:49Z AjayDas 12623 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 648488 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | name = চিমু দাস | image = | caption = | birth_date = ১১ ফেব্ৰুৱাৰী ২০০১ | birth_place = [[নগাঁও জিলা]], [[অসম]], [[ভাৰত]] | nationality = ভাৰতীয় | occupation = ক্ৰিকেটাৰ | sport = [[ক্ৰিকেট]] | disability = সম্পূৰ্ণ দৃষ্টিহীনতা | playing_role = অলৰাউণ্ডাৰ | team = ভাৰতীয় মহিলা দৃষ্টিহীন ক্ৰিকেট দল | category = বি১ }} '''চিমু দাস''' (ইংৰাজী: ''Simu Das'') এগৰাকী ভাৰতীয় দৃষ্টিহীন মহিলা ক্ৰিকেটাৰ। তেওঁ [[অসম]]ৰ [[নগাঁও জিলা]]ৰ বাসিন্দা। তেওঁ ভাৰতীয় মহিলা দৃষ্টিহীন ক্ৰিকেট দলৰ এগৰাকী অলৰাউণ্ডাৰ। ২০২৩ চনত তেওঁ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দৃষ্টিহীন ক্ৰীড়া ফেডাৰেচনৰ বিশ্ব ক্ৰীড়া প্ৰতিযোগিতাত ভাৰতীয় দলৰ হৈ অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ২০২৫ চনত তেওঁ ভাৰতীয় মহিলা দৃষ্টিহীন ক্ৰিকেট দলৰ সদস্য হিচাপে প্ৰথম মহিলা দৃষ্টিহীন টি-২০ বিশ্বকাপ জয় কৰে।<ref name="NortheastLive2023">{{Cite web |title=অসমৰ চিমু দাসে ভাৰতীয় মহিলা দৃষ্টিহীন ক্ৰিকেট দলক বিশ্ব ক্ৰীড়া প্ৰতিযোগিতাত স্বৰ্ণ জয়ত সহায় কৰে |url=https://northeastlivetv.com/topnews/assams-simu-das-helps-indian-womens-blind-cricket-team-to-win-gold-at-ibsa-world-games-2023/ |access-date=৩০ অক্টোবৰ ২০২৬ |website=নৰ্থইষ্ট লাইভ}}</ref><ref name="NDTV2025">{{Cite web |title=অসমৰ দৃষ্টিহীন মহিলা ক্ৰিকেটাৰ চিমু দাস, যাৰ কাহিনীয়ে প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীকো প্ৰভাবিত কৰিছিল |url=https://sports.ndtv.com/cricket/assam-blind-women-cricketer-simu-das-whose-story-moved-pm-narendra-modi-9779186 |access-date=৩০ অক্টোবৰ ২০২৬ |website=এনডিটিভি}}</ref> == জীৱনৰ আৰম্ভণি == চিমু দাসৰ জন্ম ২০০১ চনৰ ১১ ফেব্ৰুৱাৰীত অসমৰ নগাঁও জিলাত হৈছিল। তেওঁ জন্মৰেপৰা সম্পূৰ্ণ দৃষ্টিহীন। তেওঁ নগাঁও জিলাৰ কঠীয়াতলি অঞ্চলৰ কোচাৰীবস্তিৰ বাসিন্দা। তেওঁৰ পৰিয়াল আৰ্থিকভাৱে দুৰ্বল আছিল। তেওঁৰ মাতৃ অঞ্জু দাসে দিন-হাজিৰা কৰি পৰিয়ালটো পোহপাল দিছিল। চিমুৰ এজন ভাতৃও দৃষ্টিহীন আৰু শ্ৰৱণশক্তিহীন।<ref name="NDTV2025"/><ref name="Sentinel2025">{{Cite web |title=বিশ্বকাপ বিজয়ী দৃষ্টিহীন ক্ৰিকেটাৰ চিমু দাসক নগাঁৱৰ উপায়ুক্তৰ সম্বৰ্ধনা |url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/nagaon-district-commissioner-devasish-sharma-honours-blind-cricket-world-cup-winner-simu-das |access-date=৩০ অক্টোবৰ ২০২৬ |website=দ্য চেণ্টিনেল}}</ref> চিমুৱে শৈশৱতে শিক্ষাগ্ৰহণৰ প্ৰতি আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছিল। অষ্টম শ্ৰেণীত পঢ়ি থাকোঁতে তেওঁ ক্ৰিকেটৰ সৈতে জড়িত হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ দিল্লীলৈ গৈ দৃষ্টিহীন ক্ৰিকেটৰ প্ৰশিক্ষণ গ্ৰহণ কৰে।<ref name="NDTV2025"/> == ক্ৰিকেট জীৱন == চিমু দাসে দৃষ্টিহীন ক্ৰিকেটৰ জৰিয়তে ক্ৰীড়া জীৱন আৰম্ভ কৰে। তেওঁ ভাৰতীয় দৃষ্টিহীন ক্ৰিকেট সংস্থা আৰু সমৰ্থনম ট্ৰাষ্ট ফৰ দ্য ডিছেবল্ডৰ সহায়ত প্ৰশিক্ষণ লাভ কৰিছিল। প্ৰশিক্ষণৰ পিছত তেওঁ ভাৰতীয় মহিলা দৃষ্টিহীন ক্ৰিকেট দলত স্থান লাভ কৰে।<ref name="NDTV2025"/> ২০২৩ চনত তেওঁ ভাৰতীয় মহিলা দৃষ্টিহীন ক্ৰিকেট দলৰ হৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দৃষ্টিহীন ক্ৰীড়া ফেডাৰেচনৰ বিশ্ব ক্ৰীড়া প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয়। তেওঁ অসমৰপৰা এই দলত স্থান লাভ কৰা একমাত্ৰ খেলুৱৈ আছিল।<ref name="NortheastLive2023"/> === ২০২৩ চনৰ বিশ্ব ক্ৰীড়া প্ৰতিযোগিতা === ২০২৩ চনৰ আগষ্ট মাহত ইংলেণ্ডত অনুষ্ঠিত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দৃষ্টিহীন ক্ৰীড়া ফেডাৰেচনৰ বিশ্ব ক্ৰীড়া প্ৰতিযোগিতাত ভাৰতীয় মহিলা দৃষ্টিহীন ক্ৰিকেট দলটোৱে স্বৰ্ণ পদক লাভ কৰে। ফাইনেলত ভাৰতীয় দলটোৱে অষ্ট্ৰেলিয়াক পৰাস্ত কৰে। চিমু দাসে এই প্ৰতিযোগিতাত ভাৰতীয় দলৰ হৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।<ref name="NortheastLive2023"/> ইয়াৰ পূৰ্বে ২০২৩ চনৰ জানুৱাৰী মাহত নেপালত অনুষ্ঠিত দৃষ্টিহীন মহিলা ক্ৰিকেট প্ৰতিযোগিতাত তেওঁ শৃংখলাৰ শ্ৰেষ্ঠ খেলুৱৈ আৰু খেলখনৰ শ্ৰেষ্ঠ খেলুৱৈৰ সন্মান লাভ কৰিছিল। তেওঁ প্ৰথমে ৰাজস্থান দলৰ হৈ খেলিছিল আৰু পিছত ভাৰতীয় দলত স্থান লাভ কৰে।<ref name="NortheastLive2023"/> === ২০২৫ চনৰ মহিলা দৃষ্টিহীন টি-২০ বিশ্বকাপ === ২০২৫ চনত শ্ৰীলংকাৰ কলম্বোত প্ৰথম মহিলা দৃষ্টিহীন টি-২০ বিশ্বকাপ অনুষ্ঠিত হয়। ভাৰতীয় মহিলা দৃষ্টিহীন ক্ৰিকেট দলটোৱে এই প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰি খিতাপ অৰ্জন কৰে। ফাইনেলত ভাৰতীয় দলটোৱে নেপালক সাত উইকেটত পৰাস্ত কৰে।<ref name="NDTV2025"/> ফাইনেল খেলখনত চিমু দাসে ৮৬ ৰান সংগ্ৰহ কৰে আৰু এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ উইকেট দখল কৰে। তেওঁৰ এই অলৰাউণ্ড প্ৰদৰ্শনৰ বাবে তেওঁ খেলখনৰ শ্ৰেষ্ঠ খেলুৱৈৰ সন্মান লাভ কৰে।<ref name="SentinelAppointment2025">{{Cite web |title=অসম চৰকাৰে বিশ্বকাপ বিজয়ী দৃষ্টিহীন ক্ৰিকেটাৰ চিমু দাসক নিযুক্তি দিয়াৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে |url=https://www.sentinelassam.com/topheadlines/assam-cabinet-approves-appointment-of-world-cup-winning-blind-cricketer-simu-das |access-date=৩০ অক্টোবৰ ২০২৬ |website=দ্য চেণ্টিনেল}}</ref> ভাৰতীয় দলৰ এই জয়ে দৃষ্টিহীন মহিলা ক্ৰিকেটৰ ইতিহাসত এক উল্লেখযোগ্য ঘটনা হিচাপে বিবেচিত হয়। চিমু দাসৰ প্ৰদৰ্শনে অসমৰ ক্ৰীড়া ক্ষেত্ৰতো বিশেষ চৰ্চা লাভ কৰে।<ref name="NDTV2025"/> == স্বীকৃতি == ২০২৫ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা]]ই চিমু দাসক সম্বৰ্ধনা জনায়। ৰাজ্য চৰকাৰে তেওঁৰ ক্ৰীড়া সাফল্যৰ বাবে ১০ লাখ টকাৰ আৰ্থিক সাহায্য প্ৰদান কৰে আৰু চৰকাৰী চাকৰি দিয়াৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref name="SentinelAward2025">{{Cite web |title=অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰীয়ে দৃষ্টিহীন ক্ৰিকেটাৰ চিমু দাসক ১০ লাখ টকা প্ৰদান কৰে |url=https://www.sentinelassam.com/sports-news/local-sports/assam-cm-awards-rs-10-lakh-to-blind-cricket-star-simu-das |access-date=৩০ অক্টোবৰ ২০২৬ |website=দ্য চেণ্টিনেল}}</ref> ২০২৫ চনৰ ১৮ ডিচেম্বৰত অনুষ্ঠিত অসম মন্ত্ৰীসভাৰ বৈঠকত চিমু দাসক ক্ৰীড়া আৰু যুৱ কল্যাণ সঞ্চালকালয়ৰ অধীনত শাৰীৰিক প্ৰশিক্ষক হিচাপে নিযুক্তি দিয়াৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰা হয়। এই সিদ্ধান্তৰ জৰিয়তে ৰাজ্য চৰকাৰে দৃষ্টিহীন খেলুৱৈৰ ক্ৰীড়া সাফল্যক স্বীকৃতি প্ৰদান কৰে।<ref name="SentinelAppointment2025"/><ref>{{Cite web |title=অসম মন্ত্ৰীসভাই বিশ্বকাপ বিজয়ী দৃষ্টিহীন ক্ৰিকেটাৰ চিমু দাসক শাৰীৰিক প্ৰশিক্ষক হিচাপে নিযুক্তি দিয়াৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে |url=https://www.indiatodayne.in/assam/story/assam-cabinet-approves-appointment-of-world-cup-winning-blind-cricketer-as-physical-instructor-1319298-2025-12-19 |access-date=৩০ অক্টোবৰ ২০২৬ |website=ইণ্ডিয়া টুডে নৰ্থইষ্ট}}</ref> ২০২৫ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত নগাঁও জিলাৰ উপায়ুক্ত দেৱাশিস শৰ্মাই চিমু দাসৰ বাসগৃহলৈ গৈ তেওঁক সম্বৰ্ধনা জনায়। জিলা প্ৰশাসনে তেওঁৰ পৰিয়ালৰ বাসগৃহ সম্পৰ্কীয় সমস্যাৰ সমাধানৰ বাবেও পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰে।<ref name="Sentinel2025"/> ২০২৬ চনৰ ২৩ অক্টোবৰত অসম চৰকাৰে ২০২৫ বৰ্ষৰ [[অসম গৌৰৱ বঁটা]]ৰ বাবে চিমু দাসৰ নাম ঘোষণা কৰে। তেওঁ দৃষ্টিহীন মহিলা ক্ৰিকেটাৰ হিচাপে ক্ৰীড়াক্ষেত্ৰলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে এই বঁটাৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয়।<ref>{{Cite web |title=Assam Cabinet Approves Assam Baibhav, Assam Saurav and Assam Gaurav Awards for 2025 |url=https://northeastlivetv.com/around-ne/assam/assam-around-ne/assam-cabinet-approves-assam-baibhav-assam-saurav-and-assam-gaurav-awards-for-2025/ |website=Northeast Live |date=২৩ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref><ref>{{Cite web |title=Assam govt announces 2025 Baibhav, Saurav and Gaurav award recipients |url=https://nenow.in/north-east-news/assam/assam-govt-announces-2025-baibhav-saurav-and-gaurav-award-recipients.html |website=NE NOW |date=২৩ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref><ref>{{Cite web |title=Assam cabinet announces civilian awardees for 2025; Dr Harsha Bhattacharjee named Assam Baibhav recipient |url=https://www.indiatodayne.in/assam/story/assam-cabinet-announces-civilian-awardees-for-2025-dr-harsha-bhattacharjee-named-assam-baibhav-recipient-1466548-2026-10-23 |website=India Today NE |date=২৩ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> == ব্যক্তিগত জীৱন == চিমু দাসৰ জীৱন-সংগ্ৰাম আৰু ক্ৰীড়া সাফল্যৰ সৈতে তেওঁৰ মাতৃ অঞ্জু দাসৰ ভূমিকা জড়িত হৈ আছে। আৰ্থিক অসুবিধাৰ মাজতো তেওঁৰ মাতৃয়ে তেওঁক শিক্ষা আৰু ক্ৰিকেটৰ ক্ষেত্ৰত আগবাঢ়িবলৈ সহায় কৰিছিল। চিমু দাসে দৃষ্টিহীনতা আৰু সামাজিক বাধা অতিক্ৰম কৰি ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত ক্ৰীড়া সাফল্য অৰ্জন কৰিছে।<ref name="NDTV2025"/> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ক্ৰিকেটাৰ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ক্ৰিকেটাৰ]] [[শ্ৰেণী:দৃষ্টিহীন ক্ৰিকেটাৰ]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] h2feg43os0qemhzlw1hlndxyi8jff5a 648489 648488 2026-10-30T07:12:10Z AjayDas 12623 removed [[Category:দৃষ্টিহীন ক্ৰিকেটাৰ]]; added [[Category:অসম গৌৰৱ বঁটা বিজয়ী]] using [[WP:HC|HotCat]] 648489 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | name = চিমু দাস | image = | caption = | birth_date = ১১ ফেব্ৰুৱাৰী ২০০১ | birth_place = [[নগাঁও জিলা]], [[অসম]], [[ভাৰত]] | nationality = ভাৰতীয় | occupation = ক্ৰিকেটাৰ | sport = [[ক্ৰিকেট]] | disability = সম্পূৰ্ণ দৃষ্টিহীনতা | playing_role = অলৰাউণ্ডাৰ | team = ভাৰতীয় মহিলা দৃষ্টিহীন ক্ৰিকেট দল | category = বি১ }} '''চিমু দাস''' (ইংৰাজী: ''Simu Das'') এগৰাকী ভাৰতীয় দৃষ্টিহীন মহিলা ক্ৰিকেটাৰ। তেওঁ [[অসম]]ৰ [[নগাঁও জিলা]]ৰ বাসিন্দা। তেওঁ ভাৰতীয় মহিলা দৃষ্টিহীন ক্ৰিকেট দলৰ এগৰাকী অলৰাউণ্ডাৰ। ২০২৩ চনত তেওঁ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দৃষ্টিহীন ক্ৰীড়া ফেডাৰেচনৰ বিশ্ব ক্ৰীড়া প্ৰতিযোগিতাত ভাৰতীয় দলৰ হৈ অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ২০২৫ চনত তেওঁ ভাৰতীয় মহিলা দৃষ্টিহীন ক্ৰিকেট দলৰ সদস্য হিচাপে প্ৰথম মহিলা দৃষ্টিহীন টি-২০ বিশ্বকাপ জয় কৰে।<ref name="NortheastLive2023">{{Cite web |title=অসমৰ চিমু দাসে ভাৰতীয় মহিলা দৃষ্টিহীন ক্ৰিকেট দলক বিশ্ব ক্ৰীড়া প্ৰতিযোগিতাত স্বৰ্ণ জয়ত সহায় কৰে |url=https://northeastlivetv.com/topnews/assams-simu-das-helps-indian-womens-blind-cricket-team-to-win-gold-at-ibsa-world-games-2023/ |access-date=৩০ অক্টোবৰ ২০২৬ |website=নৰ্থইষ্ট লাইভ}}</ref><ref name="NDTV2025">{{Cite web |title=অসমৰ দৃষ্টিহীন মহিলা ক্ৰিকেটাৰ চিমু দাস, যাৰ কাহিনীয়ে প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীকো প্ৰভাবিত কৰিছিল |url=https://sports.ndtv.com/cricket/assam-blind-women-cricketer-simu-das-whose-story-moved-pm-narendra-modi-9779186 |access-date=৩০ অক্টোবৰ ২০২৬ |website=এনডিটিভি}}</ref> == জীৱনৰ আৰম্ভণি == চিমু দাসৰ জন্ম ২০০১ চনৰ ১১ ফেব্ৰুৱাৰীত অসমৰ নগাঁও জিলাত হৈছিল। তেওঁ জন্মৰেপৰা সম্পূৰ্ণ দৃষ্টিহীন। তেওঁ নগাঁও জিলাৰ কঠীয়াতলি অঞ্চলৰ কোচাৰীবস্তিৰ বাসিন্দা। তেওঁৰ পৰিয়াল আৰ্থিকভাৱে দুৰ্বল আছিল। তেওঁৰ মাতৃ অঞ্জু দাসে দিন-হাজিৰা কৰি পৰিয়ালটো পোহপাল দিছিল। চিমুৰ এজন ভাতৃও দৃষ্টিহীন আৰু শ্ৰৱণশক্তিহীন।<ref name="NDTV2025"/><ref name="Sentinel2025">{{Cite web |title=বিশ্বকাপ বিজয়ী দৃষ্টিহীন ক্ৰিকেটাৰ চিমু দাসক নগাঁৱৰ উপায়ুক্তৰ সম্বৰ্ধনা |url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/nagaon-district-commissioner-devasish-sharma-honours-blind-cricket-world-cup-winner-simu-das |access-date=৩০ অক্টোবৰ ২০২৬ |website=দ্য চেণ্টিনেল}}</ref> চিমুৱে শৈশৱতে শিক্ষাগ্ৰহণৰ প্ৰতি আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰিছিল। অষ্টম শ্ৰেণীত পঢ়ি থাকোঁতে তেওঁ ক্ৰিকেটৰ সৈতে জড়িত হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ দিল্লীলৈ গৈ দৃষ্টিহীন ক্ৰিকেটৰ প্ৰশিক্ষণ গ্ৰহণ কৰে।<ref name="NDTV2025"/> == ক্ৰিকেট জীৱন == চিমু দাসে দৃষ্টিহীন ক্ৰিকেটৰ জৰিয়তে ক্ৰীড়া জীৱন আৰম্ভ কৰে। তেওঁ ভাৰতীয় দৃষ্টিহীন ক্ৰিকেট সংস্থা আৰু সমৰ্থনম ট্ৰাষ্ট ফৰ দ্য ডিছেবল্ডৰ সহায়ত প্ৰশিক্ষণ লাভ কৰিছিল। প্ৰশিক্ষণৰ পিছত তেওঁ ভাৰতীয় মহিলা দৃষ্টিহীন ক্ৰিকেট দলত স্থান লাভ কৰে।<ref name="NDTV2025"/> ২০২৩ চনত তেওঁ ভাৰতীয় মহিলা দৃষ্টিহীন ক্ৰিকেট দলৰ হৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দৃষ্টিহীন ক্ৰীড়া ফেডাৰেচনৰ বিশ্ব ক্ৰীড়া প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয়। তেওঁ অসমৰপৰা এই দলত স্থান লাভ কৰা একমাত্ৰ খেলুৱৈ আছিল।<ref name="NortheastLive2023"/> === ২০২৩ চনৰ বিশ্ব ক্ৰীড়া প্ৰতিযোগিতা === ২০২৩ চনৰ আগষ্ট মাহত ইংলেণ্ডত অনুষ্ঠিত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দৃষ্টিহীন ক্ৰীড়া ফেডাৰেচনৰ বিশ্ব ক্ৰীড়া প্ৰতিযোগিতাত ভাৰতীয় মহিলা দৃষ্টিহীন ক্ৰিকেট দলটোৱে স্বৰ্ণ পদক লাভ কৰে। ফাইনেলত ভাৰতীয় দলটোৱে অষ্ট্ৰেলিয়াক পৰাস্ত কৰে। চিমু দাসে এই প্ৰতিযোগিতাত ভাৰতীয় দলৰ হৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে।<ref name="NortheastLive2023"/> ইয়াৰ পূৰ্বে ২০২৩ চনৰ জানুৱাৰী মাহত নেপালত অনুষ্ঠিত দৃষ্টিহীন মহিলা ক্ৰিকেট প্ৰতিযোগিতাত তেওঁ শৃংখলাৰ শ্ৰেষ্ঠ খেলুৱৈ আৰু খেলখনৰ শ্ৰেষ্ঠ খেলুৱৈৰ সন্মান লাভ কৰিছিল। তেওঁ প্ৰথমে ৰাজস্থান দলৰ হৈ খেলিছিল আৰু পিছত ভাৰতীয় দলত স্থান লাভ কৰে।<ref name="NortheastLive2023"/> === ২০২৫ চনৰ মহিলা দৃষ্টিহীন টি-২০ বিশ্বকাপ === ২০২৫ চনত শ্ৰীলংকাৰ কলম্বোত প্ৰথম মহিলা দৃষ্টিহীন টি-২০ বিশ্বকাপ অনুষ্ঠিত হয়। ভাৰতীয় মহিলা দৃষ্টিহীন ক্ৰিকেট দলটোৱে এই প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰি খিতাপ অৰ্জন কৰে। ফাইনেলত ভাৰতীয় দলটোৱে নেপালক সাত উইকেটত পৰাস্ত কৰে।<ref name="NDTV2025"/> ফাইনেল খেলখনত চিমু দাসে ৮৬ ৰান সংগ্ৰহ কৰে আৰু এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ উইকেট দখল কৰে। তেওঁৰ এই অলৰাউণ্ড প্ৰদৰ্শনৰ বাবে তেওঁ খেলখনৰ শ্ৰেষ্ঠ খেলুৱৈৰ সন্মান লাভ কৰে।<ref name="SentinelAppointment2025">{{Cite web |title=অসম চৰকাৰে বিশ্বকাপ বিজয়ী দৃষ্টিহীন ক্ৰিকেটাৰ চিমু দাসক নিযুক্তি দিয়াৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে |url=https://www.sentinelassam.com/topheadlines/assam-cabinet-approves-appointment-of-world-cup-winning-blind-cricketer-simu-das |access-date=৩০ অক্টোবৰ ২০২৬ |website=দ্য চেণ্টিনেল}}</ref> ভাৰতীয় দলৰ এই জয়ে দৃষ্টিহীন মহিলা ক্ৰিকেটৰ ইতিহাসত এক উল্লেখযোগ্য ঘটনা হিচাপে বিবেচিত হয়। চিমু দাসৰ প্ৰদৰ্শনে অসমৰ ক্ৰীড়া ক্ষেত্ৰতো বিশেষ চৰ্চা লাভ কৰে।<ref name="NDTV2025"/> == স্বীকৃতি == ২০২৫ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা]]ই চিমু দাসক সম্বৰ্ধনা জনায়। ৰাজ্য চৰকাৰে তেওঁৰ ক্ৰীড়া সাফল্যৰ বাবে ১০ লাখ টকাৰ আৰ্থিক সাহায্য প্ৰদান কৰে আৰু চৰকাৰী চাকৰি দিয়াৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref name="SentinelAward2025">{{Cite web |title=অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰীয়ে দৃষ্টিহীন ক্ৰিকেটাৰ চিমু দাসক ১০ লাখ টকা প্ৰদান কৰে |url=https://www.sentinelassam.com/sports-news/local-sports/assam-cm-awards-rs-10-lakh-to-blind-cricket-star-simu-das |access-date=৩০ অক্টোবৰ ২০২৬ |website=দ্য চেণ্টিনেল}}</ref> ২০২৫ চনৰ ১৮ ডিচেম্বৰত অনুষ্ঠিত অসম মন্ত্ৰীসভাৰ বৈঠকত চিমু দাসক ক্ৰীড়া আৰু যুৱ কল্যাণ সঞ্চালকালয়ৰ অধীনত শাৰীৰিক প্ৰশিক্ষক হিচাপে নিযুক্তি দিয়াৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰা হয়। এই সিদ্ধান্তৰ জৰিয়তে ৰাজ্য চৰকাৰে দৃষ্টিহীন খেলুৱৈৰ ক্ৰীড়া সাফল্যক স্বীকৃতি প্ৰদান কৰে।<ref name="SentinelAppointment2025"/><ref>{{Cite web |title=অসম মন্ত্ৰীসভাই বিশ্বকাপ বিজয়ী দৃষ্টিহীন ক্ৰিকেটাৰ চিমু দাসক শাৰীৰিক প্ৰশিক্ষক হিচাপে নিযুক্তি দিয়াৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে |url=https://www.indiatodayne.in/assam/story/assam-cabinet-approves-appointment-of-world-cup-winning-blind-cricketer-as-physical-instructor-1319298-2025-12-19 |access-date=৩০ অক্টোবৰ ২০২৬ |website=ইণ্ডিয়া টুডে নৰ্থইষ্ট}}</ref> ২০২৫ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত নগাঁও জিলাৰ উপায়ুক্ত দেৱাশিস শৰ্মাই চিমু দাসৰ বাসগৃহলৈ গৈ তেওঁক সম্বৰ্ধনা জনায়। জিলা প্ৰশাসনে তেওঁৰ পৰিয়ালৰ বাসগৃহ সম্পৰ্কীয় সমস্যাৰ সমাধানৰ বাবেও পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰে।<ref name="Sentinel2025"/> ২০২৬ চনৰ ২৩ অক্টোবৰত অসম চৰকাৰে ২০২৫ বৰ্ষৰ [[অসম গৌৰৱ বঁটা]]ৰ বাবে চিমু দাসৰ নাম ঘোষণা কৰে। তেওঁ দৃষ্টিহীন মহিলা ক্ৰিকেটাৰ হিচাপে ক্ৰীড়াক্ষেত্ৰলৈ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে এই বঁটাৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয়।<ref>{{Cite web |title=Assam Cabinet Approves Assam Baibhav, Assam Saurav and Assam Gaurav Awards for 2025 |url=https://northeastlivetv.com/around-ne/assam/assam-around-ne/assam-cabinet-approves-assam-baibhav-assam-saurav-and-assam-gaurav-awards-for-2025/ |website=Northeast Live |date=২৩ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref><ref>{{Cite web |title=Assam govt announces 2025 Baibhav, Saurav and Gaurav award recipients |url=https://nenow.in/north-east-news/assam/assam-govt-announces-2025-baibhav-saurav-and-gaurav-award-recipients.html |website=NE NOW |date=২৩ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref><ref>{{Cite web |title=Assam cabinet announces civilian awardees for 2025; Dr Harsha Bhattacharjee named Assam Baibhav recipient |url=https://www.indiatodayne.in/assam/story/assam-cabinet-announces-civilian-awardees-for-2025-dr-harsha-bhattacharjee-named-assam-baibhav-recipient-1466548-2026-10-23 |website=India Today NE |date=২৩ অক্টোবৰ ২০২৬}}</ref> == ব্যক্তিগত জীৱন == চিমু দাসৰ জীৱন-সংগ্ৰাম আৰু ক্ৰীড়া সাফল্যৰ সৈতে তেওঁৰ মাতৃ অঞ্জু দাসৰ ভূমিকা জড়িত হৈ আছে। আৰ্থিক অসুবিধাৰ মাজতো তেওঁৰ মাতৃয়ে তেওঁক শিক্ষা আৰু ক্ৰিকেটৰ ক্ষেত্ৰত আগবাঢ়িবলৈ সহায় কৰিছিল। চিমু দাসে দৃষ্টিহীনতা আৰু সামাজিক বাধা অতিক্ৰম কৰি ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত ক্ৰীড়া সাফল্য অৰ্জন কৰিছে।<ref name="NDTV2025"/> == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় ক্ৰিকেটাৰ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ক্ৰিকেটাৰ]] [[শ্ৰেণী:অসম গৌৰৱ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] t4ar4r5ykatl7ng8ms44b7f4s458vdm 0 140535 648493 2026-10-30T07:38:01Z ধ্ৰুৱ জ্যোতি বর্মন 52304 Created blank page 648493 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 0 140536 648494 2026-10-30T07:55:01Z Nihali Barman 51478 নতুন পৃষ্ঠা: ==মা শ্ৰী শ্ৰী তেলীয়া গোঁসাই থান,সৰভোগ== ​মা শ্ৰী শ্ৰী তেলীয়া গোঁসাই থান হৈছে অসমৰ বৰপেটা জিলাৰ সৰভোগ অঞ্চলত অৱস্থিত ঐতিহাসিক তথা প্ৰাচীন ধৰ্মীয় উপাসনা স্থলী। স্থানীয় ভক্... 648494 wikitext text/x-wiki ==মা শ্ৰী শ্ৰী তেলীয়া গোঁসাই থান,সৰভোগ== ​মা শ্ৰী শ্ৰী তেলীয়া গোঁসাই থান হৈছে অসমৰ বৰপেটা জিলাৰ সৰভোগ অঞ্চলত অৱস্থিত ঐতিহাসিক তথা প্ৰাচীন ধৰ্মীয় উপাসনা স্থলী। স্থানীয় ভক্তপ্ৰাণ ৰাইজৰ বিশ্বাস আৰু আৱেগৰ সৈতে ওতপ্রোতভাৱে জড়িত এই থানখনি অঞ্চলটোৰ আধ্যাত্মিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাৰ এক প্ৰধান কেন্দ্ৰবিন্দু। ==উৎপত্তি আৰু কিংবদন্তী== ​বৰনগৰৰ ইতিহাসৰ সৈতে ওতপ্রোতভাৱে জড়িত এই থানত মহাৰাজ নৰনাৰায়ণৰ দিনৰ পৰাই বিভিন্ন অলৌকিক ঘটনাৰ আধাৰত থানখনি গঢ় লৈ উঠিছিল। প্ৰাচীন কালত উত্তৰ গণক গাড়ী গাঁৱৰ (বৰ্তমানৰ মেধিপাৰা) বৰকোঁচ পৰিয়ালৰ এজনী 'কপিলী গাই'য়ে দুপৰীয়া হ’লে সদায় জাকৰ পৰা আঁতৰি গৈ এটা নিৰ্দিষ্ট ঠাইত নিজ ইচ্ছাৰে গাখীৰ এৰি দিছিল আৰু কিছুসময়ৰ পিছত আকৌ জাকলৈ উভতি আহিছিল। গৰখীয়াসকলে এই ঘটনা কেবাদিনো লক্ষ্য কৰি অনুসন্ধান চলায় আৰু সন্দেহবশতঃ সেই ঠাইৰ মাটি খন্দাৰ সিদ্ধান্ত লয়। মাটি খন্দাৰ পিছতেই তাত মহাপ্ৰভু শ্ৰীশ্ৰী গৰখীয়া গোসাঁইৰ আৱিৰ্ভাৱ ঘটে। ইয়াৰ পিছতে গৰখীয়াসকলে কিশোৰসুলভ কল্পনাৰে সেই ঠাইতে থাপনা পাতি প্ৰভুৰ চৰণ সেৱা আৰম্ভ কৰে | ==মা তেলীয়া গোখাঁই উৎপত্তি== প্ৰথম অৱস্থাত গৰু হেৰালে প্ৰধান গৰখীয়াজনে ভক্তিভাৱেৰে প্ৰভুৰ চৰণত সেৱা জনাই সঠিক দিশ নিৰ্ণয় কৰি দিছিল আৰু সেইমতে মানুহে হেৰোৱা গৰু বিচাৰি পাইছিল।লাহে লাহে এই অলৌকিক কথা চাৰিওফালে বিয়পি পৰে আৰু অঞ্চলৰ অন্য লোকসকলো কোনো গৰু হেৰালে বা মনৰ অভীষ্ট সিদ্ধিৰ বাবে থানলৈ আহি মিঠাতেলৰ চাকি, কল আৰু প্ৰসাদ আগবঢ়াই প্ৰাৰ্থনা জনোৱাৰ নিয়ম আৰম্ভ কৰে। ভক্তসকলৰ দ্বাৰা নিৰন্তৰভাৱে মিঠাতেলৰ চাকি আৰু তেল মাননি আগবঢ়োৱাৰ এই বিশেষ ঐতিহ্য আৰু জনবিশ্বাসী পৰম্পৰাৰ বাবেই এই আদি আৱিৰ্ভাৱ স্থানখনি “মা তেলোলীয়া” (বা তেলীয়া) থান নামেৰে জনাজাত হৈ পৰে। ==ধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি আৰু লোকাচাৰ== এই থানখনিত কোনো বলি-বিধানৰ প্ৰথা নাই। ইয়াৰ পৰিৱৰ্ত্তে সম্পূৰ্ণ সাত্ত্বিক আৰু পৱিত্ৰ নিয়মেৰে দেৱী তথা গোঁসাইৰ পূজা-অৰ্চনা কৰা হয়। ​প্ৰতিদিনে পুৱা আৰু গধূলি স্থানীয় ভক্তসকলে থানলৈ আহি ধূপ, চাকি আৰু নৈবেদ্য আগবঢ়াই নিয়মীয়া প্ৰাৰ্থনা কৰে। থানত দিয়া প্ৰসাদত সাধাৰণতে ফল-মূল, কঁচা বুট-মগু আৰু নৈবেদ্য ব্যৱহাৰ কৰা হয়, যিবোৰ উপস্থিত ভক্তসকলৰ মাজত ভক্তিভাৱেৰে বিতৰণ কৰা হয়। বছৰৰ বিভিন্ন পৱিত্ৰ তিথি, সংক্ৰান্তি বা বিশেষ উৎসৱৰ দিনটোত থানখনিত নাম-কীৰ্তন আৰু বিশেষ ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰা হয়, য’ত সৰভোগৰ হাজাৰ হাজাৰ ভক্তপ্ৰাণ ৰাইজে অংশগ্ৰহণ কৰে। ==স্থানান্তৰৰ ইতিহাস== ​প্ৰথম অৱস্থাত মা তেলোলীয়া থানৰ থাপনাটো আৱিৰ্ভাৱ হোৱা ঠাইতে পূজা-অৰ্চনা চলি আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ভক্তসকলৰ আগমন বৃদ্ধি পোৱাত আৰু থানৰ চোৱাচিতা তথা ৰক্ষণাবেক্ষণৰ সুবিধাৰ বাবে বিশেষ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰা হয়। ​ঐতিহাসিক বিৱৰণ অনুসৰি, আৱিৰ্ভাৱ স্থলীখন মেধি পৰিয়ালৰ গৃহভূমিৰ সমীপত হোৱাৰ বাবে থানৰ ৰক্ষণাবেক্ষণ সুচল কৰাৰ উদ্দেশ্যৰে ৰাইজে মহাপ্ৰভুৰ এই থানখনি মূল আৱিৰ্ভাৱ স্থলীৰ পৰা বৰ্তমানৰ ঠাইলৈ স্থানান্তৰ কৰে। লোকবিশ্বাস অনুসৰি, মেধি পৰিয়ালৰে এজন পূজাৰীয়ে সপোনত প্ৰভুৰ নিৰ্দেশ পোৱাৰ পিছতে এই স্থানান্তৰ প্ৰক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰা হৈছিল। এই স্থানান্তৰৰ পিছত মেধি পৰিয়ালৰ লোকসকলকে প্ৰথম দেউৰী বা পূজাৰী হিচাপে স্বীকৃতি প্ৰদান কৰা হয়। ​==ভৌগোলিক অৱস্থান== ​বৰ্তমানৰ শ্ৰীশ্ৰী গৰখীয়া গোঁসাই থানৰ মূল চৌহদৰ পৰা প্ৰায় ৫০০ মিটাৰ পূব-দক্ষিণ দিশত 'মা তেলীয়া'ৰ এই ঐতিহাসিক মূল আৱিৰ্ভাৱ স্থলী আৰু থাপনাটো অৱস্থিত। ssmbggqg2babi16lhy7y1zccfvb5my7 648496 648494 2026-10-30T08:00:54Z BhuyanBhaskar 16362 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 648496 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}} {{Infobox Mandir |name = মা শ্ৰী শ্ৰী তেলোলীয়া গোঁসাই |image = |image_size = 250 |image_alt = |caption = সৰভোগ, গুৱাহাটী |pushpin_map = India Assam | latd = 26.16 | longd = 91.78 |map_caption = |map_size = 250 |other_names = |assamese = মা শ্ৰী শ্ৰী তেলোলীয়া গোঁসাই |sanskrit_translit = |country = ভাৰত |state/province = [[অসম]] |district = [[বৰপেটা জিলা]] |locale = |primary_deity = শক্তি |important_festivals = |architecture = |number_of_temples = |number_of_monuments = |inscriptions = |date_built = |creator = |temple_board = |website = }} '''মা শ্ৰী শ্ৰী তেলীয়া গোসাঁই থান, সৰভোগ''' হৈছে অসমৰ বৰপেটা জিলাৰ সৰভোগ অঞ্চলত অৱস্থিত ঐতিহাসিক তথা প্ৰাচীন ধৰ্মীয় উপাসনা স্থলী। স্থানীয় ভক্তপ্ৰাণ ৰাইজৰ বিশ্বাস আৰু আৱেগৰ সৈতে ওতপ্ৰোতভাৱে জড়িত এই থানখনি অঞ্চলটোৰ আধ্যাত্মিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাৰ এক প্ৰধান কেন্দ্ৰবিন্দু। ==উৎপত্তি আৰু কিংবদন্তি== ​বৰনগৰৰ ইতিহাসৰ সৈতে ওতপ্ৰোতভাৱে জড়িত এই থানত মহাৰাজ নৰনাৰায়ণৰ দিনৰপৰাই বিভিন্ন অলৌকিক ঘটনাৰ আধাৰত থানখনি গঢ় লৈ উঠিছিল। প্ৰাচীন কালত উত্তৰ গণক গাড়ী গাঁৱৰ (বৰ্তমানৰ মেধিপাৰা) বৰকোঁচ পৰিয়ালৰ এজনী 'কপিলী গাই'য়ে দুপৰীয়া হ’লে সদায় জাকৰপৰা আঁতৰি গৈ এটা নিৰ্দিষ্ট ঠাইত নিজ ইচ্ছাৰে গাখীৰ এৰি দিছিল আৰু কিছুসময়ৰ পাছত আকৌ জাকলৈ উভতি আহিছিল। গৰখীয়াসকলে এই ঘটনা কেবাদিনো লক্ষ্য কৰি অনুসন্ধান চলায় আৰু সন্দেহবশতঃ সেই ঠাইৰ মাটি খন্দাৰ সিদ্ধান্ত লয়। মাটি খন্দাৰ পিছতেই তাত মহাপ্ৰভু শ্ৰীশ্ৰী গৰখীয়া গোসাঁইৰ আৱিৰ্ভাৱ ঘটে। ইয়াৰ পিছতে গৰখীয়াসকলে কিশোৰসুলভ কল্পনাৰে সেই ঠাইতে থাপনা পাতি প্ৰভুৰ চৰণ সেৱা আৰম্ভ কৰে৷ ==মা তেলীয়া গোসাঁই উৎপত্তি== প্ৰথম অৱস্থাত গৰু হেৰালে প্ৰধান গৰখীয়াজনে ভক্তিভাবেৰে প্ৰভুৰ চৰণত সেৱা জনাই সঠিক দিশ নিৰ্ণয় কৰি দিছিল আৰু সেইমতে মানুহে হেৰোৱা গৰু বিচাৰি পাইছিল। লাহে লাহে এই অলৌকিক কথা চাৰিওফালে বিয়পি পৰে আৰু অঞ্চলৰ অন্য লোকসকলো কোনো গৰু হেৰালে বা মনৰ অভীষ্ট সিদ্ধিৰ বাবে থানলৈ আহি মিঠাতেলৰ চাকি, কল আৰু প্ৰসাদ আগবঢ়াই প্ৰাৰ্থনা জনোৱাৰ নিয়ম আৰম্ভ কৰে। ভক্তসকলৰদ্বাৰা নিৰন্তৰভাৱে মিঠাতেলৰ চাকি আৰু তেল মাননি আগবঢ়োৱাৰ এই বিশেষ ঐতিহ্য আৰু জনবিশ্বাসী পৰম্পৰাৰ বাবেই এই আদি আৱিৰ্ভাৱ স্থানখনি “মা তেলোলীয়া” (বা তেলীয়া) থান নামেৰে জনাজাত হৈ পৰে। ==ধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি আৰু লোকাচাৰ== এই থানখনিত কোনো বলি-বিধানৰ প্ৰথা নাই। ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে সম্পূৰ্ণ সাত্ত্বিক আৰু পৱিত্ৰ নিয়মেৰে দেৱী তথা গোসাঁইৰ পূজা-অৰ্চনা কৰা হয়। ​প্ৰতিদিনে পুৱা আৰু গধূলি স্থানীয় ভক্তসকলে থানলৈ আহি ধূপ, চাকি আৰু নৈৱেদ্য আগবঢ়াই নিয়মীয়া প্ৰাৰ্থনা কৰে। থানত দিয়া প্ৰসাদত সাধাৰণতে ফল-মূল, কঁচা বুট-মগু আৰু নৈৱেদ্য ব্যৱহাৰ কৰা হয়, যিবোৰ উপস্থিত ভক্তসকলৰ মাজত ভক্তিভাবেৰে বিতৰণ কৰা হয়। বছৰৰ বিভিন্ন পৱিত্ৰ তিথি, সংক্ৰান্তি বা বিশেষ উৎসৱৰ দিনটোত থানখনিত নাম-কীৰ্তন আৰু বিশেষ ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰা হয়, য’ত সৰভোগৰ হাজাৰ হাজাৰ ভক্তপ্ৰাণ ৰাইজে অংশগ্ৰহণ কৰে। ==স্থানান্তৰৰ ইতিহাস== ​প্ৰথম অৱস্থাত মা তেলোলীয়া থানৰ থাপনাটো আৱিৰ্ভাৱ হোৱা ঠাইতে পূজা-অৰ্চনা চলি আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ভক্তসকলৰ আগমন বৃদ্ধি পোৱাত আৰু থানৰ চোৱা-চিতা তথা ৰক্ষণাবেক্ষণৰ সুবিধাৰ বাবে বিশেষ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰা হয়। ঐতিহাসিক বিৱৰণ অনুসৰি, আৱিৰ্ভাৱ স্থলীখন মেধি পৰিয়ালৰ গৃহভূমিৰ সমীপত হোৱাৰ বাবে থানৰ ৰক্ষণাবেক্ষণ সুচল কৰাৰ উদ্দেশ্যৰে ৰাইজে মহাপ্ৰভুৰ এই থানখনি মূল আৱিৰ্ভাৱ স্থলীৰপৰা বৰ্তমানৰ ঠাইলৈ স্থানান্তৰ কৰে। লোকবিশ্বাস অনুসৰি, মেধি পৰিয়ালৰে এজন পূজাৰীয়ে সপোনত প্ৰভুৰ নিৰ্দেশ পোৱাৰ পিছতে এই স্থানান্তৰ প্ৰক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰা হৈছিল। এই স্থানান্তৰৰ পিছত মেধি পৰিয়ালৰ লোকসকলকে প্ৰথম দেউৰী বা পূজাৰী হিচাপে স্বীকৃতি প্ৰদান কৰা হয়। ​ ==ভৌগোলিক অৱস্থান== ​বৰ্তমানৰ শ্ৰীশ্ৰী গৰখীয়া গোসাঁই থানৰ মূল চৌহদৰপৰা প্ৰায় ৫০০ মিটাৰ পূব-দক্ষিণ দিশত 'মা তেলীয়া'ৰ এই ঐতিহাসিক মূল আৱিৰ্ভাৱ স্থলী আৰু থাপনাটো অৱস্থিত। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{Hindu Temples in Assam}} [[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ]] [[শ্ৰেণী:পোখালি (অসম)]] c67deq3jf44wsh7wsf49i3phkuv66w1 648497 648496 2026-10-30T08:02:40Z BhuyanBhaskar 16362 648497 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}} {{Infobox Mandir |name = মা শ্ৰী শ্ৰী তেলোলীয়া গোঁসাই |image = Entrance gate of Maa Sri Sri Telolia Gosai Than and Mahaprabhu Sri Sri Gorokhiya Gosai Jonmasthan.jpg |image_size = 250 |image_alt = |caption = সৰভোগ, গুৱাহাটী |pushpin_map = India Assam | latd = 26.16 | longd = 91.78 |map_caption = |map_size = 250 |other_names = |assamese = মা শ্ৰী শ্ৰী তেলোলীয়া গোঁসাই |sanskrit_translit = |country = ভাৰত |state/province = [[অসম]] |district = [[বৰপেটা জিলা]] |locale = |primary_deity = শক্তি |important_festivals = |architecture = |number_of_temples = |number_of_monuments = |inscriptions = |date_built = |creator = |temple_board = |website = }} '''মা শ্ৰী শ্ৰী তেলীয়া গোসাঁই থান, সৰভোগ''' হৈছে অসমৰ বৰপেটা জিলাৰ সৰভোগ অঞ্চলত অৱস্থিত ঐতিহাসিক তথা প্ৰাচীন ধৰ্মীয় উপাসনা স্থলী। স্থানীয় ভক্তপ্ৰাণ ৰাইজৰ বিশ্বাস আৰু আৱেগৰ সৈতে ওতপ্ৰোতভাৱে জড়িত এই থানখনি অঞ্চলটোৰ আধ্যাত্মিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাৰ এক প্ৰধান কেন্দ্ৰবিন্দু। ==উৎপত্তি আৰু কিংবদন্তি== ​বৰনগৰৰ ইতিহাসৰ সৈতে ওতপ্ৰোতভাৱে জড়িত এই থানত মহাৰাজ নৰনাৰায়ণৰ দিনৰপৰাই বিভিন্ন অলৌকিক ঘটনাৰ আধাৰত থানখনি গঢ় লৈ উঠিছিল। প্ৰাচীন কালত উত্তৰ গণক গাড়ী গাঁৱৰ (বৰ্তমানৰ মেধিপাৰা) বৰকোঁচ পৰিয়ালৰ এজনী 'কপিলী গাই'য়ে দুপৰীয়া হ’লে সদায় জাকৰপৰা আঁতৰি গৈ এটা নিৰ্দিষ্ট ঠাইত নিজ ইচ্ছাৰে গাখীৰ এৰি দিছিল আৰু কিছুসময়ৰ পাছত আকৌ জাকলৈ উভতি আহিছিল। গৰখীয়াসকলে এই ঘটনা কেবাদিনো লক্ষ্য কৰি অনুসন্ধান চলায় আৰু সন্দেহবশতঃ সেই ঠাইৰ মাটি খন্দাৰ সিদ্ধান্ত লয়। মাটি খন্দাৰ পিছতেই তাত মহাপ্ৰভু শ্ৰীশ্ৰী গৰখীয়া গোসাঁইৰ আৱিৰ্ভাৱ ঘটে। ইয়াৰ পিছতে গৰখীয়াসকলে কিশোৰসুলভ কল্পনাৰে সেই ঠাইতে থাপনা পাতি প্ৰভুৰ চৰণ সেৱা আৰম্ভ কৰে৷ ==মা তেলীয়া গোসাঁই উৎপত্তি== প্ৰথম অৱস্থাত গৰু হেৰালে প্ৰধান গৰখীয়াজনে ভক্তিভাবেৰে প্ৰভুৰ চৰণত সেৱা জনাই সঠিক দিশ নিৰ্ণয় কৰি দিছিল আৰু সেইমতে মানুহে হেৰোৱা গৰু বিচাৰি পাইছিল। লাহে লাহে এই অলৌকিক কথা চাৰিওফালে বিয়পি পৰে আৰু অঞ্চলৰ অন্য লোকসকলো কোনো গৰু হেৰালে বা মনৰ অভীষ্ট সিদ্ধিৰ বাবে থানলৈ আহি মিঠাতেলৰ চাকি, কল আৰু প্ৰসাদ আগবঢ়াই প্ৰাৰ্থনা জনোৱাৰ নিয়ম আৰম্ভ কৰে। ভক্তসকলৰদ্বাৰা নিৰন্তৰভাৱে মিঠাতেলৰ চাকি আৰু তেল মাননি আগবঢ়োৱাৰ এই বিশেষ ঐতিহ্য আৰু জনবিশ্বাসী পৰম্পৰাৰ বাবেই এই আদি আৱিৰ্ভাৱ স্থানখনি “মা তেলোলীয়া” (বা তেলীয়া) থান নামেৰে জনাজাত হৈ পৰে। ==ধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি আৰু লোকাচাৰ== এই থানখনিত কোনো বলি-বিধানৰ প্ৰথা নাই। ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে সম্পূৰ্ণ সাত্ত্বিক আৰু পৱিত্ৰ নিয়মেৰে দেৱী তথা গোসাঁইৰ পূজা-অৰ্চনা কৰা হয়। ​প্ৰতিদিনে পুৱা আৰু গধূলি স্থানীয় ভক্তসকলে থানলৈ আহি ধূপ, চাকি আৰু নৈৱেদ্য আগবঢ়াই নিয়মীয়া প্ৰাৰ্থনা কৰে। থানত দিয়া প্ৰসাদত সাধাৰণতে ফল-মূল, কঁচা বুট-মগু আৰু নৈৱেদ্য ব্যৱহাৰ কৰা হয়, যিবোৰ উপস্থিত ভক্তসকলৰ মাজত ভক্তিভাবেৰে বিতৰণ কৰা হয়। বছৰৰ বিভিন্ন পৱিত্ৰ তিথি, সংক্ৰান্তি বা বিশেষ উৎসৱৰ দিনটোত থানখনিত নাম-কীৰ্তন আৰু বিশেষ ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰা হয়, য’ত সৰভোগৰ হাজাৰ হাজাৰ ভক্তপ্ৰাণ ৰাইজে অংশগ্ৰহণ কৰে। ==স্থানান্তৰৰ ইতিহাস== ​প্ৰথম অৱস্থাত মা তেলোলীয়া থানৰ থাপনাটো আৱিৰ্ভাৱ হোৱা ঠাইতে পূজা-অৰ্চনা চলি আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ভক্তসকলৰ আগমন বৃদ্ধি পোৱাত আৰু থানৰ চোৱা-চিতা তথা ৰক্ষণাবেক্ষণৰ সুবিধাৰ বাবে বিশেষ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰা হয়। ঐতিহাসিক বিৱৰণ অনুসৰি, আৱিৰ্ভাৱ স্থলীখন মেধি পৰিয়ালৰ গৃহভূমিৰ সমীপত হোৱাৰ বাবে থানৰ ৰক্ষণাবেক্ষণ সুচল কৰাৰ উদ্দেশ্যৰে ৰাইজে মহাপ্ৰভুৰ এই থানখনি মূল আৱিৰ্ভাৱ স্থলীৰপৰা বৰ্তমানৰ ঠাইলৈ স্থানান্তৰ কৰে। লোকবিশ্বাস অনুসৰি, মেধি পৰিয়ালৰে এজন পূজাৰীয়ে সপোনত প্ৰভুৰ নিৰ্দেশ পোৱাৰ পিছতে এই স্থানান্তৰ প্ৰক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰা হৈছিল। এই স্থানান্তৰৰ পিছত মেধি পৰিয়ালৰ লোকসকলকে প্ৰথম দেউৰী বা পূজাৰী হিচাপে স্বীকৃতি প্ৰদান কৰা হয়। ​ ==ভৌগোলিক অৱস্থান== ​বৰ্তমানৰ শ্ৰীশ্ৰী গৰখীয়া গোসাঁই থানৰ মূল চৌহদৰপৰা প্ৰায় ৫০০ মিটাৰ পূব-দক্ষিণ দিশত 'মা তেলীয়া'ৰ এই ঐতিহাসিক মূল আৱিৰ্ভাৱ স্থলী আৰু থাপনাটো অৱস্থিত। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{Hindu Temples in Assam}} [[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ]] [[শ্ৰেণী:পোখালি (অসম)]] ez1n9oqxv1prx3if993743ndhvcv7xq 648499 648497 2026-10-30T08:06:11Z BhuyanBhaskar 16362 (edited with [[User:ProveIt_GT|ProveIt]]) 648499 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}} {{Infobox Mandir |name = মা শ্ৰী শ্ৰী তেলোলীয়া গোঁসাই |image = Entrance gate of Maa Sri Sri Telolia Gosai Than and Mahaprabhu Sri Sri Gorokhiya Gosai Jonmasthan.jpg |image_size = 100 |image_alt = |caption = সৰভোগ, গুৱাহাটী |pushpin_map = India Assam | latd = 26.16 | longd = 91.78 |map_caption = |map_size = 250 |other_names = |assamese = মা শ্ৰী শ্ৰী তেলোলীয়া গোঁসাই |sanskrit_translit = |country = ভাৰত |state/province = [[অসম]] |district = [[বৰপেটা জিলা]] |locale = |primary_deity = শক্তি |important_festivals = |architecture = |number_of_temples = |number_of_monuments = |inscriptions = |date_built = |creator = |temple_board = |website = }} '''মা শ্ৰী শ্ৰী তেলীয়া গোসাঁই থান, সৰভোগ''' হৈছে অসমৰ বৰপেটা জিলাৰ সৰভোগ অঞ্চলত অৱস্থিত ঐতিহাসিক তথা প্ৰাচীন ধৰ্মীয় উপাসনা স্থলী। স্থানীয় ভক্তপ্ৰাণ ৰাইজৰ বিশ্বাস আৰু আৱেগৰ সৈতে ওতপ্ৰোতভাৱে জড়িত এই থানখনি অঞ্চলটোৰ আধ্যাত্মিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাৰ এক প্ৰধান কেন্দ্ৰবিন্দু। ==উৎপত্তি আৰু কিংবদন্তি== ​বৰনগৰৰ ইতিহাসৰ সৈতে ওতপ্ৰোতভাৱে জড়িত এই থানত মহাৰাজ নৰনাৰায়ণৰ দিনৰপৰাই বিভিন্ন অলৌকিক ঘটনাৰ আধাৰত থানখনি গঢ় লৈ উঠিছিল। প্ৰাচীন কালত উত্তৰ গণক গাড়ী গাঁৱৰ (বৰ্তমানৰ মেধিপাৰা) বৰকোঁচ পৰিয়ালৰ এজনী 'কপিলী গাই'য়ে দুপৰীয়া হ’লে সদায় জাকৰপৰা আঁতৰি গৈ এটা নিৰ্দিষ্ট ঠাইত নিজ ইচ্ছাৰে গাখীৰ এৰি দিছিল আৰু কিছুসময়ৰ পাছত আকৌ জাকলৈ উভতি আহিছিল। গৰখীয়াসকলে এই ঘটনা কেবাদিনো লক্ষ্য কৰি অনুসন্ধান চলায় আৰু সন্দেহবশতঃ সেই ঠাইৰ মাটি খন্দাৰ সিদ্ধান্ত লয়। মাটি খন্দাৰ পিছতেই তাত মহাপ্ৰভু শ্ৰীশ্ৰী গৰখীয়া গোসাঁইৰ আৱিৰ্ভাৱ ঘটে। ইয়াৰ পিছতে গৰখীয়াসকলে কিশোৰসুলভ কল্পনাৰে সেই ঠাইতে থাপনা পাতি প্ৰভুৰ চৰণ সেৱা আৰম্ভ কৰে৷ ==মা তেলীয়া গোসাঁই উৎপত্তি== প্ৰথম অৱস্থাত গৰু হেৰালে প্ৰধান গৰখীয়াজনে ভক্তিভাবেৰে প্ৰভুৰ চৰণত সেৱা জনাই সঠিক দিশ নিৰ্ণয় কৰি দিছিল আৰু সেইমতে মানুহে হেৰোৱা গৰু বিচাৰি পাইছিল। লাহে লাহে এই অলৌকিক কথা চাৰিওফালে বিয়পি পৰে আৰু অঞ্চলৰ অন্য লোকসকলো কোনো গৰু হেৰালে বা মনৰ অভীষ্ট সিদ্ধিৰ বাবে থানলৈ আহি মিঠাতেলৰ চাকি, কল আৰু প্ৰসাদ আগবঢ়াই প্ৰাৰ্থনা জনোৱাৰ নিয়ম আৰম্ভ কৰে। ভক্তসকলৰদ্বাৰা নিৰন্তৰভাৱে মিঠাতেলৰ চাকি আৰু তেল মাননি আগবঢ়োৱাৰ এই বিশেষ ঐতিহ্য আৰু জনবিশ্বাসী পৰম্পৰাৰ বাবেই এই আদি আৱিৰ্ভাৱ স্থানখনি “মা তেলোলীয়া” (বা তেলীয়া) থান নামেৰে জনাজাত হৈ পৰে। ==ধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি আৰু লোকাচাৰ== এই থানখনিত কোনো বলি-বিধানৰ প্ৰথা নাই। ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে সম্পূৰ্ণ সাত্ত্বিক আৰু পৱিত্ৰ নিয়মেৰে দেৱী তথা গোসাঁইৰ পূজা-অৰ্চনা কৰা হয়। ​প্ৰতিদিনে পুৱা আৰু গধূলি স্থানীয় ভক্তসকলে থানলৈ আহি ধূপ, চাকি আৰু নৈৱেদ্য আগবঢ়াই নিয়মীয়া প্ৰাৰ্থনা কৰে। থানত দিয়া প্ৰসাদত সাধাৰণতে ফল-মূল, কঁচা বুট-মগু আৰু নৈৱেদ্য ব্যৱহাৰ কৰা হয়, যিবোৰ উপস্থিত ভক্তসকলৰ মাজত ভক্তিভাবেৰে বিতৰণ কৰা হয়। বছৰৰ বিভিন্ন পৱিত্ৰ তিথি, সংক্ৰান্তি বা বিশেষ উৎসৱৰ দিনটোত থানখনিত নাম-কীৰ্তন আৰু বিশেষ ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰা হয়, য’ত সৰভোগৰ হাজাৰ হাজাৰ ভক্তপ্ৰাণ ৰাইজে অংশগ্ৰহণ কৰে। ==স্থানান্তৰৰ ইতিহাস== ​প্ৰথম অৱস্থাত মা তেলোলীয়া থানৰ থাপনাটো আৱিৰ্ভাৱ হোৱা ঠাইতে পূজা-অৰ্চনা চলি আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ভক্তসকলৰ আগমন বৃদ্ধি পোৱাত আৰু থানৰ চোৱা-চিতা তথা ৰক্ষণাবেক্ষণৰ সুবিধাৰ বাবে বিশেষ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰা হয়। ঐতিহাসিক বিৱৰণ অনুসৰি, আৱিৰ্ভাৱ স্থলীখন মেধি পৰিয়ালৰ গৃহভূমিৰ সমীপত হোৱাৰ বাবে থানৰ ৰক্ষণাবেক্ষণ সুচল কৰাৰ উদ্দেশ্যৰে ৰাইজে মহাপ্ৰভুৰ এই থানখনি মূল আৱিৰ্ভাৱ স্থলীৰপৰা বৰ্তমানৰ ঠাইলৈ স্থানান্তৰ কৰে। লোকবিশ্বাস অনুসৰি, মেধি পৰিয়ালৰে এজন পূজাৰীয়ে সপোনত প্ৰভুৰ নিৰ্দেশ পোৱাৰ পিছতে এই স্থানান্তৰ প্ৰক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰা হৈছিল। এই স্থানান্তৰৰ পিছত মেধি পৰিয়ালৰ লোকসকলকে প্ৰথম দেউৰী বা পূজাৰী হিচাপে স্বীকৃতি প্ৰদান কৰা হয়। ​ ==ভৌগোলিক অৱস্থান== ​বৰ্তমানৰ শ্ৰীশ্ৰী গৰখীয়া গোসাঁই থানৰ মূল চৌহদৰপৰা প্ৰায় ৫০০ মিটাৰ পূব-দক্ষিণ দিশত 'মা তেলীয়া'ৰ এই ঐতিহাসিক মূল আৱিৰ্ভাৱ স্থলী আৰু থাপনাটো অৱস্থিত। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{Hindu Temples in Assam}} [[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ]] [[শ্ৰেণী:পোখালি (অসম)]] rkss8xld2deeeuvuv2um6stbu4b2yem 648500 648499 2026-10-30T08:06:22Z BhuyanBhaskar 16362 648500 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}} {{Infobox Mandir |name = মা শ্ৰী শ্ৰী তেলোলীয়া গোঁসাই |image = Entrance gate of Maa Sri Sri Telolia Gosai Than and Mahaprabhu Sri Sri Gorokhiya Gosai Jonmasthan.jpg |image_size = 180 |image_alt = |caption = সৰভোগ, গুৱাহাটী |pushpin_map = India Assam | latd = 26.16 | longd = 91.78 |map_caption = |map_size = 250 |other_names = |assamese = মা শ্ৰী শ্ৰী তেলোলীয়া গোঁসাই |sanskrit_translit = |country = ভাৰত |state/province = [[অসম]] |district = [[বৰপেটা জিলা]] |locale = |primary_deity = শক্তি |important_festivals = |architecture = |number_of_temples = |number_of_monuments = |inscriptions = |date_built = |creator = |temple_board = |website = }} '''মা শ্ৰী শ্ৰী তেলীয়া গোসাঁই থান, সৰভোগ''' হৈছে অসমৰ বৰপেটা জিলাৰ সৰভোগ অঞ্চলত অৱস্থিত ঐতিহাসিক তথা প্ৰাচীন ধৰ্মীয় উপাসনা স্থলী। স্থানীয় ভক্তপ্ৰাণ ৰাইজৰ বিশ্বাস আৰু আৱেগৰ সৈতে ওতপ্ৰোতভাৱে জড়িত এই থানখনি অঞ্চলটোৰ আধ্যাত্মিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাৰ এক প্ৰধান কেন্দ্ৰবিন্দু। ==উৎপত্তি আৰু কিংবদন্তি== ​বৰনগৰৰ ইতিহাসৰ সৈতে ওতপ্ৰোতভাৱে জড়িত এই থানত মহাৰাজ নৰনাৰায়ণৰ দিনৰপৰাই বিভিন্ন অলৌকিক ঘটনাৰ আধাৰত থানখনি গঢ় লৈ উঠিছিল। প্ৰাচীন কালত উত্তৰ গণক গাড়ী গাঁৱৰ (বৰ্তমানৰ মেধিপাৰা) বৰকোঁচ পৰিয়ালৰ এজনী 'কপিলী গাই'য়ে দুপৰীয়া হ’লে সদায় জাকৰপৰা আঁতৰি গৈ এটা নিৰ্দিষ্ট ঠাইত নিজ ইচ্ছাৰে গাখীৰ এৰি দিছিল আৰু কিছুসময়ৰ পাছত আকৌ জাকলৈ উভতি আহিছিল। গৰখীয়াসকলে এই ঘটনা কেবাদিনো লক্ষ্য কৰি অনুসন্ধান চলায় আৰু সন্দেহবশতঃ সেই ঠাইৰ মাটি খন্দাৰ সিদ্ধান্ত লয়। মাটি খন্দাৰ পিছতেই তাত মহাপ্ৰভু শ্ৰীশ্ৰী গৰখীয়া গোসাঁইৰ আৱিৰ্ভাৱ ঘটে। ইয়াৰ পিছতে গৰখীয়াসকলে কিশোৰসুলভ কল্পনাৰে সেই ঠাইতে থাপনা পাতি প্ৰভুৰ চৰণ সেৱা আৰম্ভ কৰে৷ ==মা তেলীয়া গোসাঁই উৎপত্তি== প্ৰথম অৱস্থাত গৰু হেৰালে প্ৰধান গৰখীয়াজনে ভক্তিভাবেৰে প্ৰভুৰ চৰণত সেৱা জনাই সঠিক দিশ নিৰ্ণয় কৰি দিছিল আৰু সেইমতে মানুহে হেৰোৱা গৰু বিচাৰি পাইছিল। লাহে লাহে এই অলৌকিক কথা চাৰিওফালে বিয়পি পৰে আৰু অঞ্চলৰ অন্য লোকসকলো কোনো গৰু হেৰালে বা মনৰ অভীষ্ট সিদ্ধিৰ বাবে থানলৈ আহি মিঠাতেলৰ চাকি, কল আৰু প্ৰসাদ আগবঢ়াই প্ৰাৰ্থনা জনোৱাৰ নিয়ম আৰম্ভ কৰে। ভক্তসকলৰদ্বাৰা নিৰন্তৰভাৱে মিঠাতেলৰ চাকি আৰু তেল মাননি আগবঢ়োৱাৰ এই বিশেষ ঐতিহ্য আৰু জনবিশ্বাসী পৰম্পৰাৰ বাবেই এই আদি আৱিৰ্ভাৱ স্থানখনি “মা তেলোলীয়া” (বা তেলীয়া) থান নামেৰে জনাজাত হৈ পৰে। ==ধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি আৰু লোকাচাৰ== এই থানখনিত কোনো বলি-বিধানৰ প্ৰথা নাই। ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে সম্পূৰ্ণ সাত্ত্বিক আৰু পৱিত্ৰ নিয়মেৰে দেৱী তথা গোসাঁইৰ পূজা-অৰ্চনা কৰা হয়। ​প্ৰতিদিনে পুৱা আৰু গধূলি স্থানীয় ভক্তসকলে থানলৈ আহি ধূপ, চাকি আৰু নৈৱেদ্য আগবঢ়াই নিয়মীয়া প্ৰাৰ্থনা কৰে। থানত দিয়া প্ৰসাদত সাধাৰণতে ফল-মূল, কঁচা বুট-মগু আৰু নৈৱেদ্য ব্যৱহাৰ কৰা হয়, যিবোৰ উপস্থিত ভক্তসকলৰ মাজত ভক্তিভাবেৰে বিতৰণ কৰা হয়। বছৰৰ বিভিন্ন পৱিত্ৰ তিথি, সংক্ৰান্তি বা বিশেষ উৎসৱৰ দিনটোত থানখনিত নাম-কীৰ্তন আৰু বিশেষ ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰা হয়, য’ত সৰভোগৰ হাজাৰ হাজাৰ ভক্তপ্ৰাণ ৰাইজে অংশগ্ৰহণ কৰে। ==স্থানান্তৰৰ ইতিহাস== ​প্ৰথম অৱস্থাত মা তেলোলীয়া থানৰ থাপনাটো আৱিৰ্ভাৱ হোৱা ঠাইতে পূজা-অৰ্চনা চলি আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ভক্তসকলৰ আগমন বৃদ্ধি পোৱাত আৰু থানৰ চোৱা-চিতা তথা ৰক্ষণাবেক্ষণৰ সুবিধাৰ বাবে বিশেষ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰা হয়। ঐতিহাসিক বিৱৰণ অনুসৰি, আৱিৰ্ভাৱ স্থলীখন মেধি পৰিয়ালৰ গৃহভূমিৰ সমীপত হোৱাৰ বাবে থানৰ ৰক্ষণাবেক্ষণ সুচল কৰাৰ উদ্দেশ্যৰে ৰাইজে মহাপ্ৰভুৰ এই থানখনি মূল আৱিৰ্ভাৱ স্থলীৰপৰা বৰ্তমানৰ ঠাইলৈ স্থানান্তৰ কৰে। লোকবিশ্বাস অনুসৰি, মেধি পৰিয়ালৰে এজন পূজাৰীয়ে সপোনত প্ৰভুৰ নিৰ্দেশ পোৱাৰ পিছতে এই স্থানান্তৰ প্ৰক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰা হৈছিল। এই স্থানান্তৰৰ পিছত মেধি পৰিয়ালৰ লোকসকলকে প্ৰথম দেউৰী বা পূজাৰী হিচাপে স্বীকৃতি প্ৰদান কৰা হয়। ​ ==ভৌগোলিক অৱস্থান== ​বৰ্তমানৰ শ্ৰীশ্ৰী গৰখীয়া গোসাঁই থানৰ মূল চৌহদৰপৰা প্ৰায় ৫০০ মিটাৰ পূব-দক্ষিণ দিশত 'মা তেলীয়া'ৰ এই ঐতিহাসিক মূল আৱিৰ্ভাৱ স্থলী আৰু থাপনাটো অৱস্থিত। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{Hindu Temples in Assam}} [[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ]] [[শ্ৰেণী:পোখালি (অসম)]] t959js3z34qc0c9hya3ig9awk6fj4wd 648504 648500 2026-10-30T08:14:08Z BhuyanBhaskar 16362 648504 wikitext text/x-wiki {{More footnotes}} {{unreferenced}} {{Infobox Mandir |name = মা শ্ৰী শ্ৰী তেলোলীয়া গোঁসাই |image = Entrance gate of Maa Sri Sri Telolia Gosai Than and Mahaprabhu Sri Sri Gorokhiya Gosai Jonmasthan.jpg |image_size = 180 |image_alt = |caption = সৰভোগ, গুৱাহাটী |pushpin_map = India Assam | latd = 26.16 | longd = 91.78 |map_caption = |map_size = 250 |other_names = |assamese = মা শ্ৰী শ্ৰী তেলোলীয়া গোঁসাই |sanskrit_translit = |country = ভাৰত |state/province = [[অসম]] |district = [[বৰপেটা জিলা]] |locale = |primary_deity = শক্তি |important_festivals = |architecture = |number_of_temples = |number_of_monuments = |inscriptions = |date_built = |creator = |temple_board = |website = }} '''মা শ্ৰী শ্ৰী তেলীয়া গোসাঁই থান, সৰভোগ''' হৈছে অসমৰ বৰপেটা জিলাৰ সৰভোগ অঞ্চলত অৱস্থিত ঐতিহাসিক তথা প্ৰাচীন ধৰ্মীয় উপাসনা স্থলী। স্থানীয় ভক্তপ্ৰাণ ৰাইজৰ বিশ্বাস আৰু আৱেগৰ সৈতে ওতপ্ৰোতভাৱে জড়িত এই থানখনি অঞ্চলটোৰ আধ্যাত্মিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাৰ এক প্ৰধান কেন্দ্ৰবিন্দু। ==উৎপত্তি আৰু কিংবদন্তি== ​বৰনগৰৰ ইতিহাসৰ সৈতে ওতপ্ৰোতভাৱে জড়িত এই থানত মহাৰাজ নৰনাৰায়ণৰ দিনৰপৰাই বিভিন্ন অলৌকিক ঘটনাৰ আধাৰত থানখনি গঢ় লৈ উঠিছিল। প্ৰাচীন কালত উত্তৰ গণক গাড়ী গাঁৱৰ (বৰ্তমানৰ মেধিপাৰা) বৰকোঁচ পৰিয়ালৰ এজনী 'কপিলী গাই'য়ে দুপৰীয়া হ’লে সদায় জাকৰপৰা আঁতৰি গৈ এটা নিৰ্দিষ্ট ঠাইত নিজ ইচ্ছাৰে গাখীৰ এৰি দিছিল আৰু কিছুসময়ৰ পাছত আকৌ জাকলৈ উভতি আহিছিল। গৰখীয়াসকলে এই ঘটনা কেবাদিনো লক্ষ্য কৰি অনুসন্ধান চলায় আৰু সন্দেহবশতঃ সেই ঠাইৰ মাটি খন্দাৰ সিদ্ধান্ত লয়। মাটি খন্দাৰ পিছতেই তাত মহাপ্ৰভু শ্ৰীশ্ৰী গৰখীয়া গোসাঁইৰ আৱিৰ্ভাৱ ঘটে। ইয়াৰ পিছতে গৰখীয়াসকলে কিশোৰসুলভ কল্পনাৰে সেই ঠাইতে থাপনা পাতি প্ৰভুৰ চৰণ সেৱা আৰম্ভ কৰে৷ ==মা তেলীয়া গোসাঁই উৎপত্তি== প্ৰথম অৱস্থাত গৰু হেৰালে প্ৰধান গৰখীয়াজনে ভক্তিভাবেৰে প্ৰভুৰ চৰণত সেৱা জনাই সঠিক দিশ নিৰ্ণয় কৰি দিছিল আৰু সেইমতে মানুহে হেৰোৱা গৰু বিচাৰি পাইছিল। লাহে লাহে এই অলৌকিক কথা চাৰিওফালে বিয়পি পৰে আৰু অঞ্চলৰ অন্য লোকসকলো কোনো গৰু হেৰালে বা মনৰ অভীষ্ট সিদ্ধিৰ বাবে থানলৈ আহি মিঠাতেলৰ চাকি, কল আৰু প্ৰসাদ আগবঢ়াই প্ৰাৰ্থনা জনোৱাৰ নিয়ম আৰম্ভ কৰে। ভক্তসকলৰদ্বাৰা নিৰন্তৰভাৱে মিঠাতেলৰ চাকি আৰু তেল মাননি আগবঢ়োৱাৰ এই বিশেষ ঐতিহ্য আৰু জনবিশ্বাসী পৰম্পৰাৰ বাবেই এই আদি আৱিৰ্ভাৱ স্থানখনি “মা তেলোলীয়া” (বা তেলীয়া) থান নামেৰে জনাজাত হৈ পৰে। ==ধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি আৰু লোকাচাৰ== এই থানখনিত কোনো বলি-বিধানৰ প্ৰথা নাই। ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে সম্পূৰ্ণ সাত্ত্বিক আৰু পৱিত্ৰ নিয়মেৰে দেৱী তথা গোসাঁইৰ পূজা-অৰ্চনা কৰা হয়। ​প্ৰতিদিনে পুৱা আৰু গধূলি স্থানীয় ভক্তসকলে থানলৈ আহি ধূপ, চাকি আৰু নৈৱেদ্য আগবঢ়াই নিয়মীয়া প্ৰাৰ্থনা কৰে। থানত দিয়া প্ৰসাদত সাধাৰণতে ফল-মূল, কঁচা বুট-মগু আৰু নৈৱেদ্য ব্যৱহাৰ কৰা হয়, যিবোৰ উপস্থিত ভক্তসকলৰ মাজত ভক্তিভাবেৰে বিতৰণ কৰা হয়। বছৰৰ বিভিন্ন পৱিত্ৰ তিথি, সংক্ৰান্তি বা বিশেষ উৎসৱৰ দিনটোত থানখনিত নাম-কীৰ্তন আৰু বিশেষ ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰা হয়, য’ত সৰভোগৰ হাজাৰ হাজাৰ ভক্তপ্ৰাণ ৰাইজে অংশগ্ৰহণ কৰে। ==স্থানান্তৰৰ ইতিহাস== ​প্ৰথম অৱস্থাত মা তেলোলীয়া থানৰ থাপনাটো আৱিৰ্ভাৱ হোৱা ঠাইতে পূজা-অৰ্চনা চলি আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ভক্তসকলৰ আগমন বৃদ্ধি পোৱাত আৰু থানৰ চোৱা-চিতা তথা ৰক্ষণাবেক্ষণৰ সুবিধাৰ বাবে বিশেষ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰা হয়। ঐতিহাসিক বিৱৰণ অনুসৰি, আৱিৰ্ভাৱ স্থলীখন মেধি পৰিয়ালৰ গৃহভূমিৰ সমীপত হোৱাৰ বাবে থানৰ ৰক্ষণাবেক্ষণ সুচল কৰাৰ উদ্দেশ্যৰে ৰাইজে মহাপ্ৰভুৰ এই থানখনি মূল আৱিৰ্ভাৱ স্থলীৰপৰা বৰ্তমানৰ ঠাইলৈ স্থানান্তৰ কৰে। লোকবিশ্বাস অনুসৰি, মেধি পৰিয়ালৰে এজন পূজাৰীয়ে সপোনত প্ৰভুৰ নিৰ্দেশ পোৱাৰ পিছতে এই স্থানান্তৰ প্ৰক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰা হৈছিল। এই স্থানান্তৰৰ পিছত মেধি পৰিয়ালৰ লোকসকলকে প্ৰথম দেউৰী বা পূজাৰী হিচাপে স্বীকৃতি প্ৰদান কৰা হয়। ​ ==ভৌগোলিক অৱস্থান== ​বৰ্তমানৰ শ্ৰীশ্ৰী গৰখীয়া গোসাঁই থানৰ মূল চৌহদৰপৰা প্ৰায় ৫০০ মিটাৰ পূব-দক্ষিণ দিশত 'মা তেলীয়া'ৰ এই ঐতিহাসিক মূল আৱিৰ্ভাৱ স্থলী আৰু থাপনাটো অৱস্থিত। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{Hindu Temples in Assam}} [[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ]] [[শ্ৰেণী:পোখালি (অসম)]] b1reeh7zwgayb5qbvn3g69yay4f15p4 0 140537 648510 2026-10-30T09:07:15Z Sasifow 48425 নতুন পৃষ্ঠা: {{Infobox writer | name = ঙ্গ'গে ৱা দিয়ঙ্অ | image = Ngugi wa Thiong'o - Festivaletteratura 2012.JPG | alt = সাহিত্য সন্মিলনত ভাষণ দি থকা ঙ্গ'গে ৱা দিয়ঙ্অৰ মূৰৰ ছবি। তেওঁ তেতিয়া এগৰাকী বৃদ্ধ কৃষ্ণাংগ ব্যক্তি আছিল, য... 648510 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ঙ্গ'গে ৱা দিয়ঙ্অ | image = Ngugi wa Thiong'o - Festivaletteratura 2012.JPG | alt = সাহিত্য সন্মিলনত ভাষণ দি থকা ঙ্গ'গে ৱা দিয়ঙ্অৰ মূৰৰ ছবি। তেওঁ তেতিয়া এগৰাকী বৃদ্ধ কৃষ্ণাংগ ব্যক্তি আছিল, যাৰ চুলি ক'লা আৰু কোঁচা আছিল আৰু থুঁতৰিত চুটি দাড়ি আছিল। তেওঁ পাতল হালধীয়া ৰঙৰ চোলা পিন্ধি আছিল। | caption = ২০১২ চনত ঙ্গ'গে | birth_name = জেইম্ছ ঙ্গ'গে | birth_date = {{birth date|df=y|1938|1|5}} | birth_place = [[কামিৰিথু]], [[কেনিয়া উপনিৱেশ]] | death_date = {{death date and age|df=y|2025|5|28|1938|1|5}} | death_place = [[বুফৰ্ড, জৰ্জিয়া]], আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | occupation = {{hlist|লেখক|শিক্ষাবিদ}} | language = {{hlist | ইংৰাজী | [[গেকু'য়' ভাষা|গেক'য়']] }} | education = {{ubl | [[মাকেৰেবে বিশ্ববিদ্যালয়]] ([[স্নাতক কলা|বি.এ.]) | [[লিড্ছ বিশ্ববিদ্যালয়]] }} | spouse = ঞ্জেৰী | children = ৯ গৰাকী, যাৰ ভিতৰত [[ম'কমা ৱা ঙ্গ'গে|ম'কমা]] আৰু [[ৱাঞ্জিক' ৱা ঙ্গুগি|ৱাঞ্জিক']] অন্যতম | notable_works = {{ubil | ''[[নাকান্দিবা, শিশু]]'' (১৯৬৪) | ''[[দ্য ৰিভাৰ বিটৱিন]]'' (১৯৬৫) | ''[[এ গ্ৰেইন অৱ হুইট]]'' (১৯৬৭) | ''[[পেটেল্ছ অৱ ব্লাড]]'' (১৯৭৭) | ''[[মাতিগাৰি মা ঞ্জিৰুংগি]]'' (১৯৮৬) | ''মুৰোগি ৱা কাগোগো'' (''[[উইজাৰ্ড অৱ দ্য ক্ৰ']]'', ২০০৬) }} }} '''ঙ্গ'গে ৱা দিয়ঙ্অ''' ({{langx|ki|Ngũgĩ wa Thiong'o}}, {{IPA|ki|ᵑɡoɣe wá ðiɔŋɔ|pron}};<ref>সংৰক্ষিত ৰূপত [https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211211/FOXqc-8zCPE Ghostarchive]{{cbignore}} আৰু [https://web.archive.org/web/20191126112819/https://www.youtube.com/watch?v=FOXqc-8zCPE&gl=US&hl=en Wayback Machine]{{cbignore}}-ত উপলব্ধ: {{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=FOXqc-8zCPE|title=Ngũgĩ wa Thiong'o: 'Europe and the West must also be decolonised'|website=YouTube|date=10 September 2019}}{{cbignore}}</ref> জন্মনাম '''জেইম্ছ ঙ্গ'গে'''; ৫ জানুৱাৰী ১৯৩৮ – ২৮ মে' ২০২৫) এগৰাকী কেনীয় লেখক আৰু শিক্ষাবিদ আছিল। তেওঁক [[পূব আফ্ৰিকা]]ৰ এগৰাকী অগ্ৰণী ঔপন্যাসিক আৰু আধুনিক আফ্ৰিকান সাহিত্যৰ এগৰাকী গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যক্তি হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref name="Britannica.com">{{Cite encyclopedia |title=Ngugi wa Thiong'o |encyclopedia=Encyclopaedia Britannica |url=https://www.britannica.com/biography/Ngugi-wa-Thiongo|date=29 May 2025 |access-date=31 May 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last=Cowell |first=Alan |date=2025-05-29 |title=Ngugi wa Thiong'o, Writer Who Condemned Colonists and Elites, Dies at 87 |url=https://www.nytimes.com/2025/05/28/books/ngugi-wa-thiongo-dead.html |access-date=2025-05-30 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-05-28 |title=Ngũgĩ wa Thiong'o - a giant of African literature - dies aged 87 |url=https://www.bbc.com/news/articles/ce999kwxn1ro |access-date=2025-05-30 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref> ঙ্গ'গেই প্ৰথম অৱস্থাত প্ৰধানকৈ ইংৰাজী ভাষাত লিখিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ [[গেক'য়' ভাষা|গেক'য়']] ভাষাত লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু থলুৱা [[আফ্ৰিকান ভাষা]]সমূহত সাহিত্য ৰচনাৰ এগৰাকী বলিষ্ঠ সমৰ্থক হৈ পৰে।<ref>{{Cite web |date=28 May 2025 |title=Ngũgĩ wa Thiong'o – a giant of African literature – dies aged 87 |url=https://www.bbc.com/news/articles/ce999kwxn1ro |access-date=29 May 2025 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref> তেওঁৰ সাহিত্যকৰ্মৰ ভিতৰত ''[[দ্য ৰিভাৰ বিট্ৱিন]]''ৰ দৰে প্ৰসিদ্ধ উপন্যাস, নাটক, চুটিগল্প, স্মৃতিকথা, শিশুসাহিত্য আৰু সাহিত্যিক সমালোচনাৰ পৰা সামাজিক সমালোচনালৈকে বিস্তৃত বিভিন্ন প্ৰবন্ধ অন্তৰ্ভুক্ত। তেওঁ গেক'য় ভাষাৰ আলোচনী ''মুতিইৰি''ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক আৰু সম্পাদক আছিল। তেওঁৰ ২০১৬ চনৰ চুটিগল্প "দ্য আপৰাইট ৰিভ'লিউশ্যন: অৰ হোৱাই হিউমেনছ ৱাক আপৰাইট" ১০০ৰো অধিক ভাষালৈ অনূদিত হৈছে।<ref name="Kilolo 2020">{{Cite book|url=https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.4324/9781315149660-21/single-translated-short-story-history-african-writing-moses-kilolo|title=The Routledge Handbook of Translation and Activism |chapter=The single most translated short story in the history of African writing: Ngũgĩ wa Thiong’o and the Jalada writers' collective|first=Moses|last=Kilolo|year=2020|publisher=Routledge|isbn=978-1-315-14966-0|language=en|doi=10.4324/9781315149660-21|s2cid=219925787 |access-date=28 September 2021}}</ref><ref name="Jalada Translation">{{cite web|url=https://jaladaafrica.org/2016/03/22/jalada-translation-issue-01-ngugi-wa-thiongo/|title=Jalada Translation Issue 01: Ngũgĩ wa Thiong'o|website=Jalada|date=22 March 2016}}</ref> ১৯৭৭ চনত ঙ্গ'গেই কেনিয়াত এক নতুন ধৰণৰ নাট্যচৰ্চাৰ সূচনা কৰে। তেওঁৰ উদ্দেশ্য আছিল নাট্যপ্ৰক্ৰিয়াক তেওঁৰ মতে "সামগ্ৰিক বুৰ্জোৱা শিক্ষা ব্যৱস্থা"ৰ প্ৰভাৱৰ পৰা মুক্ত কৰা। ইয়াৰ বাবে তেওঁ নাট্যপ্ৰদৰ্শনত স্বতঃস্ফূৰ্ততা আৰু দৰ্শকৰ অংশগ্ৰহণক উৎসাহিত কৰিছিল।<ref name=dec>Ngũgĩ wa Thiong'o, ''Decolonising the Mind: The Politics of Language in African Literature'', 1994, pp. 57–59.</ref> তেওঁৰ এই প্ৰকল্পৰ লক্ষ্য আছিল নাট্যপ্ৰক্ৰিয়াৰ "ৰহস্যমুক্তকৰণ" কৰা আৰু "বিচ্ছিন্নতাৰ এনে এক প্ৰক্ৰিয়া" পৰিহাৰ কৰা, যিয়ে "সক্ৰিয় তাৰকাৰ এক সমাৱেশ আৰু কৃতজ্ঞ প্ৰশংসকৰ এক অবিভাজিত জনসমষ্টি"ৰ সৃষ্টি কৰে। ঙ্গ'গেইৰ মতে, এনে ব্যৱস্থাই "সাধাৰণ মানুহ"ৰ মাজত নিষ্ক্ৰিয়তাক উৎসাহিত কৰে।<ref name=dec /> তেওঁৰ যুগান্তকাৰী নাটক ''[[ঙ্গাহিকা ন্দেন্দা]]'' (১৯৭৭), যিখন তেওঁ [[ঙ্গ'গে ৱা মিৰিই]]ৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ৰচনা কৰিছিল, বাণিজ্যিকভাৱে সফল হৈছিল। কিন্তু নাটকখন মঞ্চস্থ হোৱাৰ ছয় সপ্তাহৰ পাছতে তদানীন্তন স্বৈৰাচাৰী কেনিয়ান চৰকাৰে ইয়াৰ প্ৰদৰ্শন বন্ধ কৰি দিয়ে।<ref name=dec /> ইয়াৰ পৰৱৰ্তী সময়ত ঙ্গ'গেইক এবছৰতকৈও অধিক সময় কাৰাবন্দী কৰি ৰখা হয়। [[এম্নেষ্টি ইণ্টাৰনেচনেল]]ৰ দ্বাৰা [[বিবেকৰ বন্দী]] হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰাৰ পাছত তেওঁ কাৰাগাৰৰ পৰা মুক্তি পায় আৰু কেনিয়া এৰি পলাই যায়। তেওঁ [[কেলিফৰ্ণিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, আৰভাইন]]ত তুলনামূলক সাহিত্য আৰু ইংৰাজী বিষয়ৰ বিশিষ্ট অধ্যাপক হিচাপে নিযুক্তি লাভ কৰে। ইয়াৰ পূৰ্বে তেওঁ [[নাইৰোবি বিশ্ববিদ্যালয়]], [[ন'ৰ্থৱেষ্টাৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়]], [[ইয়েল বিশ্ববিদ্যালয়]] আৰু [[নিউয়ৰ্ক বিশ্ববিদ্যালয়]]ত অধ্যাপনা কৰিছিল। ঙ্গ'গেইক প্ৰায়ে [[সাহিত্যৰ ন'বেল বঁটা]]ৰ এগৰাকী সম্ভাৱ্য প্ৰাপক হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল।<ref name="AllAfrica 8-11-10">{{cite web|first=Evan |last=Mwangi|url=https://allafrica.com/stories/201011090252.html |title=Despite the Criticism, Ngugi is 'Still Best Writer'|website=[[AllAfrica]]|date= 8 November 2010|access-date=29 May 2025}}</ref><ref name="Guardian 5-10-10">{{cite news|last=Page|first=Benedicte|url=https://www.theguardian.com/books/2010/oct/05/kenyan-nobel-prize-literature |title=Kenyan author sweeps in as late favourite in Nobel prize for literature|newspaper=The Guardian|date=5 October 2010}}</ref><ref name="Guardian 6-10-10">{{cite news|last=Provost|first=Claire|url=https://www.theguardian.com/global-development/poverty-matters/2010/oct/06/ngugi-wa-thiong-nobel-development |title=Ngugi wa Thiong'o: a major storyteller with a resonant development message|newspaper=The Guardian|date=6 October 2010}}</ref> তেওঁ ২০০১ চনত ইটালীত [[ন'নিনো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা]] আৰু ২০১৬ চনত [[পাৰ্ক কিয়ং-নি বঁটা]] লাভ কৰে। তেওঁৰ সন্তানসকলৰ ভিতৰত লেখক [[ম'কমা ৱা ঙ্গ'গে]]<ref>{{Cite web|url=http://www.mukomawangugi.com/|title=About Muloma Wa Ngugi {{!}} Novelist, poet and literary scholar|website=mukomawangugi.com}}</ref> আৰু [[ৱাঞ্জিক' ৱা ঙ্গ'গে]] অন্যতম।<ref>{{cite news|url=https://www.jamaicaobserver.com/lifestyle/A-Family-Affair-at-Calabash--Lit-Fest-hosts-First-Family-of-Kenyan-Letters-_16685008%26template%3DMobileArticle|title=A Family Affair at Calabash: Lit Fest hosts First Family of Kenyan Letters|newspaper=[[Jamaica Observer]]|date=18 May 2014|access-date=4 April 2021|archive-date=17 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210417191828/https://www.jamaicaobserver.com/lifestyle/A-Family-Affair-at-Calabash--Lit-Fest-hosts-First-Family-of-Kenyan-Letters-_16685008%26template%3DMobileArticle|url-status=dead}}</ref> ==টোকা== {{Notelist}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} st1ynn72zw9bhv0qi2922i2loiogiup 648511 648510 2026-10-30T09:10:21Z Sasifow 48425 /* */ বানান সংশোধন 648511 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ঙ্গ'গে ৱা দিয়ঙ্অ | image = Ngugi wa Thiong'o - Festivaletteratura 2012.JPG | alt = সাহিত্য সন্মিলনত ভাষণ দি থকা ঙ্গ'গে ৱা দিয়ঙ্অৰ মূৰৰ ছবি। তেওঁ তেতিয়া এগৰাকী বৃদ্ধ কৃষ্ণাংগ ব্যক্তি আছিল, যাৰ চুলি ক'লা আৰু কোঁচা আছিল আৰু থুঁতৰিত চুটি দাড়ি আছিল। তেওঁ পাতল হালধীয়া ৰঙৰ চোলা পিন্ধি আছিল। | caption = ২০১২ চনত ঙ্গ'গে | birth_name = জেইম্ছ ঙ্গ'গে | birth_date = {{birth date|df=y|1938|1|5}} | birth_place = [[কামিৰিথু]], [[কেনিয়া উপনিৱেশ]] | death_date = {{death date and age|df=y|2025|5|28|1938|1|5}} | death_place = [[বুফৰ্ড, জৰ্জিয়া]], আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | occupation = {{hlist|লেখক|শিক্ষাবিদ}} | language = {{hlist | ইংৰাজী | [[গেকু'য়' ভাষা|গেক'য়']] }} | education = {{ubl | [[মাকেৰেবে বিশ্ববিদ্যালয়]] ([[স্নাতক কলা|বি.এ.]]) | [[লিড্ছ বিশ্ববিদ্যালয়]] }} | spouse = ঞ্জেৰী | children = ৯ গৰাকী, যাৰ ভিতৰত [[ম'কমা ৱা ঙ্গ'গে|ম'কমা]] আৰু [[ৱাঞ্জিক' ৱা ঙ্গুগি|ৱাঞ্জিক']] অন্যতম | notable_works = {{ubl | ''[[নাকান্দিবা, শিশু]]'' (১৯৬৪) | ''[[দ্য ৰিভাৰ বিটৱিন]]'' (১৯৬৫) | ''[[এ গ্ৰেইন অৱ হুইট]]'' (১৯৬৭) | ''[[পেটেল্ছ অৱ ব্লাড]]'' (১৯৭৭) | ''[[মাতিগাৰি মা ঞ্জিৰুংগি]]'' (১৯৮৬) | ''মুৰোগি ৱা কাগোগো'' (''[[উইজাৰ্ড অৱ দ্য ক্ৰ']]'', ২০০৬) }} }} '''ঙ্গ'গে ৱা দিয়ঙ্অ''' ({{langx|ki|Ngũgĩ wa Thiong'o}}, {{IPA|ki|ᵑɡoɣe wá ðiɔŋɔ|pron}};<ref>সংৰক্ষিত ৰূপত [https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211211/FOXqc-8zCPE Ghostarchive]{{cbignore}} আৰু [https://web.archive.org/web/20191126112819/https://www.youtube.com/watch?v=FOXqc-8zCPE&gl=US&hl=en Wayback Machine]{{cbignore}}-ত উপলব্ধ: {{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=FOXqc-8zCPE|title=Ngũgĩ wa Thiong'o: 'Europe and the West must also be decolonised'|website=YouTube|date=10 September 2019}}{{cbignore}}</ref> জন্মনাম '''জেইম্ছ ঙ্গ'গে'''; ৫ জানুৱাৰী ১৯৩৮ – ২৮ মে' ২০২৫) এগৰাকী কেনীয় লেখক আৰু শিক্ষাবিদ আছিল। তেওঁক [[পূব আফ্ৰিকা]]ৰ এগৰাকী অগ্ৰণী ঔপন্যাসিক আৰু আধুনিক আফ্ৰিকান সাহিত্যৰ এগৰাকী গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যক্তি হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref name="Britannica.com">{{Cite encyclopedia |title=Ngugi wa Thiong'o |encyclopedia=Encyclopaedia Britannica |url=https://www.britannica.com/biography/Ngugi-wa-Thiongo|date=29 May 2025 |access-date=31 May 2025}}</ref><ref>{{Cite news |last=Cowell |first=Alan |date=2025-05-29 |title=Ngugi wa Thiong'o, Writer Who Condemned Colonists and Elites, Dies at 87 |url=https://www.nytimes.com/2025/05/28/books/ngugi-wa-thiongo-dead.html |access-date=2025-05-30 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-05-28 |title=Ngũgĩ wa Thiong'o - a giant of African literature - dies aged 87 |url=https://www.bbc.com/news/articles/ce999kwxn1ro |access-date=2025-05-30 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref> ঙ্গ'গেই প্ৰথম অৱস্থাত প্ৰধানকৈ ইংৰাজী ভাষাত লিখিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ [[গেক'য়' ভাষা|গেক'য়']] ভাষাত লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু থলুৱা [[আফ্ৰিকান ভাষা]]সমূহত সাহিত্য ৰচনাৰ এগৰাকী বলিষ্ঠ সমৰ্থক হৈ পৰে।<ref>{{Cite web |date=28 May 2025 |title=Ngũgĩ wa Thiong'o – a giant of African literature – dies aged 87 |url=https://www.bbc.com/news/articles/ce999kwxn1ro |access-date=29 May 2025 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref> তেওঁৰ সাহিত্যকৰ্মৰ ভিতৰত ''[[দ্য ৰিভাৰ বিটৱিন]]''ৰ দৰে প্ৰসিদ্ধ উপন্যাস, নাটক, চুটিগল্প, স্মৃতিকথা, শিশুসাহিত্য আৰু সাহিত্যিক সমালোচনাৰ পৰা সামাজিক সমালোচনালৈকে বিস্তৃত বিভিন্ন প্ৰবন্ধ অন্তৰ্ভুক্ত। তেওঁ গেক'য় ভাষাৰ আলোচনী ''মুতিইৰি''ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক আৰু সম্পাদক আছিল। তেওঁৰ ২০১৬ চনৰ চুটিগল্প "দ্য আপৰাইট ৰিভ'লিউশ্যন: অৰ হোৱাই হিউমেনছ ৱাক আপৰাইট" ১০০ৰো অধিক ভাষালৈ অনূদিত হৈছে।<ref name="Kilolo 2020">{{Cite book|url=https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.4324/9781315149660-21/single-translated-short-story-history-african-writing-moses-kilolo|title=The Routledge Handbook of Translation and Activism |chapter=The single most translated short story in the history of African writing: Ngũgĩ wa Thiong’o and the Jalada writers' collective|first=Moses|last=Kilolo|year=2020|publisher=Routledge|isbn=978-1-315-14966-0|language=en|doi=10.4324/9781315149660-21|s2cid=219925787 |access-date=28 September 2021}}</ref><ref name="Jalada Translation">{{cite web|url=https://jaladaafrica.org/2016/03/22/jalada-translation-issue-01-ngugi-wa-thiongo/|title=Jalada Translation Issue 01: Ngũgĩ wa Thiong'o|website=Jalada|date=22 March 2016}}</ref> ১৯৭৭ চনত ঙ্গ'গেই কেনিয়াত এক নতুন ধৰণৰ নাট্যচৰ্চাৰ সূচনা কৰে। তেওঁৰ উদ্দেশ্য আছিল নাট্যপ্ৰক্ৰিয়াক তেওঁৰ মতে "সামগ্ৰিক বুৰ্জোৱা শিক্ষা ব্যৱস্থা"ৰ প্ৰভাৱৰ পৰা মুক্ত কৰা। ইয়াৰ বাবে তেওঁ নাট্যপ্ৰদৰ্শনত স্বতঃস্ফূৰ্ততা আৰু দৰ্শকৰ অংশগ্ৰহণক উৎসাহিত কৰিছিল।<ref name=dec>Ngũgĩ wa Thiong'o, ''Decolonising the Mind: The Politics of Language in African Literature'', 1994, pp. 57–59.</ref> তেওঁৰ এই প্ৰকল্পৰ লক্ষ্য আছিল নাট্যপ্ৰক্ৰিয়াৰ "ৰহস্যমুক্তকৰণ" কৰা আৰু "বিচ্ছিন্নতাৰ এনে এক প্ৰক্ৰিয়া" পৰিহাৰ কৰা, যিয়ে "সক্ৰিয় তাৰকাৰ এক সমাৱেশ আৰু কৃতজ্ঞ প্ৰশংসকৰ এক অবিভাজিত জনসমষ্টি"ৰ সৃষ্টি কৰে। ঙ্গ'গেইৰ মতে, এনে ব্যৱস্থাই "সাধাৰণ মানুহ"ৰ মাজত নিষ্ক্ৰিয়তাক উৎসাহিত কৰে।<ref name=dec /> তেওঁৰ যুগান্তকাৰী নাটক ''[[ঙ্গাহিকা ন্দেন্দা]]'' (১৯৭৭), যিখন তেওঁ [[ঙ্গ'গে ৱা মিৰিই]]ৰ সৈতে যুটীয়াভাৱে ৰচনা কৰিছিল, বাণিজ্যিকভাৱে সফল হৈছিল। কিন্তু নাটকখন মঞ্চস্থ হোৱাৰ ছয় সপ্তাহৰ পাছতে তদানীন্তন স্বৈৰাচাৰী কেনিয়ান চৰকাৰে ইয়াৰ প্ৰদৰ্শন বন্ধ কৰি দিয়ে।<ref name=dec /> ইয়াৰ পৰৱৰ্তী সময়ত ঙ্গ'গেইক এবছৰতকৈও অধিক সময় কাৰাবন্দী কৰি ৰখা হয়। [[এম্নেষ্টি ইণ্টাৰনেচনেল]]ৰ দ্বাৰা [[বিবেকৰ বন্দী]] হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰাৰ পাছত তেওঁ কাৰাগাৰৰ পৰা মুক্তি পায় আৰু কেনিয়া এৰি পলাই যায়। তেওঁ [[কেলিফৰ্ণিয়া বিশ্ববিদ্যালয়, আৰভাইন]]ত তুলনামূলক সাহিত্য আৰু ইংৰাজী বিষয়ৰ বিশিষ্ট অধ্যাপক হিচাপে নিযুক্তি লাভ কৰে। ইয়াৰ পূৰ্বে তেওঁ [[নাইৰোবি বিশ্ববিদ্যালয়]], [[ন'ৰ্থৱেষ্টাৰ্ণ বিশ্ববিদ্যালয়]], [[ইয়েল বিশ্ববিদ্যালয়]] আৰু [[নিউয়ৰ্ক বিশ্ববিদ্যালয়]]ত অধ্যাপনা কৰিছিল। ঙ্গ'গেইক প্ৰায়ে [[সাহিত্যৰ ন'বেল বঁটা]]ৰ এগৰাকী সম্ভাৱ্য প্ৰাপক হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল।<ref name="AllAfrica 8-11-10">{{cite web|first=Evan |last=Mwangi|url=https://allafrica.com/stories/201011090252.html |title=Despite the Criticism, Ngugi is 'Still Best Writer'|website=[[AllAfrica]]|date= 8 November 2010|access-date=29 May 2025}}</ref><ref name="Guardian 5-10-10">{{cite news|last=Page|first=Benedicte|url=https://www.theguardian.com/books/2010/oct/05/kenyan-nobel-prize-literature |title=Kenyan author sweeps in as late favourite in Nobel prize for literature|newspaper=The Guardian|date=5 October 2010}}</ref><ref name="Guardian 6-10-10">{{cite news|last=Provost|first=Claire|url=https://www.theguardian.com/global-development/poverty-matters/2010/oct/06/ngugi-wa-thiong-nobel-development |title=Ngugi wa Thiong'o: a major storyteller with a resonant development message|newspaper=The Guardian|date=6 October 2010}}</ref> তেওঁ ২০০১ চনত ইটালীত [[ন'নিনো আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা]] আৰু ২০১৬ চনত [[পাৰ্ক কিয়ং-নি বঁটা]] লাভ কৰে। তেওঁৰ সন্তানসকলৰ ভিতৰত লেখক [[ম'কমা ৱা ঙ্গ'গে]]<ref>{{Cite web|url=http://www.mukomawangugi.com/|title=About Muloma Wa Ngugi {{!}} Novelist, poet and literary scholar|website=mukomawangugi.com}}</ref> আৰু [[ৱাঞ্জিক' ৱা ঙ্গ'গে]] অন্যতম।<ref>{{cite news|url=https://www.jamaicaobserver.com/lifestyle/A-Family-Affair-at-Calabash--Lit-Fest-hosts-First-Family-of-Kenyan-Letters-_16685008%26template%3DMobileArticle|title=A Family Affair at Calabash: Lit Fest hosts First Family of Kenyan Letters|newspaper=[[Jamaica Observer]]|date=18 May 2014|access-date=4 April 2021|archive-date=17 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210417191828/https://www.jamaicaobserver.com/lifestyle/A-Family-Affair-at-Calabash--Lit-Fest-hosts-First-Family-of-Kenyan-Letters-_16685008%26template%3DMobileArticle|url-status=dead}}</ref> ==টোকা== {{Notelist}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} anyn8492rxqje9ys9u3onm3m8gnd4k9 0 140538 648522 2026-10-30T10:35:25Z KhiLanTzi 23530 [[মু'ঙ]]-লৈ পুনৰ্নিৰ্দেশ কৰা হ'ল 648522 wikitext text/x-wiki #REDIRECT[[মু'ঙ]] cyhu3xc5mkx2bcmim9ch6ocs17iamgv 0 140539 648523 2026-10-30T10:39:48Z Ritumoni Das 52022 নতুন পৃষ্ঠা: [[চান্দমাৰী]] খেলপথাৰ [[অসমৰ]] গুৱাহাটী মহানগৰৰ চান্দমাৰীত অৱস্থিত এখন ৰাজহুৱা খেলপথাৰ। এই খেলপথাৰখন ১৯৪৮ চনত স্থাপিত ঐতিসাহিক [[অসম]] অভিযান্ত্ৰিক প্ৰতিষ্ঠানৰ চৌহদৰ অন্তৰ্গত।... 648523 wikitext text/x-wiki [[চান্দমাৰী]] খেলপথাৰ [[অসমৰ]] গুৱাহাটী মহানগৰৰ চান্দমাৰীত অৱস্থিত এখন ৰাজহুৱা খেলপথাৰ। এই খেলপথাৰখন ১৯৪৮ চনত স্থাপিত ঐতিসাহিক [[অসম]] অভিযান্ত্ৰিক প্ৰতিষ্ঠানৰ চৌহদৰ অন্তৰ্গত। যাক আনুষ্ঠানিক ভাৱে অসম অভিযান্ত্ৰিক প্ৰতিষ্ঠান খেলপথাৰ বা [[AEI]] playground বুলিও জনা যায়। ইয়াত ক্ৰীড়া প্ৰতিযোগিতা,সামাজিক মিলন,সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান আৰু বিহুৰ দৰে উৎসৱ অনুষ্ঠিত হয়। প্ৰায়ে বিভিন্নধৰণৰ দেশপ্ৰেমমূলক আৰু ৰাজহুৱা অনুষ্ঠান আয়োজন কৰা হয়,যেনে -[[ভাৰত]][[মাতা]][[পূজন]],[[অসম]][[গ্ৰন্থমেলা]], সমবায় মেলা আৰু বিভিন্ন বাণিজ্য মেলা ([[tradefair]] )আদি। চান্দমাৰী খেলপথাৰ খনৰ চাৰিওফালে ৰাষ্টা-ঘাট, দোকান- পোহৰ আৰু বিভিন্ন প্ৰতিষ্ঠান দেখিবলৈ পোৱা যায়। [[গুৱাহাটী]] মহানগৰৰ ব্যস্ততাৰ মাজতো খেলপথাৰ খনে মুকলি পৰিৱেশৰ স্থান দখল কৰি আহিছে। খেলপথাৰ খনৰ মুকলি পৰিৱেশে মানুহক একেলগে সমবেত হোৱা, খেল ধেমালী কৰা আৰু সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান উপভোগ কৰাৰ বাবে সুযোগ প্ৰদান কৰে। চান্দমাৰী খেলপথাৰখনক সাধাৰণতে [[চান্দমাৰী]][[বিহুতলী]] বুলিও কোৱা হয়। এই খেলপথাৰখনৰ সৈতে [[অসমৰ]] বাপতিসাহোন ৰঙালী বিহুৰ এক বিশেষ সম্পৰ্ক আছে।[[১৯৬১]] চনৰ পৰা চান্দমাৰীৰ [[অসম]][[অভিযান্ত্ৰিক]][[প্ৰতিষ্ঠানৰ]] খেলপথাৰত নিয়মীয়াকৈ বহাগ বিহু উদ্ যাপন কৰি আহিছে । পূৱ গুৱাহাটী বিহু সন্মিলনে ইয়াত বিহুৰ বিভিন্ন কাৰ্যসূচী আয়োজন কৰি আহিছে।[[বহাগ]] বিহুৰ সময়ত এই খেলপথাৰ খনত এক উৎসৱমুখৰ পৰিবেশ সৃষ্টি হোৱা দেখিবলৈ পোৱা যায়। বহাগ মাহ অসমীয়া জাতিৰ বাবে আনন্দ, নতুনত্ব আৰু প্ৰকৃতিৰ নৱজাগৰণৰ সময় এই সময়ত বিহুগীত, বিহুনৃত্য, ঢোল পেঁপাৰ মাত আৰু বিভিন্ন সাংস্কৃতিক কাৰ্যসূচীৰে পৰিবেশটো জীপাল কৰি তোলা দেখা যায়। ইয়াৰ জৰিয়তে নতুন প্ৰজন্মই অসমৰ পৰপৰাগত কৃষ্টি সংস্কৃতিৰ সৈতে পৰিচিত হোৱাৰ সুযোগ লাভ কৰে। এই খেলপথাৰ খনত আয়োজন কৰা বিহু অনুষ্ঠানত বিভিন্ন বয়সৰ লোকে অংশগ্ৰহণ কৰে। বিহুৱতী আৰু বিহুৱাসকলৰ নৃত্যগীত, পৰম্পৰাগত প্ৰতিযোগিতা আৰু আমন্ত্ৰিত শিল্পীসকলৰ সাংস্কৃতিক পৰিৱেশনে দৰ্শকক আকৰ্ষিত কৰি তোলে। খেলপথাৰখন সাংস্কৃতিক আনন্দৰ লগতে শিক্ষা, ইতিহাস আৰু জন সচেতনতা বৃদ্ধিৰ বাবেও ব্যৱহাৰ কৰা হয়। খেলপথাৰখন ক্ৰীড়া কাৰ্যৰ বাবেও গুৰুত্বপূৰ্ণ। ইয়াত বিভিন্ন সময়ত ফুটবলকে ধৰি বিভিন্ন ক্ৰীড়া প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হোৱা দেখা পোৱা যায়। শিক্ষাৰ্থী সকলক পঢ়া শুনাৰ লগতে খেলা ধূলাৰো প্ৰায়োজন। খেলা ধূলাই শিক্ষাৰ্থী সকলক সময়ানুবৰ্তিতা, নিয়মানুবৰ্তিতা, নেতৃত্ব আৰু সহযোগিতাৰ শিক্ষা প্ৰদান কৰে। দলীয় খেলৰ জৰিয়তে তেওঁলোকে পৰস্পৰৰ সৈতে মিলি জুলি কাম কৰিবলৈ শিকে। চান্দমাৰী খেলপথাৰখন কেৱল ক্ৰীড়াৰ স্থান নহয় ই স্থানীয় লোকসকলৰ মাজত সামাজিক সম্পৰ্ক গঢ়ি তোলাত সহায় কৰে। উৎসৱ পাৰ্বন, সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান আৰু ৰাজহুৱা সমাৱেশে মানুহৰ মাজত সহযোগিতা, ভাতৃত্ববোধ, ঐক্যৰ মনোভাৱ বৃদ্ধি কৰে। [[চান্দমাৰী]] খেলপথাৰ এখন কেৱল খেলপথাৰ নহয়, ই অসমীয়া জাতিৰ সংস্কৃতি, পৰম্পৰা আৰু সামাজিক জীৱনৰ সৈতে জড়িত মূল্যৱান ৰাজহুৱা সম্পদ। বিশেষকৈ বহাগ বিহুৰ দৰে উৎসৱত স্থানীয় লোকসকলক একত্ৰিত কৰি নিজৰ সংস্কৃতিৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধা আৰু ভালপোৱা বৃদ্ধি কৰে। সেয়েহে ভৱিষৎ প্ৰজন্মৰ সুবিধাৰ বাবে এই খেলপথাৰ খন সংৰক্ষণ, উন্নয়ন, আৰু সঠিক ব্যৱহাৰৰ প্ৰতি সকলোৱে সচেতন হোৱা উচিত। cxiyrsvzl5osupd63b9gjq3cv76hx4t 648530 648523 2026-10-30T11:18:21Z Ritumoni Das 52022 648530 wikitext text/x-wiki [[চান্দমাৰী]] খেলপথাৰ [[অসমৰ]] গুৱাহাটী মহানগৰৰ চান্দমাৰীত অৱস্থিত এখন ৰাজহুৱা খেলপথাৰ। এই খেলপথাৰখন ১৯৪৮ চনত স্থাপিত ঐতিসাহিক [[অসম]] অভিযান্ত্ৰিক প্ৰতিষ্ঠানৰ চৌহদৰ অন্তৰ্গত। যাক আনুষ্ঠানিক ভাৱে অসম অভিযান্ত্ৰিক প্ৰতিষ্ঠান খেলপথাৰ বা [[AEI]] playground বুলিও জনা যায়। ইয়াত ক্ৰীড়া প্ৰতিযোগিতা,সামাজিক মিলন,সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান আৰু বিহুৰ দৰে উৎসৱ অনুষ্ঠিত হয়। প্ৰায়ে বিভিন্নধৰণৰ দেশপ্ৰেমমূলক আৰু ৰাজহুৱা অনুষ্ঠান আয়োজন কৰা হয়,যেনে -[[ভাৰত]][[মাতা]] [[পূজন]], [[অসম]][[গ্ৰন্থমেলা]], সমবায় মেলা আৰু বিভিন্ন বাণিজ্য মেলা ([[tradefair]] )আদি। চান্দমাৰী খেলপথাৰ খনৰ চাৰিওফালে ৰাষ্টা-ঘাট, দোকান- পোহৰ আৰু বিভিন্ন প্ৰতিষ্ঠান দেখিবলৈ পোৱা যায়। [[গুৱাহাটী]] মহানগৰৰ ব্যস্ততাৰ মাজতো খেলপথাৰ খনে মুকলি পৰিৱেশৰ স্থান দখল কৰি আহিছে। খেলপথাৰ খনৰ মুকলি পৰিৱেশে মানুহক একেলগে সমবেত হোৱা, খেল ধেমালী কৰা আৰু সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান উপভোগ কৰাৰ বাবে সুযোগ প্ৰদান কৰে। চান্দমাৰী খেলপথাৰখনক সাধাৰণতে [[চান্দমাৰী]][[বিহুতলী]] বুলিও কোৱা হয়। এই খেলপথাৰখনৰ সৈতে [[অসমৰ]] বাপতিসাহোন ৰঙালী বিহুৰ এক বিশেষ সম্পৰ্ক আছে।[[১৯৬১]] চনৰ পৰা চান্দমাৰীৰ [[অসম]][[অভিযান্ত্ৰিক]][[প্ৰতিষ্ঠানৰ]] খেলপথাৰত নিয়মীয়াকৈ বহাগ বিহু উদ্ যাপন কৰি আহিছে । পূৱ গুৱাহাটী বিহু সন্মিলনে ইয়াত বিহুৰ বিভিন্ন কাৰ্যসূচী আয়োজন কৰি আহিছে।[[বহাগ]] বিহুৰ সময়ত এই খেলপথাৰ খনত এক উৎসৱমুখৰ পৰিবেশ সৃষ্টি হোৱা দেখিবলৈ পোৱা যায়। বহাগ মাহ অসমীয়া জাতিৰ বাবে আনন্দ, নতুনত্ব আৰু প্ৰকৃতিৰ নৱজাগৰণৰ সময় এই সময়ত বিহুগীত, বিহুনৃত্য, ঢোল পেঁপাৰ মাত আৰু বিভিন্ন সাংস্কৃতিক কাৰ্যসূচীৰে পৰিবেশটো জীপাল কৰি তোলা দেখা যায়। ইয়াৰ জৰিয়তে নতুন প্ৰজন্মই অসমৰ পৰপৰাগত কৃষ্টি সংস্কৃতিৰ সৈতে পৰিচিত হোৱাৰ সুযোগ লাভ কৰে। এই খেলপথাৰ খনত আয়োজন কৰা বিহু অনুষ্ঠানত বিভিন্ন বয়সৰ লোকে অংশগ্ৰহণ কৰে। বিহুৱতী আৰু বিহুৱাসকলৰ নৃত্যগীত, পৰম্পৰাগত প্ৰতিযোগিতা আৰু আমন্ত্ৰিত শিল্পীসকলৰ সাংস্কৃতিক পৰিৱেশনে দৰ্শকক আকৰ্ষিত কৰি তোলে। খেলপথাৰখন সাংস্কৃতিক আনন্দৰ লগতে শিক্ষা, ইতিহাস আৰু জন সচেতনতা বৃদ্ধিৰ বাবেও ব্যৱহাৰ কৰা হয়। খেলপথাৰখন ক্ৰীড়া কাৰ্যৰ বাবেও গুৰুত্বপূৰ্ণ। ইয়াত বিভিন্ন সময়ত ফুটবলকে ধৰি বিভিন্ন ক্ৰীড়া প্ৰতিযোগিতা অনুষ্ঠিত হোৱা দেখা পোৱা যায়। শিক্ষাৰ্থী সকলক পঢ়া শুনাৰ লগতে খেলা ধূলাৰো প্ৰায়োজন। খেলা ধূলাই শিক্ষাৰ্থী সকলক সময়ানুবৰ্তিতা, নিয়মানুবৰ্তিতা, নেতৃত্ব আৰু সহযোগিতাৰ শিক্ষা প্ৰদান কৰে। দলীয় খেলৰ জৰিয়তে তেওঁলোকে পৰস্পৰৰ সৈতে মিলি জুলি কাম কৰিবলৈ শিকে। চান্দমাৰী খেলপথাৰখন কেৱল ক্ৰীড়াৰ স্থান নহয় ই স্থানীয় লোকসকলৰ মাজত সামাজিক সম্পৰ্ক গঢ়ি তোলাত সহায় কৰে। উৎসৱ পাৰ্বন, সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান আৰু ৰাজহুৱা সমাৱেশে মানুহৰ মাজত সহযোগিতা, ভাতৃত্ববোধ, ঐক্যৰ মনোভাৱ বৃদ্ধি কৰে। [[চান্দমাৰী]] খেলপথাৰ এখন কেৱল খেলপথাৰ নহয়, ই অসমীয়া জাতিৰ সংস্কৃতি, পৰম্পৰা আৰু সামাজিক জীৱনৰ সৈতে জড়িত মূল্যৱান ৰাজহুৱা সম্পদ। বিশেষকৈ বহাগ বিহুৰ দৰে উৎসৱত স্থানীয় লোকসকলক একত্ৰিত কৰি নিজৰ সংস্কৃতিৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধা আৰু ভালপোৱা বৃদ্ধি কৰে। সেয়েহে ভৱিষৎ প্ৰজন্মৰ সুবিধাৰ বাবে এই খেলপথাৰ খন সংৰক্ষণ, উন্নয়ন, আৰু সঠিক ব্যৱহাৰৰ প্ৰতি সকলোৱে সচেতন হোৱা উচিত। 2vju96h8rtubua6l8sk0huxj02lyfx2