অসমীয়া ৱিকিপিডিয়া aswiki https://as.wikipedia.org/wiki/%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%9F%E0%A7%81%E0%A6%AA%E0%A6%BE%E0%A6%A4 MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter মাধ্যম বিশেষ বাৰ্তা সদস্য সদস্য বাৰ্তা ৱিকিপিডিয়া ৱিকিপিডিয়া বাৰ্তা চিত্ৰ চিত্ৰ বাৰ্তা মিডিয়াৱিকি মিডিয়াৱিকি আলোচনা সাঁচ সাঁচ বাৰ্তা সহায় সহায় বাৰ্তা শ্ৰেণী শ্ৰেণী বাৰ্তা ৱিকিচ'ৰা ৱিকিচ'ৰা আলোচনা MOS MOS talk TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 2232 649258 648941 2026-11-03T07:41:21Z BhuyanBhaskar 16362 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 649258 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = দৰং জিলা | native_name = দৰং | native_name_lang = as | settlement_type = [[অসমৰ জিলা|জিলা]] | image_skyline = Patharughat.JPG | image_alt = | image_caption = পথৰুঘাটৰ শ্বহীদ স্তমভ | image_flag = | flag_alt = | image_seal = | seal_alt = | image_shield = | shield_alt = | nickname = | motto = | mottoeng = | image_map = Darrang in Assam (India).svg | map_alt = | map_caption = দৰং জিলা | pushpin_map = | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = |latd= |latm= |lats= |latNS=N |longd= |longm= |longs= |longEW=E | coor_pinpoint = | coordinates_type = | coordinates_display = inline,title | coordinates_footnotes = | subdivision_type = [[States of India|ৰাজ্য]] | subdivision_name = [[অসম]] | subdivision_type1 = দেশ | subdivision_name1 = [[ভাৰত]] | subdivision_type2 = সদৰ | subdivision_name2 = [[মঙ্গলদৈ]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = | established_title = | established_date = | founder = | seat_type = | seat = [[মঙ্গলদৈ]] | government_footnotes = | leader_party = | leader_title = | leader_name = | unit_pref = Metric<!-- or US or UK --> | area_footnotes = | area_total_km2 = | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_water_percent = | area_note = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_footnotes = | population_total = 908090 | population_as_of = ২০১১ | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_note = | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +05:30 | timezone1_DST = | utc_offset1_DST = | postal_code_type = | postal_code = | area_code_type = | area_code = | iso_code = IN-AS-DA | website = http://darrang.gov.in/ | footnotes = }} '''দৰং জিলা:''' ({{lang-en|Darrang District}}) হৈছে [[ভাৰত]]বৰ্ষৰ [[অসম]] ৰাজ্যৰ ৩১খন [[অসমৰ জিলা|জিলা]]ৰ ভিতৰত এখন জিলা। প্ৰশাসনিক জিলাখনৰ সদৰ স্থান আৰু একমাত্ৰ মহকুমাৰ হৈছে [[মঙ্গলদৈ]]। দৰং জিলাৰ দুখন পৌৰ নগৰ হৈছে মংগলদৈ আৰু ছিপাঝাৰ। ১৯৮৩ চনত অবিভক্ত দৰং জিলাৰ বিভাজন হয় আৰু তেজপুৰ মহকুমাক লৈ [[শোণিতপুৰ জিলা]] গঠন হয়। পূৰ্বৰ মঙ্গলদৈ মহকুমাক দৰং জিলা নাম দিয়া হয়। ২০০৪ চনত পুনৰ দৰং জিলাৰ এটা অংশৰপৰা [[ওদালগুৰি জিলা]] গঠন কৰা হয়। দৰং জিলাই বৰ্তমান ৩৪৮১ বৰ্গ কিলোমিটাৰ ঠাই অধিকাৰ কৰি আছে। ==নামৰ ইতিবৃত্ত== প্ৰাচীনকালত ভাৰতৰ [[উত্তৰ-পূব ভাৰত|উত্তৰ-পূব প্ৰান্তৰ]] লৌহিত্যৰ উত্তৰফালে থকা প্ৰাকৃতিক সীমাৰ ভিতৰৰ ভূ-ভাগক '''দৌৰঙ্গ''' বা '''দ্যোৰঙ্গ''' বুলিছিল।<ref name="Mangaldai">{{cite web | url=http://darrang.nic.in/darrang_files/dist.htm | title=DISTRICT AT A GLANCE | publisher=NIC, Darrang District Unit | work=NIC, Darrang District Unit | accessdate=24 আগষ্ট 2013}}</ref> স্বগীয় দীন কৰুণাময় হৰিপদ দেৱগোস্বামীদেৱে আগবঢ়োৱা ব্যাখ্যা অনুসৰি ''''দ্যোৰ'''' শব্দৰ অৰ্থ দেৱতাৰ আৰু ''''ৰঙ্গ''''ৰ অৰ্থ আনন্দ বা সুখৰ ঠাই। কালক্ৰমত এই ভূ-খণ্ডই দৰঙ্গ বা '''দৰং''' নামেৰে জনাজাত হল। আনহাতে স্বৰ্গীয় দিনেশ্বৰ শৰ্মা ৰ দৰে পণ্ডিতসকলে দৰং শব্দটো সংস্কৃত শব্দ দ্বাৰম অৰ্থাৎ পদূলি বা দ্বাৰ'ৰপৰা আহিছিল এনে মত পোষণ কৰে। প্ৰাচীন কালত এই ভূ-খণ্ডৰ উত্তৰ আৰু পশ্চিম দিশত গিৰিপথৰ মাজেৰে গমনা-গমনৰ বাবে ওঁঠৰখন এনে দুৱাৰ আছিল। তাৰপৰা [[নেপাল]], চীন আদিলৈ যাতায়াত আছিল। [[বাণীকান্ত কাকতি| ড॰ বাণীকান্ত কাকতি]]ৰ মতে দৰং শব্দতো অষ্ট্ৰিক ভাষাৰপৰা অহা।<ref>Assamese its Formation and Developement, Dr. Banikanta Kakati</ref> আন এজন ভাষাতাত্ত্বিক গ্ৰিয়াৰ্ছন চাহাবে তেওঁৰ গ্ৰন্থ 'ডি লেংগুইষ্টিক চাৰ্ভে অৱ ইণ্ডিয়া'ত দৰং শব্দটো বড়োমূলীয় বুলি মত পোষণ কৰিছে।<ref>মংগলদৈ নগৰৰ ইতিহাস, শ্ৰী ধনপতি কলিতা</ref> আন একাংশৰ মতে প্ৰাচীন কালত দৰঙত বেহা বেপাৰৰ বাবে চীন, নেপাল, ভূটান আদি ঠাইৰ সৈতে সম্পৰ্ক আছিল। সেই বাবে নামটো দ্বাৰ শব্দৰপৰা অপ্ৰভংশ হোৱা বুলি বহুতে বিশ্বাস কৰে।<ref>দুনী সাহিত্য সভাৰ মুখপত্ৰ, শ্ৰীমিশ্ৰ কুমাৰ শৰ্মা</ref> ==ইতিহাস== [[File:Southern border of Bhutan1985.jpg|thumb|280px|১৮৬৫ চনত ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ অন্তৰ্ভুক্ত হোৱাৰ পূৰ্বে ভূটানৰ দক্ষিণ সীমান্তত অৱস্থিত দৰঙৰ দুৱাৰ অঞ্চলসমূহ। ]] ===প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় ইতিহাস=== দৰং অঞ্চলৰ প্ৰাক্‌-মধ্যযুগীয় ইতিহাস সম্পৰ্কে নিশ্চিত তথ্যৰ অভাৱ আছে। পৰম্পৰাগত বিৱৰণ অনুসৰি, বৰ্তমানৰ দৰং অঞ্চল প্ৰাচীন [[কামৰূপ ৰাজ্য]]ৰ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। এই বৃহত্তৰ ভূ-খণ্ডৰ সৈতে [[মহাভাৰত]]ৰ কাহিনীসমূহো সম্পৰ্কিত কৰা হয়। অৱশ্যে ইতিহাসবিদ [[মহেশ্বৰ নেওগ]]ৰ মতে, ''দৰং'' নামৰ এটা নিৰ্দিষ্ট অঞ্চলৰ উল্লেখ [[কোচ ৰাজ্য|কোচ ৰজা]] [[নৰনাৰায়ণ]]ৰ উত্থানৰ পিছৰপৰাহে স্পষ্টভাৱে পোৱা যায়। মধ্যযুগীয় বুৰঞ্জীসমূহত ঐতিহাসিক দৰঙৰ ৰৌতা অঞ্চলক [[বাৰভূঞা]]সকলৰ অন্যতম প্ৰধান অধিকাৰক্ষেত্ৰ হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। এই অঞ্চল বৰ্তমানৰ দৰং আৰু [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ বিভিন্ন অংশত বিস্তৃত আছিল। ''পুৰণি অসম বুৰঞ্জী''ত ৰৌতা–তেমনি অঞ্চলৰ বাৰজন প্ৰধান ভূঞাৰ উল্লেখ আছে, যিসকলৰ প্ৰত্যেকৰে অধীনত আন আন সৰু মুখিয়াল আছিল। ''সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী''তো ৰৌতাৰ ভূঞাসকলৰ উল্লেখ পোৱা যায়। ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে মধ্য অসমৰ বিভিন্ন অঞ্চলত তেওঁলোকৰ ৰাজনৈতিক অধিকাৰ আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ভূঞাসকলৰ সংঘবদ্ধ শাসন ভাঙি পৰে আৰু তেওঁলোকৰ বহু মুখিয়াল তথা অনুগামীক অন্য অঞ্চললৈ, বিশেষকৈ বৰ্তমানৰ লখিমপুৰ–বিশ্বনাথ অঞ্চললৈ, স্থানান্তৰিত কৰি পুনৰ্বসতি স্থাপন কৰোৱা হয়।<ref>{{cite book |editor-last=Goswami |editor-first=Hemchandra |title=Purani Asam Buranji |edition=2nd |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies, Assam |year=1977 |page=27 |language=as}}</ref><ref>{{cite book |editor-last=Bhuyan |editor-first=Suryya Kumar |title=Satsari Asam Buranji |publisher=Publication Department, Gauhati University |year=1960 |page=16 |language=as}}</ref> আনহাতে, ইতিহাসবিদ মহেশ্বৰ নেওগে এখন তাম্ৰশাসনৰ ভিত্তিত অনুমান কৰিছে যে চতুৰ্দশ শতিকাৰ শেষভাগত [[শদিয়া|সাধয়াপুৰ]]ৰ [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰজাসকলৰ]] ৰাজনৈতিক অধিকাৰ পশ্চিমে [[কমতাপুৰ]]লৈকে বিস্তৃত হৈছিল। এই ব্যাখ্যা অনুসৰি বৰ্তমানৰ দৰং অঞ্চলটোও সেই সময়ত চুতীয়া ৰজাসকলৰ অধিকাৰক্ষেত্ৰৰ ভিতৰত পৰিছিল বুলি অনুমান কৰিব পাৰি।<ref>{{cite journal |last=Neog |first=Maheswar |title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries |year=1977 |journal=Annals of the Bhandarkar Oriental Research Institute |volume=58/59 |page=820 |jstor=41691751 |issn=0378-1143}}</ref> ===কোচ শাসন আৰু চুতীয়া–ভূঞা সম্পৰ্ক=== ষোড়শ শতিকাৰ মধ্যভাগলৈ দৰং অঞ্চল [[নৰনাৰায়ণ]]ৰ কোচ ৰাজ্যৰ অন্তৰ্ভুক্ত হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত কোচ ৰাজ্য বিভাজিত হোৱাৰ পিছত দৰং ৰঘুদেৱৰ অধীনস্থ [[কোচ হাজো]] ৰাজ্যৰ অংশ হয়। ৰৌতা আৰু শিঙৰি অঞ্চলসমূহ প্ৰথমতে ভূঞাসকলৰ অধিকাৰক্ষেত্ৰ হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে। [[চুহুংমুং]]ৰ ৰাজত্বকালত এই ভূঞাসকলৰ ওপৰত কিছু পৰিমাণে আহোম প্ৰভাৱ বিস্তাৰ হৈছিল যদিও ১৫৬৩ খ্ৰীষ্টাব্দত নৰনাৰায়ণৰ অসম আক্ৰমণৰ সময়ত তেওঁলোকে অৱশেষত কোচ ৰজাৰ অধীনতা স্বীকাৰ কৰে। ইয়াৰ পিছত অঞ্চলটো পূব কোচ ৰাজ্যৰ ৰাজনৈতিক পৰিসৰৰ অন্তৰ্ভুক্ত হয়। ৰঘুদেৱক প্ৰদান কৰা পূব কোচ ৰাজ্যৰ ভূ-খণ্ড পশ্চিমে সংকোচ নদীৰপৰা পূবে [[ভৰলু নদী|ভৰালী নদী]]লৈকে বিস্তৃত আছিল বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |last=Gogoi |first=Nityananda |title=Historical Geography of Medieval Assam |publisher=EBH Publishers (India) |location=Guwahati |year=2016}}</ref> ''দৰং ৰাজবংশাৱলী''ত সংৰক্ষিত পৰম্পৰা অনুসৰি, চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতনৰ পিছত চুতীয়া ৰাজবংশৰ একাংশ সদস্যই নিজ ৰাজ্য এৰি পলাই আহি কোচ ৰজা নৰনাৰায়ণৰ আশ্ৰয় বিচাৰিছিল। নৰনাৰায়ণে তেওঁলোকক দৰঙৰ বাহবাৰী নামৰ ঠাইত বসতি স্থাপন কৰিবলৈ দিছিল। এই স্থানক বৰ্তমানৰ দৰঙৰ বাঁহবাৰীৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা হৈছে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁলোক কোচ ৰজাৰ মিত্ৰ হৈ পৰিছিল।<ref>{{cite book |author=Baladev Suryakhari Daivajna |editor-last=Sarma |editor-first=Nabin Chandra |title=Darrang Raj Vamsavali |publisher=Bani Prakash |year=1973 |at=পদ ৩৭২–৩৭৩ |language=as}}</ref><ref>{{cite thesis |last=Bapari |first=Parimal |title=King Naranarayan and His Times |degree=PhD |publisher=University of North Bengal |year=2010 |page=88}}</ref> ইয়াৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আন এটা পৰম্পৰাত ''চুতীয়া কোঁৱৰ'' নামৰ এটা ভূ-সম্পত্তি বা আঞ্চলিক অধিকাৰক্ষেত্ৰৰ উল্লেখ পোৱা যায়। এই অধিকাৰক্ষেত্ৰক চুতীয়া ৰাজকোঁৱৰ সাধকনাৰায়ণৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰা হৈছে। পৰম্পৰা অনুসৰি, চুতীয়া ৰাজ্য জয়ৰ পিছত সাধকনাৰায়ণক দৰঙৰ ৰৌতা–পকাৰিগুৰি অঞ্চলত বসতি স্থাপন কৰিবলৈ দিয়া হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত এই অধিকাৰক্ষেত্ৰৰ মুখিয়ালে নৰনাৰায়ণৰ অধীনতা স্বীকাৰ কৰিছিল। ইতিহাসবিদ নিত্যানন্দ গগৈয়ে ''চুতীয়া কোঁৱৰ'' অধিকাৰক্ষেত্ৰটোক প্ৰায় বৰ্তমানৰ দলগাঁও ৰাজহ চক্ৰৰ অঞ্চলৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছে।<ref>{{cite thesis |last=Gogoi |first=Nityananda |title=Historical Geography of Medieval Assam |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=1994 |pages=234–235}}</ref>{{efn|১৮০০ খ্ৰীষ্টাব্দত প্ৰস্তুত কৰা জন পিটাৰ ৱেডৰ ভৌগোলিক বিৱৰণত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰত কছাৰীগাঁও আৰু পকাৰিগুৰিৰ ওচৰত ''Soontia'' বা ''Soontiagown'' নামৰ এটা প্ৰশাসনিক অঞ্চলৰ উল্লেখ আছে। নিত্যানন্দ গগৈয়ে এই অঞ্চলটোক পূৰ্বৰ ''চুতীয়া কোঁৱৰ'' অধিকাৰক্ষেত্ৰৰ সৈতে চিনাক্ত কৰিছে।<ref>{{cite book |last=Wade |first=John Peter |editor-last=Sharma |editor-first=Benudhar |title=An Account of Assam |publisher=R. Sarmah |location=Assam |year=1927 |at=A Geographical Sketch of Assam, pp. 11–12}}</ref><ref>{{cite thesis |last=Gogoi |first=Nityananda |title=Historical Geography of Medieval Assam |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=1994 |pages=234–235}}</ref>}} ===মোগল আক্ৰমণ আৰু দৰঙীয়া ৰাজবংশ=== কোচ ৰাজ্য বিভাজিত হোৱাৰ পিছতো [[বৰনদী]] আৰু ভৰালী নদীৰ মাজৰ অঞ্চলত স্থানীয় ভূঞা মুখিয়ালসকলৰ শাসন অব্যাহত আছিল। ১৬১২ খ্ৰীষ্টাব্দত মোগলসকলে কোচ হাজো অধিকাৰ কৰাৰ পাছত তেওঁলোকৰ ৰাজনৈতিক অধিকাৰ পূবে বৰনদীলৈকে বিস্তৃত হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত মোগল সৈন্যই অধিক পূবলৈ আগবাঢ়ি বৰনদী–ভৰালী অঞ্চলৰপৰা বাৰভূঞাসকলক বিতাড়িত কৰে।<ref name="Singh2023">{{cite web |last=Singh |first=Richa |title=Polities of North-Eastern India |year=2023 |publisher=Indira Gandhi National Open University |url=https://egyankosh.ac.in/handle/123456789/102536}}</ref> সপ্তদশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে মোগল আক্ৰমণৰ ফলত কোচ হাজোৰ শাসকবংশৰ সদস্য বলি নাৰায়ণে আহোম ৰজা [[প্ৰতাপ সিংহ]]ৰ আশ্ৰয় আৰু সামৰিক সহায় লাভ কৰে। ১৬১৫–১৬ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোম ৰজাই তেওঁক ''ধৰ্মনাৰায়ণ'' নাম দি পূব কোচ ৰাজ্যৰ পুনৰুদ্ধাৰ কৰা অঞ্চলৰ শাসক হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰে। বৰনদী আৰু ভৰালীৰ মাজৰ এই ভূ-খণ্ড আহোম ৰজাৰ অধীনস্থ কৰতলীয়া দৰং ৰাজ্যত পৰিণত হয়।<ref name="Singh2023"/> আহোম শাসনৰ অধীনস্থ এই কোচ ৰাজবংশৰ প্ৰাৰম্ভিক শাসনকেন্দ্ৰ মনমোহনপুৰ বা হাউলি আছিল বুলি স্থানীয় ঐতিহাসিক বিৱৰণত উল্লেখ আছে।<ref>{{cite book |last=Devi |first=Lakshmi |title=অসম দেশৰ বুৰঞ্জী}}</ref> বলি নাৰায়ণে মোগলসকলৰ অধিক আগ্ৰাসনৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিৰোধ সংগঠিত কৰিছিল আৰু ১৬৩৭ খ্ৰীষ্টাব্দত তেওঁৰ মৃত্যু হয়। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পাছত তেওঁৰ বংশধৰসকলে দৰঙীয়া ৰজাসকলৰ এক বংশানুক্ৰমিক ৰাজবংশ গঠন কৰে।<ref>{{cite book |last=Gait |first=Edward Albert |title=A History of Assam |url=https://archive.org/details/dli.ernet.104191 |edition=2nd |publisher=Thacker, Spink & Co. |location=Calcutta and Simla |year=1926 |pages=[https://archive.org/details/dli.ernet.104191/page/65 65]–66}}</ref> বলি নাৰায়ণক ধৰ্মনাৰায়ণ নামেৰে দৰঙৰ কৰতলীয়া শাসক হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ পাছত আহোম ৰাজ্যৰ [[উজনি অসম]]ৰপৰা ৩,০০০ চুতীয়া লোকক স্থানান্তৰ কৰি [[মঙ্গলদৈ]] অঞ্চলত ''পাইক'' হিচাপে বসতি স্থাপন কৰোৱা হয়।<ref>{{cite book |last=Gait |first=Edward Albert |title=A History of Assam |edition=2nd |publisher=Thacker, Spink & Co. |location=Calcutta and Simla |year=1926 |page=68 |url=https://archive.org/details/dli.csl.4050}}</ref>{{efn|জন পিটাৰ ৱেডৰ বিৱৰণ অনুসৰি, ধৰ্মনাৰায়ণক চুতীয়া দেশৰপৰা ৩,০০০ লোক প্ৰদান কৰা হৈছিল। সুন্দৰনাৰায়ণৰ ৰাজত্বকালত এই ''চুতীয়া'' বা ''Soontia'' লোকসকল মঙ্গলদৈ অঞ্চলত বাস কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ৰজাৰ সৈতে হোৱা বিবাদৰ ফলত তেওঁলোকক তিনিজন হাজৰিকাৰ অধীনত ৰখা হয়।<ref>{{cite book |last=Wade |first=John Peter |editor-last=Sharma |editor-first=Benudhar |title=An Account of Assam |publisher=R. Sarmah |location=Assam |year=1927 |pages=224–225}}</ref>}} ধৰ্মনাৰায়ণৰ পিছত তেওঁৰ নাবালক পুত্ৰ মহেন্দ্ৰনাৰায়ণ দৰঙৰ ৰজা হয়। জন পিটাৰ ৱেডৰ বিৱৰণত তেওঁক ''সুন্দৰনাৰায়ণ'' নামেৰে উল্লেখ কৰা হৈছে। তেওঁ মঙ্গলদৈত নিজৰ বাসস্থান স্থাপন কৰিছিল। পৰৱৰ্তী দৰঙীয়া ৰজাসকলৰ ভিতৰত সূৰ্যনাৰায়ণ, ইন্দ্ৰনাৰায়ণ আৰু তেওঁলোকৰ উত্তৰাধিকাৰীসকল উল্লেখযোগ্য। অৱশ্যে সপ্তদশ আৰু অষ্টাদশ শতিকাত তেওঁলোকৰ ৰাজনৈতিক অধিকাৰ ক্ৰমে সংকুচিত হৈ আহে।<ref>{{cite book |last=Wade |first=John Peter |editor-last=Sharma |editor-first=Benudhar |title=An Account of Assam |publisher=R. Sarmah |location=Assam |year=1927 |pages=224–225}}</ref><ref>{{cite book |last=Gait |first=Edward Albert |title=A History of Assam |url=https://archive.org/details/dli.ernet.104191 |edition=2nd |publisher=Thacker, Spink & Co. |location=Calcutta and Simla |year=1926 |page=[https://archive.org/details/dli.ernet.104191/page/359 359]}}</ref> দৰঙীয়া ৰাজসভাখন সাহিত্য আৰু শিল্পকলাৰ পৃষ্ঠপোষকতাৰো এটা কেন্দ্ৰলৈ পৰিণত হৈছিল। অষ্টাদশ শতিকাৰ শেষভাগত দৰঙৰ ৰজা সমুদ্ৰণাৰায়ণৰ পৃষ্ঠপোষকতাত সূৰ্যখৰি দৈৱজ্ঞই কোচ ৰাজবংশসমূহৰ পদ্যবদ্ধ ইতিহাস ''দৰং ৰাজবংশাৱলী'' ৰচনা কৰিছিল। এই গ্ৰন্থখনত চিত্ৰাংকিত পুথিৰ পৰম্পৰাও সংৰক্ষিত হৈছে।<ref>{{cite book |last=Bhuyan |first=Suryya Kumar |title=Studies in the Literature of Assam |publisher=Lawyer's Book Stall |location=Gauhati |year=1962 |page=114}}</ref> ===ভূটানৰ অধীনস্থ দুৱাৰ অঞ্চল=== সপ্তদশ শতিকাৰ মধ্যভাগৰপৰা [[ভূটান]] ৰাজ্যই উত্তৰ দৰঙৰ দুৱাৰ অঞ্চল সমূহৰ ওপৰত নিজৰ অধিকাৰ বিস্তাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। কোচ হাজোৰ পতন আৰু আহোম–মোগল সংঘাতৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা ৰাজনৈতিক অস্থিৰতাৰ সুযোগ লৈ ভূটানীসকলে পাহাৰৰ দক্ষিণৰ উৰ্বৰ সমতলভূমিৰ বিভিন্ন অংশ অধিকাৰ কৰে। কিছুমান ঠাইত তেওঁলোকৰ অধিকাৰ দক্ষিণে [[গোহাঁই কমল আলি]]লৈকে বিস্তৃত হৈছিল।<ref>{{cite thesis |last=Das |first=Smriti |title=Assam Bhutan Relations with Special Reference to Duars from 1681 to 1949 |degree=PhD |publisher=Gauhati University |year=1998 |pages=13, 59 |hdl=10603/67909}}</ref> ভূটানী শাসন-ব্যৱস্থাত ''পনলপ'' (''Ponlop'') নামেৰে পৰিচিত প্ৰাদেশিক শাসকসকলৰদ্বাৰা নিযুক্ত বা তত্ত্বাৱধান কৰা স্থানীয় বিষয়াসকলৰ মাধ্যমেৰে দুৱাৰ অঞ্চলসমূহ পৰিচালনা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Phuntsho |first=Karma |title=The History of Bhutan |publisher=Penguin Books |year=2013 |page=394 |isbn=9781908323583}}</ref> দৰঙৰ এই দুৱাৰ অঞ্চলসমূহ ১৮৬৫ খ্ৰীষ্টাব্দলৈ বিভিন্ন পৰিমাণে ভূটানী নিয়ন্ত্ৰণৰ অধীনত আছিল। দুৱাৰ যুদ্ধ আৰু পৰৱৰ্তী সিনচুলা সন্ধিৰ পিছত সেই বছৰতে ব্ৰিটিছ ভাৰতে অঞ্চলসমূহ নিজৰ অধীনলৈ আনে। ===অষ্টাদশ শতিকাৰ ৰাজনৈতিক অস্থিৰতা=== অষ্টাদশ শতিকাৰ শেষভাগত উজনি অসমত হোৱা ৰাজনৈতিক সংঘাত আৰু [[মোৱামৰীয়া বিদ্ৰোহ]]ৰ সময়ত বহু লোক আশ্ৰয়ৰ সন্ধানত দৰং অঞ্চললৈ আহিছিল। এইসকলৰ কিছুমানৰ লুণ্ঠনকাৰ্য আৰু অঞ্চলটোত সৃষ্টি হোৱা অস্থিৰতাৰ ফলত স্থানীয় জনসাধাৰণৰ মাজত অসন্তোষ বৃদ্ধি পাইছিল। এই অসন্তোষৰ সৈতে দৰঙীয়া ৰাজকোঁৱৰ কৃষ্ণনাৰায়ণৰ বিদ্ৰোহৰ সম্পৰ্ক আছিল। [[কামৰূপ]]ৰ একাংশ বাসিন্দায়ো তেওঁক সমৰ্থন কৰিছিল। বিশেষকৈ কামৰূপীয়া ব্যৱসায়ী আৰু বিষয়াসকলৰ [[গুৱাহাটী]]ত যাতায়াত আৰু অৱস্থানৰ ওপৰত আৰোপ কৰা বাধা-নিষেধে তেওঁলোকৰ মাজত ক্ষোভৰ সৃষ্টি কৰিছিল। বৰফুকনৰ প্ৰশাসনিক কেন্দ্ৰ গুৱাহাটীত কামৰূপীয়া ব্যৱসায়ী বা বিষয়াসকলক নিশা কটাবলৈ অনুমতি দিয়া নহৈছিল বুলি বিৱৰণ পোৱা যায়।<ref>{{cite book |last=Baruah |first=S. L. |title=A Comprehensive History of Assam |publisher=Munshiram Manoharlal |year=1985 |page=323}}</ref> আহোম ৰাজতন্ত্ৰৰ কেন্দ্ৰীয় ক্ষমতা দুৰ্বল হৈ অহাৰ সুযোগ লৈ দৰঙীয়া ৰজাসকলে প্ৰায় ১৭৮৫ খ্ৰীষ্টাব্দত পুনৰ স্বাধীনতা প্ৰতিষ্ঠা কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। অৱশ্যে ১৭৯২ খ্ৰীষ্টাব্দত কেপ্তেইন টমাছ ৱেলছৰ নেতৃত্বত অহা ব্ৰিটিছ অভিযানকাৰী বাহিনীৰ হাতত তেওঁলোক পৰাস্ত হয়। স্থানীয় ঐতিহাসিক বিৱৰণত এই অভিযানৰ সৈতে লেফটেনেণ্ট উইলিয়ামছৰ নামো জড়িত কৰা হৈছে আৰু ১৭৯২ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত কৃষ্ণনাৰায়ণ পৰাজিত হোৱাৰ কথা উল্লেখ আছে। ইয়াৰ পিছত তেওঁ কোম্পানীৰ ব্যাৱসায়িক প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰিবলৈ বাধ্য হোৱা বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite encyclopedia |title=Darrang |encyclopedia=Encyclopaedia Britannica |edition=11th |volume=7 |year=1911 |page=837}}</ref> তথাপি দৰঙীয়া ৰজাসকলৰ নিজা সৈন্যবাহিনী পৰৱৰ্তী সময়তো বৰ্তি আছিল। পৰৱৰ্তী কছাৰী–মোৱামৰীয়া সংঘাতৰ সময়ত দৰঙৰ দুজন ৰজাই ২,০০০ সৈন্যসহ জাগীচকীত উপস্থিত হোৱাৰ উল্লেখ ''তুংখুঙীয়া বুৰঞ্জী''ত পোৱা যায়। বুৰঞ্জীখনত এই সৈন্যসকলক ''চুতীয়া-কোঁৱৰ'' গোটৰ সৈন্য বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। এই সামৰিক গোটটো সম্ভৱতঃ দৰঙত থকা ঐতিহাসিক ''চুতীয়া কোঁৱৰ'' অধিকাৰক্ষেত্ৰ আৰু তাৰ অধীনস্থ জনসমষ্টিৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আছিল।<ref>{{cite book |title=Tungkhungia Buranji: Or, A History of Assam, 1681–1826 A.D. |translator-last=Bhuyan |translator-first=Suryya Kumar |publisher=Oxford University Press |location=London |year=1933 |page=289 |url=https://archive.org/details/dli.csl.3954 |quote=The two Rajas of Darang with their two thousand soldiers of the Chutia-kowanr unit ... came up to Jagi-choki.}}</ref> ===ব্ৰিটিছ শাসন=== ১৮২৬ খ্ৰীষ্টাব্দত [[ইয়াণ্ডাবু সন্ধি]]ৰ পিছত দৰং অঞ্চল [[ব্ৰিটিছ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানী]]ৰ শাসনৰ অধীনলৈ যায়। ব্ৰিটিছে অসমৰ প্ৰশাসনিক ব্যৱস্থা পুনৰ্গঠন কৰাৰ সময়ত ১৮৩৩ খ্ৰীষ্টাব্দত দৰং জিলা স্থাপন কৰি মঙ্গলদৈক জিলাখনৰ প্ৰশাসনিক সদৰ কৰে। ১৮৩৫ খ্ৰীষ্টাব্দত জিলাখনৰ সদৰ [[মঙ্গলদৈ]]ৰপৰা [[তেজপুৰ]]লৈ স্থানান্তৰিত কৰা হয়। সেই সময়ৰ অবিভক্ত দৰং জিলাত তেজপুৰ আৰু মঙ্গলদৈ মহকুমা অন্তৰ্ভুক্ত আছিল।<ref>{{cite web |title=History |url=https://sonitpur.assam.gov.in/about-us/history |publisher=Sonitpur District Administration, Government of Assam}}</ref> ১৮৯৪ চনৰ ২৮ জানুৱাৰীত দৰং জিলাৰ [[পথৰুঘাট]]ত ব্ৰিটিছ চৰকাৰে ভূমিৰ খাজনা বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰতিবাদত কৃষকসকল সমবেত হৈছিল। ব্ৰিটিছ সেনাই প্ৰতিবাদকাৰী কৃষকসকলৰ ওপৰত গুলীচালনা কৰে। কিছুমান প্ৰকাশিত বিৱৰণ অনুসৰি, এই ঘটনাত প্ৰায় ১৪০ গৰাকী কৃষকৰ মৃত্যু হৈছিল আৰু প্ৰায় ১৫০ গৰাকী আহত হৈছিল। এই ঘটনাটো অসমৰ ঔপনিৱেশিক শাসনবিৰোধী কৃষক আন্দোলনৰ ইতিহাসত ''পথৰুঘাটৰ কৃষক বিদ্ৰোহ'' নামেৰে পৰিচিত।<ref>{{cite web |title=Patharughat martyrs yet to get recognition |url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jan2816/state053 |website=The Assam Tribune |access-date=22 October 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201023160946/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jan2816/state053 |archivedate=23 October 2020 |deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite book |last=Barua |first=Deepali |title=Urban History of India: A Case Study |publisher=Mittal Publications |location=New Delhi |year=1994 |page=149 |isbn=81-7099-538-8}}</ref> ===আধুনিক জিলা গঠন=== ঐতিহাসিক অবিভক্ত দৰং জিলাৰ পৰিসৰ বৰ্তমানৰ দৰং জিলাতকৈ যথেষ্ট বৃহৎ আছিল। ইয়াৰ ভিতৰত বৰ্তমানৰ [[শোণিতপুৰ জিলা]] আৰু [[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ অঞ্চলসমূহো অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। ১৯৮৩ চনৰ ১ জুলাইত অবিভক্ত দৰং জিলা বিভক্ত কৰি তেজপুৰ মহকুমাক লৈ পৃথক শোণিতপুৰ জিলা আৰু মঙ্গলদৈ মহকুমাক লৈ বৰ্তমানৰ দৰং জিলা গঠন কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত তেজপুৰ শোণিতপুৰ জিলাৰ সদৰ আৰু মঙ্গলদৈ পুনৰ্গঠিত দৰং জিলাৰ সদৰ হয়।<ref>{{cite web |title=About the District |url=https://kvkdarrang.aau.ac.in/index.php/about-the-district/ |publisher=Krishi Vigyan Kendra, Darrang, Assam Agricultural University}}</ref><ref>{{cite web |title=History |url=https://sonitpur.assam.gov.in/about-us/history |publisher=Sonitpur District Administration, Government of Assam}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত ২০০৪ চনৰ ১৪ জুনত দৰং জিলাৰ উত্তৰ অংশৰপৰা [[ওদালগুৰি জিলা]] গঠন কৰা হয়। এই নতুন জিলাখন "বড়োলেণ্ড স্বায়ত্তশাসিত পৰিষদ"ৰ অধীনৰ জিলাসমূহৰ অন্যতম হিচাপে সৃষ্টি কৰা হৈছিল।<ref name="Statoids">{{cite web |last=Law |first=Gwillim |title=Districts of India |url=http://www.statoids.com/yin.html |work=Statoids |date=25 September 2011 |access-date=11 October 2011}}</ref><ref>{{cite web |title=District at a glance |url=https://udalguri.assam.gov.in/about-district/district-glance |publisher=Udalguri District Administration, Government of Assam}}</ref> ==ভৌগোলিক তথ্য== ; চাৰিসীমা: দৰং জিলাৰ ভূ অৱয়বৰপৰা ইয়াক সমভূমি অঞ্চল বুলিব পাৰি। এই জিলাৰ উত্তৰে [[ওদালগুৰি জিলা ]]আৰু দক্ষিণ সীমাত মহাবাহু ব্ৰহ্মপুত্ৰ বৈ গৈছেl পূবে [[শোণিতপুৰ জিলা]] আৰু পশ্চিমে [[কামৰূপ জিলা]]l জিলাখনৰ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ মুখ্য উপনৈ সমূহ হ’ল- বৰনদী, নোৱানৈ, কুলশীক নৈ,মঙ্গলদৈ নৈ আৰু ধনশিৰি নৈ। ; জলবায়ু: দৰং জিলাৰ জলবায়ু বেছ আনন্দদায়ক। শীতকালত জিলাখনৰ উত্তৰ ভাগত অন্য অংশতকৈ বেছি শীতল হয় কিয়নো এই অংশত ওডালগুৰি জিলাৰ হাবি-বননি আৰু পাহাৰ-পৰ্বতে আগুৰা। গড় উষ্ণতা ১০ ৰপৰা ৩০ ডিগ্ৰী চেণ্টিগ্ৰেড। ২১২০ মিলি হ’ল বাৰ্ষিক বৰষুণৰ পৰিমাণ। ; অৱস্থিতি: দৰং জিলা ২০ ডিগ্ৰী 9 মিনিট উত্তৰৰপৰা ২৬ ডিগ্ৰী ৯৫ মিনিট উত্তৰ অক্ষাংশলৈ আৰু ৯১ ডিগ্ৰী ৪৫ মিনিট পূৱৰপৰা ৯২ ডিগ্ৰী ২২ মিনিট পূৱ দ্ৰাঘিমাৰ মাজত অৱস্থিত মধ্য অসমৰ এখন জিলা। জিলা সদৰ [[মঙ্গলদৈ]]। ৬টা ৰাজহ চক্ৰত খণ্ডিত জিলাখনৰ মাটি-কালি ১৪২০.৫১ বৰ্গ কি.মি.<ref name='Reference Annual'>{{cite book | last1 = Srivastava, Dayawanti et al. (ed.) | title = India 2010: A Reference Annual | chapter = States and Union Territories: Assam: Government | edition = 54th | publisher = Additional Director General, Publications Division, [[Ministry of Information and Broadcasting (India)]], [[Government of India]] | year = 2010 | location = New Delhi, India | pages = 1116 | accessdate = 2011-10-11 | isbn = 978-81-230-1617-7}}</ref>। ২০০১ চনৰ পৰিসংখ্যা মতে জিলাখনৰ মুঠ জনসংখ্যা ৭,৫৯,৭১২জন আৰু শিক্ষিতৰ হাৰ ৫৫ শতাংশ। ; ভূ-অবয়ৱ জিলাখন সমভূমি আৰু ওখ-চাপৰ মাটিভাগেৰে আগুৰা। দক্ষিণ দিশত হাবি-বননিৰে বেষ্টিত। ভূ ভাগ ক্ৰমে উত্তৰৰপৰা দক্ষিণলৈ হেলনীয়া। সমুদ্ৰ পৃষ্টৰপৰা ৫০ মিটাৰৰ - ২৫০মিটাৰলৈ ঠাই ভেদে উন্নতি আছে। [[ওৰাং ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান]]ৰ কিছু অংশ দৰং জিলাত অৱস্থিত। ==জনগাঁথনি== ২০১১ চনৰ লোক পিয়ল তথ্য মতে প্ৰকৃত জনসংখ্যা ৯০৮,০৯০জনৰ বিপৰীতে ২০০১ চনৰ লোক পিয়ল মতে ৭৫৯৮৫৮ জন।<ref name=districtcensus>{{cite web | url = http://www.census2011.co.in/district.php | title = District Census 2011 | accessdate = 2011-09-30 | year = 2011 | publisher = Census2011.co.in}}</ref> ইয়াৰে পুৰুষ আৰু মহিলাৰ সংখ্যা ক্ৰমে ৪৭২১৩৮ আৰু ৪৩৫৯৫৬ যদিও ২০০১ চনৰ পিয়ল মতে ৩৯২৩৬২ আৰু ৩৬৭৪৯৬ গৰাকী জনা যায়। জনসংখ্যা বৃদ্ধিৰ হাৰ ২০১১ চনত ১৯.৫১ % বিপৰীতে ২০০১ চনত ২২.১৮ % হৈছিল। ঘনত্ব প্ৰতি বৰ্গ কি.মি ৪৯১জনৰ এতিয়াৰ সলনি ২০০১ চনৰ লোক পিয়ল মতে ৪১১জন আছিল। [[অসম]] ৰাজ্যৰ মুঠ জনসংখ্যাৰ [[দৰং জিলা]]ৰ অংশ ২০১১ চনৰ পিয়লত ২.৯১ শতাংশ যি ২০০১ চনত ২.৮৫ শতাংশ আছিল। লিংগ অনুপাত (প্ৰতি ১০০০ জন) ২০১১ চনত ৯২৩জন আৰু ২০০১ চনত ৯৩৭জন পিয়ল মতে জনা যায়। ০-৬ বছৰৰ শিশুৰ লিংগ অনুপাত ২০১১ চনত ৯৪১ জন, সেই সংখ্যা ২০০১ চনত ৯৭৭জন আছিল। ২০১১ চনত গড় শিক্ষিতৰ হাৰ ৬৪.৫৫ % আৰু ইয়াৰে পুৰুষ আৰু মহিলাৰ হাৰ ক্ৰমে ৬৮.৩৬ আৰু ৬০.৪০ যি আগৰ দহকত গড় শিক্ষিতৰ হাৰ ৫৪.৩১, পুৰুষ আৰু মহিলাৰ হাৰ যথাক্ৰমে ৬১.৭০ আৰু ৪৬.৩৪ আছিল। মুঠ শিশু জনসংখ্যা(০-৬ বছৰ) ২০১১ চনৰ লোক পিয়ল মতে ১৪৯৬২৬জন যি ২০০১ চনৰ মতে ১৪৬৮১৮জন আছিল। লৰা- ছোৱালীৰ (০-৬ বছৰ ) পৰিসংখ্যা ক্ৰমে ৭৭০৯৬, ৭২৫৩০ যিতো সংখ্যা ৭৪২৭৪, ৭২৫৪৪জন পূৰ্বৰ দহকত (২০০১ লোক পিয়লত) আছিল। ২০১১ চনৰ লোক পিয়লত পুৰুষ আৰু মহিলা শিক্ষিত ক্ৰমে ২৭০০৩৬জন আৰু ২১৯৫২৩ জনী, (২৬৩৭৪৪ জন, ২০৬৫২১জনী ২০০১ চন মতে)। মুঠ শিক্ষিতৰ পৰিসংখ্যা ক্ৰমে ২০১১/২০০১ চন মতে ৪৮৯৫৫৯ আৰু ৪৭০২৬৬।<ref>All details regarding Darrang District have been processed from Govt. of India. We are not responsible for errors to population census details of Darrang District</ref> ==ভাষা== দৰং জিলাত সাধাৰণতে [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]], [[বাংলা ভাষা|বাংলা]], [[বড়ো ভাষা|বড়ো]], [[নেপালী ভাষা|নেপালী]], [[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]], ইংৰাজী আদি ভাষা প্ৰচলিত। ইয়াৰ উপৰি দৰং জিলাত দৰঙীয়া ভাষা নামেৰে স্থায়ী ভাষাৰ যথেষ্ট প্ৰচলন আছে। দৰং জিলাৰ স্থায়ী বাসিন্দাসকলে এই ভাষাতে অধিক কথা-বতৰা পাতে। এই ভাষাৰ শব্দ হৈছে - ঝিয়া-লিকিৰা (ল'ৰা-ছোৱালী)। লগতে ঠাই লৈ যেনে - দেওমৰনৈ, পাতিদৰং, দুনী,ঠেকেৰাবাৰী, মহলীয়াপাৰা, গড়গড়ী, বৈৰাগী পাৰা, ব্যাসপাৰা আদি অঞ্চলৰ লৰাসমূহৰ মাজত ''ঠাৰভাষা'' নামে একপ্ৰকাৰৰ ভাষা প্ৰচলিত আছে। ইয়াৰ বিভিন্ন অঞ্চল সমূহৰ ভাষা শৈলীৰ প্ৰতি দৃষ্টি প্ৰদান কৰিলে এই কথা ধৰা পৰে। ==সংস্কৃতি== অতীজৰেপৰা পৰম্পৰাগতভাৱে দৰং জিলা বিশেষকৈ মঙ্গলদৈ অঞ্চলৰ জনসাধাৰণৰ মাজত প্ৰৱৰ্তন হৈ অহা গীত আৰু কথাৰ ৰূপত মানুহৰ মুখে মুখে বাগৰি প্ৰকাশ লাভ কৰা ব্যাসৰ ওজাপালি, সুকন্নানী [[ওজাপালি]], দেওধনী নৃত্য, বৰঢুলীয়া, ঢেপাঢুলীয়া, কালীয়া, খুলীয়া ভাউৰীয়া, বিয়া গীত, নাঙেলী গীত, মহৌখুন্দা গীত, আইনাম, অপেশ্বৰীৰ নাম, চেওঁচাপৰি নাম,থিয়ানাম, আৰু চেৰাঢেক আদিয়ে হ’ল দৰঙী কলা-কৃষ্টি ৰুপে খ্যাত। দৰঙী কলা-কৃষ্টিত সাধাৰণতে ব্যক্তি মনৰ ভাব চিন্তা আৰু অনুভূতি আদি প্ৰকাশিত হোৱাৰ পৰিৱৰ্তে লোক জীৱনৰ আশা নিৰাশা, হৰ্ষ বিষাদ, ভয় ভক্তি, প্ৰেম প্ৰণয় আনন্দ উৎসৱ, লোক বিশ্বাস, চিন্তাধাৰা আৰু সহজ-সৰল জীৱন-পদ্ধতি আদি লোক জীৱনৰ সমগ্ৰতা প্ৰকাশ হৈ আছে। ==বিধানসভা আৰু লোকসভা সমষ্টি== দৰং জিলাত মুঠ চাৰিটা বিধানসভা সমষ্টি আৰু এটা লোকসভা সমষ্টি আছে। সেইসমূহ হৈছে - ১) ৬৫ নং কলাইগাঁও বিধানসভা সমষ্টি। ২) ৬৬ নং [[ছিপাঝাৰ]] বিধানসভা সমষ্টি। ৩) ৬৭ নং [[মঙ্গলদৈ]] বিধানসভা সমষ্টি। ৪) ৬৮ নং দলগাঁও বিধানসভা সমষ্টি। ৫) মংগলদৈ লোকসভা সমষ্টি ==উল্লেখযোগ্য স্থান== [[File:mangaldaiSdsabha.jpg|thumb|180px|মঙলদৈ সনাতন ধৰ্ম সভা]] * '''[[মঙ্গলদৈ]]''': দৰং জিলাৰ এখন মুখ্য নগৰ। ইষ্ট-ইণ্ডিয়া কোম্পানীৰ বনিক চাহাবসকলে এই নগৰখনৰ আৰম্ভণি কৰিছিল। ইংৰাজসকলে কোঁচ ৰজাৰপৰা দৰং ৰাজ্য কাঢ়ি লৈ মঙলদৈতে দৰঙৰ শাসন কেন্দ্ৰ স্থাপন কৰে। ১৯৮৩ চনৰ জুলাইত নৱগঠিত দৰং জিলাৰ সদৰ স্থাপন কৰা হয় মঙলদৈ নগৰত। ইয়াৰ আগলৈকে মঙলদৈ আছিল একে নামৰ মহকুমাটোৰ সদৰ ঠাই।<ref name="Mangaldai" /> * '''[[ছিপাঝাৰ]]''': দৰং জিলাৰ এখন অন্যতম চহৰ। পুৰণি ছিফা নদীৰ পাৰৰ ঝাৰণি অঞ্চলেই বৰ্তমানৰ ছিপাঝাৰ বুলি পণ্ডিতসকলে কয়। মঙ্গলদৈ নগৰৰপৰা ১৫ কিলোমিটাৰ পশ্চিমত অৱস্থিত এই অঞ্চলটো এসময়ত এৰী, [[মুগা]] আৰু পাটপলু প্ৰতিপালনৰ বাবে বিখ্যাত আছিল। * '''ছিপাঝাৰ মহাবিদ্যালয়''': ছিপাঝাৰৰ মাজ-মজিয়াতে অৱস্থিত এই মহাবিদ্যালয়খনে কলা বিষয়ক শিক্ষা প্ৰদান কৰি 1971 চনৰপৰাই অঞ্চলটিক শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত গতিশীলতা প্ৰদান কৰি আহিছে। মঙ্গলদৈ, কলাইগাও, ডুমুনিচকী, কুৰুৱা, সোণাপুৰ আৰু টংলা আদি দূৰ-দূৰণিৰপৰা শিক্ষাৰ্থী আহি ইয়াত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰি আছে। * '''পথৰুঘাট:''' ইংৰাজ শাসন কালত হোৱা কৃষক বিদ্ৰোহৰ সমূহৰ অন্যতম আৰু ঐতিহাসিক বিদ্ৰোহ হৈছে - পথৰুঘাটৰ কৃষক বিদ্ৰোহ। দৰং জিলাত ইংৰাজৰ অত্যধিক কৰ আৰু খাজনা বৃদ্ধিৰ প্ৰতিবাদ কৰি উক্ত স্থানত ইংৰাজ চিপাহীৰে সংঘাতত লিপ্ত হৈ বহু কৃষকে (প্ৰায় ১৪০জন) প্ৰাণ আহুতি দিলে। এই ঠাইখিনি বৰ্তমান পাথৰিঘাট নামেৰে জনাজাত। দৰং জিলাৰ ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থান - ইয়াত কৃষক শ্বহীদ স্মৃতি ক্ষেত্ৰ আছে। * '''দেওমৰনৈ:''' দৰং জিলাৰ এক অন্যতম ইতিহাস প্ৰসিদ্ধ ঠাই তথা মংগলদৈ,ছিপাঝাৰ আৰু কলাইগাঁও বিধান সভা সমষ্টিৰ সংযোগ স্থলী। পূৰ্বতে দ্বিগ্বাসা নদীৰ পাৰত এই স্থান অৱস্থিত আছিল আৰু এই স্থানৰ সমীপতে ঐতিহাসিক শিয়ালা বৈষ্ণৱ সত্ৰ অৱস্থিত। সত্ৰৰ মূল ব্যক্তি তথা ঈশ্বৰিক পুৰুষ শিয়ালা গোহাঁইৰ অভিশাপত দ্বিগ্বাসা নদী মৰানৈ লৈ ৰূপান্তৰ হয় আৰু ঠাইখন ক্ৰমে দেৱে মৰা নৈ-দেৱমৰনৈ আৰু শেষত দেওমৰনৈ হয়‌। দেওমৰনৈ দৰং জিলাৰ শিক্ষাৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰ স্বৰূপ কিয়নো ইয়াত আছে - বহুকেইখন প্ৰাথমিক বিদ্যালয়,জাতীয় বিদ্যালয়,শংকৰদেৱ শিশু নিকেতন,সাহিত্য সভাৰ বিদ্যালয়,দেওমৰনৈ উচ্চতৰ মাধ্যমিক বিদ্যালয়(বিজ্ঞান),স্ত্ৰী শিক্ষাৰ বাবে দেওমৰনৈ ছোৱালী হাইস্কুল,দেওমৰনৈ মহাবিদ্যালয় (কনিষ্ঠ),দেওমৰনৈ স্নাতক মহাবিদ্যালয়, দেওমৰনৈ বি.এড মহাবিদ্যালয়,দেওমৰনৈ সংগীত মহাবিদ্যালয় আদি ইয়াৰ লগতে দেওমৰনৈ চিকিৎসালয়,,পশু চিকিৎসালয়,হস্ততাত শিল্পকেন্দ্ৰ,বেংক ব্যৱস্থা,সাপ্তাহিক বজাৰ,ঐতিহাসিক শ্ৰীশ্ৰীশিয়ালা বৈষ্ণৱ দেওমৰনৈ সত্ৰ,দুৰ্গা মন্দিৰ,ৰজাদিনীয়া পুখুৰী। দেওমৰনৈ অঞ্চলত আছে স্বাধীনতা আন্দোলনৰ সংগ্ৰামী,অসম আন্দোলনৰ শ্বহীদ,অসম সাহিত্য সভাৰ প্ৰাক্তন সভাপতি ড° পৰমানন্দ ৰাজবংশী,প্ৰধান সম্পাদক যাদৱ শৰ্মা আদি দেওমৰনৈৰ সন্তান। * '''শ্ৰীশ্ৰীশিয়ালা বৈষ্ণৱ দেওমৰনৈ সত্ৰ''' : ''শিয়ালা বৈষ্ণৱ চৰিত'' পুথি আৰু জনশ্ৰুতি অনুসৰি, খ্ৰীষ্টীয় নৱম–দশম শতিকাত ধৰ্মদেৱ বিপ্ৰ ভূঞা নামৰ এজন বৈষ্ণৱ ব্ৰাহ্মণ দৰঙলৈ আহি প্ৰথমে বৰাবাৰীত আৰু পিছলৈ দ্বিগ্বাসা নদীৰ পাৰত সত্ৰ স্থাপন কৰি দুই পত্নী কুণ্ডতৰা আৰু চান্দতৰাৰ সৈতে বসবাস কৰিছিল। জনশ্ৰুতি অনুসৰি, ধৰ্মদেৱ তীৰ্থভ্ৰমণলৈ যোৱাৰ সময়ত চান্দতৰাই এটি পুত্ৰসন্তান জন্ম দিয়ে। কিন্তু কুণ্ডতৰাই শিশুটিক অৰণ্যত এৰি অহাত এজনী শিয়ালীয়ে তাক প্ৰতিপালন কৰে। ধৰ্মদেৱে উভতি আহি শিশুটিক উদ্ধাৰ কৰি সম্বৎসৰ ভূঞা নাম দিয়ে। শিয়ালীৰদ্বাৰা প্ৰতিপালিত হোৱা বাবে তেওঁ পিছলৈ শিয়ালা বৈষ্ণৱ বা শিয়ালা গোসাঁই নামেৰে পৰিচিত হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত সম্বৎসৰে ৰম্ভাৱতীক বিবাহ কৰি সত্ৰৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰে। কথিত আছে যে এদিন নাৱৰীয়াসকলে দ্বিগ্বাসা নদীৰ ঘাট বন্ধ কৰি ৰখাত ৰম্ভাৱতীয়ে পানী আনিব নোৱাৰিলে। ইয়াত ক্ষুব্ধ হৈ শিয়ালা গোসাঁয়ে অভিশাপ দিয়াৰ ফলত নাওসমূহ ডুব যায় আৰু নদীখনৰ গতিপথ বিচ্ছিন্ন হৈ মৰানৈত পৰিণত হয়। এই লোককথাৰপৰাই ঠাইখনৰ নাম ''দেৱে-মৰা-নৈ''ৰপৰা কালক্ৰমত ''দেওমৰনৈ'' হোৱা বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত মহামাৰীৰ ফলত অঞ্চলটো জনশূন্য হৈ পৰে যদিও বহু বছৰৰ পাছত পুনৰ জনবসতি গঢ় লৈ উঠে। স্বাধীনতাৰ পিছত স্থানীয় ৰাইজৰ উদ্যোগত জলজলীৰ বৈৰাগী সত্ৰৰ সত্ৰাধিকাৰ নৰেন্দ্ৰ দেৱ গোস্বামীৰ সহযোগত পুৰণি শিয়ালা মন্দিৰটো সত্ৰৰূপে পুনঃপ্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। প্ৰথমে ভাৰত চন্দ্ৰ কুমাৰে আৰু পিছলৈ শশীন্দ্ৰ ভট্টাচাৰ্যই ইয়াৰ ধৰ্মীয় কাৰ্য পৰিচালনাৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰে। সত্ৰখনত মূলত শ্ৰীকৃষ্ণৰ উপাসনা কৰা হয় আৰু জন্মাষ্টমী তথা দৌল উৎসৱ পালন কৰা হয়। * নাৰিকলি মন্দিৰ * '''পাতিদৰং অৰ্দ্ধনাৰীশ্বৰ শিৱ মন্দিৰ''' :দৰং জিলাৰ পথৰিঘাট অঞ্চলৰ পাতিদৰং গাঁৱত অৱস্থিত অৰ্ধনাৰীশ্বৰ শিৱ মন্দিৰ অসমৰ এক উল্লেখযোগ্য ঐতিহ্যমণ্ডিত শিৱ মন্দিৰ। পাতিদৰং গাঁও দৰং জিলাৰ পথৰিঘাট উপ-বিভাগৰ অন্তৰ্গত আৰু মন্দিৰটো বৰদৌলগুৰি–দেওমৰনৈ পথৰ কাষত অৱস্থিত। এই মন্দিৰৰ অধিষ্ঠিত দেৱতা হৈছে অৰ্ধনাৰীশ্বৰ। অৰ্ধনাৰীশ্বৰ হৈছে ভগৱান শিৱ আৰু দেৱী পাৰ্বতীৰ একত্ৰিত ৰূপ। এই ৰূপত শিৱৰ অৰ্ধেক আৰু পাৰ্বতীৰ অৰ্ধেকৰ প্ৰতীকী সমন্বয় দেখা যায়। ই শিৱ আৰু শক্তিৰ ঐক্য, পুৰুষ আৰু নাৰী শক্তিৰ পৰস্পৰ-পূৰকতা আৰু সাম্যৰ এক সুন্দৰ প্ৰতীক। পাতিদৰং অৰ্ধনাৰীশ্বৰ মন্দিৰৰ সৈতে দৰংৰ প্ৰাচীন ৰাজনৈতিক আৰু ধৰ্মীয় ইতিহাসৰ সম্পৰ্ক আছে। এটা গৱেষণামূলক অধ্যয়নত উল্লেখ কৰা হৈছে যে কোচ শাসনকালত ৰঘুদেৱ নাৰায়ণে পাতিদৰং গাঁৱৰ সৰাবাৰী মৌজাত এটা শিৱ মন্দিৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল আৰু ইয়াৰ কেন্দ্ৰত অৰ্ধনাৰীশ্বৰ শিৱৰ মূৰ্তি স্থাপন কৰা হৈছিল। মন্দিৰটোৰ প্ৰাচীনতা সম্পৰ্কে স্থানীয়ভাৱে বিভিন্ন মত প্ৰচলিত আছে। এটা স্থানীয় ভ্ৰমণ-বিৱৰণীত মন্দিৰটোক প্ৰায় ৫০০ বছৰ পুৰণি বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। একে উৎসত ৰজাদিনৰ সৈতে মন্দিৰটোৰ নিৰ্মাণৰ সম্পৰ্কৰ কথাও স্থানীয় পৰম্পৰা হিচাপে উল্লেখ আছে। এই তথ্যসমূহক নিশ্চিত ঐতিহাসিক তথ্যতকৈ স্থানীয় লোকবিশ্বাস আৰু পৰম্পৰা হিচাপে উল্লেখ কৰাটোৱেই উপযুক্ত। মন্দিৰৰ পৰিৱেশ অতি শান্ত আৰু মনোমোহা। মন্দিৰৰ ওচৰত থকা পুখুৰীটোও এই স্থানৰ অন্যতম আকৰ্ষণ। স্থানীয় লোক আৰু দৰ্শনাৰ্থীৰ বাবে মন্দিৰৰ এই প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশে আধ্যাত্মিক পৰিৱেশটো অধিক সুন্দৰ কৰি তোলে। ইয়াত বিভিন্ন পূজা-পাৰ্বণ অনুষ্ঠিত হয়। বিশেষকৈ বাসন্তী পূজা আৰু জগদ্ধাত্ৰী পূজাৰ সৈতে মন্দিৰটোৰ সম্পৰ্কৰ কথা স্থানীয় তথ্যত পোৱা যায়। এই উৎসৱসমূহৰ সময়ত মন্দিৰত ভক্ত আৰু স্থানীয় ৰাইজৰ সমাগম বৃদ্ধি পায়। সামগ্ৰিকভাৱে, পাতিদৰং অৰ্ধনাৰীশ্বৰ শিৱ মন্দিৰ কেৱল এটা ধৰ্মীয় স্থান নহয়; ই দৰং জিলাৰ ইতিহাস, লোকবিশ্বাস, শৈৱ পৰম্পৰা আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ সৈতে জড়িত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থান। অৰ্ধনাৰীশ্বৰ ৰূপৰ মাজেৰে শিৱ আৰু শক্তিৰ ঐক্যৰ যি বাৰ্তা প্ৰকাশ পায়, সেয়া এই মন্দিৰৰ বিশেষ আধ্যাত্মিক তাৎপৰ্য। সেয়েহে দৰং জিলাৰ ঐতিহ্য আৰু ধৰ্মীয়-সাংস্কৃতিক স্থানসমূহৰ বিষয়ে জানিবলৈ বিচৰা যিকোনো ব্যক্তিৰ বাবে পাতিদৰং অৰ্ধনাৰীশ্বৰ শিৱ মন্দিৰ এক আকৰ্ষণীয় দৰ্শনীয় স্থান। * লখিমপুৰ পুখুৰী * বুঢ়ীনগৰ পুখুৰী * মহলীয়াপাৰা * হাজৰিকাপাৰা * কাপোৰপুৰি মন্দিৰ * '''দুনী''' * '''ভেৰুৱা''' * '''দিপীলা''' * ৰত্নাৱলী সত্ৰ * '''বেছিমাৰী''' * '''খটৰা:''' খটৰাত ঐতিহাসিক খটৰা সত্ৰ অৱস্থিত। ৫০০বছৰীয়া এই সত্ৰখন দৰং জিলাৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰ। * '''দেৱানন্দ সত্ৰ''' * নামখলা * কলাইগাঁও * খাৰুপেটীয়া * দলগাও * ডুমুনীচকী * বেছিমাৰী শাক-পাচলিৰ বাবে অসমৰ এখন বিখ্যাত ঠাই আৰু এই ঠাইৰপৰা শাক-পাচলি অসমৰ সকলো ঠাইত বিয়পে। * ইয়াৰ উপৰি বহুতো সৰু-ডাঙৰ ৰজাদিনীয়া পুখুৰী আছে বাবে দৰঙক পুষ্কৰিণীৰ দেশ বুলিও কোৱা হয়। বিশেষকৈ ৰজা আৰিমত্তৰ দিনত খন্দোৱা এক কাউন পুখুৰী এইক্ষেত্ৰত উল্লেখযোগ্য। মাৰৈ স্বৰ্ণ শাখা সাহিত্য সভা ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist}} ==টোকা== {{notelist}} ==গ্ৰন্থপঞ্জী== {{refbegin}} * {{cite book |last=Baruah |first=S. L. |title=A Comprehensive History of Assam |year=1985 |publisher=Munshiram Manoharlal}} * {{cite thesis |last=Das |first=Smriti |year=1998 |title=Assam Bhutan Relations with Special Reference to Duars from 1681 to 1949 |type=PhD thesis |publisher=Gauhati University |hdl=10603/67909 |url=https://ir.nbu.ac.in/handle/123456789/195}} * {{cite book |last=Phuntsho |first=Karma |title=The History of Bhutan |year=2013 |publisher=Penguin Books |isbn=9781908323583}} {{refend}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [http://darrang.gov.in/ দৰং জিলা প্ৰশাসনৰ চৰকাৰী ৱেবছাইট] {{Geographic location |Centre = দৰং জিলা |North = [[ওদালগুৰি জিলা]] |Northeast = |East = [[শোণিতপুৰ জিলা]] |Southeast = |South = [[মৰিগাঁও জিলা]] |Southwest = |West = [[কামৰূপ জিলা]] |Northwest = }} {{অসমৰ জিলা}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ জিলা]] [[শ্ৰেণী:দৰং জিলা]] caomelitlby60pu3gyu11vd75754p4j 0 4504 649317 392176 2026-11-03T11:32:44Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649317 wikitext text/x-wiki {{cleanup}} ৰোগৰ আন্তৰ্জাতিক শ্ৰেণীবিভাজন (International Classification of Diseases (ICD)) ১৮৫০ চনৰ পৰাই ৰোগ সমূ্হক অধ্যয়ন আৰু গৱেষণাৰ সুবিধাৰ শ্ৰেণী বিভাজন কৰাৰ প্ৰয়াস কৰা হৈছে। এই প্ৰচেষ্টাৰেই ১৮৯৩ চনত প্ৰথমে 'আন্তৰ্জাতিক পৰিসংখ্যা প্ৰতিষ্ঠান'-এ (International Statistical Institute) প্ৰথমে 'মৃত্যুৰ কাৰণৰ তালিকা' (List od Causes of Death) প্ৰকাশ কৰে। এই তালিকাৰ ষষ্ঠ সংশোধনী 'বিশ্ব স্বাস্থ্য সংঘ'ৰ (World Health Organization) তত্ত্বাৱধানত প্ৰকাশ কৰা হয়। ইয়াৰ নাম দিয়া হয় 'ৰোগৰ আন্তৰ্জাতিক শ্ৰেণীবিভাজন' (International Classification of Diseases, চমুকৈ ICD)। ১৯৬৭ চনত 'বিশ্ব স্বাস্থ্য সদন'ত 'WHO ৰোগ নামকৰণ নিয়মাৱলী'ৰ (WHO Nomenclature Regulations) আধাৰত প্ৰস্তুত কৰি উলিয়ায় আৰু সংঘ ৰাষ্ট্ৰ সমূহক ৰোগৰ নামকৰণৰ বাবে ICD-ৰ সৰ্বশেষ সংশোধনী ব্যৱহাৰ কৰাৰ উপদেশ দিয়ে। ১৯৯০ চনত 'বিশ্ব স্বস্থ্য সদন'-এ ICD-ৰ দশম সংষ্কৰণ প্ৰস্তুত কৰে আৰু ১৯৯৪ চনৰপৰা সংঘ ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ ব্যৱহাৰৰ বাবে মুকলি কৰা হয়। বৰ্তমানেও এই সংষ্কৰণকে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। অৱশ্যে একাদশ সংষ্কৰণৰ কাম এতিয়া চলি আছে। ICD-য়ে সকলো ৰোগ, স্বাস্থ্য পৰিচালনাৰ বিভিন্ন দিশ আৰু ৰোগী চিকিৎসাৰ সমূহ দিশকে সাঙুৰিলৈ নিৰ্দিষ্ট নিয়মেৰে শ্ৰেণিবিভাজন আৰু নামকৰণ কৰে। ৰোগৰ চিকিৎসা, চিকিৎসা সম্পৰ্কীয় ব্যয় নিৰ্ধাৰণ, ৰোগবিধত হোৱা শাৰীৰিক ক্ষতি ইত্যাদি এই বিভাজনৰ আধাৰতে নিৰ্ণয় কৰা হয়। 'মৃত্যৰু প্ৰমাণপত্ৰ'ত ICD-পদ্ধতিৰে ৰোগ চিনাক্ত কৰি দিয়াটো বাধ্যতামূলক। ৰোগৰ শ্ৰেণীবিভাজন কৰি চিনাক্ত কৰাৰ উপৰিও এই নিৰ্দেশাৱলীয়ে ৰোগৰ আন্তৰ্জাতিক গৱেষণাত থকা নিদান সম্পৰ্কীয় পাৰ্থক্যবোৰ (Diagnostic differences) দূৰ কৰে। তাৰ বাহিৰেও একে নিৰ্দেশাৱলী মানি চলিলে কোনো এবিধ ৰোগৰ বিষয়ে আন্তৰ্জাতিক পৰিসংখ্যা প্ৰস্তুত কৰাত বিশেষ সুবিধা হয়। ==ৰোগৰ আন্তৰ্জাতিক শ্ৰেণীবিভাজনৰ দশম সংষ্কৰণৰ নিয়ম== বৰ্তমান প্ৰচলিত দশম সংষ্কৰণত মুঠ বাইছটা অধ্যায় আছে। অধ্যায়. গোট শিৰোনাম * I - A00-B99 - কিছুমান সংক্ৰমণৰদ্বাৰা হোৱা ৰোগ (Certain infectious and parasitic diseases) *II - C00-D48 - Neoplasms *III - D50-D89 - তেজ আৰু তেজৰ নিৰ্মাণৰ লগত জড়িত অংগৰ ৰোগ আৰু কিছুমান ৰোগ-প্ৰতিৰোধী প্ৰক্ৰিয়াৰ ৰোগ (Diseases of the blood and blood-forming organs and certain disorders involving the immune mechanism) *IV - E00-E90 - হ'ৰম'ণ, পৌষ্টকতা আৰু সংশ্লেষণ ক্ৰিয়া জনিত ৰোগ (Endocrine, nutritional and metabolic diseases) *V - F00-F99 - মানসিক আৰু ব্যৱহাৰিক ৰোগ (Mental and behavioural disorders) *VI - G00-G99 - স্নায়ুতন্ত্ৰৰ ৰোগ (Diseases of the nervous system) *VII - H00-H59 - চকু আৰু সংলিষ্ট অংশৰ ৰোগ (Diseases of the eye and adnexa) *VIII - H60-H95 - কাণ আৰু 'মেষ্ট'ইড' অংশৰ ৰোগ (Diseases of the ear and mastoid process) *IX - I00-I99 - পৰিবহণ তন্ত্ৰৰ ৰোগ (Diseases of the circulatory system) *X - J00-J99 - শ্বাস তন্ত্ৰৰ ৰোগ (Diseases of the respiratory system) *XI - K00-K93 - পাচক তন্ত্ৰৰ ৰোগ (Diseases of the digestive system) *XII - L00-L99 - ছাল আৰু ছালৰ তলৰ অংগৰ ৰোগ (Diseases of the skin and subcutaneous tissue) *XIII - M00-M99 - হাড়-পেশী আৰু সংযোগী কলাৰ ৰোগ (Diseases of the musculoskeletal system and connective tissue) *XIV - N00-N99 - মূত্ৰ আৰু জননেন্দ্ৰিয় তন্ত্ৰৰ ৰোগ (Diseases of the genitourinary system) *XV - O00-O99 - প্ৰসূতি, প্ৰসৱ আৰু প্ৰসৱোত্তৰ অৱস্থা (Pregnancy, childbirth and the puerperium) *XVI - P00-P96 - প্ৰসৱকালীন অৱস্থাত হোৱা কুছুমান অৱস্থা (Certain conditions originating in the perinatal period) *XVII - Q00-Q99 - জন্মগত গঠন ত্ৰুটি আৰু ক্ৰম'জ'মীয় ক্ৰূটি (Congenital malformations, deformations and chromosomal abnormalities) *XVIII - R00-R99 - আন অধ্যায়ত সন্নিবিষ্ট নকৰা লক্ষণ, বা পৰীক্ষাত ধৰা পৰা ক্ৰূটী (Symptoms, signs and abnormal clinical and laboratory findings, not elsewhere classified) *XIX - S00-T98 - আঘাত, বিষক্ৰিয়া বা অন্যান্য বাহ্যিক কাৰণৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা অৱস্থা (Injury, poisoning and certain other consequences of external causes) *XX - V01-Y98 - বাহিৰা কাৰণৰ ফলত হোৱা ৰোগ বা মৃত্যু (External causes of morbidity and mortality) *XXI - Z00-Z99 - স্বাস্থ্যত প্ৰভাৱ পেলবা পৰা অৱস্থা বা আন কোনো কাৰণত স্বাস্থ্য বিভাগৰ ওচৰলৈ আহিবলগীয়া অৱস্থা (Factors influencing health status and contact with health services) *XXII - U00-U99 - বিশেষ অৱস্থাৰ বাবে ৰখা সংকেত (Codes for special purposes) ===ICD দশম সংষ্কৰণ মতে ৰোগ চিহ্নিত কৰাৰ নিয়ম=== যিকোনো ৰোগৰ বাবে ওপৰোক্ত প্ৰতিটো অধ্যায়তে উল্লিখিত মতে সংকেত প্ৰয়োগ কৰা হয়। মূল অধ্যায়ত থকা প্ৰথম আখৰটোৱে সেই অধ্যায়টো সূচায়। দ্বিতীয় আৰু তৃত্বীয় সংখ্যা দুটাই এটা বিশেষ ৰোগক আৰু সেই ৰোগৰ বিশেষ অৱস্থা বুজাবলৈ কেতিয়াবা পাছত আন দুটা সংখ্যা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। উদাহৰণ স্বৰূপে, 'প্লাজমোডিয়াম ভাইভেক্স'ৰপৰা হোৱা মেলেৰিয়া ৰোগৰ বাবে সংকেত হৈছে: '''B51'''। যদি এই ৰোগৰ বাবে ৰোগীৰ প্লীহা ফাঁটিছে তেন্তে তাৰ বাবে যোগ দিব লাগিব: '''.0'''। যদি একো জটিলতা নাই, তেন্তে যোগ দিব লাগিব '''.9'''। B51.0 মানে হ'ব '' 'প্লাজমোডিয়াম ভাইভেক্স'ৰপৰা হোৱা মেলেৰিয়া ৰোগ, আৰু এই ৰোগৰ বাবে প্লীহা ফাঁটি যোৱা অৱস্থা। '' B51.9 মানে হ'ব '' 'প্লাজমোডিয়াম ভাইভেক্স'ৰপৰা হোৱা মেলেৰিয়া ৰোগ, কোনো জটিলতা নাই। '' কিছুমান ৰোগৰ বাবে এটা পঞ্চম সংখ্যাও যোগ দিয়াৰ ব্যৱস্থা আছে। ==ৰোগ শ্ৰেণীবিভাজনৰ অন্যান্য নিয়ম== বিশ্ব স্বাস্থ্য সংস্থাৰ বাহিৰেও অন্যান্য সংস্থাইও নিজাকৈ ৰোগৰ শ্ৰেণী বিভাজনৰ বাবে পদ্ধতি তৈয়াৰ কৰিব পাৰে। উদাহৰণ স্বৰূপে [[মনোৰোগ বিজ্ঞান|মানসিক ৰোগ]]ৰ শ্ৰেণী বিভাজনৰ বাবে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত DSM (Diagnostic and Statistical Manual for classification of mental illness) ব্যৱহাৰ কৰা হয়। বৰ্তমান DSM - IV (চতুৰ্থ সষ্কৰণ) চলি আছে। ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} *http://www.who.int/classifications/icd/en/ আহৰণ কৰা তাৰিখ: ৭ আগষ্ট, ২০১১ *http://www.who.int/classifications/icd/en/HistoryOfICD.pdf আহৰণ কৰা তাৰিখ: ৭ আগষ্ট, ২০১১ *http://apps.who.int/classifications/apps/icd/icd10online/ আহৰণ কৰা তাৰিখ: ৭ আগষ্ট, ২০১১ ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://www.who.int/classifications/icd/en/ ICD Homepage ] at [[World Health Organization]] (WHO) * [http://apps.who.int/classifications/icd10 ICD-10 online browser] (WHO) * [http://apps.who.int/classifications/apps/icd/ICD10Training ICD-10 online training direct access] (WHO) * [http://sites.google.com/site/icd10onlinetraining ICD-10 online training support] (WHO) * [http://www.cdc.gov/nchs/icd/icd10cm.htm ICD-10-CM] (USA – modification) at [[Centers for Disease Control and Prevention]] * [http://sites.google.com/site/icd11revision/home ICD-11 Revision] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120213121106/http://sites.google.com/site/icd11revision/home |date=2012-02-13 }} (WHO) * [http://www.ecodingnow.com/OnlineCodes/OnlineCodes/i9toi10.html ICD-9-CM to ICD-10-CM code conversions] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171027231429/http://www.ecodingnow.com/OnlineCodes/OnlineCodes/i9toi10.html |date=2017-10-27 }} * [http://www.icd9coding.com ICD-9-CM and DRG on-line coding engine] * [https://drchrono.com/public_billing_code_search/ Free ICD-9-CM Code search] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141024043519/https://www.drchrono.com/public_billing_code_search/ |date=2014-10-24 }} * [https://web.archive.org/web/20110907053057/http://www.supercoder.com/sign-up-codesets/ ICD-9-CM] * [http://www.knd.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190120030623/http://knd.com/ |date=2019-01-20 }} * [http://www.mooto.com] [[শ্ৰেণী:চিকিৎসা বিজ্ঞান]] [[শ্ৰেণী:ৰোগ|*]] kp73ouj1umhqykuy3r74yqr8uvppt8z 0 7737 649238 648750 2026-11-03T04:23:15Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649238 wikitext text/x-wiki {{Infobox number |number=0 |cardinal=0, zero, {{nowrap|"oh" ({{IPAc-en|oʊ}})}}, nought, naught, nil |ordinal=Zeroth, noughth, 0th |latin prefix=nulli- |lang1=[[Eastern Arabic numerals|আৰবী]], [[Central Kurdish|কুৰ্দিচ]], [[Persian language|ফাৰ্ছি]], [[Sindhi language|সিন্ধি ]], [[Urdu numerals|উৰ্দু]] |lang1 symbol={{resize|150%|٠}} |lang2=[[Indian numerals|হিন্দু সংখ্যা]] |lang2 symbol={{resize|150%|०}} |lang3=[[Chinese numerals|চীনা]] |lang3 symbol=零, 〇 |lang4=[[Burmese numerals|বাৰ্মিজ]] |lang4 symbol=၀ |lang5=[[Khmer numerals|খেমাৰ]] |lang5 symbol=០ |lang6=[[Thai numerals|থাই]] |lang6 symbol=๐ |lang7=[[Bengali-Assamese numerals|অসমীয়া, বঙালী]] |lang7 symbol=০ |lang8=[[মায়া সংখ্যা]] |lang8 symbol=𝋠 |lang9=[[মোৰ্চ কোড]] |lang9 symbol=_ _ _ _ _|lang10=[[টাই-আহোম ভাষা]]|lang10 symbol=𑜰}} '''শূন্য''' বা '''০''' ('''zero'''; {{IPAc-en||ˈ|z|iː|r|oʊ}} {{respell|ZEER|oh}} এটা [[অংক]] যিটো হিচাপ নিকাচৰ ক্ষেত্ৰত সকলো [[স্থানীয় মান পদ্ধতি|স্থানীয় মান পদ্ধতিৰ]] এক অপৰিহাৰ্য প্ৰতীক।<ref>{{cite book |title=Principles of mathematics |edition=2 |first1=Bertrand |last1=Russel |publisher=Forgotten Books |year=1942 |isbn=1-440-05416-9 |page=125 |url=http://books.google.com/books?id=63ooitcP2osC}}, [http://books.google.com/books?id=63ooitcP2osC&pg=PA125 Chapter 14, page 125]</ref> ইয়াৰ বাহিৰে ই এটা [[সংখ্যা|সংখ্যাও]]। দুয়োটা ৰূপতে [[গণিত|গণিতত]] ইয়াৰ অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা আছে। শূন্য এটা সংস্কৃত শব্দ। ই গণিতত এক কেন্দ্ৰীয় ভূমিকা পালন কৰি গোটা সংখ্যা, বাস্তৱ সংখ্যা আৰু বিভিন্ন বীজগণিতীয় গঠনৰ যোগাত্মক অভেদ হিচাপে কাম কৰে। এককভাৱে শূন্যই অস্তিত্বহীনতা বুজাই আৰু অংক হিচাপে ই সংখ্যাৰ মান নিৰূপণ কৰে। ভাৰতীয় গণিতজ্ঞসকলে পোন প্ৰথমবাৰৰ বাবে শূন্যক সংখ্যা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। নৱম শতিকাত পোন প্ৰথমবাৰৰ বাবে ব্যৱহাৰিক গণনাত শূন্যৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ৪৯৮ খ্ৰীষ্টাব্দত ভাৰতীয় গণিতজ্ঞ তথা জ্যোতিৰ্বিদ আৰ্যভট্টই উল্লেখ কৰিছিল-"স্থানাৎ স্থানম্ দসগুণম্ স্যাত।" অৰ্থাৎ কোনো সংখ্যাৰ প্ৰত্যেক অংকৰে মান তাৰ পিছৰ অংকটোৰ দহগুণ। ইয়াকে দশমিক ভিত্তিত স্থানমান নিৰ্ণয়ৰ পদ্ধতি অৰ্থাৎ দশমিক পদ্ধতিৰ আৰম্ভণি আখ্যা দিয়া হয়। শূন্যৰে সৈতে দশমিক পদ্ধতিৰ প্ৰাচীনতম লিখিত প্ৰয়োগ হিচাপে ৪৫৮ খ্ৰীষ্টাব্দত ৰচিত জৈন পুথি '''লোকবিভাগ''' উল্লেখনীয়। শূন্যৰ চিহ্ন হিচাপে এটি সৰু বৃত্তৰ প্ৰথম ব্যৱহাৰ দেখা যায় গোৱালিয়ৰৰ চতুৰ্ভুজ মন্দিৰত প্ৰাপ্ত ৮৭৬ খ্ৰীষ্টাব্দত লিপিবদ্ধ এখন শিলালিপিত। ব্ৰহ্মগুপ্তৰ "ব্ৰহ্মস্পুত সিদ্ধান্ত" নামৰ গ্ৰন্থখনত শূন্যৰ ব্যৱহাৰ সম্পৰ্কে তেওঁ কিছুমান নিয়ম আগবঢ়াইছে- *শূন্য আৰু এটা ঋণাত্মক সংখ্যাৰ যোগফল সদায় ঋণাত্মক। *শূন্য আৰু এটা ধনাত্মক সংখ্যাৰ যোগফল সদায় ধনাত্মক। *শূন্য আৰু শূন্যৰ যোগফল সদায় শূন্য। *এটা ধনাত্মক আৰু এটা ঋণাত্মক সংখ্যাৰ যোগফল সিহঁতৰ পাৰ্থক্যৰ সমান বা শূন্য যদিহে সিহঁত সমান। *শূন্যক যিকোনো সংখ্যাৰে হৰণ কৰিলে শূন্য পোৱা যায়। ইয়াৰে শেষৰটো সিদ্ধান্ত আধুনিক সিদ্ধান্তৰ লগত নিমিলে। কাৰণ আধুনিক পদ্ধতিত শূন্য আৰু শূন্যৰ হৰণফল অনিৰ্ণেয় আৰু যিকোনো অশূন্য সংখ্যাক শূন্যৰে হৰণফল ঋণাত্মক বা ধনাত্মক অসীম বুলি ধৰা হয়। ==ব্যুৎপত্তি== শূন্যৰ ইংৰাজী zero শব্দটো ফৰাচী শব্দ zéroৰ জৰিয়তে ইটালীয় zero শব্দৰ পৰা আহিছিল। ইটালীয় শব্দটো আকৌ ইটালীয় ṣafira বা ṣifr শব্দৰ জৰিয়তে zefiro শব্দৰ পৰা সৃষ্টি হোৱা ভেনিচৰ zevero শব্দৰ সংকোচিত ৰূপ।<ref>{{multiref2|{{cite dictionary| first= Douglas| last= Harper |date=2011| url=https://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=zero&searchmode=none | entry= Zero |archive-url=https://web.archive.org/web/20170703014638/http://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=zero&searchmode=none |archive-date=3 July 2017 | title= Etymonline | quote=""figure which stands for naught in the Arabic notation," also "the absence of all quantity considered as quantity," c. 1600, from French ''zéro'' or directly from Italian ''zero'', from Medieval Latin ''zephirum'', from Arabic ''sifr'' "cipher," translation of Sanskrit ''sunya-m'' "empty place, desert, naught"}}.|{{Cite book |last=Menninger |first=Karl |url=https://books.google.com/books?id=BFJHzSIj2u0C |title=Number Words and Number Symbols: A cultural history of numbers |publisher=Courier Dover Publications |year=1992 |isbn=978-0-486-27096-8 |pages=399–404 |access-date=5 January 2016 }}|{{Cite web |date=December 2011 |title=zero, n. |url=http://www.oed.com/view/Entry/232803?rskey=zGcSoq&result=1&isAdvanced=false |url-status=live |archive-url=https://www.webcitation.org/65yd7ur9u?url=http://www.oed.com/view/Entry/232803?rskey=zGcSoq&result=1&isAdvanced=false |archive-date=7 March 2012 |access-date=4 March 2012 |website=[[Oxford English Dictionary|OED]] Online |publisher=[[Oxford University Press]] |quote="French zéro (1515 in Hatzfeld & Darmesteter) or its source Italian zero, for *zefiro, < Arabic çifr" }}.}}</ref> প্ৰাক-ইছলাম যুগত ṣifr (আৰবী: صفر) শব্দৰ অৰ্থ আছিল "খালী।"<ref name=smithsonian/> {{transliteration|ar|Sifr}} অনুবাদৰ সময়ত ভাৰতৰ শূন্য (সংস্কৃত: शून्य) শব্দৰ বাবে Sifr শব্দটো zeroলৈ বিকশিত হয়।<ref name="smithsonian">{{multiref2 | Smithsonian Institution. {{Google books|0_UyAQAAMAAJ|Oriental Elements of Culture in the Occident|page=518}}. Annual Report of the Board of Regents of the Smithsonian Institution; Harvard University Archives. "Sifr occurs in the meaning of "empty" even in the pre-Islamic time. ... Arabic sifr in the meaning of zero is a translation of the corresponding India sunya." | {{cite book | first=Jan |last=Gullberg |date=1997|title=Mathematics: From the Birth of Numbers| url=https://archive.org/details/mathematicsfromb1997gull |publisher= [[W.W. Norton & Co.]]|isbn= 978-0-393-04002-9 | quote-page= 26|quote = ''Zero derives from Hindu sunya – meaning void, emptiness – via Arabic sifr, Latin cephirum, Italian zevero.''}}|{{cite book | first=Robert|last= Logan |date=2010|title=The Poetry of Physics and the Physics of Poetry|publisher=World Scientific | isbn =978-981-4295-92-5|quote-page= 38|quote = The idea of sunya and place numbers was transmitted to the Arabs who translated sunya or "leave a space" into their language as sifr.}} }}</ref> শূন্যৰ প্ৰথম ইংৰাজী ব্যৱহাৰ ১৫৯৮ চনত হৈছিল।<ref>{{cite dictionary |title=Merriam Webster online Dictionary |entry=Zero |archive-url=https://web.archive.org/web/20171206230446/https://www.merriam-webster.com/dictionary/zero |archive-date=6 December 2017 |url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/zero}}</ref> উত্তৰ আফ্ৰিকাত ডাঙৰ দীঘল হোৱা আৰু ইউৰোপলৈ দশমিক প্ৰণালী প্ৰৱৰ্তন কৰাৰ কৃতিত্ব লাভ কৰা ইটালীৰ গণিতজ্ঞ ফিবোনাচিয়ে (গ. ১১৭০ – গ. ১২৫০) জেফিৰাম (zephyrum) শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰিছিল। ই ইটালিয়ান ভাষাত জেফিৰো (zefiro) হৈ পৰে, আৰু তাৰ পিছত ভেনিছিয়ানত জিৰোলৈ (zero) ৰূপান্তৰ হয়। ইটালীৰ জেফিৰো (zefiro) শব্দটো ইতিমধ্যে প্ৰচলিত আছিল (অৰ্থাৎ লেটিন আৰু গ্ৰীক জেফিৰাছৰ (Zephyrus) পৰা "পশ্চিম বতাহ") আৰু আৰবী ṣifr লিপিবদ্ধ কৰোঁতে বানানটো প্ৰভাৱিত হʼব পাৰে বুলি কিছুমান অধ্যয়নে প্ৰতিবেদন দিছে৷<ref name="ifrah">{{harvnb|Ifrah|2000|p=589}}.</ref> [[File:P. Lund, Inv. 35a.jpg|thumb|right|300px|২য় শতিকাত শূন্য বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা প্ৰাচীন [[গ্ৰীক]] চিহ্ন (সোঁফালে তলৰ চুকত)]] ==ইতিহাস== প্ৰাচীন মিচৰীয় সংখ্যাবোৰৰ ভিত্তি ১০ আছিল।<ref>{{Cite web |last1=O'Connor |first1=J. J. |last2=Robertson |first2=E. F. |date=2000 |title=Egyptian numerals |url=http://mathshistory.st-andrews.ac.uk/HistTopics/Egyptian_numerals.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191115221313/http://mathshistory.st-andrews.ac.uk/HistTopics/Egyptian_numerals.html |archive-date=15 November 2019 |access-date=21 December 2019 |website=[[mathshistory.st-andrews.ac.uk]] |publisher=University of St Andrews}}</ref> ইজিপ্টোলজিষ্ট (এজন পণ্ডিত বা গৱেষক যি প্ৰাচীন ইজিপ্তৰ অধ্যয়নত বিশেষজ্ঞ) এলান গাৰ্ডিনাৰে পৰামৰ্শ দিছিল যে এনএফআৰ হাইৰোগ্লিফ শূন্যৰ প্ৰতীক হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। সমাধি আৰু পিৰামিডৰ অংকনৰ আধাৰ স্তৰ সূচিত কৰিবলৈও একেটা চিহ্ন ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite journal|first=Beatrice |last=Lumpkin |doi=10.1007/BF03024613 |title=Mathematics Used in Egyptian Construction and Bookkeeping |url=https://archive.org/details/sim_mathematical-intelligencer_spring-2002_24_2/page/20 |journal=The Mathematical Intelligencer |year=2002 |volume=24 |number=2 |pages=20–25|s2cid=120648746 }}</ref> খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২য় সহস্ৰাব্দৰ মাজভাগলৈকে বেবিলনৰ গণিতত সংখ্যা ব্যৱস্থাৰ ভিত্তি ৬০ আছিল। অৱস্থানগত মান (বা শূন্য)ৰ অভাৱত সংখ্যাৰ মাজত এটা খালি স্থানৰ দ্বাৰা শূন্যৰ সূচনা কৰা হৈছিল। বাগদাদৰ পৰা ৮০ কিলোমিটাৰ দক্ষিণে আৰু প্ৰাচীন বেবিলন চহৰৰ পৰা ১২ কিলোমিটাৰ (৭.৫ মাইল) পূবে অৱস্থিত কিছ নামৰ (ইৰাক)ৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানত এক ফলি উদ্ধাৰ হৈছিল। কিছত উদ্ধাৰ হোৱা এই ফলিত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৭০০ চনৰ পৰাই) লিখক বেল-বান-আপ্লুৱে একেটা বেবিলনীয় গণিতত সংখ্যা ব্যৱস্থাতে তিনিটা হুক শূন্যৰ সূচনা কৰা স্থানধাৰী হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩০০ত এটা বিৰাম চিহ্ন (দুটা হেলনীয়া কুণ্ডলী)ক স্থানধাৰী হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |last1=O'Connor |first1=J. J. |last2=Robertson |first2=E. F. |date=2000 |title=Zero |url=https://mathshistory.st-andrews.ac.uk/HistTopics/Zero/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210921191118/https://mathshistory.st-andrews.ac.uk/HistTopics/Zero/ |archive-date=21 September 2021 |access-date=2021-09-07 |website=Maths History |publisher=University of St Andrews |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Babylonian mathematics | date= 2016 |url=https://www.open.edu/openlearn/ocw/mod/oucontent/view.php?printable=1&id=1976 |access-date=2021-09-07 |website= The Open University |archive-date=7 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210907135356/https://www.open.edu/openlearn/ocw/mod/oucontent/view.php?printable=1&id=1976 |url-status=live }}</ref> প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলৰ শূন্যৰ বাবে কোনো চিহ্ন নাছিল (μηδέν, উচ্চাৰণ 'midén'), আৰু ইয়াৰ বাবে সংখ্যাৰ স্থানধাৰী ব্যৱহাৰ কৰা নাছিল।<ref>{{Cite web |last=Wallin |first=Nils-Bertil |date=19 November 2002 |title=The History of Zero |url=http://yaleglobal.yale.edu/about/zero.jsp |archive-url=https://web.archive.org/web/20160825124525/http://yaleglobal.yale.edu/about/zero.jsp |archive-date=25 August 2016 |access-date=1 September 2016 |website=YaleGlobal online |publisher=The Whitney and Betty Macmillan Center for International and Area Studies at Yale. |archivedate=25 August 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160825124525/http://yaleglobal.yale.edu/about/zero.jsp |deadurl=yes }}</ref> গণিতজ্ঞ চাৰ্লছ চেইফৰ মতে, প্ৰাচীন গ্ৰীকসকলে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫০০ চনৰ পিছত জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানৰ কামৰ বাবে স্থানধাৰী হিচাপে শূন্য গ্ৰহণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল, ইয়াক ক্ষুদ্ৰ গ্ৰীক আখৰ ό (όμικρον: omicron) দ্বাৰা শূন্যক সূচিত কৰিছিল। কিন্তু জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানৰ গণনাৰ বাবে স্থানধাৰী শূন্য ব্যৱহাৰ কৰাৰ পিছত তেওঁলোকে সাধাৰণতে সংখ্যাবোৰক পুনৰ গ্ৰীক সংখ্যালৈ ৰূপান্তৰিত কৰিছিল। গ্ৰীকসকলে শূন্যক সংখ্যা হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰাৰ দাৰ্শনিক বিৰোধিতা কৰা যেন লাগিছিল বুলি কিছুমান অধ্যয়নে প্ৰতিবেদন দিয়ে।<ref name="Seife2000">{{cite book | first = Charles | last = Seife | date = 1 September 2000 | title = Zero: The Biography of a Dangerous Idea | publisher = Penguin | page = 39 | isbn = 978-0-14-029647-1 | oclc = 1005913932 | url = https://books.google.com/books?id=obJ70nxVYFUC | access-date = 30 April 2022 | author-link= Charles Seife }}</ref> গ্ৰীকসকলে শূন্যক সংখ্যা হিচাপে মৰ্যাদাৰ বিষয়ে নিশ্চিত নাছিল। যাৰ ফলত শূন্য আৰু শূন্যতাৰ প্ৰকৃতি আৰু অস্তিত্বৰ বিষয়ে দাৰ্শনিকসকলৰ মাজত মধ্যযুগলৈকে ধৰ্মীয় যুক্তিতৰ্কৰ সৃষ্টি হৈছিল। <ref>{{cite encyclopedia |last=Huggett |first=Nick |title=Zeno's Paradoxes |date=2019 |url=https://plato.stanford.edu/archives/win2019/entries/paradox-zeno/ |encyclopedia=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |editor-last=Zalta |editor-first=Edward N. |edition=Winter 2019 |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=2020-08-09 |archive-date=10 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210110135804/https://plato.stanford.edu/archives/win2019/entries/paradox-zeno/}}</ref> [[File:Zero in Rod Calculus.png|thumb|right|alt=Five illustrated boxes from left to right contain a T-shape, an empty box, three vertical bars, three lower horizontal bars with an inverted wide T-shape above, and another empty box. Numerals underneath left to right are six, zero, three, nine, and zero|এয়া হৈছে চীনা ভাষাত প্ৰকাশিত শূন্যৰ চিত্ৰণ গণনা ৰড। শূন্য প্ৰতিনিধিত্ব কৰিবলৈ এটা খালী স্থান ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref name="Hodgkin" />]] চীন দেশত, জিয়াহৌ য়াং চুয়ানজিং (৪২৫-৪৬৮ খৃষ্টাব্দ)ত উল্লেখ কৰা অনুসৰি, এটা সংখ্যাক ১০, ১০০, ১০০০ বা ১০০০০ ৰে পূৰণ বা হৰণ কৰিবলৈ, গণনা বোৰ্ড এখনত থকা ৰড কেইডালমানেৰে ১, ২, ৩ বা ৪ স্থানলৈ আগলৈ বা পিছলৈ স্থানান্তৰ কৰি গণনা কৰা হৈছিল।<ref>{{MacTutor|class=HistTopics|id=Chinese_numerals |title=Chinese numerals |date=January 2004}}</ref> ৰডবোৰে এটা সংখ্যাৰ দশমিক উপস্থাপন দিছিল, য'ত এটা খালী ঠায়ে শূন্যক বুজাইছিল। <ref name="Hodgkin">{{Cite book |last=Hodgkin |first=Luke |url=https://archive.org/details/historyofmathema0000hodg |title=A History of Mathematics: From Mesopotamia to Modernity |date=2005 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-152383-0 |page=[https://archive.org/details/historyofmathema0000hodg/page/85 85] |url-access=registration}}</ref><ref>{{Cite web |title=Chinese numerals |url=https://mathshistory.st-andrews.ac.uk/HistTopics/Chinese_numerals/ |access-date=2024-04-28 |website=Maths History |language=en}}</ref> গণনা ৰড প্ৰণালী হৈছে এক স্থিতিগত স্বৰলিপি প্ৰণালী। <ref>{{harvnb|Shen|Crossley|Lun|1999|p= 12}}: "the ancient Chinese system is a place notation system"</ref><ref>{{Citation |last=Eberhard-Bréard |first=Andrea |title=Mathematics in China |date=2008 |pages=1371–1378 |editor-last=Selin |editor-first=Helaine |place=Dordrecht |publisher=Springer Netherlands |language=en |doi=10.1007/978-1-4020-4425-0_9453 |isbn=978-1-4020-4425-0 |encyclopedia=Encyclopaedia of the History of Science, Technology, and Medicine in Non-Western Cultures}}.</ref> সেই সময়ত শূন্যক সংখ্যা হিচাপে গণ্য কৰা হোৱা নাছিল, বৰঞ্চ "খালী পদ" হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল।<ref name="Crossley">{{Cite book |last1=Shen | first1=Kangshen |url=https://books.google.com/books?id=eiTJHRGTG6YC |title=The Nine Chapters on the Mathematical Art: Companion and Commentary |first2=John N.|last2= Crossley |first3=Anthony W.-C. | last3=Lun | author1-mask= Shen Kanshen |publisher=Oxford University Press |year=1999 |isbn=978-0-19-853936-0 |page=35 |quote=zero was regarded as a number in India ... whereas the Chinese employed a vacant position}}</ref> ভাৰতত পিংগলা নামৰ (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব প্ৰায় ৩ বা ২ শতিকা),<ref name="plofker">{{Cite book |last=Plofker |first=Kim |author-link=Kim Plofker |title=Mathematics in India |title-link=Mathematics in India (book) |publisher=Princeton University Press |year=2009 |isbn=978-0-691-12067-6 |pages=[https://books.google.com/books?id=DHvThPNp9yMC&pg=PA54 54–56] |quote=In the Chandah-sutra of Pingala, dating perhaps the third or second century BC, [ ...] Pingala's use of a zero symbol [śūnya] as a marker seems to be the first known explicit reference to zero. ... In the Chandah-sutra of Pingala, dating perhaps the third or second century BC, there are five questions concerning the possible meters for any value "n". [ ...] The answer is (2)⁷ = 128, as expected, but instead of seven doublings, the process (explained by the sutra) required only three doublings and two squarings – a handy time saver where "n" is large. Pingala's use of a zero symbol as a marker seems to be the first known explicit reference to zero.}}</ref> এজন সংস্কৃত গদ্য পণ্ডিতে, চুটি আৰু দীঘল শব্দাংশৰ বাইনাৰী ক্ৰম ব্যৱহাৰ কৰিছিল- য'ত এটা দীঘল শব্দাংশ দুটা চুটি শব্দাংশৰ সমান আছিল। স্বৰলিপিৰ এই প্ৰণালীটো মোৰ্চ কোডৰ দৰে আছিল। লক্ষণীয়ভাৱে, পিঙ্গলাই শূন্যৰ ধাৰণাটো প্ৰতিনিধিত্ব কৰিবলৈ সংস্কৃত শব্দ [[:en:Śūnyatā|śūnya]] স্পষ্টভাৱে ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref name=plofker/> [[File:Bakhshali manuscript zero detail.jpg|thumb|বাখশালি পাণ্ডুলিপি, য'ত "শূন্য" সংখ্যাটো ক'লা বিন্দুৰে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হৈছে। অৱশ্যে ইয়াৰ তাৰিখ অনিশ্চিত।<ref>Devlin, Hannah (13 September 2017). "Much ado about nothing: ancient Indian text contains earliest zero symbol". The Guardian. ISSN 0261-3077. Archived from the original on 20 November 2017. Retrieved 14 September 2017.</ref>]] বাখশালি পাণ্ডুলিপি, য'ত "শূন্য" সংখ্যাটো ক'লা বিন্দুৰে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হৈছে। অৱশ্যে ইয়াৰ তাৰিখ অনিশ্চিত।<ref>Devlin, Hannah (13 September 2017). "Much ado about nothing: ancient Indian text contains earliest zero symbol". The Guardian. ISSN 0261-3077. Archived from the original on 20 November 2017. Retrieved 14 September 2017.</ref> শূন্যৰ বাবে এটা ডাঙৰ বিন্দু চিহ্ন, সমগ্ৰ বাখশালি পাণ্ডুলিপিখনতে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। এই পাণ্ডুলিপিখন আছিল ব্যৱসায়ীসকলৰ বাবে অংকৰ ব্যৱহাৰিক হাতপুথি।<ref name="Weiss">{{Cite news |last=Weiss |first=Ittay |date=20 September 2017 |title=Nothing matters: How India's invention of zero helped create modern mathematics |work=The Conversation |url=https://theconversation.com/nothing-matters-how-the-invention-of-zero-helped-create-modern-mathematics-84232 |access-date=12 July 2018 |archive-date=12 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180712124031/https://theconversation.com/nothing-matters-how-the-invention-of-zero-helped-create-modern-mathematics-84232 |url-status=live }}</ref> ==গণিত== গণিতত শূন্যৰ ধাৰণাটোৱে একাধিক ভূমিকা পালন কৰে: অংক হিচাপে ই সংখ্যাসমূহক প্ৰতিনিধিত্ব কৰাৰ বাবে অৱস্থান সংকেতৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ, আনহাতে ই বহুতো বীজগণিতীয় পৰিৱেশত নিজস্বভাৱে সংখ্যা হিচাপেও গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। ===অংক হিচাপে=== অৱস্থানগত সংখ্যা প্ৰণালীত (যেনে সংখ্যাসমূহক প্ৰতিনিধিত্ব কৰাৰ বাবে সাধাৰণ দশমিক পদ্ধতি), ০ অংকটোৱে এটা স্থানধাৰীৰ ভূমিকা পালন কৰে, যি সূচায় যে সংখ্যাটোৰ সেই স্থানত কোনো মানে অৰিহণা যোগাৱা নাই। উদাহৰণস্বৰূপে, দশমিক সংখ্যা ২০৫ হৈছে দুই শতক আৰু পাঁচ এককৰ যোগফল, য’ত ০ অংকটোৱে বুজায় যে সংখ্যাটোত কোনো দহক যোগ কৰা হোৱা নাই। ===প্ৰাথমিক বীজগণিত=== [[File:Number line with numbers -3 to 3.svg|thumb|upright=1.4|এডাল সংখ্যাৰেখাত −৩ ৰ পৰা ৩ লৈ দেখুওৱা হৈছে, সংখ্যাৰেখাডালৰ মাজত ০ অৱস্থান কৰা দেখা গৈছে৷]] ০ সংখ্যাটো হৈছে আটাইতকৈ সৰু [[স্বাভাৱিক সংখ্যা|অঋণাত্মক অখণ্ড সংখ্যা]], আৰু আটাইতকৈ ডাঙৰ অধনাত্মক অখণ্ড সংখ্যা। ০ ৰ পিছৰ [[স্বাভাৱিক সংখ্যা|স্বাভাৱিক সংখ্যাটো]] ১ আৰু ০ ৰ আগত কোনো স্বাভাৱিক সংখ্যা নাথাকে। ০ সংখ্যাটোক স্বাভাৱিক সংখ্যা বুলি গণ্য কৰা হ'ব পাৰে বা নহ'বও পাৰে,<ref>{{Cite book |last1=Bunt |first1=Lucas Nicolaas Hendrik |url=https://books.google.com/books?id=7xArILpcndYC |title=The historical roots of elementary mathematics |last2=Jones |first2=Phillip S. |last3=Bedient |first3=Jack D. |publisher=Courier Dover Publications |year=1976 |isbn=978-0-486-13968-5 |pages=254–255 |access-date=5 January 2016 |archive-date=23 June 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160623174716/https://books.google.com/books?id=7xArILpcndYC |url-status=live }}, [https://books.google.com/books?id=7xArILpcndYC&pg=PA255 Extract of pp. 254–255] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160510195505/https://books.google.com/books?id=7xArILpcndYC&pg=PA255 |date=10 May 2016 }}</ref>{{sfn|Cheng|2017|p=32}} কিন্তু ই এটা [[অখণ্ড সংখ্যা]], আৰু সেয়েহে এটা [[পৰিমেয় সংখ্যা]] আৰু এটা বাস্তৱ সংখ্যা।{{sfn|Cheng|2017|pp=41, 48–53}} শূন্যকে ধৰি সকলো পৰিমেয় সংখ্যাই বীজগণিতীয় সংখ্যা। যেতিয়া বাস্তৱ সংখ্যাবোৰক সম্প্ৰসাৰিত কৰি [[জটিল সংখ্যা]]বোৰ গঠন কৰা হয়, তেতিয়া ০ জটিল সমতলটোৰ উৎপত্তি হিচাপে গণ্য হয়। ০ নম্বৰটো ধনাত্মক বা ঋণাত্মক নহয় বুলি গণ্য কৰিব পাৰি<ref>{{Cite web |author=Weisstein, Eric W. |title=Zero |url=http://mathworld.wolfram.com/Zero.html |access-date=4 April 2018 |website=Wolfram |language=en |archive-date=1 June 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130601190920/http://mathworld.wolfram.com/Zero.html |url-status=live }}</ref> বা, বৈকল্পিকভাৱে, ধনাত্মক আৰু ঋণাত্মক দুয়োটা<ref>{{Cite book |last=Weil |first=André |author-link=André Weil |url=https://books.google.com/books?id=NEHaBwAAQBAJ&pg=PA3 |title=Number Theory for Beginners |date=2012-12-06 |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-1-4612-9957-8 |language=en |access-date=6 April 2021 |archive-date=14 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210614182810/https://books.google.com/books?id=NEHaBwAAQBAJ&pg=PA3 |url-status=live }}</ref> আৰু সাধাৰণতে সংখ্যা ৰেখাত কেন্দ্ৰীয় সংখ্যা হিচাপে প্ৰদৰ্শিত হয়। শূন্য হৈছে [[যুগ্ম সংখ্যা]]<ref>[[Lemma (mathematics)|Lemma]] B.2.2, ''The integer 0 is even and is not odd'', in {{Cite book |last=Penner |first=Robert C. |url=https://archive.org/details/discretemathemat0000penn |title=Discrete Mathematics: Proof Techniques and Mathematical Structures |publisher=World Scientific |year=1999 |isbn=978-981-02-4088-2 |page=[https://archive.org/details/discretemathemat0000penn/page/34 34]}}</ref> (অৰ্থাৎ, ২ ৰ গুণিতক), আৰু ই অন্য যিকোনো অখণ্ড সংখ্যা, পৰিমেয় বা বাস্তৱ সংখ্যাৰ এটা অখণ্ড গুণিতক। ই এটা [[মৌলিক সংখ্যা]] বা [[যৌগিক সংখ্যা]] নহয়: ই মৌলিক নহয় কিয়নো সংজ্ঞা অনুসৰি মৌলিক সংখ্যাবোৰ একতকৈ ডাঙৰ, আৰু ই যৌগিক নহয় কিয়নো ইয়াক দুটা সৰু স্বাভাৱিক সংখ্যাৰ গুণিতক হিচাপে প্ৰকাশ কৰিব নোৱাৰি।<ref>Reid, Constance (1992). From zero to infinity: what makes numbers interesting (4th ed.). Mathematical Association of America. p. 23. ISBN 978-0-88385-505-8. zero neither prime nor composite </ref> ===গণিতত শূন্যৰ অন্যান্য ব্যৱহাৰ=== আটাইতকৈ সৰু গণনা সংখ্যা হিচাপে ০ৰ ভূমিকাক বিভিন্ন ধৰণে সাধাৰণীকৰণ বা সম্প্ৰসাৰিত কৰিব পাৰি। [[সংহতি তত্ত্ব|সংহতি তত্ত্বত]] ০ হৈছে ৰিক্ত সংহতি যাক "{ }", "∅" বা "∅" হিচাপে চিহ্নিত কৰা হয়। ৰিক্ত সংহতি হৈছে কোনো উপাদান নথকা এটা সংহতি যাৰ ফল ০ হয়। == লগতে চাওক== *[[সংখ্যা]] *[[সংখ্যা পদ্ধতি]] {{পূৰ্ণ সংখ্যা}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commons category|0 (number)}} {{Wiktionary|zero}} {{Wikiquote|Zero}} * [http://www-gap.dcs.st-and.ac.uk/~history/HistTopics/Zero.html A History of Zero] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081204042054/http://www-gap.dcs.st-and.ac.uk/~history/HistTopics/Zero.html |date=2008-12-04 }} * [http://home.ubalt.edu/ntsbarsh/zero/ZERO.HTM Zero Saga] * [http://www.ucs.louisiana.edu/~sxw8045/history.htm The History of Algebra] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141009100628/http://www.ucs.louisiana.edu/~sxw8045/history.htm |date=2014-10-09 }} * [[Edsger W. Dijkstra]]: [https://web.archive.org/web/20110226073857/http://www.cs.utexas.edu/users/EWD/ewd08xx/EWD831.PDF Why numbering should start at zero], EWD831 (PDF of a handwritten manuscript) * [https://web.archive.org/web/20090205194738/http://www.schoolhouserock.tv/My.html "My Hero Zero"] Educational children's song in Schoolhouse Rock! ==গ্ৰন্থপঞ্জী== * Barrow, John D. (2001) ''The Book of Nothing'', Vintage. ISBN 0-09-928845-1. *Diehl, Richard A. (2004) ''The Olmecs: America's First Civilization'', Thames & Hudson, London. *Ifrah, Georges (2000) ''The Universal History of Numbers: From Prehistory to the Invention of the Computer'', Wiley. ISBN 0-471-39340-1. *Kaplan, Robert (2000) ''The Nothing That Is: A Natural History of Zero'', Oxford: Oxford University Press. * Seife, Charles (2000) ''Zero: The Biography of a Dangerous Idea'', Penguin USA (Paper). ISBN 0-14-029647-6. * Bourbaki, Nicolas (1998). ''Elements of the History of Mathematics''. Berlin, Heidelberg, and New York: Springer-Verlag. ISBN 3-540-64767-8. * Isaac Asimov (1978). Article "Nothing Counts" in ''Asimov on Numbers''. Pocket Books. == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী: গণিত]] [[শ্ৰেণী: সংখ্যা]] [[শ্ৰেণী: বীজগণিত]] tmc1bupl3gcdviqfiwatdgvil2hemcj 0 24443 649285 505572 2026-11-03T08:25:13Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649285 wikitext text/x-wiki '''হৰিদেৱ''' ({{lang-en|Harideva}}) আছিল [[অসম]]ত [[মহাপুৰুষীয়া]] [[বৈষ্ণৱ ধৰ্ম]]ৰ অন্যতম প্ৰচাৰক। তেখেতে ভগৱানৰ পূজাত কোনো ধৰণৰ [[বলি]]-বিধানৰ বিপৰীতে [[বেদ]], [[গীতা]], [[ভাগৱত]] আদিত উল্লেখিত ধৰণে [[শ্ৰীকৃষ্ণ]]কেই সকলো ভগৱানৰ মূল বুলি মানি কৃষ্ণৰ পূজা-অৰ্চ্চনা কৰাতহে বিশ্বাস কৰিছিল। এই এক শৰণ [[বৈষ্ণৱ ধৰ্ম]] প্ৰচাৰৰ অৰ্থে তেওঁ মানেৰি সত্ৰ, বহৰি সত্ৰ, হৰিপুৰ সত্ৰ আৰু [[কৈহাটী]] সত্ৰ স্থাপন কৰিছিল। অসমত মহাপুৰুষীয়া-বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ প্ৰচাৰক চাৰিজন– [[শংকৰদেৱ]], [[মাধৱদেৱ]], [[দামোদৰ দেৱ]] আৰু হৰিদেৱ।<ref>[হৰিদেৱ: জীৱন আৰু সাহিত্যকৃতি, ড॰ নাৰায়ন দাস]</ref> সত্ৰ পাতি [[বৈষ্ণৱ ধৰ্ম]] প্ৰচাৰ কৰাৰ উপৰিও তেখেতে ভক্তিজ্ঞাপক গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছিল। তেখেত গীতিকাৰো আছিল। ==পূৰ্বপুৰুষ আৰু জন্ম== ১৪২৬ [[খ্ৰীষ্টাব্দ]]ৰ [[ভাদ]] মাহৰ শুক্লা পঞ্চমী তিথিত [[লখিমপুৰ]]ৰ [[নাৰায়ণপুৰ]]ত মহাপুৰুষ হৰিদেৱৰ জন্ম হয়। তেখেতৰ পিতৃ আছিল দ্বিজ অজনাভ আৰু মাতৃ পাৰিজাত দেৱী। তেখেতৰ পূৰ্বপুৰুষ [[কান্যকুব্জ]]ৰ আছিল যদিও সময়ৰ গতিত তেওঁ [[অসম]]ৰ বাসিন্দাত পৰিণত হয়।<ref name="ৰামধেনু"> বৈদিক বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ প্ৰথম প্ৰচাৰক হৰিদেৱ: ধীৰেন ডেকা, ৰামধেনু, দৈনিক অসম, ১৯ মে’ ২০১২</ref> ==বাল্যকাল আৰু শিক্ষা-দীক্ষা== হৰিদেৱ [[ব্ৰাহ্মণ]] (গোস্বামী) আছিল। ন বছৰ বয়সত উপনয়ন হৈ যোৱাৰ পিছত তেওঁ গোবিন্দ পণ্ডিতৰ ওচৰত প্ৰাথমিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰে। পিতৃ অজনাভে শিশুকালত হৰিদেৱক [[সংস্কৃত]] [[ব্যাকৰণ]] পঢ়াইছিল। বাল্যকালতেই [[পাণিণি]] [[ব্যাকৰণ]]ৰ লগতে [[বেদ]] আৰু [[দৰ্শন]]ৰো জ্ঞান লাভ কৰিছিল। হৰিদেৱে ল’ৰালি কালৰ পৰাই বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত তেখেতৰ পাণ্ডিত্যৰ গুণ প্ৰকাশ পাইছিল।<ref name="ৰামধেনু"/> ==কৰ্মজীৱন== তেওঁ হিংসা-দ্বেষ পৰিহাৰ কৰি, [[বলি]]-বিধান ত্যাগ কৰি [[বৈদিক]] [[বৈষ্ণৱ]] চিন্তাত ব্ৰতী হয়। ১৪৪৩ খ্ৰীষ্টাব্দত তেওঁ [[ৰাজৰোষ]]ত পৰিবলগীয়া হৈছিল। কিন্তু ৰাজদূত ‘হুমা’ আৰু ‘ভীমা’ৰ চকুত ধূলি মাৰি হৰিদেৱ ঘৰৰপৰা ওলাই গৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰে ভটিয়াই গৈ উত্তৰ [[গুৱাহাটী]]ৰ [[অশ্বক্লান্ত]]ত থাকিবলৈ লয়। তাত মাধৱ নামৰ সন্ন্যাসী এজনৰ পৰা [[শৰণ]] দীক্ষা লাভ কৰে। ইয়াৰ কিছুদিন পিছত তেওঁ [[হাজো]]লৈ গৈ [[হয়গ্ৰীৱ মাধৱ মন্দিৰ]] আৰু [[কেদাৰ মন্দিৰ]] পৰিদৰ্শন কৰে। তাৰপিছত ভটিয়াই [[শ্ৰীক্ষেত্ৰ]]লৈ যায়গৈ। তাত বিশাম্ভৰ নামৰ [[পাণ্ডা]] এজনৰ ঘৰত থাকি [[শ্ৰীক্ষেত্ৰ]]ৰ [[জগন্নাথ মন্দিৰ]] দৰ্শন কৰে। হৰিদেৱে উত্তৰ [[ভাৰত]]ৰ সকলো [[তীৰ্থ]] দৰ্শন কৰি শেষত [[:en:Varanasi|কাশী]]ত শ্ৰদ্ধানন্দ আচাৰ্যৰ অধীনত চাৰি বছৰ [[বেদ]] আৰু [[দৰ্শন]] অধ্যয়ন কৰে। [[বেদ]] আৰু [[দৰ্শন]]ৰ ওপৰত অগাধ দখল থকা হেতুকে পিছলৈ তেখেতক দৰ্শন বেদাচাৰ্য্য উপাধিৰে বিভূষিত কৰা হৈছিল। তাৰপিছত তেওঁ [[জগন্নাথ]]ত পাঁচ বছৰকাল [[ভাগৱত]] চৰ্চা কৰি ভাগৱতাচাৰ্য্য উপাধি লাভ কৰে। [[ভাগৱত]] সমাপ্ত হোৱাৰ পিছত তেওঁ তেওঁৰ পূৰ্বপুৰুষৰ স্থান [[বহৰি]]লৈ ঘূৰি যায় আৰু নিজ প্ৰতিভাৰ বলত [[বহৰি]]ৰ কেইবাজনো অসৎ চৰিত্ৰৰ লোকক সৎ পথলৈ আনিবলৈ সমৰ্থ হয়। তাতেই তেওঁ ১৪৫৩ চনত সৎ সংগী হৰিদেৱাশ্ৰম নামেৰে এখন আশ্ৰম স্থাপন কৰে। পিছত ই গুৰুদেৱ সেৱাশ্ৰম নামে নামান্তৰিত হয়। সেই সময়ত শ্ৰীমন্ত [[শংকৰদেৱ]] আৰু [[দামোদৰ দেৱ|শ্ৰী শ্ৰী দামোদৰদেৱে]] তেখেতক সম্বৰ্ধনা জনাই মান ধৰে। এই মান ধৰা সূত্ৰেই গুৰুদেৱ সেৱাশ্ৰম পিছলৈ মানেৰি সত্ৰ নামে জনাজাত হয়।<ref name="প্ৰতীতি"> দৌলোৎসৱঃ কৃষ্ণ ভাৱনাৰ অন্য এক ধাৰা: প্ৰতীতি, প্ৰথম বছৰ, দ্বিতীয় সংখ্যা</ref> এই সত্ৰক বহৰি সত্ৰ বুলিও জনা যায়।<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250121112553/https://www.india9.com/i9show/Bahari-Satra-67819.htm |archivedate=2025-01-21 |title=India9.com/Bahari Satra |url=http://www.india9.com/i9show/Bahari-Satra-67819.htm |access-date=2012-05-22 |deadurl=yes}}</ref><ref>[http://barpetasatra.com/nearest-satra-3/bahari-satra/# {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120905151416/http://barpetasatra.com/nearest-satra-3/bahari-satra/ |date=2012-09-05 }}! prettyPhoto barpetasatra.com/Bahari Satra]]</ref> [[বহৰি]]ত থকা সময়তেই তেওঁ কৃষ্ণকান্ত অধ্যাপকৰ কন্যা তিলোত্তমাৰ লগত লগত বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। তেওঁৰ এজনী জীয়ৰী আছিল – নাম ভুৱনেশ্বৰী। ভূবনেশ্বৰীয়ে চিৰকুমাৰী হৈ জ্ঞান চৰ্চাত ব্ৰতী হৈ থাকি শেষত মানেৰি সত্ৰৰ সত্ৰাধিকাৰিণী হিচাপে অধিষ্ঠিত হয়। [[বৈষ্ণৱ ধৰ্ম]] প্ৰচাৰত এনে সন্মানীয় স্থান লাভ কৰা অসমৰ এৱেঁই একমাত্ৰ নাৰী। হৰিদেৱৰ গুণ, গৰিমা আৰু পাণ্ডিত্যৰ কথা জানিব পাৰি তেওঁক [[কোচবিহাৰ]]ৰ ৰজা মল্লদেৱে আদৰি নিয়ে আৰু পত্নীসহ তেৰাৰ ওচৰত দীক্ষিত হয়। পিছত ৰজাই কোচবিহাৰৰ পৰা তিনি-চাৰি কিলোমিটাৰ আঁতৰত হৰিপুৰ সত্ৰ নামেৰে এখন সত্ৰ স্থাপন কৰি [[বৈষ্ণৱ ধৰ্ম]] প্ৰচাৰ কৰাৰ ব্যৱস্থা কৰাই দিয়ে। তাত কিছুকাল [[ধৰ্ম]]প্ৰচাৰ কৰি তেওঁ পুনৰ [[অসম]]ৰ (বৰ্তমানৰ [[বৰপেটা]] জিলাৰ অন্তৰ্গত) [[বহৰি]]ত স্থাপন কৰা মানেৰি সত্ৰলৈ উভতি আহি [[ধৰ্ম]] প্ৰচাৰ অব্যাহত ৰাখে।<ref name="ৰামধেনু"/> ==বৈষ্ণৱ ধৰ্ম প্ৰচাৰ== [[বেদ]], [[গীতা]] আৰু [[ভাগৱত]] শাস্ত্ৰৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত এক ঈশ্বৰ উপাসনা কৰা ধৰ্মকেই হৰিদেৱে মানিছিল আৰু তাৰ প্ৰচাৰৰ বাবে দেহে কেহে খাটিছিল। তেৰাৰ মতে [[শ্ৰীকৃষ্ণ]]ই সকলো অবতাৰৰ মূল। তেওঁ বলি-বিধানৰ বিৰোধ কৰিছিল কিন্তু লগতে অন্য দেৱ-দেৱীক নিন্দা কৰাটো দূষণীয় বুলি গণ্য কৰিছিল। তেখেতৰ মতে পৃথিৱীৰ সকলো পানীভাগ সাগৰলৈ গতি কৰাৰ দৰেই অন্য দেৱ-দেৱীৰ পূজা আদিও শেষত [[কেশৱ]] অৰ্থাৎ [[শ্ৰীকৃষ্ণ]]লৈ গতি কৰে। তেওঁ বিশ্বাস কৰিছিল যে [[ভাগৱত]]ৰ [[নৱবিধা]] ভক্তিৰ দ্বাৰাও পৰম গতি লাভ কৰিব পাৰি, কিন্তু তাৰবাবে সৎ গুৰুৰ আৱশ্যক।<ref name="ৰামধেনু"/> ==বহুমুখী প্ৰতিভা== হৰিদেৱ আছিল এগৰাকী সৰল, ধৰ্মপৰায়ণ, [[বেদ]], [[উপনিষদ]], [[গীতা]], [[ভাগৱত]] আদিৰ অগাধ জ্ঞান থকা এজন বিদগ্ধ পণ্ডিত বা যোগসিদ্ধপুৰুষ। তেখেতে সকলো শাস্ত্ৰৰপৰা মূল তত্ত্ববোৰ গোটখুৱাই ভক্তসকলৰ মাজত প্ৰচাৰ কৰাৰ লগতে লিপিবদ্ধও কৰিছিল।<ref name="ৰামধেনু"/> ==সাহিত্যকৃতি== সহজ-সৰল চুটি চুটি বাক্যৰ দ্বাৰা গধুৰভাৱ প্ৰকাশ কৰাটো হৰিদেৱৰ গদ্যশৈলীৰ অন্যতম বৈশিষ্ট্য।<ref>[হৰিদেৱ: জীৱন আৰু সাহিত্যকৃতি]</ref> তেখেতৰ ‘‘‘ভক্তিৰস তৰংগিনী’’’ প্ৰাচীন অসমীয়া গদ্য সাহিত্যৰ এক নিদৰ্শন। ==ৰচনাৱলী== বৰ্তমানলৈকে পোহৰলৈ অহা পুথিসমূহ হ’ল- * শৰণ সংহিতা * ভক্তিৰস তৰংগিনী আৰু তেখেতে লিখা কেইটিমান ভক্তিমূলক গীতৰ বিষয়ে জানিব পৰা গৈছে। শৰণ সংহিতাত শৰণৰ প্ৰয়োজনীয়তা, শৰণৰ প্ৰকৃত অৰ্থ আৰু নিয়ম পদ্ধতিৰ কথা আছে। আনহাতে ভক্তিৰস তৰংগিনীত ভাগৱতৰ সাৰতত্ত্ব ৰ বিশ্লেষণ পোৱা যায়। পাতৰ এপিঠিত সংস্কৃত শ্লোক আৰু আন পিঠিত তাৰ অসমীয়া গদ্য ৰূপান্তৰ দিয়া আছে। ইয়াৰ উপৰি হৰিদেৱে "ৰামাভিষেক" নামৰ অংকীয়া নাট এখনো ৰচনা কৰি গৈছে। তাত ৰামৰ জন্ম, বিবাহ, বনবাসৰ পৰা ৰাজ্যাভিষেকলৈ কাহিনীবোৰ বৰ্ণোৱা হৈছে। হৰিদেৱে ৰচনা কৰা "হৰিনাম কীৰ্ত্তন পদ্ধতি" নামৰ পুথিখনত কীৰ্তনৰ প্ৰকৃত অৰ্থ আৰু তাৰ আঁতিগুৰি আলোচনা কৰা হৈছে। ==ইংৰাজীলৈ অনূদিত তেখেতৰ গ্ৰন্থ== * শৰণ সিদ্ধান্ত, ১৯৯১, প্ৰকাশক- উত্তৰ-পূৱ ভাৰত হৰিদেৱ সংঘ * ভক্তিৰস তৰংগিনী, ১৯৯২, প্ৰকাশক- উত্তৰ-পূৱ ভাৰত হৰিদেৱ সংঘ ==হৰিদেৱ সম্পৰ্কীয় তথ্যসম্বলিত কেইখনমান চৰিত পুথি== * দ্বিজ বাণেশ্বৰ ৰচিত সংস্কৃত গুৰুচৰিতামৃত * দ্বিজ বাণেশ্বৰ ৰচিত সংস্কৃত চৰিত পুথিৰ দ্বিজ দিবাকৰে কৰা অসমীয়া পদানুবাদ- শ্ৰীশ্ৰীহৰিহৰদেৱ চৰিত্ৰ * বনগঞাগিৰী বিৰচিত মহাপুৰুষ শ্ৰীশ্ৰীহৰিহৰদেৱ চৰিত (এইখন জাল চৰিত নামেৰে জনাজাত) * শ্ৰীদাোদৰদেৱ গোস্বামী বিৰচিত আধুনিক মহাপুৰুষ শ্ৰীশ্ৰীহৰিহৰদেৱ কীৰ্তন। ==স্থাপন কৰা সত্ৰসমূহ== # বহৰি সত্ৰ # মানেৰি সত্ৰ # হৰিপুৰ সত্ৰ # [[কৈহাটী]] সত্ৰ ==তিৰোভাৱ== মহাপুৰুষ হৰিদেৱে জীৱনৰ অন্তিম সময়লৈকে [[ধৰ্ম]] প্ৰচাৰ কাৰ্য্য চলাই আছিল। ১৫৬৬ খ্ৰীষ্টাব্দৰ (১৪৮৮ শক) [[জেঠ]] মাহৰ [[অমাৱস্যা]] তিথিত [[বহৰি]]ত এইজনা মহাপুৰুষে ইহলীলা সম্বৰণ কৰে।<ref name="ৰামধেনু"/> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist|<ref>শ্ৰীশ্ৰীহৰিদেৱ, শ্ৰীমুনীনাথ শৰ্মা, শ্ৰীশ্ৰীহৰিদেৱ স্মৃতিসমিতি, বজালী, হৰিপুৰ সত্ৰ, ২৪ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯৯১</ref>}} {{অসমৰ সুপ্ৰসিদ্ধ ব্যক্তিসকল}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:অসমীয়া কবি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ধৰ্মীয় গুৰু]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ পাব্লিক ডমেইনৰ অন্তৰ্ভুক্ত লিখক]] n0np6qvpk6h6i6o4i3hejw0t7njs73h 8 25308 649178 260140 2026-11-02T19:29:29Z Maintenance script 11074 Use thumb.wikimedia.org for thumbnails ([[phab:T427465]], Operator: Ladsgroup) 649178 javascript text/javascript var popupVersion="Sat Mar 10 21:40:16 UTC 2007"; // STARTFILE: main.js // ********************************************************************** // ** ***WARNING GLOBAL GADGET FILE*** ** // ** changes to this file affect many users. ** // ** please discuss on the talk page before editing ** // ** ** // ********************************************************************** // ** ** // ** if you do edit this file, be sure that your editor recognizes it ** // ** as utf8, or the weird and wonderful characters in the namespaces ** // ** below will be completely broken. You can check with the show ** // ** changes button before submitting the edit. ** // ** test: مدیا מיוחד Мэдыя ** // ** ** // ********************************************************************** // Globals // // Trying to shove as many of these as possible into the pg (popup globals) object function pg(){}; // dummy to stop errors window.pg = { re: {}, // regexps ns: {}, // namespaces string: {}, // translatable strings wiki: {}, // local site info misc: {}, // YUCK PHOOEY option: {}, // options, see newOption etc optionDefault: {}, // default option values flag: {}, // misc flags cache: {}, // page and image cache structures: {}, // navlink structures timer: {}, // all sorts of timers (too damn many) counter: {}, // .. and all sorts of counters current: {}, // state info endoflist: null }; window.pop = { // wrap various functions in here init: {}, util: {}, endoflist: null }; function popupsReady() { if (!window.pg) { return false; } if (!pg.flag) { return false; } if (!pg.flag.finishedLoading) { return false; } return true; } //////////////////////////////////////////////////////////////////// // Run things //////////////////////////////////////////////////////////////////// hookEvent('load', setupPopups); /// Local Variables: /// /// mode:c /// /// End: /// // ENDFILE: main.js // STARTFILE: actions.js function setupTooltips(container, remove, force, popData) { log('setupTooltips, container='+container+', remove='+remove); if (!container) { //<NOLITE> // the main initial call if (getValueOf('popupOnEditSelection') && window.doSelectionPopup ) { try { document.editform.wpTextbox1.onmouseup=function() { doSelectionPopup(); }; } catch (neverMind) {} } //</NOLITE> // article/content is a structure-dependent thing container = defaultPopupsContainer(); } if (!remove && !force && container.ranSetupTooltipsAlready) { return; } container.ranSetupTooltipsAlready = !remove; var anchors; anchors=container.getElementsByTagName('A'); setupTooltipsLoop(anchors, 0, 250, 100, remove, popData); } function defaultPopupsContainer() { if (getValueOf('popupOnlyArticleLinks')) { return document.getElementById('article') || document.getElementById('content') || document; } return document; } function setupTooltipsLoop(anchors,begin,howmany,sleep, remove, popData) { log(simplePrintf('setupTooltipsLoop(%s,%s,%s,%s,%s)', arguments)); var finish=begin+howmany; var loopend = min(finish, anchors.length); var j=loopend - begin; log ('setupTooltips: anchors.length=' + anchors.length + ', begin=' + begin + ', howmany=' + howmany + ', loopend=' + loopend + ', remove=' + remove); var doTooltip= remove ? removeTooltip : addTooltip; // try a faster (?) loop construct if (j > 0) { do { var a=anchors[loopend - j]; if (!a || !a.href) { log('got null anchor at index ' + loopend - j); continue; } doTooltip(a, popData); } while (--j); } if (finish < anchors.length) { setTimeout(function() { setupTooltipsLoop(anchors,finish,howmany,sleep,remove,popData);}, sleep); } else { if ( !remove && ! getValueOf('popupTocLinks')) { rmTocTooltips(); } pg.flag.finishedLoading=true; } } // eliminate popups from the TOC // This also kills any onclick stuff that used to be going on in the toc function rmTocTooltips() { var toc=document.getElementById('toc'); if (toc) { var tocLinks=toc.getElementsByTagName('A'); var tocLen = tocLinks.length; for (j=0; j<tocLen; ++j) { removeTooltip(tocLinks[j], true); } } } function addTooltip(a, popData) { if ( !isPopupLink(a) ) { return; } a.onmouseover=mouseOverWikiLink; a.onmouseout= mouseOutWikiLink; a.onmousedown = killPopup; a.hasPopup = true; a.popData = popData; } function removeTooltip(a) { if ( !a.hasPopup ) { return; } a.onmouseover = null; a.onmouseout = null; if (a.originalTitle) { a.title = a.originalTitle; } a.hasPopup=false; } function removeTitle(a) { if (a.originalTitle) { return; } a.originalTitle=a.title; a.title=''; } function restoreTitle(a) { if ( a.title || !a.originalTitle ) { return; } a.title = a.originalTitle; a.originalTitle=''; } function registerHooks(np) { var popupMaxWidth=getValueOf('popupMaxWidth'); if (typeof popupMaxWidth == 'number') { var setMaxWidth = function () { np.mainDiv.style.maxWidth = popupMaxWidth + 'px'; np.maxWidth = popupMaxWidth; // hack for IE // see http://www.svendtofte.com/code/max_width_in_ie/ // use setExpression as documented here on msdn: http://tinyurl dot com/dqljn if (np.mainDiv.style.setExpression) { np.mainDiv.style.setExpression( 'width', 'document.body.clientWidth > ' + popupMaxWidth + ' ? "' +popupMaxWidth + 'px": "auto"'); } }; np.addHook(setMaxWidth, 'unhide', 'before'); } //<NOLITE> if (window.addPopupShortcuts && window.rmPopupShortcuts) { np.addHook(addPopupShortcuts, 'unhide', 'after'); np.addHook(rmPopupShortcuts, 'hide', 'before'); } //</NOLITE> } function mouseOverWikiLink(evt) { if (!window.popupsReady || !window.popupsReady()) { return; } if (!evt && window.event) {evt=window.event}; return mouseOverWikiLink2(this, evt); } function footnoteTarget(a) { var aTitle=Title.fromAnchor(a); // We want ".3A" rather than "%3A" or "?" here, so use the anchor property directly var anch = aTitle.anchor; if ( ! /^(_note-|endnote)/.test(anch) ) { return false; } var lTitle=Title.fromURL(location.href); if ( lTitle.toString(true) != aTitle.toString(true) ) { return false; } var el=document.getElementById(anch); while ( el && typeof el.nodeName == 'string') { var nt = el.nodeName.toLowerCase(); if ( nt == 'li' ) { return el; } else if ( nt == 'body' ) { return false; } else if ( el.parentNode ) { el=el.parentNode; } else { return false; } } return false; } function footnotePreview(x, navpop) { setPopupHTML('<hr>' + x.innerHTML, 'popupPreview', navpop.idNumber, getValueOf('popupSubpopups') ? function() { setupTooltips(document.getElementById('popupPreview' + navpop.idNumber)); } : null); } // var modid=0; // if(!window.opera) { window.opera={postError: console.log}; } function modifierKeyHandler(a) { return function(evt) { // opera.postError('modifierKeyHandler called' + (++modid)); // opera.postError(''+evt + modid); // for (var i in evt) { // opera.postError('' + modid + ' ' + i + ' ' + evt[i]); // } // opera.postError(''+evt.ctrlKey + modid); var mod=getValueOf('popupModifier'); if (!mod) { return true; } if (!evt && window.event) {evt=window.event}; // opera.postError('And now....'+modid); // opera.postError(''+evt+modid); // opera.postError(''+evt.ctrlKey+modid); if ( evt && mod && !evt[mod.toLowerCase() + 'Key'] ) { return true; } mouseOverWikiLink2(a, evt); }; } function mouseOverWikiLink2(a, evt) { // try not to duplicate effort var mod=getValueOf('popupModifier'); if ( evt && mod && !evt[mod.toLowerCase() + 'Key'] ) { // if the modifier is needed and not pressed, listen for it until // we mouseout of this link. restoreTitle(a); var addHandler='addEventListener'; var rmHandler='removeEventListener'; var on=''; if (!document.addEventListener) { addHandler='attachEvent'; rmHandler='detachEvent'; on='on'; } if (!document[addHandler]) { // forget it return; } a.modifierKeyHandler=modifierKeyHandler(a); document[addHandler](on+'keydown', a.modifierKeyHandler, false); a[addHandler](on+'mouseout', function() { document[rmHandler](on+'keydown', a.modifierKeyHandler, false); }, true); return; } if ( getValueOf('removeTitles') ) { removeTitle(a); } if ( a==pg.current.link && a.navpopup && a.navpopup.isVisible() ) { return; } pg.current.link=a; if (getValueOf('simplePopups') && pg.option.popupStructure===null) { // reset *default value* of popupStructure setDefault('popupStructure', 'original'); } var article=(new Title()).fromAnchor(a); // set global variable (ugh) to hold article (wikipage) pg.current.article = article; if (pg.timer.image !== null) { clearInterval(pg.timer.image); pg.timer.image=null; pg.counter.checkImages=0; } if (!a.navpopup) { // FIXME: this doesn't behave well if you mouse out of a popup // directly into a link with the same href if (pg.current.linksHash[a.href] && false) { a.navpopup = pg.current.linksHash[a.href]; } else { a.navpopup=newNavpopup(a, article); pg.current.linksHash[a.href] = a.navpopup; pg.current.links.push(a); } } if (a.navpopup.pending===null || a.navpopup.pending!==0) { // either fresh popups or those with unfinshed business are redone from scratch simplePopupContent(a, article); } a.navpopup.showSoonIfStable(a.navpopup.delay); getValueOf('popupInitialWidth'); clearInterval(pg.timer.checkPopupPosition); pg.timer.checkPopupPosition=setInterval(checkPopupPosition, 600); if(getValueOf('simplePopups')) { return; } if (a.navpopup.pending!==0 ) { nonsimplePopupContent(a, article); } } // simplePopupContent: the content that is shown even when simplePopups is true function simplePopupContent(a, article) { /* FIXME hack */ a.navpopup.hasPopupMenu=false; a.navpopup.setInnerHTML(popupHTML(a)); fillEmptySpans({navpopup:a.navpopup}); var dragHandle = getValueOf('popupDragHandle') || null; if (dragHandle && dragHandle != 'all') { dragHandle += a.navpopup.idNumber; } setTimeout(function(){a.navpopup.makeDraggable(dragHandle);}, 150); //<NOLITE> if (getValueOf('popupRedlinkRemoval') && a.className=='new') { setPopupHTML('<br>'+popupRedlinkHTML(article), 'popupRedlink', a.navpopup.idNumber); } //</NOLITE> } function debugData(navpopup) { if(getValueOf('popupDebugging') && navpopup.idNumber) { setPopupHTML('idNumber='+navpopup.idNumber + ', pending=' + navpopup.pending, 'popupError', navpopup.idNumber); } } function newNavpopup(a, article) { var navpopup = new Navpopup(); navpopup.fuzz=5; navpopup.delay=getValueOf('popupDelay')*1000; // increment global counter now navpopup.idNumber = ++pg.idNumber; navpopup.parentAnchor = a; navpopup.parentPopup = (a.popData && a.popData.owner); navpopup.article = article; registerHooks(navpopup); return navpopup; } function nonsimplePopupContent(a, article) { var diff=null, history=null; var params=parseParams(a.href); var oldid=(typeof params.oldid=='undefined' ? null : params.oldid); //<NOLITE> if(getValueOf('popupPreviewDiffs') && window.loadDiff) { diff=params.diff; } if(getValueOf('popupPreviewHistory') && getValueOf('popupUseQueryInterface')) { history=(params.action=='history'); } //</NOLITE> a.navpopup.pending=0; var previewImage=true; var x; pg.misc.gImage=null; if (x=footnoteTarget(a)) { footnotePreview(x, a.navpopup); //<NOLITE> } else if ( diff || diff === 0 ) { //alert([article,oldid,diff]); loadDiff(article, oldid, diff, a.navpopup); } else if ( history && getValueOf('popupUseQueryInterface') ) { loadQueryPreview('history', article, a.navpopup); } else if ( pg.re.contribs.test(a.href) && getValueOf('popupUseQueryInterface')) { loadQueryPreview('contribs', article, a.navpopup); } else if ( pg.re.backlinks.test(a.href) && getValueOf('popupUseQueryInterface')) { loadQueryPreview('backlinks', article, a.navpopup); } else if ( // FIXME should be able to get all preview combinations with options article.namespace()==pg.ns.image && ( getValueOf('imagePopupsForImages') || ! anchorContainsImage(a) ) ) { if (getValueOf('popupUseQueryInterface')) { loadQueryPreview('imagepagepreview', article, a.navpopup); } else { startArticlePreview(article, oldid, a.navpopup); } loadImages(article); //</NOLITE> } else if (article.namespace() == pg.ns.category && getValueOf('popupCategoryMembers')) { getValueOf('popupUseQueryInterface') && loadQueryPreview('category', article, a.navpopup); startArticlePreview(article, oldid, a.navpopup); } else if (!article.namespace()!=pg.ns.image && previewImage ) { startArticlePreview(article, oldid, a.navpopup); } } function pendingNavpopTask(navpop) { if (navpop && navpop.pending===null) { navpop.pending=0; } ++navpop.pending; debugData(navpop); } function completedNavpopTask(navpop) { if (navpop && navpop.pending) { --navpop.pending; } debugData(navpop); } function startArticlePreview(article, oldid, navpop) { navpop.redir=0; loadPreview(article, oldid, navpop); } function loadPreview(article, oldid, navpop) { pendingNavpopTask(navpop); if (!navpop.redir) { navpop.originalArticle=article; } if (!navpop.visible && getValueOf('popupLazyDownloads')) { var id=(navpop.redir) ? 'DOWNLOAD_PREVIEW_REDIR_HOOK' : 'DOWNLOAD_PREVIEW_HOOK'; navpop.addHook(function() { getWiki(article, insertPreview, oldid, navpop); return true; }, 'unhide', 'before', id); } else { getWiki(article, insertPreview, oldid, navpop); } } function loadPreviewFromRedir(redirMatch, navpop) { // redirMatch is a regex match var target = new Title().fromWikiText(redirMatch[2]); // overwrite (or add) anchor from original target // mediawiki does overwrite; eg [[User:Lupin/foo3#Done]] if ( navpop.article.anchor ) { target.anchor = navpop.article.anchor; } var trailingRubbish=redirMatch[4]; navpop.redir++; navpop.redirTarget=target; //<NOLITE> if (window.redirLink) { var warnRedir = redirLink(target, navpop.article); setPopupHTML(warnRedir, 'popupWarnRedir', navpop.idNumber); } //</NOLITE> navpop.article=target; fillEmptySpans({redir: true, redirTarget: target, navpopup:navpop}); return loadPreview(target, null, navpop); } function insertPreview(download) { if (!download.owner) { return; } var redirMatch = pg.re.redirect.exec(download.data); if (download.owner.redir===0 && redirMatch) { completedNavpopTask(download.owner); loadPreviewFromRedir(redirMatch, download.owner); return; } if (download.owner.visible || !getValueOf('popupLazyPreviews')) { insertPreviewNow(download); } else { var id=(download.owner.redir) ? 'PREVIEW_REDIR_HOOK' : 'PREVIEW_HOOK'; download.owner.addHook( function(){insertPreviewNow(download); return true;}, 'unhide', 'after', id ); } } function insertPreviewNow(download) { if (!download.owner) { return; } var wikiText=download.data; var navpop=download.owner; completedNavpopTask(navpop); var art=navpop.redirTarget || navpop.originalArticle; //<NOLITE> makeFixDabs(wikiText, navpop); if (getValueOf('popupSummaryData') && window.getPageInfo) { var info=getPageInfo(wikiText, download); setPopupTrailer(getPageInfo(wikiText, download), navpop.idNumber); } var imagePage=''; if (art.namespace()==pg.ns.image) { imagePage=art.toString(); } else { imagePage=getValidImageFromWikiText(wikiText); } if(imagePage) { loadImages(Title.fromWikiText(imagePage)); } //</NOLITE> if (getValueOf('popupPreviews')) { insertArticlePreview(download, art, navpop); } } function insertArticlePreview(download, art, navpop) { if (download && typeof download.data == typeof ''){ if (art.namespace()==pg.ns.template && getValueOf('popupPreviewRawTemplates')) { // FIXME compare/consolidate with diff escaping code for wikitext var h='<hr><tt>' + download.data.entify().split('\\n').join('<br>\\n') + '</tt>'; setPopupHTML(h, 'popupPreview', navpop.idNumber); } else { var p=prepPreviewmaker(download.data, art, navpop); p.showPreview(); } } } function prepPreviewmaker(data, article, navpop) { // deal with tricksy anchors var d=anchorize(data, article.anchorString()); var urlBase=joinPath([pg.wiki.articlebase, article.urlString()]); var p=new Previewmaker(d, urlBase, navpop); return p; } // Try to imitate the way mediawiki generates HTML anchors from section titles function anchorize(d, anch) { if (!anch) { return d; } var anchRe=RegExp('=+\\s*' + literalizeRegex(anch).replace(/[_ ]/g, '[_ ]') + '\\s*=+'); var match=d.match(anchRe); if(match && match.length > 0 && match[0]) { return d.substring(d.indexOf(match[0])); } // now try to deal with == foo [[bar|baz]] boom == -> #foo_baz_boom var lines=d.split('\n'); for (var i=0; i<lines.length; ++i) { lines[i]=lines[i].replace(RegExp('[[]{2}([^|\\]]*?[|])?(.*?)[\\]]{2}', 'g'), '$2') .replace(/'''([^'])/g, '$1').replace(RegExp("''([^'])", 'g'), '$1'); if (lines[i].match(anchRe)) { return d.split('\n').slice(i).join('\n').replace(RegExp('^[^=]*'), ''); } } return d; } function killPopup() { if (getValueOf('popupShortcutKeys') && window.rmPopupShortcuts) { rmPopupShortcuts(); } if (!pg) { return; } pg.current.link && pg.current.link.navpopup && pg.current.link.navpopup.banish(); pg.current.link=null; abortAllDownloads(); window.stopImagesDownloading && stopImagesDownloading(); if (pg.timer.checkPopupPosition !== null) { clearInterval(pg.timer.checkPopupPosition); pg.timer.checkPopupPosition=null; } if (pg.timer.checkImages !== null) { clearInterval(pg.timer.checkImages); pg.timer.checkImages=null; } if (pg.timer.image !== null) { clearInterval(pg.timer.image); pg.timer.image=null; } return true; // preserve default action } // ENDFILE: actions.js // STARTFILE: domdrag.js /** @fileoverview The {@link Drag} object, which enables objects to be dragged around. <pre> ************************************************* dom-drag.js 09.25.2001 www.youngpup.net ************************************************** 10.28.2001 - fixed minor bug where events sometimes fired off the handle, not the root. ************************************************* Pared down, some hooks added by [[User:Lupin]] Copyright Aaron Boodman. Saying stupid things daily since March 2001. </pre> */ /** Creates a new Drag object. This is used to make various DOM elements draggable. @constructor */ function Drag () { /** Condition to determine whether or not to drag. This function should take one parameter, an Event. To disable this, set it to <code>null</code>. @type Function */ this.startCondition = null; /** Hook to be run when the drag finishes. This is passed the final coordinates of the dragged object (two integers, x and y). To disables this, set it to <code>null</code>. @type Function */ this.endHook = null; } /** Gets an event in a cross-browser manner. @param {Event} e @private */ Drag.prototype.fixE = function(e) { if (typeof e == 'undefined') { e = window.event; } if (typeof e.layerX == 'undefined') { e.layerX = e.offsetX; } if (typeof e.layerY == 'undefined') { e.layerY = e.offsetY; } return e; }; /** Initialises the Drag instance by telling it which object you want to be draggable, and what you want to drag it by. @param {DOMElement} o The "handle" by which <code>oRoot</code> is dragged. @param {DOMElement} oRoot The object which moves when <code>o</code> is dragged, or <code>o</code> if omitted. */ Drag.prototype.init = function(o, oRoot) { var dragObj = this; this.obj = o; o.onmousedown = function(e) { dragObj.start.apply( dragObj, [e]); }; o.dragging = false; o.draggable = true; o.hmode = true; o.vmode = true; o.root = oRoot && oRoot !== null ? oRoot : o ; if (isNaN(parseInt(o.root.style.left, 10))) { o.root.style.left = "0px"; } if (isNaN(parseInt(o.root.style.top, 10))) { o.root.style.top = "0px"; } o.root.onthisStart = function(){}; o.root.onthisEnd = function(){}; o.root.onthis = function(){}; }; /** Starts the drag. @private @param {Event} e */ Drag.prototype.start = function(e) { var o = this.obj; // = this; e = this.fixE(e); if (this.startCondition && !this.startCondition(e)) { return; } var y = parseInt(o.vmode ? o.root.style.top : o.root.style.bottom, 10); var x = parseInt(o.hmode ? o.root.style.left : o.root.style.right, 10); o.root.onthisStart(x, y); o.lastMouseX = e.clientX; o.lastMouseY = e.clientY; var dragObj = this; o.onmousemoveDefault = document.onmousemove; o.dragging = true; document.onmousemove = function(e) { dragObj.drag.apply( dragObj, [e] ); }; document.onmouseup = function(e) { dragObj.end.apply( dragObj, [e] ); }; return false; }; /** Does the drag. @param {Event} e @private */ Drag.prototype.drag = function(e) { e = this.fixE(e); var o = this.obj; var ey = e.clientY; var ex = e.clientX; var y = parseInt(o.vmode ? o.root.style.top : o.root.style.bottom, 10); var x = parseInt(o.hmode ? o.root.style.left : o.root.style.right, 10 ); var nx, ny; nx = x + ((ex - o.lastMouseX) * (o.hmode ? 1 : -1)); ny = y + ((ey - o.lastMouseY) * (o.vmode ? 1 : -1)); this.obj.root.style[o.hmode ? "left" : "right"] = nx + "px"; this.obj.root.style[o.vmode ? "top" : "bottom"] = ny + "px"; this.obj.lastMouseX = ex; this.obj.lastMouseY = ey; this.obj.root.onthis(nx, ny); return false; }; /** Ends the drag. @private */ Drag.prototype.end = function() { document.onmousemove=this.obj.onmousemoveDefault; document.onmouseup = null; this.obj.dragging = false; if (this.endHook) { this.endHook( parseInt(this.obj.root.style[this.obj.hmode ? "left" : "right"], 10), parseInt(this.obj.root.style[this.obj.vmode ? "top" : "bottom"], 10)); } }; // ENDFILE: domdrag.js // STARTFILE: structures.js //<NOLITE> pg.structures.original={}; pg.structures.original.popupLayout=function () { return ['popupError', 'popupImage', 'popupTopLinks', 'popupTitle', 'popupData', 'popupOtherLinks', 'popupRedir', ['popupWarnRedir', 'popupRedirTopLinks', 'popupRedirTitle', 'popupRedirData', 'popupRedirOtherLinks'], 'popupMiscTools', ['popupRedlink'], 'popupPrePreviewSep', 'popupPreview', 'popupSecondPreview', 'popupPreviewMore', 'popupPostPreview', 'popupFixDab']; }; pg.structures.original.popupRedirSpans=function () { return ['popupRedir', 'popupWarnRedir', 'popupRedirTopLinks', 'popupRedirTitle', 'popupRedirData', 'popupRedirOtherLinks']; }; pg.structures.original.popupTitle=function (x) { log ('defaultstructure.popupTitle'); if (!getValueOf('popupNavLinks')) { return navlinkStringToHTML('<b><<mainlink>></b>',x.article,x.params); } return ''; }; pg.structures.original.popupTopLinks=function (x) { log ('defaultstructure.popupTopLinks'); if (getValueOf('popupNavLinks')) { return navLinksHTML(x.article, x.hint, x.params); } return ''; }; pg.structures.original.popupImage=function(x) { log ('original.popupImage, x.article='+x.article+', x.navpop.idNumber='+x.navpop.idNumber); return imageHTML(x.article, x.navpop.idNumber); }; pg.structures.original.popupRedirTitle=pg.structures.original.popupTitle; pg.structures.original.popupRedirTopLinks=pg.structures.original.popupTopLinks; function copyStructure(oldStructure, newStructure) { pg.structures[newStructure]={}; for (var prop in pg.structures[oldStructure]) { pg.structures[newStructure][prop]=pg.structures[oldStructure][prop]; } } copyStructure('original', 'nostalgia'); pg.structures.nostalgia.popupTopLinks=function(x) { var str=''; str += '<b><<mainlink|shortcut= >></b>'; // user links // contribs - log - count - email - block // count only if applicable; block only if popupAdminLinks str += 'if(user){<br><<contribs|shortcut=c>>'; str+='if(wikimedia){*<<count|shortcut=#>>}'; str+='if(ipuser){}else{*<<email|shortcut=E>>}if(admin){*<<block|shortcut=b>>}}'; // editing links // talkpage -> edit|new - history - un|watch - article|edit // other page -> edit - history - un|watch - talk|edit|new var editstr='<<edit|shortcut=e>>'; var editOldidStr='if(oldid){<<editOld|shortcut=e>>|<<revert|shortcut=v|rv>>|<<edit|cur>>}else{' + editstr + '}' var historystr='<<history|shortcut=h>>'; var watchstr='<<unwatch|unwatchShort>>|<<watch|shortcut=w|watchThingy>>'; str+='<br>if(talk){' + editOldidStr+'|<<new|shortcut=+>>' + '*' + historystr+'*'+watchstr + '*' + '<b><<article|shortcut=a>></b>|<<editArticle|edit>>' + '}else{' + // not a talk page editOldidStr + '*' + historystr + '*' + watchstr + '*' + '<b><<talk|shortcut=t>></b>|<<editTalk|edit>>|<<newTalk|shortcut=+|new>>' + '}'; // misc links str += '<br><<whatLinksHere|shortcut=l>>*<<relatedChanges|shortcut=r>>'; str += 'if(admin){<br>}else{*}<<move|shortcut=m>>'; // admin links str += 'if(admin){*<<unprotect|unprotectShort>>|<<protect|shortcut=p>>*' + '<<undelete|undeleteShort>>|<<delete|shortcut=d>>}'; return navlinkStringToHTML(str, x.article, x.params); }; pg.structures.nostalgia.popupRedirTopLinks=pg.structures.nostalgia.popupTopLinks; /** -- fancy -- **/ copyStructure('original', 'fancy'); pg.structures.fancy.popupTitle=function (x) { return navlinkStringToHTML('<font size=+0><<mainlink>></font>',x.article,x.params); }; pg.structures.fancy.popupTopLinks=function(x) { var hist='<<history|shortcut=h|hist>>|<<lastEdit|shortcut=/|last>>if(mainspace_en){|<<editors|shortcut=E|eds>>}'; var watch='<<unwatch|unwatchShort>>|<<watch|shortcut=w|watchThingy>>'; var move='<<move|shortcut=m|move>>'; return navlinkStringToHTML('if(talk){' + '<<edit|shortcut=e>>|<<new|shortcut=+|+>>*' + hist + '*' + '<<article|shortcut=a>>|<<editArticle|edit>>' + '*' + watch + '*' + move + '}else{<<edit|shortcut=e>>*' + hist + '*<<talk|shortcut=t|>>|<<editTalk|edit>>|<<newTalk|shortcut=+|new>>' + '*' + watch + '*' + move+'}<br>', x.article, x.params); }; pg.structures.fancy.popupOtherLinks=function(x) { var admin='<<unprotect|unprotectShort>>|<<protect|shortcut=p>>*<<undelete|undeleteShort>>|<<delete|shortcut=d|del>>'; var user='<<contribs|shortcut=c>>if(wikimedia){|<<count|shortcut=#|#>>}'; user+='if(ipuser){|<<arin>>}else{*<<email|shortcut=E|'+ popupString('email')+'>>}if(admin){*<<block|shortcut=b>>}'; var normal='<<whatLinksHere|shortcut=l|links here>>*<<relatedChanges|shortcut=r|related>>'; return navlinkStringToHTML('<br>if(user){' + user + '*}if(admin){'+admin+'if(user){<br>}else{*}}' + normal, x.article, x.params); }; pg.structures.fancy.popupRedirTitle=pg.structures.fancy.popupTitle; pg.structures.fancy.popupRedirTopLinks=pg.structures.fancy.popupTopLinks; pg.structures.fancy.popupRedirOtherLinks=pg.structures.fancy.popupOtherLinks; /** -- fancy2 -- **/ // hack for [[User:MacGyverMagic]] copyStructure('fancy', 'fancy2'); pg.structures.fancy2.popupTopLinks=function(x) { // hack out the <br> at the end and put one at the beginning return '<br>'+pg.structures.fancy.popupTopLinks(x).replace(RegExp('<br>$','i'),''); }; pg.structures.fancy2.popupLayout=function () { // move toplinks to after the title return ['popupError', 'popupImage', 'popupTitle', 'popupData', 'popupTopLinks', 'popupOtherLinks', 'popupRedir', ['popupWarnRedir', 'popupRedirTopLinks', 'popupRedirTitle', 'popupRedirData', 'popupRedirOtherLinks'], 'popupMiscTools', ['popupRedlink'], 'popupPrePreviewSep', 'popupPreview', 'popupSecondPreview', 'popupPreviewMore', 'popupPostPreview', 'popupFixDab']; }; /** -- menus -- **/ copyStructure('original', 'menus'); pg.structures.menus.popupLayout=function () { return ['popupError', 'popupImage', 'popupTopLinks', 'popupTitle', 'popupOtherLinks', 'popupRedir', ['popupWarnRedir', 'popupRedirTopLinks', 'popupRedirTitle', 'popupRedirData', 'popupRedirOtherLinks'], 'popupData', 'popupMiscTools', ['popupRedlink'], 'popupPrePreviewSep', 'popupPreview', 'popupSecondPreview', 'popupPreviewMore', 'popupPostPreview', 'popupFixDab']; }; function toggleSticky(uid) { var popDiv=document.getElementById('navpopup_maindiv'+uid); if (!popDiv) { return; } if (!popDiv.navpopup.sticky) { popDiv.navpopup.stick(); } else { popDiv.navpopup.unstick(); popDiv.navpopup.hide(); } } pg.structures.menus.popupTopLinks = function (x, shorter) { // FIXME maybe this stuff should be cached var s=[]; var dropdiv='<div class="popup_drop">'; var enddiv='</div>'; var endspan='</span>'; var hist='<<history|shortcut=h>>'; if (!shorter) { hist = '<menurow>' + hist + '|<<historyfeed|rss>>if(mainspace_en){|<<editors|shortcut=E>>}</menurow>'; } var lastedit='<<lastEdit|shortcut=/|show last edit>>'; var jsHistory='<<lastContrib|last set of edits>><<sinceMe|changes since mine>>'; var linkshere='<<whatLinksHere|shortcut=l|what links here>>'; var related='<<relatedChanges|shortcut=r|related changes>>'; var search='<menurow><<search|shortcut=s>>if(wikimedia){|<<globalsearch|shortcut=g|global>>}' + '|<<google|shortcut=G|web>></menurow>'; var watch='<menurow><<unwatch|unwatchShort>>|<<watch|shortcut=w|watchThingy>></menurow>'; var protect='<menurow><<unprotect|unprotectShort>>|' + '<<protect|shortcut=p>>|<<protectlog|log>></menurow>'; var del='<menurow><<undelete|undeleteShort>>|<<delete|shortcut=d>>|' + '<<deletelog|log>></menurow>'; var move='<<move|shortcut=m|move page>>'; var nullPurge='<menurow><<nullEdit|shortcut=n|null edit>>|<<purge|shortcut=P>></menurow>'; var viewOptions='<menurow><<view|shortcut=v>>|<<render|shortcut=S>>|<<raw>></menurow>'; var editRow='if(oldid){' + '<menurow><<edit|shortcut=e>>|<<editOld|shortcut=e|this&nbsp;revision>></menurow>' + '<menurow><<revert|shortcut=v>>|<<undo>></menurow>' + '}else{<<edit|shortcut=e>>}'; var markPatrolled='if(rcid){<<markpatrolled|mark patrolled>>}'; var newTopic='if(talk){<<new|shortcut=+|new topic>>}'; var protectDelete='if(admin){' + protect + del + '}'; if (getValueOf('popupActionsMenu')) { s.push( '<<mainlink>>*' + dropdiv + menuTitle('actions')); } else { s.push( dropdiv + '<<mainlink>>'); } s.push( '<menu>') s.push( editRow + markPatrolled + newTopic + hist + lastedit ) if (!shorter) { s.push(jsHistory); } s.push( move + linkshere + related) if (!shorter) { s.push(nullPurge + search); } if (!shorter) { s.push(viewOptions); } s.push('<hr>' + watch + protectDelete); s.push('<hr>' + 'if(talk){<<article|shortcut=a|view article>><<editArticle|edit article>>}' + 'else{<<talk|shortcut=t|talk page>><<editTalk|edit talk>>' + '<<newTalk|shortcut=+|new topic>>}</menu>' + enddiv); // user menu starts here var email='<<email|shortcut=E|email user>>'; var contribs= 'if(wikimedia){<menurow>}<<contribs|shortcut=c|contributions>>' + 'if(wikimedia){|<<contribsTree|tree>></menurow>}'; s.push('if(user){*' + dropdiv + menuTitle('user')); s.push('<menu>'); + s.push('<menurow><<userPage|shortcut=u|user&nbsp;page>>|<<userSpace|space>></menurow>'); s.push('<<userTalk|shortcut=t|user talk>><<editUserTalk|edit user talk>>' + '<<newUserTalk|shortcut=+|leave comment>>'); if(!shorter) { s.push( 'if(ipuser){<<arin>>}else{' + email + '}') } else { s.push( 'if(ipuser){}else{' + email + '}') } s.push('<hr>' + contribs + '<<userlog|shortcut=L|user log>>'); s.push('if(wikimedia){<<count|shortcut=#|edit counter>>}'); s.push('if(admin){<menurow><<unblock|unblockShort>>|<<block|shortcut=b|block user>></menurow>}'); s.push('<<blocklog|shortcut=B|block log>>' + getValueOf('popupExtraUserMenu')); s.push('</menu>' + enddiv + '}'); // popups menu starts here if (getValueOf('popupSetupMenu') && !x.navpop.hasPopupMenu /* FIXME: hack */) { x.navpop.hasPopupMenu=true; s.push('*' + dropdiv + menuTitle('popupsMenu') + '<menu>'); s.push('<<togglePreviews|toggle previews>>'); s.push('<<purgePopups|reset>>'); s.push('<<disablePopups|disable>>'); s.push('</menu>'+enddiv); } return navlinkStringToHTML(s.join(''), x.article, x.params); }; function menuTitle(s) { return '<a href="#" noPopup=1>' + popupString(s) + '</a>'; } pg.structures.menus.popupRedirTitle=pg.structures.menus.popupTitle; pg.structures.menus.popupRedirTopLinks=pg.structures.menus.popupTopLinks; copyStructure('menus', 'shortmenus'); pg.structures.shortmenus.popupTopLinks=function(x) { return pg.structures.menus.popupTopLinks(x,true); }; pg.structures.shortmenus.popupRedirTopLinks=pg.structures.shortmenus.popupTopLinks; //</NOLITE> pg.structures.lite={}; pg.structures.lite.popupLayout=function () { return ['popupTitle', 'popupPreview' ]; }; pg.structures.lite.popupTitle=function (x) { log (x.article + ': structures.lite.popupTitle'); //return navlinkStringToHTML('<b><<mainlink>></b>',x.article,x.params); return '<div><span class="popup_mainlink"><b>' + x.article.toString() + '</b></span></div>'; }; // ENDFILE: structures.js // STARTFILE: autoedit.js //<NOLITE> function getParamValue(paramName, h) { if (typeof h == 'undefined' ) { h = document.location.href; } var cmdRe=RegExp('[&?]'+paramName+'=([^&]*)'); var m=cmdRe.exec(h); if (m) { try { return decodeURI(m[1]); } catch (someError) {} } return null; } function substitute(data,cmdBody) { // alert('sub\nfrom: '+cmdBody.from+'\nto: '+cmdBody.to+'\nflags: '+cmdBody.flags); var fromRe=RegExp(cmdBody.from, cmdBody.flags); return data.replace(fromRe, cmdBody.to); } function execCmds(data, cmdList) { for (var i=0; i<cmdList.length; ++i) { data=cmdList[i].action(data, cmdList[i]); } return data; } function parseCmd(str) { // returns a list of commands if (!str.length) { return []; } var p=false; switch (str.charAt(0)) { case 's': p=parseSubstitute(str); break; default: return false; } if (p) { return [p].concat(parseCmd(p.remainder)); } return false; } function unEscape(str, sep) { return str.split('\\\\').join('\\').split('\\'+sep).join(sep).split('\\n').join('\n'); } function parseSubstitute(str) { // takes a string like s/a/b/flags;othercmds and parses it var from,to,flags,tmp; if (str.length<4) { return false; } var sep=str.charAt(1); str=str.substring(2); tmp=skipOver(str,sep); if (tmp) { from=tmp.segment; str=tmp.remainder; } else { return false; } tmp=skipOver(str,sep); if (tmp) { to=tmp.segment; str=tmp.remainder; } else { return false; } flags=''; if (str.length) { tmp=skipOver(str,';') || skipToEnd(str, ';'); if (tmp) {flags=tmp.segment; str=tmp.remainder; } } return {action: substitute, from: from, to: to, flags: flags, remainder: str}; } function skipOver(str,sep) { var endSegment=findNext(str,sep); if (endSegment<0) { return false; } var segment=unEscape(str.substring(0,endSegment), sep); return {segment: segment, remainder: str.substring(endSegment+1)}; } function skipToEnd(str,sep) { return {segment: str, remainder: ''}; } function findNext(str, ch) { for (var i=0; i<str.length; ++i) { if (str.charAt(i)=='\\') { i+=2; } if (str.charAt(i)==ch) { return i; } } return -1; } function setCheckbox(param, box) { var val=getParamValue(param); if (val!==null) { switch (val) { case '1': case 'yes': case 'true': box.checked=true; break; case '0': case 'no': case 'false': box.checked=false; } } } function autoEdit() { if (!setupPopups.completed) { setupPopups(); } if (!document.editform) { return false; } if (window.autoEdit.alreadyRan) { return false; } window.autoEdit.alreadyRan=true; var cmdString=getParamValue('autoedit'); if (cmdString) { try { var editbox=document.editform.wpTextbox1; } catch (dang) { return; } var cmdList=parseCmd(cmdString); var input=editbox.value; var output=execCmds(input, cmdList); editbox.value=output; } setCheckbox('autominor', document.editform.wpMinoredit); setCheckbox('autowatch', document.editform.wpWatchthis); var rvid = getParamValue('autorv'); if (getValueOf('popupUseQueryInterface') && getParamValue('autorv')) { var url=pg.wiki.wikibase + '/query.php?format=json&what=revisions&revids='+rvid; startDownload(url, null, autoEdit2); } else { autoEdit2(); } } function autoEdit2(d) { var summary=getParamValue('autosummary'); var summaryprompt=getParamValue('autosummaryprompt'); var summarynotice=''; if (d && d.data && getParamValue('autorv')) { var s = getRvSummary(summary, d.data); if (s===false) { summaryprompt=true; summarynotice=popupString('Failed to get revision information, please edit manually.\n\n'); summary = simplePrintf(summary, [getParamValue('autorv'), '(unknown)', '(unknown)']); } else { summary = s; } } if (summaryprompt) { var txt= summarynotice + popupString('Enter a non-empty edit summary or press cancel to abort'); var response=prompt(txt, summary); if (response) { summary=response; } else { return; } } if (summary) { document.editform.wpSummary.value=summary; } // Attempt to avoid possible premature clicking of the save button // (maybe delays in updates to the DOM are to blame?? or a red herring) setTimeout(autoEdit3, 100); } function autoEdit3() { var btn=getParamValue('autoclick'); if (btn) { if (document.editform && document.editform[btn]) { var button=document.editform[btn]; var msg=tprintf('The %s button has been automatically clicked. Please wait for the next page to load.', [ button.value ]); bannerMessage(msg); document.title='('+document.title+')'; button.click(); } else { alert(tprintf('Could not find button %s. Please check the settings in your javascript file.', [ btn ])); } } } function bannerMessage(s) { var headings=document.getElementsByTagName('h1'); if (headings) { var div=document.createElement('div'); div.innerHTML='<font size=+1><b>' + s + '</b></font>'; headings[0].parentNode.insertBefore(div, headings[0]); } } function getRvSummary(template, json) { var o=getJsObj(json); try { var edit = anyChild(o.pages).revisions[0]; } catch (badness) {return false;} var timestamp = edit.timestamp.split(/[A-Z]/g).join(' ').replace(/^ *| *$/g, ''); return simplePrintf(template, [edit.revid, timestamp, edit.userhidden === undefined ? edit.user : '(hidden)']); } hookEvent('load', autoEdit); //</NOLITE> // ENDFILE: autoedit.js // STARTFILE: downloader.js /** @fileoverview {@link Downloader}, a xmlhttprequest wrapper, and helper functions. */ /** Creates a new Downloader @constructor @class The Downloader class. Create a new instance of this class to download stuff. @param {String} url The url to download. This can be omitted and supplied later. */ function Downloader(url) { // Source: http://jibbering.com/2002/4/httprequest.html /** xmlhttprequest object which we're wrapping */ this.http = false; /*@cc_on @*/ /*@if (@_jscript_version >= 5) // JScript gives us Conditional compilation, // we can cope with old IE versions. // and security blocked creation of the objects. try { this.http = new ActiveXObject("Msxml2.XMLHTTP"); } catch (e) { try { this.http = new ActiveXObject("Microsoft.XMLHTTP"); } catch (E) { // this.http = false; } } @end @*/ if (! this.http && typeof XMLHttpRequest!='undefined') { this.http = new XMLHttpRequest(); } /** The url to download @type String */ this.url = url; /** A universally unique ID number @type integer */ this.id=null; /** Modification date, to be culled from the incoming headers @type Date @private */ this.lastModified = null; /** What to do when the download completes successfully @type Function @private */ this.callbackFunction = null; /** What to do on failure @type Function @private */ this.onFailure = null; /** Flag set on <code>abort</code> @type boolean */ this.aborted = false; /** HTTP method. See http://www.w3.org/Protocols/rfc2616/rfc2616-sec9.html for possibilities. @type String */ this.method='GET'; /** Async flag. @type boolean */ this.async=true; } new Downloader(); /** Submits the http request. */ Downloader.prototype.send = function (x) { if (!this.http) { return null; } return this.http.send(x); }; /** Aborts the download, setting the <code>aborted</code> field to true. */ Downloader.prototype.abort = function () { if (!this.http) { return null; } this.aborted=true; return this.http.abort(); }; /** Returns the downloaded data. */ Downloader.prototype.getData = function () {if (!this.http) { return null; } return this.http.responseText;}; /** Prepares the download. */ Downloader.prototype.setTarget = function () { if (!this.http) { return null; } this.http.open(this.method, this.url, this.async); }; /** Gets the state of the download. */ Downloader.prototype.getReadyState=function () {if (!this.http) { return null; } return this.http.readyState;}; pg.misc.downloadsInProgress = { }; /** Starts the download. Note that setTarget {@link Downloader#setTarget} must be run first */ Downloader.prototype.start=function () { if (!this.http) { return; } pg.misc.downloadsInProgress[this.id] = this; this.http.send(null); }; /** Gets the 'Last-Modified' date from the download headers. Should be run after the download completes. Returns <code>null</code> on failure. @return {Date} */ Downloader.prototype.getLastModifiedDate=function () { if(!this.http) { return null; } var lastmod=null; try { lastmod=this.http.getResponseHeader('Last-Modified'); } catch (err) {} if (lastmod) { return new Date(lastmod); } return null; }; /** Sets the callback function. @param {Function} f callback function, called as <code>f(this)</code> on success */ Downloader.prototype.setCallback = function (f) { if(!this.http) { return; } this.http.onreadystatechange = f; }; Downloader.prototype.getStatus = function() { if (!this.http) { return null; } return this.http.status; }; ////////////////////////////////////////////////// // helper functions /** Creates a new {@link Downloader} and prepares it for action. @param {String} url The url to download @param {integer} id The ID of the {@link Downloader} object @param {Function} callback The callback function invoked on success @return {String/Downloader} the {@link Downloader} object created, or 'ohdear' if an unsupported browser */ function newDownload(url, id, callback, onfailure) { var d=new Downloader(url); if (!d.http) { return 'ohdear'; } d.id=id; d.setTarget(); if (!onfailure) { onfailure=2; } var f = function () { if (d.getReadyState() == 4) { delete pg.misc.downloadsInProgress[this.id]; try { if ( d.getStatus() == 200 ) { d.data=d.getData(); d.lastModified=d.getLastModifiedDate(); callback(d); } else if (typeof onfailure == typeof 1) { if (onfailure > 0) { // retry newDownload(url, id, callback, onfailure - 1); } } else if (typeof onfailure == 'function') { onfailure(d,url,id,callback); } } catch (somerr) { /* ignore it */ } } }; d.setCallback(f); return d; } /** Simulates a download from cached data. The supplied data is put into a {@link Downloader} as if it had downloaded it. @param {String} url The url. @param {integer} id The ID. @param {Function} callback The callback, which is invoked immediately as <code>callback(d)</code>, where <code>d</code> is the new {@link Downloader}. @param {String} data The (cached) data. @param {Date} lastModified The (cached) last modified date. */ function fakeDownload(url, id, callback, data, lastModified, owner) { var d=newDownload(url,callback); d.owner=owner; d.id=id; d.data=data; d.lastModified=lastModified; return callback(d); } /** Starts a download. @param {String} url The url to download @param {integer} id The ID of the {@link Downloader} object @param {Function} callback The callback function invoked on success @return {String/Downloader} the {@link Downloader} object created, or 'ohdear' if an unsupported browser */ function startDownload(url, id, callback) { var d=newDownload(url, id, callback); if (typeof d == typeof '' ) { return d; } d.start(); return d; } /** Aborts all downloads which have been started. */ function abortAllDownloads() { for ( var x in pg.misc.downloadsInProgress ) { try { pg.misc.downloadsInProgress[x].aborted=true; pg.misc.downloadsInProgress[x].abort(); delete pg.misc.downloadsInProgress[x]; } catch (e) { } } } // ENDFILE: downloader.js // STARTFILE: livepreview.js // TODO: location is often not correct (eg relative links in previews) /** * InstaView - a Mediawiki to HTML converter in JavaScript * Version 0.6.1 * Copyright (C) Pedro Fayolle 2005-2006 * //en.wikipedia.org/wiki/User:Pilaf * Distributed under the BSD license * * Changelog: * * 0.6.1 * - Fixed problem caused by \r characters * - Improved inline formatting parser * * 0.6 * - Changed name to InstaView * - Some major code reorganizations and factored out some common functions * - Handled conversion of relative links (i.e. [[/foo]]) * - Fixed misrendering of adjacent definition list items * - Fixed bug in table headings handling * - Changed date format in signatures to reflect Mediawiki's * - Fixed handling of [[:Image:...]] * - Updated MD5 function (hopefully it will work with UTF-8) * - Fixed bug in handling of links inside images * * To do: * - Better support for <math> * - Full support for <nowiki> * - Parser-based (as opposed to RegExp-based) inline wikicode handling (make it one-pass and bullet-proof) * - Support for templates (through AJAX) * - Support for coloured links (AJAX) */ var Insta = {} function setupLivePreview() { // options Insta.conf = { baseUrl: '', user: {}, wiki: { lang: pg.wiki.lang, interwiki: pg.wiki.interwiki, default_thumb_width: 180 }, paths: { articles: '/' + joinPath([pg.wiki.prePath, pg.wiki.articlePath]) + '/', math: '/math/', // FIXME images: ( window.getImageUrlStart ? getImageUrlStart(pg.wiki.hostname) : ''), images_fallback: '//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/', magnify_icon: 'skins/common/images/magnify-clip.png' }, locale: { user: pg.ns.user, image: pg.ns.image, category: pg.ns.category, // shouldn't be used in popup previews, i think months: ['Jan','Feb','Mar','Apr','May','Jun','Jul','Aug','Sep','Oct','Nov','Dec'] } } // options with default values or backreferences with (Insta.conf) { user.name = user.name || 'Wikipedian' user.signature = '[['+locale.user+':'+user.name+'|'+user.name+']]' //paths.images = '//upload.wikimedia.org/wikipedia/' + wiki.lang + '/' } // define constants Insta.BLOCK_IMAGE = new RegExp('^\\[\\[(?:Image|'+Insta.conf.locale.image+ '):.*?\\|.*?(?:frame|thumbnail|thumb|none|right|left|center)', 'i'); } Insta.dump = function(from, to) { if (typeof from == 'string') from = document.getElementById(from) if (typeof to == 'string') to = document.getElementById(to) to.innerHTML = this.convert(from.value) } Insta.convert = function(wiki) { var ll = (typeof wiki == 'string')? wiki.replace(/\r/g,'').split(/\n/): wiki, // lines of wikicode o='', // output p=0, // para flag $r // result of passing a regexp to $() // some shorthands function remain() { return ll.length } function sh() { return ll.shift() } // shift function ps(s) { o+=s } // push function f() // similar to C's printf, uses ? as placeholders, ?? to escape question marks { var i=1,a=arguments,f=a[0],o='',c,p for (;i<a.length; i++) if ((p=f.indexOf('?'))+1) { // allow character escaping i -= c=f.charAt(p+1)=='?'?1:0 o += f.substring(0,p)+(c?'?':a[i]) f=f.substr(p+1+c) } else break; return o+f } function html_entities(s) { return s.replace(/&/g,"&amp;").replace(/</g,"&lt;").replace(/>/g,"&gt;") } function max(a,b) { return (a>b)?a:b } function min(a,b) { return (a<b)?a:b } // return the first non matching character position between two strings function str_imatch(a, b) { for (var i=0, l=min(a.length, b.length); i<l; i++) if (a.charAt(i)!=b.charAt(i)) break return i } // compare current line against a string or regexp // if passed a string it will compare only the first string.length characters // if passed a regexp the result is stored in $r function $(c) { return (typeof c == 'string') ? (ll[0].substr(0,c.length)==c) : ($r = ll[0].match(c)) } function $$(c) { return ll[0]==c } // compare current line against a string function _(p) { return ll[0].charAt(p) } // return char at pos p function endl(s) { ps(s); sh() } function parse_list() { var prev=''; while (remain() && $(/^([*#:;]+)(.*)$/)) { var l_match = $r sh() var ipos = str_imatch(prev, l_match[1]) // close uncontinued lists for (var i=prev.length-1; i >= ipos; i--) { var pi = prev.charAt(i) if (pi=='*') ps('</ul>') else if (pi=='#') ps('</ol>') // close a dl only if the new item is not a dl item (:, ; or empty) else switch (l_match[1].charAt(i)) { case'':case'*':case'#': ps('</dl>') } } // open new lists for (var i=ipos; i<l_match[1].length; i++) { var li = l_match[1].charAt(i) if (li=='*') ps('<ul>') else if (li=='#') ps('<ol>') // open a new dl only if the prev item is not a dl item (:, ; or empty) else switch(prev.charAt(i)) { case'':case'*':case'#': ps('<dl>') } } switch (l_match[1].charAt(l_match[1].length-1)) { case '*': case '#': ps('<li>' + parse_inline_nowiki(l_match[2])); break case ';': ps('<dt>') var dt_match // handle ;dt :dd format if (dt_match = l_match[2].match(/(.*?)(:.*?)$/)) { ps(parse_inline_nowiki(dt_match[1])) ll.unshift(dt_match[2]) } else ps(parse_inline_nowiki(l_match[2])) break case ':': ps('<dd>' + parse_inline_nowiki(l_match[2])) } prev=l_match[1] } // close remaining lists for (var i=prev.length-1; i>=0; i--) ps(f('</?>', (prev.charAt(i)=='*')? 'ul': ((prev.charAt(i)=='#')? 'ol': 'dl'))) } function parse_table() { endl(f('<table?>', $(/^\{\|( .*)$/)? $r[1]: '')) for (;remain();) if ($('|')) switch (_(1)) { case '}': endl('</table>'); return case '-': endl(f('<tr ?>', $(/\|-*(.*)/)[1])); break default: parse_table_data() } else if ($('!')) parse_table_data() else sh() } function parse_table_data() { var td_line, match_i // 1: "|+", '|' or '+' // 2: ?? // 3: attributes ?? // TODO: finish commenting this regexp var td_match = sh().match(/^(\|\+|\||!)((?:([^[|]*?)\|(?!\|))?(.*))$/) if (td_match[1] == '|+') ps('<caption'); else ps('<t' + ((td_match[1]=='|')?'d':'h')) if (typeof td_match[3] != 'undefined') { ps(' ' + td_match[3]) match_i = 4 } else match_i = 2 ps('>') if (td_match[1] != '|+') { // use || or !! as a cell separator depending on context // NOTE: when split() is passed a regexp make sure to use non-capturing brackets td_line = td_match[match_i].split((td_match[1] == '|')? '||': /(?:\|\||!!)/) ps(parse_inline_nowiki(td_line.shift())) while (td_line.length) ll.unshift(td_match[1] + td_line.pop()) } else ps(td_match[match_i]) var tc = 0, td = [] for (;remain(); td.push(sh())) if ($('|')) { if (!tc) break // we're at the outer-most level (no nested tables), skip to td parse else if (_(1)=='}') tc-- } else if (!tc && $('!')) break else if ($('{|')) tc++ if (td.length) ps(Insta.convert(td)) } function parse_pre() { ps('<pre>') do endl(parse_inline_nowiki(ll[0].substring(1)) + "\n"); while (remain() && $(' ')) ps('</pre>') } function parse_block_image() { ps(parse_image(sh())) } function parse_image(str) { //<NOLITE> // get what's in between "[[Image:" and "]]" var tag = str.substring(Insta.conf.locale.image.length + 3, str.length - 2); var width; var attr = [], filename, caption = ''; var thumb=0, frame=0, center=0; var align=''; if (tag.match(/\|/)) { // manage nested links var nesting = 0; var last_attr; for (var i = tag.length-1; i > 0; i--) { if (tag.charAt(i) == '|' && !nesting) { last_attr = tag.substr(i+1); tag = tag.substring(0, i); break; } else switch (tag.substr(i-1, 2)) { case ']]': nesting++; i--; break; case '[[': nesting--; i--; } } attr = tag.split(/\s*\|\s*/); attr.push(last_attr); filename = attr.shift(); var w_match; for (;attr.length; attr.shift()) if (w_match = attr[0].match(/^(\d*)(?:[px]*\d*)?px$/)) width = w_match[1] else switch(attr[0]) { case 'thumb': case 'thumbnail': thumb=true; case 'frame': frame=true; break; case 'none': case 'right': case 'left': center=false; align=attr[0]; break; case 'center': center=true; align='none'; break; default: if (attr.length == 1) caption = attr[0]; } } else filename = tag; var o=''; if (frame) { if (align=='') align = 'right'; o += f("<div class='thumb t?'>", align); if (thumb) { if (!width) width = Insta.conf.wiki.default_thumb_width; o += f("<div style='width:?px;'>?", 2+width*1, make_image(filename, caption, width)) + f("<div class='thumbcaption'><div class='magnify' style='float:right'><a href='?' class='internal' title='Enlarge'><img src='?'></a></div>?</div>", Insta.conf.paths.articles + Insta.conf.locale.image + ':' + filename, Insta.conf.paths.magnify_icon, parse_inline_nowiki(caption) ) } else { o += '<div>' + make_image(filename, caption) + f("<div class='thumbcaption'>?</div>", parse_inline_nowiki(caption)) } o += '</div></div>'; } else if (align != '') { o += f("<div class='float?'><span>?</span></div>", align, make_image(filename, caption, width)); } else { return make_image(filename, caption, width); } return center? f("<div class='center'>?</div>", o): o; //</NOLITE> } function parse_inline_nowiki(str) { var start, lastend=0 var substart=0, nestlev=0, open, close, subloop; var html=''; while (-1 != (start = str.indexOf('<nowiki>', substart))) { html += parse_inline_wiki(str.substring(lastend, start)); start += 8; substart = start; subloop = true; do { open = str.indexOf('<nowiki>', substart); close = str.indexOf('</nowiki>', substart); if (close<=open || open==-1) { if (close==-1) { return html + html_entities(str.substr(start)); } substart = close+9; if (nestlev) { nestlev--; } else { lastend = substart; html += html_entities(str.substring(start, lastend-9)); subloop = false; } } else { substart = open+8; nestlev++; } } while (subloop) } return html + parse_inline_wiki(str.substr(lastend)); } function make_image(filename, caption, width) { //<NOLITE> // uppercase first letter in file name filename = filename.charAt(0).toUpperCase() + filename.substr(1); // replace spaces with underscores filename = filename.replace(/ /g, '_'); caption = strip_inline_wiki(caption); var md5 = hex_md5(filename); var source = md5.charAt(0) + '/' + md5.substr(0,2) + '/' + filename; if (width) width = "width='" + width + "px'"; var img = f("<img onerror=\"this.onerror=null;this.src='?'\" src='?' ? ?>", Insta.conf.paths.images_fallback + source, Insta.conf.paths.images + source, (caption!='')? "alt='" + caption + "'" : '', width); return f("<a class='image' ? href='?'>?</a>", (caption!='')? "title='" + caption + "'" : '', Insta.conf.paths.articles + Insta.conf.locale.image + ':' + filename, img); //</NOLITE> } function parse_inline_images(str) { //<NOLITE> var start, substart=0, nestlev=0; var loop, close, open, wiki, html; while (-1 != (start=str.indexOf('[[', substart))) { if(str.substr(start+2).match(RegExp('^' + Insta.conf.locale.image + ':','i'))) { loop=true; substart=start; do { substart+=2; close=str.indexOf(']]',substart); open=str.indexOf('[[',substart); if (close<=open||open==-1) { if (close==-1) return str; substart=close; if (nestlev) { nestlev--; } else { wiki=str.substring(start,close+2); html=parse_image(wiki); str=str.replace(wiki,html); substart=start+html.length; loop=false; } } else { substart=open; nestlev++; } } while (loop) } else break; } //</NOLITE> return str; } // the output of this function doesn't respect the FILO structure of HTML // but since most browsers can handle it I'll save myself the hassle function parse_inline_formatting(str) { var em,st,i,li,o=''; while ((i=str.indexOf("''",li))+1) { o += str.substring(li,i); li=i+2; if (str.charAt(i+2)=="'") { li++; st=!st; o+=st?'<strong>':'</strong>'; } else { em=!em; o+=em?'<em>':'</em>'; } } return o+str.substr(li); } function parse_inline_wiki(str) { var aux_match; str = parse_inline_images(str); str = parse_inline_formatting(str); // math while (aux_match = str.match(/<(?:)math>(.*?)<\/math>/i)) { var math_md5 = hex_md5(aux_match[1]); str = str.replace(aux_match[0], f("<img src='?.png'>", Insta.conf.paths.math+math_md5)); } // Build a Mediawiki-formatted date string var date = new Date; var minutes = date.getUTCMinutes(); if (minutes < 10) minutes = '0' + minutes; var date = f("?:?, ? ? ? (UTC)", date.getUTCHours(), minutes, date.getUTCDate(), Insta.conf.locale.months[date.getUTCMonth()], date.getUTCFullYear()); // text formatting return str. // signatures replace(/~{5}(?!~)/g, date). replace(/~{4}(?!~)/g, Insta.conf.user.name+' '+date). replace(/~{3}(?!~)/g, Insta.conf.user.name). // [[:Category:...]], [[:Image:...]], etc... replace(RegExp('\\[\\[:((?:'+Insta.conf.locale.category+'|'+Insta.conf.locale.image+'|'+Insta.conf.wiki.interwiki+'):[^|]*?)\\]\\](\w*)','gi'), "<a href='"+Insta.conf.paths.articles+"$1'>$1$2</a>"). // remove straight category and interwiki tags replace(RegExp('\\[\\[(?:'+Insta.conf.locale.category+'|'+Insta.conf.wiki.interwiki+'):.*?\\]\\]','gi'),''). // [[:Category:...|Links]], [[:Image:...|Links]], etc... replace(RegExp('\\[\\[:((?:'+Insta.conf.locale.category+'|'+Insta.conf.locale.image+'|'+Insta.conf.wiki.interwiki+'):.*?)\\|([^\\]]+?)\\]\\](\\w*)','gi'), "<a href='"+Insta.conf.paths.articles+"$1'>$2$3</a>"). // [[/Relative links]] replace(/\[\[(\/[^|]*?)\]\]/g, f("<a href='?$1'>$1</a>", Insta.conf.baseUrl)). // [[/Replaced|Relative links]] replace(/\[\[(\/.*?)\|(.+?)\]\]/g, f("<a href='?$1'>$2</a>", Insta.conf.baseUrl)). // [[Common links]] replace(/\[\[([^|]*?)\]\](\w*)/g, f("<a href='?$1'>$1$2</a>", Insta.conf.paths.articles)). // [[Replaced|Links]] replace(/\[\[(.*?)\|([^\]]+?)\]\](\w*)/g, f("<a href='?$1'>$2$3</a>", Insta.conf.paths.articles)). // [[Stripped:Namespace|Namespace]] replace(/\[\[([^\]]*?:)?(.*?)( *\(.*?\))?\|\]\]/g, f("<a href='?$1$2$3'>$2</a>", Insta.conf.paths.articles)). // External links replace(/\[(https?|news|ftp|mailto|gopher|irc):(\/*)([^\]]*?) (.*?)\]/g, "<a class='external' href='$1:$2$3'>$4</a>"). replace(/\[http:\/\/(.*?)\]/g, "<a class='external' href='http://$1'>[#]</a>"). replace(/\[(news|ftp|mailto|gopher|irc):(\/*)(.*?)\]/g, "<a class='external' href='$1:$2$3'>$1:$2$3</a>"). replace(/(^| )(https?|news|ftp|mailto|gopher|irc):(\/*)([^ $]*[^.,!?;: $])/g, "$1<a class='external' href='$2:$3$4'>$2:$3$4</a>"). replace('__NOTOC__',''). replace('__NOEDITSECTION__',''); } function strip_inline_wiki(str) { return str .replace(/\[\[[^\]]*\|(.*?)\]\]/g,'$1') .replace(/\[\[(.*?)\]\]/g,'$1') .replace(/''(.*?)''/g,'$1'); } // begin parsing for (;remain();) if ($(/^(={1,6})(.*)\1(.*)$/)) { p=0 endl(f('<h?>?</h?>?', $r[1].length, parse_inline_nowiki($r[2]), $r[1].length, $r[3])) } else if ($(/^[*#:;]/)) { p=0 parse_list() } else if ($(' ')) { p=0 parse_pre() } else if ($('{|')) { p=0 parse_table() } else if ($(/^----+$/)) { p=0 endl('<hr>') } else if ($(Insta.BLOCK_IMAGE)) { p=0 parse_block_image() } else { // handle paragraphs if ($$('')) { if (p = (remain()>1 && ll[1]==(''))) endl('<p><br>') } else { if(!p) { ps('<p>') p=1 } ps(parse_inline_nowiki(ll[0]) + ' ') } sh(); } return o }; window.wiki2html=function(txt,baseurl) { Insta.conf.baseUrl=baseurl; return Insta.convert(txt); }; // ENDFILE: livepreview.js // STARTFILE: pageinfo.js //<NOLITE> function popupFilterPageSize(data) { return formatBytes(data.length); } function popupFilterCountLinks(data) { var num=countLinks(data); return String(num) + '&nbsp;' + ((num!=1)?popupString('wikiLinks'):popupString('wikiLink')); } function popupFilterCountImages(data) { var num=countImages(data); return String(num) + '&nbsp;' + ((num!=1)?popupString('images'):popupString('image')); } function popupFilterCountCategories(data) { var num=countCategories(data); return String(num) + '&nbsp;' + ((num!=1)?popupString('categories'):popupString('category')); } function popupFilterLastModified(data,download) { var lastmod=download.lastModified; var now=new Date(); var age=now-lastmod; if (lastmod && getValueOf('popupLastModified')) { return (tprintf('%s old', [formatAge(age)])).replace(RegExp(' ','g'), '&nbsp;'); } return ''; } function formatAge(age) { // coerce into a number var a=0+age, aa=a; var seclen = 1000; var minlen = 60*seclen; var hourlen = 60*minlen; var daylen = 24*hourlen; var weeklen = 7*daylen; var numweeks = (a-a%weeklen)/weeklen; a = a-numweeks*weeklen; var sweeks = addunit(numweeks, 'week'); var numdays = (a-a%daylen)/daylen; a = a-numdays*daylen; var sdays = addunit(numdays, 'day'); var numhours = (a-a%hourlen)/hourlen; a = a-numhours*hourlen; var shours = addunit(numhours,'hour'); var nummins = (a-a%minlen)/minlen; a = a-nummins*minlen; var smins = addunit(nummins, 'minute'); var numsecs = (a-a%seclen)/seclen; a = a-numsecs*seclen; var ssecs = addunit(numsecs, 'second'); if (aa > 4*weeklen) { return sweeks; } if (aa > weeklen) { return sweeks + ' ' + sdays; } if (aa > daylen) { return sdays + ' ' + shours; } if (aa > 6*hourlen) { return shours; } if (aa > hourlen) { return shours + ' ' + smins; } if (aa > 10*minlen) { return smins; } if (aa > minlen) { return smins + ' ' + ssecs; } return ssecs; } function addunit(num,str) { return '' + num + ' ' + ((num!=1) ? popupString(str+'s') : popupString(str)) ;} function runPopupFilters(list, data, download) { var ret=[]; for (var i=0; i<list.length; ++i) { if (list[i] && typeof list[i] == 'function') { var s=list[i](data, download, download.owner.article); if (s) { ret.push(s); } } } return ret; } function getPageInfo(data, download) { if (!data || data.length === 0) { return popupString('Empty page'); } var popupFilters=getValueOf('popupFilters') || []; var extraPopupFilters = getValueOf('extraPopupFilters') || []; var pageInfoArray = runPopupFilters(popupFilters.concat(extraPopupFilters), data, download); var pageInfo=pageInfoArray.join(', '); if (pageInfo !== '' ) { pageInfo = upcaseFirst(pageInfo); } return pageInfo; } // this could be improved! function countLinks(wikiText) { return wikiText.split('[[').length - 1; } // if N = # matches, n = # brackets, then // String.parenSplit(regex) intersperses the N+1 split elements // with Nn other elements. So total length is // L= N+1 + Nn = N(n+1)+1. So N=(L-1)/(n+1). function countImages(wikiText) { return (wikiText.parenSplit(pg.re.image).length - 1) / (pg.re.imageBracketCount + 1); } function countCategories(wikiText) { return (wikiText.parenSplit(pg.re.category).length - 1) / (pg.re.categoryBracketCount + 1); } function popupFilterStubDetect(data, download, article) { var counts=stubCount(data, article); if (counts.real) { return popupString('stub'); } if (counts.sect) { return popupString('section stub'); } return ''; } function popupFilterDisambigDetect(data, download, article) { if (getValueOf('popupOnlyArticleDabStub') && article.namespace()) { return ''; } return (isDisambig(data, article)) ? popupString('disambig') : ''; } function formatBytes(num) { return (num > 949) ? (Math.round(num/100)/10+popupString('kB')) : (num +'&nbsp;' + popupString('bytes')) ; } //</NOLITE> // ENDFILE: pageinfo.js // STARTFILE: titles.js /** @fileoverview Defines the {@link Title} class, and associated crufty functions. <code>Title</code> deals with article titles and their various forms. {@link Stringwrapper} is the parent class of <code>Title</code>, which exists simply to make things a little neater. */ /** Creates a new Stringwrapper. @constructor @class the Stringwrapper class. This base class is not really useful on its own; it just wraps various common string operations. */ function Stringwrapper() { /** Wrapper for this.toString().indexOf() @param {String} x @type integer */ this.indexOf=function(x){return this.toString().indexOf(x);}; /** Returns this.value. @type String */ this.toString=function(){return this.value;}; /** Wrapper for {@link String#parenSplit} applied to this.toString() @param {RegExp} x @type Array */ this.parenSplit=function(x){return this.toString().parenSplit(x);}; /** Wrapper for this.toString().substring() @param {String} x @param {String} y (optional) @type String */ this.substring=function(x,y){ if (typeof y=='undefined') { return this.toString().substring(x); } return this.toString().substring(x,y); }; /** Wrapper for this.toString().split() @param {String} x @type Array */ this.split=function(x){return this.toString().split(x);}; /** Wrapper for this.toString().replace() @param {String} x @param {String} y @type String */ this.replace=function(x,y){ return this.toString().replace(x,y); }; } /** Creates a new <code>Title</code>. @constructor @class The Title class. Holds article titles and converts them into various forms. Also deals with anchors, by which we mean the bits of the article URL after a # character, representing locations within an article. @param {String} value The initial value to assign to the article. This must be the canonical title (see {@link Title#value}. Omit this in the constructor and use another function to set the title if this is unavailable. */ function Title(val) { /** The canonical article title. This must be in UTF-8 with no entities, escaping or nasties. Also, underscores should be replaced with spaces. @type String @private */ this.value=null; /** The canonical form of the anchor. This should be exactly as it appears in the URL, i.e. with the .C3.0A bits in. @type String */ this.anchor=''; this.setUtf(val); } Title.prototype=new Stringwrapper(); /** Returns the canonical representation of the article title, optionally without anchor. @param {boolean} omitAnchor @fixme Decide specs for anchor @return String The article title and the anchor. */ Title.prototype.toString=function(omitAnchor) { return this.value + ( (!omitAnchor && this.anchor) ? '#' + this.anchorString() : '' ); }; Title.prototype.anchorString=function() { if (!this.anchor) { return ''; } var split=this.anchor.parenSplit(/((?:[.][0-9A-F]{2})+)/); var len=split.length; for (var j=1; j<len; j+=2) { // FIXME s/decodeURI/decodeURIComponent/g ? split[j]=decodeURIComponent(split[j].split('.').join('%')).split('_').join(' '); } return split.join(''); }; Title.prototype.urlAnchor=function() { var split=this.anchor.parenSplit('/((?:[%][0-9A-F]{2})+)/'); var len=split.length; for (var j=1; j<len; j+=2) { split[j]=split[j].split('%').join('.'); } return split.join(''); }; Title.prototype.anchorFromUtf=function(str) { this.anchor=encodeURIComponent(str).split('.').join('%2E').split('%').join('.'); }; Title.fromURL=function(h) { return new Title().fromURL(h); }; Title.prototype.fromURL=function(h) { if (typeof h != 'string') { this.value=null; return this; } // NOTE : playing with decodeURI, encodeURI, escape, unescape, // we seem to be able to replicate the IE borked encoding // IE doesn't do this new-fangled utf-8 thing. // and it's worse than that. // IE seems to treat the query string differently to the rest of the url // the query is treated as bona-fide utf8, but the first bit of the url is pissed around with // we fix up & for all browsers, just in case. var splitted=h.split('?'); splitted[0]=splitted[0].split('&').join('%26'); if (pg.flag.linksLikeIE6) { splitted[0]=encodeURI(decode_utf8(splitted[0])); } h=splitted.join('?'); var contribs=pg.re.contribs.exec(h); if (contribs !== null) { if (contribs[1]=='title=') { contribs[3]=contribs[3].split('+').join(' '); } var u=new Title(contribs[3]); this.setUtf(this.decodeNasties(pg.ns.user + ':' + u.stripNamespace())); return this; } var email=pg.re.email.exec(h); if (email !== null) { this.setUtf(this.decodeNasties(pg.ns.user + ':' + new Title(email[3]).stripNamespace())); return this; } var backlinks=pg.re.backlinks.exec(h); if (backlinks) { this.setUtf(this.decodeNasties(new Title(backlinks[3]))); return this; } // no more special cases to check -- // hopefully it's not a disguised user-related or specially treated special page var m=pg.re.main.exec(h); if(m===null) { this.value=null; } else { var fromBotInterface = /[?](.+[&])?title=/.test(h); if (fromBotInterface) { m[2]=m[2].split('+').join('_'); } var extracted = m[2] + (m[3] ? '#' + m[3] : ''); this.setUtf(this.decodeNasties(extracted)); } return this; }; Title.prototype.decodeNasties=function(txt) { var ret= this.decodeEscapes(decodeURI(txt)); ret = ret.replace(/[_ ]*$/, ''); return ret; }; Title.prototype.decodeEscapes=function(txt) { var split=txt.parenSplit(/((?:[%][0-9A-Fa-f]{2})+)/); var len=split.length; for (var i=1; i<len; i=i+2) { // FIXME is decodeURIComponent better? split[i]=unescape(split[i]); } return split.join(''); }; Title.fromAnchor=function(a) { return new Title().fromAnchor(a); }; Title.prototype.fromAnchor=function(a) { if (!a) { this.value=null; return this; } return this.fromURL(a.href); }; Title.fromWikiText=function(txt) { return new Title().fromWikiText(txt); }; Title.prototype.fromWikiText=function(txt) { // FIXME - testing needed if (!pg.flag.linksLikeIE6) { txt=myDecodeURI(txt); } this.setUtf(txt); return this; }; Title.prototype.hintValue=function(){ if(!this.value) { return ''; } return safeDecodeURI(this.value); }; //<NOLITE> Title.prototype.toUserName=function(withNs) { if (this.namespace() != pg.ns.user && this.namespace() != pg.ns.usertalk) { this.value=null; return; } this.value = (withNs ? pg.ns.user + ':' : '') + this.stripNamespace().split('/')[0]; }; Title.prototype.userName=function(withNs) { var t=(new Title(this.value)); t.toUserName(withNs); if (t.value) { return t; } return null; }; Title.prototype.toTalkPage=function() { // convert article to a talk page, or if we can't return null // or, in other words, return null if this ALREADY IS a talk page // and return the corresponding talk page otherwise if (this.value===null) { return null; } var talkRegex=namespaceListToRegex(pg.ns.talkList); if (talkRegex.exec(this.value)) { this.value=null; return null;} var nsReg=namespaceListToRegex(pg.ns.withTalkList); var splitted=this.value.parenSplit(nsReg); if (splitted.length<2) { this.value= (pg.ns.talkList[0]+':'+this.value).split(' ').join('_'); return this.value; } for (var i=0; i< pg.ns.withTalkList.length; ++i) { if (splitted[1]==pg.ns.withTalkList[i]) { splitted[1]=pg.ns.talkList[i]; this.value=splitted.join(':').substring(1).split(' ').join('_'); return this.value; } } this.value=null; return null; }; //</NOLITE> Title.prototype.namespace=function() { var n=this.value.indexOf(':'); if (n<0) { return ''; } var list=pg.ns.list; for (var i=0; i<list.length; ++i) { if (upcaseFirst(list[i]) == this.value.substring(0,n)) { return list[i]; } } return ''; }; //<NOLITE> Title.prototype.talkPage=function() { var t=new Title(this.value); t.toTalkPage(); if (t.value) { return t; } return null; }; Title.prototype.isTalkPage=function() { if (this.talkPage()===null) { return true; } return false; }; Title.prototype.toArticleFromTalkPage=function() { var talkRegex=namespaceListToRegex(pg.ns.talkList); var splitted=this.value.parenSplit(talkRegex); if (splitted.length < 2 || splitted[0].length > 0) { this.value=null; return null; } if (splitted[1]==pg.ns.talkList[0]) { splitted[1]=''; this.value=splitted.join(':').substring(2).split(' ').join('_'); return this.value; } for (var i=1; i< pg.ns.talkList.length; ++i) { if (splitted[1]==pg.ns.talkList[i] || splitted[1]==pg.ns.talkList[i].split(' ').join('_')) { splitted[1]=pg.ns.withTalkList[i]; this.value= splitted.join(':').substring(1).split(' ').join('_'); return this.value; } } this.value=null; return this.value; }; Title.prototype.articleFromTalkPage=function() { var t=new Title(this.value); t.toArticleFromTalkPage(); if (t.value) { return t; } return null; }; Title.prototype.articleFromTalkOrArticle=function() { var t=new Title(this.value); if ( t.toArticleFromTalkPage() ) { return t; } return this; }; Title.prototype.isIpUser=function() { return pg.re.ipUser.test(this.userName()); }; //</NOLITE> Title.prototype.stripNamespace=function(){ // returns a string, not a Title // this isn't very sophisticated // it just removes everything up to the final : // BUG: probably does silly things for images with colons in the name - check it out var list = this.value.split(':'); return list[list.length-1]; }; Title.prototype.setUtf=function(value){ if (!value) { this.value=''; return; } var anch=value.indexOf('#'); if(anch < 0) { this.value=value.split('_').join(' '); this.anchor=''; return; } this.value=value.substring(0,anch).split('_').join(' '); this.anchor=value.substring(anch+1); this.ns=null; // wait until namespace() is called }; Title.prototype.setUrl=function(urlfrag) { var anch=urlfrag.indexOf('#'); this.value=safeDecodeURI(urlfrag.substring(0,anch)); this.anchor=value.substring(anch+1); }; Title.prototype.append=function(x){ this.setUtf(this.value + x); }; Title.prototype.urlString=function(x) { x || ( x={} ); var v=this.toString(true); if (!x.omitAnchor && this.anchor) { v+= '#' + this.urlAnchor(); } if (!x.keepSpaces) { v=v.split(' ').join('_'); } return encodeURI(v).split('&').join('%26').split('?').join('%3F').split('+').join('%2B'); }; Title.prototype.removeAnchor=function() { return new Title(this.toString(true)); }; Title.prototype.toUrl=function() { return pg.wiki.titlebase + this.urlString(); }; function paramValue(param, url) { var s=url.parenSplit(RegExp('[?&]' + literalizeRegex(param) + '=([^?&]*)')); if (!url) { return null; } return s[1] || null; } function parseParams(url) { var ret={}; if (url.indexOf('?')==-1) { return ret; } var s=url.split('?').slice(1).join(); var t=s.split('&'); for (var i=0; i<t.length; ++i) { var z=t[i].split('='); z.push(null); ret[z[0]]=z[1]; } return ret; } // all sorts of stuff here // FIXME almost everything needs to be rewritten function oldidFromAnchor(a) { return paramValue('oldid', a.href); } //function diffFromAnchor(a) { return paramValue('diff', a.href); } function wikiMarkupToAddressFragment (str) { // for images var ret = safeDecodeURI(str); ret = ret.split(' ').join('_'); ret = encodeURI(ret); return ret; } // (a) myDecodeURI (first standard decodeURI, then pg.re.urlNoPopup) // (b) change spaces to underscores // (c) encodeURI (just the straight one, no pg.re.urlNoPopup) function myDecodeURI (str) { var ret; // FIXME decodeURIComponent?? try { ret=decodeURI(str.toString()); } catch (summat) { return str; } for (var i=0; i<pg.misc.decodeExtras.length; ++i) { var from=pg.misc.decodeExtras[i].from; var to=pg.misc.decodeExtras[i].to; ret=ret.split(from).join(to); } return ret; } function safeDecodeURI(str) { var ret=myDecodeURI(str); return ret || str; } /////////// // TESTS // /////////// //<NOLITE> function isIpUser(user) {return pg.re.ipUser.test(user);} function isDisambig(data, article) { if (!getValueOf('popupAllDabsStubs') && article.namespace()) { return false; } return ! article.isTalkPage() && pg.re.disambig.test(data); } function stubCount(data, article) { if (!getValueOf('popupAllDabsStubs') && article.namespace()) { return false; } var sectStub=0; var realStub=0; if (pg.re.stub.test(data)) { var s=data.parenSplit(pg.re.stub); for (var i=1; i<s.length; i=i+2) { if (s[i]) { ++sectStub; } else { ++realStub; } } } return { real: realStub, sect: sectStub }; } function isValidImageName(str){ // extend as needed... return ( str.indexOf('{') == -1 ); } function isInStrippableNamespace(article) { return ( findInArray( pg.ns.nonArticleList, article.namespace() ) > -1 ); } function isInMainNamespace(article) { return !isInStrippableNamespace(article); } function anchorContainsImage(a) { // iterate over children of anchor a // see if any are images if (a===null) { return false; } kids=a.childNodes; for (var i=0; i<kids.length; ++i) { if (kids[i].nodeName=='IMG') { return true; } } return false; } //</NOLITE> function isPopupLink(a) { // NB for performance reasons, TOC links generally return true // they should be stripped out later if (!markNopopupSpanLinks.done) { markNopopupSpanLinks(); } if (a.inNopopupSpan || a.className=='sortheader') { return false; } // FIXME is this faster inline? if (a.onmousedown || a.getAttribute('nopopup')) { return false; } var h=a.href; if (!pg.re.basenames.test(h)) { return false; } if ( !pg.re.urlNoPopup.test(h) ) { return true; } return ( (pg.re.email.test(h) || pg.re.contribs.test(h) || pg.re.backlinks.test(h)) && h.indexOf('&limit=') == -1 ); } function markNopopupSpanLinks() { var s=document.getElementsByTagName('span'); for (var i=0; i<s.length; ++i) { if (s[i].className && s[i].className.toLowerCase()=='nopopups') { var as=s[i].getElementsByTagName('a'); for (var j=0; j<as.length; ++j) { as[j].inNopopupSpan=true; } } } markNopopupSpanLinks.done=true; } // ENDFILE: titles.js // STARTFILE: cookies.js //<NOLITE> ////////////////////////////////////////////////// // Cookie handling // from http://www.quirksmode.org/js/cookies.html var Cookie= { create: function(name,value,days) { var expires; if (days) { var date = new Date(); date.setTime(date.getTime()+(days*24*60*60*1000)); expires = "; expires="+date.toGMTString(); } else { expires = ""; } document.cookie = name+"="+value+expires+"; path=/"; }, read: function(name) { var nameEQ = name + "="; var ca = document.cookie.split(';'); for(var i=0;i < ca.length;i++) { var c = ca[i]; while (c.charAt(0)==' ') { c = c.substring(1,c.length); } if (c.indexOf(nameEQ) === 0) { return c.substring(nameEQ.length,c.length); } } return null; }, erase: function(name) { Cookie.create(name,"",-1); } }; //</NOLITE> // ENDFILE: cookies.js // STARTFILE: getpage.js ////////////////////////////////////////////////// // Wiki-specific downloading // // Schematic for a getWiki call // // getWiki->-getPageWithCaching // | // false | true // getPage<-[findPictureInCache]->-onComplete(a fake download) // \. // (async)->addPageToCache(download)->-onComplete(download) /** @todo {document} @param {Title} article @param {Function} onComplete @param {integer} oldid @param {Navapopup} owner */ function getWiki(article, onComplete, oldid, owner) { // set ctype=text/css to get around opera gzip bug var url = pg.wiki.titlebase + article.removeAnchor().urlString() + '&action=raw&ctype=text/css'; if (oldid || oldid===0 || oldid==='0') { url += '&oldid='+oldid; } url += '&maxage=0&smaxage=0'; getPageWithCaching(url, onComplete, owner); } // check cache to see if page exists function getPageWithCaching(url, onComplete, owner) { log('getPageWithCaching, url='+url); var i=findInPageCache(url); if (i > -1) { var d=fakeDownload(url, owner.idNumber, onComplete, pg.cache.pages[i].data, pg.cache.pages[i].lastModified, owner); } else { var d=getPage(url, onComplete, owner); if (d && owner && owner.addDownload) { owner.addDownload(d); d.owner=owner; } } } function getPage(url, onComplete, owner) { log('getPage'); var callback= function (d) { if (!d.aborted) {addPageToCache(d); onComplete(d);} }; return startDownload(url, owner.idNumber, callback); } function findInPageCache(url) { for (var i=0; i<pg.cache.pages.length; ++i) { if (url==pg.cache.pages[i].url) { return i; } } return -1; } function addPageToCache(download) { log('addPageToCache '+download.url); var page = {url: download.url, data: download.data, lastModified: download.lastModified}; return pg.cache.pages.push(page); } // ENDFILE: getpage.js // STARTFILE: md5-2.2alpha.js //<NOLITE> /* * A JavaScript implementation of the RSA Data Security, Inc. MD5 Message * Digest Algorithm, as defined in RFC 1321. * Version 2.2-alpha Copyright (C) Paul Johnston 1999 - 2005 * Other contributors: Greg Holt, Andrew Kepert, Ydnar, Lostinet * Distributed under the BSD License * See http://pajhome.org.uk/crypt/md5 for more info. */ /* * Configurable variables. You may need to tweak these to be compatible with * the server-side, but the defaults work in most cases. */ var hexcase = 0; /* hex output format. 0 - lowercase; 1 - uppercase */ var b64pad = ""; /* base-64 pad character. "=" for strict RFC compliance */ /* * These are the functions you'll usually want to call * They take string arguments and return either hex or base-64 encoded strings */ function hex_md5(s) { return rstr2hex(rstr_md5(str2rstr_utf8(s))); } function b64_md5(s) { return rstr2b64(rstr_md5(str2rstr_utf8(s))); } function any_md5(s, e) { return rstr2any(rstr_md5(str2rstr_utf8(s)), e); } function hex_hmac_md5(k, d) { return rstr2hex(rstr_hmac_md5(str2rstr_utf8(k), str2rstr_utf8(d))); } function b64_hmac_md5(k, d) { return rstr2b64(rstr_hmac_md5(str2rstr_utf8(k), str2rstr_utf8(d))); } function any_hmac_md5(k, d, e) { return rstr2any(rstr_hmac_md5(str2rstr_utf8(k), str2rstr_utf8(d)), e); } /* * Perform a simple self-test to see if the VM is working */ function md5_vm_test() { return hex_md5("abc") == "900150983cd24fb0d6963f7d28e17f72"; } /* * Calculate the MD5 of a raw string */ function rstr_md5(s) { return binl2rstr(binl_md5(rstr2binl(s), s.length * 8)); } /* * Calculate the HMAC-MD5, of a key and some data (raw strings) */ function rstr_hmac_md5(key, data) { var bkey = rstr2binl(key); if(bkey.length > 16) bkey = binl_md5(bkey, key.length * 8); var ipad = Array(16), opad = Array(16); for(var i = 0; i < 16; i++) { ipad[i] = bkey[i] ^ 0x36363636; opad[i] = bkey[i] ^ 0x5C5C5C5C; } var hash = binl_md5(ipad.concat(rstr2binl(data)), 512 + data.length * 8); return binl2rstr(binl_md5(opad.concat(hash), 512 + 128)); } /* * Convert a raw string to a hex string */ function rstr2hex(input) { var hex_tab = hexcase ? "0123456789ABCDEF" : "0123456789abcdef"; var output = ""; var x; for(var i = 0; i < input.length; i++) { x = input.charCodeAt(i); output += hex_tab.charAt((x >>> 4) & 0x0F) + hex_tab.charAt( x & 0x0F); } return output; } /* * Convert a raw string to a base-64 string */ function rstr2b64(input) { var tab = "ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZabcdefghijklmnopqrstuvwxyz0123456789+/"; var output = ""; var len = input.length; for(var i = 0; i < len; i += 3) { var triplet = (input.charCodeAt(i) << 16) | (i + 1 < len ? input.charCodeAt(i+1) << 8 : 0) | (i + 2 < len ? input.charCodeAt(i+2) : 0); for(var j = 0; j < 4; j++) { if(i * 8 + j * 6 > input.length * 8) output += b64pad; else output += tab.charAt((triplet >>> 6*(3-j)) & 0x3F); } } return output; } /* * Convert a raw string to an arbitrary string encoding */ function rstr2any(input, encoding) { var divisor = encoding.length; var remainders = Array(); var i, q, x, quotient; /* Convert to an array of 16-bit big-endian values, forming the dividend */ var dividend = Array(input.length / 2); for(i = 0; i < dividend.length; i++) { dividend[i] = (input.charCodeAt(i * 2) << 8) | input.charCodeAt(i * 2 + 1); } /* * Repeatedly perform a long division. The binary array forms the dividend, * the length of the encoding is the divisor. Once computed, the quotient * forms the dividend for the next step. We stop when the dividend is zero. * All remainders are stored for later use. */ while(dividend.length > 0) { quotient = Array(); x = 0; for(i = 0; i < dividend.length; i++) { x = (x << 16) + dividend[i]; q = Math.floor(x / divisor); x -= q * divisor; if(quotient.length > 0 || q > 0) quotient[quotient.length] = q; } remainders[remainders.length] = x; dividend = quotient; } /* Convert the remainders to the output string */ var output = ""; for(i = remainders.length - 1; i >= 0; i--) output += encoding.charAt(remainders[i]); return output; } /* * Encode a string as utf-8. * For efficiency, this assumes the input is valid utf-16. */ function str2rstr_utf8(input) { var output = ""; var i = -1; var x, y; while(++i < input.length) { /* Decode utf-16 surrogate pairs */ x = input.charCodeAt(i); y = i + 1 < input.length ? input.charCodeAt(i + 1) : 0; if(0xD800 <= x && x <= 0xDBFF && 0xDC00 <= y && y <= 0xDFFF) { x = 0x10000 + ((x & 0x03FF) << 10) + (y & 0x03FF); i++; } /* Encode output as utf-8 */ if(x <= 0x7F) output += String.fromCharCode(x); else if(x <= 0x7FF) output += String.fromCharCode(0xC0 | ((x >>> 6 ) & 0x1F), 0x80 | ( x & 0x3F)); else if(x <= 0xFFFF) output += String.fromCharCode(0xE0 | ((x >>> 12) & 0x0F), 0x80 | ((x >>> 6 ) & 0x3F), 0x80 | ( x & 0x3F)); else if(x <= 0x1FFFFF) output += String.fromCharCode(0xF0 | ((x >>> 18) & 0x07), 0x80 | ((x >>> 12) & 0x3F), 0x80 | ((x >>> 6 ) & 0x3F), 0x80 | ( x & 0x3F)); } return output; } /* * Encode a string as utf-16 */ function str2rstr_utf16le(input) { var output = ""; for(var i = 0; i < input.length; i++) output += String.fromCharCode( input.charCodeAt(i) & 0xFF, (input.charCodeAt(i) >>> 8) & 0xFF); return output; } function str2rstr_utf16be(input) { var output = ""; for(var i = 0; i < input.length; i++) output += String.fromCharCode((input.charCodeAt(i) >>> 8) & 0xFF, input.charCodeAt(i) & 0xFF); return output; } /* * Convert a raw string to an array of little-endian words * Characters >255 have their high-byte silently ignored. */ function rstr2binl(input) { var output = Array(input.length >> 2); for(var i = 0; i < output.length; i++) output[i] = 0; for(var i = 0; i < input.length * 8; i += 8) output[i>>5] |= (input.charCodeAt(i / 8) & 0xFF) << (i%32); return output; } /* * Convert an array of little-endian words to a string */ function binl2rstr(input) { var output = ""; for(var i = 0; i < input.length * 32; i += 8) output += String.fromCharCode((input[i>>5] >>> (i % 32)) & 0xFF); return output; } /* * Calculate the MD5 of an array of little-endian words, and a bit length. */ function binl_md5(x, len) { /* append padding */ x[len >> 5] |= 0x80 << ((len) % 32); x[(((len + 64) >>> 9) << 4) + 14] = len; var a = 1732584193; var b = -271733879; var c = -1732584194; var d = 271733878; for(var i = 0; i < x.length; i += 16) { var olda = a; var oldb = b; var oldc = c; var oldd = d; a = md5_ff(a, b, c, d, x[i+ 0], 7 , -680876936); d = md5_ff(d, a, b, c, x[i+ 1], 12, -389564586); c = md5_ff(c, d, a, b, x[i+ 2], 17, 606105819); b = md5_ff(b, c, d, a, x[i+ 3], 22, -1044525330); a = md5_ff(a, b, c, d, x[i+ 4], 7 , -176418897); d = md5_ff(d, a, b, c, x[i+ 5], 12, 1200080426); c = md5_ff(c, d, a, b, x[i+ 6], 17, -1473231341); b = md5_ff(b, c, d, a, x[i+ 7], 22, -45705983); a = md5_ff(a, b, c, d, x[i+ 8], 7 , 1770035416); d = md5_ff(d, a, b, c, x[i+ 9], 12, -1958414417); c = md5_ff(c, d, a, b, x[i+10], 17, -42063); b = md5_ff(b, c, d, a, x[i+11], 22, -1990404162); a = md5_ff(a, b, c, d, x[i+12], 7 , 1804603682); d = md5_ff(d, a, b, c, x[i+13], 12, -40341101); c = md5_ff(c, d, a, b, x[i+14], 17, -1502002290); b = md5_ff(b, c, d, a, x[i+15], 22, 1236535329); a = md5_gg(a, b, c, d, x[i+ 1], 5 , -165796510); d = md5_gg(d, a, b, c, x[i+ 6], 9 , -1069501632); c = md5_gg(c, d, a, b, x[i+11], 14, 643717713); b = md5_gg(b, c, d, a, x[i+ 0], 20, -373897302); a = md5_gg(a, b, c, d, x[i+ 5], 5 , -701558691); d = md5_gg(d, a, b, c, x[i+10], 9 , 38016083); c = md5_gg(c, d, a, b, x[i+15], 14, -660478335); b = md5_gg(b, c, d, a, x[i+ 4], 20, -405537848); a = md5_gg(a, b, c, d, x[i+ 9], 5 , 568446438); d = md5_gg(d, a, b, c, x[i+14], 9 , -1019803690); c = md5_gg(c, d, a, b, x[i+ 3], 14, -187363961); b = md5_gg(b, c, d, a, x[i+ 8], 20, 1163531501); a = md5_gg(a, b, c, d, x[i+13], 5 , -1444681467); d = md5_gg(d, a, b, c, x[i+ 2], 9 , -51403784); c = md5_gg(c, d, a, b, x[i+ 7], 14, 1735328473); b = md5_gg(b, c, d, a, x[i+12], 20, -1926607734); a = md5_hh(a, b, c, d, x[i+ 5], 4 , -378558); d = md5_hh(d, a, b, c, x[i+ 8], 11, -2022574463); c = md5_hh(c, d, a, b, x[i+11], 16, 1839030562); b = md5_hh(b, c, d, a, x[i+14], 23, -35309556); a = md5_hh(a, b, c, d, x[i+ 1], 4 , -1530992060); d = md5_hh(d, a, b, c, x[i+ 4], 11, 1272893353); c = md5_hh(c, d, a, b, x[i+ 7], 16, -155497632); b = md5_hh(b, c, d, a, x[i+10], 23, -1094730640); a = md5_hh(a, b, c, d, x[i+13], 4 , 681279174); d = md5_hh(d, a, b, c, x[i+ 0], 11, -358537222); c = md5_hh(c, d, a, b, x[i+ 3], 16, -722521979); b = md5_hh(b, c, d, a, x[i+ 6], 23, 76029189); a = md5_hh(a, b, c, d, x[i+ 9], 4 , -640364487); d = md5_hh(d, a, b, c, x[i+12], 11, -421815835); c = md5_hh(c, d, a, b, x[i+15], 16, 530742520); b = md5_hh(b, c, d, a, x[i+ 2], 23, -995338651); a = md5_ii(a, b, c, d, x[i+ 0], 6 , -198630844); d = md5_ii(d, a, b, c, x[i+ 7], 10, 1126891415); c = md5_ii(c, d, a, b, x[i+14], 15, -1416354905); b = md5_ii(b, c, d, a, x[i+ 5], 21, -57434055); a = md5_ii(a, b, c, d, x[i+12], 6 , 1700485571); d = md5_ii(d, a, b, c, x[i+ 3], 10, -1894986606); c = md5_ii(c, d, a, b, x[i+10], 15, -1051523); b = md5_ii(b, c, d, a, x[i+ 1], 21, -2054922799); a = md5_ii(a, b, c, d, x[i+ 8], 6 , 1873313359); d = md5_ii(d, a, b, c, x[i+15], 10, -30611744); c = md5_ii(c, d, a, b, x[i+ 6], 15, -1560198380); b = md5_ii(b, c, d, a, x[i+13], 21, 1309151649); a = md5_ii(a, b, c, d, x[i+ 4], 6 , -145523070); d = md5_ii(d, a, b, c, x[i+11], 10, -1120210379); c = md5_ii(c, d, a, b, x[i+ 2], 15, 718787259); b = md5_ii(b, c, d, a, x[i+ 9], 21, -343485551); a = safe_add(a, olda); b = safe_add(b, oldb); c = safe_add(c, oldc); d = safe_add(d, oldd); } return Array(a, b, c, d); } /* * These functions implement the four basic operations the algorithm uses. */ function md5_cmn(q, a, b, x, s, t) { return safe_add(bit_rol(safe_add(safe_add(a, q), safe_add(x, t)), s),b); } function md5_ff(a, b, c, d, x, s, t) { return md5_cmn((b & c) | ((~b) & d), a, b, x, s, t); } function md5_gg(a, b, c, d, x, s, t) { return md5_cmn((b & d) | (c & (~d)), a, b, x, s, t); } function md5_hh(a, b, c, d, x, s, t) { return md5_cmn(b ^ c ^ d, a, b, x, s, t); } function md5_ii(a, b, c, d, x, s, t) { return md5_cmn(c ^ (b | (~d)), a, b, x, s, t); } /* * Add integers, wrapping at 2^32. This uses 16-bit operations internally * to work around bugs in some JS interpreters. */ function safe_add(x, y) { var lsw = (x & 0xFFFF) + (y & 0xFFFF); var msw = (x >> 16) + (y >> 16) + (lsw >> 16); return (msw << 16) | (lsw & 0xFFFF); } /* * Bitwise rotate a 32-bit number to the left. */ function bit_rol(num, cnt) { return (num << cnt) | (num >>> (32 - cnt)); } //</NOLITE> // ENDFILE: md5-2.2alpha.js // STARTFILE: parensplit.js ////////////////////////////////////////////////// // parenSplit // String.prototype.parenSplit should do what ECMAscript says // String.prototype.split does, interspersing paren matches between // the split elements if (String('abc'.split(/(b)/))!='a,b,c') { // broken String.split, e.g. konq, IE String.prototype.parenSplit=function (re) { re=nonGlobalRegex(re); var s=this; var m=re.exec(s); var ret=[]; while (m && s) { // without the following loop, we have // 'ab'.parenSplit(/a|(b)/) != 'ab'.split(/a|(b)/) for(var i=0; i<m.length; ++i) { if (typeof m[i]=='undefined') m[i]=''; } ret.push(s.substring(0,m.index)); ret = ret.concat(m.slice(1)); s=s.substring(m.index + m[0].length); m=re.exec(s); } ret.push(s); return ret; }; } else { String.prototype.parenSplit=function (re) { return this.split(re); }; String.prototype.parenSplit.isNative=true; } function nonGlobalRegex(re) { var s=re.toString(); flags=''; for (var j=s.length; s.charAt(j) != '/'; --j) { if (s.charAt(j) != 'g') { flags += s.charAt(j); } } var t=s.substring(1,j); return RegExp(t,flags); } // ENDFILE: parensplit.js // STARTFILE: tools.js // IE madness with encoding // ======================== // // suppose throughout that the page is in utf8, like wikipedia // // if a is an anchor DOM element and a.href should consist of // // http://host.name.here/wiki/foo?bar=baz // // then IE gives foo as "latin1-encoded" utf8; we have foo = decode_utf8(decodeURI(foo_ie)) // but IE gives bar=baz correctly as plain utf8 // // --------------------------------- // // IE's xmlhttp doesn't understand utf8 urls. Have to use encodeURI here. // // --------------------------------- // // summat else // Source: http://aktuell.de.selfhtml.org/artikel/javascript/utf8b64/utf8.htm //<NOLITE> function encode_utf8(rohtext) { // dient der Normalisierung des Zeilenumbruchs rohtext = rohtext.replace(/\r\n/g,"\n"); var utftext = ""; for(var n=0; n<rohtext.length; n++) { // ermitteln des Unicodes des aktuellen Zeichens var c=rohtext.charCodeAt(n); // alle Zeichen von 0-127 => 1byte if (c<128) utftext += String.fromCharCode(c); // alle Zeichen von 127 bis 2047 => 2byte else if((c>127) && (c<2048)) { utftext += String.fromCharCode((c>>6)|192); utftext += String.fromCharCode((c&63)|128);} // alle Zeichen von 2048 bis 66536 => 3byte else { utftext += String.fromCharCode((c>>12)|224); utftext += String.fromCharCode(((c>>6)&63)|128); utftext += String.fromCharCode((c&63)|128);} } return utftext; } function getJsObj(json) { var jsobj; try { eval('jsobj='+json); return jsobj; } catch (someError) { log('Something went wrong with getJsobj, json='+json); return 1; } } function anyChild(obj) { for (var p in obj) { return obj[p]; } return null; } //</NOLITE> function decode_utf8(utftext) { var plaintext = ""; var i=0, c=0, c1=0, c2=0; // while-Schleife, weil einige Zeichen uebersprungen werden while(i<utftext.length) { c = utftext.charCodeAt(i); if (c<128) { plaintext += String.fromCharCode(c); i++;} else if((c>191) && (c<224)) { c2 = utftext.charCodeAt(i+1); plaintext += String.fromCharCode(((c&31)<<6) | (c2&63)); i+=2;} else { c2 = utftext.charCodeAt(i+1); c3 = utftext.charCodeAt(i+2); plaintext += String.fromCharCode(((c&15)<<12) | ((c2&63)<<6) | (c3&63)); i+=3;} } return plaintext; } function upcaseFirst(str) { if (typeof str != typeof '' || str=='') return ''; return str.charAt(0).toUpperCase() + str.substring(1); } function findInArray(arr, foo) { if (!arr || !arr.length) { return -1; } var len=arr.length; for (var i=0; i<len; ++i) { if (arr[i]==foo) { return i; } } return -1; } function nextOne (array, value) { // NB if the array has two consecutive entries equal // then this will loop on successive calls var i=findInArray(array, value); if (i<0) { return null; } return array[i+1]; } function literalizeRegex(str){ return str.replace(RegExp('([-.|()\\+?*^${}\\[\\]])', 'g'), '\\$1'); } String.prototype.entify=function() { //var shy='&shy;'; return this.split('&').join('&amp;').split('<').join('&lt;').split('>').join('&gt;'/*+shy*/).split('"').join('&quot;'); }; function findThis(array, value) { if (typeof array.length == 'undefined') { return null; } for (var i=0; i<array.length; ++i) { if (array[i]==value) { return i; } } return null; } function removeNulls(list) { var ret=[]; for (var i=0; i<list.length; ++i) { if (list[i]) { ret.push(list[i]); } } return ret; } function joinPath(list) { return removeNulls(list).join('/'); } function simplePrintf(str, subs) { if (!str || !subs) { return str; } var ret=[]; var s=str.parenSplit(/(%s|\$[0-9]+)/); var i=0; do { ret.push(s.shift()); if ( !s.length ) { break; } var cmd=s.shift(); if (cmd == '%s') { if ( i < subs.length ) { ret.push(subs[i]); } else { ret.push(cmd); } ++i; } else { var j=parseInt( cmd.replace('$', ''), 10 ) - 1; if ( j > -1 && j < subs.length ) { ret.push(subs[j]); } else { ret.push(cmd); } } } while (s.length > 0); return ret.join(''); } function max(a,b){return a<b ? b : a;} function min(a,b){return a>b ? b : a;} function isString(x) { return (typeof x === 'string' || x instanceof String); } //function isNumber(x) { return (typeof x === 'number' || x instanceof Number); } function isRegExp(x) { return x instanceof RegExp; } function isArray (x) { return x instanceof Array; } function isObject(x) { return x instanceof Object; } function isFunction(x) { return !isRegExp(x) && (typeof x === 'function' || x instanceof Function); } function repeatString(s,mult) { var ret=''; for (var i=0; i<mult; ++i) { ret += s; } return ret; } function zeroFill(s, min) { min = min || 2; var t=s.toString(); return repeatString('0', min - t.length) + t; } function map(f, o) { if (isArray(o)) { return map_array(f,o); } return map_object(f,o); } function map_array(f,o) { var ret=[]; for (var i=0; i<o.length; ++i) { ret.push(f(o[i])); } return ret; } function map_object(f,o) { var ret={}; for (var i in o) { ret[o]=f(o[i]); } return ret; } // ENDFILE: tools.js // STARTFILE: dab.js //<NOLITE> ////////////////////////////////////////////////// // Dab-fixing code // function retargetDab(newTarget, oldTarget, friendlyCurrentArticleName, titleToEdit) { log('retargetDab: newTarget='+newTarget + ' oldTarget=' + oldTarget); return changeLinkTargetLink( {newTarget: newTarget, text: newTarget.split(' ').join('&nbsp;'), hint: tprintf('disambigHint', [newTarget]), summary: simplePrintf( getValueOf('popupFixDabsSummary'), [friendlyCurrentArticleName, newTarget ]), clickButton: 'wpDiff', minor: true, oldTarget: oldTarget, watch: getValueOf('popupWatchDisambiggedPages'), title: titleToEdit}); } function listLinks(wikitext, oldTarget, titleToEdit) { // mediawiki strips trailing spaces, so we do the same // testcase: //en.wikipedia.org/w/index.php?title=Radial&oldid=97365633 var reg=RegExp('\\[\\[([^|]*?) *(\\||\\]\\])', 'gi'); var ret=[]; var splitted=wikitext.parenSplit(reg); // ^[a-z]+ should match interwiki links, hopefully (case-insensitive) // and ^[a-z]* should match those and [[:Category...]] style links too var omitRegex=RegExp('^[a-z]*:|^[Ss]pecial:|^[Ii]mage|^[Cc]ategory'); var friendlyCurrentArticleName= oldTarget.toString(); for (var i=1; i<splitted.length; i=i+3) { if (typeof splitted[i] == typeof 'string' && splitted[i].length>0 && !omitRegex.test(splitted[i])) { ret.push( retargetDab(splitted[i], oldTarget, friendlyCurrentArticleName, titleToEdit) ); } /* if */ } /* for loop */ ret = rmDupesFromSortedList(ret.sort()); var wikTarget='wiktionary:' + friendlyCurrentArticleName.replace( RegExp('^(.+)\\s+[(][^)]+[)]\\s*$'), '$1' ); ret.push( retargetDab(wikTarget, oldTarget, friendlyCurrentArticleName, titleToEdit) ); ret.push(changeLinkTargetLink( { newTarget: null, text: popupString('remove this link').split(' ').join('&nbsp;'), hint: popupString("remove all links to this disambig page from this article"), clickButton: "wpDiff", oldTarget: oldTarget, summary: simplePrintf(getValueOf('popupRmDabLinkSummary'), [friendlyCurrentArticleName]), watch: getValueOf('popupWatchDisambiggedPages'), title: titleToEdit })); return ret; } function rmDupesFromSortedList(list) { var ret=[]; for (var i=0; i<list.length; ++i) { if (ret.length===0 || list[i]!=ret[ret.length-1]) { ret.push(list[i]); } } return ret; } function makeFixDab(data, navpop) { // grab title from parent popup if there is one; default exists in changeLinkTargetLink var titleToEdit=(navpop.parentPopup && navpop.parentPopup.article.toString()); var list=listLinks(data, navpop.originalArticle, titleToEdit); if (list.length===0) { log('listLinks returned empty list'); return null; } var html='<hr>' + popupString('Click to disambiguate this link to:') + '<br>'; html+=list.join(', '); return html; } function makeFixDabs(wikiText, navpop) { if (getValueOf('popupFixDabs') && isDisambig(wikiText, navpop.article) && Title.fromURL(location.href).namespace() != pg.ns.special && navpop.article.talkPage() ) { setPopupHTML(makeFixDab(wikiText, navpop), 'popupFixDab', navpop.idNumber); } } function popupRedlinkHTML(article) { return changeLinkTargetLink( { newTarget: null, text: popupString('remove this link').split(' ').join('&nbsp;'), hint: popupString("remove all links to this page from this article"), clickButton: "wpDiff", oldTarget: article.toString(), summary: simplePrintf(getValueOf('popupRedlinkSummary'), [article.toString()])}); } //</NOLITE> // ENDFILE: dab.js // STARTFILE: htmloutput.js function appendPopupContent(obj, elementId, popupId, onSuccess) { return setPopupHTML(obj, elementId, popupId, onSuccess, true); } // this has to use a timer loop as we don't know if the DOM element exists when we want to set the text function setPopupHTML (str, elementId, popupId, onSuccess, append) { if (elementId=='popupPreview') { } if (typeof popupId === 'undefined') { //console.error('popupId is not defined in setPopupHTML, html='+str.substring(0,100)); popupId = pg.idNumber; } var popupElement=document.getElementById(elementId+popupId); if (popupElement) { if (!append) { popupElement.innerHTML=''; } if (isString(str)) { popupElement.innerHTML+=str; } else { popupElement.appendChild(str); } if (onSuccess) { onSuccess(); } setTimeout(checkPopupPosition, 100); return true; } else { // call this function again in a little while... setTimeout(function(){ setPopupHTML(str,elementId,popupId,onSuccess); }, 600); } return null; } //<NOLITE> function setImageStatus(str, id) {return; } // setPopupHTML(str, 'popupImageStatus', id);} function setPopupTrailer(str,id) {return setPopupHTML(str, 'popupData', id);} //</NOLITE> function fillEmptySpans(args) { return fillEmptySpans2(args); } // args.navpopup is mandatory // optional: args.redir, args.redirTarget // FIXME: ye gods, this is ugly stuff function fillEmptySpans2(args) { // if redir is present and true then redirTarget is mandatory var redir=true; if (typeof args != 'object' || typeof args.redir == 'undefined' || !args.redir) { redir=false; } var a=args.navpopup.parentAnchor; var article, hint=null, oldid=null, params={}; if (redir && typeof args.redirTarget == typeof {}) { article=args.redirTarget; //hint=article.hintValue(); } else { article=(new Title()).fromAnchor(a); hint=a.originalTitle || article.hintValue(); params=parseParams(a.href); oldid=(getValueOf('popupHistoricalLinks')) ? params.oldid : null; rcid=params.rcid; } var x={ article:article, hint: hint, oldid: oldid, rcid: rcid, navpop:args.navpopup, params:params }; var structure=pg.structures[getValueOf('popupStructure')]; if (typeof structure != 'object') { setPopupHTML('popupError', 'Unknown structure (this should never happen): '+ pg.option.popupStructure, args.navpopup.idNumber); return; } var spans=flatten(pg.misc.layout); var numspans = spans.length; var redirs=pg.misc.redirSpans; for (var i=0; i<numspans; ++i) { var f=findThis(redirs, spans[i]); //log('redir='+redir+', f='+f+', spans[i]='+spans[i]); if ( (f!==null && !redir) || (f===null && redir) ) { //log('skipping this set of the loop'); continue; } var structurefn=structure[spans[i]]; var setfn = setPopupHTML; if (getValueOf('popupActiveNavlinks') && spans[i].indexOf('popupTopLinks')==0) { setfn = setPopupTipsAndHTML; } switch (typeof structurefn) { case 'function': //log('running '+spans[i]+'({article:'+x.article+', hint:'+x.hint+', oldid: '+x.oldid+'})'); setfn(structurefn(x), spans[i], args.navpopup.idNumber); break; case 'string': setfn(structurefn, spans[i], args.navpopup.idNumber); break; default: errlog('unknown thing with label '+spans[i]); break; } } } // flatten an array function flatten(list, start) { var ret=[]; if (typeof start == 'undefined') { start=0; } for (var i=start; i<list.length; ++i) { if (typeof list[i] == typeof []) { return ret.concat(flatten(list[i])).concat(flatten(list, i+1)); } else { ret.push(list[i]); } } return ret; } // Generate html for whole popup function popupHTML (a) { getValueOf('popupStructure'); var structure=pg.structures[pg.option.popupStructure]; if (typeof structure != 'object') { //return 'Unknown structure: '+pg.option.popupStructure; // override user choice pg.option.popupStructure=pg.optionDefault.popupStructure; return popupHTML(a); } if (typeof structure.popupLayout != 'function') { return 'Bad layout'; } pg.misc.layout=structure.popupLayout(); if (typeof structure.popupRedirSpans == 'function') { pg.misc.redirSpans=structure.popupRedirSpans(); } else { pg.misc.redirSpans=[]; } return makeEmptySpans(pg.misc.layout, a.navpopup); } function makeEmptySpans (list, navpop) { var ret=''; for (var i=0; i<list.length; ++i) { if (typeof list[i] == typeof '') { ret += emptySpanHTML(list[i], navpop.idNumber, 'div'); } else if (typeof list[i] == typeof [] && list[i].length > 0 ) { ret = ret.parenSplit(RegExp('(</[^>]*?>$)')).join(makeEmptySpans(list[i], navpop)); } else if (typeof list[i] == typeof {} && list[i].nodeType ) { ret += emptySpanHTML(list[i].name, navpop.idNumber, list[i].nodeType); } } return ret; } function emptySpanHTML(name, id, tag, classname) { tag = tag || 'span'; if (!classname) { classname = emptySpanHTML.classAliases[name]; } classname = classname || name; if (name == getValueOf('popupDragHandle')) { classname += ' popupDragHandle'; } return simplePrintf('<%s id="%s" class="%s"></%s>', [tag, name + id, classname, tag]); } emptySpanHTML.classAliases={ 'popupSecondPreview': 'popupPreview' }; // generate html for popup image // <a id="popupImageLinkn"><img id="popupImagen"> // where n=idNumber function imageHTML(article, idNumber) { return simplePrintf('<a id="popupImageLink$1">' + '<img align="right" valign="top" id="popupImg$1" style="display: none;"></img>' + '</a>', [ idNumber ]); } function popTipsSoonFn(id, when, popData) { when || ( when=250 ); var popTips=function(){ setupTooltips(document.getElementById(id), false, true, popData); }; return function() { setTimeout( popTips, when, popData ); }; } function setPopupTipsAndHTML(html, divname, idnumber, popData) { setPopupHTML(html, divname, idnumber, getValueOf('popupSubpopups') ? popTipsSoonFn(divname + idnumber, null, popData) : null); } // ENDFILE: htmloutput.js // STARTFILE: mouseout.js ////////////////////////////////////////////////// // fuzzy checks function fuzzyCursorOffMenus(x,y, fuzz, parent) { if (!parent) { return null; } var uls=parent.getElementsByTagName('ul'); for (var i=0; i<uls.length; ++i) { if (uls[i].className=='popup_menu') { if (uls[i].offsetWidth > 0) return false; } // else {document.title+='.';} } return true; } function checkPopupPosition () { // stop the popup running off the right of the screen // FIXME avoid pg.current.link pg.current.link && pg.current.link.navpopup && pg.current.link.navpopup.limitHorizontalPosition(); } function mouseOutWikiLink () { if (!window.popupsReady || !window.popupsReady()) { return; } //console ('mouseOutWikiLink'); var a=this; if (a.navpopup==null) return; if ( ! a.navpopup.isVisible() ) { a.navpopup.banish(); return; } Navpopup.tracker.addHook(posCheckerHook(a.navpopup)); } function posCheckerHook(navpop) { return function() { if (!navpop.isVisible()) { return true; /* remove this hook */ } if (Navpopup.tracker.dirty) { return false; } var x=Navpopup.tracker.x, y=Navpopup.tracker.y; var mouseOverNavpop = navpop.isWithin(x,y,navpop.fuzz, navpop.mainDiv) || !fuzzyCursorOffMenus(x,y,navpop.fuzz, navpop.mainDiv); // FIXME it'd be prettier to do this internal to the Navpopup objects var t=getValueOf('popupHideDelay'); if (t) { t = t * 1000; } if (!t) { if(!mouseOverNavpop) { navpop.banish(); return true; /* remove this hook */ } return false; } // we have a hide delay set var d=+(new Date()); if ( !navpop.mouseLeavingTime ) { navpop.mouseLeavingTime = d; return false; } if ( mouseOverNavpop ) { navpop.mouseLeavingTime=null; return false; } if (d - navpop.mouseLeavingTime > t) { navpop.mouseLeavingTime=null; navpop.banish(); return true; /* remove this hook */ } return false; }; } function runStopPopupTimer(navpop) { // at this point, we should have left the link but remain within the popup // so we call this function again until we leave the popup. if (!navpop.stopPopupTimer) { navpop.stopPopupTimer=setInterval(posCheckerHook(navpop), 500); navpop.addHook(function(){clearInterval(navpop.stopPopupTimer);}, 'hide', 'before'); } } // ENDFILE: mouseout.js // STARTFILE: previewmaker.js /** @fileoverview Defines the {@link Previewmaker} object, which generates short previews from wiki markup. */ /** Creates a new Previewmaker @constructor @class The Previewmaker class. Use an instance of this to generate short previews from Wikitext. @param {String} wikiText The Wikitext source of the page we wish to preview. @param {String} baseUrl The url we should prepend when creating relative urls. @param {Navpopup} owner The navpop associated to this preview generator */ function Previewmaker(wikiText, baseUrl, owner) { /** The wikitext which is manipulated to generate the preview. */ this.originalData=wikiText; this.setData(); this.baseUrl=baseUrl; this.owner=owner; this.maxCharacters=getValueOf('popupMaxPreviewCharacters'); this.maxSentences=getValueOf('popupMaxPreviewSentences'); } Previewmaker.prototype.setData=function() { var maxSize=max(10000, 2*this.maxCharacters); this.data=this.originalData.substring(0,maxSize); }; /** Remove HTML comments @private */ Previewmaker.prototype.killComments = function () { // this also kills trailing spaces and one trailing newline, eg [[diamyo]] this.data=this.data.replace(RegExp('<!--[\\s\\S]*?--> *\\n?', 'g'), ''); }; /** @private */ Previewmaker.prototype.killDivs = function () { // say goodbye, divs (can be nested, so use * not *?) this.data=this.data.replace(RegExp('< *div[^>]* *>[\\s\\S]*?< */ *div *>', 'gi'), ''); }; /** @private */ Previewmaker.prototype.killGalleries = function () { this.data=this.data.replace(RegExp('< *gallery[^>]* *>[\\s\\S]*?< */ *gallery *>', 'gi'), ''); }; /** @private */ Previewmaker.prototype.kill = function(opening, closing, subopening, subclosing, repl) { var oldk=this.data; var k=this.killStuff(this.data, opening, closing, subopening, subclosing, repl); while (k.length < oldk.length) { oldk=k; k=this.killStuff(k, opening, closing, subopening, subclosing, repl); } this.data=k; }; /** @private */ Previewmaker.prototype.killStuff = function (txt, opening, closing, subopening, subclosing, repl) { var op=this.makeRegexp(opening); var cl=this.makeRegexp(closing, '^'); var sb=subopening ? this.makeRegexp(subopening, '^') : null; var sc=subclosing ? this.makeRegexp(subclosing, '^') : cl; if (!op || !cl) { alert('Navigation Popups error: op or cl is null! something is wrong.'); return; } if (!op.test(txt)) { return txt; } var ret=''; var opResult = op.exec(txt); ret = txt.substring(0,opResult.index); txt=txt.substring(opResult.index+opResult[0].length); var depth = 1; while (txt.length > 0) { var removal=0; if (depth==1 && cl.test(txt)) { depth--; removal=cl.exec(txt)[0].length; } else if (depth > 1 && sc.test(txt)) { depth--; removal=sc.exec(txt)[0].length; }else if (sb && sb.test(txt)) { depth++; removal=sb.exec(txt)[0].length; } if ( !removal ) { removal = 1; } txt=txt.substring(removal); if (depth==0) { break; } } return ret + (repl || '') + txt; }; /** @private */ Previewmaker.prototype.makeRegexp = function (x, prefix, suffix) { prefix = prefix || ''; suffix = suffix || ''; var reStr=''; var flags=''; if (isString(x)) { reStr=prefix + literalizeRegex(x) + suffix; } else if (isRegExp(x)) { var s=x.toString().substring(1); var sp=s.split('/'); flags=sp[sp.length-1]; sp[sp.length-1]=''; s=sp.join('/'); s=s.substring(0,s.length-1); reStr= prefix + s + suffix; } else { log ('makeRegexp failed'); } log ('makeRegexp: got reStr=' + reStr + ', flags=' + flags); return RegExp(reStr, flags); }; /** @private */ Previewmaker.prototype.killBoxTemplates = function () { // taxobox removal... in fact, there's a saudiprincebox_begin, so let's be more general // also, have float_begin, ... float_end this.kill(RegExp('[{][{][^{}\\s|]*?(float|box)[_ ](begin|start)', 'i'), /[}][}]\s*/, '{{'); // infoboxes etc // from [[User:Zyxw/popups.js]]: kill frames too this.kill(RegExp('[{][{][^{}\\s|]*?(infobox|elementbox|frame)[_ ]', 'i'), /[}][}]\s*/, '{{'); }; /** @private */ Previewmaker.prototype.killTemplates = function () { this.kill('{{', '}}', '{', '}', ' '); }; /** @private */ Previewmaker.prototype.killTables = function () { // tables are bad, too // this can be slow, but it's an inprovement over a browser hang // torture test: [[Comparison_of_Intel_Central_Processing_Units]] this.kill('{|', /[|]}\s*/, '{|'); this.kill(/<table.*?>/i, /<\/table.*?>/i, /<table.*?>/i); // remove lines starting with a pipe for the hell of it (?) this.data=this.data.replace(RegExp('^[|].*$', 'mg'), ''); }; /** @private */ Previewmaker.prototype.killImages = function () { // images and categories are a nono this.kill(RegExp('[[][[]\\s*(' + pg.ns.image + '|' + pg.ns.category + ')\\s*:', 'i'), /\]\]\s*/, '[', ']'); }; /** @private */ Previewmaker.prototype.killHTML = function () { // kill <ref ...>...</ref> this.kill(/<ref\b.*?>/i, /<\/ref>/i); // let's also delete entire lines starting with <. it's worth a try. this.data=this.data.replace(RegExp('(^|\\n) *<.*', 'g'), '\n'); // and those pesky html tags, but not <nowiki> or <blockquote> var splitted=this.data.parenSplit(/(<.*?>)/); var len=splitted.length; for (var i=1; i<len; i=i+2) { switch (splitted[i]) { case '<nowiki>': case '</nowiki>': break; default: if (! /^< *\/? *blockquote\b/i.test(splitted[i])) { splitted[i]=''; } } } this.data=splitted.join(''); }; /** @private */ Previewmaker.prototype.killChunks = function() { // heuristics alert // chunks of italic text? you crazy, man? var italicChunkRegex=new RegExp ("((^|\\n)\\s*:*\\s*''[^']([^']|'''|'[^']){20}(.|\\n[^\\n])*''[.!?\\s]*\\n)+", 'g'); // keep stuff separated, though, so stick in \n (fixes [[Union Jack]]? this.data=this.data.replace(italicChunkRegex, '\n'); }; /** @private */ Previewmaker.prototype.mopup = function () { // we simply *can't* be doing with horizontal rules right now this.data=this.data.replace(RegExp('^-{4,}','mg'),''); // no indented lines this.data=this.data.replace(RegExp('(^|\\n) *:[^\\n]*','g'), ''); // replace __TOC__, __NOTOC__ and whatever else there is // this'll probably do this.data=this.data.replace(RegExp('^__[A-Z_]*__ *$', 'gmi'),''); }; /** @private */ Previewmaker.prototype.firstBit = function () { // dont't be givin' me no subsequent paragraphs, you hear me? /// first we "normalize" section headings, removing whitespace after, adding before var d=this.data; if (getValueOf('popupPreviewCutHeadings')) { this.data=this.data.replace(RegExp('\\s*(==+[^=]*==+)\\s*', 'g'), '\n\n$1 '); /// then we want to get rid of paragraph breaks whose text ends badly this.data=this.data.replace(RegExp('([:;]) *\\n{2,}', 'g'), '$1\n'); this.data=this.data.replace(RegExp('^[\\s\\n]*'), ''); stuff=(RegExp('^([^\\n]|\\n[^\\n\\s])*')).exec(this.data); if (stuff) { d = stuff[0]; } if (!getValueOf('popupPreviewFirstParOnly')) { d = this.data; } /// now put \n\n after sections so that bullets and numbered lists work d=d.replace(RegExp('(==+[^=]*==+)\\s*', 'g'), '$1\n\n'); } // superfluous sentences are RIGHT OUT. // note: exactly 1 set of parens here needed to make the slice work d = d.parenSplit(RegExp('([!?.]+["'+"'"+']*\\s)','g')); // leading space is bad, mmkay? d[0]=d[0].replace(RegExp('^\\s*'), ''); var notSentenceEnds=RegExp('([^.][a-z][.] *[a-z]|etc|sic|Dr|Mr|Mrs|Ms|St|no|op|cit|\\[[^\\]]*|\\s[A-Zvclm])$', 'i'); d = this.fixSentenceEnds(d, notSentenceEnds); this.fullLength=d.join('').length; var maxChars=getValueOf('popupMaxPreviewCharacters') + this.extraCharacters; var n=this.maxSentences; var dd=this.firstSentences(d,n); do { dd=this.firstSentences(d,n); --n; } while ( dd.length > this.maxCharacters && n != 0 ); this.data = dd; }; /** @private */ Previewmaker.prototype.fixSentenceEnds = function(strs, reg) { // take an array of strings, strs // join strs[i] to strs[i+1] & strs[i+2] if strs[i] matches regex reg var abbrevRe=/\b[a-z][^a-z]*$/i; for (var i=0; i<strs.length-2; ++i) { if (reg.test(strs[i])) { a=[]; for (var j=0; j<strs.length; ++j) { if (j<i) a[j]=strs[j]; if (j==i) a[i]=strs[i]+strs[i+1]+strs[i+2]; if (j>i+2) a[j-2]=strs[j]; } return this.fixSentenceEnds(a,reg); } // BUGGY STUFF - trying to fix up [[S. C. Johnson & Son]] preview if (false && abbrevRe.test(strs[i])) { var j=i, buf=''; do { buf=buf+strs[i]+strs[i+1]; i=i+2; } while (i<strs.length-2 && abbrevRe.test(strs[i])); strs[i]=buf+strs[i]; var a=(j?strs.slice(0,j-1):[]).concat(strs.slice(i)); return this.fixSentenceEnds(a,reg); } } return strs; }; /** @private */ Previewmaker.prototype.firstSentences = function(strs, howmany) { var t=strs.slice(0, 2*howmany); return t.join(''); }; /** @private */ Previewmaker.prototype.killBadWhitespace = function() { // also cleans up isolated '''', eg [[Suntory Sungoliath]] this.data=this.data.replace(RegExp('^ *\'+ *$', 'gm'), ''); }; /** Runs the various methods to generate the preview. The preview is stored in the <code>html</html> field. @private */ Previewmaker.prototype.makePreview = function() { if (this.owner.article.namespace()!=pg.ns.template) { this.killComments(); this.killDivs(); this.killGalleries(); this.killBoxTemplates(); if (getValueOf('popupPreviewKillTemplates')) { this.killTemplates(); } else { this.killMultilineTemplates(); } this.killTables(); this.killImages(); this.killHTML(); this.killChunks(); this.mopup(); this.firstBit(); this.killBadWhitespace(); } this.html=wiki2html(this.data, this.baseUrl); // needs livepreview this.fixHTML(); this.stripLongTemplates(); }; Previewmaker.prototype.editSummaryPreview=function() { var c=this.data; var re=/^\/[*] +(.*?) +[*]\/(.*)/; if (re.test(c)) { var section=c.replace(re, '$1'); var t=new Title().fromURL(this.baseUrl); t.anchorFromUtf(section); // work around livepreview brokenness with anchors: // pass .-escaped anchor instead of literal value c=c.replace(re, '[[' + t.toString(true).split("'").join('%27') + '#' + t.anchor.split("'").join('%27') + '|&rarr;]]' + '<span class=autocomment>$1</span>$2'); } this.html=wiki2html(c, this.baseUrl); return this.html; }; //<NOLITE> /** Test function for debugging preview problems one step at a time. */ function previewSteps(txt) { try { txt=txt || document.editform.wpTextbox1.value; } catch (err) { if (pg.cache.pages.length > 0) { txt=pg.cache.pages[pg.cache.pages.length-1].data; } else { alert('provide text or use an edit page'); } } txt=txt.substring(0,10000); var base=pg.wiki.articlebase + Title.fromURL(document.location.href).urlString(); var p=new Previewmaker(txt, base, pg.current.link.navpopup); if (this.owner.article.namespace() != pg.ns.template) { p.killComments(); if (!confirm('done killComments(). Continue?\n---\n' + p.data)) { return; } p.killDivs(); if (!confirm('done killDivs(). Continue?\n---\n' + p.data)) { return; } p.killGalleries(); if (!confirm('done killGalleries(). Continue?\n---\n' + p.data)) { return; } p.killBoxTemplates(); if (!confirm('done killBoxTemplates(). Continue?\n---\n' + p.data)) { return; } if (getValueOf('popupPreviewKillTemplates')) { p.killTemplates(); if (!confirm('done killTemplates(). Continue?\n---\n' + p.data)) { return; } } else { p.killMultilineTemplates(); if (!confirm('done killMultilineTemplates(). Continue?\n---\n' + p.data)) { return; } } p.killTables(); if (!confirm('done killTables(). Continue?\n---\n' + p.data)) { return; } p.killImages(); if (!confirm('done killImages(). Continue?\n---\n' + p.data)) { return; } p.killHTML(); if (!confirm('done killHTML(). Continue?\n---\n' + p.data)) { return; } p.killChunks(); if (!confirm('done killChunks(). Continue?\n---\n' + p.data)) { return; } p.mopup(); if (!confirm('done mopup(). Continue?\n---\n' + p.data)) { return; } p.firstBit(); if (!confirm('done firstBit(). Continue?\n---\n' + p.data)) { return; } p.killBadWhitespace(); if (!confirm('done killBadWhitespace(). Continue?\n---\n' + p.data)) { return; } } p.html=wiki2html(p.data, base); // needs livepreview p.fixHTML(); if (!confirm('done fixHTML(). Continue?\n---\n' + p.html)) { return; } p.stripLongTemplates(); if (!confirm('done stripLongTemplates(). Continue?\n---\n' + p.html)) { return; } alert('finished preview - end result follows.\n---\n' + p.html); } //</NOLITE> /** Works around a quoting bug in livepreview. <code>wiki2html('[[Foo\'s "bar"]]')</code> gives @literal{<a href='Foo's "bar"'>} which doesn't do very well. We change this into @literal{<a href="Foo's %22bar%22">} @private */ Previewmaker.prototype.fixHTML = function() { if(!this.html) return; // all links seem to have potential issues with quotation marks var splitted=this.html.parenSplit(/href='([^>]*)'/g); var ret=''; for (var i=0; i<splitted.length; ++i) { if(i%2==0) { ret += splitted[i]; continue; } if(i%2==1) { ret += 'href="' + splitted[i].split('"').join('%22') + '"'; } } // fix question marks in wiki links // maybe this'll break some stuff :-( ret=ret.replace(RegExp('\(<a href="/' + pg.wiki.articlePath + '/[^"]*\)[?]\(.*?"\)', 'g'), '$1%3F$2'); // FIXME fix up % too this.html=ret; }; /** Generates the preview and displays it in the current popup. Does nothing if the generated preview is invalid or consists of whitespace only. Also activates wikilinks in the preview for subpopups if the popupSubpopups option is true. */ Previewmaker.prototype.showPreview = function () { this.makePreview(); if (typeof this.html != typeof '') return; if (RegExp('^\\s*$').test(this.html)) return; setPopupHTML('<hr>', 'popupPrePreviewSep', this.owner.idNumber); setPopupTipsAndHTML(this.html, 'popupPreview', this.owner.idNumber, { owner: this.owner }); var more = (this.fullLength > this.data.length) ? this.moreLink() : ''; setPopupHTML(more, 'popupPreviewMore', this.owner.idNumber); }; /** @private */ Previewmaker.prototype.moreLink=function() { var a=document.createElement('a'); a.className='popupMoreLink'; a.innerHTML=popupString('more...'); var savedThis=this; a.onclick=function() { savedThis.maxCharacters+=2000; savedThis.maxSentences+=20; savedThis.setData(); savedThis.showPreview(); } return a; } /** @private */ Previewmaker.prototype.stripLongTemplates = function() { // operates on the HTML! this.html=this.html.replace(RegExp('^.{0,1000}[{][{][^}]*?(<(p|br)( /)?>\\s*){2,}([^{}]*?[}][}])?', 'gi'), ''); this.html=this.html.split('\n').join(' '); // workaround for <pre> templates this.html=this.html.replace(RegExp('[{][{][^}]*<pre>[^}]*[}][}]','gi'), ''); }; /** @private */ Previewmaker.prototype.killMultilineTemplates = function() { this.kill('{{{', '}}}'); this.kill(RegExp('\\s*[{][{][^{}]*\\n'), '}}', '{{'); }; // ENDFILE: previewmaker.js // STARTFILE: querypreview.js //<NOLITE> function loadQueryPreview(queryType, article, navpop) { var art=new Title(article).urlString(); var url=pg.wiki.wikibase + '/query.php?format=json&'; var htmlGenerator=function(a,d){alert('invalid html generator');}; switch (queryType) { case 'history': url += 'titles=' + art + '&what=revisions|userinfo&uioptions=timecorrection&rvcomments&rvlimit=' + getValueOf('popupHistoryPreviewLimit'); htmlGenerator=historyPreviewHTML; break; case 'imagelinks': // redundant case url += 'titles=' + art + '&what=imagelinks&ilfilter=all'; htmlGenerator=imagelinksPreviewHTML; break; case 'category': url += 'what=category&cptitle=' + art; htmlGenerator=categoryPreviewHTML; break; case 'contribs': url += 'what=usercontribs|userinfo&uioptions=timecorrection&titles=' + art + '&uccomments' + '&uclimit=' + getValueOf('popupContribsPreviewLimit'); htmlGenerator=contribsPreviewHTML; break; case 'imagepagepreview': var trail='&what=imageinfo|content|imagelinks&ilfilter=all'; if (!getValueOf('popupImageLinks')) { trail = '&what=imageinfo|content'; } if (pg.wiki.commons) { trail += '&iishared'; } url += 'titles=' + art + trail; htmlGenerator=imagepagePreviewHTML; break; case 'sharedimagepage': url += 'titles=' + art + '&what=content&proxylang=' + pg.wiki.commonslang; htmlGenerator=sharedImagePagePreviewHTML; break; case 'backlinks': url += 'what=backlinks&titles=' + art; htmlGenerator=backlinksPreviewHTML; break; } pendingNavpopTask(navpop); var callback=function(d){ showQueryPreview(queryType, htmlGenerator(article,d,navpop), navpop.idNumber, navpop, d); }; var go = function(){ getPageWithCaching(url, callback, navpop); return true; } if (navpop.visible || !getValueOf('popupLazyDownloads')) { go(); } else { navpop.addHook(go, 'unhide', 'before', 'DOWNLOAD_'+queryType+'_QUERY_DATA'); } } function showQueryPreview(queryType, html, id, navpop, download) { var target='popupPreview'; switch (queryType) { case 'imagelinks': case 'category': target='popupPostPreview'; break; case 'sharedimagepage': target='popupSecondPreview'; break; } setPopupTipsAndHTML(html, target, id); completedNavpopTask(navpop); } function backlinksPreviewHTML(article, download, navpop) { var jsObj=getJsObj(download.data); try { var page=anyChild(jsObj.pages); var list=page.backlinks; } catch (someError) { return 'backlinksPreviewHTML went wonky'; } var html=[]; if (!list) { return popupString('No backlinks found'); } for (var i=0; i<list.length; ++i) { var t=new Title(list[i]['*']); html.push('<a href="' + pg.wiki.titlebase + t.urlString() + '">' + t + '</a>'); } html=html.join(', '); if (jsObj.query && jsObj.query.backlinks && jsObj.query.backlinks.next) { html += popupString(' and more'); } return html; } function sharedImagePagePreviewHTML(article, download, navpop) { var jsObj=getJsObj(download.data); try { var page=anyChild(jsObj.pages); var content=(page && page.content) ? page.content['*'] : null; } catch (someError) { return 'sharedimagepage preview failed :( is the query.php extension installed?'; } var ret=''; if (content) { var p=prepPreviewmaker(content, article, navpop); p.makePreview(); if (p.html) { ret += '<hr>' + p.html; } } return ret; } function imagepagePreviewHTML(article, download, navpop) { var jsObj=getJsObj(download.data); try { var page=anyChild(jsObj['pages']); var content=(page && page.content) ? page.content['*'] : null; var a=page.image; var b=page.sharedimage; } catch (someError) { return 'imagepage preview failed :( is the query.php extension installed?'; } var ret=''; if (content) { var p=prepPreviewmaker(content, article, navpop); p.makePreview(); if (p.html) { ret += '<hr>' + p.html; } } var sharingInfo=getSharingInfo(a,b); if (sharingInfo) { ret += '<hr>' + sharingInfo; } if (content!==null && getValueOf('popupSummaryData')) { var info=getPageInfo(content, download); log(info); setPopupTrailer(info, navpop.idNumber); } if (!a && b) { loadQueryPreview('sharedimagepage', article, navpop); } showQueryPreview('imagelinks', imagelinksPreviewHTML(article,download), navpop.idNumber, download); return ret; } function getSharingInfo(a,b) { if (!pg.wiki.commons) { return ''; } var sharingInfo=''; if (a && b) { if (checkSameImage(a,b)) { sharingInfo = popupString('commons dupe'); } else { sharingInfo = popupString('commons conflict'); } } else if (a && !b) { // nothing interesting if (getValueOf('popupShowNonCommonsImages')) { sharingInfo = popupString('not commons'); } } else if (!a && b) { sharingInfo = popupString('commons only'); } else { sharingInfo = popupString('No image found'); } return sharingInfo; } function checkSameImage(a,b){ return (a['size']==b['size'] && a['width']==b['width'] && a['bits']==b['bits'] && a['media']==b['media'] && a['mime']==b['mime']); } function imagelinksPreviewHTML(article, download) { var jsobj=getJsObj(download.data); try { var list=anyChild(jsobj['pages'])['imagelinks']; if (!list) { return popupString('No image links found'); } } catch(someError) { return 'Image links preview generation failed :( Is the query.php extension installed?'; } var ret=[]; for (var i=0; i<list.length; ++i) { ret.push(list[i]['*']); } if (ret.length === 0) { return popupString('No image links found'); } return '<h2>' + popupString('File links') + '</h2>' + linkList(ret); } function categoryPreviewHTML(article, download) { var jsobj=getJsObj(download.data); try{ var list=jsobj['pages']; } catch(someError) { return 'Category preview failed :( Is the query.php extension installed?'; } var ret=[]; for (var p in list) { ret.push(list[p]['title']); } if (ret.length === 0) { return popupString('Empty category'); } return '<h2>' + tprintf('Category members (%s shown)', [ret.length]) + '</h2>' +linkList(ret); } function linkList(list) { list.sort(function(x,y) { return (x==y ? 0 : (x<y ? -1 : 1)); }); var buf=[]; for (var i=0; i<list.length; ++i) { buf.push(wikiLink({article: new Title(list[i]), text: list[i].split(' ').join('&nbsp;'), action: 'view'})); } return buf.join(', '); } function contribsPreviewHTML(article, download, navpop) { return historyPreviewHTML(article, download, navpop, true); } function historyPreviewHTML(article, download, navpop, reallyContribs) { var jsobj=getJsObj(download.data); try { var tz=jsobj.meta.user.timecorrection; var edits=anyChild(jsobj.pages)[reallyContribs ? 'contributions' : 'revisions']; } catch (someError) { return 'Preview failed :-( Is the query.php extension installed?'; } var timeOffset = getTimeOffset(tz); Cookie.create('popTz', timeOffset, 1); var ret=editPreviewTable(article, edits, reallyContribs, timeOffset); return ret; } function getTimeOffset(tz) { return ( tz && tz.indexOf(':') > -1 ) ? ( parseInt(tz,10)*60 + parseInt(tz.split(':')[1],10) ) : 0; } function editPreviewTable(article, h, reallyContribs, timeOffset) { var html=['<table>']; var day=null; var curart=article; for (var i=0; i<h.length; ++i) { if (reallyContribs) { var page=h[i]['*']; curart = new Title(page); } var minor=typeof h[i]['minor']=='undefined' ? '' : '<b>m </b>'; var editDate=adjustDate(getDateFromTimestamp(h[i].timestamp), timeOffset); var thisDay = dayFormat(editDate); var thisTime = timeFormat(editDate); if (thisDay==day) { thisDay=''; } else { day=thisDay; } if (thisDay) { html.push( '<tr><td colspan=3><span class="popup_history_date">' + thisDay+'</span></td></tr>' ); } html.push('<tr class="popup_history_row_' + ( (i%2) ? 'odd' : 'even') + '">'); html.push('<td>(<a href="' + pg.wiki.titlebase + new Title(curart).urlString() + '&diff=prev&oldid=' + h[i]['revid'] + '">' + popupString('last') + '</a>)</td>'); html.push('<td>' + '<a href="' + pg.wiki.titlebase + new Title(curart).urlString() + '&oldid=' + h[i]['revid'] + '">' + thisTime + '</a></td>'); var col3url='', col3txt=''; if (!reallyContribs) { var user=h[i]['user']; col3url=pg.wiki.titlebase + pg.ns.user + ':' + new Title(user).urlString(); col3txt=user; } else { col3url=pg.wiki.titlebase + curart.urlString(); col3txt=page; // FIXME do we have to escape this? } html.push('<td>' + (reallyContribs ? minor : '') + '<a href="' + col3url + '">' + col3txt + '</a></td>'); var comment=''; var c=h[i].comment || h[i]['*']; if (c) { comment=new Previewmaker(c, new Title(curart).toUrl()).editSummaryPreview(); } html.push('<td>' + (!reallyContribs ? minor : '') + comment + '</td>'); html.push('</tr>'); html=[html.join('')]; } html.push('</table>'); return html.join(''); } function getDateFromTimestamp(t) { var s=t.split(/[^0-9]/); switch(s.length) { case 0: return null; case 1: return new Date(s[0]); case 2: return new Date(s[0], s[1]-1); case 3: return new Date(s[0], s[1]-1, s[2]); case 4: return new Date(s[0], s[1]-1, s[2], s[3]); case 5: return new Date(s[0], s[1]-1, s[2], s[3], s[4]); case 6: return new Date(s[0], s[1]-1, s[2], s[3], s[4], s[5]); default: return new Date(s[0], s[1]-1, s[2], s[3], s[4], s[5], s[6]); } } function adjustDate(d, offset) { // offset is in minutes var o=offset * 60 * 1000; return new Date( +d + o); } function dayFormat(editDate, utc) { if (utc) { return map(zeroFill, [editDate.getUTCFullYear(), editDate.getUTCMonth()+1, editDate.getUTCDate()]).join('-'); } return map(zeroFill, [editDate.getFullYear(), editDate.getMonth()+1, editDate.getDate()]).join('-'); } function timeFormat(editDate, utc) { if (utc) { return map(zeroFill, [editDate.getUTCHours(), editDate.getUTCMinutes(), editDate.getUTCSeconds()]).join(':'); } return map(zeroFill, [editDate.getHours(), editDate.getMinutes(), editDate.getSeconds()]).join(':'); } //</NOLITE> // ENDFILE: querypreview.js // STARTFILE: debug.js //////////////////////////////////////////////////////////////////// // Debugging functions //////////////////////////////////////////////////////////////////// function log(){}; // dummy to stop errors function setupDebugging() { //<NOLITE> // debugging - change DEBUG to NONE to switch off if (window.popupDebug) { // popupDebug is set from .version window.log=function(x) { //if(gMsg!='')gMsg += '\n'; gMsg+=time() + ' ' + x; }; if (pg.debugLevel != log.None) { window.logger.debug(x); } } window.errlog=function(x) { if (pg.debugLevel != log.None) { window.logger.error(x); } } pg.debugLevel=Log.DEBUG; window.logger = new Log(pg.debugLevel, Log.popupLogger); log('Initializing logger'); } else { //</NOLITE> window.log = function(x) {}; window.errlog = function(x) {}; //<NOLITE> } //</NOLITE> } // ENDFILE: debug.js // STARTFILE: images.js //<NOLITE> // FIXME rewrite ALL of this // How the URLs for images in the popup come about // loadPreview // | // getWiki // |<----------------see other schematic for details // insertPreview (insertPreview = onComplete) // | // | insertPreview gets a wikiText fragment from // | the wikiText downloaded by getWiki // | // [wikiMarkupToAddressFragment] // | // | mouseOverWikiLink (gets an "address fragment", // | | no processing needed) // \->-*loadThisImage---<----loadImages // | // [image(Thumb)URL]-->--hopefully valid image urls // FIXME get rid of pg.idNumber function sequentialLoadThisImage (image) { if (!getValueOf('popupImages')) { return false; } if (!isValidImageName(image)) { return false; } var imageUrls=getImageUrls(image); if (!imageUrls) { return null; } var img=new Image(); img.isNew=true; img.pg.idNumber=pg.idNumber; img.counter=1; img.onload = function () { // clear status thingy setImageStatus(''); var i=findThis(imageUrls, this.src); var goodSrc=this.src; var setPopupImage=function () { var popupImage=document.getElementById("popupImage"+this.pg.idNumber); if (popupImage && typeof popupImage.src != 'undefined') { clearInterval(pg.timer.image); popupImage.src=goodSrc; popupImage.width=getValueOf('popupImageSize'); popupImage.style.display='inline'; setPopupImageLink(image, pg.wiki.imageSources[i].wiki); return true; } else { return false; } }; pg.timer.image=setInterval(setPopupImage, 250); pg.cache.images.push(goodSrc); }; img.onerror = function () { pg.cache.badImageUrls.push(this.src); }; img.setNext = function () { var currentSrc=null; var newSrc; if (!this.isNew) { currentSrc=this.src; } this.isNew=false; newSrc= (currentSrc) ? nextOne(imageUrls, currentSrc) : imageUrls[0]; while (findThis(pg.cache.badImageUrls, newSrc)) { newSrc=nextOne(imageUrls, newSrc); if (!newSrc) { setImageStatus (' :-('); return; } } setImageStatus(' '+findThis(imageUrls, newSrc)); this.src=newSrc; }; // start the ball rolling img.setNext(); } function loadThisImageAtThisUrl(image, url) { log('loading "best" image:\n'+url); pg.misc.gImage=new Title(image.toString()); pg.misc.imageArray = []; pg.misc.imageArray[0] = new Image(); pg.misc.imageArray[0].src=url; if (pg.timer.image || pg.timer.image===0) { clearInterval(pg.timer.image); pg.counter.checkImages=0; } pg.timer.image=setInterval(checkImages, 250); return; } // methinks this is unbelievably silly // it dovetails with the parallel image loader function function checkImages() { //log('checkImages: pg.counter.loop='+pg.counter.loop+'; pg.counter.checkImages='+pg.counter.checkImages); if (pg.timer.checkImages || pg.timer.checkImages===0) { clearInterval(pg.timer.checkImages); pg.timer.checkImages=null; if (pg.counter.loop > 10) {pg.counter.loop=0; log('too many iterations of checkImages'); return;} pg.counter.loop++; } else pg.counter.checkImages++; var status = ( pg.counter.checkImages % 2 ) ? ':' : '.' ; setImageStatus(status); if (pg.counter.checkImages > 100) { pg.counter.checkImages = 0; log ('pg.counter.checkImages too big in checkImages; returning'); clearInterval(pg.timer.image); } var popupImage=null; popupImage=document.getElementById("popupImg"+pg.idNumber); if (popupImage == null) { // this doesn't seem to happen any more in practise for some reason // still, I'll leave it in log('checkImages: document.getElementById("popupImg'+pg.idNumber+'") is null! retrying in 333ms...'); pg.timer.checkImages=setInterval("checkImages()",333); return; } log('checkImages: found element popupImg'+pg.idNumber+', and src='+popupImage.src); // get the first image to successfully load // and put it in the popupImage for(var i = 0; i < pg.misc.imageArray.length; ++i) { if(isImageOk(pg.misc.imageArray[i])) { // stop all the gubbins, assign the image and return log('checkImages: got at pos '+i+', src='+pg.misc.imageArray[i].src); clearInterval(pg.timer.image); if(pg.misc.gImage && pg.misc.gImage.namespace() == pg.ns.image) { popupImage.src=pg.misc.imageArray[i].src; popupImage.width=getValueOf('popupImageSize'); popupImage.style.display='inline'; // should we check to see if it's already there? maybe... pg.cache.images.push(pg.misc.imageArray[i].src); setPopupImageLink(pg.misc.gImage, pg.wiki.imageSources[i].wiki); stopImagesDownloading(); } setImageStatus(''); // reset evil nonconstant globals delete pg.misc.imageArray; pg.misc.imageArray=[]; pg.timer.image=null; pg.counter.checkImages=0; pg.counter.loop=0; return popupImage.src; } } log('checkImages: no good image found. retrying in a tic...'); pg.timer.checkImages=setInterval("checkImages()",333); } function stopImagesDownloading() { pg.misc.gImage=null; if (pg.misc.imageArray == null) { return null; } for (var i=0; i<pg.misc.imageArray.length; ++i) { //pg.misc.imageArray[i].src=''; // this is a REALLY BAD IDEA delete pg.misc.imageArray[i]; //pg.misc.imageArray[i] = new Image(); } pg.misc.imageArray = []; } function toggleSize() { var imgContainer=this; if (!imgContainer) { alert('imgContainer is null :/'); return;} img=imgContainer.firstChild; if (!img) { alert('img is null :/'); return;} if (!img.style.width || img.style.width=='') { img.style.width='100%'; } else { img.style.width=''; } } function setPopupImageLink (img, wiki) { if( wiki === null || img === null ) { return null; } var a=document.getElementById("popupImageLink"+pg.idNumber); if (a === null) { return null; } switch (getValueOf('popupThumbAction')) { case 'imagepage': if (pg.current.article.namespace()!=pg.ns.image) { a.href=pg.wiki.titlebase + img.urlString(); // FIXME: unreliable pg.idNumber popTipsSoonFn('popupImage' + pg.idNumber)(); break; } // else fall through case 'sizetoggle': a.onclick=toggleSize; a.title=popupString('Toggle image size'); return; case 'linkfull': var linkURL = imageURL(img, wiki); if (linkURL) { a.href = linkURL; a.title=popupString('Open full-size image'); } return; } } function isImageOk(img) { // IE test if (!img.complete) { return false; } // gecko test if (typeof img.naturalWidth != "undefined" && img.naturalWidth == 0) { return false; } // test for konqueror and opera // note that img.width must not be defined in the html with a width="..." // for this to work. // konq seems to give "broken images" width 16, presumably an icon width // this test would probably work in gecko too, *except for very small images* if (typeof img.width == 'undefined' || img.width <= 16) { return false; } // No other way of checking: assume it's ok. return true; } // those odd a/a5/ bits of image urls function imagePathComponent(article) { // article is string, no namespace // FIXME needs testing with odd characters var forhash=article.split(' ').join('_'); var hash=hex_md5(forhash); return hash.substring(0,1) + '/' + hash.substring(0,2) + '/'; } function getImageUrlStart(wiki) { // this returns a trailing slash switch (wiki) { case 'en.wikipedia.org': return '//upload.wikimedia.org/wikipedia/en/'; case pg.wiki.commons: return '//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/'; case 'en.wiktionary.org': return '//en.wiktionary.org/upload/en/'; case 'secure.wikimedia.org': return joinPath(['http://upload.wikimedia.org', pg.wiki.prePath]) + '/'; break; default: // unsupported - take a guess if (pg.wiki.wikimedia) { return '//upload.wikimedia.org/wikipedia/' + pg.wiki.lang +'/'; } /* this should work for wikicities */ return 'http://' + wiki + '/images/'; } } function imageURL(img, wiki) { if (getValueOf('popupImagesFromThisWikiOnly') && wiki != pg.wiki.hostname) return null; var imgurl=null; var pathcpt = imagePathComponent(img.stripNamespace()); imgurl=getImageUrlStart(wiki) + pathcpt + img.stripNamespace().split(' ').join('_'); return imgurl; } function imageThumbURL(img, wiki, width) { // // eg //thumb.wikimedia.org/wikipedia/en/thumb/6/61/ // Rubiks_cube_solved.jpg/120px-Rubiks_cube_solved.jpg // ^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^ // wikicities omits this bit // AND wikicities needs a new pathcpt for each filename including thumbs if (getValueOf('popupImagesFromThisWikiOnly') && wiki != pg.wiki.hostname) return null; if (getValueOf('popupNeverGetThumbs')) return null; var imgurl=null; var stripped=img.stripNamespace(); var pathcpt; if (pg.wiki.wikimedia) pathcpt = imagePathComponent(stripped); else pathcpt = imagePathComponent(width+'px-'+stripped); imgurl=getImageUrlStart(wiki) + "thumb/" + pathcpt; if (pg.wiki.wikimedia) imgurl += stripped + '/'; imgurl += width +"px-" + stripped; return imgurl; } function loadImages(image) { if (typeof image.stripNamespace != 'function') { alert('loadImages bad'); } if (getValueOf('popupLoadImagesSequentially')) { return sequentialLoadThisImage(image); } return parallelLoadThisImage(image); } function getImageUrls(image) { if (typeof image.stripNamespace != 'function') { alert('getImageUrls bad'); } var imageUrls=[]; for (var i=0; i<pg.wiki.imageSources.length; ++i) { var url; if (pg.wiki.imageSources[i].thumb) { url=imageThumbURL(image, pg.wiki.imageSources[i].wiki, pg.wiki.imageSources[i].width); } else { url=imageURL(image, pg.wiki.imageSources[i].wiki); } for (var j=0; j<pg.cache.images.length; ++j) { if (url == pg.cache.images[j]) { loadThisImageAtThisUrl(image, url); return null; } } if (url!=null) imageUrls.push(url); } return imageUrls; } // this is probably very wasteful indeed of bandwidth // hey ho function parallelLoadThisImage (image) { if (typeof image.stripNamespace != 'function') { alert('parallelLoadThisImage bad'); } if (!getValueOf('popupImages')) return; if (!isValidImageName(image)) return false; var imageUrls=getImageUrls(image); if (!imageUrls) return null; for (var i=0; i<imageUrls.length; ++i) { var url = imageUrls[i]; pg.misc.imageArray[i]=new Image(); pg.misc.imageArray[i].src=url; } if (pg.timer.image != null) { clearInterval(pg.timer.image); pg.counter.checkImages=0; } pg.misc.gImage=new Title(image.toString()); pg.timer.image=setInterval("checkImages()", 250); return true; } function getValidImageFromWikiText(wikiText) { var imagePage=null; // nb in pg.re.image we're interested in the second bracketed expression // this may change if the regex changes :-( //var match=pg.re.image.exec(wikiText); var matched=null; var match; // strip html comments, used by evil bots :-( var t = removeMatchesUnless(wikiText, RegExp('(<!--[\\s\\S]*?-->)'), 1, RegExp('^<!--[^[]*popup', 'i')); while ( match = pg.re.image.exec(t) ) { // now find a sane image name - exclude templates by seeking { var m = match[2] || match[6]; var pxWidth=match[4]; if ( isValidImageName(m) && (!pxWidth || parseInt(pxWidth,10) >= getValueOf('popupMinImageWidth')) ) { matched=m; break; } } pg.re.image.lastIndex=0; if (!matched) { return null; } return pg.ns.image+':'+upcaseFirst(matched); } function removeMatchesUnless(str, re1, parencount, re2) { var split=str.parenSplit(re1); var c=parencount + 1; for (var i=0; i<split.length; ++i) { if ( i%c === 0 || re2.test(split[i]) ) { continue; } split[i]=''; } return split.join(''); } //</NOLITE> // ENDFILE: images.js // STARTFILE: namespaces.js // Set up namespaces and other non-strings.js localization // (currently that means redirs too) // Put the right namespace list into pg.ns.list, based on pg.wiki.lang // Default to english if nothing seems to fit function setNamespaceList() { var m="Media"; var list = [m, "Special", "Talk", "User", "User talk", "Wikipedia", "Wikipedia talk", "Image", "Image talk", "MediaWiki", "MediaWiki talk", "Template", "Template talk", "Help", "Help talk", "Category", "Category talk", "Portal", "Portal talk"]; var nsIndex = { '': 0, 'Special': 1, 'Talk': 2, 'User': 3, 'User talk': 4, 'Wikipedia': 5, 'Wikipedia talk': 6, 'Image': 7, 'Image talk': 8, 'MediaWiki': 9, 'MediaWiki talk': 10, 'Template': 11, 'Template talk': 12, 'Help': 13, 'Help talk': 14, 'Category': 15, 'Category talk':16, 'Portal': 17, 'Portal talk': 18}; var nsLists = { //<NOLITE> "af": [m, "Spesiaal", "Bespreking", "Gebruiker", "Gebruikerbespreking", "Wikipedia", "Wikipediabespreking", "Beeld", "Beeldbespreking", "MediaWiki", "MediaWikibespreking", "Sjabloon", "Sjabloonbespreking", "Hulp", "Hulpbespreking", "Kategorie", "Kategoriebespreking"], "als": [m, "Spezial", "Diskussion", "Benutzer", "Benutzer Diskussion", "Wikipedia", "Wikipedia Diskussion", "Bild", "Bild Diskussion", "MediaWiki", "MediaWiki Diskussion", "Vorlage", "Vorlage Diskussion", "Hilfe", "Hilfe Diskussion", "Kategorie", "Kategorie Diskussion"], "ar": ["ملف", "خاص", "نقاش", "مستخدم", "نقاش المستخدم", "ويكيبيديا", "نقاش ويكيبيديا", "صورة", "نقاش الصورة", "ميدياويكي", "نقاش ميدياويكي", "Template", "نقاش Template", "مساعدة", "نقاش المساعدة", "تصنيف", "نقاش التصنيف"], "ast": [m, "Especial", "Discusión", "Usuariu", "Usuariu discusión", "Uiquipedia", "Uiquipedia discusión", "Imaxen", "Imaxen discusión", "MediaWiki", "MediaWiki discusión", "Plantilla", "Plantilla discusión", "Ayuda", "Ayuda discusión", "Categoría", "Categoría discusión"], "be": ["Мэдыя", "Спэцыяльныя", "Абмеркаваньне", "Удзельнік", "Гутаркі ўдзельніка", "Вікіпэдыя", "Абмеркаваньне Вікіпэдыя", "Выява", "Абмеркаваньне выявы", "MediaWiki", "Абмеркаваньне MediaWiki", "Шаблён", "Абмеркаваньне шаблёну", "Дапамога", "Абмеркаваньне дапамогі", "Катэгорыя", "Абмеркаваньне катэгорыі"], "bg": ["Медия", "Специални", "Беседа", "Потребител", "Потребител беседа", "Уикипедия", "Уикипедия беседа", "Картинка", "Картинка беседа", "МедияУики", "МедияУики беседа", "Шаблон", "Шаблон беседа", "Помощ", "Помощ беседа", "Категория", "Категория беседа"], "bm": [m, "Special", "Discuter", "Utilisateur", "Discussion Utilisateur", "Wikipedia", "Discussion Wikipedia", "Image", "Discussion Image", "MediaWiki", "Discussion MediaWiki", "Modèle", "Discussion Modèle", "Aide", "Discussion Aide", "Catégorie", "Discussion Catégorie"], "bn": ["বিশেষ", "আলাপ", "ব্যবহারকারী", "ব্যবহারকারী আলাপ", "উইকিপেডিয়া", "উইকিপেডিয়া আলাপ", "চিত্র", "চিত্র আলাপ", "MediaWik i আলাপ", m, "MediaWiki", "Template", "Template talk", "Help", "Help talk", "Category", "Category talk"], "br": [m, "Dibar", "Kaozeal", "Implijer", "Kaozeadenn Implijer", "Wikipedia", "Kaozeadenn Wikipedia", "Skeudenn", "Kaozeadenn Skeudenn", "MediaWiki", "Kaozeadenn MediaWiki", "Patrom", "Kaozeadenn Patrom", "Skoazell", "Kaozeadenn Skoazell", "Rummad", "Kaozeadenn Rummad"], "ca": [m, "Especial", "Discussió", "Usuari", "Usuari Discussió", "Viquipèdia", "Viquipèdia Discussió", "Imatge", "Imatge Discussió", "MediaWiki", "MediaWiki Discussió", "Template", "Template Discussió", "Ajuda", "Ajuda Discussió", "Categoria", "Categoria Discussió"], "cs": ["Média", "Speciální", "Diskuse", "Wikipedista", "Wikipedista diskuse", "Wikipedie", "Wikipedie diskuse", "Soubor", "Soubor diskuse", "MediaWiki", "MediaWiki diskuse", "Šablona", "Šablona diskuse", "Nápověda", "Nápověda diskuse", "Kategorie", "Kategorie diskuse"], "csb": [m, "Specjalnô", "Diskùsëjô", "Brëkòwnik", "Diskùsëjô brëkòwnika", "Wiki", "Diskùsëjô Wiki", "Òbrôzk", "Diskùsëjô òbrôzków", "MediaWiki", "Diskùsëjô MediaWiki", "Szablóna", "Diskùsëjô Szablónë", "Pòmòc", "Diskùsëjô Pòmòcë", "Kategòrëjô", "Diskùsëjô Kategòrëji"], "cv": ["Медиа", "Ятарлă", "Сӳтсе явасси", "Хутшăнакан", "Хутшăнаканăн канашлу страници", "Wikipedia", "0", "Ӳкерчĕк", "Ӳкерчĕке сӳтсе явмалли", "MediaWiki", "MediaWiki сӳтсе явмалли", "Шаблон", "Шаблона сӳтсе явмалли", "Пулăшу", "Пулăшăва сӳтсе явмалли", "Категори", "Категорине сӳтсе явмалли"], "cy": [m, "Arbennig", "Sgwrs", "Defnyddiwr", "Sgwrs Defnyddiwr", "Wicipedia", "Sgwrs Wicipedia", "Delwedd", "Sgwrs Delwedd", "MediaWiki", "Sgwrs MediaWiki", "Nodyn", "Sgwrs Nodyn", "Help", "Help talk", "Category", "Category talk"], "da": [m, "Speciel", "Diskussion", "Bruger", "Brugerdiskussion", "Wikipedia", "Wikipedia-diskussion", "Billede", "Billeddiskussion", "MediaWiki", "MediaWiki-diskussion", "Skabelon", "Skabelondiskussion", "Hjælp", "Hjælpdiskussion", "Kategori", "Kategoridiskussion", "Portal", "Portaldiskussion"], "de": [m, "Spezial", "Diskussion", "Benutzer", "Benutzer Diskussion", "Wikipedia", "Wikipedia Diskussion", "Bild", "Bild Diskussion", "MediaWiki", "MediaWiki Diskussion", "Vorlage", "Vorlage Diskussion", "Hilfe", "Hilfe Diskussion", "Kategorie", "Kategorie Diskussion", "Portal", "Portal Diskussion"], "el": ["Μέσον", "Ειδικό", "Συζήτηση", "Χρήστης", "Συζήτηση χρήστη", "Βικιπαίδεια", "Βικιπαίδεια συζήτηση", "Εικόνα", "Συζήτηση εικόνας", "MediaWiki", "MediaWiki talk", "Πρότυπο", "Συζήτηση προτύπου", "Βοήθεια", "Συζήτηση βοήθειας", "Κατηγορία", "Συζήτηση κατηγορίας"], "eo": [m, "Speciala", "Diskuto", "Vikipediisto", "Vikipediista diskuto", "Vikipedio", "Vikipedio diskuto", "Dosiero", "Dosiera diskuto", "MediaWiki", "MediaWiki diskuto", "Ŝablono", "Ŝablona diskuto", "Helpo", "Helpa diskuto", "Kategorio", "Kategoria diskuto"], "es": [m, "Especial", "Discusión", "Usuario", "Usuario Discusión", "Wikipedia", "Wikipedia Discusión", "Imagen", "Imagen Discusión", "MediaWiki", "MediaWiki Discusión", "Plantilla", "Plantilla Discusión", "Ayuda", "Ayuda Discusión", "Categoría", "Categoría Discusión"], "et": ["Meedia", "Eri", "Arutelu", "Kasutaja", "Kasutaja arutelu", "Vikipeedia", "Vikipeedia arutelu", "Pilt", "Pildi arutelu", "MediaWiki", "MediaWiki arutelu", "Mall", "Malli arutelu", "Juhend", "Juhendi arutelu", "Kategooria", "Kategooria arutelu"], "eu": [m, "Aparteko", "Eztabaida", "Lankide", "Lankide eztabaida", "Wikipedia", "Wikipedia eztabaida", "Irudi", "Irudi eztabaida", "MediaWiki", "MediaWiki eztabaida", "Template", "Template talk", "Help", "Help talk", "Category", "Category talk"], "fa": ["مدیا", "ویژه", "بحث", "کاربر", "بحث کاربر", "ویکی‌پدیا", "بحث ویکی‌پدیا", "تصویر", "بحث تصویر", "مدیاویکی", "بحث مدیاویکی", "الگو", "بحث الگو", "راهنما", "بحث راهنما", "رده", "بحث رده"], "fi": [m, "Toiminnot", "Keskustelu", "Käyttäjä", "Keskustelu käyttäjästä", "Wikipedia", "Keskustelu Wikipediasta", "Kuva", "Keskustelu kuvasta", "MediaWiki", "MediaWiki talk", "Malline", "Keskustelu mallineesta", "Ohje", "Keskustelu ohjeesta", "Luokka", "Keskustelu luokasta"], "fo": ["Miðil", "Serstakur", "Kjak", "Brúkari", "Brúkari kjak", "Wikipedia", "Wikipedia kjak", "Mynd", "Mynd kjak", "MidiaWiki", "MidiaWiki kjak", "Fyrimynd", "Fyrimynd kjak", "Hjálp", "Hjálp kjak", "Bólkur", "Bólkur kjak"], "fr": [m, "Special", "Discuter", "Utilisateur", "Discussion Utilisateur", "Wikipédia", "Discussion Wikipédia", "Image", "Discussion Image", "MediaWiki", "Discussion MediaWiki", "Modèle", "Discussion Modèle", "Aide", "Discussion Aide", "Catégorie", "Discussion Catégorie", "Portail", "Discussion Portail"], "fur": [m, "Speciâl", "Discussion", "Utent", "Discussion utent", "Vichipedie", "Discussion Vichipedie", "Figure", "Discussion figure", "MediaWiki", "Discussion MediaWiki", "Model", "Discussion model", "Jutori", "Discussion jutori", "Categorie", "Discussion categorie"], "fy": [m, "Wiki", "Oerlis", "Meidogger", "Meidogger oerlis", "Wikipedy", "Wikipedy oerlis", "Ofbyld", "Ofbyld oerlis", "MediaWiki", "MediaWiki oerlis", "Berjocht", "Berjocht oerlis", "Hulp", "Hulp oerlis", "Kategory", "Kategory oerlis"], "ga": ["Meán", "Speisialta", "Plé", "Úsáideoir", "Plé úsáideora", "Vicipéid", "Plé Vicipéide", "Íomhá", "Plé íomhá", "MediaWiki", "Plé MediaWiki", "Teimpléad", "Plé teimpléid", "Cabhair", "Plé cabhrach", "Catagóir", "Plé catagóire"], "gu": [m, "Special", "Talk", "User", "User talk", "વિકિપીડિયા", "વિકિપીડિયા talk", "Image", "Image talk", "MediaWiki", "MediaWiki talk", "Template", "Template talk", "Help", "Help talk", "Category", "Category talk"], "he": [m, "מיוחד", "שיחה", "משתמש", "שיחת משתמש", "ויקיפדיה", "שיחת ויקיפדיה", "תמונה", "שיחת תמונה", "MediaWiki", "שיחת MediaWiki", "תבנית", "שיחת תבנית", "עזרה", "שיחת עזרה", "קטגוריה", "שיחת קטגוריה"], "hi": [m, "विशेष", "वार्ता", "सदस्य", "सदस्य वार्ता", "विकिपीडिया", "विकिपीडिया वार्ता", "चित्र", "चित्र वार्ता", "MediaWiki", "MediaWiki talk", "Template", "Template talk", "श्रेणी", "श्रेणी वार्ता", "Help", "Help talk"], "hr": ["Mediji", "Posebno", "Razgovor", "Suradnik", "Razgovor sa suradnikom", "Wikipedia", "Razgovor Wikipedia", "Slika", "Razgovor o slici", "MediaWiki", "MediaWiki razgovor", "Predložak", "Razgovor o predlošku", "Pomoć", "Razgovor o pomoći", "Kategorija", "Razgovor o kategoriji"], "hu": ["Média", "Speciális", "Vita", "User", "User vita", "Wikipédia", "Wikipédia vita", "Kép", "Kép vita", "MediaWiki", "MediaWiki vita", "Sablon", "Sablon vita", "Segítség", "Segítség vita", "Kategória", "Kategória vita"], "ia": [m, "Special", "Discussion", "Usator", "Discussion Usator", "Wikipedia", "Discussion Wikipedia", "Imagine", "Discussion Imagine", "MediaWiki", "Discussion MediaWiki", "Template", "Template talk", "Help", "Help talk", "Category", "Category talk"], "id": [m, "Istimewa", "Bicara", "Pengguna", "Bicara Pengguna", "Wikipedia", "Pembicaraan Wikipedia", "Gambar", "Pembicaraan Gambar", "MediaWiki", "Pembicaraan MediaWiki", "Templat", "Pembicaraan Templat", "Bantuan", "Pembicaraan Bantuan", "Kategori", "Pembicaraan Kategori"], "is": ["Miðill", "Kerfissíða", "Spjall", "Notandi", "Notandaspjall", "Wikipedia", "Wikipediaspjall", "Mynd", "Myndaspjall", "Melding", "Meldingarspjall", "Snið", "Sniðaspjall", "Hjálp", "Hjálparspjall", "Flokkur", "Flokkaspjall"], "it": [m, "Speciale", "Discussione", "Utente", "Discussioni utente", "Wikipedia", "Discussioni Wikipedia", "Immagine", "Discussioni immagine", "MediaWiki", "Discussioni MediaWiki", "Template", "Discussioni template", "Aiuto", "Discussioni aiuto", "Categoria", "Discussioni categoria"], "ja": [m, "特別", "ノート", "利用者", "利用者‐会話", "Wikipedia", "Wikipedia‐ノート", "画像", "画像‐ノート", "MediaWiki", "MediaWiki‐ノート", "Template", "Template‐ノート", "Help", "Help‐ノート", "Category", "Category‐ノート"], "ka": ["მედია", "სპეციალური", "განხილვა", "მომხმარებელი", "მომხმარებელი განხილვა", "ვიკიპედია", "ვიკიპედია განხილვა", "სურათი", "სურათი განხილვა", "მედიავიკი", "მედიავიკი განხილვა", "თარგი", "თარგი განხილვა", "დახმარება", "დახმარება განხილვა", "კატეგორია", "კატეგორია განხილვა"], "ko": [m, "특수기능", "토론", "사용자", "사용자토론", "위키백과", "위키백과토론", "그림", "그림토론", "분류", "분류토론", "MediaWiki", "MediaWiki talk", "Template", "Template talk", "Help", "Help talk"], "ku": ["Medya", "Taybet", "Nîqaş", "Bikarhêner", "Bikarhêner nîqaş", "Wîkîpediya", "Wîkîpediya nîqaş", "Wêne", "Wêne nîqaş", "MediaWiki", "MediaWiki nîqaş", "Şablon", "Şablon nîqaş", "Alîkarî", "Alîkarî nîqaş", "Kategorî", "Kategorî nîqaş"], "la": ["Specialis", "Disputatio", "Usor", "Disputatio Usoris", "Vicipaedia", "Disputatio Vicipaediae", "Imago", "Disputatio Imaginis", "MediaWiki", "Disputatio MediaWiki", "Formula", "Disputatio Formulae", "Auxilium", "Disputatio Auxilii", "Categoria", "Disputatio Categoriae", m], "li": [m, "Speciaal", "Euverlik", "Gebroeker", "Euverlik gebroeker", "Wikipedia", "Euverlik Wikipedia", "Aafbeilding", "Euverlik afbeelding", "MediaWiki", "Euverlik MediaWiki", "Sjabloon", "Euverlik sjabloon", "Help", "Euverlik help", "Kategorie", "Euverlik kategorie"], "lt": ["Medija", "Specialus", "Aptarimas", "Naudotojas", "Naudotojo aptarimas", "Wikipedia", "Wikipedia aptarimas", "Vaizdas", "Vaizdo aptarimas", "MediaWiki", "MediaWiki aptarimas", "Šablonas", "Šablono aptarimas", "Pagalba", "Pagalbos aptarimas", "Kategorija", "Kategorijos aptarimas"], "mk": ["Медија", "Специјални", "Разговор", "Корисник", "Корисник разговор", "Wikipedia", "Wikipedia разговор", "Слика", "Слика разговор", "МедијаВики", "МедијаВики разговор", "Шаблон", "Шаблон разговор", "Помош", "Помош разговор", "Категорија", "Категорија разговор"], "ms": [m, "Istimewa", "Perbualan", "Pengguna", "Perbualan Pengguna", "Wikipedia", "Perbualan Wikipedia", "Imej", "Imej Perbualan", "MediaWiki", "MediaWiki Perbualan", "Template", "Template talk", "Help", "Help talk", "Category", "Category talk"], "mt": [m, "Special", "Talk", "User", "User talk", "Wikipedija", "Wikipedija talk", "Image", "Image talk", "MediaWiki", "MediaWiki talk", "Template", "Template talk", "Help", "Help talk", "Category", "Category talk"], "nap": [m, "Speciale", "Discussione", "Utente", "Discussioni utente", "Wikipedia", "Discussioni Wikipedia", "Immagine", "Discussioni immagine", "MediaWiki", "Discussioni MediaWiki", "Template", "Discussioni template", "Aiuto", "Discussioni aiuto", "Categoria", "Discussioni categoria"], "nds": [m, "Spezial", "Diskuschoon", "Bruker", "Bruker Diskuschoon", "Wikipedia", "Wikipedia Diskuschoon", "Bild", "Bild Diskuschoon", "MediaWiki", "MediaWiki Diskuschoon", "Vörlaag", "Vörlaag Diskuschoon", "Hülp", "Hülp Diskuschoon", "Kategorie", "Kategorie Diskuschoon"], "nl": [m, "Speciaal", "Overleg", "Gebruiker", "Overleg gebruiker", "Wikipedia", "Overleg Wikipedia", "Afbeelding", "Overleg afbeelding", "MediaWiki", "Overleg MediaWiki", "Sjabloon", "Overleg sjabloon", "Help", "Overleg help", "Categorie", "Overleg categorie"], "nn": ["Filpeikar", "Spesial", "Diskusjon", "Brukar", "Brukardiskusjon", "Wikipedia", "Wikipedia-diskusjon", "Fil", "Fildiskusjon", "MediaWiki", "MediaWiki-diskusjon", "Mal", "Maldiskusjon", "Hjelp", "Hjelpdiskusjon", "Kategori", "Kategoridiskusjon"], "no": ["Medium", "Spesial", "Diskusjon", "Bruker", "Brukerdiskusjon", "Wikipedia", "Wikipedia-diskusjon", "Bilde", "Bildediskusjon", "MediaWiki", "MediaWiki-diskusjon", "Mal", "Maldiskusjon", "Hjelp", "Hjelpdiskusjon", "Kategori", "Kategoridiskusjon"], "nv": [m, "Special", "Naaltsoos baa yinísht'į́", "Choinish'įįhí", "Choinish'įįhí baa yinísht'į́", "Wikiibíídiiya", "Wikiibíídiiya baa yinísht'į́", "E'elyaaígíí", "E'elyaaígíí baa yinísht'į́", "MediaWiki", "MediaWiki baa yinísht'į́", "Template", "Template talk", "Aná'álwo'", "Aná'álwo' baa yinísht'į́", "T'ááłáhági át'éego", "T'ááłáhági át'éego baa yinísht'į́"], "oc": ["Especial", "Discutir", "Utilisator", "Discutida Utilisator", "Oiquipedià", "Discutida Oiquipedià", "Image", "Discutida Image", "MediaWiki", "MediaWiki talk", "Template", "Template talk", m, "Help", "Help talk", "Category", "Category talk"], "os": [m, "Сæрмагонд", "Дискусси", "Архайæг", "Архайæджы дискусси", "Wikipedia", "0", "Ныв", "Нывы тыххæй дискусси", "MediaWiki", "Дискусси MediaWiki", "Шаблон", "Шаблоны тыххæй дискусси", "Æххуыс", "Æххуысы тыххæй дискусси", "Категори", "Категорийы тыххæй дискусси"], "pa": ["ਮੀਡੀਆ", "ਖਾਸ", "ਚਰਚਾ", "ਮੈਂਬਰ", "ਮੈਂਬਰ ਚਰਚਾ", "Wikipedia", "Wikipedia ਚਰਚਾ", "ਤਸਵੀਰ", "ਤਸਵੀਰ ਚਰਚਾ", "ਮੀਡੀਆਵਿਕਿ", "ਮੀਡੀਆਵਿਕਿ ਚਰਚਾ", "ਨਮੂਨਾ", "ਨਮੂਨਾ ਚਰਚਾ", "ਮਦਦ", "ਮਦਦ ਚਰਚਾ", "ਸ਼੍ਰੇਣੀ", "ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਚਰਚਾ"], "pl": [m, "Specjalna", "Dyskusja", "Wikipedysta", "Dyskusja Wikipedysty", "Wikipedia", "Dyskusja Wikipedii", "Grafika", "Dyskusja grafiki", "MediaWiki", "Dyskusja MediaWiki", "Szablon", "Dyskusja szablonu", "Pomoc", "Dyskusja pomocy", "Kategoria", "Dyskusja kategorii", "Portal", "Dyskusja portalu"], "pt": [m, "Especial", "Discussão", "Usuário", "Usuário Discussão", "Wikipedia", "Wikipedia Discussão", "Imagem", "Imagem Discussão", "MediaWiki", "MediaWiki Discussão", "Predefinição", "Predefinição Discussão", "Ajuda", "Ajuda Discussão", "Categoria", "Categoria Discussão"], "ro": [m, "Special", "Discuţie", "Utilizator", "Discuţie Utilizator", "Wikipedia", "Discuţie Wikipedia", "Imagine", "Discuţie Imagine", "MediaWiki", "Discuţie MediaWiki", "Format", "Discuţie Format", "Ajutor", "Discuţie Ajutor", "Categorie", "Discuţie Categorie"], "ru": ["Медиа", "Служебная", "Обсуждение", "Участник", "Обсуждение участника", "Википедия", "Обсуждение Википедии", "Изображение", "Обсуждение изображения", "MediaWiki", "Обсуждение MediaWiki", "Шаблон", "Обсуждение шаблона", "Справка", "Обсуждение справки", "Категория", "Обсуждение категории"], "sc": ["Speciale", "Contièndha", "Utente", "Utente discussioni", "Wikipedia", "Wikipedia discussioni", "Immàgini", "Immàgini contièndha", m, "MediaWiki", "MediaWiki talk", "Template", "Template talk", "Help", "Help talk", "Category", "Category talk"], "sk": ["Médiá", "Špeciálne", "Diskusia", "Redaktor", "Diskusia s redaktorom", "Wikipédia", "Diskusia k Wikipédii", "Obrázok", "Diskusia k obrázku", "MediaWiki", "Diskusia k MediaWiki", "Šablóna", "Diskusia k šablóne", "Pomoc", "Diskusia k pomoci", "Kategória", "Diskusia ku kategórii"], "sl": [m, "Posebno", "Pogovor", "Uporabnik", "Uporabniški pogovor", "Wikipedija", "Pogovor k Wikipediji", "Slika", "Pogovor k sliki", "MediaWiki", "MediaWiki talk", "Template", "Template talk", "Help", "Help talk", "Category", "Category talk"], "sq": [m, "Speciale", "Diskutim", "Përdoruesi", "Përdoruesi diskutim", "Wikipedia", "Wikipedia diskutim", "Figura", "Figura diskutim", "MediaWiki", "MediaWiki diskutim", "Stampa", "Stampa diskutim", "Ndihmë", "Ndihmë diskutim", "Category", "Category talk"], "sr": [m, "Посебно", "Разговор", "Корисник", "Разговор са корисником", "Википедија", "Разговор о Википедији", "Слика", "Разговор о слици", "МедијаВики", "Разговор о МедијаВикију", "Шаблон", "Разговор о шаблону", "Помоћ", "Разговор о помоћи", "Категорија", "Разговор о категорији", "Портал", "Разговор о порталу"], "sv": [m, "Special", "Diskussion", "Användare", "Användardiskussion", "Wikipedia", "Wikipediadiskussion", "Bild", "Bilddiskussion", "MediaWiki", "MediaWiki diskussion", "Mall", "Malldiskussion", "Hjälp", "Hjälp diskussion", "Kategori", "Kategoridiskussion"], "ta": ["ஊடகம்", "சிறப்பு", "பேச்சு", "பயனர்", "பயனர் பேச்சு", "Wikipedia", "Wikipedia பேச்சு", "படிமம்", "படிமப் பேச்சு", "மீடியாவிக்கி", "மீடியாவிக்கி பேச்சு", "வார்ப்புரு", "வார்ப்புரு பேச்சு", "உதவி", "உதவி பேச்சு", "பகுப்பு", "பகுப்பு பேச்சு"], "th": [m, "พิเศษ", "พูดคุย", "ผู้ใช้", "คุยเกี่ยวกับผู้ใช้", "Wikipedia", "Wikipedia talk", "ภาพ", "คุยเกี่ยวกับภาพ", "MediaWiki", "คุยเกี่ยวกับ MediaWiki", "Template", "Template talk", "Help", "Help talk", "Category", "Category talk"], "tlh": ["Doch", "le'", "ja'chuq", "lo'wI'", "lo'wI' ja'chuq", "wIqIpe'DIya", "wIqIpe'DIya ja'chuq", "nagh beQ", "nagh beQ ja'chuq", "MediaWiki", "MediaWiki ja'chuq", "chen'ay'", "chen'ay' ja'chuq", "QaH", "QaH ja'chuq", "Segh", "Segh ja'chuq"], "tr": [m, "Özel", "Tartışma", "Kullanıcı", "Kullanıcı mesaj", "Vikipedi", "Vikipedi tartışma", "Resim", "Resim tartışma", "MedyaViki", "MedyaViki tartışma", "Şablon", "Şablon tartışma", "Yardım", "Yardım tartışma", "Kategori", "Kategori tartışma"], "tt": [m, "Maxsus", "Bäxäs", "Äğzä", "Äğzä bäxäse", "Wikipedia", "Wikipedia bäxäse", "Räsem", "Räsem bäxäse", "MediaWiki", "MediaWiki bäxäse", "Ürnäk", "Ürnäk bäxäse", "Yärdäm", "Yärdäm bäxäse", "Törkem", "Törkem bäxäse"], "uk": ["Медіа", "Спеціальні", "Обговорення", "Користувач", "Обговорення користувача", "Wikipedia", "Обговорення Wikipedia", "Зображення", "Обговорення зображення", "MediaWiki", "Обговорення MediaWiki", "Шаблон", "Обговорення шаблону", "Довідка", "Обговорення довідки", "Категорія", "Обговорення категорії"], "vi": ["Phương tiện", "Đặc biệt", "Thảo luận", "Thành viên", "Thảo luận Thành viên", "Wikipedia", "Thảo luận Wikipedia", "Hình", "Thảo luận Hình", "MediaWiki", "Thảo luận MediaWiki", "Tiêu bản", "Thảo luận Tiêu bản", "Trợ giúp", "Thảo luận Trợ giúp", "Thể loại", "Thảo luận Thể loại"], "wa": [m, "Sipeciås", "Copene", "Uzeu", "Uzeu copene", "Wikipedia", "Wikipedia copene", "Imådje", "Imådje copene", "MediaWiki", "MediaWiki copene", "Modele", "Modele copene", "Aidance", "Aidance copene", "Categoreye", "Categoreye copene"] //</NOLITE> }; pg.ns.list = nsLists[pg.wiki.lang] || list; pg.ns.index = nsIndex; } function namespaceListToRegex(list) {return RegExp('^('+list.join('|').split(' ').join('[ _]')+'):');}; // function setNamespaceList is ugly as sin, moved to later in the code function setNamespaces() { setNamespaceList(); pg.ns.withTalkList=[null]; // NB root (article) corresponds with this entry, null pg.ns.talkList=[pg.ns.list[2]]; // if the number of namespaces changes then this will have to be changed // maybe the easiest way is to specify the arrays by hand as in the comments following the loop for (var i=3; i+1<pg.ns.list.length; i=i+2) { pg.ns.withTalkList.push(pg.ns.list[i]); pg.ns.talkList.push(pg.ns.list[i+1]); } // ALERT! SILLY HARDCODED VALUES FOLLOW! pg.ns.special = pg.ns.list[pg.ns.index.Special]; pg.ns.image = pg.ns.list[pg.ns.index.Image]; pg.ns.user = pg.ns.list[pg.ns.index.User]; pg.ns.usertalk = pg.ns.list[pg.ns.index['User talk']]; pg.ns.category = pg.ns.list[pg.ns.index.Category]; pg.ns.template = pg.ns.list[pg.ns.index.Template]; pg.ns.nonArticleList=pg.ns.list.slice(0,2).concat(pg.ns.list.slice(2)); } function setRedirs() { var r='redirect'; var R='REDIRECT'; var redirLists={ //<NOLITE> 'ar': [ R, 'تحويل' ], 'be': [ r, 'перанакіраваньне' ], 'bg': [ r, 'пренасочване', 'виж' ], 'bs': [ r, 'Preusmjeri', 'preusmjeri', 'PREUSMJERI' ], 'cs': [ R, 'PŘESMĚRUJ' ], 'cy': [ r, 'ail-cyfeirio' ], 'et': [ r, 'suuna' ], 'ga': [ r, 'athsheoladh' ], 'he': [ R, 'הפניה' ], 'is': [ r, 'tilvísun', 'TILVÍSUN' ], 'mk': [ r, 'пренасочување', 'види' ], 'nds': [ r, 'wiederleiden' ], 'nn': [ r, 'omdiriger' ], 'pt': [ R, 'redir' ], 'ru': [ R, 'ПЕРЕНАПРАВЛЕНИЕ', 'ПЕРЕНАПР' ], 'sk': [ r, 'presmeruj' ], 'sr': [ r, 'Преусмери', 'преусмери', 'ПРЕУСМЕРИ', 'Preusmeri', 'preusmeri', 'PREUSMERI' ], 'tt': [ 'yünältü' ], 'vi': [ r, 'đổi' ] // no comma //</NOLITE> }; var redirList=redirLists[ pg.wiki.lang ] || [r, R]; // Mediawiki is very tolerant about what comes after the #redirect at the start pg.re.redirect=RegExp('^\\s*[#](' + redirList.join('|') + ').*?\\[{2}([^\\|\\]]*)(|[^\\]]*)?\\]{2}\\s*(.*)', 'i'); } function setInterwiki() { if (pg.wiki.wikimedia) { pg.wiki.interwiki='aa|ab|af|ak|als|am|an|ang|ar|arc|as|ast|av|ay|az|ba|be|ber|bg|bh|bi|bm|bn|bdf|bo|br|bs|ca|ce|ceb|ch|cho|chr|chy|co|commons|cr|cs|csb|cu|cv|cy|da|de|dv|dz|el|en|eo|es|et|eu|fa|ff|fi|fiu-vro|fj|fo|fr|fur|fy|ga|gd|gil|gl|gn|got|gu|gv|ha|haw|he|hi|ho|hr|ht|hu|hy|hz|ia|id|ie|ig|ii|ik|io|is|it|iu|ja|jbo|jv|ka|kg|ki|kj|kk|kl|km|kn|ko|kr|ks|ku|kv|kw|ky|la|lad|lan|lb|lg|li|ln|lo|lt|lu|lv|mg|mh|mi|mk|ml|mn|mo|mr|ms|mt|mus|my|na|nah|nap|nb|nd|nds|ne|ng|nl|nn|no|nr|nv|ny|oc|oj|om|or|os|pa|pam|pi|pl|ps|pt|qu|rm|rn|ro|roa-rup|ru|rw|sa|sc|scn|sco|sd|se|sg|sh|si|simple|sk|sl|sm|smg|sn|so|sq|sr|ss|st|su|sv|sw|ta|te|tg|th|ti|tk|tl|tlh|tn|to|tpi|tr|ts|tt|tum|tw|ty|ug|uk|ur|uz|ve|vi|vk|vo|wa|war|wen|wo|xh|yi|yo|za|zh|zh-min-nan|zu'; pg.re.interwiki=RegExp('^'+pg.wiki.interwiki+':'); } else { pg.wiki.interwiki=null; pg.re.interwiki=RegExp('^$'); } } function nsRe(label) { var l=upcaseFirst(label); return nsRegexString(pg.ns.list[pg.ns.index[l]], l); } function nsRegexString(str, extra) { return '(?:' + str + '|' + encodeURI(str) + (extra ? '|' + extra : '') + ')'; } function nsRegex(str, extra) { return RegExp(nsRegexString(str, extra)); } // ENDFILE: namespaces.js // STARTFILE: selpop.js //<NOLITE> function getEditboxSelection() { // see http://www.webgurusforum.com/8/12/0 try { var editbox=document.editform.wpTextbox1; } catch (dang) { return; } // IE, Opera if (document.selection) { return document.selection.createRange().text; } // Mozilla var selStart = editbox.selectionStart; var selEnd = editbox.selectionEnd; return (editbox.value).substring(selStart, selEnd); } function doSelectionPopup() { // popup if the selection looks like [[foo|anything afterwards at all // or [[foo|bar]]text without ']]' // or [[foo|bar]] var sel=getEditboxSelection(); var open=sel.indexOf('[['); var pipe=sel.indexOf('|'); var close=sel.indexOf(']]'); if (open == -1 || ( pipe == -1 && close == -1) ) { return; } if (pipe != -1 && open > pipe || close != -1 && open > close) { return; } if (getValueOf('popupOnEditSelection')=='boxpreview') { return doSeparateSelectionPopup(sel); } var article=new Title(sel.substring(open+2, (pipe < 0) ? close : pipe)).urlString(); if (close > 0 && sel.substring(close+2).indexOf('[[') >= 0) { return; } var a=document.createElement('a'); a.href=pg.wiki.titlebase + article; mouseOverWikiLink2(a); if (a.navpopup) { a.navpopup.addHook(function(){runStopPopupTimer(a.navpopup);}, 'unhide', 'after'); } } function doSeparateSelectionPopup(str) { var div=document.getElementById('selectionPreview'); if (!div) { div = document.createElement('div'); div.id='selectionPreview'; try { var box=document.editform.wpTextbox1; } catch (oopsie) { return; } box.parentNode.insertBefore(div, box); } div.innerHTML=wiki2html(str); div.ranSetupTooltipsAlready = false; popTipsSoonFn('selectionPreview')(); } //</NOLITE> // ENDFILE: selpop.js // STARTFILE: navpopup.js /** @fileoverview Defines two classes: {@link Navpopup} and {@link Mousetracker}. <code>Navpopup</code> describes popups: when they appear, where, what they look like and so on. <code>Mousetracker</code> "captures" the mouse using <code>document.onmousemove</code>. */ /** Creates a new Mousetracker. @constructor @class The Mousetracker class. This monitors mouse movements and manages associated hooks. */ function Mousetracker() { /** Interval to regularly run the hooks anyway, in milliseconds. @type Integer */ this.loopDelay=400; /** Timer for the loop. @type Timer */ this.timer=null; /** Flag - are we switched on? @type Boolean */ this.active=false; /** Flag - are we probably inaccurate, i.e. not reflecting the actual mouse position? */ this.dirty=true; /** Array of hook functions. @private @type Array */ this.hooks=[]; } /** Adds a hook, to be called when we get events. @param {Function} f A function which is called as <code>f(x,y)</code>. It should return <code>true</code> when it wants to be removed, and <code>false</code> otherwise. */ Mousetracker.prototype.addHook = function (f) { this.hooks.push(f); }; /** Runs hooks, passing them the x and y coords of the mouse. Hook functions that return true are passed to {@link Mousetracker#removeHooks} for removal. @private */ Mousetracker.prototype.runHooks = function () { if (!this.hooks || !this.hooks.length) { return; } //log('Mousetracker.runHooks; we got some hooks to run'); var remove=false; var removeObj={}; // this method gets called a LOT - // pre-cache some variables var x=this.x, y=this.y, len = this.hooks.length; for (var i=0; i<len; ++i) { //~ run the hook function, and remove it if it returns true if (this.hooks[i](x, y)===true) { remove=true; removeObj[i]=true; } } if (remove) { this.removeHooks(removeObj); } }; /** Removes hooks. @private @param {Object} removeObj An object whose keys are the index numbers of functions for removal, with values that evaluate to true */ Mousetracker.prototype.removeHooks = function(removeObj) { var newHooks=[]; var len = this.hooks.length; for (var i=0; i<len; ++i) { if (! removeObj[i]) { newHooks.push(this.hooks[i]); } } this.hooks=newHooks; }; /** Event handler for mouse wiggles. We simply grab the event, set x and y and run the hooks. This makes the cpu all hot and bothered :-( @private @param {Event} e Mousemove event */ Mousetracker.prototype.track=function (e) { //~ Apparently this is needed in IE. e = e || window.event; var x, y; if (e) { if (e.pageX) { x=e.pageX; y=e.pageY; } else if (typeof e.clientX!='undefined') { var left, top, docElt = window.document.documentElement; if (docElt) { left=docElt.scrollLeft; } left = left || window.document.body.scrollLeft || window.document.scrollLeft || 0; if (docElt) { top=docElt.scrollTop; } top = top || window.document.body.scrollTop || window.document.scrollTop || 0; x=e.clientX + left; y=e.clientY + top; } else { return; } this.setPosition(x,y); } }; /** Sets the x and y coordinates stored and takes appropriate action, running hooks as appropriate. @param {Integer} x, y Screen coordinates to set */ Mousetracker.prototype.setPosition=function(x,y) { this.x = x; this.y = y; if (this.dirty || this.hooks.length === 0) { this.dirty=false; return; } if (typeof this.lastHook_x != 'number') { this.lastHook_x = -100; this.lastHook_y=-100; } var diff = (this.lastHook_x - x)*(this.lastHook_y - y); diff = (diff >= 0) ? diff : -diff; if ( diff > 1 ) { this.lastHook_x=x; this.lastHook_y=y; if (this.dirty) { this.dirty = false; } else { this.runHooks(); } } } /** Sets things in motion, unless they are already that is, registering an event handler on <code>document.onmousemove</code>. A half-hearted attempt is made to preserve the old event handler if there is one. */ Mousetracker.prototype.enable = function () { if (this.active) { return; } this.active=true; //~ Save the current handler for mousemove events. This isn't too //~ robust, of course. this.savedHandler=document.onmousemove; //~ Gotta save @tt{this} again for the closure, and use apply for //~ the member function. var savedThis=this; document.onmousemove=function (e) {savedThis.track.apply(savedThis, [e]);}; if (this.loopDelay) { this.timer = setInterval(function() { //log('loop delay in mousetracker is working'); savedThis.runHooks();}, this.loopDelay); } }; /** Disables the tracker, removing the event handler. */ Mousetracker.prototype.disable = function () { if (!this.active) { return; } if (typeof this.savedHandler=='function') { document.onmousemove=this.savedHandler; } else { delete document.onmousemove; } if (this.timer) { clearInterval(this.timer); } this.active=false; }; /** Creates a new Navpopup. Gets a UID for the popup and @param init Contructor object. If <code>init.draggable</code> is true or absent, the popup becomes draggable. @constructor @class The Navpopup class. This generates popup hints, and does some management of them. */ function Navpopup(init) { //alert('new Navpopup(init)'); /** UID for each Navpopup instance. Read-only. @type integer */ this.uid=Navpopup.uid++; /** Read-only flag for current visibility of the popup. @type boolean @private */ this.visible=false; /** Flag to be set when we want to cancel a previous request to show the popup in a little while. @private @type boolean */ this.noshow=false; /** Categorised list of hooks. @see #runHooks @see #addHook @private @type Object */ this.hooks={ 'create': [], 'unhide': [], 'hide': [] }; /** list of unique IDs of hook functions, to avoid duplicates @private */ this.hookIds={}; /** List of downloads associated with the popup. @private @type Array */ this.downloads=[]; /** Number of uncompleted downloads. @type integer */ this.pending=null; /** Tolerance in pixels when detecting whether the mouse has left the popup. @type integer */ this.fuzz=5; /** Flag to toggle running {@link #limitHorizontalPosition} to regulate the popup's position. @type boolean */ this.constrained=true; /** The popup width in pixels. @private @type integer */ this.width=0; /** The popup width in pixels. @private @type integer */ this.height=0; /** The main content DIV element. @type HTMLDivElement */ this.mainDiv=null; this.createMainDiv(); // if (!init || typeof init.draggable=='undefined' || init.draggable) { // this.makeDraggable(true); // } } /** A UID for each Navpopup. This constructor property is just a counter. @type integer @private */ Navpopup.uid=0; /** Retrieves the {@link #visible} attribute, indicating whether the popup is currently visible. @type boolean */ Navpopup.prototype.isVisible=function() { return this.visible; }; /** Repositions popup using CSS style. @private @param {integer} x x-coordinate (px) @param {integer} y y-coordinate (px) @param {boolean} noLimitHor Don't call {@link #limitHorizontalPosition} */ Navpopup.prototype.reposition= function (x,y, noLimitHor) { log ('reposition('+x+','+y+','+noLimitHor+')'); if (typeof x != 'undefined' && x!==null) { this.left=x; } if (typeof y != 'undefined' && y!==null) { this.top=y; } if (typeof this.left != 'undefined' && typeof this.top != 'undefined') { this.mainDiv.style.left=this.left + 'px'; this.mainDiv.style.top=this.top + 'px'; } if (!noLimitHor) { this.limitHorizontalPosition(); } //console.log('navpop'+this.uid+' - (left,top)=(' + this.left + ',' + this.top + '), css=(' //+ this.mainDiv.style.left + ',' + this.mainDiv.style.top + ')'); }; /** Prevents popups from being in silly locations. Hopefully. Should not be run if {@link #constrained} is true. @private */ Navpopup.prototype.limitHorizontalPosition=function() { if (!this.constrained || this.tooWide) { return; } this.updateDimensions(); var x=this.left; var w=this.width; var cWidth=document.body.clientWidth; // log('limitHorizontalPosition: x='+x+ // ', this.left=' + this.left + // ', this.width=' + this.width + // ', cWidth=' + cWidth); if ( (x+w) >= cWidth || ( x > 0 && this.maxWidth && this.width < this.maxWidth && this.height > this.width && x > cWidth - this.maxWidth ) ) { // This is a very nasty hack. There has to be a better way! // We find the "natural" width of the div by positioning it at the far left // then reset it so that it should be flush right (well, nearly) this.mainDiv.style.left='-10000px'; this.mainDiv.style.width = this.maxWidth + 'px'; var naturalWidth=parseInt(this.mainDiv.offsetWidth, 10); var newLeft=cWidth - naturalWidth - 1; if (newLeft < 0) { newLeft = 0; this.tooWide=true; } // still unstable for really wide popups? log ('limitHorizontalPosition: moving to ('+newLeft + ','+ this.top+');' + ' naturalWidth=' + naturalWidth + ', clientWidth=' + cWidth); this.reposition(newLeft, null, true); } }; /** Counter indicating the z-order of the "highest" popup. We start the z-index at 1000 so that popups are above everything else on the screen. @private @type integer */ Navpopup.highest=1000; /** Brings popup to the top of the z-order. We increment the {@link #highest} property of the contructor here. @private */ Navpopup.prototype.raise = function () { this.mainDiv.style.zIndex=Navpopup.highest + 1; ++Navpopup.highest; }; /** Shows the popup provided {@link #noshow} is not true. Updates the position, brings the popup to the top of the z-order and unhides it. */ Navpopup.prototype.show = function () { //document.title+='s'; if (this.noshow) { return; } //document.title+='t'; this.reposition(); this.raise(); this.unhide(); }; /** Runs the {@link #show} method in a little while, unless we're already visible. @param {integer} time Delay in milliseconds @see #showSoonIfStable */ Navpopup.prototype.showSoon = function (time) { if (this.visible) { return; } this.noshow=false; //~ We have to save the value of @tt{this} so that the closure below //~ works. var savedThis=this; //this.start_x = Navpopup.tracker.x; //this.start_y = Navpopup.tracker.y; setTimeout(function () { if (Navpopup.tracker.active) { savedThis.reposition.apply(savedThis, [Navpopup.tracker.x + 2, Navpopup.tracker.y + 2]); } //~ Have to use apply to invoke his member function here savedThis.show.apply(savedThis, []); }, time); }; /** Checks to see if the mouse pointer has stabilised (checking every <code>time</code>/2 milliseconds) and runs the {@link #show} method if it has. This method makes {@link #showSoon} redundant. @param {integer} time The minimum time (ms) before the popup may be shown. */ Navpopup.prototype.showSoonIfStable = function (time) { log ('showSoonIfStable, time='+time); if (this.visible) { return; } this.noshow = false; //~ initialize these variables so that we never run @tt{show} after //~ just half the time this.stable_x = -10000; this.stable_y = -10000; var stableShow = function() { log('stableShow called'); var new_x = Navpopup.tracker.x, new_y = Navpopup.tracker.y; var dx = savedThis.stable_x - new_x, dy = savedThis.stable_y - new_y; var fuzz2 = 0; // savedThis.fuzz * savedThis.fuzz; //document.title += '[' + [savedThis.stable_x,new_x, savedThis.stable_y,new_y, dx, dy, fuzz2].join(',') + '] '; if ( dx * dx <= fuzz2 && dy * dy <= fuzz2 ) { log ('mouse is stable'); clearInterval(savedThis.showSoonStableTimer); savedThis.reposition.apply(savedThis, [new_x + 2, new_y + 2]); savedThis.show.apply(savedThis, []); return; } savedThis.stable_x = new_x; savedThis.stable_y = new_y; }; var savedThis = this; this.showSoonStableTimer = setInterval(stableShow, time/2); }; /** Makes the popup unhidable until we call {@link #unstick}. */ Navpopup.prototype.stick=function() { this.noshow=false; this.sticky=true; }; /** Allows the popup to be hidden. */ Navpopup.prototype.unstick=function() { this.sticky=false; }; /** Sets the {@link #noshow} flag and hides the popup. This should be called when the mouse leaves the link before (or after) it's actually been displayed. */ Navpopup.prototype.banish = function () { log ('banish called'); // hide and prevent showing with showSoon in the future this.noshow=true; if (this.showSoonStableTimer) { log('clearing showSoonStableTimer'); clearInterval(this.showSoonStableTimer); } this.hide(); }; /** Runs hooks added with {@link #addHook}. @private @param {String} key Key name of the {@link #hooks} array - one of 'create', 'unhide', 'hide' @param {String} when Controls exactly when the hook is run: either 'before' or 'after' */ Navpopup.prototype.runHooks = function (key, when) { if (!this.hooks[key]) { return; } var keyHooks=this.hooks[key]; var len=keyHooks.length; for (var i=0; i< len; ++i) { if (keyHooks[i] && keyHooks[i].when == when) { if (keyHooks[i].hook.apply(this, [])) { // remove the hook if (keyHooks[i].hookId) { delete this.hookIds[keyHooks[i].hookId]; } keyHooks[i]=null; } } } }; /** Adds a hook to the popup. Hook functions are run with <code>this</code> set to refer to the Navpopup instance, and no arguments. @param {Function} hook The hook function. Functions that return true are deleted. @param {String} key Key name of the {@link #hooks} array - one of 'create', 'unhide', 'hide' @param {String} when Controls exactly when the hook is run: either 'before' or 'after' @param {String} uid A truthy string identifying the hook function; if it matches another hook in this position, it won't be added again. */ Navpopup.prototype.addHook = function ( hook, key, when, uid ) { when = when || 'after'; if (!this.hooks[key]) { return; } // if uid is specified, don't add duplicates var hookId=null; if (uid) { hookId=[key,when,uid].join('|'); if (this.hookIds[hookId]) { return; } this.hookIds[hookId]=true; } this.hooks[key].push( {hook: hook, when: when, hookId: hookId} ); }; /** Creates the main DIV element, which contains all the actual popup content. Runs hooks with key 'create'. @private */ Navpopup.prototype.createMainDiv = function () { if (this.mainDiv) { return; } this.runHooks('create', 'before'); var mainDiv=document.createElement('div'); var savedThis=this; mainDiv.onclick=function(e) {savedThis.onclickHandler(e);}; mainDiv.className=(this.className) ? this.className : 'navpopup_maindiv'; mainDiv.id=mainDiv.className + this.uid; mainDiv.style.position='absolute'; mainDiv.style.display='none'; mainDiv.className='navpopup'; // easy access to javascript object through DOM functions mainDiv.navpopup=this; this.mainDiv=mainDiv; document.body.appendChild(mainDiv); this.runHooks('create', 'after'); }; /** Calls the {@link #raise} method. @private */ Navpopup.prototype.onclickHandler=function(e) { this.raise(); }; /** Makes the popup draggable, using a {@link Drag} object. @private */ Navpopup.prototype.makeDraggable=function(handleName) { if (!this.mainDiv) { this.createMainDiv(); } var drag=new Drag(); if (!handleName) { drag.startCondition=function(e) { try { if (!e.shiftKey) { return false; } } catch (err) { return false; } return true; }; } var dragHandle = document.getElementById(handleName) || this.mainDiv; var np=this; drag.endHook=function(x,y) { Navpopup.tracker.dirty=true; np.reposition(x,y); }; drag.init(dragHandle,this.mainDiv); }; /** Hides the popup using CSS. Runs hooks with key 'hide'. Sets {@link #visible} appropriately. {@link #banish} should be called externally instead of this method. @private */ Navpopup.prototype.hide = function () { this.runHooks('hide', 'before'); this.abortDownloads(); if (this.sticky) { return; } if (typeof this.visible != 'undefined' && this.visible) { this.mainDiv.style.display='none'; this.visible=false; } this.runHooks('hide', 'after'); }; /** Shows the popup using CSS. Runs hooks with key 'unhide'. Sets {@link #visible} appropriately. {@link #show} should be called externally instead of this method. @private */ Navpopup.prototype.unhide = function () { this.runHooks('unhide', 'before'); if (typeof this.visible != 'undefined' && !this.visible) { this.mainDiv.style.display='inline'; this.visible=true; } this.runHooks('unhide', 'after'); }; /** Sets the <code>innerHTML</code> attribute of the main div containing the popup content. @param {String} html The HTML to set. */ Navpopup.prototype.setInnerHTML = function (html) { this.mainDiv.innerHTML = html; }; /** Updates the {@link #width} and {@link #height} attributes with the CSS properties. @private */ Navpopup.prototype.updateDimensions = function () { this.width=parseInt(this.mainDiv.offsetWidth, 10); this.height=parseInt(this.mainDiv.offsetHeight, 10); }; /** Checks if the point (x,y) is within {@link #fuzz} of the {@link #mainDiv}. @param {integer} x x-coordinate (px) @param {integer} y y-coordinate (px) @type boolean */ Navpopup.prototype.isWithin = function(x,y) { //~ If we're not even visible, no point should be considered as //~ being within the popup. if (!this.visible) { return false; } this.updateDimensions(); var fuzz=this.fuzz || 0; //~ Use a simple box metric here. return (x+fuzz >= this.left && x-fuzz <= this.left + this.width && y+fuzz >= this.top && y-fuzz <= this.top + this.height); }; /** Adds a download to {@link #downloads}. @param {Downloader} download */ Navpopup.prototype.addDownload=function(download) { if (!download) { return; } this.downloads.push(download); }; /** Aborts the downloads listed in {@link #downloads}. @see Downloader#abort */ Navpopup.prototype.abortDownloads=function() { for(var i=0; i<this.downloads.length; ++i) { var d=this.downloads[i]; if (d && d.abort) { d.abort(); } } this.downloads=[]; }; /** A {@link Mousetracker} instance which is a property of the constructor (pseudo-global). */ Navpopup.tracker=new Mousetracker(); // ENDFILE: navpopup.js // STARTFILE: diff.js //<NOLITE> /* * Javascript Diff Algorithm * By John Resig (http://ejohn.org/) and [[:en:User:Lupin]] * * More Info: * http://ejohn.org/projects/javascript-diff-algorithm/ */ function delFmt(x) { if (!x.length) { return ''; } return "<del class='popupDiff'>" + x.join('') +"</del>"; } function insFmt(x) { if (!x.length) { return ''; } return "<ins class='popupDiff'>" + x.join('') +"</ins>"; } function countCrossings(a, b, i, eject) { // count the crossings on the edge starting at b[i] if (!b[i].row && b[i].row !== 0) { return -1; } var count=0; for (var j=0; j<a.length; ++j) { if (!a[j].row && a[j].row !== 0) { continue; } if ( (j-b[i].row)*(i-a[j].row) > 0) { if(eject) { return true; } count++; } } return count; } function shortenDiffString(str, context) { var re=RegExp('(<del[\\s\\S]*?</del>|<ins[\\s\\S]*?</ins>)'); var splitted=str.parenSplit(re); var ret=['']; for (var i=0; i<splitted.length; i+=2) { if (splitted[i].length < 2*context) { ret[ret.length-1] += splitted[i]; if (i+1<splitted.length) { ret[ret.length-1] += splitted[i+1]; } continue; } else { if (i > 0) { ret[ret.length-1] += splitted[i].substring(0,context); } if (i+1 < splitted.length) { ret.push(splitted[i].substring(splitted[i].length-context) + splitted[i+1]); } } } while (ret.length > 0 && !ret[0]) { ret = ret.slice(1); } return ret; } function diffString( o, n, simpleSplit ) { var splitRe=RegExp('([[]{2}|[\]]{2}|[{]{2,3}|[}]{2,3}|[|]|=|[*:]+|\\s|\\b)'); o=o.entify(); n=n.entify(); var out, i; if (simpleSplit) { out = diff( o.split(/\b/), n.split(/\b/) ); } else { out = diff( o.parenSplit(splitRe), n.parenSplit(splitRe) ); } var str = ""; var acc=[]; // accumulator for prettier output // crossing pairings -- eg 'A B' vs 'B A' -- cause problems, so let's iron them out // this doesn't always do things optimally but it should be fast enough var maxOutputPair=0; for (i=0; i<out.n.length; ++i) { if ( out.n[i].paired ) { if( maxOutputPair > out.n[i].row ) { // tangle - delete pairing out.o[ out.n[i].row ]=out.o[ out.n[i].row ].text; out.n[i]=out.n[i].text; } if (maxOutputPair < out.n[i].row) { maxOutputPair = out.n[i].row; } } } // output the stuff preceding the first paired old line for (i=0; i<out.o.length && !out.o[i].paired; ++i) { acc.push( out.o[i] ); } str += delFmt(acc); acc=[]; // main loop for ( i = 0; i < out.n.length; ++i ) { // output unpaired new "lines" while ( i < out.n.length && !out.n[i].paired ) { acc.push( out.n[i++] ); } str += insFmt(acc); acc=[]; if ( i < out.n.length ) { // this new "line" is paired with the (out.n[i].row)th old "line" str += out.n[i].text; // output unpaired old rows starting after this new line's partner var m = out.n[i].row + 1; while ( m < out.o.length && !out.o[m].paired ) { acc.push ( out.o[m++] ); } str += delFmt(acc); acc=[]; } } return str; } // see http://developer.mozilla.org/en/docs/Core_JavaScript_1.5_Reference:Global_Objects:Object // FIXME: use obj.hasOwnProperty instead of this kludge! window.jsReservedProperties=RegExp('^(constructor|prototype|__((define|lookup)[GS]etter)__' + '|eval|hasOwnProperty|propertyIsEnumerable' + '|to(Source|String|LocaleString)|(un)?watch|valueOf)$'); function diffBugAlert(word) { if (!diffBugAlert.list[word]) { diffBugAlert.list[word]=1; alert('Bad word: '+word+'\n\nPlease report this bug.'); } } diffBugAlert.list={}; function makeDiffHashtable(src) { var ret={}; for ( var i = 0; i < src.length; i++ ) { if ( jsReservedProperties.test(src[i]) ) { src[i] += '<!-- -->'; } if ( !ret[ src[i] ] ) { ret[ src[i] ] = []; } try { ret[ src[i] ].push( i ); } catch (err) { diffBugAlert(src[i]); } } return ret; } function diff( o, n ) { // pass 1: make hashtable ns with new rows as keys var ns = makeDiffHashtable(n); // pass 2: make hashtable os with old rows as keys var os = makeDiffHashtable(o); // pass 3: pair unique new rows and matching unique old rows var i; for ( i in ns ) { if ( ns[i].length == 1 && os[i] && os[i].length == 1 ) { n[ ns[i][0] ] = { text: n[ ns[i][0] ], row: os[i][0], paired: true }; o[ os[i][0] ] = { text: o[ os[i][0] ], row: ns[i][0], paired: true }; } } // pass 4: pair matching rows immediately following paired rows (not necessarily unique) for ( i = 0; i < n.length - 1; i++ ) { if ( n[i].paired && ! n[i+1].paired && n[i].row + 1 < o.length && ! o[ n[i].row + 1 ].paired && n[i+1] == o[ n[i].row + 1 ] ) { n[i+1] = { text: n[i+1], row: n[i].row + 1, paired: true }; o[n[i].row+1] = { text: o[n[i].row+1], row: i + 1, paired: true }; } } // pass 5: pair matching rows immediately preceding paired rows (not necessarily unique) for ( i = n.length - 1; i > 0; i-- ) { if ( n[i].paired && ! n[i-1].paired && n[i].row > 0 && ! o[ n[i].row - 1 ].paired && n[i-1] == o[ n[i].row - 1 ] ) { n[i-1] = { text: n[i-1], row: n[i].row - 1, paired: true }; o[n[i].row-1] = { text: o[n[i].row-1], row: i - 1, paired: true }; } } return { o: o, n: n }; } //</NOLITE> // ENDFILE: diff.js // STARTFILE: init.js function setSiteInfo() { if (window.popupLocalDebug) { pg.wiki.hostname = 'en.wikipedia.org'; } else { pg.wiki.hostname = location.hostname; // use in preference to location.hostname for flexibility (?) } pg.wiki.wikimedia=RegExp('(wiki([pm]edia|source|books|news|quote|versity)|wiktionary)[.]org').test(pg.wiki.hostname); pg.wiki.wikia=RegExp('[.]wikia[.]com$', 'i').test(pg.wiki.hostname); pg.wiki.isLocal=RegExp('^localhost').test(pg.wiki.hostname); pg.wiki.commons=( pg.wiki.wikimedia && pg.wiki.hostname != 'commons.wikimedia.org') ? 'commons.wikimedia.org' : null; pg.wiki.commonslang = pg.wiki.commons ? pg.wiki.commons.split('.')[0] : null; pg.wiki.lang = pg.wiki.hostname.split('.')[0]; // toolDbName needs pg.wiki.lang and pg.wiki.hostname window.toolDbName && (pg.wiki.userNameCookie=toolDbName(true) + 'UserName'); pg.wiki.prePath=''; if (pg.wiki.hostname == 'secure.wikimedia.org') { var s=document.location.href.split('/'); pg.wiki.prePath=s.slice(3,5).join('/'); pg.wiki.lang=s[4]; } var port = location.port ? ':' + location.port : ''; pg.wiki.sitebase = joinPath([pg.wiki.hostname + port, pg.wiki.prePath]); } function getArticlePath() { if (isFunction(window.siteArticlePath)) { return siteArticlePath(); } return 'wiki'; } function getBotInterfacePath() { if (isFunction(window.siteBotInterfacePath)) { return siteBotInterfacePath(); } var botInterfacePath = pg.wiki.articlePath.replace(/\/index[.]php$/, ''); if (pg.wiki.wikimedia) { botInterfacePath = 'w'; } // as in http://some.thing.com/w/index.php?title=foo else if (pg.wiki.wikia) { botInterfacePath = ''; } return botInterfacePath; } function setTitleBase() { var protocol = ( window.popupLocalDebug ? 'http:' : location.protocol ); pg.wiki.articlePath = getArticlePath(); // as in http://some.thing.com/wiki/Article pg.wiki.botInterfacePath = getBotInterfacePath(); // default mediawiki setting is paths like http://some.thing.com/articlePath/index.php?title=foo var titletail = joinPath([pg.wiki.botInterfacePath, 'index.php?title=']); var titletail2 = joinPath([pg.wiki.botInterfacePath, 'wiki.phtml?title=']); // other sites may need to add code here to set titletail depending on how their urls work pg.wiki.titlebase = protocol + '//' + joinPath([pg.wiki.sitebase, titletail]); pg.wiki.titlebase2 = protocol + '//' + joinPath([pg.wiki.sitebase, titletail2]); pg.wiki.wikibase = protocol + '//' + joinPath([pg.wiki.sitebase, pg.wiki.botInterfacePath]); pg.wiki.articlebase = protocol + '//' + joinPath([pg.wiki.sitebase, pg.wiki.articlePath]); pg.re.basenames = RegExp( '^(' + map( literalizeRegex, [ pg.wiki.titlebase, pg.wiki.titlebase2, pg.wiki.articlebase ]).join('|') + ')' ); } ////////////////////////////////////////////////// // Global regexps function setMainRegex() { var reStart='[^:]*://'; var preTitles = joinPath([literalizeRegex(pg.wiki.botInterfacePath), '(?:index[.]php|wiki[.]phtml)[?]title=']); // slightly ugly hack when pg.wiki.articlePath is empty preTitles += '|' + literalizeRegex( ( pg.wiki.articlePath ? pg.wiki.articlePath + '/' : '')); var reEnd='/(' + preTitles + ')([^&?#]*)[^#]*(?:#(.+))?'; pg.re.main = RegExp(reStart + literalizeRegex(pg.wiki.sitebase) + reEnd); } function setRegexps() { setMainRegex(); var sp=nsRe('Special'); pg.re.urlNoPopup=RegExp('((title=|/)' + sp + '(?:%3A|:)|section=[0-9])') ; pg.re.contribs =RegExp('(title=|/)' + sp + '(?:%3A|:)Contributions' + '(&target=|/|/' + pg.ns.user+':)(.*)') ; pg.re.email =RegExp('(title=|/)' + sp + '(?:%3A|:)Emailuser' + '(&target=|/|/(?:' + pg.ns.user+':)?)(.*)') ; pg.re.backlinks =RegExp('(title=|/)' + sp + '(?:%3A|:)Whatlinkshere' + '(&target=|/)([^&]*)'); //<NOLITE> var im=nsRe('Image'); // note: tries to get images in infobox templates too, e.g. movie pages, album pages etc // (^|\[\[)image: *([^|\]]*[^|\] ]) * // (^|\[\[)image: *([^|\]]*[^|\] ])([^0-9\]]*([0-9]+) *px)? // $4 = 120 as in 120px pg.re.image = RegExp('(^|\\[\\[)' + im + ': *([^|\\]]*[^|\\] ])' + '([^0-9\\]]*([0-9]+) *px)?|(?:\\n *[|]?|[|]) *' + '(' + getValueOf('popupImageVarsRegexp') + ')' + ' *= *(?:\\[\\[ *)?(?:' + im + ':)?' + '([^|]*?)(?:\\]\\])? *[|]? *\\n', 'img') ; pg.re.imageBracketCount = 6; pg.re.category = RegExp('\\[\\[' +nsRe('Category') + ': *([^|\\]]*[^|\\] ]) *', 'i'); pg.re.categoryBracketCount = 1; pg.re.ipUser=RegExp('('+nsRe('User')+':)?' + '((25[0-5]|2[0-4][0-9]|1[0-9][0-9]|[1-9][0-9]|[0-9])\\.){3}' + '(25[0-5]|2[0-4][0-9]|1[0-9][0-9]|[1-9][0-9]|[0-9])'); pg.re.stub= RegExp(getValueOf('popupStubRegexp'), 'im'); pg.re.disambig=RegExp(getValueOf('popupDabRegexp'), 'im'); //</NOLITE> // FIXME replace with general parameter parsing function, this is daft pg.re.oldid=RegExp('[?&]oldid=([^&]*)'); pg.re.diff=RegExp('[?&]diff=([^&]*)'); } //<NOLITE> ////////////////////////////////////////////////// // Image sources function setImageSources() { pg.wiki.imageSources=[]; // frequently seen thumbs pg.wiki.imageSources.push( {wiki: pg.wiki.hostname, thumb: true, width: 180}, // default {wiki: pg.wiki.hostname, thumb: true, width: 120} // gallery ); // frequently seen thumbs on commons if (pg.wiki.commons) { pg.wiki.imageSources.push( {wiki: pg.wiki.commons, thumb: true, width: 180}, {wiki: pg.wiki.commons, thumb: true, width: 120} ); } // unusual thumb sizes and full-size pg.wiki.imageSources.push( {wiki: pg.wiki.hostname, thumb: true, width: 200}, // common? {wiki: pg.wiki.hostname, thumb: true, width: 250}, // common? {wiki: pg.wiki.hostname, thumb: true, width: 300}, {wiki: pg.wiki.hostname, thumb: true, width: 210}, {wiki: pg.wiki.hostname, thumb: true, width: 230}, {wiki: pg.wiki.hostname, thumb: false, width: 0} // no comma ); // full-size on commons if (pg.wiki.commons) { pg.wiki.imageSources.push({wiki: pg.wiki.commons, thumb: false, width: 0}); } } //</NOLITE> ////////////////////////////////////////////////// // miscellany function setupCache() { // page caching pg.cache.pages = []; pg.cache.images = []; // global array for 404'ed image urls pg.cache.badImageUrls=[]; } function setMisc() { pg.current.link=null; pg.current.links=[]; pg.current.linksHash={}; // downloading images are put here pg.misc.imageArray=[]; setupCache(); // FIXME what is this for? pg.misc.gImage=null; // global for image // check to see if images are done with this timer pg.timer.image=null; // These are for checkImages() pg.counter.checkImages=0; pg.timer.checkImages=null; pg.timer.checkPopupPosition=null; pg.counter.loop=0; // ids change with each popup: popupImage0, popupImage1 etc pg.idNumber=0; // for myDecodeURI pg.misc.decodeExtras = [ {from: '%2C', to: ',' }, {from: '_', to: ' ' }, {from: '%24', to: '$'}, {from: '%26', to: '&' } // no , ]; } function leadingInteger(s){ var n=s.match(/^(\d*)/)[1]; if (n) { return +n; } return null; } function setBrowserHacks() { var useOriginal=false; // browser-specific hacks if (typeof window.opera != 'undefined') { //if (leadingInteger(opera.version()) < 9) { useOriginal=true; } // v9 beta still seems to have buggy css setDefault('popupNavLinkSeparator', ' &#183; '); } else if (navigator.appName=='Konqueror') { setDefault('popupNavLinkSeparator', ' &bull; '); pg.flag.isKonq=true; } else if ( navigator.vendor && navigator.vendor.toLowerCase().indexOf('apple computer')===0) { pg.flag.isSafari=true; var webkit=+navigator.userAgent.replace(RegExp('^.*AppleWebKit[/](\\d+).*', 'i'), '$1'); if (webkit < 420) { useOriginal=true; } } else if (navigator.appName.indexOf("Microsoft")!=-1) { setDefault('popupNavLinkSeparator', ' &#183; '); useOriginal=true; var ver=+navigator.userAgent.replace(RegExp('^.*MSIE (\\d+).*'), '$1'); pg.flag.isIE=true; pg.flag.IEVersion=ver; } if (pg.flag.isIE && pg.flag.IEVersion < 7 || pg.flag.isKonq || pg.flag.isSafari) { pg.flag.linksLikeIE6=true; } if (useOriginal && pg.structures.original) { setDefault('popupStructure','original'); } } function setupPopups() { // NB translatable strings should be set up first (strings.js) // basics setupDebugging(); setSiteInfo(); setTitleBase(); setOptions(); // see options.js // namespaces etc setNamespaces(); setInterwiki(); // regexps setRegexps(); setRedirs(); // other stuff window.setImageSources && setImageSources(); setBrowserHacks(); setMisc(); setupLivePreview(); // main deal here setupTooltips(); Navpopup.tracker.enable(); setupPopups.completed = true; } // ENDFILE: init.js // STARTFILE: navlinks.js //<NOLITE> ////////////////////////////////////////////////// // navlinks... let the fun begin // function defaultNavlinkSpec() { var str=''; str += '<b><<mainlink|shortcut= >></b>'; if (getValueOf('popupLastEditLink')) { str += '*<<lastEdit|shortcut=/>>|<<lastContrib>>|<<sinceMe>>if(oldid){|<<oldEdit>>|<<diffCur>>}'; } // user links // contribs - log - count - email - block // count only if applicable; block only if popupAdminLinks str += 'if(user){<br><<contribs|shortcut=c>>*<<userlog|shortcut=L|log>>'; str+='if(ipuser){*<<arin>>}if(wikimedia){*<<count|shortcut=#>>}'; str+='if(ipuser){}else{*<<email|shortcut=E>>}if(admin){*<<block|shortcut=b>>|<<blocklog|log>>}}'; // editing links // talkpage -> edit|new - history - un|watch - article|edit // other page -> edit - history - un|watch - talk|edit|new var editstr='<<edit|shortcut=e>>'; var editOldidStr='if(oldid){<<editOld|shortcut=e>>|<<revert|shortcut=v|rv>>|<<edit|cur>>}else{' + editstr + '}' var historystr='<<history|shortcut=h>>if(mainspace_en){|<<editors|shortcut=E|>>}'; var watchstr='<<unwatch|unwatchShort>>|<<watch|shortcut=w|watchThingy>>'; str+='<br>if(talk){' + editOldidStr+'|<<new|shortcut=+>>' + '*' + historystr+'*'+watchstr + '*' + '<b><<article|shortcut=a>></b>|<<editArticle|edit>>' + '}else{' + // not a talk page editOldidStr + '*' + historystr + '*' + watchstr + '*' + '<b><<talk|shortcut=t>></b>|<<editTalk|edit>>|<<newTalk|shortcut=+|new>>' + '}'; // misc links str += '<br><<whatLinksHere|shortcut=l>>*<<relatedChanges|shortcut=r>>*<<move|shortcut=m>>'; // admin links str += 'if(admin){<br><<unprotect|unprotectShort>>|<<protect|shortcut=p>>|<<protectlog|log>>*' + '<<undelete|undeleteShort>>|<<delete|shortcut=d>>|<<deletelog|log>>}'; return str; } function navLinksHTML (article, hint, params) { //oldid, rcid) { var str = '<span class="popupNavLinks">' + defaultNavlinkSpec() + '</span>'; // BAM return navlinkStringToHTML(str, article, params); } function expandConditionalNavlinkString(s,article,z,recursionCount) { var oldid=z.oldid, rcid=z.rcid, diff=z.diff; // nested conditionals (up to 10 deep) are ok, hopefully! (work from the inside out) if (typeof recursionCount!=typeof 0) { recursionCount=0; } var conditionalSplitRegex=RegExp( //(1 if \\( (2 2) \\) {(3 3)} (4 else {(5 5)} 4)1) '(;?\\s*if\\s*\\(\\s*([\\w]*)\\s*\\)\\s*\\{([^{}]*)\\}(\\s*else\\s*\\{([^{}]*?)\\}|))', 'i'); var splitted=s.parenSplit(conditionalSplitRegex); // $1: whole conditional // $2: test condition // $3: true expansion // $4: else clause (possibly empty) // $5: false expansion (possibly null) var numParens=5; var ret = splitted[0]; for (var i=1; i<splitted.length; i=i+numParens+1) { var testString=splitted[i+2-1]; var trueString=splitted[i+3-1]; var falseString=splitted[i+5-1]; if (typeof falseString=='undefined' || !falseString) { falseString=''; } var testResult=null; switch (testString) { case 'user': testResult=(article.userName())?true:false; break; case 'talk': testResult=(article.talkPage())?false:true; // talkPage converts _articles_ to talkPages break; case 'admin': testResult=getValueOf('popupAdminLinks')?true:false; break; case 'oldid': testResult=(typeof oldid != 'undefined' && oldid)?true:false; break; case 'rcid': testResult=(typeof rcid != 'undefined' && rcid)?true:false; break; case 'ipuser': testResult=(article.isIpUser())?true:false; break; case 'mainspace_en': testResult=isInMainNamespace(article) && pg.wiki.hostname=='en.wikipedia.org'; break; case 'wikimedia': testResult=(pg.wiki.wikimedia) ? true : false; break; case 'diff': testResult=(typeof diff != 'undefined' && diff)?true:false; break; } switch(testResult) { case null: ret+=splitted[i]; break; case true: ret+=trueString; break; case false: ret+=falseString; break; } // append non-conditional string ret += splitted[i+numParens]; } if (conditionalSplitRegex.test(ret) && recursionCount < 10) { return expandConditionalNavlinkString(ret,article,z,recursionCount+1); } return ret; } function navlinkStringToArray(s, article, params) { s=expandConditionalNavlinkString(s,article,params); var splitted=s.parenSplit(RegExp('<<(.*?)>>')); var ret=[]; for (var i=0; i<splitted.length; ++i) { if (i%2) { // i odd, so s is a tag var t=new navlinkTag(); var ss=splitted[i].split('|'); t.id=ss[0]; for (var j=1; j<ss.length; ++j) { var sss=ss[j].split('='); if (sss.length>1) { t[sss[0]]=sss[1]; } else { // no assignment (no "="), so treat this as a title (overwriting the last one) t.text=popupString(sss[0]); } } t.article=article; var oldid=params.oldid, rcid=params.rcid, diff=params.diff; if (typeof oldid != 'undefined' && oldid != null) { t.oldid=oldid; } if (typeof rcid != 'undefined' && rcid != null) { t.rcid=rcid; } if (typeof diff != 'undefined' && diff != null) { t.diff=diff; } if (!t.text && t.id != 'mainlink') { t.text=popupString(t.id); } ret.push(t); } else { // plain HTML ret.push(splitted[i]); } } return ret; } function navlinkSubstituteHTML(s) { return s.split('*').join(getValueOf('popupNavLinkSeparator')) .split('<menurow>').join('<li class="popup_menu_row">') .split('</menurow>').join('</li>') .split('<menu>').join('<ul class="popup_menu">') .split('</menu>').join('</ul>'); } function navlinkDepth(magic,s) { return s.split('<' + magic + '>').length - s.split('</' + magic + '>').length; } // navlinkString: * becomes the separator // <<foo|bar=baz|fubar>> becomes a foo-link with attribute bar='baz' // and visible text 'fubar' // if(test){...} and if(test){...}else{...} work too (nested ok) function navlinkStringToHTML(s,article,params) { //limitAlert(navlinkStringToHTML, 5, 'navlinkStringToHTML\n' + article + '\n' + (typeof article)); var p=navlinkStringToArray(s,article,params); var html=''; var menudepth = 0; // nested menus not currently allowed, but doesn't do any harm to code for it var menurowdepth = 0; var wrapping = null; for (var i=0; i<p.length; ++i) { if (typeof p[i] == typeof '') { html+=navlinkSubstituteHTML(p[i]); menudepth += navlinkDepth('menu', p[i]); menurowdepth += navlinkDepth('menurow', p[i]); // if (menudepth === 0) { // tagType='span'; // } else if (menurowdepth === 0) { // tagType='li'; // } else { // tagType = null; // } } else if (typeof p[i].type != 'undefined' && p[i].type=='navlinkTag') { if (menudepth > 0 && menurowdepth === 0) { html += '<li class="popup_menu_item">' + p[i].html() + '</li>'; } else { html+=p[i].html(); } } } return html; } function navlinkTag() { this.type='navlinkTag'; } navlinkTag.prototype.html=function () { this.getNewWin(); this.getPrintFunction(); var html=''; var opening, closing; var tagType='span'; if (!tagType) { opening = ''; closing = ''; } else { opening = '<' + tagType + ' class="popup_' + this.id + '">'; closing = '</' + tagType + '>'; } if (typeof this.print!='function') { errlog ('Oh dear - invalid print function for a navlinkTag, id='+this.id); } else { html=this.print(this); if (typeof html != typeof '') {html='';} else if (typeof this.shortcut!='undefined') html=addPopupShortcut(html, this.shortcut); } return opening + html + closing; }; navlinkTag.prototype.getNewWin=function() { getValueOf('popupLinksNewWindow'); if (typeof pg.option.popupLinksNewWindow[this.id] === 'undefined') { this.newWin=null; } this.newWin=pg.option.popupLinksNewWindow[this.id]; } navlinkTag.prototype.getPrintFunction=function() { //think about this some more // this.id and this.article should already be defined if (typeof this.id!=typeof '' || typeof this.article!=typeof {} ) { return; } var html=''; var a,t; this.noPopup=1; switch (this.id) { case 'contribs': case 'history': case 'whatLinksHere': if (!getValueOf('popupUseQueryInterface')) { break; } case 'userPage': case 'monobook': case 'userTalk': case 'talk': case 'article': case 'lastEdit': this.noPopup=null; } switch (this.id) { case 'email': case 'contribs': case 'block': case 'unblock': case 'userlog': case 'userSpace': this.article=this.article.userName(); } switch (this.id) { case 'userTalk': case 'newUserTalk': case 'editUserTalk': case 'userPage': case 'monobook': case 'editMonobook': case 'blocklog': this.article=this.article.userName(true); // fall through; no break case 'pagelog': case 'deletelog': case 'protectlog': delete this.oldid; } if (this.id=='editMonobook' || this.id=='monobook') { this.article.append('/monobook.js'); } if (this.id != 'mainlink') { // FIXME anchor handling should be done differently with Title object this.article=this.article.removeAnchor(); // if (typeof this.text=='undefined') this.text=popupString(this.id); } switch (this.id) { case 'undelete': this.print=specialLink; this.specialpage='Undelete'; this.sep='/'; break; case 'whatLinksHere': this.print=specialLink; this.specialpage='Whatlinkshere'; break; case 'relatedChanges': this.print=specialLink; this.specialpage='Recentchangeslinked'; break; case 'move': this.print=specialLink; this.specialpage='Movepage'; break; case 'contribs': this.print=specialLink; this.specialpage='Contributions'; break; case 'email': this.print=specialLink; this.specialpage='Emailuser'; break; case 'block': this.print=specialLink; this.specialpage='Blockip'; this.sep='&ip='; break; case 'unblock': this.print=specialLink; this.specialpage='Ipblocklist'; this.sep='&action=unblock&ip='; break; case 'userlog': this.print=specialLink; this.specialpage='Log'; this.sep='&user='; break; case 'blocklog': this.print=specialLink; this.specialpage='Log'; this.sep='&type=block&page='; break; case 'pagelog': this.print=specialLink; this.specialpage='Log'; this.sep='&page='; break; case 'protectlog': this.print=specialLink; this.specialpage='Log'; this.sep='&type=protect&page='; break; case 'deletelog': this.print=specialLink; this.specialpage='Log'; this.sep='&type=delete&page='; break; case 'userSpace': this.print=specialLink; this.specialpage='Prefixindex'; this.sep='&namespace=2&from='; break; case 'search': this.print=specialLink; this.specialpage='Search'; this.sep='&fulltext=Search&search='; break; case 'history': case 'historyfeed': case 'unwatch': case 'watch': case 'unprotect': case 'protect': this.print=wikiLink; this.action=this.id; break; case 'delete': this.print=wikiLink; this.action='delete'; if (this.article.namespace()==pg.ns.image) { var img=this.article.stripNamespace(); this.action+='&image='+img; } break; case 'markpatrolled': case 'edit': // editOld should keep the oldid, but edit should not. delete this.oldid; // fall through case 'view': case 'purge': case 'render': this.print=wikiLink; this.action=this.id; break; case 'raw': this.print=wikiLink; this.action='raw&ctype=text/css'; break; case 'new': this.print=wikiLink; this.action='edit&section=new'; break; case 'mainlink': if (typeof this.text=='undefined') { this.text=this.article.toString().entify(); } if (getValueOf('popupSimplifyMainLink') && isInStrippableNamespace(this.article)) { var s=this.text.split('/'); this.text=s[s.length-1]; if (this.text=='' && s.length > 1) { this.text=s[s.length-2]; } } this.print=titledWikiLink; if (typeof this.title=='undefined' && pg.current.link && typeof pg.current.link.href != 'undefined') { this.title=safeDecodeURI((pg.current.link.originalTitle)?pg.current.link.originalTitle:this.article); if (typeof this.oldid != 'undefined' && this.oldid) { this.title=tprintf('Revision %s of %s', [this.oldid, this.title]); } } this.action='view'; break; case 'userPage': case 'article': case 'monobook': case 'editMonobook': case 'editArticle': delete this.oldid; //alert(this.id+'\n'+this.article + '\n'+ typeof this.article); this.article=this.article.articleFromTalkOrArticle(); //alert(this.id+'\n'+this.article + '\n'+ typeof this.article); this.print=wikiLink; if (this.id.indexOf('edit')==0) { this.action='edit'; } else { this.action='view';} break; case 'userTalk': case 'talk': this.article=this.article.talkPage(); delete this.oldid; this.print=wikiLink; this.action='view'; break; case 'arin': this.print=arinLink; break; case 'count': this.print=kateLink; break; case 'google': this.print=googleLink; break; case 'contribsTree': this.print=contribsTreeLink; break; case 'editors': this.print=editorListLink; break; case 'globalsearch': this.print=globalSearchLink; break; case 'lastEdit': this.print=titledDiffLink; this.title=popupString('Show the last edit'); this.from='prev'; this.to='cur'; break; case 'oldEdit': this.print=titledDiffLink; this.title=popupString('Show the edit made to get revision') + ' ' + this.oldid; this.from='prev'; this.to=this.oldid; break; case 'editOld': this.print=wikiLink; this.action='edit'; break; case 'undo': this.print=wikiLink; this.action='edit&undo='; break; case 'markpatrolled': this.print=wikiLink; this.action='markpatrolled'; case 'revert': this.print=wikiLink; this.action='revert'; break; case 'nullEdit': this.print=wikiLink; this.action='nullEdit'; break; case 'diffCur': this.print=titledDiffLink; this.title=tprintf('Show changes since revision %s', [this.oldid]); this.from=this.oldid; this.to='cur'; break; case 'editUserTalk': case 'editTalk': delete this.oldid; this.article=this.article.talkPage(); this.action='edit'; this.print=wikiLink; break; case 'newUserTalk': case 'newTalk': this.article=this.article.talkPage(); this.action='edit&section=new'; this.print=wikiLink; break; case 'lastContrib': case 'sinceMe': this.print=magicHistoryLink; break; case 'togglePreviews': this.text=popupString(pg.option.simplePopups ? 'enable previews' : 'disable previews'); case 'disablePopups': case 'purgePopups': this.print=popupMenuLink; break; default: this.print=function () {return 'Unknown navlink type: '+this.id+''}; } }; // // end navlinks ////////////////////////////////////////////////// //</NOLITE> // ENDFILE: navlinks.js // STARTFILE: shortcutkeys.js //<NOLITE> function popupHandleKeypress(evt) { var keyCode = window.event ? window.event.keyCode : ( evt.keyCode ? evt.keyCode : evt.which); if (!keyCode || !pg.current.link || !pg.current.link.navpopup) { return; } if (keyCode==27) { // escape killPopup(); return false; // swallow keypress } var letter=String.fromCharCode(keyCode); var links=pg.current.link.navpopup.mainDiv.getElementsByTagName('A'); var startLink=0; var i,j; if (popupHandleKeypress.lastPopupLinkSelected) { for (i=0; i<links.length; ++i) { if (links[i]==popupHandleKeypress.lastPopupLinkSelected) { startLink=i; } } } for (j=0; j<links.length; ++j) { i=(startLink + j + 1) % links.length; if (links[i].getAttribute('popupkey')==letter) { if (evt && evt.preventDefault) evt.preventDefault(); links[i].focus(); popupHandleKeypress.lastPopupLinkSelected=links[i]; return false; // swallow keypress } } // pass keypress on if (document.oldPopupOnkeypress) { return document.oldPopupOnkeypress(evt); } return true; } function addPopupShortcuts() { if (document.onkeypress!=popupHandleKeypress) { document.oldPopupOnkeypress=document.onkeypress; } document.onkeypress=popupHandleKeypress; } function rmPopupShortcuts() { popupHandleKeypress.lastPopupLinkSelected=null; try { if (document.oldPopupOnkeypress && document.oldPopupOnkeypress==popupHandleKeypress) { // panic document.onkeypress=null; //function () {}; return; } document.onkeypress=document.oldPopupOnkeypress; } catch (nasties) { /* IE goes here */ } } function addLinkProperty(html, property) { // take "<a href=...>...</a> and add a property // not sophisticated at all, easily broken var i=html.indexOf('>'); if (i<0) { return html; } return html.substring(0,i) + ' ' + property + html.substring(i); } function addPopupShortcut(html, key) { if (!getValueOf('popupShortcutKeys')) { return html; } var ret= addLinkProperty(html, 'popupkey="'+key+'"'); if (key==' ') { key=popupString('spacebar'); } return ret.replace(RegExp('^(.*?)(title=")(.*?)(".*)$', 'i'),'$1$2$3 ['+key+']$4'); } //</NOLITE> // ENDFILE: shortcutkeys.js // STARTFILE: diffpreview.js //<NOLITE> function loadDiff(article, oldid, diff, navpop) { navpop.diffData={}; var oldRev, newRev; switch (diff) { case 'cur': switch ( oldid ) { case null: case '': case 'prev': // eg newmessages diff link oldRev='0&direction=prev'; newRev=0; break; default: oldRev = oldid; newRev = 0; } break; case 'prev': oldRev = ( oldid || 0 ) + '&direction=prev'; newRev = oldid; break; case 'next': oldRev = oldid; newRev = oldid + '&direction=next'; break; default: oldRev = oldid || 0; newRev = diff || 0; break; } oldRev = oldRev || 0; newRev = newRev || 0; var go = function() { pendingNavpopTask(navpop); getWiki(article, doneDiffNew, newRev, navpop); pendingNavpopTask(navpop); getWiki(article, doneDiffOld, oldRev, navpop); var tz = Cookie.read('popTz'); if (getValueOf('popupUseQueryInterface') && getValueOf('popupAdjustDiffDates') && tz===null) { pendingNavpopTask(navpop); getPageWithCaching(pg.wiki.wikibase + '/query.php?format=json&what=userinfo&uioptions=timecorrection', function(d) { completedNavpopTask(navpop); setTimecorrectionCookie(d); if (diffDownloadsComplete(navpop)) { insertDiff(navpop); } }, navpop); } return true; // remove hook once run } if (navpop.visible || !getValueOf('popupLazyDownloads')) { go(); } else { navpop.addHook(go, 'unhide', 'before', 'DOWNLOAD_DIFFS'); } } function setTimecorrectionCookie(d) { Cookie.create('popTz', getTimeOffset(getJsObj(d.data).meta.user.timecorrection), 1); } function doneDiff(download, isOld) { if (!download.owner || !download.owner.diffData) { return; } var navpop=download.owner; var label= (isOld) ? 'Old' : 'New'; var otherLabel=(isOld) ? 'New' : 'Old'; navpop.diffData[label]=download; completedNavpopTask(download.owner); if (diffDownloadsComplete(navpop)) { insertDiff(navpop); } } function diffDownloadsComplete(navpop) { if (getValueOf('popupUseQueryInterface') && Cookie.read('popTz')===null) { return false; } return navpop.diffData.Old && navpop.diffData.New; } function doneDiffNew(download) { doneDiff(download, false); } function doneDiffOld(download) { doneDiff(download, true); } function rmBoringLines(a,b,context) { if (typeof context == 'undefined') { context=2; } // this is fairly slow... i think it's quicker than doing a word-based diff from the off, though var aa=[], aaa=[]; var bb=[], bbb=[]; var i, j; // first, gather all disconnected nodes in a and all crossing nodes in a and b for (i=0; i<a.length; ++i ) { if(!a[i].paired) { aa[i]=1; } else if (countCrossings(b,a,i, true)) { aa[i]=1; bb[ a[i].row ] = 1; } } // pick up remaining disconnected nodes in b for (i=0; i<b.length; ++i ) { if (bb[i]==1) { continue; } if(!b[i].paired) { bb[i]=1; } } // another pass to gather context: we want the neighbours of included nodes which are not yet included // we have to add in partners of these nodes, but we don't want to add context for *those* nodes in the next pass for (i=0; i<b.length; ++i) { if ( bb[i] == 1 ) { for (j=max(0,i-context); j < min(b.length, i+context); ++j) { if ( !bb[j] ) { bb[j] = 1; aa[ b[j].row ] = 0.5; } } } } for (i=0; i<a.length; ++i) { if ( aa[i] == 1 ) { for (j=max(0,i-context); j < min(a.length, i+context); ++j) { if ( !aa[j] ) { aa[j] = 1; bb[ a[j].row ] = 0.5; } } } } for (i=0; i<bb.length; ++i) { if (bb[i] > 0) { // it's a row we need if (b[i].paired) { bbb.push(b[i].text); } // joined; partner should be in aa else { bbb.push(b[i]); } } } for (i=0; i<aa.length; ++i) { if (aa[i] > 0) { // it's a row we need if (a[i].paired) { aaa.push(a[i].text); } // joined; partner should be in aa else { aaa.push(a[i]); } } } return { a: aaa, b: bbb}; } function stripOuterCommonLines(a,b,context) { var i=0; while (i<a.length && i < b.length && a[i]==b[i]) { ++i; } var j=a.length-1; var k=b.length-1; while ( j>=0 && k>=0 && a[j]==b[k] ) { --j; --k; } return { a: a.slice(max(0,i - 1 - context), min(a.length+1, j + context+1)), b: b.slice(max(0,i - 1 - context), min(b.length+1, k + context+1)) }; } function insertDiff(navpop) { // for speed reasons, we first do a line-based diff, discard stuff that seems boring, then do a word-based diff // FIXME: sometimes this gives misleading diffs as distant chunks are squashed together var oldlines=navpop.diffData.Old.data.split('\n'); var newlines=navpop.diffData.New.data.split('\n'); var inner=stripOuterCommonLines(oldlines,newlines,getValueOf('popupDiffContextLines')); oldlines=inner.a; newlines=inner.b; var truncated=false; getValueOf('popupDiffMaxLines'); if (oldlines.length > pg.option.popupDiffMaxLines || newlines.length > pg.option.popupDiffMaxLines) { // truncate truncated=true; inner=stripOuterCommonLines(oldlines.slice(0,pg.option.popupDiffMaxLines), newlines.slice(0,pg.option.popupDiffMaxLines), pg.option.popupDiffContextLines); oldlines=inner.a; newlines=inner.b; } var lineDiff=diff(oldlines, newlines); var lines2=rmBoringLines(lineDiff.o, lineDiff.n); var oldlines2=lines2.a; var newlines2=lines2.b; var simpleSplit = !String.prototype.parenSplit.isNative; var html='<hr>'; if (getValueOf('popupDiffDates')) { html += diffDatesTable(navpop.diffData.Old, navpop.diffData.New); html += '<hr>'; } html += shortenDiffString( diffString(oldlines2.join('\n'), newlines2.join('\n'), simpleSplit), getValueOf('popupDiffContextCharacters') ).join('<hr>'); setPopupTipsAndHTML(html.split('\n').join('<br>') + (truncated ? '<hr><b>'+popupString('Diff truncated for performance reasons')+'</b>' : '') , 'popupPreview', navpop.idNumber); } function diffDatesTable( oldDl, newDl ) { var html='<table class="popup_diff_dates">'; html += diffDatesTableRow( newDl, tprintf('New revision')); html += diffDatesTableRow( oldDl, tprintf('Old revision')); html += '</table>'; return html; } function diffDatesTableRow( dl, label ) { var txt=''; if (!dl) { txt=popupString('Something went wrong :-('); } else if (!dl.lastModified) { txt= (/^\s*$/.test(dl.data)) ? popupString('Empty revision, maybe non-existent') : popupString('Unknown date'); } else { var datePrint=getValueOf('popupDiffDatePrinter'); if (typeof dl.lastModified[datePrint] == 'function') { if (getValueOf('popupAdjustDiffDates')) { var off; if (off=Cookie.read('popTz')) { var d2=adjustDate(dl.lastModified, off); txt = dayFormat(d2, true) + ' ' + timeFormat(d2, true); } } else { txt = dl.lastModified[datePrint](); } } else { txt = tprintf('Invalid %s %s', ['popupDiffDatePrinter', datePrint]); } } var revlink = generalLink({url: dl.url.replace(/&.*?(oldid=[0-9]+(?:&direction=[^&]*)?).*/, '&$1'), text: label, title: label}); return simplePrintf('<tr><td>%s</td><td>%s</td></tr>', [ revlink, txt ]); } //</NOLITE> // ENDFILE: diffpreview.js // STARTFILE: links.js //<NOLITE> ///////////////////// // LINK GENERATION // ///////////////////// // titledDiffLink --> titledWikiLink --> generalLink // wikiLink --> titledWikiLink --> generalLink // kateLink --> generalLink function titledDiffLink(l) { // article, text, title, from, to) { return titledWikiLink({article: l.article, action: l.to + '&oldid=' + l.from, newWin: l.newWin, noPopup: l.noPopup, text: l.text, title: l.title, /* hack: no oldid here */ actionName: 'diff'}); } function wikiLink(l) { //{article:article, action:action, text:text, oldid, newid}) { if (! (typeof l.article == typeof {} && typeof l.action == typeof '' && typeof l.text==typeof '')) return null; if (typeof l.oldid == 'undefined') l.oldid=null; if (!/^((edit|view|revert|render)$|(raw))/.test(l.action)) { l.oldid=null; } var hint=popupString(l.action + 'Hint'); // revertHint etc etc etc var oldidData=[l.oldid, safeDecodeURI(l.article)]; var revisionString = tprintf('revision %s of %s', oldidData); log('revisionString='+revisionString); switch (l.action) { case 'edit&section=new': hint = popupString('newSectionHint'); break; case 'edit&undo=': l.action += l.diff; hint = popupString('undoHint'); break; case 'raw&ctype=text/css': hint=popupString('rawHint'); break; case 'revert': var p=parseParams(pg.current.link.href); l.action='edit&autoclick=wpSave&autosummary=' + revertSummary(l.oldid, p.diff); if (p.diff=='prev') { l.action += '&direction=prev'; revisionString = tprintf('the revision prior to revision %s of %s', oldidData); } if (getValueOf('popupRevertSummaryPrompt')) { l.action += '&autosummaryprompt=true'; } if (getValueOf('popupMinorReverts')) { l.action += '&autominor=true'; } log('revisionString is now '+revisionString); break; case 'nullEdit': l.action='edit&autoclick=wpSave&autosummary=null'; break; case 'historyfeed': l.action='history&feed=rss'; break; case 'markpatrolled': l.action='markpatrolled&rcid='+l.rcid; } if (hint) { if (l.oldid) { hint = simplePrintf(hint, [revisionString]); } else { hint = simplePrintf(hint, [safeDecodeURI(l.article)]); } } else { hint = safeDecodeURI(l.article + '&action=' + l.action) + (l.oldid) ? '&oldid='+l.oldid : ''; } return titledWikiLink({article: l.article, action: l.action, text: l.text, newWin:l.newWin, title: hint, oldid: l.oldid, noPopup: l.noPopup}); } function revertSummary(oldid, diff) { if (getValueOf('popupUseQueryInterface')) { return revertSummaryQueried(oldid, diff); } if (typeof getValueOf('popupTimeOffset') == 'number' && /[?&]action=history/.test(document.location.href)) { var links=document.links; var numlinks=links.length; var date=null, editor=null; var dateRe = RegExp('^([0-9]{2}:[0-9]{2}),\s*(.*[1-3][0-9]{3})$'); for (var i=0; i<numlinks-1; ++i) { if (RegExp('oldid='+oldid).test(links[i].href) && dateRe.test(links[i].innerHTML)) { // help konqueror out by putting the time at the end var ds = links[i].innerHTML.replace(dateRe, '$2 $1'); // d is parsed according to current locale, in FF at least // this is only OK if the user has set the time offset in prefs! var d=new Date(+(new Date(ds)) - 1000*3600*getValueOf('popupTimeOffset')); // strip out zero seconds and timezone in date, since they're prolly bogus date=d.toString().replace(/([0-9]{2}:[0-9]{2}):00.*/, '$1'); editor=Title.fromURL(links[i+1].href).userName(); break; } } if (date && editor && diff != 'prev') { return simplePrintf(getValueOf('popupExtendedRevertSummary'), [date, editor, oldid]); } } if (diff != 'prev') { return simplePrintf(getValueOf('popupRevertSummary'), [ oldid ]); } return simplePrintf(getValueOf('popupRevertToPreviousSummary'), [ oldid ]); } function revertSummaryQueried(oldid, diff) { var ret=''; if (diff == 'prev') { ret=getValueOf('popupQueriedRevertToPreviousSummary'); } else { ret = getValueOf('popupQueriedRevertSummary'); } return ret + '&autorv=' + oldid; } function titledWikiLink(l) { // possible properties of argument: // article, action, text, title, oldid, actionName, className, noPopup // oldid = null is fine here // article and action are mandatory args if (typeof l.article == 'undefined' || typeof l.action=='undefined') { errlog('got undefined article or action in titledWikiLink'); return null; } var base = pg.wiki.titlebase + l.article.urlString(); var url=base; if (typeof l.actionName=='undefined' || !l.actionName) { l.actionName='action'; } // no need to add &action=view, and this confuses anchors if (l.action != 'view') { url = base + '&' + l.actionName + '=' + l.action; } if (typeof l.oldid!='undefined' && l.oldid) { url+='&oldid='+l.oldid; } var cssClass=pg.misc.defaultNavlinkClassname; if (typeof l.className!='undefined' && l.className) { cssClass=l.className; } return generalNavLink({url: url, newWin: l.newWin, title: (typeof l.title != 'undefined') ? l.title : null, text: (typeof l.text!='undefined')?l.text:null, className: cssClass, noPopup:l.noPopup}); } function getLastContrib(wikipage, newWin) { getHistoryInfo(wikipage, function(x){processLastContribInfo(x,{page: wikipage, newWin: newWin})}); } function processLastContribInfo(info, stuff) { if(!info.edits || !info.edits.length) { alert('Popups: an odd thing happened. Please retry.'); return; } if(!info.firstNewEditor) { alert(tprintf('Only found one editor: %s made %s edits', [info.edits[0].editor,info.edits.length])); return; } var newUrl=pg.wiki.titlebase + new Title(stuff.page).urlString() + '&diff=cur&oldid='+info.firstNewEditor.oldid; displayUrl(newUrl, stuff.newWin); } function getDiffSinceMyEdit(wikipage, newWin) { getHistoryInfo(wikipage, function(x){processDiffSinceMyEdit(x,{page: wikipage, newWin: newWin})}); } function processDiffSinceMyEdit(info, stuff) { if(!info.edits || !info.edits.length) { alert('Popups: something fishy happened. Please try again.'); return; } var friendlyName=stuff.page.split('_').join(' '); if(!info.myLastEdit) { alert(tprintf('Couldn\'t find an edit by %s\nin the last %s edits to\n%s', [info.userName, getValueOf('popupHistoryLimit'), friendlyName])); return; } if(info.myLastEdit.index==0) { alert(tprintf("%s seems to be the last editor to the page %s", [info.userName, friendlyName])); return; } var newUrl=pg.wiki.titlebase + new Title(stuff.page).urlString() + '&diff=cur&oldid='+ info.myLastEdit.oldid; displayUrl(newUrl, stuff.newWin); } function displayUrl(url, newWin){ if(newWin) { window.open(url); } else { document.location=url; } } function purgePopups() { processAllPopups(true); setupCache(); // deletes all cached items (not browser cached, though...) pg.option={}; abortAllDownloads(); } function processAllPopups(nullify, banish) { for (var i=0; i<pg.current.links.length; ++i) { if (!pg.current.links[i].navpopup) { continue; } (nullify || banish) && pg.current.links[i].navpopup.banish(); nullify && (pg.current.links[i].navpopup=null); } } function disablePopups(){ processAllPopups(false, true); setupTooltips(null, true); } function togglePreviews() { processAllPopups(true, true); pg.option.simplePopups=!pg.option.simplePopups; abortAllDownloads(); } function magicHistoryLink(l) { // FIXME use onclick change href trick to sort this out instead of window.open var jsUrl='', title=''; switch(l.id) { case 'lastContrib': jsUrl=simplePrintf('javascript:getLastContrib(\'%s\',%s)', [l.article.toString(true).split("'").join("\\'"), l.newWin]); title=popupString('lastContribHint'); break; case 'sinceMe': jsUrl=simplePrintf('javascript:getDiffSinceMyEdit(\'%s\',%s)', [l.article.toString(true).split("'").join("\\'"), l.newWin]); title=popupString('sinceMeHint'); break; } return generalNavLink({url: jsUrl, newWin: false, // can't have new windows with JS links, I think title: title, text: l.text, noPopup: l.noPopup}); } function popupMenuLink(l) { var jsUrl=simplePrintf('javascript:%s()', [l.id]); var title=popupString(simplePrintf('%sHint', [l.id])); return generalNavLink({url: jsUrl, newWin:false, title:title, text:l.text, noPopup:l.noPopup}); } function specialLink(l) { // properties: article, specialpage, text, sep if (typeof l.specialpage=='undefined'||!l.specialpage) return null; var base = pg.wiki.titlebase + pg.ns.special+':'+l.specialpage; if (typeof l.sep == 'undefined' || l.sep===null) l.sep='&target='; var article=l.article.urlString({keepSpaces: l.specialpage=='Search'}); var hint=popupString(l.specialpage+'Hint'); switch (l.specialpage) { case 'Log': switch (l.sep) { case '&user=': hint=popupString('userLogHint'); break; case '&type=block&page=': hint=popupString('blockLogHint'); break; case '&page=': hint=popupString('pageLogHint'); break; case '&type=protect&page=': hint=popupString('protectLogHint'); break; case '&type=delete&page=': hint=popupString('deleteLogHint'); break; default: log('Unknown log type, sep=' + l.sep); hint='Missing hint (FIXME)'; } break; case 'Prefixindex': article += '/'; break; } if (hint) hint = simplePrintf(hint, [safeDecodeURI(l.article)]); else hint = safeDecodeURI(l.specialpage+':'+l.article) ; var url = base + l.sep + article; return generalNavLink({url: url, title: hint, text: l.text, newWin:l.newWin, noPopup:l.noPopup}); } function generalLink(l) { // l.url, l.text, l.title, l.newWin, l.className, l.noPopup if (typeof l.url=='undefined') return null; // only quotation marks in the url can screw us up now... I think var url=l.url.split('"').join('%22'); var ret='<a href="' + url + '"'; if (typeof l.title!='undefined' && l.title) { ret += ' title="' + l.title + '"'; } if (l.noPopup) { ret += ' noPopup=1'; } var newWin; if (typeof l.newWin=='undefined' || l.newWin===null) { newWin=getValueOf('popupNewWindows'); } else { newWin=l.newWin; } if (newWin) { ret += ' target="_blank"'; } if (typeof l.className!='undefined'&&l.className) { ret+=' class="'+l.className+'"'; } ret += '>'; if (typeof l.text==typeof '') { ret+= l.text; } ret +='</a>'; return ret; } function appendParamsToLink(linkstr, params) { var sp=linkstr.parenSplit(RegExp('(href="[^"]+?)"', 'i')); if (sp.length<2) return null; var ret=sp.shift() + sp.shift(); ret += '&' + params + '"'; ret += sp.join(''); return ret; } function changeLinkTargetLink(x) { // newTarget, text, hint, summary, clickButton, minor, title (optional) { if (x.newTarget) { log ('changeLinkTargetLink: newTarget=' + x.newTarget); } // optional: oldTarget (in wikitext) // if x.newTarget omitted or null, remove the link //x.text=encodeURI(x.text); // this buggers things up on zh.wikipedia.org and doesn't seem necessary x.clickButton=encodeURI(x.clickButton); // FIXME: first character of page title as well as namespace should be case insensitive // eg [[category:foo]] and [[Category:Foo]] are equivalent // this'll break if charAt(0) is nasty var cA=literalizeRegex(x.oldTarget); var chs=cA.charAt(0).toUpperCase(); chs='['+chs + chs.toLowerCase()+']'; var currentArticleRegexBit=chs+cA.substring(1); currentArticleRegexBit=currentArticleRegexBit .split(RegExp('[_ ]+', 'g')).join('[_ ]+') .split('\\(').join('(?:%2528|\\()') .split('\\)').join('(?:%2529|\\))'); // leading and trailing space should be ignored, and anchor bits optional: currentArticleRegexBit = '\\s*(' + currentArticleRegexBit + '(?:#[^\\[\\|]*)?)\\s*'; // e.g. Computer (archaic) -> \s*([Cc]omputer[_ ](?:%2528|\()archaic(?:%2528|\)))\s* // autoedit=s~\[\[([Cc]ad)\]\]~[[Computer-aided%20design|$1]]~g;s~\[\[([Cc]AD)[|]~[[Computer-aided%20design|~g var title=x.title || mw.config.get('wgPageName').split('_').join(' '); var lk=titledWikiLink({article: new Title(title), newWin:x.newWin, action: 'edit', text: x.text, title: x.hint, className: 'popup_change_title_link' }); var cmd=''; if (x.newTarget) { // escape '&' and other nasties var t=encodeURI(x.newTarget); var s=encodeURI(literalizeRegex(x.newTarget)); cmd += 's~\\[\\['+currentArticleRegexBit+'\\]\\]~[['+t+'|$1]]~g;'; cmd += 's~\\[\\['+currentArticleRegexBit+'[|]~[['+t+'|~g;'; cmd += 's~\\[\\['+s + '\\|' + s + '\\]\\]~[[' + t + ']]~g'; } else { cmd += 's~\\[\\['+currentArticleRegexBit+'\\]\\]~$1~g;'; cmd += 's~\\[\\['+currentArticleRegexBit+'[|](.*?)\\]\\]~$2~g'; } cmd += '&autoclick='+x.clickButton; cmd += ( x.minor == null ) ? '' : '&autominor='+x.minor; cmd += ( x.watch == null ) ? '' : '&autowatch='+x.watch; cmd += '&autosummary='+x.summary; return appendParamsToLink(lk, 'autoedit='+cmd); } function redirLink(redirMatch, article) { // NB redirMatch is in wikiText var ret=''; if (getValueOf('popupAppendRedirNavLinks') && getValueOf('popupNavLinks')) { ret += '<hr>'; if (getValueOf('popupFixRedirs') && typeof autoEdit != 'undefined' && autoEdit) { log('redirLink: newTarget=' + redirMatch); ret += addPopupShortcut( changeLinkTargetLink( {newTarget: redirMatch, text: popupString('Redirects'), hint: popupString('Fix this redirect'), summary: simplePrintf(getValueOf('popupFixRedirsSummary'), [article.toString(), redirMatch ]), oldTarget: article.toString(), clickButton: getValueOf('popupRedirAutoClick'), minor: true, watch: getValueOf('popupWatchRedirredPages')}) , 'R'); ret += popupString(' to '); } else ret += popupString('Redirects') + popupString(' to '); return ret; } else return '<br> ' + popupString('Redirects') + popupString(' to ') + titledWikiLink({article: new Title().fromWikiText(redirMatch), action: 'view', /* FIXME: newWin */ text: safeDecodeURI(redirMatch), title: popupString('Bypass redirect')}); } function arinLink(l) { if (!saneLinkCheck(l)) { return null; } if ( ! l.article.isIpUser() || ! pg.wiki.wikimedia) return null; var uN=l.article.userName(); return generalNavLink({url:'http://ws.arin.net/cgi-bin/whois.pl?queryinput=' + escape(uN), newWin:l.newWin, title: tprintf('Look up %s in ARIN whois database', [uN]), text: l.text, noPopup:1}); } function toolDbName(cookieStyle) { var ret=null; var theWiki=pg.wiki.hostname.split('.')[1]; if (pg.wiki.hostname==pg.wiki.commons) { ret = 'commonswiki'; } else { switch(theWiki) { case 'wikipedia': case 'wikimedia': ret = pg.wiki.lang + 'wiki'; break; default: ret = pg.wiki.lang + theWiki; break; } } if (!cookieStyle) { ret+= '_p'; } return ret; } function saneLinkCheck(l) { if (typeof l.article != typeof {} || typeof l.text != typeof '') { return false; } return true; } function kateLink(l) { if(!saneLinkCheck(l)) return null; if (! pg.wiki.wikimedia) return null; var uN=l.article.userName(); var tool=getValueOf('popupEditCounterTool'); var url; var defaultToolUrl='http://tools.wikimedia.de/~$3/cgi-bin/Tool1/wannabe_kate?username=$1&site=en.wikipedia.org&$2'; switch(tool) { case 'custom': url=simplePrintf(getValueOf('popupEditCounterUrl'), [ escape(uN), toolDbName() ]); break; default: url=simplePrintf(defaultToolUrl, [ escape(uN), toolDbName(), tool ]); } return generalNavLink({url:url, title: tprintf('katelinkHint', [uN]), newWin:l.newWin, text: l.text, noPopup:1}); } function contribsTreeLink(l) { if(!saneLinkCheck(l)) return null; if (! pg.wiki.wikimedia) return null; var uN=l.article.userName(); var url='http://tools.wikimedia.de/~interiot/cgi-bin/contribution_tree?dbname='; url += toolDbName() + '&user='+ escape(uN); return generalNavLink({url:url, title: tprintf('contribsTreeHint', [uN]), newWin:l.newWin, text: l.text, noPopup:1}); } function globalSearchLink(l) { if(!saneLinkCheck(l)) return null; var base='http://vs.aka-online.de/cgi-bin/globalwpsearch.pl?timeout=120&search='; var article=l.article.urlString({keepSpaces:true}); return generalNavLink({url:base + article, newWin:l.newWin, title: tprintf('globalSearchHint', [article]), text: l.text, noPopup:1}); } function googleLink(l) { if(!saneLinkCheck(l)) return null; var base='http://www.google.com/search?q='; var article=l.article.urlString({keepSpaces:true}); return generalNavLink({url:base + '%22' + article + '%22', newWin:l.newWin, title: tprintf('googleSearchHint', [article]), text: l.text, noPopup:1}); } function editorListLink(l) { if(!saneLinkCheck(l)) return null; var article= l.article.articleFromTalkPage() || l.article; var base='http://tools.wikimedia.de/~tim/counter/?page='; return generalNavLink({url:base+article.urlString(), title: tprintf('editorListHint', [article]), newWin:l.newWin, text: l.text, noPopup:1}); } function generalNavLink(l) { l.className = (l.className==null) ? 'popupNavLink' : l.className; return generalLink(l); } ////////////////////////////////////////////////// // magic history links // function getHistoryInfo(wikipage, whatNext) { log('getHistoryInfo'); getHistory(wikipage, whatNext ? function(d){whatNext(processHistory(d));} : processHistory); } // FIXME eliminate pg.idNumber ... how? :-( function getHistory(wikipage, onComplete) { log('getHistory'); var url; if (getValueOf('popupUseQueryInterface')) { url = pg.wiki.wikibase + '/query.php?format=json&what=revisions&titles=' + new Title(wikipage).urlString() + '&rvlimit=' + getValueOf('popupHistoryLimit'); } else { url = pg.wiki.titlebase + new Title(wikipage).urlString() + '&action=history' + '&limit=' + getValueOf('popupHistoryLimit'); } log('getHistory: url='+url); return startDownload(url, pg.idNumber+'history', onComplete); } function processHistory(download) { if (getValueOf('popupUseQueryInterface')) { return processHistoryQuery(download); } return processHistoryScreenScrape(download); } function processHistoryScreenScrape(download) { // screen scrape alert var d=download.data; // pg.misc.data=d; // for debugging var edits=[]; var split=d.split('<li>'); for (var i=0; i<split.length; ++i) { var histRe=RegExp( '^[(].*?type="radio" value="([0-9]*)".*?class=\'history-user\'>' + '<a href="(/wiki/User:|/w/index.php[?]title=(Special:Contributions&amp;target=|User:))([^&"]*)'); var match=histRe.exec(split[i]); if (match) { edits.push({ oldid: match[1], editor: match[4] }); } } var userName=getValueOf('popupUserName') || Cookie.read(pg.wiki.userNameCookie).split('+').join('_'); return finishProcessHistory(edits, userName); } function processHistoryQuery(download) { log ('processHistoryQuery'); var d=download.data; log('d='+d); var jsobj; try { log('trying to parse JSON'); log('jsobj=' + d); eval('jsobj=' + d); log('done eval; jsobj='+jsobj); window.x=jsobj; var p=jsobj['pages']; log('got p'); for (var pageid in p) { var revisions=p[pageid]['revisions']; // we only get the first one break; } log('got revisions'); log(revisions.length +' of them'); } catch (someError) { log('Something went wrong with JSON business'); return finishProcessHistory([]); } var edits=[]; for (var i=0; i<revisions.length; ++i) { edits.push({ oldid: revisions[i]['revid'], editor: revisions[i]['user'] }); } log('processed ' + edits.length + ' edits'); var userName=getValueOf('popupUserName') || unescape(Cookie.read(pg.wiki.userNameCookie).split('+').join(' ')); return finishProcessHistory(edits, userName); } function finishProcessHistory(edits, userName) { var histInfo={}; histInfo.edits=edits; histInfo.userName=userName; for (var i=0; i<edits.length; ++i) { if (typeof histInfo.myLastEdit == 'undefined' && userName && edits[i].editor==userName) { histInfo.myLastEdit={index: i, oldid: edits[i].oldid, previd: (i==0 ? null : edits[i-1].oldid)}; } if (typeof histInfo.firstNewEditor == 'undefined' && edits[i].editor != edits[0].editor) { histInfo.firstNewEditor={index:i, oldid:edits[i].oldid, previd: (i==0 ? null : edits[i-1].oldid)}; } } //pg.misc.historyInfo=histInfo; return histInfo; } //</NOLITE> // ENDFILE: links.js // STARTFILE: options.js ////////////////////////////////////////////////// // options // check for cookies and existing value, else use default function defaultize(x) { var val=null; if (x!='popupCookies') { defaultize('popupCookies'); if (pg.option.popupCookies && (val=Cookie.read(x))) { pg.option[x]=val; return; } } if (pg.option[x]===null || typeof pg.option[x]=='undefined') { if (typeof window[x] != 'undefined' ) pg.option[x]=window[x]; else pg.option[x]=pg.optionDefault[x]; } } function newOption(x, def) { pg.optionDefault[x]=def; } function setDefault(x, def) { return newOption(x, def); } function getValueOf(varName) { defaultize(varName); return pg.option[varName]; } function useDefaultOptions() { // for testing for (var p in pg.optionDefault) { pg.option[p]=pg.optionDefault[p]; if (typeof window[p]!='undefined') { delete window[p]; } } } function setOptions() { // user-settable parameters and defaults // Basic options newOption('popupDelay', 0.5); newOption('popupHideDelay', 0.5); newOption('simplePopups', false); newOption('popupStructure', 'shortmenus'); // see later - default for popupStructure is 'original' if simplePopups is true newOption('popupActionsMenu', true); newOption('popupSetupMenu', true); newOption('popupAdminLinks', false); newOption('popupShortcutKeys', false); newOption('popupHistoricalLinks', true); newOption('popupOnlyArticleLinks', true); newOption('removeTitles', true); newOption('popupMaxWidth', 350); newOption('popupInitialWidth', false); // integer or false newOption('popupSimplifyMainLink', true); newOption('popupAppendRedirNavLinks', true); newOption('popupTocLinks', false); newOption('popupSubpopups', true); newOption('popupUserName', ''); // should be magically detected with cookies if this isn't set newOption('popupDragHandle', false /* 'popupTopLinks'*/); newOption('popupLazyPreviews', true); newOption('popupLazyDownloads', true); newOption('popupAllDabsStubs', false); newOption('popupDebugging', false); newOption('popupAdjustDiffDates', true); newOption('popupActiveNavlinks', true); newOption('popupModifier', false); // ctrl, shift, alt or meta //<NOLITE> // images newOption('popupImages', true); newOption('imagePopupsForImages', true); newOption('popupNeverGetThumbs', false); newOption('popupImagesFromThisWikiOnly', false); newOption('popupMinImageWidth', 50); newOption('popupLoadImagesSequentially', false); //newOption('popupImagesToggleSize', true); newOption('popupThumbAction', 'imagepage'); //'sizetoggle'); newOption('popupImageSize', 60); newOption('popupShowNonCommonsImages', false); // redirs, dabs, reversion newOption('popupFixRedirs', false); newOption('popupRedirAutoClick', 'wpDiff'); newOption('popupFixDabs', false); newOption('popupRevertSummaryPrompt', false); newOption('popupMinorReverts', false); newOption('popupRedlinkRemoval', false); newOption('popupWatchDisambiggedPages', null); newOption('popupWatchRedirredPages', null); // navlinks newOption('popupNavLinks', true); newOption('popupNavLinkSeparator', ' &sdot; '); newOption('popupLastEditLink', true); newOption('popupEditCounterTool', 'interiot'); newOption('popupEditCounterUrl', ''); newOption('popupExtraUserMenu', ''); //</NOLITE> // previews etc newOption('popupPreviews', true); newOption('popupSummaryData', true); newOption('popupMaxPreviewSentences', 5); newOption('popupMaxPreviewCharacters', 600); newOption('popupLastModified', true); newOption('popupPreviewKillTemplates', true); newOption('popupPreviewRawTemplates', false); newOption('popupPreviewFirstParOnly', true); newOption('popupPreviewCutHeadings', true); //<NOLITE> // diffs newOption('popupPreviewDiffs', true); newOption('popupDiffMaxLines', 100); newOption('popupDiffContextLines', 2); newOption('popupDiffContextCharacters', 40); newOption('popupDiffDates', true); newOption('popupDiffDatePrinter', 'toLocaleString'); // edit summaries. God, these are ugly. newOption('popupFixDabsSummary', popupString('defaultpopupFixDabsSummary') ); newOption('popupExtendedRevertSummary', popupString('defaultpopupExtendedRevertSummary') ); newOption('popupTimeOffset', null); newOption('popupRevertSummary', popupString('defaultpopupRevertSummary') ); newOption('popupRevertToPreviousSummary', popupString('defaultpopupRevertToPreviousSummary') ); newOption('popupQueriedRevertSummary', popupString('defaultpopupQueriedRevertSummary') ); newOption('popupQueriedRevertToPreviousSummary', popupString('defaultpopupQueriedRevertToPreviousSummary') ); newOption('popupFixRedirsSummary', popupString('defaultpopupFixRedirsSummary') ); newOption('popupRedlinkSummary', popupString('defaultpopupRedlinkSummary') ); newOption('popupRmDabLinkSummary', popupString('defaultpopupRmDabLinkSummary') ); //</NOLITE> // misc newOption('popupCookies', false); newOption('popupHistoryLimit', 50); //<NOLITE> newOption('popupFilters', [popupFilterStubDetect, popupFilterDisambigDetect, popupFilterPageSize, popupFilterCountLinks, popupFilterCountImages, popupFilterCountCategories, popupFilterLastModified]); newOption('extraPopupFilters', []); newOption('popupOnEditSelection', 'cursor'); newOption('popupUseQueryInterface', true); newOption('popupPreviewHistory', true); newOption('popupImageLinks', true); newOption('popupCategoryMembers', true); newOption('popupHistoryPreviewLimit', 25); newOption('popupContribsPreviewLimit',25); //</NOLITE> // new windows newOption('popupNewWindows', false); newOption('popupLinksNewWindow', {'lastContrib': true, 'sinceMe': true}); // regexps newOption('popupDabRegexp', '([{][{]\\s*disambig|disambig\\s*[}][}]|disamb\\s*[}][}]|dab\\s*[}][}])|[{][{]\\s*(((geo|hn|road?|school|number)dis)|[234][lc][acw]|shipindex)(\\s*[|][^}]*)?\\s*[}][}]|is a .*disambiguation.*page'); newOption('popupStubRegexp', '(sect)?stub[}][}]|This .*-related article is a .*stub'); newOption('popupImageVarsRegexp', 'image|image_(?:file|skyline|name|flag|seal)|cover|badge|logo'); } // ENDFILE: options.js // STARTFILE: strings.js //<NOLITE> ////////////////////////////////////////////////// // Translatable strings ////////////////////////////////////////////////// // // See instructions at // //en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Tools/Navigation_popups/Translation pg.string = { ///////////////////////////////////// // summary data, searching etc. ///////////////////////////////////// 'article': 'article', 'category': 'category', 'categories': 'categories', 'image': 'image', 'images': 'images', 'stub': 'stub', 'section stub': 'section stub', 'Empty page': 'Empty page', 'kB': 'kB', 'bytes': 'bytes', 'day': 'day', 'days': 'days', 'hour': 'hour', 'hours': 'hours', 'minute': 'minute', 'minutes': 'minutes', 'second': 'second', 'seconds': 'seconds', 'week': 'week', 'weeks': 'weeks', 'search': 'search', 'SearchHint': 'Find English Wikipedia articles containing %s', 'web': 'web', 'global': 'global', 'globalSearchHint': 'Search across Wikipedias in different languages for %s', 'googleSearchHint': 'Google for %s', ///////////////////////////////////// // article-related actions and info // (some actions also apply to user pages) ///////////////////////////////////// 'actions': 'actions', ///// view articles and view talk 'popupsMenu': 'popups', 'togglePreviewsHint': 'Toggle preview generation in popups on this page', 'toggle previews': 'toggle previews', 'reset': 'reset', 'more...': 'more...', 'disable': 'disable popups', 'disablePopupsHint': 'Disable popups on this page. Reload page to re-enable.', 'historyfeedHint': 'RSS feed of recent changes to this page', 'purgePopupsHint': 'Reset popups, clearing all cached popup data.', 'PopupsHint': 'Reset popups, clearing all cached popup data.', 'spacebar': 'space', 'view': 'view', 'view article': 'view article', 'viewHint': 'Go to %s', 'talk': 'talk', 'talk page': 'talk page', 'this&nbsp;revision': 'this&nbsp;revision', 'revision %s of %s': 'revision %s of %s', 'Revision %s of %s': 'Revision %s of %s', 'the revision prior to revision %s of %s': 'the revision prior to revision %s of %s', 'Toggle image size': 'Click to toggle image size', 'del': 'del', ///// delete, protect, move 'delete': 'delete', 'deleteHint': 'Delete %s', 'undeleteShort': 'un', 'UndeleteHint': 'Show the deletion history for %s', 'protect': 'protect', 'protectHint': 'Restrict editing rights to %s', 'unprotectShort': 'un', 'unprotectHint': 'Allow %s to be edited by anyone again', 'move': 'move', 'move page': 'move page', 'MovepageHint': 'Change the title of %s', 'edit': 'edit', ///// edit articles and talk 'edit article': 'edit article', 'editHint': 'Change the content of %s', 'edit talk': 'edit talk', 'new': 'new', 'new topic': 'new topic', 'newSectionHint': 'Start a new section on %s', 'null edit': 'null edit', 'nullEditHint': 'Submit an edit to %s, making no changes ', 'hist': 'hist', ///// history, diffs, editors, related 'history': 'history', 'historyHint': 'List the changes made to %s', 'last': 'last', 'lastEdit': 'lastEdit', 'mark patrolled': 'mark patrolled', 'markpatrolledHint': 'Mark this edit as patrolled', 'show last edit': 'most recent edit', 'Show the last edit': 'Show the effects of the most recent change', 'lastContrib': 'lastContrib', 'last set of edits': 'latest edits', 'lastContribHint': 'Show the net effect of changes made by the last editor', 'cur': 'cur', 'diffCur': 'diffCur', 'Show changes since revision %s': 'Show changes since revision %s', '%s old': '%s old', // as in 4 weeks old 'oldEdit': 'oldEdit', 'purge': 'purge', 'purgeHint': 'Demand a fresh copy of %s', 'raw': 'source', 'rawHint': 'Download the source of %s', 'render': 'simple', 'renderHint': 'Show a plain HTML version of %s', 'Show the edit made to get revision': 'Show the edit made to get revision', 'sinceMe': 'sinceMe', 'changes since mine': 'diff my edit', 'sinceMeHint': 'Show changes since my last edit', 'Couldn\'t find an edit by %s\nin the last %s edits to\n%s': 'Couldn\'t find an edit by %s\nin the last %s edits to\n%s', 'eds': 'eds', 'editors': 'editors', 'editorListHint': 'List the users who have edited %s', 'related': 'related', 'relatedChanges': 'relatedChanges', 'related changes': 'related changes', 'RecentchangeslinkedHint': 'Show changes in articles related to %s', 'editOld': 'editOld', ///// edit old version, or revert 'rv': 'rv', 'revert': 'revert', 'revertHint': 'Revert to %s', 'defaultpopupRedlinkSummary': 'Removing link to empty page [[%s]] using [[:en:Wikipedia:Tools/Navigation_popups|popups]]', 'defaultpopupFixDabsSummary': 'Disambiguate [[%s]] to [[%s]] using [[:en:Wikipedia:Tools/Navigation_popups|popups]]', 'defaultpopupFixRedirsSummary': 'Redirect bypass from [[%s]] to [[%s]] using [[:en:Wikipedia:Tools/Navigation_popups|popups]]', 'defaultpopupExtendedRevertSummary': 'Revert to revision dated %s by %s, oldid %s using [[:en:Wikipedia:Tools/Navigation_popups|popups]]', 'defaultpopupRevertToPreviousSummary': 'Revert to the revision prior to revision %s using [[:en:Wikipedia:Tools/Navigation_popups|popups]]', 'defaultpopupRevertSummary': 'Revert to revision %s using [[:en:Wikipedia:Tools/Navigation_popups|popups]]', 'defaultpopupQueriedRevertToPreviousSummary': 'Revert to the revision prior to revision $1 dated $2 by $3 using [[:en:Wikipedia:Tools/Navigation_popups|popups]]', 'defaultpopupQueriedRevertSummary': 'Revert to revision $1 dated $2 by $3 using [[:en:Wikipedia:Tools/Navigation_popups|popups]]', 'defaultpopupRmDabLinkSummary': 'Remove link to dab page [[%s]] using [[:en:Wikipedia:Tools/Navigation_popups|popups]]', 'Redirects': 'Redirects', // as in Redirects to ... ' to ': ' to ', // as in Redirects to ... 'Bypass redirect': 'Bypass redirect', 'Fix this redirect': 'Fix this redirect', 'disambig': 'disambig', ///// add or remove dab etc. 'disambigHint': 'Disambiguate this link to [[%s]]', 'Click to disambiguate this link to:': 'Click to disambiguate this link to:', 'remove this link': 'remove this link', 'remove all links to this page from this article': 'remove all links to this page from this article', 'remove all links to this disambig page from this article': 'remove all links to this disambig page from this article', 'mainlink': 'mainlink', ///// links, watch, unwatch 'wikiLink': 'wikiLink', 'wikiLinks': 'wikiLinks', 'links here': 'links here', 'whatLinksHere': 'whatLinksHere', 'what links here': 'what links here', 'WhatlinkshereHint': 'List the pages that are hyperlinked to %s', 'unwatchShort': 'un', 'watchThingy': 'watch', // called watchThingy because {}.watch is a function 'watchHint': 'Add %s to my watchlist', 'unwatchHint': 'Remove %s from my watchlist', 'Only found one editor: %s made %s edits': 'Only found one editor: %s made %s edits', '%s seems to be the last editor to the page %s': '%s seems to be the last editor to the page %s', 'rss': 'rss', ///////////////////////////////////// // diff previews ///////////////////////////////////// 'Diff truncated for performance reasons': 'Diff truncated for performance reasons', 'Old revision': 'Old revision', 'New revision': 'New revision', 'Something went wrong :-(': 'Something went wrong :-(', 'Empty revision, maybe non-existent': 'Empty revision, maybe non-existent', 'Unknown date': 'Unknown date', ///////////////////////////////////// // other special previews ///////////////////////////////////// 'Empty category': 'Empty category', 'Category members (%s shown)': 'Category members (%s shown)', 'No image links found': 'No image links found', 'File links': 'File links', 'not commons': 'There is no file with this name on the Wikimedia Commons.', 'commons only': 'This file is from the Wikimedia Commons.', 'No image found': 'No image found', 'commons dupe': 'The same file appears to be available on the Wikimedia Commons.', 'commons conflict': 'A different file with the same name is available on the Wikimedia Commons.', ///////////////////////////////////// // user-related actions and info ///////////////////////////////////// 'user': 'user', ///// user page, talk, email, space 'user&nbsp;page': 'user&nbsp;page', 'user talk': 'user talk', 'edit user talk': 'edit user talk', 'leave comment': 'leave comment', 'email': 'email', 'email user': 'email user', 'EmailuserHint': 'Send an email to %s', 'space': 'space', // short form for userSpace link 'PrefixindexHint': 'Show pages in the userspace of %s', 'count': 'count', ///// contributions, tree, log 'edit counter': 'edit counter', 'katelinkHint': 'Count the countributions made by %s', 'contribs': 'contribs', 'contributions': 'contributions', 'ContributionsHint': 'List the contributions made by %s', 'tree': 'tree', 'contribsTreeHint': 'Explore %s\'s contributions by namespace and by article', 'log': 'log', 'user log': 'user log', 'userLogHint': 'Show %s\'s user log', 'arin': 'ARIN lookup', ///// ARIN lookup, block user or IP 'Look up %s in ARIN whois database': 'Look up %s in the ARIN whois database', 'unblockShort': 'un', 'block': 'block', 'block user': 'block user', 'IpblocklistHint': 'Unblock %s', 'BlockipHint': 'Prevent %s from editing', 'block log': 'block log', 'blockLogHint': 'Show the block log for %s', 'protectLogHint': 'Show the protection log for %s', 'pageLogHint': 'Show the page log for %s', 'deleteLogHint': 'Show the deletion log for %s', 'Invalid %s %s': 'The option %s is invalid: %s', 'No backlinks found': 'No backlinks found', ' and more': ' and more', 'undo': 'undo', 'undoHint': 'undo this edit', 'Download preview data': 'Download preview data', ///////////////////////////////////// // Autoediting ///////////////////////////////////// 'Enter a non-empty edit summary or press cancel to abort': 'Enter a non-empty edit summary or press cancel to abort', 'Failed to get revision information, please edit manually.\n\n': 'Failed to get revision information, please edit manually.\n\n', 'The %s button has been automatically clicked. Please wait for the next page to load.': 'The %s button has been automatically clicked. Please wait for the next page to load.', 'Could not find button %s. Please check the settings in your javascript file.': 'Could not find button %s. Please check the settings in your javascript file.', ///////////////////////////////////// // Popups setup ///////////////////////////////////// 'Open full-size image': 'Open full-size image', 'zxy': 'zxy' }; function popupString(str) { if (typeof popupStrings != 'undefined' && popupStrings && popupStrings[str]) { return popupStrings[str]; } if (pg.string[str]) { return pg.string[str]; } return str; } function tprintf(str,subs) { if (typeof subs != typeof []) { subs = [subs]; } return simplePrintf(popupString(str), subs); } //</NOLITE> // ENDFILE: strings.js 68uffs55o5yt61k69i9a6rrui19oo1c 0 25468 649225 631439 2026-11-03T02:30:06Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649225 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | name = মেৰী স্ক্লডভ্‌স্কা-কুৰী<br/>{{Lang|fr|Marie Skłodowska-Curie}} | image = Marie Curie c. 1920s.jpg | image_size=180px | caption = মেডাম কুৰী (১৯২০) | birth_date = {{birth date|1867|11|7|df=yes}} | birth_place = ৱাৰশ্ব', [[পোলেণ্ড]], তেতিয়াৰ [[ৰাছিয়া]]<ref>http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/physics/laureates/1903/marie-curie.html</ref> | death_date = {{death date and age|df=yes|1934|7|4|1867|11|7}} | death_place = Passy, Haute-Savoie, ফ্ৰান্স | nationality = প'লিছ (Polish) | citizenship = ৰাছিয়ান, পাছত ফ্ৰান্সৰ নাগৰিকত্ব গ্ৰহণ কৰে | field = [[পদাৰ্থ বিজ্ঞান]], [[ৰসায়ন বিজ্ঞান]] | work_institutions = পেৰিছ বিশ্ববিদ্যালয় | alma_mater = পেৰিছ বিশ্ববিদ্যালয় <br />ESPCI | doctoral_advisor = হেনৰি বেকুৱেৰেল | doctoral_students = [[André-Louis Debierne]]<br />[[Óscar Moreno]]<br />[[Marguerite Perey|Marguerite Catherine Perey]] | known_for = [[তেজস্ক্ৰিয়তা]], [[প'ল'নিয়াম]], [[ৰেডিয়াম]] | spouse = [[পিয়েৰ কুৰী]] (১৮৫৯–১৯০৬) | prizes = [[ন'বেল বঁটা]] পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগত (১৯০৩)<br /> ''ডেভি মেডেল'' (১৯০৩)<br /> মেট্টেউচ্চি মেডেল (১৯০৪)<br />[[ন'বেল বঁটা]] ৰসায়ন বিজ্ঞান বিভাগত (১৯১১) | footnotes = দুটা ভিন্ন বিষয়ত [[ন'বেল বঁটা]] লাভ কৰা এখেতেই একমাত্ৰ ব্যক্তি। | religion = নাস্তিক | signature = Marie_Curie_Skłodowska_Signature_Polish.jpg }} '''মেৰী স্ক্লডভ্‌স্কা-কুৰী''' ({{Lang-fr|Maria Salomea Skłodowska-Curie}}, চমুকৈ '''মেৰী কুৰী''' বা '''মেডাম কুৰী''') পোলেণ্ডৰ এগৰাকী পদাৰ্থবিদ তথা ৰসায়নবিদ। জীৱনৰ বেছিভাগ সময় ফ্ৰান্সত কৰ্মৰত এইগৰাকী মহিলা [[তেজস্ক্ৰিয়তা]] বিষয়ক অগ্ৰগামী গৱেষণাৰ বাবে বিখ্যাত। এখেত [[ন'বেল বঁটা]] লাভ কৰা প্ৰথম মহিলা, লগতে দুবাৰকৈ ন'বেল বঁটা লাভ কৰা একমাত্ৰ মহিলা, বিজ্ঞানৰ দুটা ভিন্ন বিষয়ত ন'বেল লাভ কৰা এখেতেই একমাত্ৰ ব্যক্তি। পেৰিছ বিশ্ববিদ্যালয়ৰো প্ৰথম মহিলা অধ্যাপিকা আছিল মেৰী কুৰী।<ref name="Madame Curie's Passion">{{cite web| url=http://www.smithsonianmag.com/history-archaeology/Madame-Curies-Passion.html| title=Madame Curie's Passion| work=Smithsonian Magazine| author=Julie Des Jardins| date=October 2011| accessdate=11 September 2012| archive-url=https://web.archive.org/web/20121127184144/http://www.smithsonianmag.com/history-archaeology/Madame-Curies-Passion.html| archive-date=27 November 2012| url-status=live| archivedate=27 November 2012| archiveurl=https://web.archive.org/web/20121127184144/http://www.smithsonianmag.com/history-archaeology/Madame-Curies-Passion.html| deadurl=yes}}</ref> নিজস্ব কৰ্মৰ গৰিমাত পেৰিছৰ পেন্থিয়নত সমাধি লাভ কৰাও এখেত প্ৰথম মহিলা।<ref name="nytimes">{{cite news |url=https://www.nytimes.com/1995/04/21/world/marie-curie-enshrined-in-pantheon.html |title=Marie Curie Enshrined in Pantheon |work=New York Times |date=21 April 1995 |accessdate=2 August 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122093842/http://www.nytimes.com/1995/04/21/world/marie-curie-enshrined-in-pantheon.html |archive-date=22 January 2012 |url-status=live }}</ref> মেৰী কুৰীক জন্মতে নাম দিয়া হৈছিল মাৰিয়া ছেল'মিয়া স্ক্লডভ্‌স্কা। তেখেতৰ জন্ম হৈছিল সেই কালৰ '[[পোলেণ্ড]] ৰাজ্য'ৰ ৱাৰশ্ব' চহৰত। পোলেণ্ডৰ ফ্লোটিং বিশববিদ্যালয়ত পঢ়া শেষ কৰি তেওঁ ৱাৰশ্ব'ত বিজ্ঞান পাঠ কৰে। ১৮৯১ চনত, ২৪ বছৰ বয়সত বায়েক ব্ৰনিস্লাভাৰ দৰেই পেৰিছলৈ অধ্যয়নৰ বাবে আহে। পেৰিছতে তেওঁ উচ্চ পৰ্যায়ৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে, আৰু পাছলৈ বিজ্ঞানৰ কৰ্মত ব্ৰতী হয়। ১৯০৩ চনত লাভ কৰা প্ৰথম ন'বেল বঁটা তেখেতে পদাৰ্থবিজ্ঞান শাখাত গিৰিয়েক পিয়েৰ কুৰী আৰু পদাৰ্থবিদ হেন্‌ৰি বেকুৰেলৰ লগত যুটীয়া ভাৱে লাভ কৰে। ১৯১১ চনত তেখেতে অকলেই ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ ন'বেল বঁটা লাভ কৰে। তেখেতৰ অৱদান সমূহৰ ভিতৰত আছিল: তেজস্ক্ৰিয়তাৰ তত্ত্ব (radioactivity নামটোও তেখেতেই দিছিল),<ref>{{cite web|url = http://www2.lbl.gov/abc/wallchart/chapters/03/4.html|title = The Discovery of Radioactivity|date = |accessdate = |website = [[Berkeley Lab]]|publisher = |last = |first = |quote = The term radioactivity was actually coined by Marie Curie […].|archive-url = https://web.archive.org/web/20151101075508/http://www2.lbl.gov/abc/wallchart/chapters/03/4.html|archive-date = 1 November 2015|url-status = live}}</ref><ref>{{cite web|url = https://www.nobelprize.org/educational/nobelprize_info/curie-edu.html|title = Marie Curie and the radioactivity, The 1903 Nobel Prize in Physics|date = |accessdate = |website = nobelprize.org|publisher = |last = |first = |quote = Marie called this radiation radioactivity—"radio" means radiation.|archive-url = https://web.archive.org/web/20180730115737/https://www.nobelprize.org/educational/nobelprize_info/curie-edu.html|archive-date = 30 July 2018|url-status = live}}</ref> তেজস্ক্ৰিয় সমস্থানিকৰ পৃথিকীকৰণ, আৰু দুবিধ মৌল ক্ৰমে [[প'ল'নিয়াম]] আৰু [[ৰেডিয়াম]]ৰ আৱিষ্কাৰ। তেখেতৰ অধীনতে তেজস্ক্ৰিয় সমস্থানিকৰ প্ৰয়োগেৰে [[কৰ্কট ৰোগ]] চিকিৎসাৰ প্ৰথম গৱেষণা কৰা হৈছিল। তেখেতে পেৰিছ আৰু ৱাৰশ্ব'ত কুৰী শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠানৰ স্থাপনা কৰে, যি কেইখন চিকিৎসা শাস্ত্ৰৰ গৱেষণাৰ বাবে পৃথিৱীৰ ভিতৰতে অগ্ৰনী প্ৰতিষ্ঠান। [[প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ সময়ত তেওঁ সামৰিক ক্ষেত্ৰত তেজস্ক্ৰিয়তা কেন্দ্ৰৰ স্থাপন কৰে। ফ্ৰান্সৰ নাগৰিক হৈ থকা সময়তো মেৰী স্ক্লডভ্স্কা‌-কুৰীয়ে (দুয়োটা উপাধিকে তেওঁ ব্যৱহাৰ কৰিছিল) নিজৰ প'লিছ পৰিচয় এৰা নাছিল। নিজৰ দুয়োগৰাকী জীয়েককে তেওঁ প'লিছ ভাষাৰ শিক্ষা দিছিল আৰু পোলেণ্ড ভ্ৰমণলৈ লৈ গৈছিল।<ref name="goldsmith">{{cite book|first=Barbara|last=Goldsmith|title=Obsessive Genius: The Inner World of Marie Curie|url=https://books.google.com/books?id=xuYSLk_tHfgC|year=2005|publisher=W. W. Norton & Company|isbn=978-0-393-05137-7|page=149|accessdate=15 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160505041336/https://books.google.com/books?id=xuYSLk_tHfgC|archive-date=5 May 2016|url-status=live}}</ref> ১৮৯৮ চনত তেওঁ আৱিষ্কাৰ কৰা প্ৰথম মৌলৰ নাম পোলেণ্ডৰ নামেৰে [[প'ল'নিয়াম]] দিছিল। {{efn|Poland had been partitioned in the 18th century among Russia, Prussia, and Austria, and it was Maria Skłodowska Curie's hope that naming the element after her native country would bring world attention to Poland's lack of independence as a sovereign state. Polonium may have been the first chemical element named to highlight a political question.<ref name="independence"/>}} ১৯৩৪ চনত মেডাম কুৰীৰ মৃত্যু হয় ''এপ্লাষ্টিক এনিমিয়া'' {{enwiki|Aplastic anemia}} ৰোগত ভুগি। তেজস্ক্ৰিয় বিকিৰণৰ সংষ্পৰ্শত কাম কৰি থকাৰ বাবেই এই ৰোগে তেখেতৰ গাত বাহ লৈছিল।<ref>{{YouTube|Zz7Q-zZ4onc|"The Genius of Marie Curie: The Woman Who Lit Up the World"}} (a 2013 [[BBC]] documentary).</ref> ==জন্ম আৰু শিক্ষা== [[File:Sklodowski Family Wladyslaw and his daughters Maria Bronislawa Helena.jpg|thumb|170px|left|Władysław Skłodowski জীৰ সৈতে, সোঁফালৰ গৰাকী মেৰী হেলেনা, ১৮৯০]] মেৰী বা মেৰিয়াৰ জন্ম হয় ১৮৬৭ খ্ৰীষ্টাব্দত বৰ্তমানৰ [[পোলেণ্ড]]ৰ ৱাৰশ্ব' চহৰত। তেখেতৰ পিতৃ আৰু মাতৃৰ নাম আছিল ক্ৰমে ৱ্লাডিস্ল স্ক্লড'ৱস্কি আৰু ব্ৰনিস্লাৱা।<ref name="psb111">{{cite book|title=Polski słownik biograficzny, vol. 4|page=111|first=Tadeusz|last=Estreicher|authorlink=Tadeusz Estreicher|language=Polish|chapter=Curie, Maria ze Skłodowskich|year=1938|title-link=Polski słownik biograficzny}}</ref> মাৰিয়াতকৈ ডাঙৰ চাৰিগৰাকী সন্তান আছিল ক্ৰমে জ'ফিয়া (জন্ম ১৮৬২), জোচেফ (জন্ম ১৮৬৩), ব্ৰনিস্লাৱা (জন্ম ১৮৬৫) আৰু হেলেনা (জন্ম ১৮৬৬)।<ref name="Marie Curie&nbsp;– Polish Girlhood (1867–1891)">{{cite web |url=http://www.aip.org/history/curie/polgirl1.htm |title=Marie Curie&nbsp;– Polish Girlhood (1867–1891) Part 1 |publisher=American Institute of Physics |accessdate=7 November 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111102131239/http://www.aip.org/history/curie/polgirl1.htm |archive-date=2 November 2011 |url-status=live |archivedate=2 November 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111102131239/http://www.aip.org/history/curie/polgirl1.htm |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite book|title=The Age of Radiance: The Epic Rise and Dramatic Fall of the Atomic Era|last=Nelson|first=Craig|publisher=Simon & Schuster|year=2014|isbn=978-1-4516-6045-6|page=18|url=https://books.google.com/books?id=vTcGAQAAQBAJ&lpg=PA18&dq=bronislawa%20bronya&pg=PA18|access-date=24 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20170423082643/https://books.google.com/books?id=vTcGAQAAQBAJ&lpg=PA18&dq=bronislawa%20bronya&pg=PA18|archive-date=23 April 2017|url-status=live}}</ref> সেই সময়ত পোলেণ্ড [[ৰাছিয়া]]ৰ শাসনাধীন আছিল। পোলেণ্ডৰ ইতিহাস সম্পৰ্কে চৰ্চ্চা অথবা মাতৃভাষাত শিক্ষাদান, এই দুয়োটাই আছিল নিষিদ্ধ। মাৰিয়াৰ পিতৃ-মাতৃয়ে পোলেণ্ডৰ স্বশাসনৰ বাবে যুঁজ কৰি থকা জাতীয়তাবাদী সংগঠনৰ লগত জড়িত থকাৰ অপৰাধত জমাধন আৰু সম্পত্তি হেৰুৱাব লগীয়া হৈছিল। তথাপি কিছুমান শিক্ষক-শিক্ষয়িত্ৰীয়ে অতি সাহসেৰে আৰু সংগোপনে ল'ৰা-ছোৱালীহঁতক মাতৃভূমিৰ ইতিহাস সম্পৰ্কে শিক্ষা দিছিল। মাৰিয়াৰ পিতৃ গণিত আৰু পদাৰ্থবিদ্যাৰ শিক্ষক আছিল লগতে তেখেত ৱাৰশ্ব'ত থকা দুই শিক্ষাশালাৰ পৰিচালকো আছিল।<ref name="Marie Curie&nbsp;— Polish Girlhood (1867–1891)"/> ৰুছ শাসকে বিজ্ঞানৰ ব্যৱহাৰিক শিক্ষা বাতিল কৰাৰ পাছত বিদ্যালয়ৰ পৰীক্ষাগাৰৰ সৰঞ্জামসমূহ মেৰিয়াৰ পিতৃয়ে ঘৰলৈ লৈ আনে, আৰু ঘৰতে ল'ৰা-ছোৱালীক তাৰ ব্যৱহাৰেৰে শিক্ষা দিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref name="Marie Curie&nbsp;– Polish Girlhood (1867–1891)"/> পোলেণ্ডৰ প্ৰতি থকা অত্যধিক আনুগাত্যৰ ৰুছী চৰকাৰে তেখেতক চাকৰিৰপৰা বৰ্খাস্ত কৰে। এনে অৱস্থাত পৰিয়ালৰ ভৰণ-পোষণৰ বাবে তেওঁলোকে নিজৰ ঘৰতে পেয়িং গেষ্ট ৰখাৰ ব্যৱস্থা কৰি আয় বৃদ্ধি কৰাৰ চেষ্টা কৰে।<ref name="Marie Curie&nbsp;— Polish Girlhood (1867–1891)"/> মাৰিয়াৰ মাতৃয়ে এখন সন্মানীয় আৱাসিক বিদ্যালয় চলাই আছিল। মাৰিয়াৰ জন্মৰ পাছতে তেখেতে চাকৰিৰপৰা অব্যাহতি লয়। মাৰিয়াৰ ১২ বছৰ বয়সত [[যক্ষ্মা ৰোগ]]ত ভুগি মাকৰ মৃত্যু হয়। মাকৰ মৃত্যুৰ ২ বছৰ আগতে মাৰিয়াৰ ডাঙৰ বায়েক জ'ফিয়াৰ মৃত্যু হৈছিল। সৰুতেই দেখা এই দুই মৃত্যুৱে ভগৱানৰ প্ৰতি থকা মাৰিয়াৰ বিশ্বাসত বাধা প্ৰদান কৰে আৰু মাৰিয়া [[অজ্ঞেয়বাদ|অজ্ঞেয়বাদী]] (agonstic) হৈ পৰে।<ref name="Marie Curie">{{Cite book |author=Robert William Reid|title=Marie Curie|url=http://books.google.com/books?id=p81XAAAAYAAJ|accessdate=2 August 2012|year=1974|publisher=New American Library|page=6|isbn=0002115395| quote = Unusually at such an early age, she became what T.H. Huxley had just invented a word for: agnostic.}}</ref> দহ বছৰ বয়সত মাৰিয়াই আৱাসিক বিদ্যালয় এখনত আনুষ্ঠানিক শিক্ষাৰ আৰম্ভণি কৰে। ১২ জুন ১৮৮৩ চনত সোণৰ পদক লাভেৰে তেওঁ স্কুলীয়া জীৱন শেষ কৰে।<ref name="psb111"/> ইয়াৰ পাছতে তেওঁ শাৰীৰিক অসুবিধাৰ বাবে (খুৱ সম্ভৱ তেওঁ [[ডিপ্ৰেছন]]ত ভুগিছিল) এটা বছৰ তেওঁ পিতৃৰ ফালৰ অঙহী-বঙহীৰ লগত গাঁৱত কটায়।<ref name="Marie Curie&nbsp;— Polish Girlhood (1867–1891)"/> গাঁৱৰ পাছৰ এটা বছৰ তেওঁ দেউতাকৰ লগতে থাকি শিক্ষাদানৰ কাম কৰে।<ref name="psb111"/> স্ত্ৰী হোৱা হেতুকে তেওঁ ইচ্ছা থকা সত্ত্বেও উচ্চ-শিক্ষাৰ বাবে আগবাঢ়িব পৰা নোৱাৰি, মেৰিয়া আৰু বায়েক ব্ৰনিস্লাৱাই 'ফ্লায়িং বিশ্ববিদ্যালয়'ত যোগদান কৰে। এই বিশ্ববিদ্যালয়ে ৰুছিয়ান শাসনৰ বিৰোধিতা কৰি প'লিছ স্বাভিমানৰ বিষয়ে পঢ়ুৱাইছিল, লগতে স্ত্ৰী-শিক্ষাৰ বাবেও যত্ন কৰিছিল।<ref name="psb111"/><ref name="Marie Curie&nbsp;— Polish Girlhood (1867–1891)"/> বায়েক ব্ৰনিস্লাৱাৰ ডাক্তৰী পঢ়াৰ হাবিয়াস পূৰণ কৰিবলৈ মেৰিয়াই প্ৰথমে ঘৰুৱা শিক্ষয়িত্ৰীৰ কাম কৰে আৰু এবছৰ পাছত এগৰাকী ধনী আত্মীয়ৰ ঘৰত আয়াৰ কাম কৰে।<ref name="psb111"/><ref name="Marie Curie&nbsp;— Polish Girlhood (1867–1891)1"/> দুই বছৰ পাছত ব্ৰনিস্লাৱায়ো একেদৰে তেখেতৰ পঢ়াৰ বাবে সহায় কৰি দিয়াৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিছিল।<ref name="psb111"/><ref name="Marie Curie&nbsp;— Polish Girlhood (1867–1891)1"/> আয়াৰ কাম কৰি থাকোঁতেই সেই পৰিয়ালৰ সন্তান 'কাজিমিয়েৰ্জ জ'ৰাৱস্কি'ৰ লগত মাৰিয়াৰ প্ৰেমৰ সম্পৰ্ক গঢ়ি উঠে। জ'ৰাৱস্কি পাছলৈ এগৰাকী খ্যাতনামা গণিতজ্ঞ হৈছিল।<ref name="Marie Curie&nbsp;— Polish Girlhood (1867–1891)1"/> কিন্তু ল'ৰাজনৰ পৰিয়ালে দুখীয়া মাৰিয়াক স্বীকাৰ কৰিবলৈ মান্তি নহ'ল, আৰু কাজিমিয়েৰ্জেও পিতৃ-মাতৃৰ বিৰূদ্ধে যাব পৰা নাছিল।<ref name="Marie Curie&nbsp;— Polish Girlhood (1867–1891)1"/> গণিতজ্ঞ হিচাপে পাছলৈ কাজিমিয়েৰ্জ ৱাৰশ্ব' পলিটেক্‌নিক প্ৰতিষ্ঠানৰ অধ্যাপক নিযুক্ত হৈছিল। বৃদ্ধ বয়সত কাজিমিয়েৰ্জে প্ৰায়েই কুৰী প্ৰতিষ্ঠানৰ প্ৰাংগনত ১৯৩৫ চনত স্থাপিত মাৰিয়াৰ প্ৰস্তৰ মূৰ্তিলৈ দীঘলীয়া সময় ধৰি চাই চাই সময় কটাইছিল।<ref name="gwiazdapolarna"/><ref name="robert2"/> ১৮৯০ চনত চনত মাৰিয়াৰ বায়েক ব্ৰনিস্লাৱা বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয় আৰু তেওঁলোকে মাৰিয়াক পেৰিছত অধ্যয়ন কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনায়। কিন্তু টকাৰ অভাৱৰ বাবে মাৰিয়াই এই আমন্ত্ৰণ নাকচ কৰে।<ref name="psb111"/> তেনে সময়তে মাৰিয়াৰ দেউতাকে ভাল চাকৰি এটা যোগাৰ কৰিবলৈ সক্ষম হয়, আৰু তেখেতেই মাৰিয়াক সহায় কৰে।<ref name="Marie Curie&nbsp;— Polish Girlhood (1867–1891)1"/> এইখিনি সময় মাৰিয়াই নিজাকৈ কিতাপ পত্ৰ পঢ়ি শিক্ষা লৈছিল।<ref name="Marie Curie&nbsp;— Polish Girlhood (1867–1891)1"/> ১৮৮৯ চনত তেওঁ উভতি আহি দেউতাকৰ লগতে ৱাৰশ্ব'তে থাকিবলৈ লৈছিল যদিও নিজৰ খৰচ-পাতিৰ বাবে তেওঁ তেতিয়াও আয়াৰ কাম কৰি আছিল।<ref name="psb111"/><ref name="Marie Curie&nbsp;— Polish Girlhood (1867–1891)1"/> ইয়াৰ পাছত মাৰিয়াই ফ্লাইং বিশ্ববিদ্যালয়ত যোগদান কৰে, আৰু ৱাৰশ্ব'ৰ ওচৰৰে 'ক্ৰাক'স্কি প্ৰেজমিচি'ত অৱস্থিত 'উদ্যোগ আৰু কৃষিৰ যাদুঘৰ'ত ব্যৱহাৰিক বিজ্ঞানৰ শিক্ষা লয়।<ref name="psb111"/><ref name="Marie Curie&nbsp;— Polish Girlhood (1867–1891)"/><ref name="Marie Curie&nbsp;— Polish Girlhood (1867–1891)1"/> ==পেৰিছত== [[File:Krakowskie Przedmiescie, Warsaw.JPG|thumb|upright|ৱাৰশ্ব'ৰ এক প্ৰয়োগশালাত, ১৮৯০-৯১। ইয়াতেও প্ৰথমে মাৰিয়াই বৈজ্ঞানিক কৰ্মৰ আৰম্ভণি কৰিছিল। ]] ১৮৯১ চনত মাৰিয়া পোলেণ্ডৰপৰা পেৰিছলৈ আহে।<ref name="psb112"/> ১৮৯১ চনৰ পাছৰ ভাগত তেওঁ পেৰিছ বিশ্ববিদ্যালয়ত (ছ'ৰবন) নাম ভৰ্তি কৰে।<ref name="robert3"/><ref name="Marie Curie&nbsp;— Student in Paris"/> প্ৰথমে তেওঁ বায়েক-ভিনিহিয়েকৰ লগতে থাকিছিল যদিও সোনকালেই পঢ়া-শুনাৰ সুবিধা হোৱাকৈ বিশ্ববিদ্যলয়ৰ ওচৰতে এটা ঘৰত থাকিবলৈ লয়। টকা-পইচাৰ অসুবিধাৰ বাবে প্ৰায়েই মাৰিয়াই কষ্ট পাইছিল। শীতকালত ঠাণ্ডাৰ বাবে আৰু খোৱাৰ অসুবিধাৰ বাবে মাজে মাজে তেওঁ অজ্ঞান হৈ গৈছিল।<ref name="Marie Curie&nbsp;— Student in Paris"/> নিজৰ খৰচ উলিয়াবলৈ মাৰিয়াই দিনত পঢ়াৰ কাম কৰি সন্ধিয়ালৈ টিউছন কৰিছিল। ১৮৯৩ চনত তেওঁ পদাৰ্থবিজ্ঞানত ডিগ্ৰী লাভ কৰে আৰু অধ্যাপক গেব্ৰিয়েল লিপমেনৰ প্ৰয়োগশালাত যোগ দিয়ে।<ref name="psb111" /> এই সময়ত ছ'ৰবনতো পঢ়া-শুনা অটুট ৰাখে আৰু ১৮৯৪ চনত আন এটা ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name="psb111"/><ref name="Marie Curie&nbsp;— Student in Paris"/>{{Ref label|b|b|none}} মেৰীৰ বৈজ্ঞানিক কৰ্মজীৱন আৰম্ভ হয় 'ছ'চাইটি ফৰ দ্য এনকাৰেজমেণ্ট অৱ নেচনেল ইণ্ডাষ্ট্ৰি'ৰ দ্বাৰা কমিছন ভুক্ত কাম বিভিন্ন [[তীখা]]ৰ চুম্বকীয় ধৰ্মৰ গৱেষণাৰ দ্বাৰা।<ref name="Marie Curie&nbsp;— Student in Paris"/> সেই বছৰেই তেওঁ [[পিয়েৰ কুৰী]]ৰ সান্নিধ্যলৈ আহে। একে বিজ্ঞানৰ প্ৰতি থকা দুয়োজনৰ আসক্তিয়ে দুয়োকো ওচৰ চপাই আনে। মেৰিয়াই সেই সময়ত কামৰ সুবিধাৰ বাবে ডাঙৰ পৰীক্ষাগাৰ বিচাৰি আছিল আৰু পিয়েৰ কুৰীয়ে 'স্কুল অৱ ফিজিক্স এণ্ড কেমিষ্ট্ৰী'ত কৰ্মৰত আছিল।<ref name="psb111"/> মাৰিয়াৰ কামত সুবিধা হ'ব বুলি প্ৰফেছৰ জোছেফ উইৰুজ-কোৱালস্কিয়ে দুয়োকে লগ কৰাই দিছিল।<ref name="psb111"/><ref name="Marie Curie&nbsp;— Student in Paris"/> পিয়েৰৰ নিজাকৈ ডাঙৰ পৰীক্ষাগাৰ নাছিল যদিও তেওঁ মেৰীক জেগা উলিয়াই দিবলৈ সক্ষম হৈছিল। তাতেই মেৰীয়ে কামৰ শুভাৰম্ভ কৰিছিল।<ref name="Marie Curie&nbsp;— Student in Paris"/> বিজ্ঞানৰ প্ৰতি থকা দুয়োৰে ধাউতিয়ে পিয়েৰ আৰু মেৰীক ওচৰ চপাই আনে। অৱশেষত পিয়েৰে মেৰীক বিয়াৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে। প্ৰথমে মেৰীয়ে বিয়াৰ প্ৰস্তাৱ মানি লোৱা নাছিল, কাৰণ তেওঁ পোলেণ্ডলৈ উভতি গৈ তাতে কাম কৰাৰ কথা ভাবিছিল। অৱশ্যে পিয়েৰে প্ৰয়োজন হ'লে মেৰীৰ লগত পোলেণ্ডলৈ যাবলৈকো সাজু আছিল। ১৮৯৪ চনত মেৰী পোলেণ্ডৰ ৱাৰশ্ব'লৈ উভতি আহি পৰিয়ালৰ লগত সময় কটায়।<ref name="Marie Curie&nbsp;— Student in Paris"/> কিন্তু মেৰীয়ে পোলেণ্ডত নিজৰ পছন্দৰ কাম বিচাৰি নাপালে। নাৰী হোৱা হেতুকেই পোলেণ্ডৰ ক্ৰাকাৱ বিশ্ববিদ্যালয়ত তেখেতৰ আবেদন মঞ্জুৰ কৰা নহ'ল।<ref name="gwiazdapolarna"/> পিয়েৰৰ পৰা চিঠি পাই তেওঁ আকৌ পেৰিছলৈ উভতি যায়। মেৰীৰ অনুৰোধে পিয়েৰে চুম্বকত্বৰ ওপৰত গৱেষণা পত্ৰ লিখি ডক্টৰেট উপাধি লাভ কৰে।<ref name="Marie Curie&nbsp;— Student in Paris"/> ইয়াৰ লগতে তেওঁ অধ্যাপকৰ পদলৈ পদোন্নতিও লাভ কৰে।<ref name="Marie Curie&nbsp;— Student in Paris"/> সেই সময়ত প্ৰচলিত এষাৰ কথাত কোৱা হৈছিল যে পিয়েৰ কুৰীৰ জীৱনৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ আৱিষ্কাৰ আছিল মেৰী। ১৮৯৫ চনত দুয়ো আইনমত বিবাহ সম্পন্ন কৰে। ধৰ্মীয় ৰীতিৰ বিবাহত দুয়োজনৰেই সন্মতি নাছিল।<ref name="psb111"/><ref name="Marie Curie&nbsp;— Student in Paris"/> বিয়াৰ সময়ত মেৰীয়ে পিন্ধা নীলা পোছাকযোৰেই পাছত পৰীক্ষাগাৰৰ কাম কৰোঁতেও ব্যৱহাৰ হৈছিল।<ref name="Marie Curie&nbsp;— Student in Paris"/> দুয়োৰে অৱসৰ বিনোদন আছিল চাইকেলেৰে দীঘলীয়া ভ্ৰমণ বা বিদেশলৈ ভ্ৰমণ। এনে ভ্ৰমণৰ সময়তে দুয়ো দুজনৰ বেছি ওচৰ চাপি গৈছিল।<ref name="gwiazdapolarna"/> পিয়েৰৰ মাজত মেৰীয়ে নিজৰ প্ৰেমিক, বন্ধু আৰু বিশ্বাসী সহকৰ্মী তিনিওটাকে লাভ কৰিছিল।<ref name="gwiazdapolarna"/> ===নতুন মৌলৰ আৱিষ্কাৰ=== [[File:Pierre and Marie Curie.jpg|thumb|পৰীক্ষাগাৰত পিয়েৰ আৰু মেৰী কুৰী]] ১৮৯৫ চনত [[উইলিয়াম ৰণ্টজেন|উইলিয়াম ৰণ্টজেনে]] [[ৰঞ্জন ৰশ্মি]] আৱিষ্কাৰ কৰে। অৱশ্যে ইয়াৰ অন্তৰালৰ কাৰণ তেওঁ বুজিবলৈ সক্ষম হোৱা নাছিল।<ref name="Marie Curie and the Science of Radioactivity"/> ১৮৯৬ চনত [[হেনৰি বেকুৰেল]]-এ আৱিষ্কাৰ কৰে যে [[ইউৰেনিয়াম]] মৌলৰপৰাও এক প্ৰকাৰৰ ৰশ্মি নিৰ্গত হয়, যাৰ ভেদ ক্ষমতা ৰঞ্জন ৰশ্মিৰ দৰেই।<ref name="Marie Curie and the Science of Radioactivity"/> তেওঁ দেখুৱাইছিল যে এই ৰশ্মি [[অনুপ্ৰভা]]ৰ (phosphorence) দৰে নহয়, কাৰণ ইয়াৰ বাবে বাহ্যিক কোনো শক্তিৰ প্ৰয়োজন নহয়। বৰং এই ৰশ্মি ইউৰেনিয়ামৰপৰা নিজে নিজেই নিৰ্গত হয়।<ref name="psb111"/> মেৰীয়ে গৱেষণা পত্ৰ বাবে ইউৰেনিয়ামৰপৰা ওলোৱা এই ৰশ্মিৰ ওপৰতে কাম কৰিবলৈ মনস্থ কৰে।<ref name="psb111"/> গৱেষণাৰ বাবে মেৰীয়ে এক অভিনৱ পন্থা প্ৰয়োগ কৰে। পোন্ধৰ বছৰ আগতেই পিয়েৰ আৰু ভায়েকে বৈদ্যুতিক প্ৰৱাহ ধৰা পেলোৱাৰ বাবে এক অতি সংবেদী [[ইলেক্ট্ৰ'মিটাৰ]]ৰ এটা সংস্কৰণ সাজিছিল। মেৰীয়ে সেই যন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰি আৱিষ্কাৰ কৰে যে ইউৰেনিয়ামৰ নিৰ্গত ৰশ্মিয়ে কাষৰ বতাহক বৈদ্যুতিক প্ৰৱাহ বহন কৰিব পৰা কৰি তোলে। এই পদ্ধতি মেৰীয়ে জানিবলৈ পায় যে ইউৰেনিয়ামৰ এই বিশেষ ধৰ্ম অকল ইউৰেনিয়ামৰ পৰিমাণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। মেৰীয়ে ইয়াৰপৰা এই প্ৰাকল্পিক সিদ্ধান্তত উপনীত হয় যে এই ৰশ্মি কোনো আণৱিক আন্তঃক্ৰিয়াৰ ফলশ্ৰুতি নহয়, বৰং এই ৰশ্মিৰ নিৰ্গমন পৰমাণুৰ পৰাহে হৈছে। তেতিয়ালৈ মানি চলা হৈছিল যে পৰমাণুক বিভাজন কৰা সম্ভৱ নহয়। মেৰীৰ আৱিষ্কাৰে এই তত্ত্বক নুই কৰে।<ref name="Marie Curie and the Science of Radioactivity"/><ref name="robert4"/> ১৮৯৭ চনত কুৰী দম্পতীৰ প্ৰথম সন্তান [[আইৰিন জলিয়ট কুৰী]]ৰ জন্ম হয়। বৰ্ধিত পৰিয়ালৰ চাহিদা পূৰাবলৈ মেৰীয়ে এইবাৰ শিক্ষয়িত্ৰী হিচাপে 'ইক'ল নৰ্মান ছুপেৰিউৰ'ত শিক্ষয়িত্ৰী হিচাপে যোগ দিয়ে। কুৰী দম্পতীয়ে নিজাকৈ এতিয়ালৈ এটা প্ৰয়োগশালা পোৱা নাছিল। সেয়ে দুয়োয়ে 'স্কুল অৱ ফিজিক্স এণ্ড কেমিষ্ট্ৰী'ৰ কাষৰীয়া চালি এখনতে নিজৰ প্ৰয়োগশালা আজি লৈছিল।<ref name="psb112"/> চালিখন আগতে চিকিৎসা শিক্ষাৰ বাবে মৃতদেহ ব্যৱচ্ছেদ কক্ষ হিচাপে ব্যৱহৃত হৈছিল। তাত বতাহ অহা-যোৱাৰ ভাল সুবিধা নাছিল, তদুপৰি তাৰ ছালখনো উৰুখিছিল।<ref name="Marie Curie and the Science of Radioactivity 2"/> দুয়োজনেই নকৈ আৱিষ্কৃত [[তেজস্ক্ৰিয় ৰশ্মি]]ৰ কুপ্ৰভাৱ সম্পৰ্কেও তেতিয়ালৈ জানিব পৰা নাছিল। তেজস্ক্ৰিয়তাৰ লগত গৱেষণা কৰি থকা এই দম্পতীয়ে জানিব পৰা নাছিল ভৱিষ্যতে নিজৰ স্বাস্থ্যৰ ক্ষেত্ৰত কেনে বিপত্তি আহিব পাৰে।<ref name="gwiazdapolarna"/> তেওঁলোকৰ গৱেষণাৰ বাবে স্কুলৰপৰা কোনো ভাত্তা দিয়া হোৱা নাছিল। কিন্তু মেৰীয়ে নিজৰ গৱেষণাৰ বাবে ধাতুবিদ্যা আৰু খনিৰ কোম্পানী, অন্যান্য সংস্থা আৰু চৰকাৰৰ পৰা কিছু অনুদান যোগাৰ কৰিছিল।<ref name="psb112"/><ref name="Marie Curie and the Science of Radioactivity 2"/><ref name="Marie Curie&nbsp;— Student in Paris 2"/> মেৰীয়ে গৱেষণাৰ বাবে ইউৰেনিয়ামৰ দুবিধ খনিজ ব্যৱহাৰ কৰিছিল, ক্ৰমে 'পিট্চব্লেণ্ড' আৰু 'টাৰ্ব'নাইট' ('কেলক'লাইট' নামেও জনা যায়)।<ref name="Marie Curie and the Science of Radioactivity 2"/> তেওঁ দেখিছিল যে পিট্চব্লেণ্ড ইউৰেনিয়ামতকৈ চাৰিগুণ বেছি সক্ৰিয় আৰু টাৰ্ব'নাইট দুগুণ বেছি সক্ৰিয়। তেওঁ বুজিছিল যে এই জোখ-মাখ শুদ্ধ হ'বলৈ হ'লে পিট্চব্লেণ্ড আৰু টাৰ্ব'নাইটত ইউৰেনিয়ামৰ বাহিৰেও ইউৰেনিয়ামতকৈ সক্ৰিয় আন কোনো মৌল থাকিব লাগিব।<ref name="Marie Curie and the Science of Radioactivity 2"/><ref name="robert5"/> ইউৰেনিয়ামৰ বাহিৰে 'তেজস্ক্ৰিয় ৰশ্মি' বিকিৰণ কৰা অন্যান্য মৌল বিচাৰি কুৰীয়ে ১৮৯৮ চনত প্ৰথমে [[থ'ৰিয়াম]] আৱিষ্কাৰ কৰিবলৈ সক্ষম হয়।<ref name="Marie Curie and the Science of Radioactivity"/> পিয়েৰে মেৰীৰ কামৰ প্ৰতি লাহে লাহে আগ্ৰহান্বিত হ'বলৈ ধৰে আৰু ১৮৯৮ চনৰ মধ্য-ভগাত নিজে কৰি থকা স্ফটিকৰ গৱেষণাৰপৰা আঁতৰি মেৰীৰ লগত তেজস্ক্ৰিয় মৌলৰ গৱেষণাত যোগ দিয়ে।<ref name="psb112"/><ref name="Marie Curie and the Science of Radioactivity 2"/> <!------------------------ {{blockquote|The [research] idea [writes Reid] was her own; no one helped her formulate it, and although she took it to her husband for his opinion she clearly established her ownership of it. She later recorded the fact twice in her biography of her husband to ensure there was no chance whatever of any ambiguity. It [is] likely that already at this early stage of her career [she] realized that... many scientists would find it difficult to believe that a woman could be capable of the original work in which she was involved.<ref name="robert6"/>}} [[File:Marie Pierre Irene Curie.jpg|thumb|[[Pierre Curie|Pierre]], [[Irène Joliot-Curie|Irène]], Marie Curie]] She was acutely aware of the importance of promptly publishing her discoveries and thus establishing her [[scientific priority|priority]]. Had not Becquerel, two years earlier, presented his discovery to the ''[[Académie des Sciences]]'' the day after he made it, credit for the discovery of radioactivity, and even a Nobel Prize, would have gone to [[Silvanus Thompson]] instead. Marie chose the same rapid means of publication. Her paper, giving a brief and simple account of her work, was presented for her to the ''Académie'' on 12 April 1898 by her former professor, [[Gabriel Lippmann]].<ref name="robert7"/> Even so, just as Thompson had been beaten by Becquerel, so Marie was beaten in the race to tell of her discovery that thorium gives off rays in the same way as uranium. Two months earlier, [[Gerhard Schmidt]] had published his own finding in Berlin.<ref name="Robert Reid p. 65"/> At that time no one else in the world of physics had noticed what Marie recorded in a sentence of her paper, describing how much greater were the activities of pitchblende and chalcolite than uranium itself: "The fact is very remarkable, and leads to the belief that these minerals may contain an element which is much more active than uranium." She later would recall how she felt "a passionate desire to verify this hypothesis as rapidly as possible."<ref name="Robert Reid p. 65"/> On 14 April 1898, the Curies optimistically weighed out a 100-gram sample of pitchblende and ground it with a pestle and mortar. They did not realize at the time that what they were searching for was present in such minute quantities that they would eventually have to process tons of the ore.<ref name="Robert Reid p. 65"/> In July 1898, Marie and her husband published a paper together, announcing the existence of an element which they named "[[polonium]]", in honour of her native Poland, which would for another twenty years remain partitioned among three empires that [[partitions of Poland|claimed it a century before]].<ref name="psb111"/> On 26 December 1898, the Curies announced the existence of a second element, which they named "[[radium]]" for its intense ''[[radioactivity]]''&nbsp;– a word that they coined.<ref name="psb111"/><ref name="psb112"/><ref name="Marie Curie and the Science of Radioactivity"/><ref name="The Discovery of Radioactivity"/> To prove their discoveries beyond any doubt, the Curies had undertaken to isolate polonium and radium into its pure components.<ref name="Marie Curie and the Science of Radioactivity 2"/> Pitchblende is a complex mineral. The chemical separation of its constituents was an arduous task. The discovery of polonium had been relatively easy; chemically it resembles the element [[bismuth]], and polonium was the only bismuth-like substance in the ore. Radium, however, was more elusive. It is closely related, chemically, to [[barium]], and pitchblende contains both elements. By 1898, the Curies had obtained traces of radium, but appreciable quantities, uncontaminated with barium, were still beyond reach.<ref name="williams"/> The Curies undertook the arduous task of separating out radium salt by differential [[crystallization]]. From a ton of pitchblende, one-tenth of a gram of [[radium chloride]] was separated in 1902. In 1910 Marie isolated pure [[radium]] metal.<ref name="Marie Curie and the Science of Radioactivity 2"/><ref name="Williams332"/> She never succeeded in isolating polonium, which has a [[half-life]] of only 138 days.<ref name="Marie Curie and the Science of Radioactivity 2"/> In 1900 Marie became the first woman faculty member at the [[École Normale Supérieure]], and Pierre joined the Sorbonne's faculty.<ref name="Marie Curie and the Science of Radioactivity 3"/><ref name="Quinn1996"/> In 1902 she visited Poland on the occasion of her father's death.<ref name="psb112"/> In June 1903, supervised by [[Henri Becquerel]], Marie was awarded her [[doctorate]] from the [[University of Paris]].<ref name="psb112"/><ref name="The discovery of radium in 1898 by Maria Sklodowska-Curie (1867–1934) and Pierre Curie (1859–1906) with commentary on their life and times"/> That month she and Pierre were invited to the [[Royal Institution]] in London to give a speech on radioactivity; being female, she was prevented from speaking, and Pierre alone was allowed to.<ref name="Marie Curie Rec and Dis"/> Meanwhile a new industry began developing based on radium.<ref name="Marie Curie and the Science of Radioactivity 3"/> The Curies did not [[patent]] their discovery and benefited little from this increasingly profitable business.<ref name="Marie Curie and the Science of Radioactivity 2"/><ref name="Marie Curie and the Science of Radioactivity 3"/> -----------------------> কুৰী দম্পতীয়ে চাৰিবছৰ কাল একেৰাহে গৱেষণা চলাই আৰু ৰেডিয়াম যুক্ত শ শ টন পিচব্লেণ্ডি গলাই পুৰি এক অসাধ্য সাধনত ব্ৰতী হ'ল। তেওঁলোকৰ গৱেষণাৰ খৰচ যোগাবলৈ কুৰীয়ে পুনৰ এখন স্কুলত শিক্ষকতাৰ কামত সোমাল আৰু দিনটোৰ বাকীখিনি সময় ৰেডিয়ামৰ সন্ধানত কটাবলৈ ধৰিলে। অৱশেষত ১৯০২ চনৰ এটি সন্ধিয়া তেওঁলোকৰ অবিৰাম সাধনাই সাৰ্থকতা লাভ কৰিলে। তেওঁলোকৰ গৱেষণা কুঠৰী ৰেডিয়ামৰ দ্যুতিয়ে উদ্ভাসিত কৰি তুলিলে। বিশুদ্ধ ৰেডিয়ামৰ খবৰ শুনি বহু সম্পত্তিবান লোকে অপৰ্যাপ্ত ধন-বিত দি এই মহামূল্যবান ধাতু ক্ৰয় কৰিবলৈ আগবাঢ়ি আহিল। কিন্তু ইমান বছৰৰ অধ্যাৱসায়ৰ ফলত যিকণ ৰেডিয়াম সংগৃহীত হ'ল সেইয়া মাথোন চাহ চামোচেৰে এচামোচমানহে। ==গৱেষণা আৰু পুৰস্কাৰ== [[File:Marie_et_Pierre_Curie.jpg|thumb|200px|left|[[পিয়েৰ কুৰী]] আৰু মেৰী কুৰী গৱেষণাগাৰত]] [[File:Pierre and Marie Curie.jpg|thumb|200px|পিয়েৰ কুৰী আৰু মেৰী কুৰী গৱেষণাগাৰত]] [[File:Marie Skłodowska-Curie's Nobel Prize in Chemistry 1911.jpg|thumb|170px|১৯১১, ন'বেল পুৰস্কাৰ]] ১৯০৩ চনত মেৰীয়ে 'ডক্টৰ অব চায়েন্স' সন্মান লাভ কৰিলে। সেই বছৰৰে ডিচেম্বৰত হেনৰি বেকুৱেৰেল নামৰ আন এগৰাকী বিজ্ঞানীৰ সৈতে ভগাভগি কৰি মেৰীয়ে ন'বেল পুৰস্কাৰ অৰ্জন কৰিলে। পুৰস্কাৰ লাভৰ পিছত স্বামী পিয়েৰ কুৰীৰ লগত তেওঁ নিৰালস্য গৱেষণাত ব্ৰতী হয়। ১৯০৪ চনত তেওঁলোকৰ এটি কন্যা সন্তান জন্ম হয়। ১৯০৬ চনত তেওঁলোকে এক নিৰিবিলি পৰিবেশত এটা কটেজ ভাৰা কৰি ইষ্টাৰৰ ছুটি উপভোগ কৰিবলৈ গ'ল। কিন্তু ছুটিৰ পৰা উভতি অহাৰ কিছুদিনৰ পিছতেই এদিন সন্ধিয়া এক অঘটন ঘটে। বজাৰ সমাৰ কৰি ঘৰলৈ ঘূৰি আহি মেৰীয়ে শুনিলে যে গৱেষণাগাৰত এক ভয়ঙ্কৰ দুৰ্ঘটনাত পিয়েৰ কুৰী মৃত্যু মুখত পৰিছে। এক অপ্ৰত্যাশিত অসহায়তাত মেৰী একেবাৰে ভাগি পৰিল। কণ কণ ল'ৰা-ছোৱালী হালৰ সৈতে মেৰীক সান্ত্বনা দিবলৈকো কাৰো ভাষা নাছিল। অৱশেষত মেৰীয়ে নিজেই সান্ত্বনাৰ ভাষা বিচাৰি পালে। পিয়েৰে মৃত্যুৰ কিছুদিনৰ আগতে মেৰীক কৈছিল- "বুজিছা মেৰী, আমাৰ এজন থাকিলেও যাতে গৱেষণাৰ কাম স্থবিৰ হৈ নপৰে। " পিয়েৰৰ উপদেশকে সৰোগত কৰি চৰবেন বিশ্ববিদ্যালয়ত তেওঁ পুনৰ গৱেষণা কাৰ্য্যত লিপ্ত হ'ল। চৰবেনত পিয়েৰৰ কামটো মেৰীক দিয়া হ'ল। পিয়েৰে যিখিনিত গৱেষণা আধৰুৱা কৰি ৰাখি গৈছিল, মেৰীয়ে তাৰ পৰাই গৱেষণা আৰম্ভ কৰিলে। ১৯১১ চনত তেওঁ এককভাৱে পুনৰায় ন'বেল পুৰস্কাৰ লাভ কৰিলে। পেৰিছত নিৰ্মিত এটা নতুন পৰীক্ষাগাৰত তেতিয়া মন-প্ৰাণ সঁপি দিছে মেৰীয়ে। সেই পৰীক্ষাগাৰৰ সমুখৰ পথটোৰ নামকৰণ হৈছে পিয়েৰ কুৰীৰ নামেৰে। সেই পৰীক্ষাগাৰৰ নামকৰণ হৈছে 'ইনষ্টিটিউট অৱ ৰেডিয়াম'। ১৯২১ চনত মেৰীয়ে তেওঁৰ কন্যাসন্তান দুটিৰে সৈতে [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] ভ্ৰমণলৈ যায়। হোৱাইট হাউচত আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতি হাৰ্ডিঞ্জে মেৰীক কিছু পৰিমাণৰ ৰেডিয়াম উপহাৰ দিয়ে। মেৰীৰ বৰ জীয়েক আইৰিনে বিয়া কৰায় তৰুণ বিজ্ঞানী ফ্ৰেডৰিক জোলিয়টক। কুৰী দম্পতীৰ গৱেষণাৰ কাম-কাজ তেওঁলোকে আৰু এঢাপ আগবঢ়াই নিয়ে। ১৯৩৫ চনত তেওঁলোকেও ন'বেল পুৰস্কাৰ লাভ কৰে। ==মৃত্যু== আজীৱন ৰেডিয়াম লৈ অহৰহ কাম কৰি যোৱা মেৰীয়ে অৱশেষত নিজেই তেজষ্ক্ৰিয়তাৰ চিকাৰ হ'ল আৰু ১৯৩৮ চনত মৃত্যু হয়।<ref name="psb113">{{cite book|title=Polski słownik biograficzny, vol. 4|page=113|first=Tadeusz|last=Estreicher|authorlink=Tadeusz Estreicher|language=Polish|chapter=Curie, Maria ze Skłodowskich|year=1938|title-link=Polski słownik biograficzny}}</ref><ref name="iuniverse">{{cite book|first=Carl|last=Rollyson|title=Marie Curie: Honesty In Science|url=https://books.google.com/books?id=PinksBysPJwC|date=2004|publisher=iUniverse|page=x|isbn=978-0-595-34059-0|access-date=7 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151124162132/https://books.google.com/books?id=PinksBysPJwC|archive-date=24 November 2015|url-status=live}}</ref> ==স্বাক্ষৰ== তেওঁৰ বিজ্ঞানচৰ্চ্চাৰ মহান কীৰ্তিস্তম্ভ স্বৰূপ গ্ৰন্থ-''ৰেডিঅ একটিভিটি'' বা তেজষ্ক্ৰিয়তা সম্পৰ্কীয় অতুলনীয় গ্ৰন্থখন প্ৰকাশ পায় মেৰীৰ মৃত্যুৰ এবছৰৰ পিছত।<ref name="deka"/> ==টোকা== {{Notelist}} ==তথ্যসংগ্ৰহ== {{reflist|30em|refs= <ref name="deka">আধুনিক বিশ্বৰ এশগৰাকী মহান ব্যক্তি, সম্পাদনা: [[কনকসেন ডেকা]]। </ref> <ref name="gwiazdapolarna">{{cite journal|title=Mazowieckie korzenie Marii |journal=[[Gwiazda Polarna]] |date=21 June 2008 |volume=100 |issue=13 |pages=16–17 |url=http://www.gwiazdapolarna.com/czytaj.php?nr=813&cat=4&art=04-01.txt |accessdate=10 September 2012 |author=Wojciech A. Wierzewski |trans-title=Maria's Mazowsze Roots |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090321193811/http://www.gwiazdapolarna.com/czytaj.php?nr=813&cat=4&art=04-01.txt |archivedate=21 March 2009 }}</ref> <ref name="independence">{{cite journal|last=Kabzińska|first=Krystyna|title=''Chemiczne i polskie aspekty odkrycia polonu i radu''|journal=Przemysł Chemiczny (The Chemical Industry)|year=1998|volume=77|pages=104–107|trans-title=Chemical and Polish Aspects of Polonium and Radium Discovery|language=Polish}}</ref> <ref name="robert2">{{cite book|author=Robert William Reid|title=Marie Curie|url=http://books.google.com/books?id=p81XAAAAYAAJ|accessdate=2 August 2012|year=1974|publisher=New American Library|page=24|isbn=0002115395}}</ref> <ref name="robert3">{{cite book|author=Robert William Reid|title=Marie Curie|url=http://books.google.com/books?id=p81XAAAAYAAJ|accessdate=2 August 2012|year=1974|publisher=New American Library|page=32|isbn=0002115395}}</ref> <ref name="robert4">{{cite book|author=Robert William Reid|title=Marie Curie|url=http://books.google.com/books?id=p81XAAAAYAAJ|accessdate=2 August 2012|year=1974|publisher=New American Library|pages=61–63|isbn=0002115395}}</ref> <ref name="robert5">{{cite book|author=Robert William Reid|title=Marie Curie|url=http://books.google.com/books?id=p81XAAAAYAAJ|accessdate=2 August 2012|year=1974|publisher=New American Library|pages=63–64|isbn=0002115395}}</ref> <ref name="Marie Curie&nbsp;— Polish Girlhood (1867–1891)">{{cite web |url=http://www.aip.org/history/curie/polgirl1.htm |title=Marie Curie&nbsp;— Polish Girlhood (1867–1891) Part 1 |publisher=American Institute of Physics |accessdate=7 November 2011 |archivedate=2 November 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111102131239/http://www.aip.org/history/curie/polgirl1.htm |deadurl=yes }}</ref> <ref name="Marie Curie&nbsp;— Polish Girlhood (1867–1891)1">{{cite web |url=http://www.aip.org/history/curie/polgirl2.htm |title=Marie Curie&nbsp;— Polish Girlhood (1867–1891) Part 2 |publisher=American Institute of Physics |accessdate=7 November 2011 |archivedate=3 October 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121003044451/http://www.aip.org/history/curie/polgirl2.htm |deadurl=yes }}</ref> <ref name="Marie Curie&nbsp;— Student in Paris">{{cite web |url=http://www.aip.org/history/curie/stud1.htm |title=Marie Curie&nbsp;— Student in Paris (1891–1897) Part 1 |publisher=American Institute of Physics |accessdate=7 November 2011 |archivedate=7 June 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070607203812/http://www.aip.org/history/curie/stud1.htm |deadurl=yes }}</ref> <ref name="Marie Curie&nbsp;— Student in Paris 2">{{cite web |url=http://www.aip.org/history/curie/stud2.htm |title=Marie Curie&nbsp;— Student in Paris (1891–1897) Part 2 |publisher=American Institute of Physics |accessdate=7 November 2011 |archivedate=12 September 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110912012411/http://www.aip.org/history/curie/stud2.htm |deadurl=yes }}</ref> <ref name="Marie Curie and the Science of Radioactivity">{{cite web |url=http://www.aip.org/history/curie/resbr1.htm |title=Marie Curie &nbsp;— Research Breakthroughs (1807-1904)Part 1 |publisher=American Institute of Physics |accessdate=7 November 2011 |archivedate=17 November 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151117223130/https://www.aip.org/history/curie/resbr1.htm |deadurl=yes }}</ref> <ref name="Marie Curie and the Science of Radioactivity 2">{{cite web |url=http://www.aip.org/history/curie/resbr2.htm |title=Marie Curie &nbsp;— Research Breakthroughs (1807-1904)Part 2 |publisher=American Institute of Physics |accessdate=7 November 2011 |archivedate=18 November 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111118025917/http://www.aip.org/history/curie/resbr2.htm |deadurl=yes }}</ref> <ref name="psb112">{{cite book|title=[[Polski Słownik Biograficzny]], Vol. 4|pages=112|author=Tadeusz Estreicher|authorlink=Tadeusz Estreicher|accessdate=10 September 2012|language=Polish|chapter=Curie, Maria ze Skłodowskich|year=1938}}</ref> }} ==গ্ৰন্থপঞ্জী== {{refbegin|30em}} * {{cite book|author=Robert William Reid|title=Marie Curie|url=http://books.google.com/books?id=p81XAAAAYAAJ|accessdate=2 August 2012|year=1974|publisher=New American Library}} * Wojciech A. Wierzewski, "''Mazowieckie korzenie Marii''" ("Maria's Mazowsze Roots"), ''[[Gwiazda Polarna]]'' (Pole Star), a Polish-American biweekly, vol. 100, no. 13 (21 June 2008), pp.&nbsp;16–17. [https://web.archive.org/web/20090321193811/http://www.gwiazdapolarna.com/czytaj.php?nr=813&cat=4&art=04-01.txt Online version] * L. Pearce Williams, "Curie, Pierre and Marie", ''[[Encyclopedia Americana]]'', [[Danbury, Connecticut|Danbury]], Connecticut, [[Grolier]], Inc., 1986, vol. 8, pp.&nbsp;331–32. * {{cite book|author=Barbara Goldsmith|title=Obsessive Genius: The Inner World of Marie Curie|url=http://books.google.com/books?id=xuYSLk_tHfgC|accessdate=2 August 2012|year=2005|publisher=W. W. Norton & Company|isbn=978-0-393-05137-7}} {{refend}} ==অধিক জানিবলৈ== ===গ্ৰন্থ=== * {{cite book|author=Teresa Kaczorowska|title=Córka mazowieckich równin, czyli, Maria Skłodowska-Curie z Mazowsza|trans_title=Daughter of the Mazovian Plains: Maria Skłodowska–Curie of Mazowsze|language=Polish|url=http://books.google.com/books?id=yTCkXwAACAAJ|accessdate=2 August 2012|year=2011|publisher=Związek Literatów Polskich, Oddz. w Ciechanowie}} * {{cite book|author=Naomi Pasachoff|title=Marie Curie:And the Science of Radioactivity: And the Science of Radioactivity|url=http://books.google.com/books?id=mVCTHbdstdQC|accessdate=2 August 2012|date=1 August 1996|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-509214-1}} * {{cite book|author=Eve Curie|title=Madame Curie: A Biography|url=http://books.google.com/books?id=abHJGxj8ZRwC|accessdate=2 August 2012|date=2 April 2001|publisher=Da Capo Press|isbn=978-0-306-81038-1}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{cite book|author=Susan Quinn|title=Marie Curie: A Life|url=http://books.google.com/books?id=bteAVVwkeUIC&pg=PA330|accessdate=2 August 2012|date=10 April 1996|publisher=Da Capo Press|isbn=978-0-201-88794-5}}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{cite book|author=Françoise Giroud|title=Marie Curie, a life|url=http://books.google.com/books?id=UqPuAAAAMAAJ|accessdate=2 August 2012|date=March 1986|publisher=Holmes & Meier|isbn=978-0-8419-0977-9}}, translated by [[Lydia Davis]] * {{cite book|author=Lauren Redniss|title=Radioactive: Marie & Pierre Curie: A Tale of Love and Fallout|url=http://books.google.com/books?id=HVL4QwAACAAJ|accessdate=2 August 2012|date=21 December 2010|publisher=HarperCollins|isbn=978-0-06-135132-7}} *{{cite book|last=Opfell|first=Olga S.|title=The Lady Laureates : Women Who Have Won the Nobel Prize|url=https://archive.org/details/ladylaureateswom0000opfe|year=1978|publisher=Scarecrow Press|location=Metuchen,N.J.& London|isbn=0810811618|pages=[https://archive.org/details/ladylaureateswom0000opfe/page/147 147]-164}} ===কল্প-কাহিনীৰ গ্ৰন্থ=== * {{Cite book |title=The Book about Blanche and Marie |url=https://archive.org/details/bookaboutblanche00enqu |first=Per |last=Olov Enquist |isbn=1-58567-668-3 |year=2006 |publisher=Overlook |location=New York}} A 2004 novel by [[Per Olov Enquist]] featuring Maria Skłodowska-Curie, [[neurologist]] [[Jean-Martin Charcot]], and his ''[[Salpêtrière]]'' patient "Blanche" (Marie Wittman). The English translation was published in 2006. ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons|Marie Curie|মেডাম কুৰী}} * [http://www.cambridge.org/us/catalogue/catalogue.asp?isbn=9780521821971 Out of the Shadows]-A study of women physicists * [http://cyberquebec.ca/_layout/?uri=http://cyberquebec.ca/curie/ Pierre Curie and Marie Sklodowska : The First Century of Their Impact on Human Knowledge] * [http://www.umcs.lublin.pl/articles.php?aid=1113 The official web page of Maria Curie Skłodowska University in Lublin, Poland] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081217025156/http://www.umcs.lublin.pl/articles.php?aid=1113 |date=2008-12-17 }} in English. * [https://web.archive.org/web/20120911201944/http://www.staff.amu.edu.pl/~zbzw/ph/sci/msc.htm Detailed Biography at Science in Poland website]; with quotes, photographs, links etc. * [http://cordis.europa.eu/fp7/mariecurieactions/home_en.html European Marie Curie Fellowships] * [http://www.mariecurie.org/ Marie Curie Fellowship Association] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110717020059/http://www.mariecurie.org/ |date=2011-07-17 }} * [http://www.mariecurie.org.uk/ Marie Curie Cancer Care], UK * [http://www.woodrow.org/teachers/chemistry/institutes/1992/MarieCurie.html ''Marie Sklodowska Curie: Her Life as a Media Compendium'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050830013010/http://www.woodrow.org/teachers/chemistry/institutes/1992/MarieCurie.html |date=2005-08-30 }} * [http://www.nobelprize.org/physics/articles/curie/index.html Marie and Pierre Curie and the Discovery of Polonium and Radium] Chronology from nobelprize.org * [http://alsos.wlu.edu/qsearch.aspx?browse=people/Curie,+Marie Annotated bibliography of Marie Curie from the Alsos Digital Library] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051125111819/http://alsos.wlu.edu/qsearch.aspx?browse=people%2FCurie%2C+Marie |date=2005-11-25 }} * [http://www.nytimes.com/learning/general/onthisday/bday/1107.html Obituary, New York Times, 5 July 1934 ''Mme. Curie Is Dead; Martyr to Science''] * [http://himetop.wikidot.com/marie-curie Some places and memories related to Marie Curie] * [http://www-personal.umich.edu/~jbourj/money1.htm Marie Curie on the 500 French Franc and 20000 old Polish zloty banknotes.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111213071452/http://www-personal.umich.edu/~jbourj/money1.htm |date=2011-12-13 }} * {{Imdb title|id=0956189|title=Marie Curie}}&nbsp;– Animated biography of Marie Curie on DVD from an animated series of world and American history&nbsp;– [[Animated Hero Classics]] distributed by Nest Learning. * {{Imdb title|id=0281993|title=Marie Curie&nbsp;– More than Meets the Eye}}&nbsp;– Live Action portrayal of Marie Curie on DVD from the Inventors Series produced by Devine Entertainment. * {{Imdb title|id=0075534|title=Marie Curie}}&nbsp;– Portrayal of Marie Curie in a television mini series produced by the [[BBC]] * {{worldcat id|id=lccn-n80-155913}} * [http://www.nobelprize.org/physics/laureates/1903 1903 Nobel Prize in Physics] and [http://www.nobelprize.org/chemistry/laureates/1911 1911 Nobel Prize in Chemistry]&nbsp;– Nobel committee page; presentation speech, her award lecture etc. * [http://www.aip.org/history/curie/contents.htm "Marie Curie and the Study of Radioactivity"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131031052900/http://www.aip.org/history/curie/contents.htm |date=2013-10-31 }} at [[American Institute of Physics]] website.'' (Site also has a short version for kids entitled [http://www.aip.org/history/curie/brief/index.html "Her story in brief!"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150909131154/https://www.aip.org/history/curie/brief/index.html |date=2015-09-09 }}.)'' * {{cite web| url=http://www.hypatiamaze.org/m_curie/curie_walk.html| title=Marie Curie Walking Tour of Paris| publisher=Hypatia| accessdate=7 November 2011| archivedate=24 December 2013| archiveurl=https://web.archive.org/web/20131224114548/http://www.hypatiamaze.org/m_curie/curie_walk.html| deadurl=yes}} * [http://archive.org/search.php?query=marie%20curie%20AND%20mediatype%3Atexts Works by Marie Curie] at [http://archive.org/ Internet Archive] {{১৯০৩ চনৰ ন'বেল বঁটা বিজয়ী}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:পোলেণ্ডৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ফ্ৰান্সৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ৰসায়নবিদ]] [[শ্ৰেণী:পদাৰ্থ বিজ্ঞানী]] [[শ্ৰেণী:পদাৰ্থ বিজ্ঞানৰ ন'বেল বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ ন'বেল বঁটা বিজয়ী]] s64bd65hia14nu8pn6imgtgye634xha 0 26436 649309 647020 2026-11-03T09:50:47Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649309 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |Fname = Sir sunil Tata |image = |image_size = 200px |caption = |birth_name = |birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1937|12|28}} |birth_place = [[মুম্বাই|বম্বে]], বম্বে প্ৰেছিডেন্সী, ব্ৰিটিছ ইণ্ডিয়া |death_date = {{Death date and age|2024|10|9|1937|12|28}} |death_place = |death_cause = |resting_place = |residence = কলাবা, [[মুম্বাই]], [[ভাৰত]]<ref name='tata bio'>{{cite web|title = Amazing story of how Ratan Tata built an empire |url = http://business.rediff.com/slide-show/2010/oct/20/slide-show-1-amazing-story-of-how-ratan-tata-built-an-empire.htm}}</ref> |ethnicity = [[ফাৰ্ছী]] |nationality = ভাৰতীয় |alma_mater = কৰ্ণেল বিশ্ববিদ্যালয় (Cornell University)<br /> হাৱাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয় (Harvard University) |occupation = [[টাটা গ্ৰুপ]]ৰ চেয়াৰমেন |years_active = ১৯৬২-বৰ্তমানলৈকে |spouse = অবিবাহিত |religion = [[Zoroastrian]] |signature = |signature_alt= ৰতন টাটাৰ স্বাক্ষৰ |website = |footnotes = |awards = {{nowrap|[[Lifetime Achievement Award]] (২০১২) <br/> [[পদ্মভূষণ]] (২০০০)<br> [[পদ্মবিভূষণ]] (২০০৮)<br>[[KBE]] (২০০৯)}} }} '''ৰতন নৱাল টাটা''', ({{Lang-en|Ratan Naval Tata}}; ২৮ ডিচেম্বৰ ১৯৩৭ – ৯ অক্টোবৰ ২০২৪) হৈছে ভাৰতৰ এজন উল্লেখযোগ্য উদ্যোগপতি আৰু দানবীৰ,। ১৯৮১ চনত তেওঁ টাটা উদ্যোগৰ "ডাইৰেক্টৰ" হিচাপে দায়িত্বভাৰ গ্ৰহণ কৰিছিল। ১৯৯১ চনত [[টাটা গ্ৰুপ]]ৰ "চেয়াৰমেন" পদত ৰতন টাটাক নিযুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref name='TGD'>{{cite web|title=Tata Group Website|url=http://www.tata.com/company/profile.aspx?sectid=DpOT+Lbrdvg=|access-date=2012-07-09|archivedate=2012-07-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120719140243/http://www.tata.com/company/profile.aspx?sectid=DpOT+Lbrdvg=|deadurl=yes}}</ref> ৰতন টাটা দেশৰ ভিতৰতে ধনী মুম্বাইৰ এটা পাৰ্চী পৰিয়ালৰ সদস্য। ১৯৯১ চনৰ পৰা ২০১২ চনলৈকে টাটা গ্ৰুপ আৰু টাটা চনচ্ ৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল, আৰু তাৰ পিছত ২০১৬ চনৰ অক্টোবৰৰ পৰা ২০১৭ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীলৈকে অন্তৱৰ্তীকালীন অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{cite news | url=http://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/Ratan-Tata-is-chairman-emeritus-of-Tata-Sonsss/articleshow/17671786.cms | work=The Times of India | title=Ratan Tata is chairman emeritus of Tata Sons | access-date=11 January 2016 | archive-date=11 February 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160211181424/http://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/Ratan-Tata-is-chairman-emeritus-of-Tata-Sonsss/articleshow/17671786.cms | url-status=live }}</ref><ref>{{cite news|last1=Masani|first1=Zareer|title=What makes the Tata empire tick?n; |url=https://www.independent.co.uk/news/business/analysis-and-features/what-makes-the-tata-empire-tick-10024897.html|access-date=30 April 2016|work=The Independent (UK)|date=5 February 2015|archive-date=1 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160601162559/http://www.independent.co.uk/news/business/analysis-and-features/what-makes-the-tata-empire-tick-10024897.html|url-status=live}}</ref> ২০০৮ চনত তেওঁ ভাৰতৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান পদ্ম বিভূষণ লাভ কৰে। ইয়াৰ পূৰ্বে ২০০০ চনত ৰতনে তৃতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান পদ্মভূষণ লাভ কৰিছিল। বয়সৰ লগত জড়িত ৰোগৰ বাবে ২০২৪ চনৰ ৯ অক্টোবৰ তাৰিখে তেওঁৰ মৃত্যু হয়।<ref>{{Cite news |title=Ratan Tata, the former chairman of Indian conglomerate Tata Sons, dies at 86 |url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/ratan-tata-former-chairman-indias-oldest-conglomerate-tata-114654307 |date=10 October 2024|website=[[ABC News (United States)|ABC News]] |language=en}}</ref> টাটা গ্ৰুপৰ প্ৰতিষ্ঠাপক জামছেদজী টাটাৰ পুত্ৰ ৰতনজী টাটাৰ দত্তক লোৱা নৱল টাটাৰ পুত্ৰ ৰতন টাটা। তেওঁ কৰ্নেল ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ অৱ আৰ্কিটেকচাৰৰ পৰা স্থাপত্যত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>{{cite web |url=https://www.tata.com/management-team#//management-team/rnt |title=Leadership Team &#124; Tata group |publisher=Tata.com |date=28 December 2012 |access-date=10 January 2022 |archive-date=1 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200501051021/https://www.tata.com/management-team#//management-team/rnt |url-status=live }}</ref> ১৯৬১ চনত টাটা ষ্টীলৰ দোকানৰ মজিয়াৰ পৰা আৰম্ভ কৰি টাটা গ্ৰুপত যোগদান কৰে। পিছলৈ তেওঁ জে আৰ ডি টাটাৰ পিছত ১৯৯১ চনত টাটা সন্সৰ অধ্যক্ষ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। তেওঁৰ কাৰ্যকালত টাটা গ্ৰুপে টাটাক বহুলাংশে ভাৰতকেন্দ্ৰিক গোটৰ পৰা গ্ল’বেললৈ ৰূপান্তৰিত কৰাৰ প্ৰয়াসত টেটলি, জাগুয়াৰ লেণ্ড ৰভাৰ আৰু ক’ৰাছক অধিগ্ৰহণ কৰে ব্যৱসায়। টাটা এগৰাকী দানবীৰও আছিল। টাটাই ৩০টাতকৈও অধিক ষ্টাৰ্ট-আপত বিনিয়োগ কৰিছিল, বেছিভাগেই ব্যক্তিগত ক্ষমতাত আৰু কিছুমানে তেওঁৰ বিনিয়োগ কোম্পানীটোৰ জৰিয়তে।<ref>{{Cite web |date=28 December 2021 |title=Ratan Tata turns 84: A list of 10 start-ups funded by the industrialist |url=https://www.businesstoday.in/latest/corporate/story/ratan-tata-turns-84-a-list-of-10-start-ups-funded-by-the-industrialist-317098-2021-12-28 |access-date=17 August 2023 |website=Business Today |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=17 August 2022 |title=Ratan Tata invests in companionship startup Goodfellows: Why he invested, the business model and other details |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/gadgets-news/ratan-tata-invests-in-companionship-startup-goodfellows-why-he-invested-the-business-model-and-other-details/articleshow/93613980.cms |access-date=17 August 2023 |issn=0971-8257}}</ref> বিভিন্ন দেশ-বিদেশৰপৰা ৰতন টাটাই বিভিন্ন পুৰস্কাৰ, সন্মান, খ্যাতি আৰু স্বীকৃতি লাভ কৰিছে। ২০০০ চনত ভাৰত চৰকাৰে তেওঁক [[পদ্মভূষণ]] আৰু ২০০৮ চনত [[পদ্মবিভূষণ]] উপাধিৰে বিভূষিত কৰিছে।<ref>{{cite web|title=LN Mittal, Ratan Tata, Narayana Murthy get Padma Vibhushan|url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2008-01-26/news/27713021_1_padma-vibhushan-padma-awards-second-highest-civilian-award|accessdate=26 January 2008|archivedate=2016-03-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305040002/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2008-01-26/news/27713021_1_padma-vibhushan-padma-awards-second-highest-civilian-award|deadurl=yes}}</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ৰতন টাটাৰ জন্ম হৈছিল ১৯৩৭ চনৰ ২৮ ডিচেম্বৰত ব্ৰিটিছ শাসনৰ সময়ত বৰ্তমান মুম্বাইত, এটা পাৰ্চী জৰষ্ট্ৰীয়ান পৰিয়ালত।<ref>{{cite encyclopedia |last1=Hollar |first1=Sherman |title=Ratan Tata |url=https://www.britannica.com/biography/Ratan-Tata |encyclopedia=Encyclopedia Britannica |access-date=12 September 2018 |archive-date=12 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180912205527/https://www.britannica.com/biography/Ratan-Tata |url-status=live }}</ref> তেওঁ চুৰাটত জন্মগ্ৰহণ কৰা নৱল টাটাৰ পুত্ৰ আছিল আৰু পিছলৈ টাটা পৰিয়াল আৰু ছুনী টাটা (টাটা গ্ৰুপৰ প্ৰতিষ্ঠাপক জামছেটজী টাটাৰ ভতিজী)ই তোলনীয়া পো কৰি লৈছিল। টাটাৰ তেজৰ-সম্পৰ্কীয় ককাক হৰমুছজী টাটাৰ টাটা পৰিয়ালৰ সৈতে তেজৰ সম্পৰ্ক আছিল। ১৯৪৮ চনত ৰতন টাটাৰ বয়স ১০ বছৰ বয়সত তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃৰ বিচ্ছেদ হয় আৰু তাৰ পিছত তেওঁক ডাঙৰ-দীঘল কৰিবলৈ তেওঁৰ আইতাক আৰু ৰতনজী টাটাৰ বিধৱা পত্নী নভাজবাই টাটাই দত্তক লয়।<ref>{{cite news|title=Ratan Tata rode the tiger economy and now he drives Jaguar|url=https://www.telegraph.co.uk/comment/personal-view/3556736/Ratan-Tata-rode-the-tiger-economy-and-now-he-drives-Jaguar.html|access-date=31 March 2012|newspaper=[[The Daily Telegraph]]|date=30 March 2008|last=Langley|archive-date=4 October 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121004183508/http://www.telegraph.co.uk/comment/personal-view/3556736/Ratan-Tata-rode-the-tiger-economy-and-now-he-drives-Jaguar.html|url-status=live}}</ref> তেওঁৰ এজন ভায়েক আছিল, জিমি টাটা<ref>{{Cite web |last=এক্সপ্ৰেস |first=বেঙ্গল |date=8 December 2022 |title=দুটা মাত্ৰ ঘৰ, ব্যাবহাৰ কৰেন না মোবাইল চিনতে পাচ্ছেন ৰতন টাটাৰ এই ভাই কে? |url=https://bengalxpress.in/only-two-houses-dont-use-mobile-phones-can-you-recognize-who-is-ratan-tatas-brother/ |access-date=8 December 2022 |website=Bengal Xpress |language=bn |archivedate=28 February 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240228092429/https://bengalxpress.in/only-two-houses-dont-use-mobile-phones-can-you-recognize-who-is-ratan-tatas-brother/ |deadurl=yes }}</ref>আৰু সতীয়া ভায়েক নৱেল টাটা, সতীয়া মাতৃ ছিমন টাটাৰ ফালৰ পৰা। ==শিক্ষা== ৰতন টাটাই [[মুম্বাই]]ৰ কেম্পিয়ন স্কুলত শিক্ষাজীৱনৰ পাতনি মেলিছিল আৰু কেথেড্ৰ'ল এণ্ড জন ক'নন স্কুলত স্কুলীয়া শিক্ষা সাং কৰিছিল।<ref name=toitataschool>{{cite news|title=Ratan Tata goes back to school|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-03-31/india/28031551_1_ratan-tata-nie-tata-group|accessdate=31 March 2012|newspaper=''[[Times of India]]''|date=31 March 2009|archivedate=25 July 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130725200328/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2009-03-31/india/28031551_1_ratan-tata-nie-tata-group|deadurl=yes}}</ref> ১৯৬২ চনত কৰ্ণেল বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা তেওঁ ষ্ট্ৰাকচাৰেল ইঞ্জিনিয়াৰিঙসহ আৰ্কিটেকচাৰত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰিছিল। ইয়াৰ পিছত ১৯৭৫ চনত হাৰ্ৱাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা 'এডভাঞ্চড মেনেজমেণ্ট প্ৰগ্ৰাম' পাঠ্যক্ৰম সমাপ্ত কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601087&sid=aQkYaQuODjtU&refer=home|title=India's Tata Takes Leap With $7.6 Billion Corus Bid (Update1) |last=Sharma|first=Subramaniam |date=2006-10-18|publisher=[[Bloomberg L.P.|Bloomberg]]|accessdate=2009-09-12}}</ref> ==কৰ্মজীৱন== [[File:Ratan Tata.jpg|thumb|left|২০০৫ চনত বাংলাদেশত ৰতন টাটা(সোঁফালে)]] ১৯৭০ চনত ৰতন টাটাক টাটা গ্ৰুপত পৰিচালনাৰ পদ দিয়া হৈছিল। তেওঁ সহযোগী প্ৰতিষ্ঠান নেচনেল ৰেডিঅ' এণ্ড ইলেক্ট্ৰনিক্স (নেলকো)ক ঘূৰাই আনি প্ৰাৰম্ভিক সফলতা লাভ কৰে, মাথোঁ অৰ্থনৈতিক মন্দাৱস্থাৰ সময়ত ইয়াৰ পতন হোৱা দেখা যায়।<ref name="BS">{{cite news|last1=Majumdar|first1=Shyamal|title=40 Years Ago... and Now: Ratan Tata increased dare quotient of Tata group|url=http://www.business-standard.com/article/companies/40-years-ago-and-now-ratan-tata-increased-the-dare-quotient-of-the-tata-group-115012000145_1.html|access-date=29 April 2016|work=Business Standard|date=21 January 2015|archive-date=13 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160513222040/http://www.business-standard.com/article/companies/40-years-ago-and-now-ratan-tata-increased-the-dare-quotient-of-the-tata-group-115012000145_1.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Ratan Tata and NELCO Crucible&nbsp; – The untold story.|url=https://vivifychangecatalyst.wordpress.com/2013/10/11/ratan-tata-and-nelco-crucible-the-untold-story/|website=vivifychangecatalyst|date=11 October 2013|access-date=29 April 2016|archive-date=11 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161011222559/https://vivifychangecatalyst.wordpress.com/2013/10/11/ratan-tata-and-nelco-crucible-the-untold-story/|url-status=live}}</ref> ১৯৯১ চনত জে আৰ ডি টাটাই টাটা চন্সৰ অধ্যক্ষ পদৰ পৰা পদত্যাগ কৰি তেওঁক তেওঁৰ উত্তৰাধিকাৰী হিচাপে নিযুক্তি দিয়ে। প্ৰথম অৱস্থাত টাটাক বিভিন্ন সহযোগী কোম্পানীসমূহৰ মুৰব্বীৰ পৰা কঠোৰ বাধাৰ সন্মুখীন হৈছিল, যিসকলৰ জ্যেষ্ঠ টাটাৰ কাৰ্যকালত কাম কৰাৰ স্বাধীনতা বহু পৰিমাণে আছিল। ইয়াৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে টাটাই ক্ষমতা একত্ৰিত কৰাৰ বাবে ডিজাইন কৰা কেইবাটাও নীতি ৰূপায়ণ কৰে, য’ত অৱসৰৰ বয়স ৰূপায়ণ কৰা, সহযোগী কোম্পানীসমূহে গ্ৰুপ অফিচত পোনপটীয়াকৈ প্ৰতিবেদন দিয়া আৰু সহযোগী কোম্পানীসমূহে টাটা গ্ৰুপ ব্ৰেণ্ড গঢ়ি তোলাত নিজৰ লাভৰ অৱদান আগবঢ়াব বিচৰা আদি অন্তৰ্ভুক্ত। টাটাই উদ্ভাৱনক অগ্ৰাধিকাৰ দিছিল আৰু বহু দায়িত্ব কনিষ্ঠ প্ৰতিভাক অৰ্পণ কৰিছিল।<ref name="ChrisDeresky">{{cite book|last1=Christopher|first1=Elizabeth|last2=Deresky|first2=Helen|title=International Management: Managing Cultural Diversity|date=2012|publisher=Pearson Australia|isbn=978-1-4425-3967-9|page=457|edition=Second|url=https://books.google.com/books?id=BSfiBAAAQBAJ&pg=PA460|access-date=30 April 2016|archive-date=9 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200709192857/https://books.google.com/books?id=BSfiBAAAQBAJ&pg=PA460|url-status=live}}</ref> তেওঁৰ নেতৃত্বত সহযোগী কোম্পানীসমূহৰ মাজত ওপৰত ওপৰ সোমাই থকা কাৰ্য্যকলাপসমূহ কোম্পানীব্যাপী কাৰ্য্যকলাপলৈ সুশৃংখলিত কৰা হৈছিল, গোটটোৱে বিশ্বায়নৰ কাম হাতত ল'বলৈ অসংলগ্ন ব্যৱসায়ৰ পৰা ওলাই আহিছিল।<ref>{{cite news |date=3 March 2011 |title=The Tata group: Out of India |newspaper=The Economist |url=https://www.economist.com/node/18285497 |url-status=live |access-date=30 April 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160605100103/http://www.economist.com/node/18285497 |archive-date=5 June 2016}}</ref> টাটাই টাটা গ্ৰুপৰ নেতৃত্ব দিয়া ২১ বছৰত ৰাজহ ৪০ গুণতকৈও অধিক বৃদ্ধি পায়, আৰু লাভ ৫০ গুণতকৈও অধিক বৃদ্ধি পায়।<ref name="BS"/> যেতিয়া তেওঁ কোম্পানীৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰিছিল, তেতিয়া বিক্ৰীয়ে প্ৰচুৰ পৰিমাণে পণ্য বিক্ৰীক সামৰি লৈছিল, যদিও তেওঁৰ কাৰ্যকালৰ শেষত বিক্ৰীৰ সৰহভাগেই ব্ৰেণ্ডৰ পৰা হৈছিল।<ref>{{cite news|last1=Aiyar|first1=Shankkar|title=Ratan's Tata|url=http://indiatoday.intoday.in/story/tata-group-grows-fourfold-under-ratan-tata-accounts-for-2.4percent-of-gdp/1/206727.html|access-date=30 April 2016|work=India Today|date=24 February 2003|archive-date=31 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160531235635/http://indiatoday.intoday.in/story/tata-group-grows-fourfold-under-ratan-tata-accounts-for-2.4percent-of-gdp/1/206727.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|last1=Goldstein|first1=Andrea|title=The Internationalization of Indian Companies: The Case of Tata|url=https://www.ciaonet.org/attachments/830/uploads#page=36|publisher=Center for the Advanced Study of India, University of Pennsylvania|page=36|date=January 2008|access-date=30 April 2016|archive-date=2 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160602122428/https://www.ciaonet.org/attachments/830/uploads#page=36|url-status=live}}</ref> তেওঁ [[টাটা গ্ল'বেল বেভাৰেজ|টাটা টি]] [[টেটলি]], [[টাটা মটৰছ]] [[জাগুয়াৰ লেণ্ড ৰভাৰ]], [[টাটা ষ্টীল]] আৰু [[কোৰাছ গ্ৰুপ পিএলচি|কোৰাছ] অধিগ্ৰহণ কৰিছিল। এই অধিগ্ৰহণসমূহে টাটাক বহুলাংশে ভাৰতকেন্দ্ৰিক গোটৰ পৰা বিশ্বব্যাপী ব্যৱসায়ত পুনৰ স্থান দিছিল, য’ত ৬৫%তকৈ অধিক ৰাজহ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত পৰিচালনা আৰু বিক্ৰীৰ পৰা আহিছিল।<ref name="BS"/> তেওঁ [[টাটা নেনো]] গাড়ীৰ বিকাশৰ ধাৰণা আৰু নেতৃত্ব দিছিল, যিয়ে গড় ভাৰতীয় গ্ৰাহকৰ হাতৰ মুঠিত থকা ক্ৰয়-ক্ষমতাত গাড়ী ৰখাত সহায় কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.hbs.edu/creating-emerging-markets/interviews/Pages/profile.aspx?profile=rntata |title=Interview with Ratan Naval Tata |website=Creating Emerging Markets |publisher=Harvard Business School |access-date=10 December 2017 |archive-date=26 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126124853/https://www.hbs.edu/creating-emerging-markets/interviews/Pages/profile.aspx?profile=rntata |url-status=live }}</ref><ref name="ChrisDeresky" /> [[টাটা মটৰ্ছে]] তাৰ পিছত গুজৰাটৰ [[চানন্দ প্লাণ্ট (টাটা মটৰছ)|চানন্দ প্লাণ্ট]]ৰ পৰা টিগ'ৰ ইলেক্ট্ৰিক বাহনৰ প্ৰথমটো বেচ মুকলি কৰিছে, যাক টাটাই "ভাৰতৰ বৈদ্যুতিক সপোনক দ্ৰুতগতিত আগুৱাই নিয়াৰ" উপায় বুলি বৰ্ণনা কৰিছে।<ref>{{Cite news |date=9 December 2017 |title=Why Ratan Tata's Tigor rollout is a revolutionary statement |language=en-IN |newspaper=The Economic Times |url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/auto/news/why-ratan-tatas-tigor-rollout-is-a-revolutionary-statement/articleshow/61995852.cms |url-status=live |access-date=10 December 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171211063603/https://economictimes.indiatimes.com/industry/auto/news/why-ratan-tatas-tigor-rollout-is-a-revolutionary-statement/articleshow/61995852.cms |archive-date=11 December 2017}}</ref> ৭৫ বছৰ সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ লগে লগে ২০১২ চনৰ ২৮ ডিচেম্বৰত ৰতন টাটাই টাটা গোটৰ কাৰ্যবাহী ক্ষমতাৰ পৰা পদত্যাগ কৰে। তেওঁৰ উত্তৰাধিকাৰীত্বক লৈ পৰৱৰ্তী সময়ত হোৱা নেতৃত্বৰ সংকটে সংবাদ মাধ্যমৰ তীব্ৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছিল।<ref>{{cite web |last=Goswami |first=Ranjit |date=1 November 2016 |title=Can India's mega-conglomerate Tata Sons survive its leadership crisis? |url=https://theconversation.com/can-indias-mega-conglomerate-tata-sons-survive-its-leadership-crisis-67965 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220110210350/https://theconversation.com/can-indias-mega-conglomerate-tata-sons-survive-its-leadership-crisis-67965 |archive-date=10 January 2022 |access-date=25 January 2017 |work=The Conversation}}</ref> কোম্পানীটোৰ পৰিচালনা সমিতি আৰু আইনী বিভাগে তেওঁৰ উত্তৰাধিকাৰী [[চাইৰাছ মিষ্ট্ৰী]]ক নিযুক্তি দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে; তেওঁ আছিল টাটাৰ আত্মীয় আৰু টাটা গোটৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ ব্যক্তিগত শ্বেয়াৰহোল্ডাৰ আছিল শ্বাপুৰজী পল্লোঞ্জী গ্ৰুপৰ পল্লনজী মিষ্ট্ৰীৰ পুত্ৰ।<ref>{{cite news|title=Cyrus P Mistry to succeed Ratan Tata|url=http://www.timesnow.tv/videoshow/4389699.cms|access-date=23 November 2011|archive-date=25 July 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130725235226/http://www.timesnow.tv/videoshow/4389699.cms|url-status=live|archivedate=25 July 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130725235226/http://www.timesnow.tv/videoshow/4389699.cms|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bloomberg.com/news/2013-01-03/ratan-tata-india-s-corporate-czar-retires-with-a-500-billion-vision.html|title=Ratan Tata, India's Corporate Czar, Retires With a $500 Billion Vision|publisher=Bloomberg|access-date=27 March 2013|archive-date=20 January 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130120055557/http://www.bloomberg.com/news/2013-01-03/ratan-tata-india-s-corporate-czar-retires-with-a-500-billion-vision.html|url-status=live}}</ref> ২০১৬ চনৰ ২৪ অক্টোবৰত চাইৰাছ মিষ্ট্ৰীক টাটা চন্সৰ অধ্যক্ষৰ পৰা অপসাৰণ কৰা হয়, আৰু ৰতন টাটাক অন্তৱৰ্তীকালীন অধ্যক্ষ নিযুক্তি দিয়া হয়। উত্তৰাধিকাৰী বিচাৰিবলৈ টাটাক সদস্য হিচাপে লৈ এখন বাছনি সমিতি গঠন কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/news/company/corporate-trends/big-rejig-ratan-tata-to-replace-cyrus-mistry-as-tata-sons-chairman/articleshow/55031245.cms|title=Cyrus Mistry Replaced by Ratan Tata as Tata Sons chairman – The Economic Times|newspaper=The Economic Times|access-date=24 October 2016|archive-date=26 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161026020828/http://economictimes.indiatimes.com/news/company/corporate-trends/big-rejig-ratan-tata-to-replace-cyrus-mistry-as-tata-sons-chairman/articleshow/55031245.cms|url-status=live}}</ref> ২০১৭ চনৰ ১২ জানুৱাৰীত নটৰাজন চন্দ্ৰশেক্ৰনক টাটা চন্সৰ অধ্যক্ষ হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়, যি ভূমিকা তেওঁ ২০১৭ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত গ্ৰহণ কৰে। ২০১৭ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত মিষ্ট্ৰীক টাটা চন্সৰ পৰিচালক পদৰ পৰা অপসাৰণ কৰা হয়।<ref name=":0">{{cite web |title=Cyrus Mistry back in the waiting line as Supreme Court stays order allowing him to be reinstated as Tata Sons Chairman |url=https://www.businessinsider.in/business/corporates/news/sc-stays-nclat-order-reinstating-cyrus-mistry-as-tata-sons-chairman/articleshow/73184404.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200126225230/https://www.businessinsider.in/business/corporates/news/sc-stays-nclat-order-reinstating-cyrus-mistry-as-tata-sons-chairman/articleshow/73184404.cms |archive-date=26 January 2020 |access-date=24 January 2020 |website=Business Insider |archivedate=26 January 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200126225230/https://www.businessinsider.in/business/corporates/news/sc-stays-nclat-order-reinstating-cyrus-mistry-as-tata-sons-chairman/articleshow/73184404.cms |deadurl=yes }}</ref> পিছত [[ৰাষ্ট্ৰীয় কোম্পানী আইন আপীল ন্যায়াধিকৰণ]]ৰ ৰায়ত ২০১৯ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত চাইৰাছ মিষ্ট্ৰীক টাটা চন্সৰ অধ্যক্ষ হিচাপে অপসাৰণ কৰাটো অবৈধ বুলি জনা গৈছিল, আৰু তেওঁক পুনৰ নিযুক্তি দিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল।<ref name=":0" />আপীলত ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ে [[চাইৰাছ মিষ্ট্ৰী]]ৰ চাকৰিৰ পৰা বৰ্খাস্ত কৰাটো সমৰ্থন কৰে।<ref>{{cite news |title=Tatas making Cyrus chairman wrong decision of lifetime:Supreme Court |url=https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/tatas-making-cyrus-chairman-wrong-decision-of-lifetime-sc/articleshow/81715818.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210331033439/https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/tatas-making-cyrus-chairman-wrong-decision-of-lifetime-sc/articleshow/81715818.cms |archive-date=31 March 2021 |access-date=31 March 2021 |website=[[The Times of India]]|date=27 March 2021 }}</ref> টাটাই নিজৰ ধনেৰে একাধিক কোম্পানীত বিনিয়োগ কৰিছিল। তেওঁ ভাৰতৰ অন্যতম আগশাৰীৰ ই-কমাৰ্চ ৱেবছাইটত [[স্নেপডিল]]ত বিনিয়োগ কৰিছিল। ২০১৬ চনৰ জানুৱাৰী মাহত তেওঁ অনলাইন প্ৰিমিয়াম ইণ্ডিয়ান টি বিক্ৰেতা টিবক্সত বিনিয়োগ কৰে,<ref>{{cite news|url=http://www.business-standard.com/article/companies/ratan-tata-invests-in-teabox-comes-on-board-as-advisor-116012700186_1.html|title=Ratan Tata invests in TeaBox, comes on board as advisor|work=Business Standard|date=27 January 2016|access-date=27 January 2016|archive-date=10 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220110210329/https://www.business-standard.com/article/companies/ratan-tata-invests-in-teabox-is-on-board-as-advisor-116012700186_1.html|url-status=live}}</ref>আৰু এটা ডিছকাউন্ট কুপন আৰু কেছ-বেক ৱেবছাইট CashKaro.com ত বিনিয়োগ কৰে।<ref>{{cite news|url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2016-01-19/news/69900289_1_kalaari-capital-urban-ladder-venture|title=Ratan Tata invests undisclosed amount in online cashback venture CashKaro.com|work=Economic Times|date=19 January 2016|access-date=7 June 2016|archive-date=25 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160525105959/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2016-01-19/news/69900289_1_kalaari-capital-urban-ladder-venture|url-status=live|archivedate=25 May 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160525105959/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2016-01-19/news/69900289_1_kalaari-capital-urban-ladder-venture|deadurl=yes}}</ref> তেওঁ ভাৰতৰ প্ৰাৰম্ভিক আৰু শেষ পৰ্যায়ৰ দুয়োটা কোম্পানীতে সৰু সৰু বিনিয়োগ কৰিছিল, যেনে ওলা কেবত ০.৯৫ কোটি টকা।<ref>{{cite web |url=http://www.livemint.com/Companies/H2QDrDQP5E3UF94wYzz0gM/Decoding-Ratan-Tatas-startup-investments.html |title=Decoding Ratan Tata's start-up investments |publisher=Livemint |date=2 October 2015 |access-date=2 December 2015 |archive-date=7 December 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151207171328/http://www.livemint.com/Companies/H2QDrDQP5E3UF94wYzz0gM/Decoding-Ratan-Tatas-startup-investments.html |url-status=live }}</ref>২০১৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহত টাটাই চীনৰ স্মাৰ্টফোন ষ্টাৰ্টআপ [[Xiaomi]] ত অংশীদাৰিত্ব লাভ কৰা বুলি খবৰ ওলাইছিল।<ref>{{cite web|last1=Flannery|first1=Russell|title=Ratan Tata Investment Underscores How Xiaomi Defies Odds|url=https://www.forbes.com/sites/russellflannery/2015/05/02/ratan-tata-investment-underscores-how-xiaomi-defies-odds/|website=Forbes|access-date=4 May 2015|date=2 May 2015|archive-date=5 May 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150505220936/http://www.forbes.com/sites/russellflannery/2015/05/02/ratan-tata-investment-underscores-how-xiaomi-defies-odds/|url-status=live}}</ref> ২০১৬ চনত তেওঁ এক অনলাইন ৰিয়েল-এষ্টেট পৰ্টেল নেষ্টাৱেত বিনিয়োগ কৰে, যিয়ে পিছলৈ অনলাইন ৰিয়েল-এষ্টেট আৰু pet-care portal, [[ডগস্পট]] আৰম্ভ কৰিবলৈ জেনিফাইক অধিগ্ৰহণ কৰে।<ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/business/Industry/ratan-tata-invests-in-pet-care-portal/article8064365.ece|title=Ratan Tata invests in pet care portal|date=4 January 2016|newspaper=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X|access-date=28 July 2016|archive-date=10 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220110210330/https://www.thehindu.com/business/Industry/Ratan-Tata-invests-in-pet-care-portal/article13980760.ece|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.livemint.com/Companies/YwlbW7z2551ciSauCZ4XMP/DogSpot-raises-funding-from-Ratan-Tata-others.html|title=DogSpot raises funds from Ratan Tata, others|last=Sahay|first=Priyanka|date=4 January 2016|access-date=28 July 2016|archive-date=12 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160812013030/http://www.livemint.com/Companies/YwlbW7z2551ciSauCZ4XMP/DogSpot-raises-funding-from-Ratan-Tata-others.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.businesstoday.in/current/corporate/ratan-tata-invests-in-pet-care-portal-dogspot.in/story/227715.html|title=Ratan Tata invests in pet care portal DogSpot.in- Business News|website=www.businesstoday.in|date=4 January 2016 |access-date=28 July 2016|archive-date=7 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160807233111/http://www.businesstoday.in/current/corporate/ratan-tata-invests-in-pet-care-portal-dogspot.in/story/227715.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |date=28 February 2016 |title=Ratan Tata invests in home rental start-up NestAway |work=<nowiki>Business Standard</nowiki> |agency=Press Trust of India |url=http://www.business-standard.com/article/companies/ratan-tata-invests-in-home-rental-start-up-nestaway-116022800085_1.html |url-status=live |access-date=28 February 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160229095832/http://www.business-standard.com/article/companies/ratan-tata-invests-in-home-rental-start-up-nestaway-116022800085_1.html |archive-date=29 February 2016}}</ref> টাটাই সম-বয়সীয়া বন্ধুত্বক উৎসাহিত কৰাৰ উদ্দেশ্যে জ্যেষ্ঠ নাগৰিকসকলৰ বাবে ভাৰতৰ কম্পেনিয়নশ্বিপ ষ্টাৰ্টআপ ''গুডফেলোছ''ও আৰম্ভ কৰে।<ref>{{Cite news|url=https://www.ndtv.com/india-news/ratan-tata-launches-indias-1st-companionship-startup-for-senior-citizens-3259672|title=Ratan Tata Launches India's 1st Companionship Startup For Senior Citizens|date=16 August 2022|newspaper=NDTV|language=en-IN|access-date=16 August 2022|archive-date=16 August 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220816143103/https://www.ndtv.com/india-news/ratan-tata-launches-indias-1st-companionship-startup-for-senior-citizens-3259672|url-status=live}}</ref> ==দানশীলতা== টাটা শিক্ষা, চিকিৎসা আৰু [[গ্ৰাম্য উন্নয়ন]]ৰ সমৰ্থক আছিল আৰু ভাৰতৰ এগৰাকী আগশাৰীৰ দানবীৰ বুলি গণ্য কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.scoopwhoop.com/inothernews/charitable-indians/#.4gfi7ecfz|title=You'll Respect These Indians More After You Find Out How Much They Donate To Charity|work=ScoopWhoop|date=13 May 2015|access-date=13 November 2017|archive-date=13 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171113165550/https://www.scoopwhoop.com/inothernews/charitable-indians/#.4gfi7ecfz|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171113165550/https://www.scoopwhoop.com/inothernews/charitable-indians/#.4gfi7ecfz|archivedate=13 November 2017|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.tatatrusts.org/|title=Tata Trusts|website=www.tatatrusts.org|access-date=13 February 2020|archive-date=16 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200116051450/https://www.tatatrusts.org/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Tata Trusts: A role model for philanthropy|url=https://www.theweek.in/theweek/cover/2018/10/05/tata-trusts-a-role-model-for-philanthropy.html|access-date=15 October 2020|website=The Week|language=en|archive-date=26 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026153342/https://www.theweek.in/theweek/cover/2018/10/05/tata-trusts-a-role-model-for-philanthropy.html|url-status=live}}</ref> টাটাই ইউনিভাৰ্চিটি অৱ নিউ চাউথ ৱেলছৰ অভিযান্ত্ৰিক অনুষদক প্ৰত্যাহ্বানমূলক অঞ্চলৰ বাবে উন্নত পানী প্ৰদান কৰিবলৈ কেপাচিটিভ ডিআইয়নাইজেচন বিকশিত কৰিবলৈ সহায় কৰিছিল।<ref>{{cite web |title=UNSW looks to solar-powered desalination to help bust droughts josh |url=https://reneweconomy.com.au/unsw-looks-to-solar-powered-desalination-to-help-bust-droughts-josh-39604/ |website=RenewEconomy |language=en-AU |date=18 April 2019 |access-date=18 April 2019 |archive-date=18 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190418103758/https://reneweconomy.com.au/unsw-looks-to-solar-powered-desalination-to-help-bust-droughts-josh-39604/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last1=Duong |first1=Cecilia |title=Solar powered desalination offers hope of a global shift in agriculture |url=https://newsroom.unsw.edu.au/news/science-tech/solar-powered-desalination-offers-hope-global-shift-agriculture |website=UNSW Newsroom |date=17 April 2019 |access-date=18 April 2019 |archive-date=18 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190418015502/https://newsroom.unsw.edu.au/news/science-tech/solar-powered-desalination-offers-hope-global-shift-agriculture |url-status=live }}</ref> ইউনিভাৰ্চিটি অৱ কেলিফৰ্নিয়া, ছান ডিয়েগোৰ টাটা হল (ইউ চি ছান ডিয়েগো) হৈছে ২০১৮ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত মুকলি কৰা এক অত্যাধুনিক গৱেষণা কেন্দ্ৰ ২০১৬ চনত ইউ চি ছান ডিয়েগোলৈ গৈছিল আৰু টাটা ইনষ্টিটিউট ফৰ জেনেটিক্স এণ্ড ছ’চাইটি (টি আই জি এছ) স্থাপন কৰিছিল, যিটো অট্টালিকাৰ ভিতৰতে ৰখা হৈছে। টাটা হল হৈছে ১ লাখ ২৮ হাজাৰ বৰ্গফুটতকৈও অধিক বিস্তৃত ৪ মহলীয়া অট্টালিকা আৰু ইয়াত জৈৱ আৰু ভৌতিক বিজ্ঞানৰ গৱেষণাৰ সুবিধা আছে। এই ভৱনটোত পৰীক্ষাগাৰ, কাৰ্যালয়, আৰু সভাৰ স্থান আছে যিবোৰ গৱেষকৰ মাজত সহযোগিতা আৰু উদ্ভাৱনক লাভান্বিত কৰিবলৈ ডিজাইন কৰা হৈছে। ই এটা LEED-প্ৰমাণিত অট্টালিকা; পৰিৱেশৰ বাবে বহনক্ষম আৰু শক্তি-দক্ষ হ'বলৈ ডিজাইন কৰা হৈছে।<ref name=":1" /> ইউ চি ছান ডিয়েগোৰ টাটা হল জৈৱ প্ৰযুক্তিৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা গৱেষণা কেন্দ্ৰ আৰু ইয়াত জেনেটিক্স আৰু ৰোগ নিয়ন্ত্ৰণৰ ওপৰত গৱেষণা কৰা টাটা ইনষ্টিটিউট ফৰ জেনেটিক্স এণ্ড ছ’চাইটি আছে। ২০১৬ চনত ইউ চি ছান ডিয়েগোলৈ ৭ কোটি ডলাৰ উপহাৰ দি টাটা ইনষ্টিটিউট ফৰ জেনেটিক্স এণ্ড ছ’চাইটি স্থাপন কৰা টাটা ট্ৰাষ্টৰ নামেৰে ইয়াৰ নামকৰণ কৰা হৈছে। ইউ চি ছান ডিয়েগোৰ টাটা ইনষ্টিটিউট ফৰ জেনেটিক্স এণ্ড ছ’চাইটি টাটা ট্ৰাষ্ট আৰু ইউ চি ছান ডিয়েগোৰ যৌথ পদক্ষেপ। ইয়াৰ লক্ষ্য হৈছে বিশ্বৰ কিছুমান অতি জৰুৰী সমস্যা, যেনে সংক্ৰামক ৰোগৰ বিস্তাৰ আৰু বহনক্ষম খাদ্যৰ উৎসৰ প্ৰয়োজনীয়তা। প্ৰতিষ্ঠানটোত কৰা এই গৱেষণাত জিন সম্পাদনা, ষ্টেম চেল থেৰাপী, ৰোগ নিয়ন্ত্ৰণ আদি বিভিন্ন বিষয়ৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছে।<ref name=":1">{{Cite web |author1=Bradley J. Fikes |author2=Gary Robbins |date=2016-10-23 |title=India's Tata gives UCSD $70M in hot area of genetics |url=https://www.sandiegouniontribune.com/2016/10/23/indias-tata-gives-ucsd-70m-in-hot-area-of-genetics/ |access-date=2024-10-09 |website=San Diego Union-Tribune |language=en-US}}</ref> ''টাটা এডুকেচন এণ্ড ডেভেলপমেণ্ট ট্ৰাষ্ট'', টাটা গ্ৰুপৰ এটা দাতব্য সংযুক্ত প্ৰতিষ্ঠান, যিয়ে ২৮ মিলিয়নৰ টাটা বৃত্তি পুঁজি, যিয়ে ভাৰতৰ পৰা যোৱা স্নাতক ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক [[কৰ্নেল বিশ্ববিদ্যালয়]] পঢ়িবলৈ আৰ্থিক সাহায্য প্ৰদান কৰিব। এই বৃত্তি পুঁজিয়ে যিকোনো সময়তে প্ৰায় ২০ জন পণ্ডিতক সহায় কৰিব আৰু ইয়াৰ দ্বাৰা নিশ্চিত কৰা হ’ব যে অতি উত্তম ভাৰতীয় ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে তেওঁলোকৰ আৰ্থিক পৰিস্থিতি যিয়েই নহওক কিয়, কৰ্নেলত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰিব। বছৰি এই বৃত্তি প্ৰদান কৰা হ’ব; গ্ৰহণকাৰীসকলে কৰ্নেলত স্নাতক অধ্যয়নৰ সময়ছোৱাত ইয়াক লাভ কৰিব।<ref>{{cite web|url=https://admissions.cornell.edu/apply/international-students/tata-scholarship|title=Tata Scholarship &#124; Undergraduate Admissions|website=admissions.cornell.edu|access-date=16 May 2019|archive-date=4 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190604102457/https://admissions.cornell.edu/apply/international-students/tata-scholarship|url-status=live}}</ref> ২০১০ চনত টাটা গ্ৰুপৰ কোম্পানী আৰু টাটা চেৰিটিয়ে [[হাৰ্ভাৰ্ড বিজনেছ স্কুল]] (এইচবিএছ)ত এটা কাৰ্যবাহী কেন্দ্ৰ নিৰ্মাণৰ বাবে ৫০ মিলিয়ন ডলাৰ অনুদান আগবঢ়ায়।<ref name="HBS TH">{{cite web|title=Harvard Business School Receives $50 Million Gift from the Tata Trusts and Companies|date=14 October 2010 |url=http://www.hbs.edu/news/releases/Pages/tatagift.aspx|access-date=14 January 2017|archive-date=13 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170113230938/http://www.hbs.edu/news/releases/Pages/tatagift.aspx|url-status=live}}</ref>কাৰ্যবাহী কেন্দ্ৰটোৰ নাম [[টাটা হল]] ৰখা হৈছে, টাটা চন্সৰ অধ্যক্ষ ''এমেৰিটাছ'' ৰতন টাটা (এম পি '৭৫)ৰ নামেৰে।<ref name="Tata Hall HBS Named">{{cite news|title=Tata Hall Dedicated at HBS|newspaper=Harvard Magazine |url=http://harvardmagazine.com/2013/12/tata-hall-at-hbs-dedicated|access-date=6 November 2018|date=10 December 2013|archive-date=13 August 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180813113828/https://harvardmagazine.com/2013/12/tata-hall-at-hbs-dedicated|url-status=live}}</ref> ইয়াৰ মুঠ নিৰ্মাণ ব্যয় ১০০ মিলিয়ন ডলাৰ বুলি অনুমান কৰা হৈছে।<ref name="HBS 100M">{{cite web|title=HBS Tops Off Tata Hall|url=http://www.thecrimson.com/article/2012/9/25/HBS-Tops-Tata-Hall/|access-date=14 January 2017|archive-date=18 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170118033238/http://www.thecrimson.com/article/2012/9/25/HBS-Tops-Tata-Hall/|url-status=live}}</ref> টাটা হল এইচ বি এছ কেম্পাছৰ উত্তৰ-পূব কোণত অৱস্থিত, আৰু হাৰ্ভাৰ্ড বিজনেছ স্কুলৰ মিড-কেৰিয়াৰ কাৰ্যবাহী শিক্ষা কাৰ্যসূচীৰ বাবে নিবেদিত। ই সাত মহলীয়া, আৰু প্ৰায় ১৫৫,০০০ স্থূল বৰ্গফুট। ইয়াত শৈক্ষিক আৰু বহুমুখী স্থানৰ উপৰিও প্ৰায় ১৮০টা শোৱা কোঠা আছে।<ref>{{cite web|url=http://www.hbs.edu/about/campus-and-culture/campus-built-on-philanthropy/Pages/tata-hall.aspx|title=A campus built on philanthropy – Tata Hall|website=Harvard Business School -About us|access-date=19 June 2016|archive-date=22 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160622202327/http://www.hbs.edu/about/campus-and-culture/campus-built-on-philanthropy/Pages/tata-hall.aspx|url-status=live}}</ref> [[File:The President, Smt. Pratibha Devisingh Patil presenting the Padma Vibhushan to Shri Ratan Naval Tata at Civil Investiture-II Ceremony, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on May 10, 2008.jpg|thumb|২০০৮ চনত ৰাষ্ট্ৰপতি [[প্ৰতিভা পাটিল]]-এ ৰতন টাটাক [[পদ্ম বিভূষণ]] উপহাৰ দিয়া সময়ত]] কৰ্নেল টেকৰ টাটা ইনোভেচন চেণ্টাৰৰ নামকৰণ কৰা হৈছে ৰতন টাটাৰ নামেৰে আৰু ইয়াত ৰুজভেল্ট দ্বীপ চৌহদৰ এটা অট্টালিকাত শৈক্ষিক আৰু উদ্যোগৰ মিশ্ৰণ ঘটিছে। সাত মহলীয়া গঠনটো মূলতঃ ছাত্ৰ-ছাত্ৰী, অধ্যাপক আৰু কৰ্মচাৰীৰ বাবে ব্যৱসায়িক ইনকিউবেটৰ হিচাপে বুজোৱা হৈছে, য'ত ভৱনটোৰ ৭০% বাণিজ্যিকভাৱে লিজত দিয়া হৈছে আৰু ৩০% শৈক্ষিক স্থানৰ বাবে নিবেদিত। টাটা কনছালটেন্সি চাৰ্ভিচেছ (টিচিএছ) এই স্থানৰ বিষয়ববীয়া।<ref>{{cite web | url=https://news.cornell.edu/stories/2017/12/cornell-tech-inaugurates-tata-innovation-center | title=Cornell Tech inaugurates Tata Innovation Center }}</ref> টিচিএছে জ্ঞানমূলক ব্যৱস্থা আৰু স্বায়ত্তশাসিত বাহনৰ ওপৰত গৱেষণাৰ সুবিধাৰ বাবে [[কাৰ্নেগী মেলন বিশ্ববিদ্যালয়]] (চিএমইউ)ক এটা কোম্পানীয়ে এতিয়ালৈকে সৰ্বাধিক অনুদান দিছে। টিচিএছ হল বুলি কোৱা এই ৪৮,০০০ বৰ্গফুটৰ ভৱনটোৰ বাবে টিচিএছে ৩৫ মিলিয়ন ডলাৰ অনুদান আগবঢ়ায়।<ref>{{Cite news |url=https://www.cmu.edu/news/stories/archives/2017/april/tcs-hall-groundbreaking.html |title=Carnegie Mellon and Tata Consultancy Services Break Ground on Global Research Facility in the U.S. – News |work=Carnegie Mellon University |date=1 April 2017 |access-date=29 November 2018 |language=en |archive-date=30 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181130030253/https://www.cmu.edu/news/stories/archives/2017/april/tcs-hall-groundbreaking.html |url-status=live }}</ref>২০১৪ চনত টাটা গ্ৰুপে [[ভাৰতীয় প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান, বম্বে]]ক দান কৰি টাটা চেণ্টাৰ ফৰ টেকন’লজি এণ্ড ডিজাইন (টিচিটিডি) গঠন কৰি সীমিত সম্পদ থকা লোক আৰু সম্প্ৰদায়ৰ প্ৰয়োজন অনুসৰি ডিজাইন আৰু অভিযান্ত্ৰিক নীতি প্ৰস্তুত কৰে। তেওঁলোকে প্ৰতিষ্ঠানটোক ৯৫০ মিলিয়ন টকা দিছিল, যিটো ইয়াৰ ইতিহাসত এতিয়ালৈকে লাভ কৰা আটাইতকৈ ডাঙৰ অনুদান আছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.tatacentre.iitb.ac.in/|title=Tata Centre for Technology and Design|website=www.datacentre.iitb.ac.in|access-date=2 May 2019|archive-date=13 May 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190513101331/http://www.tatacentre.iitb.ac.in/|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190513101331/http://www.tatacentre.iitb.ac.in/|archivedate=13 May 2019|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/home/education/news/IIT-Bombay-receives-largest-ever-donation-for-research-and-development/articleshow/40467119.cms|title=IIT-Bombay receives largest ever donation for research and development |work=The Times of India|date=22 August 2014 |access-date=2 May 2019|archive-date=3 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190303175812/https://timesofindia.indiatimes.com/home/education/news/IIT-Bombay-receives-largest-ever-donation-for-research-and-development/articleshow/40467119.cms|url-status=live}}</ref> ৰতন টাটাৰ অধ্যক্ষতাত টাটা ট্ৰাষ্টে এলঝেইমাৰ ৰোগৰ কাৰণৰ অন্তৰ্নিহিত ব্যৱস্থাসমূহ অধ্যয়ন আৰু ইয়াৰ আগতীয়া নিদান আৰু চিকিৎসাৰ বাবে পদ্ধতিৰ বিকাশ কৰিবলৈ চেণ্টাৰ ফৰ নিউৰ’ছায়েন্স, [[ভাৰতীয় বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান]]ক ৭৫ কোটি অনুদান প্ৰদান কৰে। এই অনুদান ২০১৪ চনৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ৫ বছৰ জুৰি চলিছিল।<ref>{{cite web|url=https://iisc.ac.in/major-benefactors|title=Indian Institute of Science, Major benefactors|website=iisc.ac.in|access-date=30 September 2021|archive-date=30 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210930122236/https://iisc.ac.in/major-benefactors/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.deccanherald.com/content/422235/tata-grant-iisc-materialises-five.html|title=Tata grant to IISc materialises five years after promise|date=28 July 2014|access-date=30 September 2021|archive-date=30 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210930122225/https://www.deccanherald.com/content/422235/tata-grant-iisc-materialises-five.html|url-status=live}}</ref> টাটা গ্ৰুপে ৰতন টাটাৰ নেতৃত্বত [[Massachusetts Institute of Technology]] (MIT) ত সম্পদ-সংকট সম্প্ৰদায়ৰ প্ৰত্যাহ্বানসমূহ মোকাবিলা কৰাৰ লক্ষ্যৰে, প্ৰাৰম্ভিকভাৱে ভাৰতৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰি। ''MIT টাটা চেণ্টাৰ অৱ টেকন’লজি এণ্ড ডিজাইন'' গঠন কৰে।<ref>{{cite web|url=https://innovation.mit.edu/resource/tata-center/|title=Tata Center for Technology + Design|website=MIT Innovation Initiative|date=28 March 2016 |access-date=26 January 2019|archive-date=6 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200206120708/https://innovation.mit.edu/resource/tata-center/|url-status=live}}</ref> ==ব’ৰ্ডৰ সদস্যপদ আৰু সংযোগ== ৰতন টাটা টাটা চন্সৰ অন্তৱৰ্তীকালীন অধ্যক্ষ আছিল। তেওঁ ভাৰত আৰু বিদেশৰ সংস্থাসমূহত বিভিন্ন পদবীত সেৱা আগবঢ়াই আহিছে। টাটা প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ ‘বাণিজ্য আৰু উদ্যোগ পৰিষদ’ আৰু ‘ৰাষ্ট্ৰীয় উৎপাদন প্ৰতিযোগিতা পৰিষদ’ৰ সদস্য। তদুপৰি তেওঁ প্ৰিট্জকাৰ আৰ্কিটেকচাৰ প্ৰাইজৰ জুৰী পেনেলত আছে<ref>{{cite web |url=http://www.pritzkerprize.com/sites/default/files/file_fields/field_files_inline/2013_juror_news-release.pdf |title=The Pritzker Architecture Prize Adds Two New Jurors: Kristin Feireiss of Germany and Ratan N. Tata of India |website=Pritzkerprize.com |access-date=2 December 2015 |archive-date=24 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924110139/http://www.pritzkerprize.com/sites/default/files/file_fields/field_files_inline/2013_juror_news-release.pdf |url-status=live }}</ref> যিটো বিশ্বৰ অন্যতম প্ৰিমিয়াৰ আৰ্কিটেকচাৰ প্ৰাইজ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। তেওঁ এলকোয়া ইনকৰ্পৰেশ্যন, মণ্ডেলেজ ইণ্টাৰনেশ্যনেল<ref>{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/Ratan-Tata-nominated-to-the-board-of-Mondelez-International/articleshow/19363357.cms |title=Ratan Tata nominated to the board of Mondelez International |work=The Times of India |date=3 April 2013 |access-date=23 March 2014 |archive-date=3 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131003232254/http://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/Ratan-Tata-nominated-to-the-board-of-Mondelez-International/articleshow/19363357.cms |url-status=live }}</ref> আৰু ইষ্ট–ৱেষ্ট চেণ্টাৰৰ ব’ৰ্ড অৱ গৱৰ্ণৰছৰ ব’ৰ্ডৰ সঞ্চালক। ইয়াৰ উপৰিও ৰতন টাটা ইউনিভাৰ্চিটি অৱ চাউথাৰ্ণ কেলিফৰ্ণিয়া, হাৰ্ভাৰ্ড বিজনেছ স্কুল ব’ৰ্ড অৱ ডিনছ এডভাইজাৰ্ছ, এক্স প্ৰাইজ<ref>{{cite web |author=Ray |url=http://spaceprizes.blogspot.in/2008/06/ratan-tata-and-michael-boustridge-join.html |title=Space Prizes: Ratan Tata and Michael Boustridge Join X PRIZE Foundation Board of Directors |website=Spaceprizes.blogspot.in |date=1 June 2008 |access-date=2 December 2015 |archive-date=8 December 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151208060610/http://spaceprizes.blogspot.in/2008/06/ratan-tata-and-michael-boustridge-join.html |url-status=live }}</ref> আৰু কৰ্নেল ইউনিভাৰ্চিটিৰ ব’ৰ্ড অৱ ট্ৰাষ্টীৰ সদস্য। টাটা ২০০৬ চনৰ পৰা হাৰ্ভাৰ্ড বিজনেছ স্কুল ইণ্ডিয়াৰ পৰামৰ্শদাতা ব'ৰ্ডৰ (আইএবি) সদস্য আৰু ইয়াৰ পূৰ্বে ২০০১–২০০৬ চনত হাৰ্ভাৰ্ড বিজনেছ স্কুল এছিয়া-পেচিফিক এডভাইজাৰী ব'ৰ্ডৰ (এপিএবি) সদস্যও আছিল।[citation needed] ২০১৩ চনত ৰতন টাটাএ Carnegie Endowment for International Peaceত নিযুক্তি লাভ কৰে।<ref>{{cite web |title=Ratan N. Tata Joins Carnegie Board of Trustees |url=https://carnegieendowment.org/2013/09/18/ratan-n.-tata-joins-carnegie-board-of-trustees-pub-53028 |publisher=Carnegie Endowment for International Peace |access-date=28 November 2018 |location=Washington, DC |date=13 September 2013 |archive-date=29 November 2018 |archive url=https://web.archive.org/web/20181129012824/https://carnegieendowment.org/2013/09/18/ratan-n.-tata-joins-carnegie-board-of-trustees-pub-53028 |url-status=live }}</ref> ২০১৫ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ৰতন টাটা-এ ভানি কোলাই প্ৰতিষ্ঠা কৰা ভেঞ্চাৰ কেপিটেল ফাৰ্ম কালাৰী কেপিটেলত পৰামৰ্শদাতাৰ ভূমিকা গ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite news |last1=Sharma |first1=Samidha |title=Ratan Tata Turns Advisor to VC Fund |url=https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/Ratan-Tata-turns-adviser-to-VC-fund/articleshow/46181587.cms |access-date=28 November 2018 |newspaper=The Times of India |date=10 February 2015 |archive-date=16 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180816131553/https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/Ratan-Tata-turns-adviser-to-VC-fund/articleshow/46181587.cms |url-status=live }}</ref> ==সন্মান, বঁটা আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় স্বীকৃতি== {| class="wikitable" border="1" style="font-size: 90%; " ! বৰ্ষ!! নাম!! বঁটা প্ৰদান কৰা সংস্থান!! তথ্য সূত্ৰ |- style="background:#efefef; " |- | ২০২১ | অসম বৈভৱ | অসম চৰকাৰ | https://assam.news18.com/news/nation/ratan-tata-had-close-ties-with-assam-kd-414954.html# |- | 2011 | Hospitality Hall Of Honor Recognizing Taj Hotels. |- style="background:#efefef; " |- | 2011 | ABLF Lifetime Achievement Award (India) | [http://www.ablfawards.com/ Asian Business Leadership Forum Awards] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170912015312/http://ablfawards.com/ |date=2017-09-12 }} |<ref>{{cite web|title=ABLF Awards|url=http://www.ablfawards.com/|publisher=Asian Business Leadership Forum Awards|accessdate=1 March 2012|archivedate=12 September 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170912015312/http://ablfawards.com/|deadurl=yes}}</ref> |- style="background:#efefef; " |- | 2010 | Business Leader of the Year | The Asian Awards |<ref>{{cite news|work=Times of India|title=Winners of the Asian Awards 2010|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-10-27/top-stories/28220308_1_asian-awards-lifetime-achievement-award-sunil-mittal|date=October 2010|access-date=2012-07-08|archivedate=2012-11-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121104051214/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-10-27/top-stories/28220308_1_asian-awards-lifetime-achievement-award-sunil-mittal|deadurl=yes}}</ref> |- style="background:#efefef; " |- | 2010 | Honorary Doctor of Laws | Pepperdine University |<ref>{{cite news|work=Pepperdine University|title=Pepperdine Confers Honorary Doctor of Laws Degree on Ratan N. Tata|url=http://www.pepperdine.edu/pr/releases/2010/september/pepperdine-confers-honorary-degree.htm|date=September 2010|access-date=2012-07-08|archivedate=2011-09-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110927100927/http://www.pepperdine.edu/pr/releases/2010/september/pepperdine-confers-honorary-degree.htm|deadurl=yes}}</ref> |- style="background:#efefef; " |- | 2010 | Legend in Leadership Award | Yale University |<ref>{{cite news|work=Yale University|title=Yale Chief Executive Leadership Institute to Honor Tata Sons Chairman Ratan Tata with "Legend in Leadership Award"|url=http://celi.som.yale.edu/news-events/in-the-news/10/10/271|date=September 2010|access-date=2012-07-08|archivedate=2011-09-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110925173758/http://celi.som.yale.edu/news-events/in-the-news/10/10/271|deadurl=yes}}</ref> |- style="background:#efefef; " |- | 2010 | Businessman of the Decade | Federation of Indo-Israel Chambers of Commerce. |<ref>{{cite news|work=The Hindu|title=Ratan Tata selected 'Businessman of the decade'|url=http://www.thehindu.com/business/article559242.ece|date=September 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130725190616/http://www.thehindu.com/business/article559242.ece|archivedate=2013-07-25|access-date=2012-07-08|deadurl=yes}}</ref> |- style="background:#efefef; " |- | 2008 | Honorary Doctor of Science | Indian Institute of Technology Kharagpur |<ref>{{cite news|work=Economic Times|title=IIT Kharagpur confers doctorate on Ratan Tata|url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2008-03-19/news/28415749_1_doctorate-iit-kharagpur-honorary-degree|date=March 2008|access-date=2012-07-08|archivedate=2012-07-15|archiveurl=https://archive.today/20120715234919/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2008-03-19/news/28415749_1_doctorate-iit-kharagpur-honorary-degree|deadurl=yes}}</ref> |- style="background:#efefef; " |- | 2008 | Honorary Doctor of Law | University of Cambridge |<ref>{{cite news|work=University of Cambridge|title=University of Cambridge confers doctorate on Ratan Tata|url=http://www.cam.ac.uk/research/about/awards-announcements-and-prizes/honorary-degrees/|date=March 2008}}</ref> |- style="background:#efefef; " |- | 2007 | Honorary Fellow | London School of Economics |<ref>{{cite news|work=London School of Economics|title=London School of Economics confers Honorary Fellowship on Ratan Tata|url=http://www2.lse.ac.uk/newsAndMedia/news/archives/2007/RatanTataHonoraryFellow.aspx|date=March 2007|access-date=2012-07-08|archivedate=2011-11-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111113123019/http://www2.lse.ac.uk/newsAndMedia/news/archives/2007/RatanTataHonoraryFellow.aspx|deadurl=yes}}</ref> |- style="background:#efefef; " |- | 2007 | Honorary Citizen of Singapore | Singapore government | |- style="background:#efefef; " |- | 2007 | Carnegie Medal of Philanthropy | Carnegie Endowment for International Peace. |<ref>{{cite news|work=Carnegie Endowment for International Peace|title=Carnegie Medal for Philanthropy on Ratan Tata|url=http://www.carnegiemedals.org/pastbios/2007medalist.html|date=March 2007|access-date=2012-07-08|archivedate=2011-10-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111008004356/http://www.carnegiemedals.org/pastbios/2007medalist.html|deadurl=yes}}</ref> |- style="background:#efefef; " |- | 2005 | Honorary Doctor of Science | University of Warwick |<ref>{{cite news|work=London School of Economics|title=University of Warwick confers Honorary Doctor of Science on Ratan Tata|url=http://www2.warwick.ac.uk/newsandevents/pressreleases/ne1000000109101/|date=March 2005}}</ref> |- style="background:#efefef; " |- | 2004 | Honorary Degree of Doctor of Technology | Asian Institute of Technology |<ref name="asdu.ait.ac.th">{{cite news|work=Asian Institute of Technology|title=Asian Institute of Technology confers doctorate on Ratan Tata|url=http://www.asdu.ait.ac.th/NewsAndEvents/newsletterData/HTMLFormat/iss3no7/cover.htm|date=March 2008|access-date=2012-07-08|archivedate=2012-05-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120530150231/http://www.asdu.ait.ac.th/NewsAndEvents/newsletterData/HTMLFormat/iss3no7/cover.htm|deadurl=yes}}</ref> |- style="background:#efefef; " |- | 2004 | Honorary Economic Advisor | Hangzhou, China. |<ref name="asdu.ait.ac.th"/> |- style="background:#efefef; " |- | 2001 | Honorary Doctor of Business Administration | Ohio State University |<ref>{{cite news|work=Ohio University|title=Ohio State University confers doctorate of business administration on Ratan Tata|url=http://www.osu.edu/universityawards/dsa/honorary.html|date=March 2004}}</ref> |- style="background:#efefef; " |} ==মৃত্যু== ৰতন টাটাক সংকটজনক অৱস্থাত মুম্বাইৰ ব্ৰীচ কেণ্ডি হাস্পতালত ভৰ্তি কৰা হৈছিল আৰু ২০২৪ চনৰ ৭ অক্টোবৰৰ পৰা চিকিৎসকৰ তীক্ষ্ণ চিকিৎসাৰ অধীনত আছিল।<ref>{{cite news |title=Ratan Tata in critical condition at Mumbai Hospital, says report |url=https://timesofindia.indiatimes.com/technology/tech-news/ratan-tata-in-critical-condition-at-mumbai-hospital-says-report/articleshow/114086264.cms |work=[[The Times of India]] |date=9 October 2024}}</ref> ২০২৪ চনৰ ৯ অক্টোবৰৰ নিশা ১১.৩০ বজাত বাৰ্ধক্যজনিত সমস্যাৰ বাবে ৮৬ বছৰ বয়সত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।<ref>{{cite news |title=Ratan Tata, Whose Indian Business Empire Went Global, Dies at 86 |url=https://www.nytimes.com/2024/10/09/business/ratan-tata-dead.html |work=[[The New York Times]] |date=9 October 2024}}</ref><ref>{{cite news |title=Ratan Tata no more; Business Titan dead at 86 |url=https://www.deccanherald.com/business/ratan-tata-no-more-business-titan-dead-at-86-3226473 |access-date=9 October 2024 |publisher=[[Deccan Herald]] |date=9 October 2024}}</ref> ভাৰতলৈ তেওঁ আগবঢ়োৱা অৱদানক সন্মান জনাই টাটাৰ শেষ অনুষ্ঠানৰ সময়ত ৱৰ্লি শ্মশানত ২১টা টোপধ্বনিৰে চেলুট দিয়া হয়।<ref>{{cite web |title=Ratan Tata Death News LIVE Updates: Tata Group Chairman's Last Rites |url=https://www.moneycontrol.com/news/business/ratan-tata-death-news-live-updates-tata-group-chairman-last-rights-funeral-liveblog-12839261.html |website=Moneycontrol |access-date=10 October 2024}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category|Ratan Naval Tata|ৰটন টাটা}} {{Wikiquote}} * [http://www.tata.com/aboutus/articles/inside.aspx?artid=uBZjT+/ooH8= Ratan Naval Tata's chairman profile at Tata Group] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120517153905/http://www.tata.com/aboutus/articles/inside.aspx?artid=uBZjT+/ooH8= |date=2012-05-17 }} * [http://www.guardian.co.uk/business/2008/mar/28/automotive.mergersandacquisitions?INTCMP=SRCH Profile] at ''[[The Guardian]]'' * {{WSJtopic|person/T/ratan-naval-tata/506}} * [http://investing.businessweek.com/businessweek/research/stocks/people/person.asp?personId=3734075&ticker=TTM:US Ratan Naval Tata] collected news and commentary at ''The [[Bloomberg Businessweek]]'' * [http://timesofindia.indiatimes.com/topic/Ratan-Tata Ratan Naval Tata] collected news and commentary at ''[[The Times of India]]'' * [http://www.youtube.com/watch?v=qxnHEM0hQrk"Ratan Tata '59: The Cornell Story" YouTube video] *[https://assamintro.com/ratan-tata-biography-in-assamese/ Ratan Tata Biography in Assamese। ৰতন টাটাৰ জীৱনী]{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যৱসায়ী]] [[শ্ৰেণী:পদ্মভূষণ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:পদ্মবিভূষণ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:অসম বৈভৱ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ উদ্যোগপতি]] [[শ্ৰেণী:টাটা পৰিয়াল]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] 6pw6j5cror20ifurlqmqzkqhyiui1io 0 26568 649172 367343 2026-11-02T19:00:46Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649172 wikitext text/x-wiki {{Expand article}} {{Infobox recurring event | name = পঃৰাগ | native_name = | logo = <!--INCLUDE "[[File:Filename]]" when entering file name--> | logo_caption = | image = <!--DO NOT include "File:" part of image name (different from above because of merger with Template:Infobox festival)--> | imagesize = frameless | caption = | date = <!--"dates=" also works, as merged from Template:Infobox festival. Do not use both--> | begins = | ends = | frequency = বাৰ্ষিক | location = [[অসম]], [[ভাৰত]] | participants = | attendance = | genre = লোক উৎসৱ | budget = | patron = [[মিচিং জনগোষ্ঠী]] | website = | footnotes = | organised = }} '''পঃৰাগ''' ({{lang-en|Porag}}) [[মিচিং জনগোষ্ঠী]] লোকসকলৰ এটা উল্লেখযোগ্য কৃষিভিত্তিক উৎসৱ, এই উৎসৱ ৫ দিন জুৰি উদ‍যাপন কৰা হয়। সাধাৰণতে খেতি চপোৱাৰ পিচত এই উৎসৱ পতা হয়।<ref name="ab">{{cite web|url=http://www.india9.com/i9show/Porag-65101.htm|title=Porag|date=(June 15, 2005)|publisher=India9|accessdate=31 December 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110606070802/http://www.india9.com/i9show/Porag-65101.htm|archivedate=6 June 2011|deadurl=yes}}</ref> সৃষ্টিকৰ্তা, মাতৃ পৃথিৱী তথা পূৰ্বপুৰুষসকলক তুষ্ট কৰিবৰ উদ্দেশ্য এই উৎসৱ পালন কৰা হয়। এই উৎসৱ গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুসকলৰ নেতৃত্বত অনুষ্ঠিত হয় কাৰণে ৰং-আনন্দৰ মাজেদি পতা হয়। [[আলি আঃয়ে লৃগাং|আলি আঃয়ে লৃগাঙৰ]] দৰে এই উৎসৱতো প্ৰচুৰ গীত-মাত, নৃত্য আদিৰ আয়োজন হয়। এই উত্‍সৱৰ আন এটা নাম হৈছে '''নৰাছিগা বিহু'''। ধান কাটি চপোৱাৰ অন্তত, অৰ্থাৎ, ধানৰ নৰা ছিগাৰ সময়ত অনুষ্ঠিত হোৱা বাবেই এই উৎসৱৰ নাম নৰাছিগা বিহু।<ref name="skb"> অসম অভিধান, [[শান্তনু কৌশিক বৰুৱা]], বনলতা, ২০০১, পৃষ্ঠা-১২৫ (১)</ref> ==বিৱৰণ== প্ৰথম দিনাৰ সকলো আয়োজন শেষ কৰাৰ পিচত ৰাতিলৈ 'মিবু'ৰ আদৰণিৰে 'মিবু-দাগনাম'অনুষ্ঠান পতা হয়। এই অনুষ্ঠানত মিবুৰে সৈতে সকলো ডেকা-গাভৰু শাৰী-শাৰীকৈ নৃত্য কৰে। এই নৃত্যত 'আঃবাঃ' গীত গোৱা হয়। এই গীতবোৰৰ জৰিয়তেমানৱ সৃষ্টিকৰ্তা 'চেদীবাঃবু' আৰু 'মেঃলং-নাঃনী'ক স্মৰণ কৰা হয়। এনে মাঃগলিক অনুষ্ঠানবোৰত মিবুৰ সৈতে গাঁৱৰ বয়োবৃদ্ধসকলে বধ কৰা [[গাহৰি]]ৰ আগমঙহত 'আচিন-তাগিৰ' বা মংগল চায়। দ্বিতীয়দিনা নিমন্ত্ৰিত অতিথি 'মিনম'সকলক আদৰ শুশ্ৰ্ষা কৰা হয়। পঃৰাগ উৎসৱত চুবুৰীয়া গাঁৱৰ উপৰি দূৰ-দূৰণিৰ গাঁৱকো নিমন্ত্ৰণ কৰা হয়। পঃৰাগ উৎসৱত গাঁৱৰ মুৰংঘৰ অনুষ্ঠিত কৰা হয়। মুৰংঘৰ গাঁৱৰ সোঁমাজত নাইবা যিকোনো এমুৰত মুকলি ঠাইত পূবা-পশ্চিমাকৈ বনোৱা হয়। ইয়াক বাঁহ, কাঠ,আৰু খেৰেৰে নিৰ্মাণ কৰা হয়। মুৰংঘৰত বেৰ নাথাকে; ই এটা মুকুলি চাংঘৰ। ইয়াৰ দুয়োমূৰে চাঙত উঠা-নমা কৰিবলৈ জখলা লগাোৱা থাকে। পঃৰাগৰ কেউনিশা গাঁৱৰ ডেক-গাভৰু আৰু মিনমসকলে এক লগে মুৰংঘৰত শোৱে। এয়া মিচিংসকলৰ পৰম্পৰাগত ৰীতি। পঃৰাগ উৎসৱৰ অন্যতম অনুষ্ঠান হ'ল- 'পঃবৰ্-কাতনাম্' আৰু 'এঃগ-মাননাম'। 'পঃবৰ' বাঁহ-বেতেৰ সজোৱা চুপি আকৃতিৰ এক সাজ, ইয়াক আপাং চাকিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। 'এঃগ-মাননাম' বা গাহৰি বধ কৰা অনুষ্ঠান। এইদৰে তিনি দিন, তিনি নিশা ৰং-আনন্দ, ভোজভাত আৰু পূজা-অৰ্চনাৰ পাচত পঃৰাগ উৎসৱৰ সামৰণি মৰা হয়। ঘাইকৈ গাঁৱৰ ডেকা-গাভৰুৰ উদ্যোগত এই উৎসৱ উদযাপিত হয় যদিও গাঁৱৰ আন সকলোৱে ইয়াত অংশগ্ৰহণ কৰে। এই উৎসৱ পালন কৰিবৰ বাবে গাঁৱৰ মূৰত নাইবা আহল-বহল ঠাইত মুৰং ঘৰ নামৰ এটা ঘৰ সাজি লয়। নৰাছিগা বিহুত মুৰং ঘৰ অপৰিহাৰ্য। এই উৎসৱ পতাৰ আগতে উৎসৱ পৰিচালনাৰ বাবে কেইজনমান বিষয়ববীয়া নিয়োগ কৰা হয়। এই বিষয়ববীয়াসকলৰ ভিতৰত মিগম বৰা, বৰ পুৱাৰী, সোধৰ বৰা, ডেকা বৰা আদি উল্লেখযোগ্য। নৰাছিগা বিহুত অংশগ্ৰহণ কৰিবৰ বাবে কাষৰীয়া চাৰি-পাঁচখন গাঁৱৰ ৰাইজক অতিথি হিচাপে আমন্ত্ৰণ কৰি অনাটো মিচিংসকলৰ এক পৰম্পৰা। সাধাৰণতে তিনিদিন ধৰি পালন কৰা উৎসৱত বিবিধ লোকাচাৰ পালন কৰাৰ উপৰিও মিচিং ডেকা-গাভৰুৱে ইয়াত প্ৰাণঢালি নাচে।<ref name="skb"/> এই নাচ সামাজিক হ'লেও মূলতঃ ই আন এখন সমাজৰ মিলা-প্ৰীতি পাবৰ কাৰণে কৰা প্ৰচেষ্টা। কিয়নো এই উৎসৱত এখন গাঁৱৰ এদল ডেকা-গাভৰুৱে আন এখন গাঁৱৰ এদল ডেকা-গাভৰু-বয়োজেষ্ঠক নাচি-ধেমালি-উৎসৱৰ মাজেদি সন্তোষ দিবলৈ চেষ্টা কৰে। ঘাইকৈ গাঁৱৰ মানুহৰ কল্যাণ আৰু খেতি-শস্যৰ বৃদ্ধি কামনা কৰি নৰাছিগা বিহু পতা হয়।<ref name="skb"/> ==মুৰং ঘৰ == মুৰং ঘৰ মিচিং সংস্কৃতিৰ প্ৰাণকেন্দ্ৰস্বৰূপ। মুৰংঘৰৰ প্ৰকাণ্ড খুঁটা আৰু চ'তিবোৰত বিবিধ কাৰু-কাৰ্য খচিত থাকে। তদুপৰি এইবোৰত দঃঞি (সূৰ্য্য), পঃল (চন্দ্ৰ), তাকাৰ (নক্ষত্ৰ)ৰ চিত্ৰৰ উপৰিও বিভিন্ন জীৱ-জন্তু,পশু-পক্ষী আদিৰ নানাৰঙী চিত্ৰ অংকিত থাকে। এইবোৰত জেঠি, গাহৰি, বাঘ, হাতী আৰু নানা ধৰণৰ [[চৰাই]], [[বান্দৰ]] আদিৰ ভাস্কৰ্য্য ব্যৱহাৰ কৰে। গাঁৱৰ সকলোৱে লোকে মিলিজুলি সামূহিকভাৱে মুৰং নিৰ্মাণ কৰে। ই মিচিং সাংস্কৃতিৰ জীৱনৰ ৰংগমঞ্চ<ref>গ্ৰন্থ: মিচিং সমাজ আৰু সংস্কৃতি, লেখক: ইন্দ্ৰেশ্বৰ পেগু, পৃষ্ঠা: ৬ - ৮</ref>। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist}} {{অসমীয়া লোক-সংস্কৃতি|state=expanded}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ উৎসৱসমূহ ]] [[শ্ৰেণী:মিচিং জনগোষ্ঠী]] 0tcp5obxrex0rm58n54ol42ul86suit 0 29277 649165 435525 2026-11-02T17:23:21Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649165 wikitext text/x-wiki {{Infobox book| <!-- See [[Wikipedia:WikiProject Novels]] or [[Wikipedia:WikiProject Books]] --> | name = দ্য চিক্ৰেট গাৰ্ডেন | title_orig = | translator = | image = [[File:The Secret Garden book cover - Project Gutenberg eText 17396.jpg|200px|Cover of a 1911 publication of ''The Secret Garden'']]<!-- First edition cover preferred --> | image_caption = বেটুপাত, ১৯১১ চন | author = [[ফ্ৰান্সেছ হডছন বাৰ্নেট]] | illustrator = | cover_artist = | country = [[ইংলেণ্ড]] | language = [[ইংৰাজী]] | series = | subject = <!-- Subject is not relevant for fiction --> | genre = [[শিশু সাহিত্য]] | publisher = ফ্ৰেডেৰিক এ. ষ্টক্‌চ {{lang-en|Frederick A. Stokes}} ([[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]])<br>[[Heinemann (publisher)|Heinemann]] (UK) | release_date = ১৯১১ | english_release_date =১৯১১ | media_type = Print ([[Hardcover|Hardback]] & [[Paperback]]) | pages = ২৩৪ | isbn = }} '''দ্য চিক্ৰেট গাৰ্ডেন''' ({{lang-en|The Secret Garden}}) হ'ল [[ফ্ৰান্সেছ হডছন বাৰ্নেট]] {{enwiki|Frances Hodgson Burnett}} ৰচিত এখন [[শিশু সাহিত্য|শিশু উপন্যাস]]। ১৯১০ চনৰ শৰৎ কালৰ পৰা ইয়াৰ খণ্ড খণ্ডকৈ প্ৰকাশ আৰম্ভ হয় আৰু ১৯১১ চনত ই সম্পূৰ্ণৰূপে প্ৰকাশ হৈ ওলায়। ই বৰ্তমান ব্ৰুনেটৰ সবাতোকৈ জনপ্ৰিয় উপন্যাস সমূহৰ ভিতৰৰ এখন হোৱাৰ উপৰিও এখন ক্লাচিক ইংৰাজী উপন্যাস হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। ==কাহিনীৰ সাৰাংশ== মেৰী লেনক্স হ'ল [[ভাৰত]]ৰ এটা ধনী ব্ৰিটিছ পৰিয়ালত জন্ম লাভ কৰা এজনী দহ বছৰীয়া ছোৱালী। মেৰীৰ মাক দেউতাকে তাইৰ অলপো যতন লোৱা নাছিল। বৰং চাকৰ নাকৰবোৰে হে সকলো সময়তে তাইৰ আলপৈচান ধৰি তাইক শান্ত কৰি ৰাখিবলৈ পাৰ্যমানে চেষ্টা কৰিবলগীয়া হৈছিল। তাই বৰ অনাকৰ্ষণীয় , মেজাজী , খঙাল , আকোঁৰগোঁজ , কঁঠুৱা আৰু নষ্ট মগজৰ ছোৱালী আছিল। কালক্ৰমত কলেৰা মহামাৰীয়ে তাইৰ মাক দেউতাক চাকৰ নাকৰ সকলোকে মৃত্যমুখলৈ ঠেলি দিয়ে আৰু তাই [[য়ৰ্কশ্বায়াৰ]] , [[লণ্ডন]]ত থকা খুড়াক আৰ্কিবাল্ড ক্ৰেভেনৰ লগত থাকিবলৈ আহে। প্ৰথম প্ৰথম তাইৰ সকলোবোৰ অপছন্দ হয়...বিৰাট ডাঙৰ ঘৰটো , তাত থকা মানুহবোৰ আৰু সকলোতকৈ অপছন্দ হয় শীতকালৰ পিছত ধূসৰ হৈ পৰা , জোপোহাৰে ভৰি থকা বিশাল জলাহভূমি খন। মেৰীক নিৰ্দেশ দিয়া হয় তাই যাতে তাইৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট কৰি থোৱা কোঠাদুটিতেই সীমাবদ্ধ থাকে। এয়াও কোৱা হয় যে তাইক কোনেও কেতিয়াও দিকদাৰিও কৰি নকৰে। মেৰীৰ মৰমিয়াল আয়া মাৰ্থা ছৱাৰবীয়ে তাইক প্ৰয়াত মিছেজ ক্ৰেভেনৰ কথা কয় যে তেওঁ প্ৰায়ে এখন ব্যক্তিগত বাগিছাত গোলাপ ফুল ৰুই সময় কটাইছিল। কিন্তু এক দুৰ্ঘটনাত তেওঁৰ মৃত্যু হয় আৰু মিঃ ক্ৰেভেনে বাগিছাখনত তলা মাৰি তাৰ ছাবিপাত কৰবাত পুতি থয়। এয়া শুনি মেৰী উৎকণ্ঠিত হয় আৰু লাহে লাহে তাইৰ বেয়া মেজাজটো ভাললৈ আহিবলৈ ধৰে। তাই মাৰ্থা , বাগিচাৰ মালী বেন ৱেদাৰষ্টাফ আৰু ৰঙাবুকুৰ ৰবিনচৰাইটো(robin redbreast)ৰ লগত থাকি ভাল পাবলৈ লয়। আগতে খাবলৈ ব'বলৈ মন নকৰা ছোৱালীজনীৰ অনবৰতে ভোক লাগি থাকিবলৈ ধৰে আৰু জলাহভূমিখনত খেলোতে খেলোতে তাইৰ নিজকে শক্তিশালী যেন লাগিবলৈ ধৰে। মাৰ্থাৰ মাকে মেৰীক উৎসাহিত কৰিবলৈ স্কিপিং ৰছী এডাল উপহাৰ দিয়ে। মেৰীয়ে সেই গোপন বাগিছাখন বিচাৰি বিচাৰি তাইৰ সময়বোৰ কটাবলৈ ধৰিলে। লগতে তাই সেই বৃহৎ ঘৰটোত প্ৰায়ে শুনা পোৱা কান্দোনৰ চিঞৰটোৰ সন্ধানতো ব্যস্ত থাকিল যাৰ কথা ঘৰটোৰ চাকৰ নাকৰবোৰো শুনা বুলি অস্বীকাৰ কৰে। মেৰীয়ে এদিন সেই গোপন বাগিচাখনৰ দেৱালত ছাবিৰ ফুটাটো আৰু লগতে ছাবি পাতো বিচাৰি পায়। মাৰ্থাৰ বাৰ বছৰীয়া ভায়েক ডিকনে তাইক বাগিছাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় সা সঁজুলি আনি দিয়ে। ডিকনৰ বন্ধুত্বপূৰ্ণ ব্যৱহাৰ আৰু জীৱ-জন্তুৰ লগত থকা সম্পৰ্কৰ বাবে মেৰীয়ে ডিকনক খুব পছন্দ কৰে আৰু কথাটো গোপন কৰি ৰখাৰ চৰ্তসাপেক্ষে তাকো গোপন বাগিচাখনৰ ভিতৰলৈ লৈ যায়। সেই ৰাতিয়েই মেৰীয়ে আকৌ কান্দোনৰ শব্দটি শুনা পায়। শব্দটো অনুসৰণ কৰি গৈ গৈ তাই এটা কোঠাত তাইৰ সমবয়সীয়া ল'ৰাক বিচাৰি পায়। কিছু সময় পিছত তাই গম পায় যে তাৰ নাম কলিন, সি মিঃ ক্ৰেভেনৰ পুত্ৰ, সি সৰু হৈ থাকোঁতে তাৰ মাকৰ মৃত্যু হয়। মেৰীয়ে এয়াও গম পায় যে তাৰ ৰাজহাড়ৰ এটা ডাঙৰ অসুখ আছে। মেৰীয়ে সদায় তাক দেখা কৰিবলৈ অহা কৰিলে আৰু ডিকন আৰু জন্তুবোৰৰ, জলাহভূমিখন­ৰ আৰু গোপন বাগিচাখনৰ কথাবোৰ কৈ তাৰ দুখবোৰ পাহৰাই ৰাখিবলৈ ল'লে। মেৰীয়ে তাৰ আগত তাই বাগিচাখন বিচাৰি পোৱা বুলি স্বীকাৰ কৰে আৰু দুয়ো একমত হয় যে কলিনক সতেজ, মুকলি বতাহৰ প্ৰয়োজন। এখন হুইলচেয়াৰত বহাই লৈ মেৰীয়ে কলিনক বহুবছৰৰ মূৰত বাহিৰলৈ উলিয়াই নিয়ে। বাগিচাৰ ভিতৰত তিনিও বেনক জখলাত উঠি মূৰ ডাঙি ভিতৰলৈ চাই থকা দেখি আচৰিত হয়। আনহাতে বেনৰো ইহঁতক দেখি খং উঠে আৰু স্বীকাৰ কৰে যে সি কলিনক পঙ্গু বুলি ভাবিছিল। নিজকে সূস্থ বুলি প্ৰমাণ কৰিবলৈ কলিনে থিয় দিয়ে আৰু সি নিজেও গম পায় যে তাৰ ভৰি দুখন সম্পূৰ্ণ সূস্থ , মাত্ৰ ব্যৱহাৰ নকৰা বাবে দুৰ্বল হৈ পৰিছে। কলিনে বাগিচাত সময় কটোৱাৰ ফলত কলিন দিনে দিনে সবল হৈ আহিল। সিহঁতে পত্নীবিয়োগত ম্ৰিয়মাণ হৈ থকা কলিনৰ দেউতাকক আচৰিত কৰি দিয়াৰ পৰিকল্পনা কৰে। কলিন যিমানেই সুস্থ হৈ আহে মিঃ ক্ৰেভেনৰ মনটোও ভাল হৈ আহিবলৈ ধৰে। এদিন তেওঁ সপোনতে পত্নীয়ে সেই গোপন বাগিচালৈ মাতি থকা দেখা পায় আৰু তেওঁ লগে লগে ঘৰ অভিমুখে ৰাওনা হয়। ঘৰলৈ আহিয়েই তেওঁ বাগিচালৈ আহে আৰু ভিতৰত মানুহৰ মাত শুনি আচৰিত হয়। বাগিচাৰ তলা খোলা দেখি আৰু ভিতৰত কলিনক দৌৰি ফুৰা দেখি তেওঁ হতভম্ব হয়। দেউতাকৰ লগে লগে কলিন দৌৰি দৌৰি ঘৰলৈ ঘূৰি আহে আৰু ঘৰৰ প্ৰতিটো সদস্য আচৰিত হৈ পৰে। ৰহস্যময় গোপন বাগিচাখনে সকলোৰে জীৱনলৈ পুনৰ হাঁহি ঘূৰাই আনে। ==প্ৰধান বিষয়বস্তু== [[File:Great Maytham Hall Garden - geograph.org.uk - 228928.jpg|right|thumb|190px|[[Great Maytham Hall|Great Maytham Hall Garden]], [[Kent]], [[England]], provided the inspiration for ''The Secret Garden'']] বাগিচাখনেই উপন্যাসখনৰ প্ৰধান বিষয়বস্তু। মিছেলথোৱেইট মেনৰ(মিঃ ক্ৰেভেনৰ ঘৰটো)ৰ সেই বাগিচাখনেই পৰিয়ালটিৰ ধ্বংস আৰু পুনৰ্জীৱনৰ ঠাই<ref>Gohike, M. (1980). Re-Reading The Secret Garden. ''College English 41'' (8), 894–902.</ref>। বাগিচাখনক প্ৰতীক ৰূপে ব্যৱহাৰ কৰি বাৰ্ণেটে প্ৰকৃতিৰ পৰশত লুকাই থকা ঔষধি গুণৰ কথা প্ৰকাশ কৰিছে। বিয়া হোৱা সময়খিনিত বাৰ্ণেটে বাস কৰা [[ইংলেণ্ড]]ৰ মেইথেম হলেই হল সেইটুকুৰা ঠাই যত তেওঁ কিতাপখন লিখিবলৈ প্ৰেৰণা পাইছিল<ref name="Thwaite Looks Back">Thwaite, A. (2006). ''A Biographer Looks Back''. A.S. Carpenter (ed.) Toronto: Scarecrow Press.</ref>। বাৰ্ণেটৰো এখন মনোমোহা গোলাপ ফুলৰ বাগিচা আছিল যদিও উল্লেখনীয় যে এইখন বাগিচা আৰু মিছলথোৱেইট মেনৰৰ বাগিচাখনৰ মাজত বহুখিনি তফাৎ আছিল। <ref name="Thwaite Looks Back" /> ==প্ৰকাশনৰ ইতিহাস== বয়স্ক সকলৰ বাবে প্ৰকাশিত আলোচনী "দ্য আমেৰিকান মেগাজিন" ত ১৯১০ চনৰ শৰৎ কালৰ পৰা এই উপন্যাসখনৰ খণ্ড খণ্ডকৈ প্ৰচাৰ আৰম্ভ হয়। ১৯১১ চনত [[নিউয়ৰ্ক]]ত ফ্ৰেডেৰিক এ. ষ্টোকছে(Frederick A.Stokes) আৰু [[লণ্ডন]]ত হেইনমেনে(Heinemann) কিতাপখন সম্পূৰ্ণৰূপত প্ৰকাশ কৰে। [[আমেৰিকা]]ত ১৯৮৭ ত আৰু পৃথিৱীৰ বেছিভাগ দেশতে ১৯৯৫ চনত ইয়াৰ কপিৰাইটৰ ম্যাদ উকলে। ফলস্বৰূপে ১৯৮০ শেষৰ ফালে আৰু ১৯৯০ৰ আৰম্ভণিত ইয়াৰ বহুতো সংশোধিত আৰু অসংশোধিত সংস্কৰণ প্ৰকাশিত হোৱা দেখা যায়। ==ৱৰ্কিং টাইটল== ইংৰাজী ওমলা গীত(nursery rhyme)মেৰী মেৰী কোৱাইট কণ্ট্ৰেৰী(Mary, Mary, Quite Contrary) বা "আইটী মেৰী বৰ তেৰি মেৰি"<ref>ৰূপশ্ৰী গোস্বামীৰ অসমীয়া অনুবাদ "ৰহস্যময় বাগিচা", শৰাইঘাট প্ৰকাশন</ref> ৰ লগত সংগতি ৰাখি কিতাপখনৰ ৱৰ্কিং টাইটলটো মিষ্ট্ৰেছ মেৰী ৰখা হৈছিল। ==জনতাৰ সঁহাৰি== বয়স্ক আৰু শিশু উভয়ৰে প্ৰতি লক্ষ ৰাখি প্ৰকাশ কৰা বাবে দ্য চিক্ৰেট গাৰ্ডেনে হয়তো বাৰ্নেটৰ জীৱনকালত তেওঁৰ আন আন গ্ৰন্থ সমূহৰ দৰে জনপ্ৰিয়তা নাপালে<ref name="Lundin Critical and Commercial">Lundin, A. (2006). "The Critical and Commercial Reception of ''The Secret Garden''". ''In the Garden: Essays in Honour of Frances Hodgson Burnett''. Angelica Shirley Carpenter (ed.) Toronto: Scarecrow Press.</ref>। দীৰ্ঘকাল ধৰি তেওঁৰ আন সৃষ্টিকৰ্মৰাজিৰ জনপ্ৰিয়তাৰ আগত ই মোলান পৰি থাকিল। শিশু সাহিত্য বিষয়ত গৱেষণামূলক কাম কাজ আৰম্ভ হোৱাৰ লগে লগে ই সকলোৰে দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰে আৰু কালক্ৰমত বাৰ্নেটৰ সবাতোকৈ জনপ্ৰিয় উপন্যাস হিচাপে পৰিগণিত হয়। বিংশ শতিকাৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ শিশু সাহিত্যসমূহৰ ভিতৰত ই অন্যতম<ref name="Lundin Critical and Commercial" />। ২০০৭ চনত হোৱা এক অনলাইন ভোটিঙত নেশ্যনেল এডুকেশ্যনেলএচোছিয়েছনে(National Education Association) ইয়াক "টিচ্ছাৰ্ছ টপ ১০০ বুকছ ফৰ চিলড্ৰেনছ" হিচাপে নিৰ্বাচিত কৰে<ref name=NEA2007>{{cite web |url= http://www.nea.org/grants/13154.htm/ |title= Teachers' Top 100 Books for Children |author= National Education Association |date= 2007 |accessdate= August 22, 2012 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20130730194044/http://www.nea.org/grants/teachers-top-100-books-for-children.html |archivedate= July 30, 2013 |deadurl= yes}}</ref>। ২০১২চনত হোৱা এক নিৰ্বাচনত স্কুল লাইব্ৰেৰী জাৰ্ণাল(School Library Journal)এ ইয়াক সকলো সময়ৰ "টপ ১০০ চেপ্টাৰ বুকছ্"হিচাপে আখ্যা দিয়ে। <ref name=SLJChapter2012>{{cite web |url= http://blog.schoollibraryjournal.com/afuse8production/2012/07/07/top-100-chapter-book-poll-results/ |title= Top 100 Chapter Book Poll Results |author= Bird, Elizabeth |publisher= ''[[School Library Journal]]'' "A Fuse #8 Production" blog |date= July 7, 2012 |accessdate= August 22, 2012 |archivedate= July 13, 2012 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20120713031015/http://blog.schoollibraryjournal.com/afuse8production/2012/07/07/top-100-chapter-book-poll-results |deadurl= yes }}</ref> ==নাটকীয় অভিযোজন== ১৯১৯ চনত ফেমাছ প্লেয়াৰ্ছ- লেস্কি কৰ্পোৰেচনে (Famous Players-Lasky Corporation) ১৭ বছৰীয়া লিলা লী ক মেৰী আৰু পল ৱিলিছক ডিকন হিচাপে লৈ দ্য চিক্ৰেট গাৰ্ডেনৰ কাহিনীৰ প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ কৰে। ১৯৫৯ত [[এম.জি.এম.]]এ মাৰ্গাৰেট ও ব্ৰিয়েনক মেৰী ডিন ষ্টকৱেলক কলিন আৰু ব্ৰায়ান ৰোপাৰক ডিকন হিচাপে লৈ দ্বিতীয়খন চিনেমা নিৰ্মাণ কৰে। এই চিনেমাখনৰ অধিকাংশ ক'লা-ব'গা হিচাপে নিৰ্মিত হৈছিল যদিও পুনৰ উজ্জীৱিত হোৱা বাগিচাখনত দেখুওৱা দৃশ্য সমূহ [[টেকণিকালাৰ]]ত চিত্ৰিত হৈছিল। ডৰথি ব্ৰুকিঙে এই কাহিনীটোৰ পৰা [[বি.বি.চি.]]ৰ বাবে বহুকেইখন ধাৰাবাহিক নিৰ্মাণ কৰে : ১৯৫২ চনত এখন আঠটা খণ্ডৰ ধাৰাবাহিক , ১৯৬০ত এখনআঠটা খণ্ডৰ ধাৰবাহিক(যত ডিকনৰ চৰিত্ৰত কলিন স্পাউলে অভিনয় কৰিছিল)। বি.বি.চি.য়ে ১৯৭৯ চনত নিৰ্মাণ কৰা সাতটা খণ্ডৰ ধাৰাবাহিকখন ডিভিডি হিচাপেও মুকলি হৈছে<ref>{{cite web |author=Traxy |url=http://www.thesqueee.co.uk/2011/01/secret-garden-1975.html |title=The Secret Garden (1975) |publisher=Thesqueee.co.uk |date=2011-01-16 |accessdate=2011-12-19 |archivedate=2011-09-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110901021824/http://www.thesqueee.co.uk/2011/01/secret-garden-1975.html |deadurl=yes }}</ref>। ১৯৮৭ চনত হলমাৰ্ক হল অৱ ফেমে উপন্যাসখনৰ এক টেলিভিছন সংস্কৰণ নিৰ্মাণ কৰে যত জিনি জেমছে মেৰী, বেৰেট অলিভাৰে ডিকন, জেড্ৰিয়েন ষ্টিলে কলিন, বিলী হোৱাইটল'ই মিচেছ মেডলক, ডেৰেক জেকবিয়ে আৰ্কিবাল্ড ক্ৰেভেন, এলিছন ডুডীয়ে লিলিয়াছ আৰু কলিন ফাৰ্থে প্ৰাপ্তবয়স্ক কলিনৰ ৰূপত অভিনয় কৰে। আমেৰিকান জিঅ'ট্ৰপৰ ১৯৯৩ চনত প্ৰযোজিত চিনেমাখনৰ নিৰ্দেশক আছিল এগনিয়েস্কা হলেণ্ড (Agnieszka Holland) কেট মেবাৰলী (Kate Maberly), হেইডন প্ৰাউছ (Heydon Prowse), এণ্ড্ৰিউ নট(Andrew Knott)আদিৰ লগতে [[ডেম মেগী স্মিঠ]]এ (Dame Maggie Smith) মিছেছ মেডলকৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। ১৯৯৪ত এ.বি.ছি.য়ে ডেভ এডৱাৰ্ডছ নিৰ্দেশিত দ্য চিক্ৰেট গাৰ্ডেনৰ এক [[এনিমেটেড]] সংস্কৰণ মুকলি কৰে। ১৯৯১-৯২ চনত জাপানত এই কাহিনীটোৰে Anime Himitsu no Hanazono নামৰ এক ৩৯ খণ্ডৰ ধাৰাবাহিক নিৰ্মিত হয়। দ্য চিক্ৰেট গাৰ্ডেনৰ সফল মঞ্চ অভিযোজনো দেখা যায়। ইয়াৰ ভিতৰত সবাতোকৈ উল্লেখযোগ্য হৈছে লুচি চাইমনৰ সংগীত আৰু মাৰ্শ্বা নৰমানৰ কথাৰে ১৯৯১ চনত [[ব্ৰডৱে]]ত মুকলি হোৱা এক সংগীতালেক্ষ। পিছলৈ ই সাতটাকৈ টনী এৱাৰ্ডছৰ মনোনয়ন লাভ কৰে আৰু বেষ্ট বুক অৱ এ মিউজিকেল আৰু বেষ্ট ফিছাৰ্ড একট্ৰেছ ইন এ মিউজিকেল (মেৰীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰা এঘাৰ বছৰীয়া ডেইজী ইগান যি এই বঁটা লাভ কৰা সৰ্বকনিষ্ঠ অভিনেত্ৰী) বঁটা লাভ কৰে। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *{{gutenberg|no=17396|name=The Secret Garden}} (plain text and HTML illustrated). *[http://www.archive.org/details/secretgarden00burn ''The Secret Garden''], available at Internet Archive. New York : F. A. Stokes, 1911 (color scanned book). *[http://archive.org/details/secret_garden_librivox Public domain audio-book] from [http://librivox.org/ Librivox] at the [http://archive.org/ Internet Archive]. {{Frances Hodgson Burnett}} [[শ্ৰেণী:ইংৰাজী গ্ৰন্থ]] [[শ্ৰেণী:উপন্যাস]] d01cl4l4no3bxybext2nyhesaybg06v 0 31951 649241 648764 2026-11-03T05:20:18Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649241 wikitext text/x-wiki {{চমু বিৱৰণ|চুতীয়া ৰাজবংশৰ শেষ ৰাণী}} {{Infobox royalty | name = (সতী) সাধনী নাৰায়ণ | title = চুতীয়া ৰাজ্যৰ ৰাণী | image = Sadhani statue.jpg | caption = [[ডিগবৈ]]ত স্থাপিত ৰাণী সাধনীৰ প্ৰতিমূৰ্তি | reign = ১৫২২–১৫২৪ | coronation = ১৫২২ | house = [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজবংশ]] | father = ধীৰনাৰায়ণ | spouse = নীতিপাল | place of birth = [[শদিয়া|শদিয়া বা সধয়াপুৰ]], অসম | date of death = ২১ এপ্ৰিল ১৫২৪ | place of death = [[ৰুক্মিণীনগৰ দুৰ্গ|চন্দনগিৰি]] }} '''সতী সাধনী''' বা '''সাধনী নাৰায়ণ''' আছিল ষোড়শ শতিকাৰ [[চুতীয়া ৰাজ্য|চুতীয়া ৰাজবংশ]]ৰ এগৰাকী ৰাণী আৰু চুতীয়া ৰজা [[ধীৰনাৰায়ণ]]ৰ কন্যা। ''চুতীয়াৰ ৰজাৰ বংশাৱলী'' অনুসৰি তেওঁ চুতীয়া ৰাজ্যৰ শেষ ৰজা [[নীতিপাল]]ৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল। ১৫২৪ খ্ৰীষ্টাব্দত আহোমসকলে শদিয়া অধিকাৰ কৰাৰ সময়ত চুতীয়াসকলৰ প্ৰধান ৰাণীগৰাকীক আহোম বুৰঞ্জীসমূহত ''নাং লুং'' (''Nang Lung'') বা ''বৰকুঁৱৰী'' বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। সাধাৰণতে এই বৰকুঁৱৰীগৰাকীক সাধনীৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা হয়। ==ঐতিহাসিক উৎস== চুতীয়া ৰাজ্যৰ উত্থান আৰু পতনৰ লগতে সাধনীৰ কাহিনী ''দেওধাই অসম বুৰঞ্জী'', ''অসম বুৰঞ্জী (SM)'' আদি কেইবাখনো বুৰঞ্জীত সংৰক্ষিত হৈ আছে। এই বুৰঞ্জীসমূহৰ বিৱৰণৰ মাজত বহুখিনি সাদৃশ্য পোৱা যায়। ব্ৰিটিছ প্ৰশাসক আৰু নৃতত্ত্ববিদ ই. টি. ডাল্টন আৰু ডব্লিউ. বি. ব্ৰাউনে উল্লেখ কৰিছে যে চুতীয়া ৰাজ্য আৰু সাধনীৰ সৈতে জড়িত একেধৰণৰ পৰম্পৰা [[মিচিং জনগোষ্ঠী|মিচিং]] আৰু [[দেউৰী জনগোষ্ঠী|দেউৰী]] জনগোষ্ঠীৰ মাজতো প্ৰচলিত আছিল।ব্ৰাউনৰ মতে, বুৰঞ্জীসমূহত উল্লেখিত বহু ঘটনা তেওঁ দেউৰীসকলৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা মৌখিক পৰম্পৰাৰ সৈতে মিল খায়। দেউৰীসকল চুতীয়াসকলৰ পৰম্পৰাগত পুৰোহিত আছিল। তেওঁ দেউৰীসকলৰ লগতে হিন্দু চুতীয়াসকলৰ মাজতো এই পৰম্পৰাসমূহ প্ৰচলিত থকা বুলি উল্লেখ কৰিছিল। বিশেষকৈ যুৱ ধনুৰ্ধৰ নীতিপালে কেনেকৈ চুতীয়া ৰাজকুমাৰী সাধনীক বিবাহ কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰিছিল, সেই কাহিনী তেওঁ দেউৰীসকলৰ পৰা শুনিছিল। ব্ৰাউনে অনুমান কৰিছিল যে বুৰঞ্জীত উল্লেখিত আন ঘটনাসমূহো দেউৰীসকলৰ মাজত কিছু পৰিৱৰ্তিত ৰূপত মৌখিক পৰম্পৰা হিচাপে সংৰক্ষিত হৈ থাকিব পাৰে।<ref>{{cite book |last=Brown |first=W. B. |title=An Outline Grammar of the Deori Chutiya Language |publisher=Assam Secretariat Printing Office |location=Shillong |year=1895 |pages=75, 84 |quote=..as it agrees in all particulars with the traditions, I have elsewhere met with, it may merely be a compilation from them..These traditions are preserved among the Miris, the Deoris, who were the Chutiya priests (and amongst whom alone remnants of the ancient language and customs of the race are still preserved), and by some few of the Chutiyas who now call themselves Hindu Chutiyas... I have heard from them (Deoris) the story of how the Chutiya princess Sadhuni was won by the young archer (Niti Pal)... Probably enquiry would show that the other incidents of the chronicle are preserved as traditions among the Deoris in a similar modified form. }}</ref> ১৮৫০ চনত ''[[অৰুণোদই]]'' আলোচনীত প্ৰথম প্ৰকাশিত আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত ''দেওধাই অসম বুৰঞ্জী''ত পুনৰ মুদ্ৰিত ''চুতীয়াৰ ৰজাৰ বংশাৱলী'' অনুসৰি, সাধনী আছিল ধৰ্মধ্বজপালৰ কন্যা। ধৰ্মধ্বজপাল ''ধীৰনাৰায়ণ'' নামেও পৰিচিত আছিল। সাধনীৰ জন্ম [[শদিয়া|শদিয়া বা সধয়াপুৰ]]ত হৈছিল। তেওঁ ধীৰনাৰায়ণৰ উত্তৰাধিকাৰী নীতিপাল বা নিতাইৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল। ''দেওধাই অসম বুৰঞ্জী''ত নীতিপালক ''চন্দ্ৰনাৰায়ণ'' নামেৰেও উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>Bhuyan, S. K. (ed.), ''Deodhai Assam Buranji'', p. 18.</ref> ''দেওধাই অসম বুৰঞ্জী''ত সন্নিৱিষ্ট চুতীয়া বংশাৱলীত ও নীতিপালক চন্দ্ৰনাৰায়ণ বুলি কোৱা হৈছে ==বুৰঞ্জীসমূহত সাধনীৰ বিৱৰণ== {{See also|চুতীয়া–আহোম ৰাজ্যৰ যুদ্ধ}} ===সধয়াপুৰ আক্ৰমণ আৰু চন্দনগিৰি অৱৰোধ=== [[File:Chutia kingdom Map.png|thumb|400px|ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনস্থ অঞ্চলসমূহ দেখুওৱা মানচিত্ৰ।]] বুৰঞ্জীসমূহৰ বিৱৰণ অনুসৰি ১৫২৪ খ্ৰীষ্টাব্দৰ এপ্ৰিল মাহত, [[ব'হাগ বিহু]]ৰ সময়ত, আহোম স্বৰ্গদেউ [[চুহুংমুং]]য়ে ব্ৰহ্মপুত্ৰ পাৰ হৈ চুতীয়া ৰাজ্যৰ ৰাজধানী [[শদিয়া]] বা ''সধয়াপুৰ'' আক্ৰমণ কৰে।<ref>''Deodhai Assam Buranji'', p. 19.</ref> ৰাজধানী [[বৰনগৰ, শদিয়া|বৰনগৰত]] হোৱা আক্ৰমণ প্ৰতিৰোধ কৰিব নোৱাৰি চুতীয়া ৰজা নীতিপালে চন্দনগিৰিৰ পাহাৰীয়া দুৰ্গলৈ পিছুৱাই যায়।<ref>''Deodhai Assam Buranji'', p. 19.</ref><ref>Bhuyan, S. K., ''Asam Buranji (SM)'', p. 11.</ref><ref>''Deodhai Assam Buranji'', p. 108.</ref> আনহাতে, তেওঁৰ মন্ত্ৰী কাশীতৰাই [[ভীষ্মকনগৰ|দৈথাং]] অভিমুখে আঁতৰি যায়।<ref>''Deodhai Assam Buranji'', p. 19.</ref> শদিয়াৰ [[বৰনগৰ, শদিয়া|বৰনগৰ]] অধিকাৰ কৰাৰ পিছত চুহুংমুংয়ে ফ্ৰাচেনমুং বৰগোহাঁই আৰু কিংলুং বুঢ়াগোহাঁইক চন্দনগিৰি আক্ৰমণ কৰিবলৈ পঠায়। আনহাতে, কাশীতৰাৰ বিৰুদ্ধে দৈথাংলৈ কনচেং ধনুধাৰী গোহাঁইক প্ৰেৰণ কৰে।<ref>''Deodhai Assam Buranji'', p. 19.</ref> আহোম বাহিনীয়ে চুতীয়া ৰজাৰ বিষয়া তামুলী গজৰাই বৰুৱাক বন্দী কৰি ৰাজপৰিয়ালৰ অৱস্থান প্ৰকাশ কৰিবলৈ বাধ্য কৰে। ''অসম বুৰঞ্জী (SM)'' অনুসৰি, চন্দনগিৰি পাহাৰৰ এটা জুৰিৰ ওচৰত ৰন্ধনকাৰ্যৰ জুইৰ ধোঁৱা দেখা পোৱাৰ পিছত অৱশেষত ৰজা আৰু ৰাণীৰ আত্মগোপনস্থল আৱিষ্কাৰ কৰা হয়।<ref>Bhuyan, S. K., ''Asam Buranji (SM)'', p. 11.</ref> ===চুতীয়া বাহিনীৰ প্ৰতিৰোধ=== বুৰঞ্জীসমূহত চন্দনগিৰি দুৰ্গত চুতীয়া বাহিনীয়ে প্ৰবল প্ৰতিৰোধ গঢ়ি তোলাৰ বিৱৰণ পোৱা যায়। প্ৰথম অৱস্থাত আহোম বাহিনীয়ে পাহাৰীয়া দুৰ্গটো অধিকাৰ কৰিবলৈ সক্ষম হোৱা নাছিল। চুতীয়া ৰক্ষকসকলে পাহাৰৰ ওপৰৰ পৰা ডাঙৰ ডাঙৰ শিল বগৰাই আক্ৰমণকাৰী আহোম সৈন্যৰ ব্যাপক ক্ষতিসাধন কৰিছিল। আহোম বুৰঞ্জীসমূহত চুতীয়াসকলৰ প্ৰধান ৰাণীগৰাকীক ''নাং লুং'' বা ''বৰকুঁৱৰী'' বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। এই ৰাণীগৰাকীক সাধনীৰ সৈতে চিনাক্ত কৰা হয়। ''সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী'' আৰু ''অসম বুৰঞ্জী (SM)'' অনুসৰি, দুৰ্গটো অৱৰোধ কৰাৰ সময়ত তেওঁ গৰ্ভৱতী আছিল।<ref>Bhuyan, S. K., ''Asam Buranji (SM)'', p. 11.</ref><ref>Bhuyan, S. K., ''Satsari Assam Buranji'', p. 59.</ref> ''দেওধাই অসম বুৰঞ্জী''ৰ বিৱৰণ অনুসৰি, নীতিপাল আৰু তেওঁৰ সৈন্যসকলে বৰছা, ধনু আৰু কাঁড় ব্যৱহাৰ কৰি পাহাৰীয়া দুৰ্গটো ৰক্ষা কৰিছিল। ইয়াৰ লগতে চুতীয়া ৰাজকুমাৰী আৰু মহিলাসকলে ১২০ গৰাকীকৈ একোটা দলত ভাগ হৈ পাহাৰৰ ওপৰৰ পৰা আহোম সৈন্যৰ ওপৰত শিল নিক্ষেপ কৰি প্ৰতিৰোধত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>Bhuyan, S. K., ''Deodhai Assam Buranji'', p. 169.</ref> এই ঘটনাৰ উল্লেখ গোলাপ চন্দ্ৰ বৰুৱাৰ সম্পাদিত ''আহোম বুৰঞ্জী''<ref>Barua, Gopal Chandra, ''Ahom Buranji'', p. 56.</ref> আৰু ''সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী''তো পোৱা যায়।<ref>Bhuyan, S. K., ''Satsari Assam Buranji'', p. 59.</ref> দুৰ্গটো পোনপটীয়াকৈ অধিকাৰ কৰিব নোৱাৰি আহোম বাহিনীয়ে অৱশেষত পাহাৰটোৰ কেইবাটাও দিশৰ পৰা ঘেৰাও কৰে। চুতীয়া পৰম্পৰা অনুসৰি, ফ্ৰাচেনমুং বৰগোহাঁইৰ কেইজনমান সৈন্যই বগোৱা লতাৰ সহায়ত পাহাৰ বগাই ওপৰলৈ উঠিছিল। তাৰ পিছত ফ্ৰাচেনমুং বৰগোহাঁয়ে পাহাৰৰ ওপৰত ঢোল বজাবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে। পৰম্পৰাগতভাৱে বিজয়ৰ সংকেত হিচাপে ব্যৱহৃত ঢোলৰ শব্দ শুনি আত্মগোপন কৰি থকা চুতীয়া ৰক্ষকসকলে নিজৰ অৱস্থানৰ পৰা ওলাই আহে। সেই সুযোগতে আহোম বাহিনীয়ে বিভিন্ন দিশৰ পৰা তেওঁলোকক আক্ৰমণ কৰে। ===সাধনীৰ মৃত্যু সম্পৰ্কীয় বিভিন্ন বিৱৰণ=== [[File:Dhirnarayan copperplate inscription of 1522.png|thumb|ঢকুৱাখনা অঞ্চলত চুতীয়া ৰজা ধীৰনাৰায়ণৰ ১৫২২ খ্ৰীষ্টাব্দৰ ভূমিদানৰ তাম্ৰশাসন। ১৫২২–২৩ চনৰ আহোম আক্ৰমণৰ পূৰ্বৰ শেষৰ ফালৰ চুতীয়া ৰাজকীয় তাম্ৰশাসনসমূহৰ ভিতৰত ই অন্যতম হ'ব পাৰে।]] চন্দনগিৰিৰ অন্তিম যুদ্ধত চুতীয়া বাহিনী পৰাস্ত হয়। আহোম বিষয়া জানমুংখাম হাতীবৰুৱাই নিক্ষেপ কৰা এটা অস্ত্ৰৰ আঘাতত নীতিপালৰ মৃত্যু হয়। আহোম বুৰঞ্জীসমূহত ''নাং লুং'' বা সাধনীয়ে শেষলৈকে চুতীয়া ৰক্ষকসকলৰ সৈতে যুদ্ধত অংশগ্ৰহণ কৰা বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ''দেওধাই অসম বুৰঞ্জী''ত সন্নিৱিষ্ট ''চুতীয়া বুৰঞ্জী''ৰ অনুসৰি, সাধনীয়ে বন্দী হোৱাতকৈ মৃত্যুক বাছি লৈ চন্দনগিৰি পাহাৰৰ পৰা জঁপিয়াই প্ৰাণ বিসৰ্জন দিয়ে। অৱশ্যে কিছুমান আহোম বুৰঞ্জীত তেওঁৰ মৃত্যুৰ ভিন্ন বিৱৰণ আছে। এডৱাৰ্ড গেইটে উল্লেখ কৰা বুৰঞ্জীৰ বিৱৰণ অনুসৰি, যুদ্ধৰ সময়ত ৰাণীগৰাকী বৰছাৰ আঘাতত নিহত হৈছিল।<ref>Gait, Edward, ''A History of Assam'', p. 85.</ref> আনহাতে, ''পুৰণি অসম বুৰঞ্জী''ৰ বিৱৰণত ৰজাৰ আন কুঁৱৰীসকলৰ কিছুমান নিহত আৰু কিছুমান বন্দী হোৱা বুলি উল্লেখ আছে।<ref>Goswami, Hemchandra, ''Purani Assam Buranji'', p. 42.</ref> ফ্ৰাঁছোৱা জেকেছনে আহোম–চুতীয়া যুদ্ধ সম্পৰ্কীয় টাই পাণ্ডুলিপিসমূহৰ অনুবাদ আলোচনা কৰি উল্লেখ কৰিছে যে গোলাপ চন্দ্ৰ বৰুৱাৰ সম্পাদিত ''আহোম বুৰঞ্জী''ত টাই ভাষাৰ ''নাং'' শব্দৰ দুটা উল্লেখৰ মাজত থকা সম্পূৰ্ণ এটা শাৰীৰ অনুবাদ বাদ পৰিছিল। সেই শাৰীটোত মূলতঃ ৰাণীগৰাকীৰ বিষয়ে তথ্য সন্নিৱিষ্ট আছিল।<ref>{{citation |last=Jacquesson |first=Francois |title=Ahom Buranji Translation: Chutia-Ahom Wars |url=https://archive.org/details/ahom-buranji-translations |page=21 |quote=Borua's edition jumped one full line between two nang. }}</ref> সাধনীৰ মৃত্যুৰ ধৰণৰ ক্ষেত্ৰত বুৰঞ্জীসমূহৰ মাজত পাৰ্থক্য থাকিলেও এই বিৱৰণসমূহত তেওঁ আত্মসমৰ্পণ নকৰি শেষলৈকে প্ৰতিৰোধত অংশগ্ৰহণ কৰা এগৰাকী ৰাণী হিচাপে প্ৰতিফলিত হৈছে। ''দেওধাই অসম বুৰঞ্জী''ত তেওঁক আত্মসমৰ্পণ নকৰি প্ৰতিৰোধ অব্যাহত ৰখা বুলি বৰ্ণনা কৰে আৰু ৰজাৰ বৰকুঁৱৰীৰ মূৰ কাটি অনা হৈছিল বুলি উল্লেখ কৰিছে।<ref>''Deodhai Assam Buranji'', p. 19.</ref> ''সাতসৰী অসম বুৰঞ্জী''ৰ এটা বিৱৰণত কোৱা হৈছে যে জাংমুঙে চুতীয়া ৰাজকুমাৰী (''বৰকুঁৱৰী'')ৰ শিৰচ্ছেদ কৰি তেওঁৰ মূৰ ৰজাৰ সভালৈ লৈ যায়।<ref>{{cite book |last=Saikia |first=Yasmin |title=In the Meadows of Gold: Telling Tales of the Swargadeos at the Crossroads of Assam |year=1997 |publisher=Spectrum Publications |location=Guwahati |page=188 |quote=Jangmung beheaded the chief Chutia princess(Barkonwari) and brought her head to the assembly. }}</ref><ref>Bhuyan, S. K., ''Satsari Assam Buranji'', p. 14.</ref> একেখন বুৰঞ্জীৰ আন এটা বিৱৰণত কিন্তু বৰকুঁৱৰীক হত্যা কৰাৰ কথা উল্লেখ নকৰি কেৱল ''বৰকুঁৱৰীক ধৰি আনিলে'' বুলি কোৱা হৈছে।<ref>Bhuyan, S. K., ''Satsari Assam Buranji'', p. 60.</ref> ''অসম বুৰঞ্জী (SM)'' অনুসৰি, ৰাণীগৰাকীৰ কঁকালত আঘাত কৰি তেওঁৰ সোণৰ কঁকালবন্ধ বা ''ককালি'' কাঢ়ি লোৱা হৈছিল। সেই ককালি শদিয়াৰ [[তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ|দেৱঘৰ]]ত অৰ্পণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Gogoi |first=Nityananda |title=Historical Geography of Medieval Assam |page=462 }}</ref> তাৰ পিছত তেওঁৰ কটা মূৰ আহোম ৰজাৰ ওচৰত উপস্থিত কৰা হয়।<ref>Bhuyan, S. K., ''Asam Buranji (SM)'', p. 11.</ref> ===ঐতিহাসিক ব্যাখ্যা=== আধুনিক অসমীয়া সামাজিক স্মৃতিত সাধনীক পতিব্ৰতা, সাহস আৰু আত্মত্যাগৰ আদৰ্শ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। অৱশ্যে সাধনী সম্পৰ্কীয় পৰম্পৰাসমূহ আধুনিক জনগোষ্ঠীয় আন্দোলনৰ বহু আগৰ পৰাই প্ৰচলিত আছিল। চুতীয়া বংশাৱলী আৰু বিভিন্ন বুৰঞ্জীত সাধনীৰ কাহিনী পোৱা যায়। ইয়াৰ উপৰি ঊনবিংশ শতিকাত দেউৰী আৰু মিচিং জনগোষ্ঠীৰ মাজত প্ৰচলিত মৌখিক পৰম্পৰাতো তেওঁৰ উল্লেখ লিপিবদ্ধ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite book |last=Brown |first=W. B. |title=An Outline Grammar of the Deori Chutiya Language |publisher=Assam Secretariat Printing Office |location=Shillong |year=1895 |pages=75, 84 }}</ref> ইতিহাসবিদ জয়ীতা শৰ্মাই (২০১১) যুক্তি আগবঢ়াইছে যে আধুনিক জাতি আৰু জনগোষ্ঠীয় পৰিচয় গঠনৰ প্ৰেক্ষাপটত সতী সাধনীৰ চৰিত্ৰক পৰৱৰ্তী সময়ত ভাৰতীয় বা হিন্দু সাংস্কৃতিক আদৰ্শৰ সৈতে অধিক সংযুক্ত কৰি এগৰাকী আদৰ্শ গুণৱতী হিন্দু নাৰী হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। শৰ্মাই ঔপনিৱেশিক যুগত অসমৰ বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ে নিজ নিজ ইতিহাসৰ পৰা নাৰী-আদৰ্শৰ প্ৰতীক বিচাৰি উলিওৱাৰ প্ৰৱণতাৰ আলোচনা কৰিছে। তেওঁৰ মতে, কৈৱৰ্ত সম্প্ৰদায়ৰ মাজত সতী ৰাধিকা, চুতীয়া সম্প্ৰদায়ৰ মাজত সতী সাধনী আৰু অসমীয়া মুছলমানসকলৰ মাজত সতী ৰহিমাৰ প্ৰতীকী গুৰুত্ব এই সামাজিক প্ৰক্ৰিয়াৰ সৈতে জড়িত আছিল।<ref>{{cite book |last=Sharma |first=Jayeeta |title=Empire's Garden: Assam and the Making of India |publisher=Duke University Press |location=Durham |year=2011 |page=228 |url=https://library.oapen.org/bitstream/id/b11ba477-73c0-4a92-b158-043a50ef88e5/648153.pdf }}</ref> ==স্মৃতি আৰু স্মৰণোৎসৱ== ===সতী সাধনী দিৱস=== সাধনীৰ স্মৃতিত অসমত প্ৰতি বছৰে ব'হাগ মাহৰ সাত তাৰিখে, সাধাৰণতে ২০ বা ২১ এপ্ৰিলত, ''[[সতী সাধনী দিৱস]]'' পালন কৰা হয়। ২০২০ চনত [[অসম চৰকাৰ]]ে ৰাজ্য চৰকাৰৰ কাৰ্যালয়সমূহৰ বাবে ঘোষিত ৰাজহুৱা বন্ধৰ তালিকাত এই দিৱসটো অন্তৰ্ভুক্ত কৰে। পৰৱৰ্তী বছৰসমূহতো সতী সাধনী দিৱস ৰাজ্যিক বন্ধ হিচাপে পালন কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Notifications – Holiday List |url=https://gad.assam.gov.in/document-details/notifications-holiday-list |website=General Administration Department, Government of Assam |access-date=22 August 2026 }}</ref> ২০২৪ চনত সমগ্ৰ অসমত সাধনীৰ ৫০০ সংখ্যক স্মৃতি দিৱস পালন কৰা হয়।<ref>{{cite news |title=ৰাজ্যজুৰি সতি সাধিনীৰ ৫০০ সংখ্যক স্মৃতি দিৱস পালন |url=https://newsonair.gov.in/as/%E0%A7%B0%E0%A6%BE%E0%A6%9C%E0%A7%8D%E0%A6%AF%E0%A6%9C%E0%A7%81%E0%A7%B0%E0%A6%BF-%E0%A6%B8%E0%A6%A4%E0%A6%BF-%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%A7%E0%A6%BF%E0%A6%A8%E0%A7%80%E0%A7%B0-%E0%A7%AB%E0%A7%A6/ |work=আকাশবাণী বাতৰি |date=20 April 2024 |language=as |access-date=22 August 2026 }}</ref> ===বঁটা আৰু সন্মান=== সতী সাধনীৰ নামেৰে বিভিন্ন জনগোষ্ঠীয় সংগঠন আৰু অসম চৰকাৰে কেইবাটাও বঁটা প্ৰৱৰ্তন কৰিছে। ২০১২ চনত সদৌ চুতীয়া জাতি সন্মিলনৰ সহযোগত চুতীয়া উন্নয়ন পৰিষদে ''বীৰাঙ্গনা সাধনী বঁটা'' প্ৰৱৰ্তন কৰে। কবি, শিক্ষাবিদ আৰু প্ৰাক্তন বিধায়ক কুশেশ্বৰ বৰুৱা এই বঁটাৰ প্ৰথমগৰাকী প্ৰাপক আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত অসম চৰকাৰে বঁটাটোৰ পৃষ্ঠপোষকতা কৰাৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news |title=Assam govt to sponsor Sadhani award |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/assam-govt-to-sponsor-sadhani-award/articleshow/17014051.cms |work=The Times of India |date=30 October 2012 |access-date=22 August 2026 }}</ref> [[অসম চৰকাৰ]]ে ৰাজ্যিক পৰ্যায়তো ''সতী সাধনী বঁটা'' প্ৰদান কৰে। অসম চৰকাৰৰ সাংস্কৃতিক পৰিক্ৰমা বিভাগৰ তথ্য অনুসৰি, এই বঁটাটো ২০১৫ চনত প্ৰৱৰ্তন কৰা হয় আৰু প্ৰতি তিনিবছৰৰ অন্তৰে প্ৰদান কৰাৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Awards |url=https://culturalaffairs.assam.gov.in/information-services/awards-0 |website=Department of Cultural Affairs, Government of Assam |access-date=22 August 2026 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190729175544/https://culturalaffairs.assam.gov.in/information-services/awards-0 |archivedate=29 July 2019 |deadurl=yes }}</ref> এই বঁটা লাভ কৰা উল্লেখযোগ্য ব্যক্তিসকলৰ ভিতৰত আছে— * ২০১৫ চনত স্নায়ুৰোগ বিশেষজ্ঞ আৰু সমাজসেৱী [[নোমল চন্দ্ৰ বৰা]]।<ref>{{cite web |title=Awards |url=https://directorculture.assam.gov.in/portlets/awards-0 |website=Directorate of Cultural Affairs, Government of Assam |access-date=22 August 2026 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250508140133/https://directorculture.assam.gov.in/portlets/awards-0 |archivedate=8 May 2025 |deadurl=yes }}</ref> * ২০২০ চনত শিক্ষাবিদ আৰু সমাজকৰ্মী মিনতী বৰঠাকুৰ।<ref>{{cite web |title=Photo Release |url=https://dipr.assam.gov.in/portlets/photo-release |website=Directorate of Information and Public Relations, Government of Assam |access-date=22 August 2026 }}</ref> * ২০২৩ চনত বিজ্ঞানী [[জয়ন্তী চুতীয়া]]।<ref>{{cite news |title=CM Himanta Biswa Sarma attends grand celebration of Bishnu Rabha Diwas in Dhubri, honors eminent personalities |url=https://www.indiatodayne.in/assam/story/cm-himanta-biswa-sarma-attends-grand-celebration-of-bishnu-rabha-diwas-in-dhubri-honors-eminent-personalities-601586-2023-06-20 |work=India Today NE |date=20 June 2023 |access-date=22 August 2026 }}</ref> * ২০২৬ চনত সাহিত্যিক [[গীতা উপাধ্যায়]]।<ref>{{cite news |title=Assam marks Rabha Diwas, CM pays tribute |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/assam-marks-rabha-divas-cm-pays-tribute/articleshow/131879928.cms |work=The Times of India |date=20 June 2026 |access-date=22 August 2026 }}</ref> ইয়াৰ উপৰি ২০১৭ চনত গোলাঘাটত অনুষ্ঠিত ৰাজ্যিক সতী সাধনী দিৱসৰ অনুষ্ঠানত সমাজকৰ্মী [[বীৰুবালা ৰাভা]]ক ''সতী সাধনী স্মাৰক বঁটা'' প্ৰদান কৰা হৈছিল।<ref>{{cite news |title=Sati Sadhani Award conferred on Birubala Rabha in Golaghat |url=https://www.sentinelassam.com/more-news/national-news/sati-sadhani-award-conferred-on-birubala-rabha-in-golaghat |work=The Sentinel |date=21 April 2017 |access-date=22 August 2026 }}</ref> ===স্মাৰক আৰু প্ৰতিষ্ঠান=== ২০০৯ চনত অসম চৰকাৰে [[গোলাঘাট]]ৰ ওচৰৰ চেলেঙীত ''বীৰাঙ্গনা সাধনী কলাক্ষেত্ৰ'' নিৰ্মাণৰ কাম আৰম্ভ কৰে। ২০১৮ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীত এই সাংস্কৃতিক প্ৰকল্পটো উদ্বোধন কৰা হয়। ইয়াত এটা প্ৰেক্ষাগৃহ, মুক্তমঞ্চ, শিশুউদ্যান আৰু আন বিভিন্ন বিনোদনমূলক সুবিধা আছে।<ref>{{cite web |title=Birangana Sadhoni Kalakshetra |url=https://golaghat.assam.gov.in/tourist-place-detail/251 |website=Golaghat District, Government of Assam |access-date=22 August 2026 }}</ref><ref>{{cite news |last=Saikia |first=Ritupallab |title=Queen's complex |url=https://www.telegraphindia.com/north-east/queen-39-s-complex/cid/1441525 |work=The Telegraph |date=10 February 2018 |access-date=22 August 2026 }}</ref> ২০২১ চনত কলাক্ষেত্ৰখনত ভাস্কৰ ৰঞ্জিত কুমাৰ বৰুৱাই নিৰ্মাণ কৰা সাধনীৰ এটা পূৰ্ণাৱয়ৱ প্ৰতিমূৰ্তি উন্মোচন কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=Photo Release |url=https://dipr.assam.gov.in/portlets/photo-release |website=Directorate of Information and Public Relations, Government of Assam |access-date=22 August 2026 }}</ref> উজনি অসমৰ কেইবাখনো নগৰত সাধনীৰ স্মৃতিত ৰাজহুৱা প্ৰতিমূৰ্তিও স্থাপন কৰা হৈছে। ২০২১ চনৰ জানুৱাৰীত [[হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা]]ই [[উত্তৰ লখিমপুৰ]]ত সাধনীৰ এটা প্ৰতিমূৰ্তি উন্মোচন কৰে। প্ৰতিমূৰ্তিটো সদৌ অসম চুতীয়া ছাত্ৰ সন্থাৰ লখিমপুৰ জিলা সমিতিয়ে স্থাপন কৰিছিল।<ref>{{cite news |last=Ahmed |first=Farhana |title=Assam government to appoint VC of Birangana Sati Sadhani University |url=https://nenow.in/north-east-news/assam/assam-government-to-appoint-vc-of-birangana-sati-sadhani-university.html |work=NorthEast Now |date=20 January 2021 |access-date=22 August 2026 }}</ref> ২০২২ চনত [[ঢকুৱাখনা]]ৰ সাধনী ভৱনত আঠ ফুট উচ্চতাৰ এটা প্ৰতিমূৰ্তি উদ্বোধন কৰা হয়।<ref>{{cite news |title=498th Sati Sadhani Smriti Divas observed in Lakhimpur district |url=https://www.sentinelassam.com/north-east-india-news/assam-news/498th-sati-sadhani-smriti-divas-observed-in-lakhimpur-district-588564 |work=The Sentinel |date=21 April 2022 |access-date=22 August 2026 }}</ref> ২০২৩ চনত সতী সাধনী দিৱস উপলক্ষে গোলাঘাট জিলাৰ [[সৰুপথাৰ]]ত সাধনীৰ এটা বৃহৎ প্ৰতিমূৰ্তি উন্মোচন কৰা হয়।<ref>{{cite news |title=Assam: CM Himanta Biswa Sarma unveils grand statue of Birangana Sati Sadhani at Sarupathar |url=https://www.indiatodayne.in/assam/story/assam-cm-himanta-biswa-sarma-unveils-grand-statue-of-birangana-sati-sadhani-at-sarupathar-546547-2023-04-21 |work=India Today NE |date=21 April 2023 |access-date=22 August 2026 }}</ref> ২০২৫ চনৰ এপ্ৰিলত [[তিনিচুকীয়া]]ৰ অসম ৰাজ্যিক পৰিবহণ নিগমৰ চৌহদৰ ওচৰত [[সৰ্বানন্দ সোণোৱাল]]ে সাধনীৰ আন এটা পূৰ্ণাৱয়ৱ প্ৰতিমূৰ্তি উন্মোচন কৰে।<ref>{{cite news |last=Dutta |first=Rajib |title=Sonowal unveils statue of Sati Sadhani |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/sonowal-unveils-statue-of-sati-sadhani/articleshow/120439421.cms |work=The Times of India |date=19 April 2025 |access-date=22 August 2026 }}</ref> ====বীৰাঙ্গনা সতী সাধনী ৰাজ্যিক বিশ্ববিদ্যালয়==== সাধনীৰ স্মৃতিত গোলাঘাট জিলাত [[বীৰাংগনা সতী সাধনী ৰাজ্যিক বিশ্ববিদ্যালয়]] স্থাপন কৰা হৈছে। ''বীৰাঙ্গনা সতী সাধনী ৰাজ্যিক বিশ্ববিদ্যালয় আইন, ২০২০''ৰ অধীনত প্ৰতিষ্ঠিত এই বিশ্ববিদ্যালয়খনে ২১ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২১ তাৰিখৰ পৰা কাৰ্যকলাপ আৰম্ভ কৰে। বিশ্ববিদ্যালয়খনে বৰ্তমান [[গোলাঘাট অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়]]ত অৱস্থিত অস্থায়ী চৌহদৰ পৰা কাম-কাজ চলাই আছে আৰু ৰঙাজানত স্থায়ী চৌহদ নিৰ্মাণৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |title=Registrar |url=https://bssrv.ac.in/registrar/ |website=Birangana Sati Sadhani Rajyik Vishwavidyalaya |access-date=22 August 2026 }}</ref> ====বীৰাঙ্গনা সতী সাধনী সমন্বয় ক্ষেত্ৰ==== ২০২৬ চনৰ ৩ মাৰ্চত অসমৰ মুখ্যমন্ত্ৰী [[হিমন্ত বিশ্ব শৰ্মা]]ই গোলাঘাট জিলাৰ [[বোকাখাত]]–নুমলীগড় অঞ্চলৰ কমাৰগাঁৱত ''বীৰাঙ্গনা সতী সাধনী সমন্বয় ক্ষেত্ৰ''ৰ আধাৰশিলা স্থাপন কৰে। এই প্ৰকল্পটো সাধনী আৰু [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ ইতিহাস স্মৰণ কৰাৰ উদ্দেশ্যে পৰিকল্পনা কৰা এক বৃহৎ সাংস্কৃতিক আৰু ঐতিহ্য সংৰক্ষণ প্ৰকল্প। ইয়াৰ কেন্দ্ৰত সাধনীৰ ১০০ ফুট উচ্চতাৰ এটা প্ৰতিমূৰ্তি স্থাপনৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। প্ৰকল্পটোত চুতীয়া ৰাজ্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কেইবাটাও ঐতিহাসিক স্থানৰ আৰ্হি নিৰ্মাণৰো পৰিকল্পনা আছে। সেইবোৰৰ ভিতৰত [[ভীষ্মকনগৰ]], ৰুক্মিণীনগৰ, [[ইটা দুৰ্গ]], পদুম পুখুৰী আৰু প্ৰতিমাগড় উল্লেখযোগ্য।<ref name="SadhaniSamannay">{{cite news |title=Assam: Foundation Laid for Sati Sadhani Kshetra in Golaghat |url=https://www.pratidintime.com/latest-assam-news-breaking-news-assam/himanta-sati-sadhani-kshetra-golaghat-11173974 |work=Pratidin Time |date=4 March 2026 |access-date=22 August 2026 }}</ref> ইয়াৰ উপৰি প্ৰস্তাৱিত প্ৰকল্পটোত চুতীয়া জনগোষ্ঠীৰ ইতিহাস আৰু সংস্কৃতিৰ গৱেষণাৰ বাবে এটা সংগ্ৰহালয় আৰু পুথিভঁৰাল, শদিয়াৰ কেঁচাইখাতী গোসাঁনী আৰু চাৰিশাল গোসাঁনীৰ মন্দিৰৰ আৰ্হি, চুতীয়া ৰজাসকলৰ প্ৰতিমূৰ্তি, ২,০০০ আসনযুক্ত প্ৰেক্ষাগৃহ, মুক্তমঞ্চ, অতিথিশালা আৰু অন্যান্য ৰাজহুৱা সুবিধা নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।<ref name="SadhaniSamannay"/> ====বগীবিল দলঙৰ নামকৰণৰ প্ৰস্তাৱ==== ২০১৮ চনত চুতীয়া সংগঠনসমূহে [[বগীবিল দলং]]খন সাধনীৰ নামেৰে নামকৰণ কৰাৰ দাবী জনোৱাৰ পিছত অসম চৰকাৰে দলংখনৰ নাম ''বীৰাঙ্গনা সতী সাধনী সেতু'' ৰখাৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছিল।<ref>{{cite news |title=Row over naming of country's longest rail-cum-road bridge in Assam |url=https://www.newindianexpress.com/nation/2018/dec/18/tai-ahom-outfits-call-for-road-blockade-over-naming-of-bogibeel-bridge-in-assam-1913223.html |work=The New Indian Express |date=18 December 2018 |access-date=22 August 2026 }}</ref> অৱশ্যে ২৫ ডিচেম্বৰ ২০১৮ তাৰিখে দলংখন ''বগীবিল দলং'' নামেৰেই উদ্বোধন কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=PM dedicates Bogibeel bridge to the nation; flags off first passenger train |url=https://www.pmindia.gov.in/en/news_updates/pm-dedicates-bogibeel-bridge-to-the-nation-flags-off-first-passenger-train/ |website=Prime Minister of India |date=25 December 2018 |access-date=22 August 2026 }}</ref> ===সাহিত্য, নাটক আৰু চলচ্চিত্ৰ=== বিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ পৰাই অসমীয়া সাহিত্যত সাধনীৰ জীৱন আৰু কাহিনী বিভিন্ন ৰূপত উপস্থাপন কৰা হৈছে। মহাবিদ্যালয়ত অধ্যয়ন কৰি থকা সময়ত চন্দ্ৰনাথ শৰ্মাই ''উষা'' নামৰ অসমীয়া আলোচনীত ''সাধনী'' শীৰ্ষক এটা প্ৰবন্ধ প্ৰকাশ কৰিছিল। এই প্ৰবন্ধটো [[পদ্মনাথ গোহাঞি বৰুৱা]]ই সাধনীৰ জীৱনৰ ওপৰত ৰচনা কৰিবলৈ পৰিকল্পনা কৰা এখন নাটকৰ হাতে লিখা খচৰাৰ ভিত্তিত প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল। সেই সময়ত গোহাঞি বৰুৱাই নাটকখন সম্পূৰ্ণ কৰা নাছিল। চন্দ্ৰনাথ শৰ্মাই নিজৰ প্ৰবন্ধৰ শেষত সংযোজন কৰা এটা টোকাত গোহাঞি বৰুৱাৰ পাণ্ডুলিপি ব্যৱহাৰ কৰাৰ কথা স্বীকাৰ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Kalita |first=Dandinath |title=Karmabir Chandranath |language=as |url=https://as.wikisource.org/wiki/%E0%A6%AA%E0%A7%83%E0%A6%B7%E0%A7%8D%E0%A6%A0%E0%A6%BE:%E0%A6%95%E0%A7%B0%E0%A7%8D%E0%A6%AE%E0%A6%AC%E0%A7%80%E0%A7%B0_%E0%A6%9A%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A7%B0%E0%A6%A8%E0%A6%BE%E0%A6%A5.pdf/%E0%A7%A9%E0%A7%AA |at=scan p. 34 }}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত পদ্মনাথ গোহাঞি বৰুৱাই সাধনীৰ চৰিত্ৰক কেন্দ্ৰ কৰি ''সাধনী'' নামৰ এখন ঐতিহাসিক নাটক ৰচনা কৰে। নাটকখন ১৯১১ চনত প্ৰকাশিত হয়।<ref>{{cite journal |title=Padmanath Gohain Borooah: A Multifaceted Literary Genius of Assam |journal=International Journal of Research and Innovation in Social Science |year=2026 |url=https://rsisinternational.org/journals/ijriss/uploads/vol10-iss7-pg3156-3168-202607_pdf.pdf |access-date=22 August 2026 }}</ref> [[File:Portrait of Queen Sadhani.jpg|thumb|ৰাণী সাধনীৰ চিত্ৰ।]] ====উপন্যাস==== তুলিকা শইকীয়াৰ ঐতিহাসিক উপন্যাস ''চাৰিশাল গোসাঁনীৰ তেজ'' প্ৰথমবাৰৰ বাবে ২০১৩ চনত প্ৰকাশিত হয়। উপন্যাসখনত সাধনী আৰু নীতিপালক কেন্দ্ৰ কৰি চুতীয়া ৰাজ্যৰ তৎকালীন সমাজ আৰু সংস্কৃতিৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |last=Barua |first=Dharmendra |title=তুলিকা শইকীয়াৰ উপন্যাসঃ চাৰিশাল গোসাঁনীৰ তেজ |url=https://xahitya.org/xahitya-org-202304-07/ |website=Xahitya.org |language=as |access-date=22 August 2026 }}</ref> এই উপন্যাসখনৰ বাবে তুলিকা শইকীয়াই ২০১৪ চনৰ মুনীন বৰকটকী সাহিত্য বঁটা লাভ কৰে।<ref>{{cite web |title=মুনীন বৰকটকী সাহিত্য বঁটা বিজয়ীসকল |url=https://www.muninbarkotoki.org/assamese/trust/awrdlist.html |publisher=Munin Barkotoki Memorial Trust |language=as |access-date=22 August 2026 }}</ref> ২০২৩ চনত উপন্যাসখনৰ ইংৰাজী অনুবাদ ''Wrath of Goddess'' নামেৰে প্ৰকাশিত হয়।<ref>{{cite web |last=Saikia |first=Binoy Mohan |title=শ্ৰেষ্ঠ গ্ৰন্থৰ তালিকা আৰু অনুবাদ প্ৰসংগ |url=https://www.anyayug.com/p/article-june-2023_27.html |website=Anyayug |language=as |access-date=22 August 2026 }}</ref> সাধনীক কেন্দ্ৰ কৰি ৰচিত আন এখন ঐতিহাসিক উপন্যাস হৈছে জুৰী শইকীয়াৰ ''সৌমাৰ নন্দিনী''। ২০১৫ চনত বনলতা প্ৰকাশনে প্ৰথম প্ৰকাশ কৰা এই উপন্যাসখনত চুতীয়া ৰাজ্যৰ ইতিহাস, সাধনীৰ জীৱন আৰু আত্মত্যাগৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে।<ref>{{cite journal |last=Nath |first=Lakhyajit |title=Postcolonial Resistance in Regional Language: With Special Reference to Assamese Language |journal=MZU Journal of Literature and Cultural Studies |volume=4 |issue=2 |year=2017 |pages=215–225 |url=https://mzu.edu.in/wp-content/uploads/MZU%20Journals/Literature_CulturalStudies/Volume_IV_Issue_II_Dec2017.pdf |access-date=22 August 2026 }}</ref> ====নাটক==== মুনমী বৰদলৈৰ ৰচনা আৰু কৃষ্ণ ভূঞাৰ পৰিচালনাত প্ৰস্তুত অসমীয়া নাটক ''কামৰূপ''ৰ কেন্দ্ৰীয় চৰিত্ৰ হৈছে সাধনী। নাটকখনত তেওঁৰ জীৱন আৰু চুতীয়া ৰাজ্যৰ পতনৰ ঘটনা উপস্থাপন কৰা হৈছে। নাটকখন [[ৰাষ্ট্ৰীয় নাট্য বিদ্যালয়]]ৰ ২৫ সংখ্যক "ভাৰত ৰং মহোৎসৱ"ৰ বাবে নিৰ্বাচিত হৈছিল আৰু ২ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬ তাৰিখে [[ইটানগৰ]]ত মঞ্চস্থ কৰা হয়।<ref>{{cite web |title=KAMRUPA |url=https://www.brm.nsd.gov.in/event/kamrupa/ |website=Bharat Rang Mahotsav |publisher=National School of Drama |date=2 February 2026 |access-date=22 August 2026 }} {{Dead link|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ====চলচ্চিত্ৰ==== সাধনীৰ জীৱনৰ ওপৰত আধাৰিত ঐতিহাসিক পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্যৰ চলচ্চিত্ৰ ''বীৰাঙ্গনা সাধনী'' (''Birangana Xaadhani'')ৰ কাহিনী আৰু পৰিচালনা [[বিশ্বজিৎ বৰা]]ৰ। চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰযোজনা কৰিছে চুতীয়া উন্নয়ন পৰিষদে। ২০২৩ চনত [[গুৱাহাটী]]ৰ [[জ্যোতি চিত্ৰবন]] চলচ্চিত্ৰ ষ্টুডিঅ'ত আনুষ্ঠানিকভাৱে চলচ্চিত্ৰখনৰ শুভাৰম্ভ কৰা হয়।<ref>{{cite news |title=Assam CM Himanta Biswa Sarma inaugurates Sati Sadhani's Biopic 'Birangana Sadhani' |url=https://www.indiatodayne.in/entertainment/story/assam-cm-himanta-biswa-sarma-inaugurates-sati-sadhanis-biopic-birangana-sadhani-570383-2023-06-04 |work=India Today NE |date=4 June 2023 |access-date=22 August 2026 }}</ref> সংগীতশিল্পী [[অংগৰাগ মহন্ত|পাপন]]ে চলচ্চিত্ৰখনৰ সংগীত পৰিচালনা কৰিছে। সম্পূৰ্ণ এখন চলচ্চিত্ৰৰ বাবে সংগীত ৰচনা কৰাৰ ক্ষেত্ৰত এইখন তেওঁৰ প্ৰথম প্ৰকল্প।<ref>{{cite news |title=Papon to score music for upcoming Assamese Film "Sati Sadhani" |url=https://www.tribuneindia.com/news/entertainment/papon-to-score-music-for-upcoming-assamese-film-sati-sadhani-500720/ |work=The Tribune |date=25 April 2023 |access-date=22 August 2026 }}</ref> চলচ্চিত্ৰখনত লুকানন্দ ক্ষেত্ৰীমায়ুমে মহাৰাজ নীতিপালৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। অসমীয়া, হিন্দী আৰু তেলুগুকে ধৰি কেইবাটাও ভাষাত চলচ্চিত্ৰখন নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। ২০২৫ চনৰ আগষ্ট মাহৰ প্ৰকাশিত বাতৰি অনুসৰি চলচ্চিত্ৰখনৰ প্ৰায় ৯০ শতাংশ কাম সম্পূৰ্ণ হৈছিল।<ref>{{cite news |last=K S |first=Vangamla Salle |title=Lukanand Kshetrimayum to debut in historical film Birangana Xaadhani |url=https://eastmojo.com/news/2025/08/18/lukanand-kshetrimayum-to-debut-in-historical-film-birangana-xaadhani/ |work=EastMojo |date=18 August 2025 |access-date=22 August 2026 }}</ref> ==লগতে চাওক== * [[বীৰাংগনা সতী সাধনী ৰাজ্যিক বিশ্ববিদ্যালয়]] * [[চুতীয়া ৰাজ্য]] * [[চুতীয়া–আহোম ৰাজ্যৰ যুদ্ধ]] * [[চুতীয়া জনগোষ্ঠী]] * [[ৰুক্মিণীনগৰ দুৰ্গ]] * [[ভীষ্মকনগৰ]] * [[বৰনগৰ, শদিয়া]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==গ্ৰন্থপঞ্জী== * {{cite book |last=Bhuyan |first=Surya Kumar |title=Asam Buranji (SM) |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies |location=Guwahati |year=1968 }} * {{cite book |last=Brown |first=W. B. |title=An Outline Grammar of the Deori Chutiya Language |publisher=Assam Secretariat Printing Office |location=Shillong |year=1895 }} * {{cite book |title=Deodhai Asam Buranji |editor-last=Baruah |editor-first=Gopal Chandra |publisher=Department of Historical and Antiquarian Studies |location=Guwahati |year=1932 }} * {{cite book |last=Dalton |first=E. T. |title=Descriptive Ethnology of Bengal |publisher=Office of the Superintendent of Government Printing |location=Calcutta |year=1872 }} * {{cite book |last=Prakash |first=Col. Ved |title=Encyclopedia of North East India |volume=2 |publisher=Atlantic Publishers & Distributors |year=2007 }} * {{cite book |last=Sharma |first=Jayeeta |title=Empire's Garden: Assam and the Making of India |publisher=Duke University Press |location=Durham |year=2011 |url=https://library.oapen.org/bitstream/id/b11ba477-73c0-4a92-b158-043a50ef88e5/648153.pdf }} * {{cite book |last=Barua |first=Gopal Chandra |title=Ahom Buranji |publisher=Sibsagar District Buranji Committee |location=Jorhat |year=1930 }} {{চুতীয়া ৰাজবংশ}} [[শ্ৰেণী:চুতীয়া ৰাজ্য]] i4gq1q20hv6cpbbnsvid1ew6743yj8d 0 32316 649303 610802 2026-11-03T09:14:34Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649303 wikitext text/x-wiki {{infobox road |country=IND |type=NH |route= ৪৪ |map=National Highway 44 (India).png |map_notes=৪৪ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথটো মানচিত্ৰত দেখা গৈছে |length_km= 630 |direction_a= উত্তৰ |terminus_a= [[শ্বিলং]], [[মেঘালয়]] |destinations= [[শ্বিলং]] - [[পাছি]] - [[:en:Badarpur, India|বদৰপুৰ]] - [[আগৰতলা]] - [[:en:Sabroom|চাব্ৰুম]] |direction_b=দক্ষিণ |terminus_b= [[:en:Sabroom|চাব্ৰুম]], [[ত্ৰিপুৰা]] |junction= |states=[[মেঘালয়]]: {{convert|184|km|mi|abbr=on}}<br /> [[অসম]]: {{convert|111|km|mi|abbr=on}}<br /> [[ত্ৰিপুৰা]]: {{convert|335|km|mi|abbr=on}} |previous_type=NH |previous_route=৪৩ |next_type=NH |next_route=৪৩ এ }} '''ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ নং ৪৪''' ({{lang-en| National Highway 44}}, চমুকৈ NH 44)হৈছে [[উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল]]ৰ এটা ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ। এই ঘাইপথটোৱে মেঘালয়ৰ ৰাজধানী শ্বিলঙক ত্ৰিপুৰাৰ [[:en:Sabroom|চাব্ৰুম]]ৰ লগত সংযোগ কৰিছে। এই ঘাইপথটো ভাৰতৰ তিনিখন ৰাজ্য: [[মেঘালয়, [[অসম]] আৰু [[ত্ৰিপুৰা]]ৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছে। এই ঘাইপথটোৰ মুঠ দৈৰ্ঘ্য হৈছে ৬৩০ কিঃমিঃ (৩৯১ মাইল)। ইয়াৰে ১৮৪ কিঃমিঃ (১১৪ মাইল) [[মেঘালয়]]ত, ১১১ কিঃমিঃ (৬৯ মাইল) [[অসম]]ত আৰু কিঃমিঃ (মাইল) [[ত্ৰিপুৰা]]ত আছে। এই ঘাইপথটোৱেই হৈছে একমাত্ৰ ঘাইপথ, যিটোৱে ত্ৰিপুৰাক উত্তৰ পূৰ্বাঞ্চলৰ বাকী ৰাজ্যসমূহৰ লগত সংযোগ কৰিছে।<ref>{{cite web | url =http://www.nhai.org/nh.asp | title =National Highways and their lengths | accessdate =2009-02-12 | work = | publisher =[[National Highways Authority of India]] | archivedate =2010-02-10 | archiveurl =https://web.archive.org/web/20100210021118/http://www.nhai.org/nh.asp | deadurl =yes }}</ref> বদৰপুৰত ৪৪ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ পৰাই [[৫৩ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ]]টোৰ সৃষ্টি হৈছে। ==সংযোজিত ঠাইসমূহ== * শ্বিলং {{enwiki|Shillong}} * জোৱাই {{enwiki|Jowai}} * লাড ৰিম্বাই {{enwiki|Lad Rymbai}} * পাচয়িহ {{enwiki|Pasyih}} * বদৰপুৰ ([:en:[Badarpur, India|Badarpur]]) * [[আগৰতলা]] * চাব্ৰুম {{enwiki|Sabroom}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[http://www.mapsofindia.com/driving-directions-maps/nh44-driving-directions-map.html NH 44 Map] *[https://web.archive.org/web/20120512153028/http://www.india9.com/i9show/National-Highway-44-65221.htm About NH 44] *[http://www.wethepeople-barakvalley.com/national-highway-44/1 National Highway No. 44; THE MOST “UNATTENDED” NATIONAL HIGHWAY] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120724110410/http://wethepeople-barakvalley.com/national-highway-44/1 |date=2012-07-24 }} [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথসমূহ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথসমূহ]] {{Indian Highways Network}} {{India-road-stub}} ivve97rlw5swyw1ycap86fzc5ax20si 0 32562 649304 383393 2026-11-03T09:16:28Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649304 wikitext text/x-wiki {{infobox road |country=IND |type=NH |route= ৫৪ |map=National Highway 54 (India).png |map_notes=ভাৰতৰ মানচিত্ৰত ৫৪ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ অৱস্থান |length_km= 850 |direction_a= |terminus_a= [[:en:Dabaka|দবকা]], [[অসম]] |destinations= দবকা - [[লামডিঙ]] - [[শিলচৰ]] - [[আইজল]] - টুইপং |direction_b= |terminus_b= [[:en:Tuipang|টুইপং]], [[মিজোৰাম]] |junction= |states= [[অসম]]: {{convert|335|km|mi|abbr=on}}<br />[[মিজোৰাম]]: {{convert|515|km|mi|abbr=on}} |previous_type=NH |previous_route=৫৩ |next_type=NH |next_route=৫৪এ }} '''৫৪ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ''' ({{lang-en|National Highway 54}}, চমুকৈ NH 54) হৈছে অসম আৰু মিজোৰামৰ মাজত সংযোগ স্থাপন কৰা এটা ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ। ইয়াৰ দৈৰ্ঘ্য হৈছে {{convert|850|km|mi|abbr=on}}। এই ঘাইপথটো [[অসম]]ৰ দবকাত [[৩৬ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথ]]ৰ পৰা আৰম্ভ হৈছে। তাৰ পিছত দক্ষিণ দিশলৈ গৈ [[লামডিঙ]], [[শিলচৰ]]ৰ মাজেদি গৈছে। অৱশেষত গেগি ঘাইপথটো মিজোৰামৰ [[:en:Tuipang|টুইপুং]]ত গৈ শেষ হৈছেগৈ।<ref>{{cite web | url = http://morth.nic.in/showfile.asp?lid=367 | title = National Highways Starting and Terminal Stations | accessdate = 2012-12-02 | | publisher = Ministry of Road Transport & Highways}}</ref> ==National Highways Development Project== *দবকা আৰু শিলচৰৰ মাজত থকা ৫৪ নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ প্ৰায় {{convert|309|km|mi|abbr=on}} অংশ [[:en:National Highways Development Project|National Highways Development Project]] [[:en:North-South and East-West Corridor|পূব-পশ্চিম কৰিড’ৰ]] হিচাপে নিৰ্বাচিত কৰিছে।<ref>[http://www.nhai.org/Doc/project-offer/Highways.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090225142615/http://www.nhai.org/Doc/project-offer/Highways.pdf |date=2009-02-25 }} [[National Highways Authority of India]] (NHAI)</ref> ==লগতে চাওক== *[[List of National Highways in India (by Highway Number)]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[http://www.mapsofindia.com/driving-directions-maps/nh54-driving-directions-map.html NH 54 Map] *[https://web.archive.org/web/20120607025343/http://www.india9.com/i9show/National-Highway-54-67178.htm NH 54 on India9] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথসমূহ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথসমূহ]] {{Indian Highways Network}} {{India-road-stub}} m5rzd3d4a4jxn2gfj1wimsu4dmde1qv 0 34299 649321 540636 2026-11-03T11:56:17Z JyotiPN 22102 /* আলোকচিত্ৰৰ ভঁৰাল */ 649321 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = মৌপিয়া (Crimson Sunbird) | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref>{{IUCN|id=106008341 |title=''Aethopyga siparaja'' |assessors=[[BirdLife International]] |version=2012.1 |year=2012 |accessdate=16 July 2012}}</ref> | image = Crimson_sunbird.jpg | image_caption = ''Aethopyga siparaja'' | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordate|Chordata]] | classis = [[Aves]] | ordo = [[Passeriformes]] | familia = [[Nectariniidae]] | genus = ''[[Aethopyga]]'' | species = '''''A. siparaja''''' | binomial = ''Aethopyga siparaja'' | binomial_authority = ([[Thomas Stamford Raffles|Raffles]], 1822) }} '''মৌপিয়া''' ({{Lang-en|'''Crimson Sunbird'''}}, বৈজ্ঞানিক নাম-''Aethopyga siparaja'') এবিধ সৰু আকাৰৰ চৰাইৰ প্ৰজাতি৷ ই ঘাইকৈ ফুলৰ ৰস খায় বাবে ইয়াক মৌপিয়া বুলি কোৱা হয়৷ অৱশ্যে প্ৰজনন কালত ই পোক-পতংগও খোৱা দেখা যায়৷ ই [[চিংগাপুৰ]]ৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চৰাই৷ ==বিৱৰণ== মৌপিয়া সাধাৰণতে ফুলনিবাৰী, শাকনিবাৰী এই জোপোহা গছ-বিৰিখৰ ডালে-পাতে বগাই ফুৰা এবিধ নিচেই সৰু চৰাই। ইয়াৰ দৈৰ্ঘ প্ৰায় ১০ ছেঃমিঃ। এবিধ সৰু আকাৰৰ চৰাইৰ প্ৰজাতি৷মতা চৰাইৰ পাখিৰ ৰং ঘাইকৈ ৰঙচুৱা আৰু সেন্দুৰীয়া। কিন্তু মাইকীজনীৰ আৰু অপৈণত চৰাইৰ ক্ষেত্ৰত এই বৌশিষ্ট দেখা পোৱা নাযায়। ইয়াৰ ঠোঁটৰ আকৃতি তললৈ সামান্যভাৱে ভাঁজ খোৱা। মৌপিয়া চৰায়ে চিক চিক চিককৈ একপ্ৰকাৰৰ মাত মাতে। ফুলি থকা ফুলৰ কাষত উৰি থাকি মৌৰস শুহি খায়।ফুলৰ ৰস খায় বাবে ইয়াক মৌপিয়া বুলি কোৱা হয়৷ জোপোহা গছৰ ডালৰ ফেৰেঙণিত খেৰ, শুকান ঘাঁহ আদি সামগ্ৰীৰে বাহ সাজি কণি পাৰে আৰু উমনি দি পোৱালি জগায়। অৱশ্যে প্ৰজনন কালত ই পোক-পতংগও খোৱা দেখা যায়৷ মৌপিয়া চৰাইৰ কেইবাটাও আকৃতিৰ পোৱা যায়— সেইবোৰৰ ভিতৰত (১) সেন্দুৰীয়া মৌপিয়া, (২) সৰু মকৰা খোৱা মৌপিয়া (৩)তেজৰঙা মৌপিয়া (৪) অসমৰ কলাডিঙীয়া মৌপিয়া (৫) সেউজীয়ানেজী মৌপিয়া (৬)জাব্ৰিৰ মৌপিয়া (৭) শ্ৰীমতী গৌল্ডৰ মৌপিয়া (৮) বহিনেজীয়া মৌপিয়া। ইয়াৰ ভিতৰত সেন্দূৰীপিঠীয়া মৌপিয়া আৰু অসমৰ ক’লডিঙীয়া মৌপিয়া অসমত সাধাৰণতে দেখা যায়। সেন্দূৰীপিঠীয়া মৌপিয়াঃ ইয়াৰ ইংৰাজী নাম : Purple Rumped Sunbird বৈজ্ঞানিক নাম : Nectarinia গোত্ৰ : Nectarinidae এইবিধ চৰাই দৈৰ্ঘ — ১০ ছেঃ মিঃ মান। অসমত ইয়াক দেখা পোৱা যায় যদিও ই বিৰল প্ৰজাতিৰ চৰাই। কেতিয়াবাহে দুই-চাৰিটা দেখা পোৱা যায়। সাধাৰণত জাতৰ মৌপিয়াৰ সৈতে একেলগে বিচৰণ কৰিলে ইয়াক পৃথক কৰিবলৈ যথেষ্ট টান হৈ পৰে। সচৰাচৰ শ্ৰীলংকা, মধ্য আৰু দক্ষিণ ভাৰত, বাংলাদেশ আদিতহে দেখিবলৈ পোৱা যায়। অসমৰ ক’লাডিঙীয়া মৌপিয়াঃ ইংৰাজী নাম ঃ Assam Black Thorated Sunbird বৈজ্ঞানিক নাম ঃ Aethopyga Saturata assamenisi গোত্ৰ ঃ Nectarinide। এই চৰাই বিধৰ দৈৰ্ঘ প্ৰায় ১১ ছেঃ মিঃ মান হ’ব। আন আন মৌপিয়া চৰাইৰ দৰে ইয়াৰ ডিঙি আৰু পিঠিত ক’লা বৰণৰ পাখি আছে। চাৰিত্ৰিক বিষয়তো আন আন মৌপিয়াৰ সৈতে একে। চিক চিক কৈ মাতে। এইবিধ চৰায়ো জোপোহানিৰ মাজত বাহ সাজি কণী পাৰে আৰু উমনি দি পোৱালি যোগায়। ফুলৰ মৌ খায়। বিশেষকৈ অসম আৰু পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যান্য ৰাজ্যত এই বিধ মৌপিয়া চৰাই দেখিবলৈ পোৱা যায়। ==আলোকচিত্ৰৰ ভঁৰাল== <gallery> Image:Aethopyga siparaja.jpg File:Crimson Sunbird (Aethopyga siparaja) male.jpg File:Crimson Sunbird - female Q0S1657.jpg File:Crimson Sunbird - male ( Aethopyga siparaja) in Assam DSC 6318.jpg|[[অসম|অসমত]] দেখা পোৱা এটি মতা মৌপিয়া চৰাই File:Crimson Sunbird female ( Aethopyga siparaja) in Assam DSC 6610.jpg|[[অসম|অসমত]] দেখা পোৱা এটি মাইকী মৌপিয়া চৰাই </gallery> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}}<!-- Forktail13:17,16:147. --> * ''Birds of India'' by Grimmett, Inskipp and Inskipp, ISBN 0-691-04910-6 [[শ্ৰেণী:শালিকা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ চৰাই]] qt5rjezneboamqr3d68h5y6p1fe5prr 0 35263 649159 548084 2026-11-02T14:58:46Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649159 wikitext text/x-wiki '''ছামুৰাই''' ({{lang-en|Samurai}}) সকল প্ৰাচীন [[জাপান]]ৰ এটা যোদ্ধা জাতি। [[জাপানী]] ভাষাত ছামুৰাই শব্দৰ অৰ্থ হ'ল "যি কতৰ্ব্য পালন কৰে"। ইতিহাসবিদসকলৰ মতে ছামুৰাই হ'ল মূলত: 'বুচি' বা 'বুচিয়ান' নামৰ যুদ্ধপ্ৰিয় এটা দল। তেওঁলোক অৱশ্যে সকলো সময়তে যুদ্ধক লৈ ব্যস্ত নাথাকে। আন সময়ত খেতি-বাতিও কৰে।<ref name="গ্ৰন্থ ১"<ref>{{cite journal | title= জ্ঞানাঞ্জন |author= | journal= প্ৰান্তিক| year= ২০১৩| month= ১ - ১৫ ডিছেম্বৰ | volume= ৩৩শ বছৰ | issue= ১ম সংখ্যা| pages= পৃষ্ঠা ৬৪}}</ref> [[File:Samurai.jpg|thumb|200px|১৮৬০ দশকত অংকন কৰা ছামুৰাইৰ এখন চিত্ৰ]] ==বিশেষত্ব== এজন ছামুৰাই পুত্ৰ,জন্মসূত্ৰেই ছামুৰাই হ'ব নোৱাৰে। প্ৰকৃত ছামুৰাইৰ কিছুমান বিশেষত্ব থাকে। সেই বিশেষ গুণ আৰু ক্ষমতা অৰ্জন কৰিব পাৰিলেহে তেওঁক ছামুৰাই বুলি কোৱা হয়। ছামুৰাইসকলে তৰোৱাল চালনা,জুডো আৰু ধনুবিৰ্দ্যাক সমৰকলাৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰি লৈছিল। তেওঁলোক কিন্তু হিংসুক নাছিল। কাৰণ তেওঁলোকৰ বাণী আছিল - "এশবাৰ যুদ্ধ কৰা বা জয় কৰা ডাঙৰ কথা নহয়,বিনাযুদ্ধে শত্ৰুক বশ কৰাহে প্ৰকৃত লক্ষ্য হোৱা উচিত"। এজন প্ৰকৃত ছামুৰাই সমৰকলাত পাৰ্গত হোৱাৰ উপৰিও প্ৰত্যুৎপন্নমতি গুণসম্পন্ন আৰু গভীৰ চিন্তা কৰিব পৰাও হ'ব লাগে। প্ৰাচীন কিছুসংখ্যক [[জাপানী]] গ্ৰন্থত ছামুৰাইসকলৰ যুদ্ধকৌশলৰ উল্লেখ আছে। তেনে এখন গ্ৰন্থ হ'ল - "বুকে চো হাত্তো"। ছামুৰাইসকলে বিশ্বাস কৰে যে সাহসেই জীৱন।<ref name="গ্ৰন্থ ১" /> ==ইতিহাস== [[File:KofunCuirass.jpg|thumb|180px|Iron helmet and armor with gilt bronze decoration, Kofun era, 5th century. Tokyo National Museum.]] ইতিহাসত,৯৩০ খ্ৰিষ্টাব্দৰ শেষৰ ফালে [[জাপান]]ত সৰ্বপ্ৰথম এটি বিশেষ যোদ্ধা জাতিৰ উল্লেখ পোৱা যায়। অৱশ্যে তাৰো আগেয়ে চতুৰ্থ আৰু সপ্তম শতাব্দীৰ [[জাপান]]ৰ কিছু কিছু অঞ্চলত তেওঁলোকৰ সন্ধান পোৱা গৈছিল। ৯৩০ খ্ৰিষ্টাব্দমানত এটা ক্ষমতাশালী যোদ্ধা জাতি হিচাপে ছামুৰাইসকলে নিজৰ অস্তিত্ব ঘোষণা কৰে।<ref name="গ্ৰন্থ ১" /> ==সমৰকলাৰ প্ৰকাৰ== শ্ৰেষ্ঠ ছামুৰাই যোদ্ধাসকলে অনেক চিন্তা আৰু পৰিশ্ৰমৰ যোগেদি [[জাপান]]ৰ সমৰকলাক উন্নত আৰু পৰিশীলিত কৰিছিল। তেওঁলোকে সমৰকলাক তিনিটা শ্ৰেণীত ভাগ কৰিছিল - #হত্যাৰ মাধ্যমত আক্ৰমণ-প্ৰতিৰোধ #আঘাতৰ মাধ্যমত আক্ৰমণ-প্ৰতিৰোধ #হত্যা বা আঘাত অবিহনেই আক্ৰমণ-প্ৰতিৰোধ ==প্ৰচাৰ== আগ্নেয়াস্ত্ৰৰ ব্যৱহাৰ বাঢ়ি অহাৰ পাছত ছামুৰাইসকলৰ সামৰিক কলা-কৌশল অপ্ৰাসংগিক হৈ পৰিল। ছামুৰাইসকলক প্ৰথমে [[বিশ্ব]]বিখ্যাত কৰি তোলে [[জাপান]]ৰ চিত্ৰ পৰিচালক আকিৰা কুৰোছাৱাৰ "ছেভেন ছামুৰাই" নামৰ ছবিখনে। তাৰ পাছতো কুৰোছাৱাই "কাগেমুছা" নামৰ এখন ছবিত ছামুৰাইক প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ছামুৰাই সম্পৰ্কীয় আন এখন ছবি হ'ল "ৰেড ছান"।<ref name="গ্ৰন্থ ১" /> == চিত্ৰভঁৰাল== <gallery> File:Japanese Embassy to Europe Members in Paris 1862.png|Samurai around the 1860s File:SaigoWithOfficers.jpg|Saigō Takamori, surrounded by his officers, in samurai attire, during the 1877 Satsuma rebellion File:Samurai on horseback0.jpg|Samurai on horseback, wearing ō-yoroi armour, carrying bow (''yumi'') and arrows in a ''[[yebira]]'' quiver </gallery> {{-}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==লগতে পঢ়ক== {{Refbegin}} *{{cite book|title=the Life and Letters of St. Francis Xavier|url=http://books.google.com/books?id=o6n9jLF4IwUC|accessdate=9 April 2011|publisher=Forgotten Books|isbn=978-1-4510-0048-1|authorlink=Henry James Coleridge|author=Coleridge, Henry James }} *{{cite book|authorlink=William Scott Wilson|author=Wilson, William Scott|url=http://books.google.com/books?id=zAl8YHtqXxgC&printsec=frontcover|title= Ideals of the Samurai: Writings of Japanese Warriors|publisher=Kodansha|year= 1982|isbn=0-89750-081-4}} {{Refend}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Samurai}} * [https://web.archive.org/web/20201125084019/http://samurai-archives.com/ The Samurai Archives Japanese History page] * [http://www.sharpblades.net Samurai Swords and Samurai Culture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190428020237/http://www.sharpblades.net/ |date=2019-04-28 }} * [http://www.history.com/topics/samurai-and-bushido History of the Samurai] [[শ্ৰেণী:জাপান]] dcbmv7yxtv5d7qgc7xpkpod4qs5iov4 0 36871 649207 637555 2026-11-02T22:58:30Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649207 wikitext text/x-wiki {{Infobox product | title = এডিডাচ ব্ৰাজুকা | image = [[File:Brazil and Colombia match at the FIFA World Cup 2014-07-04 (15) (cropped).jpg|220px]] | image_size = | alt = | caption = এডিডাচ ব্ৰাজুকা | type = ফুটবল | inventor = | inception = {{start date|2012}} | manufacturer = [[এডিডাচ]] | available = Was available but no longer available as new | current supplier = | last production = ২০১৪ | models = | website = | notes = }} '''ব্ৰাজুকা''' হ'ল ২০১৪ চনৰ [[ফিফা বিশ্বকাপ]] ফুটবলৰ অফিচিয়েল মেচ বল ([[:en:match ball|match ball]])।<ref name=fifanews>{{cite web|title=adidas Brazuca – Name of Official Match Ball decided by Brazilian fans|url=http://www.fifa.com/worldcup/news/newsid=1693277/|website=FIFA.com|publisher=Fédération Internationale de Football Association|accessdate=3rd September 2012|archivedate=2014-12-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141229023458/http://www.fifa.com/worldcup/news/newsid=1693277/|deadurl=yes}}</ref><ref name=adidasgroup>{{cite web|title=Brazuca – an icon is born|url=http://www.adidas-group.com/en/group/stories/brazuca-icon-born/|website=Adidas|publisher=Adidas Group|accessdate=14 June 2014|archivedate=2 July 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140702020600/http://www.adidas-group.com/en/group/stories/brazuca-icon-born/|deadurl=yes}}</ref><ref name=fifamatchball>{{cite web|url=http://www.fifa.com/worldcup/organisation/match-ball.html|title=adidas brings brazuca into the world|date=3 December 2013|website=FIFA.com|publisher=Fédération Internationale de Football Association|accessdate=4 December 2013|archivedate=1 July 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140701122406/http://www.fifa.com/worldcup/organisation/match-ball.html|deadurl=yes}}</ref> ইয়াক এডিডাচ ([[:en:Adidas|Adidas]]) নামৰ কোম্পানীটোৱে তৈয়াৰ কৰিছে। উল্লেখযোগ্য যে এডিডাচ হৈছে [[ফিফা]] ৰ অফিচিয়েল বল যোগানকাৰী আৰু ই ১৯৭০ চনৰ পৰা বল যোগান ধৰি আহিছে।<ref name=fifanews /><ref name=adidasgroup /><ref name=fifamatchball /> ফিফা বিশ্বকাপৰ ইতিহাসত এইটোৱেই প্ৰথম বল যাক অনুৰাগীসকলে নামকৰণ কৰিছে। এই বলটো পাকিস্তানৰ ছিয়ালকোটত তৈয়াৰী। ==নামকৰণ== এই বলটোৰ নাম ৰবিবাৰ ২ ছেপ্তেম্বৰ ২০১২-ৰ দিনা প্ৰকাশ কৰা হৈছিল।<ref name=fifanews /><ref name=adidasgroup /><ref name=fifamatchball /> এই নামটো এটি স্থানীয় সংগঠন আৰু ''এডিডাচে'' আয়োজন কৰা এটি ৰাজহুৱা নিৰ্বাচনত প্ৰায় এক নিযুততকৈও অধিক ভোটৰ দ্বাৰা নিৰ্বাচিত কৰা হৈছিল।<ref name=adidasgroup /> ব্ৰাজুকা নামটো ৭৭.৮% ভোটৰ দ্বাৰা বাছি লোৱা হৈছিল।<ref name=globovote>{{cite web|title=Nome da bola da Copa é escolhido pela primeira vez por torcedores: Brazuca|url=http://globoesporte.globo.com/nome-da-bola-2014/noticia/2012/09/nome-da-bola-da-copa-e-escolhido-pela-primeira-vez-pela-torcida-brazuca.html|publisher=Globo Esporte|accessdate=2012-09-03|language=Portuguese}}</ref> ইয়াৰ লগতে থকা অন্য দুটা পছন্দ হ'ল বছা ন'ভা ([[:en: Bossa Nova|Bossa Nova]]) (১৪.৬% ভোট) আৰু কাৰ্নেলভেলেচা ([[:en:Brazilian carnival|Brazilian carnival]]) (৭.৬% ভোট)।<ref name=adidasgroup/><ref name=globovote /> ফিফাৰ অনুসৰি, "এই অনিয়মিত ''ব্ৰাজুকা'' শব্দটো ব্ৰাজিলিয়ান লোকসকলৰ দ্বাৰা ব্ৰাজিলিয়ান জীৱন ধাৰণ প্ৰণালীৰ মাধ্যমেৰে জাতীয় গৌৰৱৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়", আৰু "ফুটবলৰ প্ৰটি তেওঁলোকৰ ধাৰণা প্ৰতিফলিত কৰি, ই সকলোৰে প্ৰটি আৱেগ, গৰ্ব আৰু শুভকামনা সুচায়।"<ref name=fifanews /><ref name=adidasgroup /> এই শব্দটো ''ব্ৰাজিলিয়ান''সকলৰ বাবে অমাৰ্জিত শব্দ হিচাবেও ব্যৱহাৰ কৰা হয় আৰু ই বিদেশত ব্ৰাজিলিয়ান ডায়েচপৰা ([[:en: Brazilian diaspora|Brazilian diaspora]]) ৰ বাবে সুখ্যাত হৈ উঠিছে। ==কাৰিকৰী দিশসমূহ== এই বলটো হৈছে একেধৰণৰ চামৰা আৰু অবয়ৱ, কিন্তু ভিন্ন আৱৰণী সজ্জাৰ সৈতে এডিডাচ টেংগো ১২([[:en:Adidas Tango 12|Adidas Tango 12]]) শ্ৰেণীৰ উন্নত উত্তৰাধিকাৰী।<ref name=adidasgroup/><ref name="fifabrazucaorigin">{{cite web |title=adidas brazuca – tried and tested |url=http://quality.fifa.com/en/Footballs/Football-facts/adidas-brazuca--tried-and-tested/ |website=FIFA.com |publisher=Fédération Internationale de Football Association |accessdate=27 April 2014 |archivedate=2 May 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170502151505/http://quality.fifa.com/en/Footballs/Football-facts/adidas-brazuca--tried-and-tested |deadurl=yes }}</ref> বলটোৰ ওজন হৈছে ৪৩৭ গ্ৰাম আৰু ইয়াৰ পৰিধি ৬৯ চেমি।<ref name="emirates">{{cite news|url=http://www.emirates247.com/sports/fifa-world-cup/brazil-ready-for-made-in-pakistan-brazuca-balls-2014-06-07-1.551852|title=Brazil ready for 'Made in Pakistan' 'Brazuca' balls|work=Emirates24/7|date=7 June 2014|accessdate=8 June 2014}}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> বলটো ছয়টা পলিইউৰিথিন কপাটৰ দ্বাৰা তাপীয় বন্ধনেৰে তৈয়াৰী; কপাট সংখ্যাৰ হ্ৰাসে বলটোৰ স্থিৰতা বৰ্ধিত কৰে বুলি প্ৰতিপন্ন কৰিছে।<ref name=adidasgroup/> ব্ৰাজুকা বলটো পুৰ্বৰ বিশ্বকাপ খেলত ব্যৱহাৰ কৰা জাবুলানি([[:en:Adidas Jabulani|Jabulani]]) বলতকৈ বেছি বায়ুসক্ৰিয় বুলি মন্তব্য কৰা হৈছে। ইয়াৰ বিন্যাস এডিডাচ জাবুলানিত-কৈ বেছি UEFA Champions League-ৰ আনুস্থানিক বল এডিডাচ ফিনালে ১৩([[:en:Adidas Finale|Adidas Finale 13]]) যেন হে অনুভৱ হয়।<ref>{{cite news|last=Leswing|first=Kif|title=Feet-On With Adidas’ Newest World Cup Ball, the Brazuca|url=http://www.wired.com/gadgetlab/2013/12/brazuca-world-cup-bal/|accessdate=17 December 2013|work=Wired|date=9 December 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131217095759/http://www.wired.com/gadgetlab/2013/12/brazuca-world-cup-bal/|archivedate=17 December 2013|deadurl=yes}}</ref> ==অংকন== ব্ৰাজিলক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিবলৈ ইয়াৰ ভিন্নৰঙী অংকন আছে।<ref name=adidasgroup/> ==পৰীক্ষা== বিশ্বকাপত ব্যৱহৃত হোৱাৰ পূৰ্বে ব্ৰাজুকা বলটোৱে ব্যাপক পৰীক্ষাৰ মাজেৰে পাৰ হৈ আহিছে।<ref name=adidasgroup/><ref name="fifabrazucaorigin"/> এডিডাচ কোম্পানীটোৱে ২ বছৰতকৈও অধিক কাল এই বলটোৰ উন্নয়নৰ কামত লাগি আছিল; আৰু বলটো গ্ৰহণযোগ্য<ref name=adidasgroup/> কৰি তুলিবলৈ বহুকেইটা দল আৰু খেলুৱৈৰ লগত কাম কৰিছিল। বলটো ফিফা U-20 বিশ্বকাপ ([[:en:FIFA U-20 World Cup|FIFA U-20 World Cup]]) আৰু DFB-Pokal ([[:en:DFB-Pokal|DFB-Pokal]] জাৰ্মান কাপ)-ৰ লগতে আন্ত:ৰাস্ট্ৰীয় বন্ধুত্বপূৰ্ণ খেলসমূহটো এডিডাচ কাফুছা ([[:en:Adidas Cafusa|Adidas Cafusa]])ৰ ছদ্মনামত দেখা গৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.sbnation.com/soccer/2013/12/3/5168958/2014-world-cup-ball-adidas-brazuca |title=adidas unveils brazuca, the official ball of the 2014 World Cup |publisher=SBNation.com |date= |accessdate=2014-06-12}}</ref> ==নিৰ্মাণ== ব্ৰাজুকা বলটো চীন<ref name=adidasgroup /> আৰু পাকিস্তান<ref name=forbes>{{cite web|last1=Howells|first1=Richard|title=World Cup 2014: Adidas "Brazuca" Ball Scores With Fans|url=http://www.forbes.com/sites/sap/2014/06/11/world-cup-2014-adidas-brazuca-ball-scores-with-fans/|website=Forbes|publisher=Forbes|accessdate=14 June 2014|date=11/6/2014|year=2014}}</ref> দেশত তৈয়াৰী। বলটোৰ মূল নিৰ্মাণকাৰী হ'ল টাইপে([[:en:Taipei|Taipei]])-স্থিত Long Way Enterprise, যিয়ে তেওলোকৰ ছেনঝেন([[:en:Shenzhen|Shenzhen]]), গুৱাংডং প্ৰদেশ([[:en:Guangdong|Guangdong]])<ref>{{cite web|last1=Quanlin|first1=Qiu|title=China finds way to play in Brazil|url=http://www.chinadaily.com.cn/business/2014-06/13/content_17583981.htm|website=China Daily|publisher=China Daily|accessdate=14 June 2014|date=13 June 2014}}</ref>, চীন-ৰ সহকাৰী YaYork Plastic Products-ত বলটো তৈয়াৰ কৰিছিল। এই কোম্পানীটো ১৯৯৭ চনৰ পৰা এডিডাচ বলৰ নিৰ্মাণ কাৰ্যত জড়িত হৈ আছে।<ref name=adidasgroup/><ref name=beijingcream>{{cite web|last1=Dreyer|first1=Mark|title=Your World Cup In China Viewing Guide: Dates, Times, And Chinese Characteristics|url=http://beijingcream.com/2014/06/your-world-cup-in-china-viewing-guide/|website=Beijing Cream|accessdate=14 June 2014|date=11 June 2014}}</ref> যিয়েই নহওক, Long Way কোম্পানীটোৱে বলটোৰ উৎকৃষ্ট তাগিদা ঢুকি পাব নোৱাৰিলে।<ref name=aljazeeraball>{{cite web|last1=Ghani|first1=Faris|title=The hands that formed the Brazuca|url=http://www.aljazeera.com/sport/brazil2014/2014/05/hands-formed-brazuca-20145237552918790.html|website=Al Jazeera English|accessdate=14 June 2014|date=23 May 2014}}</ref> দ্বিতীয় যোগানকাৰী কোম্পানী [[:en:Forward Sports|Forward Sports]]([[:en:Sialkot|ছিয়ালকোট]], [[:en:Pakistan|পাকিস্তান]]-স্থিত)-ক বলটোৰ নিৰ্মাণত সহায় কৰিবলৈ মাতি অনা হ'ল<ref name=forbes /><ref>{{cite web|url = http://www.globalpost.com/dispatch/news/regions/middle-east/140422/one-mans-dream-come-true-making-the-official-ball-the-2014|title= Making the official ball for the 2014 FIFA World Cup |accessdate=24 April 2014}}</ref><ref>{{cite web|author=Zhang Jingya |url=http://english.cntv.cn/2014/06/07/VIDE1402124280450170.shtml |title=World Cup ball: Pakistan launches the "Brazuca" - CCTV News - CCTV.com English |date= |accessdate=2014-06-12}}</ref><ref name="tribune1">{{cite web|author=By AFP |url=http://tribune.com.pk/story/716857/football-pakistan-workers-fire-brazuca-ball-to-brazil/ |title=Football: Sialkot workers fire ‘Brazuca’ ball to Brazil – The Express Tribune |publisher=Tribune.com.pk |date= |accessdate=2014-06-12}}</ref><ref name="tribune1"/>। ১১৯৫ চনৰ পৰা এডিডাচৰ লগত জড়িত হৈ থকা Forward Sports-এ ইতিমধ্যে [[:en:Champions League|Champions League]] আৰু জাৰ্মানৰ [[:en:Bundesliga|Bundesliga]]<ref name="emirates"/>ৰ বাবে যোগান ধৰি আহিছিল। চীনস্থিত মূল কোম্পানীয়ে ব্ৰাজুকা বলৰ তাগিদা পূৰণ কৰিব নোৱৰাৰ পিছত এই কোম্পানীটোক এডিডাচে অতি শীঘ্ৰে বলটোৰ নিৰ্মাণৰ কামত নিয়োগ কৰিছিল। ৪২ নিযুততকৈও অধিক ব্ৰাজুকা বল ছিয়ালকোতৰ পৰা ৰপ্তানি কৰা হৈছিল।<ref name=forbes /> প্ৰতিটো বল US$160-ত বিক্ৰী হোৱাৰ আশা কৰা গৈছে। ==মুকলি== বিশ্বকাপ মেচ বলৰ পাৰম্পৰিক আৰম্ভণিৰ দুদিন আগতীয়াকৈ ৩ ডিচেম্বৰ,২০১৩ তাৰিখে এডিডাচে ব্ৰাজুকা বলটো মুকলি কৰে।<ref name=adidasgroup/> [[:en:Rio de Janeiro|ৰিঅ' ডি জেনেৰিঅ']] চহৰৰ 3D Light Projection উপবিষ্ট [[:en:Parque Lage|পাৰ্ক লেগ]]ত সকলোৰে উপস্থিতিত এই উদ্বোধনী সমাৰোহ অনুস্থিত হয়।<ref>{{cite web|title=adidas Brazuca - 2014 World Cup Ball|url=http://www.footy-boots.com/adidas-brazuca-world-cup-2014-ball/|work=Footy-Boots.com|publisher=Footy-Boots.com|accessdate=3 December 2013}}</ref><ref>{{cite web|url = http://www.dailymail.co.uk/sport/worldcup2014/article-2517576/World-Cup-Brazuca-ball-unveiled-England-wont-use-summer.html|title= Bring on the Brazuca! New World Cup ball for Brazil is unveiled... so why won't England use it until next summer?|date=3 December 2013|work=Daily Mail|accessdate=4 December 2013}}</ref><ref name=fifamatchball /> ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category|Adidas Brazuca}} *[http://www.adidas.co.uk/brazuca Adidas] * [https://www.youtube.com/watch?v=LUaOwqrdiCI ইউটিউবত এডিডাচ ব্ৰাজুকা ৱৰ্ল্ড কাপ ২০১৪ নিৰ্মানৰ ভিডিঅ'] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:ফুটবল]] [[শ্ৰেণী:ফিফা বিশ্বকাপ]] srjuqceddh3wkew5ddwofwbqc4zydbw 0 38686 649261 638664 2026-11-03T07:52:11Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649261 wikitext text/x-wiki {{Infobox programming language | name = হেক | logo = [[File:Hack (programming language) logo.svg|100px]] | released = ২০১৪ | designer = জুলিয়ান ভাৰ্লাগুৱেট, আল'ক মেন্ঘ্ৰাজানি, ড্ৰিউ পাৰ'স্কি, আৰু অন্যান্য<ref>{{cite web|url=http://www.serpentine.com/blog/2014/03/28/where-credit-belongs-for-hack/ |publisher=Bryan O'Sullivan |title=Where Credit Belongs for Hack |date=2014-03-28 |accessdate=2015-02-02}}</ref> | developer = [[ফেচবুক]] | typing = ষ্টেটিক, ডাইনেমিক, ৱীক | influenced_by = [[পিএইচপি]], [[জাভা]], [[চি চাৰ্প প্ৰগ্ৰামিং লেংগুৱেজ]] | programming language = | platform = | operating_system = ক্ৰছ প্লেটফৰ্ম | license = বিএচডি লাইচেঞ্চ<ref name="license">{{cite web | url = https://github.com/facebook/hhvm/blob/master/hphp/hack/LICENSE | title = facebook/hhvm | section = hhvm / hphp / hack / LICENSE | date = 2014-03-20 | accessdate = 2014-08-11 | website = github.com | publisher = [[Facebook]] }}</ref> | website = {{URL|http://hacklang.org/}} }} '''হেক''' [[ফেচবুক]]ৰ হিপ-হপ ভাৰ্চুৱেল যন্ত্ৰৰ বাবে নিৰ্মিত [[পিএইচপি]]ৰ এক উপভাষা। [[প্ৰগ্ৰামিং ভাষা|ভাষা]]টো বি-এচ-ডি লাইচেঞ্চৰ তলত খোলা উৎসৰ।<ref name="license" /><ref name="oreilly">{{cite web | url = http://radar.oreilly.com/2014/04/facebooks-hack-hhvm-and-the-future-of-php.html | title = Facebook’s Hack, HHVM, and the future of PHP | date = 2014-04-03 | accessdate = 2014-08-02 | author = Josh Lockhart | publisher = [[O'Reilly Media]] }}</ref><ref>{{cite web | url = http://www.wired.com/wiredenterprise/2014/03/facebook-hack/ | title = Facebook Introduces 'Hack,' the Programming Language of the Future | date = 2014-03-20 | accessdate = 2014-04-15 | author = Cade Metz | publisher = [[Wired (website)|Wired]] }} {{Dead link|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> হেকে ব্যৱহাৰকাৰীক প্ৰগতিশীল আৰু স্থায়ী, দুয়ো প্ৰকাৰৰ লিখনেই ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ দিয়া। এনে ধৰণৰ লিখন পদ্ধতিক ''[[গ্ৰেজুৱেল টাইপিং]]'' বোলে আৰু [[এক্সনস্ক্ৰিপ্ট]]ৰ দৰে প্ৰগ্ৰামিং ভাষাটো ইয়াৰ ব্যৱহাৰ হৈছে।<ref>{{cite web | url = https://www.cs.umd.edu/~avik/papers/iogti.pdf | title = The Ins and Outs of Gradual Type Inference | date = January 2012 | accessdate = 2014-09-23 | author1 = Aseem Rastogi | author2 = Avik Chaudhuri | author3 = Basil Hosmer | publisher = [[Association for Computing Machinery]] (ACM) | format = PDF | archivedate = 2017-08-12 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20170812040858/https://www.cs.umd.edu/~avik/papers/iogti.pdf | deadurl = yes }}</ref> হেকে ফাংচনৰ প্ৰকাৰ নিৰ্ণয় কৰি ফলাফল প্ৰদান কৰে।<ref name="oreilly" /><ref name="hack.annotations">{{cite web | url = http://docs.hhvm.com/manual/en/hack.annotations.php | title = Hack Manual | section = Hack and HHVM: Type Annotations | accessdate = 2014-03-25 | website = docs.hhvm.com | archivedate = 2014-03-25 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20140325021554/http://docs.hhvm.com/manual/en/hack.annotations.php | deadurl = yes }}</ref><ref name="hack.otherrulesandfeatures.typeinference">{{cite web | url = http://docs.hhvm.com/manual/en/hack.otherrulesandfeatures.typeinference.php | title = Hack Manual | section = Hack and HHVM: Type Inference | accessdate = 2014-03-25 | website = docs.hhvm.com | archivedate = 2014-03-26 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20140326062812/http://docs.hhvm.com//manual/en/hack.otherrulesandfeatures.typeinference.php | deadurl = yes }}</ref> ==বুৰঞ্জী== হেকক [[২০ মাৰ্চ]] [[২০১৪]]ত পৰিচিত কৰোৱা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=https://code.facebook.com/posts/264544830379293/hack-a-new-programming-language-for-hhvm/ |title=Hack: a new programming language for HHVM |website=code.facebook.com |publisher=[[Facebook]] |date= |accessdate=2014-03-23}}</ref> প্ৰগ্ৰামিং লেংগুৱেজটো ঘোষণা কৰাৰ আগতেই ফেচবুকে চাইটটোত কেইবাঠাইতো এই ভাষাৰ ব্যৱহাৰ আৰম্ভ কৰিছিল। ==বৈশিষ্ট্য== হেক আৰু পি-এইচ-পি বহু ক্ষেত্ৰত মিলে, যাক প্ৰায় মুক্ত উৎসত সাধাৰণ কাৰণত ব্যৱহাৰ কৰা হয়, বিশেষকৈ এইচ-টি-এম-এল ক'ডত এম্বেড কৰি। প্ৰায়বোৰ পি-এইচ-পি ক'ড হেকত চলে, কিন্তু কিছু কম ব্যৱহৃত স্ক্ৰিপ্ট নচলে।<ref name="unsupported">{{cite web | url = http://docs.hhvm.com/manual/en/hack.unsupported.php | title = Hack Manual | section = Hack and HHVM: Unsupported PHP Features in Hack | accessdate = 2014-04-02 | website = docs.hhvm.com }}</ref> হেকে পি-এইচ-পি ৫ৰ টাইপ হিন্টিঙৰ সুবিধা আৰু বৃদ্ধি কৰিছে, ষ্টেটিক টাইপিঙৰ পৰিচয় কৰি আৰু তাৰ ব্যৱহাৰ বঢ়ায়ো। পিছে, ''ল'কেল ভেৰিয়েব্লছ'' বা 'স্থানীয় ভেৰিয়েব্ল (পৰিৱৰ্তনশীল)'ৰ প্ৰকাৰ নিৰ্ধাৈত কৰিব নোৱাৰি।<ref name="hack.annotations" /><ref name="hack.otherrulesandfeatures.typeinference" /> যিহেতু আৰম্ভণিত হেকে গ্ৰেজুৱেল টাইপিং প্ৰণালী ব্যৱহাৰ কৰে, টীকা অপৰিহাৰ্য ক্ষেত্ৰটো অনিবাৰ্য নহয়, হেকে প্ৰগ্ৰেমাৰজনক সম্পূৰ্ণৰূপে শুদ্ধ বুলি বিশ্বাস কৰি ক'ডটো স্বীকাৰ কৰে।<ref>{{cite web | url = http://docs.hhvm.com/manual/en/hack.modes.partial.php | title = Hack Manual | section = Partial Mode | accessdate = 2015-02-02 | website = docs.hhvm.com | archivedate = 2015-02-03 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20150203001020/http://docs.hhvm.com/manual/en/hack.modes.partial.php | deadurl = yes }}</ref> পিছে এটি ''ষ্ট্ৰিক্ট ম'ডো'' উপলব্ধ য'ত তেনে টীকাৰ দৰকাৰ, আৰু সম্পূৰ্ণ শুদ্ধ ক'ড হোৱা অনিবাৰ্য।<ref>{{cite web | url = http://docs.hhvm.com/manual/en/hack.modes.strict.php | title = Hack Manual | section = Strict Mode | accessdate = 2015-02-02 | website = docs.hhvm.com | archivedate = 2015-02-03 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20150203000921/http://docs.hhvm.com/manual/en/hack.modes.strict.php | deadurl = yes }}</ref> ==শব্দবিন্যাস আৰু শব্দাৰ্থ== হেকৰ ফাইল পি-এইচ-পিৰ দৰেই, পিছে, হেক ফাইল <tt><?hh</tt>ৰে আৰম্ভ হয় আৰু পি-এইচ-পি <tt><?php</tt>ৰে: <syntaxhighlight lang="php"> <?hh echo 'Hello World'; </syntaxhighlight> ফলাফল হ'ব: <syntaxhighlight lang="html4strict"> Hello World </syntaxhighlight> পি-এইচ-পি ক'ড আৰু এইচ-টি-এম-এল ক'ড একেলগে লিখিব পাৰি, কিন্তু হেকৰ ক্ষেত্ৰত তেনে নহয়। ==ফাংচন== হেকে ফাংচন আৰ্গিউমেন্ট (ভাষিকভাৱে ফলন যুক্তি)ৰ প্ৰকাৰ নিৰ্ণয় কৰি মূল্য উভতাই। উদাহৰণস্বৰূপে: <syntaxhighlight lang="php"> <?hh // Hack functions are annotated with types. function negate(bool $x): bool { return !$x; } </syntaxhighlight> == আৰু চাওক == * [[স্ক্ৰেচ্ছ্‌ (প্ৰগ্ৰামিং লেংগুৱেজ)|স্ক্ৰেচ প্ৰগ্ৰামিং লেংগুৱেজ]] * [[কম্পিউটাৰ]] * [[জাভা]] == তথ্যসংগ্ৰহ == {{Reflist|30em}} == বাহ্যিক সংযোগ == * {{Official website|http://hacklang.org}} * [http://hacklang.org/tutorial/ Official tutorial] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150403075255/http://hacklang.org/tutorial/ |date=2015-04-03 }} * [https://web.archive.org/web/20140326085556/http://docs.hhvm.com//manual/en/hack.intro.php Hack language reference] * [http://www.infoworld.com/t/php-web/facebook-qa-hack-brings-static-typing-php-world-239112?page=0,1 Facebook Q&A: Hack brings static typing to PHP world] * [http://hacklang.org Full presentation on "Hack Dev Day"] [[শ্ৰেণী:প্ৰগ্ৰামিং লেংগুৱেজ]] can8bnr3ipxxll2iav4bd032nfev65s 0 41059 649252 631148 2026-11-03T07:08:18Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649252 wikitext text/x-wiki {{Infobox country |conventional_long_name = Hong Kong Special Administrative Region of the People's Republic of China<!---- NOTE: This is the established decision on the talk page and is clearly substantiated by numerous Hong Kong government documents. This is also the convention in use in all other languages on Wikipedia. Please refrain from editing. ----> |native_name = {{nobold|中華人民共和國香港特別行政區}} |common_name = Hong Kong |image_flag = Flag of Hong Kong.svg |alt_flag = A flag with a white 5-petalled flower design on solid red background |image_coat = Regional Emblem of Hong Kong.svg |alt_coat = A red circular emblem, with a white 5-petalled flower design in the centre, and surrounded by the words "Hong Kong" and "{{zh|t=中華人民共和國香港特別行政區|labels=no}}" |symbol_type = Emblem |national_anthem = "[[March of the Volunteers]]"<ref>[[s:Basic Law of the Hong Kong Special Administrative Region/Annex III|Basic Law]] - [[s:Resolution on the Capital, Calendar, National Anthem and National Flag of the People's Republic of China|Anthem]]</ref><br /><br /><center>[[File:March of the Volunteers instrumental.ogg]]</center> |other_symbol_type = City flower |other_symbol = ''[[Bauhinia blakeana]]'' (洋紫荊) |image_map = China Hong Kong 4 levels localisation.svg |map_caption = Location of Hong Kong |alt_map = Location of Hong Kong within China |map_width = 220px |status = {{nowrap|[[Special administrative region|Special administrative<br />region]]}} |membership_type = [[Sovereign&nbsp;state]] |membership = [[People's Republic of China]] |official_languages= <!---- DON'T CHANGE THE POSITION OF THE OFFICIAL LANGUAGES ---> {{hlist |[[Chinese language|Chinese]] |[[English language|English]]}} |regional_languages = [[Cantonese]]<ref>Section 3(1) of the Official Languages Ordinance (Cap 5) provides that the "English and Chinese languages are declared to be the official languages of Hong Kong." The Ordinance does not explicitly specify the standard for "Chinese". While [[Standard Chinese|Mandarin]] and [[Simplified Chinese character]]s are used as the spoken and written standards in [[mainland China]], [[Standard Cantonese|Cantonese]] and [[Traditional Chinese character]]s are the long-established ''de facto'' standards in Hong Kong.</ref> |ethnic_groups = {{unbulleted list | 93.6% Chinese | 6.4% others }} |religion = {{unbulleted list | 21.3% [[Buddhism]] | 14.2% [[Taoism]] | 11.8% [[Christianity]] | 3.1% [[Islam]] | 49.6% [[Chinese folk religion]] and others }} |demonym = {{unbulleted list|[[Hongkonger]] | [[Hong Kongese]] | {{zh|c=香港人|labels=no}}}}<!--- DO NOT add in "Chinese". A demonym refers to the city, not the sovereign country. See articles like New York and Toronto for example, they don't add in "American" or "Canadian" --> |government_type = {{nowrap|[[Special administrative region|Special administrative<br />region of China]]}}{{ref label|govttype|a|}} |leader_title1 = [[Chief Executive of Hong Kong|Chief Executive]]<!--- DO NOT insert Head of State of PRC here; HK is not a sovereign state and the Hong Kong Government's website (http://www.gov.hk) indicates there is no such position as Head of State of Hong Kong. ---> |leader_name1 = [[Carrie Lam (politician)|Carrie Lam]] |leader_title2 = [[Chief Secretary for Administration]] |leader_name2 = |leader_title3 = [[Financial Secretary (Hong Kong)|Financial Secretary]] |leader_name3 = [[John Tsang]] |leader_title4 = [[Secretary for Justice (Hong Kong)|Secretary for Justice]] |leader_name4 = [[Rimsky Yuen]] |leader_title5 = [[President of the Legislative Council of Hong Kong|President of the Legislative Council]] |leader_name5 = [[Jasper Tsang]] |leader_title6 = [[Chief Justice of the Court of Final Appeal|Chief Justice]] |leader_name6 = [[Geoffrey Ma]] |legislature = [[Legislative Council of Hong Kong|Legislative Council]] |sovereignty_type = [[History of Hong Kong|History]] |established_event1 = [[Possession Street|British possession]] |established_date1 = 26 January 1841 |established_event2 = [[Treaty of Nanking]] |established_date2 = 29 August 1842 |established_event3 = [[Convention of Peking]] |established_date3 = 18 October 1860 |established_event4 = [[Convention for the Extension of Hong Kong Territory|Second Convention of Peking]] |established_date4 = 1 July 1898 |established_event5 = {{nowrap|[[Japanese occupation of Hong Kong|Japanese occupation]]}} |established_date5 = {{nowrap|25 December 1941<br />to 15 August 1945}} |established_event6 = {{nowrap|[[Transfer of sovereignty over Hong Kong|Transfer of sovereignty]]<br />from the [[United Kingdom]]}} |established_date6 =<br />1 July 1997 |area_magnitude = 1 E9 |area_km2 = 1,104 |area_rank = 179th |area_sq_mi = 426 <!-- Do not remove as per WP:MOSNUM --> |percent_water = 4.58 (50&nbsp;km{{smallsup|2}}; 19&nbsp;sq&nbsp;mi)<ref name="cia"/> |population_estimate = 7,234,800<ref>{{cite news|url=http://www.censtatd.gov.hk/press_release/pressReleaseDetail.jsp?charsetID=1&pressRID=3461 |title=Mid-year Population for 2014 |work=[[Census and Statistics Department (Hong Kong)]]|date=12 August 2014}}</ref> |population_estimate_rank = 100th |population_estimate_year = 2014 |population_census = |population_density_rank = |population_census_year = |population_density_km2 = 6,544 <!-- <ref name="census1"/> :In aswiki this parameter does not allow ref like enwiki - user:psneog --> |population_density_sq_mi = 17,024 <!-- Do not remove as per WP:MOSNUM --> |GDP_PPP = $412.300 billion<ref name="imf2">{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2015/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=44&pr.y=20&sy=2015&ey=2015&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=532&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a= |title=Hong Kong |publisher=[[International Monetary Fund]] |accessdate=2 November 2014}}</ref> |GDP_PPP_rank = 44th |GDP_PPP_year = 2015 |GDP_PPP_per_capita = $56,428<ref name="imf2"/> |GDP_PPP_per_capita_rank = 10th |GDP_nominal = $310.074 billion<ref name="imf2"/> |GDP_nominal_rank = 36th |GDP_nominal_year = 2015 |GDP_nominal_per_capita = $42,437<ref name="imf2"/> |GDP_nominal_per_capita_rank = 18th |Gini_year = 2007 |Gini_change = <!-- increase/decrease/steady --> |Gini = 43.4 <!-- number only --><!--- DO NOT USE CIA World Factbook. The Gini index is a parameter in calculating the HDI so the Gini index and the HDI should be from the same source, i.e. Human Development Report 2009. ---> |Gini_ref =<ref>{{cite web |url=http://hdrstats.undp.org/en/indicators/161.html|title=Human Development Report 2009 – Gini Index |publisher=[[United Nations Development Programme]] |accessdate=10 November 2009}}</ref> |Gini_rank = |HDI_year = 2013<!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year--> |HDI_change = steady <!-- increase/decrease/steady --> |HDI = 0.891 <!-- number only --> |HDI_ref =<ref name="HDI">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr14-summary-en.pdf |title=2014 Human Development Report Summary |date=2014 |accessdate=27 July 2014 |publisher=United Nations Development Programme | pages=21–25}}</ref> |HDI_rank = 15th |EF_year = 2007 |EF = {{decrease}} 8.0 gha<ref name="EF">{{cite web |url=http://www.footprintnetwork.org/images/uploads/Ecological_Footprint_Atlas_2010.pdf |title=Ecological Footprint Atlas 2010 |publisher=Global Footprint Network |accessdate=11 July 2011 |archivedate=9 July 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110709224423/http://www.footprintnetwork.org/images/uploads/Ecological_Footprint_Atlas_2010.pdf |deadurl=yes }}</ref> |EF_rank = 6th |currency = [[Hong Kong dollar]] (HK$) |currency_code = HKD |country_code = HKG |utc_offset = +8 |time_zone_DST = {{nowrap|not observed}} |utc_offset_DST = +8 |date_format = {{nowrap|dd-mm-yyyy}}<br />yyyy年mm月dd日 |calling_code = [[+852]] |drives_on = [[Right- and left-hand traffic|left]] |iso3166code = HK |cctld = {{nowrap|[[.hk]]{{nbsp|3}}[[.香港]]}} |footnote_a = {{note|govttype}} The political structure of SAR is a [[multi-party system]]. }} {{Infobox Chinese | pic = Hong Kong in Chinese 2.svg | picsize = 120px | c = 香港 | l = Fragrant Harbour | ci = {{IPA-yue|hœ̂ːŋkɔ̌ːŋ|}} | j = Hoeng¹gong² | y = Hēunggóng | h = Hiong¹gong³<ref name="hkilang.org">It is Hong Kong Hakka language.http://www.hkilang.org/NEW_WEB/page/dict_hantzu HK Hakka-Punti-Cantonese Online Dictionary</ref> | p = Xiānggǎng | w = Hsiang¹-kang³ | mi = {{IPA-cmn|ɕjáŋkàŋ|}} | wuu = shian^平kaon^上 | poj = Hiong-kang | altname = Hong Kong Special Administrative Region | t2 =香港特別行政區 (香港特區) | s2 =香港特别行政区 (香港特区) | j2 = Hoeng¹gong² Dak⁶bit⁶Hang⁴zing³ Keoi¹ (or Hoeng¹gong²Dak⁶keoi¹) | h2 = Hiong¹gong³ Tet⁶piet⁶ hang²zin⁴ki¹<ref name="hkilang.org"/><br />(or Hiong¹gong³ Tet⁶ki¹) | w2= Hsiang¹-kang³ T'e⁴-pieh²Hsin²-cheng⁴-ch'ü¹ (or Hsiang¹-kang³ T'e⁴-ch'ü¹) | p2 = Xiānggǎng Tèbié Xíngzhèngqū (or Xiānggǎng Tèqū) | wuu2 = shian^平kaon^上 deh^入bih^入 ghan^平tsen^去chiu^平 (or shian^平kaon^上 deh^入chiu^平) | poj2 = Hiong-kang Te̍k-pia̍t Hêng-chèng-khu (or Hiong-kang Te̍k-khu) }} '''হংকং''' {{En|Hong Kong|{{zh|c=[[wikt:香港|香港]]|l=Fragrant Harbour|labels=no}}}}, চৰকাৰীভাৱে '''প্ৰজাতান্ত্ৰিক চীনৰ হংকং [[বিশেষ প্ৰশাসনিক অঞ্চল]]''', হৈছে [[চীন]]ৰ পাৰ্ল নদীৰ ব-দ্বীপ আৰু [[দক্ষিণ চীন সাগৰ]]ৰ দক্ষিণ তীৰত অৱস্থিত এখন [[স্বায়ত্ত্বশাসিত ৰাজ্য]]।<ref name="censtatd">{{cite web|url=http://www.censtatd.gov.hk/FileManager/EN/Content_810/geog.pdf |title=Geography and Climate, Hong Kong |publisher=Census and Statistics Department, Hong Kong Government |accessdate=10 January 2007}}</ref> হংকং ইয়াৰ দিগন্ত ৰেখা আৰু প্ৰাকৃতিক সুগভীৰ বন্দৰৰ বাবে বিখ্যাত<ref>{{cite book|last=Ash|first=Russell|authorlink=Russell Ash|title=The Top 10 of Everything 2007|url=https://archive.org/details/top10ofeverythin0000ashr_u2s3|publisher=[[Hamlyn (publishers)|Hamlyn]] | isbn=0-600-61532-4| page=[https://archive.org/details/top10ofeverythin0000ashr_u2s3/page/78 78]| year=2006 }}</ref> ইয়াৰ মটিকালি হৈছে ১১০৪&nbsp;কিমি^২ আৰু ইয়াৰ উত্তৰ সীমান্তত মূল চীনৰ গুৱাণ্ডন প্ৰান্ত আছে। প্ৰায় ৭.২ নিযুত নাগৰিকৰ{{NoteNo|1}} সৈতে, হংকং হৈছে পৃথিৱীৰ আটাইতকৈ জনবহুল মহানগৰ সমূহৰ ভিতৰত এক অন্যতম নগৰ। <!-- After the [[First Opium War]] (1839–42), Hong Kong became a British colony with the perpetual cession of [[Hong Kong Island]], followed by [[Kowloon Peninsula]] in 1860 and a 99-year lease of the [[New Territories]] from 1898. From the start of the colony, Hong Kong remained under British control for about a century until the [[World War II|Second World War]], then the colony was [[Japanese occupation of Hong Kong|occupied by Japan]] in the legendary three years and eight months (12.1941 - 08.1945). After the [[Japanese surrender]] the British resumed control for about 52 years until [[Transfer of sovereignty of Hong Kong|30 June 1997]].--><!-- As a result of negotiations between China and Britain, Hong Kong was transferred to the [[People's Republic of China]] under the 1984 [[Sino-British Joint Declaration]]. The territory became a [[special administrative region]] of China with a high degree of autonomy<ref>{{cite web|title=Basic Law Bulletin Issue No. 2|url=http://www.doj.gov.hk/eng/public/basiclaw/basic2-3.pdf|publisher=Department of Justice, HKSAR}}</ref> on 1 July 1997 under the principle of [[one country, two systems]].<ref name="BasicLawC4S4">{{cite web|url=http://www.basiclaw.gov.hk/en/basiclawtext/chapter_4.html#section_4|title=Basic Law, Chapter IV, Section 4|publisher=Basic Law Promotion Steering Committee|accessdate=10 November 2009}}</ref><ref name="RusellP">{{cite book|last=Russell|first=Peter H.|first2=David M.|last2=O'Brien|title=Judicial Independence in the Age of Democracy: Critical Perspectives from around the World|year=2001|publisher=[[University of Virginia Press]]|isbn=978-0-8139-2016-0|page=306}}</ref>--><!-- In the late 1970s, Hong Kong became a major [[entrepôt]] in [[Asia-Pacific]]. The territory has developed into a major global trade hub and [[financial centre]], and is regarded as a [[Global city|world city]].<ref>{{cite web|url=http://www.atkearney.com/documents/10192/4461492/Global+Cities+Present+and+Future-GCI+2014.pdf/3628fd7d-70be-41bf-99d6-4c8eaf984cd5 |title=2014 Global Cities Index and Emerging Cities Outlook |format=PDF |accessdate= April 2014}}</ref> The [[List of countries by GDP (PPP)|45th-largest economy]] in the world,<ref name="Factbook">[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2001rank.html Field listing - GDP (PPP exchange rate)], [[CIA World Factbook]]</ref> Hong Kong ranks top 10 in [[List of countries by GDP (PPP) per capita|GDP (PPP) per capita]], but also has the [[List of countries by income equality|most severe income inequality]] among advanced economies. Hong Kong is one of the [[Nylonkong|three most important financial centres]] alongside [[New York]] and [[London]].<ref>{{cite web|url=http://www.longfinance.net/images/GFCI16_22September2014.pdf|title=The Global Financial Centres Index 16|date=September 2014|accessdate=10 December 2014|publisher=Long Finance}}</ref> The territory has a high [[Human Development Index]] and is ranked highly in the [[Global Competitiveness Report]].<ref name="GCI">{{cite web|url=http://www3.weforum.org/docs/CSI/2012-13/GCR_Rankings_2012-13.pdf|title=Global Competitiveness Index 2012–2013|year=2012|accessdate=8 June 2013}}</ref> It has been named the freest market economy by the [[The Heritage Foundation|Heritage Foundation]] [[Index of Economic Freedom]].<ref>{{Cite web|title = Hong Kong Economy: Population, Facts, GDP, Business, Trade, Inflation|url = http://www.heritage.org/index/country/hongkong|website = www.heritage.org|accessdate = 22 May 2015}}</ref> The service economy, characterised by free trade and [[Taxation in Hong Kong|low taxation]], has been regarded as one of the world's most [[laissez-faire]] economic policies, and the currency, the [[Hong Kong dollar]], is the [[Foreign exchange market#Trading characteristics|13th most traded currency in the world]].<ref name="bis.org">{{cite journal|url=http://www.bis.org/publ/rpfxf10t.pdf|title=Triennial Central Bank Survey: Report on global foreign exchange market activity in 2010|date=December 2010|work=Monetary and Economic Department|page=12|publisher=[[Bank for International Settlements]]|accessdate=15 October 2011}}</ref> Hong Kong is a member of [[Asia-Pacific Economic Cooperation|APEC]], [[Asian Development Bank|ADB]], [[International Monetary Fund|IMF]], [[Bank for International Settlements|BIS]], [[World Trade Organization|WTO]], [[FIFA]], and [[Hong Kong at the Olympics|International Olympic Committee]], as [[Hong Kong Basic Law]] authorizes the territory to develop relations with foreign states on its own in appropriate fields, including the economic, trade, financial and monetary, shipping, communications, tourism, cultural and sports fields.<ref>[http://www.basiclaw.gov.hk/en/basiclawtext/chapter_7.html Article 151, Chapter 7, Hong Kong Basic Law]</ref>--><!-- Limited land created a dense infrastructure and the territory became a centre of modern [[Architecture of Hong Kong|architecture]], and one of the world's most vertical cities.<ref name="timeout"/><ref name="skyscraper"/> Hong Kong has a highly developed [[Transport in Hong Kong|public transportation]] network covering 90 per cent of the population, the highest in the world, and relies on mass transit by road or rail.<ref name="TD"/><ref name="pubtransport"/> [[Air pollution]] remains a serious problem.<ref>{{cite web|url=http://www.numbeo.com/pollution/rankings.jsp|title=Pollution Index 2015|publisher=Numbeo|date=2015|accessdate=29 April 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.myhealthportal.hk/en/content/articles/18/Health_Effects_of_Air_Pollution_in_Hong_Kong/|title=Health Effects of Air Pollution in Hong Kong|publisher=|accessdate=7 October 2014}}</ref> Loose [[Particulates#Regulation|emissions standards]] have resulted in a high level of [[particulates|atmospheric particulates]].<ref>http://www.epd.gov.hk/epd/sites/default/files/epd/english/environmentinhk/air/studyrpts/files/final_report_mvtmpms_2012.pdf</ref> Nevertheless, Hongkongers enjoy the world's longest or second longest [[life expectancies]].<ref name="Life Expectancy Around the World">{{cite web | url=http://www.livescience.com/22005-highest-and-lowest-life-expectancy-at-birth-infographic.html | title=Life Expectancy Around the World | publisher=LiveScience | date=1 August 2012}}</ref><ref name="Huffington Post">{{cite web |url=http://www.huffingtonpost.com/2012/07/26/longest-life-expectancy-world-hong-kong-women-japan_n_1705606.html | title=Longest Life Expectancy In World: Women In Hong Kong Now Outlast Japan | publisher=Huffington Post | date=26 July 2012}}</ref>--><!-- {{TOC limit|limit=3}}--> ==নাম== "হংকং" নামটো হৈছে কথিত [[কেণ্ট'নিজ]] বা [[Hakka Chinese|হাক্কা]] ভাষাৰ {{lang|zh-hant|香港}} নামৰ প্ৰায় ধ্বনিগত মিল থকা শব্দ, যাৰ অৰ্থ হৈছে "সুগন্ধিত বন্দৰ"।<ref name="etym">{{cite book |last=Room |first=Adrian |title=Placenames of the World |url=https://books.google.com/?id=M1JIPAN-eJ4C&pg=PA168&lpg=PA168&dq=hong+kong+etymology+fragrant+harbor |year=2005 |publisher=[[McFarland & Company]] |isbn=0-7864-2248-3 |page=168 |accessdate=1 September 2011}}</ref> ১৮৪২ চনৰ আগলৈকে, হংকং বুলিলে এবাৰডিন দ্বীপ আৰু হংকং দ্বীপৰ দক্ষিণ অঞ্চলৰ মাজত অৱস্থিত, সেইসময়ৰ ব্ৰিটিছ নাবিক আৰু স্থানীয় মাছমৰীয়াসকলৰ যোগাযোগৰ প্ৰধান কেন্দ্ৰস্বৰূপ এটি সৰু প্ৰৱেশ পথক—বৰ্তমানৰ [[এবাৰডিন বন্দৰ]] ({{lang|zh-hant|香港仔}} ''{{transl|zh-latin|হয়েং^১গং^২ জাই^২}}'', বা ''হিয়ং^১গং^৩জাই^৩''<ref name="hkilang.org"/> [[Hakka Chinese|হংকং হাক্কা]] ভাষাত, আক্ষৰিক অৰ্থ "ক্ষুদ্ৰ হংকং")—বুজাইছিল।<ref>{{cite book |last=Bishop|first=Kevin|last2=Roberts|first2=Annabel |title=China's Imperial Way |url=https://books.google.com/?id=1c0UyPNF_I0C&pg=PT216&lpg=PT216&dq=%22Heung+Gong+Tsai%22 |year=1997|publisher=[[China Books and Periodicals]]|isbn=962-217-511-2|page=218|accessdate=1 September 2011}}</ref><!-- The reference to fragrance may refer to the sweet taste of the harbour's fresh water estuarine influx of the [[Pearl River (China)|Pearl River]], or to the incense from factories, lining the coast to the north of Kowloon, which was stored near Aberdeen Harbour for export before the development of the [[Victoria Harbour]].<ref name=etym/> In 1842, the [[Treaty of Nanking]] was signed and the name, Hong Kong, was first recorded on official documents to encompass the entirety of the island.<ref name="fairbank">{{cite book|last=Fairbank|first=John King|title=Trade and Diplomacy on the China Coast: The Opening of the Treaty Ports, 1842–1854|url=https://archive.org/details/tradediplomacyon0000john|edition=2nd|publisher=[[Harvard University Press]]|year=1953|isbn=978-0-8047-0648-3|pages=[https://archive.org/details/tradediplomacyon0000john/page/123 123]–128}}</ref> The name had often been written as the single word ''Hongkong'' until the [[government of Hong Kong|government]] adopted the current form in 1926.<ref>Hongkong Government Gazette, Notification 479, 3 September 1926</ref> Nevertheless, a number of century-old institutions still retain the single-word form, such as the [[Hongkong Post]], [[Hongkong Electric]] and [[the Hongkong and Shanghai Banking Corporation]]. The full official name, after 1997, is "Hong Kong Special Administrative Region of the People's Republic of China". This is the official title as mentioned in the [[Hong Kong Basic Law]] and the Hong Kong Government's website;<ref>{{cite web |url=http://www.gov.hk/en/residents/ |title=GovHK: Residents |publisher=[[Hong Kong Government]] |accessdate=29 September 2010}}</ref> however, "Hong Kong Special Administrative Region" and "Hong Kong" are widely accepted.--> হংকঙৰ বহুকেইটা উপনাম আছে: ইয়াৰ ভিতৰত এটা অতি বিখ্যাত নাম হৈছে, "পূৱদেশৰ মুকুতা", যি ভিক্ট'ৰিয়া বন্দৰৰ দুয়োকাষে থকা আকাশলংঘী অট্টালিকাবোৰৰ আলোকসজ্জাৰ আকৰ্ষণীয় নৈশ দৃশ্যক প্ৰতিফলিত কৰে। ইয়াৰ অন্য এটা জনপ্ৰিয় নাম হৈছে "[[Brand Hong Kong|এছিয়াৰ বিশ্ব নগৰ]]"। ==ইতিহাস== হংকং বা ইয়াৰ বিভিন্ন অঞ্চলসমূহত প্ৰায় ৩৫,০০০ৰ পৰা ৩৯,০০০ বছৰ আগৰে পৰা মানুহৰ বসতি আছিল বুলি তথ্যত পোৱা গৈছে।<ref name=HKAS1>{{cite web |url=http://www.hkarch.org/en_news.html |title=The Trial Excavation at the Archaeological Site of Wong Tei Tung, Sham Chung, Hong Kong SAR |publisher=[[Hong Kong Archaeological Society]] |date=January 2006 |accessdate=21 August 2010 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090303144015/http://www.hkarch.org/en_news.html |archivedate=3 March 2009 }}</ref><ref>{{cite news|url=http://scitech.people.com.cn/BIG5/53757/4115149.html|script-title=zh:港現舊石器製造場 嶺南或為我發源地|trans_title=Paleolithic site appears in Hong Kong, Lingnan perhaps discovered our birthplace|newspaper=[[People's Daily]]|date=17 February 2006|accessdate=21 August 2010|language=Chinese|archivedate=16 July 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110716135538/http://scitech.people.com.cn/BIG5/53757/4115149.html|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite journal|last=Tang|first=Chung|url=http://www.cuhk.edu.hk/ics/ccaa/linkfile/cuhk_uc.pdf|script-title=zh:考古與香港尋根|language=Chinese|trans_title=Archaeologist help find Hong Kong's Roots|publisher=[[New Asia College]]|journal=New Asia Monthly|volume= 32|issue=6|year=2005|pages=6–8|accessdate=21 August 2010}}</ref> চীনৰ চাং সাম্ৰাজ্য কালৰ আঠখন পেট্ৰ'গ্লাইফ ইয়াৰ চাৰিওকাশৰ দ্বীপসমূহত আৱিষ্কাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.lcsd.gov.hk/ce/Museum/Monument/en/monuments_16.php|title=Declared Monuments in Hong Kong – New Territories |publisher=[[Leisure and Cultural Services Department]], Hong Kong Government|date=13 January 2010|accessdate=21 August 2010}}</ref> ==প্ৰশাসন==<!-- {{Main|Politics of Hong Kong|Hong Kong Government|Elections in Hong Kong}} [[File:HK Chater Road LegCo view.jpg|thumb|right|Opened in 1912, this granite neo-classical building in [[Central, Hong Kong|Central]] used to house the [[Old Supreme Court Building, Hong Kong|Supreme Court]]. It became the home to [[Legislative Council of Hong Kong]] (dubbed "Legco") from 1985 to 2011, spanning across the British and the Chinese rule. However, as the Legco has moved to a new complex in 2011, the building will revert to a judicial function, housing the [[Court of Final Appeal (Hong Kong)|Court of Final Appeal]] from 2015 onwards.|alt=The grey dome and front gable of a granite neo-classical building, with a skyscraper in the background against a clear blue sky.]] Hong Kong enjoys a high degree of autonomy, as its political and judicial systems operate independently from those of mainland China. In accordance with the Sino-British Joint Declaration, and the underlying principle of [[one country, two systems]], Hong Kong has a "high degree of autonomy as a special administrative region in all areas except defence and foreign affairs".{{refn|Section 3(2) of the ''Sino-British Joint Declaration'' states in part: "The Hong Kong Special Administrative Region will enjoy a high degree of autonomy, except in foreign and defence affairs which, are the responsibilities of the Central People's Government."|group=note}} The declaration stipulates that the region maintain its [[Capitalism|capitalist]] economic system and guarantees the rights and freedoms of its people for at least 50 years after the 1997 handover.{{refn|Section 3(5) of the ''Sino-British Joint Declaration'' states that the social and economic systems and lifestyle in Hong Kong will remain unchanged, and mentions rights and freedoms ensured by law. Section 3(12) states in part: "The above-stated basic policies of the People's Republic of China ... will remain unchanged for 50 years."|group=note}} The guarantees over the territory's autonomy and the individual rights and freedoms are enshrined in the [[Hong Kong Basic Law]], the territory's constitutional document, which outlines the system of governance of the Hong Kong Special Administrative Region, but which is subject to the interpretation of the [[Standing Committee of the National People's Congress]] (NPCSC).<ref name="BasicLawC8">{{cite web|url=http://www.basiclaw.gov.hk/en/basiclawtext/chapter_8.html|title=Basic Law, Chapter VIII|publisher=Basic Law Promotion Steering Committee|accessdate=10 November 2009}}</ref><ref name="ChenWenmin">{{cite book|last=Chen|first=Wenmin|first2=H. L.|last2=Fu|first3=Yash P.|last3=Ghai|title=Hong Kong's Constitutional Debate: Conflict Over Interpretation|url=https://archive.org/details/hongkongsconstit0000unse|year=2000|publisher=Hong Kong University Press|isbn=978-962-209-509-0|pages=[https://archive.org/details/hongkongsconstit0000unse/page/235 235]–236}}</ref>--><!-- The primary [[Separation of powers|pillars of government]] are the [[Executive Council of Hong Kong|Executive Council]], the [[Hong Kong Civil Service|civil service]], the [[Legislative Council of Hong Kong|Legislative Council]], and the [[Judiciary of Hong Kong|Judiciary]]. The Executive Council is headed by the [[Chief Executive of Hong Kong|Chief Executive]] who is elected by the [[Election Committee]] and then appointed by the [[Central People's Government]].<ref name="BasicLawC4S6">{{cite web|url=http://www.basiclaw.gov.hk/en/basiclawtext/chapter_4.html#section_6|title=Basic Law, Chapter IV, Section 6|publisher=Basic Law Promotion Steering Committee|accessdate=10 November 2009}}</ref><ref name="CivilServiceFactSheet">{{cite web|url=http://www.gov.hk/en/about/abouthk/factsheets/docs/civil_service.pdf|title=Civil Service|publisher=[[Information Services Department]], Hong Kong Government|date=June 2009|accessdate=6 September 2010}}</ref> The civil service is a politically neutral body that implements policies and provides government services, where public servants are appointed based on meritocracy.<ref name="BasicLawC4S1">{{cite web|url=http://www.basiclaw.gov.hk/en/basiclawtext/chapter_4.html#section_1|title=Basic Law, Chapter IV, Section 1|publisher=Basic Law Promotion Steering Committee|accessdate=10 November 2009}}</ref><ref name="Burns">{{cite book|last=Burns|first=John P.|title=Government Capacity and the Hong Kong Civil Service|year=2004|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-590597-7|page=114}}</ref> The Legislative Council has 70 members, 40 seats are directly elected by universal suffrage by [[permanent residents of Hong Kong]] according to five [[geographical constituencies]] and a [[District Council (Second)|District Council functional constituency]]. 30 seats from [[Functional constituency (Hong Kong)|functional constituencies]] are directly elected by a smaller electorate, which consists of corporate bodies and persons from various stipulated functional sectors. The entire council is headed by the [[President of the Legislative Council of Hong Kong|President of the Legislative Council]] who serves as the [[speaker (politics)|speaker]].<ref name="BasicLawC4S3">{{cite web|url=http://www.basiclaw.gov.hk/en/basiclawtext/chapter_4.html#section_3|title=Basic Law, Chapter IV, Section 3|publisher=Basic Law Promotion Steering Committee|accessdate=10 November 2009}}</ref><ref name="Madden">{{cite book|last=Madden|first=Frederick|title=The End of Empire: Dependencies since 1948. Part 1: The West Indies, British Honduras, Hong Kong, Fiji, Cyprus, Gibraltar, and the Falklands|year=2000|publisher=Greenwood Publishing|isbn=978-0-313-29072-5|pages=188–196|volume=Volume VIII: Select Documents on the Constitutional History of the British Empire and Commonwealth}}</ref> Judges are appointed by the Chief Executive on the recommendation of an independent commission.<ref name="BasicLawC4S4"/><ref name="Gaylord">{{cite book|first=Mark S.|last=Gaylord|first2=Danny|last2=Gittings|first3=Harold|last3=Traver|title=Introduction to Crime, Law and Justice in Hong Kong|year=2009|publisher=Hong Kong University Press|isbn=978-962-209-978-4|page=153}}</ref>--><!-- The implementation of the Basic Law, including how and when the universal suffrage promised therein is to be achieved, has been a major issue of political debate since the transfer of sovereignty. In 2002, the government's proposed anti-subversion bill pursuant to [[Article 23 of the Basic Law]], which required the enactment of laws prohibiting acts of treason and subversion against the Chinese government, was met with fierce opposition, and eventually shelved.<ref name="BasicLawC2">{{cite web|url=http://www.basiclaw.gov.hk/en/basiclawtext/chapter_2.html|title=Basic Law, Chapter II|publisher=Basic Law Promotion Steering Committee|accessdate=10 November 2009}}</ref><ref name="immd"/><ref>{{cite web|url=http://www.hkhrm.org.hk/english/reports/present_abode.html|title=Presentation to Legislative Council on Right of Abode Issue|work=[[Hong Kong Human Rights Monitor]]|date=10 May 1999|accessdate=20 January 2007}}</ref> Debate between pro-Beijing groups, which tend to support the Executive branch, and the [[Pan-democracy camp]] characterises Hong Kong's political scene, with the latter supporting a faster [[Democratic development in Hong Kong|pace of democratisation]], and the principle of [[one man, one vote]].<ref name="Cohen">{{cite book|last=Cohen|first=Warren I.|last2=Li|first2=Zhao|year=1997|title=Hong Kong Under Chinese Rule: The Economic and Political Implications of Reversion|url=https://archive.org/details/hongkongunderchi0000unse|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-62761-0|pages=[https://archive.org/details/hongkongunderchi0000unse/page/220 220]–235}}</ref> In 2004 the government failed to gain pan-democrat support to pass its so-called "district council model" for political reform.<ref>{{cite journal|title=The Legitimacy Problem and Democratic Reform in Hong Kong|last=Ming|first=Sing|journal=Journal of Contemporary China|volume= 15|issue=48|date=August 2006|pages=517–532|publisher=[[Informa]]|doi=10.1080/10670560600736558}}</ref> In 2009, the government reissued the proposals as the "''[[Consultation Document on the Methods for Selecting the Chief Executive and for Forming the LegCo in 2012]]''". The document proposed the enlargement of the Election Committee, Hong Kong's electoral college, from 800 members to 1,200 in 2012 and expansion of the legislature from 60 to 70 seats. The ten new legislative seats would consist of five geographical constituency seats and five functional constituency seats, to be voted in by elected district council members from among themselves.<ref name=consult2012>{{cite web|url=http://www.cmab-cd2012.gov.hk/doc/consultation_document_en.pdf|title=Public Consultation on the Methods for Selecting the Chief Executive and for Forming the Legislative Council in 2012|date=11 June 2010|publisher=Hong Kong Government|accessdate=5 September 2010}}</ref> The proposals were destined for rejection by pan-democrats once again, but a significant breakthrough occurred after the Central Government in Beijing accepted a counter-proposal by the [[Democratic Party (Hong Kong)|Democratic Party]]. In particular, the Pan-democracy camp was split when the proposal to directly elect five newly created functional seats was not acceptable to two constituent parties. The Democratic Party sided with the government for the first time since the handover and passed the proposals with a vote of 46–12.<ref>{{cite web|last=Balfour|first=Frederik|last2=Lui|first2=Marco|date=25 June 2010|url=http://www.businessweek.com/news/2010-06-25/hong-kong-lawmakers-approve-tsang-s-election-plan.html|title=Hong Kong Lawmakers Approve Tsang's Election Plan|work=Businessweek|publisher=Bloomberg|accessdate=6 October 2010}}</ref> On 31 August 2014, China disapproved a full democracy in Hong Kong by ruling that three candidates could run for elections as leader in 2017, and they would be chosen by a nomination committee.<ref name="HongKongChina">{{cite news|title=Hopes for full democracy in Hong Kong dealt blow by Beijing|url=http://www.hongkongherald.com/index.php/sid/225274003|date=31 August 2014|accessdate=1 September 2014|publisher=''Hong Kong Herald''}}</ref>--><!-- ===Legal system and judiciary===--><!-- {{Main|Law of Hong Kong|Judiciary of Hong Kong}} [[File:HK Central Statue Square Legislative Council Building n Themis s.jpg|thumb|upright|alt=blindfolded lady with sword in right hand held vertically down to floor, and a set of balance scales in her left hand held neck high|[[Themis]] or [[Lady Justice]], armed with sword and [[balance scales]] ([[Court of Final Appeal Building]], [[Central, Hong Kong|Central]], Hong Kong). She is the personification of justice balancing the scales of truth and fairness.]] Hong Kong's legal system is completely independent from the [[Law of the People's Republic of China|legal system of mainland China]]. In contrast to mainland China's [[civil law (legal system)|civil law]] system, Hong Kong continues to follow the [[English Common Law]] tradition established under British rule.<ref name=doj>{{cite web|url=http://www.doj.gov.hk/eng/legal/index.htm |title=The Legal System in Hong Kong |publisher=[[Department of Justice (Hong Kong)|Department of Justice]], Hong Kong Government |accessdate=20 September 2008 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/20080913063628/http://www.doj.gov.hk:80/eng/legal/index.htm |archivedate=13 September 2008 }}</ref> The essence of English common law is that it is made by [[judge]]s sitting in [[court]]s, applying [[legal precedent]] (''[[stare decisis]]'') to the facts before them. For example, [[Murder in English law|murder]] is a common law crime rather than one established by an Act of Parliament. Common law can be amended or repealed by Parliament; murder, for example, now carries a mandatory life sentence rather than the [[death penalty]]. According to [http://www.info.gov.hk/basic_law/fulltext/ Article 92]{{dead link|date=October 2013}} of the Basic Law, Hong Kong's courts may refer to decisions rendered by courts of other common law jurisdictions as precedents,<ref name="BasicLawC4S4"/><ref name="AshRob">{{cite book|last=Ash|first=Robert F.|title=Hong Kong in Transition: One Country, Two Systems|year=2003|publisher=Psychology Press|isbn=978-0-415-29954-1|pages=161–188|volume=Volume 11: RoutledgeCurzon Studies in the Modern History of Asia}}</ref> and judges from other common law jurisdictions, most commonly England, [[Canada]] and [[Australia]], are allowed to sit as non-permanent judges of the [[Court of Final Appeal (Hong Kong)|Court of Final Appeal]].<ref name="BasicLawC4S4"/><ref name="AshRob"/> Structurally, the court system consists of the Court of Final Appeal, the [[High Court (Hong Kong)|High Court]], which is made up of the [[Court of Appeal (Hong Kong)|Court of Appeal]] and the [[Court of First Instance (Hong Kong)|Court of First Instance]], and the [[District Court (Hong Kong)|District Court]], which includes the [[Family Court (Hong Kong)|Family Court]].<ref name="jud"/> Other adjudicative bodies include the [[Lands Tribunal (Hong Kong)|Lands Tribunal]], the [[Magistrates' Court (Hong Kong)|Magistrates' Courts]], the Juvenile Court, the Coroner's Court, the Labour Tribunal, the Small Claims Tribunal, and the Obscene Articles Tribunal.<ref name="jud">{{cite web|url=http://www.judiciary.gov.hk/en/crt_services/pphlt/html/guide.htm|title=Introduction |publisher=[[Hong Kong Judiciary]]|accessdate=20 September 2008}}</ref> Justices of the Court of Final Appeal are appointed by Hong Kong's Chief Executive.<ref name="BasicLawC4S4"/><ref name="AshRob"/> The Court of Final Appeal has the power of final adjudication with respect to the law of Hong Kong as well as the power of final interpretation over local laws including the power to strike down local ordinances on the grounds of inconsistency with the Basic Law.<ref>http://www.doj.gov.hk/eng/public/basiclaw/basic13_2.pdf</ref><ref>{{cite web|url=http://www.doj.gov.hk/eng/public/basiclaw/basic10_3.pdf |title=Basic Law Bulletin Issue No. 10 Part 3 |format=PDF |date= |accessdate=14 May 2014}}</ref> The [[Department of Justice (Hong Kong)|Department of Justice]] is responsible for handling legal matters for the government. Its responsibilities include providing legal advice, criminal prosecution, civil representation, legal and policy drafting and reform, and international legal co-operation between different jurisdictions.<ref name=doj/> Apart from prosecuting criminal cases, lawyers of the Department of Justice act on behalf of the government in all civil and administrative lawsuits against the government.<ref name=doj/> As protector of the [[public interest]], the department may apply for [[judicial review]]s and may intervene in any cases involving the greater public interest.<ref>{{cite web|url=http://www.doj.gov.hk/eng/about/sjo.htm |title=About Us: Organisation chart of the Secretary for Justice's Office |publisher=Department of Justice, Hong Kong Government |accessdate=5 September 2008 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/20080904122425/http://www.doj.gov.hk:80/eng/about/sjo.htm |archivedate=4 September 2008 }}</ref> The Basic Law protects the Department of Justice from any interference by the government when exercising its control over criminal prosecution.<ref name="BasicLawC4S2">{{cite web|url=http://www.basiclaw.gov.hk/en/basiclawtext/chapter_4.html#section_2|title=Basic Law, Chapter IV, Section 2|publisher=Basic Law Promotion Steering Committee|accessdate=10 November 2009}}</ref><ref>{{cite book|last=Weisenhaus|first=Doreen|first2=Jill|last2=Cottrell|first3=Mei Ning|last3=Yan|title=Hong Kong Media Law: A Guide for Journalists and Media Professionals|url=https://archive.org/details/hongkongmedialaw0000weis|year=2007|publisher=Hong Kong University Press|isbn=978-962-209-808-4|page=[https://archive.org/details/hongkongmedialaw0000weis/page/74 74]}}</ref>--> ===মানৱ অধিকাৰ=== হংকং চৰকাৰে নাগৰিকসকলৰ মানৱ অধিকাৰক সন্মান কৰে। <!-- However, suffrage is not universal.{{clarify|reason=who is allowed to vote is better, not who isn't|date=October 2015}}--> ইয়াত প্ৰচাৰ মাধ্যম আৰু এছেম্বলিৰ স্বাধীনতাৰ সীমাবদ্ধতা আছে।<ref name=con>{{cite web|url=http://hongkong.usconsulate.gov/ushk_hr_2009022501.html |title=2008 Human Rights Report: China (Hong Kong) |work=US Department of State |accessdate=2 March 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100123204017/http://hongkong.usconsulate.gov/ushk_hr_2009022501.html<!--Added by H3llBot--> |archivedate=23 January 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://familyclic.hk/en/topics/Matrimonial-matters/Marriage-and-co-habitant-issues/Same-sex-marriage-civil-partnership/|title=Same-Sex Marriage / Civil partnership|publisher=FamilyCLIC.hk|accessdate=25 September 2015|archivedate=25 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150925152342/http://familyclic.hk/en/topics/Matrimonial-matters/Marriage-and-co-habitant-issues/Same-sex-marriage-civil-partnership/|deadurl=yes}}</ref><!-- 200,000 migrant workers cannot make complaints against their employers since they face deportation if dismissed from their jobs. A 2008 law against racial discrimination does not cover mainlanders, immigrants or migrant workers.<ref name=free>{{cite web|url=http://www.freedomhouse.org/template.cfm?page=22&year=2009&country=7741|title=Country Report 2009 |work=Freedom House |accessdate=14 December 2009}}</ref>--> ৰাজহুৱা স্থানত প্ৰতিবাদকাৰীক কঠোৰ-হাতেৰে দমন কৰিলেও পুলিচক ক্ষমা কৰি দিয়া হয়,<ref name=ps>{{cite web |url=http://www.straitstimes.com/BreakingNews/Asia/Story/STIStory_478501.html |title=Protest against HK rail link |date=17 January 2010 |work=The Straits Times |accessdate=6 April 2010 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130724024537/http://www.straitstimes.com/BreakingNews/Asia/Story/STIStory_478501.html |archivedate=24 July 2013 }}</ref> আৰু পুলিচৰ এই বৰ্ধিত ক্ষমতা সন্দৰ্ভত বহু মতানক্য আছে।<ref name=jt>http://www.legco.gov.hk/yr03-04/english/counmtg/hansard/cm0428ti-translate-e.pdf</ref> সম-লিংগীয় অপৰাধৰ বাবে হংকঙত কঠোৰ শাস্তি প্ৰদান কৰা হয়।<ref name=g>{{cite web |url=http://www.hkhrm.org.hk/PR/sexualorientationpaper.htm |title=Sexual Orientation and Human Rights in Hong Kong |work=Hong Kong Human Rights Monitor |accessdate=2 March 2010 |archivedate=26 May 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090526065222/http://www.hkhrm.org.hk/PR/sexualorientationpaper.htm |deadurl=yes }}</ref> [[হংকং ইণ্টাৰনেট চেঞ্চৰশ্বিপ|হংকং ইণ্টাৰনেট চেঞ্চৰশ্বিপ]]ৰ নীতি আৰু নিয়মসমূহ [[চীনৰ ইণ্টাৰনেট চেঞ্চৰশ্বিপ]]তকৈ পৃথক।<ref>{{cite news |url=http://www.wired.com/wired/archive/5.06/china_pr.html |title=The Great Firewall of China |publisher=Wired.com |date=1 February 1996 |accessdate=2 November 2011 |first1=Geremie R. |last1=Barme |first2=Sang |last2=Ye |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130724071708/http://www.wired.com/wired/archive/5.06/china_pr.html |archivedate=24 July 2013 |deadurl=yes}}</ref> ===অঞ্চল আৰু জিলাসমূহ=== হংকঙক তিনিটা অঞ্চলত ভাগ কৰা হৈছে: [[হংকং দ্বীপ]], [[কৌলোন]], [[নিউ টেৰিট'ৰিজ]]। অঞ্চলসমূহক ১৮খন জিলা আছে। জিলাসমূহৰ ৰাজহুৱা সেলৃৱা, সামাজিক আঁচনি, সাংস্কৃতিক কাৰ্যসূচী, আৰু পৰিৱেশৰ উন্নতি আদিৰ বাবে কিছুমান জিলা পৰিষদ আছে।<ref name=district>{{cite web|url=http://www.gov.hk/en/about/abouthk/factsheets/docs/district_admin.pdf|title=Hong Kong– The Facts: District Administration|publisher=Hong Kong Government|accessdate=31 August 2008|archivedate=7 September 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080907000229/http://www.gov.hk/en/about/abouthk/factsheets/docs/district_admin.pdf|deadurl=yes}}</ref> জিলা পৰিষদসমূহৰ মুঠ ৫৪১খন আসন আছে, ইয়াৰে ৪১২খন আসনৰ প্ৰতিনিধি নিৰ্বাচন কৰা হয়; হাকী সকলক মুখ্য সহকাৰী আৰু গ্ৰাম্য সমিতিৰ ২৭ "অৱসৰ প্ৰাপ্ত" পদাধিকাৰীৰ দ্বাৰা নিয়োগ কৰা হয়।<ref name=district/> জিলা কাৰ্যালয়ৰ জৰিয়তে গৃহ বিভাগে জনতাৰ সৈতে চৰকাৰী আঁচনি আৰু পৰিকল্পনাসমূহৰ ৰূপায়ণ কৰে।<ref name="HAD">{{cite web|url=http://www.had.gov.hk/en/about_us/mission/mission.htm|title=Mission|publisher=[[Home Affairs Department]], Hong Kong Government|date=30 June 2009|accessdate=10 November 2009|archivedate=22 February 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090222234344/http://www.had.gov.hk/en/about_us/mission/mission.htm|deadurl=yes}}</ref> হংকঙৰ [[একতান্ত্ৰিক]] পদ্ধতিৰ চৰকাৰ আছে; ২০০০ চনত ইয়াৰ দুখন পৌৰ সমিতিৰ ভংগৰে পৰা কোনো স্থানীয় প্ৰশাসন নাই। ইয়াত নগৰ অথবা চহৰৰ কোনো নিৰ্দিষ্ট সংজ্ঞা নাই। জিলাসমূহ হৈছে: ১. [[Islands District, Hong Kong|দ্বীপসমূহ]], ২. [[Kwai Tsing District|ক্বাই ছিং]], ৩. [[North District, Hong Kong|উত্তৰ]], ৪. [[Sai Kung District|ছাই কুং]], ৫. [[Sha Tin District|ছা টিন]], ৬. [[Tai Po District|টাই প']], ৭. [[Tsuen Wan District|ছুৱেন ৱান]], ৮. [[Tuen Mun District|টুৱেন মুন]], ৯. [[Yuen Long District|য়ুৱেন লং]], ১০. [[Kowloon City District|কৌলুন চিটি]], ১১. [[Kwun Tong District|ক্বুন টং]], ১২. [[Sham Shui Po District|ছাম ছুই প']], ১৩. [[Wong Tai Sin District|ৱং টাই ছিন]], ১৪. [[Yau Tsim Mong District|য়াউ ছিম মং]], ১৫. [[Central and Western District|কেন্দ্ৰীয় আৰু পশ্চিম]], ১৬. [[Eastern District, Hong Kong|পূৱ]], ১৭. [[Southern District, Hong Kong|দক্ষিণ]], ১৮. [[Wan Chai District|ৱান চাই]] ===সৈন্যবাহিনী===<!-- {{Main|People's Liberation Army Hong Kong Garrison}}--> [[File:PLA HK 07 Army arm badge (cropped).png|thumb|120px|left|PLA হংকং গেৰিছন আৰ্ম বেজ]] ১৯৯৭ চনৰ ১ জুলাইত হংকঙৰ শাসনভাৰ চীনৰ হাতলৈ হস্তান্তৰ কৰাৰ লগে লগে ব্ৰিটিছ বেৰেকসমূহ স্থল, সমুদ্ৰ আৰু বায়ু সেনাৰে সমৃদ্ধ [[PLA Hong Kong Garrison|গেৰিছন অৱ পিপুলছ লিবাৰেশ্বন আৰ্মি]]ৰ দ্বাৰা প্ৰতিষ্ঠাপন কৰা হৈছিল, যাৰ আধিকাৰিত্বত আছিল চীনা [[Central Military Commission (China)|চেণ্ট্ৰেল মিলিটেৰী কমিশ্বন]]। <!-- The [[Hong Kong Basic Law|Basic Law of Hong Kong]] protects local civil affairs against any interference by the garrison; members of the garrison are subject to Hong Kong laws. The Hong Kong Government remains responsible for the maintenance of public order; however, it may ask the PRC government for assistance from the garrison in maintaining public order and in disaster relief. The PRC government is now responsible for the costs of maintaining the garrison.<ref name="BasicLawC2"/><ref name="Rioni2">{{cite book|last=Rioni|first=S. G.|title=Hong Kong in Focus: Political and Economic Issues|year=2002|publisher=Nova Publishers|isbn=978-1-59033-237-5|pages=154–163}}</ref>--> হংকঙৰ ষষ্ঠোৰ্ধ শিশু সকলৰ বাবে ২০১৫ চনৰ ১ জানুৱাৰীত হংকং আৰ্মি কেডেট এছ'চিয়েশ্বন প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। উদ্বোধনী অনুষ্ঠান হংকঙৰ [[People's Liberation Army|PLA]] নৌ শিবিৰত অনুষ্ঠিত কৰা হৈছিল; কেৱল প্ৰ'-বেইজিং প্ৰেছকহে ইয়ালে আমন্ত্ৰণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.scmp.com/news/hong-kong/article/1681760/mystery-surrounds-new-hong-kong-army-cadet-force-which-was|title=Mystery surrounds new Hong Kong army cadet force inaugurated at PLA base|date=15 January 2015|work=SCMP Hong Kong}}</ref> ==ভূগোল আৰু জলবায়ু== [[File:HongKong boundary from space.png|thumb|right|alt=Topographical satellite image with enhanced colours showing areas of vegetation and conurbation. Purple areas around the coasts indicate the areas of urban development|গ্ৰাম্য বিকাশ আৰু কৃষিক্ষেত্ৰৰ উপগ্ৰহীয় চিত্ৰ। ]] হংকং পাৰ্ল নদীৰ ব-দ্বীপৰ বিপৰীতে [[মাকাও]]ৰ পৰা {{convert|60|km|mi|abbr=on}} পূৱত চীনৰ দক্ষিণ উপকূলত অৱস্থিত। ইয়াৰ পূৱ, দক্ষিণ আৰু পশ্চিমে দক্ষিণ চীন সাগৰে আগুৰি আছে আৰু উত্তৰে ছেনঝেং নদীৰ সিপাৰে ছেনঝেং নগৰ গুৱাণ্ডং আছে। ইয়াৰ কালি {{convert|1104|km2|sqmi|abbr=on}}। ইয়াৰ প্ৰায় ২০০টা দূৰৱৰ্তী দ্বীপ আছে; সৰ্ববৃহৎ দ্বীপ লানটাও। মুঠ কালিৰ, {{convert|1054|km2|sqmi|abbr=on}} হৈছে মাটি আৰু {{convert|50|km2|sqmi|abbr=on}} হৈছে পানী। <!--Hong Kong claims territorial waters to a distance of {{convert|3|nmi|km|abbr=out}}. Its land area makes Hong Kong the [[List of countries by area|179th largest inhabited territory]] in the world.<ref name="cia">{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/hk.html |title=Hong Kong |work=The World Factbook |publisher=CIA |date=23 August 2010 |accessdate=17 September 2010}}</ref><ref name="censtatd"/> In comparison to [[North America]]n cities, Hong Kong is tiny yet heavily populated. An example could be the city [[Edmonton]], with a metro population of about 1.4 Million, making the city considerably smaller in population than Hongkong's 7.4 Million. However, Edmonton's metro area totals nearly {{convert|10000|km2|sqmi|abbr=on}} making the city almost ten times larger than Hong kong. Also, The [[Greater Los Angeles Area|Greater Los Angeles]] area is over {{convert|87000|km2|sqmi|abbr=on}}, and with 18 million residents, has an incredibly low density when compared to Hong Kong and is 79 times larger in area.--><!-- [[File:Lantau montane grassland.jpg|thumb|left|Higher-altitude areas of Hong Kong are often dominated by grassland: Lantau Island during the dry season.]] As much of Hong Kong's terrain is hilly to mountainous with steep slopes, less than 25% of the territory's landmass is developed, and about 40% of the remaining land area is reserved as [[Conservation in Hong Kong|country parks]] and [[nature reserves]].<ref>{{cite book|title=An Introduction to the Cape d'Aguilar Marine Reserve, Hong Kong|url=https://archive.org/details/introductiontoca0000mort|first=Brian|last=Morton|first2=Elizabeth|last2=Harper|publisher=[[University of Hong Kong|Hong Kong University Press]]|page=[https://archive.org/details/introductiontoca0000mort/page/9 9]|isbn=9789622093881|year=1995}}</ref> Low altitude vegetation in Hong Kong is dominated by [[Secondary forest|secondary]] [[rainforest]]s, as the primary forest was mostly cleared during the Second World War, and higher altitudes are dominated by [[grassland]]s. Most of the territory's [[urban development]] exists on Kowloon peninsula, along the northern edge of Hong Kong Island, and in scattered settlements throughout the New Territories.<ref name="Census2006">{{cite web |url=http://www.bycensus2006.gov.hk/FileManager/EN/Content_962/06bc_mainrpt_v1.pdf |title=2006 Population By-census |publisher=Census and Statistics Department, Hong Kong Government |accessdate=13 November 2009}}</ref> The highest elevation in the territory is at [[Tai Mo Shan]], {{convert|957|m|ft}} [[Above mean sea level|above sea level]].<ref>{{cite web |url=http://www.afcd.gov.hk/english/country/cou_vis/cou_vis_cou/cou_vis_cou_tms/cou_vis_cou_tms.html |title=Tai Mo Shan Country Park |date=17 March 2006 |publisher=[[Agriculture, Fisheries and Conservation Department]], Hong Kong Government |accessdate=8 November 2009}}</ref> Hong Kong's long and irregular coast provides it with many bays, rivers and [[Beaches of Hong Kong|beaches]].<ref>{{cite web |url=http://www.ocasia.org/NOCS/NocCountries.aspx?Nocs=12 |title= Hong Kong |publisher=[[Olympic Council of Asia]] |accessdate=14 November 2009 }}{{dead link|date=October 2013}}</ref> On 18 September 2011, [[UNESCO]] listed the [[Hong Kong National Geopark]] as part of its [[Global Geoparks Network]]. Hong Kong Geopark is made up of eight Geo-Areas distributed across the [[Sai Kung District|Sai Kung]] Volcanic Rock Region and Northeast New Territories Sedimentary Rock Region.<ref>{{cite web|url=http://www.geopark.gov.hk/publications/Geopark_Leaflet.pdf |title=Geopark leaflet|format=PDF |accessdate=26 October 2013}}</ref>--><!-- Despite Hong Kong's reputation of being intensely urbanised, the territory has tried to promote a green environment,<ref>{{cite web|url=http://www.hktrader.net/200111/200104/200104s1.htm |title=Chief Executive pledges a clean, green, world-class city|publisher=[[Hong Kong Trade Development Council]]|date=November 2001|accessdate=17 September 2010}}</ref> and recent growing public concern has prompted the severe restriction of further [[Land reclamation in Hong Kong|land reclamation]] from Victoria Harbour.<ref name="BBCHarbor">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/3381827.stm|title=HK harbour reclamation reprieve|publisher=BBC News|date=9 January 2004|accessdate=4 October 2010}}</ref> Awareness of the environment is growing as Hong Kong suffers from increasing pollution compounded by its geography and tall buildings. Approximately 80% of the [[Air pollution in Hong Kong|city's smog]] originates from other parts of the Pearl River Delta.<ref>{{cite news |url=http://www.nytimes.com/2007/03/22/world/asia/22hongkong.html?ex=1332216000&en=d298556ccd753714&ei=5088&partner=rssnyt |title=Dirty Air Becomes Divisive Issue in Hong Kong Vote |newspaper=The New York Times |date=5 November 2006 |accessdate=1 February 2008|first=Keith|last=Bradsher}}</ref>--><!-- Though it is situated just south of the [[Tropic of Cancer]], Hong Kong has a [[humid subtropical climate]] ([[Köppen climate classification|Köppen]] ''Cwa''). Summer is hot and humid with occasional showers and thunderstorms, and warm air coming from the southwest. [[Typhoons]] most often occur in summer. They sometimes result in flooding or landslides. Winters are mild and usually start sunny, becoming cloudier towards February; the occasional cold front brings strong, cooling winds from the north. The most temperate seasons are spring, which can be changeable, and autumn, which is generally sunny and dry.<ref name="HKClimate">{{cite web |url=http://www.hko.gov.hk/wxinfo/climat/climahk.htm |title=Climate of Hong Kong |publisher=[[Hong Kong Observatory]] |date=4 May 2003 |accessdate=2 August 2007}}</ref>--> হংকঙৰ বাৰ্ষিক গড় সূৰ্যৰ পোহৰৰ পৰিমাণ হৈছে ১,৯৪৮ ঘণ্টা,<ref name="sunshine">{{cite web |url=http://www.censtatd.gov.hk/products_and_services/products/publications/statistical_report/general_statistical_digest/index_cd_B1010006_dt_latest.jsp |title=Hong Kong in Figures 2008 Edition |publisher=Census and Statistics Department, Hong Kong Government |date=27 February 2008 |accessdate=7 May 2008 |archivedate=9 March 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080309112552/http://www.censtatd.gov.hk/products_and_services/products/publications/statistical_report/general_statistical_digest/index_cd_B1010006_dt_latest.jsp |deadurl=yes }}</ref> আনহাতে বৰ্তমানলৈকে [[Hong Kong Observatory]]ৰ তথ্যমতে আটাইতকৈ উচ্চতম আৰু নিম্নতম তাপমান হৈছে ক্ৰমে {{convert|36.3|and|0.0|°C|°F|sigfig=3}}।<ref name="extremeshko"/><ref name="HKO all-time record high"/> ==জনগাঁঠনি== [[File:St. John's Cathedral, HK bell tower.JPG|thumb|ছেণ্ট জনছ কেথড্ৰেল, হংকঙৰ আটাইতকৈ পুৰণি গীৰ্জা]] [[File:Hong Kong Budha.jpg|thumb|[[Tian Tan Buddha|বৃহৎ বুদ্ধ]], [[লানটাউ দ্বীপ]], হংকং]] [[File:HK WongTaiSinTemple.JPG|thumb|[[Wong Tai Sin Temple (Hong Kong)|ৱং টাই ছিন মন্দিৰ]]]] [[File:Hkcatholiccathedral.jpg|thumb|[[Immaculate Conception Cathedral of Hong Kong|কেথড্ৰেল অৱ দ্য ইমাকুলেট কনচেপশ্বন]], হংকঙৰ কেথলিক কেথড্ৰেল]] ২০১১ চনৰ মতে হংকঙৰ জনসংখ্যা ৭.০৭ নিযুত। যোৱা পাঁচ বছৰ ধৰি ইয়াৰ বাৰ্ষিক গড় বৃদ্ধি হৈছে ০.৬%তকৈও অধিক।<ref name="census1"/> হংকঙৰ বৰ্তমান জনসংখ্যাৰ প্ৰায় ৯৩.৬% লোক থলুৱা চীনাভাষী।<ref name="census1">{{Cite report|date=February 2012|title=2011 Population Census – Summary Results|url=http://www.census2011.gov.hk/pdf/summary-results.pdf|publisher=[[Census and Statistics Department (Hong Kong)|Census and Statistics Department]]|accessdate=5 September 2013|format=PDF|archivedate=21 October 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191021224429/https://www.census2011.gov.hk/pdf/summary-results.pdf|deadurl=yes}}</ref> গৰিষ্টসংখ্যক কেণ্টনিজভাষী হংকঙীয়ানৰ মূল হৈছে চুবুৰীয়া গুৱাণ্ডং সীমান্ত,<ref name="cicred">{{cite journal|url=http://www.cicred.org/Eng/Publications/pdf/c-c21.pdf|last=Fan Shuh Ching|title=The Population of Hong Kong|work=World Population Year|publisher=[[Cicred|Committee for International Coordination of National Research in Demography]]|year=1974|pages=18–20|accessdate=25 August 2010|archivedate=18 July 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110718182324/http://www.cicred.org/Eng/Publications/pdf/c-c21.pdf|deadurl=yes}}</ref> যিসকলৰ বেছিভাগেই [[দ্বিতীয় চীনা-জাপানী যুদ্ধ]], [[চীনা চিভিল ৱাৰ]], আৰু [[Communist Party of China|চীনৰ সমাজবাদী শাসন]]ৰ সময়ত পলাই আহিছিল।<ref>{{cite web | title = A history of refugees in Hong Kong | publisher = Time Out Hong Kong | date = 18 June 2013 | url = http://www.timeout.com.hk/feature-stories/features/59040/a-history-of-refugees-in-hong-kong.html | accessdate = 9 September 2013 | quote = The first wave of refugees came to Hong Kong in the 1930s to escape from the Chinese Civil War and the Sino-Japanese War, but it wasn't until 1949, during the Chinese exodus, when an estimated one million-plus mainland Chinese started coming into the territory via the northern borders. Many people, mostly anti-communist Kuomintang officials and capitalists, rushed to Hong Kong in search of refuge. | archivedate = 10 August 2013 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20130810121844/http://www.timeout.com.hk/feature-stories/features/59040/a-history-of-refugees-in-hong-kong.html | deadurl = yes }}</ref><ref>{{cite book | title = Lonely Planet Hong Kong | url = https://archive.org/details/lonelyplanethong00unse | publisher = [[Lonely Planet]] | edition =10th | year =2002 | page = [https://archive.org/details/lonelyplanethong00unse/page/16 16] | isbn =1864502304 |quote = The turmoil on the mainland, leading to the defeat of the Nationalists and takeover by the Communists in 1949, unleashed a torrent of refugees – both rich and poor -into Hong Kong. }}</ref><ref>{{cite news |title =Veterans who fled mainland for Hong Kong in 1970s tell their stories |newspaper = [[South China Morning Post]] |url =http://www.scmp.com/news/hong-kong/article/1120852/veterans-who-fled-mainland-hong-kong-1970s-tell-their-stories | accessdate = 9 September 2013}}</ref><ref>{{cite book | last = Carroll | first = John | title =A Concise History of Hong Kong| url = https://archive.org/details/concisehistoryof0000carr | publisher = Rowman & Littlefield | year =2007 | page = [https://archive.org/details/concisehistoryof0000carr/page/127 127] | isbn =978-0742534223 }}</ref><!-- Residents from mainland China do not have the [[right of abode in Hong Kong]], nor are they allowed to enter the territory freely.<ref name="immd">{{cite web|url=http://www.immd.gov.hk/ehtml/hksarvepid.htm|title= Right of Abode in HKSAR—Verification of Eligibility for Permanent Identity Card|publisher=[[Immigration Department (Hong Kong)|Immigration Department]], Hong Kong Government|date=5 June 2007|accessdate=1 February 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080119033446/http://www.immd.gov.hk/ehtml/hksarvepid.htm--><!--Added by H3llBot--><!--|archivedate=19 January 2008}}</ref> However, the influx of immigrants from mainland China, approximating 45,000 per year, is a significant contributor to its population growth – a daily quota of 150 Mainland Chinese with family ties in Hong Kong are granted a "one way permit".<ref>{{cite web|url=http://www.hkclic.org/en/topics/immigration/for_non_residents/q1.shtml |title=Who is entitled to sponsor family members to come to live in Hong Kong? If I am a lawful resident of Hong Kong, can my family members in the Mainland (or elsewhere) apply to immigrate to Hong Kong? |publisher=Community Legal Information Centre |accessdate=4 November 2009}}</ref> Life expectancy in Hong Kong is 79.16 years for males and 84.79 years for females as of 2009, making it the highest life expectancy in the world.<ref name="cia"/>--><!-- About 93.6% of the people of Hong Kong are of Chinese descent,<ref name="census1"/> the majority of whom are [[Taishanese people in Hong Kong|Taishanese]], [[Teochew people|Chiu Chow]], other [[Cantonese people]], and [[Hakka people|Hakka]]. Hong Kong's Han majority originate mainly from the Guangzhou and [[Taishan]] regions in Guangdong province.<ref name="cicred"/> The remaining 6.4% of the population is composed of non-ethnic Chinese.<ref name=census1/> There is a [[South Asians in Hong Kong|South Asian]] population of Indians, Pakistanis and [[Nepal]]ese; some [[Vietnamese boat people|Vietnamese refugees]] have become permanent residents of Hong Kong. There are also [[Britons in Hong Kong|Britons]], [[Americans in Hong Kong|Americans]], [[Canadians in Hong Kong|Canadians]], [[Japanese in Hong Kong|Japanese]], and [[Koreans in Hong Kong|Koreans]] working in the city's commercial and financial sector.{{refn|The results of the 2006 census showed that the "white" population had declined from 46,584 in 2001 to 36,384, a decline of 22&nbsp;percent.<ref>{{cite news|url=http://www.globalautoindustry.com/article.php?id=2764&jaar=2008&maand=7&target=China|title=Counting Expat Numbers a Complex Task (Hong Kong)|date=July 2008|publisher=Global Auto Industry|accessdate=30 August 2010}}</ref>|group=note}} In 2008, there were an estimate of 252,500 [[foreign domestic helpers in Hong Kong|foreign domestic helpers]] from [[Indonesia]] and the [[Philippines]] working in Hong Kong.<ref>{{cite book|title=Application of International Labour Standards 2009 (I)|author=International Labour Office|year=2009|publisher=[[International Labour Organization]]|isbn=92-2-120634-3|page=640}}</ref>--><!-- Hong Kong's ''de facto'' official language is [[Standard Cantonese|Cantonese]], a [[varieties of Chinese|variety of Chinese]] originating from Guangdong province to the north of Hong Kong.<ref>{{cite web|url=http://jmsc.hku.hk/hkstories/content/view/97/35/|last=Westra|first=Nick|date=5 June 2007|title=Hong Kong as a Cantonese speaking city |publisher=[[Journalism and Media Studies Centre]], University of Hong Kong|accessdate=14 November 2009 }}</ref> English is also an official language, and according to a 1996 by-census is spoken by 3.1 percent of the population as an everyday language and by 34.9 percent of the population as a second language.<ref>{{cite web|url=http://www.ucl.ac.uk/english-usage/ice/icehk.htm|title=ICE Hong Kong|publisher=[[University College London]]|accessdate=1 February 2008}}</ref> Signs displaying both Chinese and English are common throughout the territory. Since the 1997 Handover, an increase in immigrants from communist China and greater interaction with the mainland's economy have brought an increasing number of [[Standard Chinese|Mandarin]] speakers to Hong Kong.<ref>{{cite journal|url=http://www.swarthmore.edu/SocSci/Linguistics/Papers08/Yum.pdf|last=Yum|first=Cherry|title=Which Chinese? Dialect Choice in Philadelphia's Chinatown|year=2007|publisher=[[Haverford College]]|accessdate=25 August 2010}}</ref>--> ===ধৰ্ম=== হংকঙৰ গৰিষ্ঠসংখ্যক লোকৰ কোনো ধৰ্ম নাই, ধৰ্মবিহীন বা নাস্তিক।<ref>{{cite web |url=http://www.bmm.org/BMM/WhereWeServe/Asia/hongkong.htm |title=Hong Kong |publisher=Bmm.org |date=1 July 1997 |accessdate=2 November 2011 |archivedate=27 September 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110927073506/http://www.bmm.org/BMM/WhereWeServe/Asia/hongkong.htm |deadurl=yes }}</ref> ইউএছ বিভাগৰ মতে প্ৰায় ৪৩ শতাংশ লোকে যিকোনো ধৰ্ম পালন কৰে।<ref name="state.gov">{{cite web|url=http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2010/148863.htm#hong_kong |title=China (Includes Tibet, Hong Kong, Macau) |publisher=State.gov |accessdate=2 November 2011}}</ref> এক সমীক্ষামতে ইয়াৰ ৬৪% লোকে ইশ্বৰ বিশ্বাস নকৰে,<ref>{{Cite journal|first=Marita |last=Carballo|title=RELIGION IN THE WORLD AT THE END OF THE MILLENNIUM|url=http://www.gallup-international.com/ContentFiles/millennium15.asp|publisher=[[Gallup International Association]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110720050317/http://www.gallup-international.com/ContentFiles/millennium15.asp|archivedate=20 July 2011 |accessdate=11 May 2012}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.countdown.org/end/apostasy_04.htm |title=Apostasy |publisher=Countdown.org |accessdate=2 November 2011 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110725200439/http://www.countdown.org/end/apostasy_04.htm |archivedate=25 July 2011 }}</ref> আৰু সম্ভৱতঃ প্ৰায় ৮০% লোকৰ কোনো ধৰ্ম নাই।<ref>{{cite web |url=http://www.slidefinder.net/h/hong_kong_youth_know_practice/7539973 |title=Do Hong Kong youth know how to practice safe sex? |publisher=Slidefinder.net |date=14 January 2010 |accessdate=2 November 2011 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111007195631/http://www.slidefinder.net/h/hong_kong_youth_know_practice/7539973 |archivedate=7 October 2011 }}</ref> হংকঙত এক উচ্চ পৰ্যায়ৰ ধৰ্মীয় স্বাধীনতা আছে। ইয়াৰ প্ৰধান ধৰ্মবোৰ হৈছে [[Religion in Hong Kong|বৌদ্ধ, টাও আৰু কনফুচিয়ান]]; ইয়াত প্ৰায় ১.৫ নিযুত বৌদ্ধ আৰু টাও ধৰ্মাৱলম্বী লোক আছে।<ref name="state.gov"/> প্ৰায় ৮,৩৩,০০০ সংখ্যক লোক খ্ৰীষ্টিয়ান, ই মুঠ জনসংখ্যাৰ প্ৰায় ১১.৭%।<ref name="Hong Kong 2010">{{cite web|url=http://www.yearbook.gov.hk/2010/en/pdf/E18.pdf |title=Hong Kong Year Book (2010): Chapter 18 – Religion and Custom |format=PDF |accessdate=26 October 2013}}</ref> ইয়াৰোপৰি হংকঙত [[Sikhism|শিখ]], [[Islam|মুছলমান]], যিয়ুইছ, [[Hinduism|হিন্দু]] আৰু [[Bahá'í Faith|বাহাই]] ধৰ্মী লোকো আছে।<ref name = "onnxty">{{cite web|url=http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2007/90133.htm#hk|title=International Religious Freedom Report 2007 – Hong Kong|publisher=[[United States Department of State]]|year=2007|accessdate=16 May 2009}}</ref> ইয়াত [[ফালোন গং]] পালন কৰাতো কোনো বাধা নাই।<ref>{{cite web|url=http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2006/71338.htm#hongkong|title=International Religious Freedom Report 2006 – Hong Kong|year=2006|publisher=United States Department of State|accessdate=6 October 2010}}</ref> ===ব্যক্তিগত উপাৰ্জন=== পৰিসংখ্যামতে হংকঙৰ আয়ৰ বৈষম্য এছিয়া পেছিফিকৰ ভিতৰত সৰ্বাধিক। ৰাষ্ট্ৰ সংঘৰ মানৱ সংস্থাপন আঁচনি, ২০০৮ৰ মতে হংকঙৰ [[Gini coefficient]] হৈছে ০.৫৩, যিটো এছিয়াৰ সৰ্বাধিক আৰু "আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মানৰ তুলনাত উচ্চ"।<ref>{{cite news |last=Piboontanasawat |first=Nipa |url=http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=newsarchive&sid=a7.igvdrfs5g |title=Hong Kong Has Highest Income Disparity in Asia, UN Report Says |publisher=Bloomberg |date=23 October 2008 |accessdate=25 August 2010}}</ref><ref> {{cite press release |url=http://www.unhabitat.org/downloads/docs/presskitsowc2008/PR%201.pdf |title=State of the World's Cities 2008/2009 |publisher=[[United Nations Human Settlements Programme]] |year=2009 |accessdate=31 August 2010}}</ref> ===শিক্ষা=== [[File:The University of Hong Kong.jpg|thumb|right|[[হংকং বিশ্ববিদ্যালয়]]|alt=3-storey red brick building with gabled roof adjacent to 7-storey modern building with flat roof.]] আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ব্যৱস্থা থকাৰ পিছতো, হংকঙৰ শিক্ষা ব্যৱস্থাই [[Education in England|ইংলেণ্ডৰ ব্যৱস্থা]]<ref name="HKUChan">{{cite book|last=Chan|first=Shun-hing|last2=Leung|first2=Beatrice|year=2003|title=Changing Church and State Relations in Hong Kong, 1950–2000|publisher=[[Hong Kong University Press]]|page=24|isbn=962-209-612-3}}</ref> অনুসৰণ কৰে। "মাতৃ ভাষাত শিক্ষা" প্ৰদানৰ বাবে চৰকাৰৰ তৰফৰ পৰা বিশেষ আঁচনি গ্ৰহণ কৰা হয়, যিবোৰত "শিক্ষাৰ মাধ্যম" হৈছে লিখিত চীনা আৰু ইংৰাজীৰ সৈতে কেণ্ট'নিজ,<ref>{{cite web |url=http://www.edb.gov.hk/index.aspx?nodeID=1909&langno=2 |script-title=zh:母語教學小冊子 |trans_title=Mother Tongue Instruction Handbook |language=Chinese |publisher=Education Bureau, Hong Kong Government |accessdate=4 November 2009 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090209100914/http://www.edb.gov.hk/index.aspx?nodeID=1909&langno=2 |archivedate=9 February 2009 }}</ref> অৱশ্যে কিছুমান বিদ্যালয়ৰ শিক্ষাদানত ইংৰাজী ব্যৱহৃত হয়। <!-- In secondary schools, 'biliterate and trilingual' proficiency is emphasised, and [[Standard Chinese|Mandarin]]-language education has been increasing.<ref>{{cite web|url=http://www.edb.gov.hk/index.aspx?nodeID=1901&langno=1 |title=Policy for Secondary Schools -Medium of Instruction Policy for Secondary Schools |publisher=Education Bureau, Hong Kong Government |accessdate=4 November 2009 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/20090111005741/http://www.edb.gov.hk:80/index.aspx?nodeid=1901&langno=1 |archivedate=11 January 2009 }}</ref> The [[Programme for International Student Assessment]] ranked Hong Kong's education system as the second best in the world.<ref name="OECD">{{cite web|url=http://www.pisa.oecd.org/document/2/0,3343,en_32252351_32236191_39718850_1_1_1_1,00.html|title=PISA 2006 Science Competencies for Tomorrow's World|year=2006|publisher=[[Organisation for Economic Co-operation and Development]]|accessdate=14 December 2007}}</ref> Hong Kong's [[public school (government funded)|public schools]] are operated by the [[Education Bureau]]. The system features a non-compulsory three-year kindergarten, followed by a compulsory six-year primary education, a compulsory three-year junior secondary education, a non-compulsory two-year senior secondary education leading to the [[Hong Kong Certificate of Education Examination]]s and a two-year matriculation course leading to the [[Hong Kong Advanced Level Examination]]s.<ref>{{cite web|url=http://www.edb.gov.hk/index.aspx?nodeID=97&langno=1 |title=Kindergarten, Primary and Secondary Education |publisher=Education Bureau, Hong Kong Government |accessdate=1 February 2008 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/20071230194617/http://www.edb.gov.hk:80/index.aspx?nodeID=97&langno=1 |archivedate=30 December 2007 }}</ref> The New Senior Secondary academic structure and curriculum was implemented in September 2009, which provides for all students to receive three years of compulsory junior and three years of compulsory senior secondary education.<ref name=nss>{{cite web|url=http://www.edb.gov.hk/index.aspx?nodeID=2063&langno=1 |title=Programme Highlights|work=Hong Kong Government|accessdate=20 October 2010}}</ref><ref name="HKEduLi">{{cite news|url=http://news.gov.hk/en/category/ontherecord/050518/html/050518en11001.htm|title=Creating a better education system|last=Li|first=Arthur|date=18 May 2005|publisher=Hong Kong Government |accessdate=17 August 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080303190339/http://www.news.gov.hk/en/category/ontherecord/050518/html/050518en11001.htm|archivedate=3 March 2008}}</ref> Under the new curriculum, there is only one public examination, namely the [[Hong Kong Diploma of Secondary Education]].<ref>{{cite web|url=http://www.hkeaa.edu.hk/en/hkdse/ |title=HKDSE|date=12 October 2010|work=Hong Kong Examinations and Assessment Authority |accessdate=20 October 2010}}</ref> Most comprehensive schools in Hong Kong fall under three categories: the rarer public schools; the more common subsidised schools, including government aids-and-grant schools; and private schools, often run by Christian organisations and having admissions based on academic merit rather than on financial resources. Outside this system are the schools under the [[Direct Subsidy Scheme]] and private [[international school]]s.<ref name="HKEduLi"/> There are eight public and one private [[universities]] in Hong Kong, the oldest being the [[University of Hong Kong]] (HKU), established in 1910–1912.<ref>{{cite web|url=http://hku.hk/about/university-history/the-early-years.html|title=History of HKU}}</ref> The [[Chinese University of Hong Kong]] was founded in 1963 to fulfill the need for a university with a medium of instruction of Chinese.<ref>{{cite journal|title=Report of the Fulton Commission, 1963: Commission to Advise on the Creation of a Federal-Type Chinese University in Hong Kong|journal=Minerva|date=Summer 1963|volume= 1|issue= 4|pages=493–507 |url=https://books.google.com/books/about/Report_of_the_Fulton_Commission_1963.html?id=ZjU4AAAAMAAJ |deadurl=no |accessdate=30 April 2014}}</ref> Competition among students to receive an offer for an undergraduate programme is fierce as the annual number of intakes is limited, especially when some disciplines are offered by select [[tertiary education|tertiary institutions]], like [[MBBS|medicine]] which is provided by merely two [[medical school]]s in the territory, the [[Li Ka Shing Faculty of Medicine]] at the University of Hong Kong and the [[CUHK Medical School|Faculty of Medicine]] of the Chinese University of Hong Kong. In addition to the public post-secondary institutions there are also a number of [[Higher Education in Hong Kong#Institutes|private higher institutions]] which offer higher diplomas and associate degree courses for those who fail to enter a college for a degree study so as to boost their qualification of education, some of whom can have a second chance of getting into a university if they have a good performance in these sub-degree courses.<ref>{{cite news|url=http://www.businessweek.com/news/2013-06-05/hong-kong-says-international-schools-can-t-meet-primary-demand|title=Hong Kong Says International Schools Can't Meet Primary Demand|first=Hwee Ann|last=Tan|date=5 June 2013|publisher=[[Bloomberg Businessweek]]|accessdate=9 June 2013}}</ref><ref>{{cite book|title=Global Tourism Higher Education: Past, Present, and Future|isbn=9781136448478|first=Cathy|last=Hsu|date=12 November 2012|publisher=[[Routledge]]|pages=139–142}}</ref>--> ===স্বাস্থ্য=== হংকংত ১৩খন ব্যক্তিগত চিকিৎসালয় আৰু প্ৰায় ৪০ খনতকৈও অধিক ৰাজহুৱা চিকিৎসালয় আছে।<ref>{{cite web | url=http://www.ha.org.hk/visitor/ha_visitor_index.asp?Content_ID=10084&Lang=ENG&Dimension=100&Parent_ID=10042 | title=Clusters, Hospitals &amp; Institutions | publisher=Hospital Authority | accessdate=9 May 2013}}</ref> ব্যক্তিগত আৰু ৰাজহুৱা স্বাস্থ্যসেৱাৰ মাজত কিছু আভ্যন্তৰিণ সমন্বয় আছে।<ref>{{cite web |url=http://www.lonelyplanet.com/china/hong-kong/practical-information/health |title=Health &amp; safety | publisher=Lonely Planet | accessdate=10 May 2013}}</ref> এই চিকিৎসালয়বোৰে এক বিশাল পৰিসৰৰ স্বাস্থ্যসেৱা উপলব্ধ কৰোৱাই আৰু ইয়াৰে কেইখনমান ব্যক্তিগত চিকিৎসালয়ৰ চিকিৎসাসেৱাৰ মান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ বুলি বিবেচনা কৰা হয়।<ref>{{cite web |url=http://www.healthcareawards2012.theneweconomy.com/private-hospitals-in-hong-kong/ |title=Private Hospitals in Hong Kong |publisher=The New Economy |accessdate=9 May 2013 |archivedate=29 September 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180929233205/http://www.healthcareawards2012.theneweconomy.com/private-hospitals-in-hong-kong/ |deadurl=yes }}</ref> <!--According to UN estimates, Hong Kong has one of the longest [[life expectancies]] of any country or territory in the world.<ref name="Life Expectancy Around the World"/> As of 2012, Hong Kong women are the [[List of countries by life expectancy|longest living]] demographic group in the world.<ref name="Huffington Post"/>--> দেশখনত দুখন চিকিৎসা বিদ্যালয় আছে, এখন হংকঙৰ চীনা বিশ্ববিদ্যালয় আৰু আনখন হংকং বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অন্তৰ্গত।<ref name="Milestones"/><ref>{{cite web | url=http://www.med.hku.hk/v1/education/ | title=Education | publisher=University of Hong Kong | accessdate=10 May 2013 | archivedate=10 February 2016 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20160210031502/http://www.med.hku.hk/v1/education | deadurl=yes }}</ref> ৰাজহুৱা চিকিৎসালয়ৰ লগত দুয়োখন অনুষ্ঠানৰে যোগসূত্ৰ আছে।<ref name="Milestones">{{cite web |url=http://www.med.cuhk.edu.hk/v7/p5_10_10.htm |title=Milestones |publisher=Chinese University of Hong Kong |accessdate=10 May 2013 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120923160319/http://www.med.cuhk.edu.hk/v7/p5_10_10.htm |archivedate=23 September 2012 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.med.hku.hk/v1/education/internship/educational-objectives/ |title=Educational objectives |publisher=University of Hong Kong |accessdate=10 May 2013 |archivedate=24 October 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131024133816/http://www.med.hku.hk/v1/education/internship/educational-objectives/ |deadurl=yes }}</ref> স্নাতকোত্তৰ শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত উন্নত প্ৰশিক্ষণৰ বাবে বহু চিকিৎকে বহিঃদেশলৈ গমন কৰে, আৰু বহুতে MRCP(UK) আৰু MRCS(UK)ৰ দৰে ব্ৰিটিছ ৰয়েল ক'লেজৰ পৰীক্ষাৰ বাবে প্ৰস্তুতি চলায়। যিকিনহওক, বৰ্তমান হংকংৰ নিজাকে চিকিৎসাবিজ্ঞানৰ স্নাতকোত্তৰ শিক্ষানুষ্ঠান গঢ়ি উঠিছে। বিশেষকৈ হংকং একাডেমি অৱ মেডিচিন হৈছে এনে অনুষ্ঠানৰ ভিতৰত অন্যতম। এই অনুষ্ঠানখনে লাহে লাহে দেশখনৰ সকলো স্নাতকোত্তৰ মেডিকেল প্ৰশিক্ষণৰ দায়িত্ব বহন কৰিবলৈ অগ্ৰসৰ হৈছে। <!-- Since 2011, there have been growing concerns that mothers-to-be from mainland China, in a bid to obtain the right of abode in Hong Kong and the benefits that come with it, have saturated the neonatal wards of the city's hospitals both public and private. This has led to protest from local pregnant women for the government to remedy the issue, as they have found difficulty in securing a bed space for giving birth and routine check-ups. Other concerns in the decade of 2001–2010 relate to the workload medical staff experience; and medical errors and mishaps, which are frequently highlighted in local news.<ref>{{cite news|url=http://www.nytimes.com/2012/02/23/world/asia/mainland-chinese-flock-to-hong-kong-to-have-babies.html?pagewanted=all&_r=0|title=Mainland Chinese Flock to Hong Kong to Give Birth|first=Sharon|last=LaFraniere|date=22 February 2012|newspaper=[[The New York Times]]|accessdate=9 June 2013}}</ref>--> ==সংস্কৃতি==<!-- {{See also|Cinema of Hong Kong}} [[File:Rides in HK Ocean Park.jpg|thumbnail|[[Ocean Park Hong Kong]], a marine mammal park, oceanarium, animal theme park and amusement park in Hong Kong.]] [[File:Hong kong bruce lee statue.jpg|thumb|A statue of [[Bruce Lee]] on the [[Avenue of Stars, Hong Kong|Avenue of Stars]], a tribute to the city's [[martial arts]]]]--> হংকঙক প্ৰায়ে "পূৱ-পশ্চিমৰ সমন্বয়"ৰ স্থান বুলি কোৱা হয়, ইয়াৰ সংস্কৃতিত মূল চীনা সংস্কৃতিৰ ওপৰত ব্ৰিটিছ উপনিৱেশ কালৰ প্ৰভাৱ স্পষ্টকৈ প্ৰতিফলিত হয়।<ref name="cnntravel">{{cite news|url=http://edition.cnn.com/2009/TRAVEL/03/06/24hours.hongkong/index.html?eref=rss_travel|title=24 hours in Hong Kong: Urban thrills where East meets West |publisher=CNN|date=8 March 2009 |accessdate=27 May 2009}}</ref> ''[[ফেং ছুই]]''ৰ দৰে ধাৰণা সমূহক গম্ভীৰতাৰে লোৱা হয়, অতি খৰচী নিৰ্মাণ প্ৰকল্পৰ বাবে প্ৰায়ে দক্ষ লোকক নিমন্ত্ৰণ কৰি অনা হয়, আৰু কোনো ব্যৱসায়ৰ উন্নতি তথা ধংশত ইয়াৰ প্ৰভাৱ মানি লোৱা দেখা যায়।<ref>{{cite news|url=http://globalnation.inquirer.net/propertyfocus/propertyfocus/view/20090217-189707/Feng-shui-used-in-90-of-RP-businesses |title=Feng shui used in 90% of RP businesses|newspaper=[[Philippine Daily Inquirer]]|date=17 February 2009|accessdate=14 November 2009}}</ref> বেয়া আত্মাৰ প্ৰভাৱ নাইকিয়া কৰিবলৈ এতিয়াও বা গোৱা আইনাৰ ব্যৱহাৰৰ দৰে অন্য বস্তুবোৰৰ সততে ব্যৱহাৰ কৰা দেখা যায়,<ref>{{cite book|title=Chinese Religions: Beliefs and Practices|url=https://archive.org/details/chinesereligions0000fowl|first=Jeaneane D.|last=Fowler|first2=Merv|last2=Fowler|publisher=[[Sussex Academic Press]]|year=2008|page=[https://archive.org/details/chinesereligions0000fowl/page/263 263]|isbn=978-1-84519-172-6}}</ref> আৰু যিকোনো ঘৰ বা অট্টালিকাত [[Numbers in Chinese culture|৪ সংখ্যাটো]] ব্যৱহাৰ কৰা দেখা নেযায়,<ref>{{cite book|title=City Voices: Hong Kong writing in English, 1945–present|publisher=Hong Kong University Press|last=Xi|first=Xu|first2=Mike|last2=Ingham|year=2003|page=181|isbn=978-962-209-605-9}}</ref> কিয়নো কেণ্ট'নিজ ভাষাত ইয়াৰ সাদৃশ্য "মৃত্যু"ৰ সৈতে আছে।<ref>{{cite book|title=Death, Dying and Bereavement: a Hong Kong Chinese Experience|volume=Volume 1|publisher=Hong Kong University Press|first=Cecilia|last=Chan|first2=Amy|last2=Chow|year=2006|page=3|isbn=978-962-209-787-2}}</ref> পূৱ আৰু পশ্চিমৰ সমন্বয়ে হংকঙৰ খাদ্যাভাষতো বৈশিষ্ট্য প্ৰদান কৰিছে, ইয়াৰ ৰেষ্টুৰেণ্টবোৰত হাউটি খাদ্যাভাষৰ সমান্তৰালভাৱে ডিম চাম, হ'ট পট, আৰু ফাষ্ট ফুড আদিৰ সংমিশ্ৰণ দেখা পোৱা যায়।<ref>{{cite book|title=Hong Kong and Macau|url=https://archive.org/details/hongkongmacaucit00ston|publisher=[[Lonely Planet]]|page=[https://archive.org/details/hongkongmacaucit00ston/page/7 7]|isbn=978-1-74104-665-6|last=Stone|first=Andrew|last2=Chow|first2=Chung Wah|last3=Ho|first3=Reggie|date=15 January 2008}}</ref> হংকঙক বাণিজ্যৰ গোলকীয় কেন্দ্ৰ বুলি কোৱা হয় আৰু ইয়াৰ লোক সকলে ইয়াক এক "মনোৰঞ্জন কেন্দ্ৰ" বুলি কয়।<ref name=M&C>{{cite news|url=http://www.monstersandcritics.com/movies/news/article_1281858.php/Hong_Kong_calls_itself_Asia_s_entertainment_hub|title=Hong Kong calls itself Asia's entertainment hub|publisher=[[Monsters and Critics]]|date=23 March 2007|access-date=13 November 2015|archivedate=13 February 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100213090729/http://www.monstersandcritics.com/movies/news/article_1281858.php/Hong_Kong_calls_itself_Asia_s_entertainment_hub|deadurl=yes}}</ref> ইয়াৰ [[সমৰ কলা]] বিষয়ৰ চলচ্চিত্ৰ সমূহে ১৯৬০ আৰু ১৯৭০ দশকৰে পৰা এক উচ্চ স্তৰৰ জনপ্ৰিয়তা লাভ কৰি আহিছে। [[ব্ৰুচ লী]], [[জেকি চান]], [[চাও য়ুন-ফাট]], [[মিচেল য়ে]], [[মেগী চেয়ুং]] আৰু [[জেট লি]]ৰ দৰে বহুতো হলিউড অভিনেতা, তথা সমৰ কলাবিদ হংকঙৰে পৰা বিকশিত হৈছে। [[জন ৱো]], [[ৱং কাৰ-ৱেই]], আৰু [[ষ্টিফেন চাও]]ৰ দৰে বহু চিত্ৰ-নিৰ্মাতাই হলিউডত এক বিশাল স্থান অধিকাৰ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।<ref name=M&C/> আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় স্বীকৃতি লাভ কৰা কিছুমান হংকঙৰ চলচ্চিত্ৰ হৈছে: ''[[চুংকি এক্সপ্ৰেছ]]'', ''[[ইণ্ফাৰ্নেল এফেয়াৰ্ছ]]'', ''[[ছাওলিন ছ'কাৰ]]'', ''[[ৰাম্বল ইন দ্য ব্ৰ'ঞ্জ]]'', ''[[ইন দ্য মুড ফৰ ল'ভ]]'', ''[[ইক'জ অৱ দ্য ৰেইন্ ব']]'' আদি। হংকং হৈছে, চীনা সংগীত আৰু পশ্চিমীয়া সংগীতৰ প্ৰভাৱত সৃষ্টি হোৱা আৰু বিশ্বব্যাপী অনেক গুণমুগ্ধৰে সমৃদ্ধ [[কেণ্ট'প'প]] সংগীতৰ কেন্দ্ৰ স্থল।<ref>{{cite news |url=http://www.time.com/time/musicgoesglobal/asia/mcantopop.html |title=Hong Kong music circles the globe with its easy-listening hits and stars |first=Richard |last=Corliss |work=Time |accessdate=4 November 2009 |date=24 September 2001 |archivedate=17 August 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100817100220/http://www.time.com/time/musicgoesglobal/asia/mcantopop.html |deadurl=yes }}</ref><!-- The Hong Kong government supports cultural institutions such as the [[Hong Kong Heritage Museum]], the [[Hong Kong Museum of Art]], the [[The Hong Kong Academy for Performing Arts|Hong Kong Academy for Performing Arts]], and the [[Hong Kong Philharmonic Orchestra]]. The government's [[Leisure and Cultural Services Department]] subsidises and sponsors international performers brought to Hong Kong. Many international cultural activities are organised by the government, consulates, and privately.<ref name="HeritageGovHK">{{cite web|url=http://www.heritagemuseum.gov.hk/english/gen_info.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20041116010450/http://www.heritagemuseum.gov.hk/english/gen_info.htm|archivedate=16 November 2004|title=General Information|date=15 October 2009|publisher=Leisure and Cultural Services Department, Hong Kong Government |accessdate=31 August 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.lcsd.gov.hk/ce/Museum/Arts/english/aboutus/aboutus.html |title=About the Museum |date=25 May 2010 |publisher=Leisure and Cultural Services Department, Hong Kong Government |accessdate=31 August 2010 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/20100820034132/http://www.lcsd.gov.hk:80/ce/Museum/Arts/english/aboutus/aboutus.html |archivedate=20 August 2010 }}</ref> Hong Kong has two licensed [[free television services (Hong Kong)|terrestrial broadcasters]] – [[Asia Television|ATV]] and [[TVB]]. There are three local and a number of foreign suppliers of [[Pay television services (Hong Kong)|cable and satellite services]].<ref>{{cite web|url=http://www.cedb.gov.hk/ctb/eng/broad/licences.htm |title=Broadcasting: Licences|publisher=[[Commerce and Economic Development Bureau]], Hong Kong Government|accessdate=4 November 2009}}</ref> The production of Hong Kong's soap dramas, comedy series, and variety shows reach audiences throughout the Chinese-speaking world. Magazine and newspaper publishers in Hong Kong distribute and print in both Chinese and English, with a focus on sensationalism and celebrity gossip.<ref>{{cite book|title=Global Media Spectacle: News War Over Hong Kong|url=https://archive.org/details/globalmediaspect0000unse|first=Jinquan|last=Li|publisher=[[State University of New York Press]]|year=2002|pages=[https://archive.org/details/globalmediaspect0000unse/page/69 69]–74|isbn=978-0-7914-5472-5}}</ref> The [[media in Hong Kong]] is relatively free from official interference [[Censorship in the People's Republic of China|compared to Mainland China]], although the ''[[Far Eastern Economic Review]]'' points to signs of self-censorship by media whose owners have close ties to or business interests in the People's Republic of China and states that even [[Western media outlets]] are not immune to growing Chinese economic power.<ref>{{cite news|url=http://www.feer.com/politics/2009/october54/Chinas-Export-of-Censorship|title=China's Export of Censorship |first=Christopher |last=Walker|last2=Cook|first2=Sarah|date=12 October 2009 |accessdate=4 November 2009|work=[[Far Eastern Economic Review]]}}</ref> Hong Kong offers wide recreational and competitive sport opportunities despite its limited land area. It sends delegates to international competitions such as the Olympic Games and [[Asian Games]], and played host to the equestrian events during the [[2008 Summer Olympics]].<ref>{{cite web|url=http://en.beijing2008.cn/venues/equ/index.shtml |title=Hong Kong Olympic Equestrian Venue (Beas River &amp; Shatin)|publisher=[[Beijing Organizing Committee for the Olympic Games]]|accessdate=4 November 2009}}</ref> There are major multipurpose venues like [[Hong Kong Coliseum]] and MacPherson Stadium. Hong Kong's steep terrain and extensive trail network with expansive views attracts hikers, and its rugged coastline provides [[Beaches of Hong Kong|many beaches]] for swimming.<ref>{{cite book|title=National Geographic Traveler: Hong Kong|url=https://archive.org/details/nationalgeograph0000macd_m7x4|edition=2nd|first=Phil|last=Macdonald|publisher=[[National Geographic Society]]|year=2006|page=263|isbn=978-0-7922-5369-3}}</ref>--> ===ক্ৰীড়া=== [[File:Hong Kong Sevens Parade.jpg|thumbnail|বছৰি মাৰ্চৰ শেষৰ ফালে অনুষ্ঠিত [[হংকং ছেভেন]]ক ৰাগবি ছেভেনছ প্ৰতিযোগিতাৰ IRB ছেভেনছ ৱৰ্ল্ড ছিৰিজ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ]] হংকং সংস্কৃতিৰ এটা অন্য বৈশিষ্টপূৰ্ণ দিশ হৈছে ক্ৰীড়া। ফুটবল, বাস্কেট বল, সাঁতুৰ, বেডমিণ্টন, টেবল টেনিছ, চাইক্লিং, আৰু দৌৰ হংকঙত অতি জনপ্ৰিয়। ২০০৯ চনত, হংকঙে [[2009 East Asian Games|পঞ্চম ইষ্ট এছিয়ান গেইমছ]] অনুষ্ঠিত কৰিছিল। ইয়াত অনুষ্ঠিত হোৱা অন্য কিছুমান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিযোগিতা হৈছে, [[ইকুৱেষ্টেৰিয়ান এট দ্য 2008 ছামাৰ অলিম্পিকছ্]], [[হংকং ছেভেন]], [[হংকং মাৰাথন]], [[AFC এছিয়ান কাপ]], [[EAFF ইষ্ট এছিয়ান কাপ]], [[হংকং টেনিছ ক্লাছিক]], [[প্ৰিমিয়াৰ লীগ এছিয়া ট্ৰ'ফি]], আৰু [[লুনাৰ নিউ ইয়েৰ কাপ]] আদি। ২০১০ চনত বিশ্বৰ শীৰ্ষ ২০ জন এথলীটৰ ভিতৰত হংকঙৰ সাতবিধ ক্ৰীড়াৰ ৩২ জনে স্থান লাভ কৰিছিল আৰু ছবিধ ক্ৰীড়াৰ ২৯ জনে এছিয়াৰ শীৰ্ষ দহৰ ভিতৰত স্থান লাভ কৰিছিল। ২০০৯ চনত হংকংৰ প্ৰতিবন্ধী এথলীটেও চাৰিখন বিশ্ব প্ৰতিযোগিতা আৰু দুখন এছিয়াৰ প্ৰতিযোগিতা জয় কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.legco.gov.hk/yr10-11/english/panels/ha/papers/ha1020cb2-67-1-e.pdf|title=Legislative Council Panel on Home Affairs Sports Development Policy and Objectives|publisher=[[Home Affairs Bureau]]|date=October 2010|accessdate=8 June 2013}}</ref> ===স্থপত্য=== হংকঙত প্ৰায় ১,২২৩টা গগন চুম্বী অট্টালিকা আছে। <!--<ref>{{cite web |url=http://www.emporis.com/statistics/most-skyscraper-cities-worldwide |title=Cities with the most skyscrapers |publisher=[[Emporis]] |accessdate=14 June 2012}}</ref> It has more buildings taller than {{convert|500|ft|m}} than any other city. The high [[urban density|density]] and tall skyline of Hong Kong's urban area is due to a lack of available [[urban sprawl|sprawl]] space, with the average distance from the harbour front to the steep hills of Hong Kong Island at {{convert|1.3|km|mi|abbr=on|sigfig=2}},<ref>{{cite journal |last=Tong|first=C. O.|last2=Wong|first2=S. C. |date=August 1997 |title=The advantages of a high density, mixed land use, linear urban development |url=https://archive.org/details/sim_transportation_1997-08_24_3/page/295|journal=[[Transportation (journal)|Transportation]] |volume= 24|issue=3|pages=295–307 |doi=10.1023/A:1004987422746 }}</ref> much of it [[land reclamation in Hong Kong|reclaimed land]]. This lack of space causes demand for dense, high-rise offices and housing. Thirty-six of the world's 100 tallest residential buildings are in Hong Kong.<ref>{{cite web |url=http://www.emporis.com/statistics/tallest-residential |title=World's Tallest Residential Towers |publisher=Emporis |accessdate=24 May 2009}}</ref> More people in Hong Kong live or work above the 14th floor than anywhere else on Earth, making it the world's most vertical city.<ref name="timeout">{{cite web|url=http://www.timeout.com/newyork/kids/events/things-to-do/112841/2384561/vertical-cities |title=Vertical Cities: Hong Kong/New York.|work=[[Time Out (company)|Time Out]]|date=3 August 2008 |accessdate=25 August 2010|archiveurl =https://web.archive.org/web/20110116062733/http://newyorkkids.timeout.com/events/things-to-do/112841/2384561/vertical-cities|archivedate = 16 January 2011}}</ref><ref name="skyscraper">{{cite web|url=http://www.skyscraper.org/home.htm|title=Home page|publisher=[[Skyscraper Museum]]|date=14 July 2008|accessdate=25 August 2010}}</ref> As a result of the lack of space and demand for construction, few older buildings remain, and the city is becoming a centre for modern architecture. The [[International Commerce Centre]] (ICC), at {{convert|484|m|ft|abbr=on}} high, is the tallest building in Hong Kong and the third tallest in the world, by height to roof measurement. --><!-- do not remove specification. There are different criteria used to rank the 'tallest buildings'. --><!--<ref>{{cite web |url=http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=101555 |title=International Commerce Centre |publisher=Emporis |accessdate=2 September 2008}}</ref> The tallest building prior to the ICC is [[Two International Finance Centre]], at {{convert|415|m|ft|abbr=on}} high.<ref>{{cite web |url=http://www.emporis.com/en/wm/bu/?id=2internationalfinancecentre-hongkong-china |title=Two International Finance Centre |publisher=Emporis |accessdate=24 May 2009}}</ref> Other recognisable skyline features include the [[HSBC Hong Kong headquarters building|HSBC Headquarters Building]], the triangular-topped [[Central Plaza, Hong Kong|Central Plaza]] with its pyramid-shaped spire, [[The Center]] with its night-time multi-coloured neon light show; [[A Symphony of Lights]] and [[I. M. Pei]]'s [[Bank of China Tower, Hong Kong|Bank of China Tower]] with its sharp, angular façade. According to the Emporis website, the city skyline has the biggest visual impact of all world cities.<ref>{{cite web |url=http://www.emporis.com/en/bu/sk/st/sr/ |title=Emporis Skyline Ranking |publisher=Emporis |accessdate=24 May 2009}}</ref> Also, Hong Kong's [[skyline]] is often regarded to be the best in the world,<ref>{{cite web|title=The world's top 20 city skylines, CNNGo.com|url=http://www.cnngo.com/explorations/play/worlds-top-20-skylines-691351|accessdate=1 March 2011}}</ref> with the surrounding mountains and [[Victoria Harbour]] complementing the skyscrapers.<ref>{{cite web|title=Best Skyline Poll|url=http://www.snappoll.com/view_results.php?poll_id=159740|accessdate=8 February 2008}}</ref><ref>{{cite web |title=The World's Best Skylines |url=http://homepages.ipact.nl/~egram/skylines.html |first1=Egbert |last1=Gramsbergen |author2=Paul Kazmierczak|accessdate=8 February 2008}}</ref> Most of the [[List of the oldest buildings and structures in Hong Kong|oldest remaining historic structures]], including the [[Clock Tower, Hong Kong|Tsim Sha Tsui Clock Tower]], the [[Central Police Station, Hong Kong|Central Police Station]], and the remains of [[Kowloon Walled City]] were constructed during the 19th and early 20th centuries.<ref>{{cite web|url=http://www.lcsd.gov.hk/ce/Museum/Monument/en/monuments_53.php|title=Declared Monuments in Hong Kong – Hong Kong Island|publisher=Leisure and Cultural Services Department, Hong Kong Government|date=13 January 2010|accessdate=31 August 2010}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.amo.gov.hk/en/monuments_43.php |title=Declared Monuments in Hong Kong – Kowloon Island |publisher=Leisure and Cultural Services Department, Hong Kong Government|date=13 January 2010 |accessdate=31 August 2010}}</ref><ref name="Sinn">{{cite journal|last=Sinn |first=Elizabeth |title=Kowloon Walled City: Its Origin and Early History |journal=Journal of the Hong Kong Branch of the Royal Asiatic Society |volume=27 |pages=30–31 |year=1990 |url=http://sunzi.lib.hku.hk/hkjo/view/4401608.pdf |accessdate=20 June 2012 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/20131024133633/http://sunzi.lib.hku.hk/hkjo/view/4401608.pdf |archivedate=24 October 2013 }}</ref> There are many development plans in place, including the construction of [[Tamar site|new government buildings]],<ref>{{cite web|url=http://www.admwing.gov.hk/tamar/eng/background.htm |title=Tamar Development Project |publisher=Hong Kong Government |date=23 April 2010 |accessdate=17 September 2010 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/20100528160824/http://www.admwing.gov.hk:80/tamar/eng/background.htm |archivedate=28 May 2010 }}</ref> waterfront redevelopment in Central,<ref>{{cite web|url=http://centralwaterfront.designinghongkong.com/index.php?lang=eng |title=Central Waterfront Design Competition |publisher=Designing Hong Kong |accessdate=26 April 2008}}</ref> and a series of projects in [[West Kowloon]].<ref>{{cite web|url=http://www.hab.gov.hk/wkcd/pe/eng/intro.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080411091817/http://www.hab.gov.hk/wkcd/pe/eng/intro.htm|archivedate=11 April 2008 |title=West Kowloon Cultural District Public Engagement Exercise |publisher=[[Home Affairs Bureau]], Hong Kong Government |date=26 August 2008|accessdate=6 October 2010}}</ref> More high-rise development is set to take place on the other side of Victoria Harbour in Kowloon, as the 1998 closure of the nearby [[Kai Tak Airport]] lifted strict height restrictions.<ref>{{cite web|url=http://www.info.gov.hk/gia/general/199807/10/0710062.htm |title=Kai Tak building height restrictions lifted |publisher=Hong Kong Government |date=10 July 1998|accessdate=26 April 2008}}</ref> The [[Urban Renewal Authority]] is highly active in demolishing older areas, including the razing and redevelopment of [[Kwun Tong]] town centre, an approach which has been criticised for its impact on the [[Culture of Hong Kong|cultural identity]] of the city and on lower-income residents.--> <center> {| |- | [[File:1 hongkong panorama victoria peak 2011.JPG|thumb|350px|A view from Victoria Peak, looking north over Central, Victoria Harbour and Kowloon (2011).|alt=panorama: looking down on a city of skyscrapers, land mass in the distance separated by a body of water.]] | [[File:Hong Kong Skyline Restitch - Dec 2007.jpg|thumb|350px|A view from Victoria Peak, looking north over Central, Victoria Harbour and Kowloon at night (2007).]] |} {{wide image|Kowloon_Panorama_by_Ryan_Cheng_2010.jpg|1600px|কৱলন নগৰ, হংকং দ্বীপ আৰু আকাশৰ দৃশ্য}} </center> {{Panorama | image = File:Hong Kong Skyline Panorama - Dec 2008.jpg | fullwidth = 1920 | fullheight = 354 | caption = <center>ৰাতিৰ আকাশৰ সৈতে [[হংকং দ্বীপ]]ৰ পেনোৰামিক দৃশ্য</center> | alt = Night time city skyline with Victoria Harbour in front and low hills behind | height = 275 }} {{Clear}} {{টোকা|হংকঙৰ স্থায়ী বাসীন্দাৰ পৰিচয় চীনা, ব্ৰিটিছ, বা অন্য যিকোনো ৰাষ্ট্ৰীয়তা হ'ব পাৰে। চীনা নহ'লেও বৈধ ভ্ৰমণ নথি-পত্ৰলৈ হংকঙত প্ৰৱেশ কৰা যিকোনো ব্যক্তি যদি কমেও ৭ বছৰতকৈ অধিক কাল একেৰাহে বসবাস কৰে আৰু যদি হংকঙক নিজৰ স্থায়ী ঠিকনা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে, তেওঁক আইনীভাৱে হংকঙীয়ান বুলি চিনাক্তকৰণ কৰা হয়। ইয়াত চাওক [http://www.immd.gov.hk/eng/faq/faqroa.html "Right of Abode" of The Immigration Department of Hong Kong]|group=note}} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:নগৰ-মহানগৰ]] 9gecq72qrp8wr7e4qi94aqv1cchi4lk 0 41497 649161 625014 2026-11-02T15:24:32Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649161 wikitext text/x-wiki {{Infobox disease | Name = জলাতংক (ৰেবিজ) | Image = Dog with rabies.jpg | Caption = পক্ষাঘাত স্তৰত এটা জলাতংক হোৱা কুকুৰ | Field = [[সংক্ৰামক ৰোগ]] | DiseasesDB = 11148 | ICD10 = {{ICD10|A|82||a|82}} | ID9 = {{ICD9|071}} | ICDO = | OMIM = | MedlinePlus = 001334 | eMedicineSubj = med | eMedicineTopic = 1374 | eMedicine_mult = {{eMedicine2|eerg|493}} {{eMedicine2|ped|1974}} | MeshID = D011818 |Orphanet=770 }} '''জলাতংক''' বা '''ৰেবিজ''' ({{Lang-en|Rabies}}) মানুহ আৰু আন উষ্ণ ৰক্তৰ জন্তুৰ মগজুত একিউট প্ৰদাহৰ সৃষ্টি কৰা এটা ভাইৰেল ৰোগ।<ref name=WHO2013/> প্ৰাৰম্ভিক লক্ষণবোৰ হৈছে জ্বৰ আৰু সংক্ৰমণৰ ঠাইত জিনজিননি<ref name=WHO2013/> ইআৰ পাছত আন কিছুমান লক্ষণে দেখা দিয়ে: জোৰ সঞ্চালন, অনিয়ন্ত্ৰিত উত্ৰাৱলতা, পানীলৈ ভয় (জলাতংক), শৰীৰৰ কোনো অংশ লৰচৰ কৰাৰ অক্ষমতা, বিভ্ৰান্তি আৰু হুঁচ হেৰুওৱা।<ref name=WHO2013/> এবাৰ লক্ষণে দেখা দিলে মৃত্যু প্ৰায় অৱশ্যম্ভাৱী।<ref name=WHO2013/> সংক্ৰমণ হোৱাৰ পাছত লক্ষণে দেখা দিবলৈ এমাহৰ পৰা তিনিমাহ সময় লাগিব পাৰে, কিন্তু এই সময় এসম্তাহকৈও কম বা এবছৰতকৈও বেছি হ'ব পাৰে।<ref name=WHO2013/> ভাইৰাছটো [[কেন্দ্ৰীয় স্নায়ুতন্ত্ৰ]] পাবলৈ লগা দূৰত্বৰ ওপৰত এই সময় নিৰ্ভৰ কৰে।<ref name=Robbins>{{cite book |author=Cotran RS |title=Robbins and Cotran Pathologic Basis of Disease |edition=7th |publisher=Elsevier/Saunders |year=2005 |page=1375 |isbn=0-7216-0187-1|name-list-format=vanc|author2=Kumar V |author3=Fausto N }}</ref> <!-- কাৰণ আৰু ৰোগ নিৰূপণ--> জলাতংক ৰোগ [[ৰেবিজ ভাইৰাছ]] আৰু [[অষ্ট্ৰেলীয় বাদুলী লিছাভাইৰাছ]]কে ধৰি ''[[লিছাভাইৰাছ]]'' ৰ পৰা হয়।<ref name="The Department of Health">{{cite web|title=Rabies, Australian bat lyssavirus and other lyssaviruses|url=http://www.health.gov.au/internet/main/publishing.nsf/Content/ohp-rabies-consumer-info.htm|work=The Department of Health|accessdate=1 March 2014|date=Dec 2013}}</ref> সংক্ৰমিত জন্তুৱে আন জন্তুক আঁচুৰিলে বা কামুৰিলে জলাতংক ৰোগ বিয়পে।<ref name=WHO2013/> সংক্ৰমিত জন্তুৰ লেলাউটি চকু, মুখ আৰু নাকৰ সংস্পৰ্শত আহিলেও এই ৰোগ বিয়পে।<ref name=WHO2013/> বিশ্বজুৰি কুকুৰৰ পৰাই বেছিকৈ এই ৰোগ হয়<ref name=WHO2013/> কুকুৰৰ জলাতংক থাকিলে ৯৯% ক্ষেত্ৰত কুকুৰে কামোৰাৰ ফলতে এই ৰোগ হয়।<ref name=Tint2010>{{cite book |author=Tintinalli, Judith E. |title=Emergency Medicine: A Comprehensive Study Guide (Emergency Medicine (Tintinalli))|publisher=McGraw-Hill |year=2010 |pages=Chapter 152 |isbn=0-07-148480-9}}</ref> ভাৰতত বছৰি প্ৰায় ১৮০০০-২০০০০ জলাতংক ৰোগৰ তথ্য পোৱা যায় আৰু বিশ্বৰ মুঠ জলাতংক মৃত্যুৰ ৩৬% সংঘটিত হয়।<ref name="india rabies">{{cite journal | url=http://www.who.int/bulletin/volumes/92/4/14-136044/en/ | title=Human rabies in India: a problem needing more attention | author=Kole Alakes Kumar, Roy Rammohan, Kole Dalia Chanda | journal=Bulletin of the World Health Organization | year=2014 | month=April | volume=92 | issue=4 | pages=229-308}}</ref> আনহাতে [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]ত মানুহৰ অধিকাংশ জলাতংক কাৰণ হৈছে বাদুলী, আৰু ৫%তকৈও কম ক্ষেত্ৰত কুকুৰৰ পৰা হয়।<ref name=WHO2013/><ref name=Tint2010/> এন্দুৰৰ কাচিৎহে জলাতংক ৰোগ হয়।<ref name=Tint2010/> [[প্ৰান্তীয় স্নায়ুতন্ত্ৰ]]ৰে [[ৰেবিজ ভাইৰাছ]] মগজুলৈ যায়। লক্ষণ দেখা দিয়াৰ পাছতহে এই ৰোগ নিৰূপণ কৰিব পাৰি।<ref name=WHO2013/> <!-- প্ৰতিৰোধ আৰু চিকিৎসা --> জন্তুৰ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু প্ৰতিষেধকৰ ব্যৱহাৰে বিশ্বৰ বহু অঞ্চলত কুকুৰৰৰ পৰা জলাতংকৰ আশংকা কমাইছে।<ref name=WHO2013/> বেছি আশংকা থকা মানুহক আগতীয়াকৈ প্ৰতিষেধক দিয়াটো আৱশ্যক। বেছি আশংকা থকাসকলৰ ভিতৰত আছে গৱেষণাগাৰত ৰেবিজ ভাইৰাছৰ সংস্পৰ্শলৈ অহা লোক, বা ৰেবিজ আক্ৰান্ত অঞ্চলত কুকুৰ, বাদুলী বা আন স্তন্যপায়ী জন্তুৰ সংস্পৰ্শত বেছিকৈ থকা লোক।<ref name=WHO2013/> ভাইৰাছ গাত সোমালে লক্ষণ আৰম্ভ হোৱাৰ আগতেই ৰেবিজ প্ৰতিষেধক আৰু ৰেবিজ ইম্যুন'গ্লবুলিনৰ ব্যৱহাৰে ৰোগ প্ৰতিৰোধ কৰিব পাৰে।<ref name=WHO2013/> আঁচোৰ আৰু কামোৰৰ ঠাই ১৫ মিনিট জুৰি চাবোন আৰু পানী, প'ভিডন আয়'ডিন, বা ডিটাৰজেণ্টেৰে ধুলে ভাইৰাছ কণিকাৰ সংখ্যা কমিব পাৰে আৰু ৰোগ প্ৰতিৰোধত সহায় কৰিব পাৰে<ref name=WHO2013>{{cite web|title=Rabies Fact Sheet N°99|url=http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs099/en/|work=World Health Organization|accessdate=28 February 2014|date=July 2013}}</ref><ref>{{cite book|author1=William H. Wunner|title=Rabies: Scientific Basis of the Disease and Its Management|date=2010|publisher=Academic Press|isbn=9780080550091|page=556|url=https://books.google.ca/books?id=C-U1LFK5zagC&pg=PA556}}</ref> লক্ষণ আৰম্ভ হোৱাৰ পাছত মাত্ৰ কেইজনমনা লোকেহে জলাতংকৰ পৰা ৰক্ষা পাইছে। এওঁলোকৰ ক্ষেত্ৰত [[মিল্‌ৱাকী প্ৰ'ট'কল]] নামৰ বিস্তৃত চিকিৎসা পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite journal | author = Hemachudha T, Ugolini G, Wacharapluesadee S, Sungkarat W, Shuangshoti S, Laothamatas J | title = Human rabies: neuropathogenesis, diagnosis, and management. | journal = Lancet neurology | volume = 12 | issue = 5 | pages = 498–513 | date = May 2013 | pmid = 23602163 | doi = 10.1016/s1474-4422(13)70038-3 }}</ref> <!-- এপিডেমিঅ'ল'জি --> জলাতংক ৰোগে বিশ্বজুৰি বছৰি ২৬,০০০ ৰ পৰা ৫৫,০০০ লোকৰ মৃত্যু ঘটায়।<ref name=WHO2013/><ref name=Loz2012>{{cite journal |authors=Lozano R, Naghavi M, Foreman K, Lim S, Shibuya K, Aboyans V, Abraham J, Adair T, Aggarwal R | title = Global and regional mortality from 235 causes of death for 20 age groups in 1990 and 2010: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2010. |url=https://archive.org/details/sim_the-lancet_december-15-2012-january-4-2013_380_9859/page/2095 | journal = Lancet | volume = 380 | issue = 9859 | pages = 2095–128 | date = Dec 15, 2012 | pmid = 23245604 | doi = 10.1016/S0140-6736(12)61728-0 |display-authors=etal}}</ref> ৯৫%তকৈও অধিক ৰেবিজ মৃত্যুৰ ঘটনা [[আফ্ৰিকা]] আৰু [[এছিয়া]]ত হয়।<ref name=WHO2013/> ১৫০ খনতকৈও অধিক দেশ আৰু [[এণ্টাৰ্কটিকা]]ৰ বাহিৰে সকলো মহাদেশতে ৰেবিজ ৰোগ আছে।<ref name=WHO2013/> বিশ্বৰ জলাতংক হোৱা অঞ্চলবোৰত ৩০০ কোটিতকৈ অধিক লোকে বাস কৰে।<ref name=WHO2013/> [[অষ্ট্ৰেলিয়া]], [[কানাডা]], [[জাপান]], [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] আৰু পশ্চিম ইউৰোপত কুকুৰৰ এই ৰোগ নহয়।<ref>{{cite book|title=WHO Expert Consultation on Rabies : second report.|date=2013|publisher=WHO|location=Geneva|isbn=9789241209823|page=3|edition=2|url=http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/85346/1/9789240690943_eng.pdf}}</ref><ref>{{cite news|title=Penang on rabies alert|url=http://www.thestar.com.my/News/Nation/2015/09/17/Penang-on-rabies-alert/|accessdate=19 September 2015|publisher=The Star|date=September 17, 2015}}</ref> বহু ক্ষুদ্ৰ দ্বীপ ৰাষ্ট্ৰত ৰেবিজ একেবাৰেই নহয়।<ref>{{cite web|title=Rabies-Free Countries and Political Units|url=http://www.cdc.gov/animalimportation/rabies-free-countries.html|work=CDC|accessdate=1 March 2014}}</ref> <!-- ==Signs and symptoms== [[File:Rabies patient.jpg|right|thumb|A person with rabies, 1959]] The period between infection and the first [[Influenza-like illness|flu-like symptoms]] is typically 2 to 12 weeks in humans. Incubation periods as short as four days and longer than six years have been documented, depending on the location and severity of the contaminated wound, and the amount of virus introduced. Signs and symptoms may soon expand to slight or partial [[paralysis]], [[anxiety]], [[insomnia]], [[confusion]], [[wikt:restlessness|agitation]], abnormal behavior, [[paranoia]], terror, and [[hallucination]]s, progressing to [[delirium]].<ref name=Robbins/><ref>{{cite web | author=Schoenstadt A | date=2008-07-21 | accessdate=2010-01-30 | url= http://rabies.emedtv.com/rabies/rabies-symptoms.html | title=Rabies Symptoms | publisher=eMedTV}}</ref> The person may also have [[hydrophobia]].{{citation needed|date=December 2015}} Death mostly occurs 2 to 10 days after first symptoms. Survival is rare once symptoms have presented, even with the administration of proper and intensive care.<ref name="Expert Review of Anti-infective Therapy">{{cite journal | author = Rupprecht CE, Willoughby R, Slate D | title = Current and future trends in the prevention, treatment and control of rabies | journal = Expert Review of Anti-infective Therapy | volume = 4 | issue = 6 | pages = 1021–38 | year = 2006 | pmid = 17181418 | doi = 10.1586/14787210.4.6.1021 }}</ref> Jeanna Giese, who in 2004 was the first patient treated with the [[Milwaukee protocol]],<ref name="Lite2009">{{cite magazine | url=http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=jeanna-giese-rabies-survivor | title=Medical Mystery: Only One Person Has Survived Rabies without Vaccine—But How? |magazine= [[Scientific American]] | author = Jordan Lite | date = 2008-10-08 | accessdate = 2010-01-30 }}</ref> became the first person ever recorded to have survived rabies without receiving successful [[post-exposure prophylaxis]]. An [[intention-to-treat analysis]] has since found this protocol has a survival rate of about 8%.<ref name="doi10.2217/fvl.09.52" /> ===Hydrophobia=== [[Image:Rabid dog.jpg|thumb|A rabid dog]] Hydrophobia ("fear of water") is the historic name for rabies.<ref>{{cite book|last1=Smallman-Raynor|first1=Andrew Cliff, Peter Haggett, Matthew|title=World atlas of epidemic diseases|date=2004|publisher=Arnold|location=London|isbn=9780340761717|page=51|url=https://books.google.com/books?id=yNVCiNnGVvsC&pg=PA51}}</ref> It refers to a set of symptoms in the later stages of an infection in which the person has difficulty swallowing, shows panic when presented with liquids to drink, and cannot quench his or her thirst. Any mammals infected with the virus may demonstrate hydrophobia.<ref name=NHS/> Saliva production is greatly increased, and attempts to drink, or even the intention or suggestion of drinking, may cause excruciatingly painful spasms of the muscles in the throat and [[larynx]]. This can be attributed to the fact that the virus multiplies and assimilates in the [[salivary gland]]s of the infected animal for the purpose of further transmission through biting. The infected animal's ability to transmit the virus would reduce significantly if it could swallow saliva and water.<ref>{{cite web|url=http://www.animalswecare.com/home_section/rabies/|website=AnimalsWeCare.com|title=Rabies}}</ref> Hydrophobia is commonly associated with furious rabies, which affects 80% of the infected people. The remaining 20% may experience a paralytic form of rabies that is marked by muscle weakness, loss of sensation, and paralysis; this form of rabies does not usually cause fear of water.<ref name=NHS>{{cite web|title=Symptoms of rabies|url=http://www.nhs.uk/Conditions/Rabies/Pages/Symptoms.aspx|website=NHS.uk|accessdate=3 September 2014|date=June 12, 2012}}</ref> --> ==তথ্য উৎস== {{Reflist|colwidth=30em}} ==অতিৰিক্ত পঠন== *{{cite book|title=The Natural History of Rabies|year=1991|publisher=CRC Press|isbn=978-0849367601|url=https://books.google.com/books/about/The_Natural_History_of_Rabies.html?id=dw8qW6jcfWUC|edition=2|editor=George M. Baer}} *{{cite book|last=Jackson|first=Alan C.|title=Rabies, Second Edition: Scientific Basis of the Disease and Its Management|year=2007|publisher=Academic Press|location=London, UK|isbn=978-0123693662|url=https://books.google.com/books/about/Rabies.html?id=C-U1LFK5zagC|author2=William H. Wunner }} *{{cite news|last=Murphy|first=Monica|title=Undead: The Rabies Virus Remains a Medical Mystery|url=http://www.wired.com/wiredscience/2012/07/ff_rabies/all/?utm_source=Contextly&utm_medium=RelatedLinks&utm_campaign=Previous|accessdate=12 August 2012|newspaper=Wired|date=26 July 2012|author2=Bill Wasik|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140408025034/http://www.wired.com/2012/07/ff_rabies/all/?utm_source=Contextly&utm_medium=RelatedLinks&utm_campaign=Previous|archivedate=8 April 2014|deadurl=yes}} *{{cite web|title=Rabies|url=http://www.cdc.gov/rabies/index.html|publisher=Centers for Disease Control and Prevention|accessdate=12 August 2012|date=2 August 2012}} *{{cite book|last=Wasik|first=Bill|title=Rabid: A Cultural History of the World's Most Diabolical Virus|year=2012|publisher=Viking|isbn=978-0670023738|url=https://books.google.com/books/about/Rabid.html?id=i8j30cXPKj8C|author2=Monica Murphy }} *{{cite book|author=George M. Baer|title=THE NATURAL HISTORY OF RABIES|url=https://books.google.com/books?id=PAcecT-07lsC&pg=PA335|date=2 December 2012|publisher=Elsevier|isbn=978-0-323-13970-0|page=335}} *{{cite journal|title=Latent Rabies|journal=N Engl J Med|date=June 27, 1991|volume=324|pages=1890–1891|doi=10.1056/NEJM199106273242611}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{Commons category inline|Rabies|জলাতংক}} [[শ্ৰেণী:সংক্ৰামক ৰোগ]] [[শ্ৰেণী:ভাইৰাছজনিত ৰোগ]] 2pltzpjd6ooz1kjtdqi8kqyhe2tg402 0 41503 649219 631342 2026-11-03T01:55:03Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649219 wikitext text/x-wiki '''মিল্‌ৱাকী প্ৰ'ট'কল''' (Milwaukee protocol) মানুহৰ [[জলাতংক]] ৰোগৰ বাবে কৰা এক পৰীক্ষামূলক চিকিৎসা পদ্ধতি। এই পদ্ধতিত ৰোগীক [[কৃত্ৰিম অচেতনতা]] (induced coma) অৱস্থালৈ লৈ যোৱা হয় আৰু এণ্টিভাইৰেল ঔষধ প্ৰযোগ কৰা হয়। প্ৰথমে জিনা গিজি (Jeanna Giese) নামৰ ৰোগীগৰাকীক সুষ্ঠ কৰি তোলা ৰডনী ৱিল'বি, কনিষ্ঠই (Rodney Willoughby, Jr.) এই পদ্ধতিৰ বিকাশ আৰু নামকৰণ কৰিছিল।<ref name="SciAmApr07">Rodney E. Willoughby, Jr., [http://www.scientificamerican.com/article.cfm?id=a-cure-for-rabies online "A Cure for Rabies?"] ''Scientific American'', V. 256, No. 4, April 2007, p. 95</ref> ৱিছ্‌কন্সিনৰ বাসিন্দা গিজি নামৰ যুৱতীগৰাকীয়েই আছিল [[জলাতংক প্ৰতিষেধক]] ব্যৱহাৰ নকৰাকৈ জলাতংকৰ পৰা আৰোগ্য লাভ কৰা প্ৰথম ৰোগী।<ref>{{cite news | url=http://www.sciam.com/article.cfm?id=jeanna-giese-rabies-survivor | title=Medical Mystery: Only One Person Has Survived Rabies without Vaccine--But How? | work = [[Scientific American]] | author = Jordan Lite | date = 2008-10-08 | accessdate = 2008-10-16 }}</ref> মিল্‌ৱাকী প্ৰ'ট'কলক সেইবাবে '''ৱিছ্‌কন্সিন প্ৰ'ট'কল''' বুলিও কোৱা হয়।<ref>[http://www.medpagetoday.com/InfectiousDisease/GeneralInfectiousDisease/5475, "Rabies Rescue Protocol Fails in New Cases" accessed 15 January 2012]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[http://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/mm5615a1.htm "Human Rabies --- Indiana and California, 2006" Accessed 15 January 2012]</ref> == ৰোগ্নাৱস্থাৰ ইতিহাস == === প্ৰাৰম্ভিক সংক্ৰমণ === ২০০৪ চনৰ ১২ ছেপ্টেম্বৰত<ref>{{cite book|last1=Pommerville|first1=Jeffrey|title=Alcamo's Fundamentals of Microbiology|url=https://archive.org/details/alcamosfundament0000pomm_x3d8|date=2007|publisher=Jones and Bartlett|location=Sudbury, USA|isbn=978-0-7637-3762-7|page=[https://archive.org/details/alcamosfundament0000pomm_x3d8/page/464 464]|edition=8th}}</ref> ছেইণ্ট মেৰী স্প্ৰিংছ হাইস্কুলৰ ১৫ বছৰীয়া ছাত্ৰী জিনা গিজিয়ে তেওঁৰ চহৰ ৱিন্‌কন্সিনৰ গীৰ্জাৰ পৰা আহোঁতে এটা বাদুলী ধৰে।<ref name="jsonline20060511" /> তেওঁ বাঁওহাতৰ তৰ্জনী আঙুলিত কামোৰৰ আঘাত প্ৰত্যক্ষ কৰে। আঘাতৰ ঠাই হাইড্ৰ'জেন পেৰ'ক্সাইষেৰে ধোৱাৰ পাছত তেওঁৰ পৰিয়ালে চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ লোৱাৰ পৰা বিৰত থাকিল।<ref name="SciAmApr07" /><ref name="jsonline20060511" /> কামোৰৰ সাতত্ৰিছ দিনৰ পাছত গিজিৰ স্নায়ৱিক লক্ষণ (neurological symptom) দেখা পোৱা গ'ল। ১০২&nbsp; °F (৩৯&nbsp; °C) জ্বৰ, দ্বি-দৃষ্টি (double vision), অসংলগ্ন কথা আৰু বাঁও বাহুৰ সঞ্চালনে হোৱা অৱস্থাত জিনাক ছেইণ্ট এগ্‌নেছ চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি কৰোৱা হয়।<ref name="jsonline20060511" /> তেওঁ চিকিৎসাত ভাল ফল পোৱা নাছিল আৰু আন ৰোগৰ বাবে কৰা পৰীক্ষাও ঋণাত্মক আছিল। অৱস্থা বেয়াৰ ফালে ঢাল খাওঁতে গিজিয়ে এমাহমান আগতে কামোৰ খোৱাৰ কথা মাকক সোঁৱৰাই দিলে। তেতিয়া তেওঁৰ ৰোগ [[জলাতংক]] বুলি নিৰূপণ কৰি ৱিন্‌কন্সিনৰ শিশু চিকিৎসালয়ৰ ৱিল'বিৰ ওচৰলৈ পঠিয়াই দিয়া হ'ল। পাছত Centers for Disease Control and Prevention-ত পৰীক্ষা কৰি এই ৰোগ নিশ্চিত কৰা হয়।<ref name=Undead>{{cite news|title=Undead: The Rabies Virus Remains a Medical Mystery|url=http://www.wired.com/wiredscience/2012/07/ff_rabies/all/?pid=4216?src=longreads|accessdate=August 4, 2012|newspaper=Wired|date=July 26, 2012|author=Monica Murphy|author2=Bill Wasik|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120809032721/http://www.wired.com/wiredscience/2012/07/ff_rabies/all/?pid=4216%3Fsrc%3Dlongreads|archivedate=August 9, 2012|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|first=Mark|last=Johnson|first2=Kawanza|last2=Newson | url = http://www.jsonline.com/features/health/47465427.html | title = Down to a Prayer | work = Milwaukee Journal Sentinel | date = 2005-06-18 }}</ref> === কৃত্ৰিম অচেতনতা চিকিৎসা === ৰেবিজৰ এটা তত্ত্ব অনুসৰি ৰেবিজৰ ৰোগীৰ মৃত্যু মগজুৰ অস্থায়ী অকামিলা অৱস্থাই কৰে, ৰোগত মগজুৰ স্থায়ী ক্ষতি নহয়।<ref name="ncbi">{{cite journal | url=http://www.cell.com/neuron/fulltext/S0896-6273%2809%2900734-X | title=Viral infection leading to brain dysfunction: more prevalent than appreciated? | author=Anthony N. van den Pol | journal=Neuron | year=2009 | month=October | volume=64 | issue=1 | pages=17-20 | doi=http://dx.doi.org/10.1016/j.neuron.2009.09.023}}</ref> এই তথ্য ব্যৱহাৰ কৰি ৱিল'বিৰ দলে জলাতংকৰ এটা পৰীক্ষামূলক চিকিৎসা পদ্ধতি বিকাশ কৰিলে।<ref name="jsonline20060511">{{cite news|url=http://www.jsonline.com/story/index.aspx?id=423103|title=Hoping again for a miracle|last=Johnson|first=Mark|author2=Kawanza Newson|date=2006-05-11|publisher=[[Milwaukee Journal Sentinel]]|accessdate=2008-07-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060728015454/http://www.jsonline.com/story/index.aspx?id=423103|archivedate=2006-07-28|deadurl=no}}</ref> গিজিৰ কাম-দেউতাকে এই চিকিৎসাত সন্মতি প্ৰকাশ কৰে।<ref name="jsonline20060511" /> ৱিল'বিৰ উদ্দেশ্য আছিল গিজিক মস্তিষ্কৰ কমাবলৈ কৃত্ৰিম অচেতনাত ৰখা যাতে তেওঁৰ নিজা প্ৰতিৰক্ষা তন্ত্ৰই ভাইৰাছ বিৰোধী [[প্ৰতিদেহ]] (antibody) উৎপন্ন কৰে। গিজিক কেটামিন আৰু মিডাজ'লামৰ এটা মিশ্ৰণ দি সুপ্ত অৱস্থালৈ নি এণ্টিভাইৰেল ঔষধ ৰিবাভিৰিন আৰু এমেণ্টাডিন প্ৰযোগ কৰা হয়।<ref name="jsonline20060511" /> প্ৰতিৰক্ষা তন্ত্ৰৰ অগ্ৰগতি প্ৰত্যক্ষ হওঁতে ছদিনৰ পাছত গিজিক সুপ্তাৱস্থাৰ পৰা মুকলি কৰা হয়। === সংক্ৰমণৰ পাছত === ৩১ দিন চিকিৎসালয়ত থকাৰ পাছত গিজিক ভাইৰাছ মুক্ত ঘোষণা কৰি অকলশৰীয়া অৱস্থাৰ পৰা আঁতৰোৱা হয়। তেওঁৰ মগজুৰ হ'ব পৰা ক্ষতি সম্পৰ্কে আশংকা কৰা হৈছিল। কিন্তু অলপ ক্ষতি সাধন হ'লেও ৰোগ আৰু চিকিৎসাই তেওঁৰ বোধ ক্ষমতা অটুট ৰাখিলে। কেইবাসপ্তাহো পুনৰ্বাসন চিকিৎসা লাভ কৰাৰ পাছত ২০০৫ চনৰ ১ জানুৱাৰীত গিজিক ঘৰলৈ যাবলৈ দিয়া হয়।<ref>{{cite web | url = http://health.dailynewscentral.com/content/view/258/ | title = First Unvaccinated Rabies Survivor Goes Home | date = 2005-01-03 | work = Daily News Central }}</ref> ২০০৫ চনৰ আৰম্ভণিত তেওঁ নিজে খোজ কাঢ়িব পৰা হ'ল আৰু বিদ্যালয়লৈ ওভতাৰ লগতে গাড়ী চলোৱাৰ শিক্ষাও আৰম্ভ কৰিলে।<ref name="WEAU">[http://www.weau.com/home/headlines/9466552.html "Giese Overcomes Rabies, Heads to College"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200424162326/https://www.weau.com/home/headlines/9466552.html |date=2020-04-24 }}, [[WEAU]], August 30, 2007, Retrieved September 4, 2007</ref> মেয়' ক্লিনিকৰ নিউৰ'ল'জিষ্ট কেনেথ মেকে গিজিৰ অৱস্থা এইদৰে বৰ্ণনা কৰে: "তেওঁ খুব সুন্দৰভাৱে আৰোগ্য লাভ কৰিছে আৰু অৱস্থা অধিক উন্নত হ'ব।" <ref name="WEAU" /> গিজিয়ে ২০১১ চনত লে'কলেণ্ড কলেজৰ পৰা জীৱবিদ্যাৰ গ্ৰেজুৱেছন সম্পূৰ্ণ কৰে। গিজিয়ে বাদুলীত হোৱা গুৰুতৰ ৰোগৰ এখন গৱেষণাপত্ৰ লিখি উলিয়ায় আৰু জীৱবিজ্ঞানী বা পশুচিকিৎসক হিচাপে জীৱ-জন্তুৰ লগত জড়িত থকাৰ আশা প্ৰকাশ কৰে। বিদ্যালয়ত তেওঁ এগৰাকী এথ্‌লীট আছিল, কিন্তু ৰেবিজৰ পৰা হোৱা কিছু স্নাৱৱিক দুৰ্বলতাৰ বাবে তেওঁ দৌৰা আৰু সমতা ৰক্ষাত কিছু অসুবিধাত ভোগে।<ref>Johnson, Mark. [http://www.jsonline.com/news/wisconsin/121479779.html "Rabies survivor Jeanna Giese graduates from college"], ''Milwaukee Journal Sentinel'', May 8, 2011. Retrieved June 13, 2011.</ref> == আৰোগ্যৰ তত্ত্ব == মিল্‌ৱাকী প্ৰ'ট'কলৰ মাজেৰে গিজিৰ আৰোগ্য লাভৰ কাৰণ বিতৰ্কৰ আৱৰ্তত। চিকিৎসাৰ পদ্ধতিয়ে বিচৰামতেই কাম কৰা সত্ত্বেও তেওঁ চিকিৎসকসকলে মত প্ৰকাশ কৰে যে গিজি সম্ভৱতঃ ভাইৰাছবিধৰ এটা দুৰ্বল প্ৰকাৰৰ দ্বাৰা সংক্ৰমিত হৈছিল,<ref name="jsonline20060511" /> বা কামোৰৰ ঠাই মগজুৰ পৰা আঁতৰত হোৱা বাবে তেওঁৰ প্ৰতিৰক্ষা তন্ত্ৰই ভাইৰাছৰ লগত যুঁজিবৰ বাবে যথেষ্ট সময় পাইছিল। {{Citation needed|date=Feb 2016}} চিকিৎসালয়ত ভৰ্তি হওঁতে তেওঁৰ গাৰ পৰা কেৱল প্ৰতিদেহহে পোৱা গৈছিল, কোনো ভাইৰাছ পোৱা নগৈছিল,<ref name="pmid15958806">{{cite journal | last1 = Willoughby | first1 = RE | last2 = Tieves | first2 = KS | last3 = Hoffman | first3 = GM | last4 = Ghanayem | first4 = NS | last5 = Amlie-Lefond | first5 = CM | last6 = Schwabe | first6 = MJ | last7 = Chusid | first7 = MJ | last8 = Rupprecht | first8 = CE | title = Survival after treatment of rabies with induction of coma | journal = [[The New England Journal of Medicine|New England Journal of Medicine]] | volume = 352 | issue = 24 | pages = 2508–14 |date=June 2005 | pmid = 15958806 | doi = 10.1056/NEJMoa050382 | url = http://www.nejm.org/doi/pdf/10.1056/NEJMoa050382 | format = PDF }}</ref> আৰু পৰীক্ষাৰ বাবে বাদুলীটোও ধৰা হোৱা নাছিল।<ref name="jsonline20060511" /> চিকিৎসা বিশেষজ্ঞসকলে মিল্‌ৱাকী প্ৰ'ট'কলৰ কাৰ্যকাৰিতা সম্পৰ্কে সন্দেহ প্ৰকাশ কৰে। তেওঁলোকে কয় যে ৰক্ষা পৰা সকলো ৰোগীৰ দেহতে নিৰ্দিষ্ট প্ৰকাৰৰ প্ৰতিদেহ পোৱা যায়।<ref name="pmid23369672">{{cite journal | author = Jackson AC. | title = Current and future approaches to the therapy of human rabies. | journal = Antiviral Res. | volume = 99 | issue = 1 | pages = 61–7 | date = July 2013 | pmid = 23369672 | pmc = | doi = 10.1016/j.antiviral.2013.01.003 }}</ref> ই এইটোকে সূচায় যে কোনো জিনীয় (genetic) বা প্ৰতিৰোধমূলক (immunological) উপাদানে আৰোগ্যত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। {{cn|date=Feb 2016}} == অন্য চেষ্টাসমূহ == গিজিৰ চিকিৎসা বিধান আজিকালি সালসলনি কৰা হৈছে (দ্বিতীয় ৰূপত ৰিবাভিৰিন ঔষধ ব্যৱহাৰ নহয়)। প্ৰথম প্ৰ'ট'কল অনুসৰি চিকিৎসা কৰা ২৫জন ৰোগীৰ দুজন ৰক্ষা পৰে। সংশোধিত প্ৰ'ট'কল অনুসৰি আন দহজন লোকক চিকিৎসা কৰা হয় যাৰ মাজত দুজন অধিক ৰক্ষা পৰে।<ref>{{cite journal|author=Willoughby RE|title=Are we getting closer to the treatment of rabies?: medical benchmarks|year=2009|url=http://www.medscape.com/viewarticle/712839_7|publisher=MedScape|journal=Future Virology|volume=4|issue=6|pages=563&ndash; 570|doi=10.2217/fvl.09.52}}</ref> ২০১১ চনৰ জুনত ৰেবিজ সংক্ৰমণৰ লক্ষণ ওলোৱাৰ আগতেই প্ৰতিষেধক নোলোৱা আন এটা শিশুৰ প্ৰাণৰক্ষা পৰে। কেলিফ'ৰ্নিয়াৰ প্ৰেচিয়াছ ৰে'নল্ডছ নামৰ আঠবছৰীয়া ছোৱালীজনীৰ ২০১১ চনৰ এপ্ৰিল মাহত এই ৰোগ হয় আৰু মে' মাহৰ মাজভাগমানলৈ তাই কোনো চিকিৎসা লাভ কৰা নাছিল। ইন্‌ফ্লুৱেঞ্জাৰ দৰে লক্ষণ ওলোৱাত প'লিঅ' হোৱাৰ সন্দেহ কৰি আইতাকে তাইক চিকিৎসকৰ ওচৰলৈ লৈ যায়। চিকিৎসকলে তাইক গিজিৰ দৰেই প্ৰ'ট'কল অনুসৰণ কৰি চিকিৎসা প্ৰদান কৰে। ICU-ত দুসপ্তাহ কটোৱাৰ অন্তত তাইৰ প্ৰাণ ৰক্ষা পৰে।<ref>{{cite web|title=UC Davis Children's Hospital patient becomes third person in U.S. to survive rabies |url=http://www.ucdmc.ucdavis.edu/medicalcenter/features/2010-2011/06/20110616_rabies-survivor.html|publisher=UC Davis Medical Center|accessdate=3 May 2012}}</ref> কিছুমান সমালোচকে কয় যে প্ৰাণৰক্ষা পৰাসকলৰ (৩৬ গৰাকীৰ ভিতৰত ৫ গৰাকী) এক জিনিয জলাতংক প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা আছিল আৰু মিল্‌ৱাকী প্ৰ'ট'কলৰ লগত ইয়াৰ কোনো সম্পৰ্ক নাই।<ref name="WiredMystery">{{cite web|url=http://www.wired.com/2012/07/ff_rabies/all/%20|title=Undead: The Rabies Virus Remains a Medical Mystery|accessdate=May 15, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150516082934/http://www.wired.com/2012/07/ff_rabies/all|archivedate=May 16, 2015|deadurl=yes}}</ref> কিন্তু এই মতে চাবলৈ গ'লে পূৰ্বে কোনো আৰোগ্য হোৱা ৰোগীৰ তথ্য নথকা সত্ত্বেও পাঁচ গৰাকী ৰোগী মিল্‌ৱাকী প্ৰ'ট'কল গ্ৰহণ কৰোঁতে কাক্‌তালীয়ভাৱে ৰক্ষা পৰে। কেটামিনৰ তেবিজ ভাইৰাছৰ বিৰুদ্ধে প্ৰত্যক্ষ প্ৰভাৱ থকাৰ প্ৰমাণ পোৱা গৈছে।<ref>{{cite journal | author = Lockhart BP, Tordo N, Tsiang H | title = Inhibition of rabies virus transcription in rat cortical neurons with the dissociative anesthetic ketamine | journal = Antimicrob Agents Chemother | volume = 36 | issue = 8 | pages = 1750–5 | year = 1992 | pmid = 1416859 | pmc = 192041 | doi = 10.1128/AAC.36.8.1750 }}</ref> == তথ্য উৎস == {{Reflist|2}} == বাহ্যিক সংযোগ == * [http://www.mcw.edu/Pediatrics/InfectiousDiseases/PatientCare/Rabies.htm Rabies Registry] * [http://www.mcw.edu/FileLibrary/Groups/PedsInfectiousDiseases/Rabies/Milwaukee_protocol_v4_20913.pdf Description of the Protocol]{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Wikinews|First unvaccinated survivor of rabies discharged from hospital}} [[শ্ৰেণী:চিকিৎসা পদ্ধতি]] h652y5l7xfrcgzfsie3z0cmoowrnfso 0 41627 649243 631122 2026-11-03T05:36:26Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649243 wikitext text/x-wiki '''সাংখ্যিক অংক''' বা গণনাৰ অংক বা সংখ্যা অকলশৰীয়াকৈ (যেনে "১") বা সংমিশ্ৰণত (যেনে "১৫") ব্যৱহৃত একক চিহ্ন, বা সংখ্যা ব্যৱস্থাত সংখ্যাসমূহক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিবলৈ এটা অৱস্থান। "অংক" নামটোৰ মূল Digit; ই লেটিন ভাষাৰ “ডিজিটি’’ অৰ্থাৎ হাতৰ দহটা আঙুলিৰ পৰা আহিছে,<ref>{{cite web |url=http://dictionary.reference.com/browse/digit?s=t |title="Digit" Origin |publisher=[[dictionary.com]] |access-date=23 May 2015}}</ref> সাধাৰণ ১০ [[ভেঁটি|ভূমি]]ৰ [[সংখ্যা প্ৰণালী]]ৰ দহটা চিহ্নৰ সৈতে মিল থকাৰ পৰাই "ডিজিট" নামটো আহিছে, অৰ্থাৎ দশমিক (প্ৰাচীন লেটিন বিশেষণ decem মানে দহ)<ref>{{cite web |url=http://dictionary.reference.com/browse/decimal?s=t |title="Decimal" Origin |publisher=[[dictionary.com]] |access-date=23 May 2015}}</ref> digits. সংখ্যা। অখণ্ড সংখ্যা ভূমি বিশিষ্ট এটা নিৰ্দিষ্ট সংখ্যা প্ৰণালীৰ বাবে, প্ৰয়োজনীয় পৃথক পৃথক অংকসমূহৰ সংখ্যা ভূমিটোৰ পৰম মানৰ সমান। উদাহৰণস্বৰূপে, দশমিক প্ৰণালীত (ভূমি ১০) দহটা অংকৰ প্ৰয়োজন হয় (০ৰ পৰা ৯লৈকে), আনহাতে দ্বৈত প্ৰণালীত (ভূমি ২) দুটা অংকৰ প্ৰয়োজন হয় (০ আৰু ১)। এটা সাধাৰণ অংকীয় প্ৰণালীত, সংখ্যা হৈছে অংকৰ ক্ৰম, যিবোৰ ইচ্ছাকৃত দৈৰ্ঘ্যৰ হ’ব পাৰে। ক্ৰমৰ প্ৰতিটো স্থানৰ এটা স্থানীয় মান থাকে, আৰু প্ৰতিটো অংকৰ এটা নিজা মান থাকে। সংখ্যাটোৰ মানটো সেই ক্ৰমৰ প্ৰতিটো অংকক তাৰ স্থানীয় মানেৰে পূৰণ কৰি আৰু ফলাফলসমূহৰ যোগফল উলিয়াই নিৰ্ণয় কৰা হয়। যেনে - (৩×১০০)+(৫×১০)+(৮×১)=৩০০+৫০+৮=৩৫৮ ===সাংখ্যিক মান=== কোনো সংখ্যা প্ৰণালীৰ প্ৰতিটো অংকই এটা অখণ্ড সংখ্যাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, দশমিক প্ৰণালীত "১" অংকটোৱে <nowiki>''এক''</nowiki> অখণ্ড সংখ্যাটোক বুজায়। আৰু হেক্সাডেচিমেল প্ৰণালীত "A" আখৰে দহ সংখ্যাটোক বুজায়। এটা অৱস্থানীয় সংখ্যা প্ৰণালীত, শূন্যৰ পৰা সংখ্যা প্ৰণালীটোৰ ভূমিলৈকে (ভূমিটো নোলোৱাকৈ) প্ৰতিটো অখণ্ড সংখ্যাৰ বাবে একোটা একক অংক থাকে। এইদৰে অৱস্থানগত দশমিক প্ৰণালীত ০ ৰ পৰা ৯ লৈকে সংখ্যাবোৰক সোঁফালৰ "একক" অৱস্থানত যথাক্ৰমিক সংখ্যা "০" ৰ পৰা "৯" ব্যৱহাৰ কৰি প্ৰকাশ কৰিব পাৰি। ১২ সংখ্যাটোক এককৰ স্থানত "২" সংখ্যাটো ৰাখি আৰু "১" সংখ্যাটো "দহক"ৰ স্থানত, অৰ্থাৎ "২" ৰ বাওঁফালে ৰাখি প্ৰকাশ কৰিব পাৰি। আনহাতে ৩১২ সংখ্যাটো তিনিটা সংখ্যাৰে প্ৰকাশ কৰিব পাৰি: "শতক" স্থানত "৩", "দহক"ৰ স্থানত "১", আৰু "একক"ৰ স্থানত "২"। ===স্থানীয় মান নিৰ্ণয়=== দশমিক সংখ্যা ব্যৱস্থাত দশমিকক বিভাজক হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়, সাধাৰণতে ইংৰাজীত এটা ফুট বা অন্য ইউৰোপীয় ভাষাত কমা,<ref>{{Cite web|last=Weisstein|first=Eric W.|title=Decimal Point|url=https://mathworld.wolfram.com/DecimalPoint.html|access-date=2020-07-22|website=mathworld.wolfram.com|language=en}}</ref>"one place" বা "units place" বুজাবলৈ,<ref>{{Cite book|author=Snyder, Barbara Bode|title=Practical math for the technician : the basics|url=https://archive.org/details/practicalmathfor0000snyd|date=1991|publisher=Prentice Hall|isbn=0-13-251513-X|location=Englewood Cliffs, N.J.|pages=[https://archive.org/details/practicalmathfor0000snyd/page/225 225]|oclc=22345295|quote=units or ones place}}</ref><ref name="Rickoff1888">{{cite book|author=Andrew Jackson Rickoff|title=Numbers Applied|url=https://books.google.com/books?id=IYvSWIw3oxUC&pg=PA5|year=1888|publisher=D. Appleton & Company|pages=5–|quote=units' or ones' place}}</ref><ref name="McClymondsJones1905">{{cite book|author1=John William McClymonds|author2=D. R. Jones|title=Elementary Arithmetic|url=https://books.google.com/books?id=xwYAAAAAYAAJ&pg=PA17|year=1905|publisher=R.L. Telfer|pages=17–18|quote=units' or ones' place}}</ref> যাৰ স্থান মান এটা আছে। ইয়াৰ বাওঁফালে থকা প্ৰতিটো ক্ৰমাগত স্থানৰ স্থান মান পূৰ্বৰ অংকটোৰ স্থান মানৰ গুণ ভিত্তিৰ সমান। একেদৰে বিভাজকৰ সোঁফালে থকা প্ৰতিটো ক্ৰমাগত স্থানৰ স্থান মান পূৰ্বৰ অংকটোৰ স্থান মানৰ ভিত্তিৰে ভাগ কৰাৰ সমান হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, ১০.৩৪ সংখ্যা(ভিত্তি ১০ত লিখা), *০ দশমিক বিন্দুৰ বাওঁফালে থাকে, গতিকে ই এককৰ স্থানত থাকে, আৰু ইয়াক এককৰ ঘৰৰ অংক বুলি কোৱা হয়; <ref name="JohnsonLendsey1967">{{cite book|author1=Richard E. Johnson|url=https://books.google.com/books?id=W4AXAQAAMAAJ|title=Introductory Algebra for College Students|author2=Lona Lee Lendsey|author3=William E. Slesnick|publisher=Addison-Wesley Publishing Company|year=1967|page=30|quote=units' or ones', digit}}</ref><ref name="PierceTebeaux1983">{{cite book|author1=R. C. Pierce|author2=W. J. Tebeaux|title=Operational Mathematics for Business|url=https://books.google.com/books?id=ng11FOHjNmcC|year=1983|publisher=Wadsworth Publishing Company|isbn=978-0-534-01235-9|page=29|quote=ones or units digit}}</ref><ref name="Sobel1985a">{{cite book|author=Max A. Sobel|title=Harper & Row algebra one|url=https://books.google.com/books?id=f3Y51BtCOKMC|year=1985|publisher=Harper & Row|isbn=978-0-06-544000-3|page=282|quote=ones, or units, digit}}</ref> *১ ৰ বাওঁফালে থকা ১টো দহকৰ স্থানত থাকে, আৰু ইয়াক দহকৰ ঘৰৰ অংক বুলি কোৱা হয়; <ref name="Sobel1985b">{{cite book|author=Max A. Sobel|title=Harper & Row algebra one|url=https://books.google.com/books?id=f3Y51BtCOKMC|year=1985|publisher=Harper & Row|isbn=978-0-06-544000-3|page=277|quote=every two-digit number can be expressed as 10t+u when t is the tens digit}}</ref> *৩টো একক স্থানৰ সোঁফালে, গতিকে ই দশমাংশ স্থানত থাকে, আৰু ইয়াক দশমাংশ অংক বুলি কোৱা হয়; <ref name=":0">{{Cite book|author=Taggart, Robert|title=Mathematics. Decimals and percents|url=https://archive.org/details/mathematicspower0000robe|date=2000|publisher=J. Weston Walch|isbn=0-8251-4178-8|location=Portland, Me.|pages=[https://archive.org/details/mathematicspower0000robe/page/51 51]–54|oclc=47352965}}</ref> *দশমাংশ স্থানৰ সোঁফালে থকা ৪টো শতাংশ স্থানত থাকে, আৰু ইয়াক শতাংশ অংক বোলা হয়।<ref name=":0" /> সংখ্যাটোৰ মুঠ মান ১ দহক, ০ একক, ৩ দশমাংশ, আৰু ৪ শতাংশ। সংখ্যাটোত কোনো মান অৰিহণা যোগোৱা শূন্যই বুজায় যে ১টো একক স্থানত নহয় দহকৰ স্থানত আছে। সংখ্যাত যিকোনো অংকৰ ''স্থানীয় মান'' এটা সৰল গণনাৰ দ্বাৰা দিব পাৰি, যিটো নিজৰ বাবে সংখ্যা ব্যৱস্থাৰ আঁৰৰ যুক্তিৰ পৰিপূৰক। গণনাত প্ৰদত্ত সংখ্যাটোক ঘাত n − 1 দ্বাৰা উত্থাপন কৰা ভূমিৰে গুণ কৰা হয়, য'ত n য়ে বিভাজকৰ পৰা অংকটোৰ অৱস্থানক বুজায়; n ৰ মান ধনাত্মক (+), কিন্তু এইটো কেৱল তেতিয়াহে হয় যেতিয়া সংখ্যাটো বিভাজকৰ বাওঁফালে থাকে। আৰু সোঁফালে অংকটোক ঋণাত্মক (−) n ৰে উত্থাপিত ভিত্তিৰে গুণ কৰা হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, ১০.৩৪ সংখ্যাত (ভূমি ১০), ১ বিভাজকৰ বাওঁফালে দ্বিতীয়, গতিকে গণনাৰ ভিত্তিত ইয়াৰ মান হ'ল; :<math>n - 1 = 2 - 1 = 1</math> :<math>1 \times 10^1 = 10</math> :the '''4''' is second to the right of the separator, so based on calculation its value is, :<math>n = -2</math> :<math>4 \times 10^{-2} = \frac{4}{100}</math> ==ইতিহাস== <div style="float:right; "> {| class="wikitable zebra" |- ! পশ্চিমীয়া আৰবী |0 ||1 ||2 ||3 ||4 ||5 ||6 ||7 ||8 ||9 |- ! প্ৰাচ্য আৰবী |٠ ||١ ||٢ ||٣ ||٤ ||٥ ||٦ ||٧ ||٨ ||٩ |- ! পাৰ্চী |۰ ||۱ ||۲ ||۳ ||۴ ||۵ ||۶ ||۷ ||۸ ||۹ |- ! দেৱনাগৰী |० ||१ ||२ ||३ ||४ ||५ ||६ ||७ ||८ ||९ |} </div> প্ৰথম সত্য, লিখিত অৱস্থান সংখ্যা ব্যৱস্থাক ''হিন্দু–আৰবী'' সংখ্যা ব্যৱস্থা বুলি ধৰা হয়। এই ব্যৱস্থাটো [[ভাৰত]]ত সপ্তম শতিকাৰ ভিতৰত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল<ref name="O'Connor and Robertson">O'Connor, J. J. and Robertson, E. F. [http://www-history.mcs.st-andrews.ac.uk/HistTopics/Arabic_numerals.html Arabic Numerals]. January 2001. Retrieved on 2007-02-20.</ref>, কিন্তু আধুনিক ৰূপত নাছিল, কাৰণ শূন্য সংখ্যাৰ ব্যৱহাৰ তেতিয়াও বহুলভাৱে গ্ৰহণ কৰা হোৱা নাছিল। শূন্যৰ পৰিৱৰ্তে কেতিয়াবা সংখ্যাবোৰৰ তাৎপৰ্য্য সূচাবলৈ বিন্দুৰে চিহ্নিত কৰা হৈছিল, বা স্থানধাৰী হিচাপে এটা স্থান ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। শূন্যৰ প্ৰথম বহলভাৱে স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত ব্যৱহাৰ হৈছিল ৮৭৬ চনত।<ref>{{cite web|url=https://www.ams.org/featurecolumn/archive/india-zero.html |title=All for Nought |work=Feature Column |author=Bill Casselman |author-link=Bill Casselman (mathematician) |publisher=AMS |date=February 2007}}</ref> মূল সংখ্যাবোৰ আধুনিক সংখ্যাবোৰৰ সৈতে বহুত মিল আছিল, আনকি সংখ্যাবোৰক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা গ্লিফবোৰলৈকে।<ref name="O'Connor and Robertson"/> [[Image:Maya.svg|thumb|left|150px|মায়া সভ্যতাৰ সাংখ্যিক ব্যৱস্থাৰ অংক]] ত্ৰয়োদশ শতিকাৰ ভিতৰত ইউৰোপীয় গাণিতিক মহলত পশ্চিমীয়া আৰবী সংখ্যাবোৰ গ্ৰহণ কৰা হৈছিল (ফিবোনাচ্চিয়ে তেওঁৰ ''লিবাৰ এবাচি''ত সেইবোৰ ব্যৱহাৰ কৰিছিল)। ১৫ শতিকাৰ পৰাই ইহঁতে সাধাৰণ ব্যৱহাৰত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref>{{Cite web|last=Bradley|first=Jeremy|title=How Arabic Numbers Were Invented|url=https://www.theclassroom.com/how-to-identify-numbers-on-brass-from-india-12082499.html|access-date=2020-07-22|website=www.theclassroom.com}}</ref> ২০ শতিকাৰ শেষৰ ফালে বিশ্বৰ প্ৰায় সকলো অকম্পিউটাৰাইজড গণনা আৰবী সংখ্যাৰে কৰা হৈছিল, যিয়ে বেছিভাগ সংস্কৃতিতে স্থানীয় সংখ্যা ব্যৱস্থাৰ ঠাই লৈছে। ===সংখ্যা ব্যৱহাৰ কৰা অন্যান্য ঐতিহাসিক সংখ্যা ব্যৱস্থা=== মায়া সংখ্যাৰ সঠিক বয়স স্পষ্ট নহয় যদিও হিন্দু–আৰবী ব্যৱস্থাতকৈ ই পুৰণি হোৱাটো সম্ভৱ। এই ব্যৱস্থাটো আছিল ভিজেচিমেল (ভিত্তি সংখ্যা ২০), গতিকে ইয়াত বিশটা সংখ্যা আছে। মায়াসকলে শূন্যক বুজাবলৈ এটা খোলা চিহ্ন ব্যৱহাৰ কৰিছিল। সংখ্যাবোৰ উলম্বভাৱে লিখা হৈছিল, স্থানবোৰ তলত লিখা হৈছিল। মায়াসকলৰ আধুনিক দশমিক বিভাজকৰ সমতুল্য একো নাছিল, গতিকে তেওঁলোকৰ ব্যৱস্থাই ভগ্নাংশক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিব নোৱাৰিলে। সংখ্যাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা চিহ্নৰ বাহিৰে থাই সংখ্যা ব্যৱস্থা হিন্দু–আৰবী সংখ্যা ব্যৱস্থাৰ সৈতে একে। এই সংখ্যাবোৰৰ ব্যৱহাৰ থাইলেণ্ডত এসময়ৰ তুলনাত কম যদিও এতিয়াও আৰবী সংখ্যাৰ কাষত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। চীন আৰু জাপানী গণিতজ্ঞসকলে এসময়ত ব্যৱহাৰ কৰা গণনাৰ দণ্ডৰ লিখিত ৰূপ দণ্ড সংখ্যা কেৱল শূন্যই নহয় ঋণাত্মক সংখ্যাকো প্ৰতিনিধিত্ব কৰিবলৈ সক্ষম হোৱা দশমিক অৱস্থানৰ ব্যৱস্থা। গণনাৰ দণ্ড নিজেই হিন্দু–আৰবী সংখ্যা ব্যৱস্থাৰ পূৰ্বৰ। চুঝৌ সংখ্যাবোৰ দণ্ড সংখ্যাতকৈ পৃথক। {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Rod numerals (vertical) |- ! style="width:50px" | 0 ! style="width:50px" | 1 ! style="width:50px" | 2 ! style="width:50px" | 3 ! style="width:50px" | 4 ! style="width:50px" | 5 ! style="width:50px" | 6 ! style="width:50px" | 7 ! style="width:50px" | 8 ! style="width:50px" | 9 |- | [[Image:Counting rod 0.png]] | [[Image:Counting rod v1.png]] | [[Image:Counting rod v2.png]] | [[Image:Counting rod v3.png]] | [[Image:Counting rod v4.png]] | [[Image:Counting rod v5.png]] | [[Image:Counting rod v6.png]] | [[Image:Counting rod v7.png]] | [[Image:Counting rod v8.png]] | [[Image:Counting rod v9.png]] |- ! style="width:50px" | –0 ! style="width:50px" | –1 ! style="width:50px" | –2 ! style="width:50px" | –3 ! style="width:50px" | –4 ! style="width:50px" | –5 ! style="width:50px" | –6 ! style="width:50px" | –7 ! style="width:50px" | –8 ! style="width:50px" | –9 |- | [[Image:Counting rod -0.png]] | [[Image:Counting rod v-1.png]] | [[Image:Counting rod v-2.png]] | [[Image:Counting rod v-3.png]] | [[Image:Counting rod v-4.png]] | [[Image:Counting rod v-5.png]] | [[Image:Counting rod v-6.png]] | [[Image:Counting rod v-7.png]] | [[Image:Counting rod v-8.png]] | [[Image:Counting rod v-9.png]] |} ==আধুনিক সাংখ্যিক ব্যৱস্থা== ===কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানত=== কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানত ব্যাপকভাৱে ব্যৱহৃত বাইনাৰী বা দ্বিচৰ (ভিত্তি ২), অক্টেল বা অষ্টক (ভিত্তি ৮) আৰু হেক্সাডেচিমেল (ভিত্তি ১৬) ব্যৱস্থাই হিন্দু-আৰবী সংখ্যা ব্যৱস্থাৰ নীতি-নিয়ম অনুসৰণ কৰে।<ref>{{Cite book|last=Ravichandran|first=D.|url=https://books.google.com/books?id=EHNOHAjXdQcC&q=octal|title=Introduction To Computers And Communication|date=2001-07-01|publisher=Tata McGraw-Hill Education|isbn=978-0-07-043565-0|language=en|pages=24–47}}</ref> বাইনাৰী বা দ্বিচৰ ব্যৱস্থাই কেৱল "০" আৰু "১" সংখ্যা ব্যৱহাৰ কৰে, আনহাতে অষ্টক ব্যৱস্থাই "০"ৰ পৰা "৭"লৈকে সংখ্যা ব্যৱহাৰ কৰে। হেক্সাডেচিমেল ব্যৱস্থাই দশমিক ব্যৱস্থাৰ পৰা সকলো সংখ্যা ব্যৱহাৰ কৰে, লগতে "A"ৰ পৰা "F"লৈকে ১০ৰ পৰা ১৫ সংখ্যাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিবলৈ আখৰ ব্যৱহাৰ কৰে।<ref>{{Cite web|title=Hexadecimals|url=https://www.mathsisfun.com/hexadecimals.html|access-date=2020-07-22|website=www.mathsisfun.com}}</ref> যেতিয়া বাইনাৰী ব্যৱস্থাপ্ৰণালী ব্যৱহাৰ কৰা হয়, "বিট(সমূহ)" শব্দটো সাধাৰণতে "অংক(সমূহ)"ৰ বিকল্প হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়, "বাইনাৰী অংক" শব্দটোৰ এটা পৰ্টমেণ্ট। ===অ-স্বাভাৱিক ব্যৱস্থা=== ত্ৰিগুণ আৰু সুষম ত্ৰিগুণ ব্যৱস্থাও কেতিয়াবা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। দুয়োটা ব্যৱস্থাৰ ভিত্তি ৩।<ref>{{Cite web|date=2019-10-30|url=http://bit-player.org/wp-content/extras/bph-publications/AmSci-2001-11-Hayes-ternary.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20191030114823/http://bit-player.org/wp-content/extras/bph-publications/AmSci-2001-11-Hayes-ternary.pdf|title=Third Base|archive-date=2019-10-30|access-date=2020-07-22|archivedate=2019-10-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191030114823/http://bit-player.org/wp-content/extras/bph-publications/AmSci-2001-11-Hayes-ternary.pdf|deadurl=yes}}</ref> ১, ০ আৰু –১ সংখ্যাৰ মান থকাটো অস্বাভাৱিক সুষম ত্ৰিত্ব। সুষম ত্ৰিত্বৰ কিছুমান উপযোগী বৈশিষ্ট্য আছে আৰু এই ব্যৱস্থাটো পৰীক্ষামূলক ৰাছিয়ান চেটুন কম্পিউটাৰত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref>{{Cite web|title=Development of ternary computers at Moscow State University. Russian Virtual Computer Museum|url=https://www.computer-museum.ru/english/setun.htm|access-date=2020-07-22|website=www.computer-museum.ru}}</ref> যোৱা ৩০০ বছৰত কেইবাজনো লেখকে অৱস্থান সংকেতৰ সুবিধা লক্ষ্য কৰিছে, যিটো পৰিৱৰ্তিত দশমিক উপস্থাপনৰ সমান। ঋণাত্মক মানক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা সংখ্যাগত সংখ্যাৰ ব্যৱহাৰৰ বাবে কিছুমান সুবিধা উল্লেখ কৰা হৈছে। ১৮৪০ চনত অগাষ্টিন-লুই ক'চিয়ে সংখ্যাৰ স্বাক্ষৰিত সাংখ্যিক উপস্থাপনৰ ব্যৱহাৰৰ পোষকতা কৰে আৰু ১৯২৮ চনত ফ্ল'ৰিয়ান কাজ'ৰীয়ে তেওঁৰ সংকলনত ঋণাত্মক সংখ্যাৰ বিষয়ে উপস্থাপন কৰে। কম্পিউটাৰ ডিজাইনতো স্বাক্ষৰিত সংখ্যাৰ প্ৰতিনিধিত্বৰ ধাৰণাটো গ্ৰহণ কৰা হৈছে। ==গণিতত সংখ্যা== সংখ্যাৰ বৰ্ণনাত সংখ্যাৰ অপৰিহাৰ্য ভূমিকা থকাৰ পিছতো আধুনিক গণিতৰ বাবে ই তুলনামূলকভাৱে অগুৰুত্বপূৰ্ণ।<ref>{{Cite web|last=Kirillov|first=A.A.|title=What are numbers?|url=https://www.math.upenn.edu/~kirillov/MATH480-S08/WN1.pdf|website=math.upenn.|page=2|quote=True, if you open a modern mathematical journal and try to read any article, it is very probable that you will see no numbers at all.|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240801175507/https://www2.math.upenn.edu/~kirillov/MATH480-S08/WN1.pdf|archivedate=2024-08-01|access-date=2024-08-01|deadurl=yes}}</ref> তথাপিও কেইটামান গুৰুত্বপূৰ্ণ গাণিতিক ধাৰণা আছে, যিয়ে সংখ্যা এটাক সাংখ্যিক ক্ৰম হিচাপে প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। ===ডিজিটেল ৰুট=== ডিজিটেল ৰুট হ’ল কোনো এটা সংখ্যাৰ অংকৰ যোগফলৰ দ্বাৰা পোৱা একক সংখ্যাৰ সংখ্যা, তাৰ পিছত ফলাফলৰ অংকসমূহৰ যোগফল, এনেকৈয়ে, যেতিয়ালৈকে এটা অংকৰ সংখ্যা পোৱা নাযায়।<ref>{{Cite web|last=Weisstein|first=Eric W.|title=Digital Root|url=https://mathworld.wolfram.com/DigitalRoot.html|access-date=2020-07-22|website=mathworld.wolfram.com|language=en}}</ref> ==প্ৰাচীন সংখ্যাৰ ইতিহাস== গণনাৰ সহায়ক হোৱাকৈ বিশেষকৈ শৰীৰৰ অংগসমূহৰ ব্যৱহাৰ (আঙুলি পাবত কৰা গণনা) আজিৰ দৰে প্ৰাগঐতিহাসিক যুগতো নিশ্চয়কৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ বহুতো ধৰণ আছে। দহটা আঙুলিত গণনা কৰাৰ উপৰিও কিছুমান সংস্কৃতিত নুকুল, আঙুলি আৰু ভৰিৰ আঙুলিৰ মাজৰ ঠাইৰ লগতে আঙুলিও গণনা কৰা হৈছিল। নিউ গিনিৰ অক্সাপমিন সংস্কৃতিয়ে সংখ্যাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিবলৈ শৰীৰৰ ওপৰৰ ২৭টা স্থান ব্যৱহাৰ কৰে।<ref>{{Cite book|author=Saxe, Geoffrey B.|title=Cultural development of mathematical ideas : Papua New Guinea studies|url=https://archive.org/details/culturaldevelopm0000saxe|date=2012|publisher=Cambridge University Press|others=Esmonde, Indigo.|isbn=978-1-139-55157-1|location=Cambridge|pages=[https://archive.org/details/culturaldevelopm0000saxe/page/44 44]–45|quote=The Okspamin body system includes 27 body parts...|oclc=811060760}}</ref> সংখ্যাগত তথ্য সংৰক্ষণ কৰিবলৈ কাঠ, হাড় আৰু শিলত খোদিত চিহ্ন প্ৰাগঐতিহাসিক কালৰে পৰা ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref>{{Cite book|author=Tuniz, C. (Claudio)|title=Humans : an unauthorized biography|others=Tiberi Vipraio, Patrizia, Haydock, Juliet|date=24 May 2016|isbn=978-3-319-31021-3|location=Switzerland|pages=101|oclc=951076018|quote=...even notches cut into sticks made out of wood, bone or other materials dating back 30,000 years (often referred to as "notched tallies").}}</ref> প্ৰাচীন আমেৰিকাৰ খিলঞ্জীয়া গোটসমূহকে ধৰি [[প্ৰস্তৰ যুগ]]ৰ সংস্কৃতিসমূহে জুৱা, ব্যক্তিগত সেৱা আৰু বাণিজ্যিক সামগ্ৰীৰ বাবে টেলি ব্যৱহাৰ কৰিছিল। মাটিৰ বস্তুত সংখ্যাগত তথ্য সংৰক্ষণৰ এটা পদ্ধতি চুমেৰিয়ানসকলে খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৮০০০ৰ পৰা ৩৫০০ চনৰ ভিতৰত উদ্ভাৱন কৰিছিল।<ref>{{Cite book|author=Ifrah, Georges|title=From one to zero : a universal history of numbers|url=https://archive.org/details/fromonetozerouni0000ifra|date=1985|publisher=Viking|isbn=0-670-37395-8|location=New York|pages=[https://archive.org/details/fromonetozerouni0000ifra/page/154 154]|oclc=11237558|quote=And so, by the beginning of the third millennium B.C., the Sumerians and Elamites had adopted the practice of recording numerical information on small, usually rectangular clay tablets }}</ref> এই কামটো বিভিন্ন আকৃতিৰ সৰু সৰু মাটিৰ টোকেনেৰে কৰা হৈছিল, যিবোৰ ঠোঙাত গুটিৰ দৰে ভৰাই থোৱা হৈছিল। প্ৰায় খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩৫০০ৰ পৰা মাটিৰ টোকেনৰ ঠাইত ক্ৰমান্বয়ে মাটিৰ ফলকত (প্ৰথমতে টোকেনৰ বাবে পাত্ৰ) বিভিন্ন কোণত ঘূৰণীয়া সাঁচৰ দ্বাৰা ছাপ কৰা সংখ্যাৰ চিন লগোৱা হৈছিল, যিবোৰ তাৰ পিছত পোৰা বা ধোঁৱা দি শুকুওৱা হৈছিল। প্ৰায় খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩১০০ ত লিখিত সংখ্যাবোৰ গণনা কৰা বস্তুবোৰৰ পৰা বিচ্ছিন্ন হৈ বিমূৰ্ত সংখ্যাত পৰিণত হয়। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২৭০০ চনৰ পৰা ২০০০ চনৰ ভিতৰত চুমেৰত ঘূৰণীয়া সাঁচৰ ঠাইত ক্ৰমান্বয়ে নলীৰ সাঁচৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয় যিটো মাটিত কুণ্ডলী আকৃতিৰ চিন চেপিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। এই কিউনিফৰ্ম সংখ্যাৰ চিনবোৰ ইহঁতে সলনি কৰা ঘূৰণীয়া সংখ্যাৰ চিনবোৰৰ সৈতে মিল আছিল আৰু ঘূৰণীয়া সংখ্যাৰ চিনবোৰৰ যোগসূত্ৰ চিহ্ন-মূল্য সংকেত ধৰি ৰাখিছিল। এই ব্যৱস্থাবোৰ ক্ৰমান্বয়ে এটা সাধাৰণ চেক্সাজেচিমেল সংখ্যা ব্যৱস্থাত একত্ৰিত হৈছিল; এইটো এটা স্থান-মূল্য ব্যৱস্থা আছিল য'ত মাত্ৰ দুটা ছাপ দিয়া চিহ্ন আছিল, উলম্ব ৱেজ আৰু চেভ্ৰন, যিয়ে ভগ্নাংশকো প্ৰতিনিধিত্ব কৰিব পাৰিছিল।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=qxP0yJa2G6oC&q=he+vertical+wedge+and+the+chevron&pg=PA226|title=London Encyclopædia, Or, Universal Dictionary of Science, Art, Literature, and Practical Mechanics: Comprising a Popular View of the Present State of Knowledge; Illustrated by Numerous Engravings and Appropriate Diagrams|date=1845|publisher=T. Tegg|pages=226|language=en}}</ref> এই চেক্সাজেচিমেল সংখ্যা ব্যৱস্থাটো পুৰণি বেবিলন যুগৰ আৰম্ভণিতে (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১৯৫০ চনত) সম্পূৰ্ণৰূপে বিকশিত হৈছিল আৰু বেবিলনত ই প্ৰামাণিক হৈ পৰিছিল।<ref>{{Cite book|last=Neugebauer|first=O.|url=https://books.google.com/books?id=v1bmBwAAQBAJ&q=sexagesimal+number+system+was+fully+developed+at+the+beginning+of+the+Old+Babylonia+period|title=Astronomy and History Selected Essays|date=2013-11-11|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=978-1-4612-5559-8|language=en}}</ref> চেক্সাজেচিমেল সংখ্যা আছিল এটা মিশ্ৰিত ৰেডিক্স ব্যৱস্থা যিয়ে বিকল্প ভিত্তি ১০ আৰু ভিত্তি ৬ কিউনিফৰ্ম উলম্ব ৱেজ আৰু চেভ্ৰনৰ ক্ৰমত ধৰি ৰাখিছিল। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১৯৫০ চনলৈকে এইটো এটা অৱস্থান সংকেত ব্যৱস্থা আছিল। বাণিজ্যত চেক্সাজেচিমেল সংখ্যাৰ বহুল ব্যৱহাৰ হ’বলৈ ধৰাৰ উপৰিও জ্যোতিৰ্বিজ্ঞান আৰু অন্যান্য গণনাতো ব্যৱহাৰ কৰা হ’ল। এই ব্যৱস্থাটো বেবিলনৰ পৰা ৰপ্তানি কৰা হৈছিল আৰু সমগ্ৰ মেছ'পটেমিয়াত ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল আৰু গ্ৰীক, ৰোমান আৰু মিচৰীয়াকে ধৰি বেবিলনৰ মানক জোখ আৰু গণনাৰ একক ব্যৱহাৰ কৰা প্ৰতিটো ভূমধ্যসাগৰীয় জাতিয়ে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। বেবিলনীয় শৈলীৰ চেক্সাজেচিমেল গণনা এতিয়াও আধুনিক সমাজত সময় (প্ৰতি ঘণ্টাত মিনিট) আৰু কোণ (ডিগ্ৰী) জুখিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়<ref>{{Cite book|chapter=Sexagesimal System|place=Berlin/Heidelberg|publisher=Springer-Verlag|doi=10.1007/978-1-4020-4425-0_9055 |title=Encyclopaedia of the History of Science, Technology, and Medicine in Non-Western Cultures |date=2008 |last1=Powell |first1=Marvin A. |pages=1998–1999 |isbn=978-1-4020-4559-2 }}</ref>। ==আধুনিক সংখ্যাৰ ইতিহাস== চীনত মৌলিক সংখ্যাৰ মডিউলাৰ টেলি ব্যৱহাৰ কৰি সেনা আৰু প্ৰদেশ গণনা কৰা হৈছিল। এই হিচাপৰ অনন্য সংমিশ্ৰণ হিচাপে অনন্য সংখ্যক সৈন্য আৰু ধানৰ জোখ-মাখ দেখা যায়। মডিউলাৰ গাণিতিকৰ এটা ডাঙৰ সুবিধা হ'ল, ইয়াক গুণ কৰাটো সহজ।<ref>{{Cite book|author=Knuth, Donald Ervin|title=The art of computer programming|url=https://archive.org/details/isbn_9787302058151|year=1998 |publisher=Addison-Wesley Pub. Co|isbn=0-201-03809-9|location=Reading, Mass.|oclc=823849|quote=The advantages of a modular representation are that addition, subtraction, and multiplication are very simple}}</ref> ইয়াৰ ফলত বিধানসমূহৰ বাবে মডিউলাৰ গাণিতিক ব্যৱহাৰ বিশেষভাৱে আকৰ্ষণীয় হয়। গতানুগতিক হিচাপবোৰ গুণ আৰু বিভাজন কৰাটো যথেষ্ট কঠিন। আধুনিক যুগত মডিউলাৰ গাণিতিক কেতিয়াবা ডিজিটেল সংকেত প্ৰক্ৰিয়াকৰণত ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref>{{Cite book|last1=Echtle|first1=Klaus|url=https://books.google.com/books?id=bzw15Ew_iOoC&q=modern+times+modular+arithmetic++digital+signal+processing.&pg=PA439|title=Dependable Computing - EDCC-1: First European Dependable Computing Conference, Berlin, Germany, October 4-6, 1994. Proceedings|last2=Hammer|first2=Dieter|last3=Powell|first3=David|date=1994-09-21|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=978-3-540-58426-1|pages=439|language=en}}</ref> আটাইতকৈ পুৰণি গ্ৰীক ব্যৱস্থা আছিল আটিক সংখ্যাৰ( Attic numerals),<ref>{{Cite book|author=Woodhead, A. G. (Arthur Geoffrey)|title=The study of Greek inscriptions|url=https://archive.org/details/studyofgreekinsc0000wood_s4w4|date=1981|publisher=Cambridge University Press|isbn=0-521-23188-4|edition=2nd|location=Cambridge|pages=[https://archive.org/details/studyofgreekinsc0000wood_s4w4/page/109 109]–110|oclc=7736343}}</ref> কিন্তু খ্ৰীষ্টপূৰ্ব চতুৰ্থ শতিকাত তেওঁলোকে quasidecimal বৰ্ণানুক্ৰমিক ব্যৱস্থা ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref>{{Cite book|last=Ushakov|first=Igor|url=https://books.google.com/books?id=4cXOAwAAQBAJ&q=quasidecimal+alphabetic+system+greek&pg=PA17|title=In the Beginning Was the Number (2)|date=22 June 2012 |publisher=Lulu.com|isbn=978-1-105-88317-0|language=en}}</ref> ইহুদীসকলেও একে ধৰণৰ ব্যৱস্থা (হিব্ৰু সংখ্যা) ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে, ইয়াৰ আটাইতকৈ পুৰণি উদাহৰণসমূহ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১০০ চনৰ মুদ্ৰা বুলি জনা যায়।<ref>{{Cite book|author=Chrisomalis, Stephen|title=Numerical notation : a comparative history|date=2010|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-511-67683-3|location=Cambridge|pages=157|oclc=630115876|quote=The first safely dated instance in which the use of Hebrew alphabetic numerals is certain is on coins from the reign of Hasmonean king Alexander Janneus(103 to 76 BC)...}}</ref> ৰোমান সাম্ৰাজ্যই মাম, পেপিৰাছ আৰু শিলত লিখা টেলি ব্যৱহাৰ কৰিছিল আৰু মোটামুটিভাৱে গ্ৰীকসকলে বিভিন্ন সংখ্যাত আখৰ নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ প্ৰথা অনুসৰণ কৰিছিল। ষোড়শ শতিকাত অৱস্থান সংকেত সাধাৰণ ব্যৱহাৰ নোহোৱালৈকে ইউৰোপত ৰোমান সংখ্যা ব্যৱস্থা সাধাৰণ ব্যৱহাৰ হৈ আছিল।<ref>{{Cite book|last=Silvercloud|first=Terry David|url=https://books.google.com/books?id=Zy-ODwAAQBAJ&q=Roman+numerals+system+remained+in+common+use&pg=PA152|title=The Shape of God: Secrets, Tales, and Legends of the Dawn Warriors|date=2007|publisher=Terry David Silvercloud|isbn=978-1-4251-0836-6|pages=152|language=en}}</ref> মধ্য [[আমেৰিকা]]ৰ মায়াসকলে সম্ভৱতঃ অলমেকৰ পৰা উত্তৰাধিকাৰী সূত্ৰে পোৱা মিশ্ৰিত ''ভিত্তি ১৮'' আৰু ''ভিত্তি ২০'' ব্যৱস্থা ব্যৱহাৰ কৰিছিল, য'ত অৱস্থান সংকেত আৰু শূন্যৰ দৰে উন্নত বৈশিষ্ট্যও আছিল।<ref>{{citation |title=Modern Mathematics |first1=Ruric E. |last1=Wheeler |first2=Ed R. |last2=Wheeler |publisher=Kendall Hunt |year=2001 |isbn=9780787290627 |page=130 |url=https://books.google.com/books?id=azSPh9SBwwEC&pg=PA130}}.</ref> তেওঁলোকে এই ব্যৱস্থাৰ সহায়ত সৌৰ বছৰৰ দৈৰ্ঘ্য আৰু শুক্ৰৰ কক্ষপথৰ অতি সঠিক গণনাকে ধৰি উন্নত জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানৰ গণনা কৰিছিল।<ref>{{Cite book|last=Swami|first=Devamrita|url=https://books.google.com/books?id=5JRdIkxETUsC&q=Maya+length+of+the+solar+year+and+the+orbit+of+Venus&pg=PT304|title=Searching for Vedic India|date=2002|publisher=The Bhaktivedanta Book Trust|isbn=978-0-89213-350-5|language=en|quote=Maya astronomy finely calculated both the duration of the solar year and the synodical revolution of Venus}}</ref> ইনকান সাম্ৰাজ্যই কুইপু ব্যৱহাৰ কৰি ''বৃহৎ কমাণ্ড ইকনমি'' চলাইছিল, যিটো ৰঙীন আঁহ গাঁঠি দি তৈয়াৰ কৰা টেলি আছিল।<ref>{{Cite web|title=Quipu {{!}} Incan counting tool|url=https://www.britannica.com/technology/quipu|access-date=2020-07-23|website=Encyclopedia Britannica|language=en}}</ref> গাঁঠি আৰু ৰঙৰ মিশ্ৰণৰ বিষয়ে জ্ঞান ষোড়শ শতিকাত স্পেনিছ বিজয়ীসকলে দখল কৰিছিল আৰু এণ্ডিয়ান অঞ্চলত এতিয়াও সৰল কুইপুৰ দৰে ৰেকৰ্ডিং যন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয় যদিও এতিয়াও জীয়াই থকা নাই। কিছুমান কৰ্তৃপক্ষৰ মতে চীনত গণনাৰ ৰডৰ ব্যাপক ব্যৱহাৰৰ পৰাই পজিচনেল এৰিথমেটিক আৰম্ভ হৈছিল।<ref>{{Cite book|last=Chen|first=Sheng-Hong|url=https://books.google.com/books?id=K3lhDwAAQBAJ&q=positional+arithmetic+began+with+the+wide+use+of+counting+rods+in+China&pg=PA8|title=Computational Geomechanics and Hydraulic Structures|date=2018-06-21|publisher=Springer|isbn=978-981-10-8135-4|pages=8|language=en|quote=… definitely before 400 BC they possessed a similar positional notation based on the ancient counting rods.}}</ref> প্ৰাচীন লিখিত অৱস্থানৰ ৰেকৰ্ড চীনত প্ৰায় ৪০০ চনত ৰড কেলকুলাছৰ ফলাফল যেন লাগে। ভাৰতত প্ৰথমবাৰৰ বাবে শূন্য ব্যৱহাৰ কৰিছিল খ্ৰীষ্টীয় সপ্তম শতিকাত [[ব্ৰহ্মগুপ্ত]]ই। .<ref>{{Cite web|title=Foundations of mathematics – The reexamination of infinity|url=https://www.britannica.com/science/foundations-of-mathematics|access-date=2020-07-23|website=Encyclopædia Britannica|language=en}}</ref> আধুনিক অৱস্থানমূলক আৰবী সংখ্যা ব্যৱস্থা ভাৰতৰ গণিতজ্ঞসকলে বিকশিত কৰিছিল আৰু ৭৭৩ চনৰ আশে-পাশে ভাৰতৰ এজন ৰাষ্ট্ৰদূতে বাগদাদলৈ অনা জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানৰ তালিকাৰ সৈতে মুছলমান গণিতজ্ঞসকলৰ হাতলৈ আগবঢ়াইছিল।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=uM0sRPoABq8C&q=astronomical+tables+brought+to+Baghdad+by+an+Indian+ambassador+around+773&pg=PA626|title=The Encyclopedia Britannica|date=1899|pages=626|language=en}}</ref> ভাৰতৰ পৰা ইছলামিক চুলতান আৰু আফ্ৰিকাৰ মাজত হোৱা সমৃদ্ধিশালী বাণিজ্যই এই ধাৰণাটো কায়ৰোলৈ লৈ যায়। আৰবী গণিতজ্ঞসকলে এই ব্যৱস্থাটোক দশমিক ভগ্নাংশ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিবলৈ সম্প্ৰসাৰিত কৰে আৰু মুহাম্মাদ ইবনে মুছা আল-ৱাৰিজমীয়ে নৱম শতিকাত ইয়াৰ বিষয়ে এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ গ্ৰন্থ লিখিছিল।<ref>{{Cite book|author=Struik, Dirk J. (Dirk Jan)|title=A concise history of mathematics|url=https://archive.org/details/concisehistoryof0000stru_m6j1|date=1967|publisher=Dover Publications|isbn=0-486-60255-9|edition=3d rev.|location=New York|oclc=635553}}</ref> দ্বাদশ শতিকাত স্পেইনত এই গ্ৰন্থখনৰ অনুবাদ আৰু ১২০১ চনৰ পিছাৰ লিঅ'নাৰ্ডোৰ লিবাৰ আবাচিৰ অনুবাদৰ লগে লগে ইউৰোপত আধুনিক আৰবী সংখ্যাসমূহৰ প্ৰৱৰ্তন কৰা হয়।<ref>{{Cite book|last=Sigler|first=Laurence|url=https://books.google.com/books?id=PilhoGJeKBUC&q=Leonardo+of+Pisa's+Liber+Abaci+of+1201|title=Fibonacci's Liber Abaci: A Translation into Modern English of Leonardo Pisano's Book of Calculation|date=2003-11-11|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=978-0-387-40737-1|language=en}}</ref> ইউৰোপত শূন্য থকা সম্পূৰ্ণ ভাৰতীয় ব্যৱস্থাটো দ্বাদশ শতিকাৰ আৰবসকলৰ পৰাই উদ্ভৱ হৈছিল।<ref>{{Cite book|author=Deming, David|title=Science and technology in world history. Volume 1, The ancient world and classical civilization|date=2010|publisher=McFarland & Co|isbn=978-0-7864-5657-4|location=Jefferson, N.C.|pages=86|oclc=650873991}}</ref> বাইনাৰী বা দ্বিচৰ ব্যৱস্থা (ভিত্তি ২) ১৭ শতিকাত গটফ্ৰাইড লাইবনিজে প্ৰচাৰ কৰিছিল।<ref name=":1">{{Cite book|author=Yanushkevich, Svetlana N.|title=Introduction to logic design|url=https://archive.org/details/introductiontolo0000yanu|date=2008|publisher=CRC Press|others=Shmerko, Vlad P.|isbn=978-1-4200-6094-2|location=Boca Raton|pages=[https://archive.org/details/introductiontolo0000yanu/page/56 56]|oclc=144226528}}</ref> লেইবনিজে নিজৰ কেৰিয়াৰৰ আৰম্ভণিতে এই ধাৰণাটো বিকশিত কৰিছিল আৰু চীনৰ পৰা অহা আই চিঙৰ এটা কপি পৰ্যালোচনা কৰাৰ সময়ত ইয়াক পুনৰ বিবেচনা কৰিছিল।<ref>{{Cite book|author=Sloane, Sarah|title=The I Ching for writers : finding the page inside you|url=https://archive.org/details/ichingforwriters0000sloa|date=2005|publisher=New World Library|isbn=1-57731-496-4|location=Novato, Calif.|pages=[https://archive.org/details/ichingforwriters0000sloa/page/10 9]|oclc=56672043}}</ref> ২০ শতিকাত কম্পিউটাৰ প্ৰয়োগৰ বাবে বাইনাৰী সংখ্যাৰ সাধাৰণ ব্যৱহাৰ আৰম্ভ হয়<ref name=":1" />। ===<span id="popular"></span>বেছিভাগ জনপ্ৰিয় ব্যৱস্থাত সংখ্যা=== {| class="wikitable" summary="Numerals in many different writing systems" ! পশ্চিম আৰৱী ! 0 ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 |- ! অসমীয়া; [[Bengali language|বাংলা]] | ০ | ১ | ২ | ৩ | ৪ | ৫ | ৬ | ৭ | ৮ | ৯ |- ! [[দেৱনাগৰী]] | ० | १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ |- ! পূৱ আৰৱী | ٠ | ١ | ٢ | ٣ | ٤ | ٥ | ٦ | ٧ | ٨ | ٩ |- ! [[Persian language|পাৰ্ছী]] | ٠ | ١ | ٢ | ٣ | ۴ | ۵ | ۶ | ٧ | ٨ | ٩ |- ! [[গুৰুমুখী]] | ੦ | ੧ | ੨ | ੩ | ੪ | ੫ | ੬ | ੭ | ੮ | ੯ |- ! [[Chinese language|চীনা]] (দৈনন্দিন) | 〇 | 一 | 二 | 三 | 四 | 五 | 六 | 七 | 八 | 九 |- ! চীনা (পৰম্পৰাগত) | 零 | 壹 | 貳 | 叄 | 肆 | 伍 | 陸 | 柒 | 捌 | 玖 |- ! চীনা (সৰলীকৃত) |零 |壹 |贰 |叁 |肆 |伍 |陆 |柒 |捌 |玖 |- ! Chinese (Suzhou) | 〇 | 〡 | 〢 | 〣 | 〤 | 〥 | 〦 | 〧 | 〨 | 〩 |- ! Ge'ez (Ethiopic) | | ፩ | ፪ | ፫ | ፬ | ፭ | ፮ | ፯ | ፰ | ፱ |- ! [[Gujarati language|গুজৰাটী]] | ૦ | ૧ | ૨ | ૩ | ૪ | ૫ | ૬ | ૭ | ૮ | ૯ |- ! Hieroglyphic Egyptian | | 𓏺 | 𓏻 | 𓏼 | 𓏽 | 𓏾 | 𓏿 | 𓐀 | 𓐁 | 𓐂 |- ! [[Japanese numerals|জাপানী]] (everyday) | {{lang|ja|〇}} | {{lang|ja|一}} | {{lang|ja|二}} | {{lang|ja|三}} | {{lang|ja|四}} | {{lang|ja|五}} | {{lang|ja|六}} | {{lang|ja|七}} | {{lang|ja|八}} | {{lang|ja|九}} |- ! জাপানী (formal) |零 |壱 |弐 |参 |四 |五 |六 |七 |八 |九 |- ! [[কানাড়া]] | ೦ | ೧ | ೨ | ೩ | ೪ | ೫ | ೬ | ೭ | ೮ | ೯ |- ! [[Khmer language|Khmer]] (Cambodia) | ០ | ១ | ២ | ៣ | ៤ | ៥ | ៦ | ៧ | ៨ | ៩ |- ! [[Lao language|Lao]] | ໐ | ໑ | ໒ | ໓ | ໔ | ໕ | ໖ | ໗ | ໘ | ໙ |- ! [[Limbu language|লিম্বু]] | ᥆ | ᥇ | ᥈ | ᥉ | ᥊ | ᥋ | ᥌ | ᥍ | ᥎ | ᥏ |- ! [[মালায়ালাম]] | ൦ | ൧ | ൨ | ൩ | ൪ | ൫ | ൬ | ൭ | ൮ | ൯ |- ! [[Mongolian alphabet|Mongolian]] | ᠐ | ᠑ | ᠒ | ᠓ | ᠔ | ᠕ | ᠖ | ᠗ | ᠘ | ᠙ |- ! [[Burmese script|Burmese]] | ၀ | ၁ | ၂ | ၃ | ၄ | ၅ | ၆ | ၇ | ၈ | ၉ |- ! [[Oriya alphabet|Oriya]] | ୦ | ୧ | ୨ | ୩ | ୪ | ୫ | ୬ | ୭ | ୮ | ୯ |- ! [[Roman numerals|ৰোমান]] | | I | II | III | IV | V | VI | VII | VIII | IX |- |- ! [[Shan language|Shan]] | ႐ | ႑ | ႒ | ႓ | ႔ | ႕ | ႖ | ႗ | ႘ | ႙ |- ! [[Sinhala numerals|সিংহল]] | | 𑇡 | 𑇢 | 𑇣 | 𑇤 | 𑇥 | 𑇦 | 𑇧 | 𑇨 | 𑇩 |- ! [[Tamil language|তামিল]] | ௦ | ௧ | ௨ | ௩ | ௪ | ௫ | ௬ | ௭ | ௮ | ௯ |- ! [[Telugu language|তেলেগু]] | ౦ | ౧ | ౨ | ౩ | ౪ | ౫ | ౬ | ౭ | ౮ | ౯ |- ! [[Thai numerals|থাই]] | ๐ | ๑ | ๒ | ๓ | ๔ | ๕ | ๖ | ๗ | ๘ | ๙ |- ! [[Tibetan alphabet|Tibetan]] | ༠ | ༡ | ༢ | ༣ | ༤ | ༥ | ༦ | ༧ | ༨ | ༩ |- ! [[New Tai Lue alphabet|New Tai Lue]] | ᧐ | ᧑ | ᧒ | ᧓ | ᧔ | ᧕ | ᧖ | ᧗ | ᧘ | ᧙ |- ! [[Javanese script|Javanese]] | ꧐ | ꧑ | ꧒ | ꧓ | ꧔ | ꧕ | ꧖ | ꧗ | ꧘ | ꧙ |- |} ===অতিৰিক্ত সংখ্যা=== {| class="wikitable" summary="Additional numerals used in Chinese" ! ! ১ ! ৫ ! ১০ ! ২০ ! ৩০ ! ৪০ ! ৫০ ! ৬০ ! ৭০ ! ৮০ ! ৯০ ! ১০০ ! ৫০০ ! ১০০০ ! ১০০০০ ! ১০^৮ |- ! চীনা<br /> (সাধাৰণ) | 一 | 五 | 十 | 二十 | 三十 | 四十 | 五十 | 六十 | 七十 | 八十 | 九十 | 百 | 五百 | 千 | 万 | 亿 |- ! চীনা<br /> (জটিল) | 壹 | 伍 | 拾 | 贰拾 | 叁拾 | 肆拾 | 伍拾 | 陆拾 | 柒拾 | 捌拾 | 玖拾 | 佰 | 伍佰 | 仟 | 萬 | 億 |- ! গীয়েজ<br /> (এথিঅ’পিক) | ፩ | ፭ | ፲ | ፳ | ፴ | ፵ | ፶ | ፷ | ፸ | ፹ | ፺ | ፻ | ፭፻ | ፲፻ | ፼ | ፼፼ |- ! ৰোমান | I | V | X | XX | XXX | XL | L | LX | LXX | LXXX | XC | C | D | M | <span style="text-decoration:overline; ">X</span> | |} ==তথ্য সূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:গণিত]] [[শ্ৰেণী:ইতিহাস]] mrclzi9lnzqbkdkg0cou3ugrhn587re 0 47488 649158 638537 2026-11-02T14:38:00Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649158 wikitext text/x-wiki {{redirect|কৃষ্ণ চৈতন্য|তেলেগু গীতিকাৰগৰাকী|কৃষ্ণ চৈতন্য (গীতিকাৰ)}} {{redirect|শ্ৰী চৈতন্য মহাপ্ৰভু|১৯৫৪ চনৰ হিন্দী চলচ্চিত্ৰখন|শ্ৰী চৈতন্য মহাপ্ৰভু (চলচ্চিত্ৰ)}} {{Infobox Hindu leader | name = চৈতন্য মহাপ্ৰভু | image = Chaitanya Mahaprabhu in Dhameswar Mahaprabhu temple 6.jpg | religion = [[হিন্দু ধৰ্ম]] | caption = ধামেশ্বৰ হিচাপে চৈতন্যৰ কাঠৰ মূৰ্তি, নবদ্বীপ<ref>{{Cite book |last=Valpey |first=Kenneth |title=Brill's Encyclopedia of Hinduism Online |publisher=Brill |year=2018 |editor-last=Jacobsen |editor-first=Knut A. |chapter=Caitanya |editor-last2=Basu |editor-first2=Helene |editor-last3=Malinar |editor-first3=Angelika |editor-last4=Narayanan |editor-first4=Vasudha}}</ref> | birth_date = {{birth date|1486|2|18|df=y}} | birth_place = নবদ্বীপ, [[বংগ চুলতানী]]<br />{{small|(বৰ্তমানৰ [[পশ্চিমবংগ]], ভাৰত)}} | birth_name = বিশ্বম্ভৰ মিশ্ৰ | death_date = {{death date and age|1534|6|14|1486|2|18|df=yes}} | death_place = [[পুৰী]], গজপতি ৰাজ্য<br />{{small|(বৰ্তমানৰ [[ওড়িশা]], ভাৰত)}} | spouse = লক্ষ্মীপ্ৰিয়া (প্ৰথম পত্নী) আৰু বিষ্ণুপ্ৰিয়া | guru = স্বামী ঈশ্বৰ পুৰী (মন্ত্ৰ গুৰু); স্বামী কেশৱ ভাৰতী (সন্ন্যাস গুৰু) | philosophy = ভক্তি যোগ, অচিন্ত্য ভেদ অভেদ | known_for = [[গৌড়ীয় বৈষ্ণৱবাদ]], কীৰ্তন | founder = [[গৌড়ীয় বৈষ্ণৱবাদ]]<br/>অচিন্ত্য ভেদ অভেদ | free_label = Birth Anniversary | father = | mother = | relatives = | disciples = ৰূপ গোস্বামী, সনাতন গোস্বামী, গোপাল ভট্ট গোস্বামী, ৰঘুনাথ ভট্ট গোস্বামী, ৰঘুনাথ দাস গোস্বামী, জীৱ গোস্বামী, অন্যান্য | literary_works = ''শিক্ষাষ্টক'' | background = Orange }} {{Vaishnavism}} {{Hinduism}} '''চৈতন্য মহাপ্ৰভু''' ({{lang-bn|মহাপ্ৰভু শ্ৰীচৈতন্য দেব}}; {{lang-sa|चैतन्य महाप्रभु|Caitanya Mahāprabhu}}), জন্ম '''বিশ্বম্ভৰ মিশ্ৰ''' ({{IAST3|Viśvambhara Miśra}}<ref name="Banglapedia Chaitanya"/>) (১৮ ফেব্ৰুৱাৰী ১৪৮৬ – ১৪ জুন ১৫৩৪{{sfn|Delmonico|2007|loc=p. 549: "The form of Vaishnavism inspired by the sixteenth-century saint-reformer Shri Krishna Chaitanya (1486–1533 C.E.) rested heavily upon a belief in the purifying and salvific powers of the names of God, whose fullest self-revelation Chaitanya believed to be Krishna"}}), এগৰাকী ভাৰতীয় হিন্দু সন্ত আছিল। তেওঁ [[গৌড়ীয় বৈষ্ণৱবাদ]]ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক আছিল। তেওঁ [[বংগ]]ৰ নদিয়া জিলাৰ অন্তৰ্গত নবদ্বীপৰ বাসিন্দা আছিল। চৈতন্য মহাপ্ৰভুৰ ভজন-কীৰ্তন আৰু নৃত্যৰ সৈতে কৃষ্ণক উপাসনা কৰা পদ্ধতিয়ে বংগৰ বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ ওপৰত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল। তেওঁক [[ৰাধা কৃষ্ণ]]ৰ যুুুগল প্ৰেমাৱতাৰ বোলা হয়।<ref>{{cite web |title=Ravi Shankar discusses Sri Chaitanya Mahaprabhu |url=http://www.collectbritain.co.uk/galleries/faith/object.cfm?f=hinduism&uid=033ZZZ014133GG7U00001000 |access-date=২৭ ফেব্ৰুৱাৰী ২০১০ }}</ref> তেওঁক অচিন্ত্য ভেদ অভেদৰ বেদান্ত দৰ্শনৰ প্ৰধান প্ৰবক্তা বুলি গণ্য কৰা হয়। অৱশ্যে, অচিন্ত্য-ভেদাভেদ নামেৰে জনাজাত অবিভাজ্য পাৰ্থক্যৰ ধাৰণাটো পৰৱৰ্তী সময়ত জীৱ গোস্বামীয়ে তেওঁৰ ভাগৱত সন্ধৰ্ভ নামৰ গ্ৰন্থত বিকশিত কৰিছিল।{{sfn|Dasa|2007|loc=pp. 377-378: "The Bhagavat Sandarbha [...] describes the concept of Bhagavan alluded to in Bhagavata 1.2.11. Jiva explains [...] [t]he relation between Bhagavan and His potency is one of inconceivable difference in non-difference, known as achintya-bhedabheda. It is in recognition of the nature of this relation that Chaitanya’s philosophy is called Achintya bhedaabheda-vada"}} মহাপ্ৰভুৱে [[গৌড়ীয় বৈষ্ণৱবাদ]] (অৰ্থাৎ ব্ৰহ্মা-মাধ্ব-গৌড়ীয় সম্প্ৰদায়)ৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। তেওঁ ভক্তি যোগৰ ব্যাখ্যা আগবঢ়াই হৰে কৃষ্ণ মহামন্ত্ৰৰ জপক জনপ্ৰিয় কৰি তুলিছিল।<ref>[http://www.scsmath.com/docs/chaitanya_mahaprabhu.html Sri Chaitanya Mahaprabhu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171228155252/http://scsmath.com/docs/chaitanya_mahaprabhu.html |date=28 December 2017 }} "He spread the [[Yuga Dharma|Yuga-dharma]] as the practice for attainment of pure love for [[Radha]]-[[Krishna]]. That process is Harinam-Sankirtan, or the congregational chanting of the Holy Names of Krishna "Hare Krishna Hare Krishna Krishna Krishna Hare Hare, Hare Rama Hare Rama Rama Rama Hare Hare"</ref> তেওঁ ''শিক্ষাষ্টক'' (আঠটা ভক্তিমূলক প্ৰাৰ্থনা) ৰচনা কৰিছিল। তেওঁৰ গাৰ বৰণ গলিত স্বৰ্ণ–সদৃশ হোৱাৰ বাবে চৈতন্যক কেতিয়াবা গৌৰাঙ্গ ({{IAST3|Gaurāṅga}}) বা '''গৌৰ''' বুলিও কোৱা হয়।<ref>[http://www.deccanherald.com/deccanherald/Mar122006/finearts1054102006310.asp In the Name of the Lord (Deccan Herald)] "He was also given the name of ‘Gora’ because of his extremely fair complexion." {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20061207225342/http://www.deccanherald.com/deccanherald/Mar122006/finearts1054102006310.asp |date=7 December 2006 }}</ref> তেওঁৰ জন্মদিনটো গৌৰ-পূৰ্ণিমা হিচাপে পালন কৰা হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.krishna.com/node/1407|title=Gaura Purnima|publisher=www.krishna.com|access-date=16 December 2008|archive-date=12 March 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080312140828/http://www.krishna.com/node/1407|url-status=live|archivedate=12 March 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080312140828/http://www.krishna.com/node/1407|deadurl=yes}}</ref><ref>[https://givegita.com/sri-chaitanya Sri Gaura Purnima] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201001230238/https://givegita.com/sri-chaitanya |date=1 October 2020 }}"givegita.com"</ref> [[নিম]] গছৰ তলত জন্ম হোৱা বাবে তেওঁক '''নিমাই''' বুলিও কোৱা হয়।<ref>[https://archive.org/details/Krishna-Chaitanya-Mission KCM Archive]"They named Him Nimai, as he was born under a neem tree." {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080424064200/http://www.archive.org/details/Krishna-Chaitanya-Mission |date=24 April 2008 }}</ref> == জীৱন == [[File:Ganga mata math (crop).jpg|thumb|left|[[পুৰী]]ৰ গঙ্গা মাতা মঠত ষড়ভুজ গৌৰাঙ্গ দেৱতা]] বিশ্বম্ভৰ মিশ্ৰ ওৰফে নিমাই নামেৰে এক ব্ৰাহ্মণ পৰিয়ালত চৈতন্যৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁ আছিল জগন্নাথ মিশ্ৰ আৰু তেওঁৰ পত্নী শচী দেৱীৰ দ্বিতীয় পুত্ৰ। পিতৃ-মাতৃ দুয়ো [[চিলেট]] অঞ্চলৰ ব্ৰাহ্মণ আছিল। তেওঁৰ মাতৃ শচী দেৱী আছিল নীলাম্বৰ চক্ৰৱৰ্তীৰ কন্যা।<ref name="Banglapedia Chaitanya">{{cite Banglapedia|article=Chaitanya, Sri|author=Stewart, Tony K}}</ref> জগন্নাথ মিশ্ৰৰ পৰিয়াল শ্ৰীহট্ট (চিলেট)ৰ ঢাকাদক্ষিণ গাঁৱৰ (বৰ্তমান [[বাংলাদেশ]]ত) বাসিন্দা আছিল। বৰ্তমান বাংলাদেশত তেওঁলোকৰ পৈতৃক গৃহৰ ধ্বংসাৱশেষ এতিয়াও বিদ্যমান।<ref>{{Cite web|title=Chaitanya and his age|last=Sen|first=Dinesh Chandra|url=https://archive.org/details/chaitanyahisage00senduoft|access-date=16 August 2020|website=Internet Archive|language=en}}</ref>{{sfn|Nair|2007|p=87}}<ref name=":0">{{Cite book |last=Valpey |first=Kenneth |title=Brill's Encyclopedia of Hinduism Online |publisher=Brill |year=2018 |editor-last=Jacobsen |editor-first=Knut A. |chapter=Caitanya |editor-last2=Basu |editor-first2=Helene |editor-last3=Malinar |editor-first3=Angelika |editor-last4=Narayanan |editor-first4=Vasudha}}</ref> ''চৈতন্য চৰিতামৃত''ৰ মতে, নবদ্বীপত (বৰ্তমানৰ পশ্চিমবংগত) ১৪৮৬ চনৰ ১৮ ফেব্ৰুৱাৰীৰ পূৰ্ণিমাৰ নিশা, চন্দ্ৰগ্ৰহণৰ সময়ত চৈতন্যৰ জন্ম হৈছিল।<ref>{{Cite book|last=Chattopadhyay|first=Nripendra Krishna|url=http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.265084|title=Sri Sri Chaitanya Charitamrita|date=1961}}</ref><ref name="birthplace">{{Cite web|last=Kabiraj|first=Krishnadas|title=Sachitra Sree Sree Chaitanyacharitamrita(Adi Lila)|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.453768|access-date=29 July 2020|website=Internet Archive|year=1897|language=bn}}</ref><ref>{{Cite web|last=Swami|first=A. C. Bhaktivedanta|title=Śrī Caitanya-caritāmṛta(Ādi-līlā)|url=https://vedabase.io/en/library/cc/adi/|website=vedabase.io|language=en|access-date=12 August 2020|archive-date=7 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200807122540/https://vedabase.io/en/library/cc/adi/|url-status=live}}</ref> তেওঁ ছাত্ৰাৱস্থাত থাকোঁতেই তেওঁৰ পিতৃৰ বিয়োগ ঘটে আৰু অতি কম বয়সতে তেওঁ লক্ষ্মীপ্ৰিয়া দেৱীক বিয়া কৰায়। তেওঁ পণ্ডিত হৈ পৰিয়াল পোহপাল দিবলৈ পূব বংগলৈ গৈছিল যদিও তেওঁৰ অনুপস্থিতিত পত্নীৰ মৃত্যু হয়। তাৰ পিছত তেওঁ পণ্ডিত সনাতন মিশ্ৰৰ কন্যা বিষ্ণুপ্ৰিয়া দেৱীক বিয়া কৰায়। বিশ্বম্ভৰ, নিমাই পণ্ডিত নামেৰেও পৰিচিত, এগৰাকী মেধাৱী সংস্কৃত পণ্ডিত আছিল আৰু এবাৰ সংস্কৃত গদ্যৰ ওপৰত হোৱা এক বিতৰ্কত তেওঁ নিম্বাৰ্ক সম্প্ৰদায়ৰ কেশৱ ভট্টকো পৰাস্ত কৰিছিল।<ref name=":0" /> [[File:Chaitanya dances with followers.jpg|thumb|অনুগামীৰে বেষ্টিত নিজৰ চকুলোৰ ডোঙাত নৃত্যৰত চৈতন্যৰ কিষানগড় চিত্ৰকৰ্ম, আনুমানিক ১৭৫০। ]] ১৫০৮-১৫০৯ চনত তেওঁ নবদ্বীপ এৰি গয়ালৈ গৈ মৃত পিতৃৰ শ্ৰাদ্ধানুষ্ঠান সম্পন্ন কৰে। তাতে তেওঁ ঈশ্বৰ পুৰী নামৰ এজন তপস্বীক লগ পায়, যিয়ে তেওঁক মন্ত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰি [[কৃষ্ণ]]ৰ উপাসনাৰ দীক্ষা দিছিল। এই সাক্ষাৎৰ পিছত বিশ্বম্ভৰে সকলো শৈক্ষিক আৰু গাৰ্হস্থ্য কাম-কাজ পৰিত্যাগ কৰি কৃষ্ণৰ কথা শুনা আৰু কোৱাৰ বাহিৰে আন কোনো বিষয়তে আগ্ৰহী নাছিল। এবছৰৰ ভিতৰতে তেওঁ ''সন্ন্যাস'' লয় আৰু তেওঁৰ গুৰু কেশৱ ভাৰতীৰ অধীনত তেওঁৰ নাম সলনি কৰি কৃষ্ণ চৈতন্য ৰাখে। তেতিয়া তেওঁৰ মাতৃয়ে তেওঁক অন্ততঃ পুৰী চহৰত থাকিবলৈ কৈছিল যাতে তেওঁ বংগৰ পৰা বেছি দূৰত নাথাকে।<ref name=":0" /> সন্ন্যাসী হোৱাৰ পিছত, তেওঁ অনুগামীসকলক কৃষ্ণ ভক্তিৰ নীতিলৈ ৰূপান্তৰিত কৰা আৰু তেওঁলোকক নিৰ্দেশ দিয়া আৰু সাম্প্ৰদায়িক ''সংকীৰ্তন''ত লিপ্ত হোৱাত সময় অতিবাহিত কৰিছিল। এইটো লক্ষণীয় যে তেওঁ অদ্বৈত বেদান্তৰ অনুগামীসকলৰ সৈতে বিতৰ্ক কৰি তেওঁলোকক ধৰ্মান্তৰিত কৰিছিল। ১৫১৫ চনত তেওঁ বৃন্দাবনত দুমাহ অতিবাহিত কৰে, যʼত তেওঁ সনাতন গোস্বামী আৰু ৰূপ গোস্বামীক দীক্ষা দিয়ে। তেওঁৰ জীৱনৰ শেষৰ দুটা দশক পুৰীত অতিবাহিত হৈছিল, যʼত তেওঁ নিজকে আৰু তেওঁৰ সংগীসকলক কৃষ্ণ আৰু মুখ্যতঃ ৰাধাৰ ভক্তিত নিমজ্জিত কৰাত গুৰুত্ব দিছিল। প্ৰায় ১৫২৮-১৫৩৪ চনত তেওঁৰ মৃত্যু হয়।<ref name=":0" /> == জীৱনীসমূহ == '''চৈতন্যৰ ওপৰত ৰচনাৰাজি:'''{{sfn|Mukherjee|1999|pp=65–66, 174, 280}}{{sfn|Manring|2005|pp=34–42, 44}}<ref>[https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/127571/14/14_chapter%206.pdf PDF] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200626032050/https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/127571/14/14_chapter%206.pdf |date=26 June 2020 }}.{{cite book |author-last=Mamoni |author-first=Sarma |title=History of Vaishnavite cultures in Assam and Bengal a comparative study |url=http://hdl.handle.net/10603/127571 |chapter=Chapter 14 |pages=253–255 |hdl=10603/127571 |quote=Note, Sarma Mamoni is a researcher at Gauhati University under Chakraborty Amalendu. }}</ref> * ''কৃষ্ণ-চৈতন্য-চৰিতামৃত'' ({{c.}} ১৫১৩ বা ১৫৩৬–১৫৪০; সংস্কৃত) : মুৰাৰী গুপ্তৰ দ্বাৰা ৰচিত। ইয়াক ''কড়চা'' বা ক্ৰনিকল বুলি জনা যায়। ইয়াত চৈতন্যৰ নবদ্বীপ ''লীলা'' আৰু ''পঞ্চ-তত্ত্ব''ৰ প্ৰতিটো ঈশ্বৰৰ ৰূপ হিচাপে উপস্থাপন কৰা হৈছে। চৈতন্যই প্ৰথমবাৰৰ বাবে নবদ্বীপৰ মুৰাৰীৰ ঘৰলৈ গৈছিল। মুৰাৰীৰ পাণ্ডিত্য আৰু শিক্ষণৰ খ্যাতিৰ বাবে তেওঁৰ জীৱনীমূলক সামগ্ৰীসমূহ বৈষ্ণৱ সমাজত অতিশয় মূল্যৱান হৈ পৰিছিল। এই ''কড়চা'' (টোকা) আন জীৱনীকাৰৰ বাবে পথ প্ৰদৰ্শকস্বৰূপ হৈ পৰিছিল। * ''কড়চা'' বা ক্ৰনিকল (সংস্কৃত) : স্বৰূপ দামোদৰৰ দ্বাৰা ৰচিত। তেওঁ চৈতন্যৰ ব্যক্তিগত সম্পাদক আছিল। চৈতন্যৰ জীৱনৰ বিষয়ে বিতংভাৱে উল্লেখ কৰিছে। * ''গোবিন্দদাসেৰ কড়চা'' (বাংলা) : দাক্ষিণাত্যৰ ভ্ৰমণকালত চৈতন্যৰ লগত যোৱা গোবিন্দ দাসৰ দ্বাৰা ৰচিত। এই কবিতাটোত তেওঁলোকৰ যাত্ৰাৰ অভিজ্ঞতা আৰু চৈতন্যৰ জীৱনৰ কিছুমান কাল্পনিক পৰিঘটনাৰ লগতে তেওঁৰ ধাৰণা আৰু দৰ্শনৰ বৰ্ণনা কৰা হৈছে। ই আন এক উল্লেখযোগ্য জীৱনীমূলক কৰ্ম যদিও প্ৰামাণ্যতাৰ বাবে ইয়াক বিতৰ্কিত বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। * ''চৈতন্য ভাগৱত'' ({{c.}} ১৫৩৫ বা ১৫৪৬–১৫৫০; বাংলা) : বৃন্দাবন দাস ঠাকুৰাৰ দ্বাৰা ৰচিত। তিনিটা খণ্ড: ''আদি-খণ্ড'', ''মধ্য-খণ্ড'', আৰু ''অন্ত্য-খণ্ড''। নৱদ্বীপত চৈতন্যৰ আগৰ জীৱন, কাৰ্যকলাপ, প্ৰাথমিক আন্দোলন। * ''কৃষ্ণ-চৈতন্য-চৰিত-মহাকাব্য'' ({{c.}} ১৫৩৫) : কবি কৰ্ণপুৰ (পৰমানন্দ সেন)ৰ দ্বাৰা ৰচিত। * ''কৃষ্ণ-চৈতন্য-চন্দ্ৰোদয়-নাটকম'' ({{c.}} ১৫৩৫ – ১৫৭০ৰ দশক) : কবি কৰ্ণপুৰৰ দ্বাৰা ৰচিত। মুৰাৰী গুপ্তৰ ''কৃষ্ণ-চৈতন্য-চৰিতামৃত''ৰ আধাৰত। কৰ্ণপুৰে সৰুতে চৈতন্যৰ লগত ব্যক্তিগতভাৱে মত বিনিময় কৰিছিল। * ''চৈতন্য-চন্দ্ৰোদয়-নাটকম'' ({{c.}} ১৫৩৮ বা ১৫৪০ বা ১৫৭২ বা ১৫৭৯; সংস্কৃত) : কবি কৰ্ণপুৰ (পৰমানন্দ সেন)ৰ দ্বাৰা ৰচিত। চৈতন্যৰ জীৱনৰ অৱলম্বনত ৰচিত এক নাট্য কৃতি। * ''চৈতন্য-চৰিতামৃত-কাব্য'' ({{c.}} ১৫৪২ – ১৫০০ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে; সংস্কৃত) : কবি কৰ্ণপুৰ (পৰমানন্দ সেন)ৰ দ্বাৰা ৰচিত। চৈতন্যৰ জীৱন আৰু কৰ্মৰাজিৰ ওপৰত এটি দীঘলীয়া জীৱনীমূলক কবিতা। * ''চৈতন্য-চৰিতামৃত'' ({{c.}} ১৫৫৭ বা ১৫৮০ বা ১৬১৫; বাংলা) : কৃষ্ণদাস কবিৰাজৰ দ্বাৰা ৰচিত। তিনিটা খণ্ড: ''আদি-লীলা'',''মধ্য-লীলা'', আৰু ''অন্ত্য-লীলা''। চৈতন্যৰ জীৱনী আৰু শিক্ষাৰ ব্যাপক কৰ্তৃত্বশীল ৰচনা। মানৰিঙৰ মতে, ৰূপৰ কৰ্তৃত্বৰ প্ৰতি ভাবুকি কঢ়িয়াই অনা বুলি ধৰা কবি কৰ্ণপুৰৰ ৰচনাসমূহ বাদ দি তেওঁ শুদ্ধ বুলি ভবা মতে পূৰ্বৰ লেখক (কবি, ধৰ্মতত্ত্ববিদ আৰু জীৱনীকাৰ)ৰ পৰা উদাৰতাৰে আহৰণ কৰে। * ''চৈতন্য-মঙ্গল'' ({{c.}} ১৫৬০ বা ১৫০০ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে; বাংলা) : জয়নন্দৰ দ্বাৰা ৰচিত। নটা খণ্ড: ''আদিখণ্ড'', ''নদিয়াখণ্ড'', ''বৈৰাগ্যখণ্ড'', ''সন্ন্যাসখণ্ড'', ''উৎকলখণ্ড'', ''প্ৰকাশখণ্ড'', ''তীৰ্থখণ্ড'', ''বিজয়খণ্ড'', আৰু ''উত্তৰখণ্ড''। চৈতন্যৰ ঈশ্বৰীয় প্ৰতিচ্ছবিক কেন্দ্ৰ কৰি আখ্যানমূলক নাটকৰ ৰূপত এটি জীৱনীমূলক কবিতা। ইয়েই একমাত্ৰ গ্ৰন্থ যʼত তেওঁৰ মৃত্যুৰ কথা উল্লেখ আছে। প্ৰস্তাৱনাত পূৰ্বৰ কেইবাজনো জীৱনীকাৰৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে, যাৰ ভিতৰত কেৱল বৃন্দাবনৰ কথাহে জনা যায়। সাধাৰণ মানুহৰ বাবে (ভক্তৰ বাবে নহয়) লিখা। * ''চৈতন্যমঙ্গল'' ({{c.}} ১৫৬০–৬৬ বা ১৫৭৫) : লোচন দাস (ওৰফে ত্ৰিলোকন দাস)ৰ দ্বাৰা ৰচিত। চাৰিটা খণ্ড: ''সূত্ৰখণ্ড'', ''আদিখণ্ড'', ''মধ্যখণ্ড'', আৰু ''অন্ত্যখণ্ড''। চৈতন্যৰ শৈশৱৰ কাৰ্যকলাপ আৰু তেওঁৰ মানৱীয় পক্ষক জনপ্ৰিয় কৰি তুলিবলৈ কোনো ধৰণৰ ঐশ্বৰিক বিষয়ৰ ওপৰত আলোকপাত নকৰাকৈ চিত্ৰিত কৰা এখন আখ্যানমূলক নাটক। মুৰাৰী গুপ্তৰ ''কৃষ্ণ-চৈতন্য-চৰিতামৃত'' আৰু বৃন্দাবন দাস ঠাকুৰৰ ''চৈতন্য ভাগৱত''ৰ লগতে ''[[মহাভাৰত]]'' আৰু বিভিন্ন ''[[পুৰাণ]]''ৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত। * ''চৈতন্য-চন্দ্ৰোদয়-কৌমুদী'' (বাংলা) : প্ৰেমদাস (পুৰুষোত্তম মিশ্ৰ)ৰ দ্বাৰা ৰচিত। কবি কৰ্ণপুৰৰ ''চৈতন্য-চন্দ্ৰোদয়-নাটকম'' নামৰ নাটকৰ পদ্য অভিযোজন। * ''গৌৰ-গণোদ্দেশ-দীপিকা'' ({{c.}} ১৫৭৬) : কবি কৰ্ণপুৰ (পৰমানন্দ সেন)ৰ দ্বাৰা ৰচিত। * ''চৈতন্য-সংহিতা'' (বাংলা) : ভাগীৰথ বন্ধুৰ দ্বাৰা ৰচিত। শিৱই পত্নীক কোৱা কাহিনী হিচাপে উপস্থাপনত কামে আগম বা তান্ত্ৰিক গ্ৰন্থৰ পৰম্পৰা অনুসৰণ কৰে। * ''চৈতন্য-বিলাস'' ({{c.}} ১৫০০ৰ দশক; ওড়িয়া) : মাধৱ দাসৰ দ্বাৰা ৰচিত। চৈতন্যৰ জীৱন সম্পৰ্কীয় দহটা খণ্ডত এখন চুটি কাব্যিক গ্ৰন্থ। কবিয়ে হয়তো সাধুজনৰ সংস্পৰ্শলৈ আহিছিল যেতিয়া পিছৰজন পুৰীলৈ আহিছিল। * ''গৌৰাঙ্গ-বিজয়'' ({{c.}} ১৫০০ৰ দশক) : চুন্দমনি দাসৰ দ্বাৰা ৰচিত। তিনিটা খণ্ডত লিখা বুলি বিশ্বাস কৰা জীৱনীমূলক মহাকাব্য, প্ৰথম খণ্ডৰ মাত্ৰ এটা অংশহে এতিয়াও আছে। ইয়াত চৈতন্য, নিত্যানন্দ আৰু মাধবেন্দ্ৰ পুৰীৰ বিষয়ে আন ঠাইত পোৱা নোপোৱা কিছু তথ্য সন্নিবিষ্ট কৰা হৈছে। * ''শ্ৰীমান-মহাপ্ৰভোৰ-অষ্ট-কলীয়া-লীলা-স্মৰণ-মঙ্গল-স্তোত্ৰম'' ({{c.}} ১৬০০ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে; সংস্কৃত) : বিশ্বনাথ চক্ৰৱৰ্তীৰ দ্বাৰা ৰচিত। সুন্দৰ জটিল ভগৱানৰ চিৰন্তন আঠগুণ দৈনন্দিন ক্ৰীড়াৰ বৰ্ণনা কৰা এঘাৰটা সূত্ৰ (বীজ পদ)। * ''শ্ৰী গৌৰাঙ্গ-লীলামৃত'' ({{c.}} ১৬০০ – ১৭০০ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে; বাংলা) : কৃষ্ণ দাস (বিশ্বনাথ চক্ৰৱৰ্তীৰ শিষ্য)ৰ দ্বাৰা ৰচিত। তেওঁৰ গুৰুৰ এঘাৰটা সূত্ৰৰ ওপৰত ব্যাখ্যা কৰা, প্ৰায়ে বৃন্দাবন দাস ঠাকুৰৰ চৈতন্য ভাগৱতৰ শ্লোক উদ্ধৃত, লগতে নৰহৰী ঘনশ্যাম (ভক্তি-ৰত্নাকৰৰ লেখক) আৰু লোচন দাস (চৈতন্য-মংগলৰ লেখক)ৰ গীত। * ''চৈতন্য-উপনিষদ'' : এই গ্ৰন্থখন [[অথৰ্ববেদ]]ৰ অংশ যিয়ে চৈতন্যৰ পৰম ভগৱান আৰু যুগ অৱতাৰ হিচাপে পৰিচয়ৰ আপ্লুত প্ৰমাণ আগবঢ়ায়। * ''শ্ৰী চৈতন্য-চৰণামৃত ভাস্ব'' (১৮৮৭) : শ্ৰীল ভক্তিবিনোদ ঠাকুৰাৰ দ্বাৰা ৰচিত। চম্বল-পুৰৰ এজন পণ্ডিত মধুসুদন মহাৰাজৰ পৰা ''চৈতন্য-উপনিষদ''ৰ এখন মূল হাতে লিখা পাণ্ডুলিপিৰ টীকা। * ''অমৃত-প্ৰবাহ-ভাষ্য'' ({{c.}} ১৮০০ৰ দশকৰ শেষৰ ফালে – ১৯০০ৰ দশকৰ আৰম্ভণি; সংস্কৃত) : ভক্তিবিনোদ ঠাকুৰৰ দ্বাৰা ৰচিত। ''চৈতন্য-উপনিষদ''ৰ টীকা। * ''অনুভাষ্য'' (১৯১৫) : ভক্তিসিদ্ধান্ত সৰস্বতীৰ দ্বাৰা ৰচিত। কৃষ্ণদাস কবিৰাজৰ ''চৈতন্য-চৰিতামৃত''ৰ টীকা। * ''শ্ৰী চৈতন্য-চৰিতামৃত'' (১৯৭৪; ইংৰাজী) : মূল বাংলা আৰু সংস্কৃতৰ সৈতে ইংৰাজীত অভয়চৰণাৰবিন্দ ভক্তিবেদান্ত স্বামী প্ৰভুপাদৰ দ্বাৰা ৰচিত। ভক্তিবিনোদ ঠাকুৰৰ ''অমৃত-প্ৰবাহ-ভাষ্য'' আৰু ভক্তিসিদ্ধান্ত সৰস্বতীৰ ''অনুভাষ্য'' টীকাৰ আধাৰত কৃষ্ণদাস কবিৰাজৰ ''চৈতন্য-চৰিতামৃত''ৰ টীকা। * ''কৃষ্ণ-চৈতন্য, তেওঁৰ জীৱন আৰু শিক্ষা'' (২০১৪; ইংৰাজী; {{ISBN|978-91-981318-1-9}}) : ৱালথাৰ আইডলিটজৰ দ্বাৰা ৰচিত, মূলতঃ জাৰ্মান ভাষাত ৰচিত - কৃষ্ণ-চৈতন্য: চেইন লেবেন উণ্ড চেইন লেহ্ৰে, আৰু [https://libris.kb.se/bib/650114?tab2=subj ষ্টকহোম বিশ্ববিদ্যালয়]ৰ দ্বাৰা প্ৰকাশিত, ১৯৬৮, বৈজ্ঞানিক শৃংখলাৰ অংশ হিচাপে "তুলনামূলক ধৰ্মত ষ্টকহ'ম অধ্যয়ন।" == শিক্ষা == {{main|গৌড়ীয় বৈষ্ণৱবাদ#দাৰ্শনিক ধাৰণাসমূহ}} চৈতন্যৰ জ্ঞানতত্ত্ব, ধৰ্মতত্ত্ব আৰু অধিবিদ্যাৰ শিক্ষাসমূহক দহটা মৌলিক নীতি হিচাপে সংক্ষিপ্তকৰণ কৰা হৈছে, যাক দশমূল বুলি কোৱা হয়।<ref>Thakura, B. (1993). Jaiva dharma: The universal religion (K. Das, Trans.). Los Angeles, CA: Krishna Institute.</ref> == দৰ্শন আৰু পৰম্পৰা == বংগত চৈতন্যৰ ''[[নৱবিধা ভক্তি|ভক্তি]]'' আন্দোলনৰ আৰম্ভণিৰ পৰাই হৰিদাস ঠাকুৰ আৰু অন্যান্য, জন্মগতভাৱে মুছলমান হওক বা [[হিন্দু]] হওক, ইয়াত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।{{Citation needed|date=August 2024}} ঊনবিংশ শতিকাত, দক্ষিণেশ্বৰৰ মহান সন্ত [[ৰামকৃষ্ণ পৰমহংস]]ই চৈতন্যৰ ভক্তি পথৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল, যাক তেওঁ "গৌৰাঙ্গ" (''শ্ৰীশ্ৰীৰামকৃষ্ণকথামৃত'') বুলি অভিহিত কৰিছিল।{{Citation needed|date=August 2024}} ঊনবিংশ শতিকাৰ শেষৰ ফালে ভক্তিবিনোদ ঠাকুৰৰ বহল দৃষ্টিভংগীৰ দ্বাৰা এই উন্মুক্ততাৰ বিকাশ ঘটিছিল আৰু বিংশ শতিকাত ভক্তিসিদ্ধান্ত সৰস্বতীয়ে তেওঁৰ গৌড়ীয় মঠত ইয়াক প্ৰতিষ্ঠানিক ৰূপ দিছিল।{{sfn|Sherbow|2004|p=138}}{{Failed verification|date=August 2024}} বিংশ শতিকাত বাবা প্ৰেমানন্দ ভাৰতীয়ে (১৮৫৮-১৯১৪) প্ৰথমে চৈতন্যৰ শিক্ষাসমূহ পাশ্চাত্যলৈ আনিছিল।{{sfn|Carney|2020|pp=135–136}} তেওঁৰ ৰচিত ''শ্ৰীকৃষ্ণ-দ্য লৰ্ড অফ লাভ'' নামৰ গ্ৰন্থখন ইংৰাজীত গৌড়ীয় বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ প্ৰথম সম্পূৰ্ণ দৈৰ্ঘ্যৰ বৰ্ণনা আছিল।{{sfn|Carney|2020|p=140}} ১৯০২ চনত, তেওঁ [[নিউয়ৰ্ক মহানগৰ]]ত স্বল্পস্থায়ী "কৃষ্ণ সমাজ" চʼচাইটিৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰে আৰু লছ এঞ্জেলছত এটি মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰে।{{sfn|Carney|2020|p=152}}{{sfn|Jones|Ryan|2007|pp=79–80|loc=Baba Premanand Bharati}} তেওঁ গুৰু প্ৰভু জগদ্বন্ধুৰ অনুগামী আছিল{{sfn|Carney|2020|pp=140–143}} আৰু তেওঁৰ শিক্ষাসমূহ পৰৱৰ্তীকালৰ ইস্কন অভিযানৰ দৰেই আছিল।{{sfn|Jones|Ryan|2007|pp=79–80|loc=Baba Premanand Bharati}} তেওঁৰ অনুগামীসকলে পিছত কেইবাটাও সংগঠন সৃষ্টি কৰে, যাৰ ভিতৰত আছে বৰ্তমান নিষ্ক্ৰিয় হৈ পৰা অৰ্ডাৰ অফ লিভিং চাৰ্ভিচ আৰু ইউনিভাৰ্চেল ট্ৰুথৰ এইউএম টেম্পল।{{sfn|Jones|Ryan|2007|pp=79–80|loc=Baba Premanand Bharati}} আন এগৰাকী বিশিষ্ট ধৰ্মপ্ৰচাৰক আছিল অভয়চৰণাৰবিন্দ ভক্তিবেদান্ত স্বামী প্ৰভুপাদ (১৮৯৬-১৯৭৭), চৈতন্য পৰম্পৰাৰ ভক্তিসিদ্ধান্ত সৰস্বতী শাখাৰ প্ৰতিনিধি। প্ৰভুপাদে সমগ্ৰ বিশ্বতে চৈতন্যৰ শিক্ষা বিয়পাবলৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় কৃষ্ণভাৱনামৃত সংঘ (ইস্কন)ৰ নামত তেওঁৰ আন্দোলন আৰম্ভ কৰিছিল।<ref>{{cite web |title=History of the Hare Krishna Movement {{!}} Krishna.com |url=http://www.krishna.com/history-hare-krishna-movement-0 |website=www.krishna.com |access-date=22 January 2021 |archive-date=24 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210124195422/http://krishna.com/history-hare-krishna-movement-0 |url-status=live |archivedate=24 January 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210124195422/http://krishna.com/history-hare-krishna-movement-0 |deadurl=yes }}</ref> সাৰস্বত গুৰু আৰু আচাৰ্য, গোস্বামী বংশৰ সদস্য, আৰু চৈতন্য মহাপ্ৰভুক শ্ৰদ্ধা কৰা আন বহুতো হিন্দু সম্প্ৰদায়, মথুৰা জিলা, পশ্চিম বংগ আৰু ওড়িয়াৰ মুখ্য বৈষ্ণৱ মন্দিৰৰ ভক্তসকলে বিংশ শতিকাৰ শেষ দশকত ভাৰতৰ বাহিৰত কৃষ্ণ আৰু চৈতন্যক উৎসৰ্গিত মন্দিৰ স্থাপন কৰিছিল।{{Citation needed|date=August 2024}} == সাংস্কৃতিক উত্তৰাধিকাৰ == {{See also|বংগৰ নৱজাগৰণ}} [[বংগ]], [[ওড়িশা]] আৰু [[মণিপুৰ]]ৰ সাংস্কৃতিক উত্তৰাধিকাৰৰ ওপৰত চৈতন্যৰ প্ৰভাৱ উল্লেখযোগ্য,<ref>{{cite web |title=Lord Chaitanya Mahaprabhu |url=http://www.krishna.com/who-lord-chaitanya |access-date=2 November 2020 |archive-date=7 June 2002 |archive-url=https://web.archive.org/web/20020607045307/http://www.krishna.com/printarticles/Lord_Chaitanya.html |url-status=live |archivedate=7 June 2002 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20020607045307/http://www.krishna.com/printarticles/Lord_Chaitanya.html |deadurl=yes }}</ref> বহু বাসিন্দাই তেওঁক কৃষ্ণৰ অৱতাৰ হিচাপে দৈনিক পূজা-অৰ্চনা কৰে। কিছুমানে তেওঁক বংগৰ এক নৱজাগৰণৰ বাবে দায়ী কৰে,<ref>[http://www.bengal-studies-conference.org/ Bengal Studies Conference] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141217014530/http://bengal-studies-conference.org/ |date=17 December 2014 }} "History says that the Bengali people experienced the renaissance: not only once but also twice in the course of history. Bengalis witnessed the first renaissance in the 16th century when Hossain Shah and Sri Chaitanya’s idealism influenced a sect of the upper literal class of people"</ref> যি উনবিংশ শতিকাৰ [[বংগৰ নৱজাগৰণ]]তকৈ পৃথক। বাংলাদেশী ভাষাবিদ ছালিমুল্লাহ খান (জন্ম ১৯৫৮)ৰ মতে, "ষোড়শ শতিকাটোৱেই হৈছে চৈতন্য দেৱৰ সময়, আৰু ই বংগত আধুনিকতাবাদৰ আৰম্ভণি। ফলপ্ৰসূ হোৱা 'মানৱতা'ৰ ধাৰণাটো ইউৰোপৰ সমসাময়িক।" <ref>{{cite web |title=Chaitanya Mahaprabhu |url=https://gaudiyahistory.iskcondesiretree.com/caitanya-mahaprabhu/ |access-date=2 November 2020 |archive-date=17 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201117000851/http://gaudiyahistory.iskcondesiretree.com/caitanya-mahaprabhu/ |url-status=live }}</ref> চৈতন্যৰ জীৱনৰ ওপৰত নিৰ্মিত বিখ্যাত বাংলা জীৱনীমূলক চলচ্চিত্ৰখন হʼল ''নীলাচলে মহাপ্ৰভু'' (১৯৫৭)। ছবিখনৰ পৰিচালক আছিল কাৰ্তিক চট্টোপাধ্যায় (১৯১২-১৯৮৯)।<ref name="SurGoswami1999">{{cite book|last1=Sur|first1=Ansu|last2=Goswami|first2=Abhijit|title=Bengali Film Directory|url=https://books.google.com/books?id=R-hkAAAAMAAJ|page=96|year=1999|publisher=Nandan, West Bengal Film Centre}}</ref> চৈতন্যৰ মৃত্যুৰ ওপৰত আধাৰিত এখন বাংলা চলচ্চিত্ৰ হʼল ''লহো গৌৰাঙ্গেৰ নাম ৰে''। সৃজিত মুখোপাধ্যায়ৰ দ্বাৰা পৰিচালিত এই ছবিখনত পৰমব্ৰত চট্টোপাধ্যায়ে চৈতন্য মহাপ্ৰভুৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{cite news |last1=Chakraborty |first1=Shamayita |title=Parambrata to play Gourango in Srijit's next; will also sing in the film |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/news/parambrata-to-play-gourango-in-srijits-next-will-also-sing-in-the-film/articleshow/84485145.cms |access-date=31 March 2022 |work=The Times of India |date=16 July 2021 |language=en |archive-date=31 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220331172159/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/bengali/movies/news/parambrata-to-play-gourango-in-srijits-next-will-also-sing-in-the-film/articleshow/84485145.cms |url-status=live }}</ref> == স্বীকৃতি == ২০২৪ চনত ভক্তিসিদ্ধান্ত সৰস্বতীৰ ১৫০তম জন্ম জয়ন্তীৰ স্মৃতিচাৰণ অনুষ্ঠানত ভাষণ দি [[ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী]] [[নৰেন্দ্ৰ মোদী]]য়ে চৈতন্য মহাপ্ৰভুক “কৃষ্ণৰ প্ৰতি প্ৰেমৰ স্পৰ্শশিলা” বুলি অভিহিত কৰে। “তেওঁ আধ্যাত্মিকতাবাদ আৰু ধ্যান-ধাৰণাক জনসাধাৰণৰ বাবে সুলভ কৰি তুলিছিল”{{sfn|Modi|2024}} আৰু কীৰ্তনৰ জৰিয়তে ভক্তিৰ পৰিৱৰ্তনশীল শক্তিৰ নিজৰ ব্যক্তিগত অভিজ্ঞতাৰ কথা সোঁৱৰণ কৰে।{{sfn|Modi|2024}} == চিত্ৰ বীথিকা == <gallery widths="200px" heights="200px"> File:Yogapith, Mayapur.jpg|alt=A white ornate structure with a pyramidal pointed dome standing on the bank of a pond and surrounded by trees|[[পশ্চিমবংগ]]ৰ মায়াপুৰত, চৈতন্য মহাপ্ৰভুৰ জন্মস্থানত ১৮৮০ৰ দশকত, ভক্তিবিনোদ ঠাকুৰে প্ৰতিষ্ঠা কৰা যোগপীঠ মন্দিৰ Chaitanya sankirtan.jpg|চৈতন্য আৰু নিত্যানন্দক বংগৰ নবদ্বীপৰ ৰাজপথত ‘কীৰ্তন’ পৰিৱেশন কৰা দেখা গৈছে। Panca-tattva Altar.jpg|বৈষ্ণৱ বেদীত প্ৰতিষ্ঠিত পঞ্চ তত্ত্ব দেৱতা। বাওঁফালৰ পৰা সোঁফাললৈ: অদ্বৈত আচাৰ্য, [[নিত্যানন্দ প্ৰভু|নিত্যানন্দ]], চৈতন্য, গদাধৰ পণ্ডিত, শ্ৰীবাস। Mahaprabhu 103.jpg|চৈতন্য মহাপ্ৰভুৰ ''মূৰ্তি'' 60 Feet Mahaprabhu Statue.jpg|নবদ্বীপৰ ৬০ ফুট উচ্চতাৰ চৈতন্য মহাপ্ৰভুৰ প্ৰতিমূৰ্তি। Gauranga mahaprabhu.jpg|নবদ্বীপৰ প্ৰাচীন মায়াপুৰত চৈতন্য মহাপ্ৰভু। Idols of Sri Sri Radha Madhava, Jagannath, Balarama, Subhadra and Chaitanya Mahaprabhu at the Temple of the Vedic Planetarium (ISKCON Mayapur) in Mayapur, Nadia, West Bengal, India.jpg|ইস্কন দুৰ্গাপুৰ মন্দিৰত শ্ৰী শ্ৰী ৰাধা মাধৱ, জগন্নাথ, বলৰাম, সুভদ্ৰা আৰু চৈতন্য মহাপ্ৰভু (মাজত)। Gaura Nitai shrine at ISKCON temple, Delhi.jpg|দিল্লীৰ ইস্কন মন্দিৰত ''গৌৰ নিতাই'' পীঠস্থান। </gallery> == লগতে চাওক == * [[বৃন্দাবন]] * [[গৌৰাংগ]] * [[জগন্নাথ মন্দিৰ (পুৰী)]] * [[পঞ্চ তত্ত্ব (বৈষ্ণৱ ধৰ্ম)]] * [[প্ৰভুপাদ]] {{Clear}} == তথ্য উৎস == {{Reflist|colwidth=30em}} === উদ্ধৃত ৰচনাসমূহ === {{columns-list| <!-- Add citations below; sort surnames alphabetically. --> * {{cite book |last=Carney |first=Gerald T. |year=2020 |chapter=Baba Premananda Bharati: His trajectory into and through Bengal Vaiṣṇavism to the West |chapter-url=https://books.google.com/books?id=1hTADwAAQBAJ&pg=PT135 |editor-last1=Sardella |editor-first1=Ferdinando |editor-last2=Wong |editor-first2=Lucian |title=The Legacy of Vaiṣṇavism in Colonial Bengal |series=Routledge Hindu Studies Series |location=Milton, Oxon; New York |publisher=[[Routledge]] |pages=135–160 |isbn=978-1-138-56179-3 }} * {{cite book|last=Dasa|first=Satyanarayana|year=2007|chapter=The Six Sandharbhas of Jiva Gosvami|title=Krishna: A Sourcebook|pages=373–408|publisher=Oxford University Press, USA|isbn=978-0-19-514891-6|url=https://ia903407.us.archive.org/5/items/Pushtimarg/Bryant_Edwin_F._%28editor%29_-_Krishna__A_Sourcebook.pdf}}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{cite book |last=Delmonico |first=Neal |year=2007 |chapter=Chaitanya Vaishnavism and the Holy Names |title=Krishna: A Sourcebook |pages=549–575 |publisher=Oxford University Press, USA |isbn=978-0-19-514891-6 |url=https://ia903407.us.archive.org/5/items/Pushtimarg/Bryant_Edwin_F._%28editor%29_-_Krishna__A_Sourcebook.pdf }}{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{cite encyclopedia |last1=Jones |first1=Constance A. |last2=Ryan |first2=James D. |year=2007 |title=Encyclopedia of Hinduism |url=https://archive.org/details/ConstanceA.JonesJamesD.RyanEncyclopediaOfHinduism |encyclopedia=Encyclopedia of World Religions |editor-last=Melton |editor-first=J. Gordon |location=New York |publisher=[[Infobase Publishing|Facts On File]] |isbn=978-0-8160-5458-9 }} *{{citation |last = Modi |first = Narendra |author-link = Narendra Modi |title = PM addresses program marking 150th anniversary of Srila Prabhupada Ji |date = 8 February 2024 |url = https://www.narendramodi.in/prime-minister-narendra-modi-addresses-programme-on-150th-anniversary-of-srila-prabhupada-ji-at-bharat-mandapam-579097 |access-date = 15 February 2024 }} * {{cite book |last=Manring |first=Rebecca J. |year=2005 |chapter=Chapter 2: Advaita Acarya: A New Imminence |chapter-url=https://books.google.com/books?id=Vs1b9KjnnDgC&pg=PA34 |title=Reconstructing Tradition: Advaita Ācārya and Gauḍīya Vaiṣṇavism at the Cusp of the Twentieth Century |location=New York |publisher=[[Columbia University Press]] |isbn=0-231-12954-8 }} * {{cite book |last=Mukherjee |first=Sujit |year=1999 |title=A Dictionary of Indian Literature: Volume One, Beginnings-1850 |url=https://books.google.com/books?id=YCJrUfVtZxoC |location=New Delhi |publisher=[[Orient Blackswan|Orient Longman]] |isbn=81-250-1453-5 }} * {{cite book |last=Nair |first=K. K. |year=2007 |title=Sages Through Ages – Volume II: India's Heritage |url=https://books.google.com/books?id=z3rAr456ngQC |publisher=[[AuthorHouse]] |isbn=978-1-4208-7802-8 }} * {{cite book |last=Sherbow |first=Paul H. |year=2004 |chapter=Chapter 9: A.C. Bhaktivedanta Swami's Preaching in the Context of Gaudiya Vaishnavism |chapter-url=https://books.google.com/books?id=mBMxPdgrBhoC&pg=PA129 |editor-last1=Bryant |editor-first1=Edwin F. |editor-last2=Ekstrand |editor-first2=Maria L. |title=The Hare Krishna Movement: The Postcharismatic Fate of a Religious Transplant |location=New York |publisher=[[Columbia University Press]] |isbn=0-231-12256-X }} <!-- Add citations above; sort surnames alphabetically. --> }} == অধিক পঢ়ক == {{columns-list| <!-- Add citations below; sort surnames alphabetically. --> * {{cite book |last=Dae |first=(Romesh Chunder Dutt) Ar Cy |author-link=Romesh Chunder Dutt |year=1877 |title=The Literature of Bengal: Being an Attempt to Trace the Progress of the National Mind in Its Various Aspects, as Reflected in the Nation's Literature from the Earliest Times to the Present Day with Copious Extracts from the Best Writers |url=https://books.google.com/books?id=i7cIAAAAQAAJ |location=Calcutta |publisher=I. C. Bose & Co. |pages=66–81 }} * {{cite book |last=Dasa |first=Shukavak N. |year=1999 |title=Hindu Encounter with Modernity: Kedarnath Datta Bhaktivinoda, Vaiṣṇava Theologian |url=https://books.google.com/books?id=KHvXAAAAMAAJ |edition=revised, illustrated |location=Los Angeles, CA |publisher=Sanskrit Religions Institute |access-date=31 January 2014 |isbn=1-889756-30-X }} * {{cite thesis |last=Fuller |first=Jason Dale |year=2005 |title=Religion, class, and power: Bhaktivinode Thakur and the transformation of religious authority among the Gaudīya Vaishnavas in nineteenth-century Bengal |url=https://repository.upenn.edu/dissertations/AAI3179733/ |type=Ph.D. |publisher=University of Pennsylvania |id=UMI Microform 3179733 |access-date=8 June 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140813174103/http://repository.upenn.edu/dissertations/AAI3179733/ |archivedate=13 August 2014 |deadurl=yes }} * {{cite book |last=Manna |first=Sandipan |year=2013 |title=In Search of a Forgotten Mahatma: Kalachand Vidyalankar |edition=1st |publisher=Kalyani Foundation |isbn=978-81-927505-4-5 }}{{Citation not found|date=September 2021}} * {{cite book |last=Rosen |first=Steven |author-link=Steven J. Rosen |year=1988 |title=India's Spiritual Renaissance: The Life and Times of Lord Chaitanya |url=https://books.google.com/books?id=PX_XAAAAMAAJ |publisher=Folk Books |isbn=0-9619763-0-6 }} * {{cite book |last=Sarkar |first=Jadunath |author-link=Jadunath Sarkar |year=1913 |title=Chaitanya's Pilgrimages and Teachings - From his contemporary Begali biography the Chaitanya-charit-amrita: Madhya-lila |url=https://archive.org/details/chaitanyaspilgri018817mbp/page/n1/mode/2up |location=Calcutta |publisher=Brahmo Mission Press }} * {{cite book |last=Wilkins |first=William Joseph |year=1913 |orig-year=1882 |title=Hindu Mythology, Vedic and Purānic |url=https://archive.org/details/hindumythologyve00inwilk |edition=3rd |location=Calcutta |publisher=London Missionary Society |pages=260–262 }} <!-- Add citations above; sort surnames alphabetically. --> }} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Prone to spam|date=March 2017}} <!-- {{No more links}} Please be cautious adding more external links. Wikipedia is not a collection of links and should not be used for advertising. Excessive or inappropriate links will be removed. See [[Wikipedia:External links]] and [[Wikipedia:Spam]] for details. If there are already suitable links, propose additions or replacements on the article's talk page, or submit your link to the relevant category at the Open Directory Project (dmoz.org) and link there using {{Dmoz}}. --> {{Commons|Category:Chaitanya Mahaprabhu}} * {{Internet Archive author}} * {{Internet Archive author|name=Chaitanya}} * [http://www.gaudiya.com/ Gaudiya Vaishnavism – The Tradition of Chaitanya] * [http://www.CauseOfAllCauses.com/upanisad.htm Caitanya Upanisad] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230404235358/http://www.causeofallcauses.com/upanisad.htm |date=2023-04-04 }} * [https://web.archive.org/web/20220929055153/http://causeofallcauses.com/bhagavat.htm Caitanya Bhagavata Biography] * [http://www.gaudiya.com/ Gaudiya Vaishnavism – The Tradition of Chaitanya] * [http://www.purebhakti.com/mission/bhakti-is-love-mainmenu-75/799-life-of-sri-chaitanya-mahaprabhu.html Life of Sri Chaitanya Mahaprabhu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180712011418/http://www.purebhakti.com/mission/bhakti-is-love-mainmenu-75/799-life-of-sri-chaitanya-mahaprabhu.html |date=12 July 2018 }} * [http://veda.harekrsna.cz/encyclopedia/caitanya.htm Scriptural Statements/Predictions regarding Caitanya Mahaprabhu's birth] * [http://hpb.narod.ru/SreeChaitanyaHWBM.html Lord Gouranga and His Message of Devotion] (theosophical.ca) * [https://www.thegaudiyatreasuresofbengal.com/2018/01/08/635/ YogPeeth, Mayapur, Navadvipa – The birthplace of Sri Caitanya Mahaprabhu] * [https://learn.culturalindia.net/chaitanya-mahaprabhu.html at ''Chaitaniya mahaprabhu biography''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230603233655/https://learn.culturalindia.net/chaitanya-mahaprabhu.html |date=2023-06-03 }} * [https://www.thegaudiyatreasuresofbengal.com/2020/06/21/who-is-lord-chaitanya-the-hare-krishna-movement/ Who is Lord Chaitanya?] * [https://medium.com/@vaishnav_milan_mandali/scriptural-references-to-sri-chaitanya-mahaprabhu-being-avataar-of-sri-krishna-e733a323db12 Scriptural References To Sri Chaitanya Mahaprabhu being Avataar of Sri Krishna] {{Caitanya sampradaya}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:চৈতন্য মহাপ্ৰভু}} [[শ্ৰেণী:হিন্দু ধৰ্মগুৰু]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভক্তি আন্দোলন]] [[শ্ৰেণী:হিন্দু সন্ত]] 5x4jm4lqzzguv7rndw8uulsr5ywkvon 8 49848 649180 603436 2026-11-02T19:29:32Z Maintenance script 11074 Use thumb.wikimedia.org for thumbnails ([[phab:T427465]], Operator: Ladsgroup) 649180 javascript text/javascript /*jshint smarttabs:true, loopfunc:true,forin:false*/ /*global mw, $, importScript */ // TODO: make autodate an option in the CiteTemplate object, not a preference // Global object // TODO: // * Remove this once the page is moved to a module 'ext.gadget.refToolbarDialogs' depending on 'ext.gadget.refToolbarBase' if (typeof CiteTB === 'undefined') { var CiteTB = { "Templates" : {}, // All templates "Options" : {}, // Global options "UserOptions" : {}, // User options "DefaultOptions" : {}, // Script defaults "ErrorChecks" : {} // Error check functions }; } // Only execute on edit, unless it is a user JS/CSS page // TODO: Remove tests already done by [[MediaWiki:Gadget-refToolbar.js]] if ( ( mw.config.get('wgAction') === 'edit' || mw.config.get('wgAction') === 'submit' ) && ( ( mw.config.get('wgNamespaceNumber') !== 2 && mw.config.get('wgNamespaceNumber') !== 4 ) || ( mw.config.get('wgPageName').indexOf('.js') === -1 && mw.config.get('wgPageName').indexOf('.css') === -1 ) ) ) { // TODO: Move this to [[MediaWiki:Gadget-refToolbarDialogs.css]] and add it to the definition of module 'ext.gadget.refToolbarDialogs' mw.util.addCSS(".cite-form-td {"+ "height: 0 !important;"+ "padding: 0.1em !important;"+ "}"); // Default options, these mainly exist so the script won't break if a new option is added CiteTB.DefaultOptions = { "date format" : "<year>-<zmonth>-<zdate>", "autodate fields" : [], "months" : ['Jan', 'Feb', 'Mar', 'Apr', 'May', 'Jun', 'Jul', 'Aug', 'Sep', 'Oct', 'Nov', 'Dec'], "modal" : true, "autoparse" : false, "expandtemplates": false }; // Get an option - user settings override global which override defaults CiteTB.getOption = function(opt) { if (CiteTB.UserOptions[opt] !== undefined) { return CiteTB.UserOptions[opt]; } else if (CiteTB.Options[opt] !== undefined) { return CiteTB.Options[opt]; } return CiteTB.DefaultOptions[opt]; }; CiteTB.init = function() { /* Main stuff, build the actual toolbar structure * 1. get the template list, make the dropdown list and set up the template dialog boxes * 2. actually build the toolbar: * * A section for cites * ** dropdown for the templates (previously defined) * ** button for named refs with a dialog box * ** button for errorcheck * 3. add the whole thing to the main toolbar */ if (typeof $('div[rel=cites]')[0] !== 'undefined') { // Mystery IE bug workaround return; } $('head').trigger('reftoolbarbase'); var $target = $('#wpTextbox1'); var temlist = {}; for (var t in CiteTB.Templates) { var tem = CiteTB.Templates[t]; var sform = CiteTB.escStr(tem.shortform); var actionobj = { type: 'dialog', module: 'cite-dialog-'+sform }; var dialogobj = {}; dialogobj['cite-dialog-'+sform] = { resizeme: false, titleMsg: 'cite-dialog-'+sform, id: 'citetoolbar-'+sform, init: function() {}, html: tem.getInitial(), dialog: { width:675, open: function() { $(this).html(CiteTB.getOpenTemplate().getForm()); /** @param {jQuery.Event} e */ $('.cite-prev-parse').on( 'click', function ( e ) { e.preventDefault(); CiteTB.prevParseClick(); }); }, buttons: { 'cite-form-submit': function() { var ref = CiteTB.getRef(false, true); $(this).dialog( 'close' ); $.wikiEditor.modules.toolbar.fn.doAction( $(this).data( 'context' ), { type: 'encapsulate', options: { post: ref } }, $(this) ); }, 'cite-form-showhide': CiteTB.showHideExtra, 'cite-refpreview': function() { var ref = CiteTB.getRef(false, false); var template = CiteTB.getOpenTemplate(); var div = $("#citetoolbar-"+CiteTB.escStr(template.shortform)); div.find('.cite-preview-label').show(); div.find('.cite-ref-preview').text(ref).show(); if (CiteTB.getOption('autoparse')) { CiteTB.prevParseClick(); } else { div.find('.cite-prev-parse').show(); div.find('.cite-prev-parsed-label').hide(); div.find('.cite-preview-parsed').html(''); } }, 'wikieditor-toolbar-tool-link-cancel': function() { $(this).dialog( 'close' ); }, 'cite-form-reset': function() { CiteTB.resetForm(); } } } }; $target.wikiEditor('addDialog', dialogobj); //if (!CiteTB.getOption('modal')) { //$('#citetoolbar-'+sform).dialog('option', 'modal', false); //} temlist[sform] = {label: tem.templatename, action: actionobj }; } var refsection = { 'sections': { 'cites': { type: 'toolbar', labelMsg: 'cite-section-label', groups: { 'template': { tools: { 'template': { type: 'select', labelMsg: 'cite-template-list', list: temlist } } }, 'namedrefs': { labelMsg: 'cite-named-refs-label', tools: { 'nrefs': { type: 'button', action: { type: 'dialog', module: 'cite-toolbar-namedrefs' }, icon: '//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/be/Nuvola_clipboard_lined.svg/60px-Nuvola_clipboard_lined.svg.png', section: 'cites', group: 'namedrefs', labelMsg: 'cite-named-refs-button' } } }, 'errorcheck': { labelMsg: 'cite-errorcheck-label', tools: { 'echeck': { type: 'button', action: { type: 'dialog', module: 'cite-toolbar-errorcheck' }, icon: '//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a3/Nuvola_apps_korganizer-NO.png/60px-Nuvola_apps_korganizer-NO.png', section: 'cites', group: 'errorcheck', labelMsg: 'cite-errorcheck-button' } } } } } } }; var defaultdialogs = { 'cite-toolbar-errorcheck': { titleMsg: 'cite-errorcheck-label', id: 'citetoolbar-errorcheck', resizeme: false, init: function() {}, html: '<div id="cite-namedref-loading">'+ '<img src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/42/Loading.gif" />'+ '&nbsp;'+mw.usability.getMsg('cite-loading')+'</div>', dialog: { width:550, open: function() { CiteTB.loadRefs(); }, buttons: { 'cite-errorcheck-submit': function() { var errorchecks = $("input[name='cite-err-test']:checked"); var errors = []; for (var i=0; i<errorchecks.length; i++) { errors = errors.concat(CiteTB.ErrorChecks[$(errorchecks[i]).val()].run()); } CiteTB.displayErrors(errors); $(this).dialog( 'close' ); }, 'wikieditor-toolbar-tool-link-cancel': function() { $(this).dialog( 'close' ); } } } }, 'cite-toolbar-namedrefs': { titleMsg: 'cite-named-refs-title', resizeme: false, id: 'citetoolbar-namedrefs', html: '<div id="cite-namedref-loading">'+ '<img src="//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/42/Loading.gif" />'+ '&nbsp;'+mw.usability.getMsg('cite-loading')+'</div>', init: function() {}, dialog: { width: 550, open: function() { CiteTB.loadRefs(); }, buttons: { 'cite-form-submit': function() { var refname = $("#cite-namedref-select").val(); if (refname === '') { return; } $(this).dialog( 'close' ); $.wikiEditor.modules.toolbar.fn.doAction( $(this).data( 'context' ), { type: 'encapsulate', options: { post: CiteTB.getNamedRef(refname, true) } }, $(this) ); }, 'wikieditor-toolbar-tool-link-cancel': function() { $(this).dialog( 'close' ); } } } } }; $target.wikiEditor('addDialog', defaultdialogs); $('#citetoolbar-namedrefs').off('dialogopen'); if (!CiteTB.getOption('modal')) { //$('#citetoolbar-namedrefs').dialog('option', 'modal', false); //$('#citetoolbar-errorcheck').dialog('option', 'modal', false); mw.util.addCSS(".ui-widget-overlay {"+ "display:none !important;"+ "}"); } $target.wikiEditor('addToToolbar', refsection); }; // Load local data - messages, cite templates, etc. $(document).ready( function() { switch( mw.config.get('wgUserLanguage') ) { case 'de': // German importScript('MediaWiki:RefToolbarMessages-de.js'); break; default: // English importScript('MediaWiki:RefToolbarMessages-en.js'); } }); // Setup the main object CiteTB.mainRefList = []; CiteTB.refsLoaded = false; // REF FUNCTIONS // Actually assemble a ref from user input CiteTB.getRef = function(inneronly, forinsert) { var i; var template = CiteTB.getOpenTemplate(); var templatename = template.templatename; var res = ''; var refobj = {'shorttag':false}; if (!inneronly) { var group = $('#cite-'+CiteTB.escStr(template.shortform)+'-group').val(); var refname = $('#cite-'+CiteTB.escStr(template.shortform)+'-name').val(); res += '<ref'; if (refname) { refname = $.trim(refname); res+=' name='+CiteTB.getQuotedString(refname); refobj.refname = refname; } if (group) { group = $.trim(group); res+=' group='+CiteTB.getQuotedString(group); refobj.refgroup = group; } res+='>'; } var content ='{{'+templatename; for( g in template.incrementables ) { group = template.incrementables[g]; for (i=1; i<=group.val; i++) { for (j=0; j<group.fields.length; j++) { var fieldname = group.fields[j].field; var fieldid = fieldname.replace('<N>', i.toString()); var field = $('#cite-'+CiteTB.escStr(template.shortform)+'-'+fieldid).val(); if (field) { content+=' |'+fieldid+'='; content+= $.trim(field); } } } } for( i=0; i<template.basic.length; i++ ) { if (template.basic[i].increment_group) { continue; } var fieldname = template.basic[i].field; var field = $('#cite-'+CiteTB.escStr(template.shortform)+'-'+fieldname).val(); if (field) { content+=' |'+fieldname+'='; content+= $.trim(field); } } if ($('#cite-form-status').val() !== 'closed') { for( i=0; i<template.extra.length; i++ ) { if (template.extra[i].increment_group) { continue; } var fieldname = template.extra[i].field; var field = $('#cite-'+CiteTB.escStr(template.shortform)+'-'+fieldname).val(); if (field) { content+=' |'+fieldname+'='; content+= $.trim(field); } } } content+= '}}'; res+=content; refobj.content = content; if (!inneronly) { res+= '</ref>'; } if (forinsert) { CiteTB.mainRefList.push(refobj); } return res; }; // Make a reference to a named ref CiteTB.getNamedRef = function(refname, forinsert) { if (forinsert) { CiteTB.mainRefList.push( {'shorttag':true, 'refname':refname} ); } return '<ref name='+CiteTB.getQuotedString(refname)+' />'; }; // Function to load the ref list CiteTB.loadRefs = function() { if (CiteTB.refsLoaded) { return; } CiteTB.getPageText(CiteTB.loadRefsInternal); }; // Function that actually loads the list from the page text CiteTB.loadRefsInternal = function(text) { // What this does: extract first name/group extract second name/group shorttag inner content var refsregex = /< *ref(?: +(name|group) *= *(?:"([^"]*?)"|'([^']*?)'|([^ '"\/\>]*?)) *)? *(?: +(name|group) *= *(?:"([^"]*?)"|'([^']*?)'|([^ '"\/\>]*?)) *)? *(?:\/ *>|>((?:.|\n)*?)< *\/ *ref *>)/gim; // This should work regardless of the quoting used for names/groups and for linebreaks in the inner content while (true) { var ref = refsregex.exec(text); if (ref === null) { break; } var refobj = {}; if (ref[9]) { // Content + short tag check //alert('"'+ref[9]+'"'); refobj.content = ref[9]; refobj.shorttag = false; } else { refobj.shorttag = true; } if (ref[1] !== '') { // First name/group if (ref[2]) { refobj['ref'+ref[1]] = ref[2]; } else if (ref[3]) { refobj['ref'+ref[1]] = ref[3]; } else { refobj['ref'+ref[1]] = ref[4]; } } if (ref[5] !== '') { // Second name/group if (ref[6]) { refobj['ref'+ref[5]] = ref[6]; } else if (ref[7]) { refobj['ref'+ref[5]] = ref[7]; } else { refobj['ref'+ref[5]] = ref[8]; } } CiteTB.mainRefList.push(refobj); } CiteTB.refsLoaded = true; CiteTB.setupErrorCheck(); CiteTB.setupNamedRefs(); }; // AJAX FUNCTIONS // Parse some wikitext and hand it off to a callback function CiteTB.parse = function(text, callback) { $.post( mw.util.wikiScript( 'api' ), {action:'parse', title:mw.config.get('wgPageName'), text:text, prop:'text', format:'json'}, function(data) { var html = data.parse.text['*']; callback(html); }, 'json' ); }; // Use the API to expand templates on some text CiteTB.expandtemplates = function(text, callback) { $.post( mw.util.wikiScript( 'api' ), {action:'expandtemplates', title:mw.config.get('wgPageName'), text:text, format:'json'}, function(data) { var restext = data.expandtemplates['*']; callback(restext); }, 'json' ); }; // Function to get the page text CiteTB.getPageText = function(callback) { var section = $("input[name='wpSection']").val(); if ( section !== '' ) { var postdata = {action:'query', prop:'revisions', rvprop:'content', pageids:mw.config.get('wgArticleId'), format:'json'}; if (CiteTB.getOption('expandtemplates')) { postdata.rvexpandtemplates = '1'; } $.get( mw.util.wikiScript( 'api' ), postdata, function(data) { var pagetext = data.query.pages[mw.config.get('wgArticleId').toString()].revisions[0]['*']; callback(pagetext); }, 'json' ); } else { if (CiteTB.getOption('expandtemplates')) { CiteTB.expandtemplates($('#wpTextbox1').wikiEditor('getContents').text(), callback); } else { callback($('#wpTextbox1').wikiEditor('getContents').text()); } } }; // Autofill a template from an ID (ISBN, DOI, PMID, URL) CiteTB.initAutofill = function() { var elemid = $(this).attr('id'); var res = /^cite\-auto\-(.*?)\-(.*)\-(.*)$/.exec(elemid); var tem = res[1]; var field = res[2]; var autotype = res[3]; var id = $('#cite-'+tem+'-'+field).val(); if (!id) { return false; } var url = '//tools.wmflabs.org/reftoolbar/lookup.php?'; url+=autotype+'='+encodeURIComponent(id); url+='&template='+encodeURIComponent(tem); var s = document.createElement('script'); s.setAttribute('src', url); s.setAttribute('type', 'text/javascript'); document.getElementsByTagName('head')[0].appendChild(s); return false; }; // Callback for autofill //TODO: Autofill the URL, at least for DOI CiteTB.autoFill = function(data, template, type) { var cl = 'cite-'+template+'-'; var i,j, coauthors; $('.'+cl+'title').val(data.title); // Fill in authors if (data.authors && data.authors.length > 0) { if ($('.'+cl+'last-incr-1').length != 0) { var classes = $('.'+cl+'last-incr-1').eq(0).attr('class').split(/\s+/); var group = false; var patt = /cite-[^-]*?-incr-(.*)/ for (var c=0; c<classes.length; c++) { if (patt.exec(classes[c])) { group = patt.exec(classes[c])[1]; break; } } $('.'+cl+'last-incr-1').val(data.authors[0][0]) $('.'+cl+'first-incr-1').val(data.authors[0][1]) elemid = '#cite-incr-'+template+'-'+group; for (var i=2; i<data.authors.length+1; i++) { $(elemid).click(); $('.'+cl+'last-incr-'+i.toString()).val(data.authors[i-1][0]) $('.'+cl+'first-incr-'+i.toString()).val(data.authors[i-1][1]) } } else if ($('.'+cl+'author-incr-1').length != 0) { var classes = $('.'+cl+'author-incr-1').eq(0).attr('class').split(/\s+/); var group = false; var patt = /cite-[^-]*?-incr-(.*)/ for (var c=0; c<classes.length; c++) { if (patt.exec(classes[c])) { group = patt.exec(classes[c])[1]; break; } } $('.'+cl+'author-incr-1').val(data.authors[0].join(', ')) elemid = '#cite-incr-'+template+'-'+group; for (var i=2; i<data.authors.length+1; i++) { $(elemid).click(); $('.'+cl+'author-incr-'+i.toString()).val(data.authors[i-1].join(', ')) } } else if ($('.'+cl+'last1').length != 0) { for(i=0; data.authors && i<data.authors.length; i++) { if ($('.'+cl+'last'+(i+1)).length) { $('.'+cl+'last'+(i+1)).val(data.authors[i][0]); $('.'+cl+'first'+(i+1)).val(data.authors[i][1]); } else { coauthors = []; for(j=i; j<data.authors.length; j++) { coauthors.push(data.authors[j].join(', ')); } $('.'+cl+'coauthors').val(coauthors.join('; ')); break; } } } else if($('.'+cl+'author1').length !== 0) { for(i=0; data.authors && i<data.authors.length; i++) { if ($('.'+cl+'author'+(i+1)).length) { $('.'+cl+'author'+(i+1)).val(data.authors[i].join(', ')); } else { coauthors = []; for(j=i; j<data.authors.length; j++) { coauthors.push(data.authors[j].join(', ')); } $('.'+cl+'coauthors').val(coauthors.join('; ')); break; } } } else { var authors = []; for(i=0; data.authors && i<data.authors.length; i++) { authors.push(data.authors[i].join(', ')); } $('.'+cl+'authors').val(authors.join('; ')); } } if (type === 'pmid' || type === 'doi') { if (data.date && (data.fulldate || !$('.'+cl+'month').length)) { var DT = new Date(data.date); var useday = /\d{4}-\d{2}-\d{2}/.test(data.date); var usemonth = /\d{4}-\d{2}/.test(data.date); $('.'+cl+'date').val(CiteTB.formatDate(DT, useday, usemonth)); } else if (!data.fulldate && $('.'+cl+'month').length && $('.'+cl+'year').length) { if (data.month) { // lookup.php sets month to false if it isn't provided $('.'+cl+'month').val( CiteTB.getOption('months')[parseInt(data.month)-1] ); } $('.'+cl+'year').val(data.year); } else { $('.'+cl+'date').val(data.date); } $('.'+cl+'journal').val(data.journal); $('.'+cl+'volume').val(data.volume); $('.'+cl+'issue').val(data.issue); $('.'+cl+'pages').val(data.pages); if (type === 'pmid' && data.doi) { $('.'+cl+'doi').val(data.doi); } } else if (type === 'isbn') { $('.'+cl+'publisher').val(data.publisher); $('.'+cl+'location').val(data.location); $('.'+cl+'year').val(data.year); $('.'+cl+'edition').val(data.edition); } else if (type === 'url') { if (data.date) { var DT = new Date(data.date); var useday = /\d{4}-\d{2}-\d{2}/.test(data.date) && template !== 'book'; var usemonth = /\d{4}-\d{2}/.test(data.date) && template !== 'book'; var yearOrDate = (template === 'book') ? 'year' : 'date'; $('.'+cl+yearOrDate).val(CiteTB.formatDate(DT, useday, usemonth)); } $('.'+cl+'journal').val(data.journal); $('.'+cl+'volume').val(data.volume); $('.'+cl+'issue').val(data.issue); $('.'+cl+'pages').val(data.pages); $('.'+cl+'publisher').val(data.publisher); $('.'+cl+'edition').val(data.edition); $('.'+cl+'isbn').val(data.isbn); $('.'+cl+'issn').val(data.issn); $('.'+cl+'doi').val(data.doi); // "en-US" isn't a valid value for the language parameter if (data.language && data.language !== 'en-US' && data.language !== 'en-GB') { $('.'+cl+'language').val(data.language); } $('.'+cl+'chapter').val(data.chapter); } }; // FORM DIALOG FUNCTIONS // Add new incrementable fields CiteTB.incrementFields = function() { template = CiteTB.getOpenTemplate(); var currentrow = $(this).parents('tr')[0]; $(this).prev().css('width', '100%') $(this).detach(); var elemid = $(this).attr('id'); var res = /^cite\-incr\-(.*?)\-(.*)$/.exec(elemid); group = res[2]; increments = template.incrementables[group]; fields = increments.fields; incrval = increments.val+1; template.incrementables[group].val += 1; trs = template.makeFormInner(fields, false); trs.reverse(); for (var i=0; i<trs.length; i++) { $(currentrow).after(trs[i]); } }; // fill the accessdate param with the current date CiteTB.fillAccessdate = function() { var elemid = $(this).attr('id'); var res = /^cite\-date\-(.*?)\-(.*)$/.exec(elemid); var id = res[1]; var field = res[2]; var DT = new Date(); var datestr = CiteTB.formatDate(DT); $('#cite-'+id+'-'+field).val(datestr); return false; }; CiteTB.formatDate = function(DT, useday, usemonth) { if (typeof useday == "undefined") { useday = true; } if (typeof usemonth == "undefined") { usemonth = true; } var datestr = CiteTB.getOption('date format'); var zmonth = ''; var month = DT.getUTCMonth()+1; if (month < 10) { zmonth = "0"+month.toString(); } else { zmonth = month.toString(); } month = month.toString(); var zdate = ''; var date = DT.getUTCDate(); if (date < 10) { zdate = "0"+date.toString(); } else { zdate = date.toString(); } date = date.toString(); if (useday) { datestr = datestr.replace('<date>', date); datestr = datestr.replace('<zdate>', zdate); } else { datestr = datestr.replace('<date>', ''); datestr = datestr.replace('<zdate>', ''); } if (usemonth) { datestr = datestr.replace('<month>', month); datestr = datestr.replace('<zmonth>', zmonth); datestr = datestr.replace('<monthname>', CiteTB.getOption('months')[DT.getUTCMonth()]); } else { datestr = datestr.replace('<month>', ''); datestr = datestr.replace('<zmonth>', ''); datestr = datestr.replace('<monthname>', ''); } datestr = datestr.replace('<year>', DT.getUTCFullYear().toString()); return datestr.replace(/^[ \/\-\,\.]*(.*?)[ \/\-\,\.]*$/g, "$1"); // Cleanup any dangling spaces or connectors that might result from omitting date/month }; // Function called after the ref list is loaded, to actually set the contents of the named ref dialog // Until the list is loaded, its just a "Loading" placeholder CiteTB.setupNamedRefs = function() { var names = [], i; for( i=0; i<CiteTB.mainRefList.length; i++) { if (!CiteTB.mainRefList[i].shorttag && CiteTB.mainRefList[i].refname) { names.push(CiteTB.mainRefList[i]); } } var stuff = $('<div>'); $('#citetoolbar-namedrefs').html( stuff ); if (names.length === 0) { stuff.html(mw.usability.getMsg('cite-no-namedrefs')); } else { stuff.html(mw.usability.getMsg('cite-namedrefs-intro')); var select = $('<select id="cite-namedref-select">'); select.append($('<option value="" />').text(mw.usability.getMsg('cite-named-refs-dropdown'))); for(i=0; i<names.length; i++) { select.append($('<option />').text(names[i].refname)); } stuff.after(select); select.before('<br />'); var prevlabel = $('<div id="cite-nref-preview-label" style="display:none;" />').html(mw.usability.getMsg('cite-raw-preview')); select.after(prevlabel); prevlabel.before("<br /><br />"); prevlabel.after('<div id="cite-namedref-preview" style="padding:0.5em; font-size:110%" />'); var parselabel = $('<span id="cite-parsed-label" style="display:none;" />').html(mw.usability.getMsg('cite-parsed-label')); $('#cite-namedref-preview').after(parselabel); parselabel.after('<div id="cite-namedref-parsed" style="padding-bottom:0.5em; font-size:110%" />'); var link = $('<a href="#" id="cite-nref-parse" style="margin:0 1em 0 1em; display:none; color:darkblue" />'); link.html(mw.usability.getMsg('cite-form-parse')); $('#cite-namedref-parsed').after(link); $("#cite-namedref-select").on( 'change', CiteTB.namedRefSelectClick); $('#cite-nref-parse').on( 'click', CiteTB.nrefParseClick); } }; // Function to get the errorcheck form HTML CiteTB.setupErrorCheck = function() { var form = $('<div id="cite-errorcheck-heading" />').html(mw.usability.getMsg('cite-errorcheck-heading')); var ul = $("<ul id='cite-errcheck-list' />"); var test; for (var t in CiteTB.ErrorChecks) { test = CiteTB.ErrorChecks[t]; ul.append(test.getRow()); } form.append(ul); $('#citetoolbar-errorcheck').html(form); }; // Callback function for parsed preview CiteTB.fillNrefPreview = function(parsed) { $('#cite-parsed-label').show(); $('#cite-namedref-parsed').html(parsed); }; // Click handler for the named-ref parsed preview CiteTB.nrefParseClick = function() { var choice = $("#cite-namedref-select").val(); if (choice === '') { $('#cite-parsed-label').hide(); $('#cite-namedref-parsed').text(''); return false; } $('#cite-nref-parse').hide(); for( var i=0; i<CiteTB.mainRefList.length; i++) { if (!CiteTB.mainRefList[i].shorttag && CiteTB.mainRefList[i].refname == choice) { CiteTB.parse(CiteTB.mainRefList[i].content, CiteTB.fillNrefPreview); return false; } } }; // Click handler for the named-ref dropdown CiteTB.lastnamedrefchoice = ''; CiteTB.namedRefSelectClick = function() { var choice = $("#cite-namedref-select").val(); if (CiteTB.lastnamedrefchoice == choice) { return; } CiteTB.lastnamedrefchoice = choice; $('#cite-parsed-label').hide(); $('#cite-namedref-parsed').text(''); if (choice === '') { $('#cite-nref-preview-label').hide(); $('#cite-namedref-preview').text(''); $('#cite-nref-parse').hide(); return; } for( var i=0; i<CiteTB.mainRefList.length; i++) { if (!CiteTB.mainRefList[i].shorttag && CiteTB.mainRefList[i].refname == choice) { $('#cite-nref-preview-label').show(); $('#cite-namedref-preview').text(CiteTB.mainRefList[i].content); if (CiteTB.getOption('autoparse')) { CiteTB.nrefParseClick(); } else { $('#cite-nref-parse').show(); } } } }; // callback function for parsed preview CiteTB.fillTemplatePreview = function(text) { var template = CiteTB.getOpenTemplate(); var div = $("#citetoolbar-"+CiteTB.escStr(template.shortform)); div.find('.cite-prev-parsed-label').show(); div.find('.cite-preview-parsed').html(text); }; // Click handler for template parsed preview CiteTB.prevParseClick = function() { var ref = CiteTB.getRef(true, false); var template = CiteTB.getOpenTemplate(); var div = $("#citetoolbar-"+CiteTB.escStr(template.shortform)); div.find('.cite-prev-parse').hide(); CiteTB.parse(ref, CiteTB.fillTemplatePreview); }; // Show/hide the extra fields in the dialog box CiteTB.showHideExtra = function() { var template = CiteTB.getOpenTemplate(); var div = $("#citetoolbar-"+CiteTB.escStr(template.shortform)); var setting = div.find(".cite-form-status").val(); if ( setting === 'closed' ) { div.find(".cite-form-status").val('open'); div.find('.cite-extra-fields').show(1, function() { // jQuery adds "display:block", which screws things up div.find('.cite-extra-fields').attr('style', 'width:100%; background-color:transparent;'); }); } else { div.find(".cite-form-status").val('closed'); div.find('.cite-extra-fields').hide(); } }; // Resets form fields and previews // Resets form fields and previews CiteTB.resetForm = function() { var template = CiteTB.getOpenTemplate(); var div = $("#citetoolbar-"+CiteTB.escStr(template.shortform)); div.html(template.getForm()); }; // STRING UTILITY FUNCTIONS // Returns a string quoted as necessary for name/group attributes CiteTB.getQuotedString = function(s) { var sq = /\'/.test(s); // single quotes var dq = /\"/.test(s); // double quotes if (!sq && !dq) { // Always quotes for non-latin alphabet return '"'+s+'"'; } else if (!dq) { // Can use double quotes return '"'+s+'"'; } else if (!sq) { // Can use single quotes return "'"+s+"'"; } else { // Has double and single quotes s = s.replace(/\"/g, '\''); return '"'+s+'"'; } }; // Fix up strings for output - capitalize first char, replace underscores with spaces CiteTB.fixStr = function(s) { s = s.slice(0,1).toUpperCase() + s.slice(1); s = s.replace('_',' '); return s; }; // Escape spaces and quotes for use in HTML classes/ids CiteTB.escStr = function(s) { return s.replace(' ', '-').replace("'", "\'").replace('"', '\"'); }; // MISC FUNCTIONS // Determine which template form is open, and get the template object for it CiteTB.getOpenTemplate = function() { var dialogs = $(".ui-dialog-content.ui-widget-content:visible"); var templatename = $(dialogs[0]).find(".cite-template").val(); return CiteTB.Templates[templatename]; }; // Display the report for the error checks CiteTB.displayErrors = function(errors) { $('#cite-err-report').remove(); var table = $('<table id="cite-err-report" style="width:100%; border:1px solid #A9A9A9; background-color:#FFEFD5; padding:0.25em; margin-top:0.5em" />'); $('#editpage-copywarn').before(table); var tr; var tr1 = $('<tr style="width:100%" />'); var th1 = $('<th style="width:60%; font-size:110%" />').html(mw.usability.getMsg('cite-err-report-heading')); var th2 = $('<th style="text-align:right; width:40%" />'); var im = $('<img />').attr('src', '//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/Gtk-stop.svg/20px-Gtk-stop.svg.png'); im.attr('alt', mw.usability.getMsg('cite-err-report-close')).attr('title', mw.usability.getMsg('cite-err-report-close')); var ad = $('<a id="cite-err-check-close" />').attr('href', '#'); ad.append(im); th2.append(ad); tr1.append(th1).append(th2); table.append(tr1); $('#cite-err-check-close').on('click', function() { $('#cite-err-report').remove(); }); if (errors.length === 0) { tr = $('<tr style="width:100%;" />'); var td = $('<td style="text-align:center; margin:1.5px;" />').html(mw.usability.getMsg('cite-err-report-empty')); tr.append(td); table.append(tr); return; } for(var e in errors) { var err = errors[e]; tr = $('<tr style="width:100%;" />'); var td1 = $('<td style="border: 1px solid black; margin:1.5px; width:60%" />').html(err.err); var td2 = $('<td style="border: 1px solid black; margin:1.5px; width:40%" />').html(mw.usability.getMsg(err.msg)); tr.append(td1).append(td2); table.append(tr); } }; } // End of code loaded only on edit mxujfyi0jb3sbv9ldc4m8163wmc8a1x 8 49974 649179 190745 2026-11-02T19:29:31Z Maintenance script 11074 Use thumb.wikimedia.org for thumbnails ([[phab:T427465]], Operator: Ladsgroup) 649179 javascript text/javascript /* jshint asi: true */ /* global mw, $, CiteTB, citeTemplate, citeErrorCheck */ if ( window.CiteTB === undefined ) { window.CiteTB = { "Templates" : {}, // All templates "Options" : {}, // Global options "UserOptions" : {}, // User options "DefaultOptions" : {}, // Script defaults "ErrorChecks" : {} // Error check functions }; } if (typeof mw.usability == 'undefined') { mw.usability = {}; mw.usability.getMsg = function(m) { return mw.messages.get(m); } mw.usability.addMessages = function(msgs) { mw.messages.set(msgs); }; } // Object for cite templates window.citeTemplate = function (templatename, shortform, basicfields, expandedfields) { // Properties this.templatename = templatename; // The template name - "cite web", "cite book", etc. this.shortform = shortform; // A short form, used for the dropdown box this.basic = basicfields; // Basic fields - author, title, publisher... // Less common - quote, archiveurl - should be everything the template supports minus the basic ones this.extra = expandedfields; this.incrementables = {}; // Add it to the list CiteTB.Templates[this.templatename] = this; // Methods this.makeFormInner = function(fields, incrsetup) { var i=0; var trs = []; var autofills = [] for (i=0; i<fields.length; i++) { var fieldobj = fields[i]; var field = labelfield = fieldobj.field; var ad = false; if (incrsetup && fieldobj.increment_group) { field = fieldobj.field.replace('<N>', '1'); labelfield = fieldobj.field.replace('<N>', ''); if (this.incrementables[fieldobj.increment_group] && !this.incrementables[fieldobj.increment_group].setup) { // The object has been created, but not fully initialized this.incrementables[fieldobj.increment_group]['fields'].push(fieldobj) } else if (!this.incrementables[fieldobj.increment_group]) { // Object not yet created this.incrementables[fieldobj.increment_group] = { 'fields': [fieldobj], 'val':1, 'setup': false }; } else if (this.incrementables[fieldobj.increment_group] && this.incrementables[fieldobj.increment_group].setup) { // Fully initialized from a previous invocation of this function, just resetting the number this.incrementables[fieldobj.increment_group].val = 1 } } else if (fieldobj.increment_group) { // Adding a new row incrval = this.incrementables[fieldobj.increment_group].val; field = fieldobj.field.replace('<N>', incrval.toString()); labelfield = fieldobj.field.replace('<N>', ''); } if ($.inArray(field, CiteTB.getOption('autodate fields')) != -1 ) { im = $('<img />').attr('src', '//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7b/Nuvola_apps_date.svg/20px-Nuvola_apps_date.svg.png'); im.attr('alt', mw.usability.getMsg('cite-insert-date')).attr('title', mw.usability.getMsg('cite-insert-date')); var ad = $('<a />').attr('href', '#'); ad.append(im); ad.attr('id', 'cite-date-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-'+field); $( document ).on( 'click', '#cite-date-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-'+field, CiteTB.fillAccessdate ); } if (fieldobj.autofillid) { var autotype = fieldobj.autofillid; im = $('<img />').attr('src', '//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/17/System-search.svg/20px-System-search.svg.png'); im.attr('alt', mw.usability.getMsg('cite-autofill-alt')).attr('title', mw.usability.getMsg('cite-autofill-alt')); var ad = $('<a />').attr('href', '#'); ad.append(im); ad.attr('id', 'cite-auto-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-'+field+'-'+autotype); autofills.push('#cite-auto-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-'+field+'-'+autotype); } if (fieldobj.increment_button) { var incrtype = fieldobj.increment_group; im = $('<img />').attr('src', '//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Nuvola_action_edit_add.svg/20px-Nuvola_action_edit_add.svg.png'); im.attr('alt', mw.usability.getMsg('cite-increment-alt')).attr('title', mw.usability.getMsg('cite-increment-alt')); var ad = $('<a />').attr('href', '#'); ad.append(im); ad.attr('id', 'cite-incr-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-'+incrtype); } var display = mw.usability.getMsg('cite-'+labelfield+'-label'); if (typeof display !== 'string') { if (fieldobj.label) { display = CiteTB.fixStr(fieldobj.label); } else { display = CiteTB.fixStr(labelfield) } } var tooltip = fieldobj.tooltip ? $('<abbr />').attr('title', mw.usability.getMsg(fieldobj.tooltip)).html('^?') : false; var input = ''; if (ad) { input = $('<input tabindex="1" style="width:85%" type="text" />'); } else { input = $('<input tabindex="1" style="width:100%" type="text" />'); } input.attr('id', 'cite-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-'+field); if (fieldobj.autofillprop) { classname = 'cite-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-'+fieldobj.autofillprop if (fieldobj.increment_group) { input.addClass('cite-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-incr-'+fieldobj.increment_group); classname+='-'+this.incrementables[fieldobj.increment_group].val.toString(); } input.addClass(classname); } var label = $('<label />'); label.attr('for', 'cite-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-'+field).text(display); if (tooltip) { label.append(tooltip); } var style = 'text-align:right; width:20%;'; if (i%2 == 1) { style += ' padding-left:1em;'; } else { var tr = $('<tr />'); } var td1 = $('<td class="cite-form-td" />').attr('style', style); td1.append(label); tr.append(td1); var td2 = $('<td class="cite-form-td" style="width:30%" />'); td2.append(input); if (ad) { td2.append(ad); } tr.append(td2); if (i%2 == 0) { trs.push(tr); } } var needsetup = false; for (g in this.incrementables) { if (!this.incrementables[g].setup) { needsetup = true; $( document ).on( 'click', '#cite-incr-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-'+g, CiteTB.incrementFields ); this.incrementables[g].setup = true; } } if (needsetup || $.isEmptyObject(this.incrementables)) { for(i=0; i<autofills.length; i++) { $( document ).on( 'click', autofills[i], CiteTB.initAutofill ); } } return trs; } // gives a little bit of HTML so the open form can be identified this.getInitial = function() { var hidden = '<input type="hidden" class="cite-template" value="' + this.templatename + '"/>'; return hidden; } // makes the form used in the dialog boxes this.getForm = function() { var main = $("<div class='cite-form-container' />"); var form1 = $('<table style="width:100%; background-color:transparent;" class="cite-basic-fields" />'); var i=0; var trs = this.makeFormInner(this.basic, true); for (var i=0; i<trs.length; i++) { form1.append(trs[i]); } var form2 = $('<table style="width:100%; background-color:transparent; display:none" class="cite-extra-fields">'); trs = this.makeFormInner(this.extra, true); for (var i=0; i<trs.length; i++) { form2.append(trs[i]); } main.append(form1).append(form2); var form3 = $('<table style="width:100%; background-color:transparent;padding-top:1em" class="cite-other-fields">'); var tr = $('<tr />'); var td1 = $('<td class="cite-form-td" style="text-align:right; width:20%" />'); var label1 = $('<label />'); label1.attr('for', "cite-"+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-name').text(mw.usability.getMsg('cite-name-label')); td1.append(label1); var td2 = $('<td class="cite-form-td" style="width:30%" />'); var input1 = $('<input tabindex="1" style="width:100%" type="text" />'); input1.attr('id', 'cite-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-name'); td2.append(input1); var td3 = $('<td class="cite-form-td" style="text-align:right; padding-left:1em; width:20%">'); var label2 = $('<label />'); label2.attr('for', 'cite-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-group').text(mw.usability.getMsg('cite-group-label')); td3.append(label2); var td4 = $('<td class="cite-form-td" style="width:30%" />'); var input2 = $('<input tabindex="1" style="width:100%" type="text" />'); input2.attr('id', 'cite-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-group'); td4.append(input2); tr.append(td1).append(td2).append(td3).append(td4); form3.append(tr); main.append(form3); var extras = $('<div />'); extras.append('<input type="hidden" class="cite-form-status" value="closed" />'); var hidden = $('<input type="hidden" class="cite-template" />'); hidden.val(this.templatename); extras.append(hidden); var span1 = $('<span class="cite-preview-label" style="display:none;" />'); span1.text(mw.usability.getMsg('cite-raw-preview')); extras.append(span1).append('<div class="cite-ref-preview" style="padding:0.5em; font-size:110%" />'); var span2 = $('<span class="cite-prev-parsed-label" style="display:none;" />'); span2.text(mw.usability.getMsg('cite-parsed-label')); extras.append(span2).append('<div class="cite-preview-parsed" style="padding-bottom:0.5em; font-size:110%" />'); var link = $('<a href="#" class="cite-prev-parse" style="margin:0 1em 0 1em; display:none; color:darkblue" />'); link.text(mw.usability.getMsg('cite-form-parse')); extras.append(link); main.append(extras); return main; } } /* Class for error checks FIXME: DOCS OUT OF DATE type - type of error check - current options: * 'refcheck' - apply a function on each ref individually * function should accept a ref object, return a string * 'reflist' - apply a function on the entire ref list * function should accept an array of ref objects, return an array of strings * 'search' - apply a function ro the page text * function should accept the page text as a string, return an array of strings The strings returned by the function should be valid HTML func - The function described above testname - Name of the error check, must not contain spaces desc - A short description of the test */ window.citeErrorCheck = function (obj) { this.obj = obj CiteTB.ErrorChecks[this.obj.testname] = this; this.run = function() { var errors = []; switch(this.obj['type']) { case "refcheck": CiteTB.loadRefs(); for(var i=0; i<CiteTB.mainRefList.length; i++) { var e = this.obj.func(CiteTB.mainRefList[i]); if (e) { errors.push(e); } } break; case "reflist": CiteTB.loadRefs(); errors = this.obj.func(CiteTB.mainRefList); break; case "search": var func = this.obj.func CiteTB.getPageText(function(text) { errors = func(text); }); break; } return errors; } this.getRow = function() { var row = $("<li />"); var check = $("<input type='checkbox' name='cite-err-test' />"); check.attr('value', this.obj.testname); var label = $("<label />").html(mw.usability.getMsg(this.obj.desc)); label.attr('for', this.obj.testname); row.append(check).append(' &ndash; ').append(label); return row; } } $('head').trigger('reftoolbarbase'); kdju8pm2fcdxm36w9h7pn0ady5s2w2w 8 49986 649182 603704 2026-11-02T19:29:35Z Maintenance script 11074 Use thumb.wikimedia.org for thumbnails ([[phab:T427465]], Operator: Ladsgroup) 649182 javascript text/javascript var numforms = 0; var wikEdAutoUpdateUrl; function refbuttons() { if (mwCustomEditButtons && (document.getElementById('toolbar') || document.getElementById('wikiEditor-ui-toolbar'))/* && wikEdAutoUpdateUrl == null*/) { if (document.getElementById('toolbar')) { button = document.createElement('a'); button.href = "javascript:easyCiteMain()"; button.title = "Insert citation"; buttonimage = document.createElement('img'); buttonimage.src = "//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/00/Button_easy_cite_%281%29.png"; buttonimage.alt = "Insert footnote"; button.appendChild(buttonimage); document.getElementById('toolbar').appendChild(button); } else { button = document.createElement('a'); button.href = "#"; button.title = "Insert citation"; button.id = 'reftoolbar-button'; buttonimage = document.createElement('img'); buttonimage.src = "//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9a/Curly_Brackets.svg/40px-Curly_Brackets.svg.png"; buttonimage.alt = "Insert citation"; button.classname = "tool tool-button"; buttonimage.style.width = "22px"; buttonimage.style.height = "17px"; buttonimage.style.paddingTop = "5px"; buttonimage.style.paddingLeft = "3px"; button.appendChild(buttonimage) document.getElementById('wikiEditor-ui-toolbar').childNodes[0].childNodes[1].appendChild(button); //document.getElementById('reftoolbar-button').onclick = easyCiteMain; $('#reftoolbar-button').live('click', function() { easyCiteMain(); }); } if (navigator.userAgent.indexOf('MSIE') == -1) { citemain = document.createElement('div'); citemain.style.display = 'none'; citemain.setAttribute('Id', 'citeselect'); citemain.appendChild( addOption("citeWeb()", "Cite web") ); citemain.appendChild( addOption("citeBook()", "Cite book") ); citemain.appendChild( addOption("citeJournal()", "Cite journal") ); citemain.appendChild( addOption("citeNews()", "Cite news") ); citemain.appendChild( addOption("citeNamedRef()", "Named ref") ); citemain.appendChild( addOption("dispErrors()", "Error check") ); citemain.appendChild( addOption("hideInitial()", "Cancel") ); document.getElementById('wpTextbox1').parentNode.insertBefore(citemain, document.getElementById('wpTextbox1')); } else { selection = '<div id="citeselect" style="display:none"><input type="button" value="Cite web" onclick="citeWeb()" />'+ '<input type="button" value="Cite book" onclick="citeBook()" />'+ '<input type="button" value="Cite journal" onclick="citeJournal()" />'+ '<input type="button" value="Cite news" onclick="citeNews()" />'+ '<input type="button" value="Named ref" onclick="citeNamedRef()" />'+ '<input type="button" value="Error check" onclick="dispErrors()" />'+ '<input type="button" value="Cancel" onclick="hideInitial()" /></div>'; document.getElementById('editform').innerHTML = selection + document.getElementById('editform').innerHTML; } } } function addOption(script, text) { option = document.createElement('input'); option.setAttribute('type', 'button'); option.setAttribute('onclick', script); option.setAttribute("value", text); return option; } function hideInitial() { document.getElementById('citeselect').style.display = 'none'; oldFormHide(); } function oldFormHide() { if (numforms != 0) { document.getElementById('citediv'+numforms).style.display = 'none'; } if (document.getElementById('errorform') != null) { document.getElementById('citeselect').removeChild(document.getElementById('errorform')); } } function easyCiteMain() { document.getElementById('citeselect').style.display = ''; } var months = ['January', 'February', 'March', 'April', 'May', 'June', 'July', 'August', 'September', 'October', 'November', 'December']; var citeGlobalDateFormat = "<date> <monthname> <year>"; function getTime() { var datestr = ''; if (typeof citeUserDateFormat != 'undefined') { datestr = citeUserDateFormat; } else { datestr = citeGlobalDateFormat; } var DT = new Date(); var zmonth = ''; var month = DT.getUTCMonth()+1; if (month < 10) { zmonth = "0"+month.toString(); } else { zmonth = month.toString(); } month = month.toString(); var zdate = ''; var date = DT.getUTCDate() if (date < 10) { zdate = "0"+date.toString(); } else { zdate = date.toString(); } date = date.toString() datestr = datestr.replace('<date>', date); datestr = datestr.replace('<month>', month); datestr = datestr.replace('<zdate>', zdate); datestr = datestr.replace('<zmonth>', zmonth); datestr = datestr.replace('<monthname>', months[DT.getUTCMonth()]); datestr = datestr.replace('<year>', DT.getUTCFullYear().toString()); return (datestr); } function citeWeb() { citeNewsWeb("cite web"); } function citeNews() { citeNewsWeb("cite news"); } function citeNewsWeb(templatename) { oldFormHide(); template = templatename; var legend; if (template == "cite web") { legend = "Cite web source"; } else { legend = "Cite news source"; } newtime = getTime(); numforms++; form = '<div id="citediv'+numforms+'">'+ '<fieldset><legend>'+legend+'</legend>'+ '<table cellspacing="5">'+ '<input type="hidden" value="'+template+'" id="template">'+ '<tr><td width="120"><label for="url">&nbsp;URL: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="url"></td>'+ '<td width="120"><label for="title">&nbsp;Title: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="title"></td></tr>'+ '<tr><td width="120"><label for="last">&nbsp;Last name: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="last"></td>'+ '<td width="120"><label for="first">&nbsp;First name: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="first"></td></tr>'+ '<tr><td width="120"><label for="coauthors">&nbsp;Coauthors: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="coauthors"></td>'+ '<td width="120"><label for="date">&nbsp;Publication date: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="date"></td></tr>'+ '<tr><td width="120"><label for="work">&nbsp;Work: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="work"></td>'+ '<td width="120"><label for="publisher">&nbsp;Publisher: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="publisher"></td></tr>'+ '<tr><td width="120"><label for="pages">&nbsp;Pages: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="pages"></td>'+ '<td width="120"><label for="language">&nbsp;Language: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="language"></td></tr>'+ '<tr><td width="120"><label for="accessdate">&nbsp;Access date: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="accessdate" value="'+ newtime +'"></td>'+ '<td width="120"><label for="location">&nbsp;Location: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="location"></td></tr>'+ '<tr><td width="120"><label for="refname">&nbsp;Reference name: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="refname"></td></tr>'+ '</table>'+ '<input type="button" value="Add citation" onClick="addcites()">'+ '</fieldset></div>'; document.getElementById('citeselect').innerHTML += form; } function citeBook() { oldFormHide(); template = "cite book"; numforms++; form = '<div id="citediv'+numforms+'">'+ '<fieldset><legend>Cite book source</legend>'+ '<table cellspacing="5">'+ '<input type="hidden" value="'+template+'" id="template">'+ '<tr><td width="120"><label for="last">&nbsp;Last name: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="last"></td>'+ '<td width="120"><label for="first">&nbsp;First name: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="first"></td></tr>'+ '<tr><td width="120"><label for="coauthors">&nbsp;Coauthors: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="coauthors"></td>'+ '<td width="120"><label for="others">&nbsp;Others: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="others"></td></tr>'+ '<tr><td width="120"><label for="title">&nbsp;Title: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="title"></td>'+ '<td width="120"><label for="editor">&nbsp;Editor: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="editor"></td></tr>'+ '<tr><td width="120"><label for="publisher">&nbsp;Publisher: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="publisher"></td>'+ '<td width="120"><label for="location">&nbsp;Location: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="location"></td></tr>'+ '<tr><td width="120"><label for="date">&nbsp;Publication date: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="date"></td>'+ '<td width="120"><label for="edition">&nbsp;Edition: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="edition"></td></tr>'+ '<tr><td width="120"><label for="series">&nbsp;Series: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="series"></td>'+ '<td width="120"><label for="volume">&nbsp;Volume: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="volume"></td></tr>'+ '<tr><td width="120"><label for="pages">&nbsp;Pages: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="pages"></td>'+ '<td width="120"><label for="chapter">&nbsp;Chapter: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="chapter"></td></tr>'+ '<tr><td width="120"><label for="isbn">&nbsp;ISBN: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="isbn"></td>'+ '<td width="120"><label for="oclc">&nbsp;OCLC: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="oclc"></td></tr>'+ '<tr><td width="120"><label for="url">&nbsp;URL: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="url"></td>'+ '<td width="120"><label for="accessdate">&nbsp;Access date: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="accessdate"></td></tr>'+ '<tr><td width="120"><label for="language">&nbsp;Language: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="language"></td>'+ '<td width="120"><label for="refname">&nbsp;Reference name: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="refname"></td></tr>'+ '</table>'+ '<input type="button" value="Add citation" onClick="addcites()">'+ '</fieldset></div>'; document.getElementById('citeselect').innerHTML += form; } function citeJournal() { oldFormHide(); template = "cite journal"; numforms++; form = '<div id="citediv'+numforms+'">'+ '<fieldset><legend>Cite book source</legend>'+ '<table cellspacing="5">'+ '<input type="hidden" value="'+template+'" id="template">'+ '<tr><td width="120"><label for="last">&nbsp;Last name: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="last"></td>'+ '<td width="120"><label for="first">&nbsp;First name: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="first"></td></tr>'+ '<tr><td width="120"><label for="coauthors">&nbsp;Coauthors: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="coauthors"></td>'+ '<td width="120"><label for="date">&nbsp;Publication date: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="date"></td></tr>'+ '<tr><td width="120"><label for="title">&nbsp;Title: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="title"></td>'+ '<td width="120"><label for="journal">&nbsp;Journal: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="journal"></td></tr>'+ '<tr><td width="120"><label for="publisher">&nbsp;Publisher: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="publisher"></td>'+ '<td width="120"><label for="location">&nbsp;Location: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="location"></td></tr>'+ '<tr><td width="120"><label for="volume">&nbsp;Volume: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="volume"></td>'+ '<td width="120"><label for="issue">&nbsp;Issue: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="issue"></td></tr>'+ '<tr><td width="120"><label for="pages">&nbsp;Pages: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="pages"></td>'+ '<td width="120"><label for="issn">&nbsp;ISSN: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="issn"></td></tr>'+ '<tr><td width="120"><label for="oclc">&nbsp;OCLC: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="oclc"></td>'+ '<td width="120"><label for="language">&nbsp;Language: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="language"></td></tr>'+ '<tr><td width="120"><label for="url">&nbsp;URL: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="url"></td>'+ '<td width="120"><label for="accessdate">&nbsp;Access date: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="accessdate"></td></tr>'+ '<tr><td width="120"><label for="refname">&nbsp;Reference name: </label></td>'+ '<td width="400"><input type="text" tabindex=1 style="width:100%" id="refname"></td></tr>'+ '</table>'+ '<input type="button" value="Add citation" onClick="addcites()">'+ '</fieldset></div>'; document.getElementById('citeselect').innerHTML += form; } function addcites(template) { cites = document.getElementById('citediv'+numforms).getElementsByTagName('input'); var citebegin = '<ref'; var citename = ''; var citeinner = ''; for (var i=0; i<cites.length-1; i++) { if (cites[i].value != '' && cites[i].id != "refname" && cites[i].id != "template") { citeinner += "|" + cites[i].id + "=" + cites[i].value; } else if (cites[i].value != '' && cites[i].id == "refname" && cites[i].id != "template") { citebegin += ' name="' + cites[i].value + '"'; } else if (cites[i].value != '' && cites[i].id != "refname" && cites[i].id == "template") { citename = '>{{' + cites[i].value; } } cite = citebegin + citename + citeinner + "}}</ref>"; $("#wpTextbox1").focus(); insertTags(cite, '', ''); document.getElementById('citediv'+numforms).style.display = 'none'; } function getNamedRefs(calls) { if (typeof(wikEdUseWikEd) != 'undefined') { if (wikEdUseWikEd == true) { WikEdUpdateTextarea(); } } text = document.getElementById('wpTextbox1').value; var regex; if (calls) { regex = /< *?ref +?name *?= *?(('([^']*?)')|("([^"]*?)")|([^'"\s]*?[^\/]\b)) *?\/ *?>/gi //' } else { regex = /< *?ref +?name *?= *?(('([^']*?)')|("([^"]*?)")|([^'"\s]*?[^\/]\b)) *?>/gi //' } var namedrefs = []; var i=0; var nr=true; do { ref = regex.exec(text); if(ref != null){ if (ref[5]) { namedrefs[i] = ref[5]; } else if (ref[3]) { namedrefs[i] = ref[3]; } else { namedrefs[i] = ref[6]; } i++; } else { nr=false; } } while (nr==true); return namedrefs; } function citeNamedRef() { namedrefs = getNamedRefs(false); if (namedrefs == '') { oldFormHide(); numforms++; out = '<div id="citediv'+numforms+'"><fieldset>'+ '<legend>References in text</legend>There are no named refs (<tt>&lt;ref name="Name"&gt;</tt>) in the text</fieldset></div>'; document.getElementById('citeselect').innerHTML += out; } else { oldFormHide(); numforms++; form = '<div id="citediv'+numforms+'">'+ '<fieldset><legend>References in article</legend>'+ '<table cellspacing="5">'+ '<tr><td><label for="namedrefs">&nbsp;Named references in text</label></td>'+ '<td><select name="namedrefs" id="namedrefs">'; for (var i=0;i<namedrefs.length;i++) { form+= '<option value="'+namedrefs[i]+'">'+namedrefs[i]+'</option>'; } form+= '</select>'+ '</td></tr></table>'+ '<input type="button" value="Add citation" onClick="addnamedcite()">'+ '</fieldset></div>'; document.getElementById('citeselect').innerHTML += form; } } function addnamedcite() { name = document.getElementById('citediv'+numforms).getElementsByTagName('select')[0].value; ref = '<ref name="'+name+'" />'; $("#wpTextbox1").focus(); insertTags(ref, '', ''); document.getElementById('citediv'+numforms).style.display = 'none'; } function getAllRefs() { if (typeof(wikEdUseWikEd) != 'undefined') { if (wikEdUseWikEd == true) { WikEdUpdateTextarea(); } } text = document.getElementById('wpTextbox1').value; regex = /< *?ref( +?name *?= *?(('([^']*?)')|("([^"]*?)")|([^'"\s]*?[^\/]\b)))? *?>((.|\n)*?)< *?\/? *?ref *?>/gim //" var allrefs = []; var i=0; var nr=true; do { ref = regex.exec(text); if(ref != null){ if (ref[0].search(/[^\s]{150}/) != -1) { ref[0] = ref[0].replace(/\|([^\s])/g, "| $1"); } ref[0] = ref[0].replace(/</g, "&lt;"); ref[0] = ref[0].replace(/>/g, "&gt;"); allrefs[i] = ref[0]; i++; } else { nr=false; } } while (nr==true); return allrefs; } function NRcallError(namedrefs, refname) { for (var i=0; i<namedrefs.length; i++) { if (namedrefs[i] == refname) { return true; } } return false; } function errorCheck() { var allrefs = getAllRefs(); var allrefscontent = []; var samecontentexclude = []; var sx=0; var templateexclude = []; var tx=0; var skipcheck = false; var namedrefcalls = getNamedRefs(true); for (var i=0; i<allrefs.length; i++) { allrefscontent[i] = allrefs[i].replace(/&lt; *?ref( +?name *?= *?(('([^']*?)')|("([^"]*?)")|([^'"\s]*?[^\/]\b)))? *?&gt;((.|\n)*?)&lt; *?\/? *?ref *?&gt;/gim, "$8"); //" } var namedrefs = getNamedRefs(false); var errorlist = []; var q=0; unclosed = document.getElementById('unclosed').checked; samecontent = document.getElementById('samecontent').checked; templates = document.getElementById('templates').checked; repeated = document.getElementById('repeated').checked; undef = document.getElementById('undef').checked; for (var i=0; i<allrefs.length; i++) { if (allrefs[i].search(/&lt; *?\/ *?ref *?&gt;/) == -1 && unclosed) { errorlist[q] = '<tr><td width="75%"><tt>'+allrefs[i]+'</tt></td>'; errorlist[q] += '<td width="25%">Unclosed <tt>&lt;ref&gt;</tt> tag</td></tr>'; q++; } if (samecontent) { for (var d=0; d<samecontentexclude.length; d++) { if (allrefscontent[i] == samecontentexclude[d]) { skipcheck = true; } } var p=0; while (p<allrefs.length && !skipcheck) { if (allrefscontent[i] == allrefscontent[p] && i != p) { errorlist[q] = '<tr><td width="75%"><tt>'+allrefscontent[i]+'</tt></td>'; errorlist[q] += '<td width="25%">Multiple refs contain this content, a <a href="//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Footnotes#Naming_a_ref_tag_so_it_can_be_used_more_than_once">named reference</a> should be used instead</td></tr>'; q++; samecontentexclude[sx] = allrefscontent[i] sx++; break; } p++; } skipcheck=false; } if (templates) { if (allrefscontent[i].search(/\{\{cite/i) == -1 && allrefscontent[i].search(/\{\{citation/i) == -1 && allrefscontent[i].search(/\{\{Comic (book|strip) reference/i) == -1 && allrefscontent[i].search(/\{\{Editorial cartoon reference/i) == -1 && allrefscontent[i].search(/\{\{harv/i) == -1) { for (var x=0; x<templateexclude.length; x++) { if (allrefscontent[i] == templateexclude[x]) { skipcheck = true; } } if (!skipcheck) { errorlist[q] = '<tr><td width="75%"><tt>'+allrefs[i]+'</tt></td>'; errorlist[q] += '<td width="25%">Does not use a <a href="//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Citation_templates">citation template</a></td></tr>'; q++; templateexclude[tx] = allrefscontent[i]; tx++; } skipcheck = false; } } } if (repeated) { var repeatnameexclude = []; var rx=0; for (var k=0; k<namedrefs.length; k++) { for (var d=0; d<repeatnameexclude.length; d++) { if (namedrefs[k] == repeatnameexclude[d]) { skipcheck = true; } } var z=0; while (z<namedrefs.length && !skipcheck) { if (namedrefs[k] == namedrefs[z] && k != z) { errorlist[q] = '<tr><td width="75%"><tt>'+namedrefs[k]+'</tt></td>'; errorlist[q] += '<td width="25%">Multiple references are given the same <a href="//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Footnotes#Naming_a_ref_tag_so_it_can_be_used_more_than_once">name</a></td></tr>'; q++; repeatnameexclude[rx] = namedrefs[z]; rx++; break; } z++; } skipcheck = false; } } if (undef) { var undefexclude = []; var ux=0; for (var p=0; p<namedrefcalls.length; p++) { for (var d=0; d<undefexclude.length; d++) { if (allrefscontent[i] == undefexclude[d]) { skipcheck = true; } } if (!skipcheck) { if (!NRcallError(namedrefs, namedrefcalls[p])) { errorlist[q] = '<tr><td width="75%"><tt>'+namedrefcalls[p]+'</tt></td>'; errorlist[q] += '<td width="25%">A <a href="//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Footnotes#Naming_a_ref_tag_so_it_can_be_used_more_than_once">named reference</a> is used but not defined</td></tr>'; q++; undefexclude[ux] = namedrefs[p]; ux++; } } skipcheck = false; } } if (q > 0) { return errorlist; } else { return 0; } } function dispErrors() { oldFormHide(); form = '<div id="errorform"><fieldset>'+ '<legend>Error checking</legend>'+ '<b>Check for:</b><br/>'+ '<input type="checkbox" id="unclosed" /> Unclosed <tt>&lt;ref&gt;</tt> tags<br/>'+ '<input type="checkbox" id="samecontent" /> References with the same content<br/>'+ '<input type="checkbox" id="templates" /> References not using a <a href="//en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Citation_templates">citation template</a><br/>'+ '<input type="checkbox" id="repeated" /> Multiple references with the same name<br/>'+ '<input type="checkbox" id="undef" /> Usage of undefined named references<br/>'+ '<input type="button" id="errorchecksubmit" value="Check for selected errors" onclick="doErrorCheck()"/>'+ '</fieldset></div>'; document.getElementById('citeselect').innerHTML += form; } function doErrorCheck() { var errors = errorCheck(); document.getElementById('citeselect').removeChild(document.getElementById('errorform')); if (errors == 0) { if (numforms != 0) { document.getElementById('citediv'+numforms).style.display = 'none'; } numforms++; out = '<div id="citediv'+numforms+'"><fieldset>'+ '<legend>Error checking</legend>No errors found.</fieldset></div>'; document.getElementById('citeselect').innerHTML += out; } else { if (numforms != 0) { document.getElementById('citediv'+numforms).style.display = 'none'; } numforms++; form = '<div id="citediv'+numforms+'">'+ '<fieldset><legend>Error checking</legend>'+ '<table border="1px">'; for (var i=0; i<errors.length; i++) { form+=errors[i]; } form+= '</table>'+ '</fieldset></div>'; document.getElementById('citeselect').innerHTML += form; } } $( refbuttons ); 5xp28u3vilzr7tejoye29a5q69xz33b 8 49987 649181 199781 2026-11-02T19:29:34Z Maintenance script 11074 Use thumb.wikimedia.org for thumbnails ([[phab:T427465]], Operator: Ladsgroup) 649181 javascript text/javascript // Global object if (typeof CiteTB == 'undefined') { var CiteTB = { "Templates" : {}, // All templates "Options" : {}, // Global options "UserOptions" : {}, // User options "DefaultOptions" : {}, // Script defaults "ErrorChecks" : {} // Error check functions }; } if (typeof mw.usability == 'undefined') { mw.usability = {}; mw.usability.getMsg = function(m) { return mw.messages.get(m); } mw.usability.addMessages = function(msgs) { mw.messages.set(msgs); }; } // Object for cite templates function citeTemplate(templatename, shortform, basicfields, expandedfields) { // Properties this.templatename = templatename; // The template name - "cite web", "cite book", etc. this.shortform = shortform; // A short form, used for the dropdown box this.basic = basicfields; // Basic fields - author, title, publisher... // Less common - quote, archiveurl - should be everything the template supports minus the basic ones this.extra = expandedfields; // Add it to the list CiteTB.Templates[this.templatename] = this; // Methods this.makeFormInner = function(fields) { var i=0; var trs = new Array(); for (i=0; i<fields.length; i++) { var fieldobj = fields[i]; var field = fieldobj.field; var ad = false; if ($.inArray(field, CiteTB.getOption('autodate fields')) != -1 ) { im = $('<img />').attr('src', '//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7b/Nuvola_apps_date.svg/20px-Nuvola_apps_date.svg.png'); im.attr('alt', mw.usability.getMsg('cite-insert-date')).attr('title', mw.usability.getMsg('cite-insert-date')); var ad = $('<a />').attr('href', '#'); ad.append(im); ad.attr('id', 'cite-date-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-'+field); $('#cite-date-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-'+field).live('click', CiteTB.fillAccessdate); } if (fieldobj.autofillid) { var autotype = fieldobj.autofillid; im = $('<img />').attr('src', '//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/17/System-search.svg/20px-System-search.svg.png'); im.attr('alt', mw.usability.getMsg('cite-autofill-alt')).attr('title', mw.usability.getMsg('cite-autofill-alt')); var ad = $('<a />').attr('href', '#'); ad.append(im); ad.attr('id', 'cite-auto-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-'+field+'-'+autotype); $('#cite-auto-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-'+field+'-'+autotype).live('click', CiteTB.initAutofill); } var display = mw.usability.getMsg('cite-'+field+'-label'); var tooltip = fieldobj.tooltip ? $('<abbr />').attr('title', mw.usability.getMsg(fieldobj.tooltip)).html('^?') : false; var input = ''; if (ad) { input = $('<input tabindex="1" style="width:85%" type="text" />'); } else { input = $('<input tabindex="1" style="width:100%" type="text" />'); } input.attr('id', 'cite-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-'+field); if (fieldobj.autofillprop) { input.addClass('cite-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-'+fieldobj.autofillprop); } var label = $('<label />'); label.attr('for', 'cite-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-'+field).text(display); if (tooltip) { label.append(tooltip); } var style = 'text-align:right; width:20%;'; if (i%2 == 1) { style += ' padding-left:1em;'; } else { var tr = $('<tr />'); } var td1 = $('<td class="cite-form-td" />').attr('style', style); td1.append(label); tr.append(td1); var td2 = $('<td class="cite-form-td" style="width:30%" />'); td2.append(input); if (ad) { td2.append(ad); } tr.append(td2); if (i%2 == 0) { trs.push(tr); } } return trs; } // gives a little bit of HTML so the open form can be identified this.getInitial = function() { var hidden = $('<input type="hidden" class="cite-template" />'); hidden.val(this.templatename); return hidden; } // makes the form used in the dialog boxes this.getForm = function() { var main = $("<div class='cite-form-container' />"); var form1 = $('<table style="width:100%; background-color:transparent;" class="cite-basic-fields" />'); var i=0; var trs = this.makeFormInner(this.basic); for (var i=0; i<trs.length; i++) { form1.append(trs[i]); } var form2 = $('<table style="width:100%; background-color:transparent; display:none" class="cite-extra-fields">'); trs = this.makeFormInner(this.extra); for (var i=0; i<trs.length; i++) { form2.append(trs[i]); } main.append(form1).append(form2); var form3 = $('<table style="width:100%; background-color:transparent;padding-top:1em" class="cite-other-fields">'); var tr = $('<tr />'); var td1 = $('<td class="cite-form-td" style="text-align:right; width:20%" />'); var label1 = $('<label />'); label1.attr('for', "cite-"+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-name').text(mw.usability.getMsg('cite-name-label')); td1.append(label1); var td2 = $('<td class="cite-form-td" style="width:30%" />'); var input1 = $('<input tabindex="1" style="width:100%" type="text" />'); input1.attr('id', 'cite-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-name'); td2.append(input1); var td3 = $('<td class="cite-form-td" style="text-align:right; padding-left:1em; width:20%">'); var label2 = $('<label />'); label2.attr('for', 'cite-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-group').text(mw.usability.getMsg('cite-group-label')); td3.append(label2); var td4 = $('<td class="cite-form-td" style="width:30%" />'); var input2 = $('<input tabindex="1" style="width:100%" type="text" />'); input2.attr('id', 'cite-'+CiteTB.escStr(this.shortform)+'-group'); td4.append(input2); tr.append(td1).append(td2).append(td3).append(td4); form3.append(tr); main.append(form3); var extras = $('<div />'); extras.append('<input type="hidden" class="cite-form-status" value="closed" />'); var hidden = $('<input type="hidden" class="cite-template" />'); hidden.val(this.templatename); extras.append(hidden); var span1 = $('<span class="cite-preview-label" style="display:none;" />'); span1.text(mw.usability.getMsg('cite-raw-preview')); extras.append(span1).append('<div class="cite-ref-preview" style="padding:0.5em; font-size:110%" />'); var span2 = $('<span class="cite-prev-parsed-label" style="display:none;" />'); span2.text(mw.usability.getMsg('cite-parsed-label')); extras.append(span2).append('<div class="cite-preview-parsed" style="padding-bottom:0.5em; font-size:110%" />'); var link = $('<a href="#" class="cite-prev-parse" style="margin:0 1em 0 1em; display:none; color:darkblue" />'); link.text(mw.usability.getMsg('cite-form-parse')); extras.append(link); main.append(extras); return main; } } /* Class for error checks FIXME: DOCS OUT OF DATE type - type of error check - current options: * 'refcheck' - apply a function on each ref individually * function should accept a ref object, return a string * 'reflist' - apply a function on the entire ref list * function should accept an array of ref objects, return an array of strings * 'search' - apply a function ro the page text * function should accept the page text as a string, return an array of strings The strings returned by the function should be valid HTML func - The function described above testname - Name of the error check, must not contain spaces desc - A short description of the test */ function citeErrorCheck(obj) { this.obj = obj CiteTB.ErrorChecks[this.obj.testname] = this; this.run = function() { var errors = []; switch(this.obj['type']) { case "refcheck": CiteTB.loadRefs(); for(var i=0; i<CiteTB.mainRefList.length; i++) { var e = this.obj.func(CiteTB.mainRefList[i]); if (e) { errors.push(e); } } break; case "reflist": CiteTB.loadRefs(); errors = this.obj.func(CiteTB.mainRefList); break; case "search": var func = this.obj.func CiteTB.getPageText(function(text) { errors = func(text); }); break; } return errors; } this.getRow = function() { var row = $("<li />"); var check = $("<input type='checkbox' name='cite-err-test' />"); check.attr('value', this.obj.testname); var label = $("<label />").html(mw.usability.getMsg(this.obj.desc)); label.attr('for', this.obj.testname); row.append(check).append(' &ndash; ').append(label); return row; } } $('head').trigger('reftoolbarbase'); 00ixbou89sn88mnxs0e30miyypoaf5q 8 51356 649177 195737 2026-11-02T19:29:28Z Maintenance script 11074 Use thumb.wikimedia.org for thumbnails ([[phab:T427465]], Operator: Ladsgroup) 649177 css text/css #pt-numconvert { padding-left: 30px; background-image: url(//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/50/Numeral_converter_icon_1.svg/25px-Numeral_converter_icon_1.svg.png); background-repeat: no-repeat; background-position: 0 0; } .skin-monobook .mw-numerakri-menu { display: inline-block; vertical-align: top; } .skin-modern .mw-numerakri-menu { display: inline-block; } .skin-modern #pt-numconvert { padding-left: 50px; background-image: url(//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7b/Numeral_converter_icon_1_white.svg/40px-Numeral_converter_icon_1_white.svg.png); background-position: 10px 50%; } /* Need the extra ".portlet" to override the "#quickbar .portlet li" selector of the skin which is setting padding: 0 */ .skin-cologneblue .portlet #pt-numconvert { padding-right: 30px; background-position: 100% 0; } gfg4vevc349o7dpxwrkhtf56p88q0w5 0 52961 649221 476729 2026-11-03T02:04:00Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649221 wikitext text/x-wiki '''মু'ঙ''' ({{Audio|Shn-မိူင်း.ogg|উচ্চাৰণ শুনক}},[[আহোম ভাষা]]:𑜉𑜢𑜤𑜂𑜫 [[চীনা ভাষা]]:勐 ,[[থাই ভাষা]] : เมือง,[[লাওচ|লাও ভাষা]]: ເມືອງ,শান ভাষা: မိူင်း ,[[ইংৰাজী]] : Mueng) টাইসামাজিক প্ৰথা অনুসৰি [[টাই জাতি|টাইজনগোষ্ঠীৰে]] বসবাস কৰা অঞ্চল যি [[উত্তৰ-পূব ভাৰত]] আৰু [[চীন|দক্ষিণ চীন]] সংলগ্ন হৈ [[থাইলেণ্ড]], [[লাওছ]], [[বাৰ্মা]], [[কম্বোডিয়া]], [[ভিয়েটনাম|উত্তৰ ভিয়েতনাম]] দেশলৈকে বিয়পি আছে। [[টাই জাতি|টাইসকলৰ পৰম্পৰাগত]] ৰাজ্য সমূহক মু'ঙ বুলি কোৱা হয়। [[অসম|অসমৰ]] নামো [[আহোম ভাষা|টাই আহোম ভাষাত]] '''মু'ঙ দন চ'ণ খাম''' (𑜉𑜢𑜤𑜂𑜫 𑜓𑜤𑜃𑜫 𑜏𑜤𑜃𑜫 𑜁𑜪) হয়। ==উৎপত্তি== মু'ঙ সমূহ প্ৰাচীন ৰাজকীয় ভূমি আছিল যত একোজনকৈ চাওফাই শাসন কৰিছিল। ই সাধাৰণতে গড়ে আৱৰা হয় আৰু কেইবাখনো গাঁও লগ হৈ নিৰ্মিত কৰা হৈছিল। .<ref name="JSS_071_0g">{{cite journal |author= |last= Terwiel|first= Barend Jan |year= 1983 |title= Ahom and the Study of Early Thai Society |journal= |volume= JSS Vol. 71.0 |issue= digital |page= image 4 |pages= |publisher= Siamese Heritage Trust |doi= |url= http://www.siamese-heritage.org/jsspdf/1981/JSS_071_0g_Terwiel_AhomAndStudyOfEarlyTaiSociety.pdf |accessdate= March 7, 2013 |quote= khun : ruler of a fortified town and its surrounding villages, together called a mu'ang. In older sources the prefix ph'o ("father") is sometimes used as well.}}</ref><ref name="JSS_083_0j_Vickery">{{cite journal |author= | last = Vickery | first = Michael | authorlink = |year= 1995 |title= Piltdown3: Further Discussion of The Ram Khamhaeng Inscription |journal= |format= PDF |volume= JSS Vol. 83.0j |issue= digital |page= image 11|pages= |nopp= <!-- hides automatic 'p' or 'pp'. --> |publisher= Siam Heritage Trust |doi= |url= http://www.siamese-heritage.org/jsspdf/1991/JSS_083_0j_Vickery_Piltdown3RamKhamhaengInscription.pdf |accessdate= August 3, 2013 |quote= Examples of the first are ''söaṅ'', the name of Ram Khamhaeng's mother, and ''möaṅ''. Khun Phasit said that these terms should in fact be read as /söŋ/ and /möŋ/.... }}</ref><ref>{{cite book |last = Wyatt |first = D.K. |authorlink = David K. Wyatt |editor-first = J.R. |editor-last = Chamberlain |title = The Ram Khamhaeng Controversy |format = PDF |accessdate = 2013-06-13 |date = 1991 |publisher = The Siam Society |location = Bangkok |isbn = |oclc = |doi = |id = |at = Quoted text is found in image 7 |chapter = Chapter 11: Contextual arguments for the authenticity of the Ram Khamhaeng inscription |chapterurl = http://sealang.net/sala/archives/pdf8/wyatt1991contextual.pdf |quote = ...Lord Sam Chon, the ruler of Müang Chot, came to attack Müang Tak.... |archiveurl = https://web.archive.org/web/20210207202432/http://sealang.net/sala/archives/pdf8/wyatt1991contextual.pdf |archivedate = 2021-02-07 }}</ref> থাইলেণ্ডত যথেষ্ট শক্তিশালী মু'ঙ (সাধাৰণত চিয়াং, উইং, নাখোন বা ক্ৰুং নামে পৰিচিত - ব্যাংককেৰ সাথে ক্ৰুং থিপ মহা নাখোঁ নামে পৰিচিত) গঠিত হৈছিল। প্ৰাচীন চীনত শক্তিশালী মমু'ঙ সমূহ ঠন ধৰি উঠিছিল যি সেইসময়ৰ শক্তিশালী চীনা মিঙ সাম্ৰাজ্যক আগুৰি আছিল। ১২৫৪ খ্ৰীষ্টাব্দত শান ৰাজ্য আৰু দাঁতিকাষৰীয়া এলেকা সমূহত বিস্তাৰিত ভাবে নতুন মু'ঙ সমূহ টাই সকলৰ প্ৰবজনৰ বাবে প্ৰতিষ্ঠা হৈছিল। মু'ঙ সামাজিক প্ৰথা প্ৰাচীন চীনা সাম্ৰাজ্য মিং আৰু চিং-যুগৰ বুলি অনুমান কৰা হয়। উনৈছ শতিকাত থাইলেণ্ডৰ ৰাজবংশ আৰু বাৰ্মাৰ ঔপনিবেশিক আৰু পৰবৰ্তী সামৰিক শাসক সকলে মু'ঙ প্ৰথাৰে ৰাজকাৰ্য চলাইছিল যাৰ ফলত এতিয়াও ঠাইসমূহত মু'ঙ শব্দ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অসমৰ বুৰঞ্জীটো মু'ঙ ৰ যথেষ্ট মহত্ব আছে। আহোম ৰাজ্য বা মু'ঙ ডোন চোন খাম এই মু'ঙ সামাজিক প্ৰথাৰ দ্বাৰা পৰিচালিত আছিল। নামনি অসমক মু'ঙ -ক্লা বুলি কোৱা হৈছিল বুলি কিছু বিদ্বানে কয়। ==বিভিন্ন দেশৰ মু'ঙ সমূহৰ নাম== দক্ষিণ-পশ্চিম টাইভাষা সমূহত মু'ঙ সমূহৰ নাম ৰখা হৈছিল। === উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল === * [[মু'ঙ দন চ'ণ খাম]] ১২১৮ খ্ৰীষ্টাব্দত সৌমাৰ খণ্ডত টাই ৰাজকোঁৱৰ চাওলুং চুকাফা ৰয় তেখেতৰ লগত বৰ্তমান চীন দেশৰ দেহং ডাই চিপচংপান্না আৰু ৰুইলীৰ পৰা মু'ঙ মাও হৈ অহা ৯০০০ টাই লোকে মু'ঙ ডুন চোন খাম গঠন কৰিছিল যি পিছলৈ আহোম ৰাজ্য বা অসম ৰাজ্য বুলি পৰিচিত হৈছিল। সোঁতৰ শতিকাত মু'ঙ খনে এটা বৃহৎ আকাৰৰ অঞ্চল আগুৰি লৈছিল আৰু মোগলকো ভেটা দিবলৈ সক্ষম হৈছিল। ===চীন=== * মু'ঙ হাই * [[মু'ঙ মাও]] * মু'ঙ হুন * মু'ঙ লিয়ান * মু'ঙ চা * মু'ঙ চিয়াং লো * মু'ঙ হিং * মু'ঙ চিয়াং নুয়া * মু'ঙ ফং * মু'ঙ ওয়েন * মু'ঙ ম্যাং * মু'ঙ হুন * মু'ঙ নুন * মু'ঙ ইউয়ান * মু'ঙ নাগাত === লাওছ === লাওছ দেশক '' মু'ঙ লাও '' বুলিও কোৱা হয়। * মু'ঙ ছিং * মু'ঙ জা * মু'ঙ ফুয়ান * মু'ঙ ছ্যু === ম্যানমাৰ === * মু'ঙ মাও * মু'ঙ হাছাত * মু'ঙ হেপায়েক * মু'ঙ টন * মু'ঙ নাই * মু'ঙ পিং * মু'ঙ গাং ===থাইল্যান্ড === থাইলেণ্ডক '' মু'ঙ থাই '' বুলিও কোৱা হয়। নাখোঁ মু'ঙ বুড়ি মু'ঙ === ভিয়েতনাম === * মু'ঙ চা * মু'ঙ লা * মু'ঙ লে * মু'ঙ লেট * মু'ঙ খুং * মু'ঙ নেহে * মু'ঙ তে * মু'ঙ থানহ ==লগতে চাওক== *[[আহোম জনগোষ্ঠী]] *[[আহোম ৰাজবংশ]] *[[আহোম সাম্ৰাজ্য]] ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==উৎস প্ৰসংগ== {{refbegin}} * {{cite journal |author= |last= Terwiel|first= Barend Jan |year= 1983 |title= Ahom and the Study of Early Thai Society |journal= |volume= JSS Vol. 71.0 |issue= digital |page= image 4 |pages= |publisher= Siamese Heritage Trust |doi= |url= http://www.siamese-heritage.org/jsspdf/1981/JSS_071_0g_Terwiel_AhomAndStudyOfEarlyTaiSociety.pdf |accessdate= March 7, 2013 |quote= khun : ruler of a fortified town and its surrounding villages, together called a mu'ang. In older sources the prefix ph'o ("father") is sometimes used as well.}}</ref><ref name="JSS_083_0j_Vickery"/> [[শ্ৰেণী:আহোম ৰাজ্য]] [[শ্ৰেণী:প্ৰাচীন বিশ্ব]] ee25qhl4r2ulyh0myofnp8qs86883vq 0 57054 649312 485162 2026-11-03T10:47:48Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649312 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image = Ritu Karidal at ISRO.jpg | caption = চন্দ্ৰযান মিছনৰ পিছত [[ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংস্থা]]ত ৰিতু কাৰিধল | alt = | name = ৰিতু কাৰিধল | birth_place = লক্ষ্ণৌ, [[উত্তৰ প্ৰদেশ]], ভাৰত | occupation = বিজ্ঞানী | yearsactive = ১৯৯৭–বৰ্তমান | known_for = [[মংগলযান]], [[চন্দ্ৰযান-২]] | awards = ইচৰো যুৱ বিজ্ঞানী বঁটা }} '''ৰিতু কাৰিধল''' ({{Lang-en|Ritu Karidhal}}) এগৰাকী ভাৰতীয় বিজ্ঞানী। তেওঁ [[ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংস্থা]]ৰ লগত জড়িত। [[মংগল গ্ৰহ]]ৰ কক্ষপথত স্থাপন কৰা [[মংগলযান]]<ref>[https://timesofindia.indiatimes.com/city/aurangabad/MOM-has-completed-a-revolution-around-Mars-ISRO-scientist-says/articleshow/55641825.cms MOM has completed a revolution around Mars, ISRO scientist says - Times of India] সংগ্ৰহঃ ফেব্ৰুৱাৰী ১৪, ২০২০</ref> অভিযানৰ বাবে গঠন কৰা দলৰ তেওঁ উপ-পৰিচালক আছিল। তেওঁক ভাৰতৰ ''ৰকেট নাৰী'' বুলি অভিহিত কৰা হয়।<ref name=":0">[https://www.deccanchronicle.com/science/science/260217/indias-rocket-women.html India's rocket women]। ''Deccan Chronicle, সংগ্ৰহঃ ফেব্ৰুৱাৰী , ১৪, ২০২০''</ref><ref>[https://rocket-women.com/2016/04/indias-rocket-women-meet-the-women-of-isro/ India's Rocket Women: Meet The Women Of ISRO – Rocket Women] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200812145852/https://rocket-women.com/2016/04/indias-rocket-women-meet-the-women-of-isro/ |date=2020-08-12 }}। ''rocket-women.com সংগ্ৰহঃ ১৪-০২-২০২০''</ref> [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ৰ ৰাজধানী লক্ষ্ণৌত তেওঁৰ জন্ম হৈছিল আৰু তেওঁ ইয়াতেই জীৱনৰ প্ৰাৰম্ভিক কাল অতিবাহিত কৰিছিল। তেওঁ এগৰাকী এৰ'স্পেছ অভিযন্তা। ইয়াৰ আগতে তেওঁ [[ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংস্থা|ইচৰো]]ৰ বহু প্ৰকল্পৰ লগত কাম কৰিছে। কিছু প্ৰকল্পত তেওঁ পৰিচালক হিচাপেও কৰ্মৰত আছিল।<ref name=":1">[http://tedxgateway.com/portfolio/ritu-karidhal-2/ Ritu Karidhal - TEDxGateway | Independently Organized TED Event] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200806175536/http://tedxgateway.com/portfolio/ritu-karidhal-2/ |date=2020-08-06 }}। ''TEDxGateway | Independently Organized TED Event সংগ্ৰহঃ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৪, ২০২০''</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন আৰু পৰিয়াল == কাৰিধল, [[:bn:উত্তৰপ্ৰদেশ|উত্তৰ প্ৰদেশেৰ]] লখনউত জন্মগ্ৰহণ কৰে।<ref name=":2">[https://www.idiva.com/career/advice/meet-ritu-karidhal-the-woman-behind-mangalyaan/15120277 Ritu Karidhal, the Woman Behind Mangalyaan,Tells the Most Passionate Story of India's Mars Mission]। ''iDiva.com''। সংগ্ৰহঃ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৪, ২০২০</ref> তাই এনে এটা মধ্যবিত্ত পৰিয়ালত ডাঙৰ হৈছিল, যত [[শিক্ষা|শিক্ষাৰ]] ওপৰ অত্যন্ত জোৰ দিব লাগিছিল<ref name=":2" />। তাইৰ দুজন ভায়েক আৰু দুজনী ভনী আছে<ref name=":2" />। তাইৰ দেউতা [[প্ৰতিৰক্ষা গৱেষণা আৰু বিকাশ সংগঠন|প্ৰতিৰক্ষা]] পৰিসেৱাৰ লগত যুক্ত আছিল<ref name=":2" />। সিহঁতৰ ওচৰত প্ৰয়োজনীয় [[অৰ্থব্যৱস্থা|অৰ্থ]] সামান্য আছিল, ইয়াৰ উপৰিও যথেষ্ট পৰিমানত ভাল ব্যক্তিগত শিক্ষাদান কেন্দ্ৰ অথবা গৃহশিক্ষকৰো অভাব আছিল। সেই বাবে তাই সফলতা লাভ কৰাৰ বাবে, কেৱলমাত্ৰ আত্মপ্ৰেৰণাৰ ওপৰত ভৰসা কৰা শিকিছিল<ref name=":2" />। শিশু বয়সৰ পৰাই তাই জানিব পাইছিল যে, তাইৰ আগ্ৰহ কেৱলমাত্ৰ [[মহাকাশ বিজ্ঞান]]ত আছে। ঘণ্টাৰ পিছত ঘণ্টা ৰাতিৰ আকাশ পিনে চাই থাকিছিল আৰু মহাশূণ্যৰ কথা চিন্তা কৰি, [[চন্দ্ৰ|চন্দ্ৰৰ]] কথা ভাবি বিস্মিত হৈছিল যে, এইটো কেনেকৈ তাৰ আকৃতি আৰু আকাৰ পৰিৱৰ্তন কৰে; তাই সিহঁতৰ প্ৰকৃতি অধ্যয়ন কৰিলে আৰু জানিব বিচাৰিলে যে [[হাতীপটি|আকাশ]]ৰ কলা মহাশূণ্যৰ আঁৰত কি আছে<ref>[https://www.indiatimes.com/news/india/8-awesome-isro-scientists-who-happen-to-be-women-271697.html 8 Awesome ISRO Scientists Who Happen To Be Women]। ''indiatimes.com সংগ্ৰহঃ ফেব্ৰুৱাৰী ১৪, ২০২০''</ref>। তাইৰ ল’ৰালী কালত, তাই [[মহাকাশ যাত্ৰা|মহাকাশ]] সম্পৰ্কিত ক্ৰিয়াকলাপ সম্পৰ্কত সংবাদপত্ৰৰ কাটিং সংগ্ৰহ কৰিবলৈ আৰাম্ভ কৰিলে। আৰু ইয়াৰ লগত [[ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংস্থা|ইচৰো]] আৰু [https://www.nasa.gov/ নাচাৰ] কাৰ্যক্ৰমবিলাকৰ সম্পৰ্কত খবৰ ৰাখিবলৈ ধৰিলে।<ref>[https://web.archive.org/web/20170313202831/http://www.vogue.in/content/the-women-of-isro/ The women of ISRO]। ''VOGUE India সংগ্ৰহঃ ফেব্ৰুৱাৰী ১৪, ২০২০''</ref> কাৰিধল লখনউ বিশ্ববিদ্যালয়-ৰ পৰা [[পদাৰ্থ বিজ্ঞান|পদাৰ্থবিজ্ঞানত]] তাইৰ স্নাতক পৰ্যায় সম্পূৰ্ণ কৰে<ref name=":3">[https://www.femina.in/achievers/people/ritu-karidhal-in-indias-leading-space-programme-7128.html ISRO scientist Ritu Karidhal's Mars Mission]। ''femina.in সংগ্ৰহঃ ফেব্ৰুৱাৰী ১৪, ২০২০''</ref>। তাই স্নাতকোত্তৰ প্ৰকৌশল বুদ্ধিমত্তাৰ পৰীক্ষা (গেট) পাচ কৰিলে আৰু, স্নাতকোত্তৰ পৰ্যায়ত মহাকাশ প্ৰকৌশল পঢ়াৰ বাবে [[ভাৰতীয় বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান|ভাৰতীয় বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠানত]] (আই.আই.এচ.চি)ত যোগ দিয়ে। == কৰ্ম জীৱন == কাৰিধল ১৯৯৭ চনৰ পৰা [[ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংস্থা|ইচৰোৰ]] লগত যুক্ত আছে<ref name=":2" />। তাই ভাৰতৰ [[মঙ্গল অভিযান]] প্ৰকল্পৰ উন্নয়নত এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। তাইৰ কামৰ মাজত আছিল, স্বয়ংক্ৰিয় পদ্ধতিৰ পিছত পৰিকল্পনা অনুযায়ী বিস্তাৰিত নক্সাৰ সম্পাদন কৰা<ref name=":3" />। তাই এই অভিযানৰ উপ কৰ্ম পৰিচালক আছিল<ref name=":1" />। [[ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংস্থা|ইচৰোৰ]] সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ কৃতিত্ব আছিল [[মঙ্গল গ্ৰহ|মঙ্গল গ্ৰহত]] অভিযান<ref name=":2" />। এই অভিযানৰ ফলত, [[মঙ্গল গ্ৰহ|মঙ্গল]] যোৱাৰ লক্ষ্যত, ভাৰত এতিয়া বিশ্বৰ চতুৰ্থ দেশ<ref name=":2" />। এইটো ১০ মাহ সময়ৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ কৰা হয় আৰু সাজু কৰা হৈছে বহু কম টকাত – (কৰদাতাসকলোৰ ৪৫০ কোটি টকা)<ref name=":2" />। তাইৰ কাম আছিল কল্পনাৰ পৰৱৰ্তী স্বয়ংক্ৰিয় পদ্ধতিক ধাৰণা দিয়া আৰু বাস্তবায়িত কৰা, যাতে মহাশূণ্যত '''উপগ্ৰহৰ''' কামবিলাক স্বাধীনভাবে পৰিচালিত হয় আৰু সমস্যা হ’লে, ত্ৰুটিমুক্তভাবে যথাযথ প্ৰতিক্ৰিয়া জানায়<ref name=":2" />। তাই [[চন্দ্ৰযান-২|চন্দ্ৰযান-২]] অভিযানত কাম কৰিছিল, যি ২০১৯ চনত চন্দ্ৰ পৃষ্ঠত এটা ৰোবোট পঠায় আৰু [[চন্দ্ৰ|চন্দ্ৰৰ]] মাটি পৰীক্ষা কৰিব বুলি<ref name=":3" />। কিন্তু দুৰ্ভাগ্যবশত [[চন্দ্ৰ|চন্দ্ৰ পৃষ্ঠত]] আৱতৰণ কৰাৰ কিছু পূৰ্বেই [[ল্যাণ্ডাৰ বিক্ৰম]] নষ্ট হৈ যায়<ref name=":4">[https://www.theweek.in/news/sci-tech/2019/11/16/how-did-chandrayaan-2-fail-isro-answer.html How did Chandrayaan 2 fail? ISRO finally has the answer] সংগ্ৰহঃ ফেব্ৰুৱাৰী ১৪, ২০২০</ref>। আৰু সংযোগ ব্যৱস্থা বিচ্ছিন্ন হয়। শেষত চন্দ্ৰৰ কক্ষ পথত থকা [[অৰ্বিটাৰ|অৰ্বিটাৰৰ]] সহায়ত [[বিক্ৰম ল্যাণ্ডাৰ|বিক্ৰম ল্যাণ্ডাৰৰ]] উপস্থিতি আৰু অৱস্থা জানিব পৰা যায়। <ref name=":4" /> == স্বীকৃতি == কাৰিধল, ২০০৭ চনত, তৎকালীন [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি|ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰপতি]] [[এ পি জে আব্দুল কালাম|এ. পি. জে. আব্দুল কালামৰ]] পৰা [[ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংস্থা|ইচৰো(ISRO)]] '''তৰুণ বিজ্ঞানী''' পুৰস্কাৰ পাইছিল।<ref name=":5">TEDx Talks (২০১৬-০৬-২৮), ''T[https://www.wef.org.in/ritu-karidhal/ he Indian Mars Orbiter Mission Story | Ritu Karidhal | TEDxHyderabad] সংগ্ৰহঃ ফেব্ৰুৱাৰী ১৪, ২০২০''</ref><ref>[https://www.wef.org.in/ritu-karidhal/ Ritu Karidha] সংগ্ৰহঃ ফেব্ৰুৱাৰী ১৪, ২০২০</ref> [[মঙ্গল গ্ৰহ|মঙ্গল গ্ৰহত]] অভিযান সাফল্যৰ বৰ্ণনা কৰিবলৈ কাৰিধল টেড (টিইড) আৰু টেডক্স (টিইডক্স) অনুষ্ঠানবিলাকতো উপস্থিত আছিল।<ref name=":3" /><ref name=":5" /> == ব্যক্তিগত জীৱন == কাৰিধল বিবাহিত, আৰু তাইৰ দুগৰাকী সন্তান - এজন ল’ৰা আৰু এজনী ছোৱালী আছে।<ref name=":0" /> == তথ্যসূত্ৰ == {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় বিজ্ঞানী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংস্থাৰ লগত জড়িত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:বিংশ শতিকাৰ ভাৰতীয় মহিলা বিজ্ঞানী]] pw9k6x2fcuf96gl3nje3mzmdrah9p9n 0 58237 649167 532019 2026-11-02T17:53:32Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649167 wikitext text/x-wiki '''নব্য নাস্তিকতাবাদ''' ({{Lang-en|New Atheism}}) শীৰ্ষক পৰিভাষাটোৰ জন্ম দিয়ে সাংবাদিক গেৰি ওল্ফে (Gary Wolf)। একবিংশ শতিকাৰ একাংশ নাস্তিকে প্ৰচাৰ কৰা এক বিশেষ ধাৰণাৰ ব্যাখ্যা কৰিবলৈ তেওঁ এই বিশেষ পৰিভাষাটো ২০০৬ চনত সৃষ্টি কৰে।<ref>Lois Lee & Stephen Bullivant, [https://books.google.com/books?id=XguDDQAAQBAJ&pg=PT48 ''A Dictionary of Atheism''] (Oxford University Press, 2016).</ref><ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130622203135/http://www.wired.com/wired/archive/14.11/atheism.html?pg=1&topic=atheism&topic_set= |archivedate=2013-06-22 |title=Wolff, Gary, in ''The New Atheism'', The Church of the Non-Believers reprinted in Wired Magazine, November 2006 |url=https://www.wired.com/wired/archive/14.11/atheism.html?pg=1&topic=atheism&topic_set= |access-date=2020-04-03 |deadurl=yes}}</ref> এই আধুনিক নাস্তিকতাবাদৰ ধাৰণাটো মূলতঃ প্ৰসাৰিত কৰে কেইগৰাকীমান চিন্তাবিদ আৰু লেখকে। তেওঁলোকৰ মতে— "অন্ধবিশ্বাস, [[ধৰ্ম]] আৰু অযুক্তিবাদ কোনোপধ্যেই সহনীয় নহয়, আৰু এইবোৰৰ বিৰোধ আৰু সমালোচনা কৰা উচিত। যেতিয়াই তেনে কিছুমান ধাৰণাই [[চৰকাৰ]], [[শিক্ষা]] অথবা ৰাজনীতিত উদ্ভৱ হয়, তেতিয়াই তাক যুক্তিবাদেৰে সৈতে উদঙাই দিব লাগে। "<ref>{{cite web|url=http://www.iep.utm.edu/n-atheis/|title=New Atheists|website=The Internet Encyclopedia of Philosophy|access-date=14 April 2016|quote=The New Atheists are authors of early twenty-first century books promoting atheism. These authors include Sam Harris, Richard Dawkins, Daniel Dennett, and Christopher Hitchens. The 'New Atheist' label for these critics of religion and religious belief emerged out of journalistic commentary on the contents and impacts of their books.}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.cnn.com/2006/WORLD/europe/11/08/atheism.feature/index.html |title=The rise of the New Atheists |publisher=CNN |first=Simon |last=Hooper |accessdate=16 March 2010}}</ref> ৰিচাৰ্ড অ'ছলিঙৰ মতে, বাৰ্টাণ্ড ৰাছেলে তেওঁৰ ১৯২৭ চনৰ প্ৰবন্ধ "মই কিয় খ্ৰীষ্টিয়ান নহয়"ত আজিৰ নব্য-নাস্তিকসকলৰ পৰামৰ্শসমূহৰেই পৃষ্ঠপোষকতা কৰি উনুকিয়াই দিছিল যে- [[নাস্তিকতা|পৰম্পৰাগত নাস্তিকতাবাদ]] আৰু নব্য নাস্তিকতাবাদৰ মাজত কোনো তাৎপৰ্যপূৰ্ণ পাৰ্থক্য নাই।<ref>{{cite web|url=http://www.patheos.com/blogs/religionqanda/2013/10/is-the-new-atheism-any-different-from-old-atheism/|title=Is the "New Atheism" any different from old atheism? |first=Richard |last=Ostling. |authorlink=Richard Ostling |accessdate=12 October 2013|date=12 October 2013 }}</ref> ==ইতিবৃত্ত== ===প্ৰাৰম্ভিক ইতিহাস=== [[খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম|খ্ৰীষ্টান ধৰ্মত]] বিশ্বাসী আৰু [[চাৰ্লছ ডাৰউইন|ডাৰউইনৰ]] বিৱৰ্তনবাদৰ প্ৰাৰম্ভিক সমৰ্থনকাৰীসকলৰ ভিতৰত অন্যতম, হাৰ্ভাৰ্ডৰ উদ্ভিদবিজ্ঞানী এছা গ্ৰেয়ে (Asa Gray) ১৮৬৮ চনত মন্তব্য আগবঢ়াইছিল যে— ইংলেণ্ডৰ অধিকাংশ ডাৰউইনবাদীয়েই "ইংৰাজ-বস্তুবাদী-যোগাত্মক চিন্তা" এটাৰে সমৃদ্ধ ("the English-materialistic-positivistic line of thought")<ref>Browne, Janet The ''Power of Place'', Volume 2 of the Biography of Charles Darwin (Alfred Knopf, 2002), page 310</ref> ডাৰউইনৰ আন এজন সমৰ্থনকাৰী থ'মাছ হাক্সলি আছিল প্ৰকাশ্য সংশয়বাদী, যাৰ বিষয়ে তেওঁৰ জীৱনীকাৰ জেনেট ব্ৰাউনে এইদৰে ব্যাখ্যা আগবঢ়াইছে: <blockquote> Huxley was rampaging on miracles and the existence of the soul. A few months later, he was to coin the word "agnostic" to describe his own position as neither a believer nor a disbeliever, but one who considered himself free to inquire rationally into the basis of knowledge, a philosopher of pure reason [...] The term fitted him well [...] and it caught the attention of the other free thinking, rational doubters in Huxley's ambit, and came to signify a particularly active form of scientific rationalism during the final decades of the 19th century. [...] In his hands, agnosticism became as doctrinaire as anything else--a religion of skepticism. Huxley used it as a creed that would place him on a higher moral plane than even bishops and archbishops. All the evidence would nevertheless suggest that Huxley was sincere in his rejection of the charge of outright atheism against himself. He refused to be "a liar". To inquire rigorously into the spiritual domain, he asserted, was a more elevated undertaking than slavishly to believe or disbelieve. "A deep sense of religion is compatible with the entire absence of theology," he had told [Anglican clergyman] Charles Kingsley back in 1860. "Pope Huxley", the [magazine] ''Spectator'' dubbed him. The label stuck." —Janet Browne<ref>Browne, Janet ''The Power of Place'', Volume 2 of the Biography of Charles Darwin (Alfred Knopf, 2002), pages 309-310</ref> </blockquote> ===শেহতীয়া ইতিহাস=== ২০০৪ চনত ছেম হেৰিছৰ এখন বিশেষ কিতাপ প্ৰকাশিত হয়। নামটো হৈছে ''The End of Faith: Religion, Terror, and the Future of Reason''। কিতাপখনে আমেৰিকাত বেষ্ট চেলাৰৰ মৰ্যাদা পায় আৰু পৰৱৰ্তী দুটা বছৰৰ আন দুগৰাকীমান নাস্তিক লেখকে লিখা বেষ্টচেলাৰৰ গ্ৰন্থৰ লগত চামিল হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.vanityfair.com/news/2007/09/hitchens200709|title=God Bless Me, It's a Best-Seller!|last=Hitchens|first=Christopher|authorlink= Christopher Hitchens|website=Vanity Fair|access-date=14 April 2016|quote=...in the last two years there have been five atheist best-sellers, one each from Professors Richard Dawkins and Daniel Dennett and two from the neuroscientist Sam Harris.}}</ref> ১১/৯/২০০১ৰ কুখ্যাত সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণটোৱে হেৰিছক এইখন গ্ৰন্থ লিখিবলৈ প্ৰৰোচিত কৰিছিল। হেৰিছে ইছলাম ধৰ্মৰ লগতে খ্ৰীষ্টীয় আৰু ইহুদী ধৰ্মৰ পোনপটীয়া সমালোচনা কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Harris |first=Sam |authorlink=Sam Harris |date=11 August 2004 |title=The End of Faith: Religion, Terror, and the Future of Reason |publisher=[[W. W. Norton & Company]] |isbn=978-0-7432-6809-7|title-link=The End of Faith: Religion, Terror, and the Future of Reason }}</ref> দুটা বছৰৰ পিছত হেৰিছে অইন এখন গ্ৰন্থ লেখে যাৰ নাম ''Letter to a Christian Nation''; এইখনৰ দ্বাৰাও তেওঁ খ্ৰীষ্টান ধৰ্মৰ জোৰদাৰ সমালোচনা কৰিছিল।<ref>{{cite news |last=Steinfels |first=Peter |authorlink=Peter Steinfels |title=Books on Atheism Are Raising Hackles in Unlikely Places |work=[[The New York Times]] |date=3 March 2007 |url=https://www.nytimes.com/2007/03/03/books/03beliefs.html |accessdate=17 July 2016}}</ref> ২০০৬ চনত তেওঁৰ টেলিভিছন তথ্যচিত্ৰ ধাৰাবাহিক ''The Root of All Evil?''ৰ পিছত [[ৰিচাৰ্ড ড'কিনছ্]]-এ ''The God Delusion'' লিখি উলিয়ায়। এইখন কিতাপ নিউ ইয়ৰ্ক টাইমছৰ বেষ্ট চেলাৰৰ তালিকাত ৫১টা সপ্তাহৰ বাবে অন্তৰ্ভুক্ত হৈ থাকে।<ref>{{cite web |title=''The God Delusion'' One-Year Countdown |url=http://richarddawkins.net/article,1599,The-God-Delusion-One-Year-Countdown,RichardDawkinsnet|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080828171533/http://richarddawkins.net/article,1599,The-God-Delusion-One-Year-Countdown,RichardDawkinsnet|archivedate=28 August 2008|work=RichardDawkins.net |accessdate=5 October 2007}}</ref> ২০১০ চনত এটা বিশেষ স্তম্ভত লেখক টম ফ্লাইনে "Why I Don't Believe in the New Atheism" শীৰ্ষক প্ৰবন্ধত তেওঁ নব্য নাস্তিকতাবাদত বিশ্বাস নকৰে বুলি মত ৰাখে আৰু এইদৰে কয়— ''what has been called "New Atheism" is neither a movement nor new, and that what was new was the publication of atheist material by big-name publishers, read by millions, and appearing on bestseller lists.''<ref name="Flynn2010">{{cite journal | last = Flynn | first = Tom | authorlink = Thomas W. Flynn | title = Why I Don't Believe in the New Atheism | year = 2010 | url = http://www.secularhumanism.org/index.php?section=library&page=flynn_30_3 | accessdate = 28 July 2011 | archivedate = 25 December 2006 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20061225041316/http://www.secularhumanism.org/index.php?section=library | deadurl = yes }}</ref> ২০১৫ চনৰ ৬ নৱেম্বৰত নিউ ৰিপাব্লিক আলোচনীত এটা বিশেষ প্ৰবন্ধ প্ৰকাশিত হয়। নাম আছিল— "Is the New Atheism dead?"<ref>[https://newrepublic.com/article/123349/new-atheism-dead "Is the New Atheism dead?"] by Elizabeth Bruenig, ''New Republic'', 6 November 2015</ref> নাস্তিক আৰু বিৱৰ্তনবাদৰ জীৱবিজ্ঞানী ডেভিদ শ্লোৱান উইলছনে লিখে যে— "The world appears to be tiring of the New Atheism movement."<ref>[https://evolution-institute.org/article/the-new-atheism-as-a-stealth-religion-five-years-later/ The New Atheism as a Stealth Religion: Five Years Later] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170816064310/https://evolution-institute.org/article/the-new-atheism-as-a-stealth-religion-five-years-later/ |date=2017-08-16 }} by David Sloan Wilson, Evolution Institute website</ref> ২০১৭ চনত পিজে মায়াৰছে ৰাজহুৱাকৈ নব্য নাস্তিকতাবাদৰ আন্দোলনক অস্বীকাৰ কৰে। তেওঁ পূৰ্বতে নিজকে নব্য নাস্তিক বুলি চিনাকি দিছিল।<ref>[https://freethoughtblogs.com/pharyngula/2017/07/31/the-new-atheism-is-dead-long-live-atheism/ The New Atheism is dead. Long live atheism.]</ref> ২০১৯ চনত ''The Four Horsemen: The Conversation That Sparked an Atheist Revolution'' প্ৰকাশিত হয়।<ref>{{cite web |title=The Four Horsemen: The Conversation That Sparked an Atheist Revolution|url=https://www.publishersweekly.com/978-0-525-51195-3}}</ref> ==চাৰিজন প্ৰবক্তা (The Four Horsemen)== [[File:Four Horsemen.jpg|thumb|right|200px|নাস্তিকতাবাদৰ চাৰিজন প্ৰবক্তা-Four Horsemen of Atheism: ঘড়ীৰ কাঁটাৰ দিশত, ওপৰৰ বাওঁফালৰ পৰা: [[ৰিচাৰ্ড ড'কিনছ্]], খ্ৰীষ্টোফাৰ হিছেনছ্, ডেনিয়েল ডেনেট, আৰু ছেম হেৰিছ<br />ড'কিনছে কয় যে ''"We are all atheists about most of the gods that societies have ever believed in. Some of us just go one god further."''<ref>[[ৰিচাৰ্ড ড'কিনছ্]], documentary film ''[[The Root of All Evil?]]'', January 2006. [[wikiquote:Richard Dawkins#The Root of All Evil? (January 2006)|See the quotation (Wikiquote)]].</ref>]] ২০০৭ চনৰ ৩০ ছেপ্টেম্বৰত চাৰিজন নাস্তিক যথাক্ৰমে ৰিচাৰ্ড ড'কিনছ, ছেম হেৰিছ, খ্ৰীষ্টোফাৰ হিচ্ছেনচ, ডেনিয়েল ডেনেট ৱাশ্বিংটন ডিচিত থকা হিচ্ছেনচৰ বাসগৃহত লগ হয়। তাতেই তেওঁলোক দুঘণ্টাজোৰা অসম্পাদিত এক আলোচনাত মিলিত হয়। এই সমগ্ৰ আলোচনাৰ ভিডিঅ' ৰেকৰ্ডিং কৰা হয় আৰু নাম দিয়া হয় "দ্য ফ'ৰ হৰ্ছমেন"।<ref>{{cite web |url=https://richarddawkins.net/2013/10/the-four-horsemen-dvd-19-95/ |title=The Four Horsemen DVD |website=Richard Dawkins Foundation |language=en-US |access-date=13 April 2016 |quote=On the 30th of September 2007, Richard Dawkins, Daniel Dennett, Sam Harris and Christopher Hitchens sat down for a first-of-its-kind, unmoderated 2-hour discussion, convened by RDFRS and filmed by Josh Timonen. |archivedate=11 June 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170611214236/https://richarddawkins.net/2013/10/the-four-horsemen-dvd-19-95/ |deadurl=yes }}</ref> ২০১০ চনত খ্ৰীষ্টোফাৰ হিচেনচ আৰু ডিনেছ দিছ'জাৰ মাজত "The God Debate" সম্পন্ন হয়, য'ত সেই চাৰিগৰাকী ব্যক্তিক "Four Horsemen of the Non-Apocalypse" বুলি কোৱা হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.lamag.com/culturefiles/sam-harris-is-still-railing-against-religion/ |title=Sam Harris is Still Railing Against Religion |last=Hoffman|first=Claire|date=2 September 2014 |website=Los Angeles Magazine|language=en-US|access-date=13 April 2016|quote=As Western society grappled with radical Islam, Harris distinguished himself with his argument that modern religious tolerance had placated us into allowing delusion rather than reason to prevail. Harris upended a discussion that had long been dominated by cultural relativism and a hands-off academic intellectualism; his seething contempt for the world's faiths helped launch the 'New Atheist' movement, and together with Christopher Hitchens, Richard Dawkins, and Daniel Dennett, he became known as one of the 'Four Horsemen of the Non-Apocalypse.'}}</ref> এই বিশেষ পৰিভাষাটোক বুক অৱ ৰিভিলেছনৰ (Book of Revelation) ''ফ'ৰ হৰ্ছমেন অৱ দ্য এপ'কেলিপছ''ৰ ইংগিত হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল।<ref>''The Oxford Handbook of Atheism''; Stephen Bullivant, Michael Ruse; Oxford University Press; p. 254</ref> এওঁলোক চাৰিওজনকে অপমানজনকভাৱে কেতিয়াবা "ধৰ্মপ্ৰচাৰক নাস্তিক" (evangelical atheists) বুলিও কোৱা হয়।<ref name="Stedman">{{cite news|last1=Stedman|first1=Chris |title='Evangelical Atheists': Pushing For What?|url=http://www.huffingtonpost.com/chris-stedman/evangelical-atheists-what_b_765379.html|work=The Huffington Post|accessdate=2 March 2017|date=18 October 2010 |quote=something peculiarly evangelistic about what has been termed the new atheist movement ... It is no exaggeration to describe the movement popularized by the likes of Richard Dawkins, Daniel Dennett, Sam Harris, and Christopher Hitchens as a new and particularly zealous form of fundamentalism — an atheist fundamentalism.}}</ref> === আৰু এগৰাকী প্ৰবক্তা (Plus One Horse-Woman)=== হিচ্ছেনছৰ মৃত্যুৰ পাচত, আয়ান হিৰচি আলী (Ayaan Hirsi Ali)-ক "আৰু এগৰাকী হৰ্ছ-অ'মেন" বুলি অভিহিত কৰা হয়। তেওঁ ২০১২ চনত অনুষ্ঠিত হোৱা গোলকীয় নাস্তিক সন্মিলনীত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল, য'ত হিচ্ছেনেচেও ভাগ লোৱাৰ কথা আছিল। আয়ান হিৰচি আলীয়ে ২০০৭ চনৰ সেই বিশেষ আলোচনাটোত অংশ লোৱাৰ কথা আছিল যদিও শেষমুহূৰ্তত বাতিল কৰিবলগীয়া হৈছিল।<ref>{{YouTube|id=sOMjEJ3JO5Q|title=Richard Dawkins, Daniel Dennett, Sam Harris & Ayaan Hirsi Ali}}</ref> হিৰছি আলিৰ জন্ম হৈছিল ছোমালিয়াৰ মোগাডিশ্বুত। হ'বলগীয়া বিবাহৰ পৰা পলাবলৈ তেওঁ ১৯৯২ চনত নেডাৰলেণ্ডছলৈ গমন কৰে।<ref>{{cite web|title=Ayaan Hirsi Ali|url=http://www.project-reason.org/about/individual_member/2663/|access-date=2020-04-03|archivedate=2015-03-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150307232045/http://www.project-reason.org/about/individual_member/2663/|deadurl=yes}}</ref> তেওঁ তাৰপিছত নেডাৰলেণ্ডৰ ৰাজনীতিৰ লগত জড়িত হৈ পৰে। প্ৰচলিত বিশ্বাসবোৰক তেওঁ অস্বীকাৰ কৰে আৰু ইছলামিক দৰ্শন বিশেষকৈ নাৰী-সম্বন্ধীয় ধাৰণাবোৰৰ বিৰুদ্ধে স্পষ্টতাৰে মত দাঙি ধৰে। তেওঁৰ দ্বাৰা ৰচিত ''Infidel'' আৰু ''The Caged Virgin'' শীৰ্ষক কিতাপতো তাৰ আভাস পোৱা যায়।<ref>{{cite book|last=Hirsi Ali|first=Ayaan|authorlink=Ayaan Hirsi Ali|title=The Caged Virgin|year=2008|isbn=978-0743288347|id={{ASIN|0743288343|country=uk}}|url=https://archive.org/details/cagedvirginemanc00hirs|publisher=Free Press}}</ref> ==গ্ৰন্থাৱলী== {| class="wikitable sortable" |- ! নাম!! লেখক!! চন |- |''The End of Faith|The End of Faith: Religion, Terror, and the Future of Reason'' | ছেম হেৰিছ | ২০০৪ |- |''The Caged Virgin|The Caged Virgin: An Emancipation Proclamation for Women and Islam'' | আয়ান হিৰচি আলী | ২০০৪^a |- |''Atheist Manifesto: The Case Against Christianity, Judaism, and Islam'' | মাইকেল অনফ্ৰেই | ২০০৫ |- |''Infidel: My Life'' | আয়ান হিৰচি আলী | ২০০৬^b |- |''The God Delusion'' |[[ৰিচাৰ্ড ড'কিনছ্]] |২০০৬ |- |''Letter to a Christian Nation'' |ছেম হেৰিছ |২০০৬ |- |''God Is not Great: How Religion Poisons Everything'' |খ্ৰীষ্টোফাৰ হিচ্ছেনছ |২০০৭ |- |''Why we cannot be Christians (much less Catholics)''<ref>Original title in Italian: 'Perché non possiamo essere cristiani (e meno che mai cattolici)'</ref> |পিয়েৰগিয়ৰজিঅ' অ'ডিফ্ৰেডি |২০০৭ |- |''Why I Became an Atheist: A Former Preacher Rejects Christianity'' |জ'ন ডব্লিউ ল'ফটাছ |২০০৮ |- |''Godless: How an Evangelical Preacher Became One of America's Leading Atheists'' |ডেন বাৰ্কাৰ |২০০৮ |- |''Why Are You Atheists So Angry? 99 Things That Piss Off the Godless'' | গ্ৰেটা খ্ৰীষ্টিনা |২০১২ |- |''A Manual For Creating Atheists'' | পিটাৰ ব'গহোছিয়ান |২০১৩ |- |''The God Argument'' |এ.চি. গ্ৰেইলিং |২০১৩ |- |''Heretic: Why Islam Needs a Reformation Now'' |আয়ান হিৰচি আলী |২০১৫ |- |''Fighting God: An Atheist Manifesto for a Religious World'' |ডেভিদ ছিলভাৰমেন |২০১৫ |- |''Unapologetic: Why Philosophy of Religion Must End'' |জন ডব্লিউ ল'ফটাছ |২০১৬ |- |''God: The Most Unpleasant Character in All Fiction'' |ডেন বাৰ্কাৰ |২০১৬ |- |''The Founding Myth: Why Christian Nationalism is Un-American'' |এণ্ড্ৰিউ এল. ছেইডেল |২০১৯ |- |''Outgrowing God: A Beginner's Guide'' |[[ৰিচাৰ্ড ড'কিনছ্]] |২০১৯ |} <small>(a) original in Dutch, English translation 2006; (b) original in Dutch, English translation 2007</small> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist|2}} [[শ্ৰেণী:সামাজিক মতাদৰ্শ]] [[শ্ৰেণী:বিশ্বাস]] [[শ্ৰেণী:নাস্তিকতাবাদ]] i713cpqw8tu82yxpvi5nnh1m6sj7sjk 0 58241 649176 381712 2026-11-02T19:20:04Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649176 wikitext text/x-wiki {{Infobox religious building |building_name = পাণবাৰী মছজিদ |image= Panbari mosque1.JPG |caption= |location={{Flagicon|India}} [[ধুবুৰী জিলা]], [[ভাৰত]] |religious_affiliation=[[ইছলাম]] |rite= |province= |state=[[অসম]] |district=[[ধুবুৰী জিলা]] |consecration_year= |status=[[মছজিদ]] |coordinates = {{coord|26|09|18|N|90|03|17|E|display=inline,title}} |leadership= |website= |architect= |architecture_type= মছজিদ |architecture_style=ইছলামিক স্থাপত্য |facade_direction= |year_completed= |construction_cost= |capacity= ১৫০ |length= |width= |width_nave= |height_max= |dome_quantity= ৩ |dome_height_outer= |dome_height_inner= |dome_dia_outer= |dome_dia_inner= |minaret_quantity= ১ |minaret_height= |spire_quantity= |spire_height= |materials= }} [[File:Panbari Mosque2.JPG|thumb|পাণবাৰী মছজিদৰ ভিতৰভাগ]] '''পাণবাৰী মছজিদ''' বা '''ৰঙামাটি মছজিদ''' অসমৰ [[ধুবুৰী জিলা]]ত অৱস্থিত এখন ঐতিহাসিক মছজিদ। ইয়াক অসমৰ সৰ্বপ্ৰথম মছজিদ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।<ref name="rp">{{cite web |author=Rupkamal |url=http://itsmynortheast.com/2011/06/a-forgotten-chapter-of-history-panbari-mosque/#comment-502 |title=A forgotten chapter of history – Panbari mosque |publisher=Its my northeast |date=2011-06-03 |accessdate=2012-12-26 |archivedate=2016-04-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160404144612/http://itsmynortheast.com/2011/06/a-forgotten-chapter-of-history-panbari-mosque/#comment-502 |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.indiainfoweb.com/assam/panbari/ |title=Panbari Tourism, Assam India, Mosque of Assam, Panbari Mosque, East India Tours, Alamganj in Panbari, Mughal City of Assam, Assam Tours |publisher=Indiainfoweb.com |accessdate=2012-12-26 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120208111140/http://www.indiainfoweb.com/assam/panbari/ |archivedate=2012-02-08 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.gloriousindia.com/places/as/dhubri.html |title=Dhubri - District in Assam, Indi |publisher=Gloriousindia.com |date= |accessdate=2012-12-26}}</ref> এই মছজিদ [[ধুবুৰী]] চহৰৰ পৰা ২৫ কিঃমিঃ নিলগত ১৭নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ পাণবাৰী আৰু ৰঙামাটিৰ মাজত অৱস্থিত। ১৫ আৰু ১৬ শতিকাত নিৰ্মিত এই তিনিটা গম্বুজযুক্ত মছজিদে ইছলামীয় স্থাপত্যশৈলীৰ উল্লেখযোগ্য নিদৰ্শন পোৱা যায়। পাণবাৰী মছজিদে বংগৰ চুলতানৰ শাসন কালৰ স্থাপত্যৰ ঐতিহ্যপূৰ্ণ স্বাক্ষৰ বহন কৰিছে। পাণবাৰী মছজিদ [[অসমত অৱস্থিত ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বৰ স্মৃতিচিহ্নৰ তালিকা|অসমত অৱস্থিত ৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্বৰ স্মৃতিচিহ্নসমূহৰ]] ভিতৰত অন্যতম। ইয়াৰ আশে-পাশে সিঁচৰত হৈ থকা ধ্বংসাৱশেষ সমূহ [[অসমৰ ৰাজ্যিক সংৰক্ষিত স্মৃতিচিহ্নসমূহৰ তালিকা]]ত অন্তৰ্ভুক্ত। ==নিৰ্মাণ== পাণবাৰী মছজিদ কেতিয়া কোনে নিৰ্মাণ কৰিছিল সঠিককৈ জনা নাযায়। কিছুমানৰ মতে পাণবাৰী মছজিদ ১৪৯৩ চনৰ পৰা ১৫১৯ চনৰ মাজত বংগৰ চুলতান আলাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহে নিৰ্মাণ কৰাইছিল।<ref>{{Cite web |title=Historic Panbari Masjid losing its glory, The Assam Tribune, Guwahat, 11 July 2011 |url=http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1111/state07 |access-date=3 April 2020 |archivedate=4 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304051004/http://www.assamtribune.com/scripts/detailsnew.asp?id=jul1111/state07 |deadurl=yes }}</ref> তেওঁ কমতাপুৰ ৰাজ্য দখল কৰাৰ পিছত তেওঁৰ জয় উদযাপন কৰিবলৈ আৰু প্ৰাৰ্থনা কৰিবলৈ এই মছজিদ নিৰ্মাণ কৰাইছিল।<ref name="rp" /> আন কিছুমানৰ মতে মোগোল শাসক ঔৰংজেৱৰ সেনাপতি আৰু বংগৰ নবাব মীৰজুমলায়ে অসম আক্ৰমণ কৰা কালছোৱাত ১৬৬২ চনত এই মছজিদ নিৰ্মাণ কৰাইছিল।<ref name="rp" /> মছজিদৰ কাষতে সম্ভৱত একে সময়তে নিৰ্মাণ কৰা এখন ঈদগাহ আৰু এটা দ কুঁৱা আছে। মজিদৰ পৰিসৰত পিছত নিৰ্মাণ কৰা খোজ কাঢ়িবলৈ পথ আৰু এটা মিনাৰ আছে।<ref>{{cite web|author=TwoCircles.net Two Circles+ Add Contact |url=https://www.flickr.com/photos/94592664@N00/5866599548/ |title=Panbari Masjid in Dhubri, the oldest masjid in N-E India Photo by wap.indyarocks.com &#124; Flickr - Photo Sharing! |publisher=Flickr |date= |accessdate=2012-12-26}}</ref> মুঠ ১৫০ গৰাকী মানুহে ইয়াত একেসময়তে নামাজ পঢ়িব পাৰে। [[File:Panbari_Mosque.jpg|thumb|পণবাৰী মছজিদ]] ==পটভূমি== কোঁচ ৰাজ্যৰ অন্তৰ্গত ৰঙামাটি এসময়ত সমৃদ্ধিশালী ঠাই আছিল। ই কোঁচ ৰাজ্যৰ সীমান্ত গড় আছিল। অসম আক্ৰমণকাৰী বংগৰ চুলতান আৰু মোগলেও ৰঙামাটি গড় ব্যৱহাৰ কৰিছিল। কিছুমানৰ মতে এই অঞ্চল আলাউদ্দিন হুছেইন শ্বাহৰ সদৰ আছিল। আৰু এই মছজিদ মুছলমান সেনা-জোৱানৰ উপাসনাস্থলী আছিল।<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160308224658/http://www.india9.com/i9show/rangamati-mosque-19806.htm |archivedate=2016-03-08 |title=Rangamati Mosque, INDIA the pristine beauty |url=http://www.india9.com/i9show/Rangamati-Mosque-19806.htm |access-date=2020-04-03 |deadurl=yes}}</ref> লোকবিশ্বাস মতে প্ৰায় ২০০ বছৰ আগতে স্থানীয়লোকসকলে পাণবাৰী পাহাৰত হাবিৰ মাজত মছজিদটোক উদ্ধাৰ কৰে। তেওঁলোকে ইয়াক চাফ-চিকুণ কৰি নামাজ পঢ়ে। বৰ্তমান এই অঞ্চল ধৰ্মীয় পৰ্যটন স্থলী হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। এই অঞ্চলত চলোৱা খনন কাৰ্যত মোগল যুগৰ এখন নগৰৰ অৱশেষ, ইটাৰ বেদী, পোৰা মাটিৰ পাত্ৰ ইত্যাদি উদ্ধাৰ হৈছে। ==পৰিচালনা== পাণবাৰী মছজিদ পৰিচালনা পণবাৰী মছজিদ পৰিচালনা কমিটিয়ে কৰে। কমিটিয়ে মছজিদৰ ইমাম আৰু অন্যান্য কৰ্মচাৰীক নিযুক্তি দিয়ে। ৰাইজৰ দান-বৰঙনি মছজিদৰ আয়ৰ মূল উৎস। ==উৎসৱ== [[ইছলাম ধৰ্ম]]ৰ মূল উৎসৱ [[ঈদুল ফিতৰ]] আৰু [[ঈদ-উল-জুহা]] পাণবাৰী মছজিদত উলহ/মালহেৰে উদযাপন কৰা হয়। দেশ-বিদেশৰ বিভিন্ন তীৰ্থযাত্ৰীয়ে মছজিদলৈ আহে। প্ৰতি শুকুৰবাৰে জুম্মা নামাজ পঢ়িবলৈও ইয়ালৈ বহু লোকৰ সমাগম হয়। ==যাতায়ত== পাণবাৰী মছজিদ ১৭নং ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথৰ দাঁতিত অৱস্থিত। ইয়ালৈ [[ধুবুৰী]], [[গুৱাহাটী]] আৰু কোচ বিহাৰৰ পৰা নিয়মীয়া বাছ চলাচল কৰে। ই ফকীৰাগ্ৰাম ৰে'ল ষ্টেচনৰ পৰা প্ৰায় ৩০ কিঃমিঃ নিলগত। প্ৰায় ২০০ কিঃমিঃ নিলগত অৱস্থিত [[লোকপ্ৰিয় গোপীনাথ বৰদলৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ]]ৰ আটাইতকৈ ওচৰৰ কাৰ্যক্ষম বিমানবন্দৰ। ==তথ্য উৎস== {{ৰেফলিষ্ট}} [[শ্ৰেণী:মছজিদ]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ধৰ্মীয় স্থান]] [[শ্ৰেণী:ধুবুৰী জিলা]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ সংৰক্ষিত স্মৃতিচিহ্ন]] mm2urtvp1xcvurucuuruxkm1rhx7qyh 0 60274 649259 648579 2026-11-03T07:42:27Z BhuyanBhaskar 16362 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 649259 wikitext text/x-wiki {{about|পৌৰাণিক চৰিত্ৰ বেউলা|১৯৫৪ত মুক্তি পোৱা এই চৰিত্ৰটোৰ আধাৰত নিৰ্মিত অসমীয়া চলচ্চিত্ৰখন|সতী বেউলা (চলচ্চিত্ৰ)}} {{Infobox deity | type = Hindu | name = বেউলা | deity_of = <!-- or god_of / Alusi_of --> | member_of = | image =চিত্ৰ:Manasa_Mangal.jpg|200px|thumb|left|পাল (ভেল)ত মৃত পতিৰ সৈতে বেউলা | alt = <!-- for alternate text of the title image per WP:ALT --> | caption = পাল (ভেল)ত মৃত পতিৰ সৈতে বেউলা; (মনসা মংগল) | other_names = সতী বেউলা বা সতী বেহুলা | Old_Norse = | script_name = [[ইংৰাজী]] | script = Beula or Behula | affiliation = [[লখিন্দৰ]] (পতি), [[চান্দ সদাগৰ]] (শহুৰ) | cult_center = <!-- or | cult_centre = --> | abode = ভাৰতীয় | planet = পৃথিৱী | mantra = | mantra benefits = | weapon = <!-- or | weapons = --> | battles = | animals = | symbol = <!-- or | symbols = --> | height = | age = | tree = | color = <!-- or | colour = --> | number = | consort = [[লখিন্দৰ]] (পতি) | parents = [[চান্দ সদাগৰ]] (শহুৰ) | siblings = | offspring = <!-- or | children = --> | predecessor = | successor | mount = | gender = নাৰী | Hinduism_equivalent = হয় | equivalent1_type = শিৱ | equivalent1 = শিৱ | equivalent2_type = শিৱ | equivalent2 = শিৱ | region = | ethnic_group = | festivals = | nirvana = }} '''বেউলা''' বা '''বেহুলা''' ({{lang-en|Beula or Behula}}) প্ৰাচীন অসমীয়া মনসা কাব্য<ref name="satyendra">{{cite book|title=মনসা-কাব্য |last= শৰ্মা|first= সত্যেন্দ্ৰনাথ|authorlink=|coauthors= |year=|publisher= |location= |isbn=|page= |pages= |url= |accessdate=}}</ref> বা [[বঙালী সাহিত্য]]ৰ সুবিখ্যাত [[মংগলকাব্য]] [[মনসামংগল]]ৰ প্ৰধান চৰিত্ৰ, [[শিৱ পুৰাণ]] আদিৰ [[চান্দ সদাগৰ]]ৰ অন্যতম পুত্ৰ [[লখিন্দৰ]]ৰ পত্নী।<ref name=":0">{{cite web|title=বেউলা-লখিন্দৰেৰ অমৰ ভালোবাসাৰ গল্প|url=https://roar.media/bangla/main/art-culture/love-story-of-behula-and-lakhindar/ | accessdate=১৬ মে' ২০২০}}</ref> ==কিংবদন্তি== চান্দ সদাগৰৰ পুত্ৰ লখিন্দৰ আৰু তেওঁৰ সতীৰ্থ বণিক সাহাৰ কন্যা বেউলাৰ সমসাময়িক কালত জন্ম হয়। দুই শিশুৱে একেলগে ডাঙৰ-দীঘল হয় আৰু সিহঁতক ইজনে সিজনৰ প্ৰতি উপযুক্ত বুলি গণ্য কৰে। লখিন্দৰৰ পিতৃ [[চান্দ সদাগৰ|চন্দ্ৰবণিক]] বা চান্দ সদাগৰ আছিল হিন্দু দেৱতা শিৱৰ একনিষ্ঠ পূজাৰী। তেওঁ অন্য কোনো দেৱতাকে আৰাধনা নকৰে। ইপিনে শিৱৰ কন্যা [[মনসা|মনসা দেৱী]] আছিল সৰ্পদেৱী, কিন্তু তেওঁক কোনেও পূজা-অৰ্চনা নকৰিছিল।<ref>{{cite web|title=Bengali Devi Manasa |url=https://vedicgoddess.weebly.com/goddess-vidya-blog/more-on-bengali-devi-manas | accessdate=১৬ মে' ২০২০}}</ref> তেওঁৰ পিতৃ শিৱই কৈছিল যে, যদি কোনো শিৱভক্ত বা শিৱৰ উপাসকে তেওঁৰ প্ৰথম মনসা পূজা কৰে তেন্তে মৰ্ত্যলোক ([[পৃথিৱী]])ত তেওঁৰ পূজা প্ৰচলন সম্ভৱ।<ref name=":0" /> তেতিয়া মনসাই পূজাৰ আয়োজনৰ বাবে চান্দ সদাগৰক নিৰ্বাচন কৰে।<ref>{{cite web|title=Protidiner Sangbad |url=https://www.protidinersangbad.com/i-am-mine/185575/%E0%A6%AA%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%AE%E0%A6%AA%E0%A7%82%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%A3%E0%A7%87-%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%B9%E0%A7%81%E0%A6%B2%E0%A6%BE-%E0%A6%B2%E0%A6%95%E0%A7%8D%E0%A6%B7%E0%A6%BF%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A6%E0%A6%B0%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%85%E0%A6%AE%E0%A6%B0-%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%A8%E0%A7%80 | accessdate=১৬ মে' ২০২০}}</ref> শিৱৰ উপাসক চান্দ সদাগৰে মনসা দেৱীৰ এই প্ৰস্তাৱ অস্বীকাৰ কৰে। তেতিয়া ক্ৰোধান্বিতা হৈ মনসাই চান্দ সদাগৰক শাপ দিয়ে যে, তেওঁ চান্দ সদাগৰৰ প্ৰতিটো সন্তানকে বিনাশ কৰিব। মনসা দেৱীৰ এই শাপৰ কাৰণে চান্দ সদাগৰৰ এজন এজনকৈ প্ৰত্যেকটো সন্তানৰে সৰ্প দংশনত মৃত্যু হয়। লখিন্দৰৰ বিবাহৰ সময়ত চান্দ সদাগৰে অধিক সতৰ্কতা অৱলম্বন কৰে। তেওঁ সাপে ছিদ্ৰ কৰিব নোৱাৰাকৈ বিশ্বকৰ্মাৰদ্বাৰা এটি ঘৰ সজাইছিল যদিও মনসা দেৱীয়ে তেওঁৰ উদ্দেশ্য বাস্তৱত পৰিণত কৰিবলৈ সক্ষম হয় আৰু লখিন্দৰক দংশন কৰে। প্ৰচলিত প্ৰথা অনুসৰি, যাক সাপে দংশন কৰে তেওঁৰ মৃতদেহ ভেলত তুলি নদীত ভাহাই দিয়া হয়, যাতে কোনো অলৌকিক শক্তিৰদ্বাৰা পুন জীৱিত হয়। বেউলাই সকলোৰে বাধা অগ্ৰাহ্য কৰি তেওঁৰ স্বামীৰ লগত ভেলত যায়। এসময়ত ভেলখন মনসাৰ পালনকৰ্তা মাতা নিতাৰ কাষলৈ যায়। তেনেতে ঐশ্বৰিক ক্ষমতাৰ বলত তেওঁ মৃত স্বামীৰ সৈতে স্বৰ্গত যাবলৈ সক্ষম হয়। মনসা দেৱীয়ে লখিন্দৰক পুন জীৱন দিয়ে যদিও বেউলাৰ শহুৰ চান্দ সদাগৰক মনসা দেৱীৰ পূজা কৰিবলৈ কয়। প্ৰথমতে চান্দ সদাগৰে দেৱী পদ্মাৱতীক পূজা-অৰ্চনা কৰিবলৈ মান্তি হোৱা নাছিল যদিও পিছলৈ বেউলাৰ কাকুৰ অনুৰোধ আৰু পত্নী সনেকাৰ বুজনিত বাঁওহাঁতেৰে হ'লেও মনসা পূজা কৰে আৰু এই পূজাৰ নামত বেলপাত এটা অৰ্পণ কৰিলে। অৱশেষত চান্দ সদাগৰে মনসা দেৱীৰ পূজা কৰে। == বংশ পৰিচয় == চান্দ সদাগৰৰ পত্নীৰ নাম আছিল [[সনেকা]]। লখিন্দৰ তেওঁৰ পুত্ৰ আছিল আৰু [[সাহা]]ৰ জীয়াৰী বেউলা আছিল চান্দ সদাগৰৰ বোৱাৰী তথা লখিন্দৰৰ পত্নী। পূৰ্বজন্মত [[বেউলা]] [[বাণাসুৰ]]ৰ জীয়েক [[ঊষা]] আৰু লখিন্দৰ [[প্ৰদ্যুম্ন]]ৰ পুত্ৰ তথা [[শ্ৰীকৃষ্ণ]]ৰ নাতি [[অনিৰুদ্ধ]] আছিল বুলি জনা যায়।<ref>{{cite book|title=চান্দ সদাগৰ|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.512533/page/n5/mode/2up|author=চন্দ্ৰকান্ত দত্ত|website=archive.org|page=১১১|accessdate=২৭ মে ২০২০}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://www.chintaa.com/index.php/networkdetails/showAerticle/2/24/bangla chintaa.com] * [https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.512533/page/n129/mode/2up archive.org] [[শ্ৰেণী:বঙালী সাহিত্য]] [[শ্ৰেণী:হিন্দু কিংবদন্তি]] qqw4h9b2pjraqjt5ps1m2sfontn8thb 0 60304 649205 364227 2026-11-02T22:21:39Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649205 wikitext text/x-wiki {{Cleanup-translation}} {{Infobox television |show_name = বিষ্ণু পুৰাণ |num_episodes = ১২৬ |channel = [[জি টিভি]] আৰু [[দূৰদৰ্শন কেন্দ্ৰ]] |related = [[মহাভাৰত (ধাৰাবাহিক)]] ১৯৮৮ |last_aired = ৰ পৰা মাৰ্চ ১০, ২০০১ লৈ |first_aired = জানুৱাৰী ২৩, ২০০০ |company = বি. আৰ. ফিল্মছ্‌ |runtime = ২২ মিনিট |editor = |cinematography = ধৰম চোপ্ৰা |location = |producer = [[বি. আৰ. চোপ্ৰা]] |executive_producer = |camera = [[মাল্টি-কেমেৰা]] |num_seasons = ১ |language = [[হিন্দী]] |country = [[ভাৰত]] |narrated = |starring = [[নিতীশ ভৰদ্বাজ]] (বিষ্ণু), [[বৈদেহী অমৰুতে]] (লক্ষ্মী) ([[#অভিনয়ত|অধিক চাওক]]) |creative_director = |director = [[ৰবি চোপ্ৰা]] |writer = ৰাম গোবিন্দ (screenplay)<br/>হাসান কমল (dialogues)<br/>সতীশ ভাতনগৰ, হাসান কমল, ৰাম গোবিন্দ, চাফিক আনচাৰী |developer = |composer = ৰাজ কমল |based_on =' '[[বিষ্ণু পুৰাণ]]'' |creator = [[ৰবি চোপ্ৰা]] |genre = [[পৌৰাণিক]] |caption = বিষ্ণু পুৰাণ |picture_format = {{plainlist| * [[৫৭৬]] * [[১০৮০]] }}}} '''বিষ্ণু পুৰাণ''' ({{lang-en|Vishnu Puran}}) হ’ল [[বি. আৰ. চোপ্ৰা]]ই প্ৰযোজনা কৰা শ্ৰীবিষ্ণুৰ ওপৰত নিৰ্মিত এখন ভাৰতীয় পৌৰাণিক কথাৰ ধাৰাবাহিক। ইয়াক [[বিষ্ণু পুৰাণ]]ৰ আধাৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। ধাৰাবাহিকখন পৌৰাণিক কাহিনী আৰু ধৰ্ম শাস্ত্ৰৰ কথাৰে সমাহাৰ। বিষ্ণুৰ ১০টা অৱতাৰৰ লগতে অন্য কাহিনী যেনে- [[ধ্ৰুৱ]] আদিৰ কথাও ইয়াত সামৰি লোৱা হৈছে। ধাৰাবাহিকখন প্ৰথমে ২০০০ চনৰ ২৩ জানুৱাৰী তাৰিখৰ পৰা প্ৰতি দেওবাৰে পুৱা [[জি টিভি]] চেনেলৰ যোগেদি সম্প্ৰচাৰ কৰা হৈছিল। পাছলৈ ১২৬টা খণ্ডক একত্ৰিত কৰি ডিভিডি (ডিস্ক) ৰূপত প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{cite web |title=Vishnu Puran [videorecording] : The greatest mythological [tale] ever told / B.R. Films; written by Ram Govind; produced by B.R. Chopra; directed by Ravi Chopra. |url=https://franklin.library.upenn.edu/catalog/FRANKLIN_9937760963503681 |accessdate=16 may 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180920042918/https://franklin.library.upenn.edu/catalog/FRANKLIN_9937760963503681 |archivedate=20 September 2018 |deadurl=yes}}</ref> ইয়াত নিতীশ ভৰদ্বাজে বিষ্ণু আৰু বৈদেহীয়ে দেৱী লক্ষ্মীৰ মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। ইয়াৰ আগতে নিতীশ ভৰদ্বাজে চোপ্ৰাৰ টেলিভিচন ৰূপান্তৰিত মহাকাব্য মহাভাৰতত শ্ৰীবিষ্ণুৰ অষ্টম অৱতাৰ শ্ৰীকৃষ্ণৰ ভূমিকাও পালন কৰিছিল। ধাৰাবাহিকখনৰ সংগীত পৰিচালক হ’ল [[ৰাজ কমল]]। যিয়ে মহাভাৰততো কাম কৰিছিল। মহামাৰী ক’ৰণা ভাইৰাছৰ (Covid-19) পৰিপ্ৰেক্ষিতত তলাবন্ধা (Lockdown) হোৱাৰ সময়ছোৱাত '[[ডিডি ভাৰতী]]' চেনেলত ১৪ মাৰ্চ, ২০২০ -ৰ পৰা প্ৰতিদিনে সন্ধিয়া ৭ বজাৰ পৰা এই বিষ্ণু পুৰাণ ধাৰাবাহিকখন দেখুওৱা হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Vishnu Puran Progaram On DD Bharati From 14th May 2020 |url=https://www.freedish.in/2020/05/vishnu-puran-program-coming-soon-on-dd.html?m=1 |accessdate=16 may 2020}}</ref> ==খণ্ডসমূহ== ==অভিনয়ত== {| class="wikitable" |- !ক্ৰমিক নং !প্ৰকৃত নাম !অভিনয় !অভিনয় !অভিনয় !অভিনয় !অভিনয় |- ! ১ | [[নিতীশ ভৰদ্বাজ]] | [[বিষ্ণু]] | [[ৰাম]] | [[কৃষ্ণ]] | [[বামন]] | [[পৰশুৰাম]] |- !২ ! [[বৈদেহী অমৰুতে]] ! [[লক্ষ্মী]] ! ! ! ! |- ! ৩ | সুধীৰ ডালবী | [[ব্ৰহ্মা]] | | | | |- ! ৪ ! নিমাই বালি ![[জয়-বিজয়|জয়]] ! [[হিৰণ্যকশিপু]] ! [[ৰাৱণ]] ! ! |- ! ৫ | সমৰ জয় সিং | [[শিৱ]] | | | | |- ! ৬ ! সন্দীপ মোহন ! [[ইন্দ্ৰ]] ! ! ! ! |- ! ৭ | বিক্ৰান্ত চতুৰ্বেদী | [[নাৰদ]] | | | | |- ! ৮ ! মহেন্দ্ৰ ঘুলে ![[জয়-বিজয়|বিজয়]] ! [[হিৰণ্যাক্ষ]] ! [[কুম্ভকৰ্ণ]] ! ! |- ! ৯ | [[জিব্ৰান খান]] | [[ধ্ৰুৱ]] | | | | |- ! ১০ ! সমীৰ ধৰ্মাধিকাৰী ! [[মনু]] ! ! ! ! |- ! ১১ | ঋষভ শুক্লা | [[দশৰথ]] | | | | |- ! ১২ !ৰীণা কাপুৰ ! [[সীতা]] ! ! ! ! |- ! ১৩ | অমিত পাচৰি | [[লক্ষ্মণ]] | | | | |- ! ১৪ !আয়ুস পাণ্ডে ![[ভৰত (মহাভাৰত)|ভৰত]] ! ! ! ! |- ! ১৫ | নৰেন্দ্ৰ ঝা | [[কৰ্ণ (মহাভাৰত)|কৰ্ণ]] | | | | |- ! ১৬ ! দীপক জেথী ! [[কালকেতু]] ! ! ! ! |- ! ১৭ | কামালিকা গুহা ঠাকুৰতা | [[সুমিত্ৰা]] | | | | |- |} ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:হিন্দী ভাষাৰ দূৰদৰ্শন ধাৰাবাহিক]] aics3l4c6i2zkmvelul88pveki0y15v 0 65230 649318 640415 2026-11-03T11:36:05Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649318 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | name = ৰোদ্দম নৰসিম্‌হা | image = Rodham Narasimha.jpg | birth_date = {{birth date|1933|7|20}} | birth_place = | death_date = {{death date and age|2020|12|14|1933|7|20}} | death_place = [[বেংগালুৰু]], [[কৰ্ণাটক]], ভাৰত | field = তৰল গতিবিজ্ঞান | work_institutions = | alma_mater = মহীশূৰ বিশ্ববিদ্যালয়<br>[[ভাৰতীয় বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান]]<br/>কেলিফৰ্ণিয়া প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান | thesis_title = Some Flow Problems in Rarefied Gas Dynamics<ref>{{Cite web |title=আৰ্কাইভ কপি |url=https://thesis.library.caltech.edu/4400/1/Narasimha_r_1961.pdf |access-date=2020-12-15 |archivedate=2020-12-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201215072942/https://thesis.library.caltech.edu/4400/1/Narasimha_r_1961.pdf |deadurl=yes }}</ref> | thesis_year = 1961 | doctoral_advisor = হান্স ডব্লিউ. লাইপমেন<ref>{{cite web |url=https://www.genealogy.math.ndsu.nodak.edu/id.php?id=121035 |title=Roddam Narasimha - The Mathematics Genealogy Project |publisher=Genealogy.math.ndsu.nodak.edu |date=2017-04-04 |accessdate=2018-04-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180809104316/https://www.genealogy.math.ndsu.nodak.edu/id.php?id=121035 |archivedate=2018-08-09 |deadurl=yes}}</ref> | doctoral_students = কে. আৰ. শ্ৰীনিবাসন<br /> ৰামা গোবিন্দৰাজন | awards = [[শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰ বঁটা]], ১৯৭৪<br>[[পদ্মভূষণ]], ১৯৮৭<br>[[পদ্মবিভূষণ]], ২০১৩ }} '''ৰোদ্দম নৰসিম্‌হা''' ({{lang-en|Roddam Narasimha}}, ২০ জুলাই ১৯৩৩ – ১৪ ডিচেম্বৰ ২০২০) এগৰাকী ভাৰতীয় তৰল গতিবিদ তথা মহাকাশ বিজ্ঞানী। তেওঁ ১৯৬২ চনৰ পৰা ১৯৯৯ চনলৈ [[ভাৰতীয় বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান]]ৰ মহাকাশ অভিযান্ত্ৰিক বিভাগৰ অধ্যাপক আছিল। তেওঁ ১৯৮৪ চনৰ পৰা ১৯৯৩ চনলৈ ৰাষ্ট্ৰীয় মহাকাশ পৰীক্ষাগাৰৰ সঞ্চালক পদত অধিষ্ঠিত আছিল।<ref>http://www.nal.res.in/pages/pastdirectors.htm</ref> ইয়াৰ লগতে তেওঁ ২০০০ চনৰ পৰা ২০১৪ চনলৈ [[বেংগালুৰু]]ত অৱস্থিত জৱাহৰলাল নেহৰু উচ্চ বৈজ্ঞানিক গৱেষণা কেন্দ্ৰত যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিক এককৰ অধ্যক্ষ আছিল। তেওঁ একেসময়তে জৱাহৰলাল নেহৰু উচ্চ বৈজ্ঞানিক গৱেষণা কেন্দ্ৰত ভাৰতৰ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি বিভাগৰ বিজ্ঞানৰ বৰ্ষ আসনৰ অধ্যাপক আৰু হায়দৰাবাদ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিকতাৰ প্ৰেট আৰু হুইটনে আসনৰ অধ্যাপক আছিল। বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ ক্ষেত্ৰখনলৈ তেওঁ আগবঢ়োৱা অৱদানৰ স্বীকৃতি স্বৰূপে [[ভাৰত চৰকাৰ|ভাৰত চৰকাৰে]] তেওঁক ১৯৮৭ চনত [[পদ্মভূষণ]] আৰু ২০১৩ চনত [[পদ্মবিভূষণ]] প্ৰদান কৰে।<ref>{{cite web|url= http://pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=91838|title= Padma Awards|publisher=pib|date= 29 January 2013 |accessdate= 29 January 2013 }}</ref> ২০২০ চনৰ ১৪ ডিচেম্বৰ তাৰিখে তেওঁৰ মৃত্যু হয়। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ১৯৩৩ চনৰ ২০ জুলাই তাৰিখে ৰোদ্দম নৰসিম্‌হাৰ জন্ম হৈছিল। তেওঁলোকৰ পৰিয়াল মূলতঃ [[অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ]]ৰ অনন্তপুৰ জিলাৰ ৰোদ্দম গাঁৱৰ আছিল। তেওঁৰ পিতৃ আৰ. এল. নৰসিম্‌হাইয়া বেংগালুৰুৰ কেন্দ্ৰীয় মহাবিদ্যালয়ৰ পদাৰ্থ বিজ্ঞান বিভাগৰ অধ্যাপক আছিল। ইয়াৰ লগতে তেওঁ পদাৰ্থ বিজ্ঞান আৰু জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানৰ [[কন্নড় ভাষা]]ৰ বিজ্ঞান লেখক আছিল।<ref>{{Cite web|title=Roddam Narasimha: A keen scientific mind and scholar|url=https://www.theweek.in/news/india/2020/12/15/roddam-narasimha-a-keen-scientific-mind-and-scholar.html|access-date=2020-12-15|website=The Week|language=en}}</ref> বেংগালুৰুৰ গান্ধী বজাৰত অৱস্থিত আচাৰ্য পাঠশালা পাব্লিক স্কুলত ৰোদ্দম নৰসিম্‌হায়ে প্ৰাৰম্ভিক শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name=":1" /> তাৰপিছত তেওঁ মহীশূৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত বেংগালুৰুৰ বিশ্বেশ্বৰায় বিশ্ববিদ্যালয় অভিযান্ত্ৰিক মহাবিদ্যালয়ৰ পৰা যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিক বিভাগৰ স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰিছিল। এই সময়চোৱাত তেওঁ টাটা ইনষ্টিটিউটৰ (এতিয়া [[ভাৰতীয় বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান]] বুলি জনাযায়) বৈমানিক বিভাগত প্ৰদৰ্শিত স্পিটফায়াৰ বিমান দেখি আকৰ্ষিত হৈছিল। ১৯৫৩ চনত স্নাতক হোৱাৰ পিছত তেওঁৰ পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে ভাৰতীয় ৰে'লৱেৰ সৈতে বা বাৰ্মা শ্বেলৰ সৈতে চাকৰি গ্ৰহণ কৰিবলৈ কৈছিল। অৱশেষত তেওঁ [[ভাৰতীয় বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান]]ত অভিযান্ত্ৰিক বিজ্ঞানৰ স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰমত নামভৰ্তি কৰে আৰু ১৯৫৫ চনত ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>{{cite web|title=Caltech Aerospace (GALCIT)|url=http://www.galcit.caltech.edu/about/history#1941|accessdate=2018-04-14|publisher=Galcit.caltech.edu|archive-date=14 November 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131114064710/http://www.galcit.caltech.edu/about/history#1941|url-status=live}}</ref> এই সময়চোৱাত তেওঁ [[সতীশ ধৱন]]ৰ সৈতে কাম কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰিছিল, যি পিছলৈ [[ভাৰতীয় মহাকাশ গৱেষণা সংস্থা]]ৰ মুৰব্বী পদত অধিষ্ঠিত হৈছিল। তাৰ পিছত তেওঁ কেলিফৰ্ণিয়া ইনষ্টিটিউট অফ টেকন'লজীত হান্স লাইপমেনৰ অধীনত ১৯৬১ চনত ডক্তৰেট সম্পূৰ্ণ কৰিবলৈ [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]লৈ গৈছিল।<ref>{{Cite web|last=|first=|date=|title=Flow Problems in Rarefied Gas Dynamics|url=http://desktop.jncasr.ac.in/uploaded/roddam/file/Narasimha_r_1961.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304132410/http://desktop.jncasr.ac.in/uploaded/roddam/file/Narasimha_r_1961.pdf|archive-date=4 March 2016|access-date=|website=|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304132410/http://desktop.jncasr.ac.in/uploaded/roddam/file/Narasimha_r_1961.pdf|deadurl=yes}}</ref> ==বঁটা আৰু সন্মান== নৰসিম্‌হা আমেৰিকান একাডেমী অফ আৰ্টছ এণ্ড চাইন্সৰ সন্মানীয় সদস্য আৰু লণ্ডনৰ ৰয়েল ছ'চাইটি আৰু আমেৰিকান ইনষ্টিটিউট অফ এৰোনাটিক্স আৰু এষ্ট্ৰ'নেটিক্সৰ সভ্য নিৰ্বাচিত হৈছিল। তেওঁ কেলিফৰ্ণিয়া প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান আৰু ভাৰতীয় বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠানৰ বিশেষ প্ৰাপ্তন ছাত্ৰ আছিল।<ref>{{cite web|date=2009-10-31|title=Caltech Aerospace (GALCIT) &#124; Distinguished Alumni|url=http://www.galcit.caltech.edu/people/distinguished|accessdate=2018-04-14|publisher=Galcit.caltech.edu|archivedate=2018-04-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180410002859/http://galcit.caltech.edu/people/distinguished|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|title=Distinguished Alumni List|publisher=[[Indian Institute of Science]]|url=http://www.aero.iisc.ernet.in/dalumni_list.php|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130315002420/http://www.aero.iisc.ernet.in/dalumni_list.php|archive-date=15 March 2013|accessdate=2012-07-11|df=dmy-all|archivedate=2013-03-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130315002420/http://www.aero.iisc.ernet.in/dalumni_list.php|deadurl=yes}}</ref> তেওঁ আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ৰাষ্ট্ৰীয় অভিযান্ত্ৰিক একাডেমী আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান একাডেমীৰ এগৰাকী বিদেশী সহযোগী আছিল।<ref>{{cite web|date=2000-05-02|title=2000 NAS New Member Elections|url=http://www8.nationalacademies.org/onpinews/newsitem.aspx?RecordID=05022000|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20171013172400/http://www8.nationalacademies.org/onpinews/newsitem.aspx?RecordID=05022000|archive-date=13 October 2017|accessdate=2018-04-14|publisher=.nationalacademies.org}}</ref> তেওঁ লাভ কৰা উল্লেখযোগ্য বঁটা আৰু সন্মান সমূহ হ'ল: * ১৯৮৫{{Spaced en dash}}[[শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰ বঁটা]]<ref name=":0">{{Cite web|title=INSA :: Indian Fellow Detail|url=http://www.insaindia.res.in/detail/N79-0510|access-date=2020-12-16|website=webcache.googleusercontent.com|archivedate=2020-02-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200227094235/http://insaindia.res.in/detail/N79-0510|deadurl=yes}}</ref><ref name=":3" /> * ১৯৮৭{{Spaced en dash}}[[পদ্মভূষণ]], ভাৰতৰ তৃতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা।<ref name=":3">{{Cite web|last=Writer|first=Staff|date=2020-12-15|title='Pained by his demise': PM Modi condoles death of Professor Roddam Narasimha|url=https://www.livemint.com/news/india/-pained-by-his-demise-pm-modi-condoles-death-of-aerospace-scientist-roddam-narasimha-11608014788602.html|access-date=2020-12-16|website=mint|language=en}}</ref> * ১৯৯০{{Spaced en dash}}গুজৰমল মোদী বঁটা<ref name=":0" /> * ১৯৯৮{{Spaced en dash}}এছ. ৰামানুজন পদক, ভাৰতীয় বিজ্ঞান কংগ্ৰেছ<ref name=":0" /> * ২০০০{{Spaced en dash}}তৰল গতিবিজ্ঞান বঁটা, আমেৰিকান ইনষ্টিটিউট অফ এৰোনাটিক্স এণ্ড এষ্ট্ৰ'নেটিক্স<ref name=":0" /> * ২০০৮{{Spaced en dash}}ত্ৰিষ্টে বিজ্ঞান পুৰস্কাৰ, বিশ্ব বিজ্ঞান একাডেমী<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|last=|first=|date=|title=Nature - Prize Winners of the Year (2008)|url=https://www.nature.com/news/2008/081217/pdf/456860a.pdf|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-12-15|website=Nature}}</ref> * ২০০৯{{Spaced en dash}} জীৱনজোৰা কৃতিত্ব বঁটা, বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি কংগ্ৰেছ, গুলবাৰ্গা বিশ্ববিদ্যালয়<ref>{{cite news|date=22 September 2009|title=Honour for scientist Roddam Narasimha|publisher=The Hindu.com|agency=Associated Press|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Bangalore/article23619.ece|accessdate=30 May 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120227233052/http://www.thehindu.com/news/cities/Bangalore/article23619.ece|archivedate=27 February 2012|deadurl=yes}}</ref> * ২০১৩{{Spaced en dash}}[[পদ্মবিভূষণ]], ভাৰতৰ দ্বিতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক বঁটা<ref>{{Cite web|last=|first=|date=|title=Padma Vibhushan Awardee Aerospace Scientist Roddam Narasimha Dies At 87|url=https://www.outlookindia.com/website/story/india-news-padma-vibhushan-awardee-aerospace-scientist-roddam-narasimha-dies-at-87/367269|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-12-16|website=Outlook India}}</ref><ref name="Padma Awards">{{cite web|date=2015|title=Padma Awards|url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|url-status=live|archive-url=https://www.webcitation.org/6U68ulwpb?url=https:///|archive-date=15 November 2014|accessdate=21 July 2015|publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India|archivedate=19 October 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171019215108/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|deadurl=yes}}</ref> *২০১৯{{Spaced en dash}}বিজ্ঞানত পৰামৰ্শদাতাৰ বাবে জীৱনজোৰা কৃতিত্ব বঁটা, নেচাৰ পত্ৰিকা<ref>{{Cite journal|last=Dance|first=Amber|date=2020-02-06|title=What the best mentors do|url=https://www.nature.com/articles/d41586-020-00351-7|journal=Nature|language=en|doi=10.1038/d41586-020-00351-7}}</ref><ref>{{Cite web|date=2020-12-16|title=Roddam Narasimha (1933-2020): ‘Almost perfect guru, steeped in Indian tradition’|url=https://indianexpress.com/article/india/roddam-narasimha-1933-2020-almost-perfect-guru-steeped-in-indian-tradition-7106467/|access-date=2020-12-16|website=The Indian Express|language=en}}</ref> তেওঁ ২০০ৰো অধিক গৱেষণা পত্ৰ বিভিন্ন ৰাষ্ট্ৰীয় তথা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মাধ্যমত আৰু ১৫খন গ্ৰন্থ প্ৰকাশিত হৈছে।<ref>{{cite web|url=http://www.jncasr.ac.in/roddam/index.php?menu_id=42&user_id=12&page_id=824 |title=Narasimha Roddam - Publications |publisher=Jncasr.ac.in |date=2012-01-24 |accessdate=2018-04-14}}</ref> ==উল্লেখযোগ্য গ্ৰন্থৰাজি== * {{Cite book|last=Narasimha|first=Roddam|url=https://books.google.com/books?id=RbwKyAEACAAJ&newbks=0&hl=en|title=Orifice Flow at High Knudsen Numbers|date=1961|publisher=Guggenheim Aeronautical Laboratory|language=en}} * {{Cite book|last=Narasimha|first=Roddam|url=https://books.google.com/books?id=Q2_6xwEACAAJ&newbks=0&hl=en|title=Collisionless Expansion of Gases Into Vacuum|date=1962|publisher=Guggenheim Aeronautical Laboratory|language=en}} * {{Cite book|last=Narasimha|first=Roddam|url=https://books.google.com/books?id=KlyNAQAACAAJ&newbks=0&hl=en|title=Effect of Longitudinal Surface Curvature on Boundary Layers|last2=Ojha|first2=S. K.|date=1967|publisher=|year=|isbn=|location=|pages=|language=en}} * {{Cite book|last=Narasimha|first=Roddam|url=https://books.google.com/books?id=XpFxcweodqQC&newbks=0&hl=en|title=The Dynamics of Technology: Creation and Diffusion of Skills and Knowledge|last2=Srinivasan|first2=J.|last3=Biswas|first3=S. K.|date=2003|publisher=SAGE|year=|isbn=978-0-7619-9670-5|location=|pages=|language=en}} * {{Cite book|last=Kalam|first=APJ Abdul|last2=Narasimha|first2=Roddam|last3=Dhawan|first3=Satish|url=https://books.google.com/books?id=MWPlGwAACAAJ&newbks=0&hl=en|title=Developments in Fluid Mechanics and Space Technology: Asian Congress of Fluid Mechanics|date=1988|language=en}} ==মৃত্যু== ২০২০ চনৰ ১৪ ডিচেম্বৰত বেংগালুৰুৰ এম. এছ. ৰামাইয়াহ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ত মগজুৰ ৰক্তক্ষৰণত তেওঁৰ মৃত্যু হয়। তেওঁৰ বয়স আছিল ৮৭ বছৰ। তেওঁৰ আগতে হৃদৰোগত আক্ৰান্ত হৈছিল আৰু ২০১৮ চনত মগজুৰ ষ্ট্ৰোকৰ সন্মুখীন হৈছিল। তেওঁৰ পত্নী আৰু এগৰাকী কন্যা সন্তান আছে।<ref>{{Cite web|date=2020-12-15|title=Padma Vibhushan awardee and eminent aerospace scientist Roddam Narasimha dies|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/padma-vibhushan-awardee-and-eminent-aerospace-scientist-roddam-narasimha-dies/story-OjKQNQfgRGBgGU7mBzjMwM.html|access-date=2020-12-15|website=Hindustan Times|language=en}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{ৰেফলিষ্ট}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[http://www.jncasr.ac.in/roddam জৱাহৰলাল নেহৰু উচ্চ বৈজ্ঞানিক গৱেষণা কেন্দ্ৰৰ ৱেবচাইটত ৰোদ্দম নৰসিম্‌হাৰ বিষয়ে তথ্য] *[http://www.jncasr.ac.in/roddam/index.php?menu_id=2&user_id=12&page_id=560 শৈক্ষিক প্ৰফাইল] {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় বিজ্ঞানী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় পদাৰ্থ বিজ্ঞানী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় অভিযন্তা]] [[শ্ৰেণী:পদ্মভূষণ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:পদ্মবিভূষণ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰ বঁটা বিজয়ী]] se8v2mqybdo701phq8la07ob6bw5jrr 0 68332 649306 411808 2026-11-03T09:25:38Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649306 wikitext text/x-wiki {{Infobox recurring event | name = ৰংকেৰ | logo = | image = | caption = | status = | location = [[কাৰ্বি আংলং]], [[অসম]], ভাৰত | years_active = | founded = | area = [[অসম]], ভাৰত | dates = | genre = লোককৃষ্টি | frequency = বাৰ্ষিক | patron = [[কাৰ্বি জনগোষ্ঠী]] | website = }} '''ৰংকেৰ''' হৈছে [[অসম]]ৰ [[কাৰ্বি জনগোষ্ঠী|কাৰ্বি]] লোকসকলৰ দ্বাৰা উদযাপিত এক শীতকালীন আনন্দোৎসৱ। এই উৎসৱক '''ৰংকেৰ কাছিৰদম''' আৰু '''দেহাল পূজা''' বা '''দেহাল''' হিচাপেও জনা যায়। বিশেষকৈ '''ডামৰা লঙৰি''' হিচাপে পৰিচিত [[কামৰূপ মহানগৰ জিলা]] আৰু [[মেঘালয়]]ৰ [[ৰি-ভই]] জিলাৰ অধিবাসী কাৰ্বিসকলে এই উৎসৱক দেহাল হিচাপে পালন কৰে। <ref>https://www.telegraphindia.com/north-east/a-festival-of-karbi-unity/cid/454177</ref> এই উৎসৱ পালনৰ মুখ্য উদ্দেশ্য হৈছে কাৰ্বি জনবিশ্বাস আৰু লোকাচাৰৰ সৈতে জড়িত স্থানীয় দেৱ-দেৱী আৰু প্ৰেতগণক সন্তুষ্ট কৰা। এই দেৱ-দেৱী আৰু প্ৰেতবৃন্দ অধিবাসীসকলৰ গাৱঁৰ গঞা আৰু তেওঁলোকৰ খেতিৰ শইচৰ কল্যাণৰ তত্ত্বাৱধানকাৰী। ইয়াৰ লগতে সম্ভাৱ্য সকলো বিপদ বিঘিনি আৰু অজ্ঞাত দূৰ্ভাগ্যক দূৰতে বিদুৰ কৰাৰ বাবেও উপাসনা কৰা হয়। <ref name="ab">{{cite web|url=http://karbi.wordpress.com/category/sociological-study-of-rongker-festival/|title=A sociological study of Rongker|last=Admin|date=2 April 2006|publisher=Karbi.wordpress|accessdate=20 February 2010}}</ref> ==ৰংকেৰ উৎসৱ উদযাপনৰ সময়== ৰংকেৰ উৎসৱ উদযাপনৰ কোনো নিৰ্দিষ্ট ধৰাবন্ধা তাৰিখ বা সময় নাথাকে যদিও কাৰ্বি সংস্কৃতিৰ জড়িত বৰ্ষপঞ্জীৰ নৱবৰ্ষৰ আৰম্ভনিতে পালন কৰা হয়। কাৰ্বি নৱবৰ্ষৰ থাং থাং মাহ ৰোমান বৰ্ষপঞ্জীৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত পৰে। গাঁৱৰ অধিবাসীসকলৰ সময় সুবিধাৰ্থে ভিন ভিন গাৱঁত এই উৎসৱ ভিন ভিন সময়ত পালন কৰা হয়। <ref name="ab" /> ==উপাসিত দেৱগণ== ৰংকেৰ উৎসৱৰ ধৰ্মীয় লোকাচাৰত ১২ জন দেৱ-দেৱীৰ উপাসনা জড়িত হৈ আছে। তেওঁলোক হৈছে:<ref name="ab" /> #'''লঙৰি চাৰ্প' ''' ('''Longri sarpo'''): অতিথিসেৱক গাৱঁৰ গ্ৰাম্য-দেৱতা আৰু অধিষ্ঠাতা। ''লংৰি'' (''Longri'') (অৰ্থাৎ ৰাজ্য বা অধিক্ষেত্ৰত কল্যাণৰ বাবে এইগৰাকী দেৱতা দায়িত্বশীল)। #'''হেম্ফু''' ('''Hemphu'''): কাৰ্বি জনবিশ্বাসত সৰ্বোচ্চ পাৰিবাৰিক দেৱতা। #'''মুকৰং''' ('''Mukrang'''): হেম্ফুৰ পিছতেই দ্বিতীয় স্থানৰ অধিষ্ঠাতা দেৱতা। #'''ৰাচিঞ্জা''' ('''Rasinja'''): পাৰিবাৰিক দেৱী। #'''বামুণ''' ('''Bamun'''): স্থানীয় নিৰামাষাহাৰী দেৱতা। #'''নিংডিং চাৰ্প' ''' ('''Ningding Sarpo'''): ধৈৰ্যৰ দেৱতা। #'''ৰিত্-আংলং''' ('''Rit-Anglong'''): কৃষিকৰ্মৰ দায়িত্ববাহী দেৱতা। #'''থান''' ('''Than'''): অৰণ্যবাসী স্থানীয় দেৱতা, তেওঁ বন্য জন্তু আৰু অনিষ্টকাৰী কীট-পতংগ ইত্যাদিৰ পৰা শস্য আৰু জনসমাজক ৰক্ষাৰ দায়িত্ববাহী। #'''মূৰ্তি''' ('''Murti'''): মাটিৰ তলৰ কূপত বসবাস কৰা শিৰহীন পৰশ্ৰীকাতৰ অনিষ্টকাৰী প্ৰেত। #'''আৰ্ল'ক''' ('''Arlock'''): দুটা পাহাৰৰ মাজৰ ভূমিভাগত বাস কৰা দেৱতা। #'''কুথেপী''' ('''Kuthepi'''): কুথেপী ৰাজ্যক্ষেত্ৰ তত্ত্বাৱধানকাৰী দেৱতা। #'''থেং''' ('''Theng'''): অৰণ্যবাসী দেৱতা যি জ্বৰ, বিষ, মূৰৰ বিষ, দাঁত-বিষ আৰু অন্যান্য শাৰিৰিক বিষ ইত্যাদিৰ উপশম কৰিব পাৰে। ==উপাসনা থলীৰ সজ্জা== ৰংকেৰ উৎসৱ উদযাপন থলীৰ পূৱদিশত দেৱ-দেৱীগণক প্ৰতিস্থাপিত কৰা হয় আৰু এই সকলো বিগ্ৰহৰ বিপৰীতে মাটিৰে নিৰ্মিত ১০ টা বেদী স্থাপন কৰা হয়। এই বেদীসমূহ দক্ষিণ-উত্তৰ মুৱাকৈ এটা শাৰীত সজা হয় আৰু বেদীসমূহক দেৱ-দেৱীসমূহৰ নামেৰেই নামকৰণ কৰা হয়। বেদীৰ আকৃতি এইভাৱে স্থিৰ কৰা কৰা হয় যাতে প্ৰতি বিগ্ৰহ ইয়াত সুচাৰুৰূপে স্থাপিত হয়। কাৰ্বি ধৰ্মীয় লোকাচাৰত যদিও ১২ গৰাকী দেৱ-দেৱীৰ উপাসনা কৰা হয়, কিন্তু ৰংকেৰ উৎসৱৰ থলীত কেৱল ১০ টা বেদীহে স্থাপিত হয়। ইয়াৰ কাৰণ হৈছে যে ''হেম্ফু'' আৰু ''ৰাচিঞ্জা''ক ভাতৃ-ভগ্নী হিচাপে আৰু ''মুকৰঙ''ক ৰাচিঞ্জাৰ পতি হিচাপে বিশ্বাস কৰা হয়। সেয়ে তেওঁলোকৰ তিনিজনৰ বাবে কেৱল এটা বেদীহে স্থাপন কৰা হয়। ওপৰফালে চিচা আৰু তলৰফালে শকত এবিধ বিশেষ লাওৰ খোলা চাউলেৰে তৈয়াৰী সুৰাৰে ভৰ্তি কৰি প্ৰতিটো বেদীত ৰাখি সেই বেদীৰ দেৱতালৈ উৎসৰ্গা কৰা হয়। সুৰা ভৰ্তি লাওৰ খোলাকেইটাৰ ব্যতিৰেকে আন একো দ্ৰব্য বেদীসমূহত ৰখা নহয় যদিও ''নিংডিং চাৰ্প''ৰ বেদীত দুটূকুৰা সৰু বাঁহ থিয়কৈ প্ৰতিস্থাপিত কৰা হয়। ইয়াৰ লগতে, ''মূৰ্তি''ৰ বেদীত তুলসীৰ কেইটামান থালি আৰু কেইডালমান বাঁহৰ শলা পোতা হয়। সেইদৰেই ''আৰ্ল'ক''ৰ বেদীত ''ফংৰঙ'' (দেৱপূজাত ব্যৱহৃত এবিধ বিশেষ গছ)-ৰ ডাল পোতা হয়। <ref name="ab" /> ==আচাৰানুষ্ঠান== ৰংকেৰ উৎসৱ তিনিদিন ধৰি উদযাপিত হয়। গাওঁৰ সকলো অধিবাসীয়েই ধনে-জনে বৰঙণি আগবঢ়ায়। প্ৰতিৱেশী অঞ্চলৰ শুভাকাংক্ষীসকলৰ পৰা দান ইত্যাদিও সংগ্ৰহ কৰা হয়। উৎসৱৰ আচাৰানুষ্ঠান চাৰিটা মুখ্য অংশত বিভক্ত।: <ref name="ab" /> ;চেদি (Sadi) :এই প্ৰক্ৰিয়াত উপাস্য দেৱগণক আমন্ত্ৰণ জনোৱা হয়। ;কাৰ্কলি (Karkli) :এই অনুষ্ঠানত উপাস্য দেৱগণক দুই ধৰণেৰে স্তুতি কৰা হয়- কিব'-কাবা (Kibo-kaba), কৈয়া-আবিদা (Koia-abida) আৰু দেৱগণলৈ খাদ্যসম্ভাৰ উৎসৰ্গা; দেৱগণলৈ তামোল আৰু পান উৎসৰ্গা। এই অনুষ্ঠানত সকলো পুৰুষেই ভাগ লয় আৰু উৎসৱৰ মূল দিনৰ পুৱা তেওঁলোক সকলো প্ৰয়োজনীয় বয়-বস্তুৰে সৈতে আহি উপস্থিত হয়। উপাসনাৰ কৰ্ম সম্পাদন কৰা মূল ধৰ্মযাজকগৰাকীক কুৰুচাৰ নামে জনা যায়। ধৰ্মীয় আচাৰানুষ্ঠানত অভ্যস্ত আন কেইগৰাকীমান ব্যক্তিয়ে তেওঁক সহযোগিতা কৰে। তেওঁলোক হৈছে, গাওঁবুঢ়া, কাৰ্বি ৰাজপ্ৰতিনিধি, গাওঁৰ যুৱনেতা আৰু কেইগৰাকীমান বয়োজ্যেষ্ঠ গঞা। আচাৰানুষ্ঠান আৰম্ভ হোৱাৰ আগেয়ে স্নান কৰাটো অপৰিহাৰ্য নহয় যদিও তেওঁলোকক পৱিত্ৰ তুলসী পাতেৰে পানী ছটিয়াই বিশুদ্ধীকৰণকৰণ কৰা প্ৰয়োজন। নিৰামাষাহাৰী বামুণ নামৰ দেৱগৰাকীৰ বাহিৰে বাকী সকলো দেৱতাৰ প্ৰতি খাদ্যসম্ভাৰ-বলি ইত্যাদি উৎসৰ্গা কৰা হয়। তাৰ পিছতেই থেক্-কেৰে নামেৰে জনাজাত ধৰ্মধাৰীজনে বলি দিয়া জন্তুবিলাকৰ কলিজা আৰু অন্ত্ৰত ধৰি গাওঁখনৰ ভৱিষ্যদ্বাণী কৰে। আচাৰানুষ্ঠানৰ শেষত ৰাজহুৱা ভোজ হয়। ;ৰংফু-ৰংলিং-কাঙথিন (Rongphu-Rongling-Kangthin) :এই অনুষ্ঠানবিশেষক আজ'-ৰংকেৰ (Ajo-Rongker) নামেৰেও জনা যায় আৰু উৎসৱৰ দ্বিতীয় নিশা পালিত হয়। অনিষ্টকাৰী প্ৰেতবোৰক নৃত্যৰ জৰিয়তে গাৱঁৰ নামনিৰ পৰা উজনিৰ দিশলৈ খেদি পথিওৱা হয়। গাৱঁৰ এটা মূৰত এটা বিশেষ বেদী প্ৰতিস্থাপিত কৰি আজ'-এংতৰ্পি (Ajo-Angtarpi) নামত কুকুৰা বলি দিয়া হয়। ;লংহে ৰংকেৰ (Langhe Rongker) :এয়া হৈছে ৰংকেৰ উৎসৱৰ অন্তিম অংশ আৰু উৎসৱৰ তৃতীয় দিনা উদযাপিত হয়। সেইদিনা নৈৰ ঘাটত এটা বেদী প্ৰতিস্থাপত কৰি এটা মতা কুকুৰা ব্যাঘ্ৰ দেৱতা আৰ্নাম-তেকেৰ নামত বলি দিয়া হয়। ইয়াৰ জৰিয়তে বাঘৰ আক্ৰমণৰ গাৱঁৰ সুৰক্ষা কামনা কৰা হয়। ==ৰংকেৰৰ সময়ত পালিত নিষেধনীতি== ৰংকেৰ কাছিৰদম উৎসৱ চলাকালীন সামাজিকভাৱে কিছুমান নিষেধনীতি মানি চলা হয়। এইবোৰৰ ভিতৰত হৈছে: <ref name="ab" /> *ধান বনা নিষেধ *উৎসৱৰ মূল পূজাত মহিলাৰ অংশ্ৰগ্ৰহণ অগ্ৰহণীয় *কোনো ব্যক্তি কোনো কৃষিকৰ্মত জড়িত হোৱা নিষেধ *কোনো গঞাই গাওঁ‌ এৰি ক'লৈকো যোৱা বাৰণ ==ৰংকেৰ উৎসৱৰ সৈতে জড়িত কাৰ্বি শব্দাৱলীৰ কিয়দংশ== *''দুৱান'' (''Duwan''): বেদী *''হৰবং'' (''Horbong''): হৰলাং (চাউলেৰে তৈয়াৰী সুৰা) ৰাখিবৰ বাবে ব্যৱহৃত এক বিশেষ লাওৰ খোলা *''হৰচ''' (''Horso''): উপাস্য দেৱতালৈ উৎসৰ্গা কৰা প্ৰথম প্ৰস্তুত হৰলাং (চাউলৰ পৰা তৈয়াৰী সুৰা) *''কুৰুচাৰ'' (''Kurusar''): মুখ্য ধৰ্মযাজক *''দেউৰী, বাৰ্ৱা, থেক্-কেৰে'' (''Deuri, Barwa, Thek-kere''): ধৰ্মীয় উপাচাৰৰ বিশেষজ্ঞ *''বুৰ্তমান'' (''Burtaman''): কাৰ্বি ৰাজপ্ৰতিনিধি *''ৰং-এ'-চাৰ্থে'' (''Rong-A-sarthe''): গাওঁবুঢ়া *''ৰিচ'-বাচা'' (''Riso Basa''): গাওঁৰ যুৱনেতা *''আৰ্নাম-তেকে'' (''Arnam-teke''): ব্ৰ্যাঘ্ৰ দেৱতা *''আৰ'' (''Aar''): ঝুম কৃষি ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[http://www.indiantravelportal.com/assam/festivals/rongker-and-chomangkan.html Rongker and Chomangkan at Indian Travel Portal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181227113747/http://indiantravelportal.com/assam/festivals/rongker-and-chomangkan.html |date=2018-12-27 }} *[https://web.archive.org/web/20250226111340/https://www.india9.com/i9show/Rongker-Festival-52034.htm Rongker Festival at India9] *[http://www.assamtourism.org/festival.php Rongker and Chomangkan at Assam Tourism] *[http://www.locateindia.com/assam/assam-festivals-fairs-rongker.html Rongker and Chomangkan at Locate India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220708062742/https://www.locateindia.com/assam/assam-festivals-fairs-rongker.html |date=2022-07-08 }} [[শ্ৰেণী:কাৰ্বি জনগোষ্ঠী]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ উৎসৱসমূহ]] 0d0x4ignzpov4cnnaabaqllviakrwad 0 72364 649174 419144 2026-11-02T19:06:06Z Rotondus 26854 /* তথ্য সংগ্ৰহ */ সাঁচ 649174 wikitext text/x-wiki {{Infobox deity | image = Ravi Varma-Ravana Sita Jathayu.jpg | alt = জটায়ু | caption = [[ৰাৱণ|ৰাৱণে]] [[সীতা]]ক হৰণ কৰোঁতে জটায়ুৰ পাখি কাটিছে | type = হিন্দু | texts = [[ৰামায়ণ]] আৰু ইয়াৰ অন্যান্য সংস্কৰণ | father = [[অৰুণ]] | siblings = [[সম্পাতি]] | mother = শ্যেনী }} '''জটায়ু''' ({{lang-sa|जटायु}}) হৈছে মহাকাব্য [[ৰামায়ণ]]ত বৰ্ণিত শগুণ বা ঈগলৰূপী এক অৰ্ধদেৱতা। তেওঁ [[অৰুণ]] আৰু শ্যেনীৰ কনিষ্ঠ সন্তান আৰু [[সম্পাতি]]ৰ ভ্ৰাতৃ। জটায়ু [[ৰাম]]ৰ পিতৃ [[দশৰথ]]ৰ পুৰণি বন্ধু।<ref>{{Cite book|last=Bhalla|first=Prem P.|url=https://books.google.com/books?id=DN4xDwAAQBAJ&pg=PA132&dq=Shyeni+Jatayu#q=Shyeni|title=ABC of Hinduism|date=2017-08-22|publisher=Educreation Publishing|language=en}}</ref> ==ৰামায়ণৰ বৰ্ণনা== [[ৰাৱণ|ৰাৱণে]] যেতিয়া দেৱী [[সীতা]]ক লংকালৈ অপহৰণ কৰি নি আছিল যেতিয়া জটায়ুৱে তেওঁক উদ্ধাৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। জটায়ুৱে ৰাৱণৰ সৈতে সাহসিকতাৰে যুঁজ দিয়ে কিন্তু বৃদ্ধাৱস্থাৰ বাবে জটায়ুক ৰাৱণে সহজতে পৰাজিত কৰি তেওঁৰ ডেউকা খণ্ডিত কৰে। তেতিয়া জটায়ু চাদয়ামঙ্গলমৰ শিলৰ ওপৰত পতিত হয়। সীতাৰ সন্ধানত ভ্ৰমি ফুৰা [[ৰাম]] আৰু [[লক্ষ্মণ]] পীড়িত আৰু মৃত্যুমুখত পৰা জটায়ুৰ কাষ পায় আৰু তেওঁ দশৰথ পুত্ৰদ্বয়ক জানিবলৈ দিয়ে যে ৰাৱণ দক্ষিণৰ দিশে আগবাঢ়িছে। ইয়াৰ পিছতে জটায়ুৱে মৃত্যুবৰণ কৰে আৰু ৰামে তেওঁৰ [[অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়া]] সম্পন্ন কৰে।<ref name="epic">{{cite book|title=Indian Epic Values: Rāmāyaṇa and Its Impact: Proceedings of the 8th International Rāmāyaạ Conference|url=https://books.google.com/books?id=EVnK3q48dL0C&pg=PA86&dq=veeraraghava+perumal+temple#q=veeraraghava%20perumal%20temple|publisher=Peeters Publishers|year=1995|last1=K.V.|first1=Raman|last2=T.|first2=Padmaja|isbn=9789068317015|ref=K.V.|page=86}}</ref><ref name=census>{{cite book|title=Temples of Tamil Nadu Kancheepuram District|publisher= Directorate of Census Operations, Tamil Nadu|year=2003|last=C.|first=Chandramouli}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{ৰামায়ণ}} [[শ্ৰেণী:হিন্দু কিংবদন্তি]] [[শ্ৰেণী:ৰামায়ণৰ চৰিত্ৰ]] or56im2d53dh3zqg7dqvvnj8726sj3w 0 73120 649188 382013 2026-11-02T21:34:52Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649188 wikitext text/x-wiki '''বাজেট''' ({{lang-en|Budget}}) হৈছে এক নিৰ্ধাৰিত ম্যাদৰ (সাধাৰণতে এবছৰ) বাবে এক বিত্তীয় পৰিকল্পনা। ইয়াত পৰিকল্পিত বিক্ৰী-পৰিমাণ আৰু ৰাজহ, সম্পদৰ পৰিমাণ, খৰচ আৰু ব্যয়, [[সম্পত্তি]], দায়বদ্ধতা বা লায়েবিলিটি আৰু নগদ প্ৰবাহ (কেশ্ব ফ্লো) অন্তৰ্ভুক্ত থাকিব পাৰে। কোম্পানী, চৰকাৰ, পৰিয়াল আৰু অন্যান্য সংগঠনে ইয়াক পৰিমাপযোগ্য পৰিভাষা অৰ্থাৎ হিচাপ কৰিব পৰা ভাষাত বিভিন্ন কাৰ্যকলাপ বা ঘটনাৰ কৌশলগত পৰিকল্পনা প্ৰকাশ কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰে। <ref>{{cite web |title=CIMA Official Terminology |url=http://www1.cimaglobal.com/Documents/ImportedDocuments/cig_tg_budgeting_mar08.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130810055251/http://www.cimaglobal.com/Documents/ImportedDocuments/cig_tg_budgeting_mar08.pdf |archive-date=2013-08-10 |access-date=2021-08-02 |archivedate=2013-08-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130810055251/http://www.cimaglobal.com/Documents/ImportedDocuments/cig_tg_budgeting_mar08.pdf |deadurl=yes }}</ref> বাজেট হৈছে এক নিৰ্দিষ্ট উদ্দেশ্যৰ বাবে আৱণ্টন কৰা বিত্তীয় যোগফল আৰু সেইবোৰ কেনেদৰে পূৰণ কৰিব লাগে তাৰ প্ৰস্তাৱৰ সৈতে অভিপ্ৰেত ব্যয়ৰ সাৰাংশ। ইয়াত ৰাহি বাজেট অৰ্থাৎ ভৱিষ্যতৰ সময়ত ব্যৱহাৰৰ বাবে অতিৰিক্ত ধন প্ৰদান, বা এক ঘাটি বাজেট য'ত ব্যয় উপাৰ্জনতকৈ অধিক, এই দুয়োবিধ অন্তৰ্ভুক্ত থাকিব পাৰে। বাজেট শব্দটো পুৰণি ফৰাচী শব্দ ''বৌগেট''ৰ পৰা আহিছে যাৰ অৰ্থ হৈছে “সৰু চামৰাৰ পাৰ্চ”। বিত্তীয় পৰিকল্পনাৰ ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ প্ৰথম ব্যৱহাৰ উইলিয়াম পুলটেনিৰ দ্বাৰা মুকলি কৰা বাজেট পত্ৰিকাৰ পৰা আহিছে যি সুৰা আৰু ধঁপাতৰ ওপৰত চৰকাৰৰ বিত্তীয় নীতি বৰ্ণনা আৰু সমালোচনা কৰিবলৈ বাজেট শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰে। <ref>{{Google books|id=C-5bAAAAQAAJ|page=8}}</ref> "বাজেট" শব্দটোৰ সচৰাচৰ ব্যৱহাৰে ব্যক্তি বা সংগঠন এটাৰ দ্বাৰা তেওঁলোকৰ প্ৰক্ষেপিত উপাৰ্জন আৰু ব্যয়ৰ ওপৰত আধাৰিত এক বিত্তীয় পৰিকল্পনাকে বুজায়। বহল অৰ্থত ইয়াক ব্যক্তি বা সংগঠনে ব্যয় কৰিবলৈ উপলব্ধ পৰিমাণ বুজাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। <ref>{{cite web | url = https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/budget | title = Budget Meaning in the Cambridge English Dictionary | access-date = 2021-02-25}}</ref> ==কৰ্প’ৰেট বাজেট== কোম্পানী এটাৰ বাজেট প্ৰায়ে বাৰ্ষিকভাৱে সংকলিত কৰা হয় যদিও ই সম্পূৰ্ণ বা সমাপ্ত বাজেট নহ'বও পাৰে। সাধাৰণতে ই হ্ৰস্বম্যাদী ভৱিষ্যতৰ বাবে এক পৰিকল্পনা হিচাপে কাম কৰে যি বিভিন্ন বিভাগক (কাৰ্যবাহক, মানৱ সম্পদ, তথ্য প্ৰযুক্তি ইত্যাদি) চূড়ান্ত বাজেটত তেওঁলোকৰ প্ৰত্যাশিত ৰাজহ আৰু ব্যয় তালিকাভুক্ত কৰিবলৈ অনুমতি দিয়ে। যদি প্ৰকৃত পৰিসংখ্যা বাজেটৰ পৰিসংখ্যাৰ ওচৰে-পাজৰে থাকে তেন্তে ই সূচায় যে মেনেজাৰ বা প্ৰবন্ধকসকলে তেওঁলোকৰ ব্যৱসায়ৰ বিষয়ে বুজি পাইছে আৰু ইয়াক সফলতাৰে অভিপ্ৰেত দিশত চলাই আহিছে। আনহাতে যদি পৰিসংখ্যাবোৰ বাজেটৰ পৰা বহু পৰিমাণে আঁতৰি যায় তেন্তে ই পৰিস্থিতি 'নিয়ন্ত্ৰণৰ বাহিৰত' থকাৰ এক সংকেত প্ৰেৰণ কৰে আৰু ইয়াৰ ফলত শ্বেয়াৰৰ মূল্য ক্ষতিগ্ৰস্ত হ'ব পাৰে। প্ৰচাৰ পৰিকল্পনাকাৰীসকলে (কেম্পেইন প্লেনাৰছ) যিকোনো প্ৰচাৰত দুই প্ৰকাৰৰ ব্যয় বহন কৰে: প্ৰথমটো হ'ল অভিযানটোৰ পৰিকল্পনা আৰু কাৰ্যকৰী কৰাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় মানৱ সম্পদৰ ব্যয়। প্ৰচাৰ পৰিকল্পনাকাৰীসকলে বহন কৰা দ্বিতীয় প্ৰকাৰৰ ব্যয় হৈছে প্ৰচাৰৰ কঠিন ব্যয় (হাৰ্ড কষ্ট অফ কেম্পেইন)। বাজেট সম্পৰ্কীয় বিশেষ বিত্তীয় বিশ্লেষকৰ ভূমিকাত নিয়োজিত পেছাদাৰীসকলক প্ৰায়ে "বাজেট বিশ্লেষক" হিচাপে মনোনীত কৰা হয়। <ref name="BLS">[https://www.bls.gov/ooh/business-and-financial/budget-analysts.htm#tab-2 Budget Analysts], Bureau of Labor Statistics</ref> ই সাধাৰণতে কোম্পানীৰ বিত্তীয় ব্যৱস্থাপনা ক্ষেত্ৰ, বিশেষকৈ "এফপিএণ্ডএ"ৰ (বিত্তীয় পৰিকল্পনা আৰু বিশ্লেষণ) অন্তৰ্ভুক্ত। ==চৰকাৰী বাজেট== চৰকাৰৰ বাজেট হৈছে চৰকাৰ এখনৰ আকাংক্ষিত ৰাজহ আৰু ব্যয়ৰ সাৰাংশ বা পৰিকল্পনা। তিনি প্ৰকাৰৰ চৰকাৰী বাজেট হৈছে ক্ৰমে পৰিচালনা বা চলিত বাজেট, মূলধন বা বিনিয়োগ বাজেট, আৰু নগদ ধন বা নগদ প্ৰবাহ বাজেট। <ref>Cliche, P. (2012). “Budget,” in L. Côté and J.-F. Savard (eds.), Encyclopedic Dictionary of Public Administration, [online], http://www.dictionnaire.enap.ca/Dictionnaire/en/home.aspx {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121105170308/http://www.dictionnaire.enap.ca/Dictionnaire/en/home.aspx |date=2012-11-05 }}</ref> ==ব্যক্তিগত বা পৰিয়াল বাজেট== ব্যক্তিগত বাজেট বা গৃহ বা পৰিয়াল বাজেট হৈছে এক বিত্তীয় পৰিকল্পনা যি ভৱিষ্যতৰ ব্যক্তিগত উপাৰ্জন, ব্যয়, সঞ্চয় আৰু ঋণ পৰিশোধৰ বাবে উৎসৰ্গিত। ব্যক্তিগত বাজেট সৃষ্টি কৰোঁতে পূৰ্বৰ ব্যয় আৰু ব্যক্তিগত ঋণ বিবেচনা কৰা হয়। ব্যক্তিগত বাজেট সৃষ্টি, ব্যৱহাৰ আৰু মিলোৱা কাৰ্যৰ বাবে কেইবাটাও পদ্ধতি আৰু সঁজুলি উপলব্ধ। উদাহৰণ স্বৰূপে, চাকৰি হৈছে এক উপাৰ্জনৰ উৎস। আনহাতে বিল আৰু ভাড়া পৰিশোধ হৈছে ব্যয়। ==প্ৰকাৰ== * ''বিক্ৰী বাজেট''– ভৱিষ্যতৰ বিক্ৰীৰ এক আনুমানিক হিচাপ যাক প্ৰায়ে দুটা গোটত বিভক্ত কৰা হয়। ইয়াক বিক্ৰীৰ লক্ষ্য নিৰ্ধাৰণ কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। * ''উৎপাদন বাজেট'' – বিক্ৰী লক্ষ্য পূৰণ কৰিবলৈ নিৰ্মাণ কৰিব লগা এককৰ সংখ্যাৰ এক আনুমানিক হিচাপ। উৎপাদন বাজেটত শ্ৰমিক আৰু সামগ্ৰীকে ধৰি উৎপাদনৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন ব্যয় অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। * ''মূলধন বাজেট'' – এটা সংগঠনৰ দীৰ্ঘম্যাদী বিনিয়োগ যেনে নতুন যন্ত্ৰপাতি, প্ৰতিষ্ঠাপন যন্ত্ৰপাতি, নতুন প্লাণ্ট, নতুন সামগ্ৰী, আৰু গৱেষণা বিকাশ প্ৰকল্পবোৰ চলাই নিয়াৰ যোগ্য হয় নে নহয় নিৰ্ধাৰণ কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। * ''নগদ প্ৰবাহ/নগদ বাজেট''– এক নিৰ্দিষ্ট সময়ৰ বাবে ভৱিষ্যতৰ নগদ প্ৰাপ্তি আৰু ব্যয়ৰ আনুমানিক হিচাপ। ই সাধাৰণতে হ্ৰস্বম্যাদী ভৱিষ্যতৰ এছোৱা সময় সামৰি লয়। নগদ প্ৰবাহ বাজেটে ব্যৱসায়টোক ব্যয় পূৰণ কৰাৰ বাবে কেতিয়া উপাৰ্জন পৰ্যাপ্ত হ'ব আৰু কোম্পানীটোৱে কেতিয়া বাহ্যিক উৎসৰ পৰা বিত্ত বিচাৰিব লাগিব নিৰ্ধাৰণ কৰাত সহায় কৰে। * ''চৰ্তসাপেক্ষ বাজেট'' - ই হৈছে উত্থান-পতন হোৱা উপাৰ্জন, অধিক পৰিমাণৰ [[স্থিৰ ব্যয়]], বা [[ডুবন্ত ব্যয়]]ৰ (Sunk Cost) ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি উপাৰ্জন কৰা কোম্পানী, অলাভকাৰী সংগঠন আৰু বেচৰকাৰী সংগঠনসমূহৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰা এক বাজেট পদ্ধতি। * ''মাৰ্কেটিং বাজেট''– সামগ্ৰী বা সেৱাৰ বজজ্ৰীকৰনৰ বাবে প্ৰচাৰ, বিজ্ঞাপন আৰু জনসম্পৰ্কৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় পুঁজিৰ এক বাজেট। * ''প্ৰকল্প বাজেট''– এটা নিৰ্দিষ্ট কোম্পানী প্ৰকল্পৰ সৈতে সম্পৰ্কিত ব্যয়ৰ বাজেট। এই ব্যয়বোৰৰ ভিতৰত আছে শ্ৰম, সামগ্ৰী, আৰু অন্যান্য সম্পৰ্কিত ব্যয়। * ''ব্যয় বাজেট''' – বিভিন্নধৰণৰ ব্যয়ৰ বাজেট ইয়াত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। * ''নমনীয়তা বাজেট''– ইয়াক স্থিৰ ব্যয়ৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰা হয় আৰু পৰিৱৰ্তনশীল ব্যয়ৰ বাবে প্ৰতিটো কাৰ্যকলাপৰ পৰিমাপত পৰিৱৰ্তনশীল হাৰ নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়। * ''বিনিয়োগ বাজেট''– ইয়াৰ যোগেদি পৰিচালনা শাখাৰ সিদ্ধান্তৰ ওপৰত ৰ্নিৰ্ভৰ কৰি কিছুমান ব্যয়ৰ বাবে সৰ্বাধিক পৰিমাণ নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়। *''প্ৰদৰ্শন বাজেট''– ইয়াক বেছিভাগ সংগঠন আৰু উন্নয়নমূলক কাৰ্যকলাপৰ সৈতে জড়িত মন্ত্ৰালয়ে ব্যৱহাৰ কৰে। বাজেটৰ এই প্ৰক্ৰিয়াটোৱে অন্তিম ফলাফলসমূহ বিবেচনা কৰে। * ''শূন্য আধাৰিত বাজেট''' – একপ্ৰকাৰৰ বাজেট য'ত বাজেটত যোগ দিয়া প্ৰতিটো সামগ্ৰীৰ অনুমোদনৰ প্ৰয়োজন হয় আৰু আগৰ বছৰৰ বাজেটৰ পৰা কোনো সামগ্ৰী যোগ কৰা নহয় নহয়। যেতিয়া সীমিত সম্পদবোৰ সাৱধানে আৰু নিৰপেক্ষভাৱে আৱণ্টন কৰিব লাগে তেতিয়া এই ধৰণৰ বাজেটৰ এক স্পষ্ট সুবিধা আছে। শূন্য আধাৰিত বাজেট তৈয়াৰ কৰিবলৈ অধিক সময় লাগে কিয়নো বাজেটৰ সকলো অংশ পৰিচালনা শাখাৰ দ্বাৰা পুনৰীক্ষণ কৰা প্ৰয়োজন। * ''ব্যক্তিগত বাজেট''– নিজৰ বাবে বা ঘৰৰ বাবে ব্যয়ৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া বাজেট প্ৰকাৰত সাধাৰণতে বাজেটৰ উপাৰ্জন অন্তৰ্ভুক্ত হৈ থাকে। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{হিচাপবিদ্যা}} [[শ্ৰেণী:বাণিজ্য]] [[শ্ৰেণী:হিচাপবিদ্যা]] sero59wblvq9910a5t4l3o76w7pr7h5 0 75897 649208 612931 2026-11-02T23:10:34Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649208 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ভগৱতী চৰণ বৰ্মা | image = Bhagwati charan verma.jpg | birth_date = {{birth date|df=yes|1903|08|30}} | birth_place = [[শফীপুৰ]], [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]] | death_date = {{death date and age|df=yes|1981|10|5|1903|08|30}} | death_place = [[নতুন দিল্লী]], [[ভাৰত]] | occupation = লেখক | nationality = ভাৰতীয় | education = [[:en:Bachelor of Arts|BA]], [[:en:Bachelor of Laws|LL.B]] | alma_mater = [[এলাহাবাদ বিশ্ববিদ্যালয়]] | genre = [[উপন্যাস]] | awards = [[পদ্মভূষণ]]<br />[[সাহিত্য অকাডেমি বঁটা]] }} '''ভগৱতী চৰণ বৰ্মা''' ({{lang-en|Bhagawati Charan Verma}}; ৩০ আগষ্ট, ১৯০৩ — ৫ অক্টোবৰ, ১৯৮১) আছিল হিন্দী সাহিত্যৰ এগৰাকী লেখক। তেওঁ [[হিন্দী ভাষা]]ত বহুকেইখন উপন্যাস ৰচনা কৰিছে। ১৯৩৪ চনত প্ৰকাশিত [[চিত্ৰলেখা (উপন্যাস)|চিত্ৰলেখা]] তেওঁৰ অন্যতম কৃতি। এই উপন্যাসখনৰ আধাৰতেই ১৯৪১ আৰু ১৯৬৪ চনত দুখনকৈ [[হিন্দী চলচ্চিত্ৰ]] নিৰ্মাণ কৰা হৈছে।<ref>{{cite book |title=Encyclopaedia of Hindi cinema|author=Gulzar |author-link=Gulzar |author2=Govind Nihalani|author3=Saibal Chatterjee|publisher=Popular Prakashan|year=2003|isbn=81-7991-066-0 |page=337 |url=https://books.google.com/books?id=8y8vN9A14nkC&q=Sahib+Bibi+Aur+Golam+Bimal+Mitra+%28novel%29&pg=PT361 }}</ref><ref>{{IMDb title|0138360|Chitralekha}}</ref> তেওঁৰ পাঁচটা খণ্ড যুক্ত উপন্যাস ''ভুলে-বিছৰে চিত্ৰ''ৰ বাবে তেওঁ ১৯৬১ চনত [[সাহিত্য অকাডেমি বঁটা]] লাভ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। ইয়াৰোপৰি ১৯৭১ চনত তেওঁক ভাৰতৰ তৃতীয় সৰ্বোচ্চ অসামৰিক সন্মান [[পদ্মভূষণ]]ৰে সন্মানিত কৰা হয়।<ref name=cscarchive>{{cite web |url=http://www.cscsarchive.org:8081/mediaarchive/Library.nsf/Library.nsf/(docid)/2DA2B13BD717F0E5652571380039FFD9?OpenDocument%26StartKey%3DBhagwati%26Count%3D10 |title=Archived copy |access-date=28 September, 2021 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716105237/http://www.cscsarchive.org:8081/mediaarchive/Library.nsf/Library.nsf/%28docid%29/2DA2B13BD717F0E5652571380039FFD9?OpenDocument&StartKey=Bhagwati&Count=10 |archive-date=16 July 2011 |df=dmy-all }}{{Dead link|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ১৯৭৮ চনত তেওঁ ৰাজ্যসভালৈও মনোনীত হৈছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা== ১৯০৩ চনৰ ৩০ আগষ্ট তাৰিখে উন্নাৱ জিলাৰ (বৰ্তমানৰ [[উত্তৰ প্ৰদেশ]]ত) শফীপুৰ গাঁৱত এটা কায়স্থ পৰিয়ালত ভগৱতী চৰণ বৰ্মাৰ জন্ম হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://unnao.nic.in/person.htm|title=Personalities|publisher=Unnao.nic.in|access-date=28 September, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20131016084339/http://unnao.nic.in/person.htm|archive-date=16 October 2013|url-status=dead}}</ref><ref name=abhi>{{cite web|url=http://www.abhivyakti-hindi.org/lekhak/b/bcverma.htm|title=भगवती चरण वर्मा|publisher=Abhivyakti-hindi.org|access-date=28 September, 2021}}</ref> তেওঁৰ পিতৃ দেৱী চৰণ বৰ্মা‌ই কানপুৰত ওকালতি কৰিছিল। শফীপুৰ গাঁৱত প্ৰাথমিক শিক্ষা লাভ কৰাৰ পাছত উচ্চ শিক্ষাৰ বাবে ভগৱতী চৰণ বৰ্মাক এলাহাবাদ বিশ্ববিদ্যালয়লৈ পঠিওৱা হৈছিল য'ত তেওঁ সাহিত্য আৰু আইনত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>{{cite web |title=Bhagwati Charan Verma - Introduction |url=http://gadyakosh.org/gk/%E0%A4%AD%E0%A4%97%E0%A4%B5%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%9A%E0%A4%B0%E0%A4%A3_%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%BE_/_%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%9A%E0%A4%AF |website=Gadya Kosh |access-date=2021-09-28 |archivedate=2023-08-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230814175440/http://gadyakosh.org/gk/%E0%A4%AD%E0%A4%97%E0%A4%B5%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%9A%E0%A4%B0%E0%A4%A3_%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%BE_/_%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%9A%E0%A4%AF |deadurl=yes }}</ref> ==কৰ্মজীৱন== আনুষ্ঠানিক শিক্ষা সাং কৰি ভগৱতী চৰণ বৰ্মা‌ই কানপুৰত ওকালতি আৰম্ভ কৰে আৰু পাছলৈ হামিৰপুৰত কৰ্মজীৱন অব্যাহত ৰাখে। হামিৰপুৰত থকা সময়ছোৱাতেই তেওঁ চিত্ৰলেখা উপন্যাসখন লিখি উলিয়াই। চিত্ৰলেখাৰ সফলতাৰ বাবে তেওঁ তাৎক্ষণিক খ্যাতি লাভ কৰে আৰু নিজৰ সাহিত্যকৰ্মক অন্য এক মাত্ৰা প্ৰদান কৰি ১৭ খনতকৈ বেছি উপন্যাস লিখি উলিয়ায়।<ref>{{cite book |title=The Encyclopaedia Of Indian Literature, Vol. 5|author=Mohan Lal|publisher=Sahitya Akademi|year= 2006|isbn=81-260-1221-8|url=https://books.google.com/books?id=KnPoYxrRfc0C&q=Chitralekha+1964+film&pg=PA4500 |ref=La }}</ref> তেওঁ কিছু সময়ৰ বাবে কলিকতা ফিল্ম কৰ্পোৰেশ্যনটো কাম কৰে আৰু তাৰ পাছত ''বিচাৰ'' নামৰ এখন সাপ্তাহিক আলোচনী সম্পাদনা কৰিবলৈ লয়। তদুপৰি তেওঁ বোম্বেত (বৰ্তমানৰ মুম্বাই) চিত্ৰনাট্য লিখিবলৈও লৈছিল আৰু পাছলৈ ''নৱজীৱন'' নামৰ এখন হিন্দী দৈনিক কাকত সম্পাদনা কৰিবলৈ লয়। তেওঁ লক্ষ্ণৌৰ অল ইণ্ডিয়া ৰেডিঅ'ত এগৰাকী হিন্দী উপদেষ্টা হিচাপেও সেৱা আগবঢ়াইছিল। ১৯৭৮ চনত তেওঁ ৰাজসভালৈ মনোনীত হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.india9.com/i9show/Bhagwati-Charan-Verma-25261.htm|title=Bhagwati Charan Verma|publisher=India9.com|access-date=28 September, 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141103202744/http://www.india9.com/i9show/Bhagwati-Charan-Verma-25261.htm|archivedate=2014-11-03|deadurl=yes}}</ref> ==সাহিত্যকৃতি== {{Div col begin|cols=3}} ; উপন্যাস * অপনে খিলোনে * পতন * তীন বৰ্ষ * চিত্ৰলেখা * ভুলে-বিছৰে চিত্ৰ * টেড়ে-মেড়ে ৰাস্তে * চিধী চচ্ছী বাটে * সামৰ্থ ঔৰ সীমা * ৰেখা * ৱহ ফিৰ নহী আঈ * সবহি নচাৱত ৰাম গোসাঈ * প্ৰশ্ন ঔৰ মৰীচিকা * চাণক্য * থকে পাঁৱ * যুৱৰাজ চুণ্ডা * ধুপ্পল ; কাহিনী সংগ্ৰহ * প্ৰতিনিধি কহানিয়া * মেৰী কহানিয়া * মোৰ্চাবন্দী তথা সম্পূৰ্ণ কহানিয়া ; কবিতা সংগ্ৰহ * মেৰী কবিতায়ে * সবিনয় ঔৰ এক নাৰাজ কবিতা ; নাটক * মেৰে নাটক * বচীয়ত ; স্মৃতিকথা * অতীত কে গৰ্ত মে * কহি ন জায় কা কহিয়ে ; সাহিত্য সমালোচনা * সাহিত্য কে সিদ্ধান্ত তথা ৰূপ ; সম্পূৰ্ণ ৰচনা * ভগৱতী চৰণ বৰ্মা ৰচনাৱলী — ১৪ খণ্ড {{Div col end|cols=3}} ==মৃত্যু== ১৯৮১ চনৰ ৫ অক্টোবৰ তাৰিখে তেওঁ মৃত্যুবৰণ কৰে।<ref>{{Cite news|title=Bhagvati Charan Varmas - Chitralekha saga|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/Bhagvati-Charan-Varmas-Chitralekha-saga-of-paap-and-punya-was-written-as-a-challenge/articleshow/41541108.cms}}</ref> মৃত্যুৰ পাছত জন্মভূমি শফীপুৰত এখন উদ্যানৰ নাম তেওঁৰ নামেৰে নামকৰণ কৰা হয়।<ref>{{cite web|url=http://wikimapia.org/#lat=26.739232&lon=80.346352&z=18&l=0&m=a&v=2&show=/1507261/|title=Bhagwati Charan Verma Park|publisher=Wikimap.org|access-date=28 September, 2021}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * [http://www.kavitakosh.org/kk/index.php?title=%E0%A4%AD%E0%A4%97%E0%A4%B5%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%9A%E0%A4%B0%E0%A4%A3_%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%BE কবিতাকোষত ভগৱতী চৰণ বৰ্মা]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170718051529/http://www.kavitakosh.org/kk/index.php?title=%E0%A4%AD%E0%A4%97%E0%A4%B5%E0%A4%A4%E0%A5%80%E0%A4%9A%E0%A4%B0%E0%A4%A3_%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A4%BE |date=2017-07-18 }} '''(হিন্দী)''' {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী সাহিত্যিক]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী ঔপন্যাসিক]] [[শ্ৰেণী:পদ্মভূষণ বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:হিন্দী ভাষাৰ সাহিত্য অকাডেমি বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] hc2txzs2gw2vteu9n6gn2ld36hfq0zq 0 77335 649155 632295 2026-11-02T14:18:18Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649155 wikitext text/x-wiki {{Infobox mythical creature | name = চীনা ড্ৰেগন | image = Chinese dragon asset heraldry.svg | caption = [[চিং ৰাজবংশ]]ৰ ধ্বজাত অংকিত [[এজুৰ ড্ৰেগন]] | Grouping = কিংবদন্তিমূলক জীৱ | Sub_Grouping = [[ড্ৰেগন]] | AKA = | Country = [[চীন]] | Region = | First_Attested = | Similar_entities = }} '''চীনা ড্ৰেগন''' অৰ্থাৎ '''লুং''', '''লং''' বা '''লাং''' [[চীন|চীনা]] আখ্যান, লোককথা আৰু চীনা সংস্কৃতিত উল্লিখিত এক কিংবদন্তিমূলক জীৱ। চীনা ড্ৰেগনৰ কচ্ছপ আৰু মৎস্যৰ দৰে বহুতো প্ৰাণীসদৃশ ৰূপ আছে যদিও সাধাৰণতে ইয়াক চাৰিটা ঠেঙৰ সৈতে সৰ্পৰ দৰে চিত্ৰায়িত কৰা হয়। শিক্ষাবিদসকলে চীনা ড্ৰেগনৰ উৎপত্তি সন্দৰ্ভত চাৰিটা নিৰ্ভৰযোগ্য তত্ত্ব চিনাক্ত কৰিছে। এইকেইটা হ'ল সৰ্প, চীনা কুম্ভীৰ, বজ্ৰপাত আৰু প্ৰকৃতি উপাসনা।<ref name="origin">{{cite journal |url=https://academic.hep.com.cn/fhc/EN/10.3868/s020-010-021-0006-6 |title=Discovering the Long : Current Theories and Trends in Research on the Chinese Dragon |first=Marco |last=Meccarelli |journal=Frontiers of History in China |pages=123–142 |volume=16 |issue=1 |date=2021 |doi=10.3868/s020-010-021-0006-6 |doi-broken-date=31 October 2021 |issn=1673-3401 |access-date=24 November 2021 |archivedate=8 August 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210808190355/https://academic.hep.com.cn/fhc/EN/10.3868/s020-010-021-0006-6 |deadurl=yes }}</ref> পৰম্পৰাগতভাৱে এই আটাইবোৰ একো একোটা প্ৰভাৱশালী আৰু শুভ শক্তিৰ প্ৰতীক। ইয়াৰ ভিতৰত জলভাগ, বৰষুণ, টাইফুন (ধুমুহা) আৰু বানপানীৰ ওপৰত নিয়ন্ত্ৰণ মুখ্য। পূব এছিয়াৰ সংস্কৃতিত ড্ৰেগন যোগ্য লোকসকলৰ বাবে ক্ষমতা, শক্তি আৰু সৌভাগ্যৰ প্ৰতীক। চীনা ৰাজতন্ত্ৰৰ সময়ত সম্ৰাটে সাধাৰণতে ড্ৰেগনক তেওঁৰ সাম্ৰাজ্যিক ক্ষমতা আৰু শক্তিৰ প্ৰতীক হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{cite book |last=Ingersoll |first=Ernest |year=2013 |title=The Illustrated Book of Dragons and Dragon Lore |location=Chiang Mai |publisher=Cognoscenti Books |display-authors=etal}}{{|date=July 2014}}</ref> চীনা সংস্কৃতিত উৎকৃষ্ট লোকসকলক ড্ৰেগনৰ সৈতে তুলনা কৰা হয়। আনহাতে কোনো সফলতা নোপোৱা অক্ষম লোকসকলক অন্যান্য নিম্নস্থানীয় প্ৰাণী যেনে পোক আদিৰ সৈতে তুলনা কৰা হয়। চীনা ফকৰা-যোজনাত ড্ৰেগনৰ প্ৰসংগ পোৱা যায়। কোনো কোনো চীনা উপাধিতো ড্ৰেগনৰ নাম সংলগ্ন হৈ আছে। ==চিহ্ন হিচাপে তাৎপৰ্য== {{multiple image | align = center | image1 = Dinastia zhou occ.le, drago decorativo in giada, 770-256 ac. ca..JPG | width1 = 160 | caption1 = <center>ঝাউ ৰাজবংশৰ জেড ড্ৰেগন</center> | image2 = Dragon Pendant, Eastern Zhou dynasty or Warring States period, c 4th 3rd century BC.jpg | width2 = 160 | caption2 = <center>ঝাউ ৰাজবংশৰ জেড ড্ৰেগনৰ তাবিজ</center> | image3 = 明皇家琉璃龙纹瓦当.jpg | width3 = 160 | caption3 = <center>ড্ৰেগনৰ খোদিত চিত্ৰ</center> | image4 = Song Dynasty Stone Sutra Pillar, Dali Kingdom (9965032676).jpg | width4 = 160 | caption4 = <center>ছোং ৰাজবংশৰ ড্ৰেগনৰ স্তম্ভ</center> }} ঐতিহাসিকভাৱে চীনা ড্ৰেগন চীনৰ সম্ৰাটৰ সৈতে জড়িত আছিল। ইয়াক সাম্ৰাজ্যিক শক্তিক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিবলৈ প্ৰতীক হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। [[হান ৰাজবংশ|হান ৰাজবংশৰ]] প্ৰতিষ্ঠাপক লিউ বেঙে এই কথা দাবী কৰিছিল যে তেওঁৰ মাতৃয়ে ড্ৰেগনৰ সপোন দেখাৰ পিছত তেওঁক গৰ্ভত ধাৰণ কৰিছিল।<ref name="identity">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=T7AL_qGOBsYC&pg=PA77 |title=The Construction of Racial Identities in China and Japan |first= Frank |last=Dikötter |pages=76–77 |publisher=C Hurst & Co Publishers Ltd |date=10 November 1997|isbn= 978-1850652878}}</ref> টাং ৰাজবংশৰ সময়ত সম্ৰাটসকলে সাম্ৰাজ্যিক প্ৰতীক হিচাপে ড্ৰেগনৰ সাজ-সজ্জা থকা পোছাক পৰিধান কৰিছিল আৰু কোনো কোনো সময়ত উচ্চপদস্থ বিষয়াসকলক ড্ৰেগনৰ পোছাকো প্ৰদান কৰিছিল। ইউয়ান ৰাজবংশত দুটা শিঙ আৰু পাঁচটা নখযুক্ত ড্ৰেগনক কেৱল ''স্বৰ্গৰ পুত্ৰ'' অৰ্থাৎ সম্ৰাটে ব্যৱহাৰ কৰিবৰ বাবে মনোনীত কৰা হৈছিল। আনহাতে চাৰিনখীয়া ড্ৰেগন ৰাজকুমাৰ আৰু অভিজাত লোকসকলে ব্যৱহাৰ কৰিছিল<ref name="komaroff">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=mUgyAQAAQBAJ&pg=PA320 |title=Beyond the Legacy of Genghis Khan|editor= Linda Komaroff |page=320 |publisher= Brill Academic Publishers |isbn=978-9047418573|date=2006}}</ref> একেদৰে মিং আৰু চিং ৰাজবংশৰ সময়তো পাঁচনখীয়া ড্ৰেগন কেৱল সম্ৰাটৰ দ্বাৰা ব্যৱহাৰৰ অনুমতি আছিল। চিং ৰাজবংশৰ ড্ৰেগন [[চীন|চীনৰ]] প্ৰথমখন ৰাষ্ট্ৰীয় পতাকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল।<ref name="Sleeboom">Sleeboom, Margaret (2004). ''Academic Nations in China and Japan Framed in concepts of Nature, Culture and the Universal''. Routledge publishing. {{ISBN|0-415-31545-X}}</ref> ড্ৰেগনক কেতিয়াবা পশ্চিমীয়া দেশসমূহত চীনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতীক হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয় যদিও চীন গণৰাজ্যত এনে ব্যৱহাৰ সাধাৰণতে দেখা নাযায়। ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে ড্ৰেগনক সাধাৰণতে সংস্কৃতিৰ প্ৰতীক হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। [[হংকং|হংকঙত]] ড্ৰেগন আছিল ব্ৰিটিছ শাসনৰ অধীনত সামৰিক পোছাকৰ এক উপাদান। পৰৱৰ্তী কালত ই হংকঙৰ চৰকাৰী প্ৰচাৰৰ প্ৰতীক ''ব্ৰেণ্ড হংকঙ''ৰ ডিজাইনৰ এক বিশেষত্ব হৈ পৰে।<ref>[http://www.brandhk.gov.hk/brandhk/eview.htm "Brand Overview"], Brand Hong Kong, 09-2004 Retrieved 23 February 2007. {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20081223104613/http://www.brandhk.gov.hk/brandhk/eview.htm |date=23 December 2008}}</ref> চীনা ড্ৰেগন আৰু ইউৰোপীয় ড্ৰেগনৰ অৰ্থৰ যথেষ্ট তাৰতম্য দেখা যায়। ইউৰোপীয় সংস্কৃতিত ড্ৰেগন হৈছে এক আক্ৰমণাত্মক অগ্নি নিৰ্গত কৰা প্ৰাণী। আনহাতে চীনা ড্ৰেগন হৈছে এক আধ্যাত্মিক আৰু সাংস্কৃতিক প্ৰতীক যি সমৃদ্ধি আৰু সৌভাগ্যক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। ইয়াৰ লগতে ড্ৰেগন বৰষুণৰো দেৱতা আৰু ই সম্প্ৰীতি বৃদ্ধি কৰে। এক বাতৰিৰ মতে চীন চৰকাৰে চীনৰ বাহিৰত ড্ৰেগনৰ অৰ্থ আক্ৰমণাত্মক হোৱাৰ বাবে ড্ৰেগনক ২০০৮ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিকৰ শুভংকৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰাৰ বিৰুদ্ধে সিদ্ধান্ত লয় আৰু তাৰ সলনি অধিক "বন্ধুত্বপূৰ্ণ" চিহ্ন বাছনি কৰে।<ref name="Chinese Prefer Dragon">[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/6171963.stm "Fiery Debate Over China's Dragon"], BBC News, an article covering China's decision not to use a dragon mascot and the resulting disappointment.</ref> ১৯৭০ৰ দশকত আৰম্ভ হোৱা জাতিগত সচেতনতাৰ প্ৰৱণতাৰ অংশ হিচাপে কেতিয়াবা চীনা লোকসকলে "ড্ৰেগনৰ বংশধৰ" শব্দটো জাতিগত পৰিচয়ৰ চিহ্ন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা দেখা যায়।<ref name="identity"/><ref name="Sleeboom" /><ref>{{cite web |url=http://www.history.upenn.edu/coursepages/hist086/material/Mongols1.html |title=The Mongolian Message |access-date=28 November 2016 |archive-date=13 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190613184640/http://www.history.upenn.edu/coursepages/hist086/material/Mongols1.html |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190613184640/http://www.history.upenn.edu/coursepages/hist086/material/Mongols1.html |archivedate=13 June 2019 |deadurl=yes }}</ref> == ড্ৰেগনৰ উপাসনা == [[File:Jietai Temple Double Dragon Statue.jpg|thumb|জিয়েটাই মন্দিৰৰ মাৰ্বল পাথৰৰ যুৰীয়া ড্ৰেগন]] ===মূল=== পৌৰাণিক কালৰ চীনাসকলে নিজকে 'ড্ৰেগনৰ দেৱতা' হিচাপে চিনাক্ত কৰিছিল। ইয়াৰ অন্তৰ্নিহিত কাৰণটো এইটোৱেই যে চীনা ড্ৰেগন হৈছে যি পূৰ্বপুৰুষৰ পৰা হোৱা বিৱৰ্তন তথা চি শক্তিক প্ৰতিনিধিত্ব কৰা এক কাল্পনিক সৰীসৃপ।<ref name="Zai 2015">Dr Zai, J. [https://books.google.com/books?id=-WzMCQAAQBAJ&printsec=frontcover1 ''Taoism and Science: Cosmology, Evolution, Morality, Health and more'']. Ultravisum, 2015.</ref> জিংলংৱা সংস্কৃতিৰ (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৬২০০-৫৪০০) চাহাইত (লিয়াওনিং) ৰঙাচুৱা-মুগা শিলত ড্ৰেগনসদৃশ এক জান্তৱ সজ্জা পোৱা গৈছে।<ref name="Meccarelli 2021 123–142">{{cite journal |url=https://academic.hep.com.cn/fhc/EN/10.3868/s020-010-021-0006-6#1 |title=Discovering the Long : Current Theories and Trends in Research on the Chinese Dragon |first=Marco |last=Meccarelli |journal=Frontiers of History in China |pages=123–142 |publisher=Frontiers of History in China vol. 16 issue 1 |date=2021 |volume=16 |issue=1 |doi=10.3868/s020-010-021-0006-6#1 |doi-broken-date=31 October 2021 |issn=1673-3401 |access-date=24 November 2021 |archivedate=8 August 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210808190355/https://academic.hep.com.cn/fhc/EN/10.3868/s020-010-021-0006-6#1 |deadurl=yes }}</ref> হেনানৰ য়াংশ্বাও সংস্কৃতিৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব পঞ্চম সহস্ৰাব্দৰ এটা ড্ৰেগনৰ মূৰ্তি আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ লগে লগে চীনা সংস্কৃতিত ড্ৰেগনৰ উপস্থিতি বহু হাজাৰ বছৰ পুৰণি আৰু খ্ৰীষ্টপূৰ্ব পঞ্চম সহস্ৰাব্দৰ বুলি প্ৰমাণ পোৱা গৈছে।<ref>{{cite book|author=Howard Giskin and Bettye S. Walsh|title=An introduction to Chinese culture through the family|url=https://archive.org/details/introductiontoch0000unse_y3q6|publisher=State University of New York Press|year=2001|isbn=0-7914-5047-3|page=[https://archive.org/details/introductiontoch0000unse_y3q6/page/126 126]}}</ref> প্ৰায় ৪৭০০-২৯০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বৰ হংশ্বান সংস্কৃতিৰ কুণ্ডলীবদ্ধ ৰূপত থকা ড্ৰেগন অংকিত জেড পাথৰৰ তাবিজ খননকাৰ্যত পোৱা হৈছে।<ref>[http://www.nga.gov/education/chinatp_sl01.htm "Teaching Chinese Archeology"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080211223345/http://www.nga.gov/education/chinatp_sl01.htm |date=11 February 2008}}, National Gallery of Art, Washington, D.C.</ref> কিছুমান প্ৰাচীন ড্ৰেগন শিল্পকলাৰ ভিতৰত হংশ্বান সংস্কৃতিৰ গাহৰি আকৃতিৰ ড্ৰেগনৰ কাৰুকাৰ্যও আছে। কুণ্ডলীবদ্ধ ড্ৰেগন বা সৰ্পৰ ৰূপটোৱে প্ৰাৰম্ভিক চীনা সংস্কৃতিত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। প্ৰাচীনতম চীনা লিখনিত "ড্ৰেগন"ৰ চৰিত্ৰটোৰ একেই কুণ্ডলীবদ্ধ ৰূপৰ বিষয়ে উল্লেখ আছে।<ref>Salviati, Filippo (2002). ''The Language of Adornment: Chinese Ornaments of Jade, Crystal, Amber and Glass'', Fig. 17. Ten Speed Press. {{ISBN|1-58008-587-3}}.</ref> প্ৰাচীন কালৰ চীনা লোকসকলে খননকাৰ্যত উদ্ধাৰ হোৱা ডাইনোচৰৰ হাড়বোৰক ড্ৰেগনৰ হাড় বুলি উল্লেখ কৰাৰ লগতে ইয়াক এনেদৰেই নথিভুক্ত কৰিছিল। উদাহৰণস্বৰূপে, খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩০০ চনত চাং কু নামৰ ইতিহাসবিদগৰাকীয়ে ছিচুয়ানত ড্ৰেগনৰ হাড় আৱিষ্কাৰ হোৱাৰ নথিপত্ৰ প্ৰস্তুত কৰিছে।<ref>{{cite book|author=Dong Zhiming|year=1992|title=Dinosaurian Faunas of China|publisher=China Ocean Press, Beijing|isbn=3-540-52084-8|oclc=26522845|author-link=Dong Zhiming}}</ref> ডাইনোচৰৰ বাবে আধুনিক চীনা শব্দ হৈছে কংলং অৰ্থাৎ 'আতংক ড্ৰেগন'। মধ্য চীনৰ গাওঁবাসীসকলে দীৰ্ঘদিন ধৰি পৰম্পৰাগত ঔষধত ব্যৱহাৰৰ বাবে আজিকোপতি জীৱাশ্মযুক্ত তথাকথিত ড্ৰেগনৰ হাড় উদ্ধাৰ কৰি আহিছে।<ref>{{cite news |title=Dinosaur bones 'used as medicine' |work=BBC News Online|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/6276948.stm |access-date=6 July 2007 |date=6 July 2007 }}</ref> চীনত আৱিষ্কৃত একপ্ৰকাৰৰ [[ডাইনোচৰ|ডাইনোচৰৰ]] দ্বৈত নামৰ অৰ্থ হৈছে চীনা ভাষাত (মেই আৰু লং) নিদ্ৰামগ্ন ড্ৰেগন। চীনত মেই লঙৰ জীৱাশ্মযুক্ত অৱশিষ্টসমূহ নিদ্ৰিত আৰু কুণ্ডলীবদ্ধ ৰূপত পোৱা গৈছে। ইয়াৰ নেজডালে গোটেই শৰীৰৰ চাৰিওফালে ঘেৰি ৰাখিছে।<ref name="Xu&Norell2004">Xu and Norell, (2004). "A new troodontid dinosaur from China with avian-like sleeping posture". ''Nature'', '''431'''(7010): 838–841. {{doi|10.1038/news041011-7}}</ref> ===কিংবদন্তিমূলক জীৱ=== মূৰ্তি হিচাপে ইয়াৰ উৎপত্তি বা প্ৰাকৃতিক প্ৰাণীৰ বৈশিষ্ট্যযুক্ত চিত্ৰণৰ পৰা চীনা ড্ৰেগন এটা কিংবদন্তিমূলক পৌৰাণিক জীৱলৈ বিকশিত হৈছিল। হান ৰাজবংশৰ পণ্ডিত ৱাং ফুৱে লিপিবদ্ধ কৰা চীনা আখ্যানত লং ড্ৰেগনৰ নটা শাৰীৰিক সাদৃশ্য আছিল। পৰৱৰ্তী উৎসসমূহত নবিধ জন্তুৰ সাদৃশ্যৰ বিভিন্ন তালিকা প্ৰদান কৰিছে। চিহ্নতত্ত্ববিদ হেনৰি ড'ৰে তালিকাভুক্ত কৰা একোটা প্ৰকৃত ড্ৰেগনৰ এই বিশেষত্ববোৰ হৈছে হৰিণৰ শিং, ঘঁ‌ৰিয়ালৰ শিৰ, ৰাক্ষসৰ চকু, সাপৰ ডিঙি, কাছৰ অভ্যন্তৰীণ অংগ, চিলনীৰ নখ, বাঘৰ হাঁ‌তোৰা, গৰুৰ কাণ আৰু শিঙৰ শ্ৰৱণশক্তি। ইয়াৰ কাণকেইখন শ্ৰৱণশক্তিৰহিত।<ref name="Doré">{{cite book |last=Doré |first=Henri |orig-year=1917 |url=https://openlibrary.org/b/OL13587109M/Researches-into-Chinese-superstitions |title=Researches into Chinese Superstitions |translator1=M. Kennelly |translator2=D. J. Finn |translator3=L. F. McGreat |publisher=Ch'eng-wen |year=1966 |page=681 }}</ref> তেওঁ উল্লেখ কৰে যে কিছু লোকৰ মতে ড্ৰেগনৰ চকু শহাপহুৰ, উদৰ ভেকুলীৰ আৰু বাকলিবোৰ মাছৰ। চিমেৰা আৰু মেণ্টিকোৰকে ধৰি অন্যান্য কিংবদন্তিমূলক জীৱসমূহৰ শৰীৰতন্ত্ৰও একেদৰে ভয়ংকৰ প্ৰাণীৰ দ্বাৰা গঠিত। চীনা ড্ৰেগনৰ শাৰীৰিক গঠন সৰু বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ১১৭টা বাকলিৰ ভিতৰত ৮১টা য়াং বা ধনাত্মক আৰু ৩৬টা য়িন বা ঋণাত্মক। প্ৰথমাৱস্থাত ড্ৰেগন পৰোপকাৰী, জ্ঞানী আৰু ন্যায়সঙ্গত আছিল। কিন্তু বৌদ্ধসকলে কিছুমান ড্ৰেগনৰ মাজত অশুভ প্ৰভাৱৰ ধাৰণাটো প্ৰৱৰ্তন কৰে। তেওঁলোকে কৈছিল যে পানী ধ্বংসকাৰী শক্তি হোৱাৰ দৰে কিছুমান ড্ৰেগনে বানপানী, জোৱাৰৰ ঢৌ আৰু ধুমুহাৰ জৰিয়তে ধ্বংস কৰিব পাৰে। চীনা ড্ৰেগনৰ বহুতো ছবিত ইয়াৰ থুঁতৰিৰ তলত বা নখত এটা জ্বলন্ত মুক্তা দেখুওৱা হৈছে। এই মুক্তা আধ্যাত্মিক শক্তি, জ্ঞান, সমৃদ্ধি, শক্তি, অমৰত্ব, বজ্ৰপাত বা চন্দ্ৰৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। চীনা কলাসমূহত প্ৰায়ে এহাল ড্ৰেগনক জ্বলন্ত মুক্তাৰ ওপৰত খেদি ফুৰা বা কাজিয়া কৰা দেখুওৱা হয়। কলা বুৰঞ্জীবিদ জন বৰ্ডমেনৰ মতে চীনা ড্ৰেগন আৰু ভাৰতীয় [[মকৰ]]ৰ চিত্ৰাংকন গ্ৰীক পুৰাণৰ কেটোছৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হ'ব পাৰে কিয়নো চীনা ড্ৰেগন অধিক [[ছিল্ক ৰোড]]ৰ জৰিয়তে কেটোছৰ চিত্ৰৰ সংস্পৰ্শলৈ অহাৰ পিছত আৰু ড্ৰেগনৰ ৰূপটো অধিক সৰীসৃপ হৈ পৰাৰ লগতে শিৰৰ আকৃতিও সলনি হয়।<ref>{{cite book |last=Boardman |first=John |author-link=John Boardman (art historian) |date=2015 |title=The Greeks in Asia |url=https://archive.org/details/greeksinasia0000boar |publisher=Thames and Hudson |isbn=978-0500252130}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:চীনৰ সংস্কৃতি]] [[শ্ৰেণী:এছিয়াৰ কিংবদন্তি]] aenuws73e9vrde80mcmj8h3xfd8s23c 0 81841 649218 647669 2026-11-03T01:39:15Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649218 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | name = মাৰিয়াম মিৰ্জাখানী | native_name = {{Nobold|{{lang|fa|مریم میرزاخانی}}}} | image = Maryam Mirzakhani in Seoul 2014.jpg | caption = ২০১৪ চনত দক্ষিণ কোৰিয়াৰ ছৌলত অনুষ্ঠিত গণিতজ্ঞসকলৰ আন্তৰ্জাতিক সন্মিলত মিৰ্জাখানী। এই সন্মিলনতে তেওঁ ফিল্ডছ্ মেডেল গ্ৰহণ কৰিছিল। | birth_date = ১২ মে' ১৯৭৭<ref name="mactutor">{{Cite web|last1=O'Connor|first1=John|last2=Robertson|first2=Edmund|date=August 2017|title=Maryam Mirzakhani|url=https://mathshistory.st-andrews.ac.uk/Biographies/Mirzakhani/|url-status=live|access-date=2021-05-03|website=MacTutor History of Mathematics Archive|language=en}}</ref> | birth_place = [[তেহৰাণ]], ইৰাণ | death_date = {{death date and age|df=y|2017|07|14|1977|05|03}} | death_place = ষ্টেনফ'ৰ্ড, কেলিফ'ৰ্ণিয়া, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | resting_place = | nationality = ইৰাণী<ref name="mmcv2">{{cite web|archive-url=https://web.archive.org/web/20051124105510/http://www.claymath.org/fas/research_fellows/Mirzakhani/cv.pdf|title=Curriculum Vitae|first1=Maryam|last1=Mirzakhani|url=http://www.claymath.org/fas/research_fellows/Mirzakhani/cv.pdf|archive-date=24 November 2005|access-date=13 August 2014|archivedate=24 November 2005|archiveurl=https://web.archive.org/web/20051124105510/http://www.claymath.org/fas/research_fellows/Mirzakhani/cv.pdf|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|title=The Fields Medalists 2014|first=Alain|last=Valette|publisher=Institut de mathématiques, Université de Neuchâtel|location=Neuchâtel, Switzerland|url=https://www.unine.ch/files/live/sites/math/files/shared/documents/prepublications/2014/Fields2014%20english%20light.pdf|access-date=15 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170720095938/https://www.unine.ch/files/live/sites/math/files/shared/documents/prepublications/2014/Fields2014%20english%20light.pdf|archive-date=20 July 2017|url-status=dead|archivedate=20 July 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170720095938/https://www.unine.ch/files/live/sites/math/files/shared/documents/prepublications/2014/Fields2014%20english%20light.pdf|deadurl=yes}}</ref> | education = শ্বাৰিফ ইউনিভাৰ্ছিটী অব টেকন'ল'জী {{small|(বি এচ চি)}}<br />হাৰ্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয় {{small|(পি এইচ ডি)}} | thesis_title = Simple geodesics on hyperbolic surfaces and the volume of the moduli space of curves | thesis_url = http://search.proquest.com/docview/305191605 | thesis_year = ২০০৪ | doctoral_advisor = কাৰ্টিছ টি. মেকমুলেন<ref name=bbc>{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/science-environment-28739373|title=First female winner for Fields maths medal|last1=Jonathan|first1=Webb|year=2014|access-date=13 August 2014|newspaper=BBC News|archive-url=https://web.archive.org/web/20140813023735/http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-28739373|archive-date=13 August 2014|url-status=live}}</ref> | academic_advisors = চিয়াভাচ শ্বাহশ্বাহানি, {{Nowrap|এবাডল্লাহ এচ. মাহমুডিয়ান<ref name="ISNA">{{citation|url=http://www.isna.ir/news/96042715699/%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%81%D8%B3%D9%88%D8%B1-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7|id=96042715699|title=Private Funeral of Professor Mirzakhani to be held in the United States|language=fa|work=[[Iranian Students News Agency]]|date=19 July 2017|access-date=19 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170720002330/http://www.isna.ir/news/96042715699/%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%81%D8%B3%D9%88%D8%B1-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D8%AE%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7|archive-date=20 July 2017|url-status=live}}</ref>}} | spouse = জেন ভনড্ৰাক | children = আনাহিটা ভনড্ৰাক | field = [[গণিত]] | work_institutions = {{Plainlist| * প্ৰিন্সটন বিশ্ববিদ্যালয় * ষ্টেনফ'ৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়}} | prizes = {{Plainlist| * ব্লুমেন্থেল এৱাৰ্ড (২০০৯) * ৰুথ লিটল চেটাৰ প্ৰাইজ ইন মেথমেটিকছ্ (২০১৩) * ক্লে' ৰিচাৰ্ছ্ এৱাৰ্ড (২০১৪) * [[ফিল্ডছ মেডেল]] (২০১৪)}} }} '''মাৰিয়াম মিৰ্জাখানী''' (ফাৰ্চী: مریم میرزاخانی, উচ্চাৰণ [mæɾˈjæm miːɾzɑːxɑːˈniː]; ১২ মে' ১৯৭৭ – ১৪ জুলাই ২০১৭) এগৰাকী ইৰাণী গণিতজ্ঞ<ref name="mmcv2" /><ref name="bio">{{Cite web|url=http://mmirzakhani.com/biography/|script-title=fa:وبسایت رسمی مریم میرزاخانی|website=mmirzakhani.com|language=fa|access-date=6 September 2018|title=Archived copy|archive-url=https://web.archive.org/web/20180908124127/http://www.mmirzakhani.com/biography/|archive-date=8 September 2018|url-status=live|archivedate=8 September 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180908124127/http://www.mmirzakhani.com/biography/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://www.bbc.com/news/science-environment-40617094 |title=Maryam Mirzakhani, first woman to win maths' Fields Medal, dies |newspaper=BBC News |publisher=bbc.com |date=12 August 2014 |access-date=16 July 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170716000615/http://www.bbc.com/news/science-environment-40617094 |archive-date=16 July 2017 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web|title=The Fields Medalists 2014|first=Alain|last=Valette|publisher=Institut de mathématiques, Université de Neuchâtel|location=Neuchâtel, Switzerland|url=https://www.unine.ch/files/live/sites/math/files/shared/documents/prepublications/2014/Fields2014%20english%20light.pdf|access-date=15 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170720095938/https://www.unine.ch/files/live/sites/math/files/shared/documents/prepublications/2014/Fields2014%20english%20light.pdf|archive-date=20 July 2017|url-status=dead|archivedate=20 July 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170720095938/https://www.unine.ch/files/live/sites/math/files/shared/documents/prepublications/2014/Fields2014%20english%20light.pdf|deadurl=yes}}</ref><ref name=nytimes>{{cite news |last1=Chang |first1=Kenneth |title=Maryam Mirzakhani, only woman to win a Fields Medal, dies at 40 |url=https://www.nytimes.com/2017/07/16/us/maryam-mirzakhani-dead.html |work=The New York Times |date=16 July 2017 |access-date=16 July 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180226232257/https://www.nytimes.com/2017/07/16/us/maryam-mirzakhani-dead.html |archive-date=26 February 2018 |url-status=live }}</ref> আৰু ষ্টেনফৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ গণিতৰ অধ্যাপক আছিল।<ref name="Weil-Petersson">{{Cite journal | first1 = Maryam | last1 = Mirzakhani | year = 2007 | journal = [[Journal of the American Mathematical Society]] | title = Weil-Petersson volumes and intersection theory on the moduli space of curves | doi = 10.1090/S0894-0347-06-00526-1 | volume = 20 | issue = 1 | mr = 2257394 | pages = 1–23 | url = https://www.ams.org/journals/jams/2007-20-01/S0894-0347-06-00526-1/S0894-0347-06-00526-1.pdf | bibcode = 2007JAMS...20....1M | access-date = 2 September 2015 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160304080300/http://www.ams.org/journals/jams/2007-20-01/S0894-0347-06-00526-1/S0894-0347-06-00526-1.pdf | archive-date = 4 March 2016 | url-status = live | doi-access = free }}</ref><ref>{{Cite journal | journal = [[Inventiones Mathematicae]] | first1= Maryam|last1= Mirzakhani | title = Simple geodesics and Weil-Petersson volumes of moduli spaces of bordered Riemann surfaces | url = https://archive.org/details/sim_inventiones-mathematicae_2007_167_1/page/179 | date= January 2007 |volume=167 |issue=1 |pages=179–222 | doi = 10.1007/s00222-006-0013-2 |issn=1432-1297 |bibcode=2006InMat.167..179M | s2cid= 44008647}}</ref><ref>{{cite web |url=http://news.stanford.edu/news/2008/april9/prezreport-040908.html |title=Report of the President to the Board of Trustees |date=9 April 2008 |access-date=12 August 2014 |publisher=Stanford University |archive-url=https://web.archive.org/web/20140812203441/https://news.stanford.edu/news/2008/april9/prezreport-040908.html |archive-date=12 August 2014 |url-status=live |archivedate=26 December 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226060926/https://news.stanford.edu/news/2008/april9/prezreport-040908.html |deadurl=yes }}</ref> তেওঁৰ গৱেষণা ক্ষেত্ৰসমূহৰ ভিতৰত আছিল- টেইচমুলাৰ তত্ত্ব, হাইপাৰবলিক জ্যামিতি, এৰগ'ডিক তত্ত্ব আৰু চিমপ্লেক্টিক জ্যামিতি।<ref name="mmcv2">{{cite web|archive-url=https://web.archive.org/web/20051124105510/http://www.claymath.org/fas/research_fellows/Mirzakhani/cv.pdf|title=Curriculum Vitae|first1=Maryam|last1=Mirzakhani|url=http://www.claymath.org/fas/research_fellows/Mirzakhani/cv.pdf|archive-date=24 November 2005|access-date=13 August 2014|archivedate=24 November 2005|archiveurl=https://web.archive.org/web/20051124105510/http://www.claymath.org/fas/research_fellows/Mirzakhani/cv.pdf|deadurl=yes}}</ref> ২০০৫ চনত মিৰ্জাখানীয়ে তেওঁৰ গৱেষণাৰ বাবে ''পপুলাৰ চায়েন্স''ৰ চতুৰ্থ বাৰ্ষিক "ব্ৰিলিয়েণ্ট ১০"ত সন্মানিত হৈছিল, য'ত তেওঁ নিজৰ ক্ষেত্ৰখনক উদ্ভাৱনীমূলক দিশত ঠেলি দিয়া শীৰ্ষ ১০ গৰাকী যুৱক-যুৱতীৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite news |last1=Newhall |first1=Marissa |title='Brilliant' minds honored |url=https://usatoday30.usatoday.com/tech/science/2005-09-13-brilliant-minds_x.htm |access-date=2 December 2018 |work=USA Today |publisher=USA Today |date=13 September 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160718085949/http://usatoday30.usatoday.com/tech/science/2005-09-13-brilliant-minds_x.htm |archive-date=18 July 2016 |url-status=live }}</ref> ২০১৪ চনৰ ১৩ আগষ্টত মিৰ্জাখানীক গণিতৰ আটাইতকৈ সন্মানীয় বঁটাসমূহৰ অন্যতম, [[ফিল্ডছ মেডেল|ফিল্ডছ মেডেলেৰে]] সন্মানিত কৰা হৈছিল।<ref name="Farsnews">{{cite news |url=http://english.farsnews.com/newstext.aspx?nn=13930523000321 |title=President Rouhani Congratulates Iranian Woman for Winning Math Nobel Prize |date=14 August 2014 |access-date=14 August 2014 |publisher=[[Fars News Agency]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20140814194229/http://english.farsnews.com/newstext.aspx?nn=13930523000321 |archive-date=14 August 2014 |url-status=dead }}</ref><ref name=IMU2014>{{cite web |url=http://www.mathunion.org/general/prizes/2014 |publisher=International Mathematical Union |title=IMU Prizes 2014 |access-date=12 August 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140812205734/http://www.mathunion.org/general/prizes/2014/ |archive-date=12 August 2014 |url-status=live |archivedate=26 December 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226060901/https://www.mathunion.org/general/prizes/2014%0A |deadurl=yes }}</ref> এই বঁটাৰে সন্মানিত হোৱা তেওঁ প্ৰথমগৰাকী ইৰাণী লোক,<ref name="Dehghan">{{Cite news|author=Iran correspondent Saeed Kamali Dehghan|date=16 July 2017|title=Maryam Mirzakhani: Iranian newspapers break hijab taboo in tributes|language=en-GB|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/world/2017/jul/16/maryam-mirzakhani-iranian-newspapers-break-hijab-taboo-in-tributes#img-2|url-status=live|access-date=18 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170718033745/https://www.theguardian.com/world/2017/jul/16/maryam-mirzakhani-iranian-newspapers-break-hijab-taboo-in-tributes#img-2|archive-date=18 July 2017|issn=0261-3077}}</ref> আৰু এতিয়ালৈকে মাত্ৰ দুগৰাকী মহিলাৰ ভিতৰত প্ৰথমগৰাকী। বঁটাপ্ৰদান সমিতিয়ে তেওঁ "the dynamics and geometry of Riemann surfaces and their moduli spaces" ক্ষেত্ৰত কৰা গৱেষণাকৰ্মৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল।<ref name=sample>{{cite news | url = https://www.theguardian.com/science/2014/aug/13/fields-medal-mathematics-prize-woman-maryam-mirzakhani | title = Fields Medal mathematics prize won by woman for first time in its history | newspaper = [[The Guardian]] | date = 13 August 2014 | first = Ian | last = Sample | access-date = 9 June 2016 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160608173407/https://www.theguardian.com/science/2014/aug/13/fields-medal-mathematics-prize-woman-maryam-mirzakhani | archive-date = 8 June 2016 | url-status = live }}</ref> ২০১৭ চনৰ ১৪ জুলাইত ৪০ বছৰ বয়সত স্তনৰ কৰ্কট ৰোগত আক্ৰান্ত হৈ মিৰ্জাখানীৰ মৃত্যু হয়।<ref>{{Cite magazine |url=http://www.newyorker.com/tech/elements/maryam-mirzakhanis-pioneering-mathematical-legacy |title=Maryam Mirzakhani's Pioneering Mathematical Legacy |magazine=The New Yorker |access-date=18 July 2017 |date=17 July 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170717235600/http://www.newyorker.com/tech/elements/maryam-mirzakhanis-pioneering-mathematical-legacy |archive-date=17 July 2017 |url-status=live }}</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা== ১৯৭৭ চনৰ ১২ মে'ত<ref name="may12">{{Cite web|title=Why May12?|url=https://may12.womeninmaths.org/why|access-date=2021-05-03|website=Celebrating Women in Mathematics|language=en}}</ref><ref name=mactutor /> ইৰাণৰ তেহৰাণত মিৰ্জাখানীৰ জন্ম হৈছিল।<ref>{{Cite web|last=Bridson|first=Martin|date=2017-07-19|title=Maryam Mirzakhani obituary|url=http://www.theguardian.com/science/2017/jul/19/maryam-mirzakhani-obituary|url-status=live|access-date=2021-05-03|website=The Guardian|language=en}}</ref> শিশু অৱস্থাত তেওঁ নেচনেল অৰ্গেনাইজেচন ফৰ ডেভেলপমেণ্ট অৱ এক্সেপচনেল টেলেণ্টছ (NODET)ৰ অংশ 'তেহৰাণ ফাৰজানেগান স্কুল'ত পঢ়িছিল। তেওঁ হাইস্কুলৰ নিম্ন আৰু উচ্চ বৰ্ষত ইৰাণৰ ৰাষ্ট্ৰীয় অলিম্পিয়াডত গণিত বিষয়ত সোণৰ পদক লাভ কৰিছিল, যাৰ ফলত তেওঁ ৰাষ্ট্ৰীয় মহাবিদ্যালয় প্ৰৱেশ পৰীক্ষাত অৱতীৰ্ণ হোৱাৰ পৰা অব্যাহতি পাইছিল।<ref name="ریاضی به درست فکرکردن کمک می‌کند">{{cite news |title=ریاضی به درست فکرکردن کمک می‌کند |url=https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-63/3266185-%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D9%81%DA%A9%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86-%DA%A9%D9%85%DA%A9-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D8%AF |access-date=2 December 2018 |work=Donya-e-Eghtesaad |date=21 August 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190402162828/https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-63/3266185-%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D9%81%DA%A9%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86-%DA%A9%D9%85%DA%A9-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D8%AF |archive-date=2 April 2019 |url-status=live |archivedate=2 April 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190402162828/https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-63/3266185-%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%B6%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D9%81%DA%A9%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86-%DA%A9%D9%85%DA%A9-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D8%AF |deadurl=yes }}</ref> ১৯৯৪ চনত মিৰ্জাখানীয়ে হংকঙত অনুষ্ঠিত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গাণিতিক অলিম্পিয়াডত ৪২ পইণ্টৰ ভিতৰত ৪১ পইণ্ট লাভ কৰি সোণৰ পদক লাভ কৰা প্ৰথমগৰাকী ইৰাণী মহিলা হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite news|url=https://en.prnasia.com/releases/apac/The_57th_International_Mathematical_Olympiad_Successfully_Completed_in_Hong_Kong-154234.shtml|title=The 57th International Mathematical Olympiad Successfully Completed in Hong Kong|date=15 July 2016|work=PrNewsWire|access-date=15 July 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160724175744/http://finance.yahoo.com/news/57th-international-mathematical-olympiad-successfully-091100366.html|archive-date=24 July 2016|url-status=live|language=en-US}}</ref> পিছৰ বছৰ টৰন্টোত তেওঁ সম্পূৰ্ণ স্ক'ৰ লাভ কৰা আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গাণিতিক অলিম্পিয়াডত দুটা সোণৰ পদক লাভ কৰা প্ৰথমগৰাকী ইৰাণী হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref name=olympiad>{{IMO results|id=926}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.newscientist.com/article/dn26044-iranian-woman-wins-maths-top-prize-the-fields-medal.html |title=Iranian woman wins maths' top prize |work=New Scientist |date=12 August 2014 |access-date=13 August 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140813071853/http://www.newscientist.com/article/dn26044-iranian-woman-wins-maths-top-prize-the-fields-medal.html |archive-date=13 August 2014 |url-status=live }}</ref> জীৱনৰ পিছৰ কালছোৱাত তেওঁ বন্ধু, সহকৰ্মী আৰু অলিম্পিয়াডৰ ৰূপৰ পদক বিজয়ী ৰয়া বেহেষ্টি জাভাৰেহ (ফাৰ্চী: رؤیا بهشتی زواره)ৰ সৈতে সহযোগিতা কৰি 'এলিমেণ্টৰী নাম্বাৰ থিয়ৰী, চেলেঞ্জিং প্ৰব্লেমছ্' নামৰ কিতাপখন প্ৰস্তুত কৰিছিল, যিখন ১৯৯৯ চনত প্ৰকাশ পাইছিল।<ref name="ریاضی به درست فکرکردن کمک می‌کند"/> মিৰ্জাখানী আৰু জাভাৰেহ ইৰাণৰ ৰাষ্ট্ৰীয় গাণিতিক অলিম্পিয়াডত অংশগ্ৰহণ কৰা প্ৰথম মহিলা আছিল, আৰু ১৯৯৫ চনত দুয়ো যথাক্ৰমে স্বৰ্ণ আৰু ৰূপৰ পদক লাভ কৰিছিল। ১৯৯৮ চনৰ ১৭ মাৰ্চত প্ৰতিভাৱান আৰু প্ৰাক্তন অলিম্পিয়াড প্ৰতিযোগীসকলেৰে গঠিত এখন সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ পিছত মিৰ্জাখানী আৰু জাভাৰেহে উপস্থিত আন লোকসকলৰ সৈতে আহৱাজৰ পৰা তেহৰাণলৈ এখন বাছেৰে যাত্ৰা কৰিছিল। যাত্ৰাপথত বাছখন এক দুৰ্ঘটনাত পতিত হৈছিল। বাছখন থিয় গৰা এটাৰ পৰা বাগৰি পৰিছিল, যাৰ ফলত ৭ গৰাকী যাত্ৰীৰ মৃত্যু হৈছিল। তেওঁলোক আটাইকেইজন শ্বাৰীফ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শিক্ষাৰ্থী আছিল। ইৰাণত এই ঘটনাক বহুলভাৱে ৰাষ্ট্ৰীয় ট্ৰেজেডী বুলি গণ্য কৰা হয়। দুৰ্ঘটনাটোৰ পৰা বাচি যোৱা অতি কমসংখ্যক জীৱিত লোকৰ ভিতৰত মিৰ্জাখানী আৰু জাভাৰেহো অন্যতম আছিল।<ref>{{cite news |title=بازخوانی یک پرونده کهنه |url=http://sharifdaily.net/fa/node/128 |archive-url=https://archive.today/20140814183347/http://sharifdaily.net/fa/node/128 |url-status=dead |archive-date=14 August 2014 |access-date=3 December 2018 |work=Sharif University of Technology Newspaper |archivedate=14 August 2014 |archiveurl=https://archive.ph/20140814183347/http://sharifdaily.net/fa/node/128 |deadurl=yes }}</ref> ১৯৯৯ চনত মিৰ্জাখানীয়ে শ্বাৰীফ প্ৰযুক্তিবিদ্যা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা গণিত শাখাত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। তাত থকা সময়ছোৱাত তেওঁ শ্বুৰৰ এটা উপপাদ্যৰ এটা সৰল প্ৰমাণ উলিওৱা বাবে আমেৰিকান মেথেমেটিকেল ছ'চাইটিৰ পৰা স্বীকৃতি লাভ কৰিছিল।<ref>{{cite news |last1=Karamzadeh |first1=Omid Ali Shahni |title=آهسته و پیوسته در راهی دشوار |url=https://taaghche.ir/book/766/%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B4%D8%B1%D9%82-%DB%B1%DB%B3%DB%B9%DB%B3 |access-date=2 December 2018 |work=Sharq News }}{{Dead link|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ইয়াৰ পিছত তেওঁ স্নাতকোত্তৰ শিক্ষাৰ বাবে আমেৰিকালৈ যায়। তেওঁ ২০০৪ চনত হাৰ্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা পি এইচ ডি লাভ কৰে, য'ত তেওঁ ফিল্ডছ মেডেল বিজয়ী গণিতজ্ঞ কাৰ্টিছ টি মেকমুলেনৰ তত্বাৱধানত কাম কৰে।<ref>{{cite web |url=https://www.genealogy.math.ndsu.nodak.edu/id.php?id=91093 |title=Maryam Mirzakhani |work=The Mathematics Genealogy Project |publisher=Genealogy.math.ndsu.nodak.edu |access-date=21 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160509192420/https://www.genealogy.math.ndsu.nodak.edu/id.php?id=91093 |archive-date=9 May 2016 |url-status=dead |archivedate=9 May 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160509192420/https://www.genealogy.math.ndsu.nodak.edu/id.php?id=91093 |deadurl=yes }}</ref> হাৰ্ভাৰ্ডত তেওঁক "দৃঢ়তা আৰু অবিৰাম প্ৰশ্ন সোধা গুণৰ বাবে পৰিচিত" বুলি কোৱা হয়। শ্ৰেণীত তেওঁ নিজৰ মাতৃভাষা পাৰ্চীত টোকা লৈছিল।<ref name=":0">{{cite web|last=Myers|first=Andrew|last2=Carey|first2=Bjorn|date=15 July 2017|title=Maryam Mirzakhani, Stanford mathematician and Fields Medal winner, dies|url=http://news.stanford.edu/press-releases/2017/07/15/maryam-mirzakhanedal-winner-dies/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20171011234200/https://news.stanford.edu/press-releases/2017/07/15/maryam-mirzakhanedal-winner-dies/|archive-date=11 October 2017|access-date=21 October 2017|website=Stanford News|archivedate=11 October 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171011234200/https://news.stanford.edu/press-releases/2017/07/15/maryam-mirzakhanedal-winner-dies/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news |last1=Ahmed Khan |first1=Sameen |title=Fields Medallist Maryam Mirzakhani |url=http://www.asiapacific-mathnews.com/07/preserved-docs/0701/0036_0039.pdf |access-date=2 April 2022 |volume=7 |issue=1 |publisher=Asia Pacific Mathematics Newsletters |date=December 2017 |page=37 |quote=She noted the responses of her professors in her native language Farsi (Persian).}}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== ২০০৮ চনত মিৰ্জাখানীয়ে চেক তাত্ত্বিক কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানী আৰু ব্যৱহাৰিক গণিতজ্ঞ জেন ভণ্ড্ৰাকৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল। তেওঁ বৰ্তমান ষ্টেনফৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সহযোগী অধ্যাপক।<ref>{{cite web|language=fa|title=بیوگرافی مریم میرزاخانی؛ ستاره پرفروغ دنیای ریاضیات [Biography Maryam Mirzakhani; the best-selling star of the world of mathematics]|url=http://www.zoomit.ir/2017/7/15/189155/maryam-mirzakhani-biography/|publisher=Zoomit|date=24 July 2011|access-date=19 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170720020716/http://www.zoomit.ir/2017/7/15/189155/maryam-mirzakhani-biography/|archive-date=20 July 2017|url-status=dead|archivedate=20 July 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170720020716/http://www.zoomit.ir/2017/7/15/189155/maryam-mirzakhani-biography/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://theory.stanford.edu/~jvondrak/data/cv.pdf|title=Jan Vondrák, CV|website=Stanford University|access-date=14 July 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20140814022437/http://theory.stanford.edu/~jvondrak/data/cv.pdf|archive-date=14 August 2014|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180304192950/http://theory.stanford.edu/~jvondrak/data/cv.pdf|archivedate=4 March 2018|deadurl=yes}}</ref> তেওঁলোকৰ এগৰাকী কন্যা সন্তান আছিল।<ref>[http://www.simonsfoundation.org/quanta/20140812-a-tenacious-explorer-of-abstract-surfaces "A Tenacious Explorer of Abstract Surfaces"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140813121901/http://www.simonsfoundation.org/quanta/20140812-a-tenacious-explorer-of-abstract-surfaces/ |date=13 August 2014 }}, simonsfoundation.org. Retrieved 13 April 2014.</ref> মিৰ্জাখানীয়ে কেলিফৰ্ণিয়াৰ পালো আল্ট'ত বাস কৰিছিল।<ref name="voafields">{{cite news|last1=Putic|first1=George|title=Iranian-American Woman Wins Top Mathematics Prize|url=https://www.voanews.com/a/iranian-becomes-first-woman-to-win-maths-top-prize/2411610.html|access-date=18 July 2017|work=[[Voice of America]]|date=13 August 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20170729230743/https://www.voanews.com/a/iranian-becomes-first-woman-to-win-maths-top-prize/2411610.html|archive-date=29 July 2017|url-status=live}}</ref> মিৰ্জাখানীয়ে নিজকে এগৰাকী "ধীৰ" গণিতজ্ঞ বুলি বৰ্ণনা কৰি কয় যে "গণিতৰ সৌন্দৰ্য্য চাবলৈ কিছু শক্তি আৰু কষ্ট ব্যয় কৰিব লাগিব।" সমস্যা সমাধানৰ বাবে মিৰ্জাখানীয়ে কাগজৰ শ্বীটত ডুডল আঁকিছিল আৰু অংকনবোৰৰ চাৰিওফালে গাণিতিক সূত্ৰ লিখিছিল। তেওঁৰ ছোৱালীয়ে মাকৰ কামক "চিত্ৰকলা" বুলি বৰ্ণনা কৰিছিল।<ref name=":0" /><ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/science/2017/jul/29/maryam-mirzakhani-great-artist-mathematician-fields-medal-howard-jacobson|title=The world has lost a great artist in mathematician Maryam Mirzakhani|first=Howard|last=Jacobson|date=29 July 2017|access-date=21 October 2017|newspaper=The Guardian|archive-url=https://web.archive.org/web/20170915030115/https://www.theguardian.com/science/2017/jul/29/maryam-mirzakhani-great-artist-mathematician-fields-medal-howard-jacobson|archive-date=15 September 2017|url-status=live}}</ref> তেওঁ ঘোষণা কৰিছিল: {{quote|মোৰ হাতত কোনো বিশেষ কাৰ্য নিৰ্দেশনা নাই [নতুন প্ৰমাণ বিকাশ কৰিবলৈ] ... ই যেন জংঘলত হেৰাই যোৱাৰ পিছত কিছুমান নতুন কৌশল উলিয়াবলৈ আপুনি গোটাব পৰা সকলো জ্ঞান ব্যৱহাৰৰ চেষ্টা কৰাৰ দৰে কথা। আৰু কিছু ভাগ্য থাকিলে আপুনি হয়তো বাহিৰলৈ ওলাই অহাৰ পথ বিচাৰি পাব পাৰে।<ref name=":0" />}} ==বঁটা আৰু সন্মান== * স্বৰ্ণ পদক, আন্তৰ্জাতিক গাণিতিক অলিম্পিয়াড (হংকং ১৯৯৪)<ref name=olympiad /> * স্বৰ্ণ পদক, আন্তৰ্জাতিক গাণিতিক অলিম্পিয়াড (কানাডা ১৯৯৫)<ref name=olympiad /> * আই পি এম ফেল'শ্বিপ, তেহৰাণ, ইৰাণ, ১৯৯৫–১৯৯৯<ref name="mmcv2" /> * মেৰিট ফেল'শ্বিপ হাৰ্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়, ২০০৩<ref name="mmcv2" /> * হাৰ্ভাৰ্ড জুনিয়ৰ ফেল'শ্বিপ হাৰ্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয়, ২০০৩<ref name="mmcv2" /> * ক্লে মেথমেটিকেল ইনষ্টিটিউট ৰিচাৰ্ছ্ ফেলো, ২০০৪<ref>{{cite web|url=http://www2.maths.ox.ac.uk/cmi/library/annual_report/ar2008/08Interview.pdf|title=Interview with Research Fellow Maryam Mirzakhani|publisher=Oxford University|year=2008|access-date=14 August 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140827222953/http://www2.maths.ox.ac.uk/cmi/library/annual_report/ar2008/08Interview.pdf|archive-date=27 August 2014|url-status=live}}</ref> * এ এম এছ ব্লুমেন্থাল বঁটা, ২০০৯<ref name="AMS">[https://www.ams.org/ams/press/blumenthal-2009.html American Mathematical Society] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090131072501/http://www.ams.org/ams/press/blumenthal-2009.html |date=31 January 2009 }}. Retrieved 6 January 2009</ref> * ২০১০ চনত আন্তৰ্জাতিক গণিতজ্ঞ সন্মিলনত  "ট'প'লজি এণ্ড ডাইনামিকেল চিষ্টেমছ এণ্ড অ'ডিই" বিষয়ত বক্তৃতা দিবলৈ আমন্ত্ৰণ লাভ।<ref>{{cite web|title=ICM Plenary and Invited Speakers since 1897|url=http://www.mathunion.org/db/ICM/Speakers/SortedByCongress.php|publisher=[[International Congress of Mathematicians]]|access-date=13 August 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20171108012153/http://www.mathunion.org/db/ICM/Speakers/SortedByCongress.php|archive-date=8 November 2017|url-status=live|archivedate=8 November 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171108012153/http://www.mathunion.org/db/ICM/Speakers/SortedByCongress.php|deadurl=yes}}</ref> * গণিতত ২০১৩ চনৰ এ এম এছ ৰুথ লিটল চেটাৰ বঁটা। "আমেৰিকান গণিত সমিতিৰ দ্বাৰা প্ৰতি দুবছৰৰ মূৰে মূৰে প্ৰদান কৰা এই ছেটাৰ বঁটাটোৱে পূৰ্বৰ ছয় বছৰত এগৰাকী মহিলাই গণিতৰ গৱেষণাত কৰা এক অসাধাৰণ অৱদানক স্বীকৃতি দিয়ে। ২০১৩ চনৰ ১০ জানুৱাৰীত ছান ডিয়েগোত অনুষ্ঠিত হোৱা যৌথ গণিত সভাত এই বঁটা প্ৰদান কৰা হয়।"<ref name=AMS /> * চাইমনছ্ ইনভেষ্টিগেটৰ বঁটা ২০১৩<ref>{{Cite web|url=https://www.simonsfoundation.org/mathematics-and-physical-science/simons-investigators/simons-investigators-2013/|title=2013 Simons Investigators Awardees {{!}} Simons Foundation|website=Simonsfoundation.org|language=en-US|access-date=3 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170804012807/https://www.simonsfoundation.org/mathematics-and-physical-science/simons-investigators/simons-investigators-2013/|archive-date=4 August 2017|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170804012807/https://www.simonsfoundation.org/mathematics-and-physical-science/simons-investigators/simons-investigators-2013/|archivedate=4 August 2017|deadurl=yes}}</ref> * ২০১৪ চনৰ নেচাৰ আলোচনীয়ে নিৰ্বাচন কৰা দহগৰাকী "গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যক্তি"ৰ ভিতৰত এগৰাকী।<ref>{{cite journal |last1=Gibney |first1=E. |last2=Leford |first2=H. |last3=Lok |first3=C. |last4=Hayden |first4=E.C. |last5=Cowen |first5=R. |last6=Klarreich |first6=E. |last7=Reardon |first7=S. |last8=Padma |first8=T.V. |last9=Cyranoski |first9=D. |last10=Callaway |first10=E. |date=18 December 2014 |title=Nature's 10 Ten people who mattered this year |url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_nature_december-18-25-2014_516_7531/page/311 |journal=[[Nature (journal)|Nature]] |volume=516 |issue=7531 |pages=311–319 |doi=10.1038/516311a |pmid=25519114 |bibcode=2014Natur.516..311.|doi-access=free }}</ref> * ক্লে' ৰিচাৰ্ছ্ এৱাৰ্ড ২০১৪<ref>{{cite web|url=http://www.claymath.org/events/news/2014-clay-research-awards|title=2014 Clay Research Awards – Clay Mathematics Institute|website=Claymath.org|access-date=21 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20140725223041/http://www.claymath.org/events/news/2014-clay-research-awards|archive-date=25 July 2014|url-status=live}}</ref> * ফিল্ডছ্ মেডেল ২০১৪<ref name=IMU2014 /><ref>{{cite news |url=http://www.lemonde.fr/planete/article/2014/08/12/medaille-fields-de-mathematiques-une-femme-promue-pour-la-premiere-fois_4470640_3244.html |title=Médaille Fields de mathématiques : une femme promue pour la première fois |newspaper=[[Le Monde]] |date=12 August 2014 |first1=David |last1=Larousserie |language=fr |access-date=13 August 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140812232151/http://www.lemonde.fr/planete/article/2014/08/12/medaille-fields-de-mathematiques-une-femme-promue-pour-la-premiere-fois_4470640_3244.html |archive-date=12 August 2014 |url-status=live }}</ref> * ২০১৫ চনত ফৰাচী বিজ্ঞান একাডেমীৰ বিদেশী সহযোগী নিৰ্বাচিত।<ref>{{cite web |title=Quinze nouveaux associés étrangers à l'Académie des sciences |url=http://www.academie-sciences.fr/pdf/communique/election_AE_2015.pdf |publisher=Institute de France Académie des Sciences |access-date=16 July 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170728115059/http://www.academie-sciences.fr/pdf/communique/election_AE_2015.pdf |archive-date=28 July 2017 |url-status=live }}</ref> * ২০১৫ চনত আমেৰিকান ফিল'চফিকেল ছ'চাইটিলৈ নিৰ্বাচিত।<ref>{{citation|url=https://www.amphilsoc.org/members/electedApril2015|title=Newly Elected|date=April 2015|publisher=[[American Philosophical Society]]|access-date=28 August 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150816203936/https://amphilsoc.org/members/electedApril2015|archive-date=16 August 2015}}</ref> * নেচনেল একাডেমী অৱ চাইন্স ২০১৬<ref>{{cite web | url=http://www.nasonline.org/news-and-multimedia/news/may-3-2016-NAS-Election.html | title=National Academy of Sciences Members and Foreign Associates Elected | access-date=5 May 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160506052951/http://www.nasonline.org/news-and-multimedia/news/may-3-2016-NAS-Election.html | archive-date=6 May 2016 | url-status=live | archivedate=6 May 2016 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20160506052951/http://www.nasonline.org/news-and-multimedia/news/may-3-2016-NAS-Election.html | deadurl=yes }}</ref> * ২০১৭ চনত আমেৰিকান একাডেমী অৱ আৰ্টছ এণ্ড চাইন্সেছলৈ নিৰ্বাচিত।<ref>{{citation|url=https://mathematics.stanford.edu/2017/04/14/maryam-mirzakhani-elected-to-american-academy-of-arts-and-sciences/|title=Maryam Mirzakhani elected to American Academy of Arts and Sciences|date=May 2017|publisher=Department of Mathematics, Stanford University|access-date=6 May 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170611024311/https://mathematics.stanford.edu/2017/04/14/maryam-mirzakhani-elected-to-american-academy-of-arts-and-sciences/|archive-date=11 June 2017|url-status=dead|archivedate=11 June 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170611024311/https://mathematics.stanford.edu/2017/04/14/maryam-mirzakhani-elected-to-american-academy-of-arts-and-sciences/}}</ref> * "৩২১৩৫৭ মিৰ্জাখানী" গ্ৰহাণুটোৰ নাম তেওঁৰ স্মৃতিত ৰখা হৈছিল।<ref name="MPC-asteroid" /> আনুষ্ঠানিক নামকৰণৰ উদ্ধৃতিটো মাইনাৰ্ছ প্লেনেট চেণ্টাৰে (এমপিচি ১০৮৬৯৮) প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref name="MPC-Circulars-Archive" /> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:গণিতজ্ঞ]] [[শ্ৰেণী:ফিল্ডছ্ মেডেল বিজয়ী গণিতজ্ঞ]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] 83b9ryc01qljy6n2zgiy8nvbz9y8bop 0 85710 649145 646165 2026-11-02T13:31:25Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649145 wikitext text/x-wiki [[File:Assam Book Fair, Assam.jpg|thumb|অসম গ্ৰন্থমেলা]] '''গ্ৰন্থমেলা''' গ্ৰন্থমেলা হ'ল এটা বাণিজ্যিক অনুষ্ঠান য'ত প্ৰকাশকে [[কিতাপ]] প্ৰদৰ্শন আৰু বিক্ৰী কৰে। গ্ৰন্থমেলা হৈছে গ্ৰন্থ প্ৰকাশক, বিক্ৰেতা, [[লেখক]], [[পাঠক]] আৰু সাহিত্য-অনুৰাগীসকলৰ সমাগমত অনুষ্ঠিত হোৱা এক প্ৰকাৰৰ সাংস্কৃতিক আৰু বাণিজ্যিক অনুষ্ঠান। গ্ৰন্থমেলাত বিভিন্ন প্ৰকাশন প্ৰতিষ্ঠানে নিজৰ প্ৰকাশিত গ্ৰন্থ প্ৰদৰ্শন আৰু বিক্ৰী কৰাৰ লগতে লেখক-পাঠক সাক্ষাৎ, গ্ৰন্থ উন্মোচন, আলোচনা-চক্ৰ, সাহিত্যিক অনুষ্ঠান, বক্তৃতা, কৰ্মশালা আদি বিভিন্ন কাৰ্যসূচী অনুষ্ঠিত কৰে।<ref>{{cite web | url=https://www.nbtindia.gov.in/bookfairs/ | title=Mumbai Book Fair 2026 | accessdate=7 October 2026}}</ref> ছপাখানাৰ আৱিষ্কাৰৰ লগে লগে সমগ্ৰ বিশ্বত গ্ৰন্থৰ প্ৰচাৰ বাঢ়িবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু ইয়াৰ ফলত জ্ঞান-বিজ্ঞানৰ সীমা বিস্তৃত হ’বলৈ ধৰে। আগতে গ্ৰন্থ ৰচিত হৈছিল যদিও সেইবোৰ মুষ্টিমেয় মানুহৰ হাতত থুপ খাই আছিল। তাৰপৰা বাহিৰা মানুহ বৰ বিশেষ লাভৱান হ’ব পৰা নাছিল। এতিয়া বিশ্বৰ বিভিন্ন ঠাইত গ্ৰন্থ পাব পৰা হৈছে মুদ্ৰাযন্ত্ৰ আৰু যোগাযাগ ব্যৱস্থাৰ উন্নতিৰ কাৰণে গ্ৰন্থ সমূহে আমাক পঠনৰ এক সুন্দৰ অভিজ্ঞতা প্ৰদান কৰিব পাৰিছে৷।<ref>{{cite web | url=https://www.thehindu.com/opinion/open-page/the-book-fair-crowd/article70755660.ece | title=The Book Fair Crowd | accessdate=7 October 2026}}</ref> ==গ্ৰন্থমেলাৰ উদ্দেশ্য== গ্ৰন্থমেলাৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে গ্ৰন্থ আৰু পাঠকৰ মাজত সংযোগ স্থাপন কৰা, পঠন-সংস্কৃতিৰ বিকাশ ঘটোৱা আৰু গ্ৰন্থ প্ৰকাশন তথা সাহিত্য-সংস্কৃতিৰ প্ৰসাৰ সাধন কৰা। ইয়াত বিভিন্ন বিষয়ৰ সাহিত্য, ইতিহাস, বিজ্ঞান, দৰ্শন, শিশু সাহিত্য, শিক্ষামূলক গ্ৰন্থ, অভিধান আৰু গৱেষণামূলক গ্ৰন্থ আদি একে স্থানতে উপলব্ধ হয়। বিশেষকৈ নতুন লেখক আৰু প্ৰকাশকসকলৰ বাবে গ্ৰন্থমেলা নিজৰ সৃষ্টি আৰু প্ৰকাশন জনসাধাৰণৰ মাজলৈ লৈ যোৱাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ মাধ্যম। বিশ্বৰ বিভিন্ন দেশত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ৰ গ্ৰন্থমেলা অনুষ্ঠিত হয়। [[ভাৰত]]তো বিভিন্ন ৰাজ্য আৰু মহানগৰত বৃহৎ পৰিসৰত গ্ৰন্থমেলা অনুষ্ঠিত হয়। [[অসম]]ত [[অসম প্ৰকাশন পৰিষদ]]ৰ গ্ৰন্থমেলা, [[গুৱাহাটী]] গ্ৰন্থমেলা আদি অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তে অসমীয়া ভাষা-সাহিত্যৰ লগতে অন্যান্য ভাষাৰ গ্ৰন্থৰ প্ৰচাৰ আৰু বিক্ৰী কৰা হয়।<ref>{{cite web | url=https://publicationboardassam.com/book-fair/ | title=অসম প্ৰকাশন পৰিষদৰ ৱেবচাইট | accessdate=7 October 2026}}</ref> গ্ৰন্থমেলাসমূহে কেৱল গ্ৰন্থ বিক্ৰীৰ ক্ষেত্ৰতেই নহয়, সমাজত পঠন অভ্যাস, জ্ঞানচৰ্চা আৰু সাহিত্য-সংস্কৃতিৰ পৰিৱেশ গঢ়ি তোলাতো গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। গ্ৰন্থমেলাৰদ্বাৰা সমাজৰ সকলো শ্ৰেণীৰ লোক উপকৃত হ’ব পাৰে বিশেষকৈ ছাত্ৰ-ছাত্ৰী তথা বিভিন্ন প্ৰতিযোগিতামূলক পৰীক্ষাৰ বাবে প্ৰস্তুতি চলাই থকা যুৱক-যুৱতীয়ে ইয়াত উপলব্ধ কিতাপ সংগ্ৰহ কৰি জ্ঞান আহৰণ কৰিব পাৰে৷ == গ্ৰন্থমেলাৰ উৎপত্তি আৰু ইতিহাস == গ্ৰন্থমেলাৰ ইতিহাসৰ সৈতে ছপাশালৰ বিকাশ আৰু [[ইউৰোপ]]ত মুদ্ৰিত গ্ৰন্থৰ প্ৰসাৰৰ ধাৰাটো ঘনিষ্ঠভাৱে জড়িত। [[জোহানছ গুটেনবাৰ্গ]]ৰ মুদ্ৰণ প্ৰযুক্তিৰ বিকাশৰ পিছত ইউৰোপৰ বিভিন্ন বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰত গ্ৰন্থৰ প্ৰদৰ্শন আৰু বিক্ৰীৰ বাবে মেলা অনুষ্ঠিত হ'বলৈ আৰম্ভ কৰে। [[ফ্ৰেংকফুৰ্ট গ্ৰন্থমেলা]]ৰ পৰম্পৰা মধ্যযুগলৈকে বিস্তৃত। ফ্ৰেংকফুৰ্টত হাতেৰে লিখা গ্ৰন্থৰ বাণিজ্য ১২শ শতিকাৰ পৰাই চলি অহাৰ প্ৰমাণ পোৱা যায় আৰু ১৫শ শতিকাত ছপাশালৰ বিকাশৰ পিছত মুদ্ৰক আৰু প্ৰকাশকৰ গ্ৰন্থমেলাৰ ৰূপ লয়। ১৪৬২ চনলৈকে ফ্ৰেংকফুৰ্টত মুদ্ৰক আৰু প্ৰকাশন-সম্পৰ্কীয় গ্ৰন্থবাণিজ্যৰ মেলা প্ৰতিষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=History |url=https://www.buchmesse.de/en/history |website=Frankfurter Buchmesse |access-date=2026-10-07}}</ref> ভাৰতত আধুনিক গ্ৰন্থমেলা আন্দোলনৰ ক্ষেত্ৰত [[নেচনেল বুক ট্ৰাষ্ট, ইণ্ডিয়া]] (NBT)ৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা আছে। ১৯৫৭ চনত প্ৰতিষ্ঠিত নেচনেল বুক ট্ৰাষ্টে দেশত গ্ৰন্থ প্ৰকাশৰ লগতে গ্ৰন্থমেলা আৰু গ্ৰন্থ প্ৰদৰ্শনীৰ জৰিয়তে পঠন-সংস্কৃতিৰ প্ৰসাৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। NBT-এ ১৯৬৪ চনত ভাৰতৰ প্ৰথমখন গ্ৰন্থ প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Introduction |url=https://www.nbtindia.gov.in/mePSP/nbtindia.gov.in/nbtindia.gov.in/aboutus__5__history.nbt |website=National Book Trust, India |access-date=2026-10-07}}</ref> ১৯৬৯ চনত NBT-ৰ উদ্যোগত বোম্বাইত (বৰ্তমান [[মুম্বাই]]) তৃতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় গ্ৰন্থমেলা অনুষ্ঠিত হৈছিল। এই গ্ৰন্থমেলা ১৬ নৱেম্বৰৰ পৰা ৪ [[ডিচেম্বৰ]]লৈ অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{Cite report |title=Annual Report 1969–70 |publisher=Government of India |url=https://dspace.gipe.ac.in/xmlui/bitstream/handle/10973/52739/GIPE-132471.pdf |access-date=2026-10-07}}</ref> [[ভাৰত]]ৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গ্ৰন্থমেলা আন্দোলনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ মাইলৰ খুঁটি হৈছে [[নতুন দিল্লী বিশ্ব গ্ৰন্থমেলা]]। ১৯৭২ চনৰ ১৮ মাৰ্চৰ পৰা ৪ [[এপ্ৰিল]]লৈ নতুন [[দিল্লী]]ৰ প্ৰগতি মৈদানত প্ৰথমখন নতুন [[দিল্লী]] বিশ্ব গ্ৰন্থমেলা অনুষ্ঠিত হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=Delhi Book Fair |url=https://www.utsav.gov.in/view-event/delhi-book-fair-1 |website=Utsav, Ministry of Tourism, Government of India |access-date=2026-10-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20261008060250/https://www.utsav.gov.in/view-event/delhi-book-fair-1 |archivedate=2026-10-08 |deadurl=yes}}</ref> নেচনেল বুক ট্ৰাষ্টৰ তথ্য অনুসৰি ১৯৭২ চনত আৰম্ভ হোৱা এই গ্ৰন্থমেলাই পিছলৈ এছিয়া-আফ্ৰিকা অঞ্চলৰ অন্যতম বৃহৎ গ্ৰন্থ-আয়োজন হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite web |title=Introduction |url=https://www.nbtindia.gov.in/mePSP/nbtindia.gov.in/nbtindia.gov.in/aboutus__5__history.nbt |website=National Book Trust, India |access-date=2026-10-07}}</ref> [[আন্তৰ্জাতিক কলকাতা গ্ৰন্থমেলা]] ভাৰতৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য জনসাধাৰণমুখী গ্ৰন্থমেলা। ১৯৭৬ চনত [[Publishers and Booksellers Guild]]-ৰ উদ্যোগত এই গ্ৰন্থমেলাৰ আৰম্ভণি হয়। ই মূলতঃ সাধাৰণ পাঠকৰ বাবে অনুষ্ঠিত হোৱা এক ''non-trade book fair'' হিচাপে বিশেষ পৰিচিত। গ্ৰন্থমেলাখনে আন্তৰ্জাতিক পৰিসৰ লাভ কৰাৰ লগতে বৃহৎ সংখ্যক পাঠকক আকৰ্ষণ কৰি আহিছে। ২০২৬ চনৰ ৪৯সংখ্যক গ্ৰন্থমেলাৰ ক্ষেত্ৰতো আয়োজকসকলে ইয়াক বিশ্বৰ সৰ্বাধিক উপস্থিতি থকা non-trade book festival হিচাপে উল্লেখ কৰিছে।<ref>{{Cite web |title=International Kolkata Book Fair |url=https://www.kolkatabookfair.net/ |website=Publishers and Booksellers Guild |access-date=2026-10-07}}</ref> গ্ৰন্থমেলাই গ্ৰন্থৰ ক্ৰয়-বিক্ৰয়ৰ লগতে লেখক-পাঠকৰ সংযোগ, নতুন গ্ৰন্থৰ উন্মোচন, সাহিত্যিক আলোচনা, প্ৰকাশক আৰু লেখকৰ মত-বিনিময়, পঠন-সংস্কৃতিৰ প্ৰসাৰ আৰু ভাষা-সাহিত্যৰ প্ৰচাৰৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সাংস্কৃতিক মঞ্চ হিচাপেও ভূমিকা পালন কৰি আহিছে। == অসমত গ্ৰন্থমেলা == অসমত গ্ৰন্থমেলা আয়োজনৰ ইতিহাস [[অসম প্ৰকাশন পৰিষদ]]ৰ গ্ৰন্থ প্ৰকাশ আৰু সাহিত্য-সংস্কৃতিৰ প্ৰসাৰৰ কাৰ্যসূচীৰ সৈতে জড়িত। অসম চৰকাৰে ১৯৫৮ চনৰ ২ মে' তাৰিখে [[অসম প্ৰকাশন পৰিষদ]] প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। পৰিষদৰ অন্যতম উদ্দেশ্য আছিল [[অসম]]ত গ্ৰন্থ প্ৰকাশ, সাহিত্যৰ প্ৰচাৰ আৰু অসমীয়া ভাষা-সংস্কৃতিৰ বিকাশ সাধন।<ref>{{Cite web |title=প্ৰকাশন |url=https://directorateofhighereducation.assam.gov.in/as/portlets/%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A7%B0%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%B6%E0%A6%A8 |website=অসম চৰকাৰ, উচ্চ শিক্ষা সঞ্চালকালয় |access-date=2026-10-07}}</ref> [[অসম]]ত সংগঠিত গ্ৰন্থমেলা আন্দোলনৰ ক্ষেত্ৰত [[গুৱাহাটী]] চহৰে বিশেষ ভূমিকা পালন কৰি আহিছে। অসম প্ৰকাশন পৰিষদে [[নেচনেল বুক ট্ৰাষ্ট, ইণ্ডিয়া]]ৰ সহযোগত ১৯৮৪ চনত গুৱাহাটীত এখন জাতীয় পৰ্যায়ৰ গ্ৰন্থমেলা আয়োজন কৰে। অসম চৰকাৰৰ তথ্য অনুসৰি এই গ্ৰন্থমেলাখন সফল হৈছিল আৰু ইয়াৰ পিছত পৰিষদে ১৯৮৭ চনত কোনো বাহ্যিক প্ৰতিষ্ঠানৰ সহযোগিতা নোহোৱাকৈ প্ৰথম ''গুৱাহাটী গ্ৰন্থমেলা'' আয়োজন কৰে। ১৯৮৭ চনৰ পৰা [[গুৱাহাটী গ্ৰন্থমেলা]] নিয়মীয়াকৈ বাৰ্ষিক অনুষ্ঠান হিচাপে অনুষ্ঠিত হৈ আহিছে।<ref>{{Cite web |title=Guwahati Book Fair |url=https://highereducation.assam.gov.in/portlets/publications |website=Government of Assam, Higher Education Department |access-date=2026-10-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210124142638/https://highereducation.assam.gov.in/portlets/publications |archivedate=2021-01-24 |deadurl=yes}}</ref> [[গুৱাহাটী]] গ্ৰন্থমেলাত অসমৰ লগতে ভাৰতৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ প্ৰকাশক আৰু গ্ৰন্থ বিক্ৰেতাই অংশগ্ৰহণ কৰি আহিছে। গ্ৰন্থমেলাৰ সৈতে গ্ৰন্থ উন্মোচন, সাহিত্যিক আলোচনা, লেখক-পাঠকৰ মত-বিনিময়, সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান আৰু সাহিত্যিকসকলক সন্মান জনোৱাৰ বিভিন্ন কাৰ্যসূচীও অনুষ্ঠিত হয়। ২০১৪ চনৰ পৰা অসম প্ৰকাশন পৰিষদে গুৱাহাটী গ্ৰন্থমেলাৰ সৈতে [[গুৱাহাটী সাহিত্য উৎসৱ]] আয়োজন কৰে।<ref>{{Cite web |title=Publication |url=https://directorateofhighereducation.assam.gov.in/portlets/publication |website=Government of Assam, Directorate of Higher Education |access-date=2026-10-07}}</ref> গুৱাহাটী গ্ৰন্থমেলাৰ উপৰি পৰৱৰ্তী সময়ত অসমৰ বিভিন্ন জিলাতো গ্ৰন্থমেলা অনুষ্ঠিত হ'বলৈ ধৰে। [[অসম প্ৰকাশন পৰিষদ]] আৰু [[সদৌ অসম পুথি প্ৰকাশক আৰু বিক্ৰেতা সন্থা]]ৰ উদ্যোগত বিভিন্ন স্থানত ''অসম গ্ৰন্থমেলা'' অনুষ্ঠিত হৈ আহিছে। এই গ্ৰন্থমেলাসমূহৰ জৰিয়তে ৰাজ্যখনৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰ পাঠক, লেখক, প্ৰকাশক আৰু গ্ৰন্থ বিক্ৰেতাৰ মাজত সংযোগ স্থাপন হৈছে আৰু পঠন-সংস্কৃতিৰ প্ৰসাৰত সহায় কৰিছে।<ref>{{Cite news |title=অসম গ্ৰন্থমেলা এইবছৰ ৰাজ্যখনৰ মুঠ ৮ টা স্থানত আয়োজন কৰাৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ |url=https://newsonair.gov.in/as/assam-prakashan-prishad/ |work=আকাশবাণী নিউজ অন এয়াৰ |date=2025-08-13 |access-date=2026-10-07}}</ref> [[অসম]]ৰ গ্ৰন্থমেলাৰ পৰিসৰ ক্ৰমে [[ৰাজ্য]]ৰ [[নগৰ]] আৰু [[জিলা]] পৰ্যায়লৈ বিস্তৃত হৈছে। ইয়াৰ লগতে মহাবিদ্যালয়সমূহতো গ্ৰন্থমেলা আয়োজনৰ প্ৰচলন বৃদ্ধি পাইছে। ২০২৫ চনত অসম প্ৰকাশন পৰিষদৰ উদ্যোগত ৰাজ্যৰ কেইবাখনো মহাবিদ্যালয়ত মহাবিদ্যালয় গ্ৰন্থমেলা অনুষ্ঠিত কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |title=অসম প্ৰকাশন পৰিষদৰ উদ্যোগত ৰাজ্যৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত মহাবিদ্যালয় গ্ৰন্থমেলা |url=https://www.newsonair.gov.in/as/book-fair-3/ |work=ডিডি নিউজ অন এয়াৰ |date=2025-09-06 |access-date=2026-10-07}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}}  [[শ্ৰেণী:গ্ৰন্থমেলা]] jn4xf4kepj67601g3wd2anj95je99rn 0 87232 649251 602756 2026-11-03T06:56:20Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649251 wikitext text/x-wiki {{Cleanup-translation}} ''' স্বৰ্গলোক বা দেৱলোক '''হৈছে এক স্থান যʼত দেৱ-দেৱীসকলে বাস কৰে বুলি বিভিন্ন ধৰ্মৰ লোকসকলে বিশ্বাস কৰে আহিছে। মৃত্যুৰ পিছত জীয়াই থকা সময়ছোৱাত পুণ্য অৰ্জন কৰা মনুষ্যই স্বৰ্গত স্থান লাভ কৰে বুলি মতবাদ প্ৰচলিত হৈ আহিছে। স্বৰ্গক প্ৰায়ে "উচ্চতম স্থান", পবিত্ৰ স্থান, স্বৰ্গ বুলি বৰ্ণনা কৰা হয়, নৰক বা পাতাল বা "নিম্ন স্থান"ৰ বিপৰীতে আৰু ঈশ্বৰত্ব, মঙ্গল, ধৰ্মপৰায়ণতা, বিভিন্ন মানদণ্ড অনুসৰি পাৰ্থিৱ সত্তাৰ বাবে সৰ্বজনীন বা চৰ্তসাপেক্ষে প্ৰৱে2শযোগ্য। বিশ্বাস, বা অন্যান্য গুণ বা সঠিক বিশ্বাস বা কেৱল ঐশ্বৰিক ইচ্ছা। কিছুমানে আগন্তুক পৃথিৱীত পৃথিৱীত স্বৰ্গৰ সম্ভাৱনীয়তাত বিশ্বাস কৰে। আন এটা বিশ্বাস হৈছে অক্ষ মুণ্ডি বা জগতৰ গছ যিয়ে আকাশ, স্থলজ জগত আৰু পাতালক সংযোগ কৰে। ভাৰতীয় ধৰ্মত স্বৰ্গক পবিত্ৰ স্থান বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>https://www.learnreligions.com/highway-to-heaven-1770053{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> অন্ততঃ খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম, ইছলাম আৰু ইহুদী ধৰ্মৰ কিছুমান বিদ্যালয়ৰ লগতে জৰদস্তি ধৰ্মৰ আব্ৰাহামিক বিশ্বাসত স্বৰ্গ হৈছে মৃত্যুৰ পিছৰ জীৱনৰ ক্ষেত্ৰ য'ত পূৰ্বৰ জীনৰ ভাল কামবোৰক অনন্তকালৰ বাবে পুৰস্কৃত কৰা হয় (নৰক হৈছে বেয়া আচৰণৰ শাস্তি দিয়া ঠাই)। == ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান == আধুনিক ইংৰাজী শব্দ heaven পূৰ্বৰ (মধ্য ইংৰাজী) heven (1159 চনত প্ৰমাণিত)ৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে; এইটো পাছলৈ পূৰ্বৰ পুৰণি ইংৰাজী ৰূপ heofon ৰ পৰা বিকশিত কৰা হৈছিল। প্ৰায় ১০০০ চনৰ ভিতৰত খ্ৰীষ্টান ধৰ্মৰ "ঈশ্বৰ বাস কৰা ঠাই"ৰ উল্লেখত হেফন ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল, কিন্তু প্ৰথমে ই "আকাশ "এংলো-চেক্সনসকলে জান্নাতৰ ধাৰণাটো জানিছিল, যিটো তেওঁলোকে neorxnawang আদি শব্দৰে প্ৰকাশ কৰিছিল।<ref>এংলো-চেক্সনসকলে জান্নাতৰ ধাৰণাটো জানিছিল, যিটো তেওঁলোকে neorxnawang আদি শব্দৰে প্ৰকাশ কৰিছিল।</ref> ইংৰাজী শব্দটোৰ অন্যান্য জাৰ্মাণিক ভাষাত সম্পৰ্কীয় শব্দ আছে: পুৰণি চেক্সন heƀan "আকাশ, স্বৰ্গ" (সেয়েহে মধ্য নিম্ন জাৰ্মান হেভেন "আকাশ"ও), পুৰণি আইচলেণ্ডিক হিমিন, গথিক হিমিন; আৰু যিবোৰৰ এটা ভিন্ন চূড়ান্ত -l: পুৰণি ফ্ৰিজিয়ান হিমেল, হিমুল "আকাশ, স্বৰ্গ", পুৰণি চেক্সন আৰু পুৰণি হাই জাৰ্মান হিমিল, পুৰণি চেক্সন আৰু মধ্য নিম্ন জাৰ্মান হেমেল, পুৰণি ডাচ আৰু ডাচ হেমেল, আৰু আধুনিক জাৰ্মান হিমেল। এই সকলোবোৰ পুনৰ্গঠিত প্ৰ'ট'-জাৰ্মাণিক ৰূপ *হেমিনা-ৰ পৰা আহৰণ কৰা হৈছে। এই ৰূপৰ অধিক ব্যুৎপত্তি অনিশ্চিত। আদি-ভাৰত-ইউৰোপীয় *ḱem- "আৱৰণ, কফন", এটা পুনৰ্গঠিত *k̑emen- বা *k̑ōmen- "শিল, স্বৰ্গ"ৰ জৰিয়তে এটা সংযোগ প্ৰস্তাৱ কৰা হৈছে। আন কিছুমানে এই শব্দটোৰ উৎপত্তিস্থলত আদি-ভাৰত-ইউৰোপীয় মূল *h2éḱmō "শিল" আৰু সম্ভৱতঃ "স্বৰ্গীয় ভল্ট"ৰ পৰা ব্যুৎপত্তিৰ সমৰ্থন কৰে, যিটো তেতিয়া প্ৰাচীন গ্ৰীক ἄκμων (ákmōn "এনভিল, পেষ্টল; উল্কাপিণ্ড"ৰ সম্পৰ্কীয় হিচাপে থাকিব। ), পাৰ্চী آسمان (âsemân, âsmân "শিল, স্লিং-শিল; আকাশ, স্বৰ্গ") আৰু সংস্কৃত अश्मन् (ashman "শিল, শিল, স্লিং-ষ্টোন; বজ্ৰপাত; আকাশ")। পিছৰ ক্ষেত্ৰত ইংৰাজী হাতুৰী শব্দটোৰ আন এটা সম্পৰ্ক হ’ব। == প্ৰাচীন নিকট পূব == === মেছ'পটেমিয়া === [[চিত্ৰ:Ruins_from_a_temple_in_Naffur.jpg|thumb|নিপ্পুৰৰ একুৰ মন্দিৰৰ ধ্বংসাৱশেষ, প্ৰাচীন মেছ'পটেমিয়ানসকলে "দুৰ-আন-কি" বুলি বিশ্বাস কৰা, আকাশ আৰু পৃথিৱীৰ "বোৰিং-ৰছী।" ]] প্ৰাচীন মেছ'পটেমিয়ানসকলে আকাশক সমতল পৃথিৱীখন আবৰি থকা গম্বুজৰ শৃংখলা (সাধাৰণতে তিনিটা, কিন্তু কেতিয়াবা সাতটা) হিচাপে গণ্য কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=</nowiki>https://archive.org/details/dailylifeinancie00neme%7C|title=daily life in ancient Mesopotamia}}</ref>প্ৰতিটো গম্বুজ বেলেগ বেলেগ ধৰণৰ বহুমূলীয়া শিলেৰে তৈয়াৰ কৰা হৈছিল। স্বৰ্গৰ আটাইতকৈ তলৰ গম্বুজটো জেচপাৰৰ আৰু ইয়াত তৰাবোৰৰ ঘৰ আছিল।[স্বৰ্গৰ মাজৰ গম্বুজটো ছাগিলমুট শিলৰ আৰু ইগিগিসকলৰ বাসস্থান আছিল। স্বৰ্গৰ সৰ্বোচ্চ আৰু বাহিৰৰ গম্বুজটো লুলুডানিতু শিলৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত আছিল আৰু ইয়াক আকাশৰ দেৱতা আন হিচাপে ব্যক্তিত্ব কৰা হৈছিল। আকাশী পদাৰ্থবোৰক নিৰ্দিষ্ট দেৱতাৰ সৈতেও সমান কৰা হৈছিল। শুক্ৰ গ্ৰহটো প্ৰেম, যৌনতা আৰু যুদ্ধৰ দেৱী ইনান্না বুলি বিশ্বাস কৰা হৈছিল। সূৰ্য্য তেওঁৰ ভাতৃ উতু, ন্যায়ৰ দেৱতা আৰু চন্দ্ৰ তেওঁলোকৰ পিতৃ নান্না। সাধাৰণতে প্ৰাচীন নিকট পূবৰ সংস্কৃতিত আৰু বিশেষকৈ মেছ'পটেমিয়াত মানুহৰ ঐশ্বৰিক ক্ষেত্ৰখনত প্ৰৱেশৰ সুবিধা কম বা একেবাৰেই নাছিল। স্বৰ্গ আৰু পৃথিৱী নিজৰ স্বভাৱৰ দ্বাৰা পৃথক আছিল; মানুহে নিম্ন আকাশৰ উপাদান যেনে তৰা আৰু ধুমুহা দেখিব পাৰে আৰু ইয়াৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হ'ব পাৰে,কিন্তু সাধাৰণ মৰ্ত্যলোকে স্বৰ্গলৈ যাব নোৱাৰিলে কাৰণ ই আছিল... কেৱল দেৱতা। গিলগামেছৰ মহাকাব্যত গিলগামেছে এনকিডুক কৈছে, "মোৰ বন্ধু, স্বৰ্গলৈ কোনে উঠিব পাৰে? কেৱল দেৱতাসকলেহে শমাছৰ লগত চিৰদিনৰ বাবে বাস কৰে।" বৰঞ্চ এজন ব্যক্তিৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ আত্মা কুৰলৈ যায় (পিছলৈ ইৰকাল্লা নামেৰে জনাজাত, পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠৰ গভীৰ তলত অৱস্থিত এটা ক'লা ছাঁয়াময় পাতাল জগত। সকলো আত্মাই একেটা পৰলোকলৈ গৈছিল,আৰু জীৱনকালত এজন ব্যক্তিৰ কাৰ্য্যই আগন্তুক জগতত তেওঁৰ লগত কেনে ব্যৱহাৰ কৰা হ'ব তাৰ ওপৰত কোনো প্ৰভাৱ পেলোৱা নাছিল। তথাপিও অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ প্ৰমাণে ইংগিত দিয়ে যে কিছুমান মানুহে বিশ্বাস কৰিছিল যে ইনান্নাৰ পৰলোকত নিজৰ ভক্তসকলক বিশেষ অনুগ্ৰহ প্ৰদান কৰাৰ ক্ষমতা আছে। আকাশ আৰু পৃথিৱীৰ মাজত পৃথকতা থকাৰ পিছতো মানুহে দেৱতাসকলৰ ওচৰলৈ বাক্য আৰু শংকাৰ দ্বাৰা প্ৰৱেশৰ সন্ধান কৰিছিল। দেৱতাসকলে স্বৰ্গত বাস কৰে বুলি বিশ্বাস কৰা হৈছিল, কিন্তু তেওঁলোকৰ মন্দিৰতো, যিবোৰক পৃথিৱী আৰু স্বৰ্গৰ মাজত যোগাযোগৰ মাধ্যম হিচাপে দেখা গৈছিল, যাৰ ফলত মৰ্ত্যলোকে দেৱতাসকলৰ ওচৰলৈ যাব পাৰে। নিপ্পুৰৰ একুৰ মন্দিৰক "দুৰ-আন-কি" বুলি জনা গৈছিল, যিটো আকাশ আৰু পৃথিৱীৰ "মূৰিং-ৰছী।" ইয়াক এনলিলে নিজেই নিৰ্মাণ আৰু প্ৰতিষ্ঠা কৰা বুলি বহুলভাৱে ভবা হৈছিল। === কনান আৰু ফিনিচীয়া === ব্ৰঞ্জ যুগৰ (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১২০০ চনৰ পূৰ্বৰ) কনানীয়াসকলৰ স্বৰ্গৰ দৃষ্টিভংগীৰ বিষয়ে প্ৰায় একোৱেই জনা নাযায় আৰু উগাৰিটত (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১২০০ চনত ধ্বংস হোৱা) প্ৰত্নতাত্ত্বিক তথ্যই তথ্য প্ৰদান কৰা নাই। প্ৰথম শতিকাৰ গ্ৰীক লেখক বাইব্লছৰ ফিলোৱে তেওঁৰ ছানচুনিয়াথনত লোহা যুগৰ ফিনিচিয়ান ধৰ্মৰ উপাদানসমূহ সংৰক্ষণ কৰিব পাৰে।<ref>এট্ৰিজ, হেৰল্ড। ডব্লিউ, আৰু আৰ এ অডেন, জুনিয়ৰ (১৯৮১), ফিলো অৱ বাইব্লছ: দ্য ফিনিচিয়ান হিষ্ট্ৰী: ইনট্ৰডাকচন, ক্ৰিটিকেল টেক্সট, ট্ৰেন্সলেচন, নোটছ, চিবিকিউএমএছ ৯ (ৱাশ্বিংটন: ডি. চি.: দ্য কেথলিক বাইবলিকেল এছ'চিয়েচন অৱ আমেৰিকা)।</ref> === জৰদস্তিসকল === গাথাৰ প্ৰৱৰ্তন কৰা জৰদস্তিৰ ভাববাদী জৰদস্তিয়ে স্বৰ্গ আৰু নৰকৰ অস্তিত্বৰ কথা কৈছিল।<ref>নিগোছিয়ান, ছলমন আলেকজেণ্ডাৰ (১৯৯৩), "জোৰ'ষ্ট্ৰিয়ান বিশ্বাস: পৰম্পৰা আৰু আধুনিক গৱেষণা"(মেকগিল-কুইনছ প্ৰেছ)</ref><ref>ফাৰহাং, মেৰহ (২০০৩) "জড়োষ্ট্ৰিয়ান পৰম্পৰা: জাৰাথুষ্ট্ৰৰ প্ৰাচীন জ্ঞানৰ পৰিচয়" (মাজদা প্ৰকাশক)</ref> ঐতিহাসিকভাৱে জৰদস্তি ধৰ্মৰ অনন্য বৈশিষ্ট্য যেনে স্বৰ্গ, নৰক, স্বৰ্গদূত, একেশ্বৰবাদ, মুক্ত ইচ্ছাৰ ওপৰত বিশ্বাস, বিচাৰৰ দিন আদি ধাৰণা আদিয়ে হয়তো আব্ৰাহাম ধৰ্মকে ধৰি অন্যান্য ধৰ্মীয় আৰু দাৰ্শনিক ব্যৱস্থাক প্ৰভাৱিত কৰিছিল, জ্ঞানবাদ, উত্তৰ বৌদ্ধ ধৰ্ম আৰু গ্ৰীক দৰ্শন।<ref>ক্ৰীৱাকজেক, পল (২০০২), "জাৰাথুষ্ট্ৰাৰ সন্ধানত"(ভিনটেজ বুকছ)</ref> === হুৰিয়ান আৰু হিট্টীসকল === প্ৰাচীন হিট্টীসকলে বিশ্বাস কৰিছিল যে কিছুমান দেৱতা স্বৰ্গত বাস কৰে, আনহাতে আন কিছুমানে পৃথিৱীৰ দূৰৱৰ্তী ঠাইত বাস কৰে, যেনে পৰ্বত, য'ত মানুহৰ প্ৰৱেশ কম হয়। মধ্য হিত্তী মিথত স্বৰ্গ হৈছে দেৱতাসকলৰ বাসস্থান। কুমাৰবীৰ গীতত আলালুৱে নিজৰ পুত্ৰ অনুক জন্ম দিয়াৰ আগতে ন বছৰ স্বৰ্গত ৰজা আছিল। অনুক নিজেই পুত্ৰ কুমাৰবীয়ে ওফৰাই পেলায়।<ref>হেৰী এ হফনাৰ, গেৰী এম বেকমেন – ১৯৯০</ref><ref>মস্কাটি, ছাবাটিনো (১৯৬৮), "ফিনিচিয়ানসকলৰ জগতখন" (ফিনিক্স জায়েণ্ট)</ref> == ভাৰতীয় ধৰ্ম == === বৌদ্ধ ধৰ্ম === [[চিত্ৰ:018_Devas_in_Heaven_(9174314518)_(2).jpg|thumb|স্বৰ্গত খেলা-ধূলা কৰা দেৱতা। ৱাট ব'ৱনিৱেটত মিউৰেল। ]] বৌদ্ধ ধৰ্মত কেইবাটাও স্বৰ্গ আছে, যিবোৰৰ সকলোবোৰ এতিয়াও সংসাৰ (মায়াক বাস্তৱ)ৰ অংশ। যিসকলে ভাল কৰ্ম জমা কৰে তেওঁলোকৰ কোনো এটাত পুনৰ জন্ম<ref>(কিন্তু কোনো আত্মাই প্ৰকৃততে পুনৰ্জন্মৰ মাজেৰে নাযায়)</ref>হ’ব পাৰে। কিন্তু তেওঁলোকৰ স্বৰ্গত থকাটো চিৰন্তন নহয়—অৱশেষত তেওঁলোকে নিজৰ ভাল কৰ্ম ব্যৱহাৰ কৰি আন এটা ক্ষেত্ৰলৈ পুনৰ জন্ম ল’ব, মানুহ, প্ৰাণী বা আন সত্তা হিচাপে। স্বৰ্গ অস্থায়ী আৰু সংসাৰৰ অংশ হোৱাৰ বাবে বৌদ্ধ ধৰ্মাৱলম্বীসকলে পুনৰ্জন্মৰ চক্ৰৰ পৰা পলায়ন কৰি জ্ঞান-প্ৰাপ্তি (নিৰ্বাণ) লাভ কৰাত অধিক গুৰুত্ব দিয়ে। নিৰ্বাণ স্বৰ্গ নহয় মানসিক অৱস্থা। বৌদ্ধ ব্ৰহ্মাণ্ডবিজ্ঞান অনুসৰি বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডখন অস্থায়ী আৰু সত্তাবোৰে কেইবাটাও অস্তিত্ববাদী "বিমান"ৰ মাজেৰে স্থানান্তৰিত হয় য'ত এই মানৱ জগতখন মাত্ৰ এটা "ক্ষেত্ৰ" বা "পথ।" <ref>http://www.many-lives.com/lives/paradise.html </ref>এইবোৰক পৰম্পৰাগতভাৱে মানৱ ক্ষেত্ৰৰ ওপৰত আকাশ বিদ্যমান, আৰু তাৰ তলত জীৱ-জন্তু, ভোকাতুৰ ভূত আৰু নৰক সত্তাৰ ক্ষেত্ৰসমূহৰ সৈতে উলম্ব ধাৰাবাহিকতা হিচাপে কল্পনা কৰা হয়। জান চোজেন বেইছে তেওঁৰ গ্ৰন্থ জিজো: গাৰ্ডিয়ান অৱ চিলড্ৰেন, ট্ৰেভেলাৰ্ছ এণ্ড অদাৰ ভয়েজাৰ্ছত উল্লেখ কৰা মতে, অসুৰৰ ক্ষেত্ৰখন স্বৰ্গক্ষেত্ৰৰ পিছৰ পৰিশোধন আৰু ইয়াক মানৱ ক্ষেত্ৰ আৰু আকাশৰ মাজত সুমুৱাই দিয়া হৈছিল। বৌদ্ধ ধৰ্মৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ স্বৰ্গ হৈছে গ্ৰীক পৌৰাণিক কাহিনীৰ অলিম্পছৰ সৈতে মিল থকা ত্ৰয়স্ত্ৰীং। মহাযান বিশ্বদৃষ্টিভংগীত এই ধাৰাবাহিকতাৰ বাহিৰত থকা বিশুদ্ধ ভূমিও আছে আৰু বুদ্ধসকলে জ্ঞান লাভ কৰাৰ লগে লগে সৃষ্টি কৰে। অমিতাভৰ বিশুদ্ধ ভূমিত পুনৰ্জন্মক বুদ্ধত্বৰ আশ্বাস হিচাপে দেখা যায়, কাৰণ তাত এবাৰ পুনৰ জন্ম ল’লেই সত্তাবোৰে আন সত্তাক ৰক্ষা কৰিবলৈ বাছি নোলোৱালৈকে পুনৰ চক্ৰীয় অস্তিত্বত নপৰে, বৌদ্ধ ধৰ্মৰ লক্ষ্য হৈছে জ্ঞান আৰু মুক্তি লাভ জন্ম-মৃত্যুৰ চক্ৰৰ পৰা নিজকে আৰু আনক। তিব্বতী শব্দ বৰদোৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হৈছে "মধ্যৱৰ্তী ৰাজ্য।" সংস্কৃতত এই ধাৰণাটোৰ নাম অন্তৰাভৱ। === হিন্দু ধৰ্ম === {{মূল|স্বৰ্গ (হিন্দু দৰ্শন)}} [[File:Kedarnath Mandir.jpg|thumb|উত্তৰাখণ্ডত অৱস্থিত কেদাৰনাথ মন্দিৰ।]]স্বৰ্গ লাভ কৰাটো হিন্দু ধৰ্মত চূড়ান্ত সাধনা নহয় কাৰণ স্বৰ্গ নিজেই ক্ষণস্থায়ী আৰু ভৌতিক শৰীৰৰ সৈতে জড়িত। কেৱল ভূত-তত্ত্বৰ দ্বাৰা বান্ধ খাই থকাৰ বাবে স্বৰ্গও নিখুঁত হ’ব নোৱাৰে আৰু ই মাথোঁ সুখদায়ক আৰু লৌকিক বস্তুগত জীৱনৰ আন এটা নাম। হিন্দু ব্ৰহ্মাণ্ডবিজ্ঞান অনুসৰি পাৰ্থিৱ সমতলৰ ওপৰত আন আন বিমান আছে: (১) ভূৱ লোক, (২) স্বৰ্গ লোক, অৰ্থাৎ ভাল ৰাজ্য, হিন্দু ধৰ্মত স্বৰ্গৰ সাধাৰণ নাম, আনন্দৰ স্বৰ্গ স্বৰ্গ, য'ত অধিকাংশ হিন্দু দেৱতা (দেৱ) দেৱতাৰ ৰজা ইন্দ্ৰ আৰু ধন্য মৰ্ত্যলোকৰ সৈতে বাস কৰে। আন কিছুমান বিমান হৈছে মহাৰ লোক,জন লোক, তপা লোক আৰু সত্য লোক। যিহেতু স্বৰ্গীয় বাসস্থানো জন্ম-মৃত্যুৰ চক্ৰৰ লগত বান্ধ খাই থাকে, গতিকে স্বৰ্গ বা নৰকৰ যিকোনো বাসিন্দাক পুনৰ কৰ্ম আৰু "মায়া" অৰ্থাৎ সংসাৰৰ ভ্ৰম অনুসৰি বেলেগ বিমানলৈ আৰু বেলেগ ৰূপত পুনঃব্যৱহাৰ কৰা হ'ব। এই চক্ৰ ভাঙি যায় কেৱল জীৱত্মাৰ দ্বাৰা আত্ম উপলব্ধিৰ দ্বাৰা। এই আত্ম উপলব্ধি হৈছে মোক্ষ (তুৰিয়া, কৈভাল্য)। মোক্ষৰ ধাৰণা হিন্দু ধৰ্মৰ বাবে অনন্য। মোক্ষই জন্ম-মৃত্যুৰ চক্ৰৰ পৰা মুক্তি আৰু ব্ৰহ্মৰ সৈতে চূড়ান্ত মিলনৰ বাবে থিয় দিছে। মোক্ষৰ দ্বাৰা মুক্ত আত্মাই ব্ৰহ্ম বা পৰমাত্মাৰ সৈতে উচ্চতা আৰু একতা লাভ কৰে। বেদান্ত, মিমাংশ, সাংখ্য, ন্যায়, বৈশেশিক, যোগ আদি বিভিন্ন বিদ্যালয়ে ব্ৰহ্মৰ ধাৰণাত সূক্ষ্ম পাৰ্থক্য আগবঢ়ায়, স্পষ্ট বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ড, ইয়াৰ উৎপত্তি আৰু নিয়মীয়া ধ্বংস, জীৱত্মা, প্ৰকৃতি (প্ৰকৃতি) আৰু লগতে নিখুঁত আনন্দ অৰ্জনৰ সঠিক পথ বা... মোক্ষ। বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাত সৰ্বোচ্চ স্বৰ্গ হৈছে বৈকুণ্ঠ, যি ছয় স্বৰ্গ লোকৰ ওপৰত আৰু মহাতত্ত্ব বা লৌকিক জগতৰ বাহিৰত বিদ্যমান। য'ত মোক্ষ লাভ কৰা চিৰমুক্ত আত্মাই লক্ষ্মী আৰু নাৰায়ণ (বিষ্ণুৰ প্ৰকাশ)ৰ সৈতে চিৰন্তন উচ্চ সৌন্দৰ্য্যত বাস কৰে। নাসাদিয়া সূক্তত আকাশ/আকাশ ব্যোমনক এনে এক স্থান হিচাপে উল্লেখ কৰা হৈছে য’ৰ পৰা এটা তদাৰকী সত্তাই সৃষ্টি হোৱা বস্তুৰ জৰীপ কৰে। অৱশ্যে এই তত্ত্বাৱধায়কৰ সৰ্বজ্ঞানীক লৈ নাসাদীয় সূক্তই প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰিছে। === জৈন ধৰ্ম === জৈন ধৰ্মত বৰ্ণনা কৰা বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ আকৃতিৰ কাষে কাষে দেখুওৱা হৈছে। বৰ্তমানৰ নীতি-নিয়মৰ বিপৰীতে উত্তৰ দিশক মানচিত্ৰৰ শীৰ্ষ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়, ইয়াত দক্ষিণক শীৰ্ষ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। আকৃতিটো মানুহৰ ৰূপৰ এটা অংশ উলম্বভাৱে থিয় হোৱাৰ দৰেই। দেৱ লোক (স্বৰ্গ) প্ৰতীকী "বুকু"ত থাকে, য'ত ইতিবাচক কৰ্ম প্ৰভাৱ উপভোগ কৰা সকলো আত্মাই বাস কৰে। স্বৰ্গ সত্তাক দেৱ (পুৰুষ ৰূপ) আৰু দেৱী (স্ত্ৰী ৰূপ) বুলি কোৱা হয়। জৈন ধৰ্মৰ মতে এক স্বৰ্গীয় বাসস্থান নাই, বৰঞ্চ বিভিন্ন মাত্ৰাৰ কৰ্ম পুণ্যৰ আত্মাক উপযুক্তভাৱে পুৰস্কৃত কৰিবলৈ কেইবাটাও স্তৰ আছে। একেদৰে "কঁকাল"ৰ তলত নৰক লোক (নৰক) আছে। মানুহ, প্ৰাণী, পোক-পৰুৱা, উদ্ভিদ আৰু অণুবীক্ষণিক জীৱ-জন্তু মাজত বাস কৰে। বিশুদ্ধ আত্মা (যিসকলে সিদ্ধ মৰ্যাদা লাভ কৰিছিল) বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ একেবাৰে দক্ষিণ মূৰত (শীৰ্ষ) বাস কৰে। তামিল সাহিত্যত ইহঁতক தென்புலத்தார் (কুৰাল ৪৩) বুলি কোৱা হয়। === শিখ ধৰ্ম === শিখসকলে বিশ্বাস কৰে যে স্বৰ্গ আৰু নৰক দুয়োটা এই জগতত আছে য'ত সকলোৱে কৰ্মৰ ফল লাভ কৰে। ইহঁতে ক্ৰমে জীৱনৰ ভাল আৰু বেয়া পৰ্যায়ক বুজায় আৰু পৃথিৱীত আমাৰ জীৱনৰ সময়ছোৱাত এতিয়া আৰু ইয়াত জীয়াই থাকিব পাৰি।<ref>https://books.google.co.in/books?id=TxP5Ww_JO64C&pg=PA188&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false</ref> গুৰু গ্ৰন্থ চাহিবত ভগত কবীৰে পৰলোক স্বৰ্গক প্ৰত্যাখ্যান কৰি কৈছে যে পবিত্ৰ মানুহৰ সংগেৰে এই পৃথিৱীত স্বৰ্গৰ অভিজ্ঞতা লাভ কৰিব পাৰি। == চীনা ধৰ্ম == [[চিত্ৰ:天-oracle.svg|thumb|চীনা Zhou বংশ tian জন্য Oracle লিপি, "স্বৰ্গ" বা "আকাশ" জন্য অক্ষৰ.]] থলুৱা চীনা কনফুচিয়াছ পৰম্পৰাত স্বৰ্গ (টিয়ান) এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ ধাৰণা, য'ত পূৰ্বপুৰুষসকল বাস কৰে আৰু য'ৰ পৰা সম্ৰাটসকলে উদাহৰণস্বৰূপে তেওঁলোকৰ বংশগত অপপ্ৰচাৰত শাসন কৰিবলৈ নিজৰ আদেশ লাভ কৰিছিল। চীনৰ পৌৰাণিক কাহিনী, দৰ্শন আৰু ধৰ্মৰ এটা মূল ধাৰণা স্বৰ্গ, আৰু বৰ্ণালীৰ এটা মূৰত শ্বাংডি ("পৰম দেৱতা")ৰ প্ৰতিশব্দ আৰু আনটো মূৰত প্ৰকৃতি আৰু আকাশৰ প্ৰতিশব্দ। চীনা ভাষাৰ "স্বৰ্গ" শব্দ টিয়ান (天) ঝৌ বংশৰ পৰম দেৱতাৰ নামৰ পৰা উদ্ভৱ হৈছে। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ১১২২ চনত শ্বাং বংশ জয় কৰাৰ পিছত ঝৌ জনগোষ্ঠীয়ে তেওঁলোকৰ পৰম দেৱতা টিয়ানক শ্বাং পৰম দেৱতা শ্বাংডিৰ সৈতে একে বুলি গণ্য কৰিছিল। <ref>হেৰলি ক্ৰিল "দেৱতা টি'য়েনৰ উৎপত্তি" (১৯৭০:৪৯৩–৫০৬)</ref> ঝৌ মানুহে স্বৰ্গক নৃগোষ্ঠীগত বৈশিষ্ট্যৰে আৰোপ কৰিছিল, যাৰ প্ৰমাণ স্বৰ্গ বা আকাশৰ বাবে চীনা আখৰৰ ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞানত পোৱা যায়, য'ত প্ৰথমে ডাঙৰ মূৰৰ মূৰৰ ব্যক্তিক চিত্ৰিত কৰা হৈছিল। স্বৰ্গই সকলো মানুহক দেখে, শুনে আৰু চোৱাচিতা কৰে বুলি কোৱা হয়। মানুহৰ কৰ্মৰ দ্বাৰা স্বৰ্গ প্ৰভাৱিত হয়, আৰু ব্যক্তিত্ব থকাটোৱে সেইবোৰৰ ওপৰত সুখী আৰু খং কৰে। স্বৰ্গই ইয়াক সন্তুষ্ট কৰাসকলক আশীৰ্বাদ কৰে আৰু ইয়াক আঘাত কৰাসকলৰ ওপৰত দুৰ্যোগ প্ৰেৰণ কৰে। স্বৰ্গই আন সকলো আত্মা আৰু দেৱতাক অতিক্ৰম কৰে বুলিও বিশ্বাস কৰা হৈছিল, কনফুচিয়াছে দৃঢ়তাৰে কৈছিল, "যিজনে স্বৰ্গৰ বিৰুদ্ধে অপৰাধ কৰে তেওঁৰ কোনো নাই যাৰ ওচৰত তেওঁ প্ৰাৰ্থনা কৰিব পাৰে।" <ref>জোচেফ শ্বিহ, "প্ৰাচীন চীনা ধৰ্মত ঈশ্বৰৰ ধাৰণা," নুমেন, ভল. ১৬, ফাচক। ২, পৃষ্ঠা ৯৯–১৩৮, ব্ৰিল: ১৯৬৯</ref> কনফুচিয়াছৰ সময়ৰ আশে-পাশে জন্মগ্ৰহণ কৰা আন দাৰ্শনিক যেনে মোজীয়ে স্বৰ্গৰ প্ৰতি আৰু অধিক ঈশ্বৰবাদী দৃষ্টিভংগী গ্ৰহণ কৰিছিল, স্বৰ্গৰ পুত্ৰ (ঝৌৰ ৰজা) যেনেকৈ পাৰ্থিৱ শাসক বুলি বিশ্বাস কৰিছিল। মোজীয়ে বিশ্বাস কৰিছিল যে আত্মা আৰু সৰু সৰু দেৱতা আছে, কিন্তু ইহঁতৰ কাম কেৱল স্বৰ্গৰ ইচ্ছা পালন কৰা, দুষ্টকৰ্মীৰ ওপৰত চকু ৰখা আৰু শাস্তি দিয়া। এইদৰে তেওঁলোকে স্বৰ্গৰ দূত হিচাপে কাম কৰে আৰু ইয়াৰ জগতৰ একশ্বৰবাদী চৰকাৰৰ পৰা কোনো ধৰণৰ ক্ষতি নকৰে। ইমান উচ্চ একেশ্বৰবাদৰ সৈতে মহীবাদে "সৰ্বজনীন প্ৰেম" (jian'ai, 兼愛) নামৰ ধাৰণা এটাৰ চেম্পিয়ন হোৱাটো আচৰিত কথা নহয়, যিয়ে শিকাইছিল যে স্বৰ্গই সকলো মানুহকে সমানে ভাল পায় আৰু প্ৰতিজন ব্যক্তিয়েও একেদৰেই নিজৰ মাজত পাৰ্থক্য নকৰাকৈ সকলো মানুহকে ভাল পাব লাগে নিজৰ আত্মীয় আৰু আনৰ আত্মীয়।<ref>হোমাৰ ডাবছ, "থিইজম এণ্ড নেচাৰেলিজম ইন এন্সিয়েণ্ট চাইনিজ ফিল'চফি," ফিল'চফি অৱ ইষ্ট এণ্ড ৱেষ্ট, ভল ৯, নং ৩/৪, পৃষ্ঠা ১৬৩–১৭২, ইউনিভাৰ্চিটি অৱ হাৱাই প্ৰেছ: ১৯৬০।</ref> মোজিৰ উইল অৱ হেভেন (天志)ত তেওঁ লিখিছে: "মই জানো যে স্বৰ্গই মানুহক অকাৰণতে নহয় মৰমেৰে ভাল পায়। স্বৰ্গে সূৰ্য্য, চন্দ্ৰ আৰু তৰাবোৰক আলোকিত আৰু পথ প্ৰদৰ্শন কৰিবলৈ আদেশ দিছিল। স্বৰ্গে সেইবোৰ নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ বসন্ত, শৰৎ, শীতকাল আৰু গ্ৰীষ্ম নামৰ চাৰিটা ঋতু নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল। স্বৰ্গে নামি পঠিয়াইছিল।" বৰফ, হিম, বৰষুণ আৰু শিশিৰে পাঁচ শস্য আৰু শণ আৰু ৰেচম খেতি কৰিবলৈ যিবোৰ যাতে মানুহে সেইবোৰ ব্যৱহাৰ আৰু উপভোগ কৰিব পাৰে তেখেতে ড্যুক আৰু লৰ্ডসকলক সৎক পুৰস্কৃত কৰিবলৈ আৰু দুষ্টক শাস্তি দিবলৈ আৰু ধাতু আৰু কাঠ, চৰাই-চিৰিকটি আৰু পশু গোটাবলৈ আৰু জনসাধাৰণৰ খাদ্য আৰু কাপোৰৰ যোগান ধৰিবলৈ পাঁচ শস্য আৰু শণ আৰু ৰেচমৰ খেতি কৰাত নিয়োজিত কৰিছিল প্ৰাচীন কালৰ পৰা বৰ্তমানলৈকে তেনেকুৱাই হৈ আহিছে।" Original Chinese: 「且吾所以知天之愛民之厚者有矣，曰以磨為日月星辰，以昭道之；制為四時春秋冬夏，以紀綱之；雷降雪霜雨露，以長遂五穀麻 絲，使民得而財利之；列為山川谿谷，播賦百事，以臨司民之善否；為王公侯伯，使之賞賢而罰暴；賊金木鳥獸，從事乎五穀麻 絲,以為民衣食之財。自古及今,未嘗不有此也。」 মোজি, উইল অৱ হেভেন, অধ্যায় ২৭, অনুচ্ছেদ ৬, প্ৰায়। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৫ম শতিকা মোজীয়ে নিজৰ সময়ৰ কনফুচিয়াছসকলক কনফুচিয়াছৰ শিক্ষা অনুসৰণ নকৰাৰ বাবে সমালোচনা কৰিছিল। কিন্তু পিছৰ হান বংশৰ সময়লৈকে জুঞ্জীৰ প্ৰভাৱত চীনৰ স্বৰ্গ আৰু কনফুচিয়াছবাদৰ ধাৰণাটো নিজেই বেছিভাগেই প্ৰাকৃতিকতাবাদী হৈ পৰিছিল যদিও কিছুমান কনফুচিয়ানে যুক্তি দিছিল যে স্বৰ্গ হৈছে পূৰ্বপুৰুষৰ বাসস্থান। চীনত স্বৰ্গৰ পূজা চলি থাকিল আৰু মন্দিৰ স্থাপন কৰা হয়, শেষ আৰু আটাইতকৈ ডাঙৰ আছিল বেইজিঙৰ স্বৰ্গৰ মন্দিৰ আৰু প্ৰাৰ্থনা কৰা। চীনৰ প্ৰতিটো বংশৰ চীনৰ শাসকে বাৰ্ষিক বলিদানৰ অনুষ্ঠান স্বৰ্গলৈ কৰিছিল, সাধাৰণতে বলি হিচাপে দুটা সুস্থ ম’হ বধ কৰিছিল। == আব্ৰাহাম আৰু আব্ৰাহামৰ পৰা অনুপ্ৰাণিত ধৰ্ম == === খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম === [[চিত্ৰ:Francesco_Botticini_-_The_Assumption_of_the_Virgin.jpg|thumb|ফ্ৰান্সেস্কো বটিচিনি (নেচনেল গেলেৰী লণ্ডন)ৰ ১৪৭৫–৭৬ চনৰ ভাৰ্জিন নামৰ গ্ৰন্থখনত তিনিটা স্তৰ আৰু নটা ক্ৰমৰ ফেৰেস্তা দেখুওৱা হৈছে, প্ৰত্যেকৰে বৈশিষ্ট্য বেলেগ বেলেগ। ]] নতুন নিয়মত স্বৰ্গৰ বৰ্ণনা পুৰণি নিয়মতকৈ অধিক সম্পূৰ্ণৰূপে বিকশিত, কিন্তু এতিয়াও সাধাৰণতে অস্পষ্ট। <ref>হাণ্ডলি, মাইকেল বি (২০১৫)। "স্বৰ্গ আৰু পৃথিৱী।" বেলেণ্টাইন, চেমুৱেল ই.(সম্পা.)ত। বাইবেল আৰু ধৰ্মতত্ত্বৰ অক্সফৰ্ড বিশ্বকোষ। ভল. ১: এ বি আৰ–জুছ। অক্সফৰ্ড, ইংলেণ্ড: অক্সফৰ্ড ইউনিভাৰ্চিটি প্ৰেছ। পৃষ্ঠা ৪৫১–৪৫৭। </ref>পুৰণি নিয়মৰ দৰেই নতুন নিয়মতো ঈশ্বৰক স্বৰ্গ আৰু পৃথিৱীৰ শাসক হিচাপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে, কিন্তু পৃথিৱীৰ ওপৰত তেওঁৰ ক্ষমতাক চয়তানে প্ৰত্যাহ্বান জনাইছে। মাৰ্ক আৰু লূকৰ শুভবাৰ্তাত "ঈশ্বৰৰ ৰাজ্য" (গ্ৰীক: βασιλεία τοῦ θεοῦ; basileía tou theou)ৰ কথা কোৱা হৈছে, আনহাতে মথিৰ শুভবাৰ্তাত অধিক সাধাৰণতে "স্বৰ্গৰাজ্য" (গ্ৰীক: βασιλεία τῶν ο὿νννν ouranōn)দুয়োটা বাক্যাংশৰ অৰ্থ একে বুলি ভবা হয়, কিন্তু মথিৰ শুভবাৰ্তাৰ লেখকে বেছিভাগ ক্ষেত্ৰতে "ঈশ্বৰৰ ৰাজ্য" নামটো সলনি কৰি "স্বৰ্গৰাজ্য" লৈছিল কাৰণ তেওঁৰ নিজৰ সাংস্কৃতিক আৰু... প্ৰথম শতিকাৰ শেষৰ ফালে ধৰ্মীয় প্ৰেক্ষাপটত। আধুনিক পণ্ডিতসকলে এই কথাত একমত যে ঈশ্বৰৰ ৰাজ্য ঐতিহাসিক যীচুৰ শিক্ষাৰ এক অপৰিহাৰ্য অংশ আছিল। ইয়াৰ পিছতো কোনো শুভবাৰ্তাত যীচুৱে "ঈশ্বৰৰ ৰাজ্য" বাক্যাংশৰ অৰ্থ কি সেই বিষয়ে সঠিকভাৱে ব্যাখ্যা কৰা বুলি কেতিয়াও লিপিবদ্ধ কৰা হোৱা নাই। এই আপাত বাদ দিয়াৰ আটাইতকৈ সম্ভাৱ্য ব্যাখ্যাটো হ'ল যে ঈশ্বৰৰ ৰাজ্য আছিল এটা সাধাৰণতে বুজা ধাৰণা যাৰ কোনো ব্যাখ্যাৰ প্ৰয়োজন নাছিল। প্ৰথম শতিকাৰ আৰম্ভণিতে যিহূদিয়াত থকা ইহুদীসকলে বিশ্বাস কৰিছিল যে ঈশ্বৰে স্বৰ্গত চিৰকাল ৰাজত্ব কৰে,কিন্তু বহুতে এইটোও বিশ্বাস কৰিছিল যে ঈশ্বৰে অৱশেষত পৃথিৱীতো নিজৰ ৰাজ্য প্ৰতিষ্ঠা কৰিব। এই বিশ্বাসৰ উল্লেখ প্ৰভুৰ প্ৰাৰ্থনাৰ প্ৰথম আবেদনত উল্লেখ কৰা হৈছে, যিটো যীচুৱে তেওঁৰ শিষ্যসকলক শিকাইছিল আৰু মথি আৰু লূক ১১:২:দুয়োটাতে লিপিবদ্ধ কৰা হৈছে "তোমাৰ ৰাজ্য আহক, তোমাৰ ইচ্ছা পৃথিবীত যেনেকৈ সম্পন্ন হওক।" স্বৰ্গত আছে।" যিহেতু ঈশ্বৰৰ ৰাজ্য যিকোনো মানৱ ৰাজ্যতকৈ শ্ৰেষ্ঠ বুলি বিশ্বাস কৰা হৈছিল, ইয়াৰ অৰ্থ আছিল যে ঈশ্বৰে যিহূদিয়াত শাসন কৰা ৰোমানসকলক খেদি পঠিয়াব লাগিব আৰু ইহুদী লোকসকলৰ ওপৰত নিজৰ প্ৰত্যক্ষ শাসন স্থাপন কৰিব। ঐতিহাসিক যীচুৰ শিক্ষাত মানুহে নৈতিক জীৱন যাপন কৰি ঈশ্বৰৰ ৰাজ্যৰ আগমনৰ বাবে প্ৰস্তুত হোৱাটো আশা কৰা হয়। যীচুৱে তেওঁৰ অনুগামীসকলক নৈতিক নিখুঁততাবাদৰ জীৱনশৈলী গ্ৰহণ কৰিবলৈ দিয়া আজ্ঞাসমূহ সমগ্ৰ ছিনপটিক শুভবাৰ্তাৰ বহু অংশত পোৱা যায়, বিশেষকৈ মথি ৫-৭ পদৰ পৰ্বতৰ ওপৰত দিয়া ধৰ্মধ্বনিত যীচুৱে এইটোও শিকাইছিল যে, স্বৰ্গৰাজ্যত, ভূমিকাসমূহৰ ওলোটা হ'ব, য'ত "শেষজন প্ৰথম আৰু প্ৰথমসকল শেষ হ'ব।" এই শিক্ষা যীচুৰ লিপিবদ্ধ শিক্ষাৰ সমগ্ৰ সময়ছোৱাত পুনৰাবৃত্তি হয়, শিশুৰ দৰে হ'বলৈ দিয়া উপদেশ,লূক ১৬ পদত ধনী মানুহ আৰু লাজাৰৰ দৃষ্টান্ত, মথি ২০ পদত আঙুৰৰ বাগিচাত শ্ৰমিকৰ দৃষ্টান্ত,মহান ভোজৰ দৃষ্টান্ত আদি অন্তৰ্ভুক্ত মথি ২২, আৰু লূক ১৫ পদত উদং পুত্ৰৰ দৃষ্টান্ত। পৰম্পৰাগতভাৱে খ্ৰীষ্টান ধৰ্মই শিকাইছে যে স্বৰ্গ হৈছে ঈশ্বৰৰ সিংহাসনৰ লগতে পবিত্ৰ স্বৰ্গদূতৰ স্থান,যদিও ইয়াক বিভিন্ন মাত্ৰাত ৰূপক বুলি গণ্য কৰা হয়। পৰম্পৰাগত খ্ৰীষ্টান ধৰ্মত ইয়াক ঈশ্বৰত্বৰ ধন্য দৃষ্টিত থিয়ছিছৰ পৰম পূৰ্ণতাৰ অস্তিত্বৰ অৱস্থা বা অৱস্থা (ব্ৰহ্মাণ্ডৰ ক’ৰবাত কোনো বিশেষ স্থান নহয়) বুলি গণ্য কৰা হয়। খ্ৰীষ্টান ধৰ্মৰ বেছিভাগ ৰূপতে স্বৰ্গক পৰলোকত মুক্ত মৃতকৰ বাসস্থান হিচাপেও বুজা যায়, সাধাৰণতে মৃতকৰ পুনৰুত্থান আৰু সন্তসকলৰ নতুন পৃথিৱীলৈ ঘূৰি অহাৰ আগৰ এটা সাময়িক পৰ্যায়। পুনৰুত্থিত যীচুৱে স্বৰ্গলৈ আৰোহণ কৰা বুলি কোৱা হয় য'ত তেওঁ এতিয়া ঈশ্বৰৰ সোঁহাতে বহি আছে আৰু দ্বিতীয় আগমনত পৃথিৱীলৈ উভতি আহিব। হনোক, এলিয়া আৰু স্বয়ং যীচুকে ধৰি বিভিন্ন লোকে জীয়াই থকাৰ সময়তে স্বৰ্গত প্ৰৱেশ কৰা বুলি কোৱা হৈছে। ৰোমান কেথলিক শিক্ষা অনুসৰি যীচুৰ মাতৃ মেৰীকো স্বৰ্গলৈ লোৱা বুলি কোৱা হয় আৰু তেওঁক স্বৰ্গৰ ৰাণী বুলি উপাধি দিয়া হয়। খ্ৰীষ্টীয় দ্বিতীয় শতিকাত লায়ন্সৰ ইৰেনিয়াছে এটা বিশ্বাস লিপিবদ্ধ কৰিছিল যে, যোহন ১৪ অনুযায়ী, যিসকলে পৰলোকত ত্ৰাণকৰ্তাক দেখা পায়, তেওঁলোক বিভিন্ন অট্টালিকাত থাকে, কোনোৱে স্বৰ্গত বাস কৰে, আন কোনোৱে স্বৰ্গত আৰু আন কোনোৱে "দ্য চহৰ।" <ref>https://www.ccel.org/ccel/schaff/anf01.ix.vii.xxxvii.html</ref> এই সকলোবোৰ লিখনিত ব্যৱহৃত শব্দটো, বিশেষকৈ নতুন নিয়মৰ গ্ৰীক শব্দ οὐρανός (ouranos) মূলতঃ আকাশৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰযোজ্য হ'লেও ইয়াক ঈশ্বৰ আৰু ধন্যসকলৰ বাসস্থানৰ বাবেও ৰূপকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।<ref>https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.04.0057:entry=ou)rano/s</ref> একেদৰে, যদিও ইংৰাজী শব্দ "স্বৰ্গ" এতিয়াও ইয়াৰ মূল ভৌতিক অৰ্থ ৰক্ষা কৰে যেতিয়া ব্যৱহাৰ কৰা হয়, উদাহৰণস্বৰূপে, তৰাবোৰৰ ইংগিতত "স্বৰ্গৰ পৰা পোহৰৰ মাজেৰে জিলিকি থকা", আৰু স্বৰ্গৰ বস্তুৰ দৰে বাক্যাংশত জ্যোতিৰ্বিজ্ঞানৰ বস্তু স্বৰ্গ বুলি বুজাবলৈ বা খ্ৰীষ্টান ধৰ্মই আগ্ৰহী সুখ, পোপজন পল দ্বিতীয়ৰ মতে, "ডাৱৰৰ মাজত কোনো বিমূৰ্ততা বা ভৌতিক স্থান নহয়, বৰঞ্চ পবিত্ৰ ত্ৰিত্বৰ সৈতে এক জীৱন্ত, ব্যক্তিগত সম্পৰ্ক। পিতৃৰ সৈতে আমাৰ সাক্ষাৎটোৱেই হৈছে য'ত সংঘটিত হয়।" পবিত্ৰ আত্মাৰ মিলনৰ দ্বাৰা পুনৰুত্থিত খ্ৰীষ্ট।" ণচ === ইছলাম ধৰ্ম === ইহুদী পৰম্পৰা যেনে তালমুদৰ দৰেই কোৰআন আৰু হাদীছতো সাতটা চমাৱাত (سماوات)ৰ অস্তিত্বৰ কথা সঘনাই উল্লেখ কৰা হৈছে, যিটোৰ বহুবচন, যাৰ অৰ্থ হৈছে ‘স্বৰ্গ, আকাশ, আকাশী গোলক’ আৰু ই হিব্ৰু ভাষাৰ ছামাইম ( שמים)। কোৰআনত সামাৱতৰ উল্লেখ থকা কিছুমান আয়াত হ'ল ৪১:১২, ৬৫:১২ আৰু ৭১:১৫। ছিদ্ৰাট আল-মুণ্টাহা, এটা বৃহৎ ৰহস্যময় লোটে গছ, সপ্তম স্বৰ্গৰ অন্ত আৰু ঈশ্বৰৰ সকলো জীৱ আৰু স্বৰ্গীয় জ্ঞানৰ বাবে সৰ্বোচ্চ চৰম সীমা চিহ্নিত কৰে। "স্বৰ্গ"ৰ এটা ব্যাখ্যা হ'ল যে সকলো তৰা আৰু তাৰকাৰাজ্য (ক্ষুদ্ৰপথকে ধৰি) সকলো "প্ৰথম স্বৰ্গ"ৰ অংশ, আৰু "তাৰ বাহিৰেও ছটা আৰু ডাঙৰ জগত আছে," যিবোৰ এতিয়াও বিজ্ঞানীসকলে আৱিষ্কাৰ কৰা নাই। শ্বিয়া সূত্ৰ অনুসৰি আলীয়ে সাতটা আকাশৰ নাম তলত উল্লেখ কৰিছে: ৰফি' (رفیع) সৰ্বনিম্ন স্বৰ্গ (سماء الدنیا) কায়দুম (قیডুম) মাৰুম (মাৰুম) আৰ্ফালুন (أرفلون) হায়'উন (هيعون) উত্তেজিত (عروس) আজমা' (عجماء) তথাপিও ইছলামত ধাৰ্মিকসকলৰ এটা পৰলোকৰ গন্তব্যস্থান জান্নাহ (আৰবী: جنة "বাগিচা [ইডেন]"ক "স্বৰ্গ" হিচাপে অনুবাদ) হিচাপে ধাৰণা কৰা হৈছে। ইদন বা জান্নাতৰ সন্দৰ্ভত কোৰআনে কৈছে, "যি উদ্যানৰ দৃষ্টান্ত ধাৰ্মিকসকলক প্ৰতিজ্ঞা কৰা হৈছে: ইয়াৰ তলত নদী বৈ আছে; ইয়াৰ ফল আৰু তাৰ ছাঁ চিৰস্থায়ী। ধাৰ্মিকসকলৰ অন্ত এনেকুৱা; আৰু অবিশ্বাসীসকলৰ অন্ত।" নৰকজুই।" ইছলামে আদি পাপৰ ধাৰণাক নাকচ কৰে আৰু মুছলমানসকলে বিশ্বাস কৰে যে সকলো মানুহ জন্মতে বিশুদ্ধ। পিতৃ-মাতৃৰ ধৰ্ম নিৰ্বিশেষে শিশুসকলে মৃত্যুৰ সময়ত স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে স্বৰ্গলৈ যায়। জান্নাতক মূলতঃ ভৌতিকভাৱে বৰ্ণনা কৰা হৈছে যেনেকৈ এনে এখন ঠাই য’ত প্ৰতিটো ইচ্ছা সোধাত তৎক্ষণাত পূৰণ হয়। ইছলামিক গ্ৰন্থত জান্নাত অমৰ জীৱনক সুখী, নেতিবাচক আৱেগবিহীন বুলি বৰ্ণনা কৰা হৈছে। জান্নাত বাস কৰাসকলে ব্যয়বহুল সাজ-পোছাক পিন্ধে, সুন্দৰ ভোজত অংশগ্ৰহণ কৰে আৰু সোণ বা বহুমূলীয়া শিলেৰে সজ্জিত চোফাত হেলান দিয়ে বুলি কোৱা হয়। বাসিন্দাসকলে পিতৃ-মাতৃ, পত্নী আৰু সন্তানৰ সংগ লৈ আনন্দিত হ’ব। ইছলামত যদি এজনৰ ভাল কামে নিজৰ পাপতকৈ বেছি হয় তেন্তে কোনোবাই জান্নাতত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰে। ইয়াৰ বিপৰীতে যদি কাৰোবাৰ পাপ তেওঁলোকৰ ভাল কামতকৈ বেছি হয় তেন্তে তেওঁলোকক নৰকলৈ পঠিওৱা হয়। যিমানেই বেছি ভাল কাম কৰিছে সিমানেই উচ্চ স্তৰৰ জন্নাহৰ প্ৰতি নিৰ্দেশিত হয়। ==মেছ’আমেৰিকান ধৰ্মসমূহ== এজটেক, চিচিমেক আৰু টলটেক আদি নাহুয়া লোকসকলে বিশ্বাস কৰিছিল যে আকাশখন নিৰ্মাণ কৰি ১৩টা স্তৰত পৃথক কৰা হৈছে। প্ৰতিটো স্তৰতে এই স্বৰ্গত বাস কৰা আৰু শাসন কৰা এজনৰ পৰা বহু প্ৰভু আছিল। এই আকাশবোৰৰ ভিতৰত আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল ওমেয়োকান (দুটাৰ স্থান)। তেৰটা স্বৰ্গত দ্বৈত প্ৰভু ওমেটেঅটলে শাসন কৰিছিল, দ্বৈত-আদিপুস্তকৰ সৃষ্টিকৰ্তা যিয়ে পুৰুষ হিচাপে ওমেটেকুহটলি (দুজন প্ৰভু) নাম লয় আৰু মহিলা হিচাপে অমেচিহুয়াটল (দুগৰাকী ভদ্ৰমহিলা) নাম লয়। ==থিয়’ছফী== মূলতঃ হেলেনা ব্লাভাটস্কিয়ে প্ৰতিষ্ঠা কৰা থিয়’ছফীত বিশ্বাস কৰা হয় যে প্ৰতিটো ধৰ্মৰ (থিওছফীকে ধৰি) ওপৰৰ নক্ষত্ৰীয় সমতলৰ বিভিন্ন অঞ্চলত নিজস্ব ব্যক্তিগত স্বৰ্গ আছে যিটো প্ৰতিটো ধৰ্মত দিয়া সেই স্বৰ্গৰ বৰ্ণনাৰ লগত খাপ খাই পৰে, যিটো এটা আত্মা যে... পৃথিৱীত তেওঁলোকৰ পূৰ্বৰ জীৱনত ভাল হৈছে। ওপৰৰ বায়ুমণ্ডলত পৃথিৱীৰ ওপৰৰ নক্ষত্ৰীয় সমতলৰ সেই অঞ্চলটোক ছামাৰলেণ্ড বুলি কোৱা হয় (থিওছফিষ্টসকলৰ মতে পৃথিৱীৰ তলৰ নক্ষত্ৰীয় সমতলত নৰক অৱস্থিত যিটো পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠৰ পৰা তললৈ নামি ইয়াৰ কেন্দ্ৰলৈকে বিস্তৃত)। কিন্তু থিয়’ছফিষ্টসকলৰ মতে আত্মাক গড়ে প্ৰায় ১৪০০ বছৰৰ পিছত কৰ্মৰ প্ৰভুসকলে পুনৰ অৱতাৰ ল’বলৈ পুনৰ পৃথিৱীলৈ পুনৰ আহ্বান কৰে। আত্মাই নিজৰ অৱতাৰ চক্ৰ শেষ কৰাৰ পিছত ভৱিষ্যতে কোটি কোটি বছৰলৈ যোৱা চূড়ান্ত স্বৰ্গক দেৱচন বোলা হয়।<ref>থিয়ছফীৰ ৰূপৰেখা হুইটন, ইলিনয়, আমেৰিকা:১৯১৫ থিয়ছফিকেল পাব্লিছিং হাউচ</ref> == স্বৰ্গৰ বিশ্বাসৰ সমালোচনা == নৈৰাজ্যবাদী এমা গোল্ডমেনে এই মতামত প্ৰকাশ কৰিছিল যেতিয়া তেওঁ লিখিছিল, "সচেতনভাৱে বা অসচেতনভাৱে, বেছিভাগ ঈশ্বৰবাদীয়ে দেৱতা আৰু চয়তানত স্বৰ্গ আৰু নৰক, পুৰস্কাৰ আৰু শাস্তি, জনসাধাৰণক আজ্ঞাবহতা, নম্ৰতা আৰু সন্তুষ্টিৰ দিশত কোবাবলৈ ​​চাবুক দেখা পায়।" <ref>http://dwardmac.pitzer.edu/Anarchist_archives/goldman/philosophyatheism.html</ref> কিছুমানে যুক্তি দিছে যে মৃত্যুৰ পিছত পুৰস্কাৰৰ ওপৰত বিশ্বাস কৰাটো জীয়াই থকাৰ সময়ত নৈতিক আচৰণৰ বাবে দুৰ্বল প্ৰেৰণা।<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230325193121/https://www.quotedb.com/quotes/204 |archivedate=2023-03-25 |title=আৰ্কাইভ কপি |url=http://www.quotedb.com/quotes/204 |access-date=2023-03-25 |deadurl=yes}}</ref>ছেম হেৰিছে লিখিছে, "মানুহক সহায় কৰাতকৈ বিশুদ্ধভাৱে তেওঁলোকৰ দুখ-কষ্টৰ চিন্তাতহে সহায় কৰাটো অধিক উন্নত কাৰণ আপুনি ভাবিছে যে বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ডৰ সৃষ্টিকৰ্তাই আপোনাক সেইটো কৰিব বিচাৰে, বা সেইটো কৰাৰ বাবে আপোনাক পুৰস্কৃত কৰিব, বা কৰিব।" ধৰ্ম আৰু নৈতিকতাৰ মাজৰ এই সংযোগৰ সমস্যাটো হ'ল যে ভাল কাৰণ উপলব্ধ হ'লে ই মানুহক আন মানুহক সহায় কৰিবলৈ বেয়া কাৰণ দিয়ে।" == স্নায়ুবিজ্ঞান == ডেনিয়েল ডেনেটৰ দৰে বহু স্নায়ুবিজ্ঞানী আৰু স্নায়ুদাৰ্শনিকৰ মতে চেতনা মগজুৰ কাৰ্য্যকলাপৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল আৰু মৃত্যু হৈছে চেতনাৰ বন্ধ, যিয়ে স্বৰ্গক নুই কৰিব। বৈজ্ঞানিক গৱেষণাই আৱিষ্কাৰ কৰিছে যে মগজুৰ কিছুমান অংশ যেনে ৰেটিকুলাৰ এক্টিভেটিং চিষ্টেম বা থেলামাছ চেতনাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় যেন লাগে, কাৰণ এই গঠনসমূহৰ বিসংগতি বা ক্ষতিগ্ৰস্ত হ'লে চেতনা হেৰুৱাই পেলায়।<ref>ডেনেট, ডি.চি.(১৯৯১)। চেতনাই বুজাই দিলে। বষ্টন: লিটল, ব্ৰাউন এণ্ড কো.</ref> ইনছাইড দ্য নিওলিথিক মাইণ্ড (২০০৫)ত লুইছ-উইলিয়ামছ আৰু পিয়ৰ্চে যুক্তি দিছে যে বিশ্বৰ বহু সংস্কৃতিয়ে আৰু ইতিহাসৰ মাজেৰে স্নায়ুগতভাৱে স্বৰ্গৰ এটা স্তৰযুক্ত গঠন অনুভৱ কৰে, লগতে একেধৰণৰ গঠনযুক্ত নৰকৰ বৃত্ত। সময় আৰু স্থানৰ মাজত প্ৰতিবেদনসমূহ ইমানেই একেধৰণৰ মিল আছে যে লুইছ-উইলিয়ামছ আৰু পিয়ৰ্চে স্নায়ুবিজ্ঞানৰ ব্যাখ্যাৰ বাবে যুক্তি আগবঢ়ায়, বিশেষ পৰিৱৰ্তিত চেতনাৰ অৱস্থাৰ সময়ত উপলব্ধিসমূহক প্ৰকৃত স্নায়ু সক্ৰিয়কৰণ আৰু বিষয়ভিত্তিক ধাৰণা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে। মৃত্যুৰ ওচৰ চাপি অহা আৰু মৃত্যুৰ ওচৰৰ অভিজ্ঞতা থকা বহু লোকে আত্মীয়ক লগ পোৱা বা পৰলোকীয় মাত্ৰাত "পোহৰ"ত প্ৰৱেশ কৰা বুলি কয়, যিটোৱে স্বৰ্গৰ ধৰ্মীয় ধাৰণাটোৰ সৈতে সাদৃশ্য ভাগ কৰে। যদিও দুখজনক অভিজ্ঞতা আৰু নেতিবাচক জীৱন-পৰ্যালোচনাৰ বাতৰিও আহিছে, যিবোৰে নৰকৰ ধাৰণাটোৰ সৈতে কিছু সাদৃশ্য ভাগ কৰে, "পোহৰ"ক লগ পোৱা বা প্ৰৱেশ কৰাৰ ইতিবাচক অভিজ্ঞতাক প্ৰেমৰ অৱস্থা, শান্তিৰ এক অসীম তীব্ৰ অনুভৱ হিচাপে ৰিপৰ্ট কৰা হৈছে আৰু মানুহৰ বুজাৰ বাহিৰত আনন্দ। এই তীব্ৰ ইতিবাচক অনুভূতিৰ অৱস্থাৰ লগতে মৃত্যুৰ ওচৰৰ অভিজ্ঞতা থকা লোকসকলেও ৰিপ'ৰ্ট কৰে যে চেতনা বা সচেতনৰ উচ্চ অৱস্থা যেন "স্বৰ্গ"ৰ সোৱাদ অনুভৱ কৰাৰ মূলতে আছে।<ref>জৰ্জেনচেন, ৰেনে। এৱেকেনিং আফটাৰ লাইফ বুকচাৰ্জ, ২০০৭</ref> ==কলাৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰতিনিধিত্ব== কল্পকাহিনীৰ ৰচনাসমূহত স্বৰ্গ আৰু নৰকৰ অসংখ্য ভিন্ন ধাৰণা অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। হেভেনৰ দুটা বিখ্যাত বৰ্ণনা ডাণ্টে আলিঘিয়েৰীৰ পেৰাডিছ’ (ডিভাইন কমেডীৰ) আৰু জন মিল্টনৰ পেৰাডাইজ লষ্টত দিয়া হৈছে। ==লগতে চাওক== #[[ধৰ্ম]] == তথ্যসূত্ৰ == <references /> 2nmfez6gsqhj3b06h8wq5xcsoyaw0fh 0 94314 649249 632615 2026-11-03T06:11:56Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649249 wikitext text/x-wiki '''সুমেৰ''' বা '''চুমেৰ''' বা '''চুমেৰিয়া''' ( {{IPAc-en|ˈ|s|uː|m|ər|}} ) দক্ষিণ [[মেচ'পটেমিয়া|মেছ'পটেমিয়াৰ]] ঐতিহাসিক অঞ্চলৰ (দক্ষিণ-মধ্য [[ইৰাক]]) পৰিচিত সভ্যতাসমূহৰ ভিতৰত আটাইতকৈ প্ৰাচীন সভ্যতা। খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ আৰু পঞ্চম সহস্ৰাব্দৰ ভিতৰত চলকোলিথিক আৰু [[ব্ৰঞ্জ যুগ|প্ৰাৰম্ভিক ব্ৰঞ্জ যুগত]] এই সভ্যতাৰ উত্থান ঘটিছিল। [[প্ৰাচীন ইজিপ্ট|প্ৰাচীন মিচৰ]], ইলাম, কেৰাল-ছুপে সভ্যতা, মেছ'আমেৰিকা, [[সিন্ধু সভ্যতা]] আৰু প্ৰাচীন চীনৰ সৈতে ই বিশ্বৰ অন্যতম স্বতন্ত্ৰভাৱে স্থাপিত হোৱা সভ্যতা। টাইগ্ৰিছ আৰু ইউফ্ৰেটিছ নদীৰ উপত্যকাৰ কাষেৰে বাস কৰি চুমেৰিয় কৃষকসকলে প্ৰচুৰ পৰিমাণে শস্য আৰু অন্যান্য শস্যৰ খেতি কৰিছিল। অতিৰিক্তভাৱে উৎপাদিত শস্যৰ পৰা তেওঁলোকে নগৰীয়া বসতি গঠন কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। এই সভ্যতাৰ চিহ্ন লিপি বা [[চিহ্ন লিপি|আদি-লেখা]] ৩০০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বৰ আগৰ। প্ৰাচীন লেখাসমূহৰ মূল হৈছে উৰুক আৰু জেমডেট নাছৰ চহৰ। ইয়াৰ কাল প্ৰায় খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩৫০০ আৰু ৩০০০। == নাম == চুমেৰিয়ান শব্দটো (চুমেৰিয়ান: {{Script/Cuneiform|sux|𒅴𒄀}} {{Transl|sux|এমে-গি}} বা {{Script/Cuneiform|sux|𒅴𒂠}} {{Transl|sux|এমে-গিৰ_১৫}}, আক্কাদিয়ান : {{Script/Cuneiform|akk|𒋗𒈨𒊒}} {{Transl|akk|চুমেৰু}})<ref>{{Cite web|title=emeĝir [SUMERIAN]|url=http://psd.museum.upenn.edu/epsd/epsd/e1283.html|work=The Pennsylvania Sumerian Dictionary|publisher=University of Pennsylvania Museum of Anthropology and Archaeology|accessdate=14 July 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250211213814/http://psd.museum.upenn.edu/epsd/epsd/e1283.html|archivedate=11 February 2025|deadurl=yes}}</ref> চুমেৰিয়সকলে কোৱা ভাষাটোক দিয়া নাম। এই নামটো দিছিল তেওঁলোকৰ উত্তৰাধিকাৰী পূব চেমিটিক ভাষী আক্কাদিয়ানসকলে।<ref name="ANE29" /><ref>{{Cite book|last=Black|first1=Jeremy A.|last2=George|first2=A. R.|last3=Postgate|first3=J. N.|last4=Breckwoldt|first4=Tina|title=A Concise Dictionary of Akkadian|date=2000|publisher=Otto Harrassowitz Verlag|isbn=978-3-447-04264-2|page=384|url=https://books.google.com/books?id=-qIuVCsRb98C&pg=PA384|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Miller|first1=Douglas B.|last2=Shipp|first2=R. Mark|title=An Akkadian Handbook: Paradigms, Helps, Glossary, Logograms, and Sign List|date=1996|publisher=Eisenbrauns|isbn=978-0-931464-86-7|page=68|url=https://books.google.com/books?id=27m3y6MNRzYC&pg=PA68|language=en}}</ref> চুমেৰিয়সকলে তেওঁলোকৰ ভূমিক {{Lang|sux-Latn|কেঙ্গিৰ}} বুলি উল্লেখ কৰিছিল। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে 'সম্ভ্ৰান্ত প্ৰভুসকলৰ দেশ' ({{Script/Cuneiform|[[:wikt:𒆠|𒆠]]}} {{Script/Cuneiform|[[:wikt:𒂗|𒂗]]}} {{Script/Cuneiform|[[:wikt:𒄀|𒄀]]}})<ref name="ANE29">"The area in question (the extreme south of Mesopotamia) may now be called Sumer, and its inhabitants Sumerians, although these names are only English approximations of the Akkadian designations; the Sumerians themselves called their land Kengir, their language Emegir, and themselves Sag-giga, "black-headed ones." in {{Cite book|title=The Ancient Near East|url=https://archive.org/details/ancientneareasth0000hall_u0w6|last=W. Hallo|last2=W. Simpson|publisher=New York: Harcourt, Brace, Jovanovich|year=1971|page=[https://archive.org/details/ancientneareasth0000hall_u0w6/page/29 29]}}</ref><ref>{{Cite book|last=Toorn|first1=Karel van der|last2=Becking|first2=Bob|last3=Horst|first3=Pieter Willem van der|title=Dictionary of Deities and Demons in the Bible|date=1999|publisher=Wm. B. Eerdmans Publishing|isbn=978-0-8028-2491-2|page=32|url=https://books.google.com/books?id=yCkRz5pfxz0C&pg=PA32|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Edzard|first1=Dietz Otto|title=Sumerian Grammar|date=2003|publisher=Brill|isbn=978-90-474-0340-1|page=1|url=https://books.google.com/books?id=HOx5DwAAQBAJ&pg=PA1|language=en}}</ref> চুমেৰিয়সকলৰ উৎপত্তিৰ বিষয়ে জনা নাযায় যদিও চুমেৰবাসীয়ে নিজকে "ক'লা মূৰৰ মানুহ"<ref name="ANE291">"The area in question (the extreme south of Mesopotamia) may now be called Sumer, and its inhabitants Sumerians, although these names are only English approximations of the Akkadian designations; the Sumerians themselves called their land Kengir, their language Emegir, and themselves Sag-giga, "black-headed ones." in {{Cite book|title=The Ancient Near East|url=https://archive.org/details/ancientneareasth0000hall_u0w6|last=W. Hallo|last2=W. Simpson|publisher=New York: Harcourt, Brace, Jovanovich|year=1971|page=[https://archive.org/details/ancientneareasth0000hall_u0w6/page/29 29]}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFW._HalloW._Simpson1971">W. Hallo; W. Simpson (1971). ''The Ancient Near East''. New York: Harcourt, Brace, Jovanovich. p.&nbsp;29.</cite></ref><ref>"The origin of the Sumerians is unknown; they described themselves as the 'black-headed people'" {{Cite book|last=Haywood|first1=John|title=The Penguin Historical Atlas of Ancient Civilizations|date=2005|publisher=Penguin|isbn=978-0-14-101448-7|page=28|url=https://books.google.com/books?id=xtjtAAAAMAAJ|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Diakonoff|first1=I. M.|title=Early Antiquity|date=2013|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-14467-2|page=72|url=https://books.google.com/books?id=JU8pegs94uoC&pg=PA72|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|last=Finer|first1=Samuel Edward|last2=Finer|first2=S. E.|title=The History of Government from the Earliest Times: Ancient monarchies and empires|date=1997|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-820664-4|page=99|url=https://books.google.com/books?id=aEziNfjinnMC&pg=PA99|language=en}}</ref> ({{Script/Cuneiform|[[:wikt:𒊕|𒊕]]}} {{Script/Cuneiform|[[:wikt:𒈪|𒈪]]}})<ref name="DAF">{{Cite book|last=Foxvog|first1=Daniel A.|title=Elementary Sumerian Glossary|date=2016|publisher=University of California at Berkeley|page=52|url=https://cdli.ucla.edu/pubs/cdlp/cdlp0003_20160104.pdf}}</ref><ref name="IMD">{{Cite book|last=Diakonoff|first1=I. M.|last2=D'I︠A︡konov|first2=Igor' Mik︠h︡aílovich|title=Early Antiquity|date=1991|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-14465-8|page=72|url=https://books.google.com/books?id=JSRAUIYENZoC&pg=PA72|language=en}}</ref><ref name="GF">{{Cite book|last=Feuerstein|first1=Georg|last2=Kak|first2=Subhash|last3=Frawley|first3=David|date=2005|title=The Search of the Cradle of Civilization: New Light on Ancient India|edition=Second Revised|publisher=Motilal Banarsidass Publishers|isbn=978-81-208-2037-1|page=117|url=https://books.google.com/books?id=wNlsRZh3rwgC&pg=PA117|language=en}}</ref> বুলি কৈছিল।<ref>"I am the king of the four quarters, I am a shepherd, the pastor of the "black-headed people"" in {{Cite book|last=Liverani|first1=Mario|title=The Ancient Near East: History, Society and Economy|date=2013|publisher=Routledge|isbn=978-1-134-75084-9|page=167|url=https://books.google.com/books?id=0d1JAgAAQBAJ&pg=PA167|language=en}}</ref> আক্কাদিয়ানসকলেও চুমেৰিয়সকলক চেমিটিক আক্কাদিয়ান ভাষাত ‘ক’লা মূৰৰ মানুহ’ বুলি কয়। <ref name="IMD" /> == উৎপত্তি == অধিকাংশ ইতিহাসবিদৰ মতে সুমেৰত প্ৰথমে স্থায়ীভাৱে বসতি স্থাপন কৰা হৈছিল প্ৰায় ৫৫০০ আৰু ৪০০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বৰ ভিতৰত।<ref name="SNK">{{Cite book|last=Kramer|first1=Samuel Noah|title=In the World of Sumer: An Autobiography|date=1988|publisher=Wayne State University Press|isbn=978-0-8143-2121-8|page=44|url=https://books.google.com/books?id=KliA7MjJEDQC&pg=PA44}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://oi.uchicago.edu/OI/MUS/ED/TRC/MESO/writing.html|title=Ancient Mesopotamia. Teaching materials|publisher=Oriental Institute in collaboration with Chicago Web Docent and eCUIP, The Digital Library|accessdate=5 March 2015|archivedate=30 August 2004|archiveurl=https://web.archive.org/web/20040830020549/http://oi.uchicago.edu/OI/MUS/ED/TRC/MESO/writing.html|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.metmuseum.org/toah/hd/ubai/hd_ubai.htm|title="The Ubaid Period (5500–4000 B.C.)" In Heilbrunn Timeline of Art History. Department of Ancient Near Eastern Art. The Metropolitan Museum of Art, New York (October 2003)|accessdate=2014-02-22|archivedate=2021-07-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210707020947/http://www.metmuseum.org/toah/hd/ubai/hd_ubai.htm}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.britishmuseum.org/explore/highlights/articles/u/ubaid_culture.aspx|title="Ubaid Culture", The British Museum}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://oi.uchicago.edu/pdf/saoc63.pdf|title="Beyond the Ubaid", (Carter, Rober A. and Graham, Philip, eds.), University of Durham, April 2006|access-date=2023-05-01|archivedate=2014-03-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140321143949/http://oi.uchicago.edu/pdf/saoc63.pdf|deadurl=yes}}</ref> আন ইতিহাসবিদৰ মতে চুমেৰিয়সকল উত্তৰ আফ্ৰিকাৰ লোক আছিল। তেওঁলোকে সেউজ চাহাৰাৰ পৰা মধ্যপ্ৰাচ্যলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল আৰু মধ্যপ্ৰাচ্যত কৃষিকাৰ্যৰ বিস্তাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=MJWcSRSz9wEC&pg=PA22|title=Prehistoric Iberia: Genetics, Anthropology, and Linguistics : [proceedings of an International Conference on Prehistoric Iberia : Genetics, Anthropology, and Linguistics, Held November 16–17, 1998, in Madrid, Spain]|last=Arnaiz-Villena|first1=Antonio|last2=Martínez-Laso|first2=Jorge|last3=Gómez-Casado|first3=Eduardo|date=2000|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=978-0-306-46364-8|pages=22}}</ref> কিন্তু প্ৰথম কৃষকসকলৰ উৎপত্তি ফাৰ্টাইল ক্ৰিচেণ্টৰ পৰা হোৱা বুলি প্ৰমাণ পোৱা গৈছে।<ref name="Genomic insights into the origin of">{{Cite journal|last=Lazaridis|first1=I.|last2=Nadel|first2=D.|last3=Rollefson|first3=G.|title=Genomic insights into the origin of farming in the ancient Near East|journal=Nature|date=2016|volume=536|issue=7617|pages=419–424|doi=10.1038/nature19310|pmid=27459054|url=|pmc=5003663|bibcode=2016Natur.536..419L}}</ref> শেহতীয়াকৈ (২০১৩) চাৰিটা প্ৰাচীন মেছ'পটেমিয়াৰ কংকালৰ ডি এন এ নমুনাৰ জিনীয় বিশ্লেষণে চুমেৰিয়সকলৰ [[সিন্ধু সভ্যতা|সিন্ধু উপত্যকাৰ সভ্যতাৰ]] সৈতে সম্পৰ্ক থকাৰ কথা প্ৰকাশ কৰিছে। ই সম্ভৱতঃ প্ৰাচীন সিন্ধু-মেছ'পটেমিয়াৰ সম্পৰ্কৰ ফলত হৈছিল।<ref name="EBA">{{Cite journal|last=Płoszaj|first1=Tomasz|last2=Chaubey|first2=Gyaneshwer|last3=Jędrychowska-Dańska|first3=Krystyna|last4=Tomczyk|first4=Jacek|last5=Witas|first5=Henryk W.|title=mtDNA from the Early Bronze Age to the Roman Period Suggests a Genetic Link between the Indian Subcontinent and Mesopotamian Cradle of Civilization|journal=PLOS ONE|date=11 September 2013|volume=8|issue=9|pages=e73682|doi=10.1371/journal.pone.0073682|pmid=24040024|language=en|issn=1932-6203|pmc=3770703|bibcode=2013PLoSO...873682W}}</ref> কিছুমান তথ্য অনুসৰি চুমেৰিয়সকল হুৰিয়ান আৰু উৰাৰ্টিয়ানসকলৰ সৈতে জড়িত, আৰু ককেছাছক তেওঁলোকৰ গৃহভূমি বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>{{Cite web|last=|first=|date=|title=Sumerians had connections with the Caucasus|url=https://scientificrussia.ru/articles/shumery-imeli-svjazi-na-kavkaze|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210415032734/https://scientificrussia.ru/articles/shumery-imeli-svjazi-na-kavkaze|archivedate=2021-04-15|accessdate=|work=|publisher=scientificrussia}}</ref><ref>{{Cite web|last=|first=|year=2014|title=Lexical Matches between Sumerian and Hurro-Urartian: Possible Historical Scenarios|url=https://cdli.ucla.edu/pubs/cdlj/2014/cdlj2014_004.html|archiveurl=|archivedate=|accessdate=|work=|publisher=Cuneiform Digital Library Journal}}</ref><ref>{{Cite book|last=|first1=|title=The Diversity of the Chechen culture: from historical roots to the present|url=https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000186004|archiveurl=|archivedate=|access-date=|journal=|year=2009|publisher=UNESCO|page=14|isbn=978-5-904549-01-5}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:প্ৰাচীন বিশ্ব]] pjr93i0sjsx0pv38kdfdgznf7d4uo77 1 96444 649244 480560 2026-11-03T05:39:20Z ~2026-58402-33 52633 /* ভাৰতৰ পঞ্চবাৰ্ষিক পৰিকল্পনা */ নতুন অনুচ্ছেদ 649244 wikitext text/x-wiki == পঞ্চবাৰ্ষিক পৰিকল্পনা == = ভাৰতৰ পঞ্চবাৰ্ষিকী পৰিকল্পনা = * [[বিশেষ:বৰঙনিসমূহ/2401:4900:3A76:E248:EC6:5720:B12D:880C|2401:4900:3A76:E248:EC6:5720:B12D:880C]] 08:07, 27 November 2024 (ইউ.টি.চি.) == ভাৰতবৰ্ষৰ পববাষিক পৰিকল্পনা == ভাৰতবৰ্ষৰ পববাষিক পৰিকল্পনা [[বিশেষ:বৰঙনিসমূহ/2401:4900:72DD:5B21:E6F1:D7BC:250B:56D4|2401:4900:72DD:5B21:E6F1:D7BC:250B:56D4]] 13:41, 21 February 2025 (ইউ.টি.চি.) == ভাৰতৰ পঞ্চবাৰ্ষিক পৰিকল্পনা == ভাৰতৰ পঞ্চবাৰ্ষিক পৰিকল্পনা [[বিশেষ:বৰঙনিসমূহ/~2026-58402-33|~2026-58402-33]] ([[সদস্য বাৰ্তা:~2026-58402-33|talk]]) 05:39, 3 November 2026 (ইউ.টি.চি.) fnj277tucvzyzzgoicisq28dti8nizu 0 100799 649141 634313 2026-11-02T12:53:22Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649141 wikitext text/x-wiki __NOTOC__'''গাণিতিক ধ্ৰুৱক''' {{En|Mathematical constants}} হৈছে এনে এটা সংখ্যা যাৰ মান এটা দ্ব্যৰ্থহীন সংজ্ঞাৰ দ্বাৰা নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়। ইয়াক প্ৰায়ে এটা চিহ্ন (যেনে, বৰ্ণমালাৰ আখৰ) বা গণিতজ্ঞসকলৰ নামেৰে উল্লেখ কৰা হয়। উদাহৰণস্বৰূপে, ধ্ৰুৱক π ([[পাই]]) ক এটা [[বৃত্ত]]ৰ পৰিধিৰ দৈৰ্ঘ্য আৰু ইয়াৰ ব্যাসৰ [[অনুপাত]] হিচাপে সংজ্ঞায়িত কৰিব পাৰি। == তালিকা == <!-- Please use these for data-sort-values of the Set column 1 = Natural number 2 = Integer 3 = Rational number 4 = Algebraic 5 = Transcendental 6 = Irrational number (algebraic/transcendental is unsure) 7 = Real number (irrationality is unsure) 8 = Complex number --> {| class="wikitable sortable" |- ! নাম ! চিহ্ন ! দশমিক প্ৰসাৰণ ! সূত্ৰ ! বৰ্ষ ! সংহতি |- |[[১|এক]] |১ |১ | |data-sort-value="-2000"|প্ৰাক‌ঐতিহাসিক |data-sort-value="1"|[[স্বাভাৱিক সংখ্যা|<math>\mathbb{N}</math>]] |- |[[২|দুই]] |২ |২ | |data-sort-value="-2000"|প্ৰাক‌ঐতিহাসিক |data-sort-value="1"|[[স্বাভাৱিক সংখ্যা|<math>\mathbb{N}</math>]] |- |[[আধা]] |১/২ |data-sort-value="0.50000"|০.৫ | |data-sort-value="-2000"|প্ৰাক‌ঐতিহাসিক |data-sort-value="3"|[[পৰিমেয় সংখ্যা|<math>\mathbb{Q}</math>]] |- |[[পাই]] |<math>\pi</math> |৩.১৪১৫৯ ২৬৫৩৫ ৮৯৭৯৩ <ref group="Mw">{{MathWorld|PiFormulas|Pi Formulas}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A000796}}</ref> |এটা বৃত্তৰ পৰিধি আৰু ব্যাসৰ অনুপাত। |data-sort-value="-1900"|খ্ৰীষ্টাব্দ ১৯০০ – ১৬০০<ref name="Arndt_d">{{harvnb|Arndt|Haenel|2006|p=167}}</ref> |data-sort-value="5"|[[Transcendental number|<math>\mathbb{R} \setminus \mathbb{A}</math>]] |- |[[টাউ (গাণিতিক ধ্ৰুৱক)]] |<math>\tau</math> |৬.২৮৩১৮ ৫৩০৭১ ৭৯৫৮৬ ৪৭৬৯২<ref>{{cite web |last1=Hartl |first1=Michael |title=100,000 digits of Tau |url=https://tauday.com/tau-digits |website=Tau Day |access-date=22 January 2023}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A019692}}</ref> |এটা বৃত্তৰ পৰিধি আৰু ইয়াৰ ব্যাসাৰ্ধৰ অনুপাত। <math>2\pi</math> ৰ সমতুল্য। |data-sort-value="-1900"|খ্ৰীষ্টাব্দ ১৯০০ – ১৬০০<ref name="Arndt_d">{{harvnb|Arndt|Haenel|2006|p=167}}</ref> |data-sort-value="5"|[[Transcendental number|<math>\mathbb{R} \setminus \mathbb{A}</math>]] |- |[[দুইৰ বৰ্গমূল]], [[পাইথাগোৰাছ]]ৰ ধ্ৰুৱক<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=sPRbZACsXogC&q=pi+nested+radical&pg=PA293|title=Mathematical sorcery: revealing the secrets of numbers|author=Calvin C Clawson|year=2001|isbn=978 0 7382 0496-3|page=IV|publisher=Basic Books}}{{Dead link|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |<math>\sqrt{2}</math> |১.৪১৪২১ ৩৫৬২৩ ৭৩০৯৫ ০৪৮৮০<ref group="Mw">{{MathWorld|PythagorassConstant|Pythagoras's Constant}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A002193}}</ref> |<math>x^2=2</math> ৰ ধনাত্মক মূল। |data-sort-value="-1800"|খ্ৰীষ্টাব্দ ১৮০০ – ১৬০০<ref>Fowler and Robson, p. 368. [http://it.stlawu.edu/%7Edmelvill/mesomath/tablets/YBC7289.html Photograph, illustration, and description of the ''root(2)'' tablet from the Yale Babylonian Collection] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120813054036/http://it.stlawu.edu/%7Edmelvill/mesomath/tablets/YBC7289.html|date=2012-08-13}} [http://www.math.ubc.ca/%7Ecass/Euclid/ybc/ybc.html High resolution photographs, descriptions, and analysis of the ''root(2)'' tablet (YBC 7289) from the Yale Babylonian Collection]</ref> |data-sort-value="4"|[[Algebraic number|<math>\mathbb{A}</math>]] |- |[[৩ ৰ বৰ্গমূল]], থিঅ'ডৰাছৰ ধ্ৰুৱক<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=xAwukpHCqH0C&q=1.732050807&pg=PA15|title=Figuring Out Mathematics|author=Vijaya AV|publisher=Dorling Kindcrsley (India) Pvt. Lid.|year=2007|isbn=978-81-317-0359-5|page=15}}</ref> |<math>\sqrt{3}</math> |১.৭৩২০৫ ০৮০৭৫ ৬৮৮৭৭ ২৯৩৫২<ref group="Mw">{{MathWorld|TheodorussConstant|Theodorus's Constant}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A002194}}</ref> |<math> x^2=3 </math> ৰ ধনাত্মক মূল। |data-sort-value="-465"|খ্ৰীষ্টাব্দ ৪৬৫ – ৩৯৮ |data-sort-value="4"|[[Algebraic number|<math>\mathbb{A}</math>]] |- |[[৫ ৰ বৰ্গমূল]]<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=KjMVx6ljh6YC&q=2.236067977&pg=PA24|title=Essential Mathematics 9|author=P A J Lewis|publisher=Ratna Sagar|year=2008|isbn=9788183323673|page=24}}</ref> |<math>\sqrt{5}</math> |২.২৩৬০৬ ৭৯৭৭৪ ৯৯৭৮৯ ৬৯৬৪০<ref group="OEIS">{{OEIS2C|A002163}}</ref> |<math> x^2=5</math> ৰ ধনাত্মক মূল। |data-sort-value="-464"| |data-sort-value="4"|[[Algebraic number|<math>\mathbb{A}</math>]] |- |ফাই, [[সোণালী অনুপাত]]<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=ZOfUsvemJDMC&q=1.618033988749894848&pg=PA316|title=The Princeton Companion to Mathematics|author1=Timothy Gowers|author2=June Barrow-Green|author3=Imre Leade|publisher=Princeton University Press|year=2007|isbn=978-0-691-11880-2|page=316}}</ref> |<math>\varphi</math> বা <math>\phi</math> |১.৬১৮০৩ ৩৯৮৮৭ ৪৯৮৯৪ ৮৪৮২০ <ref group="Mw">{{MathWorld|GoldenRatio|Golden Ratio}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A001622}}</ref> |<math>\frac{1+\sqrt{5}}{2}</math> |data-sort-value="-301"|খ্ৰীষ্টাব্দ ~৩০০ |data-sort-value="4"|[[Algebraic number|<math>\mathbb{A}</math>]] |- |[[ৰূপালী অনুপাত]]<ref>{{citation|last=Kapusta|first=Janos|title=The square, the circle, and the golden proportion: a new class of geometrical constructions|journal=Forma|volume=19|year=2004|pages=293–313|url=http://www.scipress.org/journals/forma/pdf/1904/19040293.pdf|access-date=2023-12-20|archivedate=2020-09-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200918165840/http://www.scipress.org/journals/forma/pdf/1904/19040293.pdf}}.</ref> |<math>\delta_S</math> |২.৪১৪২১ ৩৫৬২৩ ৭৩০৯৫ ০৪৮৮০<ref group="Mw">{{MathWorld|SilverRatio|Silver Ratio}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A014176}}</ref> |<math>\sqrt{2}+1</math> |data-sort-value="-301"|খ্ৰীষ্টাব্দ ~৩০০ |data-sort-value="4"|[[Algebraic number|<math>\mathbb{A}</math>]] |- |[[শূণ্য]] |০ |০ | |data-sort-value="-300"|খ্ৰীষ্টাব্দ ৩০০ – ১০০<ref>Kim Plofker (2009), ''[[Mathematics in India (book)|Mathematics in India]]'', Princeton University Press, {{ISBN|978-0-691-12067-6}}, pp. 54–56.</ref> |data-sort-value="2"|[[Integer|<math>\mathbb{Z}</math>]] |- | [[−১|ঋণাত্মক এক]] | −১ | −১ | |data-sort-value="-300"|খ্ৰীষ্টাব্দ ৩০০ – ২০০ |data-sort-value="2"|[[অখণ্ড সংখ্যা|<math>\mathbb{Z}</math>]] |- |[[২ ৰ ঘনমূল]] |<math>\sqrt[3]{2}</math> |১.২৫৯৯২ ১০৪৯৮ ৯৪৮৭৩ ১৬৪৭৬<ref group="Mw">{{MathWorld|DelianConstant|Delian Constant}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A002580}}</ref> |<math>x^3=2</math> ৰ প্ৰকৃত মূল। |৪৬ – ১২০ খ্ৰীষ্টাব্দ<ref>{{cite book|author=Plutarch|title=Quaestiones convivales VIII.ii|url=http://ebooks.adelaide.edu.au/p/plutarch/symposiacs/chapter8.html#section80|section=718ef|quote=And therefore Plato himself dislikes Eudoxus, Archytas, and Menaechmus for endeavoring to bring down the [[doubling the cube]] to mechanical operations|access-date=2019-05-24|archive-date=2009-11-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20091119061142/http://ebooks.adelaide.edu.au/p/plutarch/symposiacs/chapter8.html#section80|url-status=dead|archivedate=2019-07-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190728214640/http://ebooks.adelaide.edu.au/p/plutarch/symposiacs/chapter8.html#section80}}</ref> |data-sort-value="4"|[[Algebraic number|<math>\mathbb{A}</math>]] |- |৩ ৰ [[ঘনমূল]] |<math>\sqrt[3]{3}</math> |১.৪৪২২৪ ৯৫৭০৩ ০৭৪০৮ ৩৮২৩২<ref group="OEIS">{{OEIS2C|A002581}}</ref> |<math>x^3=3</math> ৰ প্ৰকৃত মূল। |data-sort-value="47"| |data-sort-value="4"|[[Algebraic number|<math>\mathbb{A}</math>]] |- |[[Twelfth root of 2]]<ref>{{citation|first=Thomas|last=Christensen|title=The Cambridge History of Western Music Theory|year=2002|page=[https://archive.org/details/cambridgehistory0000unse_t8n5/page/205 205]|isbn=978-0521686983|url=https://archive.org/details/cambridgehistory0000unse_t8n5/page/205}}</ref> |<math>\sqrt[12]{2}</math> |1.05946 30943 59295 26456 <ref group="OEIS">{{OEIS2C|A010774}}</ref> |<math>x^{12}=2</math> ৰ প্ৰকৃত মূল। |data-sort-value="47"| |data-sort-value="4"|[[Algebraic number|<math>\mathbb{A}</math>]] |- |[[Supergolden ratio]]<ref name="Koshy">{{cite book |last1=Koshy |first1=Thomas |title=Fibonacci and Lucas Numbers with Applications |date=2017 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=9781118742174 |edition=2 |url=https://books.google.com/books?id=kAhCDwAAQBAJ&dq=supergolden+ratio%7Cnumber%7Cconstant&pg=PT523 |accessdate=14 August 2018 |language=en}}</ref> |<math>\psi</math> |1.46557 12318 76768 02665 <ref group="OEIS">{{OEIS2C|A092526}}</ref> |<math>\frac{1 + \sqrt[3]{\frac{29 + 3\sqrt{93}}{2}} + \sqrt[3]{\frac{29 - 3\sqrt{93}}{2}}}{3}</math> <math>x^{3} = x^{2} + 1</math> ৰ প্ৰকৃত মূল। |data-sort-value="47"| |data-sort-value="4"|[[Algebraic number|<math>\mathbb{A}</math>]] |- |[[কাল্পনিক একক]]<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=IKmMKOtSI50C&q=%22This+leads+to+some+amazing+results.+For+example,+Euler+discovered%22&pg=PA66|title=Mathematics: The New Golden Age|author=Keith J. Devlin|publisher=Columbia University Press|year=1999|isbn=978-0-231-11638-1|page=66}}</ref> |<math>i</math> |data-sort-value="0"|{{math|0 + 1''i''}} |Either of the two roots of <math>x^2=-1</math>{{refn|group=nb|Both {{math|''i''}} and {{math|−''i''}} are roots of this equation, though neither root is truly "positive" nor more fundamental than the other as they are algebraically equivalent. The distinction between signs of {{math|''i''}} and {{math|−''i''}} is in some ways arbitrary, but a useful notational device. See [[imaginary unit]] for more information.}} |১৫০১ – ১৫৭৬ |data-sort-value="8"|[[Complex number|<math>\mathbb{C}</math>]] |- |হেক্সাগনেল লেটিচৰ বাবে [[সংযোগী ধ্ৰুৱক]]<ref>{{cite book|url=http://www.labri.fr/perso/bousquet/Exposes/fpsac-saw.pdf|title=Two-dimensional self-avoiding walks|author=Mireille Bousquet-Mélou|publisher=CNRS, LaBRI, Bordeaux, France|author-link=Mireille Bousquet-Mélou|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180328164709/http://www.labri.fr/perso/bousquet/Exposes/fpsac-saw.pdf|archivedate=2018-03-28|access-date=2023-12-20}}</ref><ref name=":13">{{cite book|url=http://www.unige.ch/~smirnov/slides/slides-saw.pdf|title=The connective constant of the honeycomb lattice √ (2 + √ 2)|author1=Hugo Duminil-Copin|author2=Stanislav Smirnov|publisher=Université de Geneve|year=2011|name-list-style=amp}}</ref> |<math>\mu</math> |1.84775 90650 22573 51225 <ref group="Mw">{{MathWorld|Self-AvoidingWalkConnectiveConstant|Self-Avoiding Walk Connective Constant}}</ref><ref group="OEIS" name="connective">{{OEIS2C|A179260}}</ref> |<math>\sqrt{2 + \sqrt{2}}</math>, as a root of the polynomial <math>x ^ 4-4 x ^ 2 + 2=0</math> |১৫৯৩<ref group="OEIS" name="connective" /> |data-sort-value="4"|[[Algebraic number|<math>\mathbb{A}</math>]] |- |[[Kepler–Bouwkamp constant|কেপলাৰ-বাউকেম্প ধ্ৰুৱক]]<ref name=":11">{{cite arXiv|eprint=1301.6293|class=math.MG|author=Richard J. Mathar|title=Circumscribed Regular Polygons|year=2013}}</ref> |<math>K'</math> |0.11494 20448 53296 20070 <ref group="Mw">{{MathWorld|PolygonInscribing|Polygon Inscribing}}</ref><ref group="OEIS" name="kepler">{{OEIS2C|A085365}}</ref> |<math> \prod_{n=3}^\infty \cos\left(\frac{\pi}{n} \right) = \cos\left(\frac{\pi}{3} \right) \cos\left(\frac{\pi}{4} \right) \cos\left(\frac{\pi}{5}\right) ...</math> |১৫৯৬<ref group="OEIS" name="kepler" /> |data-sort-value="7"| |- |[[John Wallis|ৱালিছ]]ৰ ধ্ৰুৱক | |2.09455 14815 42326 59148 <ref group="Mw">{{MathWorld|WallissConstant|Wallis's Constant}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A007493}}</ref> |<math>\sqrt[3]{\frac{45-\sqrt{1929}}{18}}+\sqrt[3]{\frac{45+\sqrt{1929}}{18}}</math> Real root of <math>x^{3} - 2x - 5 = 0</math> |১৬১৬ – ১৭০৩ |data-sort-value="4"|[[Algebraic number|<math>\mathbb{A}</math>]] |- |[[e (mathematical constant)|অয়লাৰৰ সংখ্যা]]<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=zdBHMHV3m5YC&q=2.7182818284590452353602874&pg=PA76|title=Mathematics and the Imagination|author=E.Kasner y J.Newman.|publisher=Conaculta|year=2007|isbn=978-968-5374-20-0|page=77}}</ref> |<math>e</math> |২.৭১৮২৮ ১৮২৮৪ ৫৯০৪৫ ২৩৫৩৬<ref group="Mw">{{MathWorld|e|e}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A001113}}</ref> |<math> \lim_{n \to \infty} \left( 1 + \frac {1}{n}\right)^n = \sum_{n=0}^{\infty}\frac{1}{n!} = 1 + \frac{1}{1!} + \frac{1}{2!} + \frac{1}{3!} \cdots</math> |১৬১৮<ref name="OConnor2">{{cite web|url=<!-- http://www.gap-system.org/~history/PrintHT/e.html -->http://www-history.mcs.st-and.ac.uk/HistTopics/e.html|title=The number ''e''|last1=O'Connor|first1=J J|last2=Robertson|first2=E F|publisher=MacTutor History of Mathematics}}</ref> |data-sort-value="5"|[[Transcendental number|<math>\mathbb{R} \setminus \mathbb{A}</math>]] |- |[[Natural logarithm of 2|২ ৰ স্বাভাৱিক ঘাতাংক]]<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=DQtpJaEs4NIC&q=0.6931471805599&pg=PA182|title=Handbook of Continued Fractions for Special Functions|author1=Annie Cuyt|author1-link= Annie Cuyt |author2=Vigdis Brevik Petersen|author3=Brigitte Verdonk|author4=Haakon Waadeland|author5=William B. Jones|publisher=Springer|year=2008|isbn=978-1-4020-6948-2|page=182}}</ref> |<math>\ln 2</math> |0.69314 71805 59945 30941 <ref group="Mw">{{MathWorld|NaturalLogarithmof2|Natural Logarithm of 2}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A002162}}</ref> |<math>e^{x} = 2</math> ৰ প্ৰকৃত মূল <math>\sum_{n=1}^\infty \frac{(-1)^{n+1}}{n} = \frac{1}{1} - \frac{1}{2} + \frac{1}{3} - \frac{1}{4} + \cdots </math> |১৬১৯<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=mGJRjIC9fZgC|title=A History of Mathematics|author-last=Cajori|author-first=Florian|date=1991|publisher=AMS Bookstore|isbn=0-8218-2102-4|edition=5th|page=152|author-link=Florian Cajori}}</ref> আৰু ১৬৬৮<ref>{{cite web|url=http://www-history.mcs.st-and.ac.uk/HistTopics/e.html|title=The number e|author-last1=O'Connor|author-first1=J. J.|date=September 2001|publisher=The MacTutor History of Mathematics archive|access-date=2009-02-02|author-first2=E. F.|author-last2=Robertson}}</ref> |data-sort-value="5"|[[Transcendental number|<math>\mathbb{R} \setminus \mathbb{A}</math>]] |- |[[Lemniscate constant]]<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=aKQhpm1h770C&q=2.6220575&pg=PA333|title=L-Functions and Arithmetic|author1=J. Coates|author2=Martin J. Taylor|publisher=Cambridge University Press|year=1991|isbn=978-0-521-38619-7|page=333}}</ref> |<math>\varpi</math> |2.62205 75542 92119 81046 <ref group="Mw">{{MathWorld|LemniscateConstant|Lemniscate Constant}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A062539}}</ref> |<math> \pi \, {G} = 4 \sqrt{\tfrac2\pi}\,\Gamma{\left(\tfrac54 \right)^2} = \tfrac14 \sqrt{\tfrac{2}{\pi}}\,\Gamma {\left(\tfrac14 \right)^2}</math> where <math>G</math> is [[Gauss's constant]] |১৭১৮ – ১৭৯৮ |data-sort-value="5"|[[Transcendental number|<math>\mathbb{R} \setminus \mathbb{A}</math>]] |- |[[Euler's constant|অয়লাৰৰ ধ্ৰুৱক]] |<math>\gamma</math> |0.57721 56649 01532 86060 <ref group="Mw">{{MathWorld|Euler-MascheroniConstant|Euler–Mascheroni Constant}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A001620}}</ref> |<math> \lim_{n\to\infty}\left(-\log n + \sum_{k=1}^n \frac1{k}\right)=\int_1^\infty\left(-\frac1x+\frac1{\lfloor x\rfloor}\right)\,dx </math> |১৭৩৫ |data-sort-value="7"| |- |[[Erdős–Borwein constant]]<ref>{{cite arXiv|eprint=0806.4410|class=math.CA|author=Robert Baillie|title=Summing The Curious Series of Kempner and Irwin|year=2013}}</ref> |<math>E</math> |1.60669 51524 15291 76378 <ref group="Mw">{{MathWorld|Erdos-BorweinConstant|Erdos-Borwein Constant}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A065442}}</ref> |<math>\sum_{n=1}^{\infty}\frac{1}{2^n-1} = \frac{1}{1} \! + \! \frac{1}{3} \! + \! \frac{1}{7} \! + \! \frac{1}{15} \! + \! \cdots</math> |১৭৪৯<ref>{{cite book|url=http://www.math.dartmouth.edu/~euler/pages/E190.html|title=Consideratio quarumdam serierum, quae singularibus proprietatibus sunt praeditae|author=Leonhard Euler|year=1749|page=108}}</ref> |data-sort-value="6"|[[Irrational number|<math>\mathbb{R} \setminus \mathbb{Q}</math>]] |- |[[Omega constant|অ'মেগা ধ্ৰুৱক]] |<math>\Omega</math> |0.56714 32904 09783 87299 <ref group="Mw">{{MathWorld|OmegaConstant|Omega Constant}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A030178}}</ref> |<math>W(1)=\frac{1}{\pi}\int_0^\pi\log\left(1+\frac{\sin t}{t}e^{t\cot t}\right)dt</math> where W is the [[Lambert W function]] |১৭৫৮ আৰু ১৭৮৩ |data-sort-value="5"|[[Transcendental number|<math>\mathbb{R} \setminus \mathbb{A}</math>]] |- |[[Apéry's constant]]<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=DQtpJaEs4NIC&q=1.202056903159594285399738&pg=PA188|title=Handbook of Continued Fractions for Special Functions|author1=Annie Cuyt|author2=Vigdis Brevik Petersen|author3=Brigitte Verdonk|author4=Haakon Waadelantl|author5=William B. Jones.|publisher=Springer|year=2008|isbn=978-1-4020-6948-2|page=188}}</ref> |<math>\zeta(3)</math> |1.20205 69031 59594 28539 <ref group="Mw">{{MathWorld|AperysConstant|Apéry's Constant}}</ref><ref group="OEIS" name="apery">{{OEIS2C|A002117}}</ref> |<math>\sum_{n=1}^\infty\frac{1}{n^3} = \frac{1}{1^3}+\frac{1}{2^3} + \frac{1}{3^3} + \frac{1}{4^3} + \frac{1}{5^3} + \cdots</math> |১৭৮০<ref group="OEIS" name="apery" /> |data-sort-value="6"|[[Irrational number|<math>\mathbb{R} \setminus \mathbb{Q}</math>]] |- |[[Laplace limit|লাপলাছ সীমা]]<ref>{{cite book|title=Orbital Mechanics for Engineering Students|title-link=Orbital Mechanics for Engineering Students|author=Howard Curtis|publisher=Elsevier|year=2014|isbn=978-0-08-097747-8|page=159}}</ref> | |0.66274 34193 49181 58097 <ref group="Mw">{{MathWorld|LaplaceLimit|Laplace Limit}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A033259}}</ref> |Real root of <math> \frac{ x e^\sqrt{x^2+1}}{\sqrt{x^2+1}+1} = 1</math> |data-sort-value="1782"|~১৭৮২ |data-sort-value="5"|[[Transcendental number|<math>\mathbb{R} \setminus \mathbb{A}</math>]] |- |[[Ramanujan–Soldner constant]]<ref>{{cite book|url=https://archive.org/details/bub_gb_g4Q_AAAAcAAJ|title=Théorie et tables d'une nouvelle fonction transcendante|author=Johann Georg Soldner|publisher=J. Lindauer, München|year=1809|page=[https://archive.org/details/bub_gb_g4Q_AAAAcAAJ/page/n39 42]|language=fr}}</ref><ref>{{cite book|url=https://archive.org/details/bub_gb_XkgDAAAAQAAJ|title=Adnotationes ad calculum integralem Euleri|author=Lorenzo Mascheroni|publisher=Petrus Galeatius, Ticini|year=1792|page=[https://archive.org/details/bub_gb_XkgDAAAAQAAJ/page/n34 17]|language=la}}</ref> |<math>\mu</math> |1.45136 92348 83381 05028 <ref group="Mw">{{MathWorld|SoldnersConstant|Soldner's Constant}}</ref><ref group="OEIS" name="solder">{{OEIS2C|A070769}}</ref> |<math> \mathrm{li}(x) = \int_0^x \frac{dt}{\ln t} = 0 </math>; root of the [[logarithmic integral]] function. |১৭৯২<ref group="OEIS" name="solder" /> |data-sort-value="7"| |- |[[Gauss's constant|গাউছৰ ধ্ৰুৱক]]<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=UrSnNeJW10YC&q=%22Gauss%27s+constant%22&pg=PA647|title=An Atlas of Functions: With Equator, the Atlas Function Calculator|author1=Keith B. Oldham|author2=Jan C. Myland|author3=Jerome Spanier|publisher=Springer|year=2009|isbn=978-0-387-48806-6|page=15}}</ref> |<math>G</math> |0.83462 68416 74073 18628 <ref name=":4" group="Mw">{{MathWorld|GausssConstant|Gauss's Constant}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A014549}}</ref> |<math>\frac{1}{\mathrm{agm}(1, \sqrt{2})} = \frac{\Gamma(\frac{1}{4})^2}{2\sqrt{2 \pi^3}} = \frac{2}{\pi}\int_0^1\frac{dx}{\sqrt{1 - x^4}}</math> where ''agm'' is the [[arithmetic–geometric mean]] |১৭৯৯<ref>{{Cite book|title=Undergraduate convexity : problems and solutions|last=Nielsen, Mikkel Slot.|date = July 2016|isbn=9789813146211|pages=162|oclc=951172848}}</ref> |data-sort-value="5"|[[Transcendental number|<math>\mathbb{R} \setminus \mathbb{A}</math>]] |- |দ্বিতীয় [[Hermite constant|হাৰমাইট ধ্ৰুৱক]]<ref>{{cite book|url=http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/erradd.pdf|title=Errata and Addenda to Mathematical Constants|author=Steven Finch|publisher=Harvard.edu|year=2014|access-date=2013-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20160316175639/http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/erradd.pdf|archive-date=2016-03-16|url-status=dead|archivedate=2016-03-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160316175639/http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/erradd.pdf}}</ref> |<math>\gamma_{2}</math> |1.15470 05383 79251 52901 <ref group="Mw">{{MathWorld|HermiteConstants|Hermite Constants}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A246724}}</ref> |<math> \frac{2}{\sqrt{3}} </math> |১৮২২ – ১৯০১ |data-sort-value="4"|[[Algebraic number|<math>\mathbb{A}</math>]] |- |[[Liouville number#The existence of Liouville numbers (Liouville's constant)|Liouville's constant]]<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=E3Eu3sV_anUC&q=Liouville+number+0.11000100000000000000000100&pg=PA187|title=Mathematical Traveler: Exploring the Grand History of Numbers|author=Calvin C. Clawson|publisher=Perseus|year=2003|isbn=978-0-7382-0835-0|page=187}}{{Dead link|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |<math>L</math> |0.11000 10000 00000 00000 0001 <ref group="Mw">{{MathWorld|LiouvillesConstant|Liouville's Constant}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A012245}}</ref> |<math> \sum_{n=1}^\infty \frac{1}{10^{n!}} = \frac {1}{10^{1!}} + \frac{1}{10^{2!}} + \frac{1}{10^{3!}} + \frac{1}{10^{4!}} + \cdots</math> |data-sort-value="1844"|১৮৪৪ চনৰ আগত |data-sort-value="5"|[[Transcendental number|<math>\mathbb{R} \setminus \mathbb{A}</math>]] |- |First [[continued fraction]] constant |<math>C_1</math> |0.69777 46579 64007 98201 <ref group="Mw">{{MathWorld|ContinuedFractionConstants|Continued Fraction Constants}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A052119}}</ref> |<math>\tfrac 1 {1+\tfrac 1{2+\tfrac 1{3+\tfrac 1{4+\tfrac 1{5+\cdots}}}}}</math> <math>\frac{I_1(2)}{I_0(2)}</math>, where <math>I_{\alpha}(x)</math> is the [[modified Bessel function]] |১৮৫৫<ref>{{cite journal |last1=Amoretti |first1=F. |title=Sur la fraction continue [0,1,2,3,4,...] |journal=Nouvelles annales de mathématiques |date=1855 |volume=1 |issue=14 |pages=40–44 |url=http://www.numdam.org/item/?id=NAM_1855_1_14__40_1}}</ref> |data-sort-value="6"|[[Irrational number|<math>\mathbb{R} \setminus \mathbb{Q}</math>]] |- |[[Heegner number#Almost integers and Ramanujan's constant|ৰামানুজনৰ ধ্ৰুৱক]]<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=txPhITLO1YoC&q=262537412640768743.99999999999925&pg=PA107|title=Modular Forms: A Classical and Computational Introduction|author=L. J. Lloyd James Peter Kilford|publisher=Imperial College Press|year=2008|isbn=978-1-84816-213-6|page=107}}</ref> | |262 53741 26407 68743 <br> .99999 99999 99250 073 <ref group="Mw">{{MathWorld|RamanujanConstant|Ramanujan Constant}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A060295}}</ref> |<math>e^{\pi\sqrt{163}}</math> |১৮৫৯ |data-sort-value="5"|[[Transcendental number|<math>\mathbb{R} \setminus \mathbb{A}</math>]] |- |[[Glaisher–Kinkelin constant]] |<math>A</math> |1.28242 71291 00622 63687<ref group="Mw">{{MathWorld|Glaisher-KinkelinConstant|Glaisher-Kinkelin Constant}}</ref><ref group="OEIS" name="glaisher">{{OEIS2C|A074962}}</ref> |<math> e^{\frac{1}{12}-\zeta^\prime(-1)} = e^{\frac{1}{8}-\frac{1}{2}\sum\limits_{n=0}^\infty \frac{1}{n+1} \sum\limits_{k=0}^n \left(-1\right)^k \binom{n}{k} \left(k+1\right)^2 \ln(k+1)}</math> |১৮৬০<ref group="OEIS" name="glaisher" /> |data-sort-value="7"| |- |[[Catalan's constant]]<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=5Lp-tGZR25sC&q=0.91596559417721901505460351493238411&pg=PA127|title=Number Theory: Volume II: Analytic and Modern Tools|author=Henri Cohen|publisher=Springer|year=2000|isbn=978-0-387-49893-5|page=127}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=NBcSzUlaWWAC&q=0.915965594177219015&pg=PA29|title=Series Associated With the Zeta and Related Functions|author1=H. M. Srivastava|author2=Choi Junesang|publisher=Kluwer Academic Publishers|year=2001|isbn=978-0-7923-7054-3|page=30}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=LXZFAAAAcAAJ&pg=PA618|title=Mémoire sur la transformation des séries, et sur quelques intégrales définies, Comptes rendus hebdomadaires des séances de l'Académie des sciences 59|author=E. Catalan|publisher=Kluwer Academic éditeurs|year=1864|page=618}}</ref> |<math>G</math> |0.91596 55941 77219 01505 <ref group="Mw">{{MathWorld|CatalansConstant|Catalan's Constant}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A006752}}</ref> |<math> \int_0^1 \!\! \int_0^1 \!\! \frac{dx \, dy}{1{+}x^2 y^2} = \! \sum_{n = 0}^\infty \! \frac{(-1)^n}{(2n{+}1)^2} \! = \! \frac{1}{1^2}{-}\frac{1}{3^2}{+}{\cdots} </math> |১৮৬৪ |data-sort-value="7"| |- |[[Dottie number]]<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=eztUxtCfNXoC&q=Single%20Variable%20Calculus%3A%20Concepts%20and%20Contexts%20%20Escrito%20por%20James%20Stewart&pg=PA314|title=Single Variable Calculus: Concepts and Contexts|author=James Stewart|publisher=Brooks/Cole|year=2010|isbn=978-0-495-55972-6|page=314}}</ref> | |0.73908 51332 15160 64165 <ref name=":1" group="Mw">{{MathWorld|DottieNumber|Dottie Number}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A003957}}</ref> |Real root of <math>\cos x = x</math> |১৮৬৫<ref name=":1" group="Mw" /> |data-sort-value="5"|[[Transcendental number|<math>\mathbb{R} \setminus \mathbb{A}</math>]] |- |[[Meissel–Mertens constant]]<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=7-sDtIy8MNIC&q=Khinchin%27s+constant&pg=PA161|title=Gamma: Exploring Euler's Constant|author=Julian Havil|publisher=Princeton University Press|year=2003|isbn=9780691141336|page=64}}</ref> |<math>M</math> |0.26149 72128 47642 78375 <ref group="Mw">{{MathWorld|MertensConstant|Mertens Constant}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A077761}}</ref> |<math>\lim_{n\to\infty}\left(\sum_{p\le n}\frac{1}{p}-\ln\ln n\right) = \gamma + \sum_{p}\left(\ln\left(1 - \frac{1}{p}\right) + \frac{1}{p}\right)</math> where ''γ'' is the [[Euler–Mascheroni constant]] and ''p'' is prime |১৮৬৬ আৰু ১৮৭৩ |data-sort-value="7"| |- |[[Universal parabolic constant]]<ref name=":14">{{cite book|url=http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/erradd.pdf|title=Errata and Addenda to Mathematical Constants|author=Steven Finch|publisher=Harvard.edu|year=2014|page=59|access-date=2013-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20160316175639/http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/erradd.pdf|archive-date=2016-03-16|url-status=dead|archivedate=2016-03-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160316175639/http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/erradd.pdf}}</ref> |<math>P</math> |2.29558 71493 92638 07403 <ref group="Mw">{{MathWorld|UniversalParabolicConstant|Universal Parabolic Constant}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A103710}}</ref> |<math>\ln(1 + \sqrt2) + \sqrt2 \; = \; \operatorname{arsinh}(1)+\sqrt{2}</math> |data-sort-value="1891"|১৮৯১ চনৰ আগত<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/anelementarytre00osbogoog|title=An Elementary Treatise on the Differential and Integral Calculus|last=Osborne|first=George Abbott|publisher=Leach, Shewell, and Sanborn|year=1891|pages=[https://archive.org/details/anelementarytre00osbogoog/page/n265 250]}}</ref> |data-sort-value="5"|[[Transcendental number|<math>\mathbb{R} \setminus \mathbb{A}</math>]] |- |[[Cahen's constant]]<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=iAg8FL5jKSgC&q=%22cahen+constant%22&pg=PA72|title=Series representations for some mathematical constants|author=Yann Bugeaud|year=2004|isbn=978-0-521-82329-6|page=72|publisher=Cambridge University Press }}</ref> |<math>C</math> |0.64341 05462 88338 02618 <ref group="Mw">{{MathWorld|CahensConstant|Cahen's Constant}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A118227}}</ref> |<math> \sum_{k=1}^{\infty} \frac{(-1)^{k}}{s_k-1} = \frac{1}{1} - \frac{1}{2} + \frac{1}{6} - \frac{1}{42} + \frac{1}{1806} {\,\pm \cdots} </math> where ''s_k'' is the ''k''th term of ''[[Sylvester's sequence]]'' 2, 3, 7, 43, 1807, ... |১৮৯১ |data-sort-value="5"|[[Transcendental number|<math>\mathbb{R} \setminus \mathbb{A}</math>]] |- |[[Gelfond's constant]]<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=7L7xcjBPemEC&q=23.14069&pg=RA2-PA4|title=The Penguin Dictionary of Curious and Interesting Numbers|author=David Wells|author-link=David G. Wells|publisher=Penguin Books Ltd.|year=1997|isbn=9780141929408|page=4}}</ref> |<math>e^{\pi}</math> |23.14069 26327 79269 0057 <ref group="Mw">{{MathWorld|GelfondsConstant|Gelfonds Constant}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A039661}}</ref> |<math> (-1)^{-i} = i^{-2i} = \sum_{n=0}^\infty \frac{\pi^{n}}{n!} = 1 + \frac{\pi^{1}}{1} + \frac{\pi^{2}}{2} + \frac{\pi^{3}}{6} + \cdots</math> |১৯০০<ref name="tijdeman">{{cite book|title=Mathematical Developments Arising from Hilbert Problems|last=Tijdeman|first=Robert|publisher=[[American Mathematical Society]]|year=1976|isbn=0-8218-1428-1|editor=Felix E. Browder|editor-link=Felix Browder|series=[[Proceedings of Symposia in Pure Mathematics]]|volume=XXVIII.1|pages=241–268|chapter=On the Gel'fond–Baker method and its applications|zbl=0341.10026|author-link=Robert Tijdeman}}</ref> |data-sort-value="5"|[[Transcendental number|<math>\mathbb{R} \setminus \mathbb{A}</math>]] |- |[[Gelfond–Schneider constant]]<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=RSU8AAAAQBAJ&q=2.6651&pg=PA328|title=Precalculus: With Unit Circle Trigonometry|author=David Cohen|publisher=Thomson Learning Inc.|year=2006|isbn=978-0-534-40230-3|page=328}}</ref> |<math>2^{\sqrt{2}}</math> |2.66514 41426 90225 18865 <ref group="Mw">{{MathWorld|Gelfond-SchneiderConstant|Gelfond-Schneider Constant}}</ref><ref group="OEIS" name="schneider">{{OEIS2C|A007507}}</ref> | |data-sort-value="1902"|১৯০২ চনৰ আগত<ref group="OEIS" name="schneider" /> |data-sort-value="5"|[[Transcendental number|<math>\mathbb{R} \setminus \mathbb{A}</math>]] |- |Second [[Favard constant]]<ref name="books.google.com">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=nbjOnJlJfFYC&q=Favard+Constant&pg=PA274|title=Quadrature Theory: The Theory of Numerical Integration on a Compact Interval|author1=Helmut Brass|author2=Knut Petras|publisher=AMS|year=2010|isbn=978-0-8218-5361-0|page=274}}</ref> |<math>K_{2}</math> |1.23370 05501 36169 82735 <ref group="Mw">{{MathWorld|FavardConstants|Favard Constants}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A111003}}</ref> |<math> \frac{\pi^2}{8} = \sum_{n = 0}^\infty \frac{1}{(2n-1)^2} = \frac{1}{1^2}+\frac{1}{3^2}+\frac{1}{5^2}+\frac{1}{7^2}+\cdots </math> |১৯০২ – ১৯৬৫ |data-sort-value="5"|[[Transcendental number|<math>\mathbb{R} \setminus \mathbb{A}</math>]] |- |[[Golden angle|সোণালী কোণ]]<ref>{{cite book|url=http://fibonacci.ucoz.com/index/ang/0-9|title=Ángulo áureo}}</ref> |<math>g</math> |2.39996 32297 28653 32223 <ref group="Mw">{{MathWorld|GoldenAngle|Golden Angle}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A131988}}</ref> |<math>\frac{2\pi}{\varphi^2} = \pi (3-\sqrt{5})</math> or <math>180 (3-\sqrt{5})=137.50776\ldots</math> in degrees |১৯০৭ |data-sort-value="5"|[[Transcendental number|<math>\mathbb{R} \setminus \mathbb{A}</math>]] |- |[[Sierpiński's constant]]<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=aFDWuZZslUUC&q=1.584962500&pg=PA2685|title=CRC Concise Encyclopedia of Mathematics, Second Edition|author=Eric W. Weisstein|publisher=CRC Press|year=2002|isbn=9781420035223|page=1356}}</ref> |<math>K</math> |2.58498 17595 79253 21706 <ref group="Mw">{{MathWorld|SierpinskiConstant|Sierpinski Constant}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A062089}}</ref> |<math>\begin{align} &\pi\left(2\gamma+\ln\frac{4\pi^3}{\Gamma(\tfrac{1}{4})^4}\right) = \pi (2 \gamma + 4 \ln\Gamma(\tfrac{3}{4}) - \ln\pi) \\ &= \pi \left(2 \ln 2+3 \ln \pi + 2 \gamma - 4 \ln \Gamma (\tfrac{1}{4})\right) \end{align} </math> |১৯০৭ |data-sort-value="7"| |- |[[Landau–Ramanujan constant|লেণ্ডাউ-ৰামানুজন ধ্ৰুৱক]]<ref name=":49">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=ZXjHKPS1LEAC&q=Landau-Ramanujan+constant&pg=PA80|title=Prime Numbers: A Computational Perspective|author1=Richard E. Crandall|author2=Carl B. Pomerance|publisher=Springer|year=2005|isbn=978-0387-25282-7|page=80}}</ref> |<math>K</math> |0.76422 36535 89220 66299 <ref group="Mw">{{MathWorld|Landau-RamanujanConstant|Landau-Ramanujan Constant}}</ref><ref group="OEIS" name="landau">{{OEIS2C|A064533}}</ref> |<math>\frac1{\sqrt2}\prod_{{p \equiv 3 \text{ mod } 4}\atop p \;{\rm prime}} {\left(1-\frac1{p^2}\right)^{-\frac{1}{2}}}\!\!=\frac\pi4\prod_{{p \equiv 1 \text{ mod } 4}\atop p \;{\rm prime}} {\left(1-\frac1{p^2}\right)^\frac{1}{2}}</math> |১৯০৮<ref group="OEIS" name="landau" /> |data-sort-value="7"| |- |First [[Niels Nielsen (mathematician)|Nielsen]]–[[Ramanujan]] constant<ref>{{cite book|url=http://bitman.name/math/article/872|title=Nielsen – Ramanujan (costanti di)|author=Mauro Fiorentini}}</ref> |<math>a_{1}</math> |0.82246 70334 24113 21823 <ref group="Mw">{{MathWorld|Nielsen-RamanujanConstants|Nielsen-Ramanujan Constants}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A072691}}</ref> |<math> \frac{{\zeta}(2)}{2} = \frac{\pi^2}{12} = \sum_{n=1}^\infty\frac{(-1)^{n+1}}{n^2} = \frac{1}{1^2} {-} \frac{1}{2^2} {+} \frac{1}{3^2} {-} \frac{1}{4^2} {+} \cdots </math> |১৯০৯ |data-sort-value="5"|[[Transcendental number|<math>\mathbb{R} \setminus \mathbb{A}</math>]] |- |[[:de:Gieseking-Konstante|Gieseking constant]]<ref>{{cite book|url=http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/hyp.pdf|title=Volumes of Hyperbolic 3-Manifolds|author=Steven Finch|publisher=Harvard University|archive-url=https://web.archive.org/web/20150919160427/http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/hyp.pdf|archive-date=2015-09-19|url-status=dead|access-date=2023-12-20|archivedate=2015-09-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150919160427/http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/hyp.pdf}}</ref> |<math>G</math> |1.01494 16064 09653 62502 <ref group="Mw">{{MathWorld|GiesekingsConstant|Gieseking's Constant}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A143298}}</ref> |<math>\frac{3\sqrt{3}}{4} \left(1- \sum_{n=0}^\infty \frac{1}{(3n+2)^2}+ \sum_{n=1}^\infty\frac{1}{(3n+1)^2} \right)= </math> <br /> <math>\textstyle \frac{3\sqrt{3}}{4} \left( 1 - \frac{1}{2^2} + \frac{1}{4^2}-\frac{1}{5^2}+\frac{1}{7^2}-\frac{1}{8^2}+\frac{1}{10^2} \pm \cdots \right)</math>. |১৯১২ |data-sort-value="7"| |- |[[Bernstein's constant|বাৰ্ণষ্টাইনৰ ধ্ৰুৱক]]<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=En41UGQ6YXsC&q=0.28016949902386913303643649&pg=PA211|title=Approximation Theory and Approximation Practice|author=Lloyd N. Trefethen|publisher=SIAM|year=2013|isbn=978-1-611972-39-9|page=211}}</ref> |<math>\beta</math> |0.28016 94990 23869 13303 <ref group="Mw">{{MathWorld|BernsteinsConstant|Bernstein's Constant}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A073001}}</ref> |<math> \lim_{n\to\infty} 2n E_{2n}(f)</math>, where ''E''_''n''(f) is the error of the best [[uniform approximation]] to a [[real function]] ''f''(''x'') on the interval [&minus;1, 1] by real polynomials of no more than degree ''n'', and ''f''(''x''<nowiki>) = |</nowiki>''x''<nowiki>|</nowiki> |১৯১৩ |data-sort-value="7"| |- |[[Generalizations of Fibonacci numbers#Tribonacci numbers|ট্ৰিব'নাকি ধ্ৰুৱক]]<ref name="agr">{{Cite journal |last=Agronomof |first=M. |year=1914 |title=Sur une suite récurrente. |journal=Mathesis |volume=4 |pages=125–126}}</ref> | |1.83928 67552 14161 13255 <ref group="Mw">{{MathWorld|TribonacciConstant|Tribonacci Constant}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A058265}}</ref> |<math display="inline">\frac{1+\sqrt[3]{19+3\sqrt{33}}+\sqrt[3]{19-3\sqrt{33}}}{3} = \frac{1+4\cosh\left(\frac{1}{3}\cosh^{-1}\left(2+\frac{3}{8}\right)\right)}{3} </math> Real root of <math>x^{3} - x^{2} - x - 1 = 0</math> |১৯১৪ – ১৯৬৩ |data-sort-value="4"|[[Algebraic number|<math>\mathbb{A}</math>]] |- |[[Brun's constant]]<ref name=":53">{{Cite book |last=Thomas Koshy |url=https://books.google.com/books?id=d5Z5I3gnFh0C&q=Brun+constant&pg=PA118 |title=Elementary Number Theory with Applications |publisher=Elsevier |year=2007 |isbn=978-0-12-372-487-8 |page=119}}</ref> |<math>B_{2}</math> |1.90216 05831 04 {{refn|group=Mw|name=Brun's Constant|{{MathWorld|BrunsConstant|Brun's Constant}}}}<ref name=":0" group="OEIS">{{OEIS2C|A065421}}</ref> |<math> \textstyle {\sum\limits_p(\frac1{p}+\frac1{p+2})} = (\frac1{3} \! + \! \frac1{5}) + (\tfrac1{5} \! + \! \tfrac1{7}) + (\tfrac1{11} \! + \! \tfrac1{13}) + \cdots </math> where the sum ranges over all primes ''p'' such that ''p'' + 2 is also a prime |১৯১৯<ref name=":0" group="OEIS" /> |data-sort-value="7"| |- |[[Twin prime#First Hardy–Littlewood conjecture|Twin primes constant]] |<math>C_{2}</math> |0.66016 18158 46869 57392 <ref group="Mw">{{MathWorld|TwinPrimesConstant|Twin Primes Constant}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A005597}}</ref> |<math>\prod_{\textstyle{p\;{\rm prime}\atop p \ge 3}} \left(1 - \frac{1}{(p-1)^2}\right)</math> |১৯২২ |data-sort-value="7"| |- |[[Plastic ratio|প্লাষ্টিক অনুপাত]]<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=oW6Xeo8EmDgC&q=%22Plastic+number%22&pg=PT120|title=Professor Stewart's Cabinet of Mathematical Curiosities|author=Ian Stewart|publisher=Birkhäuser Verlag|year=1996|isbn=978-1-84765-128-0}}</ref> |<math>\rho</math> |1.32471 79572 44746 02596 <ref group="Mw">{{MathWorld|PlasticConstant|Plastic Constant}}</ref><ref group="OEIS" name="plastic">{{OEIS2C|A060006}}</ref> |<math>\sqrt[3]{1 + \! \sqrt[3]{1 + \! \sqrt[3]{1 + \cdots}}} = \textstyle \sqrt[3]{\frac{1}{2}+\frac{\sqrt{69}}{18}}+\sqrt[3]{\frac{1}{2}-\frac{\sqrt{69}}{18}}</math> Real root of <math>x^{3} = x + 1</math> |১৯২৪<ref group="OEIS" name="plastic" /> |data-sort-value="4"|[[Algebraic number|<math>\mathbb{A}</math>]] |- |[[Bloch's theorem (complex variables)|Bloch's constant]]<ref name="Eric W. Weisstein 2003 1688">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=aFDWuZZslUUC&q=Bloch-Landau+constant&pg=PA1688|title=CRC Concise Encyclopedia of Mathematics, Second Edition|author=Eric W. Weisstein|publisher=CRC Press|year=2003|isbn=978-1-58488-347-0|page=1688}}</ref> |<math>B</math> |data-sort-value=0.43320|<math>0.4332\leq B\leq 0.4719</math> <ref group="Mw">{{MathWorld|BlochConstant|Bloch Constant}}</ref><ref group="OEIS" name="bloch">{{OEIS2C|A085508}}</ref> |The best known bounds are <math>\frac{\sqrt{3}}{4}+2\times10^{-4}\leq B\leq \sqrt{\frac{\sqrt{3}-1}{2}}\cdot\frac{\Gamma(\frac{1}{3})\Gamma(\frac{11}{12})}{\Gamma(\frac{1}{4})}</math> |১৯২৫<ref group="OEIS" name="bloch" /> |data-sort-value="7"| |- |[[1.96|Z score for the 97.5 percentile point]]<ref> {{Citation| last=Rees | first=DG |title=Foundations of Statistics| page=246 |publisher=CRC Press |isbn=0-412-28560-6| quote=Why 95% confidence? Why not some other ''confidence level''? The use of 95% is partly convention, but levels such as 90%, 98% and sometimes 99.9% are also used.| year=1987}}</ref><ref>{{cite web |url = http://www.itl.nist.gov/div898/handbook/eda/section3/eda352.htm |title = Engineering Statistics Handbook: Confidence Limits for the Mean |accessdate = 2008-02-04 |publisher = National Institute of Standards and Technology |quote = Although the choice of confidence coefficient is somewhat arbitrary, in practice 90%, 95%, and 99% intervals are often used, with 95% being the most commonly used. |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080205120031/http://www.itl.nist.gov/div898/handbook/eda/section3/eda352.htm |archivedate = 5 February 2008 |url-status = dead |df = dmy-all }}</ref><ref> {{Citation | title=Real-Life Math: Statistics | first1=Eric T | last1=Olson | first2=Tammy Perry | last2=Olson | page=[https://archive.org/details/statistics0000olso/page/66 66] | publisher=Walch Publishing | year=2000 | isbn=0-8251-3863-9 | quote=While other stricter, or looser, limits may be chosen, the 95 percent interval is very often preferred by statisticians. | url=https://archive.org/details/statistics0000olso/page/66 }}</ref><ref>{{cite journal|doi=10.1080/03610920802255856|last=Swift| first=MB| title=Comparison of Confidence Intervals for a Poisson Mean - Further Considerations|journal=Communications in Statistics - Theory and Methods|year=2009 | volume=38| issue=5| pages=748–759|s2cid=120748700 | quote=In modern applied practice, almost all confidence intervals are stated at the 95% level.}}</ref> |<math>z_{.975}</math> |1.95996 39845 40054 23552 <ref group="Mw">{{MathWorld|ConfidenceInterval|Confidence Interval}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A220510}}</ref> |<math>\sqrt{2}\operatorname{erf}^{-1}(0.95)</math> where {{math|erf⁻¹(''x'')}} is the [[inverse error function]] Real number <math>z</math> such that <math> \frac{1}{\sqrt{2\pi}}\int_{-\infty}^{z} e^{-x^2/2} \, \mathrm{d}x = 0.975</math> |১৯২৫ |data-sort-value="7"| |- |[[Bloch's theorem (complex variables)|লেণ্ডাউৰ ধ্ৰুৱক]]<ref name="Eric W. Weisstein 2003 1688"/> |<math>L</math> |data-sort-value=0.50000|<math>0.5 < L \le 0.54326</math> <ref group="Mw">{{MathWorld|LandauConstant|Landau Constant}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A081760}}</ref> |The best known bounds are <math>0.5 < L \le \frac{\Gamma(\frac{1}{3})\Gamma(\frac{5}{6})}{\Gamma(\frac{1}{6})}</math> |১৯২৯ |data-sort-value="7"| |- |[[Landau's constant|লেণ্ডাউৰ তৃতীয় ধ্ৰুৱক]]<ref name="Eric W. Weisstein 2003 1688"/> |<math>A</math> |data-sort-value=0.50000|<math>0.5 < A \le 0.7853</math> | |১৯২৯ |data-sort-value="7"| |- |[[Prouhet–Thue–Morse constant]]<ref name=":22">{{cite book|url=http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/erradd.pdf|title=Errata and Addenda to Mathematical Constants|author=Steven Finch|publisher=Harvard.edu|year=2014|page=53|access-date=2013-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20160316175639/http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/erradd.pdf|archive-date=2016-03-16|url-status=dead|archivedate=2016-03-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160316175639/http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/erradd.pdf}}</ref> |<math>\tau</math> |0.41245 40336 40107 59778 <ref group="Mw">{{MathWorld|Thue-MorseConstant|Thue-Morse Constant}}</ref><ref group="OEIS" name="prouhet">{{OEIS2C|A014571}}</ref> |<math> \sum_{n=0}^{\infty} \frac{t_n}{2^{n+1}} = \frac{1}{4}\left[2-\prod_{n=0}^{\infty}\left(1-\frac{1}{2^{2^n}}\right)\right]</math> where <math> {t_n} </math> is the ''n''^th term of the [[Thue–Morse sequence]] |১৯২৯<ref group="OEIS" name="prouhet" /> |data-sort-value="5"|[[Transcendental number|<math>\mathbb{R} \setminus \mathbb{A}</math>]] |- |[[Golomb–Dickman constant]]<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=aFDWuZZslUUC&q=Golomb%E2%80%93Dickman+constant&pg=PA1211|title=CRC Concise Encyclopedia of Mathematics|author=Eric W. Weisstein|publisher=Crc Press|year=2002|isbn=9781420035223|page=1212}}</ref> |<math>\lambda</math> |0.62432 99885 43550 87099 <ref group="Mw">{{MathWorld|Golomb-DickmanConstant|Golomb-Dickman Constant}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A084945}}</ref> |<math>\int_{0}^{1} e^{\mathrm{Li}(t)} dt = \int_0^{\infty} \frac{\rho(t)}{t+2} dt</math> where Li(''t'') is the logarithmic integral, and ''ρ''(''t'') is the [[Dickman function]] |১৯৩০ & ১৯৬৪ |data-sort-value="7"| |- |Constant related to the asymptotic behavior of [[Lebesgue constant (interpolation)|Lebesgue constants]]<ref name=":27">{{cite journal|author=Horst Alzer|year=2002|title=Journal of Computational and Applied Mathematics, Volume 139, Issue 2|url=http://ac.els-cdn.com/S0377042701004265/1-s2.0-S0377042701004265-main.pdf?_tid=c20cf466-f4bf-11e3-bd9c-00000aacb362&acdnat=1402859198_57de7868bcc50086f092c66898ec6a33|journal=Journal of Computational and Applied Mathematics|volume=139|issue=2|pages=215–230|doi=10.1016/S0377-0427(01)00426-5|doi-access=free}}</ref> |<math>c</math> |0.98943 12738 31146 95174 <ref group="Mw" name="lebesgue">{{MathWorld|LebesgueConstants|Lebesgue Constants}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A243277}}</ref> |<math>\lim_{n\to\infty}\!\! \left(\!{L_n{-}\frac{4}{\pi^2}\ln(2n{+}1)}\!\!\right)\!{=} \frac{4}{\pi^2}\!\left({\sum_{k=1}^\infty \!\frac{2\ln k}{4k^2{-}1}} {-}\frac{\Gamma'(\tfrac12)}{\Gamma(\tfrac12)}\!\!\right)</math> |১৯৩০<ref group="Mw" name="lebesgue" /> |data-sort-value="7"| |- |[[Feller–Tornier constant]]<ref>{{cite book|url=https://www.ams.org/journals/tran/1964-112-02/S0002-9947-1964-0166181-5/S0002-9947-1964-0166181-5.pdf|title=SOME ASYMPTOTIC FORMULAS IN THE THEORY OF NUMBERS|author=ECKFORD COHEN|publisher=University of Tennessee|year=1962|page=220}}</ref> |<math>\mathcal{C}_{\mathrm{FT}}</math> |0.66131 70494 69622 33528 <ref group="Mw">{{MathWorld|Feller-TornierConstant|Feller-Tornier Constant}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A065493}}</ref> |<math>{\frac{1}{2}\prod_{p\text{ prime}} \left(1-\frac{2}{p^2}\right) + \frac{1}{2}} =\frac{3}{\pi^2}\prod_{p\text{ prime}} \left(1-\frac{1}{p^2-1}\right) + \frac{1}{2}</math> |১৯৩২ |data-sort-value="7"| |- |Base 10 [[Champernowne constant]]<ref name="Computation, Physics and Beyond">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=wRWyMbmJTMYC&q=%22Champernowne+number%22&pg=PA109|title=Computation, Physics and Beyond|author1=Michael J. Dinneen|author2=Bakhadyr Khoussainov|author3=Prof. Andre Nies|publisher=Springer|year=2012|isbn=978-3-642-27653-8|page=110}}</ref> |<math>C_{10}</math> |0.12345 67891 01112 13141 <ref group="Mw">{{MathWorld|ChampernowneConstant|Champernowne Constant}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A033307}}</ref> |Defined by concatenating representations of successive integers: 0.1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 ... |১৯৩৩ |data-sort-value="5"|[[Transcendental number|<math>\mathbb{R} \setminus \mathbb{A}</math>]] |- |[[Salem number|Salem constant]]<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=LYT5sBm_Ie0C&q=1.1762808&pg=PA246|title=Distribution Theory of Algebraic Numbers|author=Pei-Chu Hu, Chung-Chun|publisher=Hong Kong University|year=2008|isbn=978-3-11-020536-7|page=246}}</ref> |<math>\sigma_{10}</math> |1.17628 08182 59917 50654 <ref group="Mw">{{MathWorld|SalemConstants|Salem Constants}}</ref><ref group="OEIS" name="lehmer">{{OEIS2C|A073011}}</ref> |Largest real root of <math>x^{10}+x^9-x^7-x^6-x^5-x^4-x^3+x+1=0 </math> |১৯৩৩<ref group="OEIS" name="lehmer" /> |data-sort-value="4"|[[Algebraic number|<math>\mathbb{A}</math>]] |- |[[Khinchin's constant]]<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=7-sDtIy8MNIC&q=Khinchin%27s+constant&pg=PA161|title=Gamma: Exploring Euler's Constant|author=Julian Havil|publisher=Princeton University Press|year=2003|isbn=9780691141336|page=161}}</ref> |<math>K_{0}</math> |{{nobr|2.68545 20010 65306 44530}}&nbsp;<ref group="Mw">{{MathWorld|KhinchinsConstant|Khinchin's Constant}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A002210}}</ref> |<math> \prod_{n=1}^\infty \left[{1+{1\over n(n+2)}}\right]^{\log_2(n)}</math> |১৯৩৪ |data-sort-value="7"| |- |[[Lévy's constant]] (1)<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=R7Fp8vytgeAC&pg=PA66|title=Continued Fractions|author=Aleksandr I͡Akovlevich Khinchin|publisher=Courier Dover Publications|year=1997|isbn=978-0-486-69630-0|page=66}}</ref> |<math>\beta</math> |1.18656 91104 15625 45282 <ref group="Mw">{{MathWorld|LevyConstant|Levy Constant}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A100199}}</ref> |<math>\frac {\pi^2}{12\,\ln 2}</math> |১৯৩৫ |data-sort-value="7"| |- |[[Lévy's constant]] (2)<ref>{{cite journal|arxiv=1002.4171|author=Marek Wolf|title=Two arguments that the nontrivial zeros of the Riemann zeta function are irrational|journal=Computational Methods in Science and Technology|year=2018|volume=24|issue=4|pages=215–220|doi=10.12921/cmst.2018.0000049|s2cid=115174293}}</ref> |<math>e^{\beta}</math> |3.27582 29187 21811 15978 <ref group="Mw">{{MathWorld|LevyConstant|Levy Constant}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A086702}}</ref> |<math> e^{\pi^2/(12\ln2)}</math> |১৯৩৬ |data-sort-value="7"| |- |[[Copeland–Erdős constant]]<ref name=":40">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=NeEpoAf7k0IC&q=0.235711131719232931&pg=PA87|title=Distribution Modulo One and Diophantine Approximation|author=Yann Bugeaud|publisher=Cambridge University Press|year=2012|isbn=978-0-521-11169-0|page=87}}</ref> |<math>\mathcal{C}_{CE}</math> |0.23571 11317 19232 93137 <ref group="Mw">{{MathWorld|Copeland-ErdosConstant|Copeland-Erdos Constant}}</ref><ref group="OEIS" name="copeland">{{OEIS2C|A033308}}</ref> |Defined by concatenating representations of successive prime numbers: 0.2 3 5 7 11 13 17 19 23 29 31 37 ... |১৯৪৬<ref group="OEIS" name="copeland" /> |data-sort-value="6"|[[Irrational number|<math>\mathbb{R} \setminus \mathbb{Q}</math>]] |- |[[Mills' constant]]<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=Mll0WZAjdyEC&q=%22Mills%27+constant%22&pg=PT170|title=Stealth Ciphers|author=Laith Saadi|publisher=Trafford Publishing|year=2004|isbn=978-1-4120-2409-9|page=160}}{{Dead link|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |<math>A</math> |1.30637 78838 63080 69046 <ref group="Mw">{{MathWorld|MillsConstant|Mills Constant}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A051021}}</ref> |Smallest positive real number ''A'' such that <math> \lfloor A^{3^{n}} \rfloor</math> is prime for all positive integers ''n'' |১৯৪৭ |data-sort-value="7"| |- |[[Gompertz constant]]<ref name=":55">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=DQtpJaEs4NIC&q=Gompertz+constant&pg=PA190|title=Handbook of continued fractions for special functions|author1=Annie Cuyt|author2=Viadis Brevik Petersen|author3=Brigitte Verdonk|author4=William B. Jones|publisher=Springer Science|year=2008|isbn=978-1-4020-6948-2|page=190}}</ref> |<math>\delta</math> |0.59634 73623 23194 07434 <ref group="Mw">{{MathWorld|GompertzConstant|Gompertz Constant}}</ref><ref group="OEIS" name=":1">{{OEIS2C|A073003}}</ref> |<math>\int_0^\infty \!\! \frac{e^{-x}}{1+x} \, dx = \!\! \int_0^1 \!\! \frac{dx}{1-\ln x} = {\tfrac 1 {1+\tfrac 1{1+\tfrac 1{1+\tfrac 2{1+\tfrac 2{1+\tfrac 3{1+3{/\cdots}} }}}}}} </math> |data-sort-value="1948"|১৯৪৮ চনৰ আগত<ref name=":1" group="OEIS" /> |data-sort-value="7"| |- |[[de Bruijn–Newman constant]] |<math>\Lambda</math> |data-sort-value="0"|<math>0\le\Lambda\le0.2</math> |The number Λ where for where <math>H(\lambda,z)=\int^{\infty}_0e^{\lambda u^2}\Phi(u)\cos(zu)du</math> has real zeros if and only if λ ≥ Λ. where <math>\Phi(u)=\sum_{n=1}^{\infty}(2\pi^2n^4e^{9u}-3\pi n^2e^{5u})e^{-\pi n^2e^{4u}}</math>. |১৯৫০ |data-sort-value="7"| |- |[[Van der Pauw method|Van der Pauw constant]] |<math>\frac{\pi}{\ln 2}</math> |4.53236 01418 27193 80962 <ref group="OEIS">{{OEIS2C|A163973}}</ref> | |data-sort-value="1958"|১৯৫৮ চনৰ আগত<ref group="OEIS">{{OEIS2C|A163973}}</ref> |data-sort-value="6"|[[Irrational number|<math>\mathbb{R} \setminus \mathbb{Q}</math>]] |- |[[Magic angle]]<ref name=":46">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=WoaxgpHu19gC&q=0.955316&pg=PA150|title=Discrete Geometry|author=Andras Bezdek|publisher=Marcel Dekkcr, Inc.|year=2003|isbn=978-0-8247-0968-6|page=150}}</ref> |<math>\theta_{\mathrm{m}}</math> |0.95531 66181 245092 78163 <ref group="OEIS">{{OEIS2C|A195696}}</ref> |<math> \arctan \sqrt{2} = \arccos \tfrac{1}{\sqrt 3} \approx \textstyle {54.7356} ^{ \circ } </math> |data-sort-value="1959"|১৯৫৯ চনৰ আগত<ref>{{Cite journal|last=Lowe|first=I. J.|date=1959-04-01|title=Free Induction Decays of Rotating Solids|url=https://link.aps.org/doi/10.1103/PhysRevLett.2.285|journal=Physical Review Letters|language=en|volume=2|issue=7|pages=285–287|doi=10.1103/PhysRevLett.2.285|bibcode=1959PhRvL...2..285L |issn=0031-9007}}</ref><ref name=":46" /> |data-sort-value="5"|[[Transcendental number|<math>\mathbb{R} \setminus \mathbb{A}</math>]] |- |[[Artin's conjecture on primitive roots|Artin's constant]]<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=EiYvlcimEi4C&q=1.9287800&pg=PA66|title=My Numbers, My Friends: Popular Lectures on Number Theory|author=Paulo Ribenboim|publisher=Springer|year=2000|isbn=978-0-387-98911-2|page=66}}</ref> |<math>C_{\mathrm{Artin}}</math> |0.37395 58136 19202 28805 <ref group="Mw">{{MathWorld|ArtinsConstant|Artin's Constant}}</ref><ref group="OEIS" name="artin">{{OEIS2C|A005596}}</ref> |<math>\prod_{p\text{ prime}} \left(1-\frac{1}{p(p-1)}\right)</math> |data-sort-value="1961"|১৯৬১ চনৰ আগত<ref group="OEIS" name="artin" /> |data-sort-value="7"| |- |[[Porter's constant]]<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=QTcCSegK6jQC&q=%22Porter%E2%80%99s+constant%22&pg=PA80|title=Constructive, Experimental, and Nonlinear Analysis|author=Michel A. Théra|publisher=CMS-AMS|year=2002|isbn=978-0-8218-2167-1|page=77}}</ref> |<math>C</math> |1.46707 80794 33975 47289 <ref group="Mw">{{MathWorld|PortersConstant|Porter's Constant}}</ref><ref group="OEIS" name="porter">{{OEIS2C|A086237}}</ref> |<math> \frac{6\ln 2}{\pi ^2} \left(3 \ln 2 + 4 \,\gamma -\frac{24}{\pi ^2} \,\zeta '(2)-2 \right)-\frac{1}{2}</math> where ''γ'' is the [[Euler–Mascheroni constant]] and {{math|''ζ'' '(2)}} is the derivative of the [[Riemann zeta function]] evaluated at ''s'' = 2 |১৯৬১<ref group="OEIS" name="porter" /> |data-sort-value="7"| |- |[[Lochs' theorem|Lochs constant]]<ref>{{cite book|url=http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/kz.pdf|title=Continued Fraction Transformation|author=Steven Finch|publisher=Harvard University|year=2007|page=7|access-date=2015-02-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20160419114446/http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/kz.pdf|archive-date=2016-04-19|url-status=dead|archivedate=2016-04-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160419114446/http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/kz.pdf}}</ref> |<math>L</math> |0.97027 01143 92033 92574 <ref group="Mw">{{MathWorld|LochsConstant|Lochs' Constant}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A086819}}</ref> |<math> \frac {6 \ln 2 \ln 10}{ \pi^2} </math> |১৯৬৪ |data-sort-value="7"| |- |[[Prince Rupert's cube#Generalizations|DeVicci's tesseract constant]] | |1.00743 47568 84279 37609 <ref group="OEIS" name="devicci">{{OEIS2C|A243309}}</ref> |The largest cube that can pass through in an 4D hypercube. Positive root of <math>4x^8{-}28x^6{-}7x^4{+}16x^2{+}16=0</math> |১৯৬৬<ref group="OEIS" name="devicci" /> |data-sort-value="4"|[[Algebraic number|<math>\mathbb{A}</math>]] |- |[[Lieb's square ice constant]]<ref>{{cite book|url=http://www.theoremoftheday.org/MathPhysics/Lieb/TotDLieb.pdf|title=Lieb's Square Ice Theorem|author=Robin Whitty}}</ref> | |1.53960 07178 39002 03869 <ref group="Mw">{{MathWorld|LiebsSquareIceConstant|Liebs Square Ice Constant}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A118273}}</ref> |<math>\left(\frac{4}{3}\right)^\frac{3}{2}=\frac{8}{3\sqrt3}</math> |১৯৬৭ |data-sort-value="4"|[[Algebraic number|<math>\mathbb{A}</math>]] |- |[[Niven's constant]]<ref>{{cite book|url=https://www.ams.org/journals/proc/1969-022-02/S0002-9939-1969-0241373-5/S0002-9939-1969-0241373-5.pdf|title=Averages of exponents in factoring integers|author=Ivan Niven}}</ref> |<math>C</math> |1.70521 11401 05367 76428 <ref group="Mw">{{MathWorld|NivensConstant|Niven's Constant}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A033150}}</ref> |<math>1+\sum_{n = 2}^\infty \left(1-\frac{1}{\zeta(n)} \right)</math> |১৯৬৯ |data-sort-value="7"| |- |[[Stephens' constant]]<ref name=":30">{{cite book|url=http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/clss.pdf|title=Class Number Theory|author=Steven Finch|publisher=Harvard University|year=2005|page=8|access-date=2014-04-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20160419150530/http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/clss.pdf|archive-date=2016-04-19|url-status=dead|archivedate=2016-04-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160419150530/http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/clss.pdf}}</ref> | |0.57595 99688 92945 43964 <ref group="Mw">{{MathWorld|StephensConstant|Stephen's Constant}}</ref><ref group="OEIS" name="stephens">{{OEIS2C|A065478}}</ref> |<math> \prod_{p\text{ prime}} \left(1 - \frac{p}{p^3-1}\right) </math> |১৯৬৯<ref group="OEIS" name="stephens" /> |data-sort-value="7"| |- |[[Regular paperfolding sequence]]<ref>{{cite book|url=http://carma.newcastle.edu.au/jon/tools1.pdf|title=Tools for visualizing real numbers.|author1=Francisco J. Aragón Artacho|author2=David H. Baileyy|author3=Jonathan M. Borweinz|author4=Peter B. Borwein|year=2012|page=33|access-date=2023-12-20|archivedate=2017-02-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170220175429/https://carma.newcastle.edu.au/jon/tools1.pdf}}</ref><ref name=":18">{{cite book|url=http://www.jgiesen.de/Divers/PapierFalten/PapierFalten.pdf|title=Papierfalten|year=1998}}</ref> |<math>P</math> |0.85073 61882 01867 26036 {{refn|group=Mw|name=Paper Folding Constant|{{MathWorld|PaperFoldingConstant|Paper Folding Constant}}}}<ref group="OEIS" name="paperfolding">{{OEIS2C|A143347}}</ref> |<math> \sum_{n=0}^{\infty} \frac {8^{2^n}}{2^{2^{n+2}}-1} = \sum_{n=0}^{\infty} \cfrac {\tfrac {1}{2^{2^n}}} {1-\tfrac{1}{2^{2^{n+2}}}} </math> |১৯৭০<ref group="OEIS" name="paperfolding" /> |data-sort-value="5"|[[Transcendental number|<math>\mathbb{R} \setminus \mathbb{A}</math>]] |- |[[Reciprocal Fibonacci constant]]<ref name=":57">{{cite book|url=http://www.numericana.com/answer/constants.htm#prevost|title=Numerical Constants|author=Gérard P. Michon|publisher=Numericana|year=2005}}</ref> |<math>\psi</math> |3.35988 56662 43177 55317 <ref group="Mw">{{MathWorld|ReciprocalFibonacciConstant|Reciprocal Fibonacci Constant}}</ref><ref group="OEIS" name=":2">{{OEIS2C|A079586}}</ref> |<math>\sum_{n=1}^{\infty} \frac{1}{F_n} = \frac{1}{1} + \frac{1}{1} + \frac{1}{2} + \frac{1}{3} + \frac{1}{5} + \frac{1}{8} + \frac{1}{13} + \cdots</math> where ''F_n'' is the ''n''^th [[Fibonacci number]] |১৯৭৪<ref name=":2" group="OEIS" /> |data-sort-value="6"|[[Irrational number|<math>\mathbb{R} \setminus \mathbb{Q}</math>]] |- |[[Chvátal–Sankoff constant]] for the binary alphabet |<math>\gamma_2</math> |data-sort-value=0.78807 10000|<math>0.788071 \le \gamma_2 \le 0.826280</math> |<math>\lim_{n\to\infty}\frac{\operatorname{E}[\lambda_{n,2}]}{n}</math> where {{math|E[''λ''_''n'',2]}} is the [[Expected value|expected]] [[longest common subsequence]] of two random length-''n'' binary strings |১৯৭৫ |data-sort-value="7"| |- |[[Feigenbaum constant]] δ <ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=i633SeDqq-oC&q=669201609&pg=PA500|title=Chaos: An Introduction to Dynamical Systems|author=Kathleen T. Alligood|publisher=Springer|year=1996|isbn=978-0-387-94677-1}}</ref> |<math>\delta</math> |4.66920 16091 02990 67185 {{refn|group=Mw|name=Feigenbaum Constant|{{MathWorld|FeigenbaumConstant|Feigenbaum Constant}}}}<ref group="OEIS">{{OEIS2C|A006890}}</ref> |<math> \lim_{n \to \infty}\frac {x_{n+1}-x_n}{x_{n+2}-x_{n+1}} </math> where the sequence ''x_n'' is given by <math>x_{n+1} = ax_n(1-x_n)</math> |১৯৭৫ |data-sort-value="7"| |- |[[Chaitin's constant]]s <ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=HrOxRdtYYaMC&q=%22Chaitin+constant%22&pg=PA63|title=The Universal Book of Mathematics: From Abracadabra to Zeno's Paradoxes|author=David Darling|publisher=Wiley & Sons inc.|year=2004|isbn=978-0-471-27047-8|page=63}}</ref><nowiki/><nowiki/><nowiki/> |<math>\Omega</math> |data-sort-value=0.00787 49969 97812 3844|In general they are [[uncomputable number]]s.<br>But one such number is 0.00787 49969 97812 3844.<br><ref group="Mw">{{MathWorld|ChaitinsConstant|Chaitin's Constant}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A100264}}</ref> |<math>\sum_{p \in P} 2^{-|p|}</math> *{{Mvar|p}}: Halted program *{{math|{{Abs|{{mvar|p}}}}}}: Size in bits of program {{Mvar|p}} *{{Mvar|P}}: Domain of all programs that stop. {{See also|Halting problem}} |১৯৭৫ |data-sort-value="5"|[[Transcendental number|<math>\mathbb{R} \setminus \mathbb{A}</math>]] |- |[[Robbins constant]]<ref>{{cite book|url=https://archive.org/details/mathematicalcons0000finc|url-access=registration|quote=Schmutz.|title=Mathematical Constants|author=Steven R. Finch|publisher=Cambridge University Press|year=2003|isbn=978-3-540-67695-9|page=[https://archive.org/details/mathematicalcons0000finc/page/479 479]}}</ref> |<math>\Delta(3)</math> |0.66170 71822 67176 23515 <ref group="Mw">{{MathWorld|RobbinsConstant|Robbins Constant}}</ref><ref group="OEIS" name="robbins">{{OEIS2C|A073012}}</ref> |<math> \frac{4 \! + \! 17\sqrt2 \! -6 \sqrt3 \! -7\pi}{105} \! + \! \frac{\ln(1 \! + \! \sqrt2)}{5} \! + \! \frac{2\ln(2 \! + \! \sqrt3)}{5} </math> |১৯৭৭<ref group="OEIS" name="robbins" /> |data-sort-value="5"|[[Transcendental number|<math>\mathbb{R} \setminus \mathbb{A}</math>]] |- |[[Weierstrass]] constant <ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=aFDWuZZslUUC&q=%22Weierstrass+Constant%22&pg=PA3184|title=CRC Concise Encyclopedia of Mathematics, Second Edition|author=Eric W. Weisstein|publisher=CRC Press|year=2003|isbn=978-1-58488-347-0|page=151}}</ref> | |0.47494 93799 87920 65033 <ref group="Mw">{{MathWorld|WeierstrassConstant|Weierstrass Constant}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A094692}}</ref> |<math>\frac{2^{5/4} \sqrt{\pi} \, e^{\pi/8}}{\Gamma(\frac{1}{4})^{2}}</math> |data-sort-value="1978"|১৯৭৮ চনৰ আগত<ref>Waldschmidt, M. "Nombres transcendants et fonctions sigma de Weierstrass." ''C. R. Math. Rep. Acad. Sci. Canada'' 1, 111-114, 1978/79.</ref> |data-sort-value="5"|[[Transcendental number|<math>\mathbb{R} \setminus \mathbb{A}</math>]] |- |[[Fransén–Robinson constant]]<ref>{{cite book|url=http://www.advancesindifferenceequations.com/content/pdf/1687-1847-2012-22.pdf|title=Orthogonal and diagonal dimension fluxes of hyperspherical function|author1=Dusko Letic|author2=Nenad Cakic|author3=Branko Davidovic|author4=Ivana Berkovic|publisher=Springer|access-date=2023-12-20|archivedate=2014-08-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140808053154/http://www.advancesindifferenceequations.com/content/pdf/1687-1847-2012-22.pdf}}</ref> |<math>F</math> |2.80777 02420 28519 36522 <ref group="Mw">{{MathWorld|Fransen-RobinsonConstant|Fransen-Robinson Constant}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A058655}}</ref> |<math>\int_{0}^\infty \frac{dx}{\Gamma(x)} = e + \int_0^\infty \frac{e^{-x}}{\pi^2 + \ln^2 x}\, dx</math> |১৯৭৮ |data-sort-value="7"| |- |[[Feigenbaum constant]] α<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=DhCbYXzLFLsC&q=2.502907875095892822283902873218&pg=PA7|title=Chaos in Electric Drive Systems: Analysis, Control and Application|author1=K. T. Chau|author2=Zheng Wang|publisher=John Wiley & Son|year=201|isbn=978-0-470-82633-1|page=7}}</ref> |<math>\alpha</math> |2.50290 78750 95892 82228 {{refn|group=Mw|name=Feigenbaum Constant}}<ref group="OEIS">{{OEIS2C|A006891}}</ref> |Ratio between the width of a tine and the width of one of its two subtines in a [[bifurcation diagram]] |১৯৭৯ | data-sort-value="7" | |- |[[:es:Constante Du Bois Reymond|Second du Bois-Reymond constant]]<ref name=":28">{{cite book|url=https://archive.org/details/mathematicalcons0000finc|url-access=registration|title=Mathematical Constants|author=Steven R. Finch|publisher=Cambridge University Press|year=2003|isbn=978-3-540-67695-9|page=[https://archive.org/details/mathematicalcons0000finc/page/238 238]}}</ref> |<math>C_2</math> |0.19452 80494 65325 11361 <ref group="Mw">{{MathWorld|duBois-ReymondConstants|du Bois-Reymond Constants}}</ref><ref group="OEIS" name="debois">{{OEIS2C|A062546}}</ref> |<math>\frac{e^2-7}{2} = \int_0^\infty \left|{\frac{d}{dt}\left(\frac{\sin t}{t}\right)^2}\right|\,dt-1 </math> |১৯৮৩<ref group="OEIS" name="debois" /> | data-sort-value="5" |[[Transcendental number|<math>\mathbb{R} \setminus \mathbb{A}</math>]] |- |[[Erdős–Tenenbaum–Ford constant]] |<math>\delta</math> |0.08607 13320 55934 20688 <ref group="OEIS">{{OEIS2C|A074738}}</ref> |<math>1-\frac{1+\log\log2}{\log2}</math> |১৯৮৪ | data-sort-value="7" | |- |[[Conway's constant]]<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=gmCSpNhXMooC&q=Conway%20Constant&pg=PA45|title=Mathematics Frontiers|author=Facts On File, Incorporated|year=1997|isbn=978-0-8160-5427-5|page=46|publisher=Infobase }}</ref> |<math>\lambda</math> |1.30357 72690 34296 39125 <ref group="Mw">{{MathWorld|ConwaysConstant|Conway's Constant}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A014715}}</ref> |Real root of the polynomial: <math> \begin{smallmatrix} x^{71}-x^{69}-2x^{68}-x^{67}+2x^{66}+2x^{65}+x^{64}-x^{63}-x^{62}-x^{61}-x^{60}\\ -x^{59}+2x^{58}+5x^{57}+3x^{56}-2x^{55}-10x^{54}-3x^{53}-2x^{52}+6x^{51}+6x^{50}\\ +x^{49}+9x^{48}-3x^{47}-7x^{46}-8x^{45}-8x^{44}+10x^{43}+6x^{42}+8x^{41}-5x^{40}\\ -12x^{39}+7x^{38}-7x^{37}+7x^{36}+x^{35}-3x^{34}+10x^{33}+x^{32}-6x^{31}-2x^{30}\\ -10x^{29}-3x^{28}+2x^{27}+9x^{26}-3x^{25}+14x^{24}-8x^{23}-7x^{21}+9x^{20}\\ +3x^{19}\!-4x^{18}\!-10x^{17}\!-7x^{16}\!+12x^{15}\!+7x^{14}\!+2x^{13}\!-12x^{12}\!-4x^{11}\!-2x^{10}\\ +5x^{9}+x^{7}-7x^{6}+7x^{5}-4x^{4}+12x^{3}-6x^{2}+3x-6\ =\ 0 \quad\quad\quad \end{smallmatrix}</math> |১৯৮৭ | data-sort-value="4" |[[Algebraic number|<math>\mathbb{A}</math>]] |- |[[Hafner–Sarnak–McCurley constant]]<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=Pl5I2ZSI6uAC&q=%22Hafner-Sarnak-McCurley+constant%22&pg=PA110|title=Mathematical Constants|author=Steven R. Finch|year=2003|isbn=978-3-540-67695-9|page=110|publisher=Cambridge University Press }}</ref> |<math>\sigma</math> |0.35323 63718 54995 98454 <ref group="Mw">{{MathWorld|Hafner-Sarnak-McCurleyConstant|Hafner-Sarnak-McCurley Constant}}</ref><ref group="OEIS" name="hafner">{{OEIS2C|A085849}}</ref> |<math> \prod_{p\text{ prime}}{\left(1- \left(1-\prod_{n\ge1}\left(1-\frac{1}{p^n}\right)\right)^2 \right)} \! </math> |১৯৯১<ref group="OEIS" name="hafner" /> | data-sort-value="7" | |- |[[Backhouse's constant]]<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=aFDWuZZslUUC&q=Backhouse+constant&pg=PA151|title=CRC Concise Encyclopedia of Mathematics, Second Edition|author=Eric W. Weisstein|publisher=CRC Press|year=2003|isbn=978-1-58488-347-0|page=151}}</ref> |<math>B</math> |1.45607 49485 82689 67139 <ref group="Mw">{{MathWorld|BackhousesConstant|Backhouse's Constant}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A072508}}</ref> |<math>\lim_{k \to \infty}\left | \frac{q_{k+1}}{q_k} \right \vert \quad \scriptstyle \text {where:} \displaystyle \;\; Q(x)=\frac{1}{P(x)}= \! \sum_{k=1}^\infty q_k x^k </math> <math> P(x) = 1+\sum_{k=1}^\infty {p_k x^k} = 1+2x+3x^2+5x^3+\cdots</math>where ''p_k'' is the ''k''^th prime number |১৯৯৫ | data-sort-value="7" | |- |[[Random Fibonacci sequence|Viswanath constant]]<ref>{{cite book|url=https://www.ams.org/journals/mcom/2000-69-231/S0025-5718-99-01145-X/S0025-5718-99-01145-X.pdf|title=RANDOM FIBONACCI SEQUENCES AND THE NUMBER 1.13198824...|author=DIVAKAR VISWANATH|publisher=MATHEMATICS OF COMPUTATION|year=1999}}</ref> | |1.13198 82487 943 <ref group="Mw">{{MathWorld|RandomFibonacciSequence|Random Fibonacci Sequence}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A078416}}</ref> |<math>\lim_{n \to \infty}|f_n|^\frac{1}{n}</math> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; where ''f''_''n'' = ''f''_''n''−1 ± ''f''_''n''−2, where the signs + or − are chosen [[Bernoulli distribution|at random]] with equal probability 1/2 |১৯৯৭ | data-sort-value="7" | |- |[[Komornik–Loreti constant]]<ref>{{cite book|url=http://dmg.tuwien.ac.at/drmota/DiplomarbeitLanz.pdf|title=k-Automatic Reals|author=Christoph Lanz|publisher=Technischen Universität Wien}}</ref> |<math>q</math> |1.78723 16501 82965 93301 <ref group="Mw">{{MathWorld|Komornik-LoretiConstant|Komornik-Loreti Constant}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A055060}}</ref> |Real number <math>q</math> such that <math>1 = \sum_{k=1}^\infty \frac{t_k}{q^k}</math>, or <math>\prod_{n=0}^\infty\left (1-\frac{1}{q^{2^n}}\right )+\frac{q-2}{q-1}=0</math> where ''t_k'' is the ''k''^th term of the [[Thue–Morse sequence]] |১৯৯৮ | data-sort-value="5" |[[Transcendental number|<math>\mathbb{R} \setminus \mathbb{A}</math>]] |- |[[Embree–Trefethen constant]] |<math>\beta^{\star}</math> |0.70258 | |১৯৯৯ | data-sort-value="7" | |- |[[Heath-Brown–Moroz constant]]<ref name=":25">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=NuDimaRIVVsC&q=%22Heath-Brown%20and%20Moroz%22&pg=PA29|title=Analytic Number Theory|author=J. B. Friedlander|author2=A. Perelli|author3=C. Viola|author4=D.R. Heath-Brown|author5=H.Iwaniec|author6=J. Kaczorowski|publisher=Springer|year=2002|isbn=978-3-540-36363-7|page=29}}</ref> |<math>C</math> |0.00131 76411 54853 17810 <ref group="Mw">{{MathWorld|Heath-Brown-MorozConstant|Heath-Brown-Moroz Constant}}</ref><ref group="OEIS" name="heath">{{OEIS2C|A118228}}</ref> |<math>\prod_{p\text{ prime}} \left(1-\frac{1}{p}\right)^7\left(1+\frac{7p+1}{p^2}\right)</math> |১৯৯৯<ref group="OEIS" name="heath" /> | data-sort-value="7" | |- |[[MRB constant|এমআৰবি ধ্ৰুৱক]]<ref>{{cite book|url=http://www.perfscipress.com/papers/UniversalTOC25.pdf|title=Unified algorithms for polylogarithm, L-series, and zeta variants|author=Richard E. Crandall|publisher=perfscipress.com|year=2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20130430193005/http://www.perfscipress.com/papers/UniversalTOC25.pdf|archive-date=2013-04-30|url-status=bot: unknown|access-date=2023-12-20|archivedate=2013-04-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130430193005/http://www.perfscipress.com/papers/UniversalTOC25.pdf}}</ref><ref>{{cite arXiv|eprint=0912.3844|class=math.CA|author=RICHARD J. MATHAR|title=NUMERICAL EVALUATION OF THE OSCILLATORY INTEGRAL OVER exp(I pi x)x^1/x BETWEEN 1 AND INFINITY|year=2010}}</ref><ref>{{cite book|url=http://marvinrayburns.com/Original_MRB_Post.html|title=Root constant|author=M.R.Burns|publisher=Marvin Ray Burns|year=1999}}</ref> |<math>S</math> |0.18785 96424 62067 12024 <ref group="Mw">{{MathWorld|MRBConstant|MRB Constant}}</ref><ref group="Ow">[[oeis:wiki/MRB constant|MRB constant]]</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A037077}}</ref> |<math> \sum_{n=1}^{\infty} (-1)^n (n^{1/n}-1) = - \sqrt[1]{1} + \sqrt[2]{2} - \sqrt[3]{3} + \cdots</math> |১৯৯৯ | data-sort-value="7" | |- |মৌলিক ধ্ৰুৱক<ref>{{Cite book |last=Hardy |first=G. H. |url=https://www.worldcat.org/oclc/214305907 |title=An introduction to the theory of numbers |date=2008 |publisher=Oxford University Press |others=E. M. Wright, D. R. Heath-Brown, Joseph H. Silverman |isbn=978-0-19-921985-8 |edition=6th |location=Oxford |oclc=214305907}}</ref> |<math>\rho</math> |০.৪১৪৬৮ ২৫০৯৮ ৫১১১১ ৬৬০২৪<ref group="OEIS" name="prime">{{OEIS2C|A051006}}</ref> |<math>\sum_{p\text{ prime}} \frac{1}{2^p}= \frac{1}{4} + \frac{1}{8} + \frac{1}{32} + \cdots</math> |১৯৯৯<ref group="OEIS" name="prime" /> | data-sort-value="6" |[[Irrational number|<math>\mathbb{R} \setminus \mathbb{Q}</math>]] |- |[[Somos' quadratic recurrence constant]]<ref name=":45">{{cite journal|author1=Jesus Guillera|author2=Jonathan Sondow|year=2008|title=Double integrals and infinite products for some classical constants via analytic continuations of Lerch's transcendent|journal=The Ramanujan Journal|volume=16|issue=3|pages=247–270|arxiv=math/0506319|doi=10.1007/s11139-007-9102-0|s2cid=119131640}}</ref> |<math>\sigma</math> |1.66168 79496 33594 12129 <ref name=":2" group="Mw">{{MathWorld|SomossQuadraticRecurrenceConstant|Somos's Quadratic Recurrence Constant}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A112302}}</ref> |<math>\prod_{n=1}^\infty n^{{1/2}^n} = \sqrt {1 \sqrt {2 \sqrt{3 \cdots}}} = 1^{1/2} \; 2^{1/4} \; 3^{1/8} \cdots </math> |১৯৯৯<ref name=":2" group="Mw" /> | data-sort-value="7" | |- |[[Foias constant]]<ref>{{cite book|url=http://ssmr.ro/gazeta/gma/2007/gma-1-2007.pdf|title=Gazeta Matemetica Seria a revista de cultur Matemetica Anul XXV(CIV)Nr. 1, Constante de tip Euler generalízate|author=Andrei Vernescu|year=2007|page=14}}</ref> |<math>\alpha</math> |1.18745 23511 26501 05459 {{refn|group=Mw|name=Foias|{{MathWorld|FoiasConstant|Foias Constant}}}}<ref group="OEIS">{{OEIS2C|A085848}}</ref> |<math> x_{n+1} = \left( 1 + \frac{1}{x_n} \right)^n\text{ for }n=1,2,3,\ldots </math> Foias constant is the unique real number such that if ''x''₁&nbsp;=&nbsp;''&alpha;'' then the sequence diverges to infinity |২০০০ | data-sort-value="7" | |- |[[Logarithmic capacity]] of the unit disk<ref name=":59">{{cite book|url=http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/capa.pdf|title=Electrical Capacitance|author=Steven Finch|publisher=Harvard.edu|year=2014|page=1|access-date=2015-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20160419150944/http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/capa.pdf|archive-date=2016-04-19|url-status=dead|archivedate=2016-04-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160419150944/http://www.people.fas.harvard.edu/~sfinch/csolve/capa.pdf}}</ref><ref>{{cite book|url=http://www.heldermann-verlag.de/cmf/cmf10/cmf10029.pdf|title=Computation of Logarithmic Capacity|author=Thomas Ransford|publisher=Université Laval, Quebec (QC), Canada|page=557}}{{Dead link|date=March 2020 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | |০.৫৯০১৭ ০২৯৯৫ ০৮০৪৮ ১১৩০২<ref group="Mw">{{MathWorld|LogarithmicCapacity|Logarithmic Capacity}}</ref><ref group="OEIS" name="log capacity">{{OEIS2C|A249205}}</ref> |<math>\frac{\Gamma(\tfrac14)^2}{4 \pi^{3/2}}</math> | data-sort-value="2003" |২০০৩ চনৰ আগত<ref group="OEIS" name="log capacity" /> | data-sort-value="5" |[[Transcendental number|<math>\mathbb{R} \setminus \mathbb{A}</math>]] |- |[[Euler product#Notable constants|টানিগুছি ধ্ৰুৱক]]<ref name=":30" /> | |০.৬৭৮২৩ ৪৪৯১৯ ১৭৩৯১ ৯৭৮০৩<ref group="Mw">{{MathWorld|TaniguchisConstant|Taniguchis Constant}}</ref><ref group="OEIS">{{OEIS2C|A175639}}</ref> |<math> \prod_{p\text{ prime}} \left(1 - \frac{3}{p^3}+\frac{2}{p^4}+\frac{1}{p^5}-\frac{1}{p^6}\right) </math> | data-sort-value="2005" |২০০৫ চনৰ আগত<ref name=":30" /> | data-sort-value="7" | |} ==ধ্ৰুৱকৰ অনুক্ৰম== <!-- Please use these for data-sort-values of the Set column 1 = Natural number 2 = Integer 3 = Rational number 4 = Algebraic 5 = Transcendental 6 = Irrational number (algebraic/transcendental is unsure) 7 = Real number (irrationality is unsure/ variable) 8 = Complex number --> {| class="wikitable sortable" |- ! নাম ! চিহ্ন ! সূত্ৰ ! বৰ্ষ ! সংহতি |- |[[Harmonic number|হৰাত্মক সংখ্যা]] |<math>H_n</math> |<math>\sum^n_{k=1}\frac{1}{k}</math> | data-sort-value="-400" | প্ৰাচীন |data-sort-value="3" |[[Rational number|<math>\mathbb{Q}</math>]] |- |[[Gregory coefficients|গ্ৰেগ'ৰি গুণাংক]] |<math>G_n</math> |<math>\frac 1 {n!} \int_0^1 x(x-1)(x-2)\cdots(x-n+1)\, dx = \int_0^1 \binom x n \, dx</math> | ১৬৭০ | data-sort-value="3" |[[Rational number|<math>\mathbb{Q}</math>]] |- |[[Bernoulli number|বাৰ্ণ'লি সংখ্যা]] |<math>B^\pm_n</math> |<math>\frac{t}{2} \left( \operatorname{coth} \frac{t}{2} \pm 1 \right) = \sum_{m=0}^\infty \frac{B^{\pm{}}_m t^m}{m!}</math> | ১৬৮৯ | data-sort-value="3" |[[Rational number|<math>\mathbb{Q}</math>]] |- |[[Hermite constant|হাৰমাইট ধ্ৰুৱক]]<ref group="Mw">{{cite web | url=https://mathworld.wolfram.com/HermiteConstants.html | title=Hermite Constants }}</ref> |<math>\gamma_{n}</math> | For a lattice L in Euclidean space '''R'''^''n'' with unit covolume, i.e. vol('''R'''^''n''/''L'') = 1, let λ{{Sub|1}}(''L'') denote the least length of a nonzero element of L. Then √γ{{Subscript|n}}n is the maximum of λ{{Sub|1}}(L) over all such lattices L. | data-sort-value="1822" | ১৮২২ – ১৯০১ | data-sort-value="7" |[[Real number|<math>\mathbb{R}</math>]] |- |[[Hafner–Sarnak–McCurley constant|হফনাৰ–ছৰনাক–মেককাৰ্লি ধ্ৰুৱক]]<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=007-3SM9QmYC&q=0.607927101854026628663276779&pg=PA270|title=Process Algebra and Probabilistic Methods.|author1=Holger Hermanns|author2=Roberto Segala|publisher=Springer-Verlag|year=2000|isbn=978-3-540-67695-9|page=270}}</ref> |<math>D(n)</math> |<math> D(n)= \prod^\infty_{k=1}\left\{1-\left[1-\prod^n_{j=1}(1-p_k^{-j}) \right]^2 \right\} </math> | data-sort-value="1883" |১৮৮৩<ref name=":3" group="Mw">{{MathWorld|RelativelyPrime|Relatively Prime}}</ref> | data-sort-value="7" |[[Real number|<math>\mathbb{R}</math>]] |- |[[Stieltjes constants|ষ্টীলজেছ ধ্ৰুৱক]] |<math>\gamma_n</math> |<math>{\frac {(-1)^{n}n!}{2\pi }}\int _{0}^{{2\pi }}e^{{-nix}}\zeta \left(e^{{ix}}+1\right)dx.</math> | data-sort-value="1894"|১৮৯৪ চনৰ আগত | data-sort-value="7" |[[Real number|<math>\mathbb{R}</math>]] |- |[[Favard constant|ফাভাৰ্ড ধ্ৰুৱক]]<ref name="books.google.com"/><ref group="Mw">{{cite web | url=https://mathworld.wolfram.com/FavardConstants.html | title=Favard Constants }}</ref> |<math>K_{r}</math> |<math> \frac{4}{\pi}\sum_{n = 0}^\infty \left(\frac{(-1)^n}{2n+1} \right)^{\!r+1}=\frac{4}{\pi}\left( \frac{(-1)^{0(r+1)}}{1^r}+\frac{(-1)^{1(r+1)}}{3^r}+\frac{(-1)^{2(r+1)}}{5^r}+\frac{(-1)^{3(r+1)}}{7^r}+\cdots\right) </math> | data-sort-value="1902" | ১৯০২ – ১৯৬৫ | data-sort-value="7" |[[Real number|<math>\mathbb{R}</math>]] |- |[[Brun's constant|সাধাৰণীকৃত ব্ৰুণৰ ধ্ৰুৱক]]<ref name=":53"/> |<math>B_{n}</math> |<math> {\sum\limits_p(\frac1{p}+\frac1{p+n})}</math> where the sum ranges over all primes ''p'' such that ''p'' + n is also a prime | data-sort-value="1919" |১৯১৯<ref name=":0" group="OEIS">{{OEIS2C|A065421}}</ref> | data-sort-value="7" |[[Real number|<math>\mathbb{R}</math>]] |- |[[Champernowne constant]]s<ref name="Computation, Physics and Beyond"/> |<math>C_{b}</math> |Defined by concatenating representations of successive integers in base b. <math>C_b=\sum^\infty_{n=1}\frac{n}{b^{\left(\sum^n_{k=1}\lceil\log_b(k+1)\rceil\right)}}</math> |১৯৩৩ | data-sort-value="5" |[[Transcendental number|<math>\mathbb{R} \setminus \mathbb{A}</math>]] |- |[[Lagrange number|লাগ্ৰাঞ্জ সংখ্যা]] |<math>L(n)</math> |<math>\sqrt{9-\frac{4}{{m_n}^2}}</math> where <math>m_n</math> is the nth smallest number such that <math>m^2+x^2+y^2=3mxy\,</math> has positive (x,y). | data-sort-value="1957"|১৯৫৭ চনৰ আগত | data-sort-value="4" |[[Algebraic number|<math>\mathbb{A}</math>]] |- |[[Feller's coin-tossing constants]] |<math>\alpha_k,\beta_k</math> |<math>\alpha_k</math> is the smallest positive real root of <math>x^{k+1}=2^{k+1}(x-1),\beta_k=\frac{2-\alpha_k}{k+1-k\alpha_k}</math> | ১৯৬৮ | data-sort-value="7" |[[Algebraic number|<math>\mathbb{A}</math>]] |- |[[Stoneham number]] |<math>\alpha_{b,c}</math> |<math>\sum_{n=c^k>1} \frac{1}{b^nn} = \sum_{k=1}^\infty \frac{1}{b^{c^k}c^k}</math> where b,c are coprime integers. | ১৯৭৩ | data-sort-value="7" |[[Irrational number|<math>\mathbb{R} \setminus \mathbb{Q}</math>]] |- |[[Beraha constants]] |<math>B(n)</math> |<math>2+2\cos\left(\frac{2\pi}{n}\right)</math> | ১৯৭৪ | data-sort-value="7" |[[Algebraic number|<math>\mathbb{A}</math>]] |- |[[Chvátal–Sankoff constants]] |<math>\gamma_k</math> |<math>\lim_{n\to\infty}\frac{E[\lambda_{n,k}]}{n}</math> | ১৯৭৫ | data-sort-value="7" |[[Real number|<math>\mathbb{R}</math>]] |- |[[Hyperharmonic number]] |<math>H^{(r)}_n</math> |<math>\sum^n_{k=1}H^{(r-1)}_k</math> and <math>H^{(0)}_n=\frac{1}{n}</math> | ১৯৯৫ |data-sort-value="3" |[[Rational number|<math>\mathbb{Q}</math>]] |- |[[Gregory number|গ্ৰেগ'ৰি সংখ্যা]] |<math>G_x</math> |<math>\sum _{n=0}^{\infty }(-1)^{n}{\frac {1}{(2n+1)x^{2n+1}}}</math> for rational x greater than one. | data-sort-value="1996"|১৯৯৬ চনৰ আগত | data-sort-value="7" |[[Real number|<math>\mathbb{R}</math>]] |- |[[Metallic mean]] | |<math>\frac{n+\sqrt{n^2+4}}{2}</math> |data-sort-value="1998" | ১৯৯৮ চনৰ আগত |data-sort-value="4" |[[Algebraic number|<math>\mathbb{A}</math>]] |} ==টোকা== {{reflist|group=nb}} {{Reflist|group=lower-greek}} ==তথ্যসূত্ৰ== <div class="reflist4" style="height: 200px; overflow: auto; padding: 2px noprint" > {{reflist|colwidth=30em}} === MathWorld Wolfram.com === {{reflist|group=Mw|2}} === OEIS.org === {{reflist|group=OEIS|2}} === OEIS Wiki === {{reflist|group=Ow|2}} ==গ্ৰন্থপঞ্জী== {{refbegin|30em}} * {{cite book|last1=Arndt|first1=Jörg|last2=Haenel|first2=Christoph|title=Pi Unleashed|publisher=Springer-Verlag|year=2006|isbn=978-3-540-66572-4 <!--isbn only volume 1-->|url=https://books.google.com/books?id=QwwcmweJCDQC|access-date=2013-06-05}} English translation by Catriona and David Lischka. * {{Citation|last=Jensen|first=Johan Ludwig William Valdemar|title=Note numéro 245. Deuxième réponse. Remarques relatives aux réponses du MM. Franel et Kluyver|journal=L'Intermédiaire des Mathématiciens|volume=II|pages=346–347|year=1895}} * {{cite book|title=Handbook of Continued Fractions for Special Functions|author1-first=Annie A.M.|author1-last=Cuyt|author1-link=Annie Cuyt|author2-first=Vigdis|author2-last=Petersen|author3-first=Brigitte|author3-last=Verdonk|author4-first=Haakon|author4-last=Waadeland|author5-first=William B.|author5-last=Jones|publisher=[[Springer Science + Business Media]]|year=2008|isbn=9781402069499|chapter=Mathematical constants |location=Dordrecht, Netherlands}} * {{cite book|title=Neverending Fractions: An Introduction to Continued Fractions|volume=23|series=[[Australian Mathematical Society]] Lecture Series|issn=0950-2815|author1-first=Jonathan|author1-last=Borwein|author2-first=Alf|author2-last=van der Poorten|author3-first=Jeffrey|author3-last=Shallit|author4-first=Wadim|author4-last=Zudilin|location=Cambridge, United Kingdom|publisher=[[Cambridge University Press]]|year=2014|isbn=9780521186490}} {{refend}} [[শ্ৰেণী:তালিকাসমূহ]] [[শ্ৰেণী:গণিত]] ossf23om02ed02n8g9wsbabfc95qubo 0 101625 649187 561861 2026-11-02T20:45:47Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649187 wikitext text/x-wiki {{Short description|Islamic jurisprudence}} {{Fiqh |width=19.0em}}{{ইছলাম}} '''''ফিকহ''''' ({{IPAc-en|f|iː|k}}; <ref>[https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/fiqh "fiqh"]. ''[[Collins English Dictionary]]''.</ref> {{lang-ar|فقه}} {{IPA-ar|fiqh|}}) হৈছে ইছলামিক ন্যায়বিজ্ঞানৰ নীতি।<ref name="Fiqh">[https://www.britannica.com/EBchecked/topic/207723/fiqh Fiqh] Encyclopædia Britannica</ref> ফিকহক প্ৰায়ে [[শ্বৰীয়ত]]ৰ মানৱীয় বুজাবুজি আৰু আচাৰ বুলি বৰ্ণনা কৰা হয়,<ref name="vogel">{{cite book|last=Vogel|first=Frank E.|title=Islamic Law and the Legal System of Saudí: Studies of Saudi Arabia|date=2000|publisher=Brill|pages=4–5|url=https://books.google.com/books?id=-PfDuvnHMGoC&q=vogel+islamic+law|isbn=9004110623}}</ref> অৰ্থাৎ [[কোৰআন]] আৰু [[ছুন্নাহ|ছুন্নাত]] (ইছলামিক [[মুহাম্মাদ|হজৰত মুহাম্মাদ]] আৰু তেওঁৰ [[ছাহাবা|সংগীসকলৰ]] শিক্ষা আৰু আচাৰ-ব্যৱহাৰ)ত অৱতীৰ্ণ হোৱা ঐশ্বৰিক ইছলামিক আইনখনৰ বিষয়ে মানুহৰ বুজাবুজি। ফিকহে ইছলামিক [[ফক্বীহ]] ([[উলামা]]) সকলে [[কোৰআন]] আৰু [[ছুন্নাহ]]ৰ ব্যাখ্যা ([[ইস্তিহাদ]])ৰ জৰিয়তে [[শ্বৰীয়ত]]ক সম্প্ৰসাৰণ আৰু বিকাশ কৰে)<ref name="vogel" /> আৰু তেওঁলোকৰ সন্মুখত উত্থাপন কৰা প্ৰশ্নৰ ওপৰত [[ফক্বীহ]]ৰ ৰায় ([[ফতোয়া|ফতোৱা]])ৰ দ্বাৰা কাৰ্যকৰী কৰা হয়। এইদৰে [[শ্বৰীয়ত]]ক [[মুছলমান]]সকলে অপৰিৱৰ্তনীয় আৰু ভুলহীন বুলি গণ্য কৰাৰ বিপৰীতে ফিকহক ভুল আৰু পৰিৱৰ্তনশীল বুলি গণ্য কৰা হয়। ফিকহত ইছলামত আচাৰ-ব্যৱহাৰ, নৈতিকতা আৰু সামাজিক আইন পালনৰ লগতে অৰ্থনৈতিক আৰু ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাৰ বিষয়েও আলোচনা কৰা হৈছে। আধুনিক যুগত [[ছুন্নী]] চৰ্চাৰ ভিতৰত চাৰিখন বিশিষ্ট বিদ্যালয় ([[মাজহাব]]) আছে, ইয়াৰ উপৰিও ছিয়া চৰ্চাৰ ভিতৰত দুখন (বা তিনিটা) আছে। ফিকহৰ প্ৰশিক্ষণ লোৱা ব্যক্তিক ''ফুকাহা'' বুলি জনা যায়<ref>Glasse, Cyril, ''The New Encyclopedia of Islam'', Altamira, 2001, p. 141</ref> ৰূপকভাৱে ফিকহৰ অৰ্থ হ’ল ইছলামিক আইনী ৰায়দানৰ বিষয়ে ইয়াৰ উৎসৰ পৰা জ্ঞান। ধৰ্মীয় ৰায়দান ইয়াৰ উৎসৰ পৰা উলিয়াবলৈ হ’লে [[ইস্তিহাদ|মুস্তাহিদ]] (ইস্তিহাদ কৰা ব্যক্তি)ৰ ফালৰ পৰা বিভিন্ন আলোচনাৰ গভীৰ বুজাবুজি থাকিব লাগিব। এজন [[ফক্বীহ|ফক্বীহে]] কোনো বিষয়ৰ গভীৰতালৈ চাব লাগিব আৰু কেৱল আপাত অৰ্থত সন্তুষ্ট নহ’ব লাগিব আৰু যিজন ব্যক্তিয়ে কেৱল এটা বিষয়ৰ ৰূপহে জানে তেওঁ ফকীহ হিচাপে যোগ্যতা অৰ্জন নকৰে।<ref name="Fiqh" /> ফিকহৰ অধ্যয়ন, পৰম্পৰাগতভাৱে [[ইছলামিক ন্যায়বিজ্ঞানৰ নীতি|উছুল আল-ফিকহ]] (ইছলামিক ন্যায়বিজ্ঞানৰ নীতি, lit. ফিকহৰ শিপা, বিকল্পভাৱে উছুল আল-ফিকহ বুলি লিপিবদ্ধ কৰা), আইনী ব্যাখ্যা আৰু বিশ্লেষণৰ পদ্ধতিত ভাগ কৰা হয়; আৰু [[ফুৰুআল-ফিকহ]] (আক্ষৰতঃ ফিকহৰ শাখা), এই নীতিসমূহৰ ভিত্তিত ৰায়দানৰ বিশদ বিৱৰণ।{{sfn|Calder|2009}}{{sfn|Schneider|2014}} ফুৰু আল-ফিকহ হৈছে উছুল আল-ফিকহৰ প্ৰয়োগৰ উৎপাদন আৰু ঐশ্বৰিক ইচ্ছা বুজিবলৈ মানুহৰ প্ৰচেষ্টাৰ মুঠ উৎপাদন। [[হুকম]] (আহকাম) হৈছে কোনো এটা গোচৰৰ এটা বিশেষ ৰায়। == ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান == ফিকহ শব্দটো আৰবী ভাষাৰ এটা শব্দ যাৰ অৰ্থ হৈছে "গভীৰ বুজাবুজি"<ref name="Modarresi">{{cite book|author=Mohammad Taqi al-Modarresi|author-link=Mohammad Taqi al-Modarresi|title=The Laws of Islam|date=26 March 2016|publisher=Enlight Press|isbn=978-0994240989|url=http://almodarresi.com/en/books/pdf/TheLawsofIslam.pdf|access-date=22 December 2017|ref=Modarresi|language=en|archive-date=2 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190802163247/http://almodarresi.com/en/books/pdf/TheLawsofIslam.pdf|url-status=dead|archivedate=2 August 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190802163247/http://almodarresi.com/en/books/pdf/TheLawsofIslam.pdf}}</ref>{{rp|470}} বা "সম্পূৰ্ণ বুজাবুজি।" কাৰিকৰীভাৱে ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে বিশদ ইছলামিক উৎসৰ পৰা উলিওৱা ইছলামিক আইনৰ শৰীৰ (যিবোৰ [[ইছলামিক ন্যায়বিজ্ঞানৰ নীতি]]ত অধ্যয়ন কৰা হয়) আৰু ইছলামিক ন্যায়বিজ্ঞানৰ জৰিয়তে ইছলামৰ জ্ঞান আহৰণৰ প্ৰক্ৰিয়া। বুৰঞ্জীবিদ ''ইবনে খালদুনে'' ফিকহক "[[আল্লাহ]]ৰ নিয়মৰ জ্ঞান যিসকল ব্যক্তিৰ যিসকল ব্যক্তিয়ে প্ৰয়োজনীয় ([[ৱাজিব]]), পাপী ([[হাৰাম]]), পৰামৰ্শ দিয়া (মণ্ডুব), অসন্মত ([[মাক্ৰুহ]]) বা নিৰপেক্ষ ([[মুবাহ]]) তাক সন্মান জনাই আইন মানি চলাৰ লগত জড়িত ব্যক্তিসকলৰ কৰ্মৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰিছে।" <ref>Levy (1957). p. 150.</ref> এই সংজ্ঞা আইনবিদসকলৰ মাজত সামঞ্জস্যপূৰ্ণ। আধুনিক মানক আৰবী ভাষাত ফিকহৰ অৰ্থ ইছলামিক ন্যায়বিজ্ঞানলৈও আহিছে।<ref>{{Cite book|last=أنیس|first=إبراهیم|title=المعجم الوسیط|publisher=دارالفکر|year=1998|location=بیروت، لبنان|pages=731}}</ref> এইদৰে মুখ্য ন্যায়াধীশজন ৰবাৰ্টছক [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ|আমেৰিকা]]ৰ সাধাৰণ আইন ফিকহৰ বিশেষজ্ঞ হিচাপে কোৱা সম্ভৱ নহয়, বা [[ইজিপ্ত]]ৰ আইনী পণ্ডিত ''আব্দ এল-ৰাজাক'' ''এল-ছানহুৰিক'' ইজিপ্তৰ দেৱানী আইন ফিকহৰ বিশেষজ্ঞ হিচাপে কোৱা সম্ভৱ নহয়। == ইতিহাস == {{main article|শ্বৰীয়ত}}ছুন্নী ইছলামিক ইতিহাস অনুসৰি ছুন্নী আইন অনুসৰি কালক্ৰমিক পথ অনুসৰণ কৰা হৈছিল: * [[আল্লাহ]] → [[মুহাম্মাদ]] → [[ছাহাবা|সংগীসকল]] → [[তাবিউন|অনুগামীসকল]] → ''ফিকহ''।<ref name="Maghen-2003">{{cite journal|last1=Maghen|first1=Ze'ev|title=Dead Tradition: Joseph Schacht and the Origins of "Popular Practice"|journal=Islamic Law and Society|date=2003|volume=10|issue=3|pages=276–347|doi=10.1163/156851903770227575|jstor=3399422}}</ref> আল্লাহে বাছি লোৱা আজ্ঞা আৰু নিষেধাজ্ঞাসমূহ [[কোৰআন]] আৰু [[ছুন্নাহ]] দুয়োটাতে ([[নবী]]ৰ বাক্য, কাম আৰু উদাহৰণ [[হাদিছ]] হিচাপে প্ৰচাৰিত) নবীৰ [[ওহী]]ৰ জৰিয়তে অৱতীৰ্ণ হৈছিল। প্ৰথম মুছলমানসকলে ([[ছাহাবা]]হ বা চাহাবাসকলে) শুনিছিল আৰু মানিছিল, আৰু ইছলামৰ এই সাৰমৰ্ম<ref name="GRHJWIaM2000:513">[[ফিকহ#GRHJWIaM2000|Hawting, "John Wansbrough, Islam, and Monotheism", 2000]]: p.513</ref> পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মলৈ (তাবিউন আৰু তাবি’ আল-তাবিইন বা উত্তৰাধিকাৰী/অনুগামী আৰু উত্তৰাধিকাৰীসকলৰ উত্তৰাধিকাৰী), যিদৰে [[মুছলমান]] আৰু [[ইছলাম]] বিয়পি পৰিছিল, সেইদৰে প্ৰেৰণ কৰিছিল পশ্চিম আৰবৰ পৰা উত্তৰ, পূব আৰু পশ্চিমলৈকে বিজয়ী ভূমিলৈকে,<ref name="RGHIGP2015:223">[[ফিকহ#RGHIGP2015|Hoyland, ''In God's Path'', 2015]]: p.223</ref>{{#tag:ref|for example, Sunni [[Hanbali]] scholar/preacher [[Al-Hasan ibn 'Ali al-Barbahari]] (d.941) who ruled the streets of Baghdad from 921-941 CE, insisted that "whoever asserts that there is any part of Islam with which the Companions of the Prophet did not provide us has called them [the Companions of the Prophet] liars".<ref name=cook-2000-109>{{cite book|last1=Cook|first1=Michael|title=The Koran : A Very Short Introduction|date=2000|publisher=Oxford University Press|url=https://archive.org/details/koranveryshorti00cook |url-access=registration|isbn=0192853449|page=[https://archive.org/details/koranveryshorti00cook/page/n122 109]}}</ref>|group=Note}} য'ত ইয়াক পদ্ধতিগত আৰু বিশদভাৱে উল্লেখ কৰা হৈছিল<ref name="GRHJWIaM2000:513" /> ইছলামিক ন্যায়বিজ্ঞানৰ ইতিহাস "প্ৰথাগতভাৱে আঠটা যুগত বিভক্ত":<ref name="MAEGIFLEP2006:30-1">[[ফিকহ#MAEGIFLEP2006|El-Gamal, ''Islamic Finance'', 2006]]: pp. 30–31</ref> * প্ৰথম সময়ছোৱাৰ অন্ত পৰিছিল ১১ [[হিজৰী বৰ্ষ|হিজৰী]]ত [[মুহাম্মাদ]]ৰ মৃত্যুৰ সময়ত।<ref name="MAEGIFLEP2006:30-1" /> * দ্বিতীয় যুগ "ব্যক্তিগত ব্যাখ্যাৰ দ্বাৰা বৈশিষ্ট্যযুক্ত" [[ছাহাবা]] বা মুহাম্মাদৰ সহযোগীসকলে কেননৰ "ব্যক্তিগত ব্যাখ্যাৰে বৈশিষ্ট্যযুক্ত", যিটো ৫০ হিজৰীলৈকে চলিছিল।<ref name="MAEGIFLEP2006:30-1" /> * ৫০ হিজৰীৰ পৰা দ্বিতীয় শতিকাৰ আৰম্ভণিলৈকে [[ইছলাম ধৰ্ম]] প্ৰকাশ পোৱা পশ্চিম আৰবত আৰু "[[ইৰাক]]ত যুক্তিবাদী দৃষ্টিভংগী"ৰ মাজত প্ৰতিযোগিতা আছিল।<ref name="MAEGIFLEP2006:30-1" /> * "প্ৰাচীন ইছলামিক ন্যায়বিজ্ঞানৰ সোণালী যুগ"ৰ পৰা "দ্বিতীয় শতিকাৰ আৰম্ভণিৰ পৰা চতুৰ্থ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে যেতিয়া [[ছুন্নী]] আৰু [[ছিয়া]] ন্যায়বিজ্ঞানৰ আঠটা "আটাইতকৈ উল্লেখযোগ্য" বিদ্যালয়ৰ উত্থান ঘটিছিল।" <ref name="MAEGIFLEP2006:30-1" /> * চতুৰ্থ শতিকাৰ মাজভাগৰ পৰা হিজৰী সপ্তম শতিকাৰ মাজভাগলৈকে ইছলামিক ন্যায়বিজ্ঞান "মূল ন্যায়িক বিদ্যালয়সমূহৰ ভিতৰত বিশদভাৱে সীমিত" আছিল।<ref name="MAEGIFLEP2006:30-1" /> * ইছলামিক ন্যায়বিজ্ঞানৰ "অন্ধকাৰ যুগ" হিজৰী সপ্তমৰ মাজভাগত (১২৫৮ খ্ৰীষ্টাব্দ) বাগদাদৰ পতনৰ পৰা ১২৯৩ হিজৰী/১৮৭৬ খ্ৰীষ্টাব্দলৈকে বিস্তৃত আছিল। * ১২৯৩ হিজৰীত (১৮৭৬ খ্ৰীষ্টাব্দ) [[অট্টোমান]]সকলে মাজাল্লাহ এল-আহকাম-ই-আদলিয়াত [[হানাফী]] ন্যায়বিজ্ঞানৰ সংহিতাকৰণ কৰে। "পশ্চিমীয়া আইনী আৰু প্ৰযুক্তিগত অগ্ৰগতিৰ সৈতে পৰিচিত হোৱা"ৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত কেইবাটাও "বিধিগত পুনৰুজ্জীৱন আন্দোলন" খ্ৰীষ্টীয় ২০ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে অনুসৰণ কৰিছিল। মুহাম্মাদ আব্দুহ আৰু আব্দ এল-ৰাজ্জাক এল-ছানহুৰী এই যুগৰ উৎপাদন আছিল।<ref name="MAEGIFLEP2006:30-1" /> অৱশ্যে আব্দুহ আৰু এল-ছানহুৰী আধুনিকতাবাদী আছিল। ১৯ শতিকাৰ অট্টোমান [[শ্বৰীয়ত]] সংহিতা হানাফী বিদ্যালয়ৰ দৃষ্টিভংগীৰ ওপৰত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। * শেহতীয়া যুগটো হৈছে "ইছলামিক পুনৰুজ্জীৱন", যিটো "পশ্চিমীয়া সামাজিক আৰু আইনী অগ্ৰগতিৰ প্ৰত্যাখ্যানৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি" আৰু বিশেষভাৱে [[ইছলামিক ৰাষ্ট্ৰ]], [[সমাজ বিজ্ঞান]], [[অৰ্থনীতি]] আৰু বিত্তৰ বিকাশৰ যুগ।<ref name="MAEGIFLEP2006:30-1" /> [[ইছলামিক ন্যায়বিজ্ঞানৰ নীতি|ইছলামিক ন্যায়বিজ্ঞান]]ৰ গঠনমূলক সময়ছোৱা আদিম মুছলমান সম্প্ৰদায়ৰ সময়ৰ পৰাই বিস্তৃত। এই সময়ছোৱাত ন্যায়বিদসকলে তত্ত্ব আৰু পদ্ধতিতকৈ কৰ্তৃত্ব আৰু পাঠদানৰ বিষয়বোৰৰ প্ৰতিহে বেছি চিন্তা কৰিছিল।<ref name="Weiss (2002)">Weiss, Bernard G. (2002). ''Studies in Islamic Legal Theory'', edited by [[Bernard G. Weiss]], (Leiden: E. J. Brill, 2002. pp. 3, 161.)</ref> তত্ত্ব আৰু পদ্ধতিৰ ক্ষেত্ৰত অগ্ৰগতি ঘটিছিল প্ৰাথমিক মুছলমান আইনবিদ মুহাম্মাদ ইবনে ইদ্ৰিছ এছ-শ্বাফী (৭৬৭–৮২০)ৰ আগমনৰ লগে লগে, যিয়ে তেওঁৰ গ্ৰন্থ আৰ-ৰিছালাত ইছলামিক ন্যায়বিজ্ঞানৰ মৌলিক নীতিসমূহ সংহিতা কৰিছিল। গ্ৰন্থখনত আইনৰ চাৰিটা মূল ([[কোৰআন]], [[ছুন্নাহ|ছূন্নাহ]], [[ইজমা]], আৰু [[কিয়াছ]])ৰ বিষয়ে বিতংভাৱে উল্লেখ কৰা হৈছে আৰু লগতে উল্লেখ কৰা হৈছে যে প্ৰাথমিক ইছলামিক গ্ৰন্থসমূহ ([[কোৰআন]] আৰু [[হাদিছ]])ক বৈজ্ঞানিক অধ্যয়নৰ পৰা আহৰণ কৰা ব্যাখ্যাৰ বস্তুনিষ্ঠ নিয়ম অনুসৰি বুজিব লাগে [[আৰবী ভাষা]]।<ref name="weiss-162">Weiss, Bernard G. (2002). ''Studies in Islamic Legal Theory'', edited by Bernard G. Weiss, (Leiden: E. J. Brill, 2002. p. 162.)</ref> তাৰ পিছৰ শতিকাবোৰত আইনৰ গৌণ উৎস বিকশিত আৰু পৰিশোধন কৰা হৈছিল, যিবোৰ মূলতঃ ন্যায়িক পছন্দ ([[ইস্তিহছান]]), পূৰ্বৰ নবীসকলৰ আইন (শ্বাৰ মান ক্বলানা), ধাৰাবাহিকতা ([[ইস্তিছাব]]), বৰ্ধিত উপমা ([[মাছলাহ]] মূৰ্ছালা), উপায়সমূহক বাধা দিয়া ([[ছাদ্দ]])ৰে গঠিত আল-ধৰিয়াহ), স্থানীয় ৰীতি-নীতি ([[উৰ্ফ]]), আৰু [[নবী]] (কাউল আল-ছাহাবী)ৰ এজন চাহাবীৰ কথা।<ref name="Nyazee (2000)">Nyazee, Imran Ahsan Khan (2000). ''Islamic Jurisprudence (UsulAI-Fiqh)''. Islamabad: Islamic Research Institute Press.</ref> === আদিম পণ্ডিতসকলৰ ডায়েগ্ৰাম === [[চিত্ৰ:Islamic_schools_of_Jurisprudence.jpg|thumb|350x350px|[[Islamic schools of thought|ইছলামিক চিন্তাধাৰা]]]] [[কোৰআন|কোৰআনে]] [[মানুহ]] আৰু [[সমাজ|সমাজে]] মানি চলিবলগীয়া অধিকাৰ, দায়িত্ব আৰু নিয়ম নিৰ্ধাৰণ কৰে, যেনে স্বাৰ্থৰ সৈতে লেনদেন কৰা। তাৰ পিছত [[মুহাম্মাদ|মুহাম্মদে]] এটা উদাহৰণ আগবঢ়াইছিল, যিটো [[হাদিছ]]ৰ কিতাপত লিপিবদ্ধ কৰা হৈছে, য’ত মানুহক দেখুৱাইছিল যে তেওঁ এই নিয়মবোৰ কেনেকৈ কাৰ্যকৰীভাৱে এখন সমাজত কাৰ্যকৰী কৰিছিল। [[মুহাম্মাদ]]ৰ মৃত্যুৰ পিছত [[ফকীহ]]ৰ প্ৰয়োজন হৈছিল, নতুন আইনী বিষয়ত সিদ্ধান্ত ল’বলৈ য’ত [[কোৰআন]] বা [[হাদিছ]]ত এনে কোনো ৰায় নাই, ইছলামিক হজৰত মুহাম্মাদৰ উদাহৰণ একেধৰণৰ গোচৰৰ সন্দৰ্ভত।<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=gMxjJqurmiAC&q=development+of+schools+of+thought+hanifa&pg=PA30|title=Islam Vs. West|isbn=9780595501571|last1=Asadulla|first1=Abubakr|year=2009|publisher=iUniverse}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=es9Sunv_y2MC&q=development+of+schools+of+thought+hanifa&pg=PA20|title=Islamic State Practices, International Law and the Threat from Terrorism|isbn=9781841135014|last1=Rehman|first1=Javaid|date=7 June 2005|publisher=Hart}}</ref> মুহাম্মাদৰ পিছৰ বছৰবোৰত [[মদিনা]]ৰ সম্প্ৰদায়টোৱে একে নিয়ম ব্যৱহাৰ কৰি থাকিল। মানুহ মুহাম্মাদৰ প্ৰথাৰ সৈতে পৰিচিত আছিল আৰু সেয়েহে একে নিয়ম ব্যৱহাৰ কৰি থাকিল। তলৰ ডায়েগ্ৰামত দেখা দিয়া পণ্ডিতসকলক মুহাম্মাদৰ সহযোগীসকলে শিকাইছিল, যাৰ বহুতেই মদিনাত বসতি স্থাপন কৰিছিল।<ref name="ReferenceA">{{Cite web|url=http://bewley.virtualave.net/ulama.html|title=ulama|website=bewley.virtualave.net|access-date=25 February 2013|archive-date=21 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141021231627/http://bewley.virtualave.net/ulama.html|url-status=dead|archivedate=21 October 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141021231627/http://bewley.virtualave.net/ulama.html|deadurl=yes}}</ref> ''[[মালিক ইবনে আনাছৰ মুৱাত্তা]]''<ref name="bewley.virtualave.net">{{Cite web|url=http://bewley.virtualave.net/muwcont.html|title=Muwatta|website=bewley.virtualave.net|access-date=13 November 2023|archive-date=13 October 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20101013110055/http://bewley.virtualave.net/muwcont.html|url-status=dead|archivedate=13 October 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101013110055/http://bewley.virtualave.net/muwcont.html|deadurl=yes}}</ref> এই পণ্ডিতসকলৰ মতামতৰ একমত হিচাপে লিখা হৈছিল।<ref name="Coulson">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=d5Ks31qHlSYC&q=coulson+history+islamic+law|title=A History of Islamic Law|isbn=9780748605149|last1=Coulson|first1=Noel James|year=1994}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=Va6oSxzojzoC&q=Muwatta+consensus+of+the+opinions+scholars&pg=PA207|title=E. J. Brill's First Encyclopaedia of Islam, 1913–1936|isbn=9004097910|last1=Houtsma|first1=M. Th|year=1993|publisher=BRILL}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=0_wUAAAAIAAJ&q=Muwatta+consensus+of+the+opinions+scholars&pg=PA264|title=Studies in Islamic History and Civilization|isbn=9789652640147|last1=Šārôn|first1=Moše|year=1986|publisher=BRILL}}</ref> ''মালিক ইবনে আনাছৰ মুৱাত্তাই''<ref name="bewley.virtualave.net" /> ইমাম জাফৰ আল-ছাদিকৰ ১৩টা হাদিছ উদ্ধৃত কৰিছে।<ref name="Muwatta">''Al-Muwatta'' of Imam Malik Ibn Anas, translated by Aisha Bewley (Book #5, Hadith #5.9.23) (Book #16, Hadith #16.1.1) (Book #17, Hadith #17.24.43) (Book #20, Hadith #20.10.40) (Book #20, Hadith #20.11.44) (Book #20, Hadith #20.32.108) (Book #20, Hadith #20.39.127) (Book #20, Hadith #20.40.132) (Book #20, Hadith #20.49.167) (Book #20, Hadith #20.57.190) (Book #26, Hadith #26.1.2) (Book #29, Hadith #29.5.17) (Book #36, Hadith #36.4.5) [http://bewley.virtualave.net/muwcont.html Al-Muwatta'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101013110055/http://bewley.virtualave.net/muwcont.html|date=13 October 2010}}</ref> আইছাই ভতিজা উৰৱাহ ইবনে জুবাইৰকো শিকাইছিল। ইয়াৰ পিছত তেওঁ নিজৰ পুত্ৰ হিছাম ইবনে উৰৱাহক শিকাইছিল, যি মালিক ইবনে আনাছৰ মূল শিক্ষক আছিল যাৰ মতামত বহুত [[ছুন্নী ইছলাম|ছুন্নী]]য়ে অনুসৰণ কৰে আৰু জাফৰ আল-ছাদিকেও শিকাইছিল। কাছিম ইবনে মুহাম্মাদ ইবনে আবি বকৰ, হিছাম ইবনে উৰৱাহ আৰু মুহাম্মাদ আল-বাকিৰে জাইদ ইবনে আলী, জাফৰ আল-ছাদিক, [[আবু হানিফা]] আৰু মালিক ইবনে আনাছক শিক্ষা দিছিল। ইমাম জাফৰ আল-ছাদিক, ইমাম আবু হানিফা আৰু মালিক ইবনে আনাছে মদীনাৰ [[মক্কাৰ মছজিদ|আল-মছজিদ আন-নবৱীত]] একেলগে কাম কৰিছিল। লগতে কাছিম ইবনে মুহাম্মাদ ইবনে আবি বকৰ, মুহাম্মাদ আল-বাকিৰ, জায়দ ইবনে আলী আৰু অন্যান্য ৭০ জনতকৈ অধিক আগশাৰীৰ ফকীহক আৰু পণ্ডিত আছিল। আল-শ্বাফীক মালিক ইবনে আনাছে শিকাইছিল। আহমদ ইবনে হাম্বলক আল-শ্বাফী শিকাইছিল। [[মহম্মদ আল-বুখাৰী|মুহাম্মাদ আল-বুখাৰীয়ে]] [[হাদিছ]] সংগ্ৰহ কৰি সকলোতে ভ্ৰমণ কৰিছিল আৰু তেওঁৰ পিতৃ ইছমাইল ইবনে ইব্ৰাহিম মালিক ইবনে আনাছৰ ছাত্ৰ আছিল।<ref name="Islam Page 67">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=mlGgGVCp0UcC&q=aisha+and+qasim+ibn+muhammad&pg=PA67|title=Understanding Women in Islam|isbn=9789793780191|last1=Hasyim|first1=Syafiq|year=2006|publisher=Equinox}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=JdjtUTYSL1UC&q=aisha+and+qasim+ibn+muhammad&pg=PA37|title=Classical Islam|isbn=9780415240321|last1=Calder|first1=Norman|last2=Mojaddedi|first2=Jawid Ahmad|last3=Rippin|first3=Andrew|year=2003|publisher=Psychology Press}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=GlqeC1ZFAUEC&q=aisha+and+qasim&pg=PT101|title=Judaism and Islam in Practice|isbn=9781134605538|last1=Brockopp|first1=Jonathan E.|last2=Neusner|first2=Jacob|last3=Sonn|first3=Tamara|date=27 September 2005|publisher=Routledge}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.oocities.org/mutmainaa7/people/jafar_al_sadiq.html|title=Jafar Al-Sadiq}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.ziaraat.org/jafar.php|title=IMAM JAFAR BIN MUHAMMAD AS-SADIQ (AS)|website=www.ziaraat.org|access-date=13 November 2023|archive-date=22 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230822202122/http://www.ziaraat.org/jafar.php|url-status=dead|archivedate=22 August 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230822202122/http://www.ziaraat.org/jafar.php|deadurl=yes}}</ref> {{Islam scholars diagram}} এই মৌলিক আইনবিদ আৰু পণ্ডিতসকলে প্ৰকৃততে লিখা গ্ৰন্থসমূহত তেওঁলোকৰ মাজত ধৰ্মতত্ত্ব আৰু ন্যায়িক পাৰ্থক্য অতি কম। ইমাম আহমেদে তেওঁ দিয়া ধৰ্মীয় ৰায়সমূহ লিখা আৰু সংহিতাকৰণ কৰাটো নাকচ কৰিছিল। তেওঁলোকে জানিছিল যে তেওঁলোকৰ কিছুমান বিচাৰত হয়তো ভুল হৈছিল আৰু এই কথা স্পষ্টকৈ কৈছিল। তেওঁলোকে কেতিয়াও নিজৰ ৰায়দানৰ প্ৰৱৰ্তন কৰা নাছিল যে, "ইয়াত, এই বিচাৰ আল্লাহ আৰু তেওঁৰ ভাববাদীৰ বিচাৰ।"<ref name="books.google.co.uk">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=W4OKaz5dzdYC&q=Modernist+Islam,+1840-1940:+A+Sourcebook+By+Charles+Kurzman|title=Modernist Islam, 1840–1940|isbn=9780195154689|last1=Kurzman|first1=Charles|year=2002}}</ref> প্ৰকৃততে জাফৰ আল-ছাদিকে নিজেই লিখা গ্ৰন্থও অতি কম। এই সকলোবোৰে [[কোৰআন]] আৰু [[হাদিছ]] (মুহাম্মাদৰ আমল)ক অগ্ৰাধিকাৰ দিয়ে। তেওঁলোকে অনুভৱ কৰিছিল যে কোৰআন আৰু হাদিছ, [[মুহাম্মাদ]]ৰ আদৰ্শই মানুহক প্ৰয়োজনীয় প্ৰায় সকলোখিনি যোগান ধৰিছে। ''"আজি মই তোমালোকৰ বাবে তোমালোকৰ ধৰ্ম সিদ্ধ কৰিলোঁ আৰু তোমালোকৰ ওপৰত মোৰ অনুগ্ৰহ সম্পূৰ্ণ কৰিলোঁ আৰু তোমালোকৰ বাবে [[ইছলাম|ইছলামক ধৰ্ম]] হিচাপে অনুমোদন দিছো"'' কোৰআন ৫:৩।<ref>{{cite web|url=http://quran.com/5/3|title=Surat Al-Ma'idah [5:3] - The Noble Qur'an - القرآن الكريم|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130925005700/http://quran.com/5/3|archive-date=25 September 2013|df=dmy}} [http://irebd.com/quran/english/surah-5/verse-3/ Quran Surah Al-Maaida ( Verse 3 )] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180612141107/http://irebd.com/quran/english/surah-5/verse-3/|date=12 June 2018}}</ref> এই পণ্ডিতসকলে ইজনে সিজনৰ মাজত পাৰ্থক্য কৰা নাছিল। তেওঁলোক [[ছুন্নী ইছলাম|ছুন্নী]] বা [[ছিয়া]] নাছিল। তেওঁলোকে অনুভৱ কৰিছিল যে তেওঁলোকে কোৰআনত বৰ্ণনা কৰা ধৰণে [[ইব্ৰাহিম|ইব্ৰাহীম]]ৰ ধৰ্ম অনুসৰণ কৰিছে "কওক: আল্লাহে সত্য কথা কয়; গতিকে ইব্ৰাহীমৰ ধৰ্ম অনুসৰণ কৰক, যিজন সৎ। আৰু তেওঁ মুশ্বৰিকসকলৰ মাজৰ এজন নাছিল" (কোৰআন ৩:৯৫ )। বেছিভাগ মতানৈক্য [[ইস্তিহাদ]]ৰ জৰিয়তে ৰচনা কৰা [[শ্বৰীয়ত]] আইন সম্পৰ্কে য’ত [[কোৰআন]] বা [[ইছলাম|ইছলামিক]] [[মুহাম্মাদ|হজৰত মুহাম্মাদ]]ৰ [[হাদিছ]]ত একেধৰণৰ গোচৰৰ সন্দৰ্ভত এনে কোনো ৰায় নাই।<ref name="books.google.co.uk" /> মালিক ইবনে আনাছে মুৱাত্তাত ব্যাখ্যা কৰা মতে।<ref name="Coulson" /> এই আইনবিদসকলে নতুন নতুন ক্ষেত্ৰলৈ যোৱাৰ লগে লগে তেওঁলোকে প্ৰাগমেটিক আছিল আৰু প্ৰাক-ইছলামিক সময়ত সেই অঞ্চলত দিয়া একেটা ৰায়কে ব্যৱহাৰ কৰি গৈছিল, যদি জনসাধাৰণে ইয়াৰ সৈতে আৰাম অনুভৱ কৰিছিল, তেন্তে সেয়া ন্যায়সংগত আছিল আৰু তেওঁলোকে ইজতিহাদ ব্যৱহাৰ কৰি অনুমান কৰিছিল যে ই আৰামদায়ক আছিল কোৰআন বা হাদিছৰ সৈতে সংঘাত নহয়।<ref name="bewley.virtualave.net" /> ইয়াৰ ফলত বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ে ইছলামিক ষ্টেটৰ সৈতে একত্ৰিত হোৱাত সহজ হৈ পৰিল আৰু ইছলামিক ষ্টেটৰ দ্ৰুত সম্প্ৰসাৰণত সহায় কৰিলে। এই বিচ্ছিন্নতা হ্ৰাস কৰিবলৈ আছ-শ্বাফীয়ে কোৰআন আৰু হাদিছ (মহাম্মদৰ প্ৰথা)ক অগ্ৰাধিকাৰ দিয়াৰ প্ৰস্তাৱ দিছিল আৰু তাৰ পিছতহে মুছলমান ফকীহসকলৰ ঐকমত্য ([[ইজমা]]) আৰু উপমামূলক যুক্তি ([[কিয়াছ]]) চাবলৈ প্ৰস্তাৱ দিছিল।<ref name="Coulson" /> ইয়াৰ ফলত তাৰ পিছত [[মুহাম্মাদ আল-বুখাৰী|মুহাম্মাদ আল-বুখাৰীৰ]]<ref name="sahih-bukhari.com">{{cite web|url=http://www.sahih-bukhari.com/|title=Sahih Bukhari : Read, Study, Search Online|first=Sahih|last=Bukhari}}</ref> দৰে ফকীহসকলে নিজৰ জীৱন ছহীহ আল-বুখাৰীৰ দৰে কিতাপত শুদ্ধ হাদিছ সংগ্ৰহৰ বাবে উৎসৰ্গা কৰিলে। ছহীহৰ অনুবাদ হৈছে প্ৰামাণিক বা শুদ্ধ। তেওঁলোকেও অনুভৱ কৰিছিল যে মুহাম্মাদৰ বিচাৰ তেওঁলোকৰ বিচাৰতকৈ অধিক নিৰপেক্ষ আৰু উন্নত। এই আদিম আইনবিদ আৰু পণ্ডিতসকলেও শাসকসকলৰ প্ৰতি ভাৰসাম্য ৰক্ষাৰ কাম কৰিছিল। অন্যায় দেখিলে এই সকলো পণ্ডিতে ইয়াৰ বিৰুদ্ধে মাত মাতিলে। মদিনাৰ বাহিৰত ৰাজ্যখন সম্প্ৰসাৰণ হোৱাৰ লগে লগে বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ অধিকাৰ, যিদৰে সেইবোৰ [[মদিনা]]ৰ সংবিধানত গঠিত হৈছিল, তেতিয়াও প্ৰযোজ্য আছিল। [[কোৰআন|কোৰআনে]] ৰাজ্যখনৰ নাগৰিকসকলকো অতিৰিক্ত অধিকাৰ প্ৰদান কৰিছিল আৰু এই অধিকাৰসমূহো প্ৰয়োগ কৰা হৈছিল। [[আলী]], [[হাছান]] আৰু [[হুছেইন ইবনে আলী]]য়ে প্ৰথম তিনি খলিফাক এই চৰ্ত মানি চলাৰ বাবে আনুগত্য দিছিল। পিছত চতুৰ্থ খলিফা আলীয়ে এখন চিঠিত লিখিছে "মই জনসাধাৰণৰ ওচৰলৈ গৈ তেওঁলোকৰ আনুগত্যৰ শপত লোৱা নাছিলো কিন্তু তেওঁলোকে মোক নিজৰ আমিৰ (শাসক) কৰাৰ ইচ্ছাৰে মোৰ ওচৰলৈ আহিছিল। মই তেওঁলোকৰ ফালে হাত আগবঢ়োৱা নাছিলো যাতে তেওঁলোকে।" মোৰ প্ৰতি আনুগত্যৰ শপত খাব পাৰে কিন্তু তেওঁলোকে নিজেই মোৰ ফালে হাত আগবঢ়াই দিলে।"<ref>Nahj ul Balagha Letter 54</ref> কিন্তু পিছলৈ ভাগ্যই যিদৰে কৰিব (ইছলামত পূৰ্বনিৰ্ধাৰণ) যেতিয়া [[প্ৰথম ইয়াজিদ]], এজন অত্যাচাৰী শাসকে ক্ষমতা দখল কৰিলে, তেতিয়া [[মুহাম্মাদ|মুহাম্মাদৰ]] নাতি [[হুছেইন ইবনে আলী]]য়ে অনুভৱ কৰিলে যে তেওঁৰ বাবে [[আল্লাহ]]ৰ পৰা পৰীক্ষা আৰু তেওঁৰ সৈতে মুখামুখি হোৱাটো তেওঁৰ কৰ্তব্য। তাৰ পিছত আব্দুল্লাহ ইবনে আল-জুবাইৰ, কাছিম ইবনে মুহাম্মাদ ইবনে আবি বকৰৰ খুলশালীয়েকে উমাইয়াদ শাসকসকলৰ সৈতে মুখামুখি হয়, কাৰণ হুছেইন ইবনে আলীক কুফাৰ জনসাধাৰণে বিশ্বাসঘাতকতা কৰি ছিৰিয়াৰ ৰোমান সেনাই এতিয়া ইয়াজিদ প্ৰথম উমাইয়াদ শাসকৰ নিয়ন্ত্ৰণত আছে।<ref>Najeebabadi, Akbar Shah (2001). The History of Islam V.2. Riyadh: Darussalam. p. 110. {{ISBN|9960-892-88-3}}.</ref> ইয়াৰ পিছত আব্দুল্লাহ ইবনে আল-জুবাইৰে উমাইয়াদসকলৰ বিৰুদ্ধে যুঁজি তেওঁলোকৰ বাহিনীক [[হিজাজ]] আৰু [[ইৰাক]]ৰ পৰা বহিষ্কাৰ কৰে। কিন্তু তাৰ পিছত ইৰাকত তেওঁৰ বাহিনী ক্ষীণ হৈ পৰিল, খাৱাৰীজক বাধা দিবলৈ চেষ্টা কৰিলে। ইয়াৰ পিছত উমাইয়াদসকলে ঘৰলৈ গুচি যায়।এটা দীঘলীয়া অভিযানৰ অন্তত তেওঁৰ শেষৰ ঘণ্টাত আব্দুল্লাহ ইবনে আল-জুবাইৰে [[প্ৰথম খলিফা]] [[আবু বকৰ]]ৰ কন্যা আছমা’ বিন্ত আবু বকৰৰ পৰা পৰামৰ্শ বিচাৰিলে। আছমা’ বিন্ত আবু বকৰে তেওঁৰ পুত্ৰক উত্তৰ দিলে, তেওঁ ক’লে:<ref name="ummah.com">{{Cite web|url=https://www.ummah.com/forum/forum/general/the-lounge/356138-the-advice-of-asmaa-bint-abu-bakr-ra-to-her-son-abdullah-ibn-zubair-ra|title=The Advice of Asmaa bint Abu Bakr (ra) to her son Abdullah Ibn Zubair (ra)|website=Ummah.com - Muslim Forum|access-date=20 September 2021|archive-date=25 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210225220953/https://www.ummah.com/forum/forum/general/the-lounge/356138-the-advice-of-asmaa-bint-abu-bakr-ra-to-her-son-abdullah-ibn-zubair-ra|url-status=dead|archivedate=25 February 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210225220953/https://www.ummah.com/forum/forum/general/the-lounge/356138-the-advice-of-asmaa-bint-abu-bakr-ra-to-her-son-abdullah-ibn-zubair-ra|deadurl=yes}}</ref> “আপুনি নিজৰ মাজতে ভালকৈ জানে, যে যদি আপুনি সত্যৰ ওপৰত আছে আৰু আপুনি সত্যৰ ফালে মাতিছে তেন্তে আগবাঢ়ি যাওক, কাৰণ আপোনাৰ তুলনাত অধিক সন্মানীয় লোকক হত্যা কৰা হৈছে আৰু যদিহে।” তুমি সত্যৰ ওপৰত নহয়, তেন্তে তুমি কি দুষ্ট পুত্ৰ আৰু তুমি নিজকে আৰু তোমাৰ লগত থকাসকলক ধ্বংস কৰিলা সঁচাকৈয়ে মুক্ত নহ'ব।" আব্দ আল্লাহ ইবনে আল-জুবাইৰ গুচি যায় আৰু পিছলৈ এতিয়া উমাইয়াদৰ নিয়ন্ত্ৰণত থকা আৰু হাজ্জাজৰ নেতৃত্বত ছিৰিয়াৰ ৰোমান সেনাইও তেওঁক হত্যা কৰি ক্ৰুচত দিয়া হয়। প্ৰথম খলিফা আবু বকৰৰ পুত্ৰ আৰু চতুৰ্থ খলিফা আলীৰ দ্বাৰা ডাঙৰ-দীঘল কৰা মুহাম্মাদ ইবনে আবি বকৰকো উমাইয়াদসকলে হত্যা কৰে।<ref>Nahj al-Balagha Sermon 71, Letter 27, Letter 34, Letter 35</ref> তাৰ পিছত আইশাই নিজৰ পুত্ৰ কাছিম ইবনে মুহাম্মাদ ইবনে আবি বকৰক ডাঙৰ-দীঘল কৰি শিকাইছিল যিয়ে পিছলৈ তেওঁৰ নাতি জাফৰ আল-ছাদিকক শিকাইছিল। উমাইয়াদ যুগৰ আৰম্ভণিতে সম্প্ৰদায়ৰ জড়িততা অধিক হৈছিল। কোৰআন আৰু মুহাম্মাদৰ আদৰ্শই আছিল আইনৰ মূল উৎস যাৰ পিছত সমাজে সিদ্ধান্ত লয়। যদি ই সমাজৰ বাবে কাম কৰিছিল, ন্যায়সংগত আছিল আৰু কোৰআন আৰু মুহাম্মাদৰ আদৰ্শৰ সৈতে সংঘাতত নপৰে, তেন্তে ইয়াক গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ ফলত ৰোমান, পাৰ্চী, মধ্য এছিয়া আৰু উত্তৰ আফ্ৰিকান পটভূমিৰ বিভিন্ন সম্প্ৰদায়ৰ বাবে ইছলামিক ষ্টেটৰ সৈতে একত্ৰিত হোৱাটো সহজ হৈ পৰিছিল আৰু ই ইছলামিক ষ্টেটৰ দ্ৰুত সম্প্ৰসাৰণত সহায় কৰিছিল। মদীনাৰ পণ্ডিতসকলৰ সৈতে অধিক জটিল ন্যায়িক বিষয়সমূহৰ ওপৰত পৰামৰ্শ লোৱা হৈছিল। শ্বৰীয়ত আৰু ফিকহৰ চৰকাৰী অধিক কেন্দ্ৰীভূত বিদ্যালয়সমূহ পিছলৈ, আব্বাছিদসকলৰ সময়ত বিকশিত হয়।<ref name="ReferenceB">Muawiya Restorer of the Muslim Faith By Aisha Bewley p. 68</ref> == তথ্যসমূহ == === টোকা === {{reflist|group=Note}} === উদ্ধৃতিসমূহ === {{Reflist|30em}} === গ্ৰন্থতালিকা === {{refbegin|30em}} * {{cite encyclopedia |year=2009 |title=Law. Legal Thought and Jurisprudence |encyclopedia=The Oxford Encyclopedia of the Islamic World |publisher=Oxford University Press |location=Oxford |url=http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t236/e0473 |last=Calder |first=Norman |editor=John L. Esposito |archive-url=https://web.archive.org/web/20081121033722/http://www.oxfordislamicstudies.com/article/opr/t236/e0473 |archive-date=21 November 2008 |url-status=dead }} *Doi, Abd ar-Rahman I., and Clarke, Abdassamad (2008). ''Shari'ah: Islamic Law''. Ta-Ha Publishers Ltd., {{ISBN|978-1-84200-087-8}} (hardback) * Cilardo, Agostino, "Fiqh, History of", in ''Muhammad in History, Thought, and Culture: An Encyclopedia of the Prophet of God'' (2 vols.), Edited by C. Fitzpatrick and A. Walker, Santa Barbara, ABC-CLIO, 2014, Vol I, pp.&nbsp; 201–206. * {{citation|last=Dahlén|first=Ashk|title=Islamic Law, Epistemology and Modernity. Legal Philosophy in Contemporary Iran|year=2003|location=New York|publisher=Routledge|isbn=9780415945295|url=https://books.google.com/books?id=QARHBQAAQBAJ}} *{{cite book|last1=El-Gamal|first1=Mahmoud A.|title=Islamic Finance : Law, Economics, and Practice|publisher=Cambridge University Press|date=2006|url=http://iugc.yolasite.com/resources/Reference%20Book%2004%20-%20Islamic%20finance,%20law%20economics%20and%20practice,%20M.%20El%20Gamal.pdf|ref=MAEGIFLEP2006|access-date=28 February 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20180403160351/http://iugc.yolasite.com/resources/Reference%20Book%2004%20-%20Islamic%20finance,%20law%20economics%20and%20practice,%20M.%20El%20Gamal.pdf|archive-date=3 April 2018|url-status=dead|archivedate=3 April 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180403160351/http://iugc.yolasite.com/resources/Reference%20Book%2004%20-%20Islamic%20finance,%20law%20economics%20and%20practice,%20M.%20El%20Gamal.pdf}} *{{Cite journal|journal=[[University of Pennsylvania Law Review]]|volume=136|issue=4|date=April 1988|pages=1231–1261|doi=10.2307/3312162|last1=Gaudiosi|first1=Monica M.|title=The Influence of the Islamic Law of Waqf on the Development of the Trust in England_ The Case of Merton College|publisher=The University of Pennsylvania Law Review|jstor=3312162|url=http://scholarship.law.upenn.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=3909&context=penn_law_review|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141008070115/http://scholarship.law.upenn.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=3909&context=penn_law_review|archivedate=2014-10-08|access-date=2024-01-28|deadurl=yes}} *{{cite book|last1=Hawting|first1=G.R.|title=The Quest for the Historical Muhammad|date=2000|publisher=Prometheus Books|location=New York|pages=489–509|chapter=16. John Wansbrough, Islam, and Monotheism|ref=GRHJWIaM2000}} *{{Cite book|last=Hudson|first=A.|title=Equity and Trusts|year=2003|edition=3rd|publisher=Cavendish Publishing|location=London|isbn=978-1-85941-729-4}} *{{Cite book|last=Levy|first=Reuben|title=The Social Structure of Islam|location=UK|publisher=Cambridge University Press|year=1957|isbn=978-0-521-09182-4|url=https://archive.org/details/socialstructureo0000levy}} *{{Cite journal|last=Makdisi|first=John A.|title=The Islamic Origins of the Common Law|journal=[[North Carolina Law Review]]|date=June 1999|volume=77|issue=5|pages=1635–1739}} * {{cite encyclopedia |year=2014 |title=Fiqh |encyclopedia=The Oxford Encyclopedia of Islam and Politics |publisher=Oxford University Press |last=Schneider |first=Irene |editor=Emad El-Din Shahin |doi=10.1093/acref:oiso/9780199739356.001.0001 |isbn=9780199739356}} {{refend}} == অধিক পঢ়ক == * Potz, Richard, [http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:0159-2011112127 Islamic Law and the Transfer of European Law], [[European History Online]], Mainz: [[Institute of European History]], 2011. (Retrieved 28 November 2011.) == বাহ্যিক সংযোগ == * [https://halaqa.home.blog/2021/02/12/types-of-hanafi-legal-rulings-ahkam/ Types of Hanafi Legal Rulings (Ahkam)] * {{Commonscatinline}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:ইছলামিক আইন]] [[শ্ৰেণী:ইছলামী সংস্কৃতি]] [[শ্ৰেণী:ছুন্নী ইছলাম]] j99p138yghhavoyzjvpdr5yxgafk37m 0 102133 649146 648620 2026-11-02T13:32:40Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649146 wikitext text/x-wiki {{Infobox dance | title = গ্ৰিডা | native_name = ग्रिडा | native_name_lang = hi | etymology = | image = | caption = | genre = [[লোক-নৃত্য]] | signature = | instruments = | inventor = | origin = [[মধ্য প্ৰদেশ]], [[ভাৰত]] }} '''গ্ৰিডা নৃত্য''' ([[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]]: ग्रिडा) হৈছে ভাৰতবৰ্ষৰ [[মধ্য প্ৰদেশ|মধ্য প্ৰদেশৰ]] কিছুমান গাঁৱত পৰিৱেশন কৰা এক প্ৰকাৰৰ [[লোক-নৃত্য]]।<ref>[https://www.holidaylandmark.com/india/madhyapradesh/music-and-dance/grida-dance/grida-dance.html Grida Dance.] www.holidaylandmark.com</ref> ৰবি শস্য চপোৱাৰ সময়ত গাঁৱৰ লোকসকল একত্ৰিত হৈ গ্ৰিডা নৃত্য পৰিৱেশন কৰি উৎসৱ উদযাপন কৰে, এই অনুষ্ঠান পুৱাৰে পৰা গধূলিলৈকে চলি থাকে।<ref>{{cite web|url=http://www.india9.com/i9show/Grida-Dance-43196.htm|title=Grida Dance in India|website=www.india9.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120529024214/http://www.india9.com/i9show/Grida-Dance-43196.htm|archivedate=2012-05-29|access-date=2024-02-19|deadurl=yes}}</ref> ==ইতিহাস== লোক-নৃত্য হৈছে এনে এক প্ৰকাৰৰ নৃত্য যি কোনো এখন নিৰ্দিষ্ট দেশ বা কোনো এটা নিৰ্দিষ্ট অঞ্চলৰ জন-জীৱনক প্ৰতিফলিত কৰে। সকলো নৃগোষ্ঠীয় নৃত্য লোক-নৃত্য নহয়। উদাহৰণ স্বৰূপে, আনুষ্ঠানিক নৃত্যসমূহ অথবা আনুষ্ঠানিক উৎসৰ পৰা সৃষ্ট নৃত্যসমূহক লোক-নৃত্য হিচাপে বিবেচনা কৰা নহয়। উদ্দেশ্যৰ ভিত্তিত আনুষ্ঠানিক নৃত্যসমূহক সাধাৰণতে “ধৰ্মীয় নৃত্য” বুলি কোৱা হয়। নৃত্যৰ সাংস্কৃতিক মূল প্ৰতিস্থাৰ বাবে সাধাৰণতে লোক-নৃত্যসমূহত “নৃগোষ্ঠীয়” আৰু “পৰম্পৰাগত” শিৰোনাম ব্যৱহাৰ কৰা হয়। এই দিশৰ পৰা সকলো লোক-নৃত্যই নৃগোষ্ঠীয়। ==পৰিবেশন== গ্ৰিডা নৃত্য তিনিটা পৰ্যায়ত পৰিবেশন কৰা হয়। প্ৰথম পৰ্যায়ৰ নাম হৈছে ‘চেলা’। এই পৰ্যায়ত ভৰিৰ গতি লাহে লাহে আৰু কঠিন হৈ থাকে। দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ নাম ‘চেলালাৰকি’। দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ সময়ত গতিবিধিবোৰে গতি গোটায়। তৃতীয় পৰ্যায়ৰ নাম হৈছে ‘সেলাভদোনি’। এই পৰ্যায়ত হাত-ভৰিৰ ভিগোৰোছ গতিৰে নৃত্যই চূড়ান্ত বিন্দুত উপনীত হয়। ১) চেলা - ভৰিৰ গতি লেহেমীয়া আৰু তুলনামূলকভাৱে কঠিন। ২) চেলালাৰকি - ভৰিৰ গতি দ্ৰুত আৰু দ্ৰুত হৈ পৰে। ৩) সেলাভদোনি - টেম্পোৰ ত্বৰণৰ লগে লগে শৰীৰৰ প্ৰতিটো অংগই উচ্চতাৰ আমেজত দোল খাবলৈ আৰম্ভ কৰে। ==অন্যান্য লোক নৃত্য== মধ্য প্ৰদেশৰ অন্যান্য লোক নৃত্য কিছুমান হৈছে: [[মটকি নৃত্য]] : মধ্যপ্ৰদেশৰ মালৱা জনগোষ্ঠীৰ মহিলাসকলৰ মাজত প্ৰচলিত এক নৃত্য৷ সাধাৰণতে বিবাহ অনুষ্ঠানত এই নৃত্য প্ৰদৰ্শন কৰা হয়৷ নৃত্যত ভাগ লোৱা মহিলাসকলে মুখত দীঘল ওৰণী লৈ মূৰত মাটিৰে নিৰ্মিত পানী অনা কলহ লৈ নৃত্য কৰে৷ এই নৃত্যৰ “আড়া’’ আৰু “খাড়া নাচ’’ নামৰ দুটা প্ৰকাৰ আছে৷ ফুলপতি নৃত্য : মধ্য প্ৰদেশৰ মালৱা অঞ্চলত এই নৃত্য পৰিবেশন কৰা হয়। এই নৃত্য অবিবাহিত ছোৱালীৰ দ্বাৰা [[হোলী]] উপলক্ষে পৰিবেশন কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=Phulpati Dance in India|url=http://www.india9.com/i9show/Phulpati-Dance-43186.htm|website=india9|language=en|date=31 July 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240625162837/https://www.india9.com/i9show/Phulpati-Dance-43186.htm|archivedate=25 June 2024|access-date=28 March 2024|deadurl=yes}}</ref> [[লাৱনী]] : এক জনপ্ৰিয় লোকগীত আৰু নৃত্যৰ ধাৰা। ই হৈছে এক পাৰম্পৰিক গান আৰু নৃত্যৰ সংমিশ্ৰণ, যি বিশেষকৈ ঢোল্‌কি নামৰ এক বিশেষ বাদ্যৰ লগত পৰিৱেশন কৰা হয়। মধ্য প্ৰদেশত ন গজ দীঘল শাৰী পিন্ধি মহিলা প্ৰদৰ্শনকাৰীসকলে পৰিৱেশন কৰে। গানবোৰ দ্ৰুত লয়ত পৰিৱেশন কৰা হয়। [[সাংগ]] : সাংগ হৈছে [[ৰাজস্থান]], [[হাৰিয়ানা]], [[উত্তৰ প্ৰদেশ]] আৰু [[মধ্যপ্ৰদেশ|মধ্যপ্ৰদেশৰ]] মালৱা অঞ্চলৰ এক জনপ্ৰিয় লোক–নাট্য অনুষ্ঠান।<ref>{{Cite news |date=25 March 2023 |title=World Theatre Day: From 'Theyyam' to 'Bhavai' here are regional folk forms that are integral to Indian culture |pages=1 |work=Economictimes.Indiatimes.Com |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/world-theatre-day-from-theyyam-to-bhavai-here-are-regional-folk-forms-that-are-integral-to-indian-culture/articleshow/98991173.cms |access-date=25 March 2023}}</ref> শ্বোৱাঙত গীত আৰু সংলাপৰ সৈতে উপযুক্ত নাট্য আৰু অনুকৰণমূলক অভিনয় (বা নকল) সন্নিবিষ্ট কৰা হয়। ইয়াত দেহৰ ভংগীমাতকৈ, সংলাপক প্ৰাধান্য দিয়া হয়। দৰ্শকে আগুৰি থকা মুকলি ঠাইত বা মুকলি আকাশৰ তলত নিৰ্মিত মঞ্চত দহ-বাৰজনীয়া এটা নাট্য দলে ধৰ্মীয় গল্প আৰু লোককথা পৰিৱেশন কৰে। সাংগ হৈছে ৰং-ভৰ্ণ বা নকল-কৰ্ণ নামে জনাজাত এক প্ৰকাৰৰ অনুকৰণমূলক কলা। ইয়াৰোপৰি মধ্য প্ৰদেশ কলা পৰিষদৰ দ্বাৰা আয়োজিত খাজুৰাহো নৃত্য সমাৰোহ হৈছে এটা অতি জনপ্ৰিয় নৃত্য মহোৎসৱ। মধ্য ভাৰতৰ মধ্যপ্ৰদেশ ৰাজ্যৰ ছটাৰপুৰ জিলাৰ খাজুৰাহো মন্দিৰৰ কাষত প্ৰতি বছৰে সপ্তাহজুৰি শাস্ত্ৰীয় নৃত্যৰ এই অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত কৰা হয়। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:লোক-নৃত্য]] 87cds52611o6owcxvrkqbwq7lva5c7d 0 102660 649311 614120 2026-11-03T10:41:08Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649311 wikitext text/x-wiki {{rough translation}} {{Distinguish|ৰাষ্ট্ৰীয় যোগ্যতা আৰু প্ৰৱেশ পৰীক্ষা (স্নাতকোত্তৰ)}} {{Infobox examination |name=ৰাষ্ট্ৰীয় যোগ্যতা আৰু প্ৰৱেশ পৰীক্ষা (স্নাতক) |acronym=NEET (UG) |image= |title=বৰ্তমান এই পৰীক্ষাটো ৰাষ্ট্ৰীয় পৰীক্ষণ সংস্থাৰ দ্বাৰা পৰিচালিত হয়। |type=কলম আৰু কাগজ ভিত্তিক |test_admin= [[ৰাষ্ট্ৰীয় পৰীক্ষণ সংস্থা]] *[[কেন্দ্ৰীয় মাধ্যমিক শিক্ষা ব’ৰ্ড]] (২০১৩-২০১৮) *[[ৰাষ্ট্ৰীয় পৰীক্ষণ সংস্থা]] (২০১৯-বৰ্তমান) |purpose=চৰকাৰী আৰু ব্যক্তিগত মহাবিদ্যালয়ত স্নাতক চিকিৎসা পাঠ্যক্ৰমত নামভৰ্তি। বিদেশত একেখিনি কাম কৰাৰ বাবে অৰ্হতা বাধ্যতামূলক। |skills_tested=[[প্ৰাণীবিজ্ঞান]], [[উদ্ভিদবিজ্ঞান]], [[ৰসায়ন বিজ্ঞান]] আৰু [[পদাৰ্থ বিজ্ঞান]] |year_started=*{{Start date|2013|df=y|except 2014 and 2015}} (২০১৪ আৰু ২০১৫ চনৰ বাহিৰে, যেতিয়া ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে [[অল ইণ্ডিয়া প্ৰি মেডিকেল টেষ্ট|এআইপিএমটি]] কৰা হৈছিল।) *পূৰ্বে [[অল ইণ্ডিয়া প্ৰি মেডিকেল টেষ্ট|এআইপিএমটি]] |duration=৩ ঘন্টা ২০ মিনিট |score_range=-১৮০ৰ পৰা +৭২০লৈ |offered=বছৰত এবাৰ |attempt_restriction= |regions=ভাৰত |language= [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]]<br />[[বঙালী ভাষা|বাংলা]]<br />[[ইংৰাজী ভাষা|ইংৰাজী]]<br />[[গুজৰাটী ভাষা|গুজৰাটী]]<br />[[হিন্দী ভাষা|হিন্দী]]<br />[[কন্নড় ভাষা|কন্নড়]]<br />[[মাৰাঠী ভাষা|মাৰাঠী]]<br />[[ওড়িয়া ভাষা|ওড়িয়া]]<br />[[তামিল ভাষা|তামিল]]<br />[[তেলেগু ভাষা|তেলেগু]]<br />[[উৰ্দু ভাষা|উৰ্দু]] |website={{URL|https://exams.nta.ac.in/NEET}} |footnotes=২০২৪ চনৰ তথ্য বুলেটিন অনুসৰি<ref>{{cite web|url=https://exams.nta.ac.in/NEET/images/neet-ug-2024-draft-ib-09022024.pdf|title=Information Bulletin (English) 2024|publisher=[[National Testing Agency]]|access-date=10 February 2024|archivedate=9 February 2024|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240209171601/https://exams.nta.ac.in/NEET/images/neet-ug-2024-draft-ib-09022024.pdf|deadurl=yes}}</ref>|qualification_rate=৫৬.২১% (২০২৩)|fee=সাধাৰণ প্ৰাৰ্থীৰ বাবে ₹১,৭০০<br />সাধাৰণ-ইডব্লিউএছ/অ’বিচি-এনচিএল (কেন্দ্ৰীয় তালিকা) প্ৰাৰ্থীৰ বাবে ₹১,৬০০ টকা<br />অনুসূচিত জাতি/জনজাতি/লোক নিৰ্মাণ বিভাগ/তৃতীয় লিংগ প্ৰাৰ্থীৰ বাবে ₹১০০০|test_takers={{Increase}} ২,০৩৮,৫৯৬ (২০২৩)}} '''ৰাষ্ট্ৰীয় যোগ্যতা আৰু প্ৰৱেশ পৰীক্ষা (স্নাতক)''' ({{lang-en|National Eligibility cum Entrance Test (Undergraduate)}} বা NEET (UG)) হৈছে ভাৰতত চিকিৎসা বিজ্ঞান ভিত্তিক অধ্যয়নৰ বাবে অনুষ্ঠিত প্ৰৱেশ পৰীক্ষা। পূৰ্বে ইয়াক অল ইণ্ডিয়া প্ৰি-মেডিকেল টেষ্ট (এআইপিএমটি) নামেৰে জনা গৈছিল। এই পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হোৱা শিক্ষাৰ্থীসকলে এমবিবিএছ, বিডিএছ, আয়ুছ আদি ডিগ্ৰী লাভ কৰিবলৈ কলেজত নামভৰ্তিৰ যোগ্যতা অৰ্জন কৰে।<ref>{{Cite press|title=Medical Council of India Notification|date=1 March 2018|publisher=[[National Medical Commission|Medical Council of India]]|url=https://www.nmc.org.in/ActivitiWebClient/open/getDocument?path=/Documents/Public/Portal/Gazette/Eligibility-01.03.2018.pdf}}</ref> [[ৰাষ্ট্ৰীয় পৰীক্ষণ সংস্থা]] (এনটিএ)ৰ দ্বাৰা এই পৰীক্ষা পৰিচালিত হয়, যিয়ে স্বাস্থ্য আৰু পৰিয়াল কল্যাণ মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনত স্বাস্থ্য সেৱা সঞ্চালকালয় আৰু ৰাজ্যিক পৰামৰ্শ কৰ্তৃপক্ষক আসন আবণ্টনৰ বাবে ফলাফল প্ৰদান কৰে।<ref name="nta">{{Cite web|url=https://ntaneet.nic.in/Ntaneet/ShowPdf.aspx?Type=50C9E8D5FC98727B4BBC93CF5D64A68DB647F04F&ID=77DE68DAECD823BABBB58EDB1C8E14D7106E83BB|title=NEET-FAQ|work=[[National Testing Agency|National Testing Agency (NTA)]]|access-date=2024-03-03|archivedate=2020-10-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201026062814/https://ntaneet.nic.in/Ntaneet/ShowPdf.aspx?Type=50C9E8D5FC98727B4BBC93CF5D64A68DB647F04F&ID=77DE68DAECD823BABBB58EDB1C8E14D7106E83BB|deadurl=yes}}</ref> ৰাজ্য আৰু বিভিন্ন চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ৰ দ্বাৰা অনুষ্ঠিত হোৱা অল ইণ্ডিয়া প্ৰি মেডিকেল টেষ্ট (এআইপিএমটি) আৰু আন বহুতো প্ৰি-মেডিকেল পৰীক্ষাৰ ঠাইত নীট-ইউজিয়ে স্থান লাভ কৰে। কিন্তু পৰীক্ষাৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ ৰুজু হোৱাৰ বাবে ২০১৪ আৰু ২০১৫ চনত পৰীক্ষা অনুষ্ঠিত কৰিব পৰা নগ’ল। নীট-ইউজি হৈছে সমগ্ৰ ভাৰতৰ এমবিবিএছ আৰু বিডিএছ কলেজত নামভৰ্তিৰ বাবে অনুষ্ঠিত একক প্ৰৱেশ পৰীক্ষা।<ref name="bdsneedt">{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/one-from-tamil-nadu-in-top-50-in-neet/articleshow/64457692.cms|title=One from Tamil Nadu in top 50 in NEET|work=[[The Times of India]]|accessdate=6 June 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180606141635/https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/one-from-tamil-nadu-in-top-50-in-neet/articleshow/64457692.cms|archivedate=6 June 2018}}</ref> পঞ্জীয়নভুক্ত আবেদনকাৰীৰ ক্ষেত্ৰত নীট-ইউজি ভাৰতৰ অন্যতম বৃহৎ পৰীক্ষা।<ref>{{Cite web|title=CUET now 2nd biggest entrance exam in India|url=https://m.timesofindia.com/india/cuet-now-2nd-biggest-entrance-exam-in-india/amp_articleshow/91753324.cms|work=The Times of India}}</ref> ২০১৯ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত এনএমচি আইন ২০১৯ প্ৰণয়ন হোৱাৰ পিছত নীট-ইউজি ভাৰতৰ সৰ্বভাৰতীয় চিকিৎসা বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান (এইমছ) আৰু জৱাহৰলাল স্নাতকোত্তৰ চিকিৎসা শিক্ষা আৰু গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান (জিপমাৰ)কে ধৰি ভাৰতৰ চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়সমূহত নামভৰ্তিৰ একমাত্ৰ প্ৰৱেশ পৰীক্ষা হিচাপে পৰিগণিত হয়। উক্ত অনুষ্ঠানবোৰে ইয়াৰ আগলৈকে পৃথক পৃথক পৰীক্ষা অনুষ্ঠিত কৰিছিল।<ref>{{Cite web|last=Sharma|first=Neetu Chandra|date=4 October 2019|title=Common NEET under graduate exam from 2020-21 as per NMC Act: Centre|url=https://www.livemint.com/news/india/common-neet-under-graduate-exam-from-2020-21-as-per-nmc-act-centre-11570173347395.html|accessdate=28 July 2020|work=Livemint|language=en}}</ref> == ইতিহাস == দেশজুৰি নীট (ইউজি) কাৰ্যকৰী হোৱাৰ পূৰ্বে ৰাজ্যসমূহে নিজাকৈ প্ৰৱেশ পৰীক্ষা অনুষ্ঠিত কৰিছিল আৰু এইমছ, জিপমেৰ, আইএমএছ-বিএইচইউ, কেএমচি মণিপাল এণ্ড মেংগালোৰ, চিএমচি ভেলোৰ আদি একাংশ সন্মানীয় চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ে নিজাকৈ প্ৰৱেশ পৰীক্ষা অনুষ্ঠিত কৰিছিল। প্ৰথমতে ২০১২ চনৰ পৰা নীট অনুষ্ঠিত কৰাৰ প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছিল।<ref>{{cite news | url=http://blog.careermitra.com/2011/09/neet-ug-held-2012/ | work=careermitra.com | title=NEET UG Likely to be Held in May 2012 | date=26 September 2011 | access-date=9 September 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120915161728/http://blog.careermitra.com/2011/09/neet-ug-held-2012/ | archive-date=15 September 2012 | url-status=live | df=dmy-all }}</ref> কিন্তু কেইবাটাও কাৰণত চিবিএছই আৰু মেডিকেল কাউন্সিল অৱ ইণ্ডিয়াই নীটক এবছৰ পিছুৱাই দিলে।<ref>{{cite news | url=http://blog.careermitra.com/2011/12/neet-ug-2012-cancelled/ | work=careermitra.com | title=NEET UG 2012 Cancelled – It's Official | date=12 December 2011 | access-date=9 September 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120925103302/http://blog.careermitra.com/2011/12/neet-ug-2012-cancelled/ | archive-date=25 September 2012 | url-status=live | df=dmy-all }}</ref> [[ভাৰত চৰকাৰ|ভাৰত চৰকাৰে]] ঘোষণা কৰা এই পৰীক্ষাটো স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ [[চিকিৎসা বিজ্ঞান|চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ]] নামভৰ্তি বিচৰা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলৰ বাবে ২০১৩ চনৰ ৫ মে’ত প্ৰথমবাৰৰ বাবে সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষত অনুষ্ঠিত হয়।<ref>{{cite news | url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-10-17/bhubaneswar/30288994_1_mci-boss-neet-undergraduate-medical-courses | title=MCI rules out vernacular language medium for NEET | date=17 October 2011 | access-date=28 October 2011 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140202210634/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-10-17/bhubaneswar/30288994_1_mci-boss-neet-undergraduate-medical-courses | archive-date=2 February 2014 | url-status=dead | work=[[The Times of India]] | df=dmy-all | archivedate=2 February 2014 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20140202210634/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-10-17/bhubaneswar/30288994_1_mci-boss-neet-undergraduate-medical-courses | deadurl=yes }}</ref> ২০১৩ চনৰ ১৮ জুলাইত উচ্চতম ন্যায়ালয়ে ১১৫খন আবেদনৰ সপক্ষে ৰায়দান কৰি নীট পৰীক্ষা বাতিল কৰি ঘোষণা কৰে যে কলেজসমূহে কৰা নামভৰ্তি প্ৰক্ৰিয়াত এমচিআইয়ে হস্তক্ষেপ কৰিব নোৱাৰে। ভাৰতীয় চিকিৎসা পৰিষদে ২০১২ চনত নীট-ইউজি পৰীক্ষা প্ৰৱৰ্তন কৰিব বুলি ঘোষণা কৰাৰ পিছতে অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ, কৰ্ণাটক, গুজৰাট, পশ্চিম বংগ আৰু তামিলনাডুকে ধৰি কেইবাখনো ৰাজ্যই এই পৰিৱৰ্তনৰ তীব্ৰ বিৰোধিতা কৰে আৰু এমচিআইয়ে প্ৰস্তাৱ কৰা পাঠ্যক্ৰম আৰু তেওঁলোকৰ ৰাজ্যিক পাঠ্যক্ৰমত বিশাল তাৰতম্য থকা বুলি কয়।<ref>{{cite news | url=http://blog.careermitra.com/2011/11/ap-west-bengal-maharashtra-gujarat-strongly-oppose-neet-ug/ | work=careermitra.com | title=AP, West Bengal, Maharashtra, Gujarat Strongly Oppose NEET UG | date=1 November 2011 | access-date=9 September 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120925101450/http://blog.careermitra.com/2011/11/ap-west-bengal-maharashtra-gujarat-strongly-oppose-neet-ug/ | archive-date=25 September 2012 | url-status=live | df=dmy-all }}</ref> নীট ২০১৬ চনত ইংৰাজী আৰু হিন্দী ভাষাত অনুষ্ঠিত হ’লেও ২০১৭ চনৰ পৰা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে [[তামিল ভাষা|তামিল]], [[তেলেগু ভাষা|তেলেগু]], [[মাৰাঠী ভাষা|মাৰাঠী]], [[বঙালী ভাষা|বাংলা]], [[অসমীয়া ভাষা|অসমীয়া]] আৰু [[গুজৰাটী ভাষা|গুজৰাটী]] ভাষাত পৰীক্ষা লিখিব পাৰিব বুলি ঘোষণা কৰা হৈছিল।<ref>{{cite news|url=https://www.indiatoday.in/education-today/news/story/neet-2017-352054-2016-11-15|title=Now NEET 2017 in Gujarati language too!|agency=Ist|newspaper=India Today|access-date=19 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20180219090227/https://www.indiatoday.in/education-today/news/story/neet-2017-352054-2016-11-15|archive-date=19 February 2018|url-status=live}}</ref> এই তালিকাত [[কন্নড় ভাষা|কন্নড়]] আৰু [[ওড়িয়া ভাষা|ওড়িয়া]] ভাষা সংযোজন কৰা হৈছে যাতে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে নটা ভাৰতীয় ভাষা আৰু ইংৰাজীত পৰীক্ষা লিখিব পাৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.asianage.com/india/all-india/210117/odia-kannada-added-to-neet-list-after-furore.html|title=Odia, Kannada added to NEET list after furore|first=Teena|last=Thacker|date=21 January 2017|website=The Asian Age|access-date=19 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20180218210629/http://www.asianage.com/india/all-india/210117/odia-kannada-added-to-neet-list-after-furore.html|archive-date=18 February 2018|url-status=live}}</ref> ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ে ২০১৩ চনৰ ১৮ জুলাইত সকলো চিকিৎসা আৰু দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ত নামভৰ্তিৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় যোগ্যতা আৰু প্ৰৱেশ পৰীক্ষা (নীট) বাতিল কৰে। উচ্চতম ন্যায়ালয়ে ৰায় দিয়ে যে ভাৰতীয় চিকিৎসা পৰিষদে ঐক্যবদ্ধ পৰীক্ষা কৰিব নোৱাৰে।<ref>{{cite web|url=http://ibnlive.in.com/news/sc-quashes-common-entrance-test-for-admission-in-medical-colleges/407514-3.html|title=News18.com: CNN-News18 Breaking News India, Latest News Headlines, Live News Updates|website=News18|access-date=19 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20130721154538/http://ibnlive.in.com/news/sc-quashes-common-entrance-test-for-admission-in-medical-colleges/407514-3.html|archive-date=21 July 2013|url-status=dead|archivedate=21 July 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130721154538/http://ibnlive.in.com/news/sc-quashes-common-entrance-test-for-admission-in-medical-colleges/407514-3.html|deadurl=yes}}</ref> চিবিএছইৰ ২০১৩ চনৰ ঘোষণা অনুসৰি<ref>{{Cite web |url=http://cbse.nic.in/attach/Press%20Release_jammu_neet_2013.pdf |title=CBSE - Central Board of Secondary Education |access-date=2 October 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131004234254/http://cbse.nic.in/attach/Press%20Release_jammu_neet_2013.pdf |archive-date=4 October 2013 |url-status=live }}</ref> ২০১৪ চনৰ ৪ মে’ত চিবিএছইয়ে এআইপিএমটি অনুষ্ঠিত কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছিল।<ref>{{cite news|work=careermitra.com|title=CBSE to conduct All India Pre Medical Entrance Test (AIPMT) on 04, May 2014*|url=http://blog.careermitra.com/2013/10/cbse-to-conduct-all-india-pre-medical-entrance-test-aipmt-on-04-may-2014/|access-date=2 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131005002012/http://blog.careermitra.com/2013/10/cbse-to-conduct-all-india-pre-medical-entrance-test-aipmt-on-04-may-2014/|archive-date=5 October 2013|url-status=live}}</ref> ভাৰত উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ ৰায়দানৰ পিছত নীট ইউজি সন্দৰ্ভত চূড়ান্ত সিদ্ধান্ত লোৱাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। কেন্দ্ৰীয় মাধ্যমিক শিক্ষা ব’ৰ্ডে নীট-ইউজিৰ ফলাফল আৰু সৰ্বভাৰতীয় মেৰিট তালিকা ঘোষণা কৰে। [[ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়]], ডি জি এইচ এছ, এম চি আই আৰু ডি চি আইৰ নিৰ্দেশনা অনুসৰি মেধা তালিকা আৰু অপেক্ষাৰ তালিকা প্ৰস্তুত কৰা হয়। ৫ জুনত ঘোষণা কৰা হৈছিল ২০১৩ চনৰ ফলাফল।<ref name="NEET">{{cite web|title=National Eligibility cum Entrance Test - NEET UG, 2013 Results|url=http://cbseresults.nic.in/|work=Central Board of Secondary Education|access-date=9 June 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130607070017/http://www.cbseresults.nic.in/|archive-date=7 June 2013|url-status=live}}</ref> ভাৰতৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ে ২০১৩ চনত নীটক অবৈধ আৰু অসাংবিধানিক বুলি ঘোষণা কৰিছিল।কিন্তু ২০১৬ চনৰ ১১ এপ্ৰিলত পাঁচজনীয়া সংবিধান বিচাৰপীঠে পূৰ্বৰ ৰায় পুনৰ ঘূৰাই আনি কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰ আৰু ভাৰতীয় চিকিৎসা পৰিষদক অনুমতি দিয়াৰ পিছত নীট পুনৰুদ্ধাৰ কৰা হয়। আদালতে ইয়াৰ বৈধতাৰ বিষয়ে নতুনকৈ সিদ্ধান্ত নোলোৱালৈকে সাধাৰণ প্ৰৱেশ পৰীক্ষা কাৰ্যকৰী কৰা। === প্ৰথম পৰ্যায়ৰ পৰীক্ষা (২০১৬) === ২০১৬ চনৰ ১ মে’ত অনুষ্ঠিত হোৱা অল ইণ্ডিয়া প্ৰি মেডিকেল টেষ্ট, যাক এআইপিএমটি বুলিও কোৱা হয়, নীটৰ প্ৰথম পৰ্যায় হিচাপে গণ্য কৰা হৈছিল। প্ৰথম পৰ্যায়ৰ বাবে পঞ্জীয়ন কৰা ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক ২০১৬ চনৰ ২৪ জুলাইত অনুষ্ঠিত হোৱা পৰৱৰ্তী পৰ্যায়ৰ নীটত হাজিৰ হোৱাৰ সুযোগ দিয়া হৈছিল, কিন্তু এই চৰ্তত যে প্ৰাৰ্থীসকলে নীট ১ম পৰ্যায় নম্বৰ এৰিব লাগিব।<ref>{{cite web|url=https://medicine.careers360.com/news/sc-opens-neet-2016-phase-2-for-all-question-paper-be-in-regional-languages-also-173382|title=SC opens NEET 2016 phase 2 for all; scraps state level medical entrance exams|website=medicine.careers360.com|access-date=19 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20180709012533/https://medicine.careers360.com/news/sc-opens-neet-2016-phase-2-for-all-question-paper-be-in-regional-languages-also-173382|archive-date=9 July 2018|url-status=live|date=9 May 2016|archivedate=9 July 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180709012533/https://medicine.careers360.com/news/sc-opens-neet-2016-phase-2-for-all-question-paper-be-in-regional-languages-also-173382|deadurl=yes}}</ref> উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ নিৰ্দেশ অনুযায়ী উপৰোক্ত তাৰিখসমূহ প্ৰকাশিত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/Supreme-Court-orders-common-entrance-test-for-MBBS-BDS-and-PG-courses-through-NEET/articleshow/52025449.cms|title=Supreme Court orders common entrance test for MBBS, BDS and PG courses through NEET - Times of India|website=The Times of India|access-date=19 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20170905132632/http://timesofindia.indiatimes.com/india/Supreme-Court-orders-common-entrance-test-for-MBBS-BDS-and-PG-courses-through-NEET/articleshow/52025449.cms|archive-date=5 September 2017|url-status=live}}</ref> == পৰীক্ষাৰ আৰ্হি আৰু গাঁথনি == পৰীক্ষাত মুঠ ১৮০টা প্ৰশ্ন কৰা হৈছে, ৪৫টাকৈ প্ৰশ্ন হৈছে পদাৰ্থ বিজ্ঞান, ৰসায়ন বিজ্ঞান, উদ্ভিদ বিজ্ঞান আৰু প্ৰাণীবিজ্ঞানৰ। প্ৰতিটো শুদ্ধ সঁহাৰিয়ে ৪ টা নম্বৰ আহে আৰু প্ৰতিটো ভুল সঁহাৰিয়ে -১ টা ঋণাত্মক চিহ্ন লাভ কৰে। পৰীক্ষাৰ সময়সীমা ৩ ঘণ্টা ২০ মিনিট (২০০ মিনিট)। পৰীক্ষাত ৭২০ নম্বৰ (সৰ্বোচ্চ নম্বৰ)। ২০২১ চনৰ পৰা প্ৰশ্নকাকতৰ আৰ্হিত যথেষ্ট পৰিৱৰ্তন ঘটিছে। শেহতীয়া গঠনত [[পদাৰ্থ বিজ্ঞান]], [[ৰসায়ন বিজ্ঞান]], [[উদ্ভিদবিজ্ঞান]] আৰু [[প্ৰাণীবিজ্ঞান]] চাৰিওটা বিষয়তে দুটা খণ্ড অৰ্থাৎ ক আৰু খ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। ক খণ্ডত ৩৫টা বাধ্যতামূলক প্ৰশ্ন আছে, আনহাতে খ খণ্ডত ১৫টা প্ৰশ্ন আছে, ইয়াৰে ১০টা প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিব লাগে, যাৰ ফলত মুঠ ২০০টা প্ৰশ্নৰ সৃষ্টি হয়, য’ত ১৮০টা প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিব পাৰি।<ref name="nta" /> == পাঠ্যক্ৰম == নীট (ইউজি) পাঠ্যক্ৰমত [[ৰাষ্ট্ৰীয় শৈক্ষিক অনুসন্ধান আৰু প্ৰশিক্ষণ পৰিষদ|এনচিইআৰটিৰ]] দ্বাৰা নিৰ্ধাৰিত একাদশ আৰু দ্বাদশ শ্ৰেণীত পঢ়োৱা পদাৰ্থ বিজ্ঞান, ৰসায়ন বিজ্ঞান আৰু জীৱবিজ্ঞানৰ মূল ধাৰণাসমূহ থাকে।<ref>{{cite web|url=https://www.mciindia.org/CMS/wp-content/uploads/2017/10/FinalCoreSyllabus_NEET-UG.pdf|title=Final Syllabus for NEET UG Entrance Examination for admission to MBBS|publisher=Medical Council of India|access-date=17 August 2020|archivedate=18 July 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210718165421/https://www.mciindia.org/CMS/wp-content/uploads/2017/10/FinalCoreSyllabus_NEET-UG.pdf|deadurl=yes}}</ref> == সংগঠক সংস্থা == [[ৰাষ্ট্ৰীয় পৰীক্ষণ সংস্থা|ৰাষ্ট্ৰীয় পৰীক্ষণ সংস্থাক]] সৰ্বভাৰতীয় প্ৰতিযোগিতামূলক পৰীক্ষা অনুষ্ঠিত কৰাৰ বাবে ন’ডেল এজেঞ্চী হিচাপে গঢ়ি তোলা হৈছে আৰু ২০১৯ চনৰ পৰা ই নীট (ইউজি) অনুষ্ঠিত কৰে। এনটিএ স্থাপনৰ আগতে ২০১৩ ৰ পৰা ২০১৮ ৰ ভিতৰত কেন্দ্ৰীয় মাধ্যমিক শিক্ষা পৰিষদে নীট পৰিচালনা কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/National-Eligibility-cum-Entrance-Test-to-roll-out-from-2013/articleshow/11237847.cms|title=National Eligibility cum-Entrance Test to roll out from 2013 - Times of India|website=The Times of India|access-date=19 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20111225080148/http://timesofindia.indiatimes.com/india/National-Eligibility-cum-Entrance-Test-to-roll-out-from-2013/articleshow/11237847.cms|archive-date=25 December 2011|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.mciindia.org/NEET/NEETUG.aspx|title=National Eligibility and Entrance Test-UG - Medical Council of India|website=mciindia.org|access-date=19 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20170629013639/http://www.mciindia.org/NEET/NEETUG.aspx|archive-date=29 June 2017|url-status=dead|archivedate=29 June 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170629013639/http://www.mciindia.org/NEET/NEETUG.aspx|deadurl=yes}}</ref> == বিৰোধ == বিশেষকৈ [[তামিলনাডু]] ৰাজ্যৰ পৰা একাংশ সত্তাই নীট প্ৰৱৰ্তনৰ বিৰোধিতা কৰিছিল। এআইএডিএমকে আৰু শাসকীয় ডিএমকেকে ধৰি ৰাজ্যখনত প্ৰতিনিধিত্ব কৰা প্ৰধান ৰাজনৈতিক দলসমূহৰ অধিকাংশই একাধিক ভিত্তিত এই পৰীক্ষাৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিৰোধ প্ৰকাশ কৰিছে।<ref>{{cite news|url=https://theprint.in/india/why-tamil-nadu-is-not-the-first-state-to-oppose-neet-since-implementation/736029/ |title=Why Tamil Nadu is not the first state to oppose NEET since implementation |date=19 September 2021 |work=[[ThePrint]] |author=Soniya Agrawal}}</ref> == বছৰ অনুসৰি আবেদনকাৰীৰ সংখ্যা == {| class="wikitable" !বছৰ !পৰীক্ষাৰ তাৰিখ !পঞ্জীয়নভুক্ত প্ৰাৰ্থীৰ সংখ্যা !উপস্থিত প্ৰাৰ্থীৰ সংখ্যা !প্ৰসংগ প্ৰতিবেদন |- |২০১৩ |৫ মে’ ২০১৩ |৭১৭,১২৭ |৬৫৮,০৪০ |<ref>{{Cite web |date=2017-08-10 |title=NEET(UG) 2013 Press Release |url=http://cbse.gov.in/Press%20Note-NEET%202013.pdf |access-date=2022-08-28 |website= |archive-url=https://web.archive.org/web/20170810153917/http://cbse.gov.in/Press%20Note-NEET%202013.pdf |archive-date=10 August 2017 |url-status=dead}}</ref> |- |২০১৪ | colspan="3" rowspan="2" |'''পৰীক্ষা অনুষ্ঠিত নহ’ল (তাৰ পৰিৱৰ্তে এআইপিএমটি অনুষ্ঠিত হ’ল)''' | rowspan="2" | |- |২০১৫ |- | rowspan="2" |২০১৬ |১ মে’ ২০১৬ (প্ৰথম পৰ্যায়) | rowspan="2" |৮০২,৫৯৪ | rowspan="2" |৭৩১,২৩৩ | rowspan="2" |<ref>{{Cite web |date=2022-06-27 |title=NEET(UG) 2016 Press Release |url=https://www.education.gov.in/sites/upload_files/mhrd/files/Press%20Note-NEET%202016.pdf |access-date=2022-09-03 |website= |archive-url=https://web.archive.org/web/20220627114327/https://www.education.gov.in/sites/upload_files/mhrd/files/Press%20Note-NEET%202016.pdf |archive-date=27 June 2022 |url-status=dead}}</ref> |- |২৪ জুলাই ২০২১ (দ্বিতীয় পৰ্যায়) |- |২০১৭ |৭ মে’ ২০১৭ |১,১৩৮,৮৯০ |১,০৯০,০৮৫ |<ref>{{Cite web |date=2022-06-27 |title=NEET(UG) 2017 Press Release |url=https://www.cbse.gov.in/cbsenew/Press_Notes/2017/PRESS%20RELEASE%20-%20NEET%20(UG)%202017%20RESULT.pdf |access-date=2022-08-28 |website= |archive-url=https://web.archive.org/web/20220627113807/https://www.cbse.gov.in/cbsenew/Press_Notes/2017/PRESS%20RELEASE%20-%20NEET%20(UG)%202017%20RESULT.pdf |archive-date=27 June 2022 |url-status=dead}}</ref> |- |২০১৮ |৬ মে’ ২০১৮ |১,৩২৬,৭২৫ |১,২৬৯,৯২২ |<ref>{{Cite web |date=2018-06-05 |title=NEET 2018(UG) Press Release |url=https://www.hindustantimes.com/static/ht2018/6/cbseneet2018.pdf |access-date=2022-08-28 |website= |archive-url=https://web.archive.org/web/20180605052849/https://www.hindustantimes.com/static/ht2018/6/cbseneet2018.pdf |archive-date=5 June 2018 |url-status=dead |archivedate=2022-11-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221114214119/https://www.hindustantimes.com/static/ht2018/6/cbseneet2018.pdf |deadurl=yes }}</ref> |- |২০১৯ |৫ মে' ২০১৯ |১,৫১৯,৩৭৫ |১,৪১০,৭৫৫ |<ref>{{Cite web |date=2022-06-19 |title=NEET(UG) 2019 Press Release |url=https://nta.ac.in/Download/Notice/20190605081506.pdf |access-date=2022-08-28 |website= |archive-url=https://web.archive.org/web/20220619221309/https://nta.ac.in/Download/Notice/20190605081506.pdf |archive-date=19 June 2022 |url-status=dead}}</ref> |- |২০২০ |১৩ ছেপ্টেম্বৰ ২০২০* |১,৫৯৭,৪৩৫ |১,৩৬৬,৯৪৫ |<ref>{{Cite web |date=2022-02-15 |title=NEET(UG) 2020 Press Release |url=https://nta.ac.in/Download/Notice/Notice_20201017063259.pdf |access-date=2022-08-28 |website= |archive-url=https://web.archive.org/web/20220215213231/https://nta.ac.in/Download/Notice/Notice_20201017063259.pdf |archive-date=15 February 2022 |url-status=dead}}</ref> |- |২০২১ |১২ ছেপ্টেম্বৰ ২০২১* |১,৬১৪,৭৭৭ |১,৫৪৪,২৭৫ |<ref>{{Cite web |date=2021-11-02 |title=NEET(UG) 2021 Press Release |url=https://www.nta.ac.in/Download/Notice/Notice_20211101224556.pdf |access-date=2022-08-28 |website= |archive-url=https://web.archive.org/web/20211102110255/https://www.nta.ac.in/Download/Notice/Notice_20211101224556.pdf |archive-date=2 November 2021 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211102110255/https://www.nta.ac.in/Download/Notice/Notice_20211101224556.pdf |archivedate=2021-11-02 |deadurl=yes}}</ref> |- |২০২২ |১৭ জুলাই ২০২২* |১,৮৭২,৩৪৩ |১,৭৬৪,৫৭১ |<ref>{{Cite web |author=Manash Pratim Gohain|date=May 27, 2022 |title=NEET-UG registrations up 2.6 lakh this year, cross 18 lakh {{!}} India News - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/neet-ug-registrations-up-2-6-lakh-this-year-cross-18-lakh/articleshow/91821436.cms |access-date=2022-08-28 |website=The Times of India |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-09-08 |title=NEET(UG) 2022 Press Release |url=https://cdnbbsr.s3waas.gov.in/s37bc1ec1d9c3426357e69acd5bf320061/uploads/2022/09/2022090722.pdf |access-date=2022-09-08 |website= |archive-url=https://web.archive.org/web/20220908002744/https://cdnbbsr.s3waas.gov.in/s37bc1ec1d9c3426357e69acd5bf320061/uploads/2022/09/2022090722.pdf |archive-date=8 September 2022 |url-status=dead}}</ref> |- |২০২৩ |৭ মে’ ২০২৩ |২,০৮৭,৪৬২ |২,০৩৮,৫৯৬ |<ref>{{Cite news |date=2023-04-20 |title=At 20 lakh+, NEET-UG records all-time high registration |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/education/at-20-lakh-neet-ug-records-all-time-high-registration/articleshow/99622482.cms |access-date=2023-04-21 |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-06-13 |title=NTA Declares the Result/NTA Scores/Rank of National Eligibility cum Entrance Test (UG) – 2023 |url=https://cdnbbsr.s3waas.gov.in/s37bc1ec1d9c3426357e69acd5bf320061/uploads/2023/06/2023061375.pdf |access-date=2023-06-13 |website=[[National Testing Agency]]}}</ref> |- |২০২৪ |৫ মে’ ২০২৪ | | | |} <nowiki>*</nowiki> [[ক'ভিড-১৯ বৈশ্বিক মহামাৰী|ক'ভিড-১৯ মহামাৰীৰ]] বাবে ২০২০/২১/২২ চনত পৰীক্ষা স্থগিত আৰু পলম কৰা হৈছিল। == পৰীক্ষাৰ কাটঅফ == {| class="wikitable" !'''শ্ৰেণী''' !'''নূন্যতম অৰ্হতা শতাংশ''' |- ! colspan="2" |২০১৯ চনৰ হিচাপ অনুসৰি |- |অসংৰক্ষিত (ইউআৰ) |৫০তম শতাংশ |- |অসংৰক্ষিত পিএইচ (ইউআৰ-পিএইচ) |৪৫তম শতাংশ |- |অনুসূচিত জাতি (এছচি) |৪০তম শতাংশ |- |অনুসূচীত জনজাতি (এছটি) |৪০তম শতাংশ |- |অন্যান্য পিছপৰা শ্ৰেণী (অ'বিচি) |৪০তম শতাংশ |- |এছচি-পিএইচ |৪০তম শতাংশ |- |এছটি-পিএইচ |৪০তম শতাংশ |- |অ'বিচি-পিএইচ |৪০তম শতাংশ |} == মহাবিদ্যালয়সমূহ == উচ্চতম ন্যায়ালয় আৰু এন এম চি আইন ২০১৯ৰ নিৰ্দেশ অনুসৰি সমগ্ৰ ভাৰততে চিকিৎসা আৰু দন্ত চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ত নামভৰ্তিৰ বাবে একক চিকিৎসা প্ৰৱেশ পৰীক্ষা অনুষ্ঠিত কৰা হৈছে। নীট (ইউজি)ত পোৱা অল ইণ্ডিয়া ৰেংকৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি মহাবিদ্যালয় আৰু বিশ্ববিদ্যালয়সমূহে নিজাববীয়াকৈ চিকিৎসা প্ৰৱেশ পৰীক্ষা অনুষ্ঠিত কৰিব আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীক গ্ৰহণ কৰিব নোৱাৰিব। ফলাফল ঘোষণাৰ পিছত প্ৰতিজন প্ৰাৰ্থীক সৰ্বভাৰতীয় ৰেংক (এআইআৰ) আবণ্টন দিয়া হয় আৰু মেধা তালিকা প্ৰকাশ কৰা হয়। [[ৰাষ্ট্ৰীয় চিকিৎসা আয়োগ|ৰাষ্ট্ৰীয় চিকিৎসা আয়োগে]]<ref>{{Cite web |date=2020-09-25 |title=Medical education in India: MCI dissolved, new regulator from today |url=https://www.livemint.com/education/news/medical-education-in-india-mci-dissolved-new-regulator-from-today-11601012884532.html |access-date=2022-06-29 |website=mint |language=en}}</ref> ১৫% ৰাজ্যিক আসন, কেন্দ্ৰীয় প্ৰতিষ্ঠান আৰু গণ্য বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বাবে পৰামৰ্শ (মেৰিট আৰু প্ৰাৰ্থীৰ পছন্দ অনুসৰি আসন আবণ্টন) কৰে। বাকী ৮৫% ৰাজ্যিক কোটা আসন আৰু ব্যক্তিগত মহাবিদ্যালয়ৰ কাউন্সেলিং নিজ নিজ ৰাজ্যৰ মেডিকেল ব’ৰ্ডে কৰে। ৰাজ্যসমূহে নীট-ইউজি ফলাফলৰ ভিত্তিত নিজৰ পৃথক মেৰিট তালিকা প্ৰস্তুত কৰে। ২০২২ চনলৈকে নীটৰ অধীনত আগবঢ়োৱা মুঠ আসনৰ সংখ্যা হৈছে ১৭৭,১২৬খন (এমবিবিএছৰ বাবে ১,০৬,৩৩৩খন, বিডিএছৰ বাবে ২৭,৮৬৮খন, আয়ুছৰ বাবে ৫০,৭২০খন আৰু বিভিএছচিৰ বাবে ৫২৫খন)।<ref>{{Cite web |author=Manash Pratim Gohain|date=May 27, 2022 |title=NEET-UG registrations up 2.6 lakh this year, cross 18 lakh {{!}} India News - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/neet-ug-registrations-up-2-6-lakh-this-year-cross-18-lakh/articleshow/91821436.cms |access-date=2022-06-29 |website=The Times of India |language=en}}</ref> {| class="wikitable" !মহাবিদ্যালয় !প্ৰস্তাৱিত আসনৰ সংখ্যা |- |এমবিবিএছ মহাবিদ্যালয় |১,০৬,৩৩৩<ref>{{Cite web |title=List of College Teaching MBBS {{!}} NMC |url=https://www.nmc.org.in/information-desk/for-students-to-study-in-india/list-of-college-teaching-mbbs/ |access-date=2022-09-21 |language=en-US |archivedate=2021-10-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211018200555/https://www.nmc.org.in/information-desk/for-students-to-study-in-india/list-of-college-teaching-mbbs/ |deadurl=yes }}</ref> |- |বিডিএছ মহাবিদ্যালয় |২৭,৮৬৮<ref>{{Cite web |title=Dental Council of India |url=https://dciindia.gov.in/ |access-date=2022-09-21 |website=dciindia.gov.in}}</ref> |- |আয়ুষ মহাবিদ্যালয় |৫০,৭২০ |- |বিভিএছচি মহাবিদ্যালয় |৫২৫ |- |সকলো মহাবিদ্যালয় |১৭৭,০৭৬ |} == লগতে চাওক == *[[কেপিটেচন মাচুল]] *[[কম্পলছৰী ৰোটেটিং মেডিকেল ইন্টাৰশ্বিপ]] *[[বিদেশী চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ স্নাতকসকলৰ বাবে শিক্ষা আয়োগ]] *[[জইণ্ট এণ্ট্ৰেন্স এক্সামিনেচনছ – মেইন|জে ই ই – মেইন]] *[[জুনিয়ৰ বিজ্ঞান প্ৰতিভা সন্ধান পৰীক্ষা]] *[[ভাৰতীয় চিকিৎসা পৰিষদ]] *[[মেডিকেল কাউন্সিল অৱ ইণ্ডিয়া স্ক্ৰীনিং টেষ্ট]] *[[এছ অনিতাৰ আত্মহত্যা]] *[[ৰাষ্ট্ৰীয় চিকিৎসা আয়োগ]] == তথ্য উৎস == {{ৰেফলিষ্ট}} == বাহ্যিক সংযোগ == [[শ্ৰেণী:প্ৰৱেশ পৰীক্ষা]] [[শ্ৰেণী:চিকিৎসা বিজ্ঞান]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ শিক্ষা]] 5vtr7thd5oslwmkfzq2670bo3dt0ohe 0 103773 649229 637715 2026-11-03T03:25:49Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649229 wikitext text/x-wiki [[File:US womens earnings as a percentage of mens 1979-2005.gif|thumb|450px|right|বয়স অনুসৰি আমেৰিকাত পুৰুষৰ শতাংশ হিচাপে মহিলাৰ সাপ্তাহিক উপাৰ্জন, ১৯৭৯–২০০৫<ref>{{cite web|date=3 October 2006|url=https://www.bls.gov/opub/ted/2006/oct/wk1/art02.htm|title=Women's earnings as a percentage of men's, 1979-2005|publisher=United States Department of Labor|access-date=16 February 2020}}</ref>]] '''লিংগ অনুসৰি দৰমহাৰ ব্যৱধান''' বা '''লিংগ অনুসৰি মজুৰিৰ ব্যৱধান''' ({{lang-en|Gender pay gap}}) হ’ল কাম কৰা পুৰুষ আৰু মহিলাৰ পাৰিতোষিকৰ মাজৰ গড় পাৰ্থক্য। সাধাৰণতে মহিলাসকলক পুৰুষতকৈ কম দৰমহা পোৱা দেখা যায়। দৰমহাৰ ব্যৱধানৰ সন্দৰ্ভত দুটা সুকীয়া সংখ্যা আছে: ''অ-নিয়মিত'' (Non adjusted) বনাম ''নিয়মিত ম''জুৰিৰ (adjusted) ব্যৱধান। নিয়মিত মজুৰিয়ে সাধাৰণতে কৰ্মঘণ্টা, নিৰ্বাচিত বৃত্তি, শিক্ষা আৰু চাকৰিৰ অভিজ্ঞতাৰ পাৰ্থক্য লক্ষ্য কৰে।<ref>{{Cite web|url=http://www.genderequality.ie/en/GE/Pages/GenderPayGap|title=Gender Pay Gap|website=www.genderequality.ie|archive-url=https://web.archive.org/web/20210425124344/http://www.genderequality.ie/en/GE/Pages/GenderPayGap|archive-date=2021-04-25}}</ref> অৰ্থাৎ সমন্বিত মূল্যবোধে একে কামৰ বাবে মহিলা আৰু পুৰুষে কিমান উপাৰ্জন কৰে সেইটো প্ৰতিনিধিত্ব কৰে, আনহাতে অসামঞ্জস্যহীন মূল্যবোধে গড় পুৰুষ আৰু মহিলাই মুঠতে কিমান উপাৰ্জন কৰে সেইটো প্ৰতিনিধিত্ব কৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, আমেৰিকাত অ-সামঞ্জস্যহীন গড় মহিলাৰ বাৰ্ষিক দৰমহা গড় পুৰুষৰ দৰমহাৰ ৭৯–৮৩%, সমন্বিত গড় দৰমহাৰ তুলনাত ৯৫–৯৯%।.<ref>{{Cite web|date=2023-03-13|title=2023 Gender Pay Gap Report (GPGR)|url=https://www.payscale.com/research-and-insights/gender-pay-gap/|access-date=2023-04-20|website=Payscale - Salary Comparison, Salary Survey, Search Wages|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|date=2019-03-27|title=Progress on the Gender Pay Gap: 2019 - Glassdoor|url=https://www.glassdoor.com/research/gender-pay-gap-2019/|access-date=2021-03-09|website=Glassdoor Economic Research|language=en-US|archivedate=2021-03-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210324153845/https://www.glassdoor.com/research/gender-pay-gap-2019/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite report|date=Spring 2018|url=https://www.aauw.org/aauw_check/pdf_download/show_pdf.php?file=The-Simple-Truth|title=The Simple Truth About The Gender Wage Gap|location=1310 L St. NW, Suite 1000 Washington, DC 20005|access-date=19 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20170224051057/https://www.aauw.org/aauw_check/pdf_download/show_pdf.php?file=The-Simple-Truth|archive-date=2017-02-24|archivedate=2017-02-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170224051057/https://www.aauw.org/aauw_check/pdf_download/show_pdf.php?file=The-Simple-Truth|deadurl=yes}}</ref> এই ব্যৱধানৰ কাৰণসমূহ আইনী, সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক কাৰকৰ সৈতে জড়িত।<ref name=":0">{{cite press release|author=Eurostat|date=8 March 2017|title=Only 1 manager out of 3 in the EU is a woman... earning on average almost a quarter less than a man|url=https://ec.europa.eu/eurostat/documents/2995521/7896990/3-06032017-AP-EN.pdf}}</ref> ইয়াৰ ভিতৰত সন্তান জন্ম দিয়া (মাতৃত্বৰ শাস্তি বনাম পিতৃত্বৰ ব'নাছ), পিতৃ-মাতৃৰ ছুটী, [[লিংগ বৈষম্য]] আৰু লিংগ নীতি। ইয়াৰ উপৰিও লিংগ দৰমহাৰ ব্যৱধানৰ পৰিণতিয়ে ব্যক্তিগত অভিযোগক অতিক্ৰম কৰে, যাৰ ফলত অৰ্থনৈতিক উৎপাদন হ্ৰাস পায়, মহিলাৰ বাবে পেঞ্চন কম হয়, আৰু শিক্ষণৰ সুযোগ কম হয়। উন্নয়নশীল দেশসমূহত লিংগ দৰমহাৰ ব্যৱধান ৰাজহুৱা নীতিৰ দৃষ্টিকোণৰ পৰা উদ্ভৱ হ'ব পাৰে কাৰণ ইয়াৰ ফলত অৰ্থনৈতিক উৎপাদন হ্ৰাস পায়৷ ইয়াৰ অৰ্থ হ'ল মহিলাসকল বিশেষকৈ বৃদ্ধ বয়সত কল্যাণমূলক ধনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল হোৱাৰ সম্ভাৱনা বেছি।<ref name="Bandara">{{cite journal|first1=Amarakoon|last1=Bandara|title=The Economic Cost of Gender Gaps in Effective Labor: Africa's Missing Growth Reserve|url=https://doi.org/10.1080/13545701.2014.986153|journal=Feminist Economics|date=3 April 2015|issn=1354-5701|pages=162–186|volume=21|issue=2|doi=10.1080/13545701.2014.986153|s2cid=154698810}}</ref><ref name="Klasen">{{cite journal|first1=Stephan|last1=Klasen|title=The Impact of Gender Inequality on Economic Performance in Developing Countries|url=https://www.annualreviews.org/doi/10.1146/annurev-resource-100517-023429|journal=Annual Review of Resource Economics|date=5 October 2018|issn=1941-1340|pages=279–298|volume=10|issue=1|doi=10.1146/annurev-resource-100517-023429|s2cid=158819118}}</ref><ref name="Mandel">{{cite journal|first1=Hadas|last1=Mandel|first2=Michael|last2=Shalev|title=How Welfare States Shape the Gender Pay Gap: A Theoretical and Comparative Analysis|url=https://doi.org/10.1353/sof.0.0187|journal=Social Forces|date=1 June 2009|issn=0037-7732|pages=1873–1911|volume=87|issue=4|doi=10.1353/sof.0.0187|s2cid=20802566}}</ref> ==ঐতিহাসিক দৃষ্টিভংগী== [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ|আমেৰিকা]]ত ১৯৬০ চনৰ পৰা পুৰুষৰ তুলনাত মহিলাৰ দৰমহা বৃদ্ধি পাইছে। আমেৰিকাৰ লোকপিয়লৰ তথ্য অনুসৰি ১৯৬৩ চনত মহিলাৰ মধ্যম উপাৰ্জন পুৰুষৰ ৫৬% আছিল।<ref name=":04">{{Cite web|last=Maloney|first=Carolyn B.|date=April 2016|title=Gender Pay Inequity: Consequences for Women, Families and the Economy|url=https://www.jec.senate.gov/public/_cache/files/0779dc2f-4a4e-4386-b847-9ae919735acc/gender-pay-inequality----us-congress-joint-economic-committee.pdf|website=Joint Economic Committee}}</ref> ২০১৬ চনত মহিলাৰ মধ্যম উপাৰ্জন পুৰুষৰ ৭৯% লৈ বৃদ্ধি পাইছিল।<ref name=":04" /> ২০১৭ চনত প্ৰকাশিত ''ইনষ্টিটিউট ফৰ উইমেনছ পলিচি ৰিচাৰ্চ''ৰ বিশ্লেষণে ভৱিষ্যদ্বাণী কৰা হৈছে যে ২০৫৯ চনত গড় দৰমহাই সমতা লাভ কৰিব।<ref>{{Cite journal|last1=Pham|first1=Xuan|last2=Fitzpatrick|first2=Laura|last3=Wagner|first3=Richard|date=2018-01-01|title=The US gender pay gap: the way forward|url=https://doi.org/10.1108/IJSSP-01-2018-0002|journal=International Journal of Sociology and Social Policy|volume=38|issue=9/10|pages=907–920|doi=10.1108/IJSSP-01-2018-0002|s2cid=150122314|issn=0144-333X}}</ref> ২০২১ চনত ঐতিহাসিক লিংগ মজুৰি অনুপাত সন্দৰ্ভত কৰা এক অধ্যয়ন অনুসৰি দক্ষিণ [[ইউৰোপ]]ৰ মহিলাসকলে ১৩০০ৰ পৰা ১৮০০ চনৰ ভিতৰত অদক্ষ পুৰুষৰ তুলনাত প্ৰায় আধা মজুৰি লাভ কৰিছিল।উত্তৰ আৰু পশ্চিম ইউৰোপত এই অনুপাত বহু বেছি আছিল যদিও ১৫০০–১৮০০ চনৰ ভিতৰত ই হ্ৰাস পাইছিল।<ref>{{Cite journal|last1=Pleijt|first1=Alexandra de|last2=Zanden|first2=Jan Luiten van|title=Two worlds of female labour: gender wage inequality in western Europe, 1300–1800†|journal=The Economic History Review|year=2021|volume=74|issue=3|pages=611–638|language=en|doi=10.1111/ehr.13045|issn=1468-0289|doi-access=free}}</ref> ২০০৫ চনত ড’ৰিছ ৱেইচেলবামাৰ আৰু ৰুডলফ উইণ্টাৰ-এবমাৰে ৬০খনতকৈও অধিক দেশৰ ২৬০টাতকৈও অধিক প্ৰকাশিত দৰমহাৰ ব্যৱধানৰ অধ্যয়নৰ এক মেটা-বিশ্লেষণত দেখা গৈছে যে, ১৯৬০ চনৰ পৰা ১৯৯০ চনলৈকে বিশ্বজুৰি কেঁচা (অৰ্থাৎ অ-সামঞ্জস্যহীন) মজুৰিৰ পাৰ্থক্য চাৰিওফালৰ পৰা যথেষ্ট হ্ৰাস পাইছে, যি হৈছে ৬৫%ৰ পৰা ৩০%। এই অৱনতিৰ মূল কাৰণ আছিল মহিলাসকলৰ উন্নত শ্ৰম বজাৰৰ বৃত্তি বা আৰ্থিক সহযোগিতা (অৰ্থাৎ উন্নত শিক্ষা, প্ৰশিক্ষণ আৰু কৰ্মসংলগ্নতা)।<ref>{{cite journal|last1=Weichselbaumer|first1=Doris|last2=Winter-Ebmer|first2=Rudolf|year=2005|title=A Meta-Analysis on the International Gender Wage Gap|url=http://www.econ.jku.at/papers/2003/wp0311.pdf|journal=Journal of Economic Surveys|volume=19|issue=3|pages=479–511|doi=10.1111/j.0950-0804.2005.00256.x|citeseerx=10.1.1.318.9241|s2cid=88508221|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170809143528/http://www.econ.jku.at/papers/2003/wp0311.pdf|archivedate=2017-08-09|access-date=2024-03-29|deadurl=yes}}</ref> ১৯৯৮ চনত কৰা মজুৰিৰ ব্যৱধান সন্দৰ্ভত কৰা ৪১টা অভিজ্ঞতাভিত্তিক অধ্যয়নৰ আন এটা মেটা-বিশ্লেষণত আনুমানিক দৰমহাৰ ব্যৱধানত একেধৰণৰ সময়ৰ ধাৰা পোৱা গৈছে, যিটো প্ৰতি বছৰে প্ৰায় ১% হ্ৰাস হৈছে।<ref>{{cite journal|last1=Stanley|first1=T. D.|last2=Jarrell|first2=Stephen B.|date=1998|title=Gender Wage Discrimination Bias? A Meta-Regression Analysis|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-human-resources_fall-1998_33_4/page/947|journal=The Journal of Human Resources|volume=33|issue=4|pages=947–973|doi=10.2307/146404|jstor=146404}}</ref> ২০১১ চনত ব্ৰিটিছ চিএমআইৰ এক অধ্যয়নত এই সিদ্ধান্ত লোৱা হৈছে যে যদিহে বৰ্তমানৰ হাৰত মহিলা কাৰ্যবাহীসকলৰ দৰমহা বৃদ্ধি অব্যাহত থাকে, তেন্তে মহিলা আৰু পুৰুষ কাৰ্যবাহীসকলৰ উপাৰ্জনৰ মাজৰ ব্যৱধান ২১০৯ চনলৈকে অন্ত নপৰিব।<ref name="guardian equal pay cmi report">{{cite news|url=https://www.theguardian.com/society/2011/aug/31/cmi-equal-pay-report|title=Women executives could wait 98 years for equal pay, says report|author=Goodley, Simon|date=2011-08-31|work=[[The Guardian]]|access-date=August 31, 2011|location=London|quote=While the salaries of female executives are increasing faster than those of their male counterparts, it will take until 2109 to close the gap if pay grows at current rates, the Chartered Management Institute reveals.}}</ref> == মাপাংকন বা গণনা == অ-সামঞ্জস্যহীন লিংগ দৰমহাৰ ব্যৱধান বা লিংগ মজুৰিৰ ব্যৱধান সাধাৰণতে নিৰ্বাচিত নমুনাৰ সকলো শ্ৰমিক পুৰুষ আৰু মহিলাৰ পাৰিতোষিকৰ মাজৰ মধ্যম বা গড় গড় পাৰ্থক্য। ইয়াক সাধাৰণতে "পুৰুষ আৰু মহিলা কৰ্মচাৰীৰ গড় মুঠ ঘণ্টাৰ [বা বাৰ্ষিক] উপাৰ্জনৰ মাজৰ পাৰ্থক্যক পুৰুষৰ মুঠ উপাৰ্জনৰ শতাংশ হিচাপে" শতাংশ বা অনুপাত হিচাপে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা হয়।<ref name="ec.europa.eu">{{cite web|url=https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php/Gender_pay_gap_statistics|title=Gender pay gap statistics - Statistics Explained|website=ec.europa.eu|publisher=Eurostat}}</ref> কিছুমান দেশত ৰাষ্ট্ৰীয় লিংগ ব্যৱধান গণনাৰ বাবে কেৱল পূৰ্ণকালীন কৰ্মৰত জনসংখ্যাহে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।.<ref name="auto4">{{Cite web|last=Kochhar|first=Rakesh|date=11 December 2013|title=How Pew Research measured the gender pay gap|url=https://www.pewresearch.org/fact-tank/2013/12/11/how-pew-research-measured-the-gender-pay-gap/|publisher=Pew Research Center}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|date=20 February 2020|title=Australia's Gender Pay Gap Statistics|url=https://www.wgea.gov.au/data/fact-sheets/australias-gender-pay-gap-statistics|website=Australian Government Workplace Gender Equality Statistics|access-date=29 March 2024|archivedate=24 October 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181024073827/https://www.wgea.gov.au/sites/default/files/gender-pay-gap-statistic.pdf|deadurl=yes}}</ref> আন কিছুমান দেশৰ সমগ্ৰ শ্ৰমিক জনসংখ্যাৰ (অংশকালীন শ্ৰমিককে ধৰি) নমুনাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি লোৱা হয়৷ তেনে ক্ষেত্ৰত পূৰ্ণকালীন সমতুল্য (FTE) ব্যৱহাৰ কৰি কাম কৰা সমান পৰিমাণৰ দৰমহা পোৱা ঘণ্টাৰ পাৰিতোষিক লাভ কৰা হয়।<ref name="ec.europa.eu" /><ref>{{cite web|url=https://www.wgea.gov.au/addressing-pay-equity/what-gender-pay-gap|title=What is the gender pay gap? - The Workplace Gender Equality Agency|author=Workplace Gender Equality Agency|date=7 November 2013|website=wgea.gov.au|publisher=Australian Government|archive-url=https://web.archive.org/web/20151031163903/https://www.wgea.gov.au/addressing-pay-equity/what-gender-pay-gap|archive-date=31 October 2015|access-date=7 February 2019|archivedate=31 October 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151031163903/https://www.wgea.gov.au/addressing-pay-equity/what-gender-pay-gap|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=https://gender-pay-gap.service.gov.uk/public/assets/pdf/gender-pay-gap-explained.pdf|title=The Gender Pay Gap Explained|access-date=7 February 2019|website=gov.uk}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.dol.gov/wb/media/gender_wage_gap.pdf|title=Breaking down the gender wage gap|work=dol.gov|access-date=7 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20180728035654/https://www.dol.gov/wb/media/gender_wage_gap.pdf|archive-date=28 July 2018|url-status=dead|archivedate=28 July 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180728035654/https://www.dol.gov/wb/media/gender_wage_gap.pdf|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.census.gov/library/publications/2017/demo/p60-259.html|title=Income and Poverty in the United States: 2016|first=US Census|last=Bureau|website=www.census.gov}}</ref><ref>{{cite web|url=https://africacheck.org/reports/south-african-women-earn-27-less-men/|title=Do South African women earn 27% less than men?|date=27 September 2017|editor-last1=Wilkinson|editor-first1=Kate|editor-last2=Mwiti|editor-first2=Lee|website=Africa Check}}</ref><ref name=":2" /> বেচৰকাৰী সংস্থাসমূহে গণনাটো বিভিন্ন নমুনাৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰয়োগ কৰে। কিছুমানে গণনা কেনেকৈ কৰা হৈছিল আৰু কোনটো তথ্যৰ গোটত কৰা হৈছিল সেই বিষয়ে উপস্থাপন কৰে।<ref name="auto4" /> লিংগ দৰমহাৰ ব্যৱধান জাতিগত ভিত্তিত,<ref>{{cite web|url=https://iwpr.org/publications/gender-wage-gap-2017-race-ethnicity/|title=The Gender Wage Gap: 2017 Earnings Differences by Race and Ethnicity|date=7 March 2018|last1=Hegeswisch|first1=Ariane|last2=Williams-Baron|first2=Emma|website=Institute for Women's Policy Research|archive-url=https://web.archive.org/web/20180805071229/https://iwpr.org/publications/gender-wage-gap-2017-race-ethnicity/|archive-date=5 August 2018|url-status=dead|access-date=29 March 2024|archivedate=5 August 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180805071229/https://iwpr.org/publications/gender-wage-gap-2017-race-ethnicity/|deadurl=yes}}</ref> চহৰৰ ভিত্তিত,<ref>{{Cite web|url=https://www.businessinsider.com/gender-wage-pay-gap-charts-2017-3|title=These 8 charts show the glaring gap between men's and women's salaries in the US|date=15 March 2022|last1=Sheth|first1=Sonam|last2=Hoff|first2=Madison|last3=Ward|first3=Marguerite|last4=Tyson|first4=Taylor|website=Business Insider|url-access=registration}}</ref> চাকৰিৰ ভিত্তিত,<ref name="information-beautiful">{{Cite web|url=https://informationisbeautiful.net/visualizations/gender-pay-gap|title=Gender Pay Gap|last1=McCandless|first1=David|author-link1=David McCandless|last2=Quick|first2=Miriam|last3=Smith|first3=Stephanie|last4=Thomas|first4=Philippa|last5=Bergamaschi|first5=Fabio|website=Information is Beautiful}}</ref> বা এটা সংস্থাৰ ভিত্তিত মূল্যাংকন কৰিব পাৰি।<ref>{{cite news|date=2018-03-29|last=Suddath|first=Claire|title=New Numbers Show the Gender Pay Gap Is Real|url=https://www.bloomberg.com/news/features/2018-03-29/the-gender-pay-gap-is-real-say-new-numbers-from-the-u-k|access-date=2020-09-26|website=Bloomberg.com|url-access=subscription}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/technology/2018/03/26/google-reveals-uk-gender-pay-gap-17pc/|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220112/https://www.telegraph.co.uk/technology/2018/03/26/google-reveals-uk-gender-pay-gap-17pc/|archive-date=2022-01-12|url-access=subscription|url-status=live|title=Google reveals UK gender pay gap of 17pc|first=James|last=Titcomb|date=26 March 2018|via=www.telegraph.co.uk|newspaper=The Telegraph}}{{cbignore}}</ref><ref>{{cite web|url=https://news.microsoft.com/en-gb/2018/03/29/microsoft-publishes-gender-pay-data-for-uk/|title=Microsoft publishes gender pay data for UK|date=29 March 2018|website=Microsoft News Centre UK|publisher=Microsoft}}</ref> ==দেশভেদে লিংগ অনুসৰি মজুৰিৰ ব্যৱধান== এইটো OECD অনুসৰি অ-নিয়মিত মজুৰিৰ ব্যৱধানৰ গ্ৰাফ (পূৰ্ণকালীন কৰ্মচাৰীৰ মধ্যম উপাৰ্জন)।তদুপৰি বিশ্ব অৰ্থনৈতিক মঞ্চই ২০১৫ চনৰ তথ্য প্ৰদান কৰে যিয়ে ১৪৫খন দেশৰ লিংগভিত্তিক দৰমহাৰ ব্যৱধানৰ মূল্যায়ন কৰে। তেওঁলোকৰ মূল্যায়নত অৰ্থনৈতিক অংশগ্ৰহণ আৰু সুযোগ, শৈক্ষিক অৰ্হতা, স্বাস্থ্য আৰু জীয়াই থকা, আৰু ৰাজনৈতিক সবলীকৰণৰ নম্বৰৰ কথা লক্ষ্য কৰা হয়। [[File:Gender wage gap.svg|thumb|right|450px|none|Gender pay gap of employees in OECD countries<ref name=OECDemp>{{Citation |publisher=OECD |title=OECD Employment Outlook 2021 |doi=10.1787/5a700c4b-en |date=2021 |isbn=9789264708723 |s2cid=243542731 }}</ref>]] === অষ্ট্ৰেলিয়া === [[অষ্ট্ৰেলিয়া]]ত লিংগভিত্তিক দৰমহাৰ এক স্থায়ী ব্যৱধান দেখিবলৈ পোৱা যায়। ১৯৯০ চনৰ পৰা ২০২০ চনৰ ভিতৰত লিংগভিত্তিক দৰমহাৰ ব্যৱধান ১৩ৰ পৰা ১৯%ৰ ভিতৰত আছিল।<ref name="auto5">{{Cite web|url=https://www.wgea.gov.au/publications/australias-gender-pay-gap-statistics|title=Australia's Gender Pay Gap Statistics 2021|year=2021}}</ref> ২০২০ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত অষ্ট্ৰেলিয়াৰ লিংগভিত্তিক দৰমহাৰ ব্যৱধান আছিল ১৩.৪%।<ref name="auto5" />[[বিশ্ব বেংক]]ৰ এক প্ৰতিবেদনত এইটোও দেখা গৈছে যে [[অষ্ট্ৰেলিয়াৰ নাৰী|অষ্ট্ৰেলিয়াৰ মহিলা]]সকলৰ মাজৰ যিসকলে অংশকালীন চাকৰি কৰিছিল, বিবাহিত আছিল, যিবোৰ পৰিয়ালত লিংগভিত্তিক শ্ৰমৰ বিতৰণ আছিল, যিসকলৰ হাতত উচ্চ ক্ষমতা আছিল আৰু যিসকলে কৰ্মসন্তুষ্টি লাভ কৰিছিল, তেওঁলোকে তেওঁলোকৰ কৰ্মৰ সময় বৃদ্ধি কৰিবলৈ অনুপ্ৰাণিত হোৱা নাছিল।<ref>{{Cite book|chapter=Gender Differences in Employment and Why They Matter|date=2011-09-12|publisher=The World Bank|isbn=9780821388105|pages=[https://archive.org/details/genderequalityde0000unse/page/198 198–253]|doi=10.1596/9780821388105_ch5|title=World Development Report 2012|chapter-url=https://archive.org/details/genderequalityde0000unse/page/198}}</ref> === ব্ৰাজিল === গোলকীয় লিংগ ব্যৱধান প্ৰতিবেদন অনুসৰি, [[ব্ৰাজিলৰ নাৰী|ব্ৰাজিলে]] একে ধৰণৰ চাকৰিৰ বাবে দৰমহাৰ সমতাৰ ক্ষেত্ৰত ১৪৪খন দেশৰ ভিতৰত ৯৫ নং স্থান লাভ কৰিছে।<ref>{{cite web|last1=Derocher|first1=John|title=Student|url=http://reports.weforum.org/global-gender-gap-report-2018/latin-america-and-the-caribbean/|website=Global Gender Gap Report 2018|publisher=World Economic Forum|access-date=December 5, 2019}}</ref> [[ব্ৰাজিল]]ৰ নম্বৰ হৈছে ০.৬৮৪, যিটো ২০১৭ চনৰ গোলকীয় সূচকাংকৰ অলপ তলত। ২০১৭ চনত স্বাস্থ্য, জীয়াই থকা আৰু শৈক্ষিক প্ৰাপ্তিৰ উপ-সূচী দুয়োটাতে নিজৰ ব্যৱধান সম্পূৰ্ণৰূপে নাইকিয়া কৰা ৬খন দেশৰ ভিতৰত ব্ৰাজিল অন্যতম আছিল। <ref>{{Cite web|url=https://www.weforum.org/reports/the-global-gender-gap-report-2017|title=The Global Gender Gap Report 2017|website=World Economic Forum|access-date=2018-07-01}}</ref> === কানাডা === [[কানাডা]]ৰ যোগান শৃংখল পৰিচালকসকলৰ মাজত মজুৰিৰ সম্পৰ্কে কৰা এক অধ্যয়নত দেখা গৈছে যে মহিলাসকলে পুৰুষতকৈ বছৰি গড়ে ১৪,২৯৬ ডলাৰ কম উপাৰ্জন কৰে৷<ref name="supply">{{cite journal|last1=Larson|first1=Paul D.|last2=Morris|first2=Matthew|title=Sex and salary: Does size matter? (A survey of supply chain managers)|journal=Supply Chain Management|date=2014|volume=19|issue=4|pages=385–394|doi=10.1108/SCM-08-2013-0268}}</ref> একেদৰে স্বাস্থ্যসেৱা খণ্ডৰ এক অধ্যয়নত দেখা গৈছে যে বয়স, শিক্ষা আৰু অন্যান্য বৈশিষ্ট্যৰ বাবে পৰিসংখ্যাগতভাৱে সামঞ্জস্য স্থাপন কৰাৰ পিছত মহিলা স্বাস্থ্য পৰিচালকে মধ্যম পৰ্যায়ত পুৰুষতকৈ ১২% কম আৰু জ্যেষ্ঠ পৰ্যায়ত ২০% কম উপাৰ্জন কৰে।<ref name="healthcare">{{cite journal|last1=Gupta|first1=Neeru|last2=Bamcom|first2=Sarah A|last3=Singh|first3=Paramdeep|title=Looking beyond parity: Gender wage gaps and the leadership labyrinth in the Canadian healthcare management workforce|journal=Healthcare Management Forum|date=2023|volume=36|issue=1|pages=49–54|doi=10.1177/08404704221104435|pmid=35766880|pmc=9749556}}</ref> === চীন === গোলকীয় লিংগ ব্যৱধান প্ৰতিবেদন মতে, ২০১৮ চনত [[চীনৰ নাৰী|চীনৰ]] লিংগ ব্যৱধান ১৪৫ খন দেশৰ ভিতৰত ১১০ খন দেশত উল্লেখ কৰা হৈছে।<ref>{{cite web|last1=Derocher|first1=John|title=Student|url=http://reports.weforum.org/global-gender-gap-report-2018/latin-america-and-the-caribbean/|website=Global Gender Pay Gap Report|publisher=World Economic Forum|access-date=December 5, 2019}}</ref> বিশ্ব বেংকে শ্ৰেণীভুক্ত কৰা অনুসৰি উচ্চ মধ্যম আয়ৰ দেশ হিচাপে লিংগ ব্যৱধানৰ ক্ষেত্ৰত চীন হৈছে "বিশ্বৰ তৃতীয় সৰ্বনিম্ন উন্নত দেশ"।<ref name="Schwab2015">{{Cite book|url=http://www3.weforum.org/docs/GGGR2015/cover.pdf|title=The Global Gender Gap Report 2015|last1=Schwab|first1=Klaus|last2=Samans|first2=Richard|last3=Zahidi|first3=Saadia|last4=Bekhouche|first4=Yasmina|last5=Ugarte|first5=Paulina Padilla|last6=Ratcheva|first6=Vesselina|last7=Hausmann|first7=Ricardo|last8=Tyson|first8=Laura D'Andrea|publisher=World Economic Forum|year=2015}}</ref> === ভাৰত === {{Main|ভাৰতত লিংগ অনুসৰি মজুৰিৰ ব্যৱধান}} ২০১৩ চনৰ বাবে [[ভাৰত]]ত লিংগ দৰমহাৰ ব্যৱধান ২৪.৮১% বুলি অনুমান কৰা হৈছিল।<ref name="wageindicator">{{cite web|title=Gender Pay Gap in the Formal Sector: 2006 - 2013(September, 2013)|url=http://www.wageindicator.org/documents/publicationslist/publications-2013/gender-pay-gap-in-formal-sector-in-india-2006-2013|publisher=Wage Indicator Data Report|access-date=2024-03-29|archivedate=2023-09-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230916134903/https://wageindicator.org/documents/publicationslist/publications-2013/gender-pay-gap-in-formal-sector-in-india-2006-2013|deadurl=yes}}</ref> ইয়াৰ উপৰিও [[অৰ্থনীতি]]ত মহিলাৰ অংশগ্ৰহণৰ মাত্ৰা বিশ্লেষণ কৰাৰ সময়তে এখন প্ৰতিবেদনত ভাৰতক ইয়াৰ তালিকাৰ তলৰ ১০খন দেশৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে স্থান দিয়া হৈছে। এইদৰে অসমান দৰমহাৰ উপৰিও অসমান প্ৰতিনিধিত্বও আছে, কাৰণ ভাৰতীয় জনসংখ্যাৰ প্ৰায় আধা (মুঠৰ প্ৰায় ৪৮%) মহিলাসকলৰ প্ৰতিনিধিত্ব থাকিলেও কৰ্মশক্তিত তেওঁলোকৰ প্ৰতিনিধিত্ব মুঠ জনসংখ্যাৰ প্ৰায় এক চতুৰ্থাংশহে।<ref>{{Cite web|url=http://planningcommission.nic.in/plans/planrel/11thf.htm|title=Eleventh Five Year Plan 2007-2012|website=planningcommission.nic.in|access-date=2024-03-29|archivedate=2018-06-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180614192902/http://www.planningcommission.nic.in/plans/planrel/11thf.htm|deadurl=yes}}</ref> === আমেৰিকা === [[আমেৰিকাৰ নাৰী|আমেৰিকাত মহিলা]]ৰ গড় বাৰ্ষিক দৰমহা পুৰুষৰ গড় দৰমহাৰ ৭৮%ৰ পৰা ৮৩% বুলি অনুমান কৰা হৈছে। <ref>{{cite news|url=https://money.cnn.com/2015/04/13/news/economy/equal-pay-day-2015/|title=78 cents on the dollar: The facts about the gender wage gap|work=CNN Money|date=April 14, 2015|access-date=May 28, 2015|author=O'Brien, Sara Ashley|location=New York|archivedate=March 16, 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180316233315/http://money.cnn.com/2015/04/13/news/economy/equal-pay-day-2015/|deadurl=yes}}</ref><ref name="BLS2018">{{cite web|title=Women in the labor force: a databook|url=https://www.bls.gov/opub/reports/womens-databook/2018/pdf/home.pdf|publisher=US Bureau of Labor Statistics|access-date=24 August 2019|date=December 2018}}</ref><ref>{{cite report|date=Spring 2018|url=https://www.aauw.org/aauw_check/pdf_download/show_pdf.php?file=The-Simple-Truth|title=The Simple Truth About The Gender Wage Gap|location=1310 L St. NW, Suite 1000 Washington, DC 20005|access-date=19 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20170224051057/https://www.aauw.org/aauw_check/pdf_download/show_pdf.php?file=The-Simple-Truth|archive-date=2017-02-24|archivedate=2017-02-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170224051057/https://www.aauw.org/aauw_check/pdf_download/show_pdf.php?file=The-Simple-Truth|deadurl=yes}}</ref>বৰ্ণ শ্ৰেণীসমূহৰ মাজত প্ৰতিটো বৰ্ণ বা জনগোষ্ঠীৰ মহিলাসকলে একে গোটৰ পুৰুষতকৈ কম উপাৰ্জন কৰে।<ref name=":12">{{Cite journal|last1=Misra|first1=Joya|last2=Murray-Close|first2=Marta|date=November 1, 2014|title=The Gender Wage Gap in the United States and Cross Nationally: The Gender Wage Gap in the United States and Cross Nationally|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/soc4.12213|journal=Sociology Compass|language=en|volume=8|issue=11|pages=1281–1295|doi=10.1111/soc4.12213}}</ref> প্ৰকাশ্য বৈষম্যৰ বাহিৰেও একাধিক অধ্যয়নে অন্যান্য কাৰকৰ লগতে অংশকালীন কামত মহিলাৰ অধিক অংশগ্ৰহণ আৰু যত্নৰ দায়িত্বৰ বাবে শ্ৰম বজাৰত দীৰ্ঘম্যাদী অনুপস্থিতিৰ ক্ষেত্ৰত লিংগ দৰমহাৰ ব্যৱধান ব্যাখ্যা কৰিছে।<ref>{{cite web|title=An Analysis of Reasons for the Disparity in Wages Between Men and Women|url=https://www.shrm.org/hr-today/public-policy/hr-public-policy-issues/Documents/Gender%20Wage%20Gap%20Final%20Report.pdf|publisher=US Department of Labor; CONSAD Research Corp|access-date=August 24, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20160327195224/http://www.hawaii.edu/religion/courses/Gender_Wage_Gap_Report.pdf|archive-date=March 27, 2016|archivedate=March 27, 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160327195224/http://www.hawaii.edu/religion/courses/Gender_Wage_Gap_Report.pdf|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.factcheck.org/2012/06/obamas-77-cent-exaggeration/|website=FactCheck.org|title=Obama's 77-Cent Exaggeration|author=Jackson, Brooks|date=June 22, 2012}}</ref><ref>{{citation|url=http://www.aauw.org/files/2013/02/graduating-to-a-pay-gap-the-earnings-of-women-and-men-one-year-after-college-graduation.pdf|title=Graduating to a Pay Gap – The Earnings of Women and Men One Year after College Graduation|access-date=2024-03-29|archivedate=2018-03-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180316055829/https://www.aauw.org/files/2013/02/graduating-to-a-pay-gap-the-earnings-of-women-and-men-one-year-after-college-graduation.pdf}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist|30em}} [[শ্ৰেণী:লিংগ বৈষম্য]] [[শ্ৰেণী:লিংগভিত্তিক অধ্যয়ন]] [[শ্ৰেণী:নাৰীৰ অধিকাৰ]] [[শ্ৰেণী:নাৰীবাদ]] [[শ্ৰেণী:দেশভেদে নাৰী]] m106p0jnonwymub5uenmqpuc9f20xdr 10 106076 649183 425436 2026-11-02T19:29:37Z Maintenance script 11074 Use thumb.wikimedia.org for thumbnails ([[phab:T427465]], Operator: Ladsgroup) 649183 sanitized-css text/css /*--------------------------------------WIKIPEDIA TOP BANNER----------------------------------------*/ .wikilogo { background: url("//thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2e/विकि-हस्तः.png/215px-विकि-हस्तः.png"); background-repeat: no-repeat; background-position: top; } #topBanner { position: relative; } #topHeader { border: 1px; display: flex; flex-direction: column; border-radius: 10px; align-items: center; padding: 1rem; box-shadow: 0 5px 20px #ddd, 0 0 1px #ccc; } #heading { font-size: 2.5rem; text-align:center; margin-top:-0.5rem; } #statement { text-align:center; margin-top: -1.5rem; } .line { border-top: 1px solid rgb(116, 158, 220); min-width: 80%; } #time { text-align: center; } #links { margin-top: 1rem; } #desktopLinks { display: none; } .hlist ul { display: flex; flex-direction: row; justify-content: center; gap: 0.5rem; } @media only screen and (min-width: 1000px) { #links { display: none; } #desktopLinks { display: initial; margin-top: 1rem; } } /*----------------------------WIKIPEDIA CARDS----------------------------------------*/ .cards { width: auto; padding: 0.5rem; line-height: 1.75; border-radius: 10px; border: 1px; margin-bottom: 1rem; box-shadow: 0 5px 20px #ddd, 0 0 1px #ccc; } .cardTitle { display: flex; flex-direction: row; justify-content: flex-start; align-items:center; gap: 0.2rem; border: 1px solid #a3b0bf; border-radius: 10px; padding-left: 0.5rem; margin-bottom: 0.5rem; } #cardHeader { margin-top: 1rem; } #essayTitle { background-color:#cef2e0; } #essayTitle2 { background-color: #a6d4ff; } #doyouknow .cardTitle { background-color: #ffe0cc; } #proverb .cardTitle { background-color: #f2e6ff; } #otherproject .cardTitle { background-color: #c4e0ff; } #otherproject { border: 1px; border-radius: 10px; box-shadow: 0 5px 20px #ddd, 0 0 1px #ccc; padding:0.5rem; } @media only screen and (min-width: 720px) { #cardHeader{ display: grid; grid-template-columns: 1fr 1fr; gap: 1rem; width: auto; } #doyouknow, #proverb { margin-top:-1rem; } } 4uxkzra9l3zfua8z75usi7lwj3qzqmn 0 108204 649171 648663 2026-11-02T18:34:08Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649171 wikitext text/x-wiki {{Infobox organization |name=জাপান কনফেদাৰেচন অৱ এ এণ্ড এইচ বোম্ব চাফাৰ্চ্ অৰগেনাইজাচনচ্ |image= |logo=Nihon Hidankyō Logo.jpg |type= | leader_title = পৰিচালন সঞ্চালক | leader_name = [[চুৱেছি কাইদো]] |founded_date={{start date and age|1956|8|10}} |headquarters=ছিবাদাইমন, মিনাটো, টকিঅ’ |origins= |key_people= |area_served=জাপান |focus=পাৰমানৱিক অস্ত্ৰ নিৰস্ত্ৰীকৰণ |method=[[Lobbying]] |homepage={{url|http://www.ne.jp/asahi/hidankyo/nihon/}} }} '''নিহন হিদাংকো''' জাপান কনফেডাৰেচন অৱ এ- আৰু এইচ-বোম ছাফাৰাৰ্ছ অৰ্গেনাইজেচন, ১৯৫৬ চনত হিবাকুছাই গঠন কৰা এটা গোট, যাৰ লক্ষ্য আছিল জাপান চৰকাৰক ভুক্তভোগীসকলৰ প্ৰতি সমৰ্থন উন্নত কৰিবলৈ হেঁচা দিয়া আৰু পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ বিলুপ্তিৰ বাবে চৰকাৰসমূহক মাধ্যম কৰা।<ref>{{cite web|url=http://www.ne.jp/asahi/hidankyo/nihon/rn_page/english/index_english/index_english.html|title=Welcome to HIDANKYO|publisher=Japan Confederation of A- and H-Bomb Sufferers Organization (Nihon Hidankyo) website|accessdate=2007-08-31|archivedate=2023-09-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230907193450/http://www.ne.jp/asahi/hidankyo/nihon/rn_page/english/index_english/index_english.html|deadurl=yes}}</ref> সংস্থাটোৰ কাৰ্য্যকলাপৰ ভিতৰত আছিল হাজাৰ হাজাৰ সাক্ষীৰ বিৱৰণী প্ৰদান কৰা, প্ৰস্তাৱ আৰু ৰাজহুৱা আবেদন জাৰি কৰা আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘকে ধৰি বিভিন্ন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংস্থালৈ বাৰ্ষিক প্ৰতিনিধি দল প্ৰেৰণ কৰি বিশ্বব্যাপী পাৰমাণৱিক নীৰস্ত্ৰকৰণৰ পোষকতা কৰা।<ref name="NobelPrizeorg-2024">{{Cite web |title=The Nobel Peace Prize 2024 - Press release|url=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2024/press-release/ |date=2024-10-11 |access-date=2024-10-11 |website=NobelPrize.org |language=en-US}}</ref> এই সংস্থাটোৱে ২০২৪ চনৰ শান্তিৰ নোবেল বঁটা লাভ কৰে, “পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰমুক্ত বিশ্ব লাভ কৰাৰ প্ৰচেষ্টাৰে পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ আৰু কেতিয়াও ব্যৱহাৰ কৰিব নালাগে বুলি সাক্ষীৰ সাক্ষ্যৰ জৰিয়তে প্ৰমাণ কৰাৰ বাবে"।<ref name="NobelPrizeorg-2024" /><ref>{{cite web|url=https://www.telegraphindia.com/world/nobel-peace-prize-awarded-to-the-japanese-organisation-nihon-hidankyo-of-survivors-of-the-world-war-ii-atomic-bombings/cid/2054712|title=Nobel Peace Prize awarded to the Japanese organisation Nihon Hidankyo of survivors of the World War II atomic bombings|publisher=telegraphindia}}</ref> ==ইতিহাস== নিহন হিডাংকো হৈছে প্ৰতিটো হিৰোচিমা আৰু নাগাছাকিৰ প্ৰতিটো অঞ্চলৰ পৰা অহা পৰমাণু বোমাৰ বলি হোৱা লোকৰ জীৱিত গোটৰ দ্বাৰা গঠিত এটা দেশব্যাপী সংগঠন।<ref name="西日本新聞me">{{Cite web |title=被団協機能不全に 「はっちゃん」の努力 原爆を背負って(42) |url=https://www.nishinippon.co.jp/item/n/630110/ |access-date=11 October 2024 |website=西日本新聞me |language=ja}}</ref> ১৯৫৪ চনত আমেৰিকাই বিকিনি এটলত কৰা কেছল ব্ৰাভোৰ তাপ পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ পৰীক্ষাত হোৱা পৰিণতিৰ ফলত চুবুৰীয়া এটলৰ বাসিন্দা আৰু জাপানৰ মাছমৰীয়া জাহাজ ডাইগো ফুকুৰ্যু মাৰুৰ ২৩জন ক্ৰুৰ তীব্ৰ বিকিৰণ চিনড্ৰমৰ সৃষ্টি হয়। ইয়াৰ ফলত পিছৰ বছৰত হিৰোচিমাত পাৰমাণৱিক আৰু হাইড্ৰজেন বোমাৰ বিৰুদ্ধে জাপান কাউন্সিল গঠন কৰা হয়।<ref>{{Cite web |title=ヒロシマの記録１９５５ ９月 |trans-title=Hiroshima Records of September 1955 |url=https://www.hiroshimapeacemedia.jp/?p=26316 |access-date=11 October 2024 |website=中国新聞ヒロシマ平和メディアセンター |language=ja |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241110174133/https://www.hiroshimapeacemedia.jp/?p=26316 |archivedate=10 November 2024 |deadurl=yes}}</ref> এই আন্দোলনৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত আৰু সমৰ্থিত হৈ পৰমাণু বোমাৰ পৰা ৰক্ষা পোৱা লোকসকলে ১৯৫৬ চনৰ ১০ আগষ্টত নাগাছাকিত অনুষ্ঠিত হোৱা পৰিষদৰ দ্বিতীয় বাৰ্ষিক সন্মিলনত নিহন হিদাংকো প্ৰতিষ্ঠা কৰে। .<ref>{{Cite web |publisher=日本被団協 |title=被爆者の願いの実現をめざして、どのような運動をしてきたか |trans-title=What tyWhat kind of campaigns have been carried out to realize the wishes of atomic bomb survivors? |url=https://www.ne.jp/asahi/hidankyo/nihon/about/about2-02.html |language=ja |access-date=11 October 2024 |website=www.ne.jp |archivedate=27 November 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221127054440/https://www.ne.jp/asahi/hidankyo/nihon/about/about2-02.html |deadurl=yes }}</ref> কিন্তু ১৯৫৯ চনত বাওঁপন্থী জাপান ছ'চিয়েলিষ্ট পাৰ্টিৰ সৈতে আমেৰিকা-জাপান নিৰাপত্তা সন্ধি বিৰোধী আন্দোলনত পৰিষদে সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত হোৱাৰ লগে লগে আন্দোলনৰ সংহতি বিপন্ন হৈ পৰে।<ref>{{Cite web |title=ヒロシマの記録１９５９ ３月 |trans-title=Hiroshima Records of March 1959 |url=https://www.hiroshimapeacemedia.jp/?p=26262 |access-date=11 October 2024 |website=中国新聞ヒロシマ平和メディアセンター |language=ja |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241110174131/https://www.hiroshimapeacemedia.jp/?p=26262 |archivedate=10 November 2024 |deadurl=yes}}</ref> বৃহৎ সংখ্যক সমৰ্থকে পৰিষদৰ পৰা আঁতৰি যায় আৰু ৰক্ষণশীল লিবাৰেল ডেম'ক্ৰেটৰ সমৰ্থনত কঠোৰ কমিউনিষ্ট বিৰোধী ডেম'ক্ৰেটিক ছ'চিয়েলিষ্ট পাৰ্টিৰ নেতা মাছাটোছি মাটছুছিটাৰ নেতৃত্বত এটা নতুন সংগঠন গঠন কৰা হয়।<ref>{{Cite web |title=ヒロシマの記録１９６１ １１月 |trans-title=Hiroshima Records of November 1961 |url=https://www.hiroshimapeacemedia.jp/?p=26246 |access-date=11 October 2024 |website=中国新聞ヒロシマ平和メディアセンター |language=ja |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231004033017/https://www.hiroshimapeacemedia.jp/?p=26246 |archivedate=4 October 2023 |deadurl=yes}}</ref> ১৯৬১ চনত যেতিয়া ছোভিয়েট ইউনিয়নে পুনৰ পাৰমাণৱিক পৰীক্ষা আৰম্ভ কৰে, তেতিয়া পৰিষদৰ কমিউনিষ্ট শাখাই ইয়াক বাধা দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰে, যাৰ ফলত তীব্ৰ অভ্যন্তৰীণ উত্তেজনাৰ সৃষ্টি হয়।<ref>{{Cite web |title=ヒロシマの記録１９６１ ９月 |trans-title=Hiroshima Records of September 1961 |url=https://www.hiroshimapeacemedia.jp/?p=26244 |access-date=11 October 2024 |website=中国新聞ヒロシマ平和メディアセンター |language=ja |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230702005256/https://www.hiroshimapeacemedia.jp/?p=26244 |archivedate=2 July 2023 |deadurl=yes}}</ref> ইয়াৰ ফলত আন্দোলনটোৰ আৰু বিভাজন ঘটিল আৰু জাপান ছ'চিয়েলিষ্ট পাৰ্টি সমৰ্থিত এটা গোট, যিয়ে যিকোনো জাতিৰ পাৰমাণৱিক পৰীক্ষাক নিন্দা কৰে আৰু নতুন পৰিষদ হিচাপে গঠিত হয়।<ref>{{Cite web |date=1 May 2020 |title=原水禁とは – 原水禁 |trans-title=What is Gensuikin? |url=http://gensuikin.peace-forum.com/about_gensuikin/ |access-date=11 October 2024 |website=原水禁 – 核と人類は共存できない}}</ref> পাৰমাণৱিক বিৰোধী আন্দোলনৰ ভিতৰত এই উত্তেজনাৰ বাবে স্থানীয় পৰ্যায়তো কিছুমান প্ৰিফেকচাৰেল হিদাংকোৰ বিভাজন ঘটিছিল, যেনে হিৰোচিমাত, য’ত সমাজবাদী পাৰ্টি সমৰ্থিত আৰু কমিউনিষ্ট পাৰ্টি সমৰ্থিত দুয়োটা একে নামৰ হিদাংকো আছে। দেশজোৰা এই সংগঠনটোৱে অতিশয় ৰাজনীতিকৃত হোৱাৰ পিছত নিজেই ১৯৬৫ চনত যিকোনো কোনো ৰাজনৈতিক আন্দোলনৰ সৈতে মিলি যোৱাৰ সিদ্ধান্ত লয়।<ref name="西日本新聞me" /> ==কাৰ্যকলাপ== ২০২৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহলৈকে নিহন হিদাংকোৰ কাৰ্য্যকলাপসমূহৰ ভিতৰত আছে:<ref>{{Cite web |publisher=日本被団協 |url=https://www.ne.jp/asahi/hidankyo/nihon/about/about1-01.html |access-date=11 October 2024 |website=www.ne.jp |language=ja |trans-title=Introduction |title=紹介 |archivedate=1 November 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241101212140/https://www.ne.jp/asahi/hidankyo/nihon/about/about1-01.html |deadurl=yes }}</ref> *পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ বিলুপ্তিৰ পোষকতা আৰু ৰাষ্ট্ৰৰ ক্ষতিপূৰণৰ দাবী। *জাপান চৰকাৰ, ৰাষ্ট্ৰসংঘ আৰু অন্যান্য চৰকাৰৰ প্ৰতি আবেদনমূলক ব্যৱস্থা গ্ৰহণ। *পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ নিৰ্মূল আৰু আঁতৰোৱা, পাৰমাণৱিক নিৰস্ত্ৰকৰণৰ বাবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্ধি স্থাপন, আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্মিলন অনুষ্ঠিত, অপাৰমাণৱিক আইন প্ৰণয়ন আৰু হিবাকুছা সমৰ্থন ব্যৱস্থা বৃদ্ধি। *ঘৰুৱা আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত পাৰমাণৱিক বোমা বিস্ফোৰণৰ বাস্তৱতাৰ প্ৰতি সজাগতা বৃদ্ধি কৰা। *পাৰমাণৱিক বোমাৰ ক্ষতিৰ ওপৰত গৱেষণা, অধ্যয়ন, প্ৰকাশ, প্ৰদৰ্শনী আৰু সমাৱেশ। *হিবাকুছাৰ বাবে পৰামৰ্শ আৰু সহায়ক কাৰ্যকলাপ। ==মুখ্য নেতৃত্ব== ===বৰ্তমানৰ বিষয়াসকল<ref>{{Cite web |title=welcome to HIDANKYO in Japanese |url=https://www.ne.jp/asahi/hidankyo/nihon/english/about/about1-01.html |access-date=11 October 2024 |website=www.ne.jp |archivedate=25 August 2026 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260825034823/https://www.ne.jp/asahi/hidankyo/nihon/english/about/about1-01.html |deadurl=yes }}</ref>=== ====সহ-অধ্যক্ষ==== *টেৰুমি তানাকা: ১৩ বছৰ বয়সত নাগাছাকি হাইপ’চেণ্টাৰৰ পৰা ৩.২ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত বিকিৰণৰ সংস্পৰ্শলৈ আহিছিল; ১৪ জুন ২০১৭ তাৰিখে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে।<ref name="NS2018">{{Cite web |date=15 June 2018 |title=被団協 代表委員に田中重光氏 総会で選出 故谷口氏の |url=https://nordot.app/380181374566712417 |access-date=11 October 2024 |website=長崎新聞 |language=ja-JP |trans-title=Shigemitsu Tanaka elected as representative committee member of the Hidankyo at general meeting, succeeding the late Mr. Taniguchi |archivedate=9 January 2025 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250109172329/https://nordot.app/380181374566712417 |deadurl=yes }}</ref> *শ্বিগেমিটছু তানাকা: ৪ বছৰ বয়সত নাগাছাকি হাইপ'চেণ্টাৰৰ পৰা ৬ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত বিকিৰণৰ সংস্পৰ্শলৈ আহিছিল;<ref name="Messages"/> ২০১৮ চনৰ ১৪ জুনত কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name="NS2018"/> *টোছিউকি মিমাকি<ref>{{cite web|url=https://www.cbc.ca/news/world/nobel-peace-prize-laureate-2024-1.7348355|title=Japan's Nihon Hidankyo, organization of atomic bomb survivors, awarded the Nobel Peace Prize|publisher=[[CBC News]]|date=11 October 2024|access-date=11 October 2024}}</ref>: ৩ বছৰ বয়সত হিৰোচিমাত থকা নিজৰ ঘৰত বিকিৰণৰ সংস্পৰ্শলৈ আহিছিল;<ref name="Messages">{{Cite web |title=広島の声 – 広島・長崎の記憶～被爆者からのメッセージ |publisher=[[The Asahi Shimbun]] |trans-title=Voices of Hiroshima: Memories of Hiroshima and Nagasaki - Messages from atomic bomb survivors|url=https://www.asahi.com/hibakusha/hiroshima/h02-00003j.html |access-date=11 October 2024 |website=www.asahi.com}}</ref> ২০২২ চনৰ ৯ জুনত কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref name="Face">{{Cite web |date=9 June 2022 |title=日本被団協の代表委員に箕牧さん 大きな壁に挑む新たな「顔」|url=https://www.asahi.com/articles/ASQ696WVMQ67PITB00M.html |access-date=11 October 2024 |publisher=[[The Asahi Shimbun]] |website=朝日新聞デジタル |language=ja |trans-title=Minomaki appointed as representative committee member of the Japan Confederation of A-bomb Victims Organizations: A new "face" tackling a big challenge}}</ref> ====মহাসচিব==== *ছুইচি কিডো: ৫ বছৰ বয়সত নাগাছাকিত বিকিৰণৰ সংস্পৰ্শলৈ আহিছিল; ৭ জুন ২০১৭ তাৰিখে কাৰ্যভাৰ গ্ৰহণ কৰে।<ref name="Face"/> ====সহকাৰী মহাসচিব==== *টছিকো হামানাকা<ref>https://www.hjnews.com/world/japan-nobel-peace-prize/image_8add3468-446a-5a71-a0d2-c1f1a9cf3141.html{{Dead link|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *জিৰো হামাছুমি{{cn}} *মিছিকো কোডামা{{cn}} *মাছাকো ৱাডা<ref>{{Cite web |title=First reactions. Telephone interview, October 2024 |url=https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2024/nihon-hidankyo/interview/ |access-date=2024-10-12 |website=NobelPrize.org |language=en-US}}</ref> ====প্ৰাক্তন বিষয়াসকল==== *সুমিতেৰু তানিগুচিঃ ১৬ বছৰ বয়সত হাইপ’চেণ্টাৰৰ পৰা ১.৮ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত নাগাছাকি বোমাত গুৰুতৰভাৱে আহত; ২০ আগষ্ট ২০১৭ তাৰিখে মৃত্যুৰ আগলৈকে সহ-সভাপতি।<ref>{{Cite web |publisher=[[BBC]] |title=Nagasaki atomic bomb survivor Sumiteru Taniguchi dies at 88 |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-41094741.amp|access-date=11 October 2024|date=30 August 2017}}</ref> *টাকেছি ইটো: জন্ম হিৰোচিমা চহৰত। ইটোৱে পূৰ্বৰ হিৰোচিমা প্ৰিফেকচাৰেল ফাৰ্ষ্ট মিডল স্কুলত তৃতীয় বৰ্ষত পাৰমাণৱিক বোমাৰ সন্মুখীন হৈছিল; ২০০০ চনৰ ৩ মাৰ্চত তেওঁৰ মৃত্যুৰ আগলৈকে সহ-সভাপতি আছিল। *চুনাও চুবয়: ২০ বছৰ বয়সত হাইপ’চেণ্টাৰৰ পৰা ১.৫ কিলোমিটাৰ দূৰত হিৰোচিমা বোমাত গুৰুতৰভাৱে আহত; ২০২১ চনৰ ২৪ অক্টোবৰৰ মৃত্যুৰ আগলৈকে সহ-সভাপতি আছিল।<ref>{{Cite web |date=27 October 2021|title=Sunao Tsuboi: Campaigning Hiroshima survivor dies aged 96|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-59060950.amp |access-date=11 October 2024 |publisher=[[BBC]]}}</ref> *মিকিছ’ ইৱাছা: ১৬ বছৰ বয়সত হাইপ’চেণ্টাৰৰ পৰা ১.২ কিলোমিটাৰ দূৰৈৰ নিজৰ ঘৰত হিৰোচিমা বোমাত গুৰুতৰভাৱে আহত; ৭ ছেপ্টেম্বৰ ২০২০ তাৰিখে মৃত্যুৰ আগলৈকে সহ-সভাপতি।<ref>{{Cite web|title=Anti-nuclear crusader Mikiso Iwasa dies at the age of 91|url=https://www.asahi.com/sp/ajw/articles/13717777|access-date=11 October 2024|publisher=[[The Asahi Shimbun]]|date=25 September 2020}}{{Dead link|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==সন্মান== *২০০৩: শ্বেন মেকব্ৰাইড শান্তি বঁটা<ref>{{cite web |url=https://ipb.org/sean-macbride-peace-prize/ |title=Seán MacBride Peace Prize |publisher=[[International Peace Bureau]] }}</ref> *২০১০: নোবেল বঁটা বিজয়ীৰ বিশ্ব সন্মিলনৰ পৰা সামাজিক সক্ৰিয়তাৰ বঁটা<ref>{{Cite web |date=11 October 2024 |title=Japanese atomic bomb survivor organisation Nihon Hidankyo wins Nobel Peace Prize: All you need to know |url=https://indianexpress.com/article/what-is/nobel-peace-prize-goes-to-japanese-organization-nihon-hidankyo-9615409/ |access-date=11 October 2024 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> *২০২৪: শান্তিৰ [[নোবেল বঁটা]]<ref name="NobelPrizeorg-2024" /> নোবেল বঁটা লাভ কৰাৰ পূৰ্বে নিহন হিদাংকোক ১৯৮৫, ১৯৯৪ আৰু ২০১৫ চনত চুইজাৰলেণ্ডৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শান্তি ব্যুৰোৰ দ্বাৰাও মনোনীত কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |url=https://www.japantimes.co.jp/opinion/2015/08/01/commentary/atomic-bomb-survivors-nominated-nobel-prize/#.Vdtc7yWqqkp |title=Atomic bomb survivors nominated for Nobel prize |work=[[The Japan Times]] |first1=Jeff |last1=Kingston |date=2015-08-01 |url-access=subscription}}</ref> ==তথ্য সূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:অনুষ্ঠান প্ৰতিষ্ঠান]] [[শ্ৰেণী:নোবেল বঁটা প্ৰাপ্ত সংস্থা]] r73i3ln0mve24q9m1a8dapgxp9ewgtr 0 109308 649227 568277 2026-11-03T03:11:01Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649227 wikitext text/x-wiki {{Infobox waterfall | name = লাংছিয়াং জলপ্ৰপাত | photo = Langshiang Falls Located in Sangriang, Nongstoin.jpg | photo_caption = লাংছিয়াং জলপ্ৰপাত | location = পশ্চিম খাচী পাহাৰ জিলা, [[মেঘালয়]], [[ভাৰত]] | coords = {{coord|25.44521|N|91.22866|E|type:waterbody_scale:50000|format=dms|display=inline,title}} | elevation = | map = India Meghalaya#India | map_width = 220 | map_caption = ভাৰতত অৱস্থান | type = Plunge | height = {{convert|337|m}} | height_longest = | average_width = | number_drops = 1 | average_flow = | watercourse = কিনচি নদী }} '''লাংছিয়াং জলপ্ৰপাত''' ({{Lang-en| Langshiang Falls}}) সাংগ্ৰিয়াং গাঁৱৰ ওচৰত, [[ভাৰত]] ৰ পশ্চিম খাছি পাহাৰ জিলাত, [[নংষ্টয়ন]] ৰ পৰা ২৪ কিলোমিটাৰ। [[মেঘালয়]] ৰ মাউপন গাঁৱৰ পৰাও ইয়াক চাব পাৰি। .<ref>{{cite web | url =http://www.india9.com/i9show/-Meghalaya/Langshiang-Falls-44329.htm | title =Langshiang Falls | work = | first = | last = | publisher =india9 | accessdate =2010-06-20 | archiveurl =https://web.archive.org/web/20160303201101/http://www.india9.com/i9show/-Meghalaya/Langshiang-Falls-44329.htm | archivedate =2016-03-03 | deadurl =yes}}</ref> জলপ্ৰপাতটোৰ মুঠ উচ্চতা সাধাৰণতে প্ৰায় ৩৩৭ মিটাৰ (১,১০৬ ফুট) বুলি উল্লেখ কৰা হয়। কিন্তু সেইটো নিশ্চিত কৰা প্ৰয়োজন।<ref>{{cite web | url =http://www.world-waterfalls.com/waterfall.php?num=973 | title =Langshiang Falls | work = | first = | last = | publisher =World Waterfalls Database | accessdate =2010-06-20 | archivedate =2010-12-01 | archiveurl =https://web.archive.org/web/20101201164323/http://world-waterfalls.com/waterfall.php?num=973 | deadurl =yes }}</ref> উচ্চতাক সঠিক বুলি বিবেচনা কৰিলে ই ভাৰতৰ ৩য় সৰ্বোচ্চ জলপ্ৰপাত।<ref>{{cite web|last=|first=|title=Showing all Waterfalls in India|url=http://www.world-waterfalls.com/database.php?s=T&amp;amp;amp;t=G&amp;amp;amp;category=country&amp;amp;amp;search=India&amp;amp;amp;orderby=height%20DESC|publisher=World Waterfalls Database|accessdate=2010-06-20}}{{Dead link|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> লংছিয়াং নংষ্টয়নৰ পৰা প্ৰায় ২৪-২৫ কিলোমিটাৰ, চাংৰিয়াং গাঁৱৰ পৰা প্ৰায় ৩০ মিনিট খোজ কাঢ়িলেই পাব। শক্তিশালী কিনছি নদীখন বিভাজিত হৈ লেংচং (লেংছিয়াং) অঞ্চলৰ কোনোবা ঠাইত সংযুক্ত হোৱাৰ পিছত এছিয়াৰ দ্বিতীয় বৃহত্তম নদী দ্বীপ গঠন কৰে। নদীখনে এটা উপত্যকাৰ মাজেৰে পাৰ হৈ ‘ৱেই স্পি’ নামৰ এটা পুখুৰী গঠন কৰে আৰু ইয়াৰ চাৰিওফালে উশাহ লোৱাৰ দৰে বিশাল শিলৰ ঢাল। তাৰ পিছত নদীখনে ইয়াক তললৈ ডাইভাৰ্ট কৰি এটা গভীৰ গৰ্জলৈ লৈ যায় আৰু জনপ্ৰিয়ভাৱে ‘লেংছিয়াং জলপ্ৰপাত’ বা ‘ক্ষৈদ উৰ-নাৰ’ নামেৰে জনাজাত ৰাজ্যখনৰ অন্যতম ওখ আৰু ডাঙৰ জলপ্ৰপাত গঠন কৰে। ইয়াৰ পৰা মাউপন গাঁওকে ধৰি চাৰিওফালৰ বসতি আৰু ইয়াৰ চাৰিওফালে থকা সেউজীয়া লন পাহাৰৰ সৰ্বোত্তম প্যানোৰামিক দৃশ্য উপলব্ধ। লেংচঙত কেইটামান জলপ্ৰপাত আছে, ৱেই স্পিৰ ওচৰতে ‘কাছিদ চং’ জলপ্ৰপাত আৰু ‘ৱেই স্পি’ জলপ্ৰপাত নামৰ দুটা জলপ্ৰপাত আছে। নদীখন তললৈ বৈ যোৱাৰ লগে লগে ই এটা গভীৰ গৰ্জ আৰু কিনছি এইচ ই পি নামেৰে জনাজাত আগন্তুক প্ৰকল্পৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যায়। এই প্ৰকল্পই উন্নয়ন আৰু পৰ্যটনৰ প্ৰসাৰৰ দৰে গৌণ সুবিধাসমূহ যথেষ্ট বৃদ্ধি কৰিব। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:মেঘালয়]] [[শ্ৰেণী:মেঘালয়ৰ পৰ্যটনস্থলী]] [[শ্ৰেণী:মেঘালয়ৰ জলপ্ৰপাত]] ntv4yoq0t1zveenbdoo7ia7z9asslp0 4 109675 649296 465209 2026-11-03T08:50:16Z হানিফ আলী 19725 /* অংশগ্ৰহণকাৰী */ 649296 wikitext text/x-wiki অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজ আৰু CIS-A2Kৰ যৌথ উদ্যোগত গুৱাহাটীস্থ '''[[ভাৰতীয় বেংক ব্যৱস্থাপনা প্ৰতিষ্ঠান]], গুৱাহাটী''' (IIBM, Guwahati)ত দিনজোৰা কাৰ্যসূচীৰে '''প্ৰথমখন অসমীয়া ৱিকিসংযোগ সন্মিলন''' অনুষ্ঠিত কৰিবলৈ ওলাইছোঁ৷ এই সন্মিলনত [[ৱিকিপিডিয়া:অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া মেণ্টৰশ্বিপ কাৰ্যসূচী|অসমীয়া ৱিকিমিডিয়া সমাজৰ মেণ্টৰশ্বিপ কাৰ্যসূচী]]ৰ প্ৰথম পৰ্যায়ৰ আনুষ্ঠানিক সামৰণিৰ লগতে অসমীয়া ৱিকিউৎস আৰু অসমীয়া ৱিকিউদ্ধৃতিৰ বৰ্ষপূৰ্তি উদযাপন কৰা হ'ব৷ ==স্থান== নামদফা পেক্ষাগৃহ, আইআইবিম, খানাপাৰা, জৱাহৰ নগৰ, কামৰূপ (ম)-৭৮১০২২<br /> [https://iibm.ac.in/ Namdapha Hall, IIBM, Jawahar Nagar Guwahati, Kamrup(M) Pin-781022 Assam, India] ==তাৰিখ== ৫ জানুৱাৰী, ২০২৫, দেওবাৰ == আয়োজন == {{Multicol}} === আয়োজক === * [[User:Ishanjyotibora|ঈশান জ্যোতি বৰা]] * [[User:Nayan j Nath|নয়ন জ্যোতি নাথ]] ===সমন্বয়ক=== * [[User:Joli|জলি ৰুমী বৰা]] {{Multicol-break}} === সংগঠন === [[File:Logo of Assamese Wikimedia Community.png|200px]] {{Multicol-end}} {{Multicol}} <!-- === Funded by === [[File:Wikimedia_Foundation_logo_-_vertical.svg|200px]]--> {{Multicol-break}} ==== যৌথ উদ্যোগ ==== [[File:Access To Knowledge, The Centre for Internet Society logo.png|200px]] {{Multicol-end}} ==মেটা== [https://meta.wikimedia.org/wiki/First_Assamese_WikiSanjog_Conference_2025 First Assamese WikiSanjog Conference 2025] ==অংশগ্ৰহণকাৰী== # [[User:Ishanjyotibora|Ishanjyotibora]] ([[User talk:Ishanjyotibora|talk]]) 17:14, 3 December 2024 (UTC) # [[User:অনামিকা(চুমু) বড়া|অনামিকা(চুমু) বড়া]] ([[User talk:অনামিকা(চুমু) বড়া|talk]]) 18:04, 4 December 2024 (UTC) # [[User:Manjil Konwar|Manjil Konwar]] ([[User talk:Manjil Konwar|talk]]) 18:18, 4 December 2024 (UTC) # [[User:BhuyanBhaskar|BhuyanBhaskar]] ([[User talk:BhuyanBhaskar|talk]]) 01:21, 5 December 2024 (UTC) # [[User:Saurabhsaha|Aryan]] ([[User talk:Saurabhsaha|talk]]) 03:42, 5 December 2024 (UTC) #[[User:Rajdweep nlb|Rajdweep nlb]] ([[User talk:Rajdweep nlb|talk]]) 07:39, 5 December 2024 (UTC) #[[User:Jyoti Chiring|Jyoti Chiring]] ([[User talk:Jyoti Chiring|talk]]) 10:09, 5 December 2024 (UTC) # [[User:দিব্য দত্ত|দিব্য দত্ত]] ([[User talk:দিব্য দত্ত|talk]]) 07:59, 6 December 2024 (UTC) # [[User:দিম্পল দাস|দিম্পল দাস]] ([[User talk:দিম্পল দাস|talk]]) 08:11, 6 December 2024 (UTC) # [[User:নিপন নিয়ৰ শেনছোৱা|নিপন নিয়ৰ শেনছোৱা]] ([[User talk:নিপন নিয়ৰ|talk]]) 13:44, 6 December 2024 (UTC) # [[User:কুমুদ ঘোষ|কুমুদ ঘোষ]] ([[User talk:কুমুদ ঘোষ|talk]]) 08:24, 6 December 2024 (UTC) # [[User:Naruna Baruah|Naruna Baruah]] ([[User talk:Naruna Baruah|talk]]) 08:37, 6 December 2024 (UTC) # [[সদস্য:Aryan|Aryan]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Aryan|বাৰ্তা]]) 05:10, 6 January 2025 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:দীপকজ্যোতি মহন্ত|দীপকজ্যোতি মহন্ত]] ([[সদস্য বাৰ্তা:দীপকজ্যোতি মহন্ত|বাৰ্তা]]) 10:49, 18 January 2025 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Priyankush Deka|Priyankush Deka]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Priyankush Deka|বাৰ্তা]]) 10:52, 18 January 2025 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Babulbaishya|বাবুল বৈশ্য]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Babulbaishya|বাৰ্তা]]) 10:55, 18 January 2025 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Aryan|Aryan]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Aryan|বাৰ্তা]]) 10:58, 18 January 2025 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Pranamikaadhikary|Pranamikaadhikary]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Pranamikaadhikary|বাৰ্তা]]) 11:12, 18 January 2025 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:JAKHINI|Bibhuti Gogoi]] ([[সদস্য বাৰ্তা:JAKHINI|বাৰ্তা]]) 11:19, 18 January 2025 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Dasdipankar2005|দিপাংকৰ দাস]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Dasdipankar2005|বাৰ্তা]]) 11:20, 18 January 2025 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Nayan j Nath|Nayan j Nath]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Nayan j Nath|বাৰ্তা]]) 11:36, 18 January 2025 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:AjayDas|AjayDas]] ([[সদস্য বাৰ্তা:AjayDas|বাৰ্তা]]) 11:37, 18 January 2025 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:কেশৱ ফুকন|কেশৱ ফুকন]] ([[সদস্য বাৰ্তা:কেশৱ ফুকন|বাৰ্তা]]) 11:45, 18 January 2025 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:পৱন বৰ্মন|পৱন বৰ্মন]] ([[সদস্য বাৰ্তা:পৱন বৰ্মন|বাৰ্তা]]) 12:03, 18 January 2025 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Rumi Borah~aswiki|Rumi Borah~aswiki]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Rumi Borah~aswiki|বাৰ্তা]]) 13:32, 18 January 2025 (ইউ.টি.চি.) #[[সদস্য:অঞ্জুমণি শইকীয়া|অঞ্জুমণি শইকীয়া]] ([[সদস্য বাৰ্তা:অঞ্জুমণি শইকীয়া|বাৰ্তা]]) 15:13, 18 January 2025 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:Anjal2019|Anjal2019]] ([[সদস্য বাৰ্তা:Anjal2019|বাৰ্তা]]) 06:10, 20 January 2025 (ইউ.টি.চি.) # [[সদস্য:হানিফ আলী|হানিফ আলী]] ([[সদস্য বাৰ্তা:হানিফ আলী|বাৰ্তা]]) 08:50, 3 November 2026 (ইউ.টি.চি.) ==কাৰ্যসূচী== * পুৱা ১০:০০ বজাত- আৰম্ভণি, আঁত ধৰিব প্ৰণামিকা অধিকাৰীয়ে</br> * ১০-১৫ বজাত : _'অসমীয়া ৱিকিৰ ইতিহাস'_ , চমু বক্তব্য-গীতাৰ্থ বৰদলৈয়ে</br> * ১০-৩০ বজাত : ' _বৰ্ষশ্ৰেষ্ঠ ৱিকিমিডিয়ান বঁটা_ 'ৰ আঁৰৰ কথা আৰু বঁটা প্ৰদান৷ আঁত ধৰিব : নয়ন জ্যোতি নাথে</br> **বঁটাত থাকিব নগদ ধন হিচাপে ৫০০১ টকা, আগবঢ়াব নয়ন জ্যোতি নাথে</br> **কিতাপৰ টোপোলা আগবঢ়াব প্ৰিয়াংকুশ ডেকা আৰু অনামিকা বড়াই</br> **মানপত্ৰ আগবঢ়াব ভাস্কৰ ভূঞাই</br> **ট্ৰফী আগবঢ়াব দিব্য দত্তই</br> * ১০-৪৫ বজাত : অৱদানৰ ভিত্তিত মেণ্টিসকলক পদক প্ৰদান: **সকলো প্ৰকল্পৰ মুঠ সৰ্বাধিক সম্পাদনা **সৰ্বাধিক নতুন প্ৰবন্ধ সৃষ্টি **শ্ৰেষ্ঠ প্ৰবন্ধ *১১ বজাত : চাহ-বিৰতি </br> *১১-১৫ বজাত: আমন্ত্ৰিত অতিথি মেদিনী চুব্বুৰ দ্বাৰা বক্তৃতা/প্ৰেজেণ্টছন (বক্তৃতাৰ বিষয় তেখেতে সুধি নিশ্চিত কৰা হ'ব) </br> *১১-৪৫ বজাত : নিৰ্বাচিত মেণ্টিৰ ৱিকিসংযোগৰ অভিজ্ঞতা-বৰ্ণনা (স্বেচ্ছাই প্ৰদান কৰা দুই-তিনি মিনিটৰ ভাষ্য)</br> *১২ বজাত : মেণ্টিক শুভেচ্ছাপত্ৰ/মানপত্ৰ আৰু টিচাৰ্ট প্ৰদান৷ শুভেচ্ছাপত্ৰ বিতৰণ কৰিব-সমন্বয়ক দিব্য দত্তই৷ সহযোগ কৰিব সমন্বয়ক -ঈশান জ্যোতি বৰাই </br> *১ বজাত : আহাৰ বিৰতি</br> *২ বজাৰ পৰা ৪ বজালৈ : হাতে-কামে ৱিকি৷ সহযোগ কৰিব উপস্থিত মেণ্টৰসকলে</br> * হাতে-কামে ৱিকিৰ কাৰ্যসূচী: </br> ** ক. ৱিকিউৎসত ৩০ পৃষ্ঠামানৰ কিতাপ এখনৰ মুদ্ৰণ সংশোধন, বৈধকৰণ আৰু ট্ৰেন্সক্লুছন৷</br> ** খ. কমন্সত সেইদিনা তোলা কমেও এখনকৈ ফটো আপলোড৷</br> ** গ. ৱিকিউদ্ধৃতিত কমেও ২ টাকৈ উদ্ধৃতি সংযোজন৷</br> ** ঘ. ৱিকিপিডিয়াত কমেও ৫ টাকৈ সম্পাদনা৷</br> ** ঙ. ৱিকিডাটাত কমেও এটাকৈ প্ৰবন্ধ সংযোগ নাইবা এটাকৈ আইটেম সৃষ্টি৷</br> *৪ বজাত : চাহ আৰু মুকলি আড্ডা৷</br> ==চিত্ৰ সম্ভাৰ== <gallery> চন্দন চিৰিং ফুকনলৈ শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জ্ঞাপন কৰিছে চানক্য কুমাৰ দাস আৰু ৰুমী বৰাই (৩).jpg|Tribute to Chandan Chiring Phukan Partcipants of the Assamese Wikisanjog Conference 2025 showing Wiki sign.jpg|Partcipants of the Assamese Wikisanjog Conference 2025 showing Wiki sign A few male participants flaunting their Assamese wikimedia community Tees at AWC, 2025.jpg|A few male participants flaunting their Assamese wikimedia community Tees A mentee sharing his experience at Assamese wikisanjog conference.jpg|A mentee sharing his experience at Assamese wikisanjog conference Dessert in 1st assamese wikisanjog conferrence.jpg|Dessert in 1st assamese wikisanjog conferrence Dimple Das being awarded Assamese wikisanjog certificate.jpg|A mentee being awarded Assamese wikisanjog certificate Female participants of AWC 2025.jpg|Female participants of AWC 2025 Hands-on session of Assamese wikisanjog conference 2025.jpg|Hands-on session of Assamese wikisanjog conference Indian Institute of Bank Management (IIBM) Guwahati.jpg|Indian Institute of Bank Management (IIBM) Guwahati Ishan Jyoti Bora during the hands-on session of AWC 2025.jpg|Ishan Jyoti Bora during the hands-on session Jyoti Chiring , while accepting the Best Assamese Wikimedian of the year award.jpg|Jyoti Chiring , while accepting the Best Assamese Wikimedian of the year award Jyoti Chring and Anjal Borah cutting the cake at AWC 2025.jpg|Jyoti Chring and Anjal Borah cutting the cake at AWC 2025 Manjil Konwar speaking a few words at AWC 2025.jpg|Manjil Konwar speaking a few words at AWC 2025 Nayan Nath at Cake cutting ceremony of AWC 2025.jpg|Nayan Nath at Cake cutting ceremony of AWC 2025 Non-veg platter during the First WikiSanjog Conference 2025 - plain rice, dal, rajma, fish with mustard, chicken curry, carrot and cucumber salad, pickle, green chili, papad, and kheer. 03.jpg|Non-veg platter during the First WikiSanjog Conference 2025 Organizers and prize winners of Wikipedia Asian month contest for aswiki.jpg|Organizers and prize winners of Wikipedia Asian month contest for aswiki Babul Baishya with the mentees at AWC 2025.jpg|Babul Baishya with the mentees at AWC 2025 Pranamika Adhikary at introductory session of AWC 2025 (cropped).jpg|Pranamika Adhikary at introductory session of AWC 2025 জ্যোতি চিৰিং, Jyoti Chiring.jpg|Jyoti Chring - Assamese wikimedian of the year প্ৰথম অসমীয়া ৱিকিসংযোগ সন্মিলনত জ্যেষ্ঠ ৱিকিমিডিয়ান অঞ্জল বৰা.jpg|Anjal Borah at AWC 2025 </gallery> [[শ্ৰেণী:ৱিকিপিডিয়া সন্মিলন]] bxo38zcx4z7vxo8qc77zhsns2cagwaq 0 112566 649313 538464 2026-11-03T10:52:08Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649313 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | name = ৰিয়া ৰাজেশ্বৰী কুমাৰী | birth_date = {{birth date and age|1991|12|10|df=yes}} | birth_place = [[দিল্লী]], ভাৰত | nationality = ভাৰতীয় | alma_mater = [[মানৱ ৰচনা আন্তৰ্জাতিক গৱেষণা আৰু অধ্যয়ন প্ৰতিষ্ঠান]] | occupation = {{hlist|ক্ৰিড়া শ্বুটাৰ|ফেশ্বন ডিজাইনাৰ}} | spouse = মাহতাব সিং (মৃত্যু ২০১৩) | parents = [[ৰন্ধিৰ সিং (ক্ৰিড়া প্ৰশাসক)|ৰন্ধিৰ সিং]] (পিতৃ) বিনীতা সিং (মাতৃ) | relatives = | medaltemplates = {{MedalSport|মহিলাৰ [[শ্বুটিং ক্ৰীড়া|শ্বুটিং]]}} {{পদক দেশ|{{IND}}}} {{পদক প্ৰতিযোগিতা|[[এছিয়ান গেমছ]]}} {{MedalSilver|[[২০২২ এছিয়ান গেমছ|২০২২ হাংঝো]]|[[২০২২ এছিয়ান গেমছত শ্বুটিং|মহিলাৰ ফান্দ দল]]}} {{MedalCompetition|[[এছিয়ান শ্বুটিং চেম্পিয়নশ্বিপ|এছিয়ান চেম্পিয়নশ্বিপ]]}} {{MedalGold|[[২০১৬ এছিয়ান শ্বটগান চেম্পিয়নশ্বিপ|২০১৬ আবুধাবি]]|ট্ৰেপ দল}} }} '''ৰিয়া ৰাজেশ্বৰী কুমাৰী'''({{lang-en|:Ria Rajeshwari Kumari}}, জন্ম ১০ ডিচেম্বৰ ১৯৯১) এগৰাকী ভাৰতীয় ক্ৰীড়া শ্বুটাৰ আৰু ফেশ্বন ডিজাইনাৰ। কুমাৰী এগৰাকী ট্ৰেপ শ্বুটাৰ আৰু ঘৰুৱা আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় দুয়োটা প্ৰতিযোগিতাতে পদক লাভ কৰিছে।<ref name=":5" /><ref name=":3" /> ২০২২ চনত হাংঝোত অনুষ্ঠিত এছিয়ান গেমছত মহিলা ট্ৰেপ টিম ইভেণ্টত ৰূপৰ পদক লাভ কৰে।<ref>{{Cite news |last=Khanna |first=Bharat |date=2023-10-02 |title=Like father, like daughter: Shooter repeats family feat |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chandigarh/like-father-like-daughter-shooter-repeats-family-feat/articleshow/104097709.cms?from=mdr |access-date=2023-10-24 |issn=0971-8257 |archive-date=19 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231019044212/https://timesofindia.indiatimes.com/city/chandigarh/like-father-like-daughter-shooter-repeats-family-feat/articleshow/104097709.cms?from=mdr |url-status=live }}</ref> ২০২৪ চনত পেৰিছত অনুষ্ঠিত হোৱা ২০২৪ চনৰ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিকত মহিলা ট্ৰেপ ইভেণ্টত অংশগ্ৰহণ কৰে।<ref>{{Cite web |date=2024-07-31 |title=Paris Olympics, Day 5: Why India is unlikely to win a medal at the Games today |url=https://indianexpress.com/article/sports/sport-others/paris-olympics-day-5-india-no-medals-today-july-31-9486378/ |url-access=subscription |access-date=2024-08-03 |website=The Indian Express |language=en |archive-date=3 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240803153622/https://indianexpress.com/article/sports/sport-others/paris-olympics-day-5-india-no-medals-today-july-31-9486378/ |url-status=live }}</ref> ২০২৪ চনৰ হিচাপত তেওঁ বিশ্বৰ নৱম স্থানৰ মহিলা ট্ৰেপ শ্বুটাৰ।<ref name=":9">{{Cite web |last=The Bridge Desk |date=2024-04-03 |title=Four more players added to TOPS Core group for this Olympic Cycle |url=https://thebridge.in/olympics/four-players-added-tops-core-group-for-olympic-cycle-46745 |access-date=2024-04-10 |website=The Bridge |language=en |archive-date=10 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240410084039/https://thebridge.in/olympics/four-players-added-tops-core-group-for-olympic-cycle-46745 |url-status=live }}</ref> কুমাৰী ২০২১ চনত প্ৰতিষ্ঠা হোৱা বিলাসী ভাৰতীয় কাপোৰ আৰু এম্ব্ৰয়ডাৰী ব্ৰেণ্ড সৌৰব ৰাজেশ্বৰীৰ সহ-প্ৰতিষ্ঠাপক।<ref name=":1" /> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু পটভূমি== ১৯৯১ চনৰ ১০ ডিচেম্বৰত ভাৰতৰ দিল্লীত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল ৰিয়া ৰাজেশ্বৰী কুমাৰীৰ। কুমাৰী ক্ৰীড়া প্ৰশাসক তথা প্ৰাক্তন অলিম্পিক পৰ্যায়ৰ ট্ৰেপ শ্বুটাৰ ৰন্ধিৰ সিং আৰু বিনিতা সিঙৰ কন্যা।<ref name=":2">{{Cite web |last=Dasgupta |first=Piyali |date=15 November 2013 |title=Raja Randhir Singh from the royal family of Patiala decks up to host their daughter's wedding |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/delhi/abhinav-bindra-manavjit-singh-sandhu-liza-verma/articlephotos/25767255.cms |access-date=2022-05-10 |website=The Times of India |archive-date=10 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220110090356/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/delhi/abhinav-bindra-manavjit-singh-sandhu-liza-verma/articlephotos/25767255.cms |url-status=live }}</ref> ভলিন্দ্ৰ সিংহৰ পৈতৃক নাতিনী আৰু পাটিয়ালাৰ মহাৰাজা ভূপিন্দৰ সিঙৰ প্ৰপৌত্ৰ।<ref name=":0">{{Cite web |last= |date=2015-05-20 |title=With Ria, Patiala royal family extends its rich sporting legacy |url=https://www.hindustantimes.com/punjab/with-ria-patiala-royal-family-extends-its-rich-sporting-legacy/story-SOmPxj3ubV2XagSYuvAi0O.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220510174839/https://www.hindustantimes.com/punjab/with-ria-patiala-royal-family-extends-its-rich-sporting-legacy/story-SOmPxj3ubV2XagSYuvAi0O.html |archive-date=10 May 2022 |access-date=2022-05-10 |website=Hindustan Times |language=en}}</ref> তেওঁ মানৱ ৰচনা আন্তৰ্জাতিক গৱেষণা আৰু অধ্যয়ন প্ৰতিষ্ঠানত বিশ্ববিদ্যালয়ত পঢ়িছিল।<ref name=":0"/> দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শ্ৰী ভেংকটেশ্বৰ কলেজৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী সম্পূৰ্ণ কৰে। ==শ্বুটিং কেৰিয়াৰ== ২০১৪ চনৰ পৰাই কুমাৰীয়ে ট্ৰেপ শ্বুটিং কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিছিল।<ref name=":3">{{Cite web |last=Prasad |first=Vishnu |date=3 February 2015 |title=Like Father, Like Daughter |url=https://www.newindianexpress.com/sport/2015/feb/03/like-father-like-daughter-712737.html |access-date=2022-11-23 |website=The New Indian Express |archive-date=23 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221123141510/https://www.newindianexpress.com/sport/2015/feb/03/Like-Father-Like-Daughter-712737.html |url-status=live }}</ref><ref name=":4">{{Cite news |last=Special Correspondent |date=16 November 2014 |title=Snehlata wins trap gold |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/sport/other-sports/snehlata-wins-trap-gold/article6603666.ece |access-date=2022-11-23 |issn=0971-751X |archive-date=23 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221123141509/https://www.thehindu.com/sport/other-sports/snehlata-wins-trap-gold/article6603666.ece |url-status=live }}</ref> ২০১৪ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত পঞ্জাৱৰ পাটিয়ালাত অনুষ্ঠিত হোৱা ৰাষ্ট্ৰীয় শ্বটগান চেম্পিয়নশ্বিপত শ্ৰেয়াসী সিঙক পদকৰ বাবে পৰাস্ত কৰি ব্ৰঞ্জৰ পদক লাভ কৰে।<ref name=":4" /> ২০১৫ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত ভাৰতৰ নতুন দিল্লীত অনুষ্ঠিত হোৱা ৰাষ্ট্ৰীয় শ্বুটিং চেম্পিয়নশ্বিপত তেওঁ ৰূপৰ পদক লাভ কৰে।<ref name=":3" /> ২০১৯ চনত ৬৩ সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰীয় শ্বটগান শ্বুটিং চেম্পিয়নশ্বিপত কুমাৰীয়ে অৰ্হতাত ১২৫ টাৰ ভিতৰত ১১৮ টা সংগ্ৰহ কৰি ৰাষ্ট্ৰীয় অভিলেখ গঢ়িছিল আৰু শেষত ৰূপৰ পদক লাভ কৰিছিল।<ref>{{Cite news |last=Press Trust of India |first= |date=2019-11-19 |title=NRAI confirms Rajeshwari Kumari's women's trap national record |work=Business Standard India |url=https://www.business-standard.com/article/pti-stories/nrai-confirms-rajeshwari-kumari-s-women-s-trap-national-record-119111901041_1.html |access-date=2022-11-07 |archive-date=7 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221107213124/https://www.business-standard.com/article/pti-stories/nrai-confirms-rajeshwari-kumari-s-women-s-trap-national-record-119111901041_1.html |url-status=live }}</ref> ২০২১ চনত নতুন দিল্লীত অনুষ্ঠিত এছিয়ান অনলাইন শ্বুটিং চেম্পিয়নশ্বিপত সোণৰ পদক লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |date=1 February 2021 |title=OCA » Ria Kumari follows in footsteps of dad and Indian shooting legend Raja Randhir Singh |url=https://ocasia.org/news/2247-ria-kumari-follows-in-footsteps-of-dad-and-indian-shooting-legend-raja-randhir-singh.html |access-date=2022-10-04 |website=Olympic Council of Asia |archive-date=4 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221004104057/https://ocasia.org/news/2247-ria-kumari-follows-in-footsteps-of-dad-and-indian-shooting-legend-raja-randhir-singh.html |url-status=live |archivedate=4 October 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221004104057/https://ocasia.org/news/2247-ria-kumari-follows-in-footsteps-of-dad-and-indian-shooting-legend-raja-randhir-singh.html |deadurl=yes }}</ref> ইয়াৰ উপৰিও ২০২১ চনত ইজিপ্তৰ কায়ৰোত অনুষ্ঠিত হোৱা ২০২১ চনৰ আই এছ এছ এফ বিশ্বকাপত কীৰ্তি গুপ্তা আৰু মনীছা কীৰৰ সৈতে টিম ট্ৰেপ ইভেণ্টত ৰূপৰ পদক লাভ কৰে।<ref name=":5">{{cite web |last=PTI |date=4 March 2021 |title=Indian women's trap team settles for silver in ISSF World Cup |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/shooting/indian-womens-trap-team-settles-for-silver-in-issf-world-cup/articleshow/81335490.cms |access-date=5 March 2021 |work=[[The Times of India]] |archive-date=5 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210305030513/https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/shooting/indian-womens-trap-team-settles-for-silver-in-issf-world-cup/articleshow/81335490.cms |url-status=live }}</ref> ২০২২ চনত কুমাৰীক ডেভিদ কষ্টেলেকি নামৰ এজন চেক শ্বুটাৰে প্ৰশিক্ষক হিচাপে কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু তেওঁ দুটা অলিম্পিক পদক লাভ কৰে।<ref>{{Cite news |last=Naik |first=Nitin |date=2024-03-19 |title=Shooter Ria Rajeshwari Kumari training hard for Olympic glory |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/shooting/shooter-ria-rajeshwari-kumari-training-hard-for-olympic-glory/articleshow/108613046.cms |access-date=2024-03-19 |work=The Times of India |issn=0971-8257 |archive-date=22 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240622192023/https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/shooting/shooter-ria-rajeshwari-kumari-training-hard-for-olympic-glory/articleshow/108613046.cms |url-status=live }}</ref> ২০২২ চনত ৰাষ্ট্ৰীয় শ্বুটিং চেম্পিয়নশ্বিপত কুমাৰীয়ে অৰ্হতা ৰাউণ্ডত সৰ্বাধিক স্ক'ৰ কৰিছিল যদিও প্ৰতিযোগিতাখনৰ ছেমিফাইনেলত পৰাস্ত হৈছিল।<ref>{{Cite web |last=Team Sportstar |date=2022-11-28 |title=Indian sports news wrap, November 28 |url=https://sportstar.thehindu.com/other-sports/indian-sports-news-wrap-november-28/article66196004.ece |access-date=2022-11-30 |website=sportstar.thehindu.com |language=en |archive-date=30 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221130115707/https://sportstar.thehindu.com/other-sports/indian-sports-news-wrap-november-28/article66196004.ece |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=Srinivasan |first=Kamesh |date=2022-11-29 |title=Arjun Babuta wins men's 10m rifle gold medal at Indian shooting national championships, Vivaan Kapoor wins men's trap gold in shotgun |url=https://sportstar.thehindu.com/shooting/kiran-womens-trap-arjun-babuta-gold-medal-rifle-shooting-national-shotgun-championships-india/article66201084.ece |access-date=2022-11-30 |website=sportstar.thehindu.com |language=en |archive-date=30 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221130115707/https://sportstar.thehindu.com/shooting/kiran-womens-trap-arjun-babuta-gold-medal-rifle-shooting-national-shotgun-championships-india/article66201084.ece |url-status=live }}</ref> ২০২৩ চনৰ মাৰ্চ মাহত কুমাৰীয়ে ১০৭ ৰান সংগ্ৰহ কৰি ২০২৩ চনৰ আই এছ এছ এফ বিশ্বকাপৰ কাটাৰৰ দোহা পৰ্যায়ত ৪৬ নম্বৰ স্থান লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |last=Scroll Staff |date=12 March 2023 |title=Shooting World Cup: Prithviraj Tondaiman wins men's trap bronze in Doha shotgun event |url=https://scroll.in/field/1045418/shooting-world-cup-prithviraj-tondaiman-wins-mens-trap-bronze-in-doha-shotgun-event |access-date=2023-03-15 |website=Scroll.in |language=en-US |archive-date=15 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230315100759/https://scroll.in/field/1045418/shooting-world-cup-prithviraj-tondaiman-wins-mens-trap-bronze-in-doha-shotgun-event |url-status=live }}</ref> ২০২৩ চনৰ এপ্ৰিল মাহত দিল্লীত অনুষ্ঠিত হোৱা টি ​​৩ শ্বটগান নেচনেল চেলেকচন ট্ৰায়েলত জয়ী হয়।<ref>{{Cite web |last=Scroll Staff |date=2023-04-19 |title=Shooting: Manavjit Singh Sandhu, Rajeshwari Kumari win shotgun trap trials |url=https://scroll.in/field/1047606/shooting-manavjit-singh-sandhu-rajeshwari-kumari-win-shotgun-trap-trials |access-date=2023-06-19 |website=Scroll.in |language=en-US |archive-date=8 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231008010818/https://scroll.in/field/1047606/shooting-manavjit-singh-sandhu-rajeshwari-kumari-win-shotgun-trap-trials |url-status=live }}</ref> ২০২৩ চনৰ মে' মাহত কুমাৰীয়ে ২০২৩ চনৰ আই এছ এছ এফ বিশ্বকাপৰ কায়ৰো পৰ্যায়ত ১৪ নম্বৰ স্থান লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |last=ANI |date=4 May 2023 |title=Bhowneesh, Prithviraj, Rajeshwari in line to qualify at Cairo |url=https://www.aninews.in/news/sports/others/bhowneesh-prithviraj-rajeshwari-in-line-to-qualify-at-cairo20230504083959/ |access-date=20 May 2023 |website=ANI |archive-date=14 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230514022052/https://aninews.in/news/sports/others/bhowneesh-prithviraj-rajeshwari-in-line-to-qualify-at-cairo20230504083959/ |url-status=live |archivedate=14 May 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230514022052/https://aninews.in/news/sports/others/bhowneesh-prithviraj-rajeshwari-in-line-to-qualify-at-cairo20230504083959/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web |last=Chettiar |first=Ronald |date=30 April 2023 |title=ISSF Shotgun World Cup Cairo 2023: India's Mairaj Ahmad Khan and Ganemat Sekhon win skeet mixed team gold medal |url=https://olympics.com/en/news/issf-shotgun-world-cup-cairo-2023-india-results-skeet-mixed-team-results |access-date=20 May 2023 |website=Olympics |archive-date=17 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240717220219/https://olympics.com/en/news/issf-shotgun-world-cup-cairo-2023-india-results-skeet-mixed-team-results |url-status=live }}</ref> ২০২৩ চনৰ জুন মাহত মধ্যপ্ৰদেশৰ ভোপালত অনুষ্ঠিত চতুৰ্থ ৰাষ্ট্ৰীয় শটগান বাছনি পৰীক্ষাৰ ফাইনেলত কুমাৰীয়ে ১১১ ৰান সংগ্ৰহ কৰি চীনত কভিড-১৯ মহামাৰীৰ বাবে ২০২৩ চনলৈ পলম হোৱা হাংঝোত অনুষ্ঠিত হোৱা এছিয়ান গেমছৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰে। <ref>{{Cite web |last=Gomesh S |date=19 June 2023 |title=Rajeshwari Kumari primed to follow father's footsteps |url=https://www.newindianexpress.com/sport/other/2023/jun/19/rajeshwari-kumariprimed-tofollow-fathers-footsteps-2586486.html |access-date=2023-06-19 |website=The New Indian Express |archive-date=23 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230623171904/https://www.newindianexpress.com/sport/other/2023/jun/19/rajeshwari-kumariprimed-tofollow-fathers-footsteps-2586486.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=Ansari |first=Aarish |date=6 May 2022 |title=Asian Games 2022 in China postponed to 2023 |url=https://olympics.com/en/news/asian-games-2022-postponed |access-date=19 June 2023 |website=Olympics |archive-date=27 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220627222958/https://olympics.com/en/news/asian-games-2022-postponed |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite news |last=Sports Bureau |date=2023-06-18 |title=National shotgun selection trials |language=en-IN |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/sport/prithviraj/article66983089.ece |access-date=2023-06-19 |issn=0971-751X |archive-date=23 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230623143655/https://www.thehindu.com/sport/prithviraj/article66983089.ece |url-status=live }}</ref>২০২৩ চনৰ আগষ্ট মাহত আজাৰবাইজানৰ বাকুত অনুষ্ঠিত হোৱা আই এছ এছ এফ বিশ্ব চেম্পিয়নশ্বিপত কুমাৰীয়ে পঞ্চম স্থান দখল কৰে আৰু পেৰিছ ২০২৪ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিকত মহিলা ফান্দ ইভেণ্টত ভাৰতৰ বাবে কোটা স্থান লাভ কৰে। <ref>{{Cite news |last=PTI |date=2023-08-24 |title=Trap shooter Rajeshwari Kumari earns India its seventh Olympic quota |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/shooting/trap-shooter-rajeshwari-kumari-earns-india-its-seventh-olympic-quota/articleshow/103032015.cms?from=mdr |access-date=2023-08-25 |issn=0971-8257 |archive-date=6 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231206200154/https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/shooting/trap-shooter-rajeshwari-kumari-earns-india-its-seventh-olympic-quota/articleshow/103032015.cms?from=mdr |url-status=live }}</ref><ref name=":7">{{Cite web |last=Scroll Staff |date=2023-08-25 |title=Shooting World C'ships: Trap shooter Rajeshwari Kumari wins a seventh 2024 Olympic quota for India |url=https://scroll.in/field/1054851/shooting-world-cships-trap-shooter-rajeshwari-kumari-wins-a-seventh-2024-olympic-quota-for-india |access-date=2023-08-25 |website=Scroll.in |language=en-US |archive-date=24 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231024092101/https://scroll.in/field/1054851/shooting-world-cships-trap-shooter-rajeshwari-kumari-wins-a-seventh-2024-olympic-quota-for-india |url-status=live }}</ref>ভাৰতৰ বাবে শ্বুটিঙত ২০২৪ চনৰ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিকৰ কোটা জয়ৰ সপ্তমবাৰৰ বাবে কোটা জয়ৰ জৰিয়তে কুমাৰীয়ে মহিলা ফান্দ ইভেণ্টত অলিম্পিক কোটা স্থান লাভ কৰা দ্বিতীয়গৰাকী ভাৰতীয় মহিলা হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref name=":7" /><ref>{{Cite web |last=Nalwala |first=Ali Asgar |date=24 August 2023 |title=ISSF World Championships 2023: Rajeshwari Kumari secures India's seventh Paris 2024 Olympics quota in shooting |url=https://olympics.com/en/news/issf-world-championships-2023-india-paris-2024-olympic-quota-rajeshwari-kumari |access-date=25 August 2023 |website=Olympics |archive-date=17 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240717220220/https://olympics.com/en/news/issf-world-championships-2023-india-paris-2024-olympic-quota-rajeshwari-kumari |url-status=live }}</ref> ২০২৩ চনৰ অক্টোবৰৰ আৰম্ভণিতে কুমাৰীয়ে ২০২২ চনৰ এছিয়ান গেমছত মহিলা ট্ৰেপ টিম ইভেণ্টত ৰূপৰ পদক লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |last=IANS |date=1 October 2023 |title=Asian Games: Patiala royal family's Rajeshwari Kumari emulates father Randhir Singh by winning silver in Trap team competition |url=https://www.tribuneindia.com/news/sports/asian-games-patiala-royal-familys-rajeshwari-kumari-emulates-father-randhir-singh-by-winning-silver-in-trap-team-competition-549445 |access-date=1 October 2023 |website=The Tribune |archive-date=2 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231002041704/https://www.tribuneindia.com/news/sports/asian-games-patiala-royal-familys-rajeshwari-kumari-emulates-father-randhir-singh-by-winning-silver-in-trap-team-competition-549445 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |last=India Today Sports Desk |date=1 October 2023 |title=Asian Games 2023: India win silver in women's trap team event in shooting |url=https://www.indiatoday.in/sports/other-sports/story/asian-games-2023-india-win-silver-in-womens-trap-team-event-in-shooting-2442904-2023-10-01 |access-date=2023-10-11 |website=India Today |language=en |archive-date=6 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231006123416/https://www.indiatoday.in/sports/other-sports/story/asian-games-2023-india-win-silver-in-womens-trap-team-event-in-shooting-2442904-2023-10-01 |url-status=live }}</ref>২০২৩ চনৰ অক্টোবৰৰ শেষৰ ফালে দক্ষিণ কোৰিয়াৰ ছিউলত অনুষ্ঠিত হোৱা ২০২৩ চনৰ এছিয়ান শ্বুটিং চেম্পিয়নশ্বিপত তেওঁ ৭ম স্থান দখল কৰে।<ref>{{Cite web |last=Nalwala |first=Ali Asgar. |date=30 October 2023 |title=Asian Shooting Championships 2023: Anish Bhanwala secures Paris 2024 Olympic quota for India |url=https://olympics.com/en/news/asian-shooting-championships-2023-india-olympic-quota-anish-bhanwala-25m-pistol |access-date=3 November 2023 |website=Olympics}}</ref> ২০২৩ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত কুমাৰীয়ে ২০২৩ চনৰ ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় ক্ৰীড়াত স্বৰ্ণ পদক লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |last=PTI |date=9 November 2023 |title=National Games Of India 2023: Maharashtra Top Medal Tally For First Time Since 1994; Services Sports Control Board Finish Second |url=https://www.outlookindia.com/sports/national-games-of-india-2023-maharashtra-top-medal-tally-for-first-time-since-1994-services-sports-control-board-finish-second-news-329835 |access-date=12 November 2023 |website=Outlook |archive-date=10 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231110090702/https://www.outlookindia.com/sports/national-games-of-india-2023-maharashtra-top-medal-tally-for-first-time-since-1994-services-sports-control-board-finish-second-news-329835 |url-status=live }}</ref> ২০২৪ চনৰ মাৰ্চ মাহত কুমাৰীয়ে ২০২৪ চনৰ পেৰিছত অনুষ্ঠিত হোৱা গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিকত মহিলা ট্ৰেপ ইভেণ্টৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰে।<ref name=":8">{{Cite web |last=Olympics.com |date=4 March 2024 |title=Paris 2024: All Indian athletes to qualify for the Olympics |url=https://olympics.com/en/news/indian-athletes-qualified-paris-2024-olympics-summer-games |access-date=8 March 2024 |website=Olympics |archive-date=16 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221016022904/https://olympics.com/en/news/indian-athletes-qualified-paris-2024-olympics-summer-games |url-status=live }}</ref> ২০২৪ চনৰ এপ্ৰিল মাহত তেওঁ যুৱ পৰিক্ৰমা আৰু ক্ৰীড়া মন্ত্ৰালয়ৰ (MYAS) টাৰ্গেট অলিম্পিক প'ডিয়াম আঁচনি (TOPS)ৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয়, যিয়ে খেলুৱৈসকলক অলিম্পিক গেমছ প্ৰতিযোগিতাৰ প্ৰস্তুতিত সহায় কৰে।<ref>{{Cite web |last=SportzConnect |date=3 April 2024 |title=3 shooters and 1 para-badminton player added to Target Olympic Podium Scheme (TOPS) core group |url=https://www.sportskeeda.com/summer-olympics/news-3-shooters-1-para-badminton-player-added-target-olympic-podium-scheme-tops-core-group |access-date=4 April 2024 |website=Sportskeeda |archive-date=4 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240404091330/https://www.sportskeeda.com/summer-olympics/news-3-shooters-1-para-badminton-player-added-target-olympic-podium-scheme-tops-core-group |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=Target Olympic Podium Scheme |url=https://sportsauthorityofindia.nic.in/sai/target-olympic-podium |access-date=4 April 2024 |website=Sports Authority of India |archive-date=1 December 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231201065346/https://sportsauthorityofindia.nic.in/sai/target-olympic-podium |url-status=live }}</ref> ২০২৪ চনত কুমাৰীয়ে বিশ্বৰ ভিতৰতে নৱম স্থান লাভ কৰে।<ref name=":9" /> ২০২৪ চনৰ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিকৰ প্ৰাকক্ষণত কুমাৰীয়ে তেওঁৰ প্ৰশিক্ষক কষ্টেলেকিৰ সৈতে ইটালীত প্ৰশিক্ষণ ল'বলৈ আৰম্ভ কৰে। <ref>{{Cite web |date=31 May 2024 |title=Neeraj Chopra will train in three locations across Europe ahead of the Paris 2024 Olympics |url=https://olympics.com/en/news/neeraj-chopra-train-in-europe-paris-2024-olympics |access-date=3 June 2024 |website=Olympics |archive-date=1 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240601031520/https://olympics.com/en/news/neeraj-chopra-train-in-europe-paris-2024-olympics |url-status=live }}</ref>২০২৪ চনৰ জুন মাহত কুমাৰীক ২০২৪ চনৰ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিকৰ বাবে ভাৰতৰ শ্বটগান দলৰ অংশ হিচাপে আনুষ্ঠানিকভাৱে নিৰ্বাচিত কৰা হয়।<ref>{{Cite news |last=PTI |date=2024-06-19 |title=Indian shotgun team for Paris Oly announced |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/indian-shotgun-team-for-paris-olympics-announced/articleshow/111095819.cms |access-date=2024-06-20 |work=The Times of India |issn=0971-8257 |archive-date=20 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240620100439/https://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/indian-shotgun-team-for-paris-olympics-announced/articleshow/111095819.cms |url-status=live }}</ref> যুৱ পৰিক্ৰমা আৰু ক্ৰীড়া মন্ত্ৰালয়ে কুমাৰীৰ ২০২৪ চনৰ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিকৰ প্ৰশিক্ষণৰ খৰচো চেক গণৰাজ্যত তেওঁৰ প্ৰশিক্ষক কষ্টেলেকিৰ সৈতে, লগতে ইটালী আৰু ফ্ৰান্সত বহন কৰিছিল।<ref>{{Cite web |last=Agrawal |first=Meeth |date=25 June 2024 |title=Sports Ministry approves financial assistance for shooter Rajeshwari Kumari ahead of Paris Olympics 2024 |url=https://www.sportskeeda.com/summer-olympics/news-sports-ministry-approves-financial-assistance-shooter-rajeshwari-kumari-ahead-paris-olympics-2024 |access-date=25 June 2024 |website=Sportskeeda |archive-date=17 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240717220220/https://www.sportskeeda.com/summer-olympics/news-sports-ministry-approves-financial-assistance-shooter-rajeshwari-kumari-ahead-paris-olympics-2024 |url-status=live }}</ref> ২০২৪ চনৰ মাজভাগলৈকে দুবছৰ ধৰি কুমাৰীয়ে চকু আৰু দৃষ্টিশক্তিৰ প্ৰশিক্ষকৰ সৈতেও কাম কৰিছিল যাতে তেওঁৰ শ্বুটিং ক্ষমতা বৃদ্ধি পায়।<ref>{{Cite web |last=Nair |first=Shashank |date=2024-07-25 |title=Paris Olympics: Rajeshwari Kumari a better trap shooter after two-year work with vision coach |url=https://indianexpress.com/article/sports/sport-others/paris-olympics-rajeshwari-kumari-trap-shooter-vision-coach-9475617/ |access-date=2024-08-13 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> ২০২৪ চনৰ জুলাই মাহত পেৰিছত অনুষ্ঠিত হোৱা ২০২৪ চনৰ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিকত মহিলাৰ ফান্দৰ ইভেণ্টৰ সময়ত কুমাৰীয়ে ১২৫ৰ ভিতৰত ১১৩ নম্বৰ লাভ কৰি ২২ নম্বৰ স্থান দখল কৰে আৰু চূড়ান্ত ৰাউণ্ডলৈ যোগ্যতা অৰ্জন কৰিব নোৱাৰিলে।<ref name=":6">{{Cite web |last=Sarkar |first=Sattyik |date=31 July 2024 |title=Women's trap participants Rajeshwari Kumari, Shreyasi Singh bow out of Paris Olympics 2024 |url=https://www.sportskeeda.com/summer-olympics/news-women-s-trap-participants-rajeshwari-kumari-shreyasi-singh-bow-paris-olympics-2024 |access-date=31 July 2024 |website=Sportskeeda |archive-date=31 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240731143042/https://www.sportskeeda.com/summer-olympics/news-women-s-trap-participants-rajeshwari-kumari-shreyasi-singh-bow-paris-olympics-2024 |url-status=live }}</ref> ==ফেশ্বন কেৰিয়াৰ== ২০২১ চনত কুমাৰীয়ে তেওঁৰ শৈশৱৰ বন্ধু সৌৰভ আগৰৱালাৰ সৈতে লগ হৈ পৰম্পৰাগত পাটিয়ালা শৈলীৰ পাঞ্জাবী ফেশ্বনৰ আধাৰত এক বিলাসী ভাৰতীয় বস্ত্ৰ আৰু এম্ব্ৰয়ডাৰী ব্ৰেণ্ড সৌৰব ৰাজেশ্বৰী সহযোগীভাৱে প্ৰতিষ্ঠা কৰে।<ref name=":1">{{Cite web |last=Khanna |first=Anshu |date=2021-12-02 |title=Handcrafted and heritage driven: this label from the house of Patiala recreates the grandeur of regal Punjab |url=https://thedailyguardian.com/handcrafted-and-heritage-driven-this-label-from-the-house-of-patiala-recreates-grandeur-of-regal-punjab/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230219111120/https://thedailyguardian.com/handcrafted-and-heritage-driven-this-label-from-the-house-of-patiala-recreates-grandeur-of-regal-punjab/ |archive-date=19 February 2023 |access-date=2022-05-10 |website=The Daily Guardian |language=en-US |archivedate=2023-02-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230219111120/https://thedailyguardian.com/handcrafted-and-heritage-driven-this-label-from-the-house-of-patiala-recreates-grandeur-of-regal-punjab/ |deadurl=yes }}</ref>সৌৰব ৰাজেশ্বৰীৰ কাপোৰ সম্পূৰ্ণৰূপে হস্তনির্মিত।<ref name=":1"/>ব্ৰেণ্ডটোৰ কাপোৰ বলীউডৰ অভিনেত্ৰী প্ৰীতি জিণ্টাই পিন্ধিছে।<ref>{{Cite web |last=Balani |first=Ayushi |date=2022-10-14 |title=Katrina Kaif, Sonam Kapoor to Shilpa Shetty - The Best Celeb Looks on Karwa Chauth 2022 |url=https://www.pinkvilla.com/fashion/CelebFashion/katrina-kaif-sonam-kapoor-to-shilpa-shetty-the-best-celeb-looks-on-karwa-chauth-2022-1194938 |access-date=2022-11-23 |website=Pinkvilla |language=en |archive-date=23 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221123141510/https://www.pinkvilla.com/fashion/CelebFashion/katrina-kaif-sonam-kapoor-to-shilpa-shetty-the-best-celeb-looks-on-karwa-chauth-2022-1194938 |url-status=live |archivedate=2022-11-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221123141510/https://www.pinkvilla.com/fashion/CelebFashion/katrina-kaif-sonam-kapoor-to-shilpa-shetty-the-best-celeb-looks-on-karwa-chauth-2022-1194938 |deadurl=yes }}</ref> ২০২২ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত কুমাৰীয়ে জছবীৰ জাছিৰ গীত 'লেহেংগা'ত অভিনয় কৰিছিল আৰু এই গীতটো জাছি আৰু সৌৰব ৰাজেশ্বৰীৰ মাজৰ এক সহযোগিতাও আছিল।<ref>{{Cite web |last=Tarar |first=Aditya |date=2022-12-10 |title=Trending news: 'Dil Le Gayi' fame Jasbir Jassi's new track 'Lehnga' created a buzz, the song is composed in collaboration with sports shooter Rajeshwari Kumari |url=https://hindustannewshub.com/television-news/dil-le-gayi-fame-jasbir-jassis-new-track-lehnga-created-a-buzz-the-song-is-composed-in-collaboration-with-sports-shooter-rajeshwari-kumari/ |access-date=2022-12-29 |website=Hindustan News Hub |language=en-US |archive-date=29 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221229143015/https://hindustannewshub.com/television-news/dil-le-gayi-fame-jasbir-jassis-new-track-lehnga-created-a-buzz-the-song-is-composed-in-collaboration-with-sports-shooter-rajeshwari-kumari/ |url-status=live |archivedate=2022-12-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221229143015/https://hindustannewshub.com/television-news/dil-le-gayi-fame-jasbir-jassis-new-track-lehnga-created-a-buzz-the-song-is-composed-in-collaboration-with-sports-shooter-rajeshwari-kumari/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web |last=Newsroom Odisha Network |date=2022-12-07 |title='Dil Le Gayi' fame Jasbir Jassi drops new track in collaboration with Rajeshwari Kumari |url=https://newsroomodisha.com/dil-le-gayi-fame-jasbir-jassi-drops-new-track-in-collaboration-with-rajeshwari-kumari/ |access-date=2022-12-29 |website=News Room Odisha |language=en-US |archive-date=29 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221229102921/https://newsroomodisha.com/dil-le-gayi-fame-jasbir-jassi-drops-new-track-in-collaboration-with-rajeshwari-kumari/ |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221229102921/https://newsroomodisha.com/dil-le-gayi-fame-jasbir-jassi-drops-new-track-in-collaboration-with-rajeshwari-kumari/ |archivedate=2022-12-29 |deadurl=yes }}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== ২০১৩ চনত কুমাৰীৰ বিবাহ মেহতাব সিঙৰ সৈতে হয়।<ref name=":2" /> ==তথ্য সূত্ৰ== {{ref list}} 9hxouif4b29vemrwnk8vhdqotw6g8ei 0 113124 649314 540182 2026-11-03T11:00:57Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649314 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific-prefix = [[Her Excellency]]<ref>{{cite web | url=https://www.indianembassy.org/pages.php?id=326 | title=H. E. Ambassador Ruchira Kamboj | publisher=High Commission of India, Pretoria | accessdate=25 January 2019 }}</ref> | name = ৰুচিৰা কাম্বোজ | image = | order = <!--Can be repeated up to 16 times by adding a number--> | office = [[ৰাষ্ট্ৰসংঘত ভাৰতৰ স্থায়ী প্ৰতিনিধি]] | president = [[দ্ৰৌপদী মুৰ্মু]]। | term_start = {{Start date|2022|08|01|df=yes}} | term_end = ৩১ মে ২০২৪ | predecessor = [[টি. এছ টিৰুমুৰ্টি]] | successor = [[পাৰ্বথানেনি হৰিশ]]। <ref>{{Cite news |last=Bureau |first=The Hindu |date=2024-08-14 |title=Parvathaneni Harish appointed as India's Permanent Representative to U.N. |url=https://www.thehindu.com/news/international/parvathaneni-harish-appointed-as-indias-permanent-representative-to-un/article68524732.ece |access-date=2024-08-15 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X}}</ref> | office1 = [[ভূটানত ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূতৰ তালিকা|ভূটানত ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত]] | term_start1 = ফেব্ৰুৱাৰী ২০১৯ | term_end1 = জুন ২০২২June 2022 | predecessor1 = জয়দীপ সৰকাৰ | successor1 = সুধাকৰ দলেলা | office2 = দক্ষিণ আফ্ৰিকাত ভাৰতৰ উচ্চায়ুক্ত | term_start2 = July 2017 | term_end2 = February 2019 | predecessor2 = [[Ruchi Ghanashyam]] | successor2 = <!--Can be repeated up to 16 times by adding a number--> | president2 = <!--Can be repeated up to 16 times by adding a number--> | office3 = [[Permanent Representative]] of India to [[UNESCO]] | term_start3 = April 2014 | term_end3 = July 2017 | predecessor3 = [[Vinay Sheel Oberoi]] | successor3 = [[Vinay Mohan Kwatra]] | office4 = Chief of Protocol | term_start4 = June 2011 | term_end4 = April 2014 | predecessor4 = Sunil Kumar Lal | successor4 = Jaideep Mazumdar | birth_place = [[Lucknow]], [[Uttar Pradesh]], India {{citation needed|date=August 2022}} | birth_date = {{Birth date and age|1964|05|03|df=yes}} <ref name="news18">{{cite web |date=November 12, 2022 |title=Success Story: Meet IFS Ruchira Kamboj, India's First Woman Ambassador to the UN |url=https://www.news18.com/news/education-career/success-story-meet-ifs-ruchira-kamboj-indias-first-woman-ambassador-to-the-un-6366619.html |website=New18}}</ref> | nationality = [[Indian people|Indian]] | party = | otherparty = <!--For additional political affiliations--> | height = <!-- "X cm", "X m" or "X ft Y in" plus optional reference (conversions are automatic) --> | spouse = Diwakar Kamboj | partner = <!--For those with a domestic partner and not married--> | relations = | children = 1 | parents = | mother = | father = | relatives = | residence = | education = [[Master of Arts]] ([[Political Science]]) | alma_mater = | occupation = Diplomat | profession = | known_for = | salary = | net_worth = <!-- Net worth should be supported with a citation from a reliable source --> | portfolio = | religion = | awards = <!-- For civilian awards – appears as "Awards" if |mawards= is not set --> | blank1 = | data1 = | blank2 = | data2 = | blank3 = | data3 = | blank4 = | data4 = | blank5 = | data5 = | signature = | signature_alt = | website = | module = | footnotes = }} '''ৰুচিৰা কাম্বোজ''' ({{lang-en|: Ruchira Kamboj }}; জন্ম: ৩ মে' ১৯৬৪) ১৯৮৭ চনৰ ব্যাচৰ এগৰাকী অৱসৰপ্ৰাপ্ত [[ভাৰতীয় বৈদেশিক সেৱা]]ৰ (IFS)বিষয়া। তেওঁ শেষবাৰৰ বাবে ২০২২ চনৰ আগষ্টৰ পৰা ২০২৪ চনৰ মে' মাহলৈকে অৱসৰ নোলোৱালৈকে [[ৰাষ্ট্ৰসংঘ]]ত [[ভাৰতৰ স্থায়ী প্ৰতিনিধি]] হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ইয়াৰ পূৰ্বে তেওঁ দক্ষিণ আফ্ৰিকাত ভাৰতৰ উচ্চায়ুক্ত, ভূটানত প্ৰথম মহিলা ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰদূত আৰু [[ইউনেস্কো]], পেৰিছত ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত/স্থায়ী প্ৰতিনিধি হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.indembthimphu.gov.in/pages.php?id=9|title = Welcome to Embassy of India Thimphu, Bhutan}}</ref> ২০২২ চনৰ ২১ জুনত ৰুচিৰা কম্বোজক নিউয়ৰ্কত ৰাষ্ট্ৰসংঘত ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত/স্থায়ী প্ৰতিনিধি – নিযুক্তি দিয়া হয়। তেওঁৰ নিযুক্তিৰ ফলত তেওঁ ৰাষ্ট্ৰসংঘত ভাৰতৰ প্ৰথমগৰাকী মহিলা স্থায়ী প্ৰতিনিধি হিচাপে পৰিগণিত হয়। ২০২২ চনৰ ১ আগষ্টত জনসংযোগ নিযুক্তিপ্ৰাপ্ত হিচাপে দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰি ২০২৪ চনৰ ৩১ মে’লৈকে ৰাষ্ট্ৰসংঘত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ২০২২ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ নিৰাপত্তা পৰিষদৰ সভানেত্ৰী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি ভাৰতৰ পৰা এই পদত অধিষ্ঠিত হোৱা প্ৰথমগৰাকী মহিলা হিচাপে খ্যাতি অৰ্জন কৰিছিল। ==পেছাদাৰী জাৱন== ===ভাৰতীয় বৈদেশিক সেৱাত প্ৰৱেশ=== ১৯৮৭ চনত ৰুচিৰা কাম্বোজে ভাৰতীয় বৈদেশিক সেৱাত যোগদান কৰে। তেওঁ সেই বছৰৰ অল ইণ্ডিয়া মহিলা শ্ৰেণীত শীৰ্ষ স্থান লাভ কৰাৰ লগতে বৈদেশিক সেৱাৰ ব্যাচতো প্ৰথম স্থান অধিকাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |title=Worldview 2023 - Ruchira Kamboj |url=https://www.unanyc.org/worldview-presenters/ruchira-kamboj |access-date=2024-12-31 |website=United Nations Association of New York |language=en-US}}</ref> ===প্ৰথম নিযুক্তি পেৰিছত=== ১৯৮৯ চনৰ পৰা ১৯৯১ চনলৈকে ভাৰতীয় দূতাবাসত তৃতীয় সচিব হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি পেৰিছত কূটনৈতিক কৰ্মজীৱন আৰম্ভ কৰে। এই সময়ছোৱাত তেওঁ ইনষ্টিটিউট কেথলিক আৰু এলায়েন্স ফ্ৰান্সেজত ফৰাচী ভাষা অধ্যয়ন কৰে। ভাষা অধ্যয়ন সম্পূৰ্ণ কৰাৰ পিছত দ্বিতীয় সচিব হিচাপে ৰাজনৈতিক বিষয়ৰসমূহৰ দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰিছিল। ===দিল্লী আৰু মৰিচাছত সেৱা=== '''দিল্লীত অধীনস্থ সচিবঃ''' দিল্লীলৈ উভতি আহি ১৯৯১ চনৰ পৰা ১৯৯৬ চনলৈকে [[ভাৰতৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়]]ৰ ইউৰোপ পশ্চিম বিভাগত অধীনস্থ সচিব হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ফ্ৰান্স, ব্ৰিটেইন, বেনেলাক্স দেশ, ইটালী, স্পেইন, পৰ্তুগালৰ সৈতে ভাৰতৰ সম্পৰ্ক পৰিচালনা কৰিছিল। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ কমনৱেলথৰ সৈতে ভাৰতৰ সম্পৰ্কও চম্ভালিছিল আৰু ১৯৯৫ চনৰ অক্টোবৰ মাহত নিউজিলেণ্ডৰ [[অকলেণ্ডত]] অনুষ্ঠিত হোৱা [[চতুৰ্দশ কমনৱেলথ]] চৰকাৰৰ মুৰব্বীসকলৰ বৈঠকত ভাৰতক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল। '''মৰিচাছত পোষ্টিং:''' ১৯৯৬ চনৰ পৰা ১৯৯৯ চনলৈকে মৰিচাছৰ প’ৰ্ট লুইছত থকা ভাৰতীয় উচ্চায়ুক্তৰ প্ৰথম সচিব (অৰ্থনৈতিক আৰু বাণিজ্যিক) আৰু চ্যান্সাৰীৰ মুৰব্বী আছিল। ১৯৯৮ চনত প্ৰধানমন্ত্ৰী [[দেৱগৌডাৰ মৰিচাছ ভ্ৰমণ]] আৰু ১৯৯৭ চনত প্ৰধানমন্ত্ৰী [[আই কে গুজৰাল]]ৰ দক্ষিণ আফ্ৰিকা ভ্ৰমণৰ আয়োজনত তেওঁ গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ===ভাৰতত মূল ভূমিকা=== '''দিল্লীত উপ-সচিব আৰু সঞ্চালকঃ''' দিল্লীলৈ উভতি অহাৰ লগে লগে কম্বোজে ১৯৯৯ চনৰ জুন মাহৰ পৰা ২০০২ চনৰ মাৰ্চলৈকে বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ত উপ-সচিব আৰু পিছলৈ বৈদেশিক সেৱাৰ কৰ্মী আৰু কেডাৰৰ দায়িত্বত সঞ্চালক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল, যিয়ে এই জটিল প্ৰশাসনিক ভূমিকাত অন্যতম দীৰ্ঘদিনীয়া কাৰ্যকাল চিহ্নিত কৰিছিল। '''স্থায়ী মিছনত পৰামৰ্শদাতা:''' ২০০২ চনৰ পৰা ২০০৫ চনলৈকে তেওঁ নিউয়ৰ্কত ৰাষ্ট্ৰসংঘত ভাৰতৰ স্থায়ী মিছনত পৰামৰ্শদাতা হিচাপে নিযুক্তি লাভ কৰে। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ শান্তিৰক্ষা আৰু ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ নিৰাপত্তা পৰিষদ সংস্কাৰকে ধৰি কেইবাটাও ৰাজনৈতিক বিষয় চম্ভালিছিল আৰু নিৰাপত্তা পৰিষদ সম্প্ৰসাৰণৰ কাম কৰা জি-৪ দলৰ অংশ আছিল। ===কনছুল জেনেৰেল আৰু কমনৱেলথ সচিবালয়=== '''কেপ টাউনত কনছুল জেনেৰেল:''' ২০০৬ চনৰ পৰা ২০০৯ চনলৈকে কেপ টাউনত ভাৰতৰ কনছুল জেনেৰেল হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ সংসদৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে যোগাযোগ কৰিছিল আৰু ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু কংগ্ৰেছ পাৰ্টিৰ সভাপতিকে ধৰি উচ্চ পৰ্যায়ৰ ভ্ৰমণ পৰিচালনা কৰিছিল। '''কমনৱেলথ সচিবালয়ৰ উপ-মূৰব্বী''': কামোজ লণ্ডনৰ কমনৱেলথ সচিবালয়ৰ মহাসচিবৰ কাৰ্যালয়ৰ উপ-মূৰব্বী আছিল। ২০০৯ চনত ট্ৰিনিদাদ আৰু ট’বাগোত অনুষ্ঠিত হোৱা কমনৱেলথ চৰকাৰৰ মুৰব্বীসকলৰ বৈঠকত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ===প্ৰট’কলৰ মুৰব্বী=== '''ঐতিহাসিক ভূমিকা:''' ২০১১ চনৰ পৰা ২০১৪ চনলৈকে তেওঁ ভাৰতৰ প্ৰট’কলৰ মুৰব্বী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল,<ref>{{Cite news |title=Call of protocol |url=https://indianexpress.com/article/india/india-others/call-of-protocol/ |work=The Indian Express}}</ref> এই পদত অধিষ্ঠিত হোৱা প্ৰথম আৰু একমাত্ৰ মহিলা<ref>{{Cite news |last=Nath |first=Tripti |title=India's first woman Chief of Protocol is back in Paris where she started |url=https://www.theweekendleader.com/Culture/1852/first-handshake.html |archive-date= |work=The Weekend Leader}}</ref>। তেওঁ উচ্চ পদস্থ বিষয়াসকলৰ সকলো বিদায়ী ভ্ৰমণৰ নিৰ্দেশনা দিছিল আৰু বিদেশী গণ্যমান্য ব্যক্তিসকলৰ অহা ভ্ৰমণ পৰিচালনা কৰিছিল,<ref>{{Cite news |title=For the sake of protocol, MEA turns to IFS officer Ruchira Kamboj |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/for-the-sake-of-protocol-mea-turns-to-ifs-officer-ruchira-kamboj/articleshow/35650541.cms |work=Times of India}}</ref> চতুৰ্থ ব্ৰিকছ শীৰ্ষ সন্মিলন আৰু আছিয়ান ভাৰত স্মৃতি সন্মিলনৰ দৰে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শীৰ্ষ সন্মিলন চম্ভালিছিল। ===ইউনেস্কো, পেৰিছত ৰাষ্ট্ৰদূত=== *উল্লেখযোগ্য অৱদান আৰু কৃতিত্বসমূহ:২০১৪ চনত পেৰিছত ইউনেস্ক’ত ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত হিচাপে নিযুক্তি পায়। তেওঁৰ কাৰ্যকালত ২০১৬ চনত ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত তিনিটা ভাৰতীয় স্থান <ref>{{Cite news |title=Ms. Ruchira Kamboj appointed as the next Permanent Representative of India to UNESCO, Paris |url=https://www.mea.gov.in/outoging-visit-detail.htm?22251/Ms+Ruchira+Kamboj+appointed+as+the+next+Permanent+Representative+of+India+to+UNESCO+Paris |work=Ministry of External Affairs, Government of India}}</ref> অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়: নালন্দা মহাবিহাৰা, <ref>{{Cite news |title=3 Indian Sites Make It To UNESCO's World Heritage List |url=https://www.ndtv.com/india-news/3-indian-sites-make-it-to-unescos-world-heritage-list-1432574 |work=NDTV}}</ref>চণ্ডীগড়ৰ কেপিটেল কমপ্লেক্স,<ref>{{Cite news |title=Nalanda Mahavihara on world heritage map at last |url=https://www.indiatoday.in/mail-today/story/nalanda-mahavihara-bihar-world-heritage-map-329500-2016-07-16 |work=India Today}}</ref> আৰু খাংচেণ্ডোংগা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, ভাৰতৰ বাবে এক অভূতপূৰ্ব কৃতিত্ব। ইয়াৰ পূৰ্বে ২০১৪ চনত ৰাণী কী ভাভ আৰু দ্য গ্ৰেট হিমালয়ান ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানক বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত স্থান দিয়াত তেওঁৰ ভূমিকা আছিল যথেষ্ট। *ভাৰতীয় ঐতিহ্যৰ প্ৰচাৰঃ ২০১৫ চনত কাম্বোজে বাৰাণসী আৰু জয়পুৰক ইউনেস্ক’ৰ তালিকাত ভাৰতৰ প্ৰথম সৃষ্টিশীল চহৰ হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ ক্ষেত্ৰত সফলতা প্ৰদান কৰে। ২০১৬ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত তেওঁৰ প্ৰচেষ্টাৰ ফলতে যোগ <ref>{{Cite news |title=Spirituality is not 'secular' |url=https://www.indianmandarins.com/news/spirituality-is-not-secular/4738 |work=Indian Mandarins - New Media Network |access-date=2025-02-10 |archivedate=2025-02-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250210180412/https://www.indianmandarins.com/news/spirituality-is-not-secular/4738 |deadurl=yes }}</ref> অভ্যাসক মানৱতাৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য হিচাপে ঘোষণা কৰি বিশ্বৰ মঞ্চত ভাৰতৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ মাইলৰ খুঁটি হিচাবে থিয় দিয়াই। *ঐতিহাসিক শিলালিপি: ২০১৭ চনৰ জুলাই মাহত তেওঁ আহমেদাবাদ <ref>{{Cite news |title=Ahmedabad declared India's first heritage city by UNESCO |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/ahmedabad-declared-indias-first-heritage-city-by-unesco/article62057366.ece |work=The Hindu}}</ref> ভাৰতৰ প্ৰথমখন বিশ্ব ঐতিহ্য নগৰ হিচাপে লিপিবদ্ধ কৰাৰ পদক্ষেপৰ নেতৃত্ব দিয়ে,<ref>{{Cite news |title=Ahmedabad is first Indian city to get UNESCO heritage tag |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/ahmedabad-is-first-indian-city-to-get-unesco-heritage-tag/articleshow/59516077.cms?from=mdr |work=The Economic Times}}</ref>আৰু ইউনেস্কোৰ বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ সম্পূৰ্ণ সমৰ্থন লাভ কৰে। তেওঁৰ নেতৃত্বত ভাৰতে কেৰালাৰ অমৃতা বিশ্ব বিদ্যাপীথামত লিংগ সমতা আৰু মহিলা সবলীকৰণৰ ওপৰত ইউনেস্ক’ৰ প্ৰথমখন অধ্যক্ষ প্ৰতিষ্ঠা কৰে।<ref>{{Cite news |title=Amrita becomes first university in India to get UNESCO Chair for gender equality and women's development |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/amrita-becomes-first-university-in-india-to-get-unesco-chair-for-gender-equality-and-womens-development/articleshow/55209782.cms}}</ref> *বিশিষ্ট সন্মিলনসমূহ: ২০১৬ চনৰ এপ্ৰিল মাহত কাম্বোজে ইউনেস্কোত শূন্য সম্পৰ্কীয় আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্মিলনৰ আয়োজন কৰে,<ref>{{Cite news |title=International Conference on the Zer0 |url=https://www.education.gov.in/sites/upload_files/mhrd/files/programme-details.pdf}}</ref> গণিত আৰু বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত ভাৰতৰ উল্লেখযোগ্য অৱদানসমূহ প্ৰদৰ্শন কৰে। এই সন্মিলনত ফিল্ডছৰ পদক বিজয়ী অধ্যাপক মঞ্জুল ভাৰ্গৱ আৰু অধ্যাপক লৰেণ্ট লাফৰ্গকে ধৰি বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ বিশিষ্ট গণিতজ্ঞসকলে অংশগ্ৰহণ কৰে। ভাৰতৰ গাণিতিক ঐতিহ্যক সন্মান জনাই প্ৰাচীন ভাৰতীয় গণিতজ্ঞ আৰ্যভট্টৰ আৱক্ষ মূৰ্তি ইউনেস্কোক উপহাৰ দিয়া হৈছিল,<ref>{{Cite news |title=UNESCO pays homage to Aryabhatta, other Indian mathematicians |url=https://www.indiatoday.in/india/story/unesco-pays-homage-to-aryabhatta-other-indian-mathematicians-316656-2016-04-06 |work=India Today}}</ref> এতিয়া সংস্থাটোৰ প্ৰধান প্ৰৱেশদ্বাৰত শোভা বঢ়াইছে। ===ভাৰত-আফ্ৰিকা মঞ্চ সন্মিলন=== বিশেষ দায়িত্ব: ২০১৫ চনত তেওঁক তৃতীয় ভাৰত-আফ্ৰিকা মঞ্চ সন্মিলনৰ আয়োজনত সহায় কৰিবলৈ পুনৰ মাতি অনা হয়,<ref>{{Cite web |title=Transcript of Media Briefing on 3rd India-Africa Forum Summit (October 16, 2015) |url=https://www.mea.gov.in/incoming-visit-detail.htm?25984/Transcript+of+Media+Briefing+on+3rd+IndiaAfrica+Forum+Summit+October+16+2015 |website=Ministry of External Affairs}}</ref> য'ত ৫৪ জনীয়া আফ্ৰিকান ইউনিয়নৰ ৰাষ্ট্ৰ আৰু চৰকাৰৰ মুৰব্বীসকলে অংশগ্ৰহণ কৰে। ===দক্ষিণ আফ্ৰিকা আৰু লেচোথোৰ উচ্চায়ুক্ত=== দ্বিপাক্ষিক সম্পৰ্ক শক্তিশালী কৰা: ২০১৭ চনৰ জুলাইৰ পৰা ২০১৯ চনৰ মাৰ্চলৈকে কাম্বোজে দক্ষিণ আফ্ৰিকাত ভাৰতৰ উচ্চায়ুক্ত হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল,<ref>{{Cite web |title=Transcript of Media Briefing on 3rd India-Africa Forum Summit (October 16, 2015) |url=https://www.mea.gov.in/incoming-visit-detail.htm?25984/Transcript+of+Media+Briefing+on+3rd+IndiaAfrica+Forum+Summit+October+16+2015 |website=Ministry of External Affairs}}</ref> সমান্তৰালভাৱে লেচোথো ৰাজ্যই স্বীকৃতি লাভ কৰিছিল। তেওঁৰ কাৰ্যকালত কেইবাখনো হাই-প্ৰফাইল ভ্ৰমণ আৰু পদক্ষেপে ভাৰত-দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ সম্পৰ্কক শক্তিশালী কৰি তুলিছিল। *ভাৰত-দক্ষিণ আফ্ৰিকা ব্যৱসায়িক সন্মিলন: *পিটাৰমাৰিট্জবাৰ্গ কাণ্ডৰ স্মৃতিচাৰণ: *প্ৰতিৰক্ষা সম্পৰ্ক আৰু প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ ভ্ৰমণ: ===ভূটানত ৰাষ্ট্ৰদূত=== মূল পদক্ষেপসমূহ: ২০১৯ চনত তেওঁ ভুটানলৈ ১৮তম ৰাজদূত হিচাপে নিয়োগ লাভ কৰিছিল। এই সময়ছোৱাত, তেওঁ বহুতো গুৰুত্বপূর্ণ উদ্যোগৰ সূচনা কৰিছিল, যেনে ৰুপে কাৰ্ড পৰিচয় কৰোৱাই দিয়া, ভাৰত-ভুটান উপগ্ৰহ প্ৰকল্প আৰম্ভ কৰা, আৰু নতুন ব্যৱসায়িক পথ খুলিবলৈ সহায় কৰা। কোভিড-১৯ মহামাৰীৰ সময়ত ভাৰতৰ প্ৰচেষ্টাসমূহ উচ্চ প্ৰশংসা লাভ কৰিছিল, মূল পদক্ষেপসমূহ: ২০১৯ চনত ভূটানত ১৮ সংখ্যক ৰাষ্ট্ৰদূত <ref>{{Cite news |title=New Indian Ambassador |url=https://thebhutanese.bt/new-indian-ambassador/ |work=The Bhutanese}}</ref><ref>{{Cite web |title=New Ambassador of India to Bhutan, H.E. Ms. Ruchira Kamboj, presents her credentials |url=https://www.mfa.gov.bt/new-ambassador-of-india-to-bhutan-h-e-ms-ruchira-kamboj-presents-her-credentials/ |website=Ministry of Foreign Affairs and External Trade, Royal Government of Bhutan |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250210180414/https://www.mfa.gov.bt/new-ambassador-of-india-to-bhutan-h-e-ms-ruchira-kamboj-presents-her-credentials/ |archivedate=2025-02-10 |access-date=2025-02-10 |deadurl=yes}}</ref> হিচাপে নিযুক্তি পায় কিছুমান গুৰুত্বপূর্ণ পদক্ষেপ হাতত লয়, যেনে, ৰূপে কাৰ্ড প্ৰৱৰ্তন,<ref>{{Cite news |title=Launch of BHIM-UPI in Bhutan to further strengthen bilateral ties: FM Nirmala Sitharaman |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/india/launch-of-bhim-upi-in-bhutan-to-further-strengthen-bilateral-ties-fm-nirmala-sitharaman/articleshow/84377199.cms?utm_source=contentofinterest&utm_medium=text&utm_campaign=cppst |work=The Economic Times}}</ref> ভাৰত-ভূটান উপগ্ৰহ প্ৰকল্পৰ আৰম্ভণি, <ref>{{Cite web |title=Signing of Implementing Arrangement on the Joint Development of a Small Satellite for Bhutan |url=https://www.isro.gov.in/Signing%20of%20Implementing.html |website=Indian Space Research Organisation, Department of Science}}</ref><ref>{{Cite news |title=Bhutan and India sign joint satellite Implementing Arrangement |url=https://kuenselonline.com/bhutan-and-india-sign-joint-satellite-implementing-arrangement/ |work=Kuensel |access-date=2025-02-10 |archivedate=2025-02-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250210180413/https://kuenselonline.com/bhutan-and-india-sign-joint-satellite-implementing-arrangement/ |deadurl=yes }}</ref>আৰু নতুন বাণিজ্যিক পথ মুকলি কৰা। ক'ভিড-১৯ মহামাৰীৰ সময়ত ভাৰতৰ প্ৰচেষ্টাক <ref>{{Cite news |title=India will stand by our close friend and neighbour, Bhutan |url=https://kuenselonline.com/india-will-stand-by-our-close-friend-and-neighbour-bhutan/ |work=Kuensel |access-date=2025-02-10 |archivedate=2025-02-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250210180413/https://kuenselonline.com/india-will-stand-by-our-close-friend-and-neighbour-bhutan/ |deadurl=yes }}</ref>ভূটানে উচ্চ প্ৰশংসা লাভ কৰিছিল যাৰ প্ৰতি স্বীকৃতি স্বৰূপে ২০২১ চনত ভুটানে প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীক নিজৰ সৰ্বোচ্চ নাগৰিক সন্মান প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite news |title=Prime Minister of India conferred Bhutan's highest Civilian Award |url=https://kuenselonline.com/prime-minister-of-india-conferred-bhutans-highest-civilian-award/ |work=Kuensel |access-date=2025-02-10 |archivedate=2025-02-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250210180414/https://kuenselonline.com/prime-minister-of-india-conferred-bhutans-highest-civilian-award/ |deadurl=yes }}</ref> ==জনসংযোগ / ৰাষ্ট্ৰসংঘত ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত, নিউয়ৰ্ক== ২ আগষ্ট ২০২২ত ৰুচিৰা কাম্বোজে আনুষ্ঠানিকভাৱে নিউয়ৰ্কত ভাৰতৰ জনসংযোগ / ৰাষ্ট্ৰদূতৰ পদ গ্ৰহণ কৰে। ।<ref>{{Cite web |title=UNANYC |url=https://www.unanyc.org/worldview-presenters/ruchira-kamboj#:~:text=She%20has%20a%20number%20of,as%20India's%20Ambassador%20to%20Bhutan. |website=UNANYC}}</ref> তেওঁৰ কাৰ্যকালত ২০২২ চনৰ আগষ্টৰ পৰা ডিচেম্বৰলৈকে ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ নিৰাপত্তা পৰিষদত<ref>{{Cite news |title=If not reformed, U.N. will be overtaken by other organisations: Indian envoy Kamboj |url=https://www.thehindu.com/news/national/if-not-reformed-un-will-be-overtaken-by-other-organisations-indian-envoy-kamboj/article66286463.ece |work=The Hindu}}</ref> ভাৰতক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল, ২০২২ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত নিৰাপত্তা পৰিষদৰ সভাপতিত্ব কৰা প্ৰথমগৰাকী ভাৰতীয় মহিলা<ref>{{Cite news |title="To Girls Out There...": India's First Woman UN Envoy On Taking Charge |url=https://www.ndtv.com/india-news/ruchira-kamboj-presents-credentials-to-secretary-general-guterres-as-she-takes-charge-as-indias-first-woman-envoy-at-un-3218881 |work=NDTV}}</ref><ref>{{Cite news |title='A Privilege': Ruchira Kamboj, India's First Woman Envoy to UN, Assumes Charge |url=https://www.thequint.com/news/india/ruchira-kamboj-india-first-woman-permanent-representative-to-united-nations-un |work=The Quint World}}</ref> হোৱাৰ অনন্য গৌৰৱ লাভ কৰিছিল। ==ব্যক্তিগত জীবন== ৰুচিৰা কাম্বোজৰ দেউতাক ভাৰতীয় সেনাবাহিনীত বিষয়া হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল, আৰু মাতৃ দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ত সংস্কৃতৰ অধ্যাপিকা আছিল। দেউতাকৰ সামৰিক পদবীৰ বাবে দিল্লী, বদোদৰা, জম্মুকে ধৰি বিভিন্ন চহৰত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। লক্ষ্ণৌৰ [[ইছাবেলা থ’বাৰ্ন কলেজ]]ত উচ্চ শিক্ষা সমাপ্ত কৰাৰ পিছত দিল্লী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা ৰাজনীতি বিজ্ঞান আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্পৰ্কত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে। ৰুচিৰা বিবাহিত আৰু এগৰাকী কন্যা সন্তান মাতৃ। ৰুচিৰাই হিন্দী, ইংৰাজী আৰু ফৰাচী তিনিটা ভাষাত পাকৈত। তেওঁৰ ক্ষেত্ৰখনৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন প্ৰাসংগিক বিষয়ৰ ওপৰত তেওঁ বহুতো গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰবন্ধ লিখিছে, যি বোৰ বিভিন্ন খ্যাতনামা বাতৰি কাকত, জৰ্ণাল আৰু আলোচনীত প্ৰকাশিত হৈছে। তেওঁৰ লেখনিৰ বিষয়বস্তুৰ গভীৰতা আৰু গৱেষণামূলক দৃষ্টিভংগীৰ বাবে উচ্চ প্ৰশংসা লাভ কৰিছে। এনে দক্ষতাৰ ফলত তেওঁক ভাৰতৰ লগতে বিশ্বজুৰি বিশিষ্ট মঞ্চত ভাষণ দিবলৈ নিমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছে, ইয়াৰ ভিতৰত হার্ভাৰ্ড বিশ্ববিদ্যালয় আৰু ক'লম্বিয়া বিশ্ববিদ্যালয় বিশেষ উল্লেখ যোগ্য। ==তথ্য সূত্ৰ== {{ref list}} gha9uyywouhskhll00owym85af3xrnq 0 114010 649169 501637 2026-11-02T18:02:05Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649169 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | office = পোলেণ্ডত ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত | image = File:Nagma Mallick (cropped).jpg | caption = মালিকৰ প্ৰতিকৃতি | termstart = ২০২১ | alma_mater = [[চেণ্ট. ষ্টিফেন কলেজ, দিল্লী|চেণ্ট. ষ্টিফেন কলেজ]] <br/> [[দিল্লী স্কুল অৱ ইকনমিক্স]] }} '''নাগমা মালিক''' ({{lang-en|: Nagma Mallick }}; জন্ম: ২২ এপ্ৰিল ১৯৬৭ <ref name=":1">{{Cite book |last=GOVERNMENT OF INDIA Ministry of External Affairs Offi ce of the Joint Secretary [Administration] |url=https://mea.gov.in/writereaddata/images/Civi_List_27-7-12.pdf |title=CIVIL LIST of the Indian Foreign Service (As on April 01, 2013) |year=2013 |pages=17 |format=pdf |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180422070724/https://mea.gov.in/writereaddata/images/Civi_List_27-7-12.pdf |archivedate=2018-04-22}}</ref>)) [[ভাৰতীয় বিদেশ সেৱা]]ৰ এগৰাকী ভাৰতীয় চৰকাৰী কৰ্মচাৰী। বৰ্তমান ভাৰত চৰকাৰৰ সম্পাদিকা/প্ৰথম শ্ৰেণীৰ পদবীত কাৰ্য্য নিৰ্বাহ কৰি আছে। বৰ্তমান ২০২১ চনৰ পৰা তেওঁ [[পোলেণ্ড ৰিপাব্লিক]] আৰু [[লিথুৱেনিয়া ৰিপাব্লিক]]ত ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত হৈ আছে। <ref>{{Cite web |title=Embassy Of India, Warsaw, Poland and Lithuania : The Ambassador |url=https://www.indianembassywarsaw.gov.in/eoi.php?id=Ambassador |access-date=2022-03-02 |website=www.indianembassywarsaw.gov.in |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210512020133/https://www.indianembassywarsaw.gov.in/eoi.php?id=Ambassador |archivedate=2021-05-12 |deadurl=yes}}</ref> ২০১৫ চনৰ ২৯ জুনত তেওঁক ব্ৰুনাই দাৰুছালামৰ ভাৰতৰ উচ্চায়ুক্ত হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হৈছিল। <ref name="mea">{{cite web|url=http://mea.gov.in/press-releases.htm?dtl/25417/Nagma+Mohamed+Mallick+appointed+as+the+next+High+Commissioner+of+India+to+Brunei+Darussalam|title=Nagma Guillame Mallick appointed as the next High Commissioner of India to Brunei Darussalam|publisher=mea.gov.in|accessdate=2015-07-01}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.hcindiabrunei.org.bn/about-the-high-commisison/ambassador-of-india|title=The High Commission of India - High Commissioner of India|website=www.hcindiabrunei.org.bn|access-date=2016-06-22|archivedate=2016-08-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160817125950/http://www.hcindiabrunei.org.bn/about-the-high-commisison/ambassador-of-india|deadurl=yes}}</ref> এই পোষ্টিঙৰ পূৰ্বে তেওঁ ২০১২ চনৰ অক্টোবৰৰ পৰা ২০১৫ চনৰ নৱেম্বৰলৈকে [[টিউনিছিয়া]]ত ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰদূত হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== নাগমা নতুন দিল্লীত কাছাৰাগোডৰ [[কেৰালী]]ত পিতৃ-মাতৃৰ ঘৰত জন্মগ্ৰহণ কৰে। তেখেতে [[ছেইণ্ট ষ্টিফেনছ কলেজ]] আৰু [[দিল্লী স্কুল অৱ ইকনমিক্স]]ত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। ইংৰাজী সাহিত্যত স্নাতক ডিগ্ৰী আৰু সমাজবিজ্ঞানত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰিছিল। ==কৰ্ম জীৱন== ১৯৯১ চনত কেৰিয়াৰ কূটনীতিবিদ হিচাপে ভাৰতীয় বিদেশ সেৱাত যোগদান কৰে। নাগমা ভাৰতীয় বিদেশ সেৱাৰ প্ৰথমগৰাকী মুছলমান মহিলা। তেওঁৰ প্ৰথম পোষ্টিং আছিল পেৰিছত য’ত তেওঁ [[ইউনেস্ক’]]ৰ ভাৰতীয় মিছনত সেৱা আগবঢ়াইছিল। ইয়াৰ পিছত নতুন দিল্লীত পশ্চিম ইউৰোপৰ ডেস্ককে ধৰি বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ বিভিন্ন পদবীত কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। সেই সময়ত [[ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী]] [[আই.কে. গুজৰাল]] আছিল। ইয়াৰ পিছত তেওঁ প্ৰথম মহিলা উপ-মুখ্য প্ৰট’কল (আনুষ্ঠান) হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে। ইয়াৰ পিছত কাঠমাণ্ডুত থকা ভাৰতৰ দূতাবাসত বাণিজ্যিক শাখাৰ মুৰব্বী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল য’ত তেওঁ ভাৰত-নেপাল বাণিজ্য চুক্তিৰ পুনৰীক্ষণৰ নেতৃত্ব দিয়া আলোচনাৰ সৈতে জড়িত আছিল। ইয়াৰ পিছত তেওঁ কলম্বোত ভাৰতীয় উচ্চায়ুক্তৰ প্ৰেছ এণ্ড কালচাৰ উইঙৰ মুৰব্বী নিযুক্তি পায়, কলম্বোত তেওঁ ভাৰতীয় সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰৰ সঞ্চালিকাও হিচাপেও আছিল। দিল্লীলৈ উভতি অহাৰ পাছত তেওঁ বহিঃৰাজ্য মন্ত্ৰালয়ৰ উপ-মুখপাত্ৰ আছিল। তেতিয়া তেওঁ ইউৰেছিয়া বিভাগৰ সঞ্চালিকা আৰু পিছলৈ যুটীয়া সম্পাদিকা আছিল আৰু তাৰ পিছত তেওঁ বেংককলৈ মিছনৰ উপ-মুখ্য হিচাপে গুচি যায়। <ref name="mea1">{{cite web|url=http://mea.gov.in/press-releases.htm?dtl/19730/Smt+Nagma+Mohamed+Mallick+appointed+as+the+next+Ambassador+of+India+to+Tunisia|title=Smt. Nagma Mohamed Mallick, appointed as the next Ambassador of India to Tunisia|publisher=mea.gov.in|accessdate=2015-02-11}}</ref> ২০১২ চনত [[টিউনিছিয়া]]ত ৰাষ্ট্ৰদূত নিযুক্তি লাভ কৰে। <ref name="embassyofindiatunis">{{cite web|url=http://www.embassyofindiatunis.com/Ambassador.php?id=Abassador|title=Embassy of India, Tunis &#124; Home|publisher=embassyofindiatunis.com|accessdate=2015-02-11|archivedate=2015-02-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150208222102/http://embassyofindiatunis.com/Ambassador.php?id=Abassador|deadurl=yes}}</ref><ref name="tunisia-live">{{cite web|url=http://www.tunisia-live.net/2012/05/20/india-names-new-ambassador-to-tunisia/|title=India Names New Ambassador to Tunisia &#124; Tunisialive|publisher=tunisia-live.net|accessdate=2015-02-11|archivedate=2012-05-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120521211202/http://www.tunisia-live.net/2012/05/20/india-names-new-ambassador-to-tunisia/|deadurl=yes}}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== নাগমা নতুন দিল্লীৰ নিবাসী অধিবক্তা ফৰিদ ইনাম মালিকৰ সৈতে বিবাহ হৈছিল। তেওঁলোকৰ এজন পুত্ৰ আৰু এগৰাকী কন্যা সন্তানৰ আছে। নাগমা ইংৰাজী, হিন্দী, মালয়ালম আৰু ফৰাচী ভাষাত নিপুণ । তেওঁৰ ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় নৃত্য, ইংৰাজী সাহিত্য, ফিটনেছ আৰু পুষ্টিৰ প্ৰতি তেওঁৰ যথেষ্ট আগ্ৰহ থকা বুলি জনা যায়। ==লগতে চাওক== *চৈয়দ আকবৰুদ্দিন ==তথ্য সূত্ৰ== {{ref list}} tfcsfo25cay6diu56i1fvusznfak8ah 0 115419 649162 647459 2026-11-02T15:56:06Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649162 wikitext text/x-wiki {{Short description|Indian businessman}} {{Use dmy dates|date=January 2019}} {{Use Indian English|date=January 2019}} {{Infobox person | name = জেচি পাল | image = | alt = | caption = | birth_name = | birth_date = <!-- {{birth date|df=yes|YYYY|MM|DD}} --> | birth_place = | death_date = <!-- {{Death date and age|df=yes|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | nationality = ভাৰতীয় | children = ১ | other_names = | known_for = ''নো মানি মাৰ্কেটিং''ৰ লেখক,<ref name="forbes29oct09nmm">{{cite web|title=10 Reasons to Read Jessie Paul's No Money Marketing|url=http://business.in.com/article/appraisals/10-reasons-to-read-jessie-pauls-no-money-marketing/6072/1|archive-url=https://web.archive.org/web/20091031084536/http://business.in.com/article/appraisals/10-reasons-to-read-jessie-pauls-no-money-marketing/6072/1|url-status=dead|archive-date=31 October 2009|work=[[Forbes]]|accessdate=23 July 2010|author=Vivek Kamath|date=29 October 2009|archivedate=31 October 2009|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091031084536/http://business.in.com/article/appraisals/10-reasons-to-read-jessie-pauls-no-money-marketing/6072/1|deadurl=yes}}</ref><br/> [[উইপ্ৰ']]ৰ প্ৰাক্তন চিএমঅ'।<ref>{{cite web|title=Zomato sandwiched between Delhi and Bengaluru|url=http://www.afaqs.com/news/story/40897_Zomato-sandwiched-between-Delhi-and-Bengaluru|publisher=afaqs|access-date=7 July 2015|archive-date=4 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304133310/http://www.afaqs.com/news/story/40897_Zomato-sandwiched-between-Delhi-and-Bengaluru|url-status=dead|archivedate=4 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304133310/http://www.afaqs.com/news/story/40897_Zomato-sandwiched-between-Delhi-and-Bengaluru|deadurl=yes}}</ref> | education = [[আই আই এম কলিকতা]] | employer = | organization = | notable_works = | occupation = লেখক, বজাৰকৰ্তা, মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া,<ref>{{cite news|title=It ends with the user|url=http://www.thehindubusinessline.com/catalyst/it-ends-with-the-user/article6639832.ece|publisher=The Hindu Business Line}}</ref><ref>{{cite news|title=Awards given for excellence in real estate marketing|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/awards-given-for-excellence-in-real-estate-marketing/article4839291.ece|work=[[The Hindu]]}}</ref> বিপণন পৰামৰ্শদাতা | years_active = | title = | term = | predecessor = | successor = | boards = | spouse = | partner = | parents = | relations = | awards = | website = }} '''জেচি পাল''' ({{lang-en|Jessie Paul}}) এগৰাকী ভাৰতীয় বিপণনকাৰী, বিপণন পৰামৰ্শদাতা প্ৰতিষ্ঠানৰ প্ৰতিষ্ঠাপক আৰু মুখ্য কাৰ্যবাহী বিষয়া, ৰাজহুৱা বক্তা, আৰু লেখক।<ref>{{Cite news|title=Amazon gives big ad push to Kindle|url=http://www.livemint.com/Money/pJp31I0FME6Bfa4sfCAYJM/Amazon-gives-big-ad-push-to-Kindle.html|publisher=The Mint}}</ref><ref name="et10nov09jp" /> তেওঁ তেওঁ উইপ্ৰ' আই টি বিজনেছৰ মুখ্য বিপণন বিষয়া আৰু ইনফোচিছৰ গ্ল'বেল ব্ৰেণ্ড মেনেজাৰ আছিল।।<ref name="et10nov09jp">{{Cite web|title=Wipro's CMO Jessie Paul quits to start own venture|url=http://economictimes.indiatimes.com/Corporate-Announcement/Jessie-Paul-quits-Wipro-to-start-own-venture/articleshow/5213972.cms|work=[[The Economic Times]]|publisher=[[The Times Group]]|accessdate=23 July 2010|last=Shelley Singh|date=10 Nov 2009}}</ref><ref>{{Cite news|title=The future of marketing|url=http://www.thehindubusinessline.com/catalyst/the-future-of-marketing/article2432791.ece|publisher=The Hindu Business Line}}</ref><ref>{{Cite web|last=Shilpa Phadnis|title=Vice-chairman TK Kurien to leave Wipro this month|url=http://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/vice-chairman-tk-kurien-to-leave-wipro-this-month/articleshow/56728655.cms|work=[[The Times of India]]|date=23 January 2017}}</ref><ref>{{Cite news|title=Techies all and loving it|url=http://www.thehindu.com/features/magazine/techies-all-and-loving-it/article1512066.ece|work=[[The Hindu]]}}</ref><ref>{{Cite news|title=What's in a name? E-lot, they say|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tech/tech-news/Whats-in-a-name-E-lot-they-say/articleshow/46629205.cms|work=[[The Times of India]]}}</ref> পাল এছকিউএছ ইণ্ডিয়া বিএফএছআই লিমিটেড, এক্সপ্লিঅ' ছলিউচন, বাজাজ কনজিউমাৰ কেয়াৰ, ৰয়েল অৰ্কিড হোটেল, ক্ৰেডিটএক্সেছ গ্ৰামীনৰ এজন অকাৰ্যবাহী সঞ্চালক।<ref>{{Cite web|title=SQS India BFSI - Board of Directors|url=http://www.sqs-bfsi.com/investors/board-of-directors.php|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180128172302/http://www.sqs-bfsi.com/investors/board-of-directors.php|archivedate=28 January 2018|access-date=25 February 2025|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|title=Companies » Company Overview » Expleo Solutions Ltd|url=https://www.business-standard.com/company/expleo-solutions-33432/info|publisher=[[Business Standard]]}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/bangalore/cover-story/ceos-biz-honchos-offer-tips-to-get-back-into-the-game/articleshow/75281828.cms}}</ref><ref>{{Cite web|title=Regenta & Royal Orchid Hotels - Board of Directors|url=https://www.royalorchidhotels.com/royal-orchid-group}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.wsj.com/market-data/quotes/IN/XNSE/ROHLTD/company-people/executive-profile/136059478}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/creditaccess-grameen-ltd/stocksupdate/companyid-31253.cms}}</ref> == শিক্ষা আৰু ব্যক্তিগত জীৱন == তেওঁ দিল্লীৰ কনভেণ্টত শিক্ষা আৰম্ভ কৰিছিল, অষ্ট্ৰেলিয়াৰ ছিডনীত ২য়ৰ পৰা ৫ম শ্ৰেণীলৈকে কৰিছিল আৰু তামিলনাডুৰ জন্ম গাঁও নাচৰতত থকা অল গাৰ্লছ স্কুলৰ পৰা স্কুলীয়া শিক্ষা সম্পূৰ্ণ কৰিছিল।<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.kidskintha.com/cutting-through-clutter-and-raising-the-bar-meet-jessie-paul/|title=Cutting Through Clutter And Raising the Bar - Meet Jessie Paul|date=2016-03-31|work=Kidskintha|language=en-US|accessdate=2019-08-27|archivedate=27 August 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190827153822/https://www.kidskintha.com/cutting-through-clutter-and-raising-the-bar-meet-jessie-paul/|deadurl=yes}}</ref><ref name=":1">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=99yCpqaupNcC&q=jessie+paul+schooling&pg=PT24|title=Breaking Barriers|last=Krishnan|first1=Janaki|date=2013|publisher=Jaico Publishing House|isbn=9788184953954|language=en}}</ref> পালে কম্পিউটাৰ বিজ্ঞানত স্নাতক ডিগ্ৰী আৰু তিৰুচিৰাপল্লীৰ নেচনেল ইনষ্টিটিউট অৱ টেকন'লজিৰ পৰা অভিযান্ত্ৰিক ডিগ্ৰী আৰু ইণ্ডিয়ান ইনষ্টিটিউট অৱ মেনেজমেণ্ট কলিকতাৰ পৰা বিপণনত এম বি এ ডিগ্ৰী লাভ কৰিছে।<ref>{{Cite web|title=Jessie Paul, Managing Director, Paul Writer|url=http://www.nasscom.in/sites/default/files/Speakers/Jessie_Paul.pdf|publisher=[[NASSCOM]]|accessdate=19 February 2017|archivedate=20 February 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170220172255/http://www.nasscom.in/sites/default/files/Speakers/Jessie_Paul.pdf}}</ref><ref name="Bloomberg">{{Cite web|url=https://www.bloomberg.com/research/stocks/private/person.asp?personId=22583671&privcapId=209503804&previousCapId=209503804&previousTitle=Gaglers,%20Inc.|title=Executive profile&nbsp;— Jessie Paul|work=Bloomberg|accessdate=13 January 2017}}</ref><ref name=":1"/> পাল বিবাহিত, এগৰাকী কন্যা সন্তান আছে আৰু ভাৰতৰ বেংগালুৰুত বাস কৰে। == কেৰিয়াৰ == এন আই টিৰ পৰা স্নাতক হোৱাৰ পিছত তেওঁ টেকন’লজি ডিজাইন ফাৰ্ম টাটা এলক্সচিত প্ৰশিক্ষক আৰু বিক্ৰী সহায়ক দলৰ অংশ হিচাপে যোগদান কৰে।<ref name=":1"/> পালে প্ৰায় ১৫ বছৰ ধৰি অ’ এণ্ড এম, ইনফ’ছিছ আৰু আইগেটকে ধৰি কোম্পানীত কাম কৰিছিল।<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/wipros-cmo-jessie-paul-quits-to-start-own-venture/articleshow/5213972.cms|title=Wipro's CMO Jessie Paul quits to start own venture|last=Singh|first=Shelley|date=2009-11-10|work=The Economic Times|access-date=2019-08-27}}</ref> ১৯৯৮ চনত পালে ইনফ’ছিছত গ্ল’বেল ব্ৰেণ্ড মেনেজাৰ হিচাপে কাম কৰিছিল। তেওঁৰ ভূমিকাৰ ভিতৰত আছিল কোম্পানীটোৰ বিপণন দল আৰু ৱাৰ্টন ইনফ'ছিছ বিজনেছ ট্ৰান্সফৰ্মেচন এৱাৰ্ডৰ দৰে ফিল্ড মাৰ্কেটিং কাৰ্যসূচীৰ নেতৃত্ব দিয়া, য'ত তেওঁ এংকৰ কৰিছিল। তেওঁৰ সময়ত ইনফ'চিছে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত অৱস্থিত আইটি চাৰ্ভিচেছ মাৰ্কেটিং এছ'চিয়েশ্যনৰ হীৰা বঁটাও লাভ কৰিছিল। ১৯৯৯ চনত ইনফ'ছিছৰ আমেৰিকান ডিপ'জিটৰী শ্বেয়াৰছৰ নাছডাক তালিকাত জড়িত থকা দলৰো তেওঁ অংশ আছিল।<ref name=":1"/> পালে ইনফ’ছিছ এৰি ২০০৩ চনত এটা ষ্টাৰ্ট-আপ বেক-অফিচ ফাৰ্ম কুইণ্টেণ্ট কৰ্প’ৰেশ্যনৰ গ্ল’বেল মাৰ্কেটিং হেড হিচাপে যোগদান কৰে। কুইণ্টাণ্টক অতি সোনকালেই আইগেট কৰ্পৰ দ্বাৰা অধিগ্ৰহণ কৰা হৈছিল য'ত তেওঁ দুবছৰ ধৰি কাম কৰিছিল।<ref name=":1"/> ২০০৫ চনত পাল মুখ্য বিপণন বিষয়া হয় আৰু উইপ্ৰ’ত ৫০ জনীয়া এটা দলৰ নেতৃত্ব দিয়ে।<ref name="ciol10nov09">{{Cite web|url=http://www.ciol.com/News/Executive-Track/News-Reports/Wipros-CMO-Jessie-Paul-steps-down/101109127510/0/|title=Wipro's CMO Jessie Paul steps down|last=Akanksha Prasad|date=10 November 2009|publisher=CyberMedia India Online Ltd., CIOL|accessdate=23 July 2010|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120406044035/http://www.ciol.com/News/Executive-Track/News-Reports/Wipros-CMO-Jessie-Paul-steps-down/101109127510/0/|archivedate=6 April 2012}}</ref> ২০০৯ চনত পালে উইপ্ৰ’ টেকন’লজিছ এৰি নিজাকৈ এটা উদ্যোগ পল ৰাইটাৰ ষ্ট্ৰেটেজিক এডভাইজাৰী আৰম্ভ কৰে।<ref>{{Cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/magazines/brand-equity/can-cocofly-crack-the-paper-boat-problem/articleshow/56889875.cms}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://bloncampus.thehindubusinessline.com/placement-prep/frameworks-have-been-super-handy/article32774096.ece}}</ref><ref>{{Cite web|title=Jessie Paul: Creating An Indian B2B Community|url=http://www.womensweb.in/articles/interview-with-jessie-paul/}}{{Dead link|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> পালক ভাৰতৰ তথ্য প্ৰযুক্তিৰ ক্ষেত্ৰত অন্যতম প্ৰভাৱশালী মহিলা হিচাপে ধৰা হয়।<ref>{{Cite web|title=No Money Marketing Jessie Paul >About the Author|work=Tata Mcgraw Hill|url=http://www.tatamcgrawhill.com/html/9780070152700.html|accessdate=23 July 2010}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.digitalvidya.com/blog/expert/jessie-paul/|dead-url=2018-01-20|language=en-US|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180121071425/http://www.digitalvidya.com/blog/expert/jessie-paul/|archivedate=21 January 2018|title=আৰ্কাইভ কপি|access-date=25 February 2025|deadurl=yes}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:একবিংশ শতিকাৰ ভাৰতীয় অভিযন্তা]] [[শ্ৰেণী:বিংশ শতিকাৰ ভাৰতীয় অভিযন্তা]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নাৰী]] [[শ্ৰেণী:বিংশ শতিকাৰ ভাৰতীয় মহিলা বিজ্ঞানী]] 66bfk6e39w9gs15tmpe01efx4dkglz3 0 116842 649164 637173 2026-11-02T15:57:51Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649164 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name=জেনা জেমছন |image=Jenna Jameson 2014.jpg |caption=২০১৪ চনত জেনা জেমছন |birth_name= |birth_date={{birth date and age|1974|04|09}} |birth_place=আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ |spouse= |partner= |children=৩ |height=৫ ফুট ৩ ইঞ্চি |alias= |website=<!-- {{url|http://jennajameson.com}} Official website is problematic – AVG anti-virus software posts warning --> |occupation={{flatlist| * পৰ্ণগ্ৰাফিক চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী * ব্যৱসায়ী * লেখক * টেলিভিছনৰ ব্যক্তিত্ব }}}} '''জেনা মেৰী মাছলি''' ( ইংৰাজী : Jenna Marie Massoli; জন্ম: ৯ এপ্ৰিল, ১৯৭৪; পেছাগতভাৱে '''জেনা জেমছন''' নামেৰে পৰিচিত), এগৰাকী আমেৰিকান ব্যৱসায়ী, লেখিকা, টেলিভিছন ব্যক্তিত্ব আৰু প্ৰাক্তন [[পৰ্ণগ্ৰাফিক চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]]।<ref name="CNBC2014">{{Cite web|url=https://www.cnbc.com/2014/01/15/jenna-jameson-makes-post-retirement-comback-to-porn.html|title=The return of Jenna Jameson|first=Chris|last=Morris|date=2014-01-15|publisher=[[CNBC]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141016012417/https://www.cnbc.com/id/101338733|archivedate=October 16, 2014}}</ref> তেওঁক বিশ্বৰ আটাইতকৈ বিখ্যাত প্ৰাপ্তবয়স্ক মনোৰঞ্জন অভিনেত্ৰী আৰু "পৰ্ণৰ ৰাণী" হিচাপে নিৰ্বাচিত কৰা হৈছে। ১৯৯৩ চনত জেমছনে ষ্ট্ৰিপাৰ আৰু গ্লেমাৰ মডেল হিচাপে কাম কৰাৰ পিছত কামোদ্দীপক ভিডিঅ'ত অভিনয় কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ১৯৯৬ চনলৈকে তেওঁ তিনিটা প্ৰধান প্ৰাপ্তবয়স্ক চিনেমা সংস্থাৰ প্ৰতিটোৰ পৰা "টপ নিউকামাৰ" বঁটা লাভ কৰিছিল। তাৰ পিছত তেওঁ ৩৫টাতকৈও অধিক প্ৰাপ্তবয়স্ক-ভিডিঅ' বঁটা লাভ কৰিছে, আৰু এক্স-ৰেটেড ক্ৰিটিকছ অৰ্গেনাইজেচন (এক্সআৰচিঅ') আৰু এডাল্ট ভিডিঅ' নিউজ (এভিএন) হলছ অৱ ফেমত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। জেমছনে ২০০০ চনত জে গাৰ্ডিনাৰ সৈতে প্ৰাপ্তবয়স্ক-মনোৰঞ্জন কোম্পানী '''ক্লাবজেনা''' প্ৰতিষ্ঠা কৰে, যাক তেওঁ পিছলৈ বিয়া কৰায় আৰু বিবাহ বিচ্ছেদ কৰে। প্ৰথম অৱস্থাত এটা একক ৱেবছাইট, এই ব্যৱসায়টোৱে আন তাৰকাৰ অনুৰূপ ৱেবছাইট পৰিচালনাৰ দিশত সম্প্ৰসাৰিত হৈছিল আৰু ২০০১ চনত যৌন সম্পৰ্কীয় ভিডিঅ’ নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল। এনেধৰণৰ প্ৰথমখন চিনেমা ''ব্ৰায়ানা লাভছ জেনা'' ( ব্ৰায়ানা বেংকছৰ সৈতে) ২০০৩ চনৰ এভিএন বঁটাত ২০০২ চনৰ বাবে বেষ্ট-চেলাৰ আৰু বেষ্ট-ৰেণ্টিং পৰ্ণগ্ৰাফিক শিৰোনাম হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়। ২০০৫ চনলৈকে ক্লাবজেনাৰ ৰাজহ আছিল ৩০ মাৰ্কিন ডলাৰ&nbsp; লাভৰ আধা বুলি অনুমান কৰা হৈছে। ১৯৯৭ চনত হাৱাৰ্ড ষ্টাৰনৰ ছবি ''প্ৰাইভেট পাৰ্টছত'' সৰু ভূমিকা লোৱাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি জেমছনে মূলসুঁতিৰ পপ সংস্কৃতিলৈও পাৰ হৈ গৈছে। কেইবাটাও অতিথি-আয়োজক আৰু বিভিন্ন টেলিভিছন অনুষ্ঠানত অতিথি অভিনয়ৰ সৈতে তেওঁৰ মূলসুঁতিৰ উপস্থিতি অব্যাহত আছিল। প্লেবয় টিভিয়ে তেওঁৰ ''জেনাৰ আমেৰিকান চেক্স ষ্টাৰ'' ৰিয়েলিটি শ্ব’ আয়োজন কৰিছিল, য’ত উচ্চাকাংক্ষী পৰ্ণ তাৰকাসকলে ক্লাবজেনাৰ চুক্তিৰ বাবে প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ২০০৪ চনত তেওঁৰ আত্মজীৱনী ''হাউ টু মেক লাভ লাইক এ পৰ্ণ ষ্টাৰ: এ ক'চনেৰী টেলে'' ''নিউয়ৰ্ক টাইমছৰ'' বেষ্ট চেলাৰ তালিকাত ছয় সপ্তাহ কটায়। জেমছনে ২০০৮ চনৰ এভিএন এৱাৰ্ডছত পৰ্ণগ্ৰাফীৰ পৰা অৱসৰ লোৱাৰ কথা ঘোষণা কৰে, তেওঁ কয় যে তেওঁ কেতিয়াও উদ্যোগটোলৈ ঘূৰি নাহে। যদিও তেওঁ এতিয়া পৰ্ণগ্ৰাফিক ছবিত অভিনয় নকৰে, ২০১৩ চনৰ পৰা তেওঁ ৱেবকেম মডেল হিচাপে কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে।<ref name="CNBC2014"/> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == জেনা মাৰি মাচোলি জন্ম লাভ কৰিছিল ১৯৭৪ চনৰ ৯ এপ্ৰিলত, লাছ ভেগাছ, নেভাডাত।{{r|Brennan|ETHS-Bio}} তেওঁৰ পিতৃ লৰেঞ্চ হেন্ৰী মাচোলি লাছ ভেগাছ শ্বেৰিফ বিভাগৰ এজন আৰক্ষী বিষয়া আৰু কেএছএনভি-ডিটিৰ প্ৰগ্ৰাম ডাইৰেক্টৰ আছিল। তেওঁৰ মাতৃ জুডিথ ব্ৰুক হাণ্ট এজন লাছ ভেগাছ শ্ব’গাৰ্ল আছিল, যিয়ে ট্ৰপিকানা ৰিছৰ্ট এণ্ড কেছিন'ত 'ফ’লিজ বাৰ্ঝে' অনুষ্ঠানত নৃত্য কৰিছিল।<ref name="Smith Apr 2004"/><ref name="ReviewJournal"/> ১৯৭৬ চনৰ ২০ ফেব্ৰুৱাৰীত মেলান'মাত আক্ৰান্ত হৈ তেওঁৰ মাতৃৰ মৃত্যু ঘটে, যিটো তেওঁৰ দ্বিতীয় জন্মদিনৰ দুমাহ আগতে।<ref name="Profit"/> চিকিৎসাৰ খৰচৰ বাবে পৰিয়ালটো দেউলীয়া হৈ পৰে আৰু তেওঁলোকে নেভাডা, এৰিজ’না আৰু মণ্টানাত স্থানান্তৰ হয়, সাধাৰণতে ট্ৰেইলাৰ ঘৰত বা পিতৃৰ দেউতাকৰ মাতৃৰ সৈতে বাস কৰিছিল। তেওঁ আৰু তেওঁৰ দাদা ট'নী কেথলিক ধৰ্মত পালনপৰায়ণকৈ ডাঙৰ হৈছিল,<ref name="Higginbotham"/><ref name=OraTV>{{cite web |url=http://www.ora.tv/larrykingnow/jenna-jameson-0_0bkkl6pa |title=Jenna Jameson |work=Larry King Now |via=Ora TV |date=October 24, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141030084135/http://www.ora.tv/larrykingnow/jenna-jameson-0_0bkkl6pa |archive-date=October 30, 2014 |url-status=live |df=mdy-all |type=video |access-date=April 4, 2025 |archivedate=October 30, 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141030084135/http://www.ora.tv/larrykingnow/jenna-jameson-0_0bkkl6pa |deadurl=yes }}{{Time needed|date=January 2022}}</ref> যদিও প্ৰকৃততে তেওঁলোকে প্ৰায় একে আনজনৰ অভিভাৱক হিচাপে নিজকে নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল।<ref name="Biography.com">{{cite web |url=https://www.biography.com/performer/jenna-jameson |title=Jenna Jameson |website=Biography.com |date=2 April 2014 |publisher=A&E Television Networks |access-date=10 January 2022 |archive-date=January 10, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220110095825/https://www.biography.com/performer/jenna-jameson |url-status=live }}</ref> শৈশৱকালত, জেম্‌ছনে নিয়মিতভাৱে সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু বেলি নৃত্যৰ পাঠ ল’লে।<ref name="AskMen"/> ''জম্বি ষ্ট্ৰিপাৰছ''ৰ ডিভিডিৰ এখন ফিচাৰেটত তেওঁ কয় যে, তেওঁ ১৫ বছৰ ধৰি নৃত্যৰ প্ৰশিক্ষণ লৈছিল।{{Citation needed|date=April 2020}} তেওঁৰ আত্মজীৱনী অনুসৰি, ১৯৯০ চনৰ অক্টোবৰ মাহত, যেতিয়া তেওঁ ১৬ বছৰীয়া আছিল আৰু পৰিয়ালটো মণ্টানাৰ ফ্ৰ’মবাৰ্গত থকা গৰুৰ খেতিত বাস কৰিছিল, তেতিয়া তেওঁৰ সৈতে সংঘটিত হয় এক দলীয়া ধৰ্ষণৰ ঘটনা। এটা আমেৰিকান ফুটবল খেল শেষ হোৱাৰ পিছত তেওঁ ঘৰলৈ উভতি যাবলৈ হিচহাইক কৰাৰ সময়ত চাৰি গৰাকীৰ এজনৰে গাড়ীত উঠি ভুলকৈ ধৰ্ষিত হয়। তেওঁ ১৬ বছৰ থাকোঁতেই "প্ৰিচাৰ" নামৰ, তেওঁৰ প্ৰেমিক জেকৰ বাইকচলক ককাৰ দ্বাৰা দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে ধৰ্ষিত হোৱাৰ অভিযোগ কৰে।<ref name="Higginbotham"/> যদিও প্ৰিচাৰে এই ঘটনাটো অস্বীকাৰ কৰে।<ref name="CNN"/> এই ঘটনা পিতৃক নক’ই তেওঁ ঘৰ এৰি জেকৰ সৈতে থাকিবলৈ যায়, যিয়ে তেওঁৰ প্ৰথম গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰেমিক হিচাপে বিবেচিত।<ref name="Profit"/><ref name="January"/> জেক এজন টেটু শিল্পী আছিল আৰু তেওঁ জেম্‌ছনক প্ৰথম টেটু দিয়ে, যিটো পাছত তেওঁৰ চিনাক্তকাৰী টেটুত পৰিণত হয় – তেওঁৰ সোঁ পাছলাৰ ওচৰত দুইটা হৃদয়ৰ আকৃতি।<ref name="Miller Jul 2005" /> E! অনুসৰি, তেওঁৰ ভাতৃ ট'নীয়ে, যিয়ে পাছত নিজৰ টেটু পাৰ্লাৰ খোলে,<ref name="Smith Apr 2004"/> এই হৃদয়ৰ খোজত "Heart Breaker" বুলি লিখে।<ref name="Smith Apr 2004"/><ref name="Profit"/> ==কেৰিয়াৰ== === আৰম্ভণি === জেমছনে তেওঁৰ মাতৃৰ পথ অনুসৰণ কৰি লাছ ভেগাছৰ এখন শ্ব'গাৰ্ল হিচাপে ক্ৰীড়া জগতে প্ৰৱেশ কৰাৰ চেষ্টা কৰিছিল, কিন্তু তেতিয়াৰ সাধাৰণ উচ্চতা (৫ ফুট ৮ ইঞ্চি) নথকাৰ বাবে অধিকাংশ শ্ব'ই তেওঁক প্ৰত্যাখ্যান কৰিছিল।<ref name="Papermag" /><ref name="ReviewJournalShowgirls" /> তেওঁ ডিজনিলেণ্ড ৰিছৰ্টত নিযুক্ত হৈছিল,<ref name="Smith Apr 2004" /> কিন্তু সময়সূচী আৰু বেতন সন্দৰ্ভত চিন্তা জনাই দুই মাহৰ পাছত পদত্যাগ কৰিছিল।<ref name="January" /> তেওঁৰ বয়ফ্ৰেণ্ড জেকে তেওঁক এজন নৃত্যশিল্পী হিচাপে চাকৰিৰ বাবে আবেদন কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰিছিল,<ref name="Grigoriadis" /> আৰু ১৯৯১ চনত, তেতিয়া অপ্ৰাপ্তবয়স্ক আছিল যদিও, জেমছনে লাছ ভেগাছৰ ষ্ট্ৰিপ ক্লাবত নকল পৰিচয় পত্ৰ ব্যৱহাৰ কৰি নৃত্য আৰম্ভ কৰিছিল।<ref name="Profit" /><ref name="AskMen" /> তেওঁ 'ক্ৰেইজি হৰ্ছ টু' ষ্ট্ৰিপ ক্লাবৰ পৰা ব্ৰেচেছ থাকিলত প্ৰত্যাখ্যাত হোৱাৰ পাছত, প্লায়াৰ ব্যৱহাৰ কৰি নিজে ব্ৰেচেছ আঁতৰাইছিল আৰু তাৰ পাছত গ্ৰহণ কৰা হৈছিল।<ref name="Miller Jul 2005" /> ছয় মাহৰ ভিতৰত, তেওঁ ৰাতিপুৱা ২০০০ ডলাৰ উপাৰ্জন কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল, আৰু এই সময়ছোৱাতেই তেওঁ বোনেঞ্জা হাই স্কুলৰ পৰা উত্তীৰ্ণ হৈছিল।<ref name="Profit" /> তেওঁৰ প্ৰথম নৃত্যশিল্পী ৰূপে মঞ্চ নাম আছিল "Jennasis",<ref name="ReviewJournal" /> যি নাম পিছত তেওঁ এটা ব্যৱসায়ৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰিছিল ("Jennasis Killing Co.").<ref name="WIPO" /> তেওঁৰ স্থায়ী পেচাদাৰী নাম নিৰ্বাচনৰ সন্দৰ্ভত তেওঁ কয়, "মই এটা ভাল নাম বিচাৰিছিলো। মই এটা পৰ্ন নাম বিচাৰিছিলো নাছিল। সেয়ে মই বহি, ফোনবুক খুলিলো আৰু 'J' অক্ষৰৰ ফাললৈ গলোঁ, কিয়নো মই চাইছিলো যেন মোৰ প্ৰথম নামৰ লগত মিল থাকে।" তেওঁ 'James' নামটো দেখিলে কিন্তু "Jenna James" নামটো "অতি পৰ্ন'যুক্ত" বুলি ভাবি নাকচ কৰে। তাৰ ঠিক তলতে আছিল 'Jameson' নামটো, যি তেওঁৰ পচন্দৰ হুইস্কিৰ নাম আছিল, আৰু তেওঁ ভাবিলে "ঠিক আছে, এইটো উপযুক্ত।" সেই ৰাতিয়ে তেওঁ কামত থাকোঁতে তেওঁৰ ভাইক নামটো সম্পৰ্কে সোধে, আৰু তেওঁ উত্তৰ দিয়ে "মই এতিয়া জেমছন খাই আছোঁ।" এই নামটোৱেই তেতিয়াৰে পৰা তেওঁ ব্যৱহাৰ কৰিলে।<ref name="Profit" /><ref name="Metacafe" /><ref>{{cite episode |title=Jenna Jameson |series=E! True Hollywood Story |network=E! Entertainment Television |date=2003 |season=7 |number=37 |minutes=22}}</ref> নৃত্যৰ বাহিৰে, ১৯৯১ চনৰ পাছৰ ভাগত, তেওঁ লছ এঞ্জেলছত ফটোগ্ৰাফাৰ চুজ ৰেণ্ডেলৰ বাবে নগ্ন ফটো তুলি 'পেণ্টহাউছ' মেগাজিনত উপস্থাপন হোৱাৰ লক্ষ্য লৈ কাম কৰিছিল।<ref name="January" />{{sfn|Jameson|Strauss|2003|pp=99–107}} তেওঁৰ ফটো কেইবাটাও পুৰুষৰ মেগাজিনত বিভিন্ন নামৰ অন্তৰ্গত প্ৰকাশিত হোৱাৰ পাছত, তেওঁ ৰেণ্ডেলৰ সৈতে কাম বন্ধ কৰে, কিয়নো তেওঁ ৰেণ্ডেলক "এজন হাঙৰ" বুলি অনুভৱ কৰিছিল।<ref name="SalonBookReview" /> তেওঁ হাইস্কুলত থাকোঁতেই মাদক সেৱন আৰম্ভ কৰিছিল — কোকেইন, এল.এছ.ডি., আৰু মেথামফেটামিন — যাৰ লগত তেওঁৰ ভাই আছিল (যি হিৰইনৰ আসক্ত আছিল<ref name="Smith Apr 2004" />) আৰু কেতিয়াবা তেওঁৰ দেউতাকো আছিল।<ref name="Higginbotham" /> তেওঁৰ আসক্তি তেওঁৰ বয়ফ্ৰেণ্ডৰ সৈতে থকা চাৰিবছৰৰ সময়ছোৱাত বেছি হৈ পৰিছিল। তেওঁ অতি পাতল হৈ পৰিছিল আৰু মডেলিং কৰিব নোৱাৰা হৈছিল; জেকে ১৯৯৪ চনত তেওঁক এৰি গৈছিল। তেওঁ তেতিয়া কেৱল ৭৬ পাউণ্ড ওজন আছিল,<ref name="PsychiatricServices" /> আৰু এজন বন্ধুৱে তেওঁক হুইলচেয়াৰত ভৰাই তেওঁৰ দেউতাকৰ ওচৰলৈ পঠিয়াইছিল, যি তেতিয়া ৰেডিং, কেলিফৰ্ণিয়াত থাকিছিল। বিমানত নামিলত তেওঁৰ দেউতাকে তেওঁক চিনিও নাছিল।<ref name="Higginbotham" /> {{Clear}} ===পৰ্ণগ্ৰাফিক চলচ্চিত্ৰ=== [[চিত্ৰ:Jenna Jameson Dirty Bob.jpg|upright|thumb|জেমছন, ১৯৯৫ চনত]] জেমছনে কয় যে তেওঁ যৌন ভিডিঅ'ত অভিনয় কৰা আৰম্ভ কৰিছিল তেওঁৰ প্ৰেমিক জেকৰ বিশ্বাসঘাতকতাৰ প্ৰতিশোধ হিচাপে।<ref name="Miller Jul 2005" /><ref name="January" /> তেওঁ প্ৰথমে ১৯৯৩ চনত এক অশ্লীলতাহীন সফ্টকোৰ চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল, যিটো আছিল অ্যাণ্ড্ৰু ব্লেকৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত।{{sfn|Jameson|Strauss|2003|pp=132–135}} এই চলচ্চিত্ৰত তেওঁৰ লগত আছিল গাৰ্লফ্ৰেণ্ড নিকি টাইলাৰ।<ref name="Papermag" /> তেওঁৰ প্ৰথম অশ্লীল চলচ্চিত্ৰ দৃশ্যবোৰ ৰেণ্ডি ৱেষ্টে দৃশ্যায়িত কৰিছিল, যিবোৰ ১৯৯৪ চনৰ ''Up and Cummers 10'' আৰু ''Up and Cummers 11'' ত দেখা গৈছিল।<ref name="AskMen" /> তেওঁৰ প্ৰথম অশ্লীল চলচ্চিত্ৰ সম্পৰ্কে ৰেণ্ডি ৱেষ্টে কয়, "জেন্নাই মোক যোগাযোগ কৰিছিল আৰু কয় যে তেওঁ XXX ইণ্ডাষ্ট্ৰিত সোমাব খুজিছে, কিন্তু তেওঁৰ এজেণ্টে তেওঁৰ অশ্লীল চলচ্চিত্ৰ নকৰাৰ পৰামৰ্শ দিছিল। এক মাহ পাছত মই Woodland Hills-ত এটা শ্বুটত আছিলোঁ, আৰু তাত জেন্না আহি উপস্থিত হ'ল। তেওঁ কৈছিল, এজেণ্টৰ উপদেশ অমান্য কৰি অশ্লীল জগতত সোমাব খুজিছে। মই তেওঁক ক'লো, যদি কেৱল গাৰ্ল-অন-গাৰ্ল দৃশ্য কৰিব বিচাৰে, তেন্তে আমি কৰিব পাৰো। তেওঁ কৈছিল, তেওঁ চাইছিল কাইলি আয়াৰলেণ্ডৰ সৈতে কাম কৰিবলৈ, আৰু মই সেইটো মেনেজ কৰিলোঁ। যৌন দৃশ্য আৰম্ভ হোৱাৰ লগে লগে, তেওঁ অসাধাৰণ আছিল! মই তেতিয়াই বুজি পাইছিলোঁ, জেন্না বিশেষ। মই ভাবিছিলোঁ তেওঁ Ginger Lynn হ’ব পাৰে, কিন্তু কোনোবাই কল্পনাও কৰা নাছিল যে তেওঁ ইমান ডাঙৰ হ’ব।" <ref name="Hustler" /> জেমছনে প্ৰথম স্তনৰ প্লাষ্টিক চৰ্জাৰী ১৯৯৪ চনৰ ২৮ জুলাই তাৰিখে কৰিছিল, তেওঁৰ ষ্ট্ৰিপিং আৰু চলচ্চিত্ৰ ক্ৰিয়াকলাপক উন্নত কৰিবলৈ।{{sfn|Jameson|Strauss|2003|pp=169–170}} তেওঁৰ আৰম্ভণিৰ চলচ্চিত্ৰবোৰত কেৱল লেচবিয়ান দৃশ্য আছিল (নতুন অভিনেত্ৰীসকলৰ বাবে সাধাৰণ অনুশীলন)। তেওঁ কয়: "গাৰ্ল-অন-গাৰ্ল সহজ আৰু স্বাভাৱিক আছিল। তাৰ পিছত তেওঁলোকে মোক পুৰুষৰ সৈতে দৃশ্য কৰিবলৈ বহুত ধন অফাৰ কৰিলে।" <ref name="Papermag" /> তেওঁৰ প্ৰথম পুৰুষ-সঙ্গে-প্ৰেম দৃশ্য আছিল ''Up and Cummers 11'' (১৯৯৪)।{{sfn|Jameson|Strauss|2003|pp=137–158}} তেওঁ আৰম্ভণিত নিজকে প্ৰতিজ্ঞা কৰিছিল, তেওঁ কেতিয়াও অ্যানেল চেক্স বা ডাবল পেনেট্ৰেচনৰ দৃশ্য নকৰিব।<ref name="Grigoriadis" /> তাৰ সলনি, তেওঁৰ "signature move" আছিল মুখে মুখে যৌনতা, য’ত লালাৰে লুব্ৰিকেচন কৰা হৈছিল।<ref name="AskMenInterview" /><ref name="Salon2" /> তেওঁ কেতিয়াও কোনো ক'লা পুৰুষৰ সৈতে ইণ্টাৰেছিয়েল দৃশ্য কৰা নাই, যদিও এই ধৰণৰ ভিডিঅ’ ২০০০ চনত অতি জনপ্ৰিয় হৈছিল।<ref name="Bridge" /> ১৯৯৪ চনত, ড্ৰাগ আসক্তি পাৰ হৈ জেমছনে তেওঁৰ দেউতাক আৰু আত্তীয়াসকলৰ সহায়ত সুস্থ হৈ লছ এঞ্জেলছলৈ গৈ নিকি টাইলাৰৰ সৈতে থাকিবলৈ ধৰিলে।{{sfn|Jameson|Strauss|2003|pp=309–311}} তেওঁৰ সুস্থ হোৱাৰ পিছত প্ৰথম চলচ্চিত্ৰ আছিল ''Silk Stockings''।{{sfn|Jameson|Strauss|2003|pp=316–320}} ১৯৯৫ চনত, Wicked Pictures নামৰ এখন ক্ষুদ্ৰ অশ্লীল চলচ্চিত্ৰ প্ৰতিষ্ঠানে তেওঁৰ সৈতে এক্সক্লুছিভ চুক্তি স্বাক্ষৰ কৰে।<ref name="Miller Jul 2005" />{{sfn|Jameson|Strauss|2003|pp=341–351}} তেওঁ স্মৰণ কৰে, Steve Orenstein (Wicked Pictures-ৰ প্ৰতিষ্ঠাপক)-ক কৈছিল: "এই মুহূৰ্তত মোৰ বাবে আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ কথা হৈছে — ইণ্ডাষ্ট্ৰিৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ তৰা হ’ব।" <ref name="Higginbotham" /><ref name="SalonBookReview" /> এই চুক্তিৰে তেওঁ ৮খন চলচ্চিত্ৰৰ বাবে বছৰি $৬,০০০ আয় কৰিছিল।<ref name="Profit" /> তেওঁৰ প্ৰথম ডাঙৰ বাজেটৰ চলচ্চিত্ৰ আছিল ''Blue Movie'' (১৯৯৫), য’ত তেওঁ এটা অশ্লীল ফিল্ম চেটৰ ওপৰত অনুসন্ধান কৰা সংবাদিক ৰূপে অভিনয় কৰিছিল। এই চলচ্চিত্ৰে বহুতো AVN বঁটা জিকিছিল।<ref name="AskMen" /> ১৯৯৬ চনত জেমছনে XRCO Best New Starlet, AVN Best New Starlet, আৰু F.O.X.E. Video Vixen বঁটা জিকে তিনিখন প্ৰধান ইণ্ডাষ্ট্ৰি বঁটা একেলগে জিকি প্ৰথম অভিনেত্ৰী হৈছিল।<ref name="AskMen" /> ২০০১ চনৰ ভিতৰত, জেমছনে কেৱল একেদিনাৰ ভিতৰত এখন ডিভিডিৰ শ্বুটিংত $৬০,০০০ আৰু এখন ষ্ট্ৰিপ ক্লাবত পাৰফৰ্মেন্সৰ বাবে $৮,০০০ উপাৰ্জন কৰিছিল। তেওঁ বছৰি ৫খন চলচ্চিত্ৰ আৰু মাহত ২ সপ্তাহহে নৃত্য কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল।<ref name="Salon1" /> তেওঁৰ পতি জে গ্ৰাডিনাই কয় যে, তেওঁ এক ৰাতিত $২৫,০০০ উপাৰ্জন কৰিছিল।<ref name="WallStreetJournal" /> ২০০৫-০৬ চনৰ মাজত, তেওঁ Playboy TV-ৰ ''Jenna's American Sex Star'' অনুষ্ঠান পৰিচালনা কৰিছিল, য’ত নতুন অভিনেত্ৰীসকলে ClubJenna-ৰ সৈতে চুক্তিৰ বাবে প্ৰতিযোগিতা কৰিছিল। প্ৰথম দুবছৰৰ বিজয়ী আছিল Brea Bennett আৰু Roxy Jezel।<ref name="AmericanSexStar" /> ২০০৮ চনৰ জানুৱাৰীত জেমছনে অশ্লীল চলচ্চিত্ৰৰ পৰা অৱসৰৰ কথা নিশ্চিত কৰিছিল।<ref name="XFanz2008"/> আৰু তাৰ পিছত কৈছিল, "মই এতিয়া ''Maxim'' কভাৰতো নকৰোঁ।" <ref name=HuffingtonPost/> অৱসৰৰ পিছত তেওঁৰ প্ৰথম অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ আছিল ২০১৩ চনৰ Exxxotica New Jersey কনভেনচনত।<ref name="Exxxotica"/> ২০১৪ চনৰ জানুৱাৰী ১৫ তাৰিখে Fleshlight-এ জেমছনৰ স্বাক্ষৰযুক্ত কৃত্ৰিম যৌন অঙ্গ মুক্তি দিয়ে।<ref name="Rodriguez 2014"/> আৰু জানুৱাৰী ২৪ তাৰিখে XBIZ Awards-ৰ পৰিচালক হিচাপে দায়িত্ব গ্ৰহণ কৰে।<ref name="Miller 2013"/> ===ব্যৱসায়িক উদ্যোগ=== জেমিচন আৰু গ্ৰডিনাই ২০০০ চনত '''ClubJenna''' নামৰ এটা আন্তৰ্জাল প্ৰাপ্তবয়স্ক বিনোদন কোম্পানি প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। ClubJenna.com আছিল প্ৰথম দৰ্শনসামগ্ৰীযুক্ত পৰ্নোগ্ৰাফিক ছাইটসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম, য'ত ফটো আৰু ভিডিঅ’ৰ উপৰিও স্পষ্ট দিনলিপি, সম্পৰ্ক পৰামৰ্শ, আৰু শ্বেয়াৰ বজাৰৰ টিপ্‌ছ উপলব্ধ আছিল। এই ছাইটটো প্ৰথম তিনি সপ্তাহৰ ভিতৰত লাভজনক হৈ পৰিছিল। এই ব্যৱসায়টো পিছত প্ৰাপ্তবয়স্ক বিনোদনৰ অন্য মাধ্যমলৈ প্ৰসাৰিত হৈছিল; প্ৰথমে অন্যান্য পৰ্নো তাৰকাসকলৰ ৱেবছাইট পৰিচালনা কৰি, তাৰপিছত ২০০১ চনত পৰ্নোগ্ৰাফিক চলচ্চিত্ৰ প্ৰস্তুত কৰি।<ref name="Miller Jul 2005" /> ClubJenna-ৰ প্ৰাৰম্ভিক চলচ্চিত্ৰসমূহত জেমিচনে নিজৰেই অভিনয় কৰিছিল, কিন্তু তেওঁ কেৱল মহিলা অংশীদাৰ বা গ্ৰডিনাৰ সৈতে অভিনয় কৰিছিল, যি "Justin Sterling" ছুডোনিম ব্যৱহাৰ কৰিছিল। প্ৰথম ClubJenna চলচ্চিত্ৰ, ''[[Briana Loves Jenna]]'' (২০০১), Vivid-ৰ সৈতে যৌথভাৱে নিৰ্মাণ হৈছিল, আৰু ইয়াৰ নিৰ্মাণ ব্যয় আছিল $২৮০,০০০, যি প্ৰথম বছৰত $১ মিলিয়ন উপাৰ্জন কৰিছিল। এই চলচ্চিত্ৰটো বছৰৰ ভিতৰত আটাইতকৈ বেছি বিক্ৰী হোৱা আৰু ভাড়া লোৱা পৰ্নোগ্ৰাফিক চলচ্চিত্ৰ আছিল আৰু AVN বঁটা লাভ কৰিছিল।<ref name="Miller Jul 2005" /><ref name="JJJBio" /> ২০০৪ চনত, ClubJenna-ৰ চলচ্চিত্ৰসমূহত জেমিচনৰ অৱস্থান কমি আহে আৰু অন্যান্য অভিনেত্ৰীৰ অভিনয় আৰম্ভ হয়, যেনে Krystal Steal, Jesse Capelli, McKenzie Lee, Ashton Moore আৰু Sophia Rossi।<ref name="Miller Jul 2005" /> ২০০৫ চনত, জেমিচনে প্ৰথমবাৰ পৰিচালনা কৰা চলচ্চিত্ৰ, ''The Provocateur'', ২০০৬ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত ''Jenna's Provocateur'' নামেৰে মুক্তি দিয়া হৈছিল।<ref name="Directorial Debut" /> ClubJenna-ৰ চলচ্চিত্ৰসমূহ Vivid Entertainment-এ বিতৰণ আৰু বিপণন কৰিছিল, যাক ''[[Forbes]]''-এ "বিশ্বৰ সৰ্ববৃহৎ প্ৰাপ্তবয়স্ক চলচ্চিত্ৰ কোম্পানি" হিচাপে অভিহিত কৰিছিল।<ref name="Miller Jul 2005" /> ২০০৫ চনত, ClubJenna-ৰ বাৰ্ষিক আয় প্ৰায় $৩০ মিলিয়ন আছিল, যাৰ অৰ্ধেক লাভ আছিল।<ref name="Miller Jul 2005" /> ২০০৬ চনৰ ২২ জুন, [[Playboy Enterprises]]-এ ClubJenna Inc. অধিগ্ৰহণ কৰিছিল, য’ত জেমিচন আৰু গ্ৰডিনাক নিৰ্দিষ্ট সময়ৰ বাবে কাৰ্যনিৰ্বাহী হিচাপে ৰাখিছিল। Playboy-ৰ CEO [[Christie Hefner]]-এ কৈছিল যে তেওঁলোকে বছৰত ৩০টা চলচ্চিত্ৰ প্ৰস্তুত কৰিব আৰু DVD, টিভি চেনেল, ভিডিঅ’-অন-ডিমাণ্ড, আৰু মোবাইল ফোনৰ যোগেদি বিতৰণ বৃদ্ধি কৰিব।<ref name="MarketWatch" /> === কিতাপসমূহ === জেমিচনৰ আত্মজীৱনী ''হাউ টু মেক লাভ লাইক এ পৰ্ন ষ্টাৰ: এ কচনাৰী টেল'' ২০০৪ চনত প্ৰকাশ পাইছিল। এইখন নিউ ইয়ৰ্ক টাইমচ আৰু ৰ’লিং ষ্টোনৰ সহযোগী লেখক নীল ষ্ট্ৰাউচৰ সৈতে যৌথভাৱে লিখা হৈছিল আৰু হাৰ্পাৰকলিনছৰ এটা বিভাগ ৰেগান বুকছ-এ প্ৰকাশ কৰিছিল। এইখন কিতাপ নিউ ইয়ৰ্ক টাইমচৰ বেছ্‌চেলাৰ তালিকাত ছয় সপ্তাহ ধৰি থাকি তৎক্ষণাত জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছিল।<ref name="Miller Jul 2005" /> এই আত্মজীৱনীখনে ২০০৪ চনৰ "Mainstream's Adult Media Favorite" শ্ৰেণীত এক্স আৰ চি অ' বঁটা লাভ কৰিছিল ছেইম’ৰ বাটছৰ "ফেমিলি বিজনেছ" টিভি শৃংখলাৰ সৈতে যুগ্মভাৱে। কিতাপখন জাৰ্মান ভাষালৈ ''পৰ্ণষ্টাৰ. ডি আটোবায়’গ্ৰাফি'' নামেৰে ২০০৫ চনৰ নবেম্বৰ মাহত<ref name="AutobioDE" /> আৰু স্পেনিছ ভাষালৈ ''কোমো আছেৰ এল আমোৰ ইগুৱাল কে উনা এস্ত্ৰেলা পৰ্নো'' নামেৰে ২০০৬ চনৰ জানুৱাৰীত অনুবাদ কৰা হৈছিল।<ref name="AutobioSP" /> এই কিতাপখনত তেওঁৰ প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু ক্ৰিয়া-কলাপ, যেনে: তেওঁৰ টাটু শিল্পী প্ৰেমিকৰ সৈতে বসবাস, কানত পৰ্ণ'গ্ৰাফিক হট ডি'অৰ বঁটা লাভ, আৰু তেওঁৰ দ্বিতীয় বিয়াৰ ফটোবোৰো অন্তৰ্ভুক্ত আছে।<ref name="Stern Mar 2014" /> ইয়াত তেওঁৰ জীৱনৰ অন্ধকাৰ দিশবোৰো বাদ পৰা নাই – দুটা ধৰ্ষণ, মাদকাসক্তি, ব্যৰ্থ প্ৰথম বিবাহ আৰু বহু পুৰুষ আৰু মহিলাৰ সৈতে সম্পৰ্কৰ কথা উল্লেখ আছে।<ref name="SalonBookReview"/> আত্মজীৱনীটো প্ৰথম-ব্যক্তিৰ শৈলীত লিখা হ’লেও ইয়াত ব্যক্তিগত ফটো, শৈশৱৰ দিনলিপি, পৰিয়ালৰ সাক্ষাৎকাৰ, চলচ্চিত্ৰৰ চিত্ৰনাট্য আৰু কমিক পেনেলো আছে।<ref name="Reuters" /> এই আত্মজীৱনীখনৰ প্ৰকাশক জুডিথ ৰেগান-এ "জেনা জেমিচনৰ কনফেচনছ" নামৰ এটা টাই-ইন টেলিভিছন বাতৰি বিশেষাংশৰ কাৰ্যনিৰ্বাহী প্ৰযোজক হিচাপে কাৰ্য্য কৰিছিল,<ref name="Confessions" /> যিটো ভিএইচ১ চেনেলত ২০০৪ চনৰ ১৬ আগষ্টত প্ৰচাৰিত হৈছিল, কিতাপখনৰ মুক্তিৰ ঠিক এক দিন আগতে।<ref name="ConfessionsAiring" /> ২০০৫ চনৰ এপ্ৰিলত, ৰেগান বুকছ আৰু জেমিচনে পৰস্পৰবিৰোধী আইনী ব্যৱস্থা লয়। বিবাদৰ কেন্দ্ৰবিন্দু আছিল জেমিচনৰ দৈনন্দিন জীৱন আঁতৰাই এখন বাস্তবধৰ্মী অনুষ্ঠান বনোৱা প্ৰস্তাৱ, যিটো তেওঁৰ তেতিয়াৰ স্বামী জে গ্ৰ্ডিনা আৰু এ এণ্ড ই নেটৱৰ্কৰ মাজত আলোচনা হৈছিল। ৰেগান বুকছ-এ দাবী কৰিছিল যে এই ব্যৱস্থা তেওঁলোকৰ চুক্তিৰ উলংঘন, যিয়ে চুক্তি অনুসৰি বাস্তবধৰ্মী অনুষ্ঠান আৰু আত্মজীৱনী ভিত্তিক যিকোনো লাভৰ অংশত ৰেগান বুকছৰ অধিকাৰ ছিল।<ref name="CNNMoney" /> জেমিচনৰ মুকাবিলাত দাখিল কৰা মামলাত কৈছিল যে এ এণ্ড ই-ৰ সৈতে চুক্তিখন ৰেগান বুকছৰ চুক্তিৰ আগতেই হৈছিল।<ref name="Grossberg Apr 2005" /> অনুষ্ঠানটো ২০০৬ চনলৈকে ৰূপ নলবাকৈ থাকিল আৰু হাৰ্পাৰকলিনছ-এ জুডিথ ৰেগানক ২০০৬ চনৰ ১৫ ডিচেম্বৰত আন এটা বিষয়ত চাকৰিচ্যুত কৰিলে।<ref name="Wyatt Dec 2006" /> ২০০৭ চনৰ জানুৱাৰীত জেমিচনে আত্মজীৱনীখন চলচ্চিত্ৰ ৰূপত ৰূপান্তৰ কৰাৰ বাবে প্ৰযোজকসকলৰ সৈতে আলোচনা চলাইছিল বুলি খবৰে জনাইছিল। কিন্তু ২০০৭ চনৰ মাৰ্চত তেওঁ তেওঁৰ ভেজাইনোপ্লাষ্টি প্ৰচলনকালীন স্বাস্থ্য সমস্যাৰ বাবে প্ৰযোজকসকলৰ সৈতে বৈঠক এৰাইছিল আৰু তাৰ বাবে চলচ্চিত্ৰখন অনিশ্চিত হৈ পৰিছিল।<ref name="NYDailyNews20070330" /><ref name="Boston.com" /> ২০১৩ চনৰ এপ্ৰিলত, জেমিচনে ঘোষণা কৰিছিল যে তেওঁ "ছুগাৰ" নামৰ এটা কল্পনামূলক ইৰোটিক উপন্যাস লিখি আছে। এইখন হোপ টাৰ-ৰ সৈতে যৌথভাৱে লিখা হৈছিল আৰু স্কাইহৰ্চ পাব্লিছিং-এ প্ৰকাশ কৰিছিল। এইখন কিতাপ ২০১৩ চনৰ ২১ অক্টোবৰ তাৰিখে মুক্তি পাইছিল।<ref name="Johnson 2013"/> ===মূলসুঁতিৰ উপস্থিতি=== [[File:Jenna Jameson at 2007 AEE Friday 13.jpg|thumb|২০০৫ চনত জেমছন]] জেমচন পোনোৰোগ্ৰাফীৰ বাহিৰতো এক উচ্চ পৰ্য্যায়ৰ খ্যাতি লাভ কৰাৰ বাবে জনাজাত – তেওঁ পোনোৰোগ্ৰাফীক মূল প্ৰবাহ সমাজৰ সচেতনতা আৰু গ্ৰহণযোগ্যতাৰ ওচৰলৈ লৈ আহিছিল।<ref name="AskMen" /><ref name="SalonBookReview" /><ref name="Brandweek" /> তেওঁ কৈছিল: "মই সদায় মোৰ কঠোৰ পোনো শিপাৰ প্ৰতি গৰ্বিত, কিন্তু এটা পৰিচিত নাম হোৱাৰ প্ৰয়াস মোৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল।" <ref name="Miller Jul 2005" /> ১৯৯৫ চনত, জেমচনে নিজৰ ফটো ৰেডিঅ' হোষ্ট হাওৰ্ড ষ্টাৰ্ণলৈ পঠিয়াইছিল।<ref name="Profit" /> তেওঁ ষ্টাৰ্ণৰ অনুষ্ঠানত নিয়মীয়া অতিথি হিচাপে প্ৰায় ৩০ বাৰৰো অধিক উপস্থিত হৈছিল,<ref name="Miller Jul 2005" /> আৰু ১৯৯৭ চনৰ ষ্টাৰ্ণৰ আধা-আত্মজীৱনীমূলক চলচ্চিত্ৰ "প্ৰাইভেট পাৰ্টছ"ত "মেণ্ডি", অৰ্থাৎ "ৰেডিঅ'ৰ প্ৰথম নগ্ন মহিলা" হিচাপে ভূমিকা লৈছিল।<ref name="NYT Filmography" /><ref name="VarietyPrivateParts" /> এই চলচ্চিত্ৰত অভিনয়ৰ পাছত তেওঁ বহুতো অ-পোনো চলচ্চিত্ৰ আৰু টেলিভিছন অনুষ্ঠানত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল। ১৯৯৭ চনত, ইষ্ট্ৰিম চেম্পিয়নশ্বিপ ৰেচলিং (ECW)-ৰ "হাৰ্ডকোৰ হেভেন ১৯৯৭" নামৰ পেই-পাৰ-ভিউ ইভেণ্টত দ্য ডাডলী বয়জৰ সহচৰ হিচাপে উপস্থিত হৈছিল; ১৯৯৮ চনৰ ১ মাৰ্চত "লিভিং ডেঞ্জাৰাছলি" নামৰ আন এখন ইভেণ্টত অংশগ্ৰহণ; আৰু কেইমাহমান সময় ECW-ৰ অন-স্ক্ৰীন সাক্ষাৎকাৰ লোৱা ব্যক্তি হিচাপে কাম কৰিছিল।<ref name="OnlineOnslaught" /> ১৯৯৮ চনত, তেওঁ WWE-ৰ চৰিত্ৰ ভেল ভেনিছৰ সৈতে এটা ভিডিঅ' ক্লিপত অভিনয় কৰিছিল। ১৯৯০ দশকৰ অন্ত ভাগত তেওঁ ই! নেটৱৰ্কৰ "ৱাইল্ড অন!" নামৰ ভ্ৰমণ আৰু পাৰ্টি অনুষ্ঠানৰ বহুতো পৰ্ব হোষ্ট কৰিছিল।<ref name="Profit" /><ref name="Papermag" /> তেওঁ বৃটিছ টিভি অনুষ্ঠান "ইউৰোপিয়ান ব্লু ৰিভিউ"ত অংশ লৈছিল।<ref name="tower Blue" /> ২০০২ চনত, জেমচনে এমিনেমৰ "উইদাউট মি" গীতৰ সংগীত ভিডিঅ'ত অংশ লৈছিল,<ref name="MTV2002" /> য'ত তেওঁ এমিনেমৰ লগত বিছনাত দেখা গৈছিল – "ট্ৰেইলাৰ পাৰ্ক গাৰ্লছ" বুলি উল্লেখ কৰা দুইজনৰ ভিতৰত এজনী আছিল।<ref name="PR.com" /> ২০০১ চনৰ জুলাই মাহত, এনিমেটেড টিভি অনুষ্ঠান "ফেমিলি গাই"-ৰ "ব্ৰায়ান ডাজ হলিউড" শীৰ্ষক পৰ্বত, তেওঁ নিজৰ এনিমেটেড ৰূপত অৱতাৰিত হৈছিল। ২০০২ চনত, "প'ৰ্ণ এন চিকেন" নামৰ কমেডি চেণ্ট্ৰেল-ৰ চলচ্চিত্ৰত ৰন জেৰেমীৰ সৈতে নিজৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref name="ComedyCentral" /> একে বছৰত, তেওঁ দুটা ভিডিঅ' গেমত অংশ লৈছিল – "গ্ৰেণ্ড থেফ্ট অটো: ভাইচ চিটি"ত "কেণ্ডি সক্স" নামৰ চৰিত্ৰৰ কণ্ঠ দিছিল আৰু "টোনি হক'ছ প্ৰো স্কেটাৰ ৪"ত "ডেইজি" নামৰ গোপন চৰিত্ৰৰ ৰূপ আৰু কণ্ঠ দিছিল।<ref name="GPhoria" /><ref name="Medscape" /> ২০০৩ চনত এনবিচি-ৰ "মিষ্টাৰ ষ্টাৰ্লিং" নামৰ অনুষ্ঠানত দুটা পৰ্বত এগৰাকী ৰাজনৈতিক পুঁজিপতীৰ প্ৰেমিকা হিচাপে দেখা গৈছিল।<ref name="Papermag" /><ref name="JJJBio" /> আত্মজীৱনী প্ৰকাশৰ পাছত, তেওঁ এনবিচি, চিএনবিচি, ফক্স নিউজ, আৰু চিএনএনত সাক্ষাৎকাৰ দিছিল,<ref name="WallStreetJournal" /> আৰু নিউয়ৰ্ক টাইমচ, ৰয়টাৰ্ছ আদিয়ে কিতাপখনৰ পৰ্যালোচনা কৰিছিল।<ref name="Stern Mar 2014"/><ref name="Reuters"/> তেওঁ "ইভিল ব্ৰীড: দ্য লেজেণ্ড অৱ সামহেইন" নামৰ এক নিম্ন বাজেটৰ হৰৰ চলচ্চিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল, যিটো ২০০২ চনত নিৰ্মাণ হৈছিল কিন্তু ২০০৫ চনত মুক্তি পাইছিল।<ref name="BeyondHollywood" /> তেওঁ "চিন-জিন স্মিথ" নামৰ আন এখন হৰৰ চলচ্চিত্ৰতো সৰু ভূমিকাত আছিল।<ref name="Blogcritics" /> ২০০৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীত, কমেডি চেণ্ট্ৰেল-এ "চামুৰাই লাভ গড" নামৰ মোবাইল এনিমেটেড ছিৰিজত জেমচনক "পি-হুইপ" চৰিত্ৰত লৈ আহে।<ref name="ComedyCentral" /><ref name="AnimationMagazine" /> "মিডিয়াৱীক" নামৰ আলোচনীয় সাময়িকীয়াই এই প্ৰকল্পত তেওঁৰ নামক আটাইতকৈ ডাঙৰ বুলি অভিহিত কৰিছিল।<ref name="Mediaweek" /> ২০০৬ চনৰ এপ্ৰিলত, তেওঁ "এডিক'লৰ" জোতা প্ৰচাৰৰ বাবে এডিডাছ-ৰ ভিডিঅ' পডকাষ্ট বিজ্ঞাপনত অংশ লৈছিল।<ref name="SportingGoodsNewsWire" /> ২০০৭ চনৰ জুলাই মাহত, "দ্য চিম্পল লাইফ" অনুষ্ঠানৰ "কমিটেড" শীৰ্ষক পৰ্বত তেওঁ পাৰিছ হিলটন আৰু নিক'ল ৰিচিৰ সৈতে অংশ লৈছিল। ২০০৮ চনত, তেওঁ "জম্বি ষ্ট্ৰিপাৰ্ছ" নামৰ কমেডি-হৰৰ চলচ্চিত্ৰত মুখ্য ভূমিকাত অভিনয় কৰিছিল, যি ইউজেন ই'নেস্কোৰ নাটক "ৰাইন'চেৰাছ"ৰ ওপৰত আধাৰিত।<ref name="TheGuardian"/> মাদাম তুচ'ৰ মোমৰ মূৰ্তি সংগ্ৰহশালাত তেওঁৰ মোমৰ মূৰ্তি সংৰক্ষিত আছে।<ref name="Padgett" /> ২০১৫ চনৰ ২৭ আগষ্টত, জেমচনে বৃটিছ ৰিয়েলিটি অনুষ্ঠান "চেলিব্ৰিটি বিগ ব্ৰাদাৰ"ৰ ১৬তম শৃংখলাত আমেৰিকাৰ প্ৰতিনিধিত্ব কৰি অংশ লৈছিল।<ref name="McGrath"/><ref name="Bolton" /> === বিতৰ্কিত মূল প্ৰবাহৰ উপস্থিতি === ২০০৩ চনত, জেমচনে এমটিভি-ৰ ৰিয়েলিটি অনুষ্ঠান "ভিভা লা বাম"ৰ ৮টা পৰ্বত বাম মাৰ্জেৰাৰ "পেৰিছ হিলটন সদৃশ" প্ৰেমিকা হিচাপে অভিনয় কৰিছিল।<ref name="JJJBio" /><ref name="EOnline" /> তেওঁ চিএনএন-ৰ "পলিটিকেলি ইনকৰে’ক্ট", "দ্য ও’ৰাইলি ফেক্টৰ", "সুপাৰষ্টাৰ ইউ.এছ.এ.", "চেলিব্ৰিটি উইকেষ্ট লিংক", "হাওৰ্ড ষ্টাৰ্ন", "অপৰা", "ই! ট্ৰু হ'লিউড ষ্ট'ৰি", "ই! ছেলিব্ৰিটি প্ৰফাইলছ", "ই! ছেলিব্ৰিটি সেণ্ট্ৰেল", "ই! ফেমেল ছেলিব্ৰিটিজ", "ই! চেলিব্ৰিটি হ'মছ", আৰু "অক্সিজেন গাৰ্লফ্ৰেণ্ডচ" অনুষ্ঠানতো দেখা গৈছিল।<ref name="JJJBio" /> জেমচনে ৰাজহুৱা অনুষ্ঠানত দিয়া বক্তব্য বা উপস্থিতিৰ বাবে বহুবাৰ বিতৰ্কৰ সৃষ্টি কৰিছিল। ২০০১ চনত "হাওৰ্ড ষ্টাৰ্ন শ্ব"-ত, তেওঁ চাইছিল কোনে তেওঁক চুটি সময়ৰ বাবে ধাৰ লৈ বিবাহ কৰিব বিচাৰে; ২০০৩ চনত, তেওঁ সেই অনুষ্ঠানতে তেওঁক "পুনৰ কুমাৰী" হিচাপে পুনঃঘোষণা কৰিছিল।<ref name="EOnline" /> ২০০২ চনত, হিপ-হপ শিল্পী এমিনেমে তেওঁৰ "সুপাৰম্যান" নামৰ গীতত জেমচনৰ নাম লৈ উল্লেখ কৰিছিল, য’ত তেওঁ ক’বলৈ চেষ্টা কৰিছিল যে তেওঁ তেওঁক ভাল পোৱা নাছিল। জেমচনে সাংবাদিকক কৈছিল যে, তেওঁক এনে নেতিবাচকভাৱে উল্লেখ কৰা ভাল লগা নাই। তেওঁ কৈছিল, "তেওঁ সকলো মহিলা আৰু তেওঁৰ ‘এক্স’ (পূৰ্ব প্ৰেমিকা)-বোৰৰ বিষয়ে কুঁৱৰ কথাবোৰ কয়।" <ref name="EOnline" /> ২০০৪ চনত, জেমচনে ৰিপব্লিকান ৰাষ্ট্ৰীয় সন্মিলনত অংশ লৈছিল। তেওঁ দাবী কৰিছিল যে তেওঁ ইউৰোপীয় মহিলাসকলক আমেৰিকালৈ লৈ আহি ভোটদানৰ বাবে তালিম দিব, যাতে ৰিপব্লিকান প্ৰাৰ্থীৰ জয় নিশ্চিত হয়।<ref name="SalonBookReview" /> ২০০৬ চনত, তেওঁ এক সাক্ষাৎকাৰত ক’লে যে, "মই ডেম’ক্ৰেট আছিলোঁ। মই বুশক ঘিণ কৰিছিলোঁ। এতিয়া মই ৰিপব্লিকান, কাৰণ মই বুশক ভাল পাওঁ।" <ref name="EOnline" /> ২০০৭ চনত, তেওঁ পঞ্চম বাৰ হাওৰ্ড ষ্টাৰ্নৰ অনুষ্ঠানত উপস্থিত হৈ, পোনো চলচ্চিত্ৰলৈ উভতি অহাৰ কথা ঘোষণা কৰিছিল। তেওঁ কৈছিল, "মই ভেবে আছিলোঁ যে মই পূৰ্ণবয়স্ক চলচ্চিত্ৰ পৰিত্যাগ কৰিম, কিন্তু মই ভুল আছিলোঁ।" <ref name="JJJBio" /> == বঁটা == [[চিত্ৰ:Jenna Jameson at the XBiz Awards 1.jpg|thumb|২০০৫ চনৰ এক্সবিজ বঁটা অনুষ্ঠানত জেমচন]] {| class="wikitable" |- ! চন ! অনুষ্ঠান ! বঁটা ! কাম ! সহ-বিজয়ী |- | '''১৯৯৫''' | নাইটমুভ্‌ছ বঁটা |শ্ৰেষ্ঠ নতুন অভিনেত্ৰী | {{n/a}} | {{n/a}} |- |rowspan="8"| '''১৯৯৬''' |rowspan="3"| এ.ভি.এন. বঁটা |শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী – ভিডিঅ' |''Wicked One'' | {{n/a}} |- |শ্ৰেষ্ঠ দম্পতী যৌনদৃশ্য – চলচ্চিত্ৰ |''Blue Movie'' |টি.টি. বয় |- |শ্ৰেষ্ঠ নতুন অভিনেত্ৰী | {{n/a}} | {{n/a}} |- | ফক্স (F.O.X.E.) বঁটা |ভিডিঅ' ভিক্সেন | {{n/a}} | {{n/a}} |- |rowspan="2"| হট ডি'অৰ বঁটা |শ্ৰেষ্ঠ নতুন আমেৰিকান অভিনেত্ৰী | {{n/a}} | {{n/a}} |- |শ্ৰেষ্ঠ আমেৰিকান অভিনেত্ৰী | {{n/a}} | {{n/a}} |- | এক্সআৰচিও (XRCO) বঁটা |বছৰৰ নতুন অভিনেত্ৰী | {{n/a}} | {{n/a}} |- | নাইটমুভ্‌ছ বঁটা |শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী | {{n/a}} | {{n/a}} |- |rowspan="5"| '''১৯৯৭''' |rowspan="2"| এ.ভি.এন. বঁটা |শ্ৰেষ্ঠ দম্পতী যৌনদৃশ্য – চলচ্চিত্ৰ |''Jenna Loves Rocco'' |ৰ'ক' ছিফ্ৰেডি |- |শ্ৰেষ্ঠ দম্পতী যৌনদৃশ্য – ভিডিঅ' |''Conquest'' |ভিন্স ভুইয়াৰ |- | ফক্স বঁটা |চোৱা-চাইকাৰীৰ মনপছন্দ অভিনেত্ৰী | {{n/a}} |জিনা ফাইন আৰু চেইন |- | হট ডি'অৰ বঁটা |শ্ৰেষ্ঠ আমেৰিকান অভিনেত্ৰী | {{n/a}} | {{n/a}} |- | নাইটমুভ্‌ছ বঁটা |শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী | {{n/a}} | {{n/a}} |- |rowspan="3"| '''১৯৯৮''' | এ.ভি.এন. বঁটা |শ্ৰেষ্ঠ ছোৱালী-ছোৱালী যৌনদৃশ্য – চলচ্চিত্ৰ |''Satyr'' |মিচি |- | ফক্স বঁটা |চোৱা-চাইকাৰীৰ মনপছন্দ অভিনেত্ৰী | {{n/a}} |টিফানি মাইনক্স, ষ্টেচি ভেলেণ্টাইন আৰু ষ্টেফেনি স্বিফ্ট |- | হট ডি'অৰ বঁটা |শ্ৰেষ্ঠ আমেৰিকান অভিনেত্ৰী |''Sexe de Feu, Coeur de Glace'' | {{n/a}} |- | '''২০০২''' | কে-ছেক্স ৰেডিঅ' বঁটা |মনপছন্দ পৰ্ণ তাৰকা | {{n/a}} | {{n/a}} |- |rowspan="4"| '''২০০৩''' | এ.ভি.এন. বঁটা |rowspan="2"| শ্ৰেষ্ঠ ছোৱালী-ছোৱালী যৌনদৃশ্য – ভিডিঅ' |''I Dream of Jenna'' |অটাম আৰু নিকিতা ডেনিজ |- | এডাম ফিল্ম ৱৰ্ল্ড গাইড বঁটা |''Briana Loves Jenna'' |ব্ৰায়ানা বাঙ্কছ |- | জি-ফোৰিয়া বঁটা |শ্ৰেষ্ঠ মহিলা কণ্ঠাভিনয় |''Grand Theft Auto: Vice City'' | {{n/a}} |- | কে-ছেক্স ৰেডিঅ' বঁটা |মনপছন্দ পৰ্ণ তাৰকা | {{n/a}} | {{n/a}} |- |rowspan="2"| '''২০০৪''' | এক্সআৰচিও বঁটা |শ্ৰেষ্ঠ ছোৱালী-ছোৱালী দৃশ্য |''My Plaything: Jenna Jameson 2'' |কাৰ্মেন লুভানা |- | কে-ছেক্স ৰেডিঅ' বঁটা |মনপছন্দ পৰ্ণ তাৰকা | {{n/a}} | {{n/a}} |- |rowspan="8"| '''২০০৫''' |rowspan="3"| এ.ভি.এন. বঁটা |শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী (চলচ্চিত্ৰ) |rowspan="3"| ''The Masseuse'' | {{n/a}} |- |শ্ৰেষ্ঠ ছোৱালী-ছোৱালী যৌনদৃশ্য (চলচ্চিত্ৰ) |চাভানা সামচন |- |শ্ৰেষ্ঠ দম্পতী যৌনদৃশ্য (চলচ্চিত্ৰ) |জাষ্টিন ষ্টাৰ্লিং |- | এ.ই.বি.এন. ভিডিঅ' অন ডিমাণ্ড বঁটা |বছৰৰ শিল্পী | {{n/a}} | {{n/a}} |- |rowspan="2"| এডাম ফিল্ম ৱৰ্ল্ড গাইড বঁটা | মহিলা পৰ্ণ নিৰ্মাতা (Pornographer) বছৰৰ |''How to Make Love Like Porn Star: A Cautionary Tale'' | {{n/a}} |- | শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰী | {{n/a}} | {{n/a}} |- |rowspan="2"| এক্সআৰচিও বঁটা |মূলধাৰাৰ প্ৰাপ্তবয়স্ক মাধ্যমৰ পছন্দৰ ব্যক্তিত্ব |''How to Make Love Like a Porn Star: A Cautionary Tale'' |ছেইমৰ বাটছ/''Family Business'' |- | গৌৰৱ তালিকা (Hall of Fame) | {{n/a}} | {{n/a}} |- |rowspan="7"| '''২০০৬''' |rowspan="4"| এ.ভি.এন. বঁটা |গৌৰৱ তালিকা (Hall of Fame) | {{n/a}} | {{n/a}} |- |বহুমুখী তাৰকা (Crossover Star) বছৰৰ | {{n/a}} | {{n/a}} |- |শ্ৰেষ্ঠ সহ-অভিনেত্ৰী – চলচ্চিত্ৰ |rowspan="2"| ''The New Devil in Miss Jones'' |rowspan="2"| চাভানা সামচন |- |শ্ৰেষ্ঠ ছোৱালী-ছোৱালী যৌনদৃশ্য – চলচ্চিত্ৰ |- | এক্সবিজ বঁটা |বিজনেছউইমেন অফ দ্য ইয়াৰ | {{n/a}} | {{n/a}} |- |rowspan="2"| ফেইম বঁটা |পছন্দৰ প্ৰাপ্তবয়স্ক অভিনেত্ৰী | {{n/a}} | {{n/a}} |- |সবাতোকৈ গৰম দেহ (Fan Favorite for Hottest Body) | {{n/a}} | {{n/a}} |- |rowspan="3"| '''২০০৭''' | এ.ভি.এন. বঁটা |বহুমুখী তাৰকা (Crossover Star) বছৰৰ | {{n/a}} | {{n/a}} |- | ফেইম বঁটা |সকলো সময়ৰ পছন্দৰ পাৰ্ফৰ্মাৰ | {{n/a}} | {{n/a}} |- | নাইটমুভ্‌ছ বঁটা |গৌৰৱ তালিকা (Hall of Fame) | {{n/a}} | {{n/a}} |} == ব্যক্তিগত জীৱন == [[চিত্ৰ:Jenna Jameson and Jay Grdina.jpg|upright|thumb|right|২০০৫ চনত তেতিয়াৰ স্বামী জে গ্ৰডিনাৰ সৈতে জেমছন]] ২০০৪ চনত, জেমছনে কৈছিল যে তেওঁ উভলিংগকামী, আৰু তেওঁৰ জীৱনত স্ক্ৰীনৰ বাহিৰে ১০০ গৰাকী মহিলা আৰু ৩০ গৰাকী পুৰুষৰ সৈতে যৌন সম্পৰ্ক হৈছিল।<ref name="Grigoriadis"/> কিন্তু ২০০৮ চনত তেওঁ নিজৰ প্ৰত্যয় "সম্পূৰ্ণ ৰূপে বিৰলিঙ্গকামী" বুলি বৰ্ণনা কৰে।<ref name="foxnews May 29, 2008"/> তেওঁ কৈছে যে তেওঁৰ জীৱনৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ সম্পৰ্ক আছিল তেওঁৰ প্ৰেমিকা তথা পৰ্ণ অভিনেত্ৰী নিকি টাইলাৰৰ সৈতে। তেওঁলোকৰ এই সম্পৰ্কৰ বিৱৰণ তেওঁৰ আত্মজীৱনীত দিয়া আছে। তেওঁলোক প্ৰথমে তেওঁৰ পৰ্ণ ক্ৰিয়াৰ আৰম্ভণিত আৰু পাছত দ্বিতীয় বিয়াৰ আগতে একেলগে বাস কৰিছিল।<ref name="Papermag"/><ref name="AskMen"/> তেওঁৰ আত্মজীৱনীত আলোচনা কৰা উল্লেখযোগ্য পুৰণি প্ৰেমিকৰ ভিতৰত মাৰিলিন মেনছন<ref name="SeattleWeekly"/> আৰু টম্মি লী<ref name="Profit"/><ref name="Papermag"/><ref name="Bridge"/> অন্তৰ্ভুক্ত। ২০ ডিচেম্বৰ, ১৯৯৬ তাৰিখে জেমছনে পৰ্ণ অভিনেতা আৰু উইকেড পিকচাৰৰ পৰিচালক ব্ৰাড আৰ্মষ্ট্ৰংক বিয়া কৰে।<ref name="Profit"/><ref name="AskMen"/> বিয়াটো মাত্ৰ ১০ সপ্তাহ স্থায়ী হৈছিল। যদিও ১৯৯৭ চনৰ মাৰ্চত তেওঁলোক অনানুষ্ঠানিকভাৱে পৃথক হৈছিল, জেমছন উইকেড পিকচাৰৰ চুক্তিৰ অধীনত দুয়োতে থকা প্ৰজেক্টত কাম কৰিব লগা হৈছিল। ২০০১ চনৰ মাৰ্চত তেওঁলোকে আইনগতভাৱে ডিভোৰ্ছ কৰে।<ref name="Profit"/> পাছত জেমছনে পুৰণি পৰ্ণ সংস্থাৰ মালিক জে গ্ৰডিনাক লগ পাইছিল,<ref name="Hoovers" /> যিজনে কলেজৰ পাছত পৰ্ণ চলচ্চিত্ৰ উৎপাদনত প্ৰৱেশ কৰিছিল।<ref name="Miller Jul 2005" />{{sfn|Jameson|Strauss|2003|p=498}} ১৯৯৮ ৰ পৰা জেমছনৰ অৱসৰলৈকে, গ্ৰডিনা জেমছনৰ একমাত্ৰ অন-স্ক্ৰীন পুৰুষ যৌন সংগী আছিল, যিজনে জাষ্টিন ষ্টাৰ্লিং নামত অভিনয় কৰিছিল। তেওঁলোকে ২০০০ চনৰ ডিচেম্বৰত (জেমছনৰ ডিভোৰ্ছৰ আগতেই) বাগদান কৰিছিল,<ref name="Profit" /> আৰু ২২ জুন, ২০০৩ চনত বিয়া কৰিছিল।<ref name="Smith Apr 2004" /> ২০০৪ৰ পৰা তেওঁলোকে সন্তানৰ চেষ্টা আৰম্ভ কৰিছিল, কিয়নো জেমছনে মাতৃত্ব গ্ৰহণৰ লগে লগে পৰ্ণ জগত এৰি দিব বিচাৰিছিল।<ref name="Miller Jul 2005" /><ref name="Grigoriadis" /><ref name="Cooper" /> এই দম্পতীয়ে এৰিজোনাৰ স্কটছডেলত ৬,৭০০ বৰ্গফুটৰ স্পেনীয় ধৰণৰ এটি ভিলা $২০ লাখত কিনি আছিল।<ref name="Smith Apr 2004" /> অক্টোবৰ ২০০৬ত সংবাদ পাইছিল যে জেমছনে মিক্সড মাৰ্শিয়েল আৰ্টছৰ যুঁজাৰু তথা পূৰ্বৰ ইউএফচি চেম্পিয়ন টিটো অৰ্টিজৰ সৈতে ডেটিং কৰিছে।<ref name="TampaTribune" /> তেওঁলোকৰ সাক্ষাৎ মাইস্পেছত হৈছিল।<ref name="USPreg" /> ১২ ডিচেম্বৰ, ২০০৬ চনত জেমছনে গ্ৰডিনাৰ সৈতে ডিভোৰ্ছৰ আবেদন দাখিল কৰে।<ref name="UPI" /> আগষ্ট ২০০৮ত জেমছনে ঘোষণা কৰে যে তেওঁ আৰু অৰ্টিজে ২০০৯ চনৰ এপ্ৰিলত জন্ম গ্ৰহণ কৰিবলগীয়া যমজ সন্তানৰ আশাত আছে।<ref name="themoneytimes September 23, 2008" /> ১৬ মাৰ্চ, ২০০৯ চনত জেমছনে যমজ পুত্ৰৰ জন্ম দিয়ে।<ref name="twins" /><ref name="azcentral March 19, 2009" /> তেওঁলোকে মাৰ্চ ২০১৩ত সম্পৰ্কৰ ইতি টানে, আৰু পিচত টিটো অৰ্টিজে সন্তান দুটাৰ পূৰ্ণ অভিভাৱকত্ব লাভ কৰে।<ref name="Loh"/> ২ অক্টোবৰ, ২০১০ চনত জেমছনৰ পিতৃৰ মৃত্যু হয়, তেওঁৰ ত্ৰৈমুখী বাইপাছ শল্য চিকিৎসাৰ জটিলতাৰ বাবে।<ref name="Fletcher"/> ২৫ মে', ২০১২ চনত কেলিফোৰ্নিয়াৰ ৱেষ্টমিনষ্টাৰত জেমছনক মদ্যপ অৱস্থাত গাড়ী চলোৱা, উচ্চ ৰক্ত-আলকহল মাত্ৰা আৰু বাতিল লাইচেঞ্চ লৈ গাড়ী চলোৱাৰ অপৰাধত গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়। তেওঁৰ ৰেঞ্জ ৰোভাৰ গাড়ী এখন লাইট প'লত খুন্দা মাৰে। প্ৰথমে তেওঁ দোষ অস্বীকাৰ কৰিছিল, কিন্তু পাছত দোষ স্বীকাৰ কৰে। তেওঁৰ তিনিবছৰ অনানুষ্ঠানিক পৰ্যবেক্ষণ, $৩৪০ টকাৰ জৰিমনা, আৰু "Mothers Against Drunk Driving victim impact panel" ত অংশগ্ৰহণৰ আদেশ দিয়া হয়। বৈধ লাইচেঞ্চ নথকাকৈ গাড়ী চলোৱাৰ অভিযোগ খাৰিজ কৰা হয়।<ref name="NYDN August 2012"/><ref name="Gicas Mar 2020"/> ২০১৪ চনৰ পৰাই, জেমছনে দুয়োখন বাহুত সম্পূৰ্ণ ৰূপে টাটু কৰাইছিল।<ref name="Newton May 2014"/> জুন ২০১৫ত জেমছনে ঘোষণা কৰে যে তেওঁ ইয়াহুদ ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰি আছে, তেওঁৰ প্ৰেমিক লিওৰ বিটনক বিবাহ কৰাৰ বাবে।<ref name="Kosher"/> সেই বছৰৰ অক্টোবৰত ইজ্ৰায়েলৰ চেনেল ২-এ তেওঁৰ ধৰ্মান্তৰণক লৈ ৰিয়েলিটি অনুষ্ঠান ঘোষণা কৰে।<ref name="Holmes"/> ৫ আগষ্ট, ২০১৬ত তেওঁ আৰু বিটনক একেলগে সন্তান হ'ব বুলি ঘোষণা কৰে।<ref name="Harrison"/> ৬ এপ্ৰিল, ২০১৭ত তেওঁলোকৰ কন্যা সন্তান জন্ম গ্ৰহণ কৰে, যাৰ নাম ৰখা হয় বাতেল।<ref name="Vulpo"/><ref name=GuamPost/> ১২ জানুৱাৰী, ২০২২ত জেমছনে ঘোষণা কৰে যে তেওঁ গিলিয়েন-বাৰে সিণ্ড্ৰোমত ভুগি আছে বুলি জানিবলৈ পোৱা গৈছে,<ref>{{cite news|work=CNN|title=Jenna Jameson, 'unable to walk' has Guillain-Barre Syndrome|date=January 12, 2022|first=Lisa|last=Respers|url=https://www.cnn.com/2022/01/11/entertainment/jenna-jameson-guillian-barre/index.html}}</ref> যদিও পাছত এইটো ভুল নিদান বুলি প্ৰমাণিত হয়।<ref>{{Cite web |last=France |first=Lisa Respers |date=2022-01-18 |title=Jenna Jameson's partner says she doesn't have Guillain-Barré Syndrome |url=https://www.cnn.com/2022/01/18/entertainment/jenna-jameson-sick/index.html}}</ref> ১ ফেব্ৰুৱাৰী, ২০২৩ত টিকটক ভিডিঅ'ত জেমছনে ঘোষণা কৰে যে তেওঁ আৰু বিটনৰ সম্পৰ্ক শেষ হৈছে, আৰু তেওঁ বৰ্তমানে ইনফ্লুৱেন্সাৰ তথা কেশসজ্জাৰ সৈতে জড়িত জেছি ল'লেছৰ সৈতে সম্পৰ্কত আছে।<ref name=GuamPost/> তেওঁলোকে ২৩ মে', ২০২৩ত বিবাহ বন্ধনত আবদ্ধ হয়।<ref>{{cite news |last1=Sullivan |first1=Marisa |title=Jenna Jameson Marries Girlfriend Jessi Lawless |url=https://people.com/jenna-jameson-marries-girlfriend-jessi-lawless-in-las-vegas-wedding-exclusive-7508850 |date=8 June 2023}}</ref> ১৭ এপ্ৰিল, ২০২৪ত জেমছনৰ পত্নী জেছি ল'লেছে তেওঁৰ লগত হোৱা বিবাহ বাতিল কৰিবলৈ আবেদন কৰে। ল'লেছে তেওঁৰ ইনষ্টাগ্ৰামত এটা ভিডিঅ'ত কয় যে "৫০ বছৰীয়া পূৰ্বৰ পৰ্ণ তাৰকাজনৰ অত্যধিক মদ্যপানে তেওঁৰ এই সিদ্ধান্ত লোৱাৰ কাৰণ।" <ref>{{cite news |last=Melendez |first=Miguel |title=Jenna Jameson's Wife Jessi Lawless Files for Annulment After Less Than a Year of Marriage |url=https://www.etonline.com/jenna-jamesons-wife-jessi-lawless-files-for-annulment-after-less-than-a-year-of-marriage-223553 |date=8 May 2024 }}</ref> ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb name|id=1398|name=Jenna Jameson}} * [http://www.avn.com/porn-stars/Jenna-Jameson-260497.html Profile] on AVN আলোচনী। * [http://www.biography.com/people/jenna-jameson-381220 Profile] on Biography.com] * [https://web.archive.org/web/20161101124820/http://www.playboy.com/jenna-jameson Jenna Jameson] profile at Playboy.com <!--======================== {{No more links}} ============================ | PLEASE BE CAUTIOUS IN ADDING MORE LINKS TO THIS ARTICLE. Wikipedia | | is not a collection of links nor should it be used for advertising. | | | | Excessive or inappropriate links WILL BE DELETED. | | See [[Wikipedia:External links]] & [[Wikipedia:Spam]] for details. | | | | If there are already plentiful links, please propose additions or | | replacements on this article's discussion page, or submit your link | | to the relevant category at the Open Directory Project (dmoz.org) | | and link back to that category using the {{dmoz}} template. | === {{No more links}} =========--> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist|refs= <ref name="Brennan">{{cite web |last1=Brennan |first1=Sandra |title=Jenna Jameson {{!}} Biography |url=http://movies.nytimes.com/person/223236/Jenna-Jameson/biography |website=The New York Times |agency=All Movie Guide |archive-url=https://web.archive.org/web/20100326034402/http://movies.nytimes.com/person/223236/Jenna-Jameson/biography |archive-date=26 March 2010 |url-status=unfit |date=n.d.}}</ref> <ref name="Smith Apr 2004">{{cite news |last=Smith |first=Dinitia |title=At Home with Jenna Jameson: Off Camera, Cashmere and Crosses |work=The New York Times |date=April 15, 2004 |url=https://www.nytimes.com/2004/04/15/garden/at-home-with-jenna-jameson-off-camera-cashmere-and-crosses.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20140330220355/http://www.nytimes.com/2004/04/15/garden/at-home-with-jenna-jameson-off-camera-cashmere-and-crosses.html |archive-date=March 30, 2014 |url-status=live |df=mdy-all |url-access=limited}}</ref> <ref name="Williams">{{cite news |last1=Williams |first1=Lauren |title=Ex-porn star Jenna Jameson won't be charged with battery |url=https://www.latimes.com/local/lanow/la-xpm-2013-apr-11-la-me-ln-jenna-jameson-20130411-story.html |work=Los Angeles Times |date=11 April 2013 |url-access=limited |access-date=January 10, 2022 |archive-date=January 10, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220110071015/https://www.latimes.com/local/lanow/la-xpm-2013-apr-11-la-me-ln-jenna-jameson-20130411-story.html |url-status=live }}</ref> <ref name="McKay 2008">{{cite news |last=McKay |first=Hollie |title=Pop Tarts: Jenna Jameson Wants to Make Porn Name Official |work=Fox News |date=November 7, 2008 |url=https://www.foxnews.com/story/pop-tarts-jenna-jameson-wants-to-make-porn-name-official |archive-url=https://web.archive.org/web/20081110062645/http://www.foxnews.com/story/0,2933,448452,00.html |archive-date=November 10, 2008 |url-status=live |df=mdy-all}}</ref> <ref name="Profit">{{cite web |author=<!--Staff writer; no byline--> |title=Jenna Jameson {{!}} How a Young Adult Star Turned Porn into Profit and Prominence |work=E! True Hollywood Story |publisher=E! Entertainment Television |url=http://www.eonline.com/On/Holly/Shows/Jameson/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20050328005437/http://www.eonline.com/On/Holly/Shows/Jameson/ |archive-date=March 28, 2005 |access-date=April 4, 2025 |archivedate=March 28, 2005 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20050328005437/http://www.eonline.com/On/Holly/Shows/Jameson/ |deadurl=yes }}</ref> <ref name="ETHS-Bio">{{cite web |author=<!--Staff writer; no byline--> |work=E! True Hollywood Story |title=Jenna Jameson {{!}} Bio |publisher=E! Entertainment Television |url=http://www.eonline.com/On/Holly/Shows/Jameson/bio.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20050407033837/http://www.eonline.com/On/Holly/Shows/Jameson/bio.html |archive-date=April 7, 2005 |access-date=April 4, 2025 |archivedate=April 7, 2005 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20050407033837/http://www.eonline.com/On/Holly/Shows/Jameson/bio.html |deadurl=yes }}</ref> <ref name="Miller Jul 2005">{{cite news |last=Miller |first=Matthew |title=The (Porn) Player |work=[[Forbes]] magazine |date=July 4, 2005 |url=https://www.forbes.com/free_forbes/2005/0704/124.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716085007/http://www.forbes.com/free_forbes/2005/0704/124.html |archive-date=July 16, 2012 |url-status=dead |df=mdy-all |access-date=April 4, 2025 |archivedate=December 21, 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091221010528/https://www.forbes.com/free_forbes/2005/0704/124.html |deadurl=yes}}</ref> <ref name="Grigoriadis">{{cite magazine |last=Grigoriadis |first=Vanessa |author-link=Vanessa Grigoriadis |title=Jenna Jameson's Forbidden Desires |magazine=[[Rolling Stone]] |date=August 11, 2004 |url=https://www.rollingstone.com/news/story/6420232/jenna_jamesons_forbidden_desires |archive-url=https://web.archive.org/web/20060902142437/http://www.rollingstone.com/news/story/6420232/jenna_jamesons_forbidden_desires |archive-date=September 2, 2006 |url-status=dead |access-date=April 4, 2025 |archivedate=March 25, 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100325024227/http://www.rollingstone.com/news/story/6420232/jenna_jamesons_forbidden_desires |deadurl=yes }}</ref> <ref name="WallStreetJournal">{{cite web |last=Ackman |first=Dan |title=A Star Is Porn |work=[[Wall Street Journal]] |date=August 27, 2004 |url=https://online.wsj.com/news/articles/SB109356574697702622 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140906170015/http://online.wsj.com/news/articles/SB109356574697702622 |archive-date=September 6, 2014 |url-status=live |df=mdy-all}}</ref> <ref name="Cooper">{{cite news |title=Jenna Jameson: 'I chose the right profession': Interview with Anderson Cooper |work=CNN News |date=August 28, 2004 |url=http://www.cnn.com/2004/SHOWBIZ/books/08/27/jenna.jameson/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20120906134856/http://www.cnn.com/2004/SHOWBIZ/books/08/27/jenna.jameson/ |archive-date=September 6, 2012 |url-status=live |df=mdy-all}}</ref> <ref name="xrcohof">{{cite web |title=Hall of Fame |publisher=X-Rated Critics Organization |url=http://www.dirtybob.com/xrco/hall.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20131205103142/http://dirtybob.com/xrco/hall.htm |archive-date=December 5, 2013 |url-status=live |df=mdy-all}}</ref> <ref name="avnhof">{{cite web |title=Hall of Fame |publisher=AVN Media Network |url=http://www.avnawards.com/halloffame.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20050812021943/http://www.avnawards.com/halloffame.php |url-status=dead |archive-date=August 12, 2005}}</ref> <ref name="Papermag">{{cite web |last=Benfer |first=Amy |title=Born 4 Porn: Jenna Jameson |date=August 3, 2003 |work=[[Papermag]] |url=http://www.papermag.com/?section=article&parid=269 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051127123510/http://www.papermag.com/?section=article&parid=269 |archive-date=November 27, 2005}}</ref> <ref name="Eby 2013">{{cite web |last=Eby |first=Margaret |title=Jenna Jameson says she's reviving her porn career to support her children |date=November 11, 2013 |work=[[New York Daily News]] |url=http://www.nydailynews.com/entertainment/gossip/jenna-jameson-back-porn-support-children-article-1.1513441 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140424230928/http://www.nydailynews.com/entertainment/gossip/jenna-jameson-back-porn-support-children-article-1.1513441 |archive-date=April 24, 2014 |url-status=live |df=mdy-all}}</ref> <ref name="ReviewJournal">{{cite web |last=Clarke |first=Norm |author-link=Norm Clarke |title=Porn star's book walks wild side |work=[[Las Vegas Review-Journal]] |date=September 8, 2004 |url=http://www.reviewjournal.com/lvrj_home/2004/Sep-08-Wed-2004/news/24719744.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20040908220706/http://www.reviewjournal.com/lvrj_home/2004/Sep-08-Wed-2004/news/24719744.html |archive-date=September 8, 2004}}</ref> <ref name="Higginbotham">{{cite news |last=Higginbotham |first=Adam |title=The porn broker |work=[[Telegraph Magazine]] |publisher=[[The Age]] |date=December 4, 2004 |url=http://www.theage.com.au/articles/2004/10/07/1097089474673.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20130604095336/http://www.theage.com.au/articles/2004/10/07/1097089474673.html |archive-date=June 4, 2013 |url-status=live |df=mdy-all}}</ref> <ref name="AskMen">{{cite web |title=Jenna Jameson |publisher=[[AskMen.com]] |url=http://ca.askmen.com/celebs/women/models_250/262_jenna_jameson.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20140322052330/http://ca.askmen.com/celebs/women/models_250/262_jenna_jameson.html |archive-date=March 22, 2014 |url-status=dead |df=mdy-all}}</ref> <ref name="CNN">{{cite news |last=Dunn |first=Adam |title=Review: Jenna Jameson's crazy porn life |publisher=CNN |date=September 8, 2004 |url=http://www.cnn.com/2004/SHOWBIZ/books/09/08/review.jameson/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20131113103209/http://www.cnn.com/2004/SHOWBIZ/books/09/08/review.jameson/ |archive-date=November 13, 2013 |url-status=live |df=mdy-all}}</ref> <ref name="January">{{cite web |last=Marks |first=Adrian |title=Jennasis |work=[[January Magazine]] |date=September 2004 |url=http://www.januarymagazine.com/biography/pornstar.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20140906165430/http://www.januarymagazine.com/biography/pornstar.html |archive-date=September 6, 2014 |url-status=dead |df=mdy-all}}</ref> <ref name="ReviewJournalShowgirls">{{cite web |title=Las Vegas Jobs: Entertainer |work=[[Las Vegas Review-Journal]] |date=July 27, 2004 |url=http://www.reviewjournal.com/employment/vegasjobs/entertainer.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20050914195537/http://www.reviewjournal.com/employment/vegasjobs/entertainer.html |archive-date=September 14, 2005}}</ref> <ref name="WIPO">{{cite web |last=Lippert |first=Nels T. |title=Domain Name Decision D2004-1042 |publisher=[[World Intellectual Property Organization]] |date=February 15, 2005 |url=http://www.wipo.int/amc/en/domains/decisions/html/2004/d2004-1042.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20140906165154/http://www.wipo.int/amc/en/domains/decisions/html/2004/d2004-1042.html |archive-date=September 6, 2014 |url-status=live |df=mdy-all}}</ref> <ref name="Metacafe">{{cite video |last=Jameson |first=Jenna |title=Ever wonder how she got her name? |work=Metacafe |url=http://www.metacafe.com/watch/124500/jenna_jameson/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20140322051547/http://www.metacafe.com/watch/124500/jenna_jameson/ |archive-date=March 22, 2014 |url-status=live |df=mdy-all}}</ref> <ref name="SalonBookReview">{{cite news |last=Taylor |first=Charles |title="How to Make Love Like a Porn Star" by Jenna Jameson |work=[[Salon (website)|Salon]] |date=August 25, 2004 |url=http://www.salon.com/2004/08/25/jenna_6/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20140322053243/http://www.salon.com/2004/08/25/jenna_6/ |archive-date=March 22, 2014 |url-status=live |df=mdy-all}}</ref> <ref name="PsychiatricServices">{{cite journal |last=Geller |first=Jeffrey |year=2006 |title=Book Reviews: Women's Search for Love Through Sex |url=https://archive.org/details/sim_psychiatric-services_2006-05_57_5/page/729 |journal=Psychiatric Services |volume=57 |issue=5 |pages=729–730 |issn=1075-2730 |doi=10.1176/appi.ps.57.5.729}}</ref> <ref name="Hustler">{{cite web |last=Farrell |first=Tom |title=Jenna's Debutante Ball |work=[[Hustler (magazine)|Hustler]] Magazine |url=http://www.hustlermagazine.com/features/articles/jennas-debutante-ball |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140115000310/http://www.hustlermagazine.com/features/articles/jennas-debutante-ball |archive-date=January 15, 2014 |df=mdy-all}}</ref> <ref name="AskMenInterview">{{cite web |title=Jenna Jameson: Professional heartbreaker |publisher=[[AskMen.com]] |url=http://www.askmen.com/celebs/interview/43b_jenna_jameson_interview.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20140301040959/http://www.askmen.com/celebs/interview/43b_jenna_jameson_interview.html |archive-date=March 1, 2014 |url-status=live |df=mdy-all}}</ref> <ref name="Salon2">{{cite news |last=Keating |first=Peter |title=Jenna the sex goddess |work=[[Salon (website)|Salon]] |url=http://www.salon.com/2001/01/18/jenna_2/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20140322050224/http://www.salon.com/2001/01/18/jenna_2/ |archive-date=March 22, 2014 |url-status=live |df=mdy-all}}</ref> <ref name="Bridge">{{cite web |last=Berlatsky |first=Noah |title=Jenna Does Jenna |work=Bridge Magazine |year=2003 |url=http://www.bridgemagazine.org/online/features/archive/000113.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20060522031314/http://www.bridgemagazine.org/online/features/archive/000113.php |archive-date=May 22, 2006 |access-date=April 4, 2025 |archivedate=May 22, 2006 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060522031314/http://www.bridgemagazine.org/online/features/archive/000113.php |deadurl=yes }}</ref> <ref name="Salon1">{{cite news |last=Keating |first=Peter |title=Two girls on Jenna |date=January 17, 2001 |work=[[Salon (website)|Salon]] |url=http://archive.salon.com/sex/feature/2001/01/17/jenna_1/index1.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090412051547/http://archive.salon.com/sex/feature/2001/01/17/jenna_1/index1.html |archive-date=April 12, 2009 |df=mdy-all}}</ref> <ref name="AmericanSexStar">{{cite web |title=Jenna Jameson's American Sex Star |work=[[Playboy TV]] |url=http://www.playboy.com/playboytv/original_series/americansexstar/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20051013091855/http://playboy.com/playboytv/original_series/americansexstar/ |archive-date=October 13, 2005}}</ref> <ref name="XFanz2008">{{cite web |last=Andrew |first=Steven |title=Jenna Confirms Retirement at AVN Awards |date=January 14, 2008 |publisher=XFanz |url=http://www.xfanz.com/news/88784 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140322080602/http://www.xfanz.com/news/88784 |archive-date=March 22, 2014 |url-status=live |df=mdy-all}}</ref> <ref name=HuffingtonPost>{{cite news |last=Hall |first=Katy |title=Jenna Jameson: I Quit Porn For My Twin Boys |work=[[Huffington Post]] |date=November 12, 2010 |url=http://www.huffingtonpost.com/2010/11/12/jenna-jameson-i-quit-porn_n_783032.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20140203075650/http://www.huffingtonpost.com/2010/11/12/jenna-jameson-i-quit-porn_n_783032.html |archive-date=February 3, 2014 |url-status=live |df=mdy-all}}</ref> <ref name="Exxxotica">{{cite press release |author=<!--Staff writer; no byline--> |title=Jenna Jameson to Sign at Exxxotica New Jersey |date=September 17, 2013 |work=Adult Video News |url=https://avn.com/business/press-release/video/jenna-jameson-to-sign-at-exxxotica-new-jersey-529683.html |access-date=10 January 2022 |df=mdy-all |archive-date=January 10, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220110082050/https://avn.com/business/press-release/video/jenna-jameson-to-sign-at-exxxotica-new-jersey-529683.html |url-status=live }}</ref> <ref name="Rodriguez 2014">{{cite web |last=Rodriguez |first=Ariana |title=Jenna Jameson Named Newest Fleshlight Girl |date=January 8, 2014 |publisher=[[XBIZ]] |url=http://www.xbiz.com/news/173269 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140211211348/http://www.xbiz.com/news/173269 |archive-date=February 11, 2014 |url-status=live |df=mdy-all}}</ref> <ref name="Miller 2013">{{cite web |last=Miller |first=Dan |title=Jenna Jameson Named Master of Ceremonies for 2014 XBIZ Awards |date=August 28, 2013 |publisher=[[XBIZ]] |url=http://www.xbiz.com/news/168254 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202200721/http://www.xbiz.com/news/168254 |archive-date=February 2, 2014 |url-status=live |df=mdy-all}}</ref> <ref name="JJJBio">{{cite web |title=Jenna Jameson Biography |publisher=Jenna Jameson |url=http://justjennajameson.com/bio.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20070202210430/http://www.justjennajameson.com/bio.html |archive-date=February 2, 2007}}</ref> <ref name="Raw Nerve">{{cite web |last=Shatner |first=William |author-link=William Shatner |work=Shatner's Raw Nerve |title=Preview: Jenna Jameson Special |url=http://www.biography.com/video.do?name=shatner&bcpid=2226550001&bclid=2647548001&bctid=10717829001 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090826193532/http://www.biography.com/video.do?name=shatner&bcpid=2226550001&bclid=2647548001&bctid=10717829001 |archive-date=August 26, 2009 |access-date=April 4, 2025 |archivedate=August 26, 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090826193532/http://www.biography.com/video.do?name=shatner&bcpid=2226550001&bclid=2647548001&bctid=10717829001 |deadurl=yes }}</ref> <ref name="nymag n_9524">{{cite web |last=Schoeneman |first=Deborah |title=Pent-Up Desire: Jenna's 'house? |work=[[New York (magazine)|New York]] |date=November 23, 2003 |url=http://nymag.com/nymetro/news/people/columns/intelligencer/n_9524/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20140906165457/http://nymag.com/nymetro/news/people/columns/intelligencer/n_9524/ |archive-date=September 6, 2014 |url-status=live |df=mdy-all}}</ref> <ref name="Directorial Debut">{{cite web |author=<!--Staff writer; no byline--> |title=Jameson Makes Directorial Debut with ''Jenna's Provocateur'' |date=October 7, 2005 |work=Adult Video News |url=https://avn.com/business/articles/video/jameson-makes-directorial-debut-with-i-jenna-s-provocateur-i-51152.html |access-date=10 January 2022 |df=mdy-all |archive-date=January 10, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220110082047/https://avn.com/business/articles/video/jameson-makes-directorial-debut-with-i-jenna-s-provocateur-i-51152.html |url-status=live }}</ref> <ref name="Hoovers">{{cite web |last=Bramhall |first=Joe |title=Club Jenna, Inc |url=http://www.hoovers.com/club-jenna/--ID__116485--/free-co-factsheet.xhtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20070217084034/http://www.hoovers.com/club-jenna/--ID__116485--/free-co-factsheet.xhtml |archive-date=February 17, 2007}}</ref> <ref name="NYDailyNews">{{cite web |last=Goldiner |first=Dave |title=Sky-high smut: Raunchy ad rises in Times Sq. |work=[[New York Daily News]] |date=August 20, 2003 |url=http://www.nydailynews.com/archives/news/sky-high-smut-raunchy-ad-rises-times-sq-article-1.515256 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140322082525/http://www.nydailynews.com/archives/news/sky-high-smut-raunchy-ad-rises-times-sq-article-1.515256 |archive-date=March 22, 2014 |url-status=live |df=mdy-all}}</ref> <ref name="VirtuallyJenna">{{cite web |title=Virtually Jenna: The Official Video Game of Jenna Jameson |url=http://www.virtuallyjenna.com/ |url-status=dead |archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20080315083907/http://www.virtuallyjenna.com/ |archive-date=March 15, 2008 |df=mdy-all}}</ref> <ref name="Wired">{{cite magazine |last=Lynn |first=Regina |title=Get Your Game Off |magazine=[[Wired (magazine)|Wired]] |date=April 15, 2005 |url=https://www.wired.com/culture/lifestyle/commentary/sexdrive/2005/04/67224 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131004181450/http://www.wired.com/culture/lifestyle/commentary/sexdrive/2005/04/67224 |archive-date=October 4, 2013 |url-status=live |df=mdy-all |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131004181450/http://www.wired.com/culture/lifestyle/commentary/sexdrive/2005/04/67224 |archivedate=October 4, 2013 |access-date=November 2, 2026 |deadurl=yes}}</ref> <ref name="Brandweek">{{cite web |last=Hein |first=Kenneth |title=Marketers Test The Line Between Porn And P.C. |work=[[Brandweek]] |date=September 18, 2006 |url=http://www.brandweek.com/bw/news/recent_display.jsp?vnu_content_id=1003123457 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080210123601/http://www.brandweek.com/bw/news/recent_display.jsp?vnu_content_id=1003123457 |archive-date=February 10, 2008}}</ref> <ref name="Oprah">{{cite web |last=Ling |first=Lisa |title=Jenna Jameson: The World's Most Famous Porn Star |publisher=[[Oprah Winfrey]] |date=November 17, 2009 |url=http://www.oprah.com/relationships/Porn-Star-Jenna-Jamesons-Career-and-Family |archive-url=https://web.archive.org/web/20140319191721/http://www.oprah.com/relationships/Porn-Star-Jenna-Jamesons-Career-and-Family |archive-date=March 19, 2014 |url-status=live |df=mdy-all |access-date=April 4, 2025 |archivedate=March 19, 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140319191721/http://www.oprah.com/relationships/Porn-Star-Jenna-Jamesons-Career-and-Family |deadurl=yes }}</ref> <ref name="AVNClubThrust">{{cite web |last=Lewis |first=Todd |title=Club Jenna, NakedSword.com Unveil Jenna-Branded Gay Site – Club Thrust |work=Adult Video News |date=August 19, 2005 |url=https://avn.com/business/articles/video/club-jenna-nakedsword-com-unveil-jenna-branded-gay-site-8211-club-thrust-45280.html |access-date=10 January 2022 |df=mdy-all |archive-date=January 10, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220110082043/https://avn.com/business/articles/video/club-jenna-nakedsword-com-unveil-jenna-branded-gay-site-8211-club-thrust-45280.html |url-status=live }}</ref> <ref name="Times">{{cite news |last=Godson |first=Suzi |title=Agony and ecstasy: sex advice |date=February 4, 2006 |work=[[The Times]] |url=http://www.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/health/features/article725364.ece |archive-url=https://web.archive.org/web/20070211205411/http://www.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/health/features/article725364.ece |archive-date=February 11, 2007 |access-date=April 4, 2025 |archivedate=February 11, 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070211205411/http://www.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/health/features/article725364.ece |deadurl=yes }}</ref> <ref name="East Valley Tribune">{{cite web |last=Gabrielson |first=Ryan |title=X-rated film star buys into Scottsdale strip club |date=October 7, 2011 |work=[[East Valley Tribune]] |url=http://www.eastvalleytribune.com/news/article_3da72594-fe5c-57c8-9c16-312547167064.html?mode=jqm |archive-url=https://web.archive.org/web/20140906165223/http://www.eastvalleytribune.com/news/article_3da72594-fe5c-57c8-9c16-312547167064.html?mode=jqm |archive-date=September 6, 2014 |url-status=live |df=mdy-all}}</ref> <ref name="Economist">{{cite news |title=Security v liberty (well, sort of): Hands off |newspaper=[[The Economist]] |date=December 20, 2005 |url=http://www.economist.com/node/5328181 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140730124149/http://www.economist.com/node/5328181 |archive-date=July 30, 2014 |url-status=live |df=mdy-all}}</ref> <ref name="SFGate">{{cite news |author=Lisa Z |title=Jameson Fights Moralists Over Arizona Lap Dance Club |publisher=Hearst Communications |work=[[San Francisco Chronicle]] |date=December 9, 2005 |url=http://blog.sfgate.com/dailydish/2005/12/09/jameson-fights-moralists-over-arizona-lap-dance-club/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20140320010717/http://blog.sfgate.com/dailydish/2005/12/09/jameson-fights-moralists-over-arizona-lap-dance-club/ |archive-date=March 20, 2014 |url-status=live |df=mdy-all}}</ref> <ref name="AboutPhoenix">{{cite web |last=Hedding |first=Judy |title=Scottsdale Bans Nudity in Clubs |publisher=[[About.Com]] Phoenix |date=September 13, 2006 |url=http://phoenix.about.com/od/nightclubs/i/babes.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20140711164845/http://phoenix.about.com/od/nightclubs/i/babes.htm |archive-date=July 11, 2014 |url-status=live |df=mdy-all |access-date=April 4, 2025 |archivedate=July 11, 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140711164845/http://phoenix.about.com/od/nightclubs/i/babes.htm |deadurl=yes }}</ref> <ref name="VividClubjennaBowl">{{cite web |title=Vivid * Clubjenna * Bowl |url=http://www.vividclubjennabowl.com/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929171341/http://www.vividclubjennabowl.com/ |archive-date=September 29, 2007 |url-status=dead |df=mdy |access-date=April 4, 2025 |archivedate=September 29, 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070929171341/http://www.vividclubjennabowl.com/ |deadurl=yes }}</ref> <ref name="UPI2">{{cite news |title=Porn star Jenna Jameson does Detroit with pre-Super Bowl party |agency=[[UPI]] News Service |work=Reality TV World |date=January 20, 2006 |url=http://www.realitytvworld.com/news/porn-star-jenna-jameson-does-detroit-with-pre-super-bowl-party-1006916.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20140322092812/http://www.realitytvworld.com/news/porn-star-jenna-jameson-does-detroit-with-pre-super-bowl-party-1006916.php |archive-date=March 22, 2014 |url-status=live |df=mdy-all}}</ref> <ref name="Farhi Jan 2006">{{cite news |last=Farhi |first=Paul |title=A Game by Any Other Name Sells as Sweet |newspaper=The Washington Post |date=January 31, 2006 |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/01/30/AR2006013001654.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20121110223621/http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/01/30/AR2006013001654.html |archive-date=November 10, 2012 |url-status=live |df=mdy-all |url-access=limited}}</ref> <ref name="SportsIllustrated">{{cite magazine |last=Markazi |first=Arash |title=Live from the Lingerie Bowl party |magazine=[[Sports Illustrated]] |date=September 8, 2006 |url=http://sportsillustrated.cnn.com/2006/writers/arash_markazi/09/08/on.scene/index.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20121102095038/http://sportsillustrated.cnn.com/2006/writers/arash_markazi/09/08/on.scene/index.html |archive-date=November 2, 2012 |url-status=dead |df=mdy-all |access-date=April 4, 2025 |archivedate=November 2, 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121102095038/http://sportsillustrated.cnn.com/2006/writers/arash_markazi/09/08/on.scene/index.html |deadurl=yes }}</ref> <ref name="MarketWatch">{{cite web |last=Spain |first=William |title=Playboy gets more hardcore with new acquisition |work=[[MarketWatch]] |date=June 22, 2006 |url=http://www.marketwatch.com/story/playboy-goes-for-more-hardcore-with-new-acquisition |archive-url=https://web.archive.org/web/20140322090548/http://www.marketwatch.com/story/playboy-goes-for-more-hardcore-with-new-acquisition |archive-date=March 22, 2014 |url-status=live |df=mdy-all}}</ref> <ref name="AVNOct2006">{{cite web |last=Stanton |first=Thomas J. |title=Spice TV Rebrands |work=Adult Video News |date=October 11, 2006 |url=http://business.avn.com/articles/2523.html |archive-url=https://archive.today/20121208191043/http://business.avn.com/articles/2523.html |url-status=dead |archive-date=December 8, 2012 |access-date=April 4, 2025 |archivedate=December 8, 2012 |archiveurl=https://archive.today/20121208191043/http://business.avn.com/articles/2523.html |deadurl=yes }}</ref> <ref name="AutobioDE">{{cite book |last1=Jameson |first1=Jenna |last2=Strauss |first2=Neil |title=Pornostar: die Autobiographie |language=de |year=2005 |publisher=Heyne Taschenbuch |location=München |isbn=978-3-453-67504-9}}</ref> <ref name="AutobioSP">{{cite book |last1=Jameson |first1=Jenna |last2=Strauss |first2=Neil |title=Como Hacer El Amor Igual Que Una Estrella Del Porno |language=es |year=2008 |publisher=Planeta Publishing |isbn=978-84-270-3190-6}}</ref> <ref name="Stern Mar 2014">{{cite news |last1=Stern |first1=Jane Grossman |author1-link=Jane and Michael Stern |last2=Stern |first2=Michael |title='How to Make Love Like a Porn Star': Lovers and Other Strangers |work=[[The New York Times Book Review]] |date=September 5, 2004 |url=https://www.nytimes.com/2004/09/05/books/review/how-to-make-love-like-a-porn-star-lovers-and-other-strangers.html |df=mdy-all |url-access=limited |access-date=January 10, 2022 |archive-date=June 22, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150622220052/http://www.nytimes.com/2004/09/05/books/review/05STERNL.html?ex=1252209600&en=d7010eb3e166e789&ei=5090&partner=rssuserland |url-status=live }}</ref> <ref name="Reuters">{{cite news |title=Jenna Jameson, best-selling author? |agency=Reuters |publisher=[[Today.com]] |date=October 5, 2004 |url=https://www.today.com/popculture/jenna-jameson-best-selling-author-wbna6183228 |access-date=March 22, 2014 |archive-date=January 22, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210122200921/https://www.today.com/popculture/jenna-jameson-best-selling-author-wbna6183228 |url-status=live }}</ref> <ref name="Confessions">{{cite web |title=Jenna Jameson's Confessions |publisher=MTV |work=[[VH1]] |url=http://www.vh1.com/shows/dyn/vh1_news_presents/85657/episode.jhtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20070210071750/http://www.vh1.com/shows/dyn/vh1_news_presents/85657/episode.jhtml |archive-date=February 10, 2007}}</ref> <ref name="ConfessionsAiring">{{cite web |title=Jenna Jameson Bares It All in the VH1 News Special 'Jenna Jameson's Confessions' |publisher=Orlando Florida Guide |work=Television News |url=http://www.orlandofloridaguide.com/entertainment/television/vh1.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20070625055312/http://www.orlandofloridaguide.com/entertainment/television/vh1.htm |archive-date=June 25, 2007 |access-date=April 4, 2025 |archivedate=June 25, 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070625055312/http://www.orlandofloridaguide.com/entertainment/television/vh1.htm |deadurl=yes }}</ref> <ref name="CNNMoney">{{cite news |title=Porn star said to battle publisher |work=[[CNN Money]] |date=April 13, 2005 |url=https://money.cnn.com/2005/04/13/news/newsmakers/jameson_lawsuit/index.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20140322013605/http://money.cnn.com/2005/04/13/news/newsmakers/jameson_lawsuit/index.htm |archive-date=March 22, 2014 |url-status=live |df=mdy-all |access-date=April 4, 2025 |archivedate=March 22, 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140322013605/http://money.cnn.com/2005/04/13/news/newsmakers/jameson_lawsuit/index.htm |deadurl=yes }}</ref> <ref name="Grossberg Apr 2005">{{cite web |last=Grossberg |first=Josh |title=Jenna Hot for Lawsuit |work=E! Online |date=April 15, 2005 |url=http://www.eonline.com/news/article/index.jsp?uuid=480f7855-a2e9-4840-bdd5-5d5f26490c78 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071012144248/http://www.eonline.com/news/article/index.jsp?uuid=480f7855-a2e9-4840-bdd5-5d5f26490c78 |archive-date=October 12, 2007 |url-status=unfit}}</ref> <ref name="Wyatt Dec 2006">{{cite news |last=Wyatt |first=Edward |title=Editor Fired After Uproar Over Simpson |work=The New York Times |date=December 16, 2006 |url=https://www.nytimes.com/2006/12/16/business/media/16book.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20140313034355/http://www.nytimes.com/2006/12/16/business/media/16book.html |archive-date=March 13, 2014 |url-status=live |df=mdy-all |url-access=limited}}</ref> <ref name="NYDailyNews20070330">{{cite news |last1=Rush |first1=George |last2=Molloy |first2=Joanna Rush |title=Jameson film talks stall over rough cut |date=March 30, 2007 |work=[[New York Daily News]] |url=http://www.nydailynews.com/entertainment/gossip/mayor-mike-future-im-prez-ive-murdoch-article-1.218817 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140322082509/http://www.nydailynews.com/entertainment/gossip/mayor-mike-future-im-prez-ive-murdoch-article-1.218817 |archive-date=March 22, 2014 |url-status=live |df=mdy-all}}</ref> <ref name="Boston.com">{{cite news |author=<!--Staff writer; no byline--> |title=Jenna Jameson's vagina surgery |date=April 3, 2007 |work=Boston.com |url=http://www.boston.com/ae/celebrity/articles/2007/04/03/jenna_jamesons_vagina_surgery/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20140322001805/http://www.boston.com/ae/celebrity/articles/2007/04/03/jenna_jamesons_vagina_surgery/ |archive-date=March 22, 2014 |url-status=live |df=mdy-all |access-date=April 4, 2025 |archivedate=March 22, 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140322001805/http://www.boston.com/ae/celebrity/articles/2007/04/03/jenna_jamesons_vagina_surgery/ |deadurl=yes}}</ref> <ref name="Johnson 2013">{{cite web |last=Johnson |first=Bob |title=Jenna Jameson's Debut Novel Hits Bookstores Oct. 21 |date=October 6, 2013 |publisher=[[XBIZ]] |url=http://www.xbiz.com/news/169763 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140111120840/http://www.xbiz.com/news/169763 |archive-date=January 11, 2014 |url-status=live |df=mdy-all}}</ref> <ref name="NYT Filmography">{{cite news |author=<!--Staff writer; no byline--> |title=Jenna Jameson {{!}} Filmography |work=The New York Times |department=Movies & TV |url=http://movies.nytimes.com/person/223236/Jenna-Jameson/filmography |archive-url=https://web.archive.org/web/20100421202822/http://movies.nytimes.com/person/223236/Jenna-Jameson/filmography |url-status=unfit |archive-date=April 21, 2010}}</ref> <ref name="VarietyPrivateParts">{{cite news |last=McCarthy |first=Todd |title=Review: 'Private Parts' |work=[[Variety (magazine)|Variety]] |date=March 9, 1997 |url=https://variety.com/1997/film/reviews/private-parts-1200449335/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20140322074109/http://variety.com/1997/film/reviews/private-parts-1200449335/ |archive-date=March 22, 2014 |url-status=live |df=mdy-all}}</ref> <ref name="OnlineOnslaught">{{cite web |last=Burkholder |first=Denny |title=ECW Living Dangerously 1998 |date=May 20, 2005 |url=http://www.oowrestling.com/columns/circa/20050520.shtml |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20140322082553/http://www.oowrestling.com/columns/circa/20050520.shtml |archive-date=March 22, 2014}}</ref> <ref name="tower Blue">{{cite web |title=European Blue Review (Import) (DVD) |publisher=Tower Video |url=http://www.tower.com/european-blue-review-dvd/wapi/107098945 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140906170011/http://www.tower.com/european-blue-review-dvd/wapi/107098945 |archive-date=September 6, 2014}}</ref> <ref name="ComedyCentral">{{cite web |title=Cast & Characters: Jenna Jameson |publisher=[[Comedy Central]] |url=http://www.comedycentral.com/shows/samurai_love_god/cast/slg_jenna_jameson.jhtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929111313/http://www.comedycentral.com/shows/samurai_love_god/cast/slg_jenna_jameson.jhtml |archive-date=September 29, 2007 |access-date=April 4, 2025 |archivedate=September 29, 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070929111313/http://www.comedycentral.com/shows/samurai_love_god/cast/slg_jenna_jameson.jhtml |deadurl=yes }}</ref> <ref name="GPhoria">{{cite web |title=G4 Crowns 'Glow Award' Winners at G-Phoria Celebration Presented by EB Games and Jeep |publisher=G-Phoria |date=July 31, 2003 |url=http://www.g4tv.com/g4/press/41/G4_CROWNS_GLOW_AWARD_WINNERS_AT_GPHORIA_CELEBRATION_PRESENTED_BY_EB_GAMES_AND_JEEP.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929123921/http://www.g4tv.com/g4/press/41/G4_CROWNS_GLOW_AWARD_WINNERS_AT_GPHORIA_CELEBRATION_PRESENTED_BY_EB_GAMES_AND_JEEP.html |archive-date=September 29, 2007}}</ref> <ref name="Medscape">{{cite journal |last1=Haninger |first1=Kevin |last2=Ryan |first2=M. Seamus |last3=Thompson |first3=Kimberly M. |title=Violence in Teen-Rated Video Games |journal=Medscape General Medicine |volume=6 |issue=1 |date=March 12, 2004 |pmc=1140725 |pmid=15208514 |page=1}}</ref> <ref name="MTV2002">{{cite web |last=Moss |first=Corey |title=VMA Lens Recap: The Story Behind Eminem's 'Without Me |date=August 26, 2002 |url=http://www.mtv.com/news/articles/1457168/story-behind-without-me.jhtml |publisher=MTV |archive-url=https://web.archive.org/web/20140323002315/http://www.mtv.com/news/articles/1457168/story-behind-without-me.jhtml |archive-date=March 23, 2014 |url-status=dead |df=mdy-all |access-date=April 4, 2025 |archivedate=March 23, 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140323002315/http://www.mtv.com/news/articles/1457168/story-behind-without-me.jhtml |deadurl=yes }}</ref> <ref name="PR.com">{{cite web |last=Kugel |first=Allison |author-link=Allison Kugel |title=Portrait of a Mainstream Sex Icon |work=PR.com |date=May 17, 2007 |url=http://www.pr.com/article/1066 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140313060606/http://www.pr.com/article/1066 |archive-date=March 13, 2014 |url-status=live |df=mdy-all}}</ref> <ref name="BaltimoreSun1999">{{cite news |last=Ikenberg |first=Tamara |title=Selling clothes with nudity |work=[[The Baltimore Sun]] |date=December 20, 1999 |url=https://www.baltimoresun.com/1999/12/20/selling-clothes-with-nudity-marketing-catalog-from-abercrombie-fitch-causes-a-stir-with-cool-kids-and-concerned-parents-over-what-its-selling/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20140323001836/http://articles.baltimoresun.com/1999-12-20/features/9912200216_1_abercrombie-stores-abercrombie-fitch-naughty-or-nice |archive-date=March 23, 2014 |url-status=live |df=mdy-all}}</ref> <ref name="ChicagoSunTimes2003">{{cite news |last=Lenoir |first=Lisa |title=Marketing sleaze or just a big tease? |work=[[Chicago Sun-Times]] |date=December 4, 2003 |url=http://www.highbeam.com/doc/1P2-1513372.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20140611094839/http://www.highbeam.com/doc/1P2-1513372.html |url-status=dead |archive-date=June 11, 2014 |url-access= |access-date=April 4, 2025 |archivedate=June 11, 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140611094839/http://www.highbeam.com/doc/1P2-1513372.html |deadurl=yes }}</ref> <ref name="JJDiary">{{cite web |title=Jenna Jameson's Diary : November 18, 2001 |work=[[Blogspot.com]] |url=http://jennajamesondiary.blogspot.com/2001/12/jenna-jameson-diary-november-18-2001.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20140323004658/http://jennajamesondiary.blogspot.com/2001/12/jenna-jameson-diary-november-18-2001.html |archive-date=March 23, 2014 |url-status=live |df=mdy-all |access-date=April 4, 2025 |archivedate=March 23, 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140323004658/http://jennajamesondiary.blogspot.com/2001/12/jenna-jameson-diary-november-18-2001.html |deadurl=yes }}</ref> <ref name="OReilly">{{cite news |last=O'Reilly |first=Bill |author-link=Bill O'Reilly (political commentator) |title=Using Quasi-Prostitutes to Sell Sneakers |work=[[The O'Reilly Factor]] |publisher=Fox News |date=February 25, 2003 |url=https://www.foxnews.com/story/using-quasi-prostitutes-to-sell-sneakers/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20140323063320/http://www.foxnews.com/story/2003/02/25/using-quasi-prostitutes-to-sell-sneakers/ |archive-date=March 23, 2014 |url-status=live |df=mdy-all}}</ref> <ref name="HarvardCrimson">{{cite web |last=Gulay |first=Erol N. |title=Boycotting the Boycotter |date=March 11, 2003 |work=[[The Harvard Crimson]] |url=http://www.thecrimson.com/article/2003/3/11/boycotting-the-boycotter-bill-oreilly-the/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20140323001435/http://www.thecrimson.com/article/2003/3/11/boycotting-the-boycotter-bill-oreilly-the/ |archive-date=March 23, 2014 |url-status=live |df=mdy-all}}</ref> <ref name="Slate">{{cite web |last=Hastings |first=Michael |author-link=Michael Hastings (journalist) |title=Bill O'Reilly's obsession with porn |work=[[Slate (magazine)|Slate]] |date=October 19, 2004 |url=http://www.slate.com/articles/news_and_politics/low_concept/2004/10/the_no_skin_zone.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20140323020241/http://www.slate.com/articles/news_and_politics/low_concept/2004/10/the_no_skin_zone.html |archive-date=March 23, 2014 |url-status=live |df=mdy-all}}</ref> <ref name="BeyondHollywood">{{cite web |last=Savitski |first=Joseph |title=''Evil Breed: The Legend of Samhain'' (2002) Movie Review |work=BeyondHollywood.com |date=October 30, 2004 |url=http://www.beyondhollywood.com/samhain-2002-movie-review/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20140323003948/http://www.beyondhollywood.com/samhain-2002-movie-review/ |archive-date=March 23, 2014 |url-status=live |df=mdy-all |access-date=April 4, 2025 |archivedate=March 23, 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140323003948/http://www.beyondhollywood.com/samhain-2002-movie-review/ |deadurl=yes }}</ref> <ref name="Blogcritics">{{cite web |last=Zoc |first=Iloz |title=Movie Review: Sneak Peek at 'Sin-Jin Smyth' |date=October 30, 2006 |work=[[Blogcritics]] |url=http://blogcritics.org/movie-review-sneak-peek-at-sin/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140323031505/http://blogcritics.org/movie-review-sneak-peek-at-sin/ |archive-date=March 23, 2014 |df=mdy-all |access-date=April 4, 2025 |archivedate=March 23, 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140323031505/http://blogcritics.org/movie-review-sneak-peek-at-sin/ |deadurl=yes }}</ref> <ref name="TheGuardian">{{cite news |last=D'Zurilla |first=Christie |title=''Zombie Strippers'' is an intellectual feast |newspaper=The Guardian |date=May 7, 2008 |url=https://www.theguardian.com/film/filmblog/2008/may/07/zombiestrippersisanintellectualfeast |archive-url=https://web.archive.org/web/20140317020133/http://www.theguardian.com/film/filmblog/2008/may/07/zombiestrippersisanintellectualfeast |archive-date=March 17, 2014 |url-status=live |df=mdy-all}}</ref> <ref name="AnimationMagazine">{{cite web |last=Ball |first=Ryan |title=Comedy Central Making Love with Jenna Jameson |date=February 22, 2006 |work=[[Animation Magazine]] |url=http://www.animationmagazine.net/home-entertainment/comedy-central-making-love-with-jenna-jameson/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20140323014527/http://www.animationmagazine.net/home-entertainment/comedy-central-making-love-with-jenna-jameson/ |archive-date=March 23, 2014 |url-status=live |df=mdy-all}}</ref> <ref name="Mediaweek">{{cite web |last=Shields |first=Mike |title=Comedy Creates Mobile Show |date=February 22, 2006 |work=[[Mediaweek (American magazine)|Mediaweek]] |url=http://www.mediaweek.com/mw/news/interactive/article_display.jsp?vnu_content_id=1002073225 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071222055006/http://www.mediaweek.com/mw/news/interactive/article_display.jsp?vnu_content_id=1002073225 |archive-date=December 22, 2007}}</ref> <ref name="SportingGoodsNewsWire">{{cite web |title=Shocker – Adidas Podcasts Feature Porn Star Jenna Jameson |publisher=Sporting Goods News Wire |date=April 18, 2006 |url=http://www.sportinggoodsnewswire.com/Shocker_-_Adidas_Podcasts_Feature_Porn_Star_Jenna_Jameson-734.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20070312143941/http://www.sportinggoodsnewswire.com/Shocker_-_Adidas_Podcasts_Feature_Porn_Star_Jenna_Jameson-734.htm |archive-date=March 12, 2007 |access-date=April 4, 2025 |archivedate=March 12, 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070312143941/http://www.sportinggoodsnewswire.com/Shocker_-_Adidas_Podcasts_Feature_Porn_Star_Jenna_Jameson-734.htm |deadurl=yes }}</ref> <ref name=NMPWH>{{cite web |title=Past Winner History |work=Nightmoves Online |url=http://www.nightmovesusa.com/awards-show/past-winner-history.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20130722133601/http://www.nightmovesusa.com/awards-show/past-winner-history.html |archive-date=July 22, 2013 |access-date=April 4, 2025 |archivedate=July 22, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130722133601/http://www.nightmovesusa.com/awards-show/past-winner-history.html |deadurl=yes }}</ref> <ref name=AVN96>{{cite web |title=1996 winners |publisher=AVN Media Network |url=http://avnawards.avn.com/past/winners/1996 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029204730/http://avnawards.avn.com/past/winners/1996 |archive-date=October 29, 2013 |access-date=April 4, 2025 |archivedate=October 29, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131029204730/http://avnawards.avn.com/past/winners/1996 |deadurl=yes }}</ref> <ref name=AVN97>{{cite web |title=1997 winners |publisher=AVN Media Network |url=http://avnawards.avn.com/past/winners/1997 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131010011730/http://avnawards.avn.com/past/winners/1997 |archive-date=October 10, 2013 |df=mdy-all |access-date=April 4, 2025 |archivedate=December 31, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131231000936/http://avnawards.avn.com/past/winners/1997 |deadurl=yes }}</ref> <ref name="CanBest">{{cite web |title=Adult Video Awards |publisher=Canada's Best |url=http://canbest.com/awards2.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20100117035205/http://canbest.com/awards2.html |archive-date=January 17, 2010 |access-date=April 4, 2025 |archivedate=October 14, 2007 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071014025947/http://canbest.com/awards2.html |deadurl=yes }}</ref> <ref name="AVN Awards 1998">{{cite web |title=1998 winners |publisher=AVN Media Network |url=http://avnawards.avn.com/past/winners/1998 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140115041053/http://avnawards.avn.com/past/winners/1998 |archive-date=January 15, 2014 |df=mdy-all |access-date=April 4, 2025 |archivedate=January 15, 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140115041053/http://avnawards.avn.com/past/winners/1998 |deadurl=yes }}</ref> <ref name="HotDor1998">{{cite web |title=Hot d'Or 1998 Winners |publisher=E4 Group |url=http://hotdor.org/hot-dor-1998-winners.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070219111828/http://hotdor.org/hot-dor-1998-winners.htm |archive-date=February 19, 2007}}</ref> <ref name=ksex>{{cite web |author=<!--Staff writer; no byline--> |title=KSEX Listener's Choice Awards Bring Out Porn Crowd |date=December 6, 2004 |work=Adult Video News |url=https://avn.com/business/articles/video/ksex-listener-8217-s-choice-awards-bring-out-porn-crowd-41348.html |access-date=10 January 2022 |df=mdy-all |archive-date=January 11, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160111163918/http://business.avn.com/articles/video/KSEX-Listener-8217-s-Choice-Awards-Bring-Out-Porn-Crowd-41348.html |url-status=live }}</ref> <ref name=AVN03>{{cite web |last=Pike-Johnson |first=Heidi |title=2003 AVN Awards Winners Announced: Awards Presented Big Year for Evil Angel&nbsp; ... |date=January 21, 2003 |website=Adult Video News |url=https://avn.com/business/articles/video/2003-avn-awards-winners-announced-awards-presented-big-year-for-evil-angel-32917.html |access-date=10 January 2022 |df=mdy-all |archive-date=February 2, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160202050013/http://business.avn.com/articles/video/2003-AVN-Awards-Winners-Announced-Awards-Presented-Big-Year-for-Evil-Angel-32917.html |url-status=live }}</ref> <ref name="AVN May 2003">{{cite web |author=<!--Staff writer; no byline--> |title=Evil Angel, The Fashionistas Dominate Adam Film World 2002 Movie Awards |date=May 1, 2003 |work=Adult Video News |url=https://avn.com/business/articles/video/evil-angel-i-the-fashionistas-i-dominate-i-adam-film-world-i-2002-movie-awards-32060.html |access-date=10 January 2022 |df=mdy-all |archive-date=February 2, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160202050013/http://business.avn.com/articles/video/Evil-Angel-I-The-Fashionistas-I-Dominate-I-Adam-Film-World-I-2002-Movie-Awards-32060.html |url-status=live }}</ref> <ref name="AVN December 2013">{{cite web |author=<!--Staff writer; no byline--> |title=Second Annual KSEXradio Listener's Choice Awards Winner's Announced |date=December 7, 2003 |work=Adult Video News |url=https://avn.com/business/articles/video/second-annual-ksexradio-listener-8217-s-choice-awards-winner-8217-s-announced-37247.html |access-date=10 January 2022 |df=mdy-all |archive-date=January 2, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160102124239/http://business.avn.com/articles/video/Second-Annual-KSEXradio-Listener-8217-s-Choice-Awards-Winner-8217-s-Announced-37247.html |url-status=live }}</ref> <ref name="XRCO2003">{{cite web |last=Miller |first=Dan |title=XRCO 2003 Winners |publisher=[[X-Rated Critics Organization]] |date=August 2004 |url=http://www.dirtybob.com/xrco/2003win/index.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20140225202814/http://www.dirtybob.com/xrco/2003win/index.html |archive-date=February 25, 2014 |url-status=live |df=mdy-all}}</ref> <ref name=afwg05>{{cite web |last=Baker |first=Chip |title=Jameson, Sterling Earn AFW Honors |date=April 27, 2005 |website=Adult Video News |url=https://avn.com/business/articles/video/jameson-sterling-earn-afw-honors-43383.html |access-date=10 January 2022 |df=mdy-all |archive-date=March 16, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160316032934/http://business.avn.com/articles/video/Jameson-Sterling-Earn-AFW-Honors-43383.html |url-status=live }}</ref> <ref name=AVN05>{{cite web |author=<!--Staff writer; no byline--> |title=2005 AVN Awards Show Winners Announced |date=January 8, 2005 |website=Adult Video News |url=https://avn.com/business/articles/video/2005-avn-awards-show-winners-announced-41743.html |access-date=10 January 2022 |df=mdy-all |archive-date=April 13, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160413160705/http://business.avn.com/articles/video/2005-AVN-Awards-Show-Winners-Announced-41743.html |url-status=live }}</ref> <ref name=XRCO05>{{cite web |last=Pike-Johnson |first=Heidi |title=XRCO Award Winners Announced |date=June 5, 2005 |work=Adult Video News |url=https://avn.com/business/articles/video/xrco-award-winners-announced-43585.html |access-date=10 January 2022 |df=mdy-all |archive-date=February 2, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160202050013/http://business.avn.com/articles/video/XRCO-Award-Winners-Announced-43585.html |url-status=live }}</ref> <ref name=AVN06>{{cite web |author=<!--Staff writer; no byline--> |title=2006 AVN Award Winners Announced |date=January 9, 2006 |work=Adult Video News |url=https://avn.com/business/articles/video/2006-avn-award-winners-announced-47237.html |access-date=10 January 2022 |df=mdy-all |archive-date=May 19, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160519225417/http://business.avn.com/articles/2006-AVN-Award-Winners-Announced-47237.html |url-status=live }}</ref> <ref name="xbizawards winners">{{cite web |title=XBIZ Awards&nbsp; – Recognizing Excellence in Adult Entertainment |publisher=[[XBIZ]] |url=http://www.xbizawards.com/winners.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20120727100927/http://xbizawards.xbiz.com/winners.php |archive-date=July 27, 2012 |url-status=live |df=mdy-all}}</ref> <ref name=FAME06>{{cite web |last=Hayes |first=Michael |title=FAME Awards Announces Winners |publisher=XBIZ |date=June 26, 2006 |url=http://www.xbiz.com/news/15692 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131206022936/http://www.xbiz.com/news/15692 |archive-date=December 6, 2013 |url-status=live |df=mdy-all}}</ref> <ref name="AVN Awards 2007">{{cite web |author=<!--Staff writer; no byline--> |title=2007 AVN Award Winners Announced |date=January 14, 2007 |work=Adult Video News |url=https://avn.com/business/articles/video/2007-avn-award-winners-announced-29596.html |access-date=10 January 2022 |df=mdy-all |archive-date=January 29, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170129111216/https://avn.com/business/articles/video/2007-AVN-Award-Winners-Announced-29596.html |url-status=live }}</ref> <ref name="FAME Awards 2007">{{cite web |last=Warren |first=Peter |title=2007 F.A.M.E. Award Winners Announced |date=June 23, 2007 |work=Adult Video News |url=http://business.avn.com/articles/2609.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090805095948/http://business.avn.com/articles/2609.html |archive-date=August 5, 2009 |df=mdy-all |access-date=April 4, 2025 |archivedate=December 13, 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091213154833/http://business.avn.com/articles/2609.html |deadurl=yes }}</ref> <ref name="Warren 2007">{{cite web |last=Warren |first=Peter |title=2007 NightMoves Award Winners Announced |date=October 11, 2007 |work=Adult Video News |url=https://avn.com/business/articles/video/2007-nightmoves-award-winners-announced-26278.html |access-date=10 January 2022 |df=mdy-all |archive-date=March 4, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304095528/http://business.avn.com/articles/video/2007-NightMoves-Award-Winners-Announced-26278.html |url-status=live }}</ref> <ref name="foxnews May 29, 2008">{{cite news |last=McKay |first=Hollie |title=Pop Tarts: Girls or Guys? Jenna Jameson Sets the Record Straight on Her Sexuality |work=Pop Tarts |publisher=Fox News |date=May 29, 2008 |url=https://www.foxnews.com/story/pop-tarts-girls-or-guys-jenna-jameson-sets-the-record-straight-on-her-sexuality/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20140320114248/http://www.foxnews.com/story/2008/05/29/pop-tarts-girls-or-guys-jenna-jameson-sets-record-straight-on-her-sexuality/ |archive-date=March 20, 2014 |url-status=live |df=mdy-all}}</ref> <ref name="SeattleWeekly">{{cite web |last=McGuire |first=Judy |title=Understimulated |work=[[Seattle Weekly]] |date=November 24, 2004 |url=http://vmg.seattleweekly.com/2004-11-24/arts/understimulated/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140323005446/http://vmg.seattleweekly.com/2004-11-24/arts/understimulated/ |archive-date=March 23, 2014 |access-date=2025-04-04 |archivedate=2014-03-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140323005446/http://vmg.seattleweekly.com/2004-11-24/arts/understimulated/ |deadurl=yes }}</ref> <ref name="TampaTribune">{{cite web |last=Ruchardson |first=Anwar S. |title=UFC's Ortiz Still Man of People |work=[[The Tampa Tribune]] |publisher=Ring Sport K1 |url=http://www.ringsport.page.tl/UFC-h-s-Ortiz-Still-Man-Of-People.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20120309013030/http://www.ringsport.page.tl/UFC-h-s-Ortiz-Still-Man-Of-People.htm |archive-date=March 9, 2012 |url-status=live |df=mdy-all}}</ref> <ref name="USPreg">{{cite web |title=Exclusive: Jenna Jameson Confirms She's Pregnant |work=[[US magazine]] |date=August 25, 2008 |url=http://www.usmagazine.com/news/jenna-jameson-confirms-she-is-pregnant |archive-url=https://web.archive.org/web/20080826070049/http://www.usmagazine.com/news/jenna-jameson-confirms-she-is-pregnant |archive-date=August 26, 2008 |access-date=April 4, 2025 |archivedate=August 26, 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080826070049/http://www.usmagazine.com/news/jenna-jameson-confirms-she-is-pregnant |deadurl=yes }}</ref> <ref name="UPI">{{cite web |title=Jenna Jameson files for divorce |publisher=United Press International |date=December 12, 2006 |url=http://upi.com/NewsTrack/view.php?StoryID=20061212-010505-5135r |archive-url=https://web.archive.org/web/20071016234655/http://upi.com/NewsTrack/view.php?StoryID=20061212-010505-5135r |archive-date=October 16, 2007}}</ref> <ref name="themoneytimes September 23, 2008">{{cite web |last=Sehgal |first=Samia |title=Jenna Jameson confirms being pregnant with Twins |date=September 23, 2008 |work=The Money Times |url=http://www.themoneytimes.com/articles/20080923/jenna_jameson_confirms_being_pregnant_with_twins-id-1036653.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080925235412/http://www.themoneytimes.com/articles/20080923/jenna_jameson_confirms_being_pregnant_with_twins-id-1036653.html |archive-date=September 25, 2008 |df=mdy-all |access-date=April 4, 2025 |archivedate=September 25, 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080925235412/http://www.themoneytimes.com/articles/20080923/jenna_jameson_confirms_being_pregnant_with_twins-id-1036653.html |deadurl=yes }}</ref> <ref name="twins">{{cite web |title=Jenna Jameson Gives Birth to twins |date=March 17, 2009 |publisher=United Press International |url=http://www.upi.com/Entertainment_News/2009/03/17/Jenna-Jameson-gives-birth-to-twins/UPI-21601237297624/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20140323002102/http://www.upi.com/Entertainment_News/2009/03/17/Jenna-Jameson-gives-birth-to-twins/UPI-21601237297624/ |archive-date=March 23, 2014 |url-status=live |df=mdy-all}}</ref> <ref name="azcentral March 19, 2009">{{cite web |title=Jenna Jameson picks names for her twin boys |publisher=AZ Central.com |date=March 19, 2009 |url=http://www.azcentral.com/ent/celeb/articles/2009/03/19/20090319jenna.html |access-date=March 22, 2014 |archive-date=March 21, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110321123909/http://www.azcentral.com/ent/celeb/articles/2009/03/19/20090319jenna.html |url-status=live }}</ref> <ref name="Gicas Mar 2020">{{cite web |last1=Gicas |first1=Peter |last2=Machado |first2=Baker |title=Ex-Porn Star Jenna Jameson Pleads Not Guilty to DUI |url=https://www.eonline.com/news/333043/ex-porn-queen-jenna-jameson-pleads-not-guilty-to-dui |website=E! Online |access-date=March 2, 2020 |date=July 25, 2012 |archive-date=March 2, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200302070525/https://www.eonline.com/news/333043/ex-porn-queen-jenna-jameson-pleads-not-guilty-to-dui |url-status=live }}</ref> <ref name="NYDN August 2012">{{cite news |last=Chen |first=Joyce |title=Ex-porn star Jenna Jameson pleads guilty to DUI |work=New York Daily News |date=August 16, 2012 |url=https://www.nydailynews.com/entertainment/gossip/jenna-jameson-pleads-guilty-dui-case-porn-star-not-face-jail-time-article-1.1138187 |access-date=March 2, 2020 |df=mdy-all |archive-date=March 2, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200302070525/https://www.nydailynews.com/entertainment/gossip/jenna-jameson-pleads-guilty-dui-case-porn-star-not-face-jail-time-article-1.1138187 |url-status=live }}</ref> }} [[শ্ৰেণী:আমেৰিকান পৰ্ণগ্ৰাফিক চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকান অভিনয় শিল্পী]] [[শ্ৰেণী:লেখিকা]] [[শ্ৰেণী:নৃত্যশিল্পী]] [[শ্ৰেণী:মডেল]] [[শ্ৰেণী:এলজিবিটি সম্প্ৰদায়ৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:উভলিংগী পৰ্ণগ্ৰাফিক চলচ্চিত্ৰ অভিনেত্ৰী]] fs9cwyv1m5z47q29pe2viwagmvzi3nq 3 117879 649209 491970 2026-11-02T23:11:09Z WMFOffice 11781 This user has been globally banned 649209 wikitext text/x-wiki __NOINDEX__ <table style="border: 1px solid #aaa; margin: 4px 10%; border-collapse: collapse; background: #f9f9f9;" class="plainlinks" role="presentation"><tr><td style="border:none; padding:2px 0 2px 0.9em;">[[File:Wikimedia Foundation logo - vertical.svg|45px|alt=Wikimedia Foundation Logo]]</td><td style="border:none; padding: 0.25em 0.9em; text-align:center;">'''Consistent with the Terms of Use, {{#ifexpr:floor({{NAMESPACENUMBER}}/2)=1|{{BASEPAGENAME}}|this user}} has been banned by the Wikimedia Foundation from editing Wikimedia sites.''' <br /> Please address any questions to ca[[File:At sign.svg|x15px|middle|link=|alt=@]]wikimedia.org.</td></tr></table> {{#ifeq:{{NAMESPACENUMBER}}|3|[[Category:Opted-out of message delivery]]}}[[Category:Wikimedians banned by the WMF]] td0h2lt34ya6f86fqjpu6f2rec128f5 0 120674 649135 619040 2026-11-02T12:07:30Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649135 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | image = | caption = | birth_date = ২০০৭ বা ২০০৮ | birth_place = আটলান্টা, [[জৰ্জিয়া]], [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] | death_date = {{Death date and given age|2026|07|21|18}} | death_place = আইজামচভিল, মেৰিলেণ্ড, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ | occupation = অভিনেত্ৰী | years_active = ২০১৭–২০২৬ }} '''কেলি হটল''' ({{lang-en|Kaylee Hottle}}, ২০০৭ বা ২০০৮ – ২১ জুলাই, ২০২৬) আছিল এগৰাকী বধিৰ আমেৰিকান অভিনেত্ৰী, যিয়ে দানৱভিত্তিক চলচ্চিত্ৰ ''গডজিলা ভাৰ্চেচ কং'' (২০২১) আৰু ইয়াৰ পৰৱৰ্তী খণ্ড ''গডজিলা এক্স কং: দ্য নিউ এম্পায়াৰ'' (২০২৪)-ত অভিনয় কৰিছিল। পিছৰখন চলচ্চিত্ৰৰ বাবে তেওঁ ছেটাৰ্ণ এৱাৰ্ড (শ্ৰেষ্ঠ কনিষ্ঠ অভিনেতাৰ অভিনয়)ৰ বাবে মনোনীত হৈছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== কেলি হটলৰ জন্ম হৈছিল [[জৰ্জিয়া]]ৰ আটলান্টাত।<ref name="muir">{{Cite news | last=Muir | first=Ellie | date=July 21, 2026 | title=''Godzilla vs Kong'' star Kaylee Hottle dies aged 18 after car accident | url=https://www.the-independent.com/arts-entertainment/films/news/kaylee-hottle-dead-godzilla-kong-b3018895.html | access-date=July 21, 2026 | work=[[The Independent]] | archive-date=July 21, 2026 | archive-url=https://web.archive.org/web/20260721162011/https://www.the-independent.com/arts-entertainment/films/news/kaylee-hottle-dead-godzilla-kong-b3018895.html | url-status=live }}</ref><ref name="evans">{{Cite web |last=Evans |first=Greg |date=2026-07-21 |title=Kaylee Hottle Dead: ''Godzilla Vs. Kong'' & ''Godzilla X Kong: The New Empire'' Star Was 18 |url=https://deadline.com/2026/07/kaylee-hottle-dead-1236999383/ |access-date=2026-07-21 |website=[[Deadline Hollywood]] |archive-date=July 21, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260721165241/https://deadline.com/2026/07/kaylee-hottle-dead-1236999383/ |url-status=live }}</ref> তেওঁৰ পৰিয়ালৰ আটাইকেইগৰাকী সদস্যই বধিৰ আছিল আৰু পিতৃৰ ফালৰ পৰা চাৰি পুৰুষ ধৰি তেওঁলোকৰ বধিৰ আত্মীয় আছিল। তেওঁ আমেৰিকান সাঙ্কেতিক ভাষা (ASL) সাৱলীলভাৱে ক'ব পাৰিছিল।<ref name="thompson">{{cite web | last=Thompson | first=Avery | url=https://hollywoodlife.com/feature/who-is-kaylee-hottle-godzilla-vs-kong-4362157/ | title=Kaylee Hottle: 5 Things About The Deaf Actress Who's ''Godzilla Vs. Kong''{{'s}} Breakout Star | website=[[Hollywood Life]] | date=March 31, 2021 | access-date=March 28, 2024 | archive-date=March 28, 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20240328190639/https://hollywoodlife.com/feature/who-is-kaylee-hottle-godzilla-vs-kong-4362157/ | url-status=live }}</ref> মাতৃৰ ফালৰ পৰা তেওঁ কোৰিয়ান বংশোদ্ভৱ আছিল।<ref>{{Cite web |last=Jae-hee |first=Choi |date=2026-07-22 |title=Korean American 'Godzilla' actress Kaylee Hottle dies at 18 in car crash |url=https://www.koreaherald.com/article/10816318 |access-date=2026-07-22 |website=[[The Korea Herald]]}}</ref> তেওঁ টেক্সাচৰ অ’ষ্টিনত অৱস্থিত টেক্সাচ স্কুল ফৰ দ্য ডীফত অধ্যয়ন কৰিছিল,<ref name="knight">{{cite news |last=Knight |first=Drew |date=April 1, 2021 |title=Texas School for the Deaf student lands monster-sized role in ''Godzilla vs. Kong'' |url=https://www.kvue.com/article/news/entertainment-news/texas-school-for-the-deaf-student-lands-monster-sized-role-in-godzilla-vs-kong/269-fde314f0-ec29-4887-aad2-dca9af471e6e |accessdate=March 28, 2024 |work=[[KVUE#News operation|KVUE News]] |archive-date=September 24, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230924035400/https://www.kvue.com/article/news/entertainment-news/texas-school-for-the-deaf-student-lands-monster-sized-role-in-godzilla-vs-kong/269-fde314f0-ec29-4887-aad2-dca9af471e6e |url-status=live }}</ref> য’ত তেওঁ ট্ৰেক এণ্ড ফিল্ড প্ৰতিযোগিতাত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite magazine |last=Shafer |first=Ellise |date=July 21, 2026 |title=''Godzilla vs. Kong'' Star Kaylee Hottle Dies at 18 |url=https://variety.com/2026/film/global/kaylee-hottle-dead-godzilla-vs-kong-1236817223/ |access-date=July 21, 2026 |magazine=[[Variety (magazine)|Variety]] |archive-date=July 21, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260721170438/https://variety.com/2026/film/global/kaylee-hottle-dead-godzilla-vs-kong-1236817223/ |url-status=live }}</ref> ==কেৰিয়াৰ== বিজ্ঞাপনৰ জৰিয়তে হটলৰ অভিনয় জীৱন আৰম্ভ হৈছিল। ২০১৭ চনত, ৯ বছৰ বয়সত,<ref name=people>{{Cite magazine |last=Aizin |first=Rebecca |date=2026-07-21 |title=Kaylee Hottle's Godzilla Costar Millie Bobby Brown Shares She Is 'Devastated' by Child Star's Death at 18 |url=https://people.com/kaylee-hottle-s-godzilla-costars-react-to-child-star-s-death-at-18-12023532 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260721191947/https://people.com/kaylee-hottle-s-godzilla-costars-react-to-child-star-s-death-at-18-12023532 |archive-date=2026-07-21 |access-date=2026-07-21 |magazine=[[People (magazine)|People]] |issn=0093-7673 |oclc=794712888}}</ref> তেওঁ ‘কনভো’ নামৰ ভিডিঅ’ ৰিলে সেৱাৰ এটা বিজ্ঞাপনত অভিনয় কৰিছিল।<ref name="nudo">{{cite news | last=Nudo | first=Meredith | url=https://www.chron.com/culture/tv/article/godzilla-kong-deaf-actress-19367942.php | title=''Godzilla x Kong'' series' Kaylee Hottle forging bright future in Hollywood | work=[[Houston Chronicle]] | date=March 27, 2024 | access-date=March 28, 2024 | archive-date=March 27, 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20240327223015/https://www.chron.com/culture/tv/article/godzilla-kong-deaf-actress-19367942.php | url-status=live }}</ref> ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ অন্যান্য বিজ্ঞাপনতো অংশ লৈছিল,<ref name="thompson" /> লগতে ‘১০ ডেফ চিলড্ৰেন: ৱান পাৱাৰফুল মেছেজ’ নামৰ এক তথ্যচিত্ৰধৰ্মী প্ৰকল্পতো অংশগ্ৰহণ কৰিছিল, যাৰ উদ্দেশ্য আছিল বধিৰ সম্প্ৰদায়ৰ বাবে সম-অধিকাৰ লাভৰ ক্ষেত্ৰত সহায় কৰা।<ref>{{cite news | author=<!--- not stated or generic "Staff"---> | url=https://youngentertainmentmag.com/speak-follow-dreams-kaylee-hottle-gives-advice-hearing-impaired-ahead-godzilla-x-kong-new-empire/ | title='Speak up and follow your dreams.' Kaylee Hottle Gives Advice for the Hearing Impaired Ahead of ''Godzilla x Kong: The New Empire'' | website=Young Entertainment | date=March 27, 2024 | access-date=March 28, 2024 | archive-date=March 28, 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20240328190637/https://youngentertainmentmag.com/speak-follow-dreams-kaylee-hottle-gives-advice-hearing-impaired-ahead-godzilla-x-kong-new-empire/ | url-status=live }}</ref> ২০২১ চনৰ ''গডজিলা ভাৰ্চেচ কং'' চলচ্চিত্ৰখনৰ জীয়া নামৰ বধিৰ চৰিত্ৰটোৰ বাবে কাষ্টিং পৰিচালক চাৰা হেলী ফিনে বিভিন্ন কাষ্টিং নেটৱৰ্ক আৰু থিয়েটাৰৰ জৰিয়তে এগৰাকী বধিৰ অভিনেত্ৰীৰ সন্ধান কৰিছিল।<ref name="thompson" /> পূৰ্বৰ ছবি ''কং: স্কাল আইলেণ্ড'' (২০১৭)-ৰ এজন সহকাৰী পৰিচালকে হটলক কনভোৰ বিজ্ঞাপনত দেখি ফিনক তেওঁৰ বিষয়ে জনাইছিল।<ref name="nudo" /> এইখন আছিল হটলৰ জীৱনৰ প্ৰথম পূৰ্ণদৈৰ্ঘ্য চলচ্চিত্ৰ, য’ত তেওঁৰ চৰিত্ৰটোৱে বিশালাকায় গৰিলা কঙৰ সৈতে যোগাযোগ কৰিবলৈ আমেৰিকান সাঙ্কেতিক ভাষা ব্যৱহাৰ কৰিছিল। অভিনয়ৰ সময়ৰ বাহিৰেও যাতে হটলৰ সৈতে কথা পাতিব পাৰে, তাৰ বাবে সহ-অভিনেত্ৰী ৰেবেকা হল আৰু অভিনেতা আলেকজেণ্ডাৰ স্কাৰ্ছগাৰ্ডেও আমেৰিকান সাঙ্কেতিক ভাষা শিকি লৈছিল।<ref>{{cite news | last=Lewis | first=Maria | url=https://junkee.com/alexander-skarsgard-godzilla-vs-kong-interview/291191 | title=We Hung Out With Alexander Skarsgård On The Set Of ''Godzilla Vs Kong'' And It Was Wild | work=[[Junkee]] | date=March 25, 2021 | access-date=March 28, 2024 | archive-date=March 28, 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20240328192139/https://junkee.com/alexander-skarsgard-godzilla-vs-kong-interview/291191 | url-status=live | archiveurl=https://web.archive.org/web/20240328192139/https://junkee.com/alexander-skarsgard-godzilla-vs-kong-interview/291191 | archivedate=March 28, 2024 | deadurl=yes }}</ref> ২০২১ চনতে তেওঁ ধাৰাবাহিক ''মেগনাম পি.আই''ৰ এটা খণ্ডতো অভিনয় কৰিছিল।<ref name="evans" /> ২০২৪ চনৰ চলচ্চিত্ৰ ''গডজিলা এক্স কং: দ্য নিউ এম্পায়াৰ''ত হটলে পুনৰ জীয়াৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে,<ref name="warren">{{cite news | last=Warren | first=Peter | url=https://www.houstonchronicle.com/news/houston-texas/trending/article/kaylee-hottle-deaf-actress-18752370.php | title=Kaylee Hottle, actor with Texas School for the Deaf roots, stars in ''Godzilla x Kong: A New Empire'' | work=[[Houston Chronicle]] | date=March 25, 2024 | access-date=March 28, 2024 | archive-date=March 28, 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20240328190637/https://www.houstonchronicle.com/news/houston-texas/trending/article/kaylee-hottle-deaf-actress-18752370.php | url-status=live }}</ref> যাৰ বাবে তেওঁ ৫২ সংখ্যক ছেটাৰ্ণ বঁটা প্ৰদান অনুষ্ঠানত ছেটাৰ্ণ এৱাৰ্ড (শ্ৰেষ্ঠ কনিষ্ঠ অভিনেতাৰ অভিনয়)ৰ বাবে মনোনীত হৈছিল।<ref>{{cite web | last=Hipes | first=Patrick | url=https://deadline.com/2024/12/saturn-awards-nominations-2025-list-1236195149/ | title=''Dune: Part Two'', ''Fallout'' Lead Saturn Awards Nominations | work=[[Deadline Hollywood]] | date=December 5, 2024 | access-date=December 11, 2024 | archive-date=December 5, 2024 | archive-url=https://web.archive.org/web/20241205183903/https://deadline.com/2024/12/saturn-awards-nominations-2025-list-1236195149/ | url-status=live }}</ref> ==মৃত্যু== ২০২৬ চনৰ ২১ জুলাইত প্ৰায় পুৱা ২.৫২ বজাত মেৰিলেণ্ডৰ আইজামচভিলত ১৮ বছৰ বয়সত এটা বাহন দুৰ্ঘটনাত হটল গুৰুতৰভাৱে আহত হয়।<ref>{{Cite news |last=Castro |first=Amanda |last2=Miller |first2=Joshua Rhett |date=2026-07-21 |title=Kaylee Hottle, 'Godzilla vs. Kong' Star, Dies at 18 |url=https://www.newsweek.com/kaylee-hottle-godzilla-vs-kong-actress-dead-at-18-maryland-crash-12223473 |access-date=2026-07-22 |website=[[Newsweek]]}}</ref> পথৰ পৰা নিয়ন্ত্ৰণ হেৰুৱাই এটা কালভাৰ্টত খুন্দা মৰা বাহনখনত থকা তিনিজন যাত্ৰীৰ ভিতৰত তেওঁ অন্যতম আছিল। চালকজনৰ আঘাত মাৰাত্মক নাছিল, আনহাতে আনজন যাত্ৰীয়ে চিকিৎসাৰ সহায় ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰে। আৰক্ষীৰ মতে "অত্যাধিক গতিবেগ" এই দুৰ্ঘটনাৰ এটা কাৰক আছিল বুলি ধাৰণা কৰা হৈছে। হটলক মেৰিলেণ্ড ৰাজ্যিক আৰক্ষীৰ জৰিয়তে বিমানযোগে আৰ এডামছ কাউলি শ্বক ট্ৰমা চেন্টাৰলৈ লৈ যোৱা হয়, য’ত তেওঁক মৃত ঘোষণা কৰা হয়। তেওঁৰ পিতৃয়ে ফেচবুকৰ এটা ভিডিঅ' বাৰ্তাৰ জৰিয়তে তেওঁৰ মৃত্যুৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref>{{Cite news |last=Clarke |first=Naomi |date=21 July 2026 |title=Kaylee Hottle: ''Godzilla vs Kong'' actress dies in car crash at 18 |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c62v7e2dw12o |access-date=21 July 2026 |website=BBC News |archive-date=July 21, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260721210339/https://www.bbc.co.uk/news/articles/c62v7e2dw12o |url-status=live }}</ref><ref name="HottledeathTHR">{{cite magazine |last=Vlessing |first=Etan |date=July 21, 2026 |title=Kaylee Hottle, ''Godzilla vs. Kong'' Actress, Dies at 18 |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/kaylee-hottle-dead-godzilla-vs-kong-actress-car-crash-1236653119/ |access-date=July 21, 2026 |magazine=[[The Hollywood Reporter]] |archive-date=July 22, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260722000748/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/kaylee-hottle-dead-godzilla-vs-kong-actress-car-crash-1236653119/ |url-status=live }}</ref> তেওঁৰ মৃত্যুৰ সন্দৰ্ভত পিতৃয়ে কয়: "আমি একেলগে কটোৱা ১৮টা বছৰৰ বাবে মই অতি কৃতজ্ঞ, আৰু আশা কৰোঁ যদি আমি আৰু কিছু সময় একেলগে পাব পাৰিলোহেঁতেন"।<ref>{{Cite web |date=2026-07-21 |title=Kaylee Hottle, deaf 'Godzilla' actor, killed in car crash at 18 |url=https://apnews.com/article/kaylee-hottle-dies-godzilla-actor-7971cbb43107772fe4e9a6174ea84111 |access-date=2026-07-22 |website=AP News}}</ref> পিছৰ দিনা হটলৰ মৃত্যুৰ কাৰণ শৰীৰৰ বিভিন্ন অংশত আঘাত পোৱাৰ বাবে হোৱা বুলি নিশ্চিত কৰা হয় আৰু তেওঁৰ মৃত্যুটো এটা দুৰ্ঘটনা বুলি ঘোষণা কৰা হয়।<ref>{{cite news |last=Petski |first=Denise |date=July 22, 2026 |title=Kaylee Hottle Cause Of Death Revealed |url=https://deadline.com/2026/07/kaylee-hottle-cause-of-death-godzilla-1237000582/ |access-date=July 22, 2026 |work=Deadline|others=Additional contributions by Greg Evans}}</ref> প্ৰাক্তন সহ-অভিনেত্ৰী ৰেবেকা হল, ডেন ষ্টিভেন্স, ইজা গঞ্জালেজ আৰু [[মিলি ববি ব্ৰাউন]]ৰ লগতে অভিনেত্ৰী, লেখিকা তথা বধিৰ অধিকাৰ কৰ্মী মাৰ্লি মেটলিনে ছচিয়েল মিডিয়াত হটললৈ শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জ্ঞাপন কৰে।<ref name=people/><ref>{{Cite news |last=McKinley |first=Franklin |date=21 July 2026 |title='Godzilla vs. Kong' Stars Rebecca Hall and Millie Bobby Brown Pay Tribute to Kaylee Hottle: "You Will Be Deeply Missed" |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/kaylee-hottle-dead-rebecca-hall-millie-bobby-brown-tributes-1236653574/ |access-date=21 July 2026 |website=The Hollywood Reporter |archive-date=July 22, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260722000845/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/kaylee-hottle-dead-rebecca-hall-millie-bobby-brown-tributes-1236653574/ |url-status=live }}</ref> ‘গডজিলা’ ছবিৰ প্ৰযোজনা সংস্থা লেজেণ্ডাৰী এণ্টাৰটেইনমেণ্ট আৰু ৰয়েল নেচনেল ইনষ্টিটিউট ফৰ ডেফ পিপলৰ সহযোগী সঞ্চালক টেৰী ডিভাইন-এ হটলক "হলিউডত বধিৰ সম্প্ৰদায় আৰু বধিৰ অভিনেতা-অভিনেত্ৰীসকলৰ এজন উৎসাহী সমৰ্থক" বুলি বৰ্ণনা কৰি শ্ৰদ্ধাঞ্জলি জনায়।<ref>{{Cite web |date=2026-07-22 |title=Kaylee Hottle: 'Devastated' Millie Bobby Brown leads tributes |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cm2glm5r185o |access-date=2026-07-22 |website=BBC News}}</ref> ==চলচ্চিত্ৰপঞ্জী== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |- ! scope="col" | বছৰ ! scope="col" | নাম ! scope="col" | মাধ্যম ! scope="col" | চৰিত্ৰ ! scope="col" | টোকা |- | rowspan=2 | ২০২১ ! scope="row" | ''গডজিলা ভাৰ্চেচ কং'' | চলচ্চিত্ৰ | জীয়া |<ref name="lee">{{cite news |last=Lee |first=Benjamin |date=July 21, 2026 |title=''Godzilla v Kong'' actor Kaylee Hottle dies aged 18 |url=https://www.theguardian.com/film/2026/jul/21/godzilla-v-kong-actor-kaylee-hottle-dies-aged-18 |access-date=July 21, 2026 |work=[[The Guardian]]}}</ref> |- ! scope="row" | ''মেগনাম পি.আই.'' | দূৰদৰ্শন ধাৰাবাহিক | জুন | খণ্ড: "টেক্সাচ ৱেজ"<ref name="lee" /> |- | ২০২৪ ! scope="row" | ''গডজিলা এক্স কং: দ্য নিউ এম্পায়াৰ'' | চলচ্চিত্ৰ | জীয়া | <ref name="lee" /> |} ==বাহ্যিক লিংক== *{{IMDb name|10544447}} {{DEFAULTSORT:Hottle, Kaylee}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} [[শ্ৰেণী:আমেৰিকান অভিনয় শিল্পী]] [[শ্ৰেণী:বধিৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] m53gd6917p23agfwm63uz63n84f9eqo 0 121407 649305 506816 2026-11-03T09:23:27Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649305 wikitext text/x-wiki {{Infobox website | name = ৰ'টেন ট'মেটোছ </br> Rotten Tomatoes | logo = Rotten Tomatoes logo.svg | collapsible = yes | collapsetext = স্ক্ৰীণশ্বট | screenshot = | caption = ২০২১ চনৰ ১ এপ্ৰিলত ৰ'টেন ট'মেটোছৰ মুখ্য পৃষ্ঠা | founder = ছেনহ ডুং | key_people = ছেনহ ডুং<br />পেট্ৰিক ৱাই. লি<br />ষ্টিফেন ৱাং | parent = ফেনডেংগো মেডিয়া<ref name="revamp">{{Cite web |url= https://variety.com/2019/digital/news/rotten-tomatoes-audience-scores-verified-fandango-ticket-buyers-1203224424/ |title= Rotten Tomatoes Revamps Movie Audience Scores to Focus on Verified Ticket Buyers |last= Spangler |first= Todd |date= May 23, 2019 |website= [[Variety (magazine)|Variety]] |quote= NBCUniversal's Fandango acquired the reviews-aggregation site in 2016 from Warner Bros., which retains a 25% stake in Rotten Tomatoes. |access-date= May 2, 2020 |archive-date= April 8, 2021 |archive-url= https://web.archive.org/web/20210408223143/https://variety.com/2019/digital/news/rotten-tomatoes-audience-scores-verified-fandango-ticket-buyers-1203224424/ |url-status= live }}</ref> | url = {{URL|https://www.rottentomatoes.com/|rottentomatoes.com}} | commercial = হয় | type = চলচ্চিত্ৰ আৰু টেলিভিছন পৰ্যালোচনা সংগ্ৰাহক আৰু ব্যৱহাৰকাৰী সম্প্ৰদায় | registration = বৈকল্পিক | owner = {{Plainlist| ** ৱাৰ্ণাৰ ব্ৰ'ছ ডিস্ক'ভাৰী (২৫%) ** ক'মকাষ্ট (৭৫%) }} | launch_date = {{start date and age|1998|8|12}} | oclc = | footnotes = <ref>{{cite web|url=https://www.engadget.com/2016/02/17/fandango-buys-rotten-tomatoes-flixster/|title=Fandango snaps up Rotten Tomatoes and Flixster|date=February 17, 2016 |publisher=[[Engadget]]([[AOL]])|access-date=February 19, 2016|archive-date=February 19, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160219031110/http://www.engadget.com/2016/02/17/fandango-buys-rotten-tomatoes-flixster/|url-status=live}}</ref><ref name="anthonyd'alessandro">{{cite web|url=https://deadline.com/2016/02/fandango-acquires-rotten-tomatoes-flixster-1201704373/|title=Fandango Acquires Rotten Tomatoes & Flixster|first=Anthony|last=D'Alessandro|work=[[Deadline Hollywood]]|date=February 17, 2016|publisher=[[Penske Media Corporation]]|access-date=February 19, 2016|archive-date=April 4, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230404023053/https://deadline.com/2016/02/fandango-acquires-rotten-tomatoes-flixster-1201704373/|url-status=live}}</ref><ref name="alexa">{{cite web |title=Rottentomatoes.com Traffic, Demographics and Competitors – Alexa |url=https://www.alexa.com/siteinfo/rottentomatoes.com |website=www.alexa.com |access-date=April 12, 2019 |archive-date=November 20, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171120163240/https://www.alexa.com/siteinfo/rottentomatoes.com |url-status=dead |archivedate=November 20, 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171120163240/https://www.alexa.com/siteinfo/rottentomatoes.com |deadurl=yes }}</ref> | country_of_origin = আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ }}'''ৰ'টেন ট'মেটোছ''' ({{Lang-en|Rotten Tomatoes}}) হৈছে চলচ্চিত্ৰ আৰু টেলিভিছনৰ ক্ষেত্ৰত আমেৰিকান পৰ্যালোচনা-সংগ্ৰাহক ৱেবছাইট। ১৯৯৮ চনৰ আগষ্ট মাহত বাৰ্কলেৰ [[কেলিফৰ্ণিয়া বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ তিনিজন স্নাতক ছাত্ৰ: চেন ডুয়ং, পেট্ৰিক ৱাই লি আৰু ষ্টিফেন ৱাঙে এই কোম্পানীটো আৰম্ভ কৰে।<ref>{{Cite news|url=https://www.latimes.com/business/hollywood/la-fi-ct-rotten-tomatoes-20170721-htmlstory.html|title=How Rotten Tomatoes became Hollywood's most influential – and feared – website|work=Los Angeles Times|access-date=April 18, 2018|issn=0458-3035|archive-date=April 18, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180418161350/http://www.latimes.com/business/hollywood/la-fi-ct-rotten-tomatoes-20170721-htmlstory.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|title=Entrepreneurial Best Practices Series: A Fireside Chat with Rotten Tomatoes Founder Patrick Lee – Berkeley-Haas Entrepreneurship Program|url=https://entrepreneurship.berkeley.edu/events/bps-a-fireside-chat-with-patrick-lee/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180418093042/http://entrepreneurship.berkeley.edu/events/bps-a-fireside-chat-with-patrick-lee/|archive-date=April 18, 2018|access-date=April 18, 2018|work=Berkeley-Haas Entrepreneurship Program}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://alumni.berkeley.edu/community/berkeley-150/notable-alumni|title=Notable Cal Alumni|date=February 21, 2018|publisher=Cal Alumni Association, UC Berkeley|access-date=April 18, 2018|archive-date=April 18, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180418092845/https://alumni.berkeley.edu/community/berkeley-150/notable-alumni|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://angel.co/swang75|title=Stephen Wang|website=angel.co|access-date=April 18, 2018|archive-date=January 30, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160130023724/https://angel.co/swang75|url-status=live}}</ref> যদিও "Rotten Tomatoes" নামটো দৰ্শকে মঞ্চত দেখিবলৈ পোৱা দুৰ্বল অভিনয়ৰ অসন্মতি প্ৰকাশ কৰি পচা বিলাহী পেলোৱাৰ প্ৰথাৰ সৈতে জড়িত, এই নামটোৰ প্ৰত্যক্ষ প্ৰেৰণা ডুয়ং, লি আৰু ৱাঙৰ ১৯৯২ চনৰ কানাডাৰ ছবি লিঅ'লোৰ সমতুল্য দৃশ্যৰ পৰাই পোৱা গৈছিল।<ref>"[https://www.wired.com/story/behind-the-scenes-rotten-tomatoes%7CBehind the Scenes at Rotten Tomatoes] {{Dead link|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}" by Simon Van Zuylen-Wood. ''[[Wired (magazine)|Wired]]''. January 21, 2020. Accessed February 1, 2020.</ref> == তথ্যসূত্ৰ == [[শ্ৰেণী:ৱেবছাইট]] tkwfmb2g7xlw52f7o3d38xgjmhhmh7h 0 123302 649153 611018 2026-11-02T14:07:58Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649153 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = চাৰ্লিজ থেৰন </br> Charlize Theron | image = Charlize-theron-IMG 6045.jpg | caption = ২০১৮ চনত থেৰন | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1975|8|7}} | birth_place = বেনোনি, দক্ষিণ আফ্ৰিকা | citizenship = {{hlist|দক্ষিণ আফ্ৰিকা| আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ}} | occupation = {{hlist|অভিনেত্ৰী|চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক}} | years_active = ১৯৯৫–বৰ্তমানলৈকে | partner = ষ্টুৱাৰ্ট টাউনছেণ্ড (২০০১–২০০৯) | children = ২ | works = | awards = | website = {{URL|charlizeafricaoutreach.org}} }} '''চাৰ্লিজ থেৰন''' (<ref name="pron2">{{cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=RMWeu8Bqj8w&t=38s|title=Charlize Theron pronounces her name and surname in English|date=7 April 2016|via=YouTube|access-date=18 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170816095629/https://www.youtube.com/watch?v=RMWeu8Bqj8w&t=38s|archive-date=16 August 2017|url-status=live}}</ref><ref name="pron1">{{cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=m3TTi_gAS5c&t=3s|title=Charlize Theron Speaks Afrikaans|date=30 June 2011|via=YouTube|access-date=18 April 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170817225206/https://www.youtube.com/watch?v=m3TTi_gAS5c&t=3s|archive-date=17 August 2017|url-status=live}}</ref> {{Lang-en|Charlez Theron}}জন্ম-৭ আগষ্ট ১৯৭৫) এগৰাকী দক্ষিণ আফ্ৰিকান<ref name=Nationality>{{cite news |quote=I am a South African. |url=http://www.iol.co.za/news/south-africa/charlize-defends-her-unique-american-accent-1.208000 |title=Charlize defends her 'unique' American accent |last=Farber |first=Tanya |work=IOL News |access-date=28 February 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130403021744/http://www.iol.co.za/news/south-africa/charlize-defends-her-unique-american-accent-1.208000 |archive-date=3 April 2013 |url-status=live }}</ref> আৰু আমেৰিকান অভিনেত্ৰী আৰু প্ৰযোজক। তেওঁ বিশ্বৰ অন্যতম সৰ্বাধিক পাৰিশ্ৰমিক পোৱা অভিনেত্ৰী৷ তেওঁ [[অস্কাৰ বঁটা|একাডেমী বঁটা]] আৰু গোল্ডেন গ্ল'ব বঁটাকে ধৰি বিভিন্ন বঁটা লাভ কৰিছে।<ref name="forbes19">{{cite news |last=Berg |first=Madeline |title=The Highest-Paid Actresses 2019: Scarlett Johansson Leads With $56 Million |url=https://www.forbes.com/sites/maddieberg/2019/08/23/highest-paid-actresses-scarlett-johansson/#3fe06aeb4b4d |date=23 August 2019 |work=Forbes |access-date=25 August 2019 |archive-date=24 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190824210529/https://www.forbes.com/sites/maddieberg/2019/08/23/highest-paid-actresses-scarlett-johansson/#3fe06aeb4b4d |url-status=live }}</ref> ২০১৬ চনত [[টাইম (আলোচনী)|টাইমে]] তেওঁক ''বিশ্বৰ ১০০'' ''গৰাকী প্ৰভাৱশালী ব্যক্তি''ৰ ভিতৰত অন্যতম বুলি অভিহিত কৰিছিল। ১৯৯০ চনত হলিউডৰ ছবি ''দ্য ডেভিলছ এডভোকেট (১৯৯৭), মাইটি জো ইয়ং (১৯৯৮), আৰু দ্য চাইডাৰ হাউছ ৰুলছ (১৯৯৯)''ত মুখ্য মহিলাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি তেওঁ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত বিশিষ্টতা লাভ কৰে। ''মনষ্টাৰ (২০০৩)''ত ছিৰিয়েল কিলাৰ আইলিন ৱুৰ্নছৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি সমালোচকৰ প্ৰশংসা লাভ কৰে, যাৰ বাবে তেওঁ ''ছিলভাৰ বিয়েৰ'' আৰু শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ একাডেমী বঁটা লাভ কৰে৷ অভিনয়ৰ অস্কাৰ লাভ কৰা তেওঁ প্ৰথমগৰাকী দক্ষিণ আফ্ৰিকান। ''নৰ্থ কান্ট্ৰী (২০০৫)'' ছবিত ন্যায়-আকাংক্ষী যৌন নিৰ্যাতিত মহিলাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি তেওঁ আন এক একাডেমী বঁটাৰ বাবে মনোনয়ন লাভ কৰে। ''দ্য ইটালিয়ান জব (২০০৩), হেনকক (২০০৮), প্ৰমিথিউছ (২০১২), মেড মেক্স: ফিউৰি ৰোড (২০১৫), এটমিক ব্লণ্ড (২০১৭), আৰু দ্য অল্ড গাৰ্ড (২০২০)'', লগতে ''ফাষ্ট এণ্ড ফিউৰিয়েছ কিস্তি: দ্য ফেট অৱ দ্য ফিউৰিয়াছ (২০১৭), এফ ৯ (২০২১), আৰু ফাষ্ট এক্স (২০২৩)। জেছন ৰেইটমেনৰ কমেডী-নাটক ইয়ং এডাল্ট (২০১১) আৰু টুলি (২০১৮)''ত অশান্ত মহিলাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাৰ বাবে তেওঁ প্ৰশংসা লাভ কৰে, আৰু জীৱনীমূলক নাটক বম্বশ্বেল (২০১৯)ত মেগিন কেলিৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাৰ বাবে তেওঁ তৃতীয়টো একাডেমী বঁটাৰ বাবে মনোনয়ন লাভ কৰে। ২০০০ চনৰ আৰম্ভণিৰ পৰাই তেওঁৰ কোম্পানী ডেনভাৰ আৰু ডেলিলা প্ৰডাকচনৰ সৈতে চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণৰ ক্ষেত্ৰত আগবাঢ়ি আহিছে। তেওঁ বহুতো ছবি নিৰ্মাণ কৰিছে, বহুতো ছবিত তেওঁৰ অভিনয় আছিল, য'ত আছে দ্য বাৰ্নিং প্লেইন (২০০৮), ডাৰ্ক প্লেচেছ (২০১৫), আৰু লং শ্বট (২০১৯)। ২০০৭ চনত থেৰনে আমেৰিকাৰ নাগৰিকত্ব লাভ কৰাৰ লগতে দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ নাগৰিকত্ব বজাই ৰাখিছিল। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== ১৯৭৫ চনৰ ৭ আগষ্টত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ ট্ৰেন্সভাল প্ৰদেশৰ (১৯৯৪ চনৰ পৰা গাউটেং প্ৰদেশ) বেনোনিত চাৰ্লিজ থেৰনে জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{cite news|title=Monitor|newspaper=[[Entertainment Weekly]]|date=9 August 2013|issue=1271|page=22}}</ref> তেওঁ পথ নিৰ্মাণকাৰী<ref name="SAGinterview">{{Cite interview|url=https://www.youtube.com/watch?v=8_7-7pSDON4|title=Conversations with Charlize Theron|date=9 August 2018|interviewer=Jenelle Riley|work=SAG-AFTRA Foundations Conversations|publisher=[[SAG-AFTRA]]|via=[[YouTube]]|author=Charlize Theron|access-date=18 April 2020|archive-date=27 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200227152426/https://www.youtube.com/watch?v=8_7-7pSDON4&gl=US&hl=en&has_verified=1&bpctr=9999999999|url-status=live}}</ref> গেৰ্ডা (জন্ম মেৰিট্জ){{r|bookrefp18|p=16-18}} আৰু চাৰ্লছ থেৰন (২৭ নৱেম্বৰ ১৯৪৭ – ২১ জুন ১৯৯১)ৰ একমাত্ৰ সন্তান।{{r|bookrefp18|p=16-18, 34}} দ্বিতীয় ব'ৰ যুদ্ধৰ সামৰিক নেতা ডেনি থেৰন তেওঁৰ প্ৰপিতামহ আছিল।<ref name="bookrefp18">{{cite book|title=Charlize: Life's One Helluva Ride|last=Karsten|first=Chris|publisher=Human & Rousseau|year=2009|url=https://www.scribd.com/doc/21251449/Charlize-Life-s-One-Helluva-Ride|access-date=9 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305165455/https://www.scribd.com/doc/21251449/Charlize-Life-s-One-Helluva-Ride|archive-date=5 March 2016|url-status=live}}</ref> তেওঁ আফ্ৰিকান পৰিয়ালৰ আৰু তেওঁৰ বংশত ডাচৰ লগতে ফৰাচী আৰু জাৰ্মান ভাষাও অন্তৰ্ভুক্ত। তেওঁৰ ফৰাচী পূৰ্বপুৰুষসকল দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ আৰম্ভণিৰ হুগুয়েনট আছিল।[{{r|bookrefp18|p=14}} যদিও থেৰন ইংৰাজী ভাষাত সাৱলীল, তেওঁৰ প্ৰথম ভাষা আফ্ৰিকান।<ref>{{cite web |url=http://www.accesshollywood.com/charlize-theron |title=Charlize Theron |publisher=[[Access Hollywood]] |access-date=4 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100725041723/http://www.accesshollywood.com/charlize-theron |archive-date=25 July 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100725041723/http://www.accesshollywood.com/charlize-theron |archivedate=25 July 2010 |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |title=Charlize Theron |url=http://www.people.com/people/charlize_theron |url-status=deviated |archive-url=https://web.archive.org/web/20090601182244/http://www.people.com/people/charlize_theron |archive-date=1 June 2009 |access-date=24 October 2009 |work=[[People (American magazine)|People]]}}</ref> জোহান্সবাৰ্গৰ ওচৰৰ বেন'নিত থকা পিতৃ-মাতৃৰ ওচৰত তেওঁ ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল।{{r|tca|WIRED}}<ref>{{cite web|title=Charlize Theron Biography|url=http://www.hellomagazine.com/profiles/charlize-theron/|work=Hello Magazine|date=8 October 2009 |access-date=9 August 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120625182714/http://www.hellomagazine.com/profiles/charlize-theron/|archive-date=25 June 2012|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Benoni, East Rand|url=http://www.sa-venues.com/attractionsga/benoni.php|work=sa-venues.com|access-date=9 August 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120617233213/http://www.sa-venues.com/attractionsga/benoni.php|archive-date=17 June 2012|url-status=live}}</ref> ১৯৯১ চনৰ ২১ জুনত থেৰনৰ মদ্যপায়ী পিতৃয়ে<ref name=tca>{{Cite episode |title=Charlize Theron |series=Inside the Actors Studio |series-link=Inside the Actors Studio |network=[[Bravo (American TV network)|Bravo]] |date=18 January 2004 |season=10 |number=8}}</ref> মদ্যপান কৰি চাৰ্লিজ আৰু মাক দুয়োকে ভাবুকি দিছিল, মাকক শাৰীৰিকভাৱে আক্ৰমণ কৰিছিল আৰু দুয়োৰে ওপৰত বন্দুকেৰে গুলিয়াইছিল।<ref name=oxygen>{{cite web |title=Charlize Theron Opens Up About Witnessing Mom Shoot And Kill Her Dad |url=https://www.oxygen.com/blogs/charlize-theron-opens-up-about-witnessing-mom-shoot-and-kill-her-dad-when-she-was-15 |first=Gina |last=Tron |publisher=Oxygen |date=26 July 2017 |access-date=20 April 2019 |archive-date=20 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190420185935/https://www.oxygen.com/blogs/charlize-theron-opens-up-about-witnessing-mom-shoot-and-kill-her-dad-when-she-was-15 |url-status=live }}</ref> থেৰনৰ মাকে নিজৰ হেণ্ডগানটো উদ্ধাৰ কৰি ইয়াৰ উত্তৰত গুলী চলাই স্বামীক হত্যা কৰে।<ref name=oxygen /> এই গুলীচালনাক আইনগতভাৱে আত্মৰক্ষাৰ বাবে কৰা হৈছিল আৰু তেওঁৰ মাকে কোনো অভিযোগৰ সন্মুখীন হোৱা নাছিল।<ref name=biochannel>{{cite web |title=Charlize Theron |url=http://94.236.123.156:8082/biographies/charlize-theron.html |publisher=[[Biography Channel|BiographyChannel.co.uk]] |access-date=30 November 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091208190212/http://www.thebiographychannel.co.uk/biographies/charlize-theron.html |archive-date=8 December 2009 |url-status=dead |archivedate=8 December 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20091208190212/http://www.thebiographychannel.co.uk/biographies/charlize-theron.html |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |url=https://abcnews.go.com/Primetime/story?id=132413 |title=Charlize Theron's Family Tragedy - ABC News |publisher=Abcnews.go.com |date=6 January 2006 |access-date=1 August 2015 |archive-date=16 August 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150816114658/http://abcnews.go.com/Primetime/story?id=132413 |url-status=live }}</ref> থেৰনে পুটফণ্টেইন প্ৰাথমিক বিদ্যালয়ত (লেৰস্কুল পুটফণ্টেইন) পঢ়িছিল,<ref name="WIRED">{{cite AV media |date=2018 |title=Charlize Theron & David Oyelowo Answer the Web's Most Searched Questions {{!}} WIRED |medium=Interview |url=https://www.youtube.com/watch?v=hoL7m4nVajg |format=YouTube video |via=[[YouTube]] |publisher=[[Wired (magazine)|Wired]] |access-date=9 May 2020 |archive-date=16 January 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190116104319/https://www.youtube.com/watch?v=hoL7m4nVajg&feature=youtu.be |url-status=live }}</ref> ই সময়ছোৱাত তেওঁ "সহজ হ'ব পৰা নাই" বুলি কৈছিল।<ref name=peoplemag1127>{{cite web|url=https://people.com/celebrity/charlize-theron-remembers-high-school-teasing/ |title=Charlize Theron: I Was Teased By Mean Girls in High School |first=Paul |last=Chi |date=27 November 2011 |work=[[People (American magazine)|People]] |access-date=30 November 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111129183129/http://www.people.com/people/article/0,,20547579,00.html |archive-date=29 November 2011 |url-status=live}}</ref> গোটেই শৈশৱত তেওঁ [[জণ্ডিছ|জণ্ডিচ]]ৰ সৈতে যুঁজিছিল আৰু তেওঁক দিয়া এন্টিবায়টিকৰ ফলত তেওঁৰ ওপৰৰ গাখীৰৰ দাঁতবোৰ পচি গৈছিল; যিবোৰ অস্ত্ৰোপচাৰৰ দ্বাৰা আঁতৰাবলগীয়া হৈছিল। থেৰনৰ স্থায়ী দাঁতবোৰ প্ৰায় দহ বছৰ বয়সলৈকে বৃদ্ধি হোৱা নাছিল।<ref name="teeth">{{cite AV media |date=19 June 2013 |title=Charlize Theron on Missing Her Front Teeth and Wearing Cutlets {{!}} Screen Tests {{!}} W Magazine |medium=Interview |url=https://www.youtube.com/watch?v=d5rFUDH8LB0 |format=YouTube video |via=[[YouTube]] |publisher=[[W magazine]] |access-date=9 May 2020 |archive-date=29 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200229061501/https://www.youtube.com/watch?v=d5rFUDH8LB0 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite AV media |date=7 June 2012 |title=CHARLIZE THERON & JON HAMM: My Secret Ugly Childhood (The Graham Norton Show) |medium=Television production |url=https://www.youtube.com/watch?v=3i9kdN6DYZA | archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211123/3i9kdN6DYZA| archive-date=2021-11-23 | url-status=live|format=YouTube video |time=0:35–1:33 |location=BBC Studios, London |publisher=[[The Graham Norton Show]] |via=[[BBC America]]'s [[YouTube]] channel |access-date=9 May 2020}}{{cbignore}}</ref> ১৩ বছৰ বয়সত থেৰনক বৰ্ডিং স্কুললৈ পঠিওৱা হয় আৰু জোহান্সবাৰ্গৰ নেচনেল স্কুল অৱ দ্য আৰ্টছত তেওঁ অধ্যয়ন আৰম্ভ কৰে।{{r|tca|teeth}} গৃহ দেশত প্ৰাথমিক জীৱনৰ বিষয়ে থেৰনে কয়, "মই দক্ষিণ আফ্ৰিকাত একমাত্ৰ সন্তান হিচাপে ডাঙৰ হৈছিলোঁ৷ মোৰ পৰিয়ালত অস্থিৰতা আছিল, কিন্তু চৌপাশ ইমানেই বৃহৎ আছিল। মই সাধাৰণতে খালী ভৰিৰে মাটিত আছিলোঁ: গেম বয়ৰ দৰে খেলৰ সামগ্ৰী নাছিল, কম্পিউটাৰ নাছিল, আৰু আমাৰ ওপৰত নিষেধাজ্ঞা নাছিল, গতিকে কনচাৰ্টো নাছিল। ইয়াৰ অৰ্থ আছিল আপুনি নিজেই নিজৰ মনোৰঞ্জন হ'ব লাগিব।"<ref>{{Cite news |last=Hirschberg |first=Lynn |date=2008-02-24 |title=Charlize Angel |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2008/02/24/style/tmagazine/24coverlynn.html |access-date=2022-12-01 |issn=0362-4331 |archive-date=25 February 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080225162841/http://www.nytimes.com/2008/02/24/style/tmagazine/24coverlynn.html |url-status=live }}</ref> ==১৯৯১-২০০২: প্ৰাৰম্ভিক কৰ্ম আৰু সফলতা== যদিও তেওঁ নিজকে নৃত্যশিল্পী হিচাপে গণ্য কৰিছিল<ref name=CharAngel>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2008/02/24/style/tmagazine/24coverlynn.html |title=Charlize Angel |first=Lynn |last=Hirschberg |date=24 February 2008 |work=[[The New York Times]] T Magazine |access-date=24 February 2008 |archive-url=https://archive.today/20200509183306/https://www.nytimes.com/2008/02/24/style/tmagazine/24coverlynn.html |archive-date=9 May 2020 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web|url=http://archiviostorico.corriere.it/2000/settembre/18/Charlize_Theron_Salerno_Potrei_innamorarmi_co_0_00091811394.shtml|title=Charlize Theron at Salerno "I could fall in love with Allen|access-date=8 August 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20150905092659/http://archiviostorico.corriere.it/2000/settembre/18/Charlize_Theron_Salerno_Potrei_innamorarmi_co_0_00091811394.shtml|archive-date=5 September 2015|url-status=live|language=it}}</ref> থেৰনে ১৬ বছৰ বয়সত ইটালীৰ ছালেৰ্নোত অনুষ্ঠিত হোৱা স্থানীয় প্ৰতিযোগিতাত<ref name=tca /> এবছৰৰ বাবে মডেলিং চুক্তি লাভ কৰিছিল৷<ref name=CharAngel /><ref>{{cite web|url=http://archiviostorico.corriere.it/2000/settembre/18/Charlize_Theron_Salerno_Potrei_innamorarmi_co_0_00091811394.shtml|title=Charlize Theron at Salerno "I could fall in love with Allen|access-date=8 August 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20150905092659/http://archiviostorico.corriere.it/2000/settembre/18/Charlize_Theron_Salerno_Potrei_innamorarmi_co_0_00091811394.shtml|archive-date=5 September 2015|url-status=live|language=it}}</ref> আৰু মাকৰ সৈতে [[ইটালী]]ৰ মিলানলৈ গুচি যায়।<ref name="FiveThings">{{cite podcast |url=https://podcasts.apple.com/us/podcast/episode-7-charlize-theron/id1490473390?i=1000463323664 |title=Episode 7: Charlize Theron |website=Five Things with Lynn Hirschberg |publisher=[[W (magazine)|W]] ([[Apple Podcasts]]) |host=[[Lynn Hirschberg]] |date=22 January 2020 |access-date=9 May 2020 |archive-date=25 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200525094916/https://podcasts.apple.com/us/podcast/episode-7-charlize-theron/id1490473390?i=1000463323664 |url-status=live }}</ref> থেৰনে সমগ্ৰ ইউৰোপত এবছৰ মডেলিং কৰাৰ পিছত তেওঁ আৰু তেওঁৰ মাক [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ|আমেৰিকা]]লৈ গুচি যায়; তেওঁলোকে নিউয়ৰ্ক চহৰ আৰু মিয়ামীত বাস কৰিছিল।<ref name=usaweekend>{{cite news |url=http://yourlife.usatoday.com/sex-relationships/story/2011-12-14/The-amazing-low-key-life-of-Charlize-Theron/51898844/1 |work=[[USA Today|USA Weekend]] |title=The Amazing, Low-Key Life of Charlize Theron |first=Mark |last=Morrison |date=9–11 December 2011 |access-date=20 December 2011 |archive-date=5 February 2013 |archive-url=https://archive.today/20130205081925/http://yourlife.usatoday.com/sex-relationships/story/2011-12-14/The-amazing-low-key-life-of-Charlize-Theron/51898844/1 |url-status=dead }}</ref> নিউয়ৰ্কত তেওঁ জফ্ৰি বেলেট স্কুলত পঢ়িছিল আৰু আঁঠুৰ আঘাতে এই কেৰিয়াৰৰ পথ বন্ধ নকৰালৈকে বেলে নৃত্যশিল্পী হিচাপে প্ৰশিক্ষণ লৈছিল।{{r|CharAngel|indielondon}} ২০০৮ চনত থেৰনে স্মৰণ কৰা মতে: {{blockquote|তিনিদিনৰ বাবে নিউয়ৰ্কলৈ গৈছিলো মডেলিং কৰিবলৈ, আৰু তাৰ পিছত নিউয়ৰ্কত বন্ধু এজনৰ খিৰিকীবিহীন বেছমেণ্টৰ এপাৰ্টমেণ্টত শীতকাল কটালোঁ। মই ভাগি পৰিছিলোঁ, জফ্ৰি বেলেটত ক্লাছ লৈ আছিলোঁ, আৰু মোৰ আঁঠু দুটা ওলাই আহিছিল। মই বুজিলোঁ যে মই আৰু নাচিব নোৱাৰোঁ, আৰু মই এটা মেজৰ ডিপ্ৰেছনত পৰিলোঁ। মোৰ মায়ে দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ পৰা আহি ক'লে, "হয় তুমি ইয়াৰ পিছত কি কৰিব লাগে সেইটো বুজি লোৱা নহয় তুমি ঘৰলৈ আহা, কাৰণ তুমি হয়তো দক্ষিণ আফ্ৰিকাত হুমুনিয়াহ কাঢ়িব লাগিবগৈ"।<ref name=CharAngel />}} ১৯৯৪ চনত,<ref>{{cite news|url=http://film.guardian.co.uk/interview/interviewpages/0,,1857161,00.html |title=Play It Tough |first=Charlotte |last=Higgins |date=24 August 2006 |work=The Guardian |location=UK |access-date=23 February 2008 |archive-date=4 May 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090504152822/http://www.guardian.co.uk/film/2006/aug/24/cuba |url-status=dead }}</ref>থেৰনে মাকে তেওঁৰ বাবে কিনা একমুখী টিকটত লছ এঞ্জেলছলৈ উৰা মাৰে৷ তেওঁ চলচ্চিত্ৰ উদ্যোগত কাম কৰাৰ উদ্দেশ্য লৈছিল।<ref name=CharAngel /> তাত থকা প্ৰথম মাহবোৰত তেওঁ মাকে দিয়া ৩০০ ডলাৰৰ বাজেটৰ সৈতে এখন মোটেলত বাস কৰিছিল;<ref name="SAGinterview"/> তেওঁ নিউয়ৰ্কৰ পৰা চেক লাভ কৰি থাকিল আৰু "পে-চেকৰ পৰা পে-চেকলৈকে" জীয়াই আছিল।<ref name=Fast>{{cite AV media |date=12 July 2013 |title=Charlize Theron on her life, career, and South African homeland |medium=Television broadcast |url=https://www.youtube.com/watch?v=XenO29VhOow | archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211123/XenO29VhOow| archive-date=2021-11-23 | url-status=live|time=5:54–6:11 |publisher=FastTheLatestNews |via=[[YouTube]] |access-date=9 May 2020 }}{{cbignore}}</ref> থেৰনে জীয়াই থাকিবলৈ ৰেষ্টুৰেণ্ট এখনৰ ঝুৰি এটাৰ পৰা ৰুটি চুৰি কৰিছিল।{{r|Fast|SAGinterview}} এদিন তেওঁ হলিউড বলিভাৰ্ডৰ বেংক এটালৈ গৈ কেইখনমান চেক নগদ ধনলৈ আহে, তাৰ ভিতৰত আছিল মাকে ভাড়াত সহায় কৰিবলৈ পঠোৱা এখন চেক;{{r|indielondon|SAGinterview}} অৱশ্যে; মাকৰ পৰা পোৱা চেকখন নাকচ কৰা হৈছিল কাৰণ ই ৰাজ্যৰ বাহিৰত আছিল আৰু তেওঁ আমেৰিকাৰ নাগৰিক নাছিল।<ref name="SAGinterview"/> থেৰনে বেংকৰ টেলাৰজনৰ লগত তৰ্ক কৰি অনুৰোধ কৰিছিল যেতিয়ালৈকে টেলেণ্ট এজেণ্ট জন ক্ৰছবি,<ref name=indielondon>{{cite web|url=http://www.indielondon.co.uk/Film-Review/in-the-valley-of-elah-charlize-theron-interview |title=In the Valley of Elah: Charlize Theron interview |first=Jack |last=Foley |publisher=IndieLondon.co.uk |access-date=23 February 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090113184755/http://www.indielondon.co.uk/Film-Review/in-the-valley-of-elah-charlize-theron-interview |archive-date=13 January 2009 |url-status=dead }}</ref>যিজন তেওঁৰ পিছৰ গ্ৰাহক আছিল, তেওঁৰ বাবে সেইখন নগদ ধনলৈ পৰিণত কৰিছিল আৰু তেওঁক তেওঁৰ বিজনেছ কাৰ্ড দিছিল।[{{r|tca|SAGinterview}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist|30em}} [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:হলিউড অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:জীৱিত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকান অভিনয় শিল্পী]] [[শ্ৰেণী:দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:চলচ্চিত্ৰ প্ৰযোজক]] [[শ্ৰেণী:একাডেমী বঁটা বিজয়ী]] [[শ্ৰেণী:গ'ল্ডেন গ্লোব বিজয়ী]] ilgaooqtepn58ptandjlcv86ujbumxd 0 125714 649281 544360 2026-11-03T08:21:18Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649281 wikitext text/x-wiki '''হৰি পৰ্বত'''ক ''কোহ-ই-মৰাণ'' বুলিও কোৱা হয়<ref>{{Cite book|last=Asher|first=Catherine .B|url=https://books.google.com/books?id=3ctLNvx68hIC|title=Architecture of Mughal India|publisher=Cambridge University Press|year=1992|volume=4|pages=124|isbn=9780521267281|quote="In Kashmir's capital city, Srinagar, Akbar had constructed a massive fort on a high hill known as the Koh-i Maran or Hari Parbat overlooking Dal lake."}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/Wkmv_kashir-encyclopedia-vol-1-jk-culture-academy/mode/1up|title=Kashir Encyclopedia|publisher=Jammu and Kashmir Academy of Arts Culture and Languages|year=1986|volume=1|pages=403|language=ks}}</ref><ref>{{Cite book|last=Fernandez|first=E.E|url=https://books.google.com/books?id=sgFEAAAAIAAJ|title=The Indian Forester|publisher=Thomas Civil Engineering Press|year=1889|volume=15|location=Roorkee|pages=366|quote="The beautiful expanse of water is situated at the foot of the hill called the Hari Parbat or Koh-i-maran."}}</ref> ভাৰতৰ জম্মু-কাশ্মীৰৰ সৰ্ববৃহৎ চহৰ আৰু ৰাজধানী শ্ৰীনগৰৰ ওপৰেৰে দেখি থকা এখন পাহাৰ। ইয়াত ডুৰাণী সাম্ৰাজ্যই নিৰ্মাণ কৰা হৰি পৰ্বত দুৰ্গ, আৰু হিন্দু মন্দিৰ, মছজিদ, গুৰদ্বাৰ আদি আছে। ==হৰি পৰ্বত দুৰ্গ== এই স্থানৰ প্ৰথম দুৰ্গসমূহ ১৫৯০ চনত মোগল সম্ৰাট আকবৰে নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু কাশ্মীৰৰ আধুনিক শ্ৰীনগৰ চহৰৰ স্থানত নতুন ৰাজধানী নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনাৰ অংশ হিচাপে দুৰ্গৰ বাবে বাহিৰৰ দেৱাল নিৰ্মাণ কৰিছিল। প্ৰকল্পটো অৱশ্যে কেতিয়াও সম্পূৰ্ণ নহ’ল। ১৮০৮ চনত দুৰানী সাম্ৰাজ্যৰ কাশ্মীৰ প্ৰদেশৰ গৱৰ্ণৰ আটা মহম্মদ খানৰ ৰাজত্বকালত বৰ্তমানৰ দুৰ্গটো নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। নগৰৰ দুইফাল হৈ গড়টোলৈ যাব পাৰি, (ক) ৰাইনোৱাৰী হৈ কাঠী দৰৱাজা গেটেৰে আৰু (খ) হাৱাল হৈ সাংগিন দৰৱাজা গেটেৰে। প্ৰায় ২ দশক ধৰি এই দুৰ্গটো বন্ধ হৈ আছিল আৰু ২০০৭ চনত জনসাধাৰণৰ বাবে মুকলি কৰি দিয়া হৈছিল। ২০২১ চনৰ ১৫ আগষ্টত (৭৫ সংখ্যক স্বাধীনতা দিৱস) ভাৰত চৰকাৰে দুৰ্গৰ ওপৰত ১০০ ফুট ওখ ভাৰতীয় পতাকা উত্তোলন কৰে।<ref>{{Cite web |title=India at 75: 100-feet tall national flag hoisted at Hari Parbat Fort in Srinagar - Hari Parbat |url=http://economictimes.indiatimes.com/news/india/india-at-75-100-feet-tall-national-flag-hoisted-at-hari-parbat-fort-in-srinagar/hari-parbat/slideshow/85364234.cms}}</ref> ==উপাসনা স্থলী== ===মন্দিৰ=== হৰি পৰ্বতক কাশ্মিৰী পণ্ডিতসকলে পৱিত্ৰ বুলি গণ্য কৰে।<ref>[http://www.srinagaronline.co.in/attraction.php?pname=attraction Origin] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120222202835/http://www.srinagaronline.co.in/attraction.php?pname=attraction|date=22 February 2012}}</ref> হিন্দু পৌৰাণিক কাহিনী অনুসৰি হৰি পৰ্বতৰ অঞ্চলত জালোদভৱ নামৰ অসুৰে বাস কৰিছিল। তাৰ পাছত মানুহে পাৰ্বতী দেৱীৰ ওচৰত সহায়ৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰিলে। চৰাইৰ ৰূপ লৈ দেৱীয়ে অসুৰৰ মূৰত শিলগুটি এটা পেলাই দিলে। শিলগুটিটো ক্ৰমে ডাঙৰ হৈ আহিল আৰু ই অসুৰক চেপি ধৰিলে। সেই শিলগুটি হিচাপে হৰি পৰ্বতক শ্ৰদ্ধা কৰা হয় আৰু পাৰ্বতীক সাৰিকা নামেৰে পূজা কৰা হয়, ইয়াৰ মন্দিৰে পাহাৰৰ পশ্চিম ঢালৰ মাজভাগ দখল কৰে। ১৮টা বাহু থকা আৰু শ্ৰীচক্ৰত বহি থকা বুলি চিত্ৰিত কৰা হৈছে।<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/nilamatapurana|title=Nilamata Purana|date=2014-02-17}}</ref><ref>{{Cite web|title=Kashmiri Pandit Network (KPN): Home|url=http://www.ikashmir.net/index.html|access-date=2021-09-23|website=www.ikashmir.net}}</ref><ref>{{Cite web|last=Excelsior|first=Daily|date=2014-06-14|title=Hariparbat-The abode of Goddess Sharika|url=https://www.dailyexcelsior.com/hariparbat-abode-goddes-sharika/|access-date=2021-09-23|website=Jammu Kashmir Latest News {{!}} Tourism {{!}} Breaking News J&K|language=en-US}}</ref> ===মছজিদ=== হৰি পৰ্বতৰ দক্ষিণ দিশত স্থানীয়ভাৱে ১৬ শতিকাৰ কাশ্মিৰী চুফী সন্ত [[হামজা মাখডুম]]ৰ ধাম মাখদুম চাহাব দেখা যায়।<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110606020106/http://www.india9.com/i9show/Makhdoom-Sahib-Shrine-58219.htm |archivedate=2011-06-06 |title=Hamza Makhdum |url=http://www.india9.com/i9show/Makhdoom-Sahib-Shrine-58219.htm |access-date=2025-10-01 |deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.jktourism.org/kashmir/Kashmir___Shrines%20%26%20monuments.htm |title=Makhdoom Sahib Shrine |access-date=28 March 2022 |archive-date=15 June 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090615151530/http://www.jktourism.org/kashmir/Kashmir___Shrines%20%26%20monuments.htm |url-status=dead |archivedate=15 June 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090615151530/http://www.jktourism.org/kashmir/Kashmir___Shrines%20%26%20monuments.htm |deadurl=yes }}</ref> দুৰ্গৰ তলত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে ১৭ শতিকাৰ কাদিৰী চুফী সন্ত [[শ্বাহ বাদাখছি]]ৰ নামত উৎসৰ্গিত এটা মছজিদ। এই মছজিদটো মোগল ৰাজকুমাৰী [[জাহানাৰা বেগম]]ৰ আদেশত নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite book|last=Asher|first=Catherine B.|url=http://dx.doi.org/10.1017/chol9780521267281|title=Architecture of Mughal India|date=1992-09-24|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-26728-1|pages=215|doi=10.1017/chol9780521267281}}</ref> ===গুৰুদ্বাৰা=== [[File:Gurdwara_Chatti_Patshahi_Srinagar.jpg|thumb|হৰি পৰ্বতৰ পৰা দেখা গুৰুদ্বাৰা]] ৰৈনাৱাৰীৰ কাঠী দৰৱাজাৰ গুৰদ্বাৰা চট্টি পাটশাহীত কাশ্মীৰৰ মাজেৰে যাত্ৰা কৰি থাকোঁতে ষষ্ঠ শিখ গুৰু গুৰু হৰ গোবিন্দে কিছুদিন থকা ঠাই বুলি বিশ্বাস কৰা হয়।<ref>{{cite web |url=http://www.allaboutsikhs.com/gurudwaras-in-india/gurudwara-patshahi-chevin-village-rainawari |title=Gurudwara Patshahi Chevin, Village Rainawari |publisher=AllAboutSikhs.com |access-date=15 December 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170704224101/http://www.allaboutsikhs.com/gurudwaras-in-india/gurudwara-patshahi-chevin-village-rainawari |archive-date=4 July 2017 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://eos.learnpunjabi.org/SRINAGAR%20(34%C2%BA-5%27N,74%C2%BA-50%27E).HTML|title=SRĪNAGAR (34º-5'N,74º-50'E)|website=eos.learnpunjabi.org|access-date=2020-03-16|archivedate=2021-12-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211205082614/http://eos.learnpunjabi.org/SRINAGAR%20%2834%C2%BA-5%27N%2C74%C2%BA-50%27E%29.html|deadurl=yes}}</ref> ''গুৰদ্বাৰা গুৰু নানক দেৱ'' হৈছে ষোড়শ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে [[গুৰু নানক]] বহি মানুহৰ লগত বক্তৃতা দিয়া ঠাই। ইয়াক এটা পেডেষ্টেল নিৰ্ধাৰণ কৰিছিল [[আকবৰ]]ৰ এজন সেনাপতি মহম্মদ আতা খানে যিয়ে ডুৰাণী দুৰ্গ নিৰ্মাণ কৰিছিল। পিছলৈ গুৰু হৰ গোবিন্দে সেই ঠাইত এটা সৰু গুৰদ্বাৰ নিৰ্মাণ কৰে।<ref>{{Cite web|url=https://www.sikhphilosophy.net/threads/gurdwara-guru-nanak-dev-ji-hari-parbat-sri-nagar.51248/|title=Gurdwara Guru Nanak Dev Ji, Hari Parbat, Sri Nagar |publisher=Sikh Philosophy Network|website=www.sikhphilosophy.net|date=25 August 2019 |access-date=2019-09-14}}</ref> == চিত্ৰশালা == <gallery class="center" heights="130" mode="packed"> File:HariParbat.jpg|শ্ৰীনগৰৰ ডাল লেকৰ পৰা হৰি পৰ্বত File:Hari Parbat, Srinagar, J&K.jpg|কাশ্মীৰৰ শ্ৰীনগৰ চহৰৰ পৰা দেখা হৰি পৰ্বত File:Ancient Temple-Hari Parbat.JPG|সাৰিকা মন্দিৰ File:Ancient Temple-Hari Parbat-2.JPG|সাৰিকা মন্দিৰ File:Wooden windows of Hari Parbat Temple.JPG|হৰি পৰ্বত মন্দিৰৰ কাঠৰ খিৰিকী File:Sheikh Hamza Makhdum Shrine2.JPG|হামজা মাখদুম File:Gurdwara Chatti Patshahi.jpg|ৰৈনাৱাৰী ছাট্টি পাৎশাহী File:Hari Parvat.jpg|হৰি পৰ্বত File:WLM@J&K-Kathi Darwaza.jpg|কাথি দৰৱাজা </gallery> ==তথ্যসূত্ৰ== s4g6b3etovp0eawzsvx8uhi6wfly54x 0 126093 649168 636061 2026-11-02T17:59:36Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649168 wikitext text/x-wiki {{Under construction}} {{short description|Early synthetic polymer developed as a textile fiber}} {{Other uses}} {{Use American English|date=July 2025}} {|style="border: 1px solid; float: right; width: 250px; " ! colspan="2" style="text-align: center; "| নাইলন 6 শ্ৰেণী=ছাল-ওলোটা|320px|নাইলন নাইলন 6,6 [[Image:Nylon 6 and Nylon 6-6.svg|class=skin-invert|320px|Nylon]] |- |[[Density]] |1.15&nbsp; g/cm³ |- style="background:#eee; " |[[Electrical conductivity]] (σ) |10⁻¹²&nbsp; [[siemens (unit)|S]]/m |- |[[Thermal conductivity]] |0.25&nbsp; [[Watt|W]]/(m·[[Kelvin|K]]) |- style="background:#eee; " |[[Melting point]] |463–624 [[Kelvin|K]]<br/> 190–350 °[[Celsius|C]]<br/> 374–663 °[[Fahrenheit|F]] |} 'নাইলন'' হৈছে এমাইড সংযোগৰদ্বাৰা চিহ্নিত সংশ্লেষিত পলিমাৰৰ এটা পৰিয়াল, সাধাৰণতে আলিফেটিক বা অৰ্ধ-সুগন্ধি গোটক সংযোগ কৰে। [[synthetic polymer]] [[amide]] [[aliphatic]] [[Polyamide#Classification|semi-aromatic]] নাইলনবোৰ সাধাৰণতে মুগা বৰণৰ হয় আৰু এক কোমল গাঁথনি ধাৰণ কৰিব পাৰে, কিছুমান প্ৰকাৰে ৰেচমৰ দৰে চেহেৰা প্ৰদৰ্শন কৰে। থাৰ্মোপ্লাষ্টিক হিচাপে, নাইলনবোৰ আঁহ, ফিল্ম আৰু বিভিন্ন আকৃতিলৈ গলাই সংসাধিত কৰিব পাৰি। নাইলনৰ গুণাগুণবোৰ প্ৰায়ে বিভিন্ন এডিটিভৰ সৈতে মিহলি কৰি সংশোধন কৰা হয়। [[silk]] [[thermoplastic]] [[Thin film|films]] {{Cite book |last=Muccio |first=Edward A. |url=https://books.google.com/books?id=0uuo7J855Z0C&dq=nylon+color&pg=PA38 |title=Plastics Processing Technology |date=1994-01-01 |publisher=ASM International |isbn=978-1-61503-212-9 |pages=38 |language=en}} {{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=RiM4plecZw0C&dq=nylon+texture&pg=PA65 |title=Salters Higher Chemistry |date=1999 |publisher=Heinemann |isbn=978-0-435-63098-0 |pages=65 |language=en}} {{cite journal|last1=Vogler|first1=H.|year=2013|title=Wettstreit um die Polyamidfasern|journal=Chemie in unserer Zeit|volume=47|issue=1 |pages=62–63|doi=10.1002/ciuz.201390006}} {{cite book|title=Nylon Plastics Handbook|last1=Kohan|first1=Melvin|date=1995|publisher=Carl Hanser Verlag|isbn=1569901899|location=Munich}} {{rp|2}} <ref>{{Cite book |last=Muccio |first=Edward A. |url=https://books.google.com/books?id=0uuo7J855Z0C&dq=nylon+color&pg=PA38 |title=Plastics Processing Technology |date=1994-01-01 |publisher=ASM International |isbn=978-1-61503-212-9 |pages=38 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=RiM4plecZw0C&dq=nylon+texture&pg=PA65 |title=Salters Higher Chemistry |date=1999 |publisher=Heinemann |isbn=978-0-435-63098-0 |pages=65 |language=en}}</ref> <ref name="Vogler">{{cite journal|last1=Vogler|first1=H.|year=2013|title=Wettstreit um die Polyamidfasern|journal=Chemie in unserer Zeit|volume=47|issue=1 |pages=62–63|doi=10.1002/ciuz.201390006}}</ref> <ref name="AOGHS" /><ref name="Kohan">{{cite book|title=Nylon Plastics Handbook|last1=Kohan|first1=Melvin|date=1995|publisher=Carl Hanser Verlag|isbn=1569901899|location=Munich}}</ref> বিভিন্নপ্ৰকাৰৰ নাইলন উপলব্ধ। নাইলন-এক্সৱাই নামৰ এটা পৰিয়াল ক্ৰমান্বয়ে X আৰু Y কাৰ্বন শৃংখল দৈৰ্ঘ্যৰ ডাইমাইন আৰু ডাইকাৰ্বক্সিলিক এচিডৰপৰা আহৰণ কৰা হয়। এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ উদাহৰণ হৈছে নাইলন-6,6 ()। নাইলন-জেড নামৰ আন এটা পৰিয়াল কাৰ্বন শৃংখল দৈৰ্ঘ্য Z থকা এমিন'কাৰ্বক্সিলিক এচিডৰপৰা আহৰণ কৰা হৈছে। ইয়াৰ এটা উদাহৰণ হ'ল নাইলন-[6]। [[diamine]] [[dicarboxylic acid]] [[amino acid|aminocarboxylic acid]] নাইলন পলিমাৰৰ ব্যাপক বাণিজ্যিক প্ৰয়োগ আছে, যাৰ ভিতৰত আছে বস্ত্ৰ আৰু আঁহ (যেনে পোছাক, মজিয়া আৰু ৰবৰৰ শক্তিবৃদ্ধি), বাহন আৰু বৈদ্যুতিক সঁজুলিৰ বাবে সাঁচযুক্ত উপাদান, আৰু ফিল্ম (বেছিভাগ খাদ্য পেকেজিংৰ বাবে)। [[textile]] [[food packaging]] {{cite web|title=Nylons (Polyamide)|url=http://www.bpf.co.uk/plastipedia/polymers/polyamides.aspx|website=British Plastics Federation|access-date=19 June 2017}} <ref name="BPF">{{cite web|title=Nylons (Polyamide)|url=http://www.bpf.co.uk/plastipedia/polymers/polyamides.aspx|website=British Plastics Federation|access-date=19 June 2017}}</ref> == ইতিহাস == [[File:Wallace Carothers, in the lab.jpg|thumb|upright|Wallace Carothers]] === ডুপণ্ট আৰু নাইলনৰ আৱিষ্কাৰ === ডুপণ্টৰ গৱেষকসকলে চেলুল'জ-আধাৰিত আঁহ বিকশিত কৰা আৰম্ভ কৰিছিল, যাৰ ফলত সংশ্লেষিত ফাইবাৰ ৰেয়ন হৈছিল। ৰেয়নৰ সৈতে ডুপণ্টৰ অভিজ্ঞতা নাইলনৰ বিকাশ আৰু বিপণনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পূৰ্বসূৰী আছিল। [[DuPont]] [[rayon]] {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=PHH3iE2LPCoC&pg=PA236|title=Nylon and bombs : DuPont and the march of modern America|last1=Ndiaye|first1=Pap A.|last2=Forster|first2=Elborg|date=2007|publisher=Johns Hopkins University Press|isbn=9780801884443|location=Baltimore|pages=182|access-date=19 June 2017}} {{rp|8,64,236}} <ref name="Ndiaye">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=PHH3iE2LPCoC&pg=PA236|title=Nylon and bombs : DuPont and the march of modern America|last1=Ndiaye|first1=Pap A.|last2=Forster|first2=Elborg|date=2007|publisher=Johns Hopkins University Press|isbn=9780801884443|location=Baltimore|pages=182|access-date=19 June 2017}}</ref> ডুপণ্টৰ নাইলনৰ আৱিষ্কাৰ এঘাৰবছৰীয়া সময়ছোৱাত চলিছিল, ১৯২৭ চনত পলিমাৰৰ প্ৰাৰম্ভিক গৱেষণা কাৰ্যসূচীৰপৰা ১৯৩৮ চনত ইয়াৰ ঘোষণালৈকে, ১৯৩৯ চনৰ নিউয়ৰ্ক বিশ্ব মেলা মুকলি হোৱাৰ অলপ আগতে। ১৯২৭ চনত চাৰ্লছ ষ্টাইনে পৰামৰ্শ দিয়া ডুপণ্টৰ এক নতুন সাংগঠনিক গাঁথনিৰপৰা এই প্ৰকল্পটো বিকশিত হৈছিল, য'ত ৰাসায়নিক বিভাগটো কেইবাটাও সৰু গৱেষণা দলেৰে গঠিত হ'ব যি ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ "অগ্ৰণী গৱেষণা"ৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিব আৰু "ব্যাৱহাৰিক প্ৰয়োগৰ দিশে আগুৱাই যাব।" [[1939 New York World's Fair]] [[Charles Stine]] [[Wallace Hume Carothers]] [[Hermann Staudinger]] {{Cite book|title=Nylon: A DuPont Invention|last=DuPont|publisher=DuPont International, Public Affairs|year=1988|pages=2–3}} {{rp|92}} {{cite book|last1=Meikle|first1=Jeffrey L.|title=American plastic: A cultural history|date=1995|publisher=Rutgers University Press|location=New Brunswick, NJ|isbn=0813522358|edition=1. ppb. print|url=https://books.google.com/books?id=u_1ePU4GEGAC&pg=PA1927}} <ref name=":1">{{Cite book|title=Nylon: A DuPont Invention|last=DuPont|publisher=DuPont International, Public Affairs|year=1988|pages=2–3}}</ref> <ref name="Ndiaye" />{{rp|92}} Harvard instructor [[Wallace Hume Carothers]] was hired to direct the polymer research group. Initially he was allowed to focus on pure research, building on and testing the theories of German chemist [[Hermann Staudinger]].<ref name="Kativa"/> He was very successful, as research he undertook greatly improved the knowledge of polymers and contributed to the science.<ref name="Meikle">{{cite book|last1=Meikle|first1=Jeffrey L.|title=American plastic: A cultural history|date=1995|publisher=Rutgers University Press|location=New Brunswick, NJ|isbn=0813522358|edition=1. ppb. print|url=https://books.google.com/books?id=u_1ePU4GEGAC&pg=PA1927}}</ref> নাইলন আছিল প্ৰথম বাণিজ্যিকভাৱে সফল সংশ্লেষিত থাৰ্মোপ্লাষ্টিক পলিমাৰ। ডুপণ্টে ১৯২৭ চনত ইয়াৰ গৱেষণা প্ৰকল্প আৰম্ভ কৰিছিল। [[thermoplastic]] [[Science History Institute]] {{cite web|url=https://www.sciencehistory.org/science-of-plastics|title=Science of Plastics|website=[[Science History Institute]]|date=2016-07-18|access-date=26 March 2018}} <ref name="PlasticsCHF">{{cite web|url=https://www.sciencehistory.org/science-of-plastics|title=Science of Plastics|website=[[Science History Institute]]|date=2016-07-18|access-date=26 March 2018}}</ref> ১৯৩৫ চনৰ ২৮ ফেব্ৰুৱাৰীত ডুপণ্ট এক্সপেৰিমেণ্টেল ষ্টেচনৰ ডুপণ্টৰ গৱেষণা কেন্দ্ৰত ৱালেছ হিউম কেৰাথাৰ্ছে প্ৰথম নাইলন, নাইলন ৬৬, সংশ্লেষণ কৰিছিল। কেৰাথাৰ্ছৰ কামৰ প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে, আইজি ফাৰ্বেনৰ পল শ্লেকে ১৯৩৮ চনৰ ২৯ জানুৱাৰীত কেপ্ৰ'লেক্টামৰ ওপৰত আধাৰিত এক পৃথক অণু নাইলন&nbsp; ৬ বিকশিত কৰিছিল। [[nylon 66]] [[DuPont Experimental Station]] [[Science History Institute]] [[Paul Schlack]] [[IG Farben]] [[nylon 6|nylon&nbsp; 6]] [[caprolactam]] {{cite web|last1=American Chemical Society National Historic Chemical Landmarks|title=Foundations of Polymer Science: Wallace Hume Carothers and the Development of Nylon|url=http://www.acs.org/content/acs/en/education/whatischemistry/landmarks/carotherspolymers.html|website=ACS Chemistry for Life|access-date=27 January 2015}} {{cite web|title=Wallace Hume Carothers|url=https://www.sciencehistory.org/historical-profile/wallace-hume-carothers|website=[[Science History Institute]]|date=June 2016|access-date=20 March 2018}} {{cite book|last1=McIntyre|first1=J. E.|title=Synthetic fibres: nylon, polyester, acrylic, polyolefin|date=2005|publisher=Woodhead|location=Cambridge |isbn=9780849325922|page=10|edition=1st|url=https://books.google.com/books?id=zpMw7kB3EWQC&pg=PA10|access-date=5 July 2017}} {{rp|10}} {{cite book|last1=Travis|first1=Anthony S.|title=Determinants in the evolution of the European chemical industry: 1900-1939: new technologies, political frameworks, markets and companies|date=1998|publisher=Kluwer Acad. Publ.|location=Dordrecht|isbn=9780792348900|page=115|url=https://books.google.com/books?id=gvP7CAAAQBAJ&pg=PA115|access-date=5 July 2017}} <ref name="ACS">{{cite web|last1=American Chemical Society National Historic Chemical Landmarks|title=Foundations of Polymer Science: Wallace Hume Carothers and the Development of Nylon|url=http://www.acs.org/content/acs/en/education/whatischemistry/landmarks/carotherspolymers.html|website=ACS Chemistry for Life|access-date=27 January 2015}}</ref> <ref name="Carothers">{{cite web|title=Wallace Hume Carothers|url=https://www.sciencehistory.org/historical-profile/wallace-hume-carothers|website=[[Science History Institute]]|date=June 2016|access-date=20 March 2018}}</ref> <ref name="McIntyre">{{cite book|last1=McIntyre|first1=J. E.|title=Synthetic fibres: nylon, polyester, acrylic, polyolefin|date=2005|publisher=Woodhead|location=Cambridge |isbn=9780849325922|page=10|edition=1st|url=https://books.google.com/books?id=zpMw7kB3EWQC&pg=PA10|access-date=5 July 2017}}</ref> <ref name="Travis">{{cite book|last1=Travis|first1=Anthony S.|title=Determinants in the evolution of the European chemical industry: 1900-1939: new technologies, political frameworks, markets and companies|date=1998|publisher=Kluwer Acad. Publ.|location=Dordrecht|isbn=9780792348900|page=115|url=https://books.google.com/books?id=gvP7CAAAQBAJ&pg=PA115|access-date=5 July 2017}}</ref> ১৯৩০ চনৰ বসন্তকালত, কেৰাথাৰ্ছ আৰু তেওঁৰ দলে ইতিমধ্যে দুটা নতুন পলিমাৰ সংশ্লেষণ কৰিছিল। প্ৰথমটো আছিল নিঅ'প্ৰিন, দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত বহুলভাৱে ব্যৱহৃত এক সংশ্লেষিত ৰবৰ। দ্বিতীয়টো আছিল এক স্থিতিস্থাপক পেষ্ট যি ঠাণ্ডা হোৱাৰ পিছত অতি শক্তিশালী হৈ পৰিছিল; পিছলৈ ই নাইলনলৈ পৰিণত হ'ব। এই আৱিষ্কাৰবোৰৰ পিছত, কেৰাথাৰ্ছৰ দলটোৱে ইয়াৰ গৱেষণাক সাধাৰণ পলিমাৰাইজেচনৰ অনুসন্ধান কৰা এক অধিক বিশুদ্ধ গৱেষণা পদ্ধতিৰপৰা "ঔদ্যোগিক প্ৰয়োগৰ বাবে নিজকে ধাৰ দিব পৰা এটা ৰাসায়নিক সংমিশ্ৰণ" বিচাৰি উলিওৱাৰ অধিক ব্যাৱহাৰিকভাৱে কেন্দ্ৰীভূত লক্ষ্যলৈ স্থানান্তৰিত কৰিবলৈ বাধ্য কৰা হৈছিল। [[neoprene]] {{Cite web|url=https://chlorine.americanchemistry.com/Science-Center/Chlorine-Compound-of-the-Month-Library/Neoprene-The-First-Synthetic-Rubber/|title=Neoprene: The First Synthetic Rubber|website=chlorine.americanchemistry.com|access-date=2018-12-06|archive-date=2020-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20200926141526/https://chlorine.americanchemistry.com/Science-Center/Chlorine-Compound-of-the-Month-Library/Neoprene-The-First-Synthetic-Rubber/|url-status=dead}} {{rp|94}} <ref>{{Cite web|url=https://chlorine.americanchemistry.com/Science-Center/Chlorine-Compound-of-the-Month-Library/Neoprene-The-First-Synthetic-Rubber/|title=Neoprene: The First Synthetic Rubber|website=chlorine.americanchemistry.com|access-date=2018-12-06|archive-date=2020-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20200926141526/https://chlorine.americanchemistry.com/Science-Center/Chlorine-Compound-of-the-Month-Library/Neoprene-The-First-Synthetic-Rubber/|url-status=dead}}</ref> অৱশেষত ১৯৩৫ চনৰ আৰম্ভণিলৈকে "পলিমাৰ ৬-৬" নামৰ এটা পলিমাৰ উৎপাদন কৰা হোৱা নাছিল। কেৰাথাৰ্ছৰ সহকৰ্মী, ৱাশ্বিংটন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰাক্তন ছাত্ৰ জুলিয়ান ডব্লিউ হিলে ১৯৩০ চনত পলিয়েষ্টাৰ প্ৰস্তুত কৰিবলৈ শীতল অংকন পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰিছিল। এই শীতল অংকন পদ্ধতিটো পিছত ১৯৩৫ চনত কেৰথৰ্ছে নাইলন সম্পূৰ্ণৰূপে বিকশিত কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। নাইলনৰ (নাইলন ৬.৬) প্ৰথম উদাহৰণ ১৯৩৫ চনৰ ২৮ ফেব্ৰুৱাৰীত ডুপণ্ট এক্সপেৰিমেণ্টেল ষ্টেচনৰ ডুপণ্টৰ গৱেষণা কেন্দ্ৰত প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল। [[Washington University in St. Louis|Washington University]] [[Julian W. Hill]] [[Drawing (manufacturing)#Plastic drawing|cold drawing]] [[polyester]] {{Cite web|url=https://www.acs.org/content/acs/en/education/whatischemistry/landmarks/carotherspolymers.html|title=Wallace Carothers and the Development of Nylon - Landmark|website=American Chemical Society|language=en|access-date=2019-08-14}} {{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1996/02/01/us/julian-w-hill-nylon-s-discoverer-dies-at-91.html|title=Julian W. Hill, Nylon's Discoverer, Dies at 91|last=Stout|first=David|date=1996-02-01|work=The New York Times|access-date=2019-08-14|language=en-US|issn=0362-4331}} {{Cite book|last=Myers|first=Richard L.|url=https://books.google.com/books?id=0AnJU-hralEC|title=The 100 Most Important Chemical Compounds: A Reference Guide|date=2007|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-0-313-33758-1|language=en|pages=20–23|access-date=21 November 2015|archive-date=17 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160617093705/https://books.google.com/books?id=0AnJU-hralEC|url-status=live}} <ref>{{Cite web|url=https://www.acs.org/content/acs/en/education/whatischemistry/landmarks/carotherspolymers.html|title=Wallace Carothers and the Development of Nylon - Landmark|website=American Chemical Society|language=en|access-date=2019-08-14}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1996/02/01/us/julian-w-hill-nylon-s-discoverer-dies-at-91.html|title=Julian W. Hill, Nylon's Discoverer, Dies at 91|last=Stout|first=David|date=1996-02-01|work=The New York Times|access-date=2019-08-14|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref> <ref name=ACS/> It had all the desired properties of elasticity and strength. However, it also required a complex manufacturing process that would become the basis of industrial production in the future. DuPont obtained a patent for the polymer in September 1938,<ref name="US 2130523"/> and quickly achieved a monopoly of the fiber.<ref name="Meikle" /> Carothers died 16 months before the announcement of nylon, therefore he was never able to see his success.<ref name=":1" /> The name "Nylon" came from the a modification of ''norun'' (no run) into a unique name that could be used to market the product but was not trademarked.<ref name="Myers">{{Cite book|last=Myers|first=Richard L.|url=https://books.google.com/books?id=0AnJU-hralEC|title=The 100 Most Important Chemical Compounds: A Reference Guide|date=2007|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-0-313-33758-1|language=en|pages=20–23|access-date=21 November 2015|archive-date=17 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160617093705/https://books.google.com/books?id=0AnJU-hralEC|url-status=live}}</ref> ১৯৩৮ চনত নাইলন-ব্ৰিষ্টলড টুথব্ৰাছত নাইলন প্ৰথমবাৰৰ বাবে বাণিজ্যিকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল, তাৰ পিছত মহিলাৰ ষ্টকিংছ বা "নাইলন"ত অধিক বিখ্যাতভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল যাক ১৯৩৯ চনৰ নিউয়ৰ্ক ৱৰ্ল্ডছ ফেয়াৰত দেখুওৱা হৈছিল আৰু ১৯৪০ চনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে বাণিজ্যিকভাৱে বিক্ৰী কৰা হৈছিল, যাৰ পিছত তেওঁলোকে বজাৰত তেওঁলোকৰ প্ৰথম বছৰত ৬৪ নিযুতযোৰ বিক্ৰী কৰি তাৎক্ষণিক বাণিজ্যিক সফলতা লাভ কৰিছিল। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত, প্ৰায় সকলো নাইলন উৎপাদন পেৰাচুট আৰু পেৰাচুট কৰ্ডত ব্যৱহাৰৰ বাবে সামৰিক বাহিনীলৈ প্ৰেৰণ কৰা হৈছিল। যুদ্ধকালীন নাইলন আৰু অন্যান্য প্লাষ্টিকৰ ব্যৱহাৰে নতুন সামগ্ৰীৰ বজাৰ যথেষ্ট বৃদ্ধি কৰিছিল। [[bristle]] [[toothbrush]] [[stocking]] [[parachutes]] [[parachute cord]] [[plastics]] {{cite magazine|last1=Nicholson|first1=Joseph L.|last2=Leighton|first2=George R.|title=Plastics Come of Age|url=https://archive.org/stream/harpersmagazine185junalde/harpersmagazine185junalde_djvu.txt|access-date=5 July 2017|magazine=Harper's Magazine|pages=300–307|date=August 1942}} {{cite journal|date=October 3, 2008 |title=Nylon: A Revolution in Textiles|url=https://www.sciencehistory.org/distillations/magazine/nylon-a-revolution-in-textiles|journal=Distillations Magazine |publisher=Science History Institute |last1=Wolfe|first1=Audra J.|access-date=20 March 2018 |url-status=live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180321130329/https://www.sciencehistory.org/distillations/magazine/nylon-a-revolution-in-textiles |archive-date= March 21, 2018 }} {{cite web|title=The History and Future of Plastics|url=https://www.sciencehistory.org/the-history-and-future-of-plastics|work=Conflicts in Chemistry: The Case of Plastics |publisher=Science History Institute |access-date=20 March 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180320170600/https://www.sciencehistory.org/the-history-and-future-of-plastics |archive-date=20 March 2018 }} <ref name="AOGHS"/><ref name="Nicholson">{{cite magazine|last1=Nicholson|first1=Joseph L.|last2=Leighton|first2=George R.|title=Plastics Come of Age|url=https://archive.org/stream/harpersmagazine185junalde/harpersmagazine185junalde_djvu.txt|access-date=5 July 2017|magazine=Harper's Magazine|pages=300–307|date=August 1942}}</ref> <ref name="Wolfe2008">{{cite journal|date=October 3, 2008 |title=Nylon: A Revolution in Textiles|url=https://www.sciencehistory.org/distillations/magazine/nylon-a-revolution-in-textiles|journal=Distillations Magazine |publisher=Science History Institute |last1=Wolfe|first1=Audra J.|access-date=20 March 2018 |url-status=live |archive-url= https://web.archive.org/web/20180321130329/https://www.sciencehistory.org/distillations/magazine/nylon-a-revolution-in-textiles |archive-date= March 21, 2018 }}</ref> <ref name="Conflicts">{{cite web|title=The History and Future of Plastics|url=https://www.sciencehistory.org/the-history-and-future-of-plastics|work=Conflicts in Chemistry: The Case of Plastics |publisher=Science History Institute |access-date=20 March 2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180320170600/https://www.sciencehistory.org/the-history-and-future-of-plastics |archive-date=20 March 2018 }}</ref> নাইলনৰ উৎপাদনৰ বাবে ডুপণ্টৰ তিনিটা বিভাগৰ মাজত আন্তঃবিভাগীয় সহযোগিতাৰ প্ৰয়োজন হৈছিল: ৰাসায়নিক গৱেষণা বিভাগ, এম'নিয়া বিভাগ, আৰু ৰেয়ন বিভাগ। নাইলনৰ কিছুমান মুখ্য উপাদান উচ্চ চাপৰ ৰসায়ন ব্যৱহাৰ কৰি প্ৰস্তুত কৰিব লগা হৈছিল, যি হৈছে এম'নিয়া বিভাগৰ দক্ষতাৰ মুখ্য ক্ষেত্ৰ। নাইলনক "এম'নিয়া বিভাগলৈ ঈশ্বৰে প্ৰেৰণ কৰা" বুলি গণ্য কৰা হৈছিল, যি আৰ্থিক সংকটত আছিল। নাইলনৰ প্ৰতিক্ৰিয়াকাৰীয়ে সোনকালেই এম'নিয়া বিভাগৰ বিক্ৰীৰ আধা অংশ গঠন কৰিছিল আৰু ডুপণ্টত চাকৰি আৰু ৰাজহ সৃষ্টি কৰি তেওঁলোকক মহামন্দাৰ সময়ৰপৰা ওলাই অহাত সহায় কৰিছিল। [[high pressure chemistry]] [[Great Depression]] {{Cite book |title=Nylon and Bombs: DuPont and the March of Modern America |isbn=9781421403342 |date=2007 |url=https://dokumen.pub/nylon-and-bombs-dupont-and-the-march-of-modern-america-9781421403342-9780801884443.html |access-date=2022-08-08 |website=Dokumen.PUB |language=en |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220808110540/https://dokumen.pub/nylon-and-bombs-dupont-and-the-march-of-modern-america-9781421403342-9780801884443.html |archive-date=2022-08-08 |last1=Ndiaye |first1=Pap A. |publisher=Johns Hopkins University Press+ORM }} <ref>{{Cite book |title=Nylon and Bombs: DuPont and the March of Modern America |isbn=9781421403342 |date=2007 |url=https://dokumen.pub/nylon-and-bombs-dupont-and-the-march-of-modern-america-9781421403342-9780801884443.html |access-date=2022-08-08 |website=Dokumen.PUB |language=en |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220808110540/https://dokumen.pub/nylon-and-bombs-dupont-and-the-march-of-modern-america-9781421403342-9780801884443.html |archive-date=2022-08-08 |last1=Ndiaye |first1=Pap A. |publisher=Johns Hopkins University Press+ORM }}</ref> ডুপণ্টৰ নাইলন প্ৰকল্পই উদ্যোগত ৰাসায়নিক অভিযান্ত্ৰিকীৰ গুৰুত্ব প্ৰদৰ্শন কৰিছিল, চাকৰি সৃষ্টি কৰাত সহায় কৰিছিল, আৰু ৰাসায়নিক অভিযান্ত্ৰিক কৌশলৰ অগ্ৰগতি বৃদ্ধি কৰিছিল। দৰাচলতে, ই এটা ৰাসায়নিক কাৰখানা বিকশিত কৰিছিল যি 1800টা চাকৰি প্ৰদান কৰিছিল আৰু সেই সময়ৰ শেহতীয়া প্ৰযুক্তি ব্যৱহাৰ কৰিছিল, যাক আজিও ৰাসায়নিক প্ৰকল্পৰ বাবে এক আৰ্হি হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। [[chemical engineering]] [[National Historic Chemical Landmark]] [[American Chemical Society]] {{rp|100–101}} {{cite web|title=A National Historic Chemical Landmark: The First Nylon Plant|url=https://www.acs.org/content/dam/acsorg/education/whatischemistry/landmarks/carotherspolymers/first-nylon-plant-historical-resource.pdf |first1=John F. |last1=McAllister |date=Oct 26, 1995 |website=American Chemical Society|access-date=26 June 2017}} <ref name="Ndiaye" /> The ability to acquire a large number of chemists and engineers quickly was a huge contribution to the success of DuPont's nylon project.<ref name="Ndiaye" />{{rp|100–101}} The first nylon plant was located at Seaford, Delaware, beginning commercial production on December 15, 1939. On October 26, 1995, the Seaford plant was designated a [[National Historic Chemical Landmark]] by the [[American Chemical Society]].<ref name="Landmark">{{cite web|title=A National Historic Chemical Landmark: The First Nylon Plant|url=https://www.acs.org/content/dam/acsorg/education/whatischemistry/landmarks/carotherspolymers/first-nylon-plant-historical-resource.pdf |first1=John F. |last1=McAllister |date=Oct 26, 1995 |website=American Chemical Society|access-date=26 June 2017}}</ref> === প্ৰাৰম্ভিক বিপণন কৌশল === নাইলনৰ জনপ্ৰিয়তাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ ডুপণ্টৰ বিপণন কৌশলৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে। সামগ্ৰীটো সাধাৰণ বজাৰত উপলব্ধ হোৱাৰ আগতে চাহিদা বৃদ্ধি কৰিবলৈ ডুপণ্টে ফাইবাৰৰ প্ৰচাৰ কৰিছিল। ১৯৩৮ চনৰ ২৭ অক্টোবৰত নিউয়ৰ্ক চহৰৰ বিশ্ব মেলাৰ স্থানত "হেৰাল্ড ট্ৰিবিউন"ৰ বাৰ্ষিক "ফ'ৰাম অন কাৰেণ্ট প্ৰব্লেমছ"ৰ অন্তিম অধিৱেশনত নাইলনৰ বাণিজ্যিক ঘোষণা হৈছিল। আৰু ১৯৩৯ চনত ছান ফ্ৰান্সিছকোত অনুষ্ঠিত গোল্ডেন গেট আন্তৰ্জাতিক প্ৰদৰ্শনীত ডুপণ্টৰ "ৱাণ্ডাৰ ৱৰ্ল্ড অৱ কেমিষ্ট্ৰী"ত প্ৰদৰ্শিত হৈছিল। ১৯৪০ চনৰ ১৫ মে'লৈকে ৰাষ্ট্ৰীয় বজাৰৰ নিৰ্বাচিত দোকানলৈ প্ৰকৃত নাইলনৰ মোজা প্ৰেৰণ কৰা হোৱা নাছিল। অৱশ্যে, তাৰ আগতে ডেলাৱেৰত এক সীমিতসংখ্যক বিক্ৰীৰ বাবে মুকলি কৰা হৈছিল। ১৯৩৯ চনৰ ২৪ অক্টোবৰ তাৰিখে ডেলাৱেৰৰ উইলমিংটনত নাইলনৰ মোজাৰ প্ৰথম ৰাজহুৱা বিক্ৰী হৈছিল। ৪,০০০যোৰ মোজা উপলব্ধ আছিল, যিবোৰ তিনি ঘণ্টাৰ ভিতৰত বিক্ৰী কৰা হৈছিল। [[New York Herald Tribune|Herald Tribune]] [[Golden Gate International Exposition]] [[Fully fashioned stockings|nylon stockings]] {{'}} {{cite journal|last1=Kativa|first1=Hillary|title=Synthetic Threads|journal=Distillations|date=2016|volume=2|issue=3|pages=16–21|url=https://www.sciencehistory.org/distillations/magazine/synthetic-threads|access-date=20 March 2018}} {{rp|141}} {{rp|141}} {{cite news|last1=Blakinger|first1=Keri |title=A look back at some of the coolest attractions at the 1939 World's Fair|url=http://www.nydailynews.com/new-york/queens/back-attractions-1939-world-fair-article-1.2619155|access-date=20 June 2017|work=New York Daily News|date=April 30, 2016 |url-status=live |archive-url= https://web.archive.org/web/20170912053601/http://www.nydailynews.com/new-york/queens/back-attractions-1939-world-fair-article-1.2619155 |archive-date= Sep 12, 2017 }} {{cite book|last1=Sundberg|first1=Richard J.|title=The Chemical Century: Molecular Manipulation and Its Impact on the 20th Century|date=2017|publisher=Apple Academic Press, Incorporated|isbn=9781771883665|url=https://books.google.com/books?id=D9eRDgAAQBAJ&pg=PT216}} {{rp|145–146}} <ref name="Kativa">{{cite journal|last1=Kativa|first1=Hillary|title=Synthetic Threads|journal=Distillations|date=2016|volume=2|issue=3|pages=16–21|url=https://www.sciencehistory.org/distillations/magazine/synthetic-threads|access-date=20 March 2018}}</ref> <ref name="Meikle" />{{rp|141}} The "first man-made organic textile fibre" which was derived from "coal, water and air" and promised to be "as strong as steel, as fine as the spider's web" was received enthusiastically by the audience, many of them middle-class women, and made the headlines of most newspapers.<ref name="Meikle" />{{rp|141}} Nylon was introduced as part of "The world of tomorrow" at the 1939 New York World's Fair<ref name="Blakinger">{{cite news|last1=Blakinger|first1=Keri |title=A look back at some of the coolest attractions at the 1939 World's Fair|url=http://www.nydailynews.com/new-york/queens/back-attractions-1939-world-fair-article-1.2619155|access-date=20 June 2017|work=New York Daily News|date=April 30, 2016 |url-status=live |archive-url= https://web.archive.org/web/20170912053601/http://www.nydailynews.com/new-york/queens/back-attractions-1939-world-fair-article-1.2619155 |archive-date= Sep 12, 2017 }}</ref> <ref name="Kativa"/><ref name="Sundberg">{{cite book|last1=Sundberg|first1=Richard J.|title=The Chemical Century: Molecular Manipulation and Its Impact on the 20th Century|date=2017|publisher=Apple Academic Press, Incorporated|isbn=9781771883665|url=https://books.google.com/books?id=D9eRDgAAQBAJ&pg=PT216}}</ref> অভিযানটোৰ আন এটা অতিৰিক্ত বোনাচ আছিল যে ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে জাপানৰপৰা ৰেচম আমদানি হ্ৰাস কৰা, এক যুক্তি যি বহুতো সতৰ্ক গ্ৰাহকক জিকিছিল। আনকি ৰাষ্ট্ৰপতি ৰুজভেল্টৰ মন্ত্ৰীসভাৰদ্বাৰাও নাইলনৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছিল, যি সমলটো আনুষ্ঠানিকভাৱে ঘোষণা কৰাৰ পাঁচ দিন পাছত ইয়াৰ "বিশাল আৰু আকৰ্ষণীয় অৰ্থনৈতিক সম্ভাৱনা"ৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিছিল। [[Franklin D. Roosevelt|President Roosevelt]] অৱশ্যে, নাইলনৰ ওপৰত প্ৰাৰম্ভিক উত্তেজনাই সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰিছিল। ই অযুক্তিকৰ প্ৰত্যাশাত ইন্ধন যোগাইছিল যে নাইলন ৰেচমতকৈ ভাল হ'ব, তীখাৰ দৰে শক্তিশালী এক অলৌকিক কাপোৰ যি চিৰদিন থাকিব আৰু কেতিয়াও চলিব নোৱাৰে। "নিউ হোচিয়েৰী হোল্ড ষ্ট্ৰং এজ ষ্টীল" আৰু "নো ম'ৰ ৰানচ" আদিৰ দৰে দাবীৰ বিপদ উপলব্ধি কৰি, ডুপণ্টে মূল ঘোষণাৰ চৰ্তাৱলী পিছুৱাই নিছিল, বিশেষকৈ যিবোৰত কোৱা হৈছিল যে নাইলনে তীখাৰ শক্তি লাভ কৰিব। {{rp|145–147}} লগতে, ডুপণ্টৰ কাৰ্যনিৰ্বাহকসকলে নাইলনক এক বৈপ্লৱিক মানৱ-নিৰ্মিত সামগ্ৰী হিচাপে বিপণন কৰিছিল তেওঁলোকে প্ৰথমতে উপলব্ধি কৰা নাছিল যে কিছুমান গ্ৰাহকে সংশ্লেষিত কাপোৰৰ প্ৰতি অস্বস্তি আৰু অবিশ্বাস, আনকি ভয়ৰ অনুভূতি অনুভৱ কৰিছিল। নতুন পলিমাৰৰ বাবে ডুপণ্টৰ ১৯৩৮ চনৰ পেটেণ্টৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি এটা বিশেষভাৱে ক্ষতিকাৰক বাতৰি অংকন কৰি পৰামৰ্শ দিছিল যে নাইলন উৎপাদনৰ এটা পদ্ধতি হ'ব পাৰে মৃতদেহৰপৰা আহৰণ কৰা ৰাসায়নিক পদাৰ্থ কেডাভেৰিন (পেণ্টামিথাইলেনেডিয়ামাইন) ব্যৱহাৰ কৰা। যদিও বিজ্ঞানীসকলে দাবী কৰিছিল যে কয়লা গৰম কৰিও কেডাভেৰিন নিষ্কাশন কৰা হৈছিল, জনসাধাৰণে প্ৰায়ে শুনিবলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল। এগৰাকী মহিলাই ডুপণ্টৰ এজন মুখ্য বিজ্ঞানীৰ মুখা-মুখি হৈছিল আৰু উৰাবাতৰিটো সঁচা নহয় বুলি মানি ল'বলৈ অস্বীকাৰ কৰিছিল। [[cadaverine]] {{rp|126–128}} {{efn|Actually the most common nylon polymers are made from hexamethylenediamine, with one more CH₂ group than cadaverine.}} {{rp|146–147}} ডুপণ্টে ইয়াৰ প্ৰচাৰ কৌশল সলনি কৰিছিল, জোৰ দিছিল যে নাইলন "কয়লা, বায়ু আৰু পানী"ৰপৰা বনোৱা হৈছিল, আৰু নাইলনৰ অন্তৰ্নিহিত গুণাগুণৰ পৰিৱৰ্তে ইয়াৰ ব্যক্তিগত আৰু নান্দনিক দিশবোৰৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া আৰম্ভ কৰিছিল। এনেদৰে নাইলনক পোহনীয়া কৰা হৈছিল, আৰু "যদি ই নাইলন হয়, ই ধুনীয়া, আৰু অহ! ই কিমান সোনকালে শুকায়! ।" {{rp|146–147}} {{rp|151–152}} {{rp|2}} === নাইলন কাপোৰৰ উৎপাদন === [[File:NMA.0028271, Fashion Photo by Erik Liljeroth 1954.jpg|thumb|upright|Nylon stockings being inspected in [[Malmö]], Sweden, in 1954]] ১৯৪০ চনত নাইলনৰ দেশজোৰা মুক্তিৰ পিছত, ইয়াৰ উৎপাদন যথেষ্ট বৃদ্ধি পাইছিল। কেৱল সেই বছৰতে, 1300 টন কাপোৰ উৎপাদন কৰা হৈছিল, যি এই অভিনৱ সামগ্ৰীৰ বাবে এক উল্লেখনীয় আৰম্ভণি চিহ্নিত কৰিছিল। [8]: 100 নাইলনৰ চাহিদা বৃদ্ধি পাইছিল, বিশেষকৈ নাইলনৰ মোজাৰ বাবে, যি এক তাৎক্ষণিক চাঞ্চল্যৰ সৃষ্টি কৰিছিল। বজাৰত তেওঁলোকৰ প্ৰথম বছৰত, আশ্চৰ্যজনকভাৱে 64 নিযুতযোৰ নাইলন মোজা বিক্ৰী কৰা হৈছিল, যি দৈনন্দিন জীৱন আৰু ফেশ্বনৰ সৈতে কাপোৰৰ দ্ৰুত একত্ৰীকৰণ প্ৰতিফলিত কৰে। [8]: 101 নাইলনৰ সফলতা ইমানেই আছিল যে ১৯৪১ চনত, ইয়াৰ আৰম্ভণিৰ ঠিক এবছৰ পাছত, বৰ্ধিত চাহিদা পূৰণ কৰিবলৈ আৰু এই জনপ্ৰিয় কাপোৰৰ স্থিৰ যোগান নিশ্চিত কৰিবলৈ ভাৰ্জিনিয়াৰ মাৰ্টিনচভিলত এটা দ্বিতীয় কাৰখানা খোলা হৈছিল। এই সম্প্ৰসাৰণে বস্ত্ৰ উদ্যোগৰ ওপৰত নাইলনৰ গভীৰ প্ৰভাৱ আৰু এক বহুমুখী আৰু আকাংক্ষিত সামগ্ৰী হিচাপে ইয়াৰ দ্ৰুত উত্থানৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল।<ref name=":0">{{Cite book|title=It Happened in Delaware|last=Colbert|first=Judy|publisher=Rowman & Littlefield|year=2013|isbn=978-0-7627-9577-2|pages=60}}</ref> [[File:Particolare di calza di nylon.jpg|left|thumb|Close-up photograph of the knitted nylon fabric used in stockings]] [[File:Nylon fibre SEM.tif|left|thumb|Nylon fibers visualized using [[scanning electron microscopy]]]] যদিও নাইলনক মানুহৰ স্থায়ী আৰু অবিনাশী সামগ্ৰী হিচাপে বিপণন কৰা হৈছিল, ইয়াক ৰেচমৰ মোজাৰ মূল্যতকৈ প্ৰায় ডেৰ গুণ (প্ৰতি পাউণ্ড নাইলনৰ প্ৰতি পাউণ্ড ২.৭৯ ডলাৰৰ বিপৰীতে ২.৭৯ ডলাৰ) প্ৰায় ডেৰ গুণ মূল্যত বিক্ৰী কৰা হৈছিল। [[silk]] {{rp|101}} {{cite journal|last1=Olds|first1=Lauren|title=World War II and Fashion: The Birth of the New Look|journal=Constructing the Past|date=2001|volume=2|issue=1|page=Article 6|url=http://digitalcommons.iwu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1062&context=constructing|access-date=19 June 2017}} <ref name="Ndiaye" />{{rp|101}} Sales of nylon stockings were strong in part due to changes in women's fashion. As Lauren Olds explains: "by 1939 [hemlines] had inched back up to the knee, closing the decade just as it started off". The shorter skirts were accompanied by a demand for stockings that offered fuller coverage without the use of garters to hold them up.<ref name="Olds">{{cite journal|last1=Olds|first1=Lauren|title=World War II and Fashion: The Birth of the New Look|journal=Constructing the Past|date=2001|volume=2|issue=1|page=Article 6|url=http://digitalcommons.iwu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1062&context=constructing|access-date=19 June 2017}}</ref> অৱশ্যে, ১৯৪২ চনৰ ১১ ফেব্ৰুৱাৰীলৈকে, নাইলন উৎপাদনক উপভোক্তা সামগ্ৰীৰপৰা সামৰিক বাহিনীয়ে ব্যৱহাৰ কৰা সামগ্ৰীলৈ পুনঃনিৰ্দেশিত কৰা হৈছিল। যদিও যুদ্ধৰ আগতে ইতিমধ্যে প্ৰস্তুত কৰা নাইলন ষ্টকিংবোৰ ক্ৰয় কৰিব পৰা গৈছিল, সেইবোৰ সাধাৰণতে ক'লা বজাৰত ২০ ডলাৰলৈকে বিক্ৰী কৰা হৈছিল। [[World War II]] {{Cite news|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1988-10-27-vw-227-story.html|title=How Nylon Changed the World : 50 Years Ago Today, It Reshaped the Way We Live--and Think|last=Krier|first=Beth Ann|date=27 October 1988|newspaper=Los Angeles Times}} <ref name="Kativa" /> DuPont's production of nylon stockings and other lingerie stopped, and most manufactured nylon was used to make parachutes and tents for [[World War II]].<ref name="Krier">{{Cite news|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1988-10-27-vw-227-story.html|title=How Nylon Changed the World : 50 Years Ago Today, It Reshaped the Way We Live--and Think|last=Krier|first=Beth Ann|date=27 October 1988|newspaper=Los Angeles Times}}</ref> যুদ্ধ শেষ হোৱাৰ পিছত, নাইলনৰ প্ৰত্যাৱৰ্তনৰ বাবে বহু আশাৰে অপেক্ষা কৰা হৈছিল। যদিও ডুপণ্টে বাৰ্ষিক ৩৬০ নিযুতযোৰ ষ্টকিং উৎপাদনৰ অনুমান কৰিছিল, যুদ্ধকালীন উৎপাদনৰ সলনি উপভোক্তালৈ ৰূপান্তৰ কৰাত পলম হৈছিল। যুদ্ধৰ শেষৰপৰা ১৯৫২ চনৰ ভিতৰত, ষ্টকিং আৰু অন্তৰ্বাসৰ উৎপাদনত বিশ্বৰ নাইলনৰ ৮০% ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ডুপণ্টে অসামৰিক চাহিদা পূৰণ কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিছিল, আৰু ইয়াৰ উৎপাদন নিৰন্তৰ সম্প্ৰসাৰিত কৰিছিল। [[nylon riots]] {{cite web|title=Parachute Wedding Dress, 1947|url=http://newsdesk.si.edu/snapshot/parachute-wedding-dress|website=Smithsonian National Museum of American History|access-date=20 June 2017}} {{cite journal|journal=Woman's Home Companion|date=1948|publisher=Crowell-Collier Publishing Company|volume=75|page=155}} <ref name="Kativa" /> In 1946, the demand for nylon stockings could not be satisfied, which led to the [[nylon riots]]. In one instance, an estimated 40,000 people lined up in Pittsburgh to buy 13,000 pairs of nylons.<ref name="Wolfe2008"/> In the meantime, women cut up nylon tents and parachutes left from the war in order to make blouses and wedding dresses.<ref>{{cite web|title=Parachute Wedding Dress, 1947|url=http://newsdesk.si.edu/snapshot/parachute-wedding-dress|website=Smithsonian National Museum of American History|access-date=20 June 2017}}</ref> <ref>{{cite journal|journal=Woman's Home Companion|date=1948|publisher=Crowell-Collier Publishing Company|volume=75|page=155}}</ref> === নাইলন মিশ্ৰণৰ পৰিচয় === যিহেতু বিশুদ্ধ নাইলন হোচিয়াৰী এক বহল বজাৰত বিক্ৰী কৰা হৈছিল, সমস্যাবোৰ স্পষ্ট হৈ পৰিছিল। নাইলনৰ মোজাবোৰ ভঙ্গুৰ পোৱা গৈছিল, এই অৰ্থত যে সূতাডাল প্ৰায়ে দীঘলীয়াকৈ খোল খোৱাৰ প্ৰৱণতা আছিল, যাৰ ফলত 'ৰান' সৃষ্টি হৈছিল। আৰ্দ্ৰতা "দুষ্ট" হোৱাৰ পৰিৱৰ্তে গৰম বা সেমেকা পৰিস্থিতিত ছালৰ ওচৰৰ কাপোৰৰ ভিতৰত থাকি যায়। নাইলনৰ কাপোৰ খজুৱতিও হ'ব পাৰে আৰু ঘৰ্ষণৰদ্বাৰা সৃষ্টি হোৱা স্থিৰ বৈদ্যুতিক আধানৰ ফলত লাগি ধৰা আৰু কেতিয়াবা স্ফুলিঙ্গ ওলায়। লগতে, কিছুমান পৰিস্থিতিৰ অধীনত, নাইলনে মোজা ক্ষয় হ'ব পাৰে, ছিদ্ৰ কৰিব পাৰে বা ছিঙি পেলাব পাৰে। [[Polymer degradation#Hydrolysis|acid hydrolysis]] [[air pollution]] {{rp|101}} {{cite book|author=Reader's Digest|title=New complete guide to sewing: step-by-step techniques for making clothes and home accessories|date=2002|publisher=Reader's Digest|location=London|page=19|isbn=9780762104208|url=https://books.google.com/books?id=v1ZVvZTdZRMC&pg=PA19|access-date=26 June 2017}} {{cite journal|title=How to buy a trail bed|url=https://books.google.com/books?id=_98DAAAAMBAJ&pg=PA70|access-date=26 June 2017|journal=Backpacker|volume=5|number=3|page=70|date=June 1977}} {{cite book|last1=Mendelson|first1=Cheryl|title=Home comforts : the art and science of keeping house|date=2005|publisher=Scribner|location=New York|isbn=978-0743272865|url=https://archive.org/details/homecomfortsarts0000mend|url-access=registration|page=[https://archive.org/details/homecomfortsarts0000mend/page/224 224]|access-date=26 June 2017}} {{cite book|last1=Shaeffer|first1=Claire|title=Claire Shaeffer's fabric sewing guide.|date=2008|publisher=Krause Publications|location=Cincinnati, Ohio|isbn=978-0896895362|pages=[https://archive.org/details/claireshaeffersf0000shae/page/88 88]–90|edition=2nd|url=https://archive.org/details/claireshaeffersf0000shae|url-access=registration}} {{rp|p=147}} {{cite book|last1=Cheremisinoff|first1=Nicholas P.|title=Handbook of air pollution prevention and control|url=https://archive.org/details/handbookairpollu00cher_913|url-access=limited|date=2002|publisher=Butterworth-Heinemann|location=Amsterdam|isbn=9780080507927|page=[https://archive.org/details/handbookairpollu00cher_913/page/n79 65]}} {{cite book|editor-last1=Stern|editor-first1=Arthur C.|title=Air pollution and its effects|date=1970|publisher=Academic press|location=New York|isbn=978-0-12-666551-2|page=72|edition=2nd|url=https://books.google.com/books?id=07FA4WIBkf8C&pg=PA72|access-date=26 June 2017}} {{cite book|last1=Garte|first1=Seymour|title=Where we stand : a surprising look at the real state of our planet|date=2008|publisher=AMACOM|location=New York|isbn=978-0814409107|page=[https://archive.org/details/wherewestandsurp0000gart/page/60 60]|url=https://archive.org/details/wherewestandsurp0000gart|url-access=registration|access-date=26 June 2017}} {{cite journal |last1=Campbell |first1=Dean J. |last2=Wright |first2=Emily A. |last3=Dayisi |first3=Mardhia O. |last4=Hoehn |first4=Michael R. |last5=Kennedy |first5=Branden F. |last6=Maxfield |first6=Brian M. |title=Classroom Illustrations of Acidic Air Pollution Using Nylon Fabric |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-chemical-education_2011-04_88_4/page/387 |journal=Journal of Chemical Education |date=1 April 2011 |volume=88 |issue=4 |pages=387–391 |doi=10.1021/ed100604a|bibcode=2011JChEd..88..387C }} <ref name="Ndiaye" />{{rp|101}} People also reported that pure nylon textiles could be uncomfortable due to nylon's lack of absorbency.<ref>{{cite book|author=Reader's Digest|title=New complete guide to sewing: step-by-step techniques for making clothes and home accessories|date=2002|publisher=Reader's Digest|location=London|page=19|isbn=9780762104208|url=https://books.google.com/books?id=v1ZVvZTdZRMC&pg=PA19|access-date=26 June 2017}}</ref> <ref>{{cite journal|title=How to buy a trail bed|url=https://books.google.com/books?id=_98DAAAAMBAJ&pg=PA70|access-date=26 June 2017|journal=Backpacker|volume=5|number=3|page=70|date=June 1977}}</ref> <ref name="Mendelson">{{cite book|last1=Mendelson|first1=Cheryl|title=Home comforts : the art and science of keeping house|date=2005|publisher=Scribner|location=New York|isbn=978-0743272865|url=https://archive.org/details/homecomfortsarts0000mend|url-access=registration|page=[https://archive.org/details/homecomfortsarts0000mend/page/224 224]|access-date=26 June 2017}}</ref> <ref name="Shaeffer">{{cite book|last1=Shaeffer|first1=Claire|title=Claire Shaeffer's fabric sewing guide.|date=2008|publisher=Krause Publications|location=Cincinnati, Ohio|isbn=978-0896895362|pages=[https://archive.org/details/claireshaeffersf0000shae/page/88 88]–90|edition=2nd|url=https://archive.org/details/claireshaeffersf0000shae|url-access=registration}}</ref> <ref name="Meikle"/>{{rp|p=147}} Scientists explained this as [[Polymer degradation#Hydrolysis|acid hydrolysis]] resulting from [[air pollution]], attributing it to London smog in 1952, as well as poor air quality in New York and Los Angeles.<ref name="Cheremisinoff">{{cite book|last1=Cheremisinoff|first1=Nicholas P.|title=Handbook of air pollution prevention and control|url=https://archive.org/details/handbookairpollu00cher_913|url-access=limited|date=2002|publisher=Butterworth-Heinemann|location=Amsterdam|isbn=9780080507927|page=[https://archive.org/details/handbookairpollu00cher_913/page/n79 65]}}</ref> <ref name="Stern">{{cite book|editor-last1=Stern|editor-first1=Arthur C.|title=Air pollution and its effects|date=1970|publisher=Academic press|location=New York|isbn=978-0-12-666551-2|page=72|edition=2nd|url=https://books.google.com/books?id=07FA4WIBkf8C&pg=PA72|access-date=26 June 2017}}</ref> <ref name="Garte">{{cite book|last1=Garte|first1=Seymour|title=Where we stand : a surprising look at the real state of our planet|date=2008|publisher=AMACOM|location=New York|isbn=978-0814409107|page=[https://archive.org/details/wherewestandsurp0000gart/page/60 60]|url=https://archive.org/details/wherewestandsurp0000gart|url-access=registration|access-date=26 June 2017}}</ref> <ref>{{cite journal |last1=Campbell |first1=Dean J. |last2=Wright |first2=Emily A. |last3=Dayisi |first3=Mardhia O. |last4=Hoehn |first4=Michael R. |last5=Kennedy |first5=Branden F. |last6=Maxfield |first6=Brian M. |title=Classroom Illustrations of Acidic Air Pollution Using Nylon Fabric |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-chemical-education_2011-04_88_4/page/387 |journal=Journal of Chemical Education |date=1 April 2011 |volume=88 |issue=4 |pages=387–391 |doi=10.1021/ed100604a|bibcode=2011JChEd..88..387C }}</ref> বিশুদ্ধ নাইলন কাপোৰৰ সমস্যাৰ সমাধান হ'ল নাইলনক অন্যান্য বিদ্যমান আঁহ বা পলিমাৰ যেনে কপাহ, পলিয়েষ্টাৰ আৰু স্পেনডেস্কৰ সৈতে মিহলি কৰা। ইয়াৰ ফলত মিশ্ৰিত কাপোৰৰ এক বিস্তৃত বিন্যাসৰ বিকাশ হৈছিল। নতুন নাইলন মিশ্ৰণবোৰে নাইলনৰ আকাংক্ষিত গুণাগুণ (স্থিতিস্থাপকতা, স্থায়িত্ব, ৰং কৰাৰ ক্ষমতা) ধৰি ৰাখিছিল আৰু কাপোৰৰ মূল্য কম আৰু সুলভ কৰি ৰাখিছিল। কাপোৰৰ মিশ্ৰণত "বুনাৰা" (ঊণ-শহাপহু-নাইলন) আৰু "কেচমেট" (ঊল-নাইলন-নোম) আদিৰ দৰে মিশ্ৰণ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল। [[cotton]] [[polyester]] [[spandex]] [[United States Army|Army]] [[United States Navy|Navy]] {{rp|2}} {{cite journal|last1=Haggard|first1=John V.|title=Chapter III: Collaborative Procurement of Textiles|journal=Procurement of Clothing and Textiles, 1945-53|date=16 May 1957|volume=2|issue=3|pages=79–84|url=https://books.google.com/books?id=9Pw6alchdDkC&pg=PA79}} {{cite journal|last1=Goodale|first1=Ernest W.|title=The Blending & Mixture of Textile Fibres & Yarns|journal=Journal of the Royal Society of Arts|date=16 November 1951|volume=100|issue=4860|pages=4–15|jstor=41368063}} <ref name="Krier" />{{rp|2}} As of 1950, the New York Quartermaster Procurement Agency (NYQMPA), which developed and tested textiles for the [[United States Army|Army]] and [[United States Navy|Navy]], had committed to developing a wool-nylon blend. They were not the only ones to introduce blends of both natural and synthetic fibers. ''America's Textile Reporter'' referred to 1951 as the "Year of the blending of the fibres".<ref name="Haggard">{{cite journal|last1=Haggard|first1=John V.|title=Chapter III: Collaborative Procurement of Textiles|journal=Procurement of Clothing and Textiles, 1945-53|date=16 May 1957|volume=2|issue=3|pages=79–84|url=https://books.google.com/books?id=9Pw6alchdDkC&pg=PA79}}</ref> <ref name="Handley"/> In Britain, in November 1951, the inaugural address of the 198th session of the Royal Society for the Encouragement of Arts, Manufactures and Commerce focused on the blending of textiles.<ref name="GOODALE">{{cite journal|last1=Goodale|first1=Ernest W.|title=The Blending & Mixture of Textile Fibres & Yarns|journal=Journal of the Royal Society of Arts|date=16 November 1951|volume=100|issue=4860|pages=4–15|jstor=41368063}}</ref> ডুপণ্টৰ ফেব্ৰিক ডেভেলপমেণ্ট ডিপাৰ্টমেণ্টে চতুৰতাৰে ফৰাচী ফেশ্বন ডিজাইনাৰসকলক লক্ষ্য কৰি লৈছিল, তেওঁলোকক কাপোৰৰ নমুনা যোগান ধৰিছিল। ১৯৫৫ চনত, কোকো চেনেল, জিন পাটৌ আৰু খ্ৰীষ্টিয়ান ডিঅ'ৰৰ দৰে ডিজাইনাৰসকলে ডুপণ্ট ফাইবাৰেৰে নিৰ্মিত গাউনবোৰ দেখুৱাইছিল, আৰু ফেশ্বন ফটোগ্ৰাফাৰ হৰ্ষ্ট পি হৰ্ষ্টক তেওঁলোকৰ ডুপণ্ট কাপোৰৰ ব্যৱহাৰ নথিভুক্ত কৰিবলৈ নিয়োগ কৰা হৈছিল। [[Coco Chanel]] [[Jean Patou]] [[Christian Dior]] [[Horst P. Horst]] {{cite book|last1=Handley|first1=Susannah|title=Nylon: The Story of a Fashion Revolution|date=1999|publisher=Johns Hopkins University Press|location=Baltimore, MD|isbn=978-0756771720|page=68|url=https://books.google.com/books?id=2YAYdk30VyIC&pg=PA68|access-date=26 June 2017}} <ref name="Wolfe2008"/> ''American Fabrics'' credited blends with providing "creative possibilities and new ideas for fashions which had been hitherto undreamed of."<ref name="Handley">{{cite book|last1=Handley|first1=Susannah|title=Nylon: The Story of a Fashion Revolution|date=1999|publisher=Johns Hopkins University Press|location=Baltimore, MD|isbn=978-0756771720|page=68|url=https://books.google.com/books?id=2YAYdk30VyIC&pg=PA68|access-date=26 June 2017}}</ref> === ব্যুৎপত্তি === ডুপণ্টে ইয়াৰ নতুন উৎপাদনৰ বাবে নাম সৃষ্টি কৰিবলৈ এক বিস্তৃত প্ৰক্ৰিয়াৰ মাজেৰে গৈছিল।<ref name="Meikle" />{{rp|138–139}} In 1940, John W. Eckelberry of DuPont stated that the letters "nyl" were arbitrary, and the "on" was copied from the suffixes of other fibers such as [[cotton]] and [[rayon]]. A later publication by DuPont (''Context'', vol.&nbsp; 7, no.&nbsp; 2, 1978) explained that the name was originally intended to be "No-Run" ("run" meaning "unravel") but was modified to avoid making such an unjustified claim. Since the products were not really run-proof, the vowels were swapped to produce "nuron", which was changed to "nilon" "to make it sound less like a nerve tonic". For clarity in pronunciation, the "i" was changed to "y".<ref name="Wolfe2008" /><ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=znFmBZ2D8rEC&pg=PA224 |title=The Origins and Development of the English Language |last=Algeo |first=John |publisher=Cengage |year=2009 |isbn=9781428231450 |volume=6 |page=224 |author-link=John Algeo}}</ref> এটা স্থায়ী নগৰীয়া কিংবদন্তি আছে যে নামটো "নিউয়ৰ্ক" আৰু "লণ্ডন"ৰপৰা উদ্ভৱ হৈছে; অৱশ্যে, লণ্ডনৰ কোনো সংগঠনেই নাইলনৰ গৱেষণা আৰু উৎপাদনত জড়িত নাছিল। [[urban legend]] {{cite book |title=Word Myths: Debunking Linguistic Urban Legends |first=David |last=Wilton |page=88 |publisher=Oxford University Press |year=2008 |isbn=978-0-199-74083-3}} <ref>{{cite book |title=Word Myths: Debunking Linguistic Urban Legends |first=David |last=Wilton |page=88 |publisher=Oxford University Press |year=2008 |isbn=978-0-199-74083-3}}</ref> === দীৰ্ঘম্যাদী জনপ্ৰিয়তা[সম্পাদনা কৰক] === নাইলনৰ জনপ্ৰিয়তা 1940 আৰু 1950 ৰ দশকত ইয়াৰ স্থায়িত্ব আৰু নিখুঁততাৰ বাবে বৃদ্ধি পাইছিল। 1970 ৰ দশকত, ইয়াৰ নমনীয়তা আৰু মূল্যৰ বাবে ই অধিক জনপ্ৰিয় হৈ পৰিছিল। ১৯৭০ চনত তেলৰ নাটনি হোৱা সত্ত্বেও, ১৯৬০ৰ দশকৰপৰা ১৯৮০-ৰ দশকৰ ভিতৰত নাইলন বস্ত্ৰৰ ব্যৱহাৰ প্ৰতি বছৰে ৭.৫% হাৰত বৃদ্ধি হৈ আছিল। অৱশ্যে সংশ্লেষিত আঁহৰ সামগ্ৰিক উৎপাদন ১৯৬৫ চনত বিশ্বৰ বস্ত্ৰ উৎপাদনৰ ৬৩% ৰপৰা ১৯৭০ চনৰ আৰম্ভণিতে বিশ্বৰ বস্ত্ৰ উৎপাদনৰ ৪৫% লৈ হ্ৰাস পাইছিল। "নতুন" প্ৰযুক্তিৰ আৱেদন হ্ৰাস পাইছিল, আৰু নাইলনৰ কাপোৰ "1970 ৰ দশকত শৈলীৰ বাহিৰলৈ গৈছিল।" লগতে, গ্ৰাহকসকল সমগ্ৰ উৎপাদন চক্ৰত পাৰিপাৰ্শ্বিক ব্যয়ৰ বিষয়ে চিন্তিত হৈ পৰিছিল: কেঁচা-মাল (তেল) প্ৰাপ্ত কৰা, উৎপাদনৰ সময়ত শক্তিৰ ব্যৱহাৰ, আঁহ সৃষ্টিৰ সময়ত উৎপাদিত আৱৰ্জনা, আৰু অৱশেষত জৈৱপচনশীল নোহোৱা সামগ্ৰীৰ আৱৰ্জনা নিষ্কাশন। {{cite book |url=https://books.google.com/books?id=Qc8mDwAAQBAJ&pg=PA246 |title=Petrocultures: Oil, Politics, Culture |last1=Wilson |first1=Sheena |last2=Carlson |first2=Adam |last3=Szeman |first3=Imre |date=2017 |publisher=McGill-Queen's University Press |location=Montreal, Quebec |pages=246 |isbn=9780773550391 |author-link3=Imre Szeman |access-date=26 June 2017}} <ref name="Wilson">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=Qc8mDwAAQBAJ&pg=PA246 |title=Petrocultures: Oil, Politics, Culture |last1=Wilson |first1=Sheena |last2=Carlson |first2=Adam |last3=Szeman |first3=Imre |date=2017 |publisher=McGill-Queen's University Press |location=Montreal, Quebec |pages=246 |isbn=9780773550391 |author-link3=Imre Szeman |access-date=26 June 2017}}</ref> 1950 আৰু 1960-ৰ দশকৰপৰা সংশ্লেষিত আঁহে বজাৰত আধিপত্য বিস্তাৰ কৰা নাই। বিশ্বব্যাপী নাইলনৰ উৎপাদন 8.9 নিযুত টন বুলি অনুমান কৰা হৈছে। {{As of|2020}} {{cite news |url=https://www.businesswire.com/news/home/20200730005398/en/Global-Nylon-Market-Analysis-and-Outlook-2020-2027---Nylon-6-Volumes-Will-Reach-5.3-Million-Tons-by-2027-Despite-COVID-19---ResearchAndMarkets.com |title=Global Nylon Market Analysis and Outlook 2020-2027 - Nylon 6}} <ref name="Businesswire">{{cite news |url=https://www.businesswire.com/news/home/20200730005398/en/Global-Nylon-Market-Analysis-and-Outlook-2020-2027---Nylon-6-Volumes-Will-Reach-5.3-Million-Tons-by-2027-Despite-COVID-19---ResearchAndMarkets.com |title=Global Nylon Market Analysis and Outlook 2020-2027 - Nylon 6}}</ref> যদিও বিশুদ্ধ নাইলনৰ বহুতো ত্ৰুটি আছে আৰু এতিয়া ইয়াক খুব কমেই ব্যৱহাৰ কৰা হয়, ইয়াৰ ডেৰিভেটিভবোৰে সমাজত যথেষ্ট প্ৰভাৱ পেলাইছে আৰু অৰিহণা যোগাইছে। প্লাষ্টিক আৰু পলিমাৰাইজেচনৰ উৎপাদন সম্পৰ্কীয় বৈজ্ঞানিক আৱিষ্কাৰৰপৰা আৰম্ভ কৰি মন্দাৱস্থাৰ সময়ত অৰ্থনৈতিক প্ৰভাৱ আৰু মহিলাৰ ফেশ্বনৰ পৰিৱৰ্তনলৈকে, নাইলন এক বৈপ্লৱিক সামগ্ৰী আছিল। এজন ইতিহাসবিদে নাইলনক "আকাংক্ষাৰ বস্তু" বুলি বৰ্ণনা কৰিছে, আৱিষ্কাৰটোক ২০ শতিকাৰ গ্ৰাহকসকলৰ দৃষ্টিত কোকা-কোলাৰ সৈতে তুলনা কৰিছে। [[Lunar Flag Assembly]] {{Cite news |url=https://www.businessinsider.com/apollo-flags-moon-faded-white-2016-5?r=US&IR=T |title=The American Flags on the Moon Have All Turned White |last=Welsh |first=Jennifer |date=21 May 2016 |work=Business Insider |access-date=14 April 2017}} {{cite web |url=https://www.jsc.nasa.gov/history/flag/flag.htm |title=NASA Contractor Report 188251 Where No Flag Has Gone Before: Political and Technical Aspects of Placing a Flag on the Moon |last1=Platoff |first1=Anne M. |date=1993 |website=NASA |access-date=26 June 2017}} <ref name="Wolfe2008" /> The [[Lunar Flag Assembly]], the first flag planted on the moon in a symbolic gesture of celebration, was made of nylon. The flag itself cost $5.50 but had to have a specially designed flagpole with a horizontal bar so that it would appear to "fly".<ref name="Welsh">{{Cite news |url=https://www.businessinsider.com/apollo-flags-moon-faded-white-2016-5?r=US&IR=T |title=The American Flags on the Moon Have All Turned White |last=Welsh |first=Jennifer |date=21 May 2016 |work=Business Insider |access-date=14 April 2017}}</ref> <ref name="Platoff">{{cite web |url=https://www.jsc.nasa.gov/history/flag/flag.htm |title=NASA Contractor Report 188251 Where No Flag Has Gone Before: Political and Technical Aspects of Placing a Flag on the Moon |last1=Platoff |first1=Anne M. |date=1993 |website=NASA |access-date=26 June 2017}}</ref> == ৰসায়নবিজ্ঞান == {{external media | width = 210px | float = right | headerimage= | video1 = [https://www.youtube.com/watch?v=y479OXBzCBQ "Making Nylon"], Bob Burk, CHEM 1000, Carleton University, Ottawa, Canada | video2 = [https://www.youtube.com/watch?v=HTh_5CWMSoQ "Making Nylon 6,6"] | video3= [https://www.youtube.com/watch?v=4GxeSO7DyaE "Nylon production"], [[Royal Society of Chemistry]] |video4= [https://www.youtube.com/watch?v=Qos7E7dDMyo "Nylon and Rayon Manufacture 1949"], Encyclopedia Britannica Films }} সাধাৰণ ব্যৱহাৰত, উপসৰ্গ "PA" (পলিএমাইড) বা "নাইলন" নামটো সালসলনিকৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয় আৰু অৰ্থত সমতুল্য। [[polyamide]] নাইলন পলিমাৰৰ বাবে ব্যৱহৃত নামকৰণ প্ৰথম সৰল আলিফেটিক নাইলনৰ সংশ্লেষণৰ সময়ত উদ্ভাৱন কৰা হৈছিল আৰু কাৰ্বক্সিলিক এচিড(বোৰ)ৰ কাৰ্বন(বোৰ) সহ, প্ৰতিটো মনোমাৰ এককত কাৰ্বনৰ সংখ্যা বৰ্ণনা কৰিবলৈ সংখ্যা ব্যৱহাৰ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত চক্ৰীয় আৰু সুগন্ধি মনোমাৰৰ ব্যৱহাৰৰ বাবে বৰ্ণ বা বৰ্ণৰ সমষ্টি ব্যৱহাৰ কৰাৰ প্ৰয়োজন হৈছিল। "PA" বা "নাইলন"ৰ পিছৰ এটা সংখ্যায় এটা হ'ম'পলিমাৰ সূচায় যি হৈছে "মনাডিক" বা এটা এমিনো এচিডৰ ওপৰত আধাৰিত (বিয়োগ H2O) মনোমাৰ হিচাপে: [[homopolymer]] {{cite book |last=Cowie |first=J. M. G. |title=Polymers: Chemistry and Physics of Modern Materials |edition=2nd |publisher=Blackie |date=1991 |pages=[https://archive.org/details/polymerschemistr0000cowi/page/16 16–17] |isbn=0-216-92980-6 |url=https://archive.org/details/polymerschemistr0000cowi/page/16 }} {{cite book |last=Rudin |first=Alfred |title=Elements of Polymer Science and Engineering |publisher=Academic Press |date=1982 |pages=[https://archive.org/details/elementsofpolyme0000rudi/page/32 32–33] |isbn=0-12-601680-1 |url=https://archive.org/details/elementsofpolyme0000rudi/page/32 }} <ref>{{cite book |last=Cowie |first=J. M. G. |title=Polymers: Chemistry and Physics of Modern Materials |edition=2nd |publisher=Blackie |date=1991 |pages=[https://archive.org/details/polymerschemistr0000cowi/page/16 16–17] |isbn=0-216-92980-6 |url=https://archive.org/details/polymerschemistr0000cowi/page/16 }}</ref> <ref>{{cite book |last=Rudin |first=Alfred |title=Elements of Polymer Science and Engineering |publisher=Academic Press |date=1982 |pages=[https://archive.org/details/elementsofpolyme0000rudi/page/32 32–33] |isbn=0-12-601680-1 |url=https://archive.org/details/elementsofpolyme0000rudi/page/32 }}</ref> : PA 6 বা নাইলন 6: [NH−(CH₂₎5₋CO]''_{n'' ε-কেপ্ৰোলেক্টামৰ} পৰা নিৰ্মিত। দুটা সংখ্যা বা আখৰৰ সমষ্টিয়ে দুটা মনোমাৰৰপৰা গঠিত এটা 'ডায়াডিক' হ'ম'পলিমাৰক সূচায়: এটা ডাইমাইন আৰু এটা ডাইকাৰ্বক্সিলিক এচিড। প্ৰথম সংখ্যাটোৱে ডায়েমিনত থকা কাৰ্বনৰ সংখ্যা সূচায়। স্পষ্টতাৰ বাবে সংখ্যা দুটাক কমাৰে পৃথক কৰিব লাগে, কিন্তু কমাটো প্ৰায়ে বাদ দিয়া হয়। : PA বা নাইলন 6,10 (বা 610): [NH−(CH₂₎6₋NH−CO−(CH₂₎8₋CO]''_{n'' হেক্সামেথিলেনেডিয়ামাইন} আৰু চেবেচিক এচিডৰপৰা নিৰ্মিত; [[hexamethylenediamine]] [[sebacic acid]] কোপলিমাৰৰ বাবে কমোনোমাৰ বা কমোনোমাৰৰ যোৰবোৰ শ্লেছৰদ্বাৰা পৃথক কৰা হয়: : PA 6/66: [NH−(CH₂₎6₋NH−CO−(CH₂₎₄−CO]''_n''-[NH−(CH₂₎5₋CO]''_{m'' কেপ্ৰ'লেক্টাম}, হেক্সামেথিলেনেডিয়ামাইন আৰু এডিপিক এচিডৰপৰা নিৰ্মিত; : PA 66/610: [NH−(CH₂₎6₋NH−CO−(CH₂₎4₋CO]''_n''−[NH−(CH₂₎6₋NH−CO−(CH₂₎8₋CO]''_{m'' হেক্সামেথিলেনেডিয়ামাইন}, এডিপিক এচিড আৰু চেবেচিক এচিডৰপৰা নিৰ্মিত। পলিমাৰ শৃংখলাত পুনৰাবৃত্তি হোৱা এককৰ কাৰ্বক্সিলিক এচিড অংশৰ 60% বা অধিক মোল টেৰেফঠেলিক এচিড (টিপিএ) আৰু আইচোফঠেলিক এচিড (আইপিএ)ৰ সংমিশ্ৰণেৰে গঠিত হ'লে পলিফঠেলামাইড (চমুকৈ পিপিএ) শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰা হয়। [[polyphthalamide]] [[terephthalic acid]] [[isophthalic acid]] == ধৰণসমূহ == === নাইলন 66 আৰু সম্পৰ্কিত হেটেৰোপলিমাৰ === {{Main|Nylon 66}} নাইলন 66 আৰু সম্পৰ্কিত পলিমাইডবোৰ হৈছে ডাইমাইন আৰু ডাইকাৰ্বক্সিলিক এচিডৰ সমান অংশৰপৰা গঠন হোৱা ঘনীভূত পলিমাৰ। প্ৰথম ক্ষেত্ৰত, "পুনৰাবৃত্তি একক"ৰ ABAB গাঁথনি আছে, যেনে বহুতো পলিয়েষ্টাৰ আৰু পলিইউৰেথেনতো দেখা যায়। যিহেতু এই কোপলিমাৰৰ প্ৰতিটো মনোমাৰৰ দুয়োটা প্ৰান্তত একে প্ৰতিক্ৰিয়াশীল গোট থাকে, সেয়েহে এমাইড বন্ধনৰ দিশ প্ৰতিটো মনোমাৰৰ মাজত বিপৰীত হয়, প্ৰাকৃতিক পলিমাইড প্ৰ'টিনৰ বিপৰীতে, যাৰ সামগ্ৰিক দিশ থাকে: C টাৰ্মিনেল&nbsp; &nbsp; → N টাৰ্মিনেল&nbsp; । দ্বিতীয় ক্ষেত্ৰত (তথাকথিত AA), পুনৰাবৃত্তি এককটো একক মনোমাৰৰ সৈতে খাপ খায়। [[condensation polymer]] [[diamine]] [[dicarboxylic acid]] [[polyester]] [[polyurethane]] [[functional group|reactive group]] [[peptide bond|amide bond]] [[polyamide]] [[protein]] [[carboxyl|C&nbsp; terminal]] [[amino|N&nbsp; terminal]] {{cite book|last1=Ratner|first1=Buddy D.|title=Biomaterials science : an introduction to materials in medicine|date=2013|publisher=Elsevier|location=Amsterdam|isbn=9780080877808|pages=74–77|edition=3rd|url=https://books.google.com/books?id=8hBq-dLLaxwC&pg=PA75|access-date=5 July 2017}} {{rp|45–50}} {{cite book|last1=Denby|first1=Derek|last2=Otter|first2=Chris|last3=Stephenson|first3=Kay|title=Chemical storylines.|date=2008|publisher=Heinemann|location=Oxford|isbn=9780435631475|page=96|edition=3rd|url=https://books.google.com/books?id=Qj8qryYjlX0C&pg=RA1-PT68|access-date=5 July 2017}} <ref name="Ratner">{{cite book|last1=Ratner|first1=Buddy D.|title=Biomaterials science : an introduction to materials in medicine|date=2013|publisher=Elsevier|location=Amsterdam|isbn=9780080877808|pages=74–77|edition=3rd|url=https://books.google.com/books?id=8hBq-dLLaxwC&pg=PA75|access-date=5 July 2017}}</ref> <ref name="McIntyre"/>{{rp|45–50}}<ref name="Denby">{{cite book|last1=Denby|first1=Derek|last2=Otter|first2=Chris|last3=Stephenson|first3=Kay|title=Chemical storylines.|date=2008|publisher=Heinemann|location=Oxford|isbn=9780435631475|page=96|edition=3rd|url=https://books.google.com/books?id=Qj8qryYjlX0C&pg=RA1-PT68|access-date=5 July 2017}}</ref> ডুপণ্টত ৱালেছ কেৰাথাৰ্ছে নাইলন ৬৬&nbsp; পেটেণ্ট কৰিছিল। [[nylon 66|nylon&nbsp; 66]] {{cite patent |country=US |number=2130523 |status=patent |gdate=1938-09-20 |fdate=1935-01-02 |pridate=1935-01-02 |invent1 =Carothers W.H. |title=Linear polyamides and their production |assign1=EI Du Pont de Nemours and Co.}} {{cite web|title=Diamine-dicarboxylic acid salts and process of preparing same US 2130947 A|url=https://patents.google.com/patent/US2130947|website=Patents|access-date=19 June 2017}} {{cite web|title=Synthetic fiber US 2130948 A|url=https://patents.google.com/patent/US2130948|website=Patents|access-date=19 June 2017}} <ref name="US 2130523">{{cite patent |country=US |number=2130523 |status=patent |gdate=1938-09-20 |fdate=1935-01-02 |pridate=1935-01-02 |invent1 =Carothers W.H. |title=Linear polyamides and their production |assign1=EI Du Pont de Nemours and Co.}}</ref> <ref>{{cite web|title=Diamine-dicarboxylic acid salts and process of preparing same US 2130947 A|url=https://patents.google.com/patent/US2130947|website=Patents|access-date=19 June 2017}}</ref> <ref>{{cite web|title=Synthetic fiber US 2130948 A|url=https://patents.google.com/patent/US2130948|website=Patents|access-date=19 June 2017}}</ref> ডায়েমাইন আৰু ডাইকাৰ্বক্সিলিক এচিডৰ বিক্ৰিয়া জড়িত নাইলনৰ ক্ষেত্ৰত, অনুপাত সঠিকভাৱে পোৱাটো কঠিন, আৰু বিচ্যুতিৰ ফলত আকাংক্ষিত 10,000 ডাল্টনতকৈ কম আণৱিক ওজনত শৃংখল সমাপ্তি হ'ব পাৰে। এই সমস্যাটো দূৰ কৰিবলৈ, কোঠালিৰ উষ্ণতাত এটা স্ফটিক, কঠিন "নাইলন নিমখ" গঠন কৰিব পাৰি, ইটোৱে সিটোক নিষ্ক্ৰিয় কৰিবলৈ এচিড আৰু আধাৰৰ সঠিক 1:1 অনুপাত ব্যৱহাৰ কৰি। নিমখক বিশুদ্ধ কৰিবলৈ আৰু আকাংক্ষিত সঠিক ষ্টইকিঅ'মেট্ৰি প্ৰাপ্ত কৰিবলৈ ইয়াক স্ফটিকীকৰণ কৰা হয়। গৰম কৰিলে, নিমখে পানী উৎপাদনৰ সৈতে নাইলন পলিমাৰ গঠন কৰিবলৈ বিক্ৰিয়া কৰে। [[Dalton (unit)|dalton]] [[crystal]] [[Salt (chemistry)|salt]] [[room temperature]] [[ratio]] [[acid]] [[Base (chemistry)|base]] {{cvt|285|C}} পেণ্টামিথিলিন ডায়েমাইন আৰু চেবেচিক এচিডৰপৰা নিৰ্মিত নাইলন 510&nbsp; কে নাইলন 66&nbsp; ৰ কেৰাথাৰ্ছ পেটেণ্টত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছিল [[pentamethylene diamine]] [[hydrocarbon]] {{cite book |doi=10.1002/14356007.a10_567.pub2|chapter=Fibers, 4. Polyamide Fibers |title=Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry |year=2011 |last1=Estes |first1=Leland L. |last2=Schweizer |first2=Michael |isbn=978-3527306732 }} <ref name="US 2130523" /> Nylon 610 is produced similarly using hexamethylene diamine. These materials are more expensive because of the relatively high cost of sebacic acid. Owing to the high [[hydrocarbon]] content, nylon 610 is more hydrophobic and finds applications suited for this property, such as bristles.<ref>{{cite book |doi=10.1002/14356007.a10_567.pub2|chapter=Fibers, 4. Polyamide Fibers |title=Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry |year=2011 |last1=Estes |first1=Leland L. |last2=Schweizer |first2=Michael |isbn=978-3527306732 }}</ref> <!--In keeping with this naming convention, "nylon&nbsp; 6,12" or "PA 612" is a copolymer of a 6C diamine and a 12C diacid. Similarly for PA 510 PA 611; PA 1012, etc. Other nylons include copolymerized dicarboxylic acid/diamine products that are ''not'' based upon the monomers listed above. For example, some fully [[aromatic]] nylons (known as "[[aramids]]") are polymerised with the addition of diacids like terephthalic acid (→ [[Kevlar]], [[Twaron]]) or isophthalic acid (→ [[Nomex]]), more commonly associated with polyesters. There are copolymers of PA 66/6; copolymers of PA 66/6/12; and others. In general linear polymers are the most useful, but it is possible to introduce branches in nylon by the condensation of dicarboxylic acids with [[polyamine]]s having three or more [[amino group]]s. সাধাৰণ প্ৰতিক্ৰিয়া হ'ল: [[Image:Condensation polymerization diacid diamine.svg|centre|600px]] পানীৰ দুটা অণু ওলাই যায় আৰু নাইলন গঠন হয়। মনোমাৰৰ R আৰু R' গোটৰদ্বাৰা ইয়াৰ ধৰ্ম নিৰ্ধাৰণ কৰা হয়। নাইলন 6,6 ত, R =&nbsp; 4C&nbsp; আৰু R' =&nbsp; 6C&nbsp; এলকেন, কিন্তু শৃংখলত দান কৰা সংখ্যাটো পাবলৈ ডাইএচিডত দুটা কাৰ্বক্সিল কাৰ্বন অন্তৰ্ভুক্ত কৰিব লাগিব। কেভলাৰত, R আৰু R' দুয়োটা বেঞ্জিন আঙঠি। [[water (molecule)|water]] [[alkane]] [[carbon]] [[benzene]] ঔদ্যোগিক সংশ্লেষণ সাধাৰণতে পানী আঁতৰাবলৈ এচিড, এমিন বা লেক্টাম গৰম কৰি কৰা হয়, কিন্তু পৰীক্ষাগাৰত, ডাইএচিড ক্ল'ৰাইডবোৰ ডায়েমাইনৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰিব পাৰি। উদাহৰণস্বৰূপে, আন্তঃমুখী পলিমাৰাইজেচনৰ ("নাইলন ৰছী কৌশল") এক জনপ্ৰিয় প্ৰদৰ্শন হৈছে এডিপ'ইল ক্ল'ৰাইড আৰু হেক্সামিথিলিন ডায়েমাইনৰপৰা নাইলন 66 ৰ সংশ্লেষণ। [[nylon rope trick]] [[adipoyl chloride]] --> {| class="wikitable" |+Commercial heteropolymer polyamides !! ! 1,4-ডায়ামিনোবিউটেন || 1,5-ডায়ামিনোপেনটেন!! এম পি এম ডি!! এইচ এম ডি!! এমএক্সডিএ!! ন'নেডিয়ামাইন!! ডেকানেডিয়ামাইন!! ড'ডেকেনেডিয়ামাইন!! বিছ (পেৰা-এমিনোচাইক্লোহেক্সিল) মিথেন!! ট্ৰাইমিথাইলহেক্সামেথিলেনেডিয়ামাইন [[Putrescine|1,4-diamino&shy; butane]] [[Cadaverine|1,5-diamino&shy; pentane]] [[2-Methylpentamethylenediamine|MPMD]] [[Hexamethylenediamine|HMD]] [[m-Xylylenediamine|MXDA]] [[4,4-Diaminodicyclohexylmethane|Bis&shy; (para-amino&shy; cyclohexyl)&shy; methane]] [[trimethylhexamethylenediamine|Trimethyl&shy; hexamethylene&shy; diamine]] |- |[[Adipic acid]] ||[[Nylon 46|46]]|| || D6|| [[nylon 6-6|66]] ||MXD6|| || || || || |- |[[Sebacic acid]] || 410 || 510 || || 610 || || || 1010 || || || |- |[[Dodecanedioic acid]]|| || || ||612|| || || ||1212 ||[[Qiana|PACM12]]|| |- |[[Terephthalic acid]] || 4T|| || DT||6T || || 9T || 10T||12T || ||[[Trogamid|TMDT]] |- |[[Isophthalic acid]] || || || DI ||6I || || || || || || |} এই পলিমাৰবোৰৰ উদাহৰণ যিবোৰ বাণিজ্যিকভাৱে উপলব্ধ আছিল বা আছিল: * PA46 DSM ষ্টেনাইল * PA410 DSM Ecopaxx * PA4T DSM চাৰি টাই * PA66 DuPont Zytel === নাইলন 6 আৰু সম্পৰ্কিত হ'মোপলিমাৰ === {{Main|Nylon 6}} এই পলিমাৰবোৰ লেক্টাম বা এমিনো এচিডৰপৰা তৈয়াৰ কৰা হয়। লেক্টাম (চক্ৰীয় এমাইড) ব্যৱহাৰ কৰি সংশ্লেষিত পথটো আইজি ফাৰ্বেনত পল শ্লেকে বিকশিত কৰিছিল, যাৰ ফলত নাইলন 6&nbsp; , বা পলিকেপ্ৰ'লেক্টাম সৃষ্টি হৈছিল - যি এক আঙঠি-খোলা পলিমাৰাইজেচনৰদ্বাৰা গঠিত হৈছিল। কেপ্ৰ'লেক্টামৰ ভিতৰত থকা পেপটাইড বান্ধোন ভাঙি যায় আৰু দুয়োফালে উন্মুক্ত সক্ৰিয় গোটবোৰ দুটা নতুন বান্ধোনত সন্নিৱিষ্ট কৰা হয় কিয়নো মনোমাৰটো পলিমাৰ মেৰুদণ্ডৰ অংশ হৈ পৰে। [[Paul Schlack]] [[IG Farben]] [[caprolactam|polycaprolactam]] [[ring-opening polymerization]] [[functional group|active groups]] নাইলন 6 ৰ গলনাংক নাইলন 66 ৰ গলনাংকতকৈ কম। হ'ম'পলিমাৰ নাইলনবোৰ এটা মনোমাৰৰপৰা আহৰণ কৰা হয়। [[nylon 66]] {{cvt|220|C}} {{cvt|265|C}} {{cite web|title=Fiber-reinforced composite articles and methods of making them CA 2853925 A1|url=https://patents.google.com/patent/CA2853925A1|website=Patents|access-date=19 June 2017}} <ref>{{cite web|title=Fiber-reinforced composite articles and methods of making them CA 2853925 A1|url=https://patents.google.com/patent/CA2853925A1|website=Patents|access-date=19 June 2017}}</ref> {| class="wikitable" |- ! মনোমাৰ!! পলিমাৰ |- | [[Caprolactam]] || [[Nylon 6|6]] |- | [[11-aminoundecanoic acid]] || [[Nylon 11|11]] |- | ω-aminolauric acid || [[Nylon 12|12]] |} এই পলিমাৰবোৰৰ উদাহৰণ যিবোৰ বাণিজ্যিকভাৱে উপলব্ধ আছিল বা আছিল: * PA6 Lanxess Durethan B * PA11 আৰ্কেমা ৰিলচান * PA12 Evonik Vestamid L === নাইলন ১,৬ === {{Main|Nylon 1,6}} নাইলনবোৰ এচিড অনুঘটক ব্যৱহাৰ কৰি ডাইনাইট্ৰাইলৰপৰাও সংশ্লেষণ কৰিব পাৰি। উদাহৰণ স্বৰূপে, এই পদ্ধতিটো এডিপোনাইট্ৰাইল, ফৰ্মেলডিহাইড আৰু পানীৰপৰা নাইলন 1,6 প্ৰস্তুত কৰাৰ বাবে প্ৰযোজ্য। ইয়াৰ উপৰি, এই পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰি নাইলন ডায়ল আৰু ডাইনাইট্ৰাইলৰপৰাও সংশ্লেষণ কৰিব পাৰি। [[nylon 1,6]] [[adiponitrile]] [[formaldehyde]] [[diol]] {{Cite journal|last1=Magat|first1=Eugene E.|last2=Faris|first2=Burt F.|last3=Reith|first3=John E.|last4=Salisbury|first4=L. Frank|date=1951-03-01|title=Acid-catalyzed Reactions of Nitriles. I. The Reaction of Nitriles with Formaldehyde1|journal=Journal of the American Chemical Society|volume=73|issue=3|pages=1028–1031|doi=10.1021/ja01147a042|bibcode=1951JAChS..73.1028M |issn=0002-7863}} {{Cite journal|last1=Lakouraj|first1=Moslem Mansour|last2=Mokhtary|first2=Masoud|date=2009-02-20|title=Synthesis of polyamides from p-Xylylene glycol and dinitriles|journal=Journal of Polymer Research|language=en|volume=16|issue=6|pages=681|doi=10.1007/s10965-009-9273-z|s2cid=98232570|issn=1022-9760}} <ref>{{Cite journal|last1=Magat|first1=Eugene E.|last2=Faris|first2=Burt F.|last3=Reith|first3=John E.|last4=Salisbury|first4=L. Frank|date=1951-03-01|title=Acid-catalyzed Reactions of Nitriles. I. The Reaction of Nitriles with Formaldehyde1|journal=Journal of the American Chemical Society|volume=73|issue=3|pages=1028–1031|doi=10.1021/ja01147a042|bibcode=1951JAChS..73.1028M |issn=0002-7863}}</ref> <ref>{{Cite journal|last1=Lakouraj|first1=Moslem Mansour|last2=Mokhtary|first2=Masoud|date=2009-02-20|title=Synthesis of polyamides from p-Xylylene glycol and dinitriles|journal=Journal of Polymer Research|language=en|volume=16|issue=6|pages=681|doi=10.1007/s10965-009-9273-z|s2cid=98232570|issn=1022-9760}}</ref> === কোপলিমাৰ === কোপলিমাৰ প্ৰাপ্ত কৰাৰ বাবে নাইলন প্ৰস্তুত কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা মনোমাৰ বা মনোমাৰৰ সমষ্টিৰ মিশ্ৰণ বনোৱা সহজ। ই স্ফটিকীয়তা হ্ৰাস কৰে আৰু সেয়েহে গলনাংক হ্ৰাস কৰিব পাৰে। [[crystallinity]] বাণিজ্যিকভাৱে উপলব্ধ থকা বা উপলব্ধ কিছুমান কোপলিমাৰ তলত তালিকাভুক্ত কৰা হৈছে: * PA6/66 DuPont Zytel * PA6/6T BASF আল্ট্ৰামিড টি (6/6T কোপলিমাৰ) * PA6I/6T DuPont Selar PA * PA66/6T DuPont Zytel HTN * PA12/MACMI EMS Grilamid TR === ব্লেণ্ডসমূহ === বেছিভাগ নাইলন পলিমাৰ ইটোৱে সিটোৰ সৈতে মিহলি হয় যাৰ ফলত বিভিন্ন ধৰণৰ মিশ্ৰণ তৈয়াৰ কৰিব পাৰি। দুয়োটা পলিমাৰে ইটোৱে সিটোৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰি যাদৃচ্ছিক কোপলিমাৰ গঠন কৰিব পাৰে।<ref>{{cite journal| last1=Samperi| first1=Filippo| last2=Montaudo| first2=Maurizio S.| last3=Puglisi| first3=Concetto| last4=Di Giorgi|first4=Sabrina|last5=Montaudo|first5=Giorgio|title=Structural Characterization of Copolyamides Synthesized via the Facile Blending of Polyamides| journal=Macromolecules| date=August 2004| volume=37| issue=17| pages=6449–6459| doi=10.1021/ma049575x| bibcode=2004MaMol..37.6449S}}</ref> === স্ফটিকত্ব === সেইবোৰৰ স্ফটিকত্ব অনুসৰি, পলিমাইড হ'ব পাৰে: * অৰ্ধ-স্ফটিক: [[crystal]] ** উচ্চ স্ফটিকীয়তা: PA46 আৰু PA66; ** নিম্ন স্ফটিকত্ব: PAMXD6 m-xylylenediamine আৰু adipic acidৰপৰা নিৰ্মিত; * নিৰাকাৰ: হেক্সামিথেলেনেডিয়ামাইন আৰু আইছ'ফঠেলিক এচিডৰপৰা প্ৰস্তুত কৰা PA6I। [[Amorphous solid|amorphous]] এই শ্ৰেণীবিভাজন অনুসৰি, উদাহৰণ স্বৰূপে, PA66 হৈছে এক আলিফেটিক অৰ্ধ-স্ফটিক হোমোপলিমাইড। == পাৰিপাৰ্শ্বিক প্ৰভাৱ[সম্পাদনা কৰক] == [[file:amide hydrolysis.svg|thumb|The general chemical reaction involving hydrolysis of an amide to form a carboxylic acid and an amine]] সকলো নাইলন জলবিশ্লেষণৰ প্ৰতি সংবেদনশীল, বিশেষকৈ শক্তিশালী এচিডৰদ্বাৰা, এক প্ৰতিক্ৰিয়া মূলতঃ সেইবোৰৰ সংশ্লেষণৰ বিপৰীত। এনেদৰে আক্ৰমণ কৰা নাইলন সামগ্ৰীৰ আণৱিক ওজন হ্ৰাস পায়, আৰু প্ৰভাবিত অঞ্চলবোৰত দ্ৰুতগতিত ফাট মেলে। নাইলনৰ নিম্ন সদস্য (যেনে নাইলন 6) উচ্চতৰ সদস্য যেনে নাইলন 12 তকৈ অধিক প্ৰভাবিত হয়। ইয়াৰ অৰ্থ হৈছে যে নাইলনৰ অংশবোৰ চালফিউৰিক এচিডৰ সংস্পৰ্শলৈ আহি ব্যৱহাৰ কৰিব নোৱাৰি, যেনে সীহ-এচিড বেটাৰীত ব্যৱহাৰ কৰা ইলেক্ট্ৰলাইট। [[hydrolysis]] [[strong acid]] [[molecular weight]] [[sulfuric acid]] [[Lead–acid battery|lead–acid batteries]] যেতিয়া সাঁচ দিয়া হয়, মল্ডিং মেচিনৰ বেৰেলত হাইড্ৰলাইচিছ প্ৰতিহত কৰিবলৈ নাইলন শুকুৱাব লাগে কিয়নো উচ্চ উষ্ণতাত পানীয়েও পলিমাৰ ধ্বংস কৰিব পাৰে। বিক্ৰিয়াটো ওপৰত দেখুওৱা হৈছে। {{cite web|url=http://reltekllc.com/adhesivesfornylon.aspx|title=Adhesive for nylon & kevlar|website=Reltek|access-date=27 January 2015}} <ref name="Reltek">{{cite web|url=http://reltekllc.com/adhesivesfornylon.aspx|title=Adhesive for nylon & kevlar|website=Reltek|access-date=27 January 2015}}</ref> কাৰ্পেট নিৰ্মাণত নাইলনৰ গড় সেউজগৃহ গেছ পদচিহ্ন প্ৰতি কিলোগ্ৰামত 5.43 কিগ্ৰা&nbsp; কাৰ্বন ডাইঅক্সাইডৰ সমতুল্য বুলি অনুমান কৰা হৈছে, যেতিয়া ইউৰোপত উৎপাদন কৰা হয়। ই ইয়াক ঊণৰ দৰে প্ৰায় একে কাৰ্বন পদচিহ্ন প্ৰদান কৰে, কিন্তু অধিক স্থায়িত্বৰ সৈতে আৰু সেয়েহে সামগ্ৰিক কাৰ্বন পদচিহ্ন কম। [[GHG footprint|greenhouse gas footprint]] [[carbon footprint]] [[wool]] {{cite book|title=How bad are bananas? : the carbon footprint of everything|last1=Berners-Lee|first1=Mike|date=2010|publisher=Profile Books|location=London|page=112, table 6.1}} <ref name="Berners-Lee">{{cite book|title=How bad are bananas? : the carbon footprint of everything|last1=Berners-Lee|first1=Mike|date=2010|publisher=Profile Books|location=London|page=112, table 6.1}}</ref> প্লাষ্টিকছইউৰোপৰদ্বাৰা প্ৰকাশিত তথ্যই নাইলন 66 ৰ বাবে প্ৰতি কিলোগ্ৰামত 6.4 কিলোগ্ৰাম&nbsp; CO2 সমতুল্যৰ সেউজগৃহ গেছ পদচিহ্ন আৰু 138 kJ/kg শক্তি খৰচ সূচায়। নাইলনৰ পাৰিপাৰ্শ্বিক প্ৰভাৱ বিবেচনা কৰোঁতে, ব্যৱহাৰৰ পৰ্যায়টো বিবেচনা কৰাটো গুৰুত্বপূৰ্ণ। [[GHG footprint|greenhouse gas footprint]] {{cite book|url=http://www.plasticseurope.org/plasticssustainability/eco-profiles/browse-by-flowchart.aspx?LCAID=r307|title=Eco-profiles and Environmental Product Declarations of the European Plastics Manufacturers: Polyamide 6.6|date=2014|publisher=PlasticsEurope AISBL|location=Brussels|access-date=2015-04-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20150427111338/http://www.plasticseurope.org/plasticssustainability/eco-profiles/browse-by-flowchart.aspx?LCAID=r307|archive-date=2015-04-27|url-status=dead|archivedate=2015-04-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150427111338/http://www.plasticseurope.org/plasticssustainability/eco-profiles/browse-by-flowchart.aspx?LCAID=r307}} <ref>{{cite book|url=http://www.plasticseurope.org/plasticssustainability/eco-profiles/browse-by-flowchart.aspx?LCAID=r307|title=Eco-profiles and Environmental Product Declarations of the European Plastics Manufacturers: Polyamide 6.6|date=2014|publisher=PlasticsEurope AISBL|location=Brussels|access-date=2015-04-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20150427111338/http://www.plasticseurope.org/plasticssustainability/eco-profiles/browse-by-flowchart.aspx?LCAID=r307|archive-date=2015-04-27|url-status=dead|archivedate=2015-04-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150427111338/http://www.plasticseurope.org/plasticssustainability/eco-profiles/browse-by-flowchart.aspx?LCAID=r307}}</ref> বিভিন্ন নাইলন জুইত ভাঙি যায় আৰু বিপদজনক ধোঁৱা সৃষ্টি কৰে, আৰু বিষাক্ত ধোঁৱা বা ছাই সৃষ্টি কৰে, সাধাৰণতে হাইড্ৰ'জেন চাইনাইড থাকে। নাইলনবোৰ সৃষ্টি কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা উচ্চ শক্তি পুনৰুদ্ধাৰ কৰিবলৈ দহন কৰাটো সাধাৰণতে ব্যয়-বহুল, সেয়েহে বেছিভাগ নাইলন আৱৰ্জনাৰ দ'মলৈ যায়, লাহে লাহে ক্ষয় হয়। পেলনীয়া নাইলন কাপোৰ পচিবলৈ 30-40 বছৰ লাগে। মাছ ধৰা জালৰ দৰে পেলনীয়া মাছ ধৰা সঁজুলিত ব্যৱহাৰ কৰা নাইলন সাগৰৰ ধ্বংসাৱশেষত অৰিহণা যোগায়। নাইলন এবিধ শক্তিশালী পলিমাৰ আৰু পুনৰ্ব্যৱহাৰৰ বাবে নিজকে ভালদৰে ধাৰ দিয়ে। বেছিভাগ নাইলন ৰেজিন ইনজেকচন মল্ডিং মেচিনত এটা বন্ধ লুপত পোনপটীয়াকৈ পুনৰ্ব্যৱহাৰ কৰা হয়, স্প্ৰু আৰু ৰানাৰবোৰ গ্ৰাইণ্ড কৰি আৰু সেইবোৰ মল্ডিং মেচিনে ব্যৱহাৰ কৰা ভাৰ্জিন গ্ৰেনুলৰ সৈতে মিহলি কৰি। [[hydrogen cyanide]] [[Incineration|Incinerating]] [[Sprue (manufacturing)|sprues]] {{efn|Typically 80 to 100% is sent to landfill or garbage dumps, while less than 18% are incinerated while recovering the energy. See {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=TBrOGJqvgcMC&pg=PA19|title=Handbook of plastics recycling|author=Francesco La Mantia|date=August 2002|publisher=iSmithers Rapra Publishing|isbn=978-1-85957-325-9|pages=19–}} {{cite web|url=https://www.des.nh.gov/organization/divisions/water/wmb/coastal/trash/documents/marine_debris.pdf|title=Approximate Time it Takes for Garbage to Decompose in the Environment|publisher=NH Department of Environmental Services|archive-url=https://web.archive.org/web/20090413220235/https://www.des.nh.gov/organization/divisions/water/wmb/coastal/trash/documents/marine_debris.pdf|access-date=31 March 2018|archive-date=2009-04-13|archivedate=2018-12-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181224092346/https://www.des.nh.gov/organization/divisions/water/wmb/coastal/trash/documents/marine_debris.pdf|deadurl=yes}} {{cite web |last1=Chhabra |first1=Esha |title=Recycling nylon is good for the planet – so why don't more companies do it? |url=https://www.theguardian.com/sustainable-business/2016/may/18/recycling-nylon-bureo-patagonia-sustainable-clothing |website=The Guardian |access-date=21 April 2021 |date=18 May 2016}} {{cite journal|last1=Boydell|first1=P|last2=Bradfield|first2=C|last3=von Falkenhausen|first3=V|last4=Prautzsch|first4=G|date=1995|title=Recycling of Waste from Glass-reinforced nylon resins|journal=Engineering Design|volume=2|pages=8–10}} <ref>{{cite web|url=https://www.des.nh.gov/organization/divisions/water/wmb/coastal/trash/documents/marine_debris.pdf|title=Approximate Time it Takes for Garbage to Decompose in the Environment|publisher=NH Department of Environmental Services|archive-url=https://web.archive.org/web/20090413220235/https://www.des.nh.gov/organization/divisions/water/wmb/coastal/trash/documents/marine_debris.pdf|access-date=31 March 2018|archive-date=2009-04-13|archivedate=2018-12-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181224092346/https://www.des.nh.gov/organization/divisions/water/wmb/coastal/trash/documents/marine_debris.pdf|deadurl=yes}}</ref> <ref name="chhabra">{{cite web |last1=Chhabra |first1=Esha |title=Recycling nylon is good for the planet – so why don't more companies do it? |url=https://www.theguardian.com/sustainable-business/2016/may/18/recycling-nylon-bureo-patagonia-sustainable-clothing |website=The Guardian |access-date=21 April 2021 |date=18 May 2016}}</ref> <ref name="Boydell">{{cite journal|last1=Boydell|first1=P|last2=Bradfield|first2=C|last3=von Falkenhausen|first3=V|last4=Prautzsch|first4=G|date=1995|title=Recycling of Waste from Glass-reinforced nylon resins|journal=Engineering Design|volume=2|pages=8–10}}</ref> নাইলনৰ পুনৰ্ব্যৱহাৰৰ প্ৰক্ৰিয়াটো অতি ব্যয়-বহুল আৰু কঠিন, সেয়েহে কিছুমান কোম্পানীয়ে ইয়াক ব্যৱহাৰ কৰে আনহাতে বেছিভাগেই তেওঁলোকৰ সামগ্ৰীৰ বাবে সস্তীয়া, নতুনকৈ নিৰ্মিত প্লাষ্টিক ব্যৱহাৰ কৰাৰ পক্ষপাতী হয়। ভেণ্ডেন ৰিচাইক্লিঙে নাইলন আৰু অন্যান্য পলিমাইড (পিএ) পুনৰ ব্যৱহাৰ কৰে আৰু ইউকে, অষ্ট্ৰেলিয়া, হংকং, ইউএই, তুৰ্কী আৰু ফিনলেণ্ডত ইয়াৰ কাম আছে। [[Patagonia, Inc.|Patagonia]] {{cite journal |last1=Maile |first1=Kelly |title=How abandoned fishing nets are recycled into nylon |journal=Recycling Today |date=January 18, 2019 |url=https://www.recyclingtoday.com/article/abandoned-fishing-nets-recycled-into-nylon/ |access-date=15 March 2019}} {{cite web |publisher=Vanden Recycling |title=PA / Nylon fibers are used in textiles, fishing line and carpets. |url=https://www.vandenrecycling.com/en/products/pa/ |access-date=7 Feb 2020}} <ref name="chhabra"/> US clothing company [[Patagonia, Inc.|Patagonia]] has products containing recycled nylon and in the mid-2010s invested in Bureo, a company that recycles nylon from used fishing nets to use in sunglasses and skateboards.<ref name="chhabra"/> The Italian company Aquafil also has demonstrated recycling fishing nets lost in the ocean into apparel.<ref>{{cite journal |last1=Maile |first1=Kelly |title=How abandoned fishing nets are recycled into nylon |journal=Recycling Today |date=January 18, 2019 |url=https://www.recyclingtoday.com/article/abandoned-fishing-nets-recycled-into-nylon/ |access-date=15 March 2019}}</ref> <ref>{{cite web |publisher=Vanden Recycling |title=PA / Nylon fibers are used in textiles, fishing line and carpets. |url=https://www.vandenrecycling.com/en/products/pa/ |access-date=7 Feb 2020}}</ref> নাইলন হৈছে আজিকালি আৱাসিক দলিচা উদ্যোগত আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় আঁহৰ প্ৰকাৰ। আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ইপিএ-য়ে অনুমান কৰিছে যে 2018 চনত 9.2% কাৰ্পেট ফাইবাৰ, বেকিং আৰু পেডিং পুনৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল, 17.8% আৱৰ্জনাৰপৰা শক্তি সুবিধাত দহন কৰা হৈছিল, আৰু 73% লেণ্ডফিলত পেলাই দিয়া হৈছিল। বিশ্বৰ কিছুমান বৃহৎ কাৰ্পেট আৰু ৰাগ কোম্পানীয়ে উদ্যোগটোৰ আগুৱাই যোৱাৰ পথ হিচাপে "ক্ৰেডল টু ক্ৰেডল"-অ-কুমাৰী সামগ্ৰীৰ পুনৰ ব্যৱহাৰক প্ৰচাৰ কৰি আছে। [[EPA]] [[waste-to-energy]] [[landfill]] {{cite web |author=EPA |title= Nylon Carpet: Pros and Cons |date= 19 October 2018 |url=https://www.avalonflooring.com/ideas/blog/nylon-carpet-pros-cons |access-date=27 May 2021}} {{cite web |author=EPA |title= Durable Goods: Product-Specific Data (Carpets and Rugs)|date= 7 September 2017|url= https://www.epa.gov/facts-and-figures-about-materials-waste-and-recycling/durable-goods-product-specific-data#CarpetsandRugs |access-date=27 May 2021}} {{cite web |author=Floor covering weekly |title=Shaw recognized for Cradle to Cradle commitment. |url=https://www.floorcoveringweekly.com/main/topnews/shaw-recognized-for-cradle-to-cradle-commitment-33204 |access-date=27 May 2021}} {{cite web |publisher=Shaw Industries |title= Cradle To Cradle® |url=https://shawinc.com/cradletocradle |access-date=27 May 2021}} <ref>{{cite web |author=EPA |title= Nylon Carpet: Pros and Cons |date= 19 October 2018 |url=https://www.avalonflooring.com/ideas/blog/nylon-carpet-pros-cons |access-date=27 May 2021}}</ref> <ref>{{cite web |author=EPA |title= Durable Goods: Product-Specific Data (Carpets and Rugs)|date= 7 September 2017|url= https://www.epa.gov/facts-and-figures-about-materials-waste-and-recycling/durable-goods-product-specific-data#CarpetsandRugs |access-date=27 May 2021}}</ref> <ref>{{cite web |author=Floor covering weekly |title=Shaw recognized for Cradle to Cradle commitment. |url=https://www.floorcoveringweekly.com/main/topnews/shaw-recognized-for-cradle-to-cradle-commitment-33204 |access-date=27 May 2021}}</ref> <ref>{{cite web |publisher=Shaw Industries |title= Cradle To Cradle® |url=https://shawinc.com/cradletocradle |access-date=27 May 2021}}</ref> == বৈশিষ্টসমূহ == সেইবোৰৰ গলন উষ্ণতাৰ ওপৰত, নাইলনৰ দৰে থাৰ্মোপ্লাষ্টিকবোৰ হৈছে নিৰাকাৰ কঠিন বা সান্দ্ৰ তৰল য'ত শৃংখলবোৰে প্ৰায় যাদৃচ্ছিক কুণ্ডলী নিৰ্ধাৰণ কৰে। টি.এম.-ৰ তলত, নিৰাকাৰ অঞ্চলবোৰ লেমেলাৰ স্ফটিক অঞ্চলৰ সৈতে সাল-সলনি হয়। নিৰাকাৰ অঞ্চলবোৰে স্থিতিস্থাপকতা অৰিহণা যোগায়, আৰু স্ফটিক অঞ্চলবোৰে শক্তি আৰু কঠিনতা অৰিহণা যোগায়। প্লেনাৰ এমাইড (-CO-NH-) গোটবোৰ অতি মেৰু, সেয়েহে নাইলনে কাষৰীয়া সূতাবোৰৰ মাজত একাধিক হাইড্ৰ'জেন বন্ধন গঠন কৰে। যিহেতু নাইলনৰ মেৰুদণ্ড ইমান নিয়মীয়া আৰু প্ৰতিসম, বিশেষকৈ যদি সকলো এমাইড বান্ধোন "ট্ৰান্স" বিন্যাসত থাকে, নাইলনৰ প্ৰায়ে উচ্চ স্ফটিকত্ব থাকে আৰু উৎকৃষ্ট আঁহ তৈয়াৰ কৰে। স্ফটিকত্বৰ পৰিমাণ গঠনৰ বিৱৰণৰ ওপৰত, লগতে নাইলনৰপ্ৰকাৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। [[glass transition temperature|melting temperatures]] [[thermoplastic]] [[amorphous solid]] [[fluid]] [[random coil]] [[lamellae (materials)|lamellar]] [[crystal]] [[Plane (geometry)|planar]] [[chemical polarity|polar]] [[hydrogen bond]] [[geometric isomerism|''trans'' configuration]] <ref>[https://web.archive.org/web/20041230231859/http://www.aml.arizona.edu/classes/mse222/1998/nylon66/mse222.htm Valerie Menzer's Nylon 66 Webpage]. Arizona University</ref> [[File:Nylon-3D-h bond.png|thumb|upright=1.2|Hydrogen bonding in Nylon&nbsp; 66 (in mauve)]] নাইলন&nbsp; 66 ৰ চুবুৰীয়া পেপটাইড বান্ধোনৰ সৈতে যথেষ্ট দৈৰ্ঘ্যৰ বাবে ঠিক ছয় আৰু চাৰিটা কাৰ্বনৰ সমন্বিত পৃথক্কৰণত একাধিক সমান্তৰাল সূতা থাকিব পাৰে, সেয়েহে কাৰ্বনাইল অক্সিজেন আৰু এমাইড হাইড্ৰ'জেনবোৰে বাধা অবিহনে বাৰে বাৰে আন্তঃশৃংখল হাইড্ৰজেন বান্ধোন গঠন কৰিব পাৰে (বিপৰীত চিত্ৰটো চাওক)। নাইলন&nbsp; 510 ত পাঁচ আৰু আঠটা কাৰ্বনৰ সমন্বিত সঞ্চালন থাকিব পাৰে। এনেদৰে সমান্তৰাল (কিন্তু বিপৰীত নহয়) সূতাবোৰে সম্প্ৰসাৰিত, অখণ্ড, বহু-শৃংখল β-প্লিটেড শ্বীটত অংশগ্ৰহণ কৰিব পাৰে, প্ৰাকৃতিক ৰেচমৰ ফাইব্ৰইন আৰু পাখিত থকা β-কেৰাটিনৰ দৰে এক শক্তিশালী আৰু কঠিন অতিআণৱিক গাঁথনি। (প্ৰ'টিনত কেৱল এটা এমিন' এচিড থাকে α-কাৰ্বন পৃথক কৰা ক্ৰমিক -CO-NH- গোট। নাইলন&nbsp; 6-এ মিশ্ৰিত দিশৰ সৈতে নিৰৱচ্ছিন্ন H-বান্ধযুক্ত শ্বীট গঠন কৰিব, কিন্তু β-শ্বীট কোঁচ খোৱা কিছু পৃথক। প্ৰতিটো এলকেন হাইড্ৰ'কাৰ্বন শৃংখলৰ ত্ৰিমাত্ৰিক স্বভাৱ একক বান্ধোন কাৰ্বন পৰমাণুৰ ১০৯.৪৭° চতুৰ্ভুজ বান্ধোনৰ ঘূৰ্ণনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। [[carbonyl]] [[oxygen]] [[hydrogen]] [[beta sheet|β-pleated sheets]] [[keratin#Molecular biology and biochemistry|silk fibroin]] [[keratin|β-keratins]] [[feather]] [[hydrogen bond|H-bonded]] [[alkane]] [[hydrocarbon chain]] [[rotation]] [[alkane#Molecular geometry|tetrahedral]] যেতিয়া এটা উদ্যোগৰ স্পিনাৰেটৰ ছিদ্ৰৰ জৰিয়তে আঁহলৈ বাহিৰ কৰা হয়, তেতিয়া সান্দ্ৰ প্ৰৱাহৰ বাবে ব্যক্তিগত পলিমাৰ শৃংখলবোৰ সংৰেখিত হোৱাৰ প্ৰৱণতা থাকে। যদি পিছত শীতল অংকনৰ অধীন কৰা হয়, আঁহবোৰ অধিক সংৰেখিত হয়, যাৰ ফলত সেইবোৰৰ স্ফটিকত্ব বৃদ্ধি হয়, আৰু পদাৰ্থটোৱে অতিৰিক্ত টান শক্তি লাভ কৰে। দৰাচলতে, নাইলনৰ আঁহবোৰ প্ৰায়ে উচ্চ গতিত গৰম ৰোল ব্যৱহাৰ কৰি টানি অনা হয়। [[extrusion|extruded]] [[Spinneret (polymers)|spinneret]] [[viscosity|viscous]] [[rheology|flow]] [[cold drawing]] [[tensile strength]] {{cite book|last1=Campbell|first1=Ian M.|title=Introduction to synthetic polymers|date=2000|publisher=Oxford Univ. Press|location=Oxford|isbn=978-0198564706}} <ref name=Campbell>{{cite book|last1=Campbell|first1=Ian M.|title=Introduction to synthetic polymers|date=2000|publisher=Oxford Univ. Press|location=Oxford|isbn=978-0198564706}}</ref> ব্লক নাইলন কম স্ফটিক হোৱাৰ প্ৰৱণতা থাকে, গঠনৰ সময়ত কটাৰ চাপৰ ফলত পৃষ্ঠৰ ওচৰৰ বাহিৰে। নাইলন পৰিষ্কাৰ আৰু বৰ্ণহীন, বা গাখীৰৰ দৰে, কিন্তু সহজে ৰং কৰিব পাৰি। মাল্টিষ্ট্ৰেণ্ডেড নাইলন ৰছী আৰু ৰছী পিছল আৰু খোল খোৱাৰ প্ৰৱণতা থাকে। ইয়াক প্ৰতিহত কৰিবলৈ মুৰবোৰ গলাব পাৰি আৰু তাপৰ উৎস যেনে শিখা বা ইলেক্ট্ৰডৰ সৈতে একত্ৰিত কৰিব পাৰি। [[Shear (fluid)|shearing]] [[stress (physics)|stresses]] [[color]] [[dye]] [[melting|melted]] [[flame]] [[electrode]] নাইলনবোৰ হাইগ্ৰোস্কোপিক আৰু পাৰিপাৰ্শ্বিক আৰ্দ্ৰতাৰ এক কাৰ্য হিচাপে আৰ্দ্ৰতা শোষণ বা নিষ্ক্ৰিয় কৰে। আৰ্দ্ৰতাৰ পৰিমাণৰ তাৰতম্যই পলিমাৰৰ ওপৰত কেইবাটাও প্ৰভাৱ পেলায়। প্ৰথমতে, আকাৰ সলনি হ'ব, কিন্তু অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণভাৱে আৰ্দ্ৰতাই প্লাষ্টিচাইজাৰ হিচাপে কাম কৰে, গ্লাছ ট্ৰেনজিচন তাপমাত্ৰা (''T''g) হ্ৰাস কৰে, আৰু ফলস্বৰূপে ইলাষ্টিক মডুলাছ ''T''g ৰ তলৰ উষ্ণতাত থাকে [[glass transition temperature]] {{cite web|title=Measurement of Moisture Effects on the Mechanical Properties of 66 Nylon - TA Instruments Thermal Analysis Application Brief TA-133|url=http://www.tainstruments.com/pdf/literature/TA133.pdf|website=TA Instruments|access-date=19 June 2017|archivedate=5 August 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200805230859/http://www.tainstruments.com/pdf/literature/TA133.pdf|deadurl=yes}} <ref>{{cite web|title=Measurement of Moisture Effects on the Mechanical Properties of 66 Nylon - TA Instruments Thermal Analysis Application Brief TA-133|url=http://www.tainstruments.com/pdf/literature/TA133.pdf|website=TA Instruments|access-date=19 June 2017|archivedate=5 August 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200805230859/http://www.tainstruments.com/pdf/literature/TA133.pdf|deadurl=yes}}</ref> শুকাই গ'লে, পলিয়ামাইড হৈছে এক ভাল বৈদ্যুতিক ইনচুলেটৰ। অৱশ্যে, পলিমাইড হাইগ্ৰোস্কোপিক। পানীৰ শোষণে পদাৰ্থৰ কিছুমান গুণাগুণ যেনে ইয়াৰ বৈদ্যুতিক ৰোধ সলনি কৰিব। ঊণ বা কপাহতকৈ নাইলন কম শোষণকাৰী। [[hygroscopic]] [[electrical resistance]] নাইলন 66-ৰ চাৰিত্ৰিক বিশেষত্ববোৰৰ ভিতৰত আছে: * প্লীট আৰু ভাঁজ উচ্চ উষ্ণতাত তাপ-ছেট কৰিব পাৰি * অধিক সংকুচিত আণৱিক গঠন[সম্পাদনা কৰক] * উন্নত ক্ষয়ৰ বৈশিষ্ট্য; উন্নত সূৰ্যৰ ৰশ্মি প্ৰতিৰোধ * কোমল "হাত" * উচ্চ গলনাংক () * উৎকৃষ্ট ৰঙীনতা * উৎকৃষ্ট ঘৰ্ষণ প্ৰতিৰোধ আনহাতে, নাইলন 6 ৰং কৰিবলৈ সহজ, অধিক সহজে ম্লান হৈ যায়; ইয়াৰ উচ্চতৰ প্ৰভাৱ প্ৰতিৰোধ, অধিক দ্ৰুত আৰ্দ্ৰতা অৱশোষণ, অধিক স্থিতিস্থাপকতা, আৰু স্থিতিস্থাপক পুনৰুদ্ধাৰ আছে। * উজ্জ্বলতাৰ তাৰতম্য: নাইলনৰ অতি উজ্জ্বল, অৰ্ধ-উজ্জ্বল বা নিস্তেজ হোৱাৰ ক্ষমতা আছে। * স্থায়িত্ব: ইয়াৰ উচ্চ টানচিটি ফাইবাৰবোৰ চিটবেল্ট, টায়াৰ কৰ্ড, বেলিষ্টিক কাপোৰ, আৰু অন্যান্য ব্যৱহাৰৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। * উচ্চ দৈৰ্ঘ্য * উৎকৃষ্ট ঘৰ্ষণ প্ৰতিৰোধ * যথেষ্ট স্থিতিস্থাপক (নাইলন কাপোৰবোৰ তাপ-ছেট) * সহজে যত্ন লোৱা পোছাকৰ বাবে পথ প্ৰশস্ত কৰে * কীট-পতংগ, ভেঁকুৰ, জন্তু, লগতে ভেঁকুৰ, ভেঁকুৰ, পচা, আৰু বহুতো ৰাসায়নিক পদাৰ্থৰ প্ৰতি উচ্চ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা * কাৰ্পেট আৰু নাইলনৰ ষ্টকিংত ব্যৱহৃত * জ্বলোৱাৰ পৰিৱৰ্তে গলি যায় * বহুতো সামৰিক প্ৰয়োগত ব্যৱহাৰ কৰা হয় * ভাল নিৰ্দিষ্ট শক্তি [[specific strength]] * অৱলোহিত ৰশ্মিৰপৰা স্বচ্ছ (−12&nbsp; dB) নাইলনৰ পোছাক কপাহী আৰু ৰেয়নতকৈ কম জ্বলনশীল হয়, কিন্তু নাইলনৰ আঁহবোৰ গলি যাব পাৰে আৰু ছালত লাগি ধৰিব পাৰে।<ref>{{cite web|url=https://kidshealth.schn.health.nsw.gov.au/flammable-clothing|title=Flammable clothing|website=The Children's Hospital at Westmead|date=24 February 2016 |access-date=5 July 2017}}</ref><ref name="Phillips">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=sDQrAAAAYAAJ&pg=PA30|title=Mass burns : proceeding of a workshop, 13-14 March 1968 / sponsored by the Committee on Fire Research, Division of Engineering, National Research Council and the Office of Civil Defense, Dept. of the Army|author=Workshop on Mass Burns (1968 : Washington, D.C.)|date=1969|publisher=National Academy of Sciences; Springfield, Va. : reproduced by the Clearinghouse for Federal Scientific & Technical Information|editor-last1=Phillips|editor-first1=Anne W.|location=Washington, D.C.|page=30|access-date=5 July 2017|editor-last2=Walter|editor-first2=Carl W.}}</ref> == ব্যৱহাৰ == ১৯৩৮ চনত নাইলন-ব্ৰিষ্টল্ড টুথব্ৰাছত নাইলন প্ৰথমবাৰৰ বাবে বাণিজ্যিকভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল, তাৰ পিছত মহিলাৰ ষ্টকিংছ বা "নাইলন"ত অধিক বিখ্যাতভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল যাক ১৯৩৯ চনৰ নিউয়ৰ্ক ৱৰ্ল্ড ফেয়াৰত দেখুওৱা হৈছিল আৰু ১৯৪০ চনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে বাণিজ্যিকভাৱে বিক্ৰী কৰা হৈছিল। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ সময়ত ইয়াৰ ব্যৱহাৰ নাটকীয়ভাৱে বৃদ্ধি পাইছিল, যেতিয়া কাপোৰৰ প্ৰয়োজনীয়তা নাটকীয়ভাৱে বৃদ্ধি পাইছিল। [[bristle]] [[toothbrush]] [[stocking]] [[Fully fashioned stockings|nylons]] [[1939 New York World's Fair]] === আঁহ === [[File:The worn out nylon stockings in this barrel full of salvaged stockings will be reprocessed and made into parachutes... - NARA - 196427.jpg|thumb|upright=0.6|These worn out nylon stockings will be reprocessed and made into parachutes for army fliers {{circa|1942}}]] [[File:Blue nylon ball gown 2007.154.jpg|thumb|upright=0.6|Blue nylon fabric ball gown by [[Emma Domb]], [[Science History Institute]] ]] বিল পিটেনড্ৰেইগ, ডুপণ্ট আৰু অন্যান্য ব্যক্তি আৰু নিগমবোৰে দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ প্ৰথম কেইমাহমানত এছিয়ান ৰেচম আৰু ভাং সলনি পেৰাচুটত নাইলনৰ সলনি কৰাৰ উপায় বিচাৰি উলিয়াবলৈ নিষ্ঠাৰে কাম কৰিছিল। ইয়াক টায়াৰ, তম্বু, ৰছী, পঞ্চো আৰু অন্যান্য সামৰিক সামগ্ৰী তৈয়াৰ কৰিবলৈও ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। আনকি ইয়াক আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ মুদ্ৰাৰ বাবে এক উচ্চ শ্ৰেণীৰ কাগজ উৎপাদনতো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। যুদ্ধৰ আৰম্ভণিতে, কপাহৰ ব্যৱহাৰ আৰু নিৰ্মিত সকলো আঁহৰ 80% তকৈ অধিক আছিল, আৰু বাকীবোৰৰ প্ৰায় সকলোবোৰৰ বাবে ঊলৰ আঁহ আছিল। ১৯৪৫ চনৰ আগষ্ট মাহলৈ, কপাহৰ ব্যয়ত নিৰ্মিত আঁহবোৰে ২৫% বজাৰৰ অংশ লৈছিল। যুদ্ধৰ পিছত, ৰেচম আৰু নাইলন দুয়োটাৰ নাটনিৰ বাবে, কেতিয়াবা কাপোৰ তৈয়াৰ কৰিবলৈ নাইলন পেৰাচুট সামগ্ৰী পুনৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। [[DuPont]] [[silk]] [[hemp]] [[tire]] [[tent]] [[rope]] [[poncho]] [[armed forces|military]] [[currency]] [[cotton]] [[wool]] {{cite journal|last=Caruso|first=David|title=Saving the (Wedding) Day: Oral History Spotlight|journal=Transmutations|year=2009|volume=Fall|issue=5|pages=2|url=http://www.chemheritage.org/Downloads/Publications/Transmutations/05-Transmutations_Fall-2009.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160509093859/http://www.chemheritage.org/Downloads/Publications/Transmutations/05-Transmutations_Fall-2009.pdf|archive-date=May 9, 2016|access-date=October 11, 2025|archivedate=May 9, 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160509093859/http://www.chemheritage.org/Downloads/Publications/Transmutations/05-Transmutations_Fall-2009.pdf|deadurl=yes}} <ref>{{cite journal|last=Caruso|first=David|title=Saving the (Wedding) Day: Oral History Spotlight|journal=Transmutations|year=2009|volume=Fall|issue=5|pages=2|url=http://www.chemheritage.org/Downloads/Publications/Transmutations/05-Transmutations_Fall-2009.pdf|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160509093859/http://www.chemheritage.org/Downloads/Publications/Transmutations/05-Transmutations_Fall-2009.pdf|archive-date=May 9, 2016|access-date=October 11, 2025|archivedate=May 9, 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160509093859/http://www.chemheritage.org/Downloads/Publications/Transmutations/05-Transmutations_Fall-2009.pdf|deadurl=yes}}</ref> নাইলন ৬ আৰু ৬৬ আঁহ কাৰ্পেট নিৰ্মাণত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। [[Carpet#Nylon|carpet]] নাইলন হৈছে টায়াৰ কৰ্ডত ব্যৱহৃত একপ্ৰকাৰৰ আঁহ। হাৰ্মান ই. শ্ৰোডাৰে টায়াৰত নাইলনৰ প্ৰয়োগৰ অগ্ৰণী ভূমিকা লৈছিল। [[Tire#Materials|tire cord]] [[Herman E. Schroeder]] === সাঁচ আৰু ৰেজিন === অটোমোবাইল উদ্যোগত বিশেষকৈ ইঞ্জিন কম্পাৰ্টমেণ্টত নাইলন ৰেজিন বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=Engine Oil Pan|url=http://www.materialdatacenter.com/mb/main/pdf/application/16449|website=www.materialdatacenter.com|access-date=19 June 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181201005206/https://www.materialdatacenter.com/mb/main/pdf/application/16449|archivedate=1 December 2018|deadurl=yes}}</ref><ref name="Kohan"/>{{rp|514}} ম'ল্ডেড নাইলন চুলিৰ ফণি আৰু যান্ত্ৰিক অংশ যেনে মেচিন স্ক্ৰু, গিয়েৰ, গাস্কেট আৰু অন্যান্য নিম্নৰপৰা মজলীয়া চাপৰ উপাদানত ব্যৱহাৰ কৰা হয়। অভিযান্ত্ৰিক-গ্ৰেড নাইলন এক্সট্ৰুচন, কাষ্টিং আৰু ইঞ্জেক্সন মল্ডিঙৰদ্বাৰা সংসাধিত কৰা হয়। প্ৰকাৰ 6,6 নাইলন 101 হৈছে নাইলনৰ আটাইতকৈ সাধাৰণ বাণিজ্যিক গ্ৰেড, আৰু নাইলন 6 হৈছে মল্ডেড নাইলনৰ আটাইতকৈ সাধাৰণ বাণিজ্যিক গ্ৰেড। স্পাজাৰ আদিৰ দৰে সঁজুলিত ব্যৱহাৰৰ বাবে, নাইলন কাঁচ ভৰ্তি প্ৰকাৰত উপলব্ধ যি গাঁথনিগত আৰু প্ৰভাৱ শক্তি আৰু কঠিনতা বৃদ্ধি কৰে, আৰু মলিবডেনাম ডাইছালফাইড ভৰ্তি প্ৰকাৰ যি লুব্ৰিচিটি বৃদ্ধি কৰে। নাইলনক যৌগিক পদাৰ্থত মেট্ৰিক্স পদাৰ্থ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি, গ্লাছ বা কাৰ্বন ফাইবাৰৰ দৰে শক্তিশালী আঁহৰ সৈতে; এনে সংমিশ্ৰণৰ ঘনত্ব বিশুদ্ধ নাইলনতকৈ অধিক। ইঞ্জিনৰ কাষৰ গাড়ীৰ উপাদানবোৰত এনে থাৰ্মোপ্লাষ্টিক মিশ্ৰণ (25% ৰপৰা 30% গ্লাছ ফাইবাৰ) সঘনাই ব্যৱহাৰ কৰা হয়, যেনে ইনটেক মেনিফোল্ড, য'ত এনে সামগ্ৰীৰ ভাল তাপ প্ৰতিৰোধে তেওঁলোকক ধাতুৰ প্ৰতিযোগী কৰি তোলে। [[machine|mechanical]] [[machine screw]] [[gear]] [[extrusion]] [[casting]] [[injection molding]] [[spudger]] [[glass-filled polymer|glass-filled variants]] [[molybdenum disulfide]] [[lubricity]] [[composite material]] [[density]] {{Cite web|url=https://www.espemfg.com/nylon-machining-fabrication.html|title=Nylon{{Dead link|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Machining & Fabrication {{!}} {{cite book|last1=Youssef|first1=Helmi A.|last2=El-Hofy|first2=Hassan A.|last3=Ahmed|first3=Mahmoud H.|title=Manufacturing technology : materials, processes, and equipment|date=2011|publisher=Taylor & Francis/CRC Press|location=Boca Raton, FL|isbn=9781439810859|page=350|url=https://books.google.com/books?id=KGbNBQAAQBAJ&pg=PA350}} {{cite web|title=NYLON 6,6 (Nylon 6)|url=http://www.serrata.com.au/Instructions/1021048.pdf|website=Serrata|access-date=19 June 2017}} {{cite web|title=Nylon 6 vs. Nylon 66: What's the Difference?|url=http://www.polyone.com/idea/nylon-6-vs-nylon-66-whats-difference|website=PolyOne|access-date=5 July 2017}} {{cite web|title=Fiberglass and Composite Material Design Guide|url=http://www.performancecomposites.com/about-composites-technical-info/122-designing-with-fiberglass.html|website=Performance Composites Inc.|access-date=27 January 2015}} {{cite book|last1=Page|first1=I. B.|title=Polyamides as engineering thermoplastic materials|date=2000|publisher=Rapra Technology Ltd.|location=Shawbury, Shrewsbury|isbn=9781859572207|page=115|url=https://books.google.com/books?id=Aj6dW2rRzqYC&pg=PA115}} <ref>{{Cite web|url=https://www.espemfg.com/nylon-machining-fabrication.html|title=Nylon Machining & Fabrication {{!}} ESPE|website=www.espemfg.com|access-date=2018-08-28}}</ref> <ref name=Youssef>{{cite book|last1=Youssef|first1=Helmi A.|last2=El-Hofy|first2=Hassan A.|last3=Ahmed|first3=Mahmoud H.|title=Manufacturing technology : materials, processes, and equipment|date=2011|publisher=Taylor & Francis/CRC Press|location=Boca Raton, FL|isbn=9781439810859|page=350|url=https://books.google.com/books?id=KGbNBQAAQBAJ&pg=PA350}}</ref> <ref>{{cite web|title=NYLON 6,6 (Nylon 6)|url=http://www.serrata.com.au/Instructions/1021048.pdf|website=Serrata|access-date=19 June 2017|archivedate=23 December 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181223025918/http://www.serrata.com.au/Instructions/1021048.pdf|deadurl=yes}}</ref> <ref name="Difference">{{cite web|title=Nylon 6 vs. Nylon 66: What's the Difference?|url=http://www.polyone.com/idea/nylon-6-vs-nylon-66-whats-difference|website=PolyOne|access-date=5 July 2017}}</ref> <ref name=PerformanceComposites>{{cite web|title=Fiberglass and Composite Material Design Guide|url=http://www.performancecomposites.com/about-composites-technical-info/122-designing-with-fiberglass.html|website=Performance Composites Inc.|access-date=27 January 2015|archivedate=26 November 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161126113524/http://www.performancecomposites.com/about-composites-technical-info/122-designing-with-fiberglass.html|deadurl=yes}}</ref> <ref name=Page2000>{{cite book|last1=Page|first1=I. B.|title=Polyamides as engineering thermoplastic materials|date=2000|publisher=Rapra Technology Ltd.|location=Shawbury, Shrewsbury|isbn=9781859572207|page=115|url=https://books.google.com/books?id=Aj6dW2rRzqYC&pg=PA115}}</ref> ৰেমিংটন নাইলন ৬৬ ৰাইফলৰ ষ্টক তৈয়াৰ কৰিবলৈ নাইলন ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। আধুনিক গ্লক পিষ্টলৰ ফ্ৰেমটো নাইলন কম্পোজিটেৰে নিৰ্মিত। [[Remington Nylon 66]] [[Glock]] {{cite journal|title=How do you take care of a nylon 66 or 77? You don't|journal=Field & Stream|year=1971|volume=75|issue=9|url=https://books.google.com/books?id=GuHsz08Q32kC&pg=PA1}} {{cite book|last1=Sweeney|first1=Patrick|title=Glock deconstructed|date=2013|publisher=Krause|location=Iola, Wis.|isbn=978-1440232787|page=92|url=https://books.google.com/books?id=Zd0TiqiZgAUC&pg=PA92}} <ref name=Field1971>{{cite journal|title=How do you take care of a nylon 66 or 77? You don't|journal=Field & Stream|year=1971|volume=75|issue=9|url=https://books.google.com/books?id=GuHsz08Q32kC&pg=PA1}}</ref> <ref name=Glock2013>{{cite book|last1=Sweeney|first1=Patrick|title=Glock deconstructed|date=2013|publisher=Krause|location=Iola, Wis.|isbn=978-1440232787|page=92|url=https://books.google.com/books?id=Zd0TiqiZgAUC&pg=PA92}}</ref> === খাদ্য পেকেজিং === নাইলন ৰেজিনবোৰ খাদ্য পেকেজিং ফিল্মৰ উপাদান হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয় য'ত অক্সিজেন প্ৰতিবন্ধকৰ প্ৰয়োজন হয়। নাইলনৰ উচ্চ উষ্ণতা প্ৰতিৰোধীয়ে ইয়াক অভেন বেগৰ বাবে উপযোগী কৰি তোলে। [[meat]] [[sausage]] {{cite book|last1=Colbert|first1=Judy|title=It happened in Delaware : remarkable events that shaped history|date=2013|publisher=Morris Book Publishing|isbn=978-0-7627-6968-1|edition=First|url=https://books.google.com/books?id=HJOEBAAAQBAJ&pg=PA62}} {{cite web|title=Oven Bags|url=http://www.cooksinfo.com/oven-bags|website=Cooks Info|access-date=19 April 2015}} <ref name="BPF"/> Some of the terpolymers based upon nylon are used every day in packaging. Nylon has been used for [[meat]] wrappings and [[sausage]] sheaths.<ref name=Colbert2013>{{cite book|last1=Colbert|first1=Judy|title=It happened in Delaware : remarkable events that shaped history|date=2013|publisher=Morris Book Publishing|isbn=978-0-7627-6968-1|edition=First|url=https://books.google.com/books?id=HJOEBAAAQBAJ&pg=PA62}}</ref> <ref>{{cite web|title=Oven Bags|url=http://www.cooksinfo.com/oven-bags|website=Cooks Info|access-date=19 April 2015}}</ref> === ফিলামেণ্ট === নাইলন ফিলামেণ্ট মুখ্যতঃ ব্ৰাছত ব্যৱহাৰ কৰা হয়, বিশেষকৈ টুথব্ৰাছ আৰু ষ্ট্ৰিং ট্ৰিমাৰত। এইবোৰক মাছ ধৰা শাৰীত মনোফিলামেণ্ট হিচাপেও ব্যৱহাৰ কৰা হয়। নাইলন 610 আৰু 612 হৈছে ফিলামেণ্টৰ বাবে আটাইতকৈ বেছি ব্যৱহৃত পলিমাৰ। [[string trimmer]] [[Fishing line#Modern lines|fishing line]] {{cite news|title=Nylon, a Petroleum Polymer|url=http://aoghs.org/products/petroleum-product-nylon-fiber/|access-date=21 June 2017|work=American Oil and Gas Historical Society}} <ref name="AOGHS">{{cite news|title=Nylon, a Petroleum Polymer|url=http://aoghs.org/products/petroleum-product-nylon-fiber/|access-date=21 June 2017|work=American Oil and Gas Historical Society}}</ref> ইয়াৰ বিভিন্ন বৈশিষ্ট্যই ইয়াক এডিটিভ নিৰ্মাণত সামগ্ৰী হিচাপে অতি উপযোগী কৰি তোলে; বিশেষকৈ, উপভোক্তা আৰু পেছাদাৰী গ্ৰেডৰ ফিউজড ডিপ'জিচন মডেলিং 3D প্ৰিণ্টাৰত ফিলামেণ্ট হিচাপে। [[additive manufacturing]] [[fused deposition modeling]] === অন্যান্য ৰূপ[সম্পাদনা কৰক] === নাইলন ৰেজিনবোৰ ৰড, টিউব আৰু শ্বীটত এক্সট্ৰুড কৰিব পাৰি।<ref name="Kohan"/>{{rp|209}} নাইলন পাউডাৰ ধাতুৰ আৱৰণ পাউডাৰ কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। নাইলন ১১ আৰু নাইলন ১২ আটাইতকৈ বেছি ব্যৱহৃত। [[Nylon 11]] {{rp|53}} ১৯৪০-ৰ দশকৰ মাজভাগত, ক্লাছিকেল গীটাৰবাদক আন্দ্ৰেছ ছেগ'ভিয়াই আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰত ভাল গীটাৰৰ তাঁৰৰ অভাৱৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল, বিশেষকৈ তেওঁৰ প্ৰিয় পিৰাষ্ট্ৰো কেটগাট ষ্ট্ৰিং, ব্ৰিটিছ দূতাবাসৰ জেনেৰেল লিণ্ডেমেনকে ধৰি কেইবাজনো বিদেশী কূটনীতিবিদৰ আগত উল্লেখ কৰিছিল। এমাহ পিছত, জেনেৰেলে ছেগ'ভিয়াক কিছুমান নাইলনৰ তাঁৰ উপহাৰ দিছিল যিবোৰ তেওঁ ডুপণ্ট পৰিয়ালৰ কেইজনমান সদস্যৰ জৰিয়তে লাভ কৰিছিল। ছেগ'ভিয়াই দেখিলে যে যদিও তাঁৰবোৰে এক স্পষ্ট শব্দ উৎপন্ন কৰে, তথাপি সেইবোৰৰ এক ক্ষীণ ধাতৱ টিম্বাৰ আছিল যাক তেওঁ আঁতৰ কৰিব পাৰি বুলি আশা কৰিছিল। ১৯৪৪ চনৰ জানুৱাৰী মাহত নিউয়ৰ্কৰ ওলগা কোৱেলহোৱে মঞ্চত নাইলনৰ তাঁৰবোৰ প্ৰথমবাৰৰ বাবে চেষ্টা কৰিছিল। ১৯৪৬ চনত, ছেগভিয়া আৰু ষ্ট্ৰিং নিৰ্মাতা এলবাৰ্ট অগাষ্টিনক তেওঁলোকৰ পাৰস্পৰিক বন্ধু, গীটাৰ ৰিভিউৰ সম্পাদক ভ্লাদিমিৰ বব্ৰিয়ে পৰিচয় কৰাই দিছিল। ছেগোভিয়াৰ আগ্ৰহ আৰু অগাষ্টিনৰ অতীতৰ পৰীক্ষা-নিৰীক্ষাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি, তেওঁলোকে নাইলনৰ তাঁৰৰ বিকাশ অব্যাহত ৰখাৰ সিদ্ধান্ত লৈছিল। এই ধাৰণাটোৰ প্ৰতি সন্দেহ থকা ডুপণ্টে নাইলন যোগান ধৰিবলৈ সন্মত হৈছিল যদি অগাষ্টিনে প্ৰকৃত তাঁৰবোৰ বিকশিত আৰু উৎপাদন কৰিবলৈ চেষ্টা কৰে। তিনি বছৰৰ বিকাশৰ পিছত, অগাষ্টিনে এডাল নাইলনৰ প্ৰথম তাঁৰ প্ৰদৰ্শন কৰিছিল যাৰ গুণাগুণে ডুপণ্টৰ উপৰি ছেগোভিয়াকে ধৰি গীটাৰবাদকসকলক প্ৰভাবিত কৰিছিল। অৱশ্যে আঘাতৰ তাঁৰবোৰ অধিক সমস্যাযুক্ত আছিল। অৱশেষত, অৱশ্যে, বিভিন্নপ্ৰকাৰৰ ধাতু আৰু মসৃণ আৰু পলিছিং কৌশলৰ সৈতে পৰীক্ষা কৰাৰ পাছত, অগাষ্টিনে উচ্চ মানদণ্ডৰ নাইলন ঘাঁৰ তাঁৰ প্ৰস্তুত কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। [[Andrés Segovia]] [[catgut]] [[timbre]] [[Albert Augustine Ltd.|Albert Augustine]] {{cite web|title=The History of Classical guitar strings|url=http://www.maestros-of-the-guitar.com/classicalguitarstrings.html|website=Maestros of the Guitar|access-date=27 January 2015}} {{cite book|last1=Bellow|first1=Alexander|title=The Illustrated History of the Guitar|date=1970|publisher=Franco Colombo|location=New York|page=193}} <ref name=Guitar>{{cite web|title=The History of Classical guitar strings|url=http://www.maestros-of-the-guitar.com/classicalguitarstrings.html|website=Maestros of the Guitar|access-date=27 January 2015|archivedate=29 November 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201129131843/http://www.maestros-of-the-guitar.com/classicalguitarstrings.html|deadurl=yes}}</ref> <ref name="Bellow">{{cite book|last1=Bellow|first1=Alexander|title=The Illustrated History of the Guitar|date=1970|publisher=Franco Colombo|location=New York|page=193}}</ref> == লগতে চাওক == * {{annotated link|Ballistic nylon}} * {{annotated link|Cordura}} * {{annotated link|Forensic engineering}} * {{annotated link|Nylon-eating bacteria}} * {{annotated link|Polyamide}} * {{annotated link|Ripstop nylon}} * {{annotated link|Step-growth polymerization}} == টোকাসমূহ == {{notelist}} == তথ্যসূত্ৰ[সম্পাদনা কৰক] == {{reflist|30em}} == অধিক পঢ়ক == * {{cite book |title=Textiles |first=Sara J. |last=Kadolph |isbn=978-0-13-118769-6 |date=2007 |publisher=Pearson Prentice Hall |url-access=registration |url=https://archive.org/details/textiles0010kado }} * {{cite book|last1=Kohan|first1=Melvin|title=Nylon Plastics Handbook|date=1995|publisher=Carl Hanser Verlag|location=Munich|isbn=1569901899}} * {{cite magazine|title=How Nylon Yarn is Made |magazine=Popular Science |date=December 1946 |pages=132–3 |url=https://books.google.com/books?id=NSEDAAAAMBAJ&pg=PA132 |language=en}} == বাহ্যিক সংযোগসমূহ == {{Commons}} * {{YouTube|y479OXBzCBQ|Making Nylon, Bob Burk, CHEM 1000, Carleton University, Ottawa, Canada}} * [https://www.ulprospector.com/plastics/en/generics/22 পলিমাইড নাইলন প্লাষ্টিক] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231114210228/https://www.ulprospector.com/plastics/en/generics/22 |date=2023-11-14 }} * [https://digital.sciencehistory.org/collections/qf85nb39p জোচেফ এক্স লাবভস্কি নাইলন ফটোগ্ৰাফ আৰু এফেমেৰাৰ সংগ্ৰহ] বিজ্ঞান ইতিহাস প্ৰতিষ্ঠান ডিজিটেল সংগ্ৰহ। (ডুপণ্টত নাইলনৰ বিকাশ আৰু উৎপাদনৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায়ত ৱালেছ কেৰাথাৰ্ছৰ এজন পৰীক্ষাগাৰৰ সহায়ক জোচেফ এক্স লাবভস্কিয়ে সংগ্ৰহ কৰা নাইলন সম্পৰ্কীয় ফটোগ্ৰাফ আৰু এফেমেৰাৰ উচ্চ-ৰিজলিউশ্বন স্কেন)। [[Science History Institute]] {{Plastics}} {{Fibers}} {{Fabric}} {{Clothing materials and parts}} {{DuPont}} {{Authority control}} [[Category:Products introduced in 1935]] [[Category:American inventions]] [[Category:Commodity chemicals]] [[Category:Dielectrics]] [[Category:DuPont products]] [[Category:Plastics]] [[Category:Polyamides]] [[Category:Synthetic fibers]] [[de:Polyamide#Nylon]] 54zfam9ldxvzqpxav2gvj8f6p7ifayz 0 126909 649215 549635 2026-11-03T00:38:07Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649215 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | name = মচৌৰা | image = Masaura.jpg | caption = কেঁচা মচৌৰা | country = [[নেপাল]] | national_cuisine = নেপালী খাদ্য | type = কিম্বন কৰা খাদ্য খাদ্যবস্তু }} '''মচৌৰা''' হৈছে কিম্বন কৰি সূৰ্যৰ তাপত শুকুৱাই তৈয়াৰ কৰা খাদ্যবস্তু, যি কলা দালিৰ লগত বিভিন্নধৰণৰ সেউজীয়া শাক-পাচলি মিহলাই তৈয়াৰ কৰা হয়। এই খাদ্যৰ উৎপত্তি হৈছে [[নেপাল|নেপালত]] আৰু বিভিন্ন দেশত থকা নেপালী সমাজে ইয়াক প্ৰস্তুত কৰে। ইয়াৰ প্ৰস্তুতিত সাধাৰণতে পিঙালু (এক প্ৰকাৰৰ কচু), তৰুল (এক প্ৰকাৰৰ আৰু) আৰু কৰ্কল (এক প্ৰকাৰৰ কচু) পাত আদি সেউজীয়া শাক-পাচলি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। প্ৰাচীন সময়ত বছৰত সকলো ঋতুত, বিশেষকৈ শীত কালত, সতেজ সেউজীয়া শাক-পাচলি পোৱা কঠিন হৈছিল; সেই সময়ত সতেজ সেউজীয়া শাক-পাচলিৰ অভাৱৰ সময়ত বিকল্প পুষ্টিকৰ খাদ্য হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল মচৌৰা।<ref name=":0">{{Cite web |url=http://www.thegundruk.com/how-to-make-masyura/ |title=How to make Masyura? |date=2016-02-15 |website=The Nepali Food Blog {{!}} theGundruk.com |language=en-US |access-date=2019-11-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191025071516/http://www.thegundruk.com/how-to-make-masyura/ |archivedate=2019-10-25 |deadurl=yes}}</ref> ইয়াক তেলত ভাজি আন সেউজীয়া শাক-পাচলিৰ লগত মিহলাই ৰন্ধা হয়।<ref name=neprec>{{cite web | url=http://ournepal.info/nepalirecipes/vegeterian/masaura-and-potato-tarkari-traditional/ | title=Masaura and Potato Tarkari (Traditional) | publisher=Nepali Recipes | accessdate=5 January 2014 | archive-date=4 November 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20141104231746/http://ournepal.info/nepalirecipes/vegeterian/masaura-and-potato-tarkari-traditional/ | url-status=dead }}</ref> == ব্যুৎপত্তি আৰু ইতিহাস == ঠিক লিখিত কোনো প্ৰমাণ নাই যদিও স্থানীয় লোকসকলে ‘‘মচৌৰা’’ শব্দটো ‘‘মাচ’’ (মাহ দালি (একপ্ৰকাৰৰ কলা দালি)) শব্দৰপৰা আহিছে বুলি বিশ্বাস কৰে। ‘‘মাচ’’ দালি হ'ল মচৌৰা বনাবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা প্ৰধান উপাদান। মচৌৰা প্ৰথমে কোনে বা কেতিয়া আবিষ্কাৰ কৰিছিল সেইটো নিশ্চিত কৰা হোৱা নাই, কিন্তু এইটো সম্ভৱতঃ নেপালৰ এটা পৰম্পৰাগত সংৰক্ষিত খাদ্যবস্তু। ==চিত্ৰ গেলাৰী== <gallery mode="packed"> File:Stir-frying masauras.jpg|তেলত ভাজি থকা মচৌৰা File:Unprepared masauras.jpg|শুকান মচৌৰা File:Aalu Masaura.jpg|আলুৰ লগত মচৌৰাৰ জোল File:Masyaura.png|মচৌৰাৰ চানা </gallery> == এইটোও চাওক == * [[গুন্দ্ৰুক]] * [[চিঙ্কি]] == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ৰন্ধনপ্ৰণালী]] [[শ্ৰেণী:খাদ্য]] nnadr6wvk69iisdc272o39222cw9xli 0 127258 649166 560826 2026-11-02T17:32:53Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649166 wikitext text/x-wiki {{Infobox food | image = Dhikri Tharu Food.jpg | name = ধিক্ৰি | place_of_origin = দক্ষিণ-পশ্চিম নেপালৰ তৰাই অঞ্চল | associated_cuisine = নেপালী ৰন্ধন | creator = [[থাৰু জনগোষ্ঠী]] | type = পিঠা | caption = ধিক্ৰি, ভাপত দিয়া চাউলৰ খাদ্য, ঘাইকৈ থাৰু জনগোষ্ঠীৰ খাদ্য }} '''ধিক্ৰি''' প্ৰধানকৈ দক্ষিণ নেপালৰ থাৰু লোকসকলে প্ৰস্তুত কৰা নেপালী ভাপত সিজোৱা চাউলৰ পিঠা। মাঘী উৎসৱৰ বাবে ই এক অপৰিহাৰ্য খাদ্য। ইয়াৰ উপৰি আন আন উৎসৱ যেনে দশাইন আৰু ছঠত ইয়াক পৰিৱেশন কৰা হয়।<ref>{{Cite web| title = दशैंको विशेष परिकार ढिक्रि| accessdate = 2021-07-22| url = http://annapurnapost.com/news/110947}}</ref> গৰম পানী আৰু চাউলৰ গুড়ি দি মথি এই পিঠা প্ৰস্তুত কৰা হয়। পিঠাগুৰিটোক চচ্চেজৰ আকৃতি দিয়া হয়। তাৰ পিছত ইয়াৰ ওপৰত কপাহী কাপোৰ এখন ৰাখি ভাপত দিয়া হয়। ইয়াক টেঙা আচাৰ, মচুৰ দাইলৰ চূপ বা তৰকাৰীৰ সৈতে পৰিৱেশন কৰা হয়।<ref>{{Cite web| title = Tharu Cuisines and Delicacies (in Pictures)| work = The Nepali Food Blog - theGundruk.com| accessdate = 2021-07-22| date = 2016-01-16| url = https://www.thegundruk.com/tharu-cuisines-in-pictures/| archiveurl = https://web.archive.org/web/20240425080320/https://www.thegundruk.com/tharu-cuisines-in-pictures/| archivedate = 2024-04-25| deadurl = yes}}</ref><ref>{{Cite web| title = Dhikri in Maghe – Boss Nepal| accessdate = 2021-07-22| url = http://bossnepal.com/dhikri-maghe/| archivedate = 2021-07-22| archiveurl = https://web.archive.org/web/20210722095613/http://bossnepal.com/dhikri-maghe/| deadurl = yes}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:খাদ্য]] [[শ্ৰেণী:নেপালৰ খাদ্য]] filc8amodsiu0jg90uz223owdjvh3ru 0 127552 649184 631605 2026-11-02T20:15:45Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649184 wikitext text/x-wiki গংগা সমভূমিৰ কাষেৰে বৈদিক আৰু ব্ৰাহ্মণ্য সংস্কৃতিৰ পূব দিশলৈ সম্প্ৰসাৰণৰ লগে লগে মিথিলাত আৰম্ভ হৈছিল,{{sfnp|Scharfe|2002|p=189–191}} সংস্কৃত আৰু বৈদিক শিক্ষা, যাক বৈদিক অধ্যয়ন বুলিও কোৱা হয়।<ref name="Gupta_2017"/> খ্ৰীষ্টীয় দ্বাদশ/ত্ৰয়োদশ শতিকাৰপৰা পঞ্চদশ শতিকালৈকে ''মিথিলা ন্যায় শাস্ত্ৰ আৰু যুক্তি বিজ্ঞান''ৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ আছিল প্ৰাচীন মিথিলা বিশ্ববিদ্যালয়।{{sfnp|Scharfe|2002|p=189–191}}{{sfn|Bronkhorst|Diaconescu|Kulkarni|2013|p=98}} [[File:Entrance of the Uchchaith Bhagawati Mandir Complex.jpg|thumb|মিথিলাৰ বৈদিক পৰম্পৰাক চিত্ৰিত কৰিব পৰা মূৰ্তি (বেনীপট্টি চহৰৰ সমীপৰ উচাইথ ভাগৱতী মন্দিৰ কমপ্লেক্সৰ প্ৰৱেশদ্বাৰত)।]] ==নামকৰণ== কিছুমান পণ্ডিতে মিথিলাত সংস্কৃত আৰু বৈদিক শিক্ষাৰ পৰম্পৰা বৰ্ণনা কৰিবলৈ "বিশ্ববিদ্যালয়" শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰিছে।[a] ==ইতিহাস== [[ৰামায়ণ]]ত মিথিলাৰ ৰজা [[জনক]]ৰ দৰবাৰক পণ্ডিত আৰু দাৰ্শনিকসকলক আকৰ্ষণ কৰিছিল বুলি কোৱা হৈছে।<ref>{{Cite web |last=www.wisdomlib.org |date=2015-02-23 |title=Yajnavalkya and Asvala [Section I] |url=https://www.wisdomlib.org/hinduism/book/the-brihadaranyaka-upanishad/d/doc118302.html |access-date=2024-11-15 |website=www.wisdomlib.org |language=en}}</ref> বৃহদাৰণ্যক উপনিষদ গ্ৰন্থত [[বহুদক্ষিণা যজ্ঞ]] নামেৰে জনাজাত বিখ্যাত পাণ্ডিত্যপূৰ্ণ [[যজ্ঞ]]ৰ উল্লেখ আছে, য'ত ভাৰত উপমহাদেশৰ বিভিন্ন ঠাইৰ ব্ৰাহ্মণ পণ্ডিতসকলে ৰজা জনকৰ দৰবাৰত [[শাস্ত্ৰাৰ্থ]]ৰ বাবে অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |last=www.wisdomlib.org |date=2015-02-23 |title=Yajnavalkya and Asvala [Section I] |url=https://www.wisdomlib.org/hinduism/book/the-brihadaranyaka-upanishad/d/doc118302.html |access-date=2024-11-15 |website=www.wisdomlib.org |language=en}}</ref> [[File:Yajnavalkya.jpg|thumb|ভাৰতৰ বিহাৰৰ মিথিলা অঞ্চলৰ মধুবনী জিলাৰ বেনীপট্টি চহৰৰ সমীপত উচচাইথ ভাগৱতী মন্দিৰৰ প্ৰৱেশদ্বাৰত [[যাজ্ঞবল্ক্য]]ৰ স্মৃতি প্ৰতিমূৰ্তি।]] [[File:Gargi Vachaknavi.jpg|thumb|উচচাইঠ ভাগৱতী মন্দিৰত গাৰ্গী বাচকনৱীৰ স্মৃতি প্ৰতিমূৰ্তি]] গুপ্ত যুগত মিথিলা [[বৌদ্ধ]], [[জৈন]] আৰু [[ব্ৰাহ্মণ]]ৰ মাজত বিবাদৰ কেন্দ্ৰবিন্দু আছিল, য'ত বিশিষ্ট মীমাংসাৰ লেখকসকলে বৈদিক আচাৰ-ব্যৱহাৰৰ ৰক্ষা কৰাৰ বাবে লিখিছিল।<ref name="Gupta_2017">Pritam Kumar Gupta, [https://ijassonline.in/HTML_Papers/International%20Journal%20of%20Advances%20in%20Social%20Sciences__PID__2017-5-4-9.html Ideology, Identity and Pragmatism: Formation of the Medieval Mithila] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220208193217/https://ijassonline.in/HTML_Papers/International%20Journal%20of%20Advances%20in%20Social%20Sciences__PID__2017-5-4-9.html |date=2022-02-08 }}, Int. J. Ad. Social Sciences. 2017; 5(4):231-236</ref> শিক্ষা "টোল, পাঠশালা আৰু চতুষ্পতি বা চৌপাৰী"<ref name="Gupta_2017"/>ৰ জৰিয়তে হৈছিল আৰু শিষ্যসকলে নিজৰ গুৰুৰ ঘৰত বাস কৰিছিল। তুৰ্কী বিজয়ে মিথিলাত বিশেষ প্ৰভাৱ পেলোৱা নাছিল, যাৰ ফলত ই "ব্ৰাহ্মণিক আৰু সংস্কৃত পণ্ডিতৰ এক বিচ্ছিন্ন শিবিৰ আৰু কেন্দ্ৰ" হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল, য'ত "হিন্দু পণ্ডিতসকলে নিজৰ আদৰ্শ আৰু পৰম্পৰাৰ বিশুদ্ধতা ৰক্ষা কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল।"{{sfnp|Rorabacher|2016}} ==ন্যায় দৰ্শন== যুক্তিৰ ওপৰত কৰা অধ্যয়নৰ বাবে পৰিচিত ভাৰতীয় দৰ্শনৰ ছয়টি ধাৰাৰ ভিতৰত ন্যায় অন্যতম। ইয়াৰ মূল গ্ৰন্থ হৈছে ন্যায় সূত্ৰ, পৰম্পৰাগতভাৱে বৈদিক ঋষি অক্ষপদ গৌতমৰ মিথিলাৰ গৌতম আশ্ৰমত বুলি কোৱা হয় যদিও সম্ভৱতঃ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ষষ্ঠ শতিকাৰ পৰা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব দ্বিতীয় শতিকাৰ ভিতৰত একাধিক লেখকে ৰচনা কৰা।<ref>{{Cite book |last=Gautama Muni |url=https://archive.org/details/NyayaSutra |title=Nyaya Sutra}}</ref> ন্যায় দৰ্শন বিষয়ত বিশেষজ্ঞ এজন পণ্ডিতক ন্যায়য়িক বুলি কোৱা হৈছিল। [[বাচস্পতি মিশ্ৰ]] (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব নৱম শতিকা) এজন সুপৰিচিত বৈদিক পণ্ডিত আৰু শিক্ষক আছিল, যিয়ে ন্যায়সূত্ৰৰ ওপৰত ন্যায়ুচিনিবন্ধ, যুক্তি বিজ্ঞানৰ ওপৰত অদ্বৈত গ্ৰন্থ ন্যায়াকনিক, তত্ত্বসামিকা আৰু ''ন্যায়া-বাৰ্ত্তিকা-তৎপৰ্যাটিকা'' যি ইয়াৰ ওপৰত উপ-টীকা ৰচনা কৰিছিল ন্যায়-সূত্ৰ। তেওঁ বাস কৰা আৰু অধ্যাপনা কৰা ঠাইখন মধুবনী জিলাৰ থাদি গাঁৱত অৱস্থিত ''বাচস্পতি মিশ্ৰ দিহ'' নামেৰে জনাজাত।<ref>{{Cite book |last=Fowler |first=Jeaneane D. |title=Perspectives of reality: an introduction to the philosophy of Hinduism |url=https://archive.org/details/perspectivesofre0000fowl |date=2002 |publisher=Sussex Academic Press |isbn=978-1-898723-94-3 |location=Brighton Portland, Or}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Norman |first=K. R. |date=October 1988 |title=Encyclopedia of Indian Philosophies. Sāmkhya: A Dualistic Tradition in Indian Philosophy. Edited by Gerald James Larson and Ram Shankar Bhattacharya. Princeton University Press: Princeton, New Jersey, 1987. Pp. xiv, 674. £47.10. |url=https://doi.org/10.1017/s0026749x0001578x |journal=Modern Asian Studies |volume=22 |issue=4 |pages=869–870 |doi=10.1017/s0026749x0001578x |issn=0026-749X|url-access=subscription }}</ref><ref>{{Cite book |last=Jhā |first=Sahadeva |url=https://books.google.com/books?id=j-EYAAAAIAAJ |title=Vācaspati Miśra |date=1984 |publisher=Maithilī Akādamī |language=hi}}</ref> [[File:Sanskrit University Building at Darbhanga donated by the Maharajadhiraj.jpg|thumb|দৰভংগাৰ সংস্কৃত বিশ্ববিদ্যালয় ভৱন দৰভংগা মহাৰাজাধিৰাজৰ তৰফৰ পৰা।]] পিছলৈ খ্ৰীষ্টীয় দশম শতিকাত উদয়নাচাৰ্য্যই ন্যায়কুসুমাঞ্জলি প্ৰতিষ্ঠা কৰে যিয়ে ভাৰতীয় দৰ্শনৰ ন্যায় আৰু বৈশেষিক দুটা স্বতন্ত্ৰ ধাৰাৰ মতামতৰ মাজত মিলন ঘটায়।<ref>{{Cite book |last=Sri Udayanacharya |url=https://archive.org/details/nyayakusumanjali_201404 |title=Nyaya Kusumanjali (with four Commentaries) |date=2014-04-21}}</ref> তেওঁৰ শিষ্যসকলক পঢ়োৱা টোলৰ স্থান বৰ্তমান মিথিলা অঞ্চলৰ সমস্তীপুৰ জিলাৰ উদয়নাচাৰ্য দিহ নামেৰে জনাজাত। [[নব্য-ন্যায়]] নামে জনাজাত লজিকৰ নতুন সংস্কৰণৰ ভেটিৰ মূল হৈ পৰিছিল [[ন্যায়কুসুমাঞ্জলি]]। [[File:Janaka, king of Mithila and father of Sita (cropped).jpg|thumb|জনকৰ প্ৰতিকৃতি, আনুমানিক ১৮০৩-১৮০৪ খ্ৰীষ্টাব্দ]] খ্ৰীষ্টীয় ত্ৰয়োদশ -১৪ শতিকাত [[গংগেশ উপাধ্যায়]]ৰ দ্বাৰা [[নব্য-ন্যায়]] ধাৰা প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়। তেওঁ [[তত্ত্বচিন্তামণি]] লিখিছিল যিটো ভাৰতীয় দৰ্শনৰ নব্য ন্যায় ধাৰাৰ কৰ্তৃত্বশীল গ্ৰন্থ আছিল।<ref>{{Cite web |last=www.wisdomlib.org |date=2013-04-03 |title=Tattvacintamani, Tattvacintāmaṇi, Tattva-cintamani: 5 definitions |url=https://www.wisdomlib.org/definition/tattvacintamani#nyaya |access-date=2024-12-08 |website=www.wisdomlib.org |language=en}}</ref> খ্ৰীষ্টীয় চতুৰ্দশ শতিকাৰ সময়ছোৱাত আন এজন বিশিষ্ট ন্যায়ায়িক আছিল [[আয়াছী মিশ্ৰ]]। তেওঁ নিজৰ শিষ্যসকলক বিনামূলীয়াকৈ শিক্ষা দিছিল। তেওঁৰ শিক্ষা প্ৰতিষ্ঠানখন আছিল মিথিলা অঞ্চলৰ সৰিসৱ পাহি গাঁৱত। তেওঁৰ শিক্ষানুষ্ঠানৰ স্থানৰ অৱশিষ্ট বৰ্তমান ''আয়াছী মিশ্ৰ দিহ'' নামেৰে জনাজাত। তেওঁ নিজৰ পুত্ৰ [[শংকৰ মিশ্ৰ]]কো পঢ়ুৱাইছিল। তেওঁৰ পুত্ৰ শংকৰ মিশ্ৰও ন্যায় শাস্ত্ৰৰ এজন মহান পণ্ডিত হৈ পৰিছিল। খ্ৰীষ্টীয় চতুৰ্দশ-১৫ শতিকাত [[পক্ষধৰ মিশ্ৰ]] এজন বিশিষ্ট ন্যায়য়িক আৰু মিথিলাৰ ন্যায় শাস্ত্ৰৰ প্ৰধান শিক্ষক আছিল। তেওঁ মিথিলাৰ ঐনিৱাৰ বংশৰ ৰজা [[ভৈৰৱ সিংহ]]ৰ দৰবাৰত দৰবাৰ সদস্য আছিল।{{sfn|Choudhary|1988|p=101}} তেওঁৰ একাডেমী আছিল সৰিসৱ পাহি গাঁৱৰ ওচৰৰ ভৌৰত। তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য ছাত্ৰ আছিল [[বাসুদেৱ সাৰ্বভৌম]] আৰু [[ৰঘুনাথ শিৰোমণি]]। শিক্ষক [[পক্ষধৰ মিশ্ৰ]]ৰ ওচৰত ন্যায় দৰ্শন শিকিবলৈ বংগৰ নাদিয়াৰ পৰা মিথিলালৈ আহিছিল।<ref>{{Cite book |last=Kochhar |first=Rajesh |url=https://books.google.com/books/about/Sanskrit_and_the_British_Empire.html?id=sto6EAAAQBAJ#v=snippet&q=pakshadhara%20mishra&f=false |title=Sanskrit and the British Empire |date=2021-09-02 |publisher=Taylor & Francis |isbn=978-1-000-43553-5 |language=en}}</ref> বিজয়নগৰ সাংস্কৃতিক অঞ্চলৰ দক্ষিণ ব্ৰাহ্মণসকলৰ বেদান্তৰ বিপৰীতে মধ্যযুগৰ শেষৰ ফালে ব্ৰাহ্মণসকলৰ পূবৰ ধাৰণাসমূহে ন্যায় শাস্ত্ৰ আৰু যুক্তি বিজ্ঞানৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল।{{sfn|Bronkhorst|Diaconescu|Kulkarni|2013|p=98}} বিদ্যাভুষণৰ মতে যুক্তি বিজ্ঞানৰ বিকাশ ঘটিছিল পৰিষদ, বিদ্বান ব্ৰাহ্মণৰ পৰিষদৰ পৰাই।{{sfnp|Vidyabhusana|1920|p=22}} ন্যায়ৰ মিথিলা ধাৰা আছিল ভাৰতীয় ন্যায় দৰ্শনৰ ধাৰা, যি দ্বাদশ-১৩ শতিকাৰ পৰা ১৫ শতিকালৈকে মিথিলাত বিকশিত হৈ উঠিছিল।{{sfnp|Sharma|Sharma|1996|p=20}}{{sfnp|Chaudhury|1964|p=567}} মধ্যযুগীয় কালত শিক্ষানুষ্ঠানৰ পৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভৰ বাবে [[শ্বলাকা পৰীক্ষা]] আৰু [[শ্যাদ্যান্ত পৰীক্ষা]]ৰ পৰীক্ষা অনুষ্ঠিত কৰা হৈছিল।{{Sfnp|Mukherjee|1951|pp=597-598}} দৰভংগা ৰাজৰ প্ৰতিষ্ঠাপক [[মহেশ ঠাকুৰ]] পণ্ডিতে পিছলৈ [[ধৌত পৰীক্ষা]]ৰ প্ৰচলন কৰে।{{Sfnp|Choudhary|1988|p=91}} শিষ্যসকলে পঢ়া শেষ কৰাৰ পিছত তেওঁলোকক কোনো লিখিত তথ্য লগত লৈ যাবলৈ দিয়া হোৱা নাছিল, যাতে যুক্তিৰ অধ্যয়নৰ ওপৰত একচেটিয়া অধিকাৰ থাকিব পাৰে।{{Sfnp|Thakur|1956|pp=379-381}} ২০ শতিকাৰ শেষৰ ফালে দৰভংগা ৰাজৰ আনন্দ বাগ প্ৰাসাদ নামৰ ৰাজপ্ৰসাদৰ চৌহদত ''কামেশ্বৰ সিং দৰভংগা সংস্কৃত বিশ্ববিদ্যালয়'' নামেৰে জনাজাত আধুনিক আনুষ্ঠানিক বিশ্ববিদ্যালয়খন প্ৰতিষ্ঠা কৰি মিথিলাত সংস্কৃত আৰু বৈদিক শিক্ষাৰ পৰম্পৰা অব্যাহত থাকে। বৰ্তমান ই বিহাৰ ৰাজ্যৰ এখন ৰাজ্যিক বিশ্ববিদ্যালয়।<ref>{{Cite news |date=2008-12-29 |title='Sanskrit has never been dead' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/patna/sanskrit-has-never-been-dead/articleshow/3905767.cms |access-date=2025-04-18 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite web |title=Kameshwar Singh Darbhanga Sanskrit University |url=https://ksdsu.edu.in/home.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20230331120436/https://ksdsu.edu.in/home.htm |archive-date=2023-03-31 |access-date=2025-04-18 |website=ksdsu.edu.in |language=en |url-status=live |archivedate=2023-03-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230331120436/https://ksdsu.edu.in/home.htm |deadurl=yes }}</ref> ==সাংখ্য দৰ্শন== [[File:Kapila.jpg|thumb|শিল্প প্ৰতিচ্ছবি: বৈদিক ঋষি মহৰ্ষি কপিল]] ভাৰতীয় দৰ্শনৰ ছয়টি ধাৰাৰ ভিতৰত বৈদিক ঋষি মহৰ্ষি [[কপিল]]ৰ বুলি জনাজাত সাংখ্য অন্যতম। তেওঁৰ শৈক্ষিক আৰু আৱাসিক স্থান মিথিলাৰ কপিলা আশ্ৰম বুলি জনা যায়। ভাৰতৰ বিহাৰৰ মধুবনী জিলাৰ কপিলেশ্বৰ স্থান মন্দিৰত অৱস্থিত।<ref>{{Cite book |last=Chaudhary P. C. Roy |url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.206891 |title=Bihar District Gazetteers Darbhanga |date=1964}}</ref> কিংবদন্তি অনুসৰি বিদেহ ৰজা জনক ঋষিৰ পৰা সাংখ্য দৰ্শন শিকিবলৈ মিথিলাৰ বৈদিক ঋষি কপিলৰ আশ্ৰমলৈ আহিছিল বুলি বিশ্বাস কৰা হয়। মধ্যযুগত বাচস্পতি মিশ্ৰ সাংখ্য শাস্ত্ৰ গ্ৰন্থৰ এজন বিশিষ্ট দাৰ্শনিক আছিল।<ref>{{Cite web |last=www.wisdomlib.org |date=2021-06-15 |title=Observations and Conclusion [Chapter 5] |url=https://www.wisdomlib.org/hinduism/essay/contribution-of-vachaspati-mishra-to-samkhya-system/d/doc627970.html |access-date=2025-04-19 |website=www.wisdomlib.org |language=en}}</ref> ==বৈশেশিকা দৰ্শন== ভাৰতীয় দৰ্শনৰ ছয়টি ধাৰাৰ ভিতৰত বৈদিক ঋষি মহৰ্ষি [[কণাদ]]ৰ বুলি জনাজাত বৈশেশিক অন্যতম। খ্ৰীষ্টীয় পঞ্চদশ শতিকাত ভাৰতীয় দাৰ্শনিক [[শংকৰ মিশ্ৰ]] বৈশেশিক শাস্ত্ৰৰ এজন বিখ্যাত পণ্ডিত আছিল। তেওঁ মহৰ্ষি কণাদৰ বৈশেশিক সূত্ৰৰ ওপৰত এটা টীকা গ্ৰন্থ ৰচনা কৰিছিল। ধাৰাবাহিক গ্ৰন্থ উপস্কাৰ নামেৰে জনাজাত। ই মূল বৈশেশিক সূত্ৰৰ ওপৰত প্ৰামাণিক সংৰক্ষিত গ্ৰন্থ। তেওঁ নিজৰ পিতৃ [[আয়াছী মিশ্ৰ]]ৰ পৰা বৈশেশিক দৰ্শন শিকিছিল।<ref>{{Cite web |last=www.wisdomlib.org |date=2024-08-20 |title=3. Authors of Vaisheshika (g): Sankara Misra (1462 A.D.) |url=https://www.wisdomlib.org/hinduism/essay/nyaya-vaisheshika-critical-and-historical-study/d/doc1455895.html |access-date=2025-04-19 |website=www.wisdomlib.org |language=en}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:অনুষ্ঠান প্ৰতিষ্ঠান]] [[শ্ৰেণী:শিক্ষা]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় দৰ্শন]] bv0kkgsaxfoljeh9lzh0xm2no9u51nf 0 128875 649248 624089 2026-11-03T06:09:53Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649248 wikitext text/x-wiki {{Infobox river | name = সুবৰ্ণৰেখা নদী | native_name = | name_other = Swarnarekha River | name_etymology = <!---------------------- IMAGE & MAP --> | image = Subarnarekha.JPG | image_size = | image_caption = Subarnarekha in December 2005 at Gopiballavpur [[File:সুবর্ণরেখা নদীতে সূর্যাস্তের দৃশ্য, দাঁতনের বড়া গ্রাম থেকে.jpg|thumb|Sunset in Subarnarekha river]] | map_caption = Map of the rivers and lakes in India | pushpin_map = India Odisha # India3 | pushpin_map_size = | pushpin_map_caption = Location of the mouth in India <!---------------------- LOCATION -->| subdivision_type1 = Country | subdivision_name1 = [[India]] | subdivision_type2 = State | subdivision_name2 = [[Jharkhand]], [[Odisha]], [[West Bengal]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = | subdivision_type4 = | subdivision_name4 = | subdivision_type5 = Cities | subdivision_name5 = [[Ranchi]], [[Chandil]], [[Jamshedpur]], [[Ghatshila]], [[Gopiballavpur]], [[Jaleswar]]| basin_size = {{convert|18951|km2|abbr=on}}<ref name=wris/> | tributaries_left = Dulang River | tributaries_right = Kanchi River, [[Kharkai River|Kharkai]], Karkari River, Raru River, Garru River | custom_label = | custom_data = | extra = }} '''সুবৰ্ণৰেখা নদী''' {{en| Subarnarekha River}}<ref name="cgwb">{{cite web|title=Report on National Aquifer Mapping and Management Plan Parts of Ranchi, Khunti and Lohardagga Districts, Jharkhand|url=http://cgwb.gov.in/AQM/NAQUIM_REPORT/Jharkhand/Khunti_lohar.pdf|publisher=Central Ground Water Board|location=[[Ranchi]]|page=8}}</ref> [[ভাৰত]]ৰ [[ঝাৰখণ্ড]], [[পশ্চিমবংগ]] আৰু [[ওড়িশা]] ৰাজ্যৰ মাজেৰে বৈ গৈছে। [[File:সুবর্ণরেখা নদীতে সূর্যাস্তের দৃশ্য, দাঁতনের বড়া গ্রাম থেকে.jpg|thumb|সুবৰ্ণৰেখা নদীত সূৰ্যাস্ত]] ==ব্যুৎপত্তিবিজ্ঞান== এই নামটো দুটা শব্দৰ সংমিশ্ৰণ: "সুবৰ্ণ" অৰ্থাৎ সোণ আৰু "ৰেখা" অৰ্থাৎ ভাৰতীয় ভাষাত ৰেখা বা আচ (line)।<ref name="midnapore">{{cite web |title=Rivers in Medinipur District |url=http://www.midnapore.in/river/medinipur_rivers_subarnarekha.html |access-date=2010-04-24 |publisher=midnapore.in}}</ref><ref>{{cite web |title=Next weekend you can be at ... Galudih |url=http://www.telegraphindia.com/1050501/asp/calcutta/story_4682404.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20050501051535/http://www.telegraphindia.com/1050501/asp/calcutta/story_4682404.asp |archive-date=May 1, 2005 |access-date=2010-04-24 |publisher=The Telegraph, 1 May 2005}}</ref> পৰম্পৰা অনুসৰি ৰাঁচীৰ ওচৰৰ পিস্কা নামৰ এখন গাঁৱত নদীখনৰ উৎপত্তিস্থলৰ ওচৰত সোণ খনন কৰা হৈছিল, সেয়েহে ইয়াৰ নাম সুবৰ্ণৰেখা বা "সোণৰ ৰেখা" নামেৰে নামাকৰণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |url = http://www.mapsofindia.com/jharkhand/geography-and-history/swarna-rekha.html |title = Swarna Rekha in Jharkhand |publisher = mapsofindia |access-date = 2010-04-24 |url-status = dead |archive-url = https://web.archive.org/web/20091103011348/http://www.mapsofindia.com/jharkhand/geography-and-history/swarna-rekha.html |archive-date = 2009-11-03 }}</ref><ref name="Subarnarekha River">{{cite web |url = http://www.rainwaterharvesting.org/crisis/river-subarna.htm |title = Subarnarekha River |publisher = rainwaterharvesting |access-date = 2010-04-24 |archivedate = 2010-05-10 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20100510193559/http://www.rainwaterharvesting.org/crisis/river-subarna.htm |deadurl = yes }}</ref> কিংবদন্তি অনুসৰি নদীৰ তলত সোণৰ লেখ-জোখ পোৱা গৈছিল। এতিয়াও মানুহে ইয়াৰ বালিচহীয়া তলত সোণৰ কণিকাৰ লেখ-জোখৰ সন্ধান কৰে। ==ধাৰা== [[File:Subarnarekha_river_in_Ghatshila,_Jharkhand.jpg|thumb| ঝাৰখণ্ডৰ ঘাটশিলাৰ সুবৰ্ণৰেখা নদী]] ঝাৰখণ্ডৰ ৰাজধানী ৰাঞ্চিৰ ওচৰত পিস্কা/নগ্ৰীৰ ওচৰত উৎপত্তি হোৱাৰ পিছত<ref>{{cite web |url =http://www.nih.ernet.in/nih_rbis/basin%20maps/SubernarekhA.htm |title =Hydrology and Water Resources Information System - Subernarekha Basin |access-date =2010-04-26 }}{{Dead link|date=June 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=no }}</ref><ref name=system>{{cite web|url =http://www.dowrorissa.gov.in/WaterResources/RiverSystemNBasinPlanning.pdf | title = River System & Basin Planning |access-date = 2010-04-24 }}</ref> সুবৰ্ণৰেখাই ৰাজ্যখনৰ ৰাচী, <ref>{{cite web|url =http://ranchi.nic.in/| title = Ranchi district|publisher = District administration |access-date = 2010-04-26 }}</ref> ছেৰাইকেলা খাৰছাৱন,<ref>{{cite web|url =http://www.seraikela.nic.in | title = Seraikela Kharswan|publisher = District administration |access-date = 2010-04-26 }}</ref> আৰু পূব সিংভূম<ref>{{cite web |url = http://www.jamshedpur.nic.in/ |title = East Singhbhum |publisher = District administration |access-date = 2010-04-26 |archivedate = 2018-08-05 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20180805061100/http://www.jamshedpur.nic.in/ |deadurl = yes }}</ref> জিলাৰ মাজেৰে বহু দূৰত্ব অতিক্ৰম কৰে। ইয়াৰ পিছত পশ্চিম বংগৰ পাছিম মেদিনীপুৰ জিলাৰ মাজেৰে ৮৩ কিলোমিটাৰ (৫২ মাইল) আৰু ওড়িশাৰ বালাচৌৰ জিলাৰ মাজেৰে কম দূৰত্বত বৈ যায়। তাতে ই ৭৯ কিলোমিটাৰ (৪৯ মাইল) বৈ গৈ তালছাৰীৰ ওচৰত বংগোপসাগৰৰ লগত মিলি যায়। নদীখনৰ মুঠ দৈৰ্ঘ্য ৩৯৫ কিলোমিটাৰ (২৪৫ মাইল)।<ref name=wris>{{cite web | title = Subarnarekha | publisher = Water Resources Information System of India| url =http://india-wris.nrsc.gov.in/wrpinfo/index.php?title=Subarnarekha| access-date = 2014-04-03}} </ref> ভাৰতৰ প্ৰায়বোৰ বহুৰাজ্যিক নদী অৱবাহিকাতকৈ সুবৰ্ণৰেখাৰ অৱবাহিকা সৰু। বৰষুণৰ দ্বাৰা পৰিচালিত নদীখনৰ নিষ্কাশন এলেকা ১৮,৯৫১ বৰ্গ কিলোমিটাৰ (৭,৩১৭ বৰ্গমাইল)<ref name=wris/> ===উপনৈসমূহ=== সুবৰ্ণৰেখাৰ প্ৰধান উপনৈসমূহ হ'ল খাৰকাই, ৰ'ৰো, কাঞ্চি, হাৰমু নদী, ডামৰা, কাৰু, চিংগুৰু, কাৰকাৰী, গুৰমা, গৰা, চিংডুবা, কোডিয়া, দুলুংগা, আৰু খাইজোৰী।<ref name=system/> জামছেদপুৰৰ এটা অঞ্চল সোণাৰি (দোমোহনী)ত খাৰকাই সুবৰ্ণৰেখাৰ লগত মিলি যায়।<ref>{{cite web |url = http://www.india9.com/i9show/Kharkai-River-73538.htm |title = Kharkai River |publisher = india9 |access-date = 2010-04-25 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20110606023516/http://www.india9.com/i9show/Kharkai-River-73538.htm |archivedate = 2011-06-06 |deadurl = yes }}</ref> [[File:Fishing at Subarnarekha river near Domohani (River meets).jpg|thumb|ডোমোহনীৰ ওচৰৰ সুবৰ্ণৰেখা নদীত (সুবৰ্ণৰেখা আৰু খাৰখাইৰ সংগমস্থলী) মাছ ধৰা।]] ===হুণ্ড্ৰু জলপ্ৰপাত=== [[File:Hundru falls.JPG|thumb|হুণ্ড্ৰু জলপ্ৰপাত]] ৯৮ মিটাৰ (৩২২ ফুট) উচ্চতাৰ পৰা ডুব যোৱা সুবৰ্ণৰেখা নদীৰ পাৰত হুণ্ড্ৰু জলপ্ৰপাত গঠন হয়। ইমান উচ্চতাৰ পৰা পানী সৰি পৰা দৃশ্যটো এক দৃষ্টিনন্দন দৃশ্য। অবিৰতভাৱে সৰি পৰা পানীয়ে মাটি খহনীয়াৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা বৈচিত্ৰময় শিলৰ গঠনে এই ঠাইখনৰ সৌন্দৰ্য্য আৰু অধিক বৃদ্ধি কৰে।<ref>{{cite web|url = http://www.mapsofindia.com/ranchi/tourism/hundru-falls.html | title = Hundru Falls Ranchi |publisher = Maps of India |access-date = 2010-04-20 }}</ref><ref>{{cite web|url = http://www.thehindubusinessline.com/life/2003/07/28/stories/2003072800130300.htm | title = The other side of this industrial city |publisher = The Hindu Business Line, 28 July 2003 |access-date = 2010-04-20 }}</ref><ref name=admin>{{cite web |url = http://ranchi.nic.in/waterfalls.htm |title = Hundru Falla |publisher = District administration |access-date = 2010-04-20 |archive-url = https://web.archive.org/web/20100124204713/http://ranchi.nic.in/waterfalls.htm |archive-date = 2010-01-24 |url-status = dead }}</ref> ===প্ৰদূষণ=== সুবৰ্ণৰেখা তাম আৰু ইউৰেনিয়াম অক্সাইডৰ ব্যাপক খনন হোৱা অঞ্চলৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যায়। অপৰিকল্পিত খনন কাৰ্য্যৰ ফলত নদীখন প্ৰদূষিত হয়। ছোটানাগপুৰ অঞ্চলত বসবাস কৰা জনজাতি জনগোষ্ঠীৰ জীৱন ৰেখা হিচাপে পৰিগণিত হৈছে সুবৰ্ণৰেখা আৰু জল প্ৰদূষণে তেওঁলোকৰ জীৱিকাৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলায়। ই মুৰিৰ এলুমিনিয়াম কাৰখানাৰ পৰা অধিক প্ৰদূষক লাভ কৰিছে।<ref name="Subarnarekha River"/> ===বানপানী=== সুবৰ্ণৰেখাৰ তলৰ অংশৰ কেইবাটাও অঞ্চল বিশেষকৈ ওড়িশা আৰু পশ্চিম বংগৰ উপকূলীয় অঞ্চল বান বিপদজনক অঞ্চলৰ ভিতৰত আছে। ওড়িশাৰ সুবৰ্ণৰেখাই ২০০৭ চনত পূৰ্বৰ সৰ্বোচ্চ বানপানীৰ স্তৰ (HFL) ১২.২ মিটাৰ (৪০ ফুট) অতিক্ৰম কৰি ১৯৯৭ চনৰ পূৰ্বৰ অভিলেখ অতিক্ৰম কৰিছিল।২০০৯ চনত নদীখনৰ ওপৰৰ জলাশয় অঞ্চলত হোৱা প্ৰচণ্ড বৰষুণৰ পিছত সুবৰ্ণৰেখাত ক্ষন্তেকীয়া বানপানীৰ সৃষ্টি হৈছিল।<ref>{{cite web |url = http://www.incois.gov.in/documents/isprs_presentations2009/Day3/Session%20II/Amit%20Bhattacharya.pdf |title = Generation of a Coastal Flood Hazard Zonation Map of Midnapur-Balasore Coast in Eastern India using Integrated Remote Sensing and GIS Techniques |publisher = Department of Geology and Geophysics Indian Institute of Technology, Kharagpur-721302 |access-date = 2010-04-25 |archivedate = 2011-07-16 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20110716085525/http://www.incois.gov.in/documents/isprs_presentations2009/Day3/Session%20II/Amit%20Bhattacharya.pdf |deadurl = yes }}</ref><ref>{{cite web |url = http://dsc.nrsc.gov.in:14000/DSC/Flood/HistoricFloods.jsp |title = Flood |publisher = NRSC Decision Support Centre |access-date = 2010-04-25 |archive-url = https://web.archive.org/web/20100224104422/http://dsc.nrsc.gov.in:14000/DSC/Flood/HistoricFloods.jsp |archive-date = 2010-02-24 |url-status = dead |archivedate = 2010-02-24 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20100224104422/http://dsc.nrsc.gov.in:14000/DSC/Flood/HistoricFloods.jsp |deadurl = yes }}</ref><ref>{{cite web|url = http://www.indiaenvironmentportal.org.in/taxonomy/term/864|title = Subarnarekha, Jalaka flowing above red mark|publisher = India Environment Portal|access-date = 2010-04-25|archivedate = 2010-10-17|archiveurl = https://web.archive.org/web/20101017234906/http://www.indiaenvironmentportal.org.in/taxonomy/term/864|deadurl = yes}}</ref> বানপানীৰ সময়ত জলেশ্বৰ, ভোগৰাই আৰু বালিয়াপাল ব্লকৰ বৃহৎ অঞ্চল আৰু ওড়িশাৰ বালাসোৰ জিলাৰ বাস্তা ব্লকৰ এটা সৰু পকেট ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়।<ref>{{cite web|url = http://baleswar.nic.in/dist_glance.htm|title = Subarnarekha river|publisher = Balasore district administration|access-date = 2010-04-25|archive-url = https://web.archive.org/web/20090822071811/http://baleswar.nic.in/dist_glance.htm|archive-date = 2009-08-22|url-status = dead}}</ref> পশ্চিম বংগৰ মেদিনীপুৰৰ কিছুমান অঞ্চলো বানপানীৰ ফলত ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছে।<ref name=midnapore/> == প্ৰকল্পসমূহ == [[File:Getalsud Dam.jpg|240px|thumb|গেটালছুদ জলাধাৰত সূৰ্যাস্ত]] === গেটালছুদ === সুবৰ্ণৰেখা নদীৰ ওপৰত গেটালছুদ জলাধাৰ অৱস্থিত। ই ৰাঞ্চীৰ পৰা ৪০ কিলোমিটাৰ পূবে আৰু নদীখনৰ উৎপত্তি স্থলৰ পৰা প্ৰায় ৫০ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। ১৯৭১ চনত সম্পূৰ্ণ হোৱা এই বহুমুখী জলাধাৰটো মূলতঃ ৰাঞ্চী চহৰ আৰু ইয়াৰ কাষৰীয়া উদ্যোগিক অঞ্চলৰ পানীৰ প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। বান্ধটোৰ উচ্চতা ৩৫.৫ মিটাৰ। চিকিদিৰিত দুটা শক্তিগৃহ আছে যাৰ প্ৰতিটোৰে ক্ষমতা ৬৫ মেগাৱাট। চিকিদিৰি জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পসমূহ ঝাৰখণ্ডৰ একমাত্ৰ জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প।<ref name=system/> === সুবৰ্ণৰেখা বহুমুখী প্ৰকল্প === সুবৰ্ণৰেখা বহুমুখী প্ৰকল্পৰ অধীনত সুবৰ্ণৰেখাৰ ওপৰত চাণ্ডিলত আৰু খাৰকাই নদীৰ ওপৰত চাইবাচাৰ ওচৰৰ ইচাত দুটা বান্ধ নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। ইয়াৰ উপৰিও গালুদিহত সুবৰ্ণৰেখাৰ ওপৰত আৰু আদিত্যপুৰৰ ওচৰৰ গাঞ্জিয়াত খাৰকাইৰ ওপৰত দুখন বেৰেজ আৰু এইবোৰৰ পৰা এটা খালৰ নেটৱৰ্ক নিৰ্মাণৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল। ওড়িশাত তিনিটা সৰু সংৰক্ষণ জলাধাৰ আৰু এটা খালৰ নেটৱৰ্ক আছে। ১৯৮২-৮৩ চনত আৰম্ভ হোৱা এই বহুমুখী প্ৰকল্পটো জলসিঞ্চন, জলবিদ্যুৎ উৎপাদন আৰু পানী যোগানৰ বাবে পৰিকল্পনা কৰা হৈছিল। চাণ্ডিল বান্ধ আৰু গালুদিহ বেৰেজৰ কাম প্ৰায় সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ বিপৰীতে অন্যান্য অংশসমূহ এতিয়াও অসম্পূৰ্ণ হৈ আছে।<ref name=system/><ref>{{cite journal|jstor = 4400253 | title = Subarnarekha Project – Singhbhum's Sorrow |url = https://archive.org/details/economic-political-weekly_1993-10-09_28_41/page/2194 | volume=28 |pages=2194–2196| last1 = Chadha | first1 = Ashish | journal = Economic and Political Weekly | year = 1993 | issue = 41 }}</ref> সুবৰ্ণৰেখা বেৰেজ প্ৰকল্পৰ (পশ্চিমবংগ) অধীনত পশ্চিমবংগৰ মেদিনীপুৰ জিলাত বছৰি ১,১৪,১৯৮ হেক্টৰ মাটিত জলসিঞ্চনৰ বাবে ভোছৰাঘাটৰ ওচৰত এখন বেৰেজ নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। ১৯৯৫-৯৬ চনত এই প্ৰকল্পটোৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য হাতত লোৱা হৈছিল।<ref>{{cite web|url = http://pib.nic.in/release/release.asp?relid=33636 | title = Subarnarekha Project |publisher = Press Information Bureau |access-date = 2010-04-24 }}</ref> [[File:Chandil Dam.JPG|thumb|left|সম্পূৰ্ণ হোৱা চাণ্ডিল বান্ধ]] চাণ্ডিল বান্ধ আৰু জলাধাৰৰ বাবে ১৭,০২৮ হেক্টৰ ভূমিৰ প্ৰয়োজন হৈছিল। ইচা বান্ধৰ ফলত ঝাৰখণ্ডৰ ৮,৫৮৫ হেক্টৰ আৰু ওড়িশাৰ ৪,৪১৫ হেক্টৰ ভূমি জলমগ্ন হৈছে। গাঞ্জিয়া বেৰেজৰ বাবে ২৬৬ হেক্টৰ আৰু গালুদিহ বেৰেজৰ বাবে ১৮০ হেক্টৰ ভূমিৰ প্ৰয়োজন হৈছিল। ১৯৭৫ চনত প্ৰকল্পটো আৰম্ভ হোৱাৰ পৰাই ইয়াৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ চলিছিল আৰু ১৯৭৮ চনত নিৰ্মাণস্থলীত প্ৰায় ১০,০০০ লোকে বান্ধটোৰ বিৰুদ্ধে বিক্ষোভ প্ৰদৰ্শন কৰিছিল।<ref>{{cite web |url = http://www.adb.org/water/topics/dams/pdf/tr12main.pdf |title = Dams, Indigenous Peoples and Ethnic Minorities |publisher = World Commission on Dams |access-date = 2010-04-24 |archive-url = https://web.archive.org/web/20110607014500/http://www.adb.org/water/topics/dams/pdf/tr12main.pdf |archive-date = 2011-06-07 |url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web |url = http://planningcommission.nic.in/reports/articles/ncsxna/art_dam.pdf |title = DAMS, DISPLACEMENT, POLICY AND LAW IN INDIA |access-date = 2010-04-24 |archivedate = 2010-03-05 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20100305083734/http://planningcommission.nic.in/reports/articles/ncsxna/art_dam.pdf |deadurl = yes }}</ref> প্ৰতিবাদকাৰীসকলৰ সমস্যা সমাধানৰ বাবে চৰকাৰে ১২,০০০ পৰিয়ালৰ বাবে ক্ষতিপূৰণ পেকেজ বৃদ্ধি কৰে আৰু ২,২০০ লোকে চৰকাৰী বিভাগত চাকৰি লাভ কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.telegraphindia.com/1030117/asp/ranchi/story_1581497.asp|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924114154/http://www.telegraphindia.com/1030117/asp/ranchi/story_1581497.asp|url-status=dead|archive-date=September 24, 2015|title=The Telegraph - Ranchi|website=www.telegraphindia.com|access-date=6 April 2018}}</ref> বৰ্তমান চাণ্ডিল বান্ধ, ইচা বান্ধ আৰু গালুদিহ বেৰেজৰ নিৰ্মাণ কাৰ্য সম্পূৰ্ণ হৈছে। এই বান্ধটো ঝাৰখণ্ডৰ অন্যতম জনপ্ৰিয় পৰ্যটনস্থলী। চাণ্ডিল বান্ধৰ ওচৰতে থকা সংগ্ৰহালয়টোত শিলালিপি আছে যিবোৰ প্ৰায় ২,০০০ বছৰ পুৰণি। == সুবৰ্ণৰেখা বন্দৰ == [[File:Dassam fall, ranchi.jpg|thumb|সুবৰ্ণৰেখাৰ সৈতে লগ হোৱাৰ পূৰ্বে কাঞ্চী নদীৰ ওপৰত দছম জলপ্ৰপাত]] ওড়িশা চৰকাৰে সুবৰ্ণৰেখা নদীৰ মুখত থকা কীৰ্তনীয়াত এটা গভীৰ সাগৰীয়, সকলো বতৰতে উপযোগী বন্দৰ প্ৰকল্পৰ বাবে চেন্নাইস্থিত 'ক্ৰিয়েটিভ পৰ্ট ডেভেলপমেণ্ট প্ৰাইভেট লিমিটেড'ৰ সৈতে এক বুজাবুজিৰ চুক্তিত স্বাক্ষৰ কৰিছে। কীৰ্তনীয়া বন্দৰ প্ৰকল্পটো ৫০ বছৰীয়া 'নিৰ্মাণ, স্বত্বাধিকাৰী, পৰিচালনা, অংশীদাৰিত্ব আৰু হস্তান্তৰ' (boost) ভিত্তিত গ্ৰহণ কৰা হৈছে। এই উন্নয়নমূলক কাম-কাজৰ ভিতৰত বন্দৰটোৰ পৰা ৫ নম্বৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ঘাইপথলৈ এক সমৰ্পিত ৰেল তথা পথ সংযোগ আৰু জ্লেশ্বৰত ৰেল নেটৱৰ্কৰ ব্যৱস্থা অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে।<ref>{{cite web |url = http://www.orissadiary.com/ShowBussinessNews.asp?id=3556 |title = Govt sign MOU to set up port in river Subarnarekha at Kirtania |access-date = 2010-04-24 |url-status = dead |archive-url = https://web.archive.org/web/20110725020726/http://www.orissadiary.com/ShowBussinessNews.asp?id=3556 |archive-date = 2011-07-25 |archivedate = 2011-07-25 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20110725020726/http://www.orissadiary.com/ShowBussinessNews.asp?id=3556 |deadurl = yes }}</ref><ref>{{cite web |url = http://www.ltramboll.com/portspg.htm |title = DEVELOPMENT OF PORT AT SUBARNAREKHA |access-date = 2010-04-24 |url-status = dead |archive-url = https://web.archive.org/web/20100310134704/http://www.ltramboll.com/portspg.htm |archive-date = 2010-03-10 |archivedate = 2010-03-10 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20100310134704/http://www.ltramboll.com/portspg.htm |deadurl = yes }}</ref> শেহতীয়াকৈ এই প্ৰকল্পটোক সুবৰ্ণৰেখা বন্দৰ হিচাপে অভিহিত কৰা হৈছে। ২০১৯ চনত ইয়াৰ আধাৰশিলা স্থাপন কৰা হৈছিল।<ref name="thehindu-1">{{cite web |title=Foundation stone laid for Subarnarekha port in Odisha |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/foundation-stone-laid-for-subarnarekha-port-in-odisha/article26262854.ece |website=The Hindu |access-date=12 February 2020 |language=en-IN |date=14 February 2019}}</ref> == চলচ্চিত্ৰ == [[ঋত্বিক ঘটক]]ৰ পৰিচালনাত ১৯৬৫ চনত ''সুবৰ্ণৰেখা'' নামৰ এখন বঙালী চলচ্চিত্ৰ মুক্তি পাইছিল। ঘটকৰ চিনেমাৰ কাহিনীসমূহত ১৯৪৭ চনৰ বঙ্গ বিভাজনৰ কৰুণ স্মৃতিৰ গভীৰ প্ৰভাৱ দেখা যায়। ''সুবৰ্ণৰেখা'' চিনেমাখনত ঘটকে "ঘৰৰ ধাৰণাটোক এক আৱেগিক স্থান হিচাপে চিত্ৰিত কৰিছে, যি সুবৰ্ণৰেখা নদীৰ দূৰৈৰ বিপৰীত পাৰটোৰ দৰেই এক প্ৰতীকী আৰু অপ্ৰাপ্য স্থানক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।"<ref>{{cite web |url = http://alsolikelife.com/shooting/2010/02/997-133-subarnarekha-the-golden-thread-1965-ritwik-ghatak/ |title = Subarnarekha – the Golden Thread, 1965, Ritwik Ghatak |publisher = Shooting Down Pictures. |access-date = 2010-04-24 |archivedate = 2010-02-23 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20100223080555/http://alsolikelife.com/shooting/2010/02/997-133-subarnarekha-the-golden-thread-1965-ritwik-ghatak/ |deadurl = yes }}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:নদী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ নদী]] 50oye3w1m11z3lkkx81ag51a6k1hu4i 0 130625 649170 572445 2026-11-02T18:08:28Z Dipankar Das 36094 649170 wikitext text/x-wiki '''শূদ্ৰ''' প্ৰাচীন ভাৰতীয় সমাজৰ চাৰি মুখ্য বৰ্ণৰ অন্যতম, যাক বৈদিক আৰু পৰৱৰ্তী সংস্কৃত সাহিত্যত সাধাৰণতে সেৱামূলক আৰু শ্ৰমভিত্তিক কাৰ্যৰ সৈতে সংযোগ কৰা হয়। [[বৰ্ণ ব্যৱস্থা]]ৰ তাত্ত্বিক কাঠামোত শূদ্ৰসকলক আন তিনিওটা বৰ্ণৰ, অৰ্থাৎ [[ব্ৰাহ্মণ]], [[ক্ষত্ৰিয়]] আৰু [[বৈশ্য]]ৰ তলত স্থান দিয়া হৈছিল।<ref>Dumont, L. (1980). Homo Hierarchicus: The Caste System and Its Implications. University of Chicago Press.</ref> == ঐতিহাসিক পটভূমি == শূদ্ৰ বৰ্ণৰ উল্লেখ [[বেদ|বৈদিক]] সাহিত্যত তুলনামূলকভাৱে সীমিতভাৱে পোৱা যায়। [[ঋগ্বেদ]]ৰ [[পুৰুষ সূক্ত]]ত শূদ্ৰক সমাজৰ চাৰিটা বৰ্ণৰ ভিতৰত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে, য'ত তেওঁলোকক প্ৰতীকীভাৱে দৈবিক পুৰুষৰ পদাংশৰ সৈতে সংযোজিত কৰা হৈছে।<ref>Jamison, S. W., & Brereton, J. P. (2014). The Rigveda: The Earliest Religious Poetry of India. Oxford University Press.</ref> বহু পণ্ডিতে এই সূক্তক ঋগ্বেদৰ অন্তিম স্তৰৰ সংযোজন বুলি বিবেচনা কৰে, যাৰ পৰা বৰ্ণ ধাৰণাৰ পলমকৈ হোৱা বিকাশৰ ইংগিত পোৱা যায়।<ref>Witzel, M. (1997). The development of the Vedic canon. In Inside the Texts, Beyond the Texts. Harvard Oriental Series.</ref> === বেদ আৰু ধৰ্মশাস্ত্ৰ === প্ৰাৰম্ভিক বৈদিক যুগত শূদ্ৰসকলৰ সামাজিক অৱস্থানৰ বিষয়ে পাঠ্য প্ৰমাণ সীমিতভাৱেহে উপলব্ধ। কোনো কোনো পণ্ডিতে, যেনে আৰ. থাপৰে, মত প্ৰকাশ কৰিছে যে এই সময়ছোৱাত বৰ্ণভিত্তিক সীমাৰ কঠোৰতা তুলনামূলকভাৱে কম আছিল।<ref>Thapar, R. (2002). Early India: From the Origins to AD 1300. Penguin.</ref> অন্তিম বৈদিক যুগত শূদ্ৰ বৰ্ণ অধিক স্পষ্টভাৱে সংজ্ঞায়িত হয় আৰু তেওঁলোকক মূলতঃ সেৱা আৰু শ্ৰমমূলক কৰ্তব্যৰ সৈতে সংযোগ কৰা হয়।<ref>Gonda, J. (1975). Vedic Literature (Saṃhitās and Brāhmaṇas). Harrassowitz.</ref> [[ধৰ্মশাস্ত্ৰ]]সমূহত শূদ্ৰসকলৰ সামাজিক কৰ্তব্য আৰু সীমা বিস্তৃতভাৱে আলোচনা কৰা হৈছে। এই সাহিত্যত শূদ্ৰসকলক প্ৰধানকৈ আন বৰ্ণসমূহক সেৱা আগবঢ়োৱাৰ কৰ্তব্য প্ৰদান কৰা হৈছে আৰু ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠানত তেওঁলোকৰ অংশগ্ৰহণ সীমিত বুলি উল্লেখ পোৱা যায়।<ref>Olivelle, P. (2004). Manu’s Code of Law: A Critical Edition and Translation of the Mānava-Dharmaśāstra. Oxford University Press.</ref> ==সামাজিক মূল্যায়ন== === শূদ্ৰ আৰু অৰ্থনৈতিক জীৱন === ইতিহাসবিদসকলে শূদ্ৰ বৰ্ণক ভাৰতীয় সমাজৰ দৈনন্দিন অৰ্থনৈতিক ক্ৰিয়াকলাপৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ হিচাপে বিশ্লেষণ কৰিছে। কৃষি-শ্ৰম, কাৰিকৰী কাৰ্য আৰু বিভিন্ন সেৱামূলক পেচাত শূদ্ৰ গোটসমূহৰ সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণ আছিল বুলি বহু আঞ্চলিক অধ্যয়নে সূচায়।<ref>Sharma, R. S. (2005). Early Medieval Indian Society. Orient BlackSwan.</ref> === বৰ্ণ আৰু জাতৰ সম্পৰ্ক === শূদ্ৰ বৰ্ণক প্ৰায়েই [[জাত]] প্ৰথাৰ সৈতে সংযুক্ত কৰা হয়, যদিও বৰ্ণ হৈছে তাত্ত্বিক শ্ৰেণীবিভাজন আৰু জাত হৈছে আঞ্চলিক, পেচাভিত্তিক সামাজিক গোট। বাস্তৱ সমাজত বহু জাতক শূদ্ৰ বৰ্ণৰ সৈতে সংযোগ কৰা হৈছিল, যদিও এই সংযোজন সময় আৰু অঞ্চল অনুসৰি ভিন্ন আছিল।<ref>Dirks, N. B. (2001). Castes of Mind: Colonialism and the Making of Modern India. Princeton University Press.</ref> === ঐতিহাসিক মূল্যায়ন === আধুনিক ইতিহাসবিদসকলে শূদ্ৰ বৰ্ণক এক স্থিৰ সামাজিক শ্ৰেণী নহয়, বৰঞ্চ ঐতিহাসিক পৰিস্থিতি অনুসৰি গঢ় লৈ উঠা এক গতিশীল পৰিচয় হিচাপে বিশ্লেষণ কৰে। শূদ্ৰ পৰিচয়ে বিভিন্ন যুগত ভিন্ন সামাজিক, অৰ্থনৈতিক আৰু আইনী অৰ্থ বহন কৰা দেখা যায়।<ref>Stein, B. (1998). A History of India. Blackwell.</ref> == তথ্য সংগ্ৰহ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:হিন্দু ধৰ্ম]] [[শ্ৰেণী:সামাজিক সম্প্ৰদায়]] h5c2aah86p2j6zwjffnit02u4izlyw8 0 130796 649308 605670 2026-11-03T09:41:25Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649308 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name = ৰঞ্জনী শেট্টাৰ | image = Ranjani portrait.jpg | alt = ভাৰতীয় শিল্পী ৰঞ্জনী শেট্টাৰ | caption = বৃহৎ আকাৰৰ ভাস্কৰ্য্য স্থাপনাৰ বাবে পৰিচিত ভাৰতীয় শিল্পী ৰঞ্জনী শেট্টাৰ | birth_date = {{birth year and age|1977}} | birth_place = [[বেংগালুৰু]], [[ভাৰত]] | nationality = ভাৰতীয় | education = বেচেলৰ অৱ ফাইন আৰ্টছ (BFA), মাষ্টাৰ অৱ ফাইন আৰ্টছ (MFA) | known_for = প্ৰাকৃতিক আৰু শিল্পগত সামগ্ৰী ব্যৱহাৰ কৰা বৃহৎ ভাস্কৰ্য্য স্থাপনা }} '''ৰঞ্জনী শেট্টাৰ''' (জন্ম ১৯৭৭) এগৰাকী [[ভাৰতীয়]] দৃষ্টিশিল্পী, যি বৃহৎ আকাৰৰ [[ভাস্কৰ্য]] স্থাপনা শিল্পৰ বাবে পৰিচিত।<ref name="The Phillips Collection">{{cite web |title=Ranjani Shettar: Earth Songs for a Night Sky |url=https://www.phillipscollection.org/event/2019-05-15-ranjani-shettar-earth-songs-night-sky |website=The Phillips Collection |date=16 May 2019 |access-date=4 November 2021}}</ref> তেওঁৰ শিল্পকৰ্মসমূহ মেট্ৰ’পলিটান মিউজিয়াম অৱ আৰ্ট, মিউজিয়াম অৱ মডাৰ্ণ আৰ্ট (MoMA), আৰু চান ফ্ৰান্সিস্কো মিউজিয়াম অৱ মডাৰ্ণ আৰ্টত প্ৰদৰ্শিত হৈছে।<ref>{{Cite web |title=New Work: Ranjani Shettar · SFMOMA |url=https://www.sfmoma.org/exhibition/new-work-ranjani-shettar/ |access-date=2019-12-05 |website=sfmoma.org}}</ref><ref>{{Cite web |title=Ranjani Shettar |url=https://www.moma.org/artists/37577 |access-date=2019-12-05 |website=The Museum of Modern Art}}</ref><ref name=":0">{{cite web |title=Ranjani Shettar: Seven ponds and a few raindrops |url=https://www.metmuseum.org/exhibitions/listings/2018/ranjani-shettar |access-date=2023-06-27 |website=The Metropolitan Museum of Art}}</ref> তেওঁৰ শিল্পকৰ্মসমূহ মেট্ৰ’পলিটান মিউজিয়াম অৱ আৰ্ট আৰু গুগেনহাইম মিউজিয়াম আৰু ফাউণ্ডেচনৰ স্থায়ী সংগ্ৰহত অন্তৰ্ভুক্ত। == ব্যক্তিগত জীৱন আৰু শিক্ষা == ৰঞ্জনী শেট্টাৰৰ জন্ম ১৯৭৭ চনত [[কৰ্ণাটক]]ৰ [[বেংগালুৰু]]ত হৈছিল। তেওঁ চিত্ৰকলাপৰিষদ, কৰ্ণাটকৰ কলেজ অৱ ফাইন আৰ্টছৰপৰা ভাস্কৰ্য বিষয়ত বেচেলৰ অৱ ফাইন আৰ্টছ (১৯৯৮) আৰু মাষ্টাৰ অৱ ফাইন আৰ্টছ (২০০০) ডিগ্ৰী লাভ কৰে। বৰ্তমান তেওঁ কৰ্ণাটক, [[ভাৰত]]ত বাস কৰি কৰ্মৰত আছে।<ref name="ArtsGov">{{Cite web|url=https://art.state.gov/personnel/ranjani_shettar/|title=Ranjani Shettar – Art in Embassies|website=U.S. Department of State|access-date=11 May 2025|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250502140318/http://art.state.gov/personnel/ranjani_shettar/|archivedate=2 May 2025|deadurl=yes}}</ref> == কেৰিয়াৰ == ২০০৪ চনত [[নিউয়ৰ্ক]] চহৰৰ টালৱাৰ গেলাৰীত অনুষ্ঠিত ''ইণ্ডিয়ান স্প্ৰিং'' শীৰ্ষক একক প্ৰদৰ্শনীৰ জৰিয়তে শেট্টাৰে তেওঁৰ প্ৰথম একক প্ৰদৰ্শনী আয়োজন কৰে।<ref>{{cite web|url=https://www.talwargallery.com/exhibitions/ranjani-shettar11#tab:slideshow; tab-1:slideshow|title=RANJANI SHETTAR: The Indian Spring|website=Talwar Gallery|access-date=2023-06-27}}</ref> তেওঁৰ শিল্পকৰ্মসমূহৰ ওপৰত নেচনেল গেলেৰী অৱ ভিক্টোৰিয়া, মেলবৰ্ণৰ দৰে প্ৰতিষ্ঠানৰ লগতে টালৱাৰ গেলেৰী আৰু মেৰিয়ান গুডমেন গেলেৰীৰপৰা প্ৰকাশনা প্ৰকাশ পাইছে।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=-XVAuAAACAAJ|title=Ranjani Shettar: Dewdrops and Sunshine|last1=Baker|first1=Alex|last2=Shettar|first2=Ranjani|date=2011|publisher=National Gallery of Victoria|isbn=978-0-7241-0349-2}}</ref> তেওঁ হেব্বাৰ ফাউণ্ডেচন এৱাৰ্ড (১৯৯৯, ২০০৩), চাৰ্লছ ৱালেছ ট্ৰাষ্ট এৱাৰ্ড (২০০৪), সংস্কৃতি বঁটা (২০০৮) আৰু আদিত্য বিক্ৰম বিৰলা কলাকাৰণ পুৰস্কাৰ (২০১১) লাভ কৰিছে।<ref>{{Cite web |title=Ranjani Shettar Biography |url=https://www.artnet.com/artists/ranjani-shettar/biography |access-date=2025-05-11 |website=www.artnet.com}}</ref> ২০২৩ চনত [[লণ্ডন]]ৰ বাৰ্বিকান চেণ্টাৰত ''ক্লাউড ছংচ আন দ্য হ'ৰাইজ'ন'' শীৰ্ষক প্ৰদৰ্শনীৰ জৰিয়তে ইউৰোপত তেওঁৰ প্ৰথম বৃহৎ প্ৰতিষ্ঠানিক প্ৰদৰ্শনী অনুষ্ঠিত হয়।<ref>{{Cite web|url=https://www.barbican.org.uk/our-story/press-room/ranjani-shettar-cloud-songs-on-the-horizon|title=Press Room: Ranjani Shettar – Cloud Songs on the Horizon|website=Barbican Centre|access-date=2023-07-12}}</ref> == শিল্পকৰ্ম == শেট্টাৰৰ শিল্পকৰ্মত [[মৌমাখি]], [[কাঠ]], প্ৰাকৃতিক ৰং, উদ্ভিজ্জ পেষ্ট, লেকাৰ, ইস্পাত আৰু [[কাপোৰ]] আদি সামগ্ৰী ব্যৱহৃত হয়।<ref name=":0" /> তেওঁৰ কৰ্মপদ্ধতিত ভাৰতীয় পৰম্পৰাগত শিল্পকলাৰ প্ৰভাৱ স্পষ্টভাৱে পৰিলক্ষিত হয়। তেওঁৰ উল্লেখযোগ্য শিল্পকৰ্মসমূহৰ ভিতৰত ''ছেভেন পণ্ডচ এণ্ড এ ফিউ ৰেইন ড্ৰপচ'' (২০১৭), ''জাষ্ট এ বিট ম'ৰ'' (২০০৫–২০০৬), ''টাছ যি ন'ট'' (২০০৬–২০০৭) আদি অন্তৰ্ভুক্ত। == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== # [https://www.talwargallery.com/news/washington-city-press2 Washington City Press, Ranjani Shettar's Earth Songs for a Night Sky, June 2019] # [https://www.talwargallery.com/news/the-new-york-times-style-magazine The New York Times Style Magazine, The South Asian Artists Making Their Mark on the Western Scene, December 2018.] # [https://www.talwargallery.com/news/artforum10 Artforum, Ranjani Shettar The Metropolitan Museum of Art, September 2018.] # [https://www.talwargallery.com/news/mint4 Mint, Ranjani Shettar: Making Waves with Wood, July 2017.] # [https://www.nytimes.com/2014/09/12/arts/design/ranjani-shettar-night-skies-and-daydreams.html The New York Times, Ranjani Shettar: Night Skies and Daydreams, September 2014.] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় নাৰী]] iyb16x6fjrdobklo3kp9ok0kz2wztfb 0 131596 649160 578214 2026-11-02T15:19:49Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 5 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649160 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = জমীন কি দোস্ত | image = WilliminaLeonoraArmstrong1913.png | alt = পাগুৰি আৰু চোলা পিন্ধা এগৰাকী শ্বেতাংগ মহিলা, আদেশ বা আশীৰ্বাদৰ ইংগিতত এটা হাত ওপৰলৈ তুলি লোৱা। | caption = উইলিমিনা লিওনোৰা আৰ্মষ্ট্ৰং, ১৯১৩ চনৰ এখন বাতৰি কাকতৰ পৰা। | birth_name = উইলিমিনা লিওনোৰা আৰ্মষ্ট্ৰং | birth_date = ১৮৬৬ চনৰ ১৪ আগষ্ট | birth_place = নেব্ৰাস্কা | death_date = ১৯৪৭ চনৰ ২ নৱেম্বৰ | death_place = লছ এঞ্জেলছ, কেলিফৰ্ণিয়া | occupation = চিকিৎসক, লেখক, প্ৰবক্তা | notable_works = ''ইনচেন্স অৱ চেণ্ডেলউড'' (১৯০৪)<br> ''ছন অৱ পাৱাৰ'' (১৯২০, [[উইল লেভিংটন কমফৰ্ট]]ৰ সৈতে) | relatives = [[চেলেনি আৰ্মষ্ট্ৰং-হপকিন্স]] (ভগ্নী) }} '''জমীন কি দোস্ত'''; পোছাকী নাম: উইলিমিনা লিওনোৰা আৰ্মষ্ট্ৰং, জন্ম: ১৪ আগষ্ট, ১৮৬৬ চন – মৃত্যু: ২ নৱেম্বৰ, ১৯৪৭ চন; আছিল এগৰাকী আমেৰিকান চিকিৎসক, লেখিকা আৰু প্ৰবক্তা। তেওঁৰ গ্ৰন্থ ''ইনচেন্স অৱ চেণ্ডেলউড'' (১৯০৪)<ref name=":2">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=5hNKAAAAIAAJ|title=Incense of Sandalwood|last=Armstrong|first=Willimina Leonora|date=1904|publisher=Baumgardt Publishing Company|language=en}}</ref> আৰু উইল লেভিংটন কম্ফৰ্টৰ সহযোগত লিখা আৰু ''ছন অৱ পাৱাৰ'' (১৯২০) নামেৰে প্ৰকাশিত ভাৰতৰ কাহিনীৰ বাবে তেওঁ বেছিকৈ পৰিচিত।<ref name="auto">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=niQqxQEACAAJ&q=inauthor:%22Zamin+Ki+Dost%22|title=Son of Power|last=Dost|first=1866-1947; Comfort Will Levington Zamin Ki|date=2006|publisher=Project Gutenberg.|language=en}}</ref> ==প্ৰাথমিক জীৱন আৰু শিক্ষা== ১৮৬৬ চনত নেব্ৰাস্কাত উইলিয়াম লিঅ'নাৰ্ড আৰ্মষ্ট্ৰং আৰু এলিজাবেথ ছামাৰ্ছ আৰ্মষ্ট্ৰং (১৮৩০-১৮৭০)ৰ কন্যা উইলিমিনা লিওনোৰা আৰ্মষ্ট্ৰঙৰ জন্ম হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=http://id.loc.gov/authorities/names/no95051533.html|title=LC Linked Data Service: Authorities and Vocabularies (Library of Congress)|last=Congress|first=The Library of|website=id.loc.gov|access-date=2020-01-11}}</ref> তেওঁৰ পিতৃ আমেৰিকাৰ গৃহ-যুদ্ধত ইউনিয়ন আৰ্মীৰ অস্ত্ৰোপচাৰ বিশেষজ্ঞ আছিল। ফিলাডেলফিয়াত তেওঁ শিক্ষা লাভ কৰিছিল।<ref name=":0">{{Cite web|url=https://snaccooperative.org/ark:/99166/w6x92bvd|title=Zamin Ki Dost, 1866-1947 - Social Networks and Archival Context|website=snaccooperative.org|access-date=2020-01-11}}</ref> ==কেৰিয়াৰ== ১৮৮৭ চনত তেওঁ চিকিৎসা মিছনেৰী হিচাপে ভাৰতলৈ যায় আৰু তেওঁৰ ডাঙৰ ভগ্নী চিকিৎসক [[চেলেনি আৰ্মষ্ট্ৰং-হপকিন্স]]ৰ সৈতে সেৱা আগবঢ়ায়।<ref name=":1">{{Cite web|url=https://oac.cdlib.org/findaid/ark:/13030/kt2n39p5nm/|title=Finding Aid for the Zamin Ki Dost Papers, 1930-1960|website=oac.cdlib.org|access-date=2020-01-11}}</ref> ১৯০১ চনত তেওঁ লছ এঞ্জেলছত দৰ্শনৰ শিক্ষক,<ref>{{Cite news|date=1906-12-21|title=Institute Sessions|pages=10|work=The Pomona Progress|url=https://www.newspapers.com/clip/59394520/institute-sessions/|access-date=2020-09-16|via=Newspapers.com}}</ref> আৰু গল্প আৰু কবিতা লিখি বসতি স্থাপন কৰে।<ref name=":0" /> ১৯০৪ চনত তেওঁ ''ইনচেন্স অৱ চেণ্ডেলউদ'' নামৰ কিতাপখন প্ৰকাশ কৰে য'ত তেওঁ ভাৰতত বাস কৰাৰ অভিজ্ঞতা লিপিৱদ্ধ কৰে।<ref name=":1" /> উইল লেভিংটন কম্ফৰ্টৰ সহযোগত ছন অৱ পাৱাৰ হিচাপে প্ৰকাশিত ''জমীন কি দোস্ত'' নামৰ কলম নামেৰে ভাৰতৰ আঠাইশটা গল্প লিখিছিল।<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=jcCrQC8rBPgC|title=Southern California: An Island on the Land|last=McWilliams|first=Carey|date=1973|publisher=Gibbs Smith|isbn=978-0-87905-007-8|pages=255|language=en}}</ref> তেওঁ গীতো ৰচনা কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://franklin.library.upenn.edu/catalog?utf8=%E2%9C%93&search_field=keyword&q=Zamin+Ki+dost|title=Zamin Ki dost - Franklin Search Results|website=franklin.library.upenn.edu|access-date=2020-01-11}} {{Dead link|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ১৯১৩ চনত আৰ্মষ্ট্ৰঙে সম্মোহনৰদ্বাৰা তেওঁৰ এগৰাকী ছাত্ৰৰপৰা ঋণ ল'বলৈ বাধ্য কৰাই মামলা কৰা হয়।<ref>{{Cite news|date=1913-09-06|title=Asks Law to Wrest Cash from Grip of Occult|pages=11|work=The Los Angeles Times|url=https://www.newspapers.com/clip/59393696/asks-law-to-wrest-cash-from-grip-of/|access-date=2020-09-16|via=Newspapers.com}}</ref> ==মৃত্যু== ১৯৪৭ চনত উইলিমিনা লিওনোৰা আৰ্মষ্ট্ৰঙৰ মৃত্যু হয় আৰু তেওঁক কেলিফৰ্ণিয়াৰ চিলমাৰৰ গ্লেন হেভেন মেম’ৰিয়েল পাৰ্কত সমাধিস্থ কৰা হয়। তেওঁৰ গৱেষণা পত্ৰসমূহ বিশেষ সংগ্ৰহ বিভাগৰ ইউচিএলএ লাইব্ৰেৰীত আছে।<ref>[http://pdf.oac.cdlib.org/pdf/ucla/mss/zamin740.pdf Finding Aid for the Zamin Ki Dost Papers, 1930-1960] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220420004005/http://pdf.oac.cdlib.org/pdf/ucla/mss/zamin740.pdf |date=2022-04-20 }}, UCLA Library, Department of Special Collections.</ref> ==কৃতিত্ব== ====কিতাপ==== তলত উল্লেখ কৰা গ্ৰন্থসমূহৰ উপৰি তেওঁ কেইবাটাও উল্লেখযোগ্য গীতো ৰচনা কৰিছিল। *১৯০৪ – উইলিমিনা লিওনোৰা আৰ্মষ্ট্ৰং, ইনচেন্স অৱ দ্য চেণ্ডেলউড<ref name=":2" /> *১৯২০ – উইল লেভিংটন কম্ফৰ্ট, উইলিমিনা লিওনোৰা আৰ্মষ্ট্ৰং, ছন অৱ পাৱাৰ<ref name="auto"/> *১৯৩১ – উইল লেভিংটন কম্ফৰ্ট, জমীন কি দোস্ত, কেৰ'লিন ৰেনাৰ, বেষ্টিয়েন উণ্ড হাইলিগে<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=aidFAAAAIAAJ&q=inauthor:%22Zamin+Ki+Dost%22|title=Bestien und Heilige|last1=Comfort|first1=Will Levington|last2=Dost|first2=Zamin Ki|last3=Renner|first3=Caroline|date=1931|publisher=Transmare Verlag|language=de}}</ref> *১৯৫৭ – এছেন্সিয়েল থিংছ টু নো এণ্ড ডু, নূৰ ঝানে সংকলিত কৰে<ref>{{Cite web|url=https://catalog.library.ucla.edu/vwebv/holdingsInfo?searchId=567&recCount=50&recPointer=0&bibId=6273040&searchType=7|title=Essential things to know and do, New Age Publishing|date=1957|website=UCLA Library}}</ref> === গীত === * ১৯০৮ – জমীন কী দোস্ত, ''হেভ নো ফিয়েৰ''<ref>{{Cite web|url=https://franklin.library.upenn.edu/catalog/FRANKLIN_9923575813503681|title=Have no fear|last=Zamin Ki Dost|date=1918|website=franklin.library.upenn.edu|access-date=2020-01-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200111200037/https://franklin.library.upenn.edu/catalog/FRANKLIN_9923575813503681|archivedate=2020-01-11|deadurl=yes}}</ref> * ১৯০৮ – জমীন কী দোস্ত, ''আৰ্মাগেদন ''<ref>{{Cite web|url=https://franklin.library.upenn.edu/catalog/FRANKLIN_9923575793503681|title=Armageddon|last=Zamin Ki Dost|date=1918|website=franklin.library.upenn.edu|access-date=2020-01-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200111200036/https://franklin.library.upenn.edu/catalog/FRANKLIN_9923575793503681|archivedate=2020-01-11|deadurl=yes}}</ref> * ১৯০৮ – জমীন কী দোস্ত, ''লাইট অফ মাই আইজ''<ref>{{Cite web|url=https://franklin.library.upenn.edu/catalog/FRANKLIN_9923575783503681|title=Light of my eyes|last=Zamin Ki Dost|date=1918|website=franklin.library.upenn.edu|access-date=2020-01-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200111200034/https://franklin.library.upenn.edu/catalog/FRANKLIN_9923575783503681|archivedate=2020-01-11|deadurl=yes}}</ref> *১৯০৮ – জমীন কী দোস্ত, ''আই হিয়েৰ হিজ ভয়েচ কলিং মি''<ref>{{Cite web|url=https://franklin.library.upenn.edu/catalog/FRANKLIN_9923575803503681|title=I hear his voice calling me|last=Zamin Ki Dost|date=1918|website=franklin.library.upenn.edu|access-date=2020-01-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200111200608/https://franklin.library.upenn.edu/catalog/FRANKLIN_9923575803503681|archivedate=2020-01-11|deadurl=yes}}</ref> *১৯০৮ – জমীন কী দোস্ত, ''আমেৰিকা ইনভিন্সিবল; অফিচ ফৰ আৱাৰ ডেড''<ref>{{Cite web|url=https://franklin.library.upenn.edu/catalog/FRANKLIN_9923576573503681|title=America invincible; Office for our dead/|last=Zamin Ki Dost|date=1918|website=franklin.library.upenn.edu|access-date=2020-01-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200111200609/https://franklin.library.upenn.edu/catalog/FRANKLIN_9923576573503681|archivedate=2020-01-11|deadurl=yes}}</ref> আদি। ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:আমেৰিকাৰ মহিলা চিকিৎসক]] [[শ্ৰেণী:লেখিকা]] [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] hqtb3logjx0s4cspse2oqvd78rnpn3q 0 131829 649204 595959 2026-11-02T22:12:59Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649204 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = বিলি আইলিশ | image = BillieEilishO2140725-39 - 54665577407 (cropped).jpg | caption = ২০২৫ চনত বিলি আইলিশ | birth_name = বিলি আইলিশ পাইৰেট বেয়াৰ্ড অ’ক’নেল | birth_date = {{Birth date and age|2001|12|18}} | birth_place = লছ এঞ্জেলছ, কেলিফ’ৰ্ণিয়া, [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] | occupation = গায়িকা-গীতিকাৰ | years_active = ২০১৫–বৰ্তমান | module = {{Infobox musical artist | embed = yes | instrument = {{flatlist| * কণ্ঠ * উকুলেলে * গিটাৰ * পিয়ানো }} | genre = {{flatlist| * পপ * অভঁ-গাৰ্দ }} | label = {{flatlist| * ডাৰ্কৰুম * ইণ্টাৰস্কোপ ৰেকৰ্ডছ }} }} | website = {{URL|https://www.billieeilish.com}} }} '''বিলি আইলিশ পাইৰেট বেয়াৰ্ড অ’কনেল''' (জন্ম: ১৮ ডিচেম্বৰ, ২০০১) এজন আমেৰিকান গায়িকা-গীতিকাৰ।<ref name="britannica">{{Cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Billie-Eilish |title=Billie Eilish |website=Encyclopaedia Britannica |publisher=Encyclopaedia Britannica, Inc. |access-date=১৯ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬ |language=en}}</ref> সুকীয়া সংগীতধ্বনি আৰু কণ্ঠশৈলীৰ বাবে পৰিচিত আইলিশ ২০২০-ৰ দশকৰ পপ সংস্কৃতিৰ এগৰাকী উল্লেখযোগ্য ব্যক্তিত্ব হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। ২০১৫ চনত তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে জনসাধাৰণৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰে তেওঁৰ প্ৰথম একক গীত “অ’চেন আইজ”ৰ জৰিয়তে, যি চাউণ্ডক্লাউডত প্ৰকাশ পাইছিল আৰু তেওঁৰ ভাতৃ ফিনিয়াছ অ’কনেলে লিখি প্ৰযোজনা কৰিছিল।<ref>{{Cite web |url=https://www.rollingstone.com/music/music-features/billie-eilish-ocean-eyes-early-career-777563/ |title=How Billie Eilish’s ‘Ocean Eyes’ Changed Everything |website=Rolling Stone |publisher=Rolling Stone, LLC |access-date=১৯ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬ |language=en }}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ২০১৭ চনত তেওঁ তেওঁৰ প্ৰথম ইপি ''ড’ণ্ট স্মাইল এট মি'' মুক্তি কৰে, যি আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ, যুক্তৰাজ্য আৰু অষ্ট্ৰেলিয়াকে ধৰি বিভিন্ন দেশত বাণিজ্যিকভাৱে সফল হয়।<ref>{{Cite web |url=https://www.allmusic.com/album/dont-smile-at-me-mw0003093658 |title=Don’t Smile at Me – Billie Eilish |website=AllMusic |publisher=AllMusic |access-date=১৯ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬ |language=en}}</ref> আইলিশৰ প্ৰথম ষ্টুডিঅ’ এলবাম ''ৱেন উই অল ফল এছলিপ, ৱেৰ ডু উই গো?'' (২০১৯) ইউ এছ বিলবোৰ্ড ২০০ আৰু ইউ কে এলবাম চাৰ্টত শীৰ্ষস্থানত আত্মপ্ৰকাশ কৰে আৰু সেই বছৰৰ অন্যতম অধিক বিক্ৰী হোৱা এলবাম হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref>{{Cite web |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/billie-eilish-when-we-all-fall-asleep-billboard-200-number-one-8504705/ |title=Billie Eilish Debuts at No. 1 on Billboard 200 |website=Billboard |publisher=Billboard |access-date=১৯ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬ |language=en}}</ref> ইয়াৰ একক “বেড গাই” আমেৰিকাৰ বিলবোৰ্ড হট ১০০-ত শীৰ্ষস্থান দখল কৰে আৰু একবিংশ শতিকাত জন্মগ্ৰহণ কৰা শিল্পীৰ ভিতৰত এনে সাফল্য অৰ্জন কৰা প্ৰথম গীত হিচাপে পৰিগণিত হয়; গীতটো ৰেকৰ্ডিং ইণ্ডাষ্ট্ৰী এছ’চিয়েচন অৱ আমেৰিকা (RIAA)ৰদ্বাৰা ডাইমণ্ড প্ৰমাণিত হয়।<ref>{{Cite web |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/billie-eilish-bad-guy-number-one-hot-100-8526174/ |title=‘Bad Guy’ Hits No. 1 on Hot 100 |website=Billboard |publisher=Billboard |access-date=১৯ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬ |language=en}}</ref> পিছৰ বছৰত আইলিশে জেমছ বণ্ড চলচ্চিত্ৰ ''ন’ টাইম টু ডাই''ৰ বাবে শীৰ্ষক গীত “ন’ টাইম টু ডাই” পৰিৱেশন কৰে, যি যুক্তৰাজ্যৰ একক চাৰ্টত শীৰ্ষস্থান লাভ কৰে আৰু ২০২২ চনত শ্ৰেষ্ঠ মৌলিক গীত শাখাত একাডেমী বঁটা লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2022 |title=94th Academy Awards Winners |website=Oscars.org |publisher=Academy of Motion Picture Arts and Sciences |access-date=১৯ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬ |language=en}}</ref> আইলিশৰ দ্বিতীয় ষ্টুডিঅ’ এলবাম ''হেপিয়াৰ দ্যান এভাৰ'' (২০২১) একাধিক দেশৰ চাৰ্টত শীৰ্ষস্থান দখল কৰে।<ref>{{Cite web |url=https://www.billboard.com/music/pop/billie-eilish-happier-than-ever-album-review-9608730/ |title=Billie Eilish’s ‘Happier Than Ever’ Review |website=Billboard |publisher=Billboard |access-date=১৯ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬ |language=en}}</ref> ইয়াৰ এককসমূহ “মাই ফিউচাৰ”, “থেৰফ’ৰ আই এম”, “হেপিয়াৰ দ্যান এভাৰ” আৰু “ইউৰ পাৱাৰ” আমেৰিকা আৰু যুক্তৰাজ্যৰ শীৰ্ষ দহত স্থান লাভ কৰে। তেওঁ সহযোগীভাৱে লিখি আৰু পৰিৱেশন কৰা “হোৱাট ৱাজ আই মেড ফৰ?” গীতটো ফেণ্টাচি চলচ্চিত্ৰ ''বাৰ্বি'' (২০২৩)ৰ বাবে প্ৰস্তুত কৰা হৈছিল; গীতটোৱে তেওঁক দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে একাডেমী বঁটা প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite web |url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2024 |title=96th Academy Awards Winners |website=Oscars.org |publisher=Academy of Motion Picture Arts and Sciences |access-date=১৯ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬ |language=en}}</ref> তেওঁৰ তৃতীয় এলবাম ''হিট মি হাৰ্ড এণ্ড চফ্ট'' (২০২৪) সমালোচকৰ প্ৰশংসা লাভ কৰে আৰু “লাঞ্চ” আৰু “বাৰ্ডছ অৱ এ ফেদাৰ” শীৰ্ষ পাঁচত স্থান লাভ কৰা গীতসমূহ অন্তৰ্ভুক্ত কৰে; পিছৰটোৱে বিলবোৰ্ড গ্লোবেল ২০০-ত তেওঁৰ প্ৰথম নম্বৰ-একা হয়।<ref>{{Cite web |url=https://www.billboard.com/music/chart-beat/billie-eilish-birds-of-a-feather-global-200-number-one-1235678901/ |title=Billie Eilish Scores First Global 200 No. 1 |website=Billboard |publisher=Billboard |access-date=১৯ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬ |language=en}}</ref> আইলিশে দুটা একাডেমী বঁটা, দহটা গ্ৰেমী বঁটা, নটা আমেৰিকান মিউজিক বঁটা, বিশটা গিনিজ ৱৰ্ল্ড ৰেকৰ্ড, আঠটা এমটিভি ভিডিঅ’ মিউজিক বঁটা, চাৰিটা ব্ৰিট বঁটা আৰু দুটা গোল্ডেন গ্লোব বঁটা লাভ কৰিছে।<ref name="britannica" /> গ্ৰেমীৰ ইতিহাসত তেওঁ দ্বিতীয়গৰাকী শিল্পী আৰু একমাত্ৰ মহিলা যিয়ে একে অনুষ্ঠানতে চাৰিওটা সাধাৰণ ক্ষেত্ৰ শাখা—বছৰৰ ৰেকৰ্ড, বছৰৰ এলবাম, বছৰৰ গীত আৰু শ্ৰেষ্ঠ নতুন শিল্পী—বিজয়ী হয়। ২০১৯ চনত তেওঁক ''টাইম'' আলোচনীৰ উদ্বোধনী টাইম ১০০ নেক্সট তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয় আৰু ২০২১ চনত টাইম ১০০ তালিকাত স্থান দিয়া হয়।<ref>{{Cite web |url=https://time.com/collection/time-100-next-2019/5718845/billie-eilish/ |title=Billie Eilish: The 100 Next |website=Time |publisher=Time USA, LLC |access-date=১৯ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬ |language=en }}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ২০২২ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত তেওঁক বিবিচি ১০০ মহিলাৰ অন্যতম হিচাপে সন্মানিত কৰা হয়।<ref>{{Cite web |url=https://www.bbc.com/news/world-63898269 |title=BBC 100 Women 2022: Billie Eilish |website=BBC News |publisher=BBC |access-date=১৯ ফেব্ৰুৱাৰী ২০২৬ |language=en }}{{Dead link|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> তেওঁ জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ সজাগতা, মহিলাৰ প্ৰজনন অধিকাৰ আৰু লিংগ সমতাৰ দৰে বিষয়ত ৰাজনৈতিক সক্ৰিয়তা প্ৰদৰ্শন কৰি আহিছে। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == [[File:Billie Eilish and Maggie Baird Nov 2018.png|thumb|upright=0.95|২০১৮ চনৰ নৱেম্বৰত মাতৃ মেগি বেয়াৰ্ডৰ সৈতে আইলিশ]] '''বিলি আইলিশ পাইৰেট বেয়াৰ্ড অ’কনেল'''<ref>{{Cite news |last=Savage |first=Mark |date=July 15, 2017 |title=Billie Eilish: Is she pop's best new hope? |url=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-40580489 |access-date=March 15, 2025 |agency=BBC News}}</ref> ১৮ ডিচেম্বৰ, ২০০১ তাৰিখে কেলিফ’ৰ্ণিয়াৰ লছ এঞ্জেলছত জন্মগ্ৰহণ কৰে।<ref>{{cite magazine|first=Keith|last=Caulfield|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/8545478/billie-eilish-when-we-all-fall-asleep-biggest-album-2019| title= The Year in Charts 2019: Billie Eilish's 'When We All Fall Asleep...' Is Biggest Album of the Year| magazine= Billboard|date= December 5, 2019|access-date= December 31, 2019|url-access= subscription| archive-url= https://web.archive.org/web/20191226080532/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/8545478/billie-eilish-when-we-all-fall-asleep-biggest-album-2019|archive-date= December 26, 2019|url-status= live}}</ref> তেওঁ অভিনেত্ৰী আৰু শিক্ষিকা মেগি বেয়াৰ্ড<ref>{{cite web| title= Maggie Baird |url= https://www.groundlings.com/people/maggie-baird |publisher=The Groundlings|access-date= November 17, 2019|archive-url= https://web.archive.org/web/20191116235106/https://www.groundlings.com/people/maggie-baird|archive-date= November 16, 2019|url-status= live}}</ref><ref>{{cite magazine| url=https://www.wmagazine.com/story/billie-eilish-fun-facts-no-soda-list|title=Billie Eilish Isn't Allowed to Drink Soda|magazine=W |date=July 31, 2019|accessdate=June 28, 2021|archive-date=June 28, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210628185517/https://www.wmagazine.com/story/billie-eilish-fun-facts-no-soda-list|url-status=live}}</ref> আৰু অভিনেতা পেট্ৰিক অ’কনেলৰ কন্যা।<ref name="Gomez">{{cite magazine |last1=Gomez |first1=Jasmine |title=Here's Everything You Need to Know About Billie Eilish's Parents and Brother, Finneas |url=https://www.seventeen.com/celebrity/music/a29073914/billie-eilish-parents-family-siblings/ |website=Seventeen |date=September 16, 2019|access-date=December 21, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200107182656/https://www.seventeen.com/celebrity/music/a29073914/billie-eilish-parents-family-siblings/|archive-date=January 7, 2020 |url-status=live }}</ref> দুয়োজনে সংগীতজ্ঞো আছিল আৰু আইলিশৰ সংগীত ভ্ৰমণত কাম কৰে।<ref name="Buzz">{{cite web|first=Alessa|last=Dominguez|url=https://www.buzzfeednews.com/article/pdominguez/is-billie-eilish-really-that-weird|title=Is Billie Eilish Really That "Weird?"|work=BuzzFeed News|date=August 17, 2019|access-date=December 2, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190902185411/https://www.buzzfeednews.com/article/pdominguez/is-billie-eilish-really-that-weird|archive-date=September 2, 2019|url-status=live}}</ref><ref name="Tatiana">{{cite magazine|first=Tatiana|last=Cirisano|url=https://www.billboard.com/music/pop/finneas-oconnell-interview-billie-eilish-brother-co-writer-8504254/|title=Sibling Revelry: Finneas, Billie Eilish's Brother & Co-Writer, Steps Out|magazine=Billboard|date=March 27, 2019|access-date=December 2, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190401144913/https://www.billboard.com/articles/columns/pop/8504254/finneas-oconnell-interview-billie-eilish-brother-co-writer|archive-date=April 1, 2019|url-status=live}}</ref> আইলিশ আইৰিছ আৰু স্কটিছ বংশোদ্ভূত।<ref>{{Cite magazine|url=https://www.hotpress.com/music/an-interview-with-billie-eilish-pops-ferocious-new-enigma-21675864|title=An Interview with Billie Eilish: Pop's Ferocious New Enigma|last=Power|first=Ed|magazine=Hot Press|date=February 1, 2018|access-date=November 8, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181108070507/https://www.hotpress.com/music/an-interview-with-billie-eilish-pops-ferocious-new-enigma-21675864|archive-date=November 8, 2018|url-status=live}}</ref> তেওঁৰ মাজনাম “আইলিশ” আইৰিছ যুগল সংযুক্ত যমজ কেটি আৰু আইলিশ হলটনৰ ওপৰত নিৰ্মিত এটা তথ্যচিত্ৰ চাই থকাৰ সময়ত পিতৃ-মাতৃয়ে নিৰ্বাচন কৰিছিল।<ref>{{Cite magazine |last=Eells |first=Josh |date=July 31, 2019 |title=Billie Eilish and The Triumph Of The Weird |url=https://www.rollingstone.com/music/music-features/billie-eilish-cover-story-triumph-weird-863603/ |access-date=October 7, 2025 |magazine=Rolling Stone}}</ref> প্ৰথমতে “আইলিশ” তেওঁৰ প্ৰথম নাম আৰু “পাইৰেট” মাজনাম হোৱাৰ কথা আছিল। কিন্তু মাতৃৰ গৰ্ভাৱস্থাতেই তেওঁৰ দেউতা-দেউতা উইলিয়াম বেয়াৰ্ডৰ মৃত্যু হোৱাত, তেওঁলোকৰ স্মৃতিত “বিলি” নামটো ৰখা হয়। তেওঁ লছ এঞ্জেলছৰ হাইলেণ্ড পাৰ্ক অঞ্চলত ডাঙৰ-দীঘল হয়।<ref name="MTVUK">{{Cite news|url=https://www.mtv.co.uk/news/batl8n/get-to-know-billie-eilish|title=Get to Know: Billie Eilish|publisher=MTV UK|access-date=December 2, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190516015713/http://www.mtv.co.uk/billie-eilish/news/get-to-know-billie-eilish|archive-date=May 16, 2019|url-status=live}}</ref><ref name="Trammell">{{cite news|first=Kendell|last=Trammell|url=https://www.cnn.com/2019/04/09/entertainment/billie-eilish-no-1-album/index.html|title=This 17-year-old is the first artist born in the 2000s to have a No. 1 album|agency=CNN|date=April 10, 2019|access-date=December 2, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20200126181433/https://www.cnn.com/2019/04/09/entertainment/billie-eilish-no-1-album/index.html|archive-date=January 26, 2020|url-status=live}}</ref> আইলিশ আৰু তেওঁৰ ডাঙৰ ভাতৃ ফিনিয়াছ অ’কনেলক ঘৰতেই শিক্ষাদান কৰা হৈছিল।<ref name="Gomez"/><ref name="Haskell">{{cite magazine|url=https://www.vogue.com/article/billie-eilish-cover-march-2020|title=How Billie Eilish Is Reinventing Pop Stardom|date=February 3, 2020|last=Haskell|first=Rob|magazine=Vogue|publisher=Condé Nast|access-date=May 2, 2020|archive-date=May 6, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200506134758/https://www.vogue.com/article/billie-eilish-cover-march-2020|url-status=live}}</ref> মেগি বেয়াৰ্ডে দুয়োকে গীত ৰচনাৰ মৌলিক বিষয় শিকাইছিল। আইলিশে কয় যে তেওঁৰ ভাতৃ আৰু মাতৃয়ে সংগীতৰ জগতলৈ আগবঢ়াত তেওঁক অনুপ্ৰাণিত কৰিছিল। আইলিশে ছয় বছৰ বয়সত ইউকুলেলে বজাবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু আঠ বছৰ বয়সত লছ এঞ্জেলছ চিলড্ৰেনছ কোৰাছত যোগ দিয়ে। এগাৰ বছৰ বয়সত তেওঁ নিজৰ প্ৰথম “বাস্তৱ” গীত লিখে, যিটো টেলিভিছন ধাৰাবাহিক ''দ্য ৱাকিং ডেড''ৰপৰা প্ৰেৰণা লৈ য’ম্বি এপ’কেলিপছ বিষয়ক আছিল।<ref>{{cite web|url=https://junkee.com/billie-eilish-interview-2017/123864|title=Meet The 15-Year-Old Everyone Says Is Pop's Next Big Thing|publisher=Junkee|first=Jules|last=Lefevre|date=September 19, 2017|access-date=February 5, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205164813/https://junkee.com/billie-eilish-interview-2017/123864|archive-date=February 5, 2020|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200205164813/https://junkee.com/billie-eilish-interview-2017/123864|archivedate=February 5, 2020|deadurl=yes}}</ref> তেওঁ কিছুমান অভিনয় অডিশনো দিয়ে আৰু জনসমূহৰ পটভূমি সংলাপ ৰেকৰ্ডিংতো কাম কৰে। তেওঁ ''ডায়েৰী অৱ এ উইম্পি কিড'', ''ৰেমোনা এণ্ড বিজাছ'' আৰু ''এক্স-মেন'' চলচ্চিত্ৰ শৃংখলাত কাম কৰিছিল। ২০১৬ চনত এটা গ্ৰ’থ প্লেট আঘাতৰ ফলত তেওঁৰ নৃত্য-জীৱন সমাপ্ত হয় আৰু তাৰ পাছত তেওঁ সংগীত ৰেকৰ্ডিঙত অধিক মনোনিৱেশ কৰে। == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Sister project links|d=Q29564107|c=Category:Billie Eilish|n=no|b=no|v=no|voy=no|m=no|mw=no|q=Billie Eilish|wikt=no|s=no}} * {{Instagram}} * {{Twitter}} * {{IMDb name}} * {{AllMusic}} [[শ্ৰেণী:আমেৰিকান কণ্ঠশিল্পী]] 0u92qpay9wgqsfsx2mcg6aysu4q1dxn 0 132080 649231 581362 2026-11-03T03:37:16Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649231 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = লিলি কলিন্স | image = Lily Collins May 2019.jpg | caption = কলিন্স, ২০১৯ চনত | birth_name = লিলি জেন কলিন্স | birth_date = {{Birth date and age|1989|3|18}} | birth_place = গিল্ডফোৰ্ড, ছাৰে, [[ইংলেণ্ড]] | nationality = ইংৰাজ, আমেৰিকান | occupation = অভিনেত্ৰী, মডেল, লেখিকা | years_active = ১৯৯২–বৰ্তমান | spouse = চাৰ্লি মেকডৱেল (বিবাহ ২০২১) | parents = ফিল কলিন্স (পিতৃ)<br>জিল টেভেলমেন (মাতৃ) }} '''লিলি জেন কলিন্স''' (জন্ম: ১৮ মাৰ্চ, ১৯৮৯) এগৰাকী ইংৰাজী আৰু আমেৰিকান অভিনেত্ৰী। ইংলেণ্ডৰ গিল্ডফোৰ্ডত জন্মগ্ৰহণ কৰি লছ এঞ্জেলছত ডাঙৰ-দীঘল হোৱা কলিন্সে দুবছৰ বয়সতে বিবিচিৰ চিটকম ''গ্ৰয়িং পেইনছ''ত পৰ্দাত অভিনয় আৰম্ভ কৰে। ২০০০ চনৰ শেষৰফালে তেওঁ অধিক নিয়মিতভাৱে অভিনয় আৰু মডেলিং কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে আৰু ক্ৰীড়া নাটক ছবি ''দ্য ব্লাইণ্ড চাইড'' (২০০৯)ত সহযোগী চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি স্বীকৃতি লাভ কৰে। ইয়াৰ পিছত তেওঁ ''প্ৰিষ্ট'' (২০১১), ''এবডাকচন'' (২০১১), ''মিৰ’ৰ মিৰ’ৰ'' (২০১২) আৰু ''দ্য মৰ্টেল ইনষ্ট্ৰুমেণ্টছ: চিটি অৱ ব’নছ'' (২০১৩) আদি ছবিত অভিনয় কৰে। কলিন্সে ৰোমাণ্টিক কমেডী ''ৰুলছ ডন’ট এপ্লাই'' (২০১৬)ত এগৰাকী যুৱতী অভিনেত্ৰীৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাৰ বাবে সমালোচকৰ প্ৰশংসা লাভ কৰে আৰু এই অভিনয়ৰ বাবে শ্ৰেষ্ঠ অভিনেত্ৰীৰ শিতানত গোল্ডেন গ্ল’ব বঁটাৰ বাবে মনোনীত হয়। লগতে নাটক ''টু দ্য ব’ন'' (২০১৭)ত এনৰেক্সিয়া ৰোগত আক্ৰান্ত এগৰাকী যুৱতীৰ চৰিত্ৰতো অভিনয় কৰে। তেওঁ বায়’পিক ছবি ''এক্সট্ৰিমলি উইকড, শ্বকিংলি ইভিল এণ্ড ভাইল'' (২০১৯), ''টল্কিন'' (২০১৯) আৰু ''মানক'' (২০২০)ত অভিনয় কৰিছে। তেওঁ বিবিচিৰ মিনিছিৰিজ ''লেছ মিচেৰেবলছ'' (২০১৮–২০১৯)ত ফেণ্টাইনৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। ২০২০ চনৰপৰা তেওঁ [[নেটফ্লিক্স]]ৰ ৰোমাণ্টিক কমেডী ধাৰাবাহিক ''এমিলি ইন পেৰিছ''ত বিপণন কৰ্মচাৰী এমিলি কুপাৰৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰি আহিছে। এই ধাৰাবাহিকখনৰ বাবে তেওঁ গোল্ডেন গ্ল’ব বঁটাৰ বাবে মনোনীত হয় আৰু প্ৰযোজক হিচাপে এমি বঁটাৰ মনোনয়নো লাভ কৰে। অভিনয়ৰ উপৰি তেওঁ ''আনফিল্টাৰড° ন’ শ্বেম, ন’ ৰিগ্ৰেটছ, জাষ্ট মি'' (২০১৭) নামৰ স্মৃতিগ্ৰন্থ লিখিছে, য’ত তেওঁ মানসিক স্বাস্থ্য আৰু শৰীৰৰ প্ৰতিচ্ছবি সম্পৰ্কীয় নিজৰ অভিজ্ঞতাৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিছে। ==প্ৰাথমিক জীৱন== ১৯৮৯ চনৰ ১৮ মাৰ্চত ইংৰাজী সংগীতজ্ঞ ফিল কলিন্স আৰু তেওঁৰ দ্বিতীয় পত্নী জিল টেভেলমেনৰ কন্যা লিলি জেন কলিন্সৰ জন্ম হয়।<ref>{{cite web|title=Take One|url=http://www.people.com/people/archive/article/0,,20119986,00.html|first=Pamela|last=Lansden|date=10 April 1989|access-date=29 November 2009|work=People|archive-date=24 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924074943/http://www.people.com/people/archive/article/0,,20119986,00.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.glamourmagazine.co.uk/celebrity/celebrity-galleries/2011/03/celebrity-parents/viewgallery/950745|title=No date for the red carpet? These guys took the folks instead|date=6 September 2017|work=Glamour|access-date=18 November 2015|archive-date=29 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201229042612/https://www.glamourmagazine.co.uk/gallery/celebrity-parents|url-status=live|archivedate=29 December 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201229042612/https://www.glamourmagazine.co.uk/gallery/celebrity-parents|deadurl=yes}}</ref> তেওঁৰ মাতৃৰফালৰপৰা দাদা আছিল এজন কানাডাৰ ইহুদী অনুপ্ৰৱেশকাৰী, যিয়ে বহু বছৰ ধৰি কেলিফৰ্ণিয়াৰ বেভাৰলী হিলছত পুৰুষৰ কাপোৰৰ দোকান এখনৰ মালিক আছিল।<ref>{{cite web|first=Ruth|last=Eglash|url=https://www.jpost.com/Arts-and-Culture/Music/Collins-coming-against-all-odds|title=Collins Coming 'Against All Odds'|work=The Jerusalem Post|date=1 November 2005|access-date=12 May 2018|archive-date=12 May 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180512190503/https://www.jpost.com/Arts-and-Culture/Music/Collins-coming-against-all-odds|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|first=Nate|last=Bloom|url=http://www.americanisraelite.com/jews_in_the_newz/article_32cac5b4-b0e5-11e6-b8b1-5754527531fe.html|title=Jews in the Newz|work=The American Israelite|date=24 November 2016|access-date=12 May 2018|archive-date=29 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201229042748/https://www.americanisraelite.com/jews_in_the_newz/article_32cac5b4-b0e5-11e6-b8b1-5754527531fe.html|url-status=live|archivedate=29 December 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201229042748/https://www.americanisraelite.com/jews_in_the_newz/article_32cac5b4-b0e5-11e6-b8b1-5754527531fe.html|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|first=Nate|last=Bloom|url=https://www.clevelandjewishnews.com/archives/jewish-stars-genealogy-and-fairy-tales/article_a7c3999a-7904-11e1-8dd2-0019bb2963f4.html|title=Jewish Stars: genealogy and fairy tales|work=Cleveland Jewish News|date=28 March 2012|access-date=12 May 2018|archive-date=29 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201229042625/https://www.clevelandjewishnews.com/archives/jewish-stars-genealogy-and-fairy-tales/article_a7c3999a-7904-11e1-8dd2-0019bb2963f4.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|first=Nate|last=Bloom|url=http://letmypeoplegrow.org/2012/03/jews-news-barbara-walters-kyra-sedgwick-mare-winningham/|title=Jews in the News: Barbara Walters, Kyra Sedgwick and Mare Winningham|publisher=Letmypeoplegrow.org|date=30 March 2012|access-date=31 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20131012031811/http://letmypeoplegrow.org/2012/03/jews-news-barbara-walters-kyra-sedgwick-mare-winningham/|archive-date=12 October 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131012031811/http://letmypeoplegrow.org/2012/03/jews-news-barbara-walters-kyra-sedgwick-mare-winningham/|archivedate=12 October 2013|deadurl=yes}}</ref> ১৯৯৬ চনত সাত বছৰ বয়সত পিতৃ-মাতৃৰ বিবাহ বিচ্ছেদ হোৱাৰ পিছত কলিন্সে মাকৰ সৈতে লছ এঞ্জেলছলৈ গুচি যায়।<ref>{{cite web|last=Russian|first=Ale|title=Lily Collins: A Look at Her Parents' Failed Marriage|date=8 March 2017|url=https://people.com/books/lily-collins-phil-book/|access-date=30 January 2019|website=People.com|archive-date=29 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201229042724/https://people.com/books/lily-collins-phil-book/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|last=Wally|first=Maxine|title=For Lily Collins, Emily in Paris is About Self-Love|date=21 September 2020|url=https://www.wmagazine.com/story/lily-collins-emily-in-paris-interview|work=W|access-date=23 May 2021|archive-date=23 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210523002928/https://www.wmagazine.com/story/lily-collins-emily-in-paris-interview|url-status=live}}</ref> তেওঁ হাৰ্ভাৰ্ড-ৱেষ্টলেক স্কুলৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে আৰু দক্ষিণ কেলিফৰ্ণিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ত সম্প্ৰচাৰ সাংবাদিকতাত মেজৰ কৰে।<ref>{{cite web|title=Lily Collins: The fairy-tale princess reinvented|url=https://www.theglobeandmail.com/arts/film/lily-collins-the-fairy-tale-princess-reinvented/article627587/|work=The Globe and Mail|date=30 March 2012|access-date=3 May 2019|archive-date=29 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201229042745/https://www.theglobeandmail.com/arts/film/lily-collins-the-fairy-tale-princess-reinvented/article627587/|url-status=live}}</ref> ২০০৭ চনত পেৰিছত অনুষ্ঠিত হোৱা বাল ডেছ ডেবিউটেণ্টছত তেওঁক অভিষেক হিচাপে উপস্থাপন কৰা হয়।<ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/1570473/New-elite-comes-out-at-the-billionaires-ball.html|title=New elite comes out at the billionaires' ball|first=Roya|last=Nikkhah|date=25 November 2007|work=The Daily Telegraph|access-date=6 April 2018|archive-date=4 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190404073014/https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/1570473/New-elite-comes-out-at-the-billionaires-ball.html|url-status=live}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== <references/> ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons category|Lily Collins}} {{wikiquote}} * {{IMDb name|2934314}} * {{Twitter|lilyjcollins}} [[শ্ৰেণী:ইংৰাজী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:আমেৰিকান অভিনয় শিল্পী]] 25mydm43d34bti71ysnin301f57h12m 0 132398 649138 598311 2026-11-02T12:25:29Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649138 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ক্ল' গ্ৰেচ ম'ৰেট্‌জ | image = Chloë Grace Moretz The Peripheral NYCC 2022 (cropped).jpg | caption = ম'ৰেট্‌জ, ২০২২ চনত | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|1997|2|10}} | birth_place = আটলান্টা, জৰ্জিয়া, [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] | death_date = | death_place = | occupation = অভিনেত্ৰী | years_active = ২০০৪–বৰ্তমান | spouse = {{marriage|কেট হেৰিছন|2025}} | relatives = | awards = ক্ল' গ্ৰেচ ম'ৰেট্‌জে লাভ কৰা বঁটা আৰু মনোনয়নৰ তালিকা }} '''ক্ল' গ্ৰেচ ম'ৰেট্‌জ''' ({{IPAc-en|m|ə|ˈ|r|ɛ|t|s}};<ref>{{cite AV media|people=Hirschberg, Lynn|url=https://www.youtube.com/watch?v=b3oHPyhUPTE&t=2m07s|title=Lynn Hirschberg's Screen Tests: Chloë Grace Moretz|publisher=W|time=2:07|date=October 3, 2013|access-date=March 13, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20190107025450/https://www.youtube.com/watch?v=b3oHPyhUPTE&t=2m07s|archive-date=January 7, 2019|url-status=live}}</ref> জন্ম ১০ ফেব্ৰুৱাৰী, ১৯৯৭) এগৰাকী আমেৰিকান অভিনেত্ৰী। সৰুতে অভিনয় কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে, ভয়ানক ছবি ''দ্য এমিটিভিল হৰৰ'' (২০০৫), নাটক ধাৰাবাহিক ''ডেস্পেৰেট হাউছৱাইভছ'' (২০০৬–২০০৭), ভয়ানক ছবি ''দ্য আই'' (২০০৮), নাটক ছবি ''দ্য পকাৰ হাউচ'' (২০০৮), ৰোমান্টিক কমেডী ছবি ''৫০০ ডেজ অৱ ছামাৰ'' (২০০৯), আৰু শিশুৰ কমেডী ছবি ''ডায়েৰী অৱ এ উইম্পি কিড'' (২০১০)।<ref>{{cite magazine|title=Monitor: Feb 14 2013|magazine=Entertainment Weekly|date=February 8, 2013|access-date=November 15, 2015|url=https://www.ew.com/article/2013/02/08/monitor-feb-14-2013|last=Naoreen|first=Nuzhat|archive-url=https://web.archive.org/web/20151117043730/http://www.ew.com/article/2013/02/08/monitor-feb-14-2013|archive-date=November 17, 2015|url-status=live|archivedate=February 26, 2023|archiveurl=https://archive.today/20230226090551/https://ew.com/what-to-watch/what-to-watch-schedule-outer-banks-greys-anatomy-blacklist/|deadurl=yes}}</ref> ২০১০ চনত ছুপাৰহিৰো ছবি ''কিক-এছ''ত হিট-গাৰ্ল হিচাপে অভিনয় কৰি তেওঁৰ অগ্ৰগতি লাভ কৰে। ম'ৰেটজে মাৰ্টিন স্কোৰ্চেছৰ দুঃসাহসিক ছবি ''হুগো'' (২০১১), টিম বাৰ্টনৰ ভয়ানক কমেডী ছবি ''ডাৰ্ক শ্বেড'ছ'' (২০১২) আৰু চিটকম ''৩০ ৰক'' (২০১১–২০১৩)ত অভিনয় কৰিছিল। তেওঁ পুনৰাবৃত্তি কৰি ''কিক-এছ ২'' (২০১৩)ত হিট-গাৰ্লৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে আৰু ভয়ানক ছবি ''কেৰী'' (২০১৩)ত কেৰী হোৱাইটৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰে। ২০১৪ চনত ম'ৰেটজে নাটকীয় ছবি ''ক্লাউডছ অৱ চিলছ মাৰিয়া'' আৰু একচন ছবি ''দ্য ইকুৱেলাইজাৰ''ত অভিনয় কৰে। ইয়াৰ উপৰিও তেওঁ থ্ৰিলাৰ ছবি ''ডাৰ্ক প্লেচেছ'' (২০১৫), কল্পবিজ্ঞান একচন ছবি ''দ্য ৫থ ৱেভ'' (২০১৬) আৰু কমেডী ছবি ''নেইবাৰচ ২: ছ'ৰ'ৰিটি ৰাইজিং'' (২০১৬)ত অভিনয় কৰিছিল। মৰেটজৰ পিছৰ ভূমিকাসমূহৰ ভিতৰত আছে নাটকীয় ছবি ''দ্য মিছেডুকেচন অৱ কেমেৰন পোষ্ট'' (২০১৮) আৰু নীল জৰ্ডানৰ থ্ৰিলাৰ ছবি ''গ্ৰেটা'' (২০১৮)। ''দ্য এডামছ ফেমিলি'' (২০১৯) আৰু ''দ্য এডামছ ফেমিলি ২'' (২০২১)ত উধবাৰে এডামছক কণ্ঠদান কৰিছিল, আৰু ''নিমোনা'' (২০২৩)ত শিৰোনাম চৰিত্ৰটোৰ কণ্ঠদান কৰিছিল। মঞ্চত মৰেটজৰ কামত নিউয়ৰ্ক চহৰৰ দ্য পাব্লিক থিয়েটাৰত ''দ্য লাইব্ৰেৰী'' (২০১৪)ৰ মূল অফ-ব্ৰডৱে প্ৰযোজনাত অভিনয় কৰা ভূমিকাও অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>{{Cite news |last=Itzkoff |first=Dave |date=2014-04-09 |title=A Young Star, Poised and Grounded |url=https://www.nytimes.com/2014/04/13/theater/at-17-chloe-grace-moretz-handles-grown-up-realities.html |access-date=2024-07-19 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> ২০২৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহত তেওঁ এমচিচি থিয়েটাৰত অফ-ব্ৰডৱে প্ৰডাকচন ''কেৰ'লিন''ত অভিনয় কৰে।<ref>{{Cite web |title=CAROLINE {{!}} MCC Theater |url=https://mcctheater.org/tix/caroline/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20250814163013/https://mcctheater.org/tix/caroline/ |archive-date=2025-08-14 |access-date=2025-09-10 |website=MCC Theater |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Caroline (Off-Broadway, The Robert W. Wilson MCC Theater Space, 2025) |url=https://playbill.com/production/caroline-off-broadway-the-robert-w-wilson-mcc-theater-space-2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250709202136/https://playbill.com/production/caroline-off-broadway-the-robert-w-wilson-mcc-theater-space-2025 |archive-date=2025-07-09 |access-date=2025-09-10 |website=Playbill |language=en-US}}</ref> == প্ৰাথমিক জীৱন == ম'ৰেট্‌জৰ জন্ম জৰ্জিয়াৰ আটলান্টাত আৰু তেওঁ কাৰ্টাৰ্ছভিল, জৰ্জিয়াত ডাঙৰ-দীঘল হয়।<ref>{{cite web |url=https://www.empireonline.com/people/chloe-grace-moretz-2/ |title=Chloe Grace-Moretz profile |work=Empire Online |publisher=Empire Magazine |access-date=17 May 2020 |archive-date=September 3, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210903024546/https://www.empireonline.com/people/chloe-grace-moretz-2/ |url-status=live }}</ref> তেওঁৰ মাতৃ টেৰী ড্যুক এগৰাকী নাৰ্ছ প্ৰেকটিচনাৰ,<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/pictures/gdlg45edff/chloe-grace-moretz-and-h/|title=Chloe Grace Moretz and her mother Teri Duke – pg.9|first=Michael|last=Solomon|website=Forbes|access-date=February 11, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180211132002/https://www.forbes.com/pictures/gdlg45edff/chloe-grace-moretz-and-h/|archive-date=February 11, 2018|url-status=live}}</ref> আৰু তেওঁৰ পিতৃ ডাঃ মেককয় "মেক" ম'ৰেট্‌জ (১৯৫৭–২০২১) এজন প্লাষ্টিক চাৰ্জন আছিল। তেওঁ ম'ৰেট্‌জ হোজিয়াৰী ব্যৱসায়ৰ উত্তৰাধিকাৰী আছিল, যিটো ২০১১ চনত ৩৫০ মিলিয়ন আমেৰিকান ডলাৰত বিক্ৰী কৰা হৈছিল।<ref>{{cite news|last=Ayres|first=Interview by Chris|title=Smart kooky|newspaper=The Times|url=https://www.thetimes.com/travel/destinations/north-america-travel/us-travel/california/smart-kooky-3nmbmjj33mn|access-date=2021-04-16|issn=0140-0460|archive-date=April 16, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210416125856/https://www.thetimes.co.uk/article/smart-kooky-3nmbmjj33mn|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|last=Truitt|first=Brian|url=http://whosnews.usaweekend.com/2010/04/meet-chloe-moretz-the-precocious-teen-star-of-‘kick-ass’/|archive-url=https://archive.today/20130527100640/http://vip.usaweekend.com/2010/04/meet-chloe-moretz-the-precocious-teen-star-of-%E2%80%98kick-ass%E2%80%99/|title=Meet Chloe Moretz, the precocious teen star of 'Kick-Ass'|publisher=USA weekend|date=April 9, 2010|archive-date=May 27, 2013|access-date=January 8, 2016}}</ref><ref name="nyt">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2010/04/11/movies/11chloe.html|work=The New York Times|title=Just a Sweet Young Actress?|access-date=April 8, 2010|first=Dave|last=Itzkoff|date=April 8, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20140418173122/http://www.nytimes.com/2010/04/11/movies/11chloe.html?_r=0|archive-date=April 18, 2014|url-status=live}}</ref><ref>{{cite magazine|url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,2022625,00.html|title=Young Blood|first=Mary|last=Pols|magazine=Time|date=October 11, 2010|access-date=February 11, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20150701182204/http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,2022625,00.html|archive-date=July 1, 2015|url-status=live|archivedate=July 1, 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150701182204/http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,2022625,00.html|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web |title=McCoy Moretz Obituary (1957 - 2021) - Beverly Hills, CA - Los Angeles Times |url=https://www.legacy.com/us/obituaries/latimes/name/mccoy-moretz-obituary?id=6641049 |access-date=2025-08-17 |website=Legacy.com}}</ref> তেওঁৰ চাৰিজন ডাঙৰ ভাতৃ আছে — ব্ৰেণ্ডন, ট্ৰেভৰ, কলিন আৰু ইথান।<ref>{{cite web |url=https://familytron.com/chloe-grace-moretz/ |title=Chloe Grace Moretz |date=November 8, 2019 |publisher=Familytron |access-date=20 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200924104657/https://familytron.com/chloe-grace-moretz/ |archive-date=24 September 2020 |url-status=live}}</ref> কেথলিন নামৰ এগৰাকী ডাঙৰ ভগ্নীৰ জন্মৰ কিছু সময়ৰ পিছতে মৃত্যু হয়।<ref>{{Cite web|url=https://www.legacy.com/us/obituaries/latimes/name/mccoy-moretz-obituary?id=6641049|title=Dr. McCoy L. Moretz Obituary (1957–2021) Los Angeles Times|website=Legacy.com|access-date=October 5, 2021|archive-date=October 5, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211005063817/https://www.legacy.com/us/obituaries/latimes/name/mccoy-moretz-obituary?id=6641049|url-status=live}}</ref> তেওঁ নিজৰ পৰিয়ালক “অতি খ্ৰীষ্টান” বুলি বৰ্ণনা কৰিছে, বিশেষকৈ দক্ষিণ বেপ্টিষ্ট ধৰ্মীয় পটভূমিৰ।<ref name="nts">{{cite news|last=Garcia|first=Chris|title=SXSW: Live with that 'Kick-Ass' girl, Chloe Moretz|publisher=Austin360.com|date=March 13, 2010|url=http://www.austin360.com/blogs/content/shared-gen/blogs/austin/austinmovies/entries/2010/03/13/_we_had_a_quick.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20131225205316/http://www.austin360.com/blogs/content/shared-gen/blogs/austin/austinmovies/entries/2010/03/13/_we_had_a_quick.html/|archive-date=December 25, 2013|access-date=January 8, 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2019/apr/19/chloe-grace-moretz-people-said-youre-going-to-lose-your-career-over-this|first=Alexandra|last=Pechman|title=Chloë Grace Moretz: 'People said: You're going to lose your career over this'|website=The Guardian|date=April 19, 2019|access-date=November 16, 2019|archive-date=July 4, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190704225953/https://www.theguardian.com/film/2019/apr/19/chloe-grace-moretz-people-said-youre-going-to-lose-your-career-over-this|url-status=live}}</ref> ২০০২ চনত তেওঁ মাতৃ আৰু ভাতৃ ট্ৰেভৰৰ সৈতে নিউয়ৰ্ক চহৰলৈ গুচি যায়, কাৰণ ট্ৰেভৰক প্ৰফেচনেল পাৰফৰ্মিং আৰ্টছ স্কুলত ভৰ্তি কৰা হৈছিল। এই ঘটনাই তেওঁৰ অভিনয়ৰ প্ৰতি প্ৰথম আগ্ৰহ জন্মায়। ম'ৰেট্‌জে ট্ৰেভৰক সংলাপ পঢ়াত সহায় কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.accesshollywood.com/rising-star-chloe-grace-moretz_article_37689|title=Rising Star: Chloe Grace Moretz|website=Access Hollywood|access-date=September 30, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121012043929/http://www.accesshollywood.com/rising-star-chloe-grace-moretz_article_37689|archive-date=October 12, 2012|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141017042237/http://www.accesshollywood.com/rising-star-chloe-grace-moretz_article_37689|archivedate=October 17, 2014|deadurl=yes}}</ref> ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category|Chloë Grace Moretz}} <!-- EDITORS: Please DO NOT add site links that could be considered advertisements for commercial gain. Repeated violations constitute spamming, and are considered vandalism. --> * {{IMDb name|1631269}} * {{Tcmdb name}} [[শ্ৰেণী:আমেৰিকান অভিনয় শিল্পী]] t79fmc50wl6m8a327gf7nd4p4vz9tjy 0 133039 649139 636965 2026-11-02T12:34:24Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649139 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = কৰ্টনী কাৰ্ডাশিয়ান | image = Kourtney Kardashian for GQ - 4.jpg | caption = ২০১৮ চনত জিকিউ (GQ) ফটোশ্বুটৰ বাবে কাৰ্ডাশিয়ান | birth_name = কৰ্টনী মেৰী কাৰ্ডাশিয়ান | birth_date = {{birth date and age|1979|4|18}} | birth_place = লছ এঞ্জেলছ, কেলিফৰ্ণিয়া, [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]] | other_names = গায়ানে, কৰ্টনী কাৰ্ডাশিয়ান বাৰ্কাৰ | alma_mater = এৰিজোনা বিশ্ববিদ্যালয় (বিএ) | years active = ২০০৫–বৰ্তমান | occupation = সংবাদ মাধ্যমৰ ব্যক্তিত্ব, চচিয়েললাইট | spouse = ট্ৰেভিছ বাৰ্কাৰ (বিবাহ ২০২২) | partner = স্কট ডিচিক (২০০৬–২০১৫) | father = ৰবাৰ্ট কাৰ্ডাশিয়ান | mother = ক্ৰিচ জেনাৰ | relatives = লেণ্ডন বাৰ্কাৰ (সতীয়া পুত্ৰ) | family = কাৰ্ডাশিয়ান পৰিয়াল | children = ৪ }} '''কৰ্টনী কাৰ্ডাশিয়ান বাৰ্কাৰ''' (জন্ম: ১৮ এপ্ৰিল ১৯৭৯) এগৰাকী [[আমেৰিকা]]ন সংবাদ মাধ্যমৰ ব্যক্তিত্ব, চচিয়েললাইট আৰু ব্যৱসায়ী।<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/music-news/kourtney-kardashian-changes-last-name-travis-barker-1235364829/|title=Kourtney Kardashian Officially Takes Travis Barker's Last Name: 'Say My Name'|magazine=Billboard|last=Dailey|first=Hannah|date=June 30, 2023|access-date=July 1, 2023|archive-date=July 1, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230701215042/https://www.billboard.com/music/music-news/kourtney-kardashian-changes-last-name-travis-barker-1235364829/|url-status=live}}</ref> ২০০৭ চনত তেওঁ আৰু তেওঁৰ পৰিয়ালে ৰিয়েলিটী টেলিভিছন ধাৰাবাহিক ''কিপিং আপ উইথ দ্য কাৰ্ডাশিয়ানছ''ত অভিনয় কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ সফলতাৰ ফলত ''কৰ্টনী এণ্ড কিম টেক মায়ামি''<ref>{{cite web|url=http://www.thefutoncritic.com/news/2012/11/15/es-kourtney-and-kim-take-miami-follows-the-sisters-to-the-tropical-climate-of-miami-when-the-series-premieres-january-2013-147110/20121115e01/|title=Breaking News - E!'s "Kourtney & Kim Take Miami" Follows the Sisters to the Tropical Climate of Miami When the Series Premieres January 2013|publisher=The Futon Critic|access-date=June 7, 2018|archive-date=September 11, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190911202207/http://www.thefutoncritic.com/news/2012/11/15/es-kourtney-and-kim-take-miami-follows-the-sisters-to-the-tropical-climate-of-miami-when-the-series-premieres-january-2013-147110/20121115e01/|url-status=live}}</ref> আৰু ''কৰ্টনী এণ্ড কিম টেক নিউয়ৰ্ক'' আদিকে ধৰি কেইবাটাও স্পিন-অফ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web|url=http://www.eonline.com/news/203757/look-out-new-york-here-comes-e-s-new-kardashian-show|title=Look Out, New York: Here Comes E!'s New Kardashian Show|date=October 4, 2010|publisher=E!|access-date=June 7, 2018|archive-date=June 12, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612164122/https://www.eonline.com/news/203757/look-out-new-york-here-comes-e-s-new-kardashian-show|url-status=live}}</ref> ২০২১ চনত ২০টা ছিজনৰ পিছত নিজৰ অনুষ্ঠান বন্ধ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লোৱাৰ পিছত, ২০২২ চনৰ পৰা তেওঁলোকে হুলুৰ ''দ্য কাৰ্ডাশিয়ানছ'' নামৰ এখন নতুন ৰিয়েলিটী টেলিভিছন ধাৰাবাহিকত অভিনয় কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। ভনী কিম আৰু ক্লোয়ি কাৰ্ডাশিয়ানৰ সৈতে কৰ্টনী খুচুৰা আৰু ফেশ্বন উদ্যোগৰ সৈতে জড়িত। তেওঁলোকে কেইবাটাও কাপোৰৰ সংগ্ৰহ আৰু সুগন্ধি মুকলি কৰাৰ লগতে ২০১০ চনত ''কাৰ্ডাশিয়ান কনফিডেন্সিয়েল'' নামৰ গ্ৰন্থখন প্ৰকাশ কৰিছে। কৰ্টনীয়ে ২০১৯ চনৰ আৰম্ভণিতে 'পুশ' নামৰ নিজাকৈ এটা ৱেবছাইট আৰু ২০২২ চনত 'লেমে' নামৰ এটা নতুন স্বাস্থ্য ব্ৰেণ্ড মুকলি কৰে। কাৰ্ডাশিয়ান আৰু তেওঁৰ ভাই-ভগ্নীসকল ছচিয়েল মিডিয়াত যথেষ্ট জনপ্ৰিয়। তেওঁলোকে সৌন্দৰ্যবৰ্ধক সামগ্ৰী, কোকা-কোলা আৰু বিভিন্ন ঔষধৰ বিজ্ঞাপনৰ বাবে ইনষ্টাগ্ৰাম, ফেচবুক আৰু টুইটাৰত প্ৰতিটো প'ষ্টৰ বাবদ ৭৫,০০০ ডলাৰৰ পৰা ৩০০,০০০ ডলাৰ পৰ্যন্ত ধন লাভ কৰে।<ref>{{cite news|title=How celebrities like Kim Kardashian are selling you ads and products|url=http://www.cbc.ca/news/business/marketplace-celebrity-endorsements-1.3841922|access-date=November 14, 2017|publisher=CBC News|date=November 11, 2016|archive-date=October 10, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171010192114/http://www.cbc.ca/news/business/marketplace-celebrity-endorsements-1.3841922|url-status=live}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন == কৰ্টনী মেৰী কাৰ্ডাশিয়ানৰ জন্ম ১৯৭৯ চনৰ ১৮ এপ্ৰিলত কেলিফৰ্ণিয়াৰ লছ এঞ্জেলছত ৰবাৰ্ট কাৰ্ডাশিয়ান আৰু ক্ৰিচ জেনাৰৰ কোলাত হৈছিল।<ref>{{cite web|url=https://www.vogue.nl/cultuur/celebrity-cultuur/kourtney-kardashian-travis-barker-astrologie/|title=De astrologie achter de relatie van Kourtney Kardashian en Travis Barker|date=May 30, 2022|last=De Bruin|first=Bente|work=Vogue|access-date=June 5, 2022|language=nl|archive-date=August 9, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220809040218/https://www.vogue.nl/cultuur/celebrity-cultuur/kourtney-kardashian-travis-barker-astrologie/|url-status=live}}</ref> তেওঁৰ কিম আৰু ক্লোয়ি নামৰ দুগৰাকী কনিষ্ঠ ভগ্নী আৰু ৰব নামৰ এজন কনিষ্ঠ ভাতৃ আছে।<ref>{{cite web|url=http://www.latimes.com/entertainment/news/la-et-celebrity-siblings-kardashians,0,2440368.photo|archive-url=https://web.archive.org/web/20130123083630/http://www.latimes.com/entertainment/news/la-et-celebrity-siblings-kardashians,0,2440368.photo|url-status=dead|archive-date=January 23, 2013|title=Kourtney, Kim, Khloe, Robert, Kylie and Kendall Kardashian|author=Nick Sagimbeni|newspaper=Los Angeles Times|date=January 10, 2013|access-date=August 17, 2013|archivedate=September 21, 2013|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130921061139/http://www.latimes.com/entertainment/news/la-et-celebrity-siblings-kardashians,0,2440368.photo|deadurl=yes}}</ref> ১৯৯১ চনত তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃৰ বিবাহ বিচ্ছেদ হয় আৰু সেই বছৰৰে শেষৰ ফালে তেওঁৰ মাতৃয়ে ১৯৭৬ চনৰ গ্ৰীষ্মকালীন অলিম্পিকৰ ডেক এথলেটিচিজম বিজয়ী কেইটলিন জেনাৰৰ সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয়।<ref>{{cite news|url=https://news.google.com/newspapers?id=iQQhAAAAIBAJ&pg=1187,4802006&dq=bruce+jenner&hl=en|title=Jenner-Kardashian|newspaper=The Day|location=New London, Connecticut|page=A2|date=April 23, 1991|access-date=June 11, 2015|archive-date=November 16, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201116132118/https://news.google.com/newspapers?id=iQQhAAAAIBAJ&pg=1187,4802006&dq=bruce+jenner&hl=en|url-status=live}}</ref> এই বিবাহৰ জৰিয়তে কাৰ্ডাশিয়ানে বাৰ্ট, ব্ৰেণ্ডন আৰু ব্ৰডী নামৰ তিনিজন সতীয়া ভাতৃ; কেচি নামৰ এগৰাকী সতীয়া ভগ্নী আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত কেণ্ডেল তথা কাইলী নামৰ দুগৰাকী সতীয়া ভগ্নী লাভ কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.nydailynews.com/entertainment/gossip/ex-nanny-kardashians-tells-raising-kim-clan-article-1.1331682|title=Ex-nanny to the Kardashians reveals Kris Jenner's temper and an O.J. Simpson trial kidnap scare|author=Jeff Mayish|newspaper=Daily News|location=New York|date=May 1, 2013|access-date=August 17, 2013|archive-date=September 21, 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130921061649/http://www.nydailynews.com/entertainment/gossip/ex-nanny-kardashians-tells-raising-kim-clan-article-1.1331682|url-status=live}}</ref> কাৰ্ডাশিয়ানে লছ এঞ্জেলছৰ ৰোমান কেথলিক কন্যা বিদ্যালয় মেৰীমাউণ্ট হাইস্কুলত পঢ়া-শুনা কৰিছিল। স্নাতক ডিগ্ৰী লাভৰ পিছত তেওঁ টেক্সাছৰ ডলাছলৈ গুচি যায় আৰু তাত চাউদাৰ্ণ মেথডিষ্ট ইউনিভাৰ্চিটিত দুবছৰ অধ্যয়ন কৰে। ইয়াৰ পিছত তেওঁ এৰিজোনাৰ টুচনত থাকিবলৈ লয়। তেওঁ এৰিজোনা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা থিয়েটাৰ আৰ্টছত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ লগতে স্পেনিছ ভাষাক গৌণ বিষয় হিচাপে গ্ৰহণ কৰিছিল। নিকোল ৰিচি আৰু লুক ৱালটন তেওঁৰ সহপাঠী আছিল। ১৯৯৪ চনত তেওঁৰ পিতৃয়ে ফুটবল খেলুৱৈ অ’ জে চিম্পচনৰ হত্যাকাণ্ডৰ বিচাৰৰ সময়ত এগৰাকী প্ৰতিৰক্ষা অধিবক্তা হিচাপে ৰাজহুৱা মনোযোগ লাভ কৰিছিল। ==কেৰিয়াৰ== === ২০০৫–২০১০: কৰ্মজীৱনৰ আৰম্ভণি আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় স্বীকৃতি === [[File:Kourtney Kardashian 2 2009.jpg|thumb|345x345px|২০০৯ চনত কাৰ্ডাশিয়ান]] কাৰ্ডাশিয়ানে পোনপ্ৰথমে ২০০৫ চনৰ ৰিয়েলিটী টেলিভিছন ধাৰাবাহিক ''ফিল্ডি ৰিচ: কেটল ড্ৰাইভ''ৰ জৰিয়তে দৰ্শকৰ মাজত পৰিচিত হৈছিল, য’ত তেওঁ দাতব্য কাৰ্যৰ বাবে ধন উপাৰ্জন কৰিছিল। ২০০৭ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত তেওঁৰ ভগ্নী কিম আৰু পূৰ্বৰ প্ৰেমিক ৰে জে-ৰ দ্বাৰা ২০০৩ চনত নিৰ্মিত এটা যৌন ভিডিঅ’ (ছেক্স টেপ) ''কিম কাৰ্ডাশিয়ান, ছুপাৰষ্টাৰ'' ফাদিল হয়, যিয়ে তেওঁৰ জনপ্ৰিয়তা বৃদ্ধিত যথেষ্ট অৰিহণা যোগায়।<ref>{{cite web|url=http://www.extratv.com/2007/02/07/kim-kardashian-on-sex-tape-a-tape-does-exist/|title=Kim Kardashian on Sex Tape: 'A Tape Does Exist'|work=Extra (U.S. TV program)|publisher=NBCUniversal|date=February 7, 2007|access-date=August 17, 2013|archive-date=May 17, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190517112016/http://extratv.com/2007/02/07/kim-kardashian-on-sex-tape-a-tape-does-exist/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.accesshollywood.com/ray-j-sends-love-and-congratulations-to-kim-kardashian-and-kanye-west_article_81611|title=Ray J Sends 'Love & Congratulations' To Kim Kardashian & Kanye West|work=Access Hollywood|publisher=NBCUniversal|date=July 8, 2013|access-date=August 17, 2013|archive-date=September 2_/_/http://www.accesshollywood.com/ray-j-sends-love-and-congratulations-to-kim-kardashian-and-kanye-west_article_81611|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150902080251/http://www.accesshollywood.com/ray-j-sends-love-and-congratulations-to-kim-kardashian-and-kanye-west_article_81611|archivedate=September 2, 2015|deadurl=yes}}</ref> সেই বছৰৰে শেষৰ ফালে কাৰ্ডাশিয়ানৰ মাতৃ ক্ৰিচ জেনাৰে ৰিয়ান চিক্ৰেষ্টক লগ কৰি তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি এখন ৰিয়েলিটী টেলিভিছন শ্ব’ৰ প্ৰস্তাৱ দিয়ে। চিক্ৰেষ্টে, যাৰ নিজাকৈ এটা প্ৰডাকচন হাউচ আছিল, তেওঁৰ মনত জনপ্ৰিয় পাৰিবাৰিক অনুষ্ঠান ''দ্য অচবোৰ্ণছ''ৰ আৰ্হিটো মনত ৰাখি এই ধাৰণাটোক আগবঢ়াই নিবলৈ সিদ্ধান্ত লয়।<ref>{{Cite news |last=Brodesser-Akner |first=Taffy |date=May 8, 2015 |title=Where Would the Kardashians Be Without Kris Jenner? |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2015/05/10/magazine/where-would-the-kardashians-be-without-kris-jenner.html |access-date=June 22, 2023 |issn=0362-4331 |archive-date=January 21, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210121211441/https://www.nytimes.com/2015/05/10/magazine/where-would-the-kardashians-be-without-kris-jenner.html |url-status=live }}</ref> অনুষ্ঠানটো অৱশেষত ই! (E!) কেবল নেটৱৰ্কত সম্প্ৰচাৰৰ বাবে নিৰ্বাচিত হয় আৰু কাৰ্ডাশিয়ানৰ মাতৃয়ে ইয়াৰ কাৰ্যবাহী প্ৰযোজক হিচাপে কাম কৰে। ধাৰাবাহিকখন ২০০৭ চনৰ ১৪ অক্টোবৰত আৰম্ভ হৈছিল আৰু ইয়াত কাৰ্ডাশিয়ানৰ লগতে তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃ ক্ৰিচ আৰু কেইটলিন তথা ভাই-ভগ্নী কিম, ক্লোয়ি, কেণ্ডেল, কাইলী আৰু ৰবক দেখুওৱা হৈছিল।<ref>{{Cite magazine |date=February 27, 2015 |title=Kardashians Ink $100 Million Mega-Deal with E! |url=https://time.com/3725707/kardashians-millions-deal/ |access-date=June 22, 2023 |magazine=Time |language=en |archive-date=June 22, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230622040510/https://time.com/3725707/kardashians-millions-deal/ |url-status=live |archivedate=June 22, 2023 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230622040510/https://time.com/3725707/kardashians-millions-deal/ |deadurl=yes }}</ref> এই ৰিয়েলিটী ধাৰাবাহিকখনৰ নাম আছিল ''কিপিং আপ উইথ দ্য কাৰ্ডাশিয়ানছ'', য’ত তেওঁলোকৰ পৰিয়ালৰ সদস্যসকলৰ ব্যক্তিগত আৰু পেচাদাৰী জীৱনৰ কাহিনী বৰ্ণনা কৰা হয়।<ref>{{cite web|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/kardashians-earns-keep-154906|title='Kardashians' earns its keep|author=Kimberly Nordyke|work=The Hollywood Reporter|date=November 13, 2007|access-date=August 17, 2013|archive-date=April 7, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190407203549/http://www.hollywoodreporter.com/news/kardashians-earns-keep-154906|url-status=live}}</ref> ধাৰাবাহিকখন ই! নেটৱৰ্কৰ বাবে সফল প্ৰমাণিত হয় আৰু ইয়াৰ কেইবাটাও স্পিন-অফ নিৰ্মাণ কৰা হয়। ২০০৯ চনৰ এপ্ৰিল মাহত কাৰ্ডাশিয়ান আৰু তেওঁৰ ভগ্নী ক্লোয়িয়ে ঘোষণা কৰে যে তেওঁলোকে ফ্লৰিডাৰ মায়ামিত এটা ড্যাশ (D-A-S-H) দোকান মুকলি কৰিব আৰু ইয়াৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি নিৰ্মিত স্পিন-অফ ধাৰাবাহিকখনত অভিনয় কৰিব। ''কৰ্টনী এণ্ড ক্লোয়ি টেক মায়ামি'' নামৰ এই ধাৰাবাহিকখন ২০০৯ চনৰ ১৬ আগষ্টত ই! নেটৱৰ্কত মুক্তি পায়।<ref>{{Cite web |title=Breaking News - Development Update: Tuesday, April 21 {{!}} TheFutonCritic.com |url=http://www.thefutoncritic.com/news.aspx?id=8053 |access-date=June 22, 2023 |website=www.thefutoncritic.com |archive-date=May 9, 2023 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20230509140501/http://www.thefutoncritic.com/news.aspx?id=8053 |url-status=live }}</ref> কাৰ্ডাশিয়ান আৰু তেওঁৰ ভগ্নী কিম তথা ক্লোয়িয়ে ''৯০২১০'' ধাৰাবাহিকৰ তৃতীয় ছিজনৰ প্ৰথম খণ্ডত এটা চুটি চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। কাৰ্ডাশিয়ান আৰু তেওঁৰ মাতৃয়ে লছ এঞ্জেলছ আৰু নিউয়ৰ্ক চহৰত 'স্মুচ' নামৰ এটা শিশুৰ কাপোৰৰ বুটিক মুকলি কৰিছিল। তেওঁৰ ভগ্নী কিম আৰু ক্লোয়িৰ সৈতে তেওঁ ড্যাশ নামৰ কাপোৰৰ বুটিকটোৰ সহ-মালিক আছিল, যাৰ শাখা লছ এঞ্জেলছ, মায়ামি আৰু নিউয়ৰ্ক চহৰত আছিল। অৱশ্যে ২০১৮ চনৰ মে’ মাহত এই দোকানসমূহ বন্ধ কৰি দিয়া হয়।<ref name=askmen>{{cite web|url=http://www.askmen.com/women/celeb_profiles_model_60/71_kourtney_kardashian.html#bio|title=Kourtney Kardashian Biography|publisher=Askmen.com|access-date=May 1, 2008|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120503090908/http://www.askmen.com/celebs/women/celeb_profiles_model_60/71_kourtney_kardashian.html|archive-date=May 3, 2012}}</ref> [[File:Kourtney Kardashian 2010.jpg|thumb|246x246px|২০১০ চনত কাৰ্ডাশিয়ান]] ২০১০ চনৰ বসন্ত কালত কাৰ্ডাশিয়ান আৰু তেওঁৰ ভগ্নীসকলে 'বেবে ষ্ট’ৰছ'ৰ বাবে কাপোৰৰ এক বিশেষ সংগ্ৰহ মুকলি কৰে।<ref>{{cite news|url=http://www.chron.com/disp/story.mpl/life/style/7002405.html|title=Kardashian Sisters Get Stylish and Sexy with Bebe|work=Houston Chronicle|first=Michael|last=Quintanilla|date=May 13, 2010|access-date=August 30, 2010|archive-date=August 20, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100820182524/http://www.chron.com/disp/story.mpl/life/style/7002405.html|url-status=live}}</ref> === ২০১১–২০১৮: টেলিভিছন আৰু অন্যান্য উদ্যোগ === [[File:Kardashians Sears.png|thumb|২০১৩ চনত ভগ্নী ক্লোয়ি কাৰ্ডাশিয়ান আৰু কিম কাৰ্ডাশিয়ানৰ সৈতে কৰ্টনী]] ২০১১ চনৰ জানুৱাৰী মাহত কৰ্টনী আৰু তেওঁৰ কনিষ্ঠ ভগ্নী কিমে ''কৰ্টনী এণ্ড কিম টেক নিউয়ৰ্ক'' নামৰ অনুষ্ঠানটোৰ কেন্দ্ৰীয় চৰিত্ৰ হিচাপে ভূমুকি মাৰে। তেওঁলোকৰ সৈতে কৰ্টনীৰ সংগী স্কট ডিচিক আৰু কিমৰ সেই সময়ৰ স্বামী ক্ৰিচ হামফ্ৰিজো আছিল।<ref>{{Cite web |title=Look Out, New York: Here Comes E!'s New Kardashian Show |url=https://www.eonline.com/news/203757/look-out-new-york-here-comes-e-s-new-kardashian-show |website=E! News |date=October 4, 2010 |access-date=May 9, 2023 |archive-date=September 5, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120905141357/https://www.eonline.com/news/203757/look-out-new-york-here-comes-e-s-new-kardashian-show |url-status=live }}</ref> সেই বছৰৰে শেষৰ ফালে এই অনুষ্ঠানটো দ্বিতীয়টো ছিজনৰ বাবে নবীকৰণ কৰা হয়, যিটো ২০১১ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত মুক্তি পায়।<ref>{{Cite web |date=December 1, 2011 |title=E!'s 'Kourtney & Kim Take New York' Draws 3.2 Million Viewers and is Show's Most-Watched Season Premiere Ever - Ratings |url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2011/11/28/es-kourtney-kim-take-new-york-draws-3-2-million-viewers-and-is-shows-most-watched-season-premiere-ever/111939/ |access-date=June 22, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111201150946/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2011/11/28/es-kourtney-kim-take-new-york-draws-3-2-million-viewers-and-is-shows-most-watched-season-premiere-ever/111939/ |archive-date=December 1, 2011 |archivedate=December 1, 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111201150946/http://tvbythenumbers.zap2it.com/2011/11/28/es-kourtney-kim-take-new-york-draws-3-2-million-viewers-and-is-shows-most-watched-season-premiere-ever/111939/ |deadurl=yes }}</ref> ২০১১ চনৰ ২৮ মাৰ্চত কৰ্টনীয়ে এবিচি ছুপ অপাৰে ''ৱান লাইফ টু লিভ''ত এগৰাকী অতিথি অভিনেত্ৰী হিচাপে অভিনয়ৰ পাতনি মেলে। ইয়াত তেওঁ অধিবক্তা কাছান্দ্ৰা কাভানাফৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=http://ca.eonline.com/uberblog/marc_malkin/b208885_kourtney_kardashians_new_job_drama_queen.html |title=Kourtney Kardashian's New Job: Drama Queen! |publisher=ca.eonline.com |access-date=November 14, 2010 |author=Marc Malkin |date=November 10, 2010 |archive-date=July 9, 2012 |archive-url=https://archive.today/20120709210333/http://ca.eonline.com/uberblog/marc_malkin/b208885_kourtney_kardashians_new_job_drama_queen.html |url-status=live }}</ref> ২০১১ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত তেওঁ তেওঁৰ ভগ্নী কিম আৰু ক্লোয়িৰ সৈতে মিলি ''ডলহাউচ'' নামৰ এখন উপন্যাস প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{cite magazine |url=https://ew.com/article/2011/11/15/kardashian-novel-dollhouse/ |title=Kardashian's publish new novel 'Dollhouse' |last=Brissey |first=Breia |date=November 15, 2011 |magazine=Entertainment Weekly |access-date=May 23, 2020 |archive-date=March 5, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230305113926/https://ew.com/article/2011/11/15/kardashian-novel-dollhouse/ |url-status=live }}</ref> কাৰ্ডাশিয়ান ভগ্নীসকলে কুইক ট্ৰিম নামৰ আহাৰ পৰিপূৰক সামগ্ৰীবিধৰ মুখপাত্ৰ হিচাপে কাম কৰিছিল। ২০১২ চনৰ মাৰ্চ মাহত কুইক ট্ৰিমৰ বিৰুদ্ধে ৫ মিলিয়ন ডলাৰৰ এটা গোচৰত এই তিনিগৰাকী ভগ্নীৰ নাম সাঙোৰ খাই পৰে। নিউয়ৰ্কৰ জিলা আদালতত দাখিল কৰা এই গোচৰটোত কাৰ্ডাশিয়ানসকলৰ লগতে কুইক ট্ৰিমৰ নিৰ্মাতা কোম্পানীটোৰ বিৰুদ্ধে মিছা আৰু প্ৰতাৰণামূলক বিপণনৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web |url=https://abcnews.go.com/blogs/entertainment/2012/03/kardashian-sisters-sued-over-endorsement-of-weight-loss-product/ |title=Kardashian Sisters Sued over Endorsement of Weight-Loss Product – ABC News |work=ABC News |date=March 5, 2012 |access-date=June 21, 2013 |archive-date=June 20, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120620152541/http://abcnews.go.com/blogs/entertainment/2012/03/kardashian-sisters-sued-over-endorsement-of-weight-loss-product/ |url-status=live }}</ref> ইয়াৰ উপৰিও কৰ্টনীয়ে তেওঁৰ ভগ্নীসকলৰ সৈতে মিলি 'পাৰফেক্টস্কিন' নামৰ ছালৰ যত্ন লোৱা সামগ্ৰীৰ প্ৰচাৰ কৰিছিল। ২০১০ চনৰ মাৰ্চ মাহত এই তিনিগৰাকী ভগ্নীয়ে 'ভাৰ্জিনছ, চেইণ্টছ, এণ্ড এঞ্জেলছ' কোম্পানীৰ বাবে ২০ বিধ অলংকাৰৰ এক বিশেষ সংগ্ৰহ মুকলি কৰে। এই অলংকাৰসমূহ তেওঁলোকৰ আৰ্মেনিয়ান পটভূমিৰ প্ৰতিচ্ছবি আছিল।<ref>{{cite news|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2010-may-02-la-ig-celebjewels-20100502-story.html|title=Celebrities and Jewelry: Learning Their Lines|work=Los Angeles Times|date=May 2, 2010|access-date=August 30, 2010|first1=Booth|last1=Moore|archive-date=August 11, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110811172218/http://articles.latimes.com/2010/may/02/image/la-ig-celebjewels-20100502|url-status=live}}</ref> ২০১৪ চনৰ ২৬ মাৰ্চত ই! (E!) চেনেলটোৱে ''কিপিং আপ উইথ দ্য কাৰ্ডাশিয়ানছ''ৰ আন এক স্পিন-অফ ধাৰাবাহিক ''কৰ্টনী এণ্ড ক্লোয়ি টেক দ্য হেম্পটনছ''ৰ কথা ঘোষণা কৰে।<ref>{{Cite web |last=Goldberg |first=Lesley |date=March 26, 2014 |title=E! Upfront Slate: More Kardashians, 'Rich Kids,' Lance Bass and 'Gucci' Miniseries |url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/e-upfront-slate-more-kardashians-691219/ |access-date=June 22, 2023 |website=The Hollywood Reporter |language=en-US |archive-date=June 22, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230622040510/https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/e-upfront-slate-more-kardashians-691219/ |url-status=live }}</ref> এই ধাৰাবাহিকখনত কৰ্টনী, ক্লোয়ি আৰু স্কট ডিচিকে নিউয়ৰ্কৰ ড্যাশ দোকানৰ কাম চম্ভালিবলৈ হেম্পটনছলৈ স্থানান্তৰিত হোৱাৰ কাহিনী দেখুওৱা হৈছে।<ref>{{Cite web |date=August 24, 2014 |title=When Does 'Kourtney & Khloe Take the Hamptons' Premiere? We're Expecting A Lot from the Spinoff |url=https://www.bustle.com/articles/36268-when-does-kourtney-khloe-take-the-hamptons-premiere-were-expecting-a-lot-from-the-spinoff |access-date=June 22, 2023 |website=Bustle |language=en |archive-date=April 7, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230407204843/https://www.bustle.com/articles/36268-when-does-kourtney-khloe-take-the-hamptons-premiere-were-expecting-a-lot-from-the-spinoff |url-status=live }}</ref> === ২০১৯–বৰ্তমান: ব্যৱসায় আৰু টেলিভিছনত ধাৰাবাহিক সফলতা === [[File:Kourtney Kardashian for GQ - 3.png|thumb|২০১৮ চনত জিকিউ (GQ) ফটোশ্বুটৰ বাবে কাৰ্ডাশিয়ান]] ২০১৯ চনৰ ৫ মাৰ্চত কাৰ্ডাশিয়ানে 'পুশ' নামৰ তেওঁৰ লাইফষ্টাইল ৱেবছাইটটো মুকলি কৰে।<ref>{{cite web |url=https://wwd.com/fashion-news/fashion-scoops/kourtney-kardashian-new-brand-poosh-1203075611/ |title=Kourtney Kardashian Is Launching a Brand Called Poosh |access-date=March 5, 2019 |date=March 4, 2019 |archive-date=March 5, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190305024012/https://wwd.com/fashion-news/fashion-scoops/kourtney-kardashian-new-brand-poosh-1203075611/ |url-status=live }}</ref> ২০১৯ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত কাৰ্ডাশিয়ানে তেওঁৰ ভগ্নী কিম আৰু ক্লোয়িৰ সৈতে মিলি কিমৰ ব্ৰেণ্ড 'কেকেডব্লিউ ফ্ৰাগ্ৰেন্স'ৰ বাবে তিনিটা নতুন সুগন্ধি তৈয়াৰ কৰে। এই সংগ্ৰহটোত 'ইয়েলো ডায়মণ্ড' (কৰ্টনীৰ সুগন্ধি), 'পিংক ডায়মণ্ড' (ক্লোয়িৰ সুগন্ধি) আৰু 'পিয়ৰ ডায়মণ্ড' (কিমৰ সুগন্ধি) অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে। প্ৰতিটো সুগন্ধি তেওঁলোকৰ নিজা ব্যক্তিত্বৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত। ২০২১ চনত কাৰ্ডাশিয়ান আৰু তেওঁৰ পৰিয়ালে ঘোষণা কৰে যে তেওঁলোকৰ ৰিয়েলিটী শ্ব’ 'কিপিং আপ উইথ দ্য কাৰ্ডাশিয়ানছ' ২০টা ছিজন আৰু প্ৰায় ১৫ বছৰ ধৰি সম্প্ৰচাৰিত হোৱাৰ পিছত বন্ধ হ’ব।<ref>{{Cite web |last= |title=Keeping Up with the Kardashians Ending After 20 Seasons: 'This Show Made Us Who We Are' |url=https://people.com/tv/keeping-up-with-the-kardashians-ending-after-20-seasons/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230619085755/https://people.com/tv/keeping-up-with-the-kardashians-ending-after-20-seasons/ |archive-date=June 19, 2023 |access-date=June 22, 2023 |website=Peoplemag |language=en}}</ref> ২০২১ চনতে কাৰ্ডাশিয়ানে কিশোৰ-কিশোৰীৰ ৰোমান্টিক কমেডী ছবি 'হি ইজ অল দ্যাট'-ত জেচিকা মাইলছ টৰেছ নামৰ এগৰাকী ছচিয়েল মিডিয়া স্পনছৰৰ চৰিত্ৰত এটা চুটি অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{Cite web |last=Shafer |first=Ellise |date=2020-12-09 |title=Kourtney Kardashian to Cameo in ‘She’s All That’ Remake Starring Addison Rae |url=https://variety.com/2020/film/news/kourtney-kardashian-addison-rae-hes-all-that-1234849154/ |access-date=2025-10-31 |website=Variety |language=en-US}}</ref> ২০২২ চনৰ ১২ ছেপ্টেম্বৰত কাৰ্ডাশিয়ানে তেওঁৰ নতুন স্বাস্থ্য ব্ৰেণ্ড 'লেমে' মুকলি কৰাৰ কথা ঘোষণা কৰে। এই ব্ৰেণ্ডটোৱে মূলতঃ ভিটামিন আৰু গাম্মী চাপ্লিমেন্টৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষজ্ঞতা লাভ কৰিছে।<ref>{{Cite web |last=Ilchi |first=Layla |date=September 12, 2022 |title=Kourtney Kardashian Barker Debuts Vitamin Brand Lemme |url=https://wwd.com/fashion-news/fashion-scoops/kourtney-kardashian-lemme-vitamin-brand-info-1235322451/ |access-date=December 19, 2022 |website=WWD |language=en-US |archive-date=December 19, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221219214020/https://wwd.com/fashion-news/fashion-scoops/kourtney-kardashian-lemme-vitamin-brand-info-1235322451/ |url-status=live }}</ref> ২০২২ চনৰ এপ্ৰিল মাহত কাৰ্ডাশিয়ান আৰু তেওঁৰ পৰিয়ালে ই! (E!) নেটৱৰ্ক এৰি হুলুত যোগদান কৰাৰ পিছত 'দ্য কাৰ্ডাশিয়ানছ' নামৰ তেওঁলোকৰ একেবাৰে নতুন ৰিয়েলিটী টেলিভিছন শ্ব’টোৰ জৰিয়তে পুনৰ টেলিভিছনৰ পৰ্দালৈ ঘূৰি আহে।<ref>{{Cite web |last=Owoseje |first=Toyin |date=April 9, 2021 |title=Kim Kardashian reassures fans new show will launch when 'Keeping Up With The Kardashians' ends |url=https://www.cnn.com/2021/04/09/entertainment/kim-kardashian-hulu-show-soon-intl-scli/index.html |access-date=June 22, 2023 |website=CNN |language=en |archive-date=June 19, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230619093757/https://www.cnn.com/2021/04/09/entertainment/kim-kardashian-hulu-show-soon-intl-scli/index.html |url-status=live }}</ref> এই অনুষ্ঠানটোত কাৰ্ডাশিয়ানৰ লগতে তেওঁৰ ভগ্নী কিম, ক্লোয়ি, কেণ্ডেল, কাইলী আৰু মাতৃ ক্ৰিচ জেনাৰক দেখুওৱা হৈছে। ইয়াৰ উপৰিও ইয়াত কৰ্টনীৰ প্ৰাক্তন সংগী স্কট ডিচিক আৰু স্বামী ট্ৰেভিছ বাৰ্কাৰকো দেখা যায়। ধাৰাবাহিকখনৰ প্ৰথম ছিজন ২০২২ চনৰ ১৪ এপ্ৰিলত মুক্তি পাইছিল আৰু ইয়াৰ খণ্ডসমূহ ডিজনী প্লাছত ষ্ট্ৰীম কৰিব পৰা যায়। পৰৱৰ্তী সময়ত ২০২২ চনৰ ২২ ছেপ্টেম্বৰত ইয়াৰ দ্বিতীয়টো ছিজন মুক্তি পায়। == ব্যক্তিগত জীৱন == ২০১৯ চনৰ অক্টোবৰ মাহত কাৰ্ডাশিয়ান আৰু তেওঁৰ সন্তানকেইটিক আৰ্মেনিয়াৰ ভাঘৰশাপাটৰ এচমিয়াডজিন কেথেড্ৰেলত আৰ্মেনিয়ান এপষ্টোলিক অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তে বাপ্তিস্ম দিয়া হয়। এই অনুষ্ঠানৰ সময়ত তেওঁক আৰ্মেনিয়ান খ্ৰীষ্টান নাম গায়ানেৰে নামকৰণ কৰা হয়।<ref>{{Cite web|url=https://10play.com.au/news/national|title=National - 10 News First - Network Ten|website=10play.com.au|access-date=October 17, 2020|archive-date=October 21, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201021043514/https://10play.com.au/news/national|url-status=live}}</ref> ২০২০ চনৰ অক্টোবৰ মাহত কাৰ্ডাশিয়ানে নাগৰ্নো-কাৰাবাখ যুদ্ধৰ সন্দৰ্ভত আৰ্মেনিয়া আৰু আৰ্টচাখ গণৰাজ্যৰ সমৰ্থনত বাৰ্তা আৰু ৰিটুইট পোষ্ট কৰিছিল।<ref>{{cite web |last1=Zornosa |first1=Laura |title=Why these Armenian American celebs are speaking out about a chronic conflict |url=https://www.latimes.com/entertainment-arts/story/2020-10-08/kardashians-armenian-american-celebs-talk-armenia-azerbaijan-conflict-online |work=Los Angeles Times |date=October 8, 2020 |access-date=October 18, 2020 |archive-date=October 9, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201009041803/https://www.latimes.com/entertainment-arts/story/2020-10-08/kardashians-armenian-american-celebs-talk-armenia-azerbaijan-conflict-online |url-status=live }}</ref> === সম্পৰ্ক আৰু সন্তান === [[File:Scott Disick & Kourtney Kardashian 2010.jpg|thumb|২০১০ চনত সেই সময়ৰ প্ৰেমিক স্কট ডিচিকৰ সৈতে কাৰ্ডাশিয়ান]] ২০০৬ চনৰ পৰা ২০১৫ চনলৈ কাৰ্ডাশিয়ান স্কট ডিচিকৰ সৈতে এক অস্থিৰ সম্পৰ্কত আছিল।<ref name="onoff1">{{cite news|url=http://www.eonline.com/news/673240/kourtney-kardashian-breaks-up-with-scott-disick-she-has-to-do-what-s-best-for-the-kids|title=Kourtney Kardashian Breaks Up With Scott Disick: She "Has to Do What's Best for the Kids"|access-date=July 13, 2015|date=July 6, 2015|work=E! Online|first=Rebecca|last=Macatee|archive-date=January 1, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210101202426/http://www.eonline.com/news/673240/kourtney-kardashian-breaks-up-with-scott-disick-she-has-to-do-what-s-best-for-the-kids|url-status=live}}</ref> ডিচিকৰ সৈতে কাৰ্ডাশিয়ানৰ তিনিটি সন্তান আছে: দুজন পুত্ৰ আৰু এজনী কন্যা।<ref>{{cite web|first1=Michele|last1=Corriston|first2=Jennifer|last2=Garcia|title=Kourtney Kardashian Names Son Reign Aston|work=People|date=December 21, 2014|access-date=June 12, 2015|archive-date=February 3, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190203085323/https://people.com/parents/kourtney-kardashian-welcomes-son-reign-aston/|url-status=live}}</ref> কাৰ্ডাশিয়ান আৰু ডিচিকৰ সম্পৰ্কৰ কথা 'কিপিং আপ উইথ দ্য কাৰ্ডাশিয়ানছ' আৰু ইয়াৰ বিভিন্ন স্পিন-অফ অনুষ্ঠানত প্ৰদৰ্শিত হৈছিল। কাৰ্ডাশিয়ানৰ গৰ্ভধাৰণ আৰু তেওঁৰ প্ৰথম তিনিটি সন্তানৰ জন্মৰ কাহিনীও এই অনুষ্ঠানসমূহত দেখুওৱা হৈছিল।<ref>{{cite web|first=Kiran|last=Hefa|title=Keeping Up with the Kardashians: Baby Mason Arrives!|url=http://www.people.com/people/article/0,,20421387,00.html|publisher=People|date=February 22, 2010|access-date=June 12, 2015|archive-date=March 4, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304082917/http://www.people.com/people/article/0,,20421387,00.html|url-status=dead|archivedate=March 4, 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304082917/http://www.people.com/people/article/0,,20421387,00.html|deadurl=yes}}</ref> ২০১৬ চনৰ পৰা ২০২০ চনলৈ কাৰ্ডাশিয়ান মডেল ইউনেছ বেঞ্জিমাৰ সৈতে আন এক অস্থিৰ সম্পৰ্কত আছিল।<ref name="onoff2">{{cite magazine|author1=Victoria Rodriguez|title=A Complete Timeline of Kourtney Kardashian and Younes Bendjima's Relationship|url=https://www.seventeen.com/celebrity/celebrity-couples/a19718061/kourtney-kardashian-younes-bendjimas-relationship-timeline/|magazine=Seventeen|access-date=January 12, 2021|date=March 30, 2020|archive-date=January 13, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210113032302/https://www.seventeen.com/celebrity/celebrity-couples/a19718061/kourtney-kardashian-younes-bendjimas-relationship-timeline/|url-status=live}}</ref> ২০২১ চনৰ জানুৱাৰী মাহত নিশ্চিত কৰা হয় যে কাৰ্ডাশিয়ান সংগীতজ্ঞ ট্ৰেভিছ বাৰ্কাৰৰ সৈতে সম্পৰ্কত আছে।<ref>{{cite web|first=Lauren|last=Vanderveen|title=How Kourtney Kardashian's Family Allegedly Feels About Her Relationship With Travis Barker|url=https://www.cinemablend.com/television/2567477/how-kourtney-kardashians-family-allegedly-feels-about-her-relationship-with-travis-barker|website=Cinema Blend|date=May 16, 2021|access-date=May 17, 2021|archive-date=May 16, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516233548/https://www.cinemablend.com/television/2567477/how-kourtney-kardashians-family-allegedly-feels-about-her-relationship-with-travis-barker|url-status=live}}</ref> ২০২১ চনৰ অক্টোবৰ মাহত কেলিফৰ্ণিয়াৰ মণ্টেচিটোৰ এখন হোটেলত বাৰ্কাৰে বিবাহৰ প্ৰস্তাৱ দিয়াৰ পিছত দুয়োৰে আঙুঠি পিন্ধোৱা পৰ্ব সম্পন্ন হয়।<ref>{{cite web|first=|last=|title=Kourtney Kardashian and Travis Barker are engaged|url=https://edition.cnn.com/2021/10/18/entertainment/kourtney-kardashian-travis-barker-engaged-intl-scli/index.html|website=CNN|date=October 18, 2021|access-date=October 18, 2021|archive-date=October 18, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211018085714/https://edition.cnn.com/2021/10/18/entertainment/kourtney-kardashian-travis-barker-engaged-intl-scli/index.html|url-status=live}}</ref> ২০২২ চনৰ ৩ এপ্ৰিলত লাছ ভেগাছত তেওঁলোকে এক অনানুষ্ঠানিক বিবাহ সম্পন্ন কৰে। এই দম্পতীহালে ২০২২ চনৰ ১৫ মে’ত কেলিফৰ্ণিয়াৰ চাণ্টা বাৰ্বাৰাত আনুষ্ঠানিকভাৱে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হয়।<ref>{{Cite web |last1=Wynne |first1=Kelly |last2=Chiu |first2=Melody |date=May 15, 2022 |first3=Charmaine |last3=Patterson |title=Kourtney Kardashian and Travis Barker Are Legally Married: Source |url=https://people.com/tv/kourtney-kardashian-travis-barker-legally-married/ |access-date=May 16, 2022 |website=People |language=en |archive-date=May 16, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220516162334/https://people.com/tv/kourtney-kardashian-travis-barker-legally-married/ |url-status=live }}</ref> ২০২২ চনৰ ২২ মে’ত ইটালীৰ পৰ্ট’ফিন’ত তেওঁলোকৰ ধৰ্মীয় বিবাহ অনুষ্ঠান সম্পন্ন হয়।<ref>{{cite web |last1=Wright |first1=Tracy |title=Kourtney Kardashian and Travis Barker Italian wedding pictures: See inside their lavish nuptials |url=https://www.foxnews.com/entertainment/kourtney-kardashian-travis-barker-italian-wedding-pictures-lavish-nuptials |website=Fox News |access-date=May 23, 2022 |date=May 22, 2022 |archive-date=May 23, 2022 |archive-url=https://web.archive.org |url-status=live }}</ref> == চলচিত্ৰপঞ্জী == === অভিনেত্ৰী হিচাপে === {| class="wikitable" |- ! বৰ্ষ ! নাম ! চৰিত্ৰ ! টোকা |- | ২০১১ | ''ৱান লাইফ টু লিভ'' | কাছান্দ্ৰা কাভানাফ | খণ্ড: "২৮ মাৰ্চ, ২০১১" |- | ২০২১ | ''হি ইজ অল দ্যাট'' | জেচিকা মাইলছ টৰেছ | বোলছবি |} === স্বয়ং নিজৰ চৰিত্ৰত === {| class="wikitable sortable" |- ! বৰ্ষ ! নাম ! class="unsortable" | টোকা |- | ২০০৫ | ''ফিল্ডি ৰিচ: কেটল ড্ৰাইভ'' | অংশগ্ৰহণকাৰী |- | ২০০৭–২০২১ | ''কিপিং আপ উইথ দ্য কাৰ্ডাশিয়ানছ'' | মুখ্য চৰিত্ৰ |- | ২০০৯–২০১০ | ''কৰ্টনী এণ্ড ক্লোয়ি টেক মায়ামি'' | মুখ্য চৰিত্ৰ |- | ২০১১–২০১২ | ''কৰ্টনী এণ্ড কিম টেক নিউয়ৰ্ক'' | মুখ্য চৰিত্ৰ |- | ২০১১–২০১২ | ''ক্লোয়ি এণ্ড লামাৰ'' | ৪টা খণ্ড |- | ২০১৩ | ''কৰ্টনী এণ্ড কিম টেক মায়ামি'' | মুখ্য চৰিত্ৰ |- | ২০১৪–২০১৫ | ''কৰ্টনী এণ্ড ক্লোয়ি টেক দ্য হেম্পটনছ'' | মুখ্য চৰিত্ৰ |- | ২০১৫ | ''আই এম কেইট'' | ২টা খণ্ড |- | ২০১৫ | ''ড্যাশ ডলছ'' | খণ্ড: "ভ্যালী অৱ দ্য ড্যাশ ডলছ" |- | ২০২২–বৰ্তমান | ''দ্য কাৰ্ডাশিয়ানছ'' | মুখ্য চৰিত্ৰ |} == লিখিত কৰ্মসমূহ == * কাৰ্ডাশিয়ান, কিম; কাৰ্ডাশিয়ান, কৰ্টনী; কাৰ্ডাশিয়ান, ক্লোয়ি (২০১০)। ''কাৰ্ডাশিয়ান কনফিডেন্সিয়েল''। চেইণ্ট মাৰ্টিনছ প্ৰেছ। ISBN 978-0-312-62807-9। * কাৰ্ডাশিয়ান, কিম; কাৰ্ডাশিয়ান, কৰ্টনী; কাৰ্ডাশিয়ান, ক্লোয়ি (২০১১)। ''ডলহাউচ''। উইলিয়াম ম’ৰ’ এণ্ড কোম্পানী। ISBN 9780062063847। == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{commons category|Kourtney Kardashian}} {{Wikiquote}} * {{IMDb name|1966407}} [[শ্ৰেণী:আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ব্যৱসায়ী]] [[শ্ৰেণী:মডেল]] e2n3eqiovkqtz1wa4qqoqn2ghj8ttzm 0 133083 649144 594351 2026-11-02T13:26:45Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649144 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = গোৱেণ্ডোলিন ক্ৰীষ্টি | image = Gwendoline Christie at Berlinale 2025.jpg | image_size = | alt = | caption = ২০২৫ চনৰ বাৰ্লিনেলত ক্ৰীষ্টি | birth_name = গোৱেণ্ডোলিন ট্ৰেচি ফিলিপা ক্ৰীষ্টি | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1978|10|28}} | birth_place = ৱৰ্দিং, ৱেষ্ট ছাচেক্স, [[ইংলেণ্ড]] | death_date = | death_place = | height = ১.৯১ মিটাৰ | alma_mater = ড্ৰামা চেণ্টাৰ লণ্ডন | occupation = অভিনেত্ৰী | years_active = ২০০৬–বৰ্তমান | partner = জাইলছ ডিকন (২০১৪–বৰ্তমান) }} '''গোৱেণ্ডোলিন ট্ৰেচি ফিলিপা ক্ৰীষ্টি''' ([[ইংৰাজী]]: Gwendoline Tracey Philippa Christie; জন্ম: ২৮ অক্টোবৰ, ১৯৭৮<ref name=":0">{{cite web|last=Carter|first=Terry|title=30 Stars Who Will Toast to Their 40th Birthday in 2018|url=https://www.popsugar.com/celebrity/photo-gallery/44452435/image/44459133/Gwendoline-Christie-Oct-28|website=Pop Sugar|date=31 December 2017|access-date=29 March 2023|quote=Gwendoline Christie: Oct. 28}}</ref>) এগৰাকী [[ইংৰাজ]] অভিনেত্ৰী। তেওঁ এইচবিঅ’ৰ (HBO) ফেণ্টাচী-ড্ৰামা ধাৰাবাহিক ''গেম অৱ থ্ৰোন্‌ছ'' (২০১২–২০১৯)-ত ব্ৰিয়েন অৱ টাৰ্থৰ চৰিত্ৰত কৰা অভিনয়ৰ বাবে পৰিচিত। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ ''ষ্টাৰ ৱাৰ্ছ: দ্য ফৰ্চ এৱাকেন্স'' (২০১৫) আৰু ''ষ্টাৰ ৱাৰ্ছ: দ্য লাষ্ট জেডি'' (২০১৭) ছবিত ফাৰ্ষ্ট অৰ্ডাৰ ষ্টৰ্মট্ৰুপাৰ কেপ্টেইন ফাছমাৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল। পূৰ্বৰ ধাৰাবাহিকখনৰ বাবে তেওঁ ২০১৯ চনত ড্ৰামা ধাৰাবাহিকৰ শ্ৰেষ্ঠ সহযোগী অভিনেত্ৰী শিতানত প্ৰাইমটাইম এমি বঁটাৰ মনোনয়ন লাভ কৰিছিল। ক্ৰীষ্টিয়ে পৰৱৰ্তী সময়ত নেটফ্লিক্সৰ ফেণ্টাচী ধাৰাবাহিক ''দ্য ছেণ্ডমেন'' আৰু ''ৱেণ্ডছডে'' (দুয়োখন ২০২২), আৰু এপল টিভি প্লাছৰ চাই-ফাই থ্ৰিলাৰ ধাৰাবাহিক ''চেভাৰেন্স'' (২০২৫)-ত অভিনয় কৰিছে। শেষৰখন ধাৰাবাহিকৰ বাবে তেওঁ ২০২৫ চনত ড্ৰামা ধাৰাবাহিকৰ শ্ৰেষ্ঠ অতিথি অভিনেত্ৰী শিতানত প্ৰাইমটাইম এমি বঁটাৰ মনোনয়ন লাভ কৰিছে। ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== গোৱেণ্ডোলিন ট্ৰেচি ফিলিপা ক্ৰীষ্টিৰ জন্ম পশ্চিম ছাচেক্সৰ ৱৰ্দিঙত হৈছিল।<ref>{{cite web|title=Gwendoline Christie Biography|url=https://www.tvguide.com/celebrities/gwendoline-christie/bio/3000561897/|website=TV Guide|access-date=29 March 2023|quote=Birth Place: Worthing, West Sussex, England}}</ref> তেওঁৰ দুজন ডাঙৰ সতীয়া ভাতৃ আছে।<ref>{{cite web|url=http://julia506.rssing.com/chan-13352343/all_p1.html#item14 |title=Princess Julia |publisher=Julia506.rssing.com |access-date=19 March 2022}}</ref> তেওঁৰ মাতৃ এগৰাকী গৃহিণী আছিল আৰু পিতৃয়ে বিক্ৰী তথা বিপণন (sales and marketing) বিভাগত কাম কৰিছিল।<ref name="ReferenceA">Gwendoline Christine, Christie Ventures Ltd; {{URL | https://beta.companieshouse.gov.uk/company/08212974/persons-with-significant-control}}</ref> তেওঁ চাউথ ডাউনছৰ ওচৰৰ এখন সৰু গাঁৱত ডাঙৰ-দীঘল হৈছিল<ref name="SFX 11 April 2012">{{cite news|url=https://www.gamesradar.com/game-of-thrones-gwendoline-christie-interview/|title=Game of Thrones: Gwendoline Christie Interview|date=11 April 2012|access-date=12 April 2012}}</ref> আৰু হেনফিল্ড প্ৰাইমেৰী স্কুল তথা ৱাৰ্ডেন পাৰ্ক চেকেণ্ডাৰী স্কুলত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite web |last=Fox |first=Thomas |date=2022-02-02 |title=58 celebrities who went to school in Sussex |url=https://www.sussexlive.co.uk/news/sussex-news/58-celebrities-who-went-school-6592021 |access-date=2025-08-06 |website=Sussex Live |language=en}}</ref> সৰু কালত তেওঁ এগৰাকী জিমনাষ্ট হ’বলৈ প্ৰশিক্ষণ লৈছিল, কিন্তু ১১ বছৰ বয়সত মেৰুদণ্ডৰ আঘাতৰ বাবে তেওঁ অভিনয়ক আঁকোৱালি লয়।<ref name="Access Hollywood 17 April 2012">{{cite news |last=Lash |first=Jolie |title='Game of Thrones' – Gwendoline Christie Talks Digging Deep To Play Brienne |url=http://www.accesshollywood.com/game-of-thrones-gwendoline-christie-talks-digging-deep-to-play-brienne-of-tarth_article_63383 |access-date=17 April 2012 |newspaper=Access Hollywood |date=17 April 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180717212451/http://www.accessonline.com/articles/game-of-thrones-gwendoline-christie-talks-digging-deep-to-play-brienne-of-tarth-116590/ |archive-date=17 July 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180717212451/http://www.accessonline.com/articles/game-of-thrones-gwendoline-christie-talks-digging-deep-to-play-brienne-of-tarth-116590/ |archivedate=17 July 2018 |deadurl=yes}}</ref> ২০০২ চনৰ আশে-পাশে তেওঁ ব্ৰাইটনৰ এটা বুটিকত কাম কৰিছিল।<ref name="Independent 2008">{{cite news |last=Walker |first=Esther |title=How We Met: Gwendoline Christie & Polly Borland |url=https://www.independent.co.uk/extras/sunday-review/regulars/how-we-met-gwendoline-christie-polly-borland-5477586.html |access-date=8 July 2011 |newspaper=The Independent |date=29 June 2008}}</ref> ব্ৰাইটন এণ্ড হ’ভৰ ভাৰ্ণডিন কলেজত পঢ়াৰ পিছত তেওঁ ২০০৫ চনত ড্ৰামা চেণ্টাৰ লণ্ডনৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref>{{Cite web |date=2023-11-10 |title=Gwendoline Christie: a famous face in Burgess Hill |url=https://www.communityad.co.uk/exclusives/gwendoline-christie-a-famous-face-in-burgess-hill/ |access-date=2024-09-24 |website=CommunityAd |language=en-GB}}</ref> তেওঁৰ ব্যতিক্ৰমী ওখ দেহৰ গঠনৰ বাবে তেওঁক কোৱা হৈছিল যে "তেওঁ হয়তো কেতিয়াও কাম নাপাব কাৰণ তেওঁক দেখিবলৈ বেছিভাগ অভিনেতাৰ দৰে নহয়।" আনকি তেওঁ পৰ্দাত কাম কৰিব বিচাৰে বুলি কোৱাৰ পিছত তেওঁৰ এজেণ্টে তেওঁক উপলুঙা কৰিছিল। অৱশ্যে ''অৰলেণ্ডো'' ছবিত টিল্ডা চুইণ্টনৰ অভিনয়ে তেওঁক এই লক্ষ্যত উপনীত হ’বলৈ অনুপ্ৰাণিত কৰিছিল। ২০১৭ চনৰ এটা সাক্ষাৎকাৰত তেওঁ সোঁৱৰণ কৰি কয় যে, "তেওঁ (চুইণ্টন) এখন চলচ্চিত্ৰত আছে আৰু তেওঁৰ ব্যক্তিত্ব অনন্য। মই অনুভৱ কৰিলোঁ যে হয়তো মোৰ বাবেও এটা স্থান আছে।" <ref name="News.com.au Swinton">{{cite news |title=Top of the Lake: China Girl's Gwendoline Christie tells how she was inspired by Tilda Swinton |url=http://www.news.com.au/entertainment/tv/top-of-the-lake-china-girls-gwendoline-christie-tells-how-she-was-inspired-by-tilda-swinton/news-story/faeaec420047aea43c86afaf4df22672 |access-date=5 March 2018 |newspaper=news.com.au |date=20 August 2017}}</ref><ref name="Vogue Interview">{{cite news |title=She Slays! |url=https://www.vogue.com/article/gwendoline-christie-game-of-thrones-interview |access-date=5 March 2018 |newspaper=Vogue |date=9 April 2015}}</ref> ==ব্যক্তিগত জীৱন== ক্ৰীষ্টি ৬ ফুট ৩ ১/৪ ইঞ্চি ওখ।<ref name="Vogue Interview"/><ref name="Stylist 27 March 2013">{{cite news |last=McQuoid |first=Debbie |title=Gwendoline Christie: Natural Born Warrior |url=http://www.stylist.co.uk/people/gwendoline-christie-interview |access-date=29 March 2013 |newspaper=Stylist |date=27 March 2013 |archive-date=17 June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170617175636/http://www.stylist.co.uk/people/gwendoline-christie-interview |url-status=dead |archivedate=17 June 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170617175636/http://www.stylist.co.uk/people/gwendoline-christie-interview |deadurl=yes }}</ref> তেওঁৰ উচ্চতাৰ বাবে কম বয়সত তেওঁক বহুতে উপলুঙা কৰিছিল।<ref name="Belfast Telegraph Interview">{{cite web |url=https://www.belfasttelegraph.co.uk/life/fashion-beauty/gwendoline-christie-games-of-thrones-helped-me-overcome-body-issues-35923375.html |title=Gwendoline Christie: 'Games of Thrones helped me overcome body issues' |work=Belfast Telegraph |date=12 July 2017 |access-date=5 March 2018}}</ref><ref name="Sydney Morning Interview">{{cite web |last=Lipworth |first=Elaine |date=24 November 2017 |title=Warrior woman: How Gwendoline Christie escaped the pressure to fit in |url=https://www.smh.com.au/entertainment/celebrity/warrior-woman-how-gwendoline-christie-escaped-the-pressure-to-fit-in-20171123-gzre1j.html |access-date=5 March 2018 |website=The Sydney Morning Herald}}</ref> ২০১৪ চনৰপৰা তেওঁ ব্ৰিটিছ ফেশ্বন ডিজাইনাৰ জাইলছ ডিকনৰ সৈতে সম্পৰ্কত আছে।<ref name="Jenna, Emma">{{cite web|url=https://www.popsugar.com/celebrity/Who-Gwendoline-Christie-Dating-43832093|title=Yes, Gwendoline Christie Is in a Relationship – and Her Women Have Celebrity Connections|last=Stephens|first=Brittney|date=31 August 2023|work=PopSugar|publisher=PopSugar|access-date=7 November 2022}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/fashion/people/game-of-thrones-actress-gwendoline-christie-talks-working-with-p/|title=Game of Thrones actress Gwendoline Christie talks working with partners: 'We are in a happy relationship thought we do different things – both fascinate me'|first=Emily|last=Cronin|newspaper=The Telegraph|date=6 August 2022|access-date=14 September 2023|via=telegraph.co.uk}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category}} * {{Twitter|lovegwendoline}} * {{IMDb name|3729225}} * {{cite web |url= http://www.radiotimes.com/news/2013-04-15/meet-the-british-stars-of-game-of-thrones |work= Radio Times |title= Meet the British stars of Game of Thrones}} [[শ্ৰেণী:বৃটিছ অভিনেত্ৰী]] mrqyc3b53x98hsdm73qye1gbkz0al5b 0 134442 649216 591297 2026-11-03T01:22:55Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649216 wikitext text/x-wiki {{Infobox book|<!-- See Wikipedia:WikiProject_Autobiography or Wikipedia:WikiProject_Books --> | name = মাজ্য জলমাচি চিত্তৰকথা | title_orig = মাজ্য জলমাচি চিত্তৰকথা | translator = | image = Book_cover_of_"Majya_Jalmachi_Chittarkatha".jpg | caption = | author = [[শান্তাবাই কাম্বলে]] | cover_artist = চন্দ্ৰকান্ত কাম্বলে | country = ভাৰত | language = [[মাৰাঠী ভাষা]] | genre = [[আত্মজীৱনী]] | publisher = উষা ৱাঘ | release_date = ১৯৮৩ | media_type = দলিত মহিলাৰ আত্মজীৱনী | pages = ১৪৩ | isbn = 9789357952118 | preceded_by = | followed_by = }} '''মাজ্য জলমাচি চিত্তৰকথা''' (অনুবাদ: মোৰ জীৱনৰ কেলিডস্কোপ কাহিনী) ১৯৮৩ চনত প্ৰকাশিত শান্তবাই কাম্বলেৰ আত্মজীৱনী।<ref>{{Cite web|url=http://www.nabindia.org/docs/talking_books_marathi_list.doc|archive-url=https://web.archive.org/web/20110719045627/http://www.nabindia.org/docs/talking_books_marathi_list.doc|url-status=usurped|title=Majhya Jalmachi Chitra Katha(TYBA) Shantabai K. Kamble|archive-date=19 July 2011}}</ref> এইখনক দলিত মহিলা লেখিকাৰ প্ৰথম আত্মজীৱনীমূলক আখ্যান বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>{{cite book |last1= Natarajan|first1= Nalini|first2= E. Sampath|last2= Nelson|date= 1996|title= Handbook of Twentieth-Century Literatures of India|url= https://books.google.com/books?id=1lTnv6o-d_oC|location= |publisher= Bloomsbury Academic|page= 374 |isbn= 9780313287787|access-date= 17 May 2025|archive-url= https://archive.org/details/handbookoftwenti0000unse|archive-date= 11 August 2020|quote= Shantabai Kamble's ''Majya Jalmachi Chittarkatha'', published as a complete book in 1986 but presented to readers and television audiences in serial form through the early 1980s, is considered the first auto-biographical narrative by a Dalit woman writer.}}</ref> বিভিন্ন ভাষালৈ অনুবাদ কৰা এই গ্ৰন্থখন মুম্বাই বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মাৰাঠী সাহিত্যিক ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় পঠন। ==পটভূমি== নাজাবাই সখাৰাম বাবৰ (বিবাহৰ পিছত শান্তবৈ কৃষ্ণজী কাম্বলে নামেৰে নামকৰণ কৰা হয়), সোলাপুৰ জিলাৰ প্ৰথম দলিত মহিলা শিক্ষয়িত্ৰী আছিল। ১৯৪২ চনত তেওঁ সোলাপুৰ জিলা ব'ৰ্ড স্কুলত শিক্ষকতা আৰম্ভ কৰে।<ref>{{Cite book |last=Nubile |first=Clara |url=https://books.google.com/books?id=JlgAkHqGyMoC |title=The Danger of Gender: Caste, Class and Gender in Contemporary Indian Women's Writing |date=2003 |publisher=Sarup & Sons |isbn=978-81-7625-402-1 |language=en}}</ref> দহ বছৰ, ১৯৫২ চনত তেওঁ দুবছৰীয়া শিক্ষক প্ৰশিক্ষণ সম্পূৰ্ণ কৰি সাংলি জিলাৰ জাট তালুকত শিক্ষা সম্প্ৰসাৰণ বিষয়া হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে।<ref>{{Cite book |last=Rege |first=Sharmila |title=Writing Caste, Writing Gender: Reading Dalit Women's Testimonies |publisher=Zubaan |year=2006 |location=Delhi |pages=156}}</ref> ১৯৮১ চনত শিক্ষকতাৰপৰা অৱসৰ লোৱাৰ পাছত তেওঁ “মাজ্য জলমাচি চিত্তৰকথা’’ (The Caleidoscopic Story of My Life) ৰচনা কৰে। দীনকৰ সক্ৰিকাৰৰ প্ৰচেষ্টাত ১৯৮২ চনত প্ৰথমবাৰৰ বাবে ‘পুৰ্বী’ আলোচনীত প্ৰকাশ পাইছিল। ১৯৯০ চনত মুম্বাই দূৰদৰ্শনত নীলু পুলে, সুলাভা দেশপাণ্ডে, চাৰুশিলা বাচানীৰ দৰে অভিনেতা অভিনেতা নাজুকা হিচাপে ইয়াক টেলিচিৰিয়েল কৰা হয়।<ref>{{Citation |title=नाजुका {{!}} NAJUKA {{!}} Majya Jalmachi Chittarkatha{{!}} Dalit woman writer Shantabai Kamble {{!}} शांताबाई कांबळे |url=https://www.youtube.com/watch?v=VbfoZwh0Sqg |access-date=2023-05-03 |language=en}}</ref> গ্ৰন্থখন ফৰাচী আৰু ইংৰাজীলৈও অনুবাদ কৰা হৈছে। এই গ্ৰন্থখন ইংৰাজীলৈ অনুবাদ কৰে শান্তবাই গোখলে নামৰ এজন সম্পাদকে। তেওঁ শিৰোনামৰ অৰ্থৰ বাবে বহু কষ্ট কৰিবলগীয়া হৈছিল। একাধিক অভিধানৰ উদ্ধৃতি লোৱাৰ পাছত সম্পাদকে অৱশেষত শব্দটোৰ পৰিৱৰ্তে প্ৰসংগটো অনুবাদ কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়, যাৰ ফলত ইংৰাজী শিৰোনাম "দ্যা ষ্টোৰী অফ মাই টেটাৰড লাইফ" দিয়া হয়।<ref>{{Cite web |last=Gokhale |first=Shanta |title=India has become 'a republic of fear for thinkers and writers': Critic and novelist Shanta Gokhale |url=https://scroll.in/article/894819/truth-tellers-are-arrested-imprisoned-writer-shanta-gokhale-on-fear-censorship-in-todays-india |access-date=2023-05-03 |website=Scroll.in |date=19 September 2018 |language=en-US}}</ref> চিত্তৰকথা শব্দটোৰ আক্ষৰিক অৰ্থ হৈছে ''ছবিৰ কাহিনী'' কিন্তু ই ছবিৰ টুকুৰাবোৰক জিগছ পাজলৰ দৰে একেলগে ৰখাৰ অনুভৱকো সূচায়।<ref>[https://books.google.com/books?id=Msaki69NQHsC&pg=PA157,M1 Mazhya Jalmachi Chittarkatha - The Kaleidoscopic Story of My Life]</ref> ==সাৰাংশ== গল্পটোৰ নায়িকা দলিত মহিলা লেখিকা শান্তাবাই কাম্বলেৰ আত্মজীৱনী ''মাজ্য জলমাচি চিত্তৰকথা''ই শ্ৰেণী, জাতি আৰু লিংগৰ বোজা বহন কৰিছে। নাজা মহাৰাষ্ট্ৰৰ অন্যতম বৃহৎ দলিত সম্প্ৰদায় মহাৰ জাতিৰ।<ref>{{Cite journal |last=Zelliot |first=Eleanor Mae |date=1969-01-01 |title=DR. AMBEDKAR AND THE MAHAR MOVEMENT |url=https://repository.upenn.edu/dissertations/AAI6921466 |journal=Dissertations Available from ProQuest |pages=17–18 |url-access=subscription |via=ProQuest |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230506020830/https://repository.upenn.edu/dissertations/AAI6921466/ |archivedate=2023-05-06 |access-date=2026-03-20 |deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Junghare |first=Indira Y. |date=1988 |title=Dr. Ambedkar: The Hero of the Mahars, Ex-Untouchables of India |url=https://www.jstor.org/stable/1178254 |journal=Asian Folklore Studies |volume=47 |issue=1 |pages=93–121 |doi=10.2307/1178254 |jstor=1178254 |issn=0385-2342|url-access=subscription }}</ref><ref>{{Cite journal |last=Raftis |first=J. A. |date=1969 |title=Review of Capitalism and the Chinese Peasant: Social and Economic Change in a Hong Kong Village; The Enserfment of the Russian Peasantry; The Peasant in Nineteenth-Century Russia |url=https://www.jstor.org/stable/178254 |journal=Comparative Studies in Society and History |volume=11 |issue=2 |pages=234–240 |doi=10.1017/S0010417500005296 |jstor=178254 |s2cid=143774820 |issn=0010-4175|url-access=subscription }}</ref> ভাৰতৰ দলিত নাৰী সংগ্ৰামৰ এক মৰ্মস্পৰ্শী কাহিনী। ১৯৮৬ চনত মাৰাঠী ভাষাত প্ৰকাশিত এই গ্ৰন্থখনত ভাৰতীয় সংস্কৃতিত জাতি আৰু লিংগ পক্ষপাতিত্বৰ সৈতে কাম্বলেৰ অভিজ্ঞতাৰ বিষয়ে বৰ্ণনা কৰা হৈছে। অস্পৃশ্য মহাৰ জাতিৰ অন্তৰ্গত কাম্বলে গোটেই জীৱনত স্কুল, কৰ্মক্ষেত্ৰ, আনকি ঘৰতো অপমানকে ধৰি কেইবাটাও নিৰ্যাতন সহ্য কৰিছিল। কাম্বলেৰ এই গ্ৰন্থখনে ভাৰতৰ জাতি ব্যৱস্থাৰ বৈষম্যমূলক আৰু অত্যাচাৰী কঠোৰ বাস্তৱতাক উদঙাই দিছে। পৰিয়ালৰ নিম্ন বৰ্ণ পদবীৰ ফলত হোৱা দৰিদ্ৰতা আৰু দুৰ্দশাৰ প্ৰাৰম্ভিক স্মৃতিৰ বিষয়ে তেওঁ বিতংভাৱে কয়। উচ্চ বৰ্ণৰদ্বাৰা যোগান ধৰা বাকী থকা খাদ্যৰ বিনিময়ত মহাৰ জাতিয়ে গাঁৱত ঝাড়ু দিয়া আৰু টহল দিয়াৰ দৰে গাঁৱৰ দায়িত্ব কৰিবলৈ বাধ্য হৈছিল। আন ঠাইত জীৱিকা উপাৰ্জন কৰিবলৈ সক্ষম হোৱাৰ পিছতো কাম্বলেৰ পৰিয়ালে তৰলকি নামেৰে জনাজাত এই অন্যায় আৰু বিনা বেতনে গাঁও সেৱাৰ বোজা বহন কৰিবলৈ বাধ্য হৈছিল। মন্দিৰ আৰু বিদ্যালয়ৰ দৰে শ্ৰদ্ধাৰ স্থানতো কাম্বলেৰ অস্পৃশ্যতা আৰু অপমানৰ অভিজ্ঞতাই তেওঁৰ হৃদয়ত এক অমলিন চিন ৰাখিছিল। কিতাপখনত তেওঁ ৰূপৰেখা দাঙি ধৰিছে যে কেনেকৈ শিক্ষয়িত্ৰী হিচাপেও তেওঁ প্ৰধান জাতিৰ শত্ৰুতাৰ সন্মুখীন হৈছিল যিয়ে তেওঁক ঘৰলৈ উভতি যোৱাৰ ভাবুকি দিছিল নহ’লে মাৰপিট কৰি অপমানিত হৈ ওভতাই পঠোৱাৰ ভাবুকি দিছিল। আনকি তেওঁলোকৰ বিদ্যালয়খনক বঁটা দিবলৈ অস্বীকাৰ কৰা এজন প্ৰভাৱশালী জাতি নেতাৰ ঈৰ্ষাত তেওঁ আৰু তেওঁৰ স্বামীক এখন গাঁৱৰপৰাও খেদি পঠিওৱা হৈছিল। কাম্বলে নিজৰ আত্মজীৱনীত জাতি গঠনৰ বিষয়েও আলোচনা কৰি কয় যে নিম্ন জাতিৰ মহিলাসকলে তেওঁলোকৰ তুলনাত আৰু নিম্ন জাতিৰ লোকসকলক হেয়জ্ঞান কৰিছিল। এই আটাইকেইগৰাকী মহিলাই নিজৰ নিম্ন জাতিগত পদবীৰ বাবে বৈষম্য সহ্য কৰাৰ পাছতো এই স্তৰ বজাই ৰখা হৈছিল। তেওঁ সন্মুখীন হোৱা অসুবিধাৰ মাজতো কাম্বলেৰ স্মৃতিগ্ৰন্থখনে দাসত্বৰপৰা মুক্তিৰ পথ প্ৰশস্ত কৰা শিক্ষা আৰু জ্ঞানৰ শক্তিক উদ্‌যাপন কৰে। সামগ্ৰিকভাৱে মাজ্য জলমাচি চিত্তৰকথা দলিত সাহিত্যলৈ এক উল্লেখযোগ্য অৱদান যিয়ে ভাৰতীয় সমাজত দলিত মহিলাৰ দুৰ্দশাৰ ওপৰত আলোকপাত কৰে।<ref>{{Cite journal |last=Limbaji |first=Pawar Keshav |date=July 2020 |title=CASTE AND GENDER DISCRIMINATION IN SHANTABI KAMBLE'S AUTOBIOGRAPHYA KALEDIOSCOPIC STORY OF MY LIFE |url=http://puneresearch.com/media/data/issues/603fa9ffa9771.pdf |journal=[[Pune Research Times]] |volume=5 |issue=3}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:আত্মজীৱনী]] [[শ্ৰেণী:দলিত মহিলা]] 9ah7dfdzw2879ae3c241qlf51hcd8oc 0 135412 649220 613003 2026-11-03T01:57:24Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649220 wikitext text/x-wiki {{Infobox pageant titleholder | name = মিৰিয়া লালাগুনা | image= Mireia Lalaguna (48520628511) (cropped).jpg | caption = ২০১৯ চনত ষ্টাৰলাইট গালাত মিৰিয়া লালাগুনা | image_size = 200px | birth_name = মিৰিয়া লালাগুনা ৰয়ো | birth_date = {{Birth date and age|1992|11|21|df=y}} | birth_place = বাৰ্চিলোনা, কেটালোনিয়া, [[স্পেইন]] | education = বাৰ্চিলোনা বিশ্ববিদ্যালয় | occupation = {{hlist|মডেল|অভিনেত্ৰী}} | height = {{height|m=1.77}} | hair_color = সোণালী | eye_color = নীলা | title = মিছ আটলাণ্টিকো ইণ্টাৰনেচনেল ২০১৪<br>মিছ ৱৰ্ল্ড স্পেইন ২০১৫<br>মিছ ৱৰ্ল্ড ২০১৫ | competitions = মিছ ৱৰ্ল্ড স্পেইন ২০১৫<br>(বিজয়ী)<br>মিছ ৱৰ্ল্ড ২০১৫<br>(বিজয়ী) }} '''মিৰিয়া লালাগুনা ৰয়ো''' (জন্ম: ২১ নৱেম্বৰ ১৯৯২) এগৰাকী [[স্পেনিছ]] অভিনেত্ৰী, মডেল আৰু সৌন্দৰ্য ৰাণী। তেওঁ '''মিছ ৱৰ্ল্ড ২০১৫''' ৰ মুকুট লাভ কৰিছিল আৰু মিছ ৱৰ্ল্ড খিতাপ জয় কৰা স্পেইনৰ প্ৰথমগৰাকী মহিলা হিচাপে পৰিগণিত হৈছিল। ইয়াৰ পূৰ্বে তেওঁ মিছ ৱৰ্ল্ড স্পেইন ২০১৫ হিচাপেও মুকুট পিন্ধিছিল। == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা == লালাগুনাৰ জন্ম ১৯৯২ চনৰ ২১ নৱেম্বৰত বাৰ্চিলোনাত হৈছিল। তেওঁ স্পেইনৰ বাৰ্চিলোনা বিশ্ববিদ্যালয়ৰপৰা ফাৰ্মাচী বিষয়ত স্নাতক আৰু স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰিছিল। লালাগুনা কেটালান, স্পেনিছ, ফৰাচী আৰু ইংৰাজী ভাষাত সাৱলীল।<ref>{{cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/151220/lifestyle-fashionbeauty/article/spain’s-mireia-lalaguna-royo-crowned-miss-world-2015-china|title=Spain's Mireia Lalaguna Royo crowned Miss World 2015 in China| date=20 December 2015|work=Deccan Chronicle}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mirror.co.uk/news/world-news/miss-world-2015-miss-spain-7040872.amp|work=Mirror UK|title=Miss World 2015: Miss Spain Mireia Lalaguna Royo crowned winner of competition|date=19 December 2015|first=Alex|last=Wellman}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ghafla.com/meet-the-pharmacist-mireia-lalaguna-who-beat-113-beauties-to-be-crowned-miss-world-2015-photos-and-video-of-miss-world-results/|work=Ghafia|title=Meet the Pharmacist Mireia Lalaguna Who Beat 113 Beauties To Be Crowned Miss World 2015|date=21 December 2015|access-date=26 March 2026|archivedate=8 November 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221108051710/https://www.ghafla.com/meet-the-pharmacist-mireia-lalaguna-who-beat-113-beauties-to-be-crowned-miss-world-2015-photos-and-video-of-miss-world-results/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web|title=Spain’s Mireia Lalaguna Royo crowned Miss World 2015 in China|url=https://www.hindustantimes.com/world/spain-s-mireia-lalaguna-royo-crowned-miss-world-2015-in-china/story-EHQigI2KbpBaiQ4iqJlveK.html|website=Hindustan Times|date=2015-12-20|access-date=2026-01-29|language=en}}</ref> == কৰ্মজীৱন == লালাগুনাই ২০১৪ চনত সৌন্দৰ্য প্ৰতিযোগিতাত ভৰি দিছিল। তেওঁ মিছ আটলাণ্টিকো ইণ্টাৰনেচনেল ২০১৪ প্ৰতিযোগিতাত স্পেইনক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল আৰু অৱশেষত বিজয়ী ঘোষিত হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=https://independent.academia.edu/MireiaLalaguna|title=Independent acadamia - Mireia Lalaguna Royo|access-date=23 November 2020}}</ref><ref>{{Cite web|first=Will|last=Mendelson|title=Miss Spain Mireia Lalaguna Royo Is Crowned Miss World 2015|url=https://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/miss-spain-mireia-lalaguna-royo-is-crowned-miss-world-2015-w160070/|work=US Magazine|date=19 December 2015}}</ref> === মিছ ৱৰ্ল্ড স্পেইন === লালাগুনাই ২০১৫ চনৰ ২৪ অক্টোবৰত মালাগা চহৰত অনুষ্ঠিত মিছ ৱৰ্ল্ড স্পেইনৰ তৃতীয় সংস্কৰণত বাৰ্চিলোনাক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://pageantsnews.com/fr/news/europe/3730-miss-world-spain-2015-contestants|archive-url=https://web.archive.org/web/20200325235754/https://pageantsnews.com/fr/news/europe/3730-miss-world-spain-2015-contestants|url-status=usurped|archive-date=March 25, 2020|title=Miss World Spain 2015 Contestants|language=fr-fr|access-date=2020-03-25|archivedate=2020-03-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200325235754/https://pageantsnews.com/fr/news/europe/3730-miss-world-spain-2015-contestants|deadurl=yes}}</ref> অনুষ্ঠানৰ শেষত তেওঁক পূৰ্বৰ খিতাপধাৰী লুৰ্ডেছ ৰড্ৰিগেজে মিছ ৱৰ্ল্ড স্পেইন ২০১৫ হিচাপে মুকুট পিন্ধায়।<ref>{{cite news|title=Miss World 2015 is Miss Spain Mireia Lalaguna Riyo|url=http://www.eonline.com/news/725435/miss-world-2015-winner-is-mireia-lalaguna-royo-from-spain-see-photos-and-find-out-who-the-other-10-finalists-were|access-date=23 November 2020|work=The Indian Express|date=20 December 2015}}</ref> === মিছ ৱৰ্ল্ড ২০১৫ === লালাগুনাই ২০১৫ চনৰ ১৯ ডিচেম্বৰত চীনৰ ছানিয়াত অনুষ্ঠিত মিছ ৱৰ্ল্ড ২০১৫ প্ৰতিযোগিতাত স্পেইনক প্ৰতিনিধিত্ব কৰিছিল।<ref>{{cite news|url=http://www.abc.es/estilo/gente/20151026/abci-mireia-lalaguna-miss-world-201510261606.html|title=Mireia Lalaguna se alza con la corona de Miss World Spain 2015|work=ABC News|language=es|date=26 October 2015|access-date=27 October 2015}}</ref> চূড়ান্ত পাঁচ গৰাকীৰ মাজত স্থান পোৱাৰ পিছত তেওঁক সোধা হৈছিল, "আপুনি কিয় মিছ ৱৰ্ল্ড ২০১৫ জিকা উচিত বুলি ভাবিব?" ইয়াৰ উত্তৰত তেওঁ কৈছিল: {{blockquote|text=মই ভাবো মই পৰৱৰ্তী মিছ ৱৰ্ল্ড হোৱা উচিত কাৰণ মই শক্তিশালী মহিলাৰ ওপৰত বিশ্বাস কৰোঁ। লগতে, মই সদায় মোৰ শ্ৰেষ্ঠখিনি দিবলৈ চেষ্টা কৰোঁ। মই উদ্দেশ্যপূৰ্ণ সৌন্দৰ্যত বিশ্বাস কৰোঁ আৰু ইয়াৰ উত্তৰাধিকাৰী আগুৱাই নিব পাৰোঁ। মই বিশ্বক কেনেকৈ ভাল পাব লাগে আৰু ভগাই ল’ব লাগে, কেনেকৈ নিজৰ শ্ৰেষ্ঠখিনি দিব লাগে আৰু ইজনে সিজনক সহায় কৰাৰ মাজত কেনেকৈ সুখ বিচাৰি পাব লাগে তাক দেখুৱাব বিচাৰো।<ref>{{cite news|title=Spain wins first ever Miss World title|url=https://english.elpais.com/elpais/2015/12/21/inenglish/1450699581_983387.html?outputType=amp|work=El Pais|date=20 December 2015}}</ref><ref>{{cite news |url=https://m.youtube.com/watch?feature=youtu.be&v=liBfzGpxMFw|title=Miss World 2015 - Top 5 Judges Questions: Spain|date=7 January 2016|access-date=23 November 2020}}</ref>}} অনুষ্ঠানৰ শেষত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ খিতাপধাৰী ৰোলিন ষ্ট্ৰাউছে লালাগুনাক মিছ ৱৰ্ল্ড ২০১৫ ৰ মুকুট পিন্ধায়। ১৯৫১ চনত প্ৰতিযোগিতাখন আৰম্ভ হোৱাৰ পিছত এয়া আছিল স্পেইনৰ বাবে প্ৰথমটো মিছ ৱৰ্ল্ড খিতাপ।<ref>{{cite web|url=https://insta4likes.com/blog/mireia-lalaguna-royo-miss-world-2015-and-her-presence-on-instagram/|title=Mireia Lalaguna Royo, miss World 2015 and her presence on Instagram|work=insta4likes.com|access-date=22 August 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220520044708/https://insta4likes.com/blog/mireia-lalaguna-royo-miss-world-2015-and-her-presence-on-instagram/|archivedate=20 May 2022|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/12059378/Miss-World-2015-Miss-Canada-banned-from-the-competition-by-China.html|title=Miss World 2015: Spain wins and England doesn't make the Top 20|date=19 December 2015|work=Telegraph.co.uk|access-date=19 December 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://heavy.com/entertainment/2015/12/miss-spain-mireia-lalaguna-royo-winner-miss-world-2015-who-won-wins-mundo-vv-2016-pageant-competition/|title=Miss Spain Mireia Lalaguna Royo Wins Miss World 2015|author=Lauren Weigle|work=Heavy.com|date=19 December 2015|access-date=19 December 2015|archivedate=9 October 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191009123553/https://heavy.com/entertainment/2015/12/miss-spain-mireia-lalaguna-royo-winner-miss-world-2015-who-won-wins-mundo-vv-2016-pageant-competition/|deadurl=yes}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commons category}} * {{Instagram|mlalaguna|মিৰিয়া লালাগুনা ৰয়ো}} [[শ্ৰেণী:স্পেনীছ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:মডেল]] nuy4h7as9ux9whmhqc6u60hyu0jfndh 0 135537 649224 595466 2026-11-03T02:24:59Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649224 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | name = মেহুলী ঘোষ | image = Mehuli Ghosh at 2018 Summer Youth Olympics.jpg | caption = ২০১৮ চনৰ যুৱ অলিম্পিকত মেহুলী ঘোষ | nationality = [[ভাৰতীয়]] | birth_date = {{Birth date and age|2000|11|20|df=y}} | birth_place = | alma_mater = আদামাছ বিশ্ববিদ্যালয় | years_active = ২০১৪–বৰ্তমান | sport = [[শ্বুটিং]] | event = ১০ মিটাৰ এয়াৰ ৰাইফল | medaltemplates = {{MedalSport|মহিলাৰ শ্বুটিং}} {{MedalCountry|{{IND}}}} {{MedalCompetition|আই.এচ.এচ.এফ. বিশ্ব শ্বুটিং চেম্পিয়নশ্বিপ}} {{MedalGold|২০২৩ বাকু|১০ মিটাৰ এয়াৰ ৰাইফল দলীয়}} {{MedalSilver|২০১৮ চাংৱন|১০ মিটাৰ এয়াৰ ৰাইফল দলীয়}} {{MedalBronze|২০২২ কাইৰো|১০ মিটাৰ এয়াৰ ৰাইফল দলীয়}} {{MedalBronze|২০২৩ বাকু|১০ মিটাৰ এয়াৰ ৰাইফল}} {{MedalCompetition|কমনৱেলথ গেমচ}} {{MedalSilver|২০১৮ গোল্ড কোষ্ট|ব্যক্তিগত}} {{MedalCompetition|এছিয়ান গেমচ}} {{MedalSilver|২০২২ হাংঝু|দলীয়}} {{MedalCompetition|এছিয়ান শ্বুটিং চেম্পিয়নশ্বিপ}} {{MedalGold|২০২২ ডেগু|১০ মিটাৰ এয়াৰ ৰাইফল}} {{MedalGold|২০২২ ডেগু|১০ মিটাৰ এয়াৰ ৰাইফল দলীয়}} {{MedalGold|২০২২ ডেগু|১০ মিটাৰ এয়াৰ ৰাইফল মিশ্ৰিত দলীয়}} {{MedalBronze|২০২৫ চিমকেণ্ট|দলীয়}} {{MedalCompetition|দক্ষিণ এছীয় ক্ৰীড়া}} {{MedalGold|২০১৯ কাঠমাণ্ডু|ব্যক্তিগত}} {{MedalGold|২০১৯ কাঠমাণ্ডু|মিশ্ৰিত দলীয়}} {{MedalGold|২০১৯ কাঠমাণ্ডু|দলীয়}} {{MedalCompetition|যুৱ অলিম্পিক গেমচ}} {{MedalSilver| ২০১৮ বুয়েনছ আইৰেছ | ১০ মিটাৰ এয়াৰ ৰাইফল}} }} '''মেহুলী ঘোষ''' ([[ইংৰাজী]]: Mehuli Ghosh; জন্ম: ২০ নৱেম্বৰ ২০০০) এগৰাকী ভাৰতীয় ক্ৰীড়া শ্বুটাৰ। তেওঁ বিশ্বজুৰি অনুষ্ঠিত হোৱা আন্তৰ্জাতিক জুনিয়ৰ শ্বুটিং চেম্পিয়নশ্বিপত [[ভাৰত]]ক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।<ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/commonwealth-games/2018-commonwealth-games-know-your-cwg-athlete-mehuli-ghosh/articleshow/63534542.cms | title=2018 Commonwealth Games: Know your CWG athlete: Mehuli Ghosh | newspaper=The Times of India | date=29 March 2018 | access-date=5 April 2018}}</ref> ১২৩ গৰাকী প্ৰতিযোগীৰ ভিতৰত চেক গণৰাজ্যত অনুষ্ঠিত ২০১৮ চনৰ জুনিয়ৰ শ্বুটিং প্ৰতিযোগিতাৰ ফাইনেলত প্ৰৱেশ কৰা তেওঁ একমাত্ৰ ভাৰতীয় শ্বুটিং খেলুৱৈ আছিল। তাত তেওঁ সপ্তম স্থান লাভ কৰিছিল। ২০১৮ চনত অষ্ট্ৰেলিয়াৰ গোল্ড কোষ্টত অনুষ্ঠিত একবিংশ কমনৱেলথ গেমচত মাৰ্টিনা ভেলোচোৰ সৈতে হোৱা শ্বুট-অফৰ অন্তত তেওঁ মহিলাৰ ১০ মিটাৰ এয়াৰ ৰাইফলত ৰূপৰ পদক লাভ কৰে। ২০২৩ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহৰ তথ্য অনুসৰি, তেওঁ বিশ্বত ৩৬ তম আৰু এছিয়াত ১৪ তম স্থানত আছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.issf-sports.org/|title=ISSF – International Shooting Sport Federation – issf-sports.org|website=issf-sports.org|language=en|access-date=22 September 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.issf-sports.org/competitions/worldranking/complete_ranking_by_event.ashx?evlinkid=AR60W|title=ISSF – International Shooting Sport Federation – issf-sports.org|website=issf-sports.org|language=en|access-date=28 August 2018|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180828203224/https://www.issf-sports.org/competitions/worldranking/complete_ranking_by_event.ashx?evlinkid=AR60W|archivedate=28 August 2018|deadurl=yes}}</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক কেৰিয়াৰ== মেহুলীয়ে ২০১৪ চনত শ্ৰীৰামপুৰ ৰাইফল ক্লাবত যোগদান কৰিছিল। অনুশীলনৰ সময়ত দুৰ্ঘটনাবশতঃ এজন ব্যক্তিক আঘাত কৰাৰ বাবে ক্লাবটোৱে তেওঁক নিষিদ্ধ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত, মেহুলীক ভাৰতৰ প্ৰাক্তন অলিম্পিক ফাইনেলিষ্ট তথা অৰ্জুন বঁটা বিজয়ী জয়দীপ কৰ্মকাৰে পৰামৰ্শ আৰু প্ৰশিক্ষণ দিছিল। তেওঁ জয়দীপ কৰ্মকাৰ শ্বুটিং একাডেমীত প্ৰশিক্ষণ গ্ৰহণ কৰিছিল। ২০১৬ চনত তেওঁ পুনেত অনুষ্ঠিত ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় শ্বুটিং চেম্পিয়নশ্বিপৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জন কৰে। ৰাষ্ট্ৰীয় চেম্পিয়নশ্বিপত তেওঁ দুটা সোণৰ পদক আৰু সাতটা ৰূপৰ পদক লাভ কৰিছিল। ২০১৭ চনৰ ৰাষ্ট্ৰীয় চেম্পিয়নশ্বিপত মেহুলীয়ে আঠটা সোণ আৰু তিনিটা ব্ৰঞ্জৰ পদক জয় কৰে আৰু শ্ৰেষ্ঠ শ্বুটাৰ হিচাপে বিবেচিত হয়।<ref name="toi2">{{cite web| url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/shooting/teenaged-mehuli-shines-in-national-shooting-trials/articleshow/56642537.cms| title=Mehuli Shines in national shooting Trails| newspaper=Times of India| agency=TNN| access-date=9 July 2017| archive-url=https://archive.today/20170709072554/http://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/shooting/teenaged-mehuli-shines-in-national-shooting-trials/articleshow/56642537.cms| archive-date=9 July 2017| url-status=live}}</ref> ==পেছাদাৰী কেৰিয়াৰ== [[File:2018-10-08 Shooting at 2018 Summer Youth Olympics – Girls' 10 metre air rifle (Martin Rulsch) 018.jpg|thumb|left|২০১৮ চনৰ গ্ৰীষ্মকালীন যুৱ অলিম্পিকত ছোৱালীৰ ১০ মিটাৰ এয়াৰ ৰাইফলৰ ফাইনেলৰ বাবে যোগ্যতা অৰ্জনৰ সময়ত মেহুলী ঘোষ। ]] ২০১৭ চনত তেওঁ চেক গণৰাজ্যত অনুষ্ঠিত প্ৰস্তুতিমূলক জুনিয়ৰ শ্বুটিং চেম্পিয়নশ্বিপত অংশগ্ৰহণ কৰি সপ্তম স্থান লাভ কৰিছিল। জাৰ্মানীত অনুষ্ঠিত জুনিয়ৰ বিশ্ব শ্বুটিং চেম্পিয়নশ্বিপত তেওঁ ১৭ তম স্থান লাভ কৰে।<ref name="toi1">{{cite web| url=http://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/shooting/shooter-mehuli-finishes-7th-in-czech-meet/articleshow/58861979.cms| title=Shooter Mehuli Finishes at 7th Position in Czech Meet|newspaper=Times of India| agency=Times News Network (TNN)| access-date=9 July 2017| archive-url=https://archive.today/20170709062623/http://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/shooting/shooter-mehuli-finishes-7th-in-czech-meet/articleshow/58861979.cms| archive-date=9 July 2017| url-status=dead}}</ref> ২০১৭ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত জাপানৰ ৱাকো চিটীত ৪২০.১ স্কোৰ কৰি মেহুলী এছিয়ান চেম্পিয়ন হয় আৰু ২০১৮ চনৰ যুৱ অলিম্পিকৰ বাবে এটা কোটা স্থান লাভ কৰে। ২০১৮ চনৰ মাৰ্চ মাহত মেক্সিকোত অনুষ্ঠিত আই.এচ.এচ.এফ. বিশ্বকাপত দুটা বিশ্বকাপ পদক জয় কৰা তেওঁ অন্যতম কনিষ্ঠ ভাৰতীয় প্ৰতিযোগী হিচাপে পৰিগণিত হয়। এই প্ৰতিযোগিতাৰ সময়ত তেওঁ এক নতুন জুনিয়ৰ বিশ্ব অভিলেখ গঢ়িছিল। ২০১৮ চনৰ কমনৱেলথ গেমচত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈও মেহুলীয়ে যোগ্যতা অৰ্জন কৰিছিল।<ref name="one">{{cite web | url=http://www.oneindia.com/sports/anish-bhanwala-inspired-me-during-world-championship-mehuli-ghosh-2484063.html| title=Anish Bhanwala Inspired Me During World Championship| access-date=9 July 2017}}</ref> ২০১৮ চনত অষ্ট্ৰেলিয়াৰ গোল্ড কোষ্টত অনুষ্ঠিত একবিংশ কমনৱেলথ গেমচত মাৰ্টিনা ভেলোচোৰ সৈতে হোৱা শ্বুট-অফৰ পিছত তেওঁ মহিলাৰ ১০ মিটাৰ এয়াৰ ৰাইফলত ৰূপৰ পদক লাভ কৰে।<ref name="Mehuli Ghosh wins 10m air rifle gold - The Hindu">{{cite web |author1=Press Trust of India |author1-link=Press Trust of India |date=3 December 2019 |title=Mehuli Ghosh wins 10m air rifle gold in SAG, India sweeps all medals |url=https://sportstar.thehindu.com/shooting/mehuli-ghosh-10m-air-rifle-gold-medal-record-score-south-asian-games/article30149942.ece |website=The Hindu}}</ref> ২০১৯ চনত তেওঁ নেপালত অনুষ্ঠিত দক্ষিণ এছীয় ক্ৰীড়াত সোণৰ পদক লাভ কৰে।<ref name="Gosh profile, ISSF">{{Cite web|title=ISSF - International Shooting Sport Federation - issf-sports.org|url=https://www.issf-sports.org/athletes/athlete.ashx?personissfid=SHINDW2011200001|access-date=2021-02-18|website=www.issf-sports.org}}</ref> ২০২০ চনৰ স্পৰ্টষ্টাৰ এচ বঁটাত ঘোষক "ফিমেল ইয়ং এথলীট অৱ দি য়েৰ" বঁটা প্ৰদান কৰা হয়।<ref name="BBC Hindi">{{Cite news|title=मेहुली घोषः गुब्बारे फोड़ने वाली लड़की जो मेडल जीत रही हैं|language=hi|work=BBC News हिंदी|url=https://www.bbc.com/hindi/sport-55857400|access-date=2021-02-18}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *[https://www.facebook.com/mehsocmed/ Mehuli Ghosh] at [[Facebook]] *[https://www.instagram.com/mehulighosh1/?hl=en Mehuli Ghosh] at [[Instagram]] *[https://twitter.com/ghoshmehuli?lang=en Mehuli Ghosh] at [[Twitter|X]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ ক্ৰীড়াবিদ]] [[শ্ৰেণী:মহিলা খেলুৱৈ]] 3mk4nrbkt2pndavvzbri0gakmuqjful 0 135690 649315 596021 2026-11-03T11:20:29Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649315 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ৰেচেল ব্লডগেট এডামছ | othername = | birth_name = েচেল ব্লডগেট | birth_date = ১৮৯৪ চনৰ ১৩ অক্টোবৰ | birth_place = ৱবাৰ্ন, মেছাচুচেটছ, আমেৰিকা | death_date = ২২ জানুৱাৰী, ১৯৮২ (বয়স ৮৭) | death_place = প্ৰভিডেন্স, ৰোড আইলেণ্ড, আমেৰিকা | alma_mater = ৰেডক্লিফ কলেজ | occupation = গণিতজ্ঞ, অধ্যাপক | years_active = | known_for = | spouse = ক্লেৰেন্স ৰেমণ্ড এডামছ | children = | signature = }} '''ৰেচেল ব্লডগেট এডামছ''' (জন্ম:১৩ অক্টোবৰ, ১৮৯৪–মৃত্যু:২২ জানুৱাৰী, ১৯৮২) এগৰাকী অগ্ৰণী আমেৰিকান গণিতজ্ঞ আৰু ১৯২১ চনত ৰেডক্লিফ কলেজত গণিতত ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰা প্ৰথম মহিলাসকলৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল। ==জীৱনী== ৰেচেল ব্লডগেটৰ জন্ম হৈছিল মেছাচুচেটছৰ ৱবাৰ্নত, পিতৃ-মাতৃ মেবেল এডিথ ওৱেন আৰু উইলিয়াম এডৱাৰ্ড ব্লডগেটৰ তিনিটা সন্তানৰ ভিতৰত তেওঁ আটাইতকৈ ডাঙৰ আছিল।<ref name=":0">Green, Judy, and Jeanne LaDuke. ''[https://www.ams.org/publications/authors/books/postpub/hmath-34-PioneeringWomen.pdf Supplementary Material for Pioneering Women in American Mathematics: The Pre-1940 PhD's]''. [[American Mathematical Society]], 2009.</ref> ১৯১২ চনত ৱবাৰ্ন হাইস্কুলৰপৰা স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰাৰ পাছত তেওঁ ৱেলছলি কলেজত ভৰ্তি হয় আৰু গণিত আৰু লেটিন বিষয়ত মেজৰ কৰে। পঢ়া-শুনাৰ উপৰি স্কুলৰ শ্বেক্সপীয়েৰ ছ’চাইটিত যোগদান কৰি চিম্ফনী অৰ্কেষ্ট্ৰাত কৰ্নেট পৰিৱেশন কৰে। শৈক্ষিকভাৱে তেওঁ মেধাৱী আছিল আৰু ১৯১৪ চনত ৱেলছলিৰ পণ্ডিত আৰু ১৯১৫ চনত ডুৰাণ্টৰ পণ্ডিত হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়।<ref name=":0" /> ১৯১৬ চনত ব্লডগেটে স্নাতক ডিগ্ৰী (বি.এ.) লাভ কৰে, আৰু সেই গ্ৰীষ্মকালত হাৰ্ভাৰ্ডত পাঠ্যক্ৰম গ্ৰহণ কৰে। ইয়াৰ পিছত ১৯১৮ চনলৈকে তেওঁ কানাডাৰ ক্যুবেকৰ মণ্ট্ৰিয়েললৈ গুচি যায় আৰু ১৯১৮ চনলৈকে মিছ এডগাৰ আৰু মিছ ক্ৰেম্প স্কুলত গণিত অধ্যাপনা কৰে। তাৰ পিছত তেওঁ নিজৰ শৈক্ষিক আৰু পেছাদাৰী প্ৰচেষ্টাক অধিক আগুৱাই নিবলৈ মেছাচুচেটছলৈ উভতি যায়।<ref name=":0" /> ==গৱেষণা== পিছৰ তিনি বছৰ ব্লডগেটে ৰেডক্লিফ কলেজত উন্নত বিশ্লেষণ কৰিছিল, য'ত তেওঁ কমেও দুবছৰৰ বাবে এডৱাৰ্ড অষ্টিনৰ বৃত্তি আৰু অন্তিম বৰ্ষৰ বাবে মেৰী ই হৰ্টনৰ ফেল'শ্বিপ লাভ কৰিছিল। উইলিয়াম ফগ অছগুড আৰু অলিভাৰ ডিমন কেলগৰ সৈতে কাম কৰিছিল। ১৯১৯ চনত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী (এম.এ.) লাভ কৰে, আৰু পি.এইচ.ডি. ১৯২১ চনত গণিতত ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|title=Rachel Blodgett - The Mathematics Genealogy Project|url=https://www.genealogy.math.ndsu.nodak.edu/id.php?id=252490|website=www.genealogy.math.ndsu.nodak.edu|access-date=2020-05-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200728023724/https://genealogy.math.ndsu.nodak.edu/id.php?id=252490|archivedate=2020-07-28|deadurl=yes}}</ref> তাৰ পিছৰ পতনৰ টাৰ্মত ড° ব্লডগেটে ৱেলছলিত শিক্ষকৰ পদ গ্ৰহণ কৰে। ১৯২২ চনৰ ১৭ আগষ্টত ৰোড আইলেণ্ডৰ প্ৰভিডেন্সৰ ইডেন পাৰ্কত হাৰ্ভাৰ্ডৰ প্ৰশিক্ষণপ্ৰাপ্ত গণিতজ্ঞ ক্লেৰেন্স ৰেমণ্ড এডামছ (১৮৯৮–১৯৬৫)ৰ সৈতে ৰেচেল ব্লডগটে বিবাহপাশত আবদ্ধ হয়। (তেওঁক বহুলভাৱে "চি.আৰ. এডামছ" নামেৰে জনা গৈছিল। )সেই সময়ত চি আৰ এডামছ হাৰ্ভাৰ্ডৰ পৰা শ্বেলডনৰ ভ্ৰমণকাৰী সহযোগী আছিল, যাৰ ফলত নৱবিবাহিত দম্পতীহালে জাৰ্মানীৰ ৰোম আৰু গটিংগেনত ষ্টপ কৰি বহিঃৰাজ্যলৈ ব্যাপক ভ্ৰমণ কৰিব পাৰিছিল। ১৯২৩ চনত আমেৰিকালৈ উভতি অহাৰ পাছত দুয়োজন গণিতজ্ঞই ৰোড আইলেণ্ডৰ প্ৰভিডেন্সত বসতি স্থাপন কৰে আৰু চি আৰয়ে ব্ৰাউন বিশ্ববিদ্যালয়ত নিজৰ কেৰিয়াৰ স্থাপন কৰে আৰু শেষত তাত গণিত বিভাগৰ মুৰব্বী হয়।<ref name=":0" /> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:গণিতজ্ঞ]] 9gct0z5m8htepyjqoqwabgw4mo9im1x 0 136192 649320 635760 2026-11-03T11:45:40Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649320 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ৱালুছা ডি চুজা | image = Waluscha De Sousa graces GQ Style Awards (06) (cropped).jpg | caption = ২০১৮ চনৰ জিকিউ ষ্টাইল এৱাৰ্ডত ডি চুজা | occupation = অভিনেত্ৰী, মডেল | birth_name = ৱালুছা ডি চুজা | birth_date = {{Birth date and age|1981|11|28|df=y}} | birth_place = [[গোৱা]], [[ভাৰত]] | yearsactive = ২০০০–বৰ্তমান | spouse = {{marriage|মাৰ্ক ৰবিনছন|2002|2013|reason=divorce}} | parents = | children = ৩ | awards = }} '''ৱালুছা ডি চুজা''' ([[ইংৰাজী]]: Waluscha De Sousa; জন্ম: ২৮ নৱেম্বৰ ১৯৮১)<ref name="amarujala">{{Cite web |last=Anand |title=पति को पहले ही तलाक दे चुकी हैं ये 5 अभिनेत्रियां, दिखने में ऐसे जैसे शादी हुई ही नहीं |url=https://www.amarujala.com/photo-gallery/entertainment/bollywood/mahira-khan-to-waluscha-de-sousa-these-divorcee-actress-not-come-in-news-for-their-divorce |access-date=2023-12-13 |website=Amar Ujala |language=hi}}</ref> এগৰাকী ভাৰতীয় অভিনেত্ৰী আৰু মডেল।<ref>{{cite web |url=http://photogallery.indiatimes.com/articleshow/46660340.cms |title=Waluscha D'Souza showcases a creation by Wendell Rodricks during the Day 6 of the Lakme Fashion Week |work=The Times of India |accessdate=29 February 2016}}</ref><ref>{{cite web |url=http://photogallery.indiatimes.com/fashion/indian-shows/star-studded-charity-fashion-show/articleshow/34006871.cms |title=Waluscha D'Souza walks the ramp during the 5th edition of charity fashion show Ramp for Champs organised by Smile Foundation |work=The Times of India |accessdate=29 February 2016}}</ref><ref>{{cite web |url=http://photogallery.indiatimes.com/awards/awards-and-honours/grazia-young-fashion-awards-14/articleshow/33729336.cms |title=Waluscha D'souza arrives for Grazia Young Fashion Awards |work=The Times of India |accessdate=29 February 2016}}</ref> তেওঁ ২০১৬ চনৰ [[হিন্দী]] ছবি ''ফেন''ৰ জৰিয়তে অভিনয় জগতত আত্মপ্ৰকাশ কৰিছিল, য’ত তেওঁ [[শ্বাহৰুখ খান]]ৰ বিপৰীতে অভিনয় কৰিছিল।<ref>{{cite web |title=Meet Waluscha De Sousa, Shah Rukh Khan's new leading lady |url=http://www.hindustantimes.com/bollywood/meet-waluscha-de-sousa-shah-rukh-khan-s-new-leading-lady/story-6aOPAiaLbAQSHqNZWvMVyM.html |accessdate=29 February 2016 |work=Hindustan Times}}</ref><ref>{{cite web |date=3 December 2016 |title=Tinder is not my thing: Waluscha De Sousa |url=https://www.hindustantimes.com/brunch/tinder-is-not-my-thing-waluscha-de-sousa/story-ArZwnhh9SFdEDNOjTyi4SN.html |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220408142722/https://www.hindustantimes.com/brunch/tinder-is-not-my-thing-waluscha-de-sousa/story-ArZwnhh9SFdEDNOjTyi4SN.html |archivedate=8 April 2022}}</ref><ref>{{cite web |title=Shah Rukh made me feel comfortable on 'Fan' set: Waluscha De Sousa |url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/shah-rukh-khan-made-me-feel-comfortable-on-fan-set-waluscha-de-sousa/ |accessdate=29 February 2016 |work=The Indian Express}}</ref><ref name="indiatoday.in">{{Cite web |title=Waluscha De Sousa recalls working with SRK in Fan: He is so charismatic {{!}} Exclusive |url=https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/waluscha-de-sousa-recalls-working-with-srk-in-fan-he-is-so-charismatic-exclusive-2399619-2023-06-29 |access-date=2023-12-13 |website=India Today |date=29 June 2023 |language=en}}</ref> == প্ৰাৰম্ভিক জীৱন আৰু শিক্ষা == ৱালুছা ডি চুজা গোৱাৰ বাসিন্দা আৰু তেওঁ পিতৃৰফালৰপৰা পৰ্তুগীজ তথা মাতৃৰফালৰপৰা জাৰ্মান বংশোদ্ভৱ।<ref>{{cite web |title=Waluscha De Sousa talks about Fan, SRK and being a mother of three |url=http://www.filmfare.com/features/waluscha-de-souza-talks-about-fan-srk-and-being-a-mother-of-two-12822-2.html |website=Filmfare}}</ref> ১৬ বছৰ বয়সতে ফেশ্বন ডিজাইনাৰ ৱেণ্ডেল ৰড্ৰিকছে তেওঁক আৱিষ্কাৰ কৰিছিল।<ref>{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Waluscha-Dsouza-Coming-from-Goa-dance-and-music-is-my-veins/articleshow/46663517.cms |title=Waluscha De Souza: Coming from Goa, dance and music is my veins |work=The Times of India |date=10 April 2015 |accessdate=29 February 2016}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.huffingtonpost.in/2016/03/11/srk-waluscha-de-sousa_n_9435832.html |title=Meet 'Fan' Girl Waluscha De Sousa, Who's Fabulous At Breaking Stereotypes |work=HuffPost |date=11 March 2016 |accessdate=11 March 2016}}</ref> ৱালুছা সাগৰৰ পাৰত বাস কৰিছিল আৰু ডাঙৰ-দীঘল হোৱাৰ সময়ছোৱাত এগৰাকী এথলীট আছিল। তেওঁ আউটড’ৰ এডভেন্সাৰ ভাল পায়। তেওঁ পাঞ্জিমৰ ডোনা পউলাৰ 'আৱাৰ লেডী অৱ দ্য ৰোজাৰী' স্কুলত পঢ়িছিল আৰু পিছলৈ মাপুছাৰ চেইণ্ট জেভিয়াৰ্ছ কলেজত শিক্ষা সমাপ্ত কৰিছিল। == কেৰিয়াৰ == ৱালুছাই দেশৰ অগ্ৰণী ডিজাইনাৰসকলৰ বাবে মডেলিং কৰিছিল আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত মিছ ইণ্ডিয়া প্ৰতিযোগিতাত অংশ লৈ "মিছ বডী বিউটিফুল" খিতাপ অৰ্জন কৰিছিল।<ref>{{cite web |title=Waluscha De Sousa to join Lara Dutta for 'Miss India Universe 2016 hunt |url=http://indianexpress.com/article/lifestyle/fashion/waluscha-de-sousa-to-join-lara-dutta-for-miss-india-universe-2016-hunt-2994431/ |website=The Indian Express |accessdate=26 September 2016 |date=24 August 2016}}</ref> ১৭ বছৰ বয়সতে তেওঁ শ্বাহৰুখ খানৰ সৈতে পেপচিৰ বাবে প্ৰথমটো টিভি বিজ্ঞাপন কৰিছিল। বছৰ বছৰ পাছত তেওঁ পুনৰ অভিনেতাজনৰ সৈতে এটা হুণ্ডাইৰ বিজ্ঞাপনত অভিনয় কৰে।<ref>{{cite web |title=SRK is more at ease while shooting an ad: Waluscha De Sousa |url=http://www.dnaindia.com/entertainment/interview-srk-is-more-at-ease-while-shooting-an-ad-waluscha-de-sousa-2203881 |website=Daily News and Analysis |accessdate=26 September 2016 |date=20 April 2016}}</ref><ref>{{cite web |title=Meet Shah Rukh Khan's Smoking Hot 'Fan' Co-star Waluscha De Sousa |url=http://www.abplive.in/photos/meet-shah-rukh-khans-smoking-hot-fan-co-star-waluscha-de-sousa-292123 |website=ABP News |accessdate=26 September 2016 |date=17 February 2016 |archive-date=18 August 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160818005148/http://www.abplive.in/photos/meet-shah-rukh-khans-smoking-hot-fan-co-star-waluscha-de-sousa-292123 |url-status=dead }}</ref> ইয়াৰ উপৰি তেওঁ জয়পুৰ জুৱেলছ, লৰিয়েল,<ref>{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/mumbai/Jaipur-Jewels-unveils-its-new-collection-in-Mumbai/articleshow/48572000.cms |title=Jaipur Jewels unveils its new collection in Mumbai |work=The Times of India |date=21 August 2015 |accessdate=21 August 2015}}</ref> এভন হেয়াৰকেয়াৰ নেচাৰেলছ<ref>{{cite web |title=Waluscha De Sousa becomes face of Avon hair care |url=http://www.business-standard.com/article/news-ians/waluscha-de-sousa-becomes-face-of-avon-hair-care-116090600782_1.html |website=Business Standard |accessdate=26 September 2016 |date=6 September 2016}}</ref> আৰু ফাল্গুনী এণ্ড শ্বেনৰ নতুন পিকক কালেকচন ২০১৬-ৰ দৰে ব্ৰেণ্ডৰ মুখ হৈ পৰিছে।<ref>{{cite web |title=Work of art: Waluscha De Sousa's photoshoot is getting painted on canvas |url=http://www.hindustantimes.com/bollywood/work-of-art-waluscha-de-sousa-s-photoshoot-is-getting-painted-on-canvas/story-XopwMSFqYDK5aD7d4krv8J.html |website=Hindustan Times |accessdate=26 September 2016 |date=5 August 2016}}</ref> ২০১৬ চনত ৱালুছাই শ্বাহৰুখ খানৰ ছবি ''ফেন''ৰ জৰিয়তে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। == ব্যক্তিগত জীৱন == তেওঁ গোৱাত মাৰ্ক ৰবিনছনৰ সৈতে বিবাহপাশত আবদ্ধ হৈছিল। দম্পতীটোৰ তিনিটি সন্তান আছে— শ্বেনেল ৰবিনছন, ব্ৰুকলিন ৰবিনছন আৰু চিয়েনা ৰবিনছন। ২০১৩ চনত তেওঁলোকৰ বিবাহ বিচ্ছেদ ঘটে।<ref>{{cite news |url=http://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/waluscha-de-sousa-on-her-separation-from-fashion-choreographer-marc-robinson/articleshow/49166797.cms |title=Waluscha De Sousa on her separation from fashion choreographer Marc Robinson |work=The Times of India |date=30 September 2015 |accessdate=29 February 2016 |last1=Reddy |first1=Sujata }}</ref><ref>{{cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/pune-times/Marriages-are-made-out-of-town/articleshow/1073590742.cms |title=Marc robinson and waluscha sousa are getting married in goa. |work=The Times of India |date=30 January 2002 |accessdate=29 February 2016}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.mumbaimirror.com/entertainment/bollywood/My-marriage-may-have-ended-but-Im-not-a-cynic/articleshow/51348983.cms |title=MY MARRIAGE MAY HAVE ENDED BUT I'M NOT A CYNIC |work=Mumbai Mirror |accessdate=29 February 2016 |archivedate=11 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160311193508/http://www.mumbaimirror.com/entertainment/bollywood/My-marriage-may-have-ended-but-Im-not-a-cynic/articleshow/51348983.cms |deadurl=yes }}</ref> == মেগাজিনৰ বেটুপাত == * এফ এইচ এম (ভাৰত)<ref>{{cite web |url=http://www.pinkvilla.com/entertainment/photos/352281/shahrukhs-fan-co-star-cover-fhm |title=Shahrukh's Fan co-star on the cover of FHM! |work=Pinkvilla |accessdate=31 March 2016 |archive-date=4 April 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160404025222/http://www.pinkvilla.com/entertainment/photos/352281/shahrukhs-fan-co-star-cover-fhm |url-status=dead |archivedate=4 April 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160404025222/http://www.pinkvilla.com/entertainment/photos/352281/shahrukhs-fan-co-star-cover-fhm |deadurl=yes }}</ref> * ভাৰ্ভ<ref>{{cite web |url=http://www.sabfilmyhai.com/waluscha-de-sousa-on-verve-magazine-cover-july-2015-issue/ |title=Waluscha De Sousa on Verve Magazine Cover July 2015 Issue |work=sabfilmyhai.com |accessdate=29 February 2016 |archive-date=26 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160326211136/http://www.sabfilmyhai.com/waluscha-de-sousa-on-verve-magazine-cover-july-2015-issue/ |url-status=dead |archivedate=26 March 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160326211136/http://www.sabfilmyhai.com/waluscha-de-sousa-on-verve-magazine-cover-july-2015-issue/ |deadurl=yes }}</ref> * হাৰ্পাৰছ বজাৰ<ref>{{cite web |url=http://blogtobollywood.com/waluscha-de-sousa-stuns-us-with-her-beauty-in-harpers-bazaar-cover/ |title=Waluscha De Sousa stuns us with her beauty in Harper's Bazaar Cover |work=blogtobollywood.com |accessdate=29 February 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160212081522/http://blogtobollywood.com/waluscha-de-sousa-stuns-us-with-her-beauty-in-harpers-bazaar-cover/ |archivedate=12 February 2016 |deadurl=yes}}</ref> * বলীউড ফিল্মফেম ক’ভাৰ{{Citation needed|date=December 2022}} * ট্ৰেভেল + লেজাৰ মেগাজিন (ভাৰত)<ref>{{cite web |url=http://www.boxofficecapsule.com/news/Waluscha-De-Sousa-Looking-Gorgeous-On-The-Cover-Of-Travel--Leisure-Magazine-13722 |title=Waluscha De Sousa on Travel + Leisure Magazine Cover |work=boxofficecapsule.com |accessdate=29 February 2016 |archive-date=25 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180625075449/http://www.boxofficecapsule.com/news/Waluscha-De-Sousa-Looking-Gorgeous-On-The-Cover-Of-Travel--Leisure-Magazine-13722 |url-status=dead }}</ref> * ভাইভা গোৱা<ref>{{cite web |url=http://vivagoamagazine.com/details.php?id=1097 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170207180506/http://vivagoamagazine.com/details.php?id=1097 |url-status=dead |archive-date=7 February 2017 |title=Waluscha De Sousa on Viva Goa Cover |work=Vivagoa Magazine |accessdate=29 February 2016 |archivedate=7 February 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170207180506/http://vivagoamagazine.com/details.php?id=1097 |deadurl=yes }}</ref> * ফেমিনা চেলুন এণ্ড স্পা * স্মাৰ্টলাইফ{{Citation needed|date=December 2022}} * এল বিউটি<ref>{{cite web |title=Waluscha De Sousa on what to expect from her big, fat Bollywood debut |url=http://elle.in/magazine/waluscha-de-sousa-on-what-to-expect-from-her-big-fat-bollywood-debut/ |website=Elle India |accessdate=26 September 2016 |archive-date=6 October 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161006161805/http://elle.in/magazine/waluscha-de-sousa-on-what-to-expect-from-her-big-fat-bollywood-debut |url-status=dead |archivedate=6 October 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161006161805/http://elle.in/magazine/waluscha-de-sousa-on-what-to-expect-from-her-big-fat-bollywood-debut |deadurl=yes }}</ref> * জিকিউ ইণ্ডিয়া<ref>{{cite web |title=Meet Shah Rukh Khan's new lady love, Waluscha De Sousa |url=http://www.gqindia.com/get-smart/personalities/meet-shah-rukh-khans-new-lady-love-waluscha-de-sousa/ |website=GQ India |accessdate=26 September 2016 |archive-date=8 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160908172045/http://www.gqindia.com/get-smart/personalities/meet-shah-rukh-khans-new-lady-love-waluscha-de-sousa/ |url-status=dead |archivedate=8 September 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160908172045/http://www.gqindia.com/get-smart/personalities/meet-shah-rukh-khans-new-lady-love-waluscha-de-sousa/ |deadurl=yes }}</ref><ref>{{cite web |title=Stunning! Waluscha De Sousa graces the latest issue of GQ India |url=http://www.pinkvilla.com/entertainment/magazine-covers/352502/stunning-waluscha-de-sousa-graces-latest-issue-gq-india |archive-url=https://web.archive.org/web/20160408103216/http://www.pinkvilla.com/entertainment/magazine-covers/352502/stunning-waluscha-de-sousa-graces-latest-issue-gq-india |url-status=dead |archive-date=8 April 2016 |website=Pinkvilla.com |accessdate=26 September 2016 |archivedate=8 April 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160408103216/http://www.pinkvilla.com/entertainment/magazine-covers/352502/stunning-waluscha-de-sousa-graces-latest-issue-gq-india |deadurl=yes }}</ref> * ভৌগ বিউটি এডিটৰিয়েল<ref>{{cite web |title=Waluscha de Sousa during Vogue Beauty Awards on July 27, 2016 in Mumbai |url=http://photogallery.indiatimes.com/awards/awards-and-honours/vogue-beauty-awards/Vogue-Beauty-Awards-16/articleshow/53433534.cms |website=The Times of India |accessdate=26 September 2016}}</ref> * চিনে ব্লিটজ * মেনছ ৱৰ্ল্ড<ref>{{cite web |title=Guess Who's Back |url=http://www.mansworldindia.com/mw-md1027/ |website=Man's World |accessdate=26 September 2016 |archive-date=25 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180625104137/https://www.mansworldindia.com/mw-md1027/ |url-status=dead }}</ref> == চলচ্চিত্ৰপঞ্জী == {{Pending films key}} {|class="wikitable sortable" style="font-size:100%" |- style="text-align:center; " ! scope="col" | বছৰ ! scope="col" | ছবি ! scope="col" | চৰিত্ৰ ! scope="col" | ভাষা ! scope="col" | টোকা |- | ২০১৬ | ''ফেন'' | বেলা খান্না | হিন্দী | প্ৰথম ছবি |- | ২০১৯ | ''লুচিফাৰ'' | নৃত্যশিল্পী | মালয়ালম | "ৰফতাৰা" গীতত বিশেষ উপস্থিতি |- | ২০২০ | ''ক্ৰেকডাউন''<ref name="indiatoday.in"/><ref>{{Cite news |date=2023-05-20 |title=Waluscha De Sousa on 'Crackdown 2': Season 2 is much bigger, better, fiery, and fierce |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/web-series/news/hindi/waluscha-de-sousa-on-crackdown-2-season-2-is-much-bigger-better-fiery-and-fierce/articleshow/100371552.cms?from=mdr |access-date=2023-12-13 |issn=0971-8257}}</ref> | গৰিমা কালৰা/মৌচম মাছৌদ | rowspan="7" | হিন্দী | ভুট (Voot)-ত মুক্তিপ্ৰাপ্ত ৱেব ধাৰাবাহিক |- | rowspan="2" | ২০২১ | ''টাইম টু ডান্স'' | মেহৰ | |- | ''অণ্টিম: দ্য ফাইনেল ট্ৰুথ'' | চিংগাৰী | |- | rowspan="2" | ২০২২ | ''এচকেপ লাইভ'' | জিয়া বসু | ডিজনী+ হটষ্টাৰত সম্প্ৰসাৰিত ৱেব ধাৰাবাহিক |- |''তनाव'' (Tanaav)<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/tanaav-indian-adaptation-of-fauda-to-stream-on-sony-liv-from-november-11/article66026277.ece|title='Tanaav,' Indian adaptation of 'Fauda' to stream on Sony LIV from November 11|newspaper=The Hindu |date=October 18, 2022|via=www.thehindu.com}}</ref> |জৈনব ৰিয়াজ |ছনী লিভ (SonyLIV) |- | rowspan="2" | ২০২৪ | ''কৰ্ম কলিং'' | ডলী ভাটিয়া | ডিজনী+ হটষ্টাৰত মুক্তিপ্ৰাপ্ত ৱেব ধাৰাবাহিক |- |''ক্ৰেকডাউন ২''<ref>{{Cite news |title=Waluscha De Sousa on 'Crackdown 2': Season 2 is much bigger, better, fiery, and fierce |url=https://timesofindia.indiatimes.com/web-series/news/hindi/waluscha-de-sousa-on-crackdown-2-season-2-is-much-bigger-better-fiery-and-fierce/articleshow/100371552.cms }}</ref> |গৰিমা কালৰা |অ’টিটিত মুক্তিপ্ৰাপ্ত ৱেব ধাৰাবাহিক |} === টেলিভিছন === {| class="wikitable" styel=font-size:100%; " ! style="background:#B0C4DE; " | বছৰ ! style="background:#B0C4DE; " | অনুষ্ঠান ! style="background:#B0C4DE; " | টোকা |- | ২০১৯ | ''নাচ বলিয়ে ৯'' | rowspan="2" | আঁতধৰোঁতা |- | rowspan="2" | ২০২১ | ''ইণ্ডিয়ান প্ৰ' মিউজিক লীগ'' |- |''বিগ বছ ১৫'' |অতিথি |- |} == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist|30em}} == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commons category|Waluscha de Sousa|Waluscha De Sousa}} * {{IMDb name|8079184}} * {{Bollywood Hungama person|waluscha-de-sousa}} [[শ্ৰেণী:হিন্দী চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মডেল]] [[শ্ৰেণী:মালয়ালম চলচ্চিত্ৰৰ অভিনেত্ৰী]] rdzqubv8c493sc5s3dgvyqymgq1ckut 0 136293 649316 629255 2026-11-03T11:27:31Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649316 wikitext text/x-wiki {{Infobox model | name = ৰেনী কুজুৰ | image = | caption = ৰেনী কুজুৰ | birth_name = ৰেনু কুজুৰ | birth_date = {{birth year and age|1985}}<ref>{{Cite web|url=https://www.lookchup.com/read-blog/renee-kujur-born-in-1985-is-a-indian-model-and-a-social-media-personality-this-d.html|title=Renee Kujur (born in 1985) is an Indian Model and a Social Media Personality. This dark skinned girl|website=www.lookchup.com|access-date=2019-11-30}}</ref> | birth_place = পিৰাই, যশপুৰ জিলা, [[ছত্তীছগঢ়]], [[ভাৰত]] | occupation = ফেশ্বন মডেল | years_active = ২০১৬–বৰ্তমান | height = ৫ ফুট ৭ ইঞ্চি (১.৭০ মিটাৰ) | haircolor = ক'লা | eyecolor = মুগা | agency = বেভাৰ্লি মডেলছ<br>বেঞ্জ এণ্ড বিডজ মডেলছ ইণ্ডিয়া<br>ছেটিন মডেলছ ইণ্ডিয়া<br>টিএফএম/৩৬০ মডেলছ ইণ্ডিয়া }} '''ৰেনী কুজুৰ''' ([[ইংৰাজী]]: Renee Kujur; জন্ম: ১৯৮৫) এগৰাকী [[ভাৰতীয়]] ফেশ্বন মডেল।<ref>{{Cite news|url=https://www.marieclaire.co.uk/news/celebrity-news/rihanna-famous-doppelganger-606536|title=Turns Out Rihanna Actually Has A Pretty Famous Doppelganger|date=2018-07-06|work=Marie Claire|access-date=2018-09-09}}<br>- {{Cite news|url=http://www.ladbible.com/news/music-model-uses-her-resemblance-to-rihanna-to-challenge-prejudice-20180705|title=Dark Skinned Model Uses Her Resemblance To Rihanna To Challenge Prejudice|date=2018-07-05|access-date=2018-09-09}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> তেওঁক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ৰিদম এণ্ড ব্লুজ (R&B) গায়িকা ৰিহানাৰ সদৃশ মুখাৱয়বৰ (doppelganger) বাবে জনা যায়।<ref>{{Cite web|url=https://www.msn.com/en-us/entertainment/celebrity/meet-model-renee-kujur-rihannas-stunning-lookalike-from-india/ar-AAzE7QC?li=AAggSpD&OCID=ansmsnnews11|title=Meet Model Renee Kujur, Rihanna's Stunning Lookalike from India|website=MSN|access-date=2018-09-09}}<br>- {{Cite news|url=https://www.news18.com/news/buzz/unwanted-or-exotic-chhattisgarhs-rihanna-who-recently-went-viral-raises-dark-questions-about-indias-colourism-1803095.html|title=Unwanted or Exotic? Chhattisgarh's 'Rihanna' Who Recently Went Viral Raises 'Dark' Questions About India's Colourism|work=News18|access-date=2018-09-09}}<br>- {{Cite news|url=http://vt.co/news/world/1-meet-the-stunning-indian-model-who-is-a-dead-ringer-for-rihanna/|title=Meet the stunning Indian model who is a dead ringer for Rihanna|work=VT|access-date=2018-09-09}}<br>- {{Cite news|url=https://metro.co.uk/2018/07/05/meet-indian-model-everyone-thinks-rihannas-doppelganger-7685248/|title=Meet the Indian model everyone thinks is Rihanna's doppelgänger|date=2018-07-05|work=Metro|access-date=2018-09-09}}<br>- {{Cite web|url=https://celebrity.nine.com.au/2018/07/06/04/51/rihanna-doppelganger-indian-model-renee-kujur|title=Twitter is convinced that it's found Rihanna's doppelgänger|website=Celebrity 9|date=5 July 2018|access-date=2018-09-09|archivedate=2018-09-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180909223617/https://celebrity.nine.com.au/2018/07/06/04/51/rihanna-doppelganger-indian-model-renee-kujur|deadurl=yes}}</ref> তেওঁক ''ৰিহানা ২.০'' বা ''ভাৰতৰ নিজা ৰিহানা'' বুলিও কোৱা হয়।<ref>{{Cite news|url=https://www.businessinsider.com/one-woman-used-to-be-a-struggling-model-until-people-realized-she-looks-just-like-rihanna-i-dont-know-where-i-wouldve-landed-without-rihanna-2018-7?IR=T|title=One woman used to be a struggling model until people realized she looks just like Rihanna|work=Business Insider|access-date=2018-09-09}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.clevver.com/rihanna-lookalikes/2/|title=Rihanna Lookalikes, Celebrity Doppelgangers, Photos|date=2018-09-01|work=Clevver|access-date=2018-09-09|archive-date=9 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180909081940/http://www.clevver.com/rihanna-lookalikes/2|url-status=dead|archivedate=2018-09-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180909081940/http://www.clevver.com/rihanna-lookalikes/2|deadurl=yes}}<br>- {{Cite news|url=https://www.mensxp.com/entertainment/news/46018-meet-rene-kujur-the-beautiful-model-from-chhattisgarh-who-is-being-called-the-indian-rihanna.html|title=Meet Rene Kujur, The Beautiful Model From Chhattisgarh Who Is Being Called The Indian 'Rihanna'|work=www.mensxp.com|access-date=2018-09-09}}</ref> == ব্যক্তিগত জীৱন == ৰেনী কুজুৰৰ জন্ম ১৯৮৫ চনত ভাৰতৰ ছত্তীছগঢ় ৰাজ্যৰ যশপুৰ জিলাৰ বাগিছা তহচিলৰ পিৰাই গাঁৱত এটা কুৰুখ আদিবাসী (অনুসূচিত জনজাতি) পৰিয়ালত হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/lifestyle/video/india-s-own-rihanna-renee-kujur-reveals-why-she-hid-her-real-age-while-modelling-1284054-2018-07-12|title=India's own Rihanna Renee Kujur reveals why she hid her real age while modelling|website=India Today|date=12 July 2018|access-date=2018-09-09}}<br>- {{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/fashion-and-trends/rihanna-lookalike-model-renee-kujur-was-bullied-as-a-child-told-that-angels-are-never-dark/story-NLKtXnh3jFOCgBz1Kd3ZHP.html|title=Rihanna-lookalike model Renee Kujur was bullied as a child, told that 'angels are never dark'|date=2018-07-26|work=Hindustan Times|access-date=2018-09-09}}<br>- {{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/tabloid/chennai-chronicle?date=30072018|title=Far more than just RiRi's doppelganger|website=Deccan Chronicle|access-date=2018-09-09}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<br>- {{Cite news|url=https://english.manoramaonline.com/lifestyle/beauty-and-fashion/2018/07/27/kareena-kapoor-sets-ramp-on-fire-at-icw.html|title=Kareena Kapoor sets ramp on fire at ICW|work=OnManorama|access-date=2018-09-09}}</ref> তেওঁ নিজৰ ছালৰ বৰণ আৰু শাৰীৰিক গঠনৰ বাবে কুসংস্কাৰ আৰু সমালোচনাৰ সন্মুখীন হৈছিল।<ref>{{Cite news|url=https://hellogiggles.com/news/rihanna-doppelganger-indian-model-renee-kujur/|title=At last, Twitter has found Rihanna's doppelgänger: Indian model Renee Kujur|work=HelloGiggles|access-date=2018-09-09|archive-date=9 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180909221957/https://hellogiggles.com/news/rihanna-doppelganger-indian-model-renee-kujur/|url-status=dead|archivedate=2018-09-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180909221957/https://hellogiggles.com/news/rihanna-doppelganger-indian-model-renee-kujur/|deadurl=yes}}<br>- {{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/raipur/dusky-is-sexy-says-renee-model-from-chhattisgarhs-jashpur/articleshow/64879747.cms|title=Dusky is sexy' says Renee, model from Chhattisgarh's Jashpur|work=The Times of India|access-date=2018-09-09}}</ref> যেতিয়া তেওঁৰ বয়স মাত্ৰ ৩ বছৰ আছিল, তেওঁ স্কুলত এখন ফেঞ্চি ড্ৰেছ প্ৰতিযোগিতাত পৰীৰ সাজত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল আৰু তেতিয়া সহপাঠীসকলে তেওঁক 'কলা-পৰী' বুলি জোকাইছিল। এই ঘটনাই ৩বছৰীয়া শিশুটোৰ মনত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল।<ref>{{Cite news|url=https://www.indiatimes.com/trending/human-interest/once-ridiculed-for-her-dark-skin-this-indian-model-who-looks-like-rihanna-is-now-a-star-348722.html|title=Once Ridiculed For Her Dark Skin, This Indian Model Who Looks Like Rihanna Is Now A Star|work=India Times|access-date=2018-09-09}}<br>- {{Cite news|url=https://www.scoopwhoop.com/rihanna-lookalike-from-chattisgarh/#.dcq2gnrti|title=Mocked For Her Dark Skin, This Rihanna Lookalike From Chattisgarh Is Taking The Internet by Storm|date=2018-07-05|work=ScoopWhoop|access-date=2018-09-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180910014507/https://www.scoopwhoop.com/rihanna-lookalike-from-chattisgarh/#.dcq2gnrti|archivedate=2018-09-10|deadurl=yes}}</ref> কিশোৰী অৱস্থাত তেওঁক 'কালী' বুলি মাতিছিল।<ref>{{Cite news|url=https://telanganatoday.com/introducing-rihana-india-2|title=Introducing Rihanna from India|work=Telangana Today|access-date=2018-09-09}}</ref> তেওঁ টমী হিলফিগাৰ ষ্ট’ৰত বিক্ৰী কৰ্মী হিচাপে কাম কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছিল, য’ত মানুহে লক্ষ্য কৰিছিল যে তেওঁক দেখিবলৈ ৰিহানাৰ দৰে।<ref>{{Cite news|url=http://www.asianage.com/life/more-features/290718/far-more-than-just-riris-doppelganger.html|title=Far more than just RiRi's doppelganger|date=2018-07-29|work=The Asian Age|access-date=2018-09-09}}</ref> যেতিয়া তেওঁ ৰিহানাৰ সৈতে থকা তেওঁৰ সাদৃশ্যৰ কথা অনুভৱ কৰিলে, তেতিয়া তেওঁৰ বাবে পৰিস্থিতি সলনি হ’ল।<ref>{{Cite news|url=https://www.allure.com/story/model-renee-kujur-rihanna-lookalike|title=Indian Model Renee Kujur Is Going Viral for Looking Exactly Like Rihanna|last=Robin|first=Marci|work=Allure|access-date=2018-09-09}}</ref> তেওঁ প্ৰকাশ কৰে যে যিদিনা তেওঁ নিজৰ আদৰ্শ ৰিহানাক লগ পাব, সেইদিনাই তেওঁৰ যাত্ৰা সম্পূৰ্ণ হ’ব।<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/lifestyle/celebrity/story/renee-kujur-on-idol-rihanna-my-journey-will-be-complete-the-day-i-meet-her-1284153-2018-07-12|title=Renee Kujur on idol Rihanna: My journey will be complete the day I meet her|website=India Today|date=12 July 2018 |access-date=2018-09-09}}</ref> == কৰ্মজীৱন == ৰেনী কুজুৰে নতুন দিল্লীৰ মালৱীয় নগৰত এগৰাকী মডেল হিচাপে কাম কৰে।<ref>{{Cite news|url=https://www.hindustantimes.com/fashion-and-trends/meet-india-s-very-own-rihanna/story-YEltwsuDXNSjROQSb37jwI.html|title=Meet India's very own Rihanna: Chattisgarh model Renee Kujur is the R&B superstar's doppelgänger|date=2018-07-04|work=Hindustan Times|access-date=2018-09-09}}</ref> ৰিহানাৰ সৈতে থকা তেওঁৰ আচৰিত ধৰণৰ সাদৃশ্যৰ ছবিবোৰে তেওঁক ইণ্টাৰনেটত চাঞ্চল্যৰ সৃষ্টি কৰিছিল।<ref>{{Cite news|url=https://www.essence.com/fashion/indian-model-renne-kujur-rihannas-doppelganger/|title=Renee Kujur Model In India Who Favors RihannaIndian Model Renne Kujur Becomes Internet Sensation For Being Rihanna's Doppelgänger|work=Essence|access-date=2018-09-09}}<br>- {{Cite news|url=https://www.newsamericasnow.com/does-this-indian-model-look-like-rihanna/|title=Caribbean Entertainment – Does This Indian Model Look Like Rihanna?|date=2018-07-05|work=Caribbean and Latin America Daily News|access-date=2018-09-09}}<br>- {{Cite news|url=https://www.yahoo.com/lifestyle/meet-model-renee-kujur-rihanna-164955010.html|title=Meet Model Renee Kujur, Rihanna's Stunning Lookalike from India|website=Yahoo!|access-date=2018-09-09}}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> তেওঁ ছেটিন মডেলছ ইণ্ডিয়াৰ হৈ কাম কৰে আৰু পাম মেহতা, চেতন চিলাৰ আৰু বিজয় বালহাৰাৰ দৰে ডিজাইনাৰৰ সৈতে কাম কৰিছে। তেওঁ ইণ্ডিয়া ৰাণৱে উইক আৰু এছিয়ান ডিজাইনাৰ উইকৰ ৰেম্পত খোজ দিছে। তেওঁ ৰীবক আৰু নিফ্টৰ দৰে ব্ৰেণ্ডৰ বাবে মডেলিং কৰিছিল।<ref>{{Cite news|url=https://heavy.com/news/2018/07/renee-kujur/|title=Renee Kujur: 5 Fast Facts You Need to Know|last=Goronja|first=Ariel|date=2018-07-05|work=Heavy|access-date=2018-09-09|archivedate=2018-09-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180909222147/https://heavy.com/news/2018/07/renee-kujur/|deadurl=yes}}</ref> ২০১৮ চনৰ ইণ্ডিয়া কুটিৰ উইকৰ গালাত ফেশ্বন ডিজাইন কাউন্সিল অৱ ইণ্ডিয়াৰ দ্বাৰা তেওঁক সম্বৰ্ধনা জনোৱা হৈছিল।<ref>{{Cite news|url=https://www.indiatvnews.com/lifestyle/fashion-india-couture-week-day-2-kareen-kapoor-khan-says-i-m-a-born-actress-not-model-454898|title=India Couture Week Day 2, Kareena Kapoor Khan says, I'm a born actress, not model|date=2018-07-27|access-date=2018-09-09}}</ref> তেওঁ বিশ্বজুৰি ক'লা বৰণৰ মডেলসকলৰ বিৰুদ্ধে হোৱা বৈষম্যৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দি আছে।<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/programmes/p06d9cwt|title=Rihanna lookalike finds fame, Asian Network's Big Debate|website=BBC Asian Network|date=9 July 2018 |access-date=2018-09-09}}</ref> ২০১৯ চনত তেওঁ ভাৰতৰ মডেলিং প্ৰতিযোগিতা ''এমটিভি ছুপাৰমডেল অৱ দা য়েৰ''ৰ প্ৰথম ছিজনত অংশগ্ৰহণ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/news/mtv-supermodel-feature-rihanna-s-lookalike-details-inside-494468|title=MTV Supermodel to feature Rihanna's lookalike|website=PINKVILLA|access-date=2020-01-12|archive-date=12 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200112124708/https://www.pinkvilla.com/entertainment/news/mtv-supermodel-feature-rihanna-s-lookalike-details-inside-494468|url-status=dead|archivedate=2020-01-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200112124708/https://www.pinkvilla.com/entertainment/news/mtv-supermodel-feature-rihanna-s-lookalike-details-inside-494468|deadurl=yes}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== *{{Instagram|badgalrene|Renee Kujur}} * [https://www.trendook.com/indian-rihanna-renee-kujur/ Indian Rihanna: Renee Kujur’s journey from flout to ‘Indian Rihanna’.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221126150935/https://www.trendook.com/indian-rihanna-renee-kujur/ |date=2022-11-26 }} [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় মডেল]] 2nv3sj0vltvthw16xislrsug7bg31ov 0 136629 649217 599669 2026-11-03T01:27:14Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649217 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = মাধৱী ৱাৎসলা এন্থনী | native_name = මාධවී වත්සලා ඇන්තනී | other_names = | image = | image_size = | alt = | caption = | birth_date = {{Birth date and age|1988|8|6|df=yes}} | birth_name = কঙ্গানিগে মাধৱী ৱাৎসলা এন্থনী | birth_place = কলম্বো, [[শ্ৰীলংকা]] | death_date = | death_place = | death_cause = | resting_place = | resting_place_coordinates = | education = হোলী ক্ৰছ কলেজ<br />হোলী ফেমিলী কনভেণ্ট, বাম্বালপিটিয়া<br />বিশাখা বিদ্যালয় | years_active = ১৯৯৪–বৰ্তমান | alma_mater = কেলানিয়া বিশ্ববিদ্যালয়<br />কলম্বো বিশ্ববিদ্যালয় | spouse = {{unbulleted list|{{marriage| আলোক লিয়ানাগে|2010|2016|end=বিবাহ বিচ্ছেদ}}|{{marriage|মিলন ছিলভা|2019|2022|end=বিবাহ বিচ্ছেদ}}| {{marriage|কাচুন হীনাতিগালা|2024}}}} | partner = | awards = শ্ৰেষ্ঠ উদীয়মান অভিনেত্ৰী | father = জেকচন এন্থনী | mother = কুমাৰী মুনাসিংহে | relatives = অকিলা ধনুৰ্ধৰা (ভাতৃ)<br />[[সজিতা এন্থনী]] (ভাতৃ)<br />সেনাকা টাইটাছ (খুৰা)<br />সুদত এন্থনী (খুৰা) | website = | footnotes = | occupation = অভিনেত্ৰী, গায়িকা, নৃত্যশিল্পী, মডেল, দূৰদৰ্শন উপস্থাপিকা | module = {{Infobox musical artist | embed = yes | instrument = কণ্ঠশিল্পী | genre = পপ, আৰ এণ্ড বি | years_active = ১৯৯৪–বৰ্তমান | label = MEntertainment | associated_acts = }} }} '''কঙ্গানিগে মাধৱী ৱাৎসলা এন্থনী''' (জন্ম: ৬ আগষ্ট ১৯৮৮), যিগৰাকী জনপ্ৰিয়ভাৱে '''মাধৱী ৱাৎসলা''' নামেৰে পৰিচিত, [[শ্ৰীলংকা]]ন চিনেমাৰ এগৰাকী অভিনেত্ৰী।<ref>{{Cite web |title=Social Media is not a Religion - Madhavee Wathsala |url=http://www.saaravita.lk/new_pic/685417/සමාජ-මාධ්%E2%80%8Dය-කියන්නෙ-ආගමක |access-date=2021-01-01 |website=saaravita}}</ref> জনপ্ৰিয় দূৰদৰ্শন সংগীত অনুষ্ঠান 'হাপান পাদুৰা'ৰ জৰিয়তে শিশু শিল্পী হিচাপে কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰা মাধৱীয়ে এগৰাকী গায়িকা, নৃত্যশিল্পী, মডেল আৰু দূৰদৰ্শন উপস্থাপিকা হিচাপেও খ্যাতি অৰ্জন কৰিছে।<ref>{{Cite web |title=Madhavee speaks about her lover |url=https://mirrorarts.lk/chat/3811-mwa |access-date=2021-01-01 |website=mirrorarts}}</ref><ref>{{Cite web |title=New thoughts that make the new year new |url=http://cinema.lk/අලුත්-අවුරුද්ද-අලුත්-කරව/ |access-date=2021-01-01 |website=cinema.lk}}</ref> == ব্যক্তিগত জীৱন == ১৯৮৮ চনৰ ৬ আগষ্টত [[শ্ৰীলংকা]]ৰ কলম্বোত এক শিল্পী পৰিয়ালৰ জ্যেষ্ঠ সন্তান হিচাপে তেওঁৰ জন্ম হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=To her he is a genius in his field |url=https://archives.sundayobserver.lk/2008/04/06/spe32.asp |access-date=2021-01-01 |website=Sunday Observer}}</ref> তেওঁৰ পিতৃ [[জেকচন এন্থনী]] শ্ৰীলংকাৰ চলচ্চিত্ৰ, থিয়েটাৰ আৰু টেলিভিছনৰ এগৰাকী জনপ্ৰিয় অভিনেতা।<ref>{{Cite web |title=Before the Wedding |url=http://news.starfriends.lk/%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%B0%E0%B7%80%E0%B7%93-%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%80%E0%B7%8F%E0%B7%84%E0%B6%BA%E0%B6%A7-%E0%B6%9A%E0%B6%BD%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B7%80%E0%B6%9C%E0%B7%8F-%E0%B6%9A/ |access-date=2021-01-01 |website=starfriends |archive-date=2020-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200212080642/http://news.starfriends.lk/%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%B0%E0%B7%80%E0%B7%93-%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%80%E0%B7%8F%E0%B7%84%E0%B6%BA%E0%B6%A7-%E0%B6%9A%E0%B6%BD%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B7%80%E0%B6%9C%E0%B7%8F-%E0%B6%9A/ |url-status=dead |archivedate=2020-02-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200212080642/http://news.starfriends.lk/%E0%B6%B8%E0%B7%8F%E0%B6%B0%E0%B7%80%E0%B7%93-%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B7%80%E0%B7%8F%E0%B7%84%E0%B6%BA%E0%B6%A7-%E0%B6%9A%E0%B6%BD%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B7%8A-%E0%B7%80%E0%B6%9C%E0%B7%8F-%E0%B6%9A/ |deadurl=yes }}</ref> জেকচনক শ্ৰীলংকাৰ অন্যতম বহুমুখী অভিনেতা বুলি গণ্য কৰা হয় আৰু তেওঁ পৰিচালক, প্ৰযোজক, গায়ক, চিত্ৰনাট্যকাৰ, দূৰদৰ্শন উপস্থাপক, ঔপন্যাসিক, স্তম্ভলেখক, গীতিকাৰ, ইতিহাসবিদ আৰু ভ্ৰমণকাৰী হিচাপে কাম কৰি আহিছে। তেওঁৰ মাতৃ কুমাৰী সন্দালতা মুনাসিংহেও শ্ৰীলংকাৰ চলচ্চিত্ৰ, থিয়েটাৰ আৰু টেলিভিছনৰ এগৰাকী জনপ্ৰিয় গায়িকা আৰু অভিনেত্ৰী।<ref name= sons>{{Cite web |title=The daughter-in-law and son-in-law join the Jackson - Kumari family on the same day |url=https://divaina.com/sunday/index.php/mee/33-atambula-9/7886-2019-01-17-09-04-19 |access-date=2021-01-01 |website=Divaina}}</ref> মাধৱীয়ে ১৯৯৪ চনৰ পৰা ২০০৩ চনলৈ হোলী ক্ৰছ কলেজত শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। তাৰ পিছত ২০০৩ চনত তেওঁ বাম্বালপিটিয়াৰ হোলী ফেমিলী কনভেণ্টত ভৰ্তি হয় আৰু মেট্ৰিক (O/Ls) উত্তীৰ্ণ হয়।<ref>{{Cite web |title=Interview with Madhavi Anthony |url=http://webgossip.lk/ජීවිතේ-මට-මොනවත්-නැහැ-ආදර/ |access-date=2021-01-01 |website=webgossip |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200223214035/http://webgossip.lk/%E0%B6%A2%E0%B7%93%E0%B7%80%E0%B7%92%E0%B6%AD%E0%B7%9A-%E0%B6%B8%E0%B6%A7-%E0%B6%B8%E0%B7%9C%E0%B6%B1%E0%B7%80%E0%B6%AD%E0%B7%8A-%E0%B6%B1%E0%B7%90%E0%B7%84%E0%B7%90-%E0%B6%86%E0%B6%AF%E0%B6%BB |archivedate=2020-02-23 |deadurl=yes}}</ref> পিছলৈ তেওঁ বিশাখা বিদ্যালয়ৰ পৰা উচ্চতৰ মাধ্যমিক (A/Ls) সম্পূৰ্ণ কৰে। ২০১৩ চনত তেওঁ কেলানিয়া বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা পুৰাতত্ত্ব বিষয়ত স্নাতক ডিগ্ৰী লাভ কৰে। বৰ্তমান তেওঁ কলম্বো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা পৰ্যটন অৰ্থনীতি আৰু হোটেল মেনেজমেণ্ট বিষয়ত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভৰ বাবে অধ্যয়ন কৰি আছে।<ref name="Madhavee">{{Cite web |title=Multi-talented, Madhavee, a discovery par excellence |url=http://archives1.sundayobserver.lk/2019/03/24/youth-observer/multi-talented-madhavee-discovery-par-excellence |access-date=2021-01-01 |website=Sunday Observer}}</ref> তেওঁৰ খুৰাক সেনাকা টাইটাছ এন্থনী এজন জনপ্ৰিয় অভিনেতা আৰু সাংবাদিক আছিল, যিয়ে ২০১৭ চনৰ ২৩ অক্টোবৰত ছিংগাপুৰত বৃক্ক আৰু যকৃতৰ বিফলতাৰ বাবে মৃত্যুবৰণ কৰিছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.sarasaviya.lk/2017/11/02/?fn=sa17110211 |title=Senaka Titus passed away |publisher=Sarasaviya |access-date=3 November 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180920193833/http://www.sarasaviya.lk/2017/11/02/?fn=sa17110211 |archive-date=20 September 2018 |url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.itnnews.lk/hot_news/veteran-artiste-senaka-titus-passes-away/ |title=Veteran artiste Senaka Titus passes away |publisher=ITN News |access-date=3 November 2017}}</ref> তেওঁৰ আন এজন খুৰাক সুদত এন্থনীও টেলিভিছনৰ এজন জনপ্ৰিয় অভিনেতা। মাধৱীৰ দুজন সৰু ভায়েক আছে: অকিলা ধনুৰ্ধৰা আৰু সজিতা এন্থনী। অকিলা চলচ্চিত্ৰ আৰু টেলিভিছনৰ এজন জনপ্ৰিয় অভিনেতা যিয়ে 'চিৰি পৰাকুম' আৰু 'এড্ৰেছ না' আদি ছবিত অভিনয় কৰিছিল। সৰু ভায়েক সজিতা এজন জনপ্ৰিয় অভিনেতা আৰু গায়ক যিয়ে শিশু শিল্পী হিচাপে কেৰিয়াৰ আৰম্ভ কৰিছিল। সজিতা 'সূৰ্য অৰণা', 'কুৰুলু পিহাতু', 'আবা'ৰ লগতে বঁটা বিজয়ী টেলিভিছন ধাৰাবাহিক 'বোহিমিয়ানুৱা' আৰু 'নাদাগমকাৰায়ো'ত কেইবাটাও জনপ্ৰিয় চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে।<ref>{{Cite web |title=Sajitha Anuththara career |url=https://www.imdb.com/name/nm2148880/bio |access-date=2021-01-01 |website=IMDb}}</ref><ref>{{Cite web |title=It's all about my dad: Sajitha Anthony |url=http://www.sarasaviya.lk/interviews/2021/02/25/19903/මගේ-විසේ-අප්පච්චි-නිසා |access-date=2021-02-20 |website=Sarasaviya}}</ref> তেওঁ পূৰ্বে ২০১০ চনত প্ৰবীণ অভিনেতা হেমচিৰি লিয়ানাগেৰ পুত্ৰ চিকিৎসক আলোক লিয়ানাগেৰ সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হৈছিল। অৱশ্যে ২০১৬ চনত তেওঁলোকৰ বিবাহ বিচ্ছেদ ঘটে। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ শ্ৰীলংকান এয়াৰলাইনছৰ বিমান পৰিচাৰক মিলন ছিলভাৰ সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হৈছিল যদিও ২০২৩ চনত তেওঁলোকৰো বিবাহ বিচ্ছেদ হয়। চন্দীপা জয়কোডীৰ ঘৰত অনুষ্ঠিত হোৱা এক উৎসৱত তেওঁ প্ৰথমবাৰৰ বাবে মিলনক লগ পাইছিল। ২০১৯ চনৰ ১৮ জানুৱাৰীত তেওঁৰ দুজন ভায়েকৰ সৈতে একেলগে তেওঁৰ বিয়া সম্পন্ন হৈছিল। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb name|nm9426962}} * [https://youtube.com/channel/UCqvrJmd_LP9d72z-aQKABvA ''Madhavee Wathsala''] on [[YouTube]] * [https://ffm.to/wyngrbx.ofp?fbclid=IwAR3XWedfY7El28ROgv5iw94QMdSiKdDxgYaFI1NXzU6pIQ4FzHj5r3CoSjo Madhavee Anthony: Adare Onakere (feat. Raj Thillaiyampalam) - Single] * [http://webgossip.lk/madhavee-wathsala-anthony-bridal-shoot/ Madhavee Wathsala photo shoot] * [https://gossip.hirufm.lk/42157/2020/01/madhavi-vathsala.html Madhavee again becomes a bride] * [http://higirls.lk/archives/1349 විවාහයෙන් පස්සේ දකින දකින අය මාධවීට කියන කතාව] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200228041711/http://higirls.lk/archives/1349 |date=2020-02-28 }} * [https://www.gossip.lankahotnews.com/2018/12/gossip-chat-with-madavee-wathsala.html "Love depends on the little things over the big things in life" - Madhavi Wathsala] * [http://news.starfriends.lk/දරු-තිදෙනා-අතිනත-ගත්-දා-ජැ/ දරු තිදෙනා අතිනත ගත් දා ජැක්සන් කුමාරි සංවේදී වූ හැටි] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230605033716/https://news.starfriends.lk/%E0%B6%AF%E0%B6%BB%E0%B7%94-%E0%B6%AD%E0%B7%92%E0%B6%AF%E0%B7%99%E0%B6%B1%E0%B7%8F-%E0%B6%85%E0%B6%AD%E0%B7%92%E0%B6%B1%E0%B6%AD-%E0%B6%9C%E0%B6%AD%E0%B7%8A-%E0%B6%AF%E0%B7%8F-%E0%B6%A2%E0%B7%90/ |date=2023-06-05 }} [[শ্ৰেণী:শ্ৰীলংকাৰ অভিনেত্ৰী]] t66deyb38qaymrhr9eq633hmce4c69y 0 136631 649256 614770 2026-11-03T07:31:37Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649256 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = হায়াচিন্থ ৱিজেৰত্নে | native_name = හයසින්ත් විජේරත්න | image = | alt = | caption = | other_names = | birth_name = থ্ৰীৰিচ হায়াচিন্থ ৱিজেৰত্নে | birth_date = {{birth date|df=yes|1946|10|03}} | birth_place = মডৰা, চিলন ডমিনিয়ন | death_date = {{death date and age|df=yes|2021|07|30|1946|10|03}} | death_place = লিণ্ডুলা, [[শ্ৰীলংকা]] | resting_place_coordinates = | education = মেৰী মাৰ্গাৰেট কলেজ, মডৰা | occupation = অভিনেত্ৰী | years_active = ১৯৭৭–২০২১ | party = | spouse = ইভান ৱিজেৰত্নে | children = ১ | website = }} '''থ্ৰীৰিচ হায়াচিন্থ ৱিজেৰত্নে''' (৩ অক্টোবৰ ১৯৪৬ – ৩১ জুলাই ২০২১) [[শ্ৰীলংকা]]ন চলচ্চিত্ৰ, থিয়েটাৰ আৰু টেলিভিছনৰ এগৰাকী অভিনেত্ৰী আছিল।<ref>{{cite web|title=Hyacinth Wijeratne - - Sinhala Cinema Database|url=https://www.films.lk/sinhala-cinema-artist-hyacinth-wijeratne-428.html|access-date=2021-07-31|website=www.films.lk|archivedate=2021-07-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210731182258/https://www.films.lk/sinhala-cinema-artist-hyacinth-wijeratne-428.html|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|title=Pembara Madu - පෙම්බර මදූ - Sinhala Cinema Database|url=https://www.films.lk/pembara-madu-Sinhala-film-1124.html|access-date=2021-07-31|website=www.films.lk|archivedate=2021-07-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210731185222/https://www.films.lk/pembara-madu-Sinhala-film-1124.html|deadurl=yes}}</ref> চাৰি দশকৰো অধিক সময়ৰ কেৰিয়াৰত তেওঁ ''কাৰুমাক্কাৰায়ো'', ''তাৰকা মল'' আৰু ''হো গানা পুকুনা''ত কৰা বলিষ্ঠ অভিনয়ৰ বাবে পৰিচিত আছিল। == ব্যক্তিগত জীৱন == হায়াচিন্থ ৱিজেৰত্নেৰ জন্ম ১৯৪৬ চনৰ ৩ অক্টোবৰত শ্ৰীলংকাৰ মডৰাত পৰিয়ালটোৰ তৃতীয় সন্তান হিচাপে হৈছিল। তেওঁ মডৰাৰ মেৰী মাৰ্গাৰেট কলেজত (বৰ্তমান ছেইণ্ট এন্থনী কলেজ নামেৰে পৰিচিত) শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত তেওঁ উচ্চ শিক্ষাৰ বাবে মডৰাৰ ছেইণ্ট জেমছ কলেজত ভৰ্তি হয়।<ref name= hyacinth>{{Cite web |date=2021-08-04 |title=Hyacinth Wijeratne: Beloved mother of the small screen who passed away forever after starring in 'Divithura' |url=http://www.sarasaviya.lk/features-story/2021/08/05/20835/‘-දිවිතුරා’-රඟපා-සදහටම-සමුගත්-පුංචි-තිරයේ-ආදරණීය-මාතාව |access-date=2021-08-06 |website=Sarasaviya}}</ref><ref>{{Cite web |date=2021-08-04 |title=Chat with Hyacinth Wijeratne |url=https://www.gossip.lankahotnews.com/2018/10/hayisinth-wijerathne.html |access-date=2021-08-06 |website=lankahotnews}}</ref> তেওঁৰ দুগৰাকী ডাঙৰ ভগ্নী, এজন সৰু ভাই আৰু এগৰাকী সৰু ভনী আছিল।<ref name= wije>{{cite web|title=Religion is useless to show to the world|url=https://www.silumina.lk/2019/08/10/රසඳුන/ලෝකයට-පේන්න-ආගම-අදහලා-වැඩක්-නෑ|access-date=2021-07-31|website=Ada Derana}}</ref> প্ৰায় ১৫ বা ১৬ বছৰ বয়সত তেওঁ আৰু তেওঁৰ সৰু ভনী নীলুকা কালা অয়াত ডুবিছিল য’ত নীলুকাৰ মৃত্যু হয় আৰু হায়াচিন্থ অতি কথমপি ৰক্ষা পৰে।<ref>{{cite web|title=I remember that incident at least once a day - Veteran actress Hyacinth Wijeratne|url=http://archives.sarasaviya.lk/2018/09/20/?fn=sa1809209|access-date=2021-07-31|website=Sarasaviya|archivedate=2023-07-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230715075610/https://archives.sarasaviya.lk/2018/09/20/?fn=sa1809209|deadurl=yes}}</ref> তেওঁ ইভান ৱিজেৰত্নেৰ সৈতে বিবাহপাশত আৱদ্ধ হৈছিল আৰু দম্পতীটোৰ এজন পুত্ৰ চিৰাশ ৱিজেৰত্নে আছে।<ref name= hyacinth /> ২০১৯ চনত তেওঁৰ স্বামী ইভানৰ মৃত্যু হয়।<ref>{{cite web|title=Hyacinth Wijeratne - The driver of the van remanded|url=http://sinhala.adaderana.lk/news/155845/හයිසින්ත්-විජේරත්න---වෑන්-රථයේ-රියදුරු-රිමාන්ඩ්|access-date=2021-07-31|website=Ada Derana}}</ref> == কেৰিয়াৰ == চলচ্চিত্ৰৰ বাবে নতুন অভিনেতা নিযুক্তিৰ সন্দৰ্ভত এখন বাতৰি কাকতৰ বিজ্ঞাপনত তেওঁ আবেদন কৰিছিল। ১৯৭৭ চনত সুগথাপালা সেনৰত য়াপাৰ দ্বাৰা পৰিচালিত ''পেমবাৰা মধু'' নামৰ চিনেমাখনত তেওঁ সহযোগী মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাৰ সুযোগ পায়। অৱশ্যে প্ৰথম অৱস্থাত তেওঁৰ স্বামীয়ে তেওঁক অভিনয় কৰিবলৈ অনুমতি দিয়া নাছিল। পিছলৈ শাহুৱেকৰ সহায়ত তেওঁ ছবিখনত অভিনয় কৰে। তেতিয়াৰ পৰাই তেওঁ ''একটেম গে'', ''সুৰাবিদেনা'', ''হিতা হোণ্ডা গেহেনিয়াক'', ''একদা ৱেহি'', ''ক্ৰিষ্টু চৰিতায়া'', ''তাৰকা মল'', ''হো গানা পুকুনা'', ''গুৰু গীতায়া'', ''আপ্পাতা চিৰি'' আৰু ''চিৰি দালাদাগমনায়া''কে ধৰি কেইবাখনো ছবিত অভিনয় কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰে।<ref name= hyacinth /> ১৯৮০ চনৰ শেষৰ ফালে ডি বি নিহালসিংহেৰ দ্বাৰা পৰিচালিত শ্ৰীলংকাৰ প্ৰথমখন টেলিড্ৰামা ''দিমুথু মুথু''ত "উডুকিণ্ডা মেনিকে"ৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰাৰ সুযোগ পায়। তেতিয়াৰ পৰাই তেওঁ টেলিভিছনত মাতৃৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে; তাৰ ভিতৰত: ''দাদাবিমা'', ''ইচুৰু গিৰা'', ''কাণ্ডে গেদৰা'', ''সংক্ৰান্তি সময়'', ''পিটাগামকাৰায়ো'', ''ব্ৰহ্ম মুহূৰ্তয়'', ''বাত্তি'', ''ভিদি পহন'', ''চচৰা চকমনা'', ''চথ পিয়াকু'', ''উৰুমায়াকা অৰগলয়'', ''চেনুৰি'', ''ইলন্দাৰি হেনদেৱা'', ''এমি'', ''পদু'' আৰু ''দস্কন'' অন্যতম।<ref name= wije /> হায়াচিন্থে শেষবাৰৰ বাবে টেলিড্ৰামা ''দিবিথুৰা''ত অভিনয় কৰিছিল য’ত তেওঁ সূৰ্য দয়ৰুৱানৰ আইতাকৰ চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছিল।<ref name= hyacinth /> == মৃত্যু == ২০২১ চনৰ ৩০ জুলাইত ৭৪ বছৰ বয়সত লিণ্ডুলাত সংঘটিত এক ভয়াৱহ পথ দুৰ্ঘটনাত গুৰুতৰভাৱে আঘাতপ্ৰাপ্ত হৈ তেওঁৰ মৃত্যু হয়।<ref>{{cite web|author=Saturday, July 31, 2021 - 09:54 |url=http://www.dailynews.lk/2021/07/31/local/255405/veteran-actress-hyacinth-wijeratne-passes-away |title=Veteran actress Hyacinth Wijeratne passes away | Daily News |publisher=Dailynews.lk |date= |access-date=2021-08-02}}</ref><ref>{{cite web|date=2021-07-31|title=Popular actress Hyacinth Wijeratne dies in tragic accident|url=https://www.newsfirst.lk/2021/07/31/popular-actress-hyacinth-wijeratne-dies-in-tragic-accident/|access-date=2021-07-31|website=Sri Lanka News - Newsfirst|language=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210801123529/https://www.newsfirst.lk/2021/07/31/popular-actress-hyacinth-wijeratne-dies-in-tragic-accident/|archivedate=2021-08-01|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|title=Sri Lanka : Veteran actress Hyacinth Wijeratne dies in road accident|url=http://www.colombopage.com/archive_21A/Jul31_1627707401CH.php|archive-url=https://web.archive.org/web/20210731105426/http://www.colombopage.com/archive_21A/Jul31_1627707401CH.php|url-status=usurped|archive-date=31 July 2021|access-date=2021-07-31|website=www.colombopage.com|archivedate=2021-07-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210731110059/http://www.colombopage.com/archive_21A/Jul31_1627707401CH.php|deadurl=yes}}</ref> খবৰ অনুসৰি তেওঁ নুৱাৰা এলিয়াত টেলিভিছন ধাৰাবাহিক ''দিবিথুৰা''ৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ কাম শেষ কৰি কলম্বোলৈ ঘূৰি অহাৰ সময়তে দুৰ্ঘটনাটো সংঘটিত হৈছিল।<ref>{{cite web|date=2021-07-31|title=Veteran actress Hyacinth Wijeratne has passed away, following a road accident|url=https://www.newswire.lk/2021/07/31/eratne-75-has-passed-away-following-a-road-accident-video/|access-date=2021-07-31|website=NewsWire|language=en-US|archivedate=2021-07-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210731183855/https://www.newswire.lk/2021/07/31/eratne-75-has-passed-away-following-a-road-accident-video/|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite web|title=Veteran actress Hyacinth Wijeratne dies in road accident|url=http://www.adaderana.lk/news/75788/veteran-actress-hyacinth-wijeratne-dies-in-road-accident|access-date=2021-07-31|website=www.adaderana.lk|language=en}}</ref> দুৰ্ঘটনাটোৰ পিছতে মুখ্য অভিযুক্ত হিচাপে চিনাক্ত কৰা ভ্যানখনৰ চালকক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=Hyacinth Wijeratne: Suspect of accident remanded until 03 October|url=https://www.newsfirst.lk/2021/07/31/hyacinth-wijeratne-suspect-of-accident-remanded-until-03-october/amp/|access-date=2021-07-31|website=www.newsfirst.lk|archive-date=31 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210731184437/https://www.newsfirst.lk/2021/07/31/hyacinth-wijeratne-suspect-of-accident-remanded-until-03-october/amp/|url-status=dead|archivedate=2021-07-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210731184437/https://www.newsfirst.lk/2021/07/31/hyacinth-wijeratne-suspect-of-accident-remanded-until-03-october/amp/|deadurl=yes}}</ref> ৱাট্টালাৰ মাগোলাৰ কাটিয়াৱাট্টাৰ তেওঁৰ বাসগৃহত নশ্বৰ দেহ ৰখা হৈছিল আৰু ৪ আগষ্ট ২০২১ তাৰিখে বিয়লি ৫ বজাত মাগোলা ৰোমান কেথলিক কবৰস্থানত অন্তিম সংস্কাৰ সম্পন্ন কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |date=2021-08-03 |title=Veteran actress Hyacinth Wijeratne's last rites tomorrow |url=http://colombotimes.lk/veteran-actress-hyacinth-wijeratnes-funeral-tomorrow/ |access-date=2021-08-06 |website=Colombo Times |language=en-US }}{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{IMDb name|nm9408069}} [[শ্ৰেণী:শ্ৰীলংকাৰ অভিনেত্ৰী]] 2pmq0ksfpu8kx8wnyblzozcqlixwp4j 0 136995 649222 608037 2026-11-03T02:04:24Z Atcovi 9937 mujawwad --> murattal 649222 wikitext text/x-wiki {{infobox surah | number = ৪০ | number-3 = ০৪০ | name = গ্বাফিৰ | name-ar = غافر | name-en = The Forgiver | prev_sura = [[আয-জুমৰ|কোৰআন ৩৯]] | next_sura = [[ফুছিলত (ছূৰা)|কোৰআন ৪১]] | classification = [[মক্কান ছূৰা|মক্কী]] | othernames-ar = (আল-মুমিন) {{lang|ar|سورة المؤمن}} | othernames = ক্ষমাশীল, বিশ্বাসী | juz = ২৪ | rukus = ৯ | verses = ৮৫ | words = ১২২৬ | letters = ৫১০৮ | muqattaat = হা মিম حم | sajdahs = <!-- only if applicable --> | audio = Chapter 40, Ghafir (Murattal) - Recitation of the Holy Qur'an.mp3 }} {{Quran}} '''গ্বাফিৰ'''<ref name = "Quran 4 U">{{cite web|url=http://www.quran4u.com/Tafsir%20Ibn%20Kathir/040%20Ghafir.htm |title=Tafsir Ibn Kathir (English): Surah Al Momin - Ghāfir |work=Quran 4 U|author=Ibn Kathir|author-link=Ibn Kathir|publisher=[[Tafsir]]|access-date=26 December 2019}}</ref> ({{langx|ar| غافر}}, {{Transliteration|ar|ghāfir}}; {{small|অৰ্থ:}} "সৰ্বক্ষমাশীল", [[আল্লাহ|ঈশ্বৰ]]ক উল্লেখ কৰা), '''আল-মুমিন''' বুলিও কোৱা হয়। ({{langx|ar|المؤمن|link=no}}, {{Transliteration|ar|’al-mu’min}}; {{small|অৰ্থ:}} বিশ্বাসী),<ref>The [[1698 Maracci Quran]] notes some chapters have two or more titles, occasioned by the existence of different copies in the Arabic.([[George Sale]] [[Preliminary discourse 3]])</ref> পৱিত্ৰ [[কোৰআন|আল-কোৰআন]]ৰ ৪০তম [[ছূৰা]] (অধ্যয়), যাৰ ৮৫টা [[আয়াত|আয়াত]] (পদ) আছে। ইয়াৰ নাম ২৮ নং আয়তৰপৰা লোৱা হৈছে,<ref>{{Cite web|url=https://quran.com|title=Ghafir 40:28|website=The Noble Qur'an}}</ref> য'ত [[ফাৰাও|ফেৰাউন]]ৰ বংশৰ মাজৰপৰা এজন বিশিষ্ট [[মুমিন|বিশ্বাসী]]ৰ কথা উল্লেখ কৰা হৈছে যিয়ে [[মুছা]]ক সমৰ্থন কৰিছিল, তেওঁক ''"বিশ্বাসী মানুহ"'' বুলি উল্লেখ কৰিছে, সেয়েহে ''আল-মু'মিন''; ''বিশ্বাসীজন''। ৩ নং আয়াতত উল্লেখ কৰা [[আল্লাহ|ঈশ্বৰ]]ৰ নামটোৰ বাবে এই ছূৰাটোক প্ৰায়ে ''আল-গাফিৰ'' (সৰ্বক্ষমাশীল) বুলিও কোৱা হয়।<ref name=":0">{{Cite book|last=Ünal |first=Ali |title=The Qurʼan with annotated interpretation in modern English|year=2006 |isbn=978-1-59784-000-2|pages=971|oclc=1002857525}}</ref> [[ওহী]] ([[শ্বানে নুজুল|আছবাব আল-নুজুল]])ৰ সময় আৰু প্ৰসংগভিত্তিক পটভূমিৰ সন্দৰ্ভত পৰম্পৰাগতভাৱে ইয়াক [[মক্কান ছূৰা]] বুলি বিশ্বাস কৰা হয়, দ্বিতীয় [[মক্কা]] যুগৰ (৬১৫–৬১৯)। ==সাৰাংশ== *'''১–৩''' [[কোৰআন]] একমাত্ৰ সত্য [[আল্লাহ|ঈশ্বৰ]]ৰপৰা অহা এটা [[ওহী|প্ৰকাশ]] *'''৪''' ইয়াক [[কাফিৰ|অবিশ্বাসী]]ৰ বাহিৰে আন কোনোৱে অস্বীকাৰ নকৰে *'''৪–৬''' কনফেডাৰেটেড কাফিৰসকল যিমানেই সমৃদ্ধিশালী নহওক কিয়, তেওঁলোকৰ বিনাশ *'''৭–৯''' [[ফৰিষ্টা|স্বৰ্গদূত]]সকলে প্ৰকৃত [[মুমিন|বিশ্বাসী]]সকলৰ বাবে মধ্যস্থতা কৰে *'''১০–১২''' [[কাফিৰ]]সকলে [[জাহান্নাম|নৰক]]ত অনুতাপ কৰিব, কিন্তু অসাৰ *'''১৩–১৫''' পৰম সত্তা হিচাপে [[আল্লাহ]]ৰ [[ইবাদত]] কৰা *'''১৬–১৮''' [[কিয়ামত|বিচাৰৰ দিন]] হঠাতে আহিব *'''১৯–২১''' অধৰ্মী লোকৰ কোনো [[ফৰিষ্টা|মধ্যস্থতাকাৰী]] নাথাকিব *'''২২–২৩''' তাৰ পিছত অহাসকলক সতৰ্ক কৰি দিবলৈ ধ্বংস কৰিলে প্ৰাক্তন কাফিৰ * '''২৪–২৫''' [[মুছা]]য়ে এজন [[যাদুকৰ]] আৰু মিছলীয়াক মাতিলে *'''২৬–২৭''' তেওঁ আৰু তেওঁৰ অনুগামীসকলে [[ফাৰাও|ফেৰাউন]] আৰু তেওঁৰ লোকসকলে অত্যাচাৰ কৰিছিল *'''২৮''' মুছায়ে প্ৰভুৰ আশ্ৰয় লয় *'''২৯–৩০''' এজন প্ৰকৃত বিশ্বাসীয়ে মুছাৰ কাৰ্য্যৰ সমৰ্থন কৰে *'''৩১–৩৭''' তেওঁ ফেৰাউন আৰু তেওঁৰ লোকসকলক অবিশ্বাসৰ বিৰুদ্ধে সতৰ্ক কৰি দিয়ে *'''৩৮–৩৯''' ফেৰাউন স্বৰ্গলৈকে এটা টাৱাৰ নিৰ্মাণ কৰিবলৈ আদেশ দিয়ে *'''৪০''' ফেৰাউনে মুছাক মিছলীয়া বুলি গণ্য কৰে *'''৪১–৪৭''' প্ৰকৃত বিশ্বাসীয়ে [[ইজিপ্ত|মিচৰীয়াসকলক]] মুছাৰ ঈশ্বৰত বিশ্বাস কৰিবলৈ উপদেশ দিয়ে *'''৪৮''' ঈশ্বৰে প্ৰকৃত বিশ্বাসীক ফেৰাউন আৰু তেওঁৰ লোকসকলৰ কৌশলৰপৰা মুক্ত কৰে *'''৪৯''' ফেৰাউন আৰু তেওঁৰ লোকসকলক নৰক-জুইৰ নিন্দা কৰা হ’ল *'''৫০–৫৩''' কাফিৰসকলে নৰকত ইজনে সিজনক তিৰস্কাৰ কৰিব, আৰু তেওঁলোকৰ ৰক্ষকসকলক অসাৰভাৱে সহায়ৰ বাবে আহ্বান কৰিব *'''৫৪–৫৫''' ঈশ্বৰে তেওঁৰ পাঁচনিসকলক এই জগতত আৰু পৰৱৰ্তী জগতত সহায় কৰে *'''৫৬''' মুছায়ে [[আচমানি কিতাপ|বিধানৰ পুস্তক]] লাভ কৰিলে *'''৫৭''' মানৱ জাতিৰ পুনৰ সৃষ্টিতকৈ আকাশ আৰু পৃথিৱীৰ সৃষ্টি নিশ্চয়কৈ ডাঙৰ, কিন্তু বেছিভাগ মানুহেই নাজানে * '''৫৮''' অহংকাৰী কাফিৰৰ বিৰুদ্ধে ঈশ্বৰৰ আশ্ৰয় বিচাৰি উৰা মাৰিব [[মুহাম্মাদ]] *'''৫৯''' ঈশ্বৰ সৃষ্টিৰ ওচৰত প্ৰকাশ পাইছিল, কিন্তু কম মানুহেই বুজি পায় *'''৬০''' সৎ আৰু অশুভ সমান নহয় *'''৬১''' বিচাৰ-দিন নিশ্চয় আহিব *'''৬২''' ঈশ্বৰক প্ৰত্যাখ্যান কৰাসকলক প্ৰত্যাখ্যান কৰা হ’ব *'''৬৩–৬৬''' অকৃতজ্ঞ মানুহে প্ৰত্যাখ্যান কৰা, ঈশ্বৰ সত্য *'''৬৭–৬৮''' অকল সত্য ঈশ্বৰক পূজা কৰিবলগীয়া *'''৬৯–৭০''' সকলো বস্তুৰ সাৰ্বভৌম সৃষ্টিকৰ্তা ঈশ্বৰ *'''৭১–৭৬''' শাস্ত্ৰক প্ৰত্যাখ্যান কৰাসকলৰ দুৰ্ভগীয়া ভাগ্য *'''৭৭''' মহম্মদ ধৈৰ্য্যৰে অধ্যৱসায় কৰিবলৈ *'''৭৮''' কোনো পাঁচনিয়ে কেতিয়াও ঈশ্বৰৰ অনুমতি অবিহনে আচৰিত কাৰ্য্য কৰা নাছিল *'''৭৯–৮১''' ঈশ্বৰে তেওঁৰ প্ৰভিডেন্সৰ কামত প্ৰকাশ কৰিছিল *'''৮২–৮৩''' পূৰ্বৰ কাফিৰসকলক তেওঁলোকৰ অবিশ্বাসৰ বাবে ধ্বংস কৰা হৈছিল *'''৮৪–৮৫''' লাভ কৰিবলৈ বহু দেৰি হ’লে সকলোৱে অনুতাপ কৰিলে<ref>[[Rev. E. M. Wherry, M.A.]], ''A Complete Index to [[Sale's Text]], Preliminary Discourse, and Notes'' {{PD-notice}}</ref> ==তথ্যসমূহ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category}} *{{Wikisource-inline|list= **[[s:The Meaning of the Glorious Koran (1930)/The Believer|দি বিলিভাৰ]], ১৯৩০ চনত মহম্মদ মাৰ্মাডুক পিকথালৰ অনুবাদ **[[s:The Holy Qur'an (Maulana Muhammad Ali)/40. The Believer|৪০, দি বিলিভাৰ]], ১৯১৭ চনৰ অনুবাদ - মৌলানা মহম্মদ আলী }} *[https://quran.com/40 কোৰআন ৪০], ২০২০ চনৰ মুস্তাফা খত্তাবৰ অনুবাদ *[https://www.islamawakened.com/quran/40/1/ কোৰআন ৪০:১], বিভিন্ন অনুবাদৰ পদ্যৰ পিছত পদ্য তুলনা {{Al-Quran's Suras}} {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:কোৰআন]] [[শ্ৰেণী:ছূৰা]] [[শ্ৰেণী:ইছলাম ধৰ্ম]] [[শ্ৰেণী:মক্কান ছূৰা]] [[শ্ৰেণী:আল-কোৰআনৰ ছূৰাসমূহ]] 9ujpvypti5s4dynrxyjicexwocz273e 0 137037 649253 608544 2026-11-03T07:23:22Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649253 wikitext text/x-wiki '''হাদিদ-১১০''' ([[ইংৰাজী]]: Hadid-110) হৈছে এটা জেট-চালিত একমুখী আক্ৰমণকাৰী ড্ৰোন আৰু ইয়াক ইৰানৰ আটাইতকেই দ্ৰুতবেগী ষ্টেলথ ড্ৰোন হিচাপে জনা যায়। প্ৰায় ৩০ কিলোগ্ৰাম ওজনৰ বিস্ফোৰক কঢ়িয়াই নিব পৰা এই ড্ৰোনটোৰ গতিবেগ ঘণ্টাত ৫১০ কিলোমিটাৰতকৈও অধিক।শত্ৰুপক্ষৰ আকাশী প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱস্থাক ফাকি দি আকাশী সীমাত প্ৰৱেশ কৰাৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰা, প্ৰতিৰক্ষা ব্যৱস্থাৰ প্ৰতিক্ৰিয়াৰ সময় হ্ৰাস কৰা আৰু আধুনিক যুদ্ধক্ষেত্ৰত ইয়াৰ কাৰ্যকাৰিতা বৃদ্ধি কৰাৰ উদ্দেশ্যৰেই এই ড্ৰোনটো ডিজাইন কৰা হৈছে। ইৰানৰ পূৰ্বৰ ড্ৰোনসমূহৰ তুলনাত (যেনে- প্ৰায় ১৮৫ কিমি/ঘণ্টা গতিবেগৰ শ্বাহেদ ১৩৬), হাদিদ-১১০ যথেষ্ট খৰতকীয়া আৰু ইয়াক বিশেষকৈ ৰাডাৰ, কমাণ্ড চেণ্টাৰ আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ আন্তঃগাঁথনিৰ দৰে স্পৰ্শকাতৰ লক্ষ্যবস্তুত আক্ৰমণ কৰিবলৈ তৈয়াৰ কৰা হৈছে। কেৱল কাৰিকৰী প্ৰদৰ্শনিয়েই নহয়, বৰঞ্চ এক ৰাজনৈতিক আৰু কৌশলগত বাৰ্তা প্ৰেৰণ কৰিবলৈ ইৰানে 'ছাংহাই সহযোগিতা সংস্থা'ৰ বিভিন্ন সদস্য আৰু পৰ্যৱেক্ষক ৰাষ্ট্ৰৰ উপস্থিতিত এক শক্তি প্ৰদৰ্শনৰ অংশ হিচাপে এই ড্ৰোনটো ব্যৱহাৰ কৰিছিল।<ref>{{Cite web|url=https://www.al-monitor.com/originals/2025/02/iran-unveils-new-drones-military-drill-what-know|title=Iran unveils new drones in military drill: What to know - AL-Monitor: The Middle Eastʼs leading independent news source since 2012|website=www.al-monitor.com}}</ref><ref>{{Cite web |last=admin |date=2025-12-13 |title=(VIDEO) Iran Lancar Hadid-110: Dron Serangan Halimunan 500km/j Isyarat Fasa Baharu Peperangan Dron Asia Barat |url=https://defencesecurityasia.com/iran-hadid-110-dron-halimunan-500kmj/ |access-date=2025-12-22 |website=Defence Security Asia |language=ms-MY}}</ref><ref>{{Cite web |last=Elezhar |first=Akhsan Erido |date=2025-12-10 |title=Jet-Powered and Radar-Shy: Hadid-110 Becomes Iran’s Newest Strike Drone |url=https://nextgendefense.com/iran-hadid-110-drone/ |access-date=2025-12-22 |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Brahy |first=Jérôme |title=Iran's fastest kamikaze drone Hadid-110 enters service to reduce intercept time |url=https://www.armyrecognition.com/news/aerospace-news/2025/irans-fastest-kamikaze-drone-hadid-110-enters-service-to-reduce-intercept-time |access-date=2025-12-22 |website=www.armyrecognition.com |language=en-us |archiveurl=https://web.archive.org/web/20251213181452/https://www.armyrecognition.com/news/aerospace-news/2025/irans-fastest-kamikaze-drone-hadid-110-enters-service-to-reduce-intercept-time |archivedate=2025-12-13 |deadurl=yes}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-12-08 |title=Iran Unveils Jet-Powered Stealth Suicide Drone Hadid-110 |url=https://united24media.com/latest-news/iran-unveils-jet-powered-stealth-suicide-drone-hadid-110-14083 |access-date=2025-12-22 |website=UNITED24 Media |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Why Iran's New Hadid-110 Stealth Drone Could Be of Interest to russia and What It Really Is |url=https://en.defence-ua.com/weapon_and_tech/why_irans_new_hadid_110_stealth_drone_could_be_of_interest_to_russia_and_what_it_really_is-16803.html |access-date=2025-12-22 |website=en.defence-ua.com |language=en}}</ref> ২০২৬ চনৰ ২৮ ফেব্ৰুৱাৰীত ইৰানৰ সামৰিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ ওপৰত হোৱা আক্ৰমণৰ প্ৰত্যুত্তৰত ২০২৬ চনৰ মাৰ্চ মাহত "অপাৰেচন ট্ৰু প্ৰমিজ ৪"ৰ সময়ত আইআৰজিচি গ্ৰাউণ্ড ফৰ্চে প্ৰথমবাৰৰ বাবে হাদিদ-১১০ ব্যৱহাৰ কৰিছিল। বিভিন্ন প্ৰতিবেদন অনুসৰি, এই ড্ৰোনটোৰ অন্তৰ্ভুক্তিয়ে ইৰানৰ ড্ৰোন যুদ্ধৰ কৌশলত এক ডাঙৰ পৰিৱৰ্তন আনিছে। হাদিদ-১১০-ৰ উচ্চ গতিবেগ আৰু নিম্ন ৰাডাৰ ক্ৰছ-চেকচনে, ইয়াক যিকোনো বহুতৰপীয়া আকাশী প্ৰতিৰক্ষা নেটৱৰ্কক ফাকি দি লক্ষ্যস্থানত উপনীত হোৱাত সহায় কৰে।<ref>{{Cite web |title=Iran Deploys New Hadid-110 Drone for First Time as Faster Alternative to Shahed-136. |url=https://www.armyrecognition.com/news/army-news/2026/iran-deploys-new-hadid-110-drone-for-first-time-as-faster-alternative-to-shahed-136 |access-date=2026-03-08 |website= |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=A move that will change the course of the war! Iran has deployed its new weapon to the field. |url=https://en.haberler.com/a-move-that-will-change-the-course-of-the-war-iran-19625732/ |access-date=2026-03-08 |website= |language=en}}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:ইৰান]] bj28oy2mpzm7ox3o28yig22n6p0n9bl 0 137390 649319 648103 2026-11-03T11:43:50Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649319 wikitext text/x-wiki {{পোখালি}}{{Italic title}}{{Infobox book | name = ৱান হাণ্ড্ৰেড ইয়েৰ্ছ অৱ চলিটিউড<br>One Hundred Years of Solitude | title_orig = Cien años de soledad | translator = গ্ৰেগৰী ৰাবাচা | image = | caption = প্ৰথম সংস্কৰণৰটোপাট | author = গেব্ৰিয়েল গাৰ্চিয়া মাৰ্কেজ | illustrator = | cover_artist = | country = [[আৰ্জেন্টিনা]] <!--PLEASE do not change this to Colombia. Argentina refers to the initial country of publication, not the author's nationality or the book's setting.--> | language = [[স্পেনিছ ভাষা|স্পেনিছ]] | series = | genre = {{hlist|ঐন্দ্ৰজালিক বাস্তৱবাদ|{{nowrap|পাৰিবাৰিক আখ্যান<ref>{{cite book |last1=Martin |first1=Gerald |title=The Cambridge Introduction to Gabriel García Márquez |url=https://archive.org/details/cambridgeintrodu0000mart_a4s9 |date=April 26, 2012 |publisher=[[Cambridge University Press]] |location=Cambridge |page=[https://archive.org/details/cambridgeintrodu0000mart_a4s9/page/50 50] |quote=One Hundred Years of Solitude is a family saga, or indeed, if one prefers, a postmodernist parody of a family saga.}}</ref>}}}} | release_date = মে' ১৯৬৭ | english_pub_date = ১৯৭০ | publisher = এডিটৰিয়েল চুদামেৰিকানা | publisher2 = {{Plainlist| * [[হাৰপাৰ এণ্ড ৰ’]] (আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ) * [[জোনাথন কেপ]] (যুক্তৰাজ্য)}} | oclc = 17522865 | preceded_by = | followed_by = | pages = ৪২২ }} ''' '''“''ৱান হাণ্ড্ৰেড ইয়েৰ্ছ অৱ চলিটিউড''''''' গাব্ৰিএল গাৰ্ছিয়া মাৰ্কেজ'ৰ কালজয়ী স্পনিছ উপন্যাস “Cien años de soledad”-ৰ ইংৰাজী শীৰ্ষক। উপন্যাসখনত বুএন্দিয়া পৰিয়ালৰ প্ৰজন্মৰ কাহিনী বৰ্ণনা কৰা হৈছে, যাৰ মূল পুৰুষ খ'চে আৰ্কাদিঅ’ বুএন্দিয়াই মাকোণ্ডো নামৰ এক কাল্পনিক চহৰৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল। এই উপন্যাসখনক প্ৰায়েই বিশ্ব সাহিত্যৰ অন্যতম সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ কৃতি হিচাপে আখ্যা দিয়া হয়।<ref name="oedb.org">{{cite web|url=https://oedb.org|title=The 50 Most Influential Books of All Time|website=Open Education Database|date=26 January 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=https://thegreatestbooks.org|title=The Greatest Books|website=thegreatestbooks.org|access-date=2020-07-22|archive-date=2021-05-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210512211207/https://thegreatestbooks.org|url-status=dead}}</ref><ref name="telegraph.co.uk">{{cite news|url=https://telegraph.co.uk|title=The 100 greatest novels of all time|website=The Telegraph|date=23 July 2021|last1=Writers|first1=Telegraph}}</ref><ref>{{cite web|url=https://penguin.co.uk|title=100 must-read classic books, as chosen by our readers|website=Penguin|date=26 May 2022 }}</ref> ২০০৭ চনৰ মাৰ্চ মাহত কাৰ্টাহেনা ডি ইণ্ডিয়াছত অনুষ্ঠিত হোৱা চতুৰ্থ স্পেনিছ ভাষাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্মিলনত ইয়াক [[স্পেনিছ ভাষা]]ৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ কৰ্ম হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হৈছিল।<ref>{{cite web |title=Agradecimiento |url=https://congresosdelalengua.es |website=Congresos Internacionales de la Lengua Española |access-date=31 August 2024 |language=Spanish |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240831055730/https://congresosdelalengua.es/ |archivedate=31 August 2024 |deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news |last1=Tovar |first1=Guillermo |title=Gabriel García Márquez será el personaggio central del IV Congreso de la Lengua |url=https://elmundo.es |access-date=31 August 2024 |work=[[El Mundo (Spain)]] |agency=[[EFE]] |date=22 March 2007 |language=Spanish}}</ref> মাৰ্কেজ'ৰ কালজয়ী উপন্যাস “নিঃসঙ্গতাৰ এশ বছৰ” ঐন্দ্ৰজালিক বাস্তৱবাদ শৈলীৰ বাবে অতিকে বিখ্যাত। ইয়াত বাস্তৱ জীৱনৰ খতিয়ানৰ সৈতে অলৌকিক আৰু ঐন্দ্ৰজালিক ঘটনাবোৰক এনেদৰে সংযোজন কৰা হৈছে যে সেইবোৰ যেন অতি স্বাভাৱিক ঘটনাহে। 'মাক'ণ্ড' নামৰ এক কাল্পনিক চহৰৰ পটভূমিত বুএন্দিয়া পৰিয়ালৰ সাতটা প্ৰজন্মৰ উত্থান-পতনৰ ইতিহাস বৰ্ণনা কৰা হৈছে। “নিঃসঙ্গতাৰ এশ বছৰ” শীৰ্ষটোৱেই সূচোৱাৰ দৰে, সমগ্ৰ উপন্যাসখনৰ মূল সূত্ৰটো হৈছে 'নিঃসঙ্গতা' বা একাকিত্ব। পৰিয়ালটোৰ প্ৰতিগৰাকী সদস্যই কোনোবা নহয় কোনোবা প্ৰকাৰে এক গভীৰ মানসিক নিঃসঙ্গতাৰ চিকাৰ হয়। “নিঃসঙ্গতাৰ এশ বছৰ”<ref>{{Cite book |last=মিচিং ময়িং পায়েং, |first=জ্যোতিষ |title=নিঃসঙ্গতাৰ এশ বছৰ |publisher=প্ৰতিশ্ৰুতি প্ৰকাশন |year=2010 |edition=১ম |location=৯৬/জি-১, এম চি ৰোড, উজান বজাৰ, গুৱাহাটী-1 অসম |publication-date=12 December 2010 |pages=৪০১ |isbn=81-88705-05-4 |language=অসমীয়া |trans-title=One Hundred Years of Solitude}}</ref> শীৰ্ষক অসমীয়া অনুবাদ ২০১০ চনত এক প্ৰকাশন গৃহই প্ৰকাশৰ প্ৰয়াস কৰাৰ তথা উপন্যাসখনৰ মূল স্বত্বাধিকাৰিৰ প্ৰকাশন নীতিত অসমীয়াত প্ৰকাশনৰ স্বত্বাধিকাৰ প্ৰদানৰ ব্যৱস্থা তৎকালীন বাবে নথকা হেতুকে বাণিজ্যিক বাবে প্ৰকাশন আৰু বিতৰণ নকৰি অসমীয়া অনূদিত পাঠটো কেৱল শৈক্ষণিক সন্দৰ্ভৰ বাবে যুগুত কৰাৰ বিষয়ে জানিবলৈ পোৱা যায়। ঐন্দ্ৰজালিক বাস্তৱবাদ শৈলীটো ইউৰোপীয় আৰু উত্তৰ আমেৰিকীয় [[আধুনিকতাবাদ]]ৰ লগতে কিউবাৰ 'ভেংগাৰ্ডিয়া' (Avant-Garde) সাহিত্য আন্দোলনৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত আছিল।<ref>{{Cite journal |last=Martin |first=Gerald |date=1984 |title=Boom, Yes; 'New' Novel, No: Further Reflections on the Optical Illusions of the 1960s in Latin America |url=https://jstor.org |journal=Bulletin of Latin American Research |volume=3 |issue=2 |pages=53–63 |doi=10.2307/3338252|jstor=3338252 |url-access=subscription }}</ref> ১৯৬৭ চনৰ মে' মাহত বুয়েনছ এয়াৰছত এডিটৰিয়েল চুদামেৰিকানাৰ দ্বাৰা প্ৰথম প্ৰকাশ পোৱাৰ পিছৰে পৰা, কিতাপখন ৪৬টা ভাষালৈ অনূদিত হৈছে আৰু ইয়াৰ ৫ কোটিতকৈও অধিক কপি বিক্ৰী হৈছে।<ref>{{cite web|url=https://culturacolectiva.com|title=Esto es lo que sabemos de la serie de 'Cien Años de Soledad' que producirá Netflix|website=culturacolectiva.com|date=29 September 2020}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://economist.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20170906091425/https://economist.com|url-status=dead|archive-date=2017-09-06|title=The magician in his labyrinth|newspaper=[[The Economist]] |date=2017-09-06|access-date=2020-04-16}}</ref><ref name="Bell">{{cite book |title=Gabriel García Márquez's One Hundred Years of Solitude: A Casebook |url=https://archive.org/details/gabrielgarcamrqu0000unse_2002 |last=Bell-Villada |first=Gene H. |author-link=Gene H. Bell-Villada |year=2002 |publisher=Oxford University Press |isbn=0-19-514455-4 }}</ref><ref name = "PSinsights">''One Hundred years of Solitude'', by Gabriel García Márquez, 2003, Harper Collins: New York, {{ISBN|0-06-088328-6}}, post-script section entitled: 'P.S. Insights, Interviews & More' pp. 2–12</ref> গাৰ্চিয়া মাৰ্কেজৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ সৃষ্টি (magnum opus) হিচাপে বিবেচিত এই উপন্যাসখন আজিও বহুলভাৱে সমাদৃত আৰু স্পেনিছ সাহিত্যৰ লগতে সমগ্ৰ বিশ্ব সাহিত্যৰ এক অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ কৃতি হিচাপে পৰিগণিত হৈছে।<ref>{{Cite web|url=http://rae.es|title = Ediciones conmemorativas | Obras | Real Academia Española}}</ref><ref name="oedb.org"/><ref name="telegraph.co.uk"/> ২০২৪ চনত, কিতাপখনক একে নামৰ এখন অনুমোদিত দূৰদৰ্শন ধাৰাবাহিকলৈ ৰূপান্তৰ কৰা হয়, যাৰ কাৰ্যবাহী প্ৰযোজক আছিল গাৰ্চিয়া মাৰ্কেজৰ পুত্ৰদ্বয় আৰু ইয়াক [[নেটফ্লিক্স]]ত মুক্তি দিয়া হৈছিল। == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist}} [[শ্ৰেণী:উপন্যাস]] 8yj80de1w22myk0c6i7npocx1he2yfp 0 139404 649185 645591 2026-11-02T20:27:03Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649185 wikitext text/x-wiki {{Short description|চীনা আখৰৰ মান্যীকৃত সমষ্টি}} {{Infobox writing system <!-- এই প্ৰবন্ধটো সৰলীকৃত ৰূপ নথকা চীনা ভাষাসমূহ লিখিবলৈ ব্যৱহৃত নিৰ্দিষ্ট আধুনিক আখৰসমষ্টিৰ বিষয়ে। "কাঞ্জি" আৰু "সাধাৰণভাৱে চীনা আখৰ/জিউ জিচিং" আমাৰ উদ্দেশ্যত পৃথক বিষয়। --> | name = পৰম্পৰাগত চীনা | type = লোগোগ্ৰাফিক | languages = চীনা ভাষাসমূহ | time = খ্ৰীষ্টীয় দ্বিতীয় শতিকা–বৰ্তমান | published = {{ubl|টাইৱান: ({{hlist|class=inline|১৯৭৯|১৯৮২}})|হংকং: (১৯৮৬)}} | fam1 = অস্থি-ভৱিষ্যদ্বাণী লিপি | fam2 = ক্ষুদ্ৰ মোহৰ লিপি | fam3 = কেৰাণী লিপি | fam4 = নিয়মীয়া লিপি | sisters = {{hlist|সৰলীকৃত আখৰ|[[কাঞ্জি]]|হাঞ্জা|চু নোম|বোপোমোফো|খিতান বৃহৎ লিপি|খিতান ক্ষুদ্ৰ লিপি|ছাউণ্ডিপ}} | sample = Hanzi (traditional).svg | imagesize = 100px | iso15924 = Hant | direction = * বাঁওফালৰপৰা সোঁফাললৈ * ওপৰৰপৰা তললৈ, স্তম্ভ সোঁফালৰপৰা বাঁওফাললৈ | official script = {{ubl|[[টাইৱান]]|[[হংকং]]|[[মাকাও]]}} | unicode = no | module = {{Infobox Chinese | child = yes | s = 正体字 | t = 正體字 | j = zing3 tai2 zi6 | y = Jing tái jih | p = Zhèngtǐzì | s2 = 繁体字 | t2 = 繁體字 | p2 = Fántǐzì | j2 = faan4 tai2 zi6 | y2 = Fàahn tái jih | l = Orthodox form characters | l2 = Complex form characters | w = {{tonesup|Chêng4-tʻi3-tzŭ4}} | w2 = {{tonesup|Fan2-tʻi3-tzŭ4}} | mi = {{IPAc-cmn|zh|eng|4|.|t|i|3|.|zi|4}} | ci = {{IPAc-yue|z|ing|3|.|t|ai|2|.|z|i|6}} | bpmf = {{bpmfsp|ㄓㄥˋ|ㄊㄧˇ|ㄗˋ}} | tp = Jhèng-tǐ-zìh | tp2 = Fán-tǐ-zìh | bpmf2 = {{bpmfsp|ㄈㄢˊ|ㄊㄧˇ|ㄗˋ}} | mi2 = {{IPAc-cmn|f|an|2|.|t|i|3|.|zi|4}} | ci2 = {{IPAc-yue|f|aan|4|-|t|ai|2|-|z|i|6}} }} }} '''পৰম্পৰাগত চীনা আখৰ''' {{en|Traditional Chinese characters}} [[চীনা ভাষা]] লিখিবলৈ ব্যৱহৃত দুটা মান্যীকৃত আখৰসমষ্টিৰ এটা। আনটো হৈছে সৰলীকৃত চীনা আখৰ। বিংশ শতিকাৰ মাজভাগলৈকে পৰম্পৰাগত আখৰ পূব এছিয়াৰ ঐতিহাসিক সাধাৰণ ভাষা লিখিত চীনা ভাষাত প্ৰধানভাৱে ব্যৱহৃত হৈছিল।<ref name="BiWei">{{Cite journal |last=Wei |first=Bi |year=2014 |title=The Origin and Evolvement of Chinese Characters |url=https://core.ac.uk/download/pdf/229246973.pdf|journal=Gdańskie Studia Azji Wschodniej |volume=5 |pages=33–44 |access-date=29 September 2023 |via=CORE}}</ref><ref>{{Cite book |last=Kornicki |first=P. F. |author-link=Peter Kornicki |title=New Word Order: Transnational Themes in Book History |year=2011 |publisher=Worldview Publications |isbn=978-81-920651-1-3 |editor-last=Chakravorty |editor-first=Swapan |pages=65–79 |chapter=A Transnational Approach to East Asian Book History |editor-last2=Gupta |editor-first2=Abhijit |chapter-url={{Google books|bjJBrKfCKIYC |page=65 |plainurl=yes}}}}</ref> বৰ্তমান এই আখৰসমষ্টি [[টাইৱান]], [[হংকং]] আৰু [[মাকাও]]ত, লগতে দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ বাহিৰৰ অধিকাংশ বিদেশস্থ চীনা সম্প্ৰদায়ত ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref>{{Cite journal |last1=Yan |first1=Pu |last2=Yasseri |first2=Taha |year=2016 |title=Two Diverging Roads: A Semantic Network Analysis of Chinese Social Connection ("Guanxi") on Twitter |journal=Frontiers in Digital Humanities |volume=4 |article-number=11 |arxiv=1605.05139 |doi=10.3389/fdigh.2017.00011 |doi-access=free}}</ref> বিংশ শতিকাৰ মাজভাগত [[চীন|চীন গণৰাজ্য]]ই সৰলীকৃত চীনা আখৰৰ মান্যীকৰণ আৰম্ভ কৰে। এই কামত অধিকাংশ ক্ষেত্ৰত আগৰেপৰা বিকল্প ৰূপ হিচাপে থকা আখৰ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল আৰু কেতিয়াবা আগতে পৃথক থকা আখৰৰ ৰূপসমূহ একত্ৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite book |last=Pae |first=H. K. |title=Script Effects as the Hidden Drive of the Mind, Cognition, and Culture |publisher=Springer |year=2020 |isbn=978-3-030-55151-3 |series=Literacy Studies (Perspectives from Cognitive Neurosciences, Linguistics, Psychology and Education) |volume=21 |location=Cham |pages=71–105 |chapter=Chinese, Japanese, and Korean Writing Systems: All East-Asian but Different Scripts |doi=10.1007/978-3-030-55152-0_5 |s2cid=234940515}}</ref><ref>{{Cite book |last=Twine |first=Nanette |title=Language and the Modern State: The Reform of Written Japanese |url=https://archive.org/details/languagemodernst0000nane |publisher=Taylor & Francis |year=1991 |isbn=978-0-415-00990-4}}</ref> "পৰম্পৰাগত" শব্দটো সৰলীকৰণ নকৰা আখৰৰ বাবে পিছত প্ৰয়োগ কৰা এক নাম। চীনা ভাষাৰ বাহিৰৰ ভাষাই চীনা আখৰ ব্যৱহাৰ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত জাপানী [[কাঞ্জি]]ত [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ পিছত মান্য কৰা শিনজিতাই নামৰ বহু সৰলীকৃত আখৰ আছে। এইবোৰ কেতিয়াবা সৰলীকৃত চীনা আখৰৰ সমতুল্য ৰূপৰপৰা পৃথক। কোৰিয়ান [[হাঞ্জা]] পৰম্পৰাগত চীনা আখৰৰ সৈতে প্ৰায় সম্পূৰ্ণ একে হৈ আছে। পৰম্পৰাগত আৰু সৰলীকৃত চীনা আখৰৰ মাজৰ পৰম্পৰাগত আৰু সৰলীকৃত চীনা আখৰৰ বিতৰ্ক সত্ত্বেও,<ref>{{Cite web |last=O'Neill |first=Mark |date=8 June 2020 |title=China Should Restore Traditional Characters-Taiwan Scholar |url=https://www.ejinsight.com/eji/article/id/2488630/20200608-China-should-restore-traditional-characters-Taiwan-scholar|access-date=30 March 2021 |website=EJ Insight |publisher=Hong Kong Economic Journal}}</ref><ref>{{Cite news |last=Sui |first=Cindy |date=16 June 2011 |title=Taiwan Deletes Simplified Chinese from Official Sites |url=https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-13795301|access-date=30 March 2021 |publisher=BBC}}</ref> দুয়োটা লিপি অধিকাংশ মাতৃভাষী লোকৰ বাবে পৰস্পৰ বোধগম্য আৰু বহু চীনা ভাষাৰ মঞ্চত ব্যৱহাৰকাৰীয়ে দুয়োটাৰ মাজত সলনি কৰিব পাৰে।<ref name="yzzk">{{Cite web |last=Lin |first=Youshun |author-mask=Lin Youshun (林友順) |year=2009 |script-title=zh:大馬華社遊走於簡繁之間 |trans-title=The Malaysian Chinese Community Wanders Between Simplified and Traditional Characters |url=https://www.yzzk.com/article/details/%E5%B0%81%E9%9D%A2%E5%B0%88%E9%A1%8C/2009-25/1365566312660/%E5%A4%A7%E9%A6%AC%E8%8F%AF%E7%A4%BE%E9%81%8A%E8%B5%B0%E6%96%BC%E7%B0%A1%E7%B9%81%E4%B9%8B%E9%96%93 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210523114033/https://www.yzzk.com/article/details/%E5%B0%81%E9%9D%A2%E5%B0%88%E9%A1%8C/2009-25/1365566312660/%E5%A4%A7%E9%A6%AC%E8%8F%AF%E7%A4%BE%E9%81%8A%E8%B5%B0%E6%96%BC%E7%B9%81%E4%B9%8B%E9%96%93|archive-date=23 May 2021 |access-date=30 March 2021 |publisher=Yazhou Zhoukan |language=zh}}</ref> == নামকৰণ == চীনা ভাষী অঞ্চলসমূহত পৰম্পৰাগত আখৰক বিভিন্ন নামেৰে জনা যায়। আটাইতকৈ বেছি ব্যৱহৃত নাম হৈছে 繁体字 টাইৱান চৰকাৰে আনুষ্ঠানিকভাৱে এইবোৰক 正体字 বুলি কয়।<ref>{{cite web|url=http://law.moj.gov.tw/Law/LawSearchResult.aspx?p=A&t=A1A2E1F1&k1=正體字|script-title=zh:查詢結果|date=2014-09-26|publisher=Ministry of Justice (Republic of China)|access-date=2014-10-07}}</ref> এই শব্দটো কেতিয়াবা টাইৱানৰ বাহিৰতো সৰলীকৃত আৰু পৰম্পৰাগত দুয়ো ধৰণৰ মান্য আখৰক অন্য বিকল্প আৰু কথিত আখৰৰপৰা পৃথক কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হয়।<ref>{{Cite book |last=Academy of Social Sciences |title=Modern Chinese Dictionary |year=1978 |publisher=The Commercial Press |location=Beijing }}</ref> পৰম্পৰাগত আখৰক সৰলীকৃত আখৰৰপৰা পৃথক কৰিবলৈ 老字 বা 全体字 বুলিও কোৱা হয়। কিছুমানৰ মতে পৰম্পৰাগত আখৰ বহু সময়ত মূল মান্য ৰূপ হোৱাৰ বাবে ইয়াক "জটিল" বুলি কোৱা উচিত নহয়। আনহাতে, পৰম্পৰাগত আখৰক "মান্য" বুলি বৰ্ণনা কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো সাধাৰণ আপত্তি আছে, কাৰণ বহুসংখ্যক চীনা ভাষীৰ মাজত এইবোৰ ব্যৱহৃত নহয়। ইয়াৰ উপৰি, চীনা আখৰ সৃষ্টিৰ প্ৰক্ৰিয়াত বহু আখৰ সময়ৰ লগে লগে অধিক জটিল হৈ পৰাৰ বাবে, সেইবোৰক "পৰম্পৰাগত" বুলি বৰ্ণনা কৰাত কেতিয়াবা দ্বিধা দেখা যায়।<ref>{{Cite book |last=Norman |first=Jerry |title=Chinese |url=https://archive.org/details/chinese0000norm |year=1988 |publisher=Cambridge University Press |location=Cambridge |pages=[https://archive.org/details/chinese0000norm/page/81 81]}}</ref> == অঞ্চলভেদে ব্যৱহাৰ == পৰম্পৰাগত চীনা আখৰৰ আধুনিক ৰূপসমূহ কেৰাণী লিপিৰ উদ্ভৱৰ সৈতে প্ৰথম দেখা দিছিল [[হান ৰাজবংশ]]ৰ সময়ত, প্ৰায় খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২০০ চনত। দক্ষিণ আৰু উত্তৰ ৰাজবংশৰ সময়ছোৱা, প্ৰায় পঞ্চম শতিকাৰ পৰা, এই ৰূপসমূহ আৰু মানসমূহ কম-বেছি পৰিমাণে স্থিৰ হৈ আছে। === মূল ভূ-খণ্ড চীন === [[File:廣州日報印務中心.JPG|thumb|''গুৱাংঝৌ দৈনিক'', চীনৰ সৰ্বাধিক পঢ়া বাতৰিকাকতসমূহৰ এখন, ইয়াৰ পৰিচয়চিহ্নত পৰম্পৰাগত চীনা আখৰ ব্যৱহাৰ কৰে।]] ১ জানুৱাৰী ২০২৬ৰপৰা কাৰ্যকৰী হোৱা চীনৰ মান্য কথিত আৰু লিখিত ভাষাৰ আইন অনুসৰি, পৰম্পৰাগত আখৰ আৰু বিভিন্ন ৰূপৰ আখৰ তলত উল্লেখ কৰা পৰিস্থিতিসমূহত ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি:<ref>{{Cite web |title=中华人民共和国国家通用语言文字法【2025-12-27】 |url=[http://lawdb.cncourt.org/show.php?fid=158211](http://lawdb.cncourt.org/show.php?fid=158211) |access-date=2026-06-08 |website=lawdb.cncourt.org}}</ref> # সাংস্কৃতিক সম্পদ আৰু ঐতিহাসিক স্থানত # ব্যক্তিগত নামত বিভিন্ন ৰূপৰ আখৰ # কেলিগ্ৰাফী আৰু মোহৰ খোদাইৰ দৰে শিল্পকৰ্মত # হাতে লিখা লিপি আৰু নামফলকত # য'ত ইয়াৰ ব্যৱহাৰ প্ৰয়োজনীয়, তেনে প্ৰকাশন, শিক্ষা আৰু গৱেষণাত # চীনৰ ৰাজ্যিক পৰিষদৰ সংশ্লিষ্ট বিভাগে অনুমোদন কৰা বিশেষ পৰিস্থিতিত চীনৰ বহু প্ৰধান প্ৰতিষ্ঠানৰ নামফলক আৰু ল’গ’ পৰম্পৰাগত আখৰত লিখা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত ''জনসাধাৰণৰ দৈনিক,'' ছিংহুৱা বিশ্ববিদ্যালয়, চীন বেংক, এয়াৰ চায়না আৰু চীন পেট্ৰ'কেমিকেল উল্লেখযোগ্য। [[মাও জেদং]]ৰপৰা [[ছি জিনপিং]]লৈকে চীনা নেতাসকলে নিজৰ নাম আৰু কেলিগ্ৰাফীৰ উৎসৰ্গা সম্পূৰ্ণ বা আংশিকভাৱে পৰম্পৰাগত চীনা আখৰত লিখি অহা দেখা যায়।<ref>{{Cite web |title=组图：第三届亚洲政党国际会议举行和平签名活动 |url=https://news.sina.com.cn/c/2004-09-05/15003589028s.shtml|access-date=2026-06-01 |website=news.sina.com.cn}}</ref><ref>{{Cite web |last=錢鋼 |title=錢鋼專文：筆跡鑒定─從毛澤東到習近平 {{!}} 錢鋼 {{!}} 評論 |url=https://www.storm.mg/article/813768|access-date=2026-06-01 |website=www.storm.mg|language=zh-Hant-TW}}</ref> আখৰ সৰলীকৰণৰ এজন উল্লেখযোগ্য সমালোচক আছিল প্ৰখ্যাত ইতিহাসবিদ ছেন ইনকে। তেওঁৰ ইচ্ছা অনুসৰি সৰলীকৃত আখৰ প্ৰচলিত হোৱাৰ বহু পিছতো মূল ভূ-খণ্ড চীনত তেওঁৰ গ্ৰন্থসমূহ পৰম্পৰাগত আখৰত প্ৰকাশ হৈ থাকিছিল। তেওঁৰ মৃত্যুৰ পঞ্চাশ বছৰৰ পাছত, ২০২০ চনত স্বত্বাধিকাৰ শেষ হোৱাৰ পিছতহে তেওঁৰ গ্ৰন্থসমূহ সৰলীকৃত চীনা আখৰত প্ৰকাশ কৰা হয়।<ref>{{Cite web |last=澎湃新闻 |date=2020-03-23 |title=陈寅恪著作进入公版，简体字版《陈寅恪合集》出版引发争议 |url=https://news.sina.cn/2020-03-23/detail-iimxxsth1202357.d.html|access-date=2026-05-27 |website=手机新浪网 |language=zh-CN}}</ref> ছিয়ান জুংশুৱেও তেওঁৰ কিছুমান পাণ্ডিত্যপূৰ্ণ গ্ৰন্থ পৰম্পৰাগত চীনা আখৰত প্ৰকাশ কৰিবলৈ কৈছিল।<ref>{{Cite web |title=围城 - 钱钟书{{!}}读书 |url=https://doosho.com/cn/72|access-date=2026-06-09 |website=doosho.com}}</ref> তেওঁ নিজৰ নামত থকা ''zhong''ৰ পৰম্পৰাগত ৰূপ 鍾 পছন্দ কৰিছিল। এই ৰূপটো 鐘ৰ সৈতে সৰলীকৃত আখৰ 钟ত একত্ৰ কৰা হৈছিল। ফলস্বৰূপে প্ৰকাশক আৰু সংবাদমাধ্যমত ''zhong''ৰ দুয়োটা ৰূপ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। (সৰলীকৃত ''qian'' আৰু ''shu''ক লৈ তেওঁৰ আপত্তি নাছিল, কাৰণ সেইবোৰ পৃথক অৰ্থৰ আখৰৰ সৈতে একত্ৰ কৰা হোৱা নাছিল। ) ২০১৩ চনত 锺ক মান্য সৰলীকৃত আখৰ হিচাপে পুনৰ স্থাপন কৰা হয়; ইয়াত সৰলীকৃত মূলচিহ্ন ৰখাৰ লগতে ধ্বনিগত অংশটো পুনৰ স্থাপন কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web |title=北京师范大学出版科学研究院 |url=[https://pub.bnu.edu.cn/jzyg1/114931.html](https://pub.bnu.edu.cn/jzyg1/114931.html) |access-date=2026-06-09 |website=pub.bnu.edu.cn }}{{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> মূল ভূ-খণ্ড চীনত পৰম্পৰাগত চীনা আখৰ মান্য, পৰম্পৰাগত আৰু বিভিন্ন চীনা আখৰৰ তুলনামূলক তালিকা অনুসৰি মান্য কৰা হয়।<ref name=tygfhzb>{{Cite web |date=5 June 2013 |title=国务院关于公布《通用规范汉字表》的通知 |trans-title=Notice of the State Council on the publication of the "List of Commonly Used Standard Chinese Characters" |url=http://www.gov.cn/zwgk/2013-08/19/content_2469793.htm|website=Gov.cn |publisher=State Council of the People's Republic of China |language=zh}}</ref> মূল ভূ-খণ্ড চীনত প্ৰকাশিত অভিধানসমূহত সাধাৰণতে সৰলীকৃত আখৰ আৰু তাৰ পৰম্পৰাগত সমতুল্য ৰূপ দুয়োটাই দেখুওৱা হয়।<ref>{{Cite book |last=DeFrancis |first=John |author-link=John DeFrancis |title=The Chinese Language: Fact and Fantasy|url=https://archive.org/details/chineselanguagef0000defr_g7y0 |date=1984 |publisher=University of Hawaii Press |isbn=0-585-31289-3 |location=Honolulu |oclc=45733542 |page=[https://archive.org/details/chineselanguagef0000defr_g7y0/page/291 291]}}</ref> মূল ভূ-খণ্ড চীন আৰু আন ঠাইত গ্ৰহণ কৰা পৰম্পৰাগত ৰূপৰ মাজত সৰু সৰু পাৰ্থক্য আছে। উদাহৰণস্বৰূপে, মূল ভূ-খণ্ড চীনত 产ৰ গ্ৰহণযোগ্য পৰম্পৰাগত ৰূপ হৈছে 産; জাপান আৰু কোৰিয়াতো এই ৰূপ গ্ৰহণযোগ্য। আনহাতে হংকং, মাকাও আৰু টাইৱানত গ্ৰহণযোগ্য ৰূপ হৈছে 產, যিটো ভিয়েটনামী চু নোমতো গ্ৰহণযোগ্য ৰূপ।<ref name="tyhzzxb">{{cite book|title=印刷通用汉字字形表 (List of character forms of General Used Chinese characters for Publishing)|publisher=文字改革出版社|date=1986|language=Chinese}}</ref> === হংকং আৰু মাকাও === [[হংকং]] আৰু [[মাকাও]]ত ঔপনিৱেশিক সময়ছোৱাত পৰম্পৰাগত আখৰ সংৰক্ষিত হৈ আছিল। কিন্তু মূল ভূ-খণ্ড চীনৰপৰা অহা প্ৰব্ৰজনকাৰী আৰু পৰ্যটকসকলৰ সুবিধাৰ বাবে সৰলীকৃত আখৰৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পোৱাত<ref>{{Cite web |last=Li |first=Hanwen |author-mask=Li Hanwen (李翰文) |script-title=zh:分析：中国與香港之間的「繁簡矛盾」 |url=http://www.bbc.com/zhongwen/trad/hong_kong_review/2016/02/160224_monitoring_simp_trad|access-date=2018-07-01 |website=BBC News |date=24 February 2016 |language=zh}}</ref> কিছুমান স্থানীয় লোকৰ মাজত তেওঁলোকে সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য হিচাপে গণ্য কৰা বস্তু সংৰক্ষণক লৈ উদ্বেগ বৃদ্ধি পাইছে।<ref>{{Cite web |last=Lai |first=Ying-kit |date=17 July 2013 |title=Hong Kong Actor's Criticism of Simplified Chinese Character Use Stirs up Passions Online |url=https://www.scmp.com/news/hong-kong/article/1284691/hong-kong-actors-criticism-simplified-character-use-stirs-passions?page=all|access-date=2018-07-01 |website=Post Magazine |publisher=South China Morning Post }}</ref><ref>{{Cite news |date=2016-03-01 |title=Hong Kong TV Station Criticized for Using Simplified Chinese|work=SINA English |url=http://english.sina.com/china/2016/0229/894388.html|access-date=2018-07-01}}</ref> হংকঙত পৰম্পৰাগত আখৰৰ সমষ্টি সাধাৰণভাৱে ব্যৱহৃত চীনা আখৰৰ ৰূপতালিকাত হংকং শিক্ষা ব্যুৰোৱে নিৰ্ধাৰণ কৰিছে। === টাইৱান === যদিও চীন গণৰাজ্য চৰকাৰে ১৯৩০ আৰু ১৯৫০ৰ দশকত ক্ৰমে মূল ভূ-খণ্ড চীন আৰু টাইৱানত নিজৰ সৰলীকৃত আখৰৰ আঁচনি প্ৰচাৰ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল, দুয়োটা প্ৰচেষ্টাই ব্যৰ্থ হৈছিল। ১৯৫৬ চনত [[চীন গণৰাজ্য]]ই আখৰ সৰলীকৰণ কাৰ্যসূচী ঘোষণা কৰাৰ পাছত চীন গণৰাজ্য চৰকাৰে নিজৰ পৰিকল্পনা পৰিত্যাগ কৰে আৰু পিছত আৰু সৰলীকৰণৰ প্ৰচেষ্টা নচলালে।<ref>{{Cite journal |title=1950 年代臺灣的漢字簡化問題 |url=https://www.ntl.edu.tw/public/Attachment/911513424117.pdf|journal=台灣學研究}}</ref> চৰকাৰীভাৱে নিৰুৎসাহিত কৰা সত্ত্বেও,<ref>{{Cite news |last=Chiang |first=Evelyn |date=2006-04-11 |title=Character Debate Ends up Being Nothing but Hot Air: Traditional Chinese Will Always Be Used in Education, Minister Says |work=Taiwan News |url=https://www.taiwannews.com.tw/en/news/91775|access-date=25 May 2021 |archive-date=25 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210525121443/https://www.taiwannews.com.tw/en/news/91775|url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite news |date=2011-06-17 |title=Taiwan Rules out Official Use of Simplified Chinese |work=Taiwan News |agency=Central News Agency |url=https://www.taiwannews.com.tw/en/news/1628627|access-date=25 May 2021 |archive-date=25 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210525111309/https://www.taiwannews.com.tw/en/news/1628627|url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |script-title=zh:寫作測驗 |trans-title=Writing Test |url=https://cap.rcpet.edu.tw/test_5_1.html|website=Guozhong jiaoyu huikao |language=zh |quote=若寫作測驗文章中出現簡體字，在評閱過程中可能被視為「錯別字」處理，但寫作測驗的評閱方式，並不會針對單一錯字扣分……然而，當簡體字影響閱讀理解時，文意的完整性亦可能受到影響，故考生應盡量避免書寫簡體字}}</ref><ref>{{Cite web |script-title=zh:轉知:各校辦理課後社團，應檢視授課教師之教材內容，避免有不符我國國情或使用簡體字之情形 |url=https://www.tres.ntpc.edu.tw/modules/tadnews/index.php?ncsn=17&nsn=2512 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210525111310/https://www.tres.ntpc.edu.tw/modules/tadnews/index.php?ncsn=17&nsn=2512 |url-status=dead |archive-date=25 May 2021 |website=Xin beishi tong rong guomin xiaoxue |language=zh |title=আৰ্কাইভ কপি |access-date=31 August 2026 |archivedate=25 May 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210525111310/https://www.tres.ntpc.edu.tw/modules/tadnews/index.php?ncsn=17&nsn=2512 |deadurl=yes }}</ref> দৈনন্দিন জীৱনত সৰলীকৃত আখৰৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পাইছে। উল্লেখযোগ্যভাৱে, "টাইৱান" বৰ্তমান পৰম্পৰাগত 臺灣ৰ সলনি সৰলীকৃত 台灣 বা 台湾 ৰূপত অধিক লিখা হয়। ছাই ইং-ৱেন, ছু ছেং-ছাং আৰু লাই ছিং-তেৰ দৰে ৰাজনৈতিক নেতাসকলেও ব্যক্তিগত হাতে লিখনিত সৰলীকৃত আখৰ ব্যৱহাৰ কৰা দেখা গৈছে।<ref>{{Cite web |title=台媒披露蔡英文写信用简体 还有错别字(图)_宝岛聚焦_台湾民主自治同盟 |url=https://www.taimeng.org.cn/hxla/bdjj/200906/t20090611_396474.html|access-date=2026-06-09 |website=www.taimeng.org.cn}}</ref><ref>{{Cite web |last=ETtoday新聞雲 |date=2024-12-06 |title=抓包「賴清德寫簡體字」 陳玉珍：他是不是被統戰了？ {{!}} ETtoday政治新聞 {{!}} ETtoday新聞雲 |url=https://www.ettoday.net/news/20241206/2868563.htm|access-date=2026-06-09 |website=www.ettoday.net|language=zh-Hant}}</ref> অৱশ্যে এই ৰূপসমূহৰ কিছুমান বহু পুৰণি বিকল্প ৰূপ আৰু মূল ভূ-খণ্ড চীনত নিৰ্ধাৰিত সৰলীকৃত লিপিৰ সৈতে সিহঁতৰ মিল থাকিবই লাগিব বুলি নহয়।<ref>{{Cite book |last=Cheung |first=Yat-Shing |title=Sociolinguistics Today: International Perspectives |year=1992 |publisher=Routledge |editor-last=Bolton |editor-first=Kingsley |pages=[https://books.google.com/books?id=fAYOAAAAQAAJ&pg=PA211 211] |chapter=Language Variation, Culture, and Society}}</ref><ref>{{Cite book |last=Price |first=Fiona Swee-Lin |url=https://books.google.com/books?id=-FRIYcHARa0C&q=Guangdong+traditional+characters&pg=PA67|title=Success with Asian Names: A Practical Guide for Business and Everyday Life |year=2007 |publisher=Nicholas Brealey |isbn=978-1-85788-378-7 |via=Google Books}}</ref> [[টাইৱান]]ত পৰম্পৰাগত আখৰৰ সমষ্টি শিক্ষা মন্ত্ৰ্যালয়ে নিয়ন্ত্ৰণ কৰে আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় আখৰৰ মান্য ৰূপত মান্য কৰা হৈছে। === ছিংগাপুৰ === ১৯৬৯ চনলৈকে ছিংগাপুৰত পৰম্পৰাগত আখৰক চৰকাৰী লিপি হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হৈছিল। সেই বছৰত চৰকাৰে সৰলীকৃত আখৰ গ্ৰহণ কৰে।<ref name="reflection on use of simplified Chinese in Singapore">{{Cite conference |last=Chia |first=Shih Yar | author-mask=Chia Shih Yar (谢世涯) |script-title=zh:新加坡汉字规范的回顾与前瞻 |trans-title=Review and Prospect of Standardization of Chinese Characters in Singapore |url=http://www.huayuqiao.org/articles/xieshiya/Simplified/5_XinJiaPoHanZiGuiFan-XP.html|conference=Paper presented at The Fourth International Conference on Chinese Characters. Convened by The Society of Chinese Philology, Jiangsu Educational Publishing House and State Language Commission of PRC. Suzhou, China. 26–27 Nov 1997 |language=zh |via=huayuqiao.org}}</ref> চৰকাৰী আৰু শিক্ষামূলক ক্ষেত্ৰৰ বাহিৰেও পৰম্পৰাগত আখৰ দৈনন্দিন আৰু বাণিজ্যিক ক্ষেত্ৰত ব্যৱহাৰ হৈ আছে।<ref name="yzzk"/> === ফিলিপাইন === চীনা ফিলিপিনো সম্প্ৰদায় সৰলীকৰণৰ ক্ষেত্ৰত দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ আটাইতকৈ ৰক্ষণশীল সম্প্ৰদায়সমূহৰ এটা হৈ আছে। যদিও প্ৰধান ৰাজহুৱা বিশ্ববিদ্যালয়সমূহত সৰলীকৃত আখৰত শিক্ষা দিয়া হয়, বহু পুৰণি প্ৰতিষ্ঠিত চীনা বিদ্যালয়ে এতিয়াও পৰম্পৰাগত আখৰ ব্যৱহাৰ কৰে। ''চীনা বাণিজ্যিক বাতৰি'', ''বিশ্ব বাতৰি'' আৰু ''ইউনাইটেড ডেইলি নিউজ''ৰ দৰে প্ৰকাশনসমূহে পৰম্পৰাগত আখৰ ব্যৱহাৰ কৰে। ''ফিলিপাইন চীনা দৈনিক''ত সৰলীকৃত আখৰ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। [[File:Announcement in a Filipino Chinese daily newspaper (Traditional Chinese).jpg|thumb|center|পৰম্পৰাগত চীনা আখৰত লিখা এখন ফিলিপিনো চীনা দৈনিক বাতৰিকাকতৰ বিজ্ঞাপন]] === উত্তৰ আমেৰিকা === বিংশ শতিকাৰ শেষভাগত সৰলীকৃত চীনা আখৰ ব্যাপকভাৱে গ্ৰহণ কৰাৰ আগতেই অধিকাংশ চীনা প্ৰব্ৰজনকাৰী [[আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ]]লৈ অহাৰ বাবে চীনা-আমেৰিকান সম্প্ৰদায়সমূহত, চাইনাটাউন আৰু চীনা ভাষাৰ বাতৰিকাকতসমূহৰ ভিতৰত, পৰম্পৰাগত আখৰ প্ৰধান হৈ আছে। যেতিয়া কেৱল এটা লিপিহে ব্যৱহাৰ কৰা হয়, তেতিয়া আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ চৰকাৰে প্ৰকাশ কৰা চীনা ভাষাৰ ৰাজহুৱা জাননী আৰু ফলকসমূহ পৰম্পৰাগত আখৰত থকাৰ সম্ভাৱনা ঐতিহাসিকভাৱে বেছি আছিল। একবিংশ শতিকাত মূল ভূ-খণ্ড চীনৰপৰা অহা প্ৰব্ৰজনকাৰীৰ সংখ্যা বৃদ্ধি আৰু [[চীন গণৰাজ্য]]ৰ সৈতে যোগাযোগ বৃদ্ধি পোৱাৰ লগে লগে সৰলীকৃত আখৰৰ ব্যৱহাৰো বৃদ্ধি পাইছে। বৰ্তমান আমেৰিকাৰ বিদ্যালয় আৰু বিশ্ববিদ্যালয়সমূহৰ অধিকাংশ আধুনিক চীনা ভাষাৰ পাঠ্যক্ৰমত কেৱল সৰলীকৃত আখৰ শিকোৱা হয়।<ref name=":0">For instance, {{Cite web |url=https://www.irs.gov/irm/part22/irm_22-031-001.html|work=Internal Revenue Manual |title=22.31.1.6.3 |date=6 November 2012 |quote=The standard language for translation is Traditional Chinese |publisher=Internal Revenue Service }}.</ref> == কম্পিউটাৰত ব্যৱহাৰ == === সংকেতায়ন === অতীতত পৰম্পৰাগত চীনা আখৰ কম্পিউটাৰত বিগ৫ মানদণ্ড ব্যৱহাৰ কৰি সৰ্বাধিক সংকেতায়িত কৰা হৈছিল। এই মানদণ্ডত পৰম্পৰাগত আখৰক অগ্ৰাধিকাৰ দিয়া হৈছিল। কিন্তু সৰ্বব্যাপী [[ইউনিক'ড]] মানদণ্ডই সৰলীকৃত আৰু পৰম্পৰাগত চীনা আখৰ দুয়োটাকে সমান গুৰুত্ব দিয়ে আৰু বৰ্তমান চীনা ভাষাৰ পাঠৰ বাবে ই আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় সংকেতায়ন। === ইনপুট পদ্ধতি === কম্পিউটাৰত চীনা আখৰ ইনপুট কৰিবলৈ বিভিন্ন ইনপুট পদ্ধতি সম্পাদক উপলব্ধ। বহু আখৰ, বিশেষকৈ উপভাষাগত ৰূপসমূহ ইউনিক'ডত সংকেতায়িত কৰা হৈছে যদিও কিছুমান ইনপুট পদ্ধতি সম্পাদকৰ সহায়ত সেইবোৰ ইনপুট কৰিব নোৱাৰি। ইয়াৰ এটা উদাহৰণ হৈছে ছাংহাই ভাষাৰ আখৰ {{unichar|20C8E|CJK UNIFIED IDEOGRAPH-20C8E}}। এই আখৰটো 伐ৰ সৈতে 口 মূলচিহ্ন সংযোজন কৰি গঠিত আৰু মান্য চীনা 嗎ৰ সলনি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। === আখৰৰ ছাঁচ === আখৰছাঁচসমূহত পৰম্পৰাগত চীনা আখৰ ব্যৱহাৰ বুজাবলৈ প্ৰায়ে {{code|TC}} আৰু [[সৰলীকৃত চীনা আখৰ]]ৰ বাবে {{code|SC}} সংক্ষিপ্ত ৰূপ ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ উপৰি নোটো আখৰচাঁচ পৰিয়ালে, উদাহৰণস্বৰূপে, টাইৱানত ব্যৱহৃত পৰম্পৰাগত আখৰসমষ্টি ({{code|TC}}) আৰু হংকঙত ব্যৱহৃত আখৰসমষ্টিৰ ({{code|HK}}) বাবে পৃথক আখৰচাঁচ প্ৰদান কৰে।<ref>{{Cite web |title=Noto CJK |url=[https://www.google.com/get/noto/help/cjk/](https://www.google.com/get/noto/help/cjk/) |website=Google Noto Fonts }}</ref> === ৱেবপৃষ্ঠা === বৰ্তমান অধিকাংশ চীনা ভাষাৰ ৱেবপৃষ্ঠাই নিজৰ পাঠৰ বাবে ইউনিক'ড ব্যৱহাৰ কৰে। ৱৰ্ল্ড ৱাইড ৱেব কনছৰ্টিয়ামে পৰম্পৰাগত আখৰত লিখা ৱেবপৃষ্ঠাৰ বিষয়-বস্তু নিৰ্দিষ্ট কৰিবলৈ ভাষা টেগ {{code|zh-Hant}} ব্যৱহাৰৰ পৰামৰ্শ দিয়ে।<ref>{{Cite web |title=Internationalization Best Practices: Specifying Language in XHTML & HTML Content |url=[http://www.w3.org/TR/i18n-html-tech-lang/#ri20040429.113217290](http://www.w3.org/TR/i18n-html-tech-lang/#ri20040429.113217290) |access-date=2009-05-27 |publisher=W3C }}</ref> আই এছ অ' ১৫৯২৪-এ পৰম্পৰাগত চীনা ভাষাৰ পাঠ চিহ্নিত কৰিবলৈ {{code|Hant}} আৰু পৰম্পৰাগত চীনা আৰু লেটিন আখৰ মিশ্ৰিত পাঠৰ বাবে {{code|Hntl}}<ref name="IETF">{{cite web |title=IETF Language Subtag Registry |url=[https://www.iana.org/assignments/language-subtag-registry/language-subtag-registry](https://www.iana.org/assignments/language-subtag-registry/language-subtag-registry) |access-date=15 July 2025 |language=en |date=2025-06-23 }}{{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> প্ৰদান কৰে। পিছৰটো কেতিয়াবা টাইৱানীজ হোক্কিয়েনৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হয়। == অন্য লিপিৰ সৈতে তুলনা == জাপানী লিখন পদ্ধতিত কিউজিতাই হৈছে পৰম্পৰাগত ৰূপ। [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ পিছত মান্য জাপানী ব্যৱহাৰৰ বাবে শিনজিতাই সৃষ্টি কৰিবলৈ এইবোৰ সৰলীকৃত কৰা হৈছিল। ক্ষুদ্ৰ শৈলীগত পাৰ্থক্য বাদ দিলে কিউজিতাইৰ ৰূপসমূহ চীনা পৰম্পৰাগত আখৰৰ সৈতে প্ৰায় সম্পূৰ্ণৰূপে একে। জোয়ো [[কাঞ্জি]] তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত নোহোৱা আখৰসমূহ সাধাৰণতে কেইটামান ব্যতিক্ৰম বাদ দি পৰম্পৰাগত ৰূপত ছপা কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়া হয়। ইয়াৰ উপৰি কোকুজি আখৰো আছে। এইবোৰ মূলতঃ চীনৰপৰা ধাৰ কৰা নহয়, বৰং জাপানতে সম্পূৰ্ণৰূপে সৃষ্টি কৰা কাঞ্জি। কোৰিয়ান লিখন পদ্ধতিত [[হাঞ্জা]] [[দক্ষিণ কোৰিয়া]]ত প্ৰায় সম্পূৰ্ণৰূপে [[হাংগুল]]ৰদ্বাৰা আৰু [[উত্তৰ কোৰিয়া]]ত সম্পূৰ্ণৰূপে প্ৰতিষ্ঠাপিত হৈছে। ক্ষুদ্ৰ শৈলীগত পাৰ্থক্য বাদ দিলে ই পৰম্পৰাগত চীনা আখৰৰ সৈতে প্ৰায় একে। জাপানীৰ দৰে কোৰিয়াতো নিজাভাৱে সৃষ্টি হোৱা হাঞ্জা আছে, যিবোৰ গুকজা নামেৰে জনা যায়। পৰম্পৰাগত চীনা আখৰ চীনা নোহোৱা জাতিগত গোটসমূহেও ব্যৱহাৰ কৰে। [[থাইলেণ্ড]] আৰু [[মালয়েছিয়া]]ত বাস কৰা মাণিক লোকসকলে কেনছিউ ভাষা লিখিবলৈ চীনা আখৰ ব্যৱহাৰ কৰে।<ref name="Glossary of Aslian Languages.">{{Cite journal |last=Phaiboon |first=D. |date=2005 |title=Glossary of Aslian Languages: The Northern Aslian Languages of South Thailand |url=http://sealang.net/sala/archives/pdf8/phaiboon2006glossary.pdf |journal=Mon-Khmer Studies |volume=36 |pages=207–224 |via=Southeast Asian Linguistics Archives |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240106093538/http://sealang.net/sala/archives/pdf8/phaiboon2006glossary.pdf |archive-date=Jan 6, 2024 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220123010916/http://www.sealang.net/sala/archives/pdf8/phaiboon2006glossary.pdf |archivedate=January 23, 2022 |access-date=August 31, 2026 |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite journal |last=Bishop |first=N. |date=1996 |title=Who's Who in Kensiw? Terms of Reference and Address in Kensiw |url=http://sealang.net/sala/archives/pdf8/bishop1996who.pdf|url-status=dead |journal=Mon-Khmer Studies |volume=26 |pages=245–253 |via=Southeast Asian Linguistics Archives |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719030049/http://sealang.net/sala/archives/pdf8/bishop1996who.pdf|archive-date=2011-07-19 |access-date=2010-12-12}}</ref> == তথ্যসূত্ৰ == {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:চীনা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য]] [[শ্ৰেণী:লিপি]] [[শ্ৰেণী:এছীয় লিপি]] faip85c6l497shugya1mw5w0lpdmfm2 0 139513 649310 635747 2026-11-03T10:02:29Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649310 wikitext text/x-wiki {{Short description|ভাৰতৰ হাৰিয়ানাৰ এটা প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান}} {{Infobox historic site | name = ৰাখীগড়ী | native_name = | other_name = ৰাখী গড়ী | image = Rakhigarhi Harappan civilization.jpg | caption = | pushpin_map = India Haryana#India#South Asia | pushpin_alt = | pushpin_relief = y | coordinates = {{Coord|29|17|35|N|76|6|51|E|type:landmark_region:IN|display=inline,title}} | location = হান্সী জিলা, [[হাৰিয়ানা]], [[ভাৰত]] | region = | type = বসতি | part_of = | length = | width = | area = ৩৫০ হেক্টৰ<ref group=web name="Subramanian_2014_The_Hindu"/> | height = | builder = | material = | built = {{circa|3500 BC}} | abandoned = | epochs = | cultures = [[সিন্ধু সভ্যতা]] | dependency_of = | occupants = | event = | excavations = ১৯৬৩, ১৯৯৭–২০০০, ২০১২–২০১৬, ২০২১–বৰ্তমান<ref group=web name=Ahluwalia_2023_The_Print/> | archaeologists = | condition = | ownership = | management = | public_access = | website = | notes = }} '''ৰাখীগড়ী''' বা '''ৰাখী গড়ী''' {{en|Rakhigarhi}} হৈছে হান্সী জিলাৰ এখন গাঁও আৰু প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান। ই উত্তৰ [[ভাৰত]]ৰ [[হাৰিয়ানা]] ৰাজ্যত অৱস্থিত। এই স্থান [[দিল্লী]]ৰপৰা প্ৰায় ১৫০ কিলোমিটাৰ উত্তৰ-পশ্চিমে অৱস্থিত। ই ঘগ্গৰ নদীৰ সমভূমিত অৱস্থিত আৰু ঋতুভিত্তিক ঘগ্গৰ নদীৰপৰা প্ৰায় ২৭ কিলোমিটাৰ দূৰত।{{sfnp|Wright|2009|p=133}} এই স্থান [[সিন্ধু সভ্যতা]]ৰ অন্তৰ্গত আছিল। ইয়াত সিন্ধু সভ্যতাৰ প্ৰাক-হৰপ্পা পৰ্যায় (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৬০০০?/৪৬০০–৩৩০০), প্ৰাৰম্ভিক হৰপ্পা পৰ্যায় (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩৩০০–২৬০০) আৰু পৰিণত পৰ্যায় (খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২৬০০–১৯০০)ৰ নিদৰ্শন পোৱা গৈছে।{{sfnp|Garge|2010|p=25}} ই প্ৰাচীন সভ্যতাটোৰ পাঁচটা বৃহৎ বসতিৰ ভিতৰত এটা আছিল। ২০১৪ চনৰ আগলৈকে অধিকাংশ গৱেষকে ইয়াৰ আয়তন ৮০ হেক্টৰৰপৰা ১০০ হেক্টৰতকৈ অধিক বুলি উল্লেখ কৰিছিল।{{sfnp|Possehl|2002|p=72}}{{sfnp|Coningham|Young|2015|p=183}}{{sfnp|Kenoyer|1998|p=49}}{{sfnp|Allchin|Erdosy|1995|p=78}}{{sfnp|Heitzman|2008|p=35}}{{sfnp|Wright|2009|p=133}}{{refn|group=note|name="size"}} পৰিণত পৰ্যায়ৰ নগৰীয়া বসতিৰ মূল অংশ পাঁচটা ঘনিষ্ঠভাৱে সংযুক্ত প্ৰত্নতাত্ত্বিক ঢিপিৰে গঠিত আছিল। ওচৰতে থকা ষষ্ঠটো ঢিপি এই গোটৰ বাহিৰত আছিল। ই এটা পুৰণি পৰ্যায়ৰ নিদৰ্শন আছিল আৰু সম্ভৱতঃ পৃথক বসতি আছিল।{{sfnp|Possehl|2002|p=72}} সপ্তমটো ঢিপি পৰিণত পৰ্যায়ৰ সমাধিক্ষেত্ৰ বা কবৰস্থান আছিল।{{sfnp|Nath et al.|2015|loc=fig. 1}}{{sfnp|Possehl|2002|p=72}}{{sfnp|Shinde et al.|2019}} ২০১৪ চনত ইতিমধ্যে জনাজাত সাতটা ঢিপৰ উপৰি আৰু দুটা ঢিপ আৱিষ্কাৰ কৰা হয়। এই দুটা ঢিপ মূল ঢিপিসমূহৰ গোটৰপৰা ক্ৰমে প্ৰায় ১ কিলোমিটাৰ উত্তৰ-পূব আৰু ১ কিলোমিটাৰ দক্ষিণ-পশ্চিমে অৱস্থিত।{{sfn|Shinde|Shin|Bhattacharyya|2023|pp=33, 45}} ইয়াৰ পিছত ভাৰতীয় প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপে ৰাখীগড়ীক হৰপ্পা সভ্যতাৰ এতিয়ালৈকে জনাজাত বৃহত্তম স্থান বুলি উল্লেখ কৰে।<ref group=web name="Subramanian_2014_The_Hindu"/> প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষে মুঠ ৩০০ৰপৰা ৩৫০ হেক্টৰ অঞ্চল আৱৰি আছে। অৱশ্যে এই পৰিসৰত থকা সকলো অৱশেষ একে সময়তে এটা নগৰীয়া বসতিৰ অংশ আছিল বুলি ক'ব নোৱাৰি।{{sfnp|Possehl|2002|p=72}}{{sfnp|Nath et al.|2015|p=10|ps=: "mounds of which 1 to 5 are integrated while a few are removed from each other."}} স্থানটোত প্ৰাৰম্ভিক খনন ১৯৬০ৰ দশকত হৈছিল। তাৰ পিছত ১৯৯০ৰ দশকৰ শেষৰফালে পুনৰ খনন কৰা হয়। ২০১২–২০১৬ আৰু ২০২১–২০২২ চনত অধিক নিয়মিতভাৱে খনন কৰা হয়।<ref group=web name=Ahluwalia_2023_The_Print/> অৱশ্যে স্থানটোৰ বৃহৎ অংশ এতিয়াও খনন কৰা হোৱা নাই।{{sfnp|Possehl|2002|pp=63, 71, 72}}<ref group=web name="Nath_2020_The_Hindu"/> ইয়াৰ বহুতো তথ্য এতিয়াও প্ৰকাশ কৰা হোৱা নাই।{{sfnp|McIntosh|2008|p=215, 293}} ওচৰৰ মিতাথাল আৰু সৰু লোহাৰি ৰাঘো নামৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান দুটাও এতিয়াও সম্পূৰ্ণৰূপে খনন কৰা হোৱা নাই। শিন্দে আদিয়ে ২০১৯ চনত এটা কংকালৰ ওপৰত কৰা ডিএনএ পৰীক্ষাত ষ্টেপ অঞ্চলৰ বংশগত উপাদানৰ কোনো প্ৰমাণ নাপালে। এই ফলাফল আৰ্য প্ৰব্ৰজন তত্ত্বৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ। এই তত্ত্ব অনুসৰি হৰপ্পা সভ্যতাৰ অৱক্ষয় আৰম্ভ হোৱাৰ পিছত ইণ্ডো-আৰ্যসকলে ষ্টেপ অঞ্চলৰপৰা ভাৰতলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল।{{sfnp|Shinde et al.|2019}} ==স্থানৰ বৈশিষ্ট্য== ===অৱস্থান=== এই স্থান ঘগ্গৰ সমভূমিত অৱস্থিত।{{sfnp|Wright|2009|p=133}} ই ঋতুভিত্তিক ঘগ্গৰ নদীৰপৰা প্ৰায় ২৭ কিলোমিটাৰ দূৰত। বৰ্তমান ৰাখীগড়ী ভাৰতৰ হাৰিয়ানা ৰাজ্যৰ এখন সৰু গাঁও।<ref group=web name=census2011-1>[http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/0612_PART_B_DCHB_HISAR.pdf Census of India, 2011]</ref> জেন মেকিনটছৰ মতে ৰাখীগড়ী প্ৰাগৈতিহাসিক দৃষদ্বতী নদীৰ উপত্যকাত অৱস্থিত। এই নদীৰ উৎপত্তি শিৱালিক পাহাৰত হৈছিল।{{sfnp|McIntosh|2008|p=76}} চৌটাং [[সৰস্বতী নদী]]ৰ এটা উপনৈ আৰু সৰস্বতী নদী ঘগ্গৰ নদীৰ এটা উপনৈ।<ref group=web name="ambalaonline"/><ref group=web name="Chopra_2010_IE"/> ===স্থানৰ আকাৰ আৰু ঢিপিৰ সংখ্যা=== গ্ৰেগৰি পছেল, জনাথন মাৰ্ক কেনয়াৰ, ৰেমণ্ড অলচিন আৰু ৰীটা পি. ৰাইটকে ধৰি অধিকাংশ গৱেষকৰ মতে ৰাখীগড়ীৰ আয়তন ৮০ হেক্টৰৰপৰা ১০০ হেক্টৰতকৈ অধিক আছিল।{{sfnp|Allchin|Erdosy|1995|p=78}}{{sfnp|Kenoyer|1998|p=49}}{{sfnp|Possehl|2002|p=72}}{{sfnp|Heitzman|2008|p=35}}{{sfnp|Wright|2009|p=133}}{{sfnp|Coningham|Young|2015|p=183}}{{refn|group=note|name="size"}} নাথ আদিয়ে ২০১৫ চনত কৈছিল যে ৰাখীগড়ীৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষ প্ৰায় ৩০০ হেক্টৰ ব্যাসাৰ্ধৰ অঞ্চলত বিস্তৃত। ইয়াত সাতটা ঢিপ আছে। ইয়াৰে ১ৰপৰা ৫ নম্বৰ ঢিপ পৰস্পৰৰ সৈতে সংযুক্ত আৰু কেইটামান ঢিপ আনবোৰৰপৰা পৃথক।{{sfnp|Nath et al.|2015}} ঢিপিসমূহৰ নামকৰণ ''"RGR-x"'' পদ্ধতিৰে কৰা হয়। উদাহৰণস্বৰূপে RGR-১ৰপৰা RGR-১১লৈ।<ref group=web name="ASI_1997-98"/> ২০১৪ চনলৈকে সাতটা ঢিপি জনাজাত আছিল। ২০১৪ চনৰ খননত RGR-৮ আৰু RGR-৯ নামৰ আৰু দুটা ঢিপি আৱিষ্কাৰ কৰা হয়। এই দুটা মূল স্থানৰ পূব আৰু পশ্চিমে অৱস্থিত আছিল আৰু কৃষিকাৰ্যৰ বাবে বহু পৰিমাণে ধ্বংস হৈছিল। বসন্ত শিন্দেৰ মতে প্ৰতিটো ঢিপিৰ আয়তন ২৫ হেক্টৰ। সেই অনুসৰি মুঠ স্থানৰ আয়তন ৩৫০ হেক্টৰ বুলি গণ্য কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত ৰাখীগড়ী [[মহেঞ্জোদাৰো]]তকৈ ৫০ হেক্টৰ ডাঙৰ হৈ সিন্ধু সভ্যতাৰ বৃহত্তম স্থান হিচাপে পৰিগণিত হয়।<ref group=web name="Subramanian_2014_The_Hindu"/><ref group=web name="Deswal_2015_The_Tribune"/> ৰাখীগড়ীৰ সকলো প্ৰত্নতাত্ত্বিক ঢিপ একেটা সিন্ধু সভ্যতাৰ বসতিৰ অংশ নাছিল বুলি ধাৰণা কৰা হয়।{{sfnp|Possehl|2002|p=72}} RGR-১ৰপৰা RGR-৫লৈ পাঁচটা ঘনিষ্ঠভাৱে সংযুক্ত ঢিপিক পৰিণত পৰ্যায়ৰ নগৰীয়া বসতিৰ মূল অংশ বুলি গণ্য কৰা হয়। ইয়াৰ পৰিসৰ ৮০ৰপৰা ১০০ হেক্টৰতকৈ অধিক আছিল। ইয়াৰ উপৰি RGR-৬ নামৰ এটা ঢিপি আছিল। ইয়াক "আৰ্দা" বুলিও কোৱা হয়। এই ঢিপিটো মূল গোটৰ বাহিৰত উত্তৰ-পশ্চিমে অৱস্থিত আছিল।{{sfnp|Nath et al.|2015|loc=fig. 1}} ই সম্ভৱতঃ এটা পৃথক বসতি আছিল।{{sfnp|Possehl|2002|p=72}} ইয়াত মূলতঃ পুৰণি পৰ্যায়ৰ বসতিৰ প্ৰমাণ পোৱা গৈছে। বহুদিন পৰিত্যক্ত হৈ থকাৰ পিছত দুহাজাৰতকৈও অধিক বছৰৰ পাছত [[কুষাণ সাম্ৰাজ্য|কুষাণ যুগ]]ত ইয়াত পুনৰ বসতি স্থাপন কৰা হৈছিল।{{sfn|Shinde|Shin|Bhattacharyya|2023|p=33}} RGR-৭ উত্তৰত থকা আন এটা ঢিপি। ই পৰিণত পৰ্যায়ৰ সমাধিক্ষেত্ৰ বা কবৰস্থান আছিল।{{sfnp|Nath et al.|2015|loc=fig. 1}}{{sfnp|Possehl|2002|p=72}} ২০১৪ চনত ইতিমধ্যে জনাজাত সাতটা ঢিপিৰ উপৰি আৰু দুটা ঢিপি আৱিষ্কাৰ কৰা হয়। এই দুটা ঢিপি মূল গোটৰপৰা ক্ৰমে প্ৰায় ১ কিলোমিটাৰ উত্তৰ-পূব আৰু ১ কিলোমিটাৰ দক্ষিণ-পশ্চিমে অৱস্থিত।{{sfn|Shinde|Shin|Bhattacharyya|2023|pp=33, 45}} ইয়াৰ পিছত ভাৰতীয় প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপে ৰাখীগড়ীক হৰপ্পা সভ্যতাৰ এতিয়ালৈকে জনাজাত বৃহত্তম স্থান বুলি উল্লেখ কৰে।<ref group=web name="Subramanian_2014_The_Hindu"/> প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষে মুঠ ৩০০ৰপৰা ৩৫০ হেক্টৰ অঞ্চল আৱৰি আছে। অৱশ্যে এই সংখ্যাত এনে বাহিৰৰ অৱশেষো অন্তৰ্ভুক্ত হৈছে যিবোৰ একে সময়ত একেটা নগৰীয়া বসতিৰ অংশ নাছিল বুলি সম্ভৱ।{{sfnp|Possehl|2002|p=72}}{{sfnp|Nath et al.|2015|p=10|ps=: "mounds of which 1 to 5 are integrated while a few are removed from each other."}} ===কাল নিৰ্ণয়=== তেজস গাৰ্গেৰ মতে ৰাখীগড়ীৰ আটাইতকৈ পুৰণি বসতিসমূহ সিন্ধু সভ্যতাৰ আগৰ। তেওঁ ৰাখীগড়ীৰ তলৰ স্তৰসমূহৰ বাবে "৬০০০(?)-৪৬০০-৩৮০০" আৰু প্ৰথম পৰ্যায়ৰ বাকী অংশৰ বাবে "৩২০০-২৮০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্ব"ৰ সম্ভাৱ্য কাল নিৰ্ধাৰণ কৰিছে।{{sfnp|Garge|2010|p=25}} পছেলৰ মতে ৰাখীগড়ীৰ সকলো ঢিপি একেটা সিন্ধু সভ্যতাৰ বসতিৰ অংশ নাছিল। তেওঁৰ মতে RGR-৬ নামৰ ছোথি-সিসৱাল স্থান "আৰ্দা" সম্ভৱতঃ এটা পৃথক বসতি আছিল।{{sfnp|Possehl|2002|p=72}} RGR-১ৰপৰা RGR-৬লৈ ঢিপিসমূহ "প্ৰাক-গঠনকালীন প্ৰাৰম্ভিক হৰপ্পা" যুগৰ আৱাসিক স্থান। RGR-৭ এটা সমাধিস্থল, য'ত মানুহৰ কংকাল পোৱা গৈছে।<ref group=web name="Deswal_2018_TTI"/> ভাৰতীয় প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপে RGR-১, RGR-২, RGR-৬ আৰু RGR-৭ নামৰ ঢিপিসমূহৰ কাৰ্বন কাল নিৰ্ণয় কৰিছে। RGR-৬ত প্ৰাক-হৰপ্পা পৰ্যায়ৰ দুটা স্তৰ পোৱা গৈছে। ইয়াৰ কাল ৫,৬৪০ আৰু ৫,৪৪০ বৰ্তমানৰ আগৰ বছৰ। RGR-১ত প্ৰাৰম্ভিক হৰপ্পা পৰ্যায়ৰ কাল ৫,২০০ আৰু ৪,৫৭০ বৰ্তমানৰ আগৰ বছৰ। RGR-২তো প্ৰাৰম্ভিক হৰপ্পা পৰ্যায়ৰ ৫,২০০ আৰু ৪,৫৭০ বৰ্তমানৰ আগৰ বছৰৰ নমুনা পোৱা গৈছে। ইয়াৰ উপৰি পৰিণত হৰপ্পা পৰ্যায়ৰ ৪,০৪০ আৰু ৩,৯০০ বৰ্তমানৰ আগৰ বছৰৰ দুটা নমুনা পোৱা গৈছে।<ref group=web name="Deswal_2018_TTI"/> RGR-৭ পৰিণত হৰপ্পা পৰ্যায়ৰ এটা সমাধিক্ষেত্ৰ। ইয়াৰ কাল প্ৰায় ৪,৬০০ বৰ্তমানৰ আগৰ বছৰ।{{sfnp|Shinde et al.|2019}}<ref group=web name="Subramian_2015_TheHindu"/> ২০১৪ চনত প্ৰত্নতাত্ত্বিক অমৰেন্দ্ৰ নাথে ১৯৯৭ৰপৰা ২০০০ চনৰ ভিতৰত ৰাখীগড়ীত কৰা খননৰ ছয়টা তেজস্ক্ৰিয় কাৰ্বন কাল নিৰ্ণয় প্ৰকাশ কৰে। এইবোৰ প্ৰাক-গঠনকালীন, প্ৰাৰম্ভিক হৰপ্পা আৰু পৰিণত হৰপ্পা পৰ্যায়ৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আছিল। RGR-৬ত ছোথি পৰ্যায়ৰ প্ৰাক-গঠনকালীন স্তৰ পোৱা গৈছিল। ইয়াৰ দুটা কাল আছিল <math>6420 \pm 110</math> আৰু <math>6230 \pm 320</math> বৰ্তমানৰ আগৰ বছৰ। এইবোৰ <math>4470 \pm 110</math> আৰু <math>4280 \pm 320</math> '''খ্ৰীষ্টপূৰ্ব''' হিচাপে ৰূপান্তৰ কৰা হৈছিল।{{sfnp|Nath|Garge|Law|2014|p=84}} ===ওচৰৰ স্থান আৰু সংস্কৃতি=== সিন্ধু সভ্যতাৰ যুগৰ বৃহত্তম নগৰ আৰু আঞ্চলিক বাণিজ্য কেন্দ্ৰ হিচাপে ৰাখীগড়ীৰ চাৰিওফালে হাৰিয়ানা, ৰাজস্থান আৰু পঞ্জাবৰ ঘগ্গৰ-হাকৰা নদীৰ গতিপথত বহুতো [[সিন্ধু সভ্যতা]]ৰ স্থান আছে। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য স্থানসমূহ হৈছে উত্তৰ-পশ্চিমে ৮৬ কিলোমিটাৰ দূৰত থকা ভিৰৰানা। ইয়াত সিন্ধু সভ্যতাৰ চাৰিটা পৰ্যায় পোৱা গৈছে আৰু আটাইতকৈ পুৰণি পৰ্যায় খ্ৰীষ্টপূৰ্ব অষ্টম–সপ্তম সহস্ৰাব্দৰ বুলি গণ্য কৰা হয়।{{sfnp|Mani|2008|p=237-238}}{{sfnp|Sarkar et al.|2016|p=2-3}} উত্তৰ-পশ্চিমে ৭৫ কিলোমিটাৰ দূৰত থকা কুনাল "কুনাল সংস্কৃতি"ৰ অন্তৰ্গত আছিল। এই সংস্কৃতিক ৰেহমান ধেৰী স্থানৰ সাংস্কৃতিক পূৰ্বসূৰী বুলি গণ্য কৰা হয়।<ref>Charles Keith Maisels, [https://books.google.com/books?id=I2dgI2ijww8C&pg=PA216 ''Early Civilizations of the Old World: The Formative Histories of Egypt, The Levant, Mesopotamia, India and China.''] Routledge, 2003 {{ISBN|1134837305}}</ref><ref>{{cite journal|last=Archaeological Survey of|first=India|title=Excavations at Kunal,Haryana|journal=Indian Archaeology 1998-99 a Review|year=2004|pages=11–12|url=http://asi.nic.in/nmma_reviews/Indian%20Archaeology%201998-99%20A%20Review.pdf|access-date=13 July 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120508064754/http://asi.nic.in/nmma_reviews/Indian%20Archaeology%201998-99%20A%20Review.pdf|archive-date=8 May 2012}}</ref> পশ্চিমে ৭৫ কিলোমিটাৰ দূৰত থকা সিসৱাল ছোথি-সিসৱাল সংস্কৃতিৰ অন্তৰ্গত আছিল। এই সংস্কৃতি খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ৩৮০০ চনৰ বুলি গণ্য কৰা হয় আৰু ই প্ৰাৰম্ভিক হৰপ্পা পৰ্যায়ৰ সমসাময়িক আছিল।{{sfnp|Garge|2010|pp=15–40}}<ref name=dis1>[https://www.dailypioneer.com/2018/state-editions/the-harappan-civilisation-its-sub-cultures.html The Harappan Civilisation: Its Sub-cultures], Daily Pioneer, 10 May 2018.</ref> পশ্চিমে ২৩৫ কিলোমিটাৰ দূৰত থকা [[কালীবংগান]] আন এটা বৃহৎ আঞ্চলিক সিন্ধু সভ্যতাৰ নগৰ আছিল। ইয়াত প্ৰাৰম্ভিক হৰপ্পা পৰ্যায়ৰপৰা আৰম্ভ কৰি কেইবাটাও পৰ্যায় পোৱা গৈছে।<ref>{{cite book|title= History of India |first= Herman |last= Kulke |publisher= Routledge |year=2004 |page=25 |isbn= 978-0-415-32920-0 |url=https://books.google.com/books?id=RoW9GuFJ9GIC&q=india++history}}</ref> এই অঞ্চলত ঘগ্গৰ সমভূমিৰ পূবফালে থকা পুৰণি নদী উপত্যকাত আৰু বহুতো গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান আছে। ইয়াৰ ভিতৰত [[কালীবংগান]], কুনাল, বালু, ভিৰৰানা আৰু বানাৱালি উল্লেখযোগ্য।{{sfnp|Nath|Garge|Law|2014|p=84}} ==খনন== ২০২০ চনলৈকে ভাৰতীয় প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপ আৰু ডেকান মহাবিদ্যালয়ে স্থানটোৰ মাত্ৰ ৫ শতাংশ অংশ খনন কৰিছিল।<ref group=web name="Nath_2020_The_Hindu"/> ===খননৰ কালক্ৰম=== সিন্ধু সভ্যতাৰ স্থানসমূহৰ প্ৰথম খনন ১৯২১–১৯২২ চনত [[হৰপ্পা]]ত আৰু ১৯৩১ চনত [[মহেঞ্জোদাৰো]]ত আৰম্ভ হৈছিল। ৰাখীগড়ীত প্ৰথম খনন ১৯৬৯ চনত কৰা হয়। তাৰ পিছত ১৯৯৭–১৯৯৮, ১৯৯৮–১৯৯৯ আৰু ১৯৯৯–২০০০ চনত, ২০১১–২০১৬ চনৰ ভিতৰত আৰু ২০২১ চনৰপৰা পুনৰ খনন কৰা হয়। ৰাখীগড়ীত RGR-১ৰপৰা RGR-১১লৈ মুঠ ১১টা ঢিপি আছে। ইয়াৰে RGR-৫ত ৰাখীশাহপুৰ গাঁও ঘনভাৱে স্থাপিত হোৱাৰ বাবে ইয়াত খনন কৰা সম্ভৱ নহয়। RGR-১ৰপৰা RGR-৩, RGR-৬ৰপৰা RGR-৯ আৰু RGR-৪ৰ কিছু অংশ খননৰ বাবে উপলব্ধ।<ref group=web name="ASI_1997-98"/><ref group=web name="Deswal_2015_The_Tribune"/><ref name="Harappan Surprises"/><ref group=web name="Subramanian_2014_The_Hindu"/><ref group=web name="Deswal_2018_TTI"/> ১৯৬৩ চনত ভাৰতীয় প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপে এই স্থানত খনন আৰম্ভ কৰে। অৱশ্যে এই খননৰ বিষয়ে অতি কম তথ্য প্ৰকাশ পাইছে।{{sfnp|Wright|2009|p=107}}<ref>{{citation|last=Sinopoli|first=Carla M.|editor=Norman Yoffee|title=The Cambridge World History|chapter-url=https://books.google.com/books?id=TKawBgAAQBAJ&pg=PA325|year=2015|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-19008-4|page=325|chapter=Ancient South Asian cities in their regions}} Quote: "Excavations have also occurred at Rakhigarhi, but only brief notes have been published, and little information is currently available on its form and organization. (page 325)"</ref> ১৯৬৯ চনত কুৰুক্ষেত্ৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ এটা দলে ইয়াৰ অধ্যয়ন আৰু নথিভুক্তকৰণ কৰে। দলটোৰ নেতৃত্ব দিছিল ভাৰতীয় অধ্যয়নৰ ডীন ড° সূৰজ ভানে।<ref name=Anath1/> ১৯৯৭–৯৮, ১৯৯৮–৯৯ আৰু ১৯৯৯–২০০০ চনত ভাৰতীয় প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপৰ এটা দলে পুনৰ খনন আৰম্ভ কৰে। দলটোৰ নেতৃত্ব দিছিল ইয়াৰ সঞ্চালক ড° অমৰেন্দ্ৰ নাথে। তেওঁ নিজৰ গৱেষণাৰ ফলাফল বিভিন্ন গৱেষণামূলক আলোচনীত প্ৰকাশ কৰে।<ref name=Anath1>Bhartesh Singh Thakur, [http://www.hindustantimes.com/punjab/former-archaeological-survey-director-sentenced-to-jail-for-fraud/story-PY4UDmliPR8nP174sVa4kK.html "Former Archaeological Survey director sentenced to jail for fraud"], [[Hindustan Times]], 15 October 2015.</ref><ref>{{cite web | first1=Amarendra | last1=Nath | url=http://asi.nic.in/pdf_data/rakhigarhi_excavation_report_new.pdf | title=Excavations at Rakhigarhi [1997-98 to 1999-2000] | access-date=22 February 2016 | website=Archaeological Survey of India | page=306 | date=31 December 2014}}</ref> ২০০০ চনৰ পিছত পুঁজি অপব্যৱহাৰৰ অভিযোগত [[কেন্দ্ৰীয় অনুসন্ধান সংস্থা]]ৰ তদন্তৰ বাবে কেইবাবছৰ ধৰি খনন বন্ধ আছিল।<ref name=fraud1>{{cite news|title=Former Archaeological Survey director sentenced to jail for fraud|url=http://www.hindustantimes.com/punjab/former-archaeological-survey-director-sentenced-to-jail-for-fraud/story-PY4UDmliPR8nP174sVa4kK.html|access-date=6 January 2016|work=Hindustan Times|date=15 October 2015}}</ref> বহুতো আৱিষ্কাৰ নতুন দিল্লীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় সংগ্ৰহালয়লৈ দান কৰা হৈছে। ২০১১ৰপৰা ২০১৬ চনলৈ ডেকান মহাবিদ্যালয় স্নাতকোত্তৰ আৰু গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠানে কেইবাটাও গুৰুত্বপূৰ্ণ খনন চলায়। ইয়াৰ নেতৃত্ব দিছিল সেই সময়ৰ উপাচাৰ্য আৰু প্ৰত্নতত্ত্ববিদ ড° বসন্ত শিন্দে। দলটোৰ কেইবাজনো সদস্যই বিভিন্ন গৱেষণামূলক আলোচনীত নিজৰ ফলাফল প্ৰকাশ কৰে।<ref>{{cite news | first=Kuldip | last=Dhiman | url=https://www.tribuneindia.com/news/archive/book-reviews/engulfed-in-the-labyrinths-of-time-260177/ | title=Engulfed in the labyrinths of time | newspaper=[[The Tribune (Chandigarh)|The Tribune]] | date=3 July 2016}}</ref>{{sfnp|Shinde|Green|Parmar|Sable|2012|p=48}} ২০২১ চনৰপৰা ভাৰতীয় প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপে পুনৰ খনন আৰম্ভ কৰে। হাৰিয়ানা কেন্দ্ৰীয় বিশ্ববিদ্যালয় আৰু ড° বসন্ত শিন্দেও খনন আৰম্ভ কৰাৰ আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে।<ref group=web name="Deswal_2018_TTI">Deepender Deswal (2018), [https://web.archive.org/web/20210919044542/https://www.tribuneindia.com/news/haryana/harappan-site-in-hisar-draws-interest-of-archaeologists-313230 Harappan site in Hisar draws interest of archaeologists], The Tribune India, 18 September 2021.</ref> ===আৱিষ্কাৰ=== [[File:Skeleton harappa.JPG|thumbnail|ৰাখীগড়ীত পোৱা এগৰাকী মহিলাৰ কংকাল, বৰ্তমান [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় সংগ্ৰহালয়|নতুন দিল্লীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় সংগ্ৰহালয়]]ত প্ৰদৰ্শিত। ]] আৱিষ্কাৰসমূহে প্ৰাৰম্ভিক আৰু পৰিণত হৰপ্পা পৰ্যায়ৰ প্ৰমাণ দিছে। ইয়াৰ ভিতৰত প্ৰায় ৪,৬০০ বছৰ পুৰণি মানুহৰ কংকাল, দুৰ্গ আৰু ইটা আছে।<ref group=web name="Nath_2020_The_Hindu"/> ====পৰিকল্পিত নগৰ==== ভাৰতীয় প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপৰ বিস্তৃত খননে হেৰাই যোৱা নগৰখনৰ আকাৰ প্ৰকাশ কৰিছে আৰু ৫,০০০ বছৰতকৈও অধিক পুৰণি বহুতো প্ৰত্নবস্তু উদ্ধাৰ কৰিছে। প্ৰাৰম্ভিক হৰপ্পা যুগতো ৰাখীগড়ীত মানুহৰ বসতি আছিল।{{sfnp|Possehl|2002|pp=63, 71, 72}}<ref name="Harappan Surprises">{{cite web |title=Harappan Surprises | url=http://www.frontline.in/arts-and-culture/heritage/harappan-surprises/article6032206.ece?homepage=true |publisher=[[Frontline (magazine)|Frontline]] |date=13 June 2014|access-date=14 March 2018}}</ref> পকী পথ, নলা-নৰ্দমা ব্যৱস্থা, বৃহৎ বৰষুণৰ পানী সংগ্ৰহ আৰু সংৰক্ষণ ব্যৱস্থা, [[টেৰাকোটা]] ইটা, মূৰ্তি নিৰ্মাণ আৰু [[ব্ৰঞ্জ]] তথা মূল্যৱান ধাতুৰ দক্ষ ব্যৱহাৰৰ প্ৰমাণ পোৱা গৈছে।<ref>{{citation needed|date=February 2020}}</ref> টেৰাকোটা, [[শংখ]], সোণ আৰু অৰ্ধমূল্যৱান শিলেৰে নিৰ্মিত খাৰুকে ধৰি অলংকাৰো পোৱা গৈছে।<ref>[https://web.archive.org/web/20070225134410/http://cities.expressindia.com/fullstory.php?newsid=223720 ''Chandigarh Newsline'', 2/23/2007, 'Rakhigarhi is the Largest Harappan Site Ever Found']</ref> এতিয়ালৈ কৰা খননে ১.৯২ মিটাৰ বহল পথ থকা এটা সুপৰিকল্পিত নগৰৰ ছবি প্ৰকাশ কৰিছে। এই পথ [[কালীবংগান]]ৰ পথতকৈ কিছু বহল। ইয়াৰ মৃৎপাত্ৰ কালীবংগান আৰু বানাৱালিত পোৱা মৃৎপাত্ৰৰ সৈতে একে। দেৱালেৰে ঘেৰি থকা কিছুমান গাঁত পোৱা গৈছে। এইবোৰ বলি বা ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল বুলি ধাৰণা কৰা হয়। ঘৰসমূহৰ মলিন পানী নিষ্কাশনৰ বাবে ইটাৰে নিৰ্মিত নলা আছিল। টেৰাকোটা মূৰ্তি, ওজন, ব্ৰঞ্জৰ বস্তু, ফণী, তামৰ মাছ ধৰা বৰশী, বেজী আৰু টেৰাকোটাৰ মোহৰো পোৱা গৈছে। সোণ আৰু ৰূপেৰে সজোৱা এটা ব্ৰঞ্জৰ পাত্ৰ পোৱা গৈছে। প্ৰায় ৩,০০০ অপালিশ কৰা অৰ্ধমূল্যৱান শিল থকা এটা সোণৰ কাৰখানা পোৱা গৈছে। ইয়াত এই শিলসমূহ পালিশ কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা বহুতো সঁজুলি আৰু এটা চৌকা পোৱা গৈছে। ১১টা কংকাল থকা এটা সমাধিস্থল পোৱা গৈছে। কংকালসমূহৰ মূৰ উত্তৰফালে আছিল। কংকালসমূহৰ মূৰৰ ওচৰত দৈনন্দিন ব্যৱহাৰৰ পাত্ৰ ৰখা হৈছিল। তিনিগৰাকী মহিলাৰ কংকালৰ বাওঁ হাতত শংখৰ খাৰু আছিল। এগৰাকী মহিলাৰ কংকালৰ ওচৰত এটা সোণৰ বাহুবন্ধ পোৱা গৈছে। মূৰৰ ওচৰত অৰ্ধমূল্যৱান শিলো পোৱা গৈছে। ইয়াৰপৰা সেইবোৰ কোনো ধৰণৰ হাৰৰ অংশ আছিল বুলি ধাৰণা কৰা হয়। ====শস্যভঁৰাল==== ইয়াত পৰিণত হৰপ্পা পৰ্যায়ৰ এটা শস্যভঁৰাল পোৱা গৈছে। এই পৰ্যায়ৰ কাল খ্ৰীষ্টপূৰ্ব ২৬০০ৰপৰা ২০০০ চনলৈ। শস্যভঁৰালটো মাটিৰ ইটাৰে নিৰ্মিত আছিল। ইয়াৰ মজিয়া মাটি দি সমান কৰা হৈছিল। ইয়াত সাতটা আয়তাকাৰ বা বৰ্গাকাৰ কোঠা আছিল। শস্যভঁৰালৰ দেৱালৰ তলৰ অংশত চূণ আৰু পচি যোৱা ঘাঁহৰ উল্লেখযোগ্য অৱশেষ পোৱা গৈছে। ইয়াৰপৰা ধাৰণা কৰা হয় যে এইটো শস্য সংৰক্ষণৰ বাবেও ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। চূণ পোক-পৰুৱা নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ আৰু ঘাঁহ আৰ্দ্ৰতা প্ৰৱেশ ৰোধ কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ আকাৰৰপৰা এইটো ৰাজহুৱা শস্যভঁৰাল বা অভিজাতসকলৰ ব্যক্তিগত শস্যভঁৰাল আছিল বুলি ধাৰণা কৰা হয়।<ref>{{cite news |title=Ancient granary found in Haryana |url=http://www.thehindu.com/news/national/other-states/ancient-granary-found-in-haryana/article5966952.ece |work=The Hindu|date= 2 May 2014}}</ref> ====সঁজুলি==== ইয়াত তামৰ হাতল আৰু মাছ ধৰা বৰশীৰ দৰে চিকাৰৰ সঁজুলি পোৱা গৈছে। সৰু চকা, সৰু ঢাকনি, গুলতিৰ বল আৰু জীৱ-জন্তুৰ আকৃতিৰ মূৰ্তিৰ দৰে বিভিন্ন খেলনা পোৱা গৈছে। ইয়াৰপৰা খেলনাৰ ব্যৱহাৰ প্ৰচলিত আছিল বুলি ধাৰণা কৰা হয়। মোহৰ, অলংকাৰ আৰু চাৰ্ট শিলৰ ওজন উদ্ধাৰ হোৱাৰপৰা সমৃদ্ধ বাণিজ্যৰ প্ৰমাণ পোৱা যায়। ইয়াত পোৱা ওজনসমূহ আন বহুতো সিন্ধু সভ্যতাৰ স্থানত পোৱা ওজনৰ সৈতে একে। ইয়াৰপৰা মানক ওজন ব্যৱস্থা থকাৰ প্ৰমাণ পোৱা যায়।<ref>{{cite news |title=Dig this! 5,000-yr-old skeletons found in Hisar |url=http://www.hindustantimes.com/haryana/archaeologists-find-5-000-yr-old-skeletons-at-rakhigarhi-in-hisar/article1-1337371.aspx |archive-url=https://web.archive.org/web/20150415222158/http://www.hindustantimes.com/haryana/archaeologists-find-5-000-yr-old-skeletons-at-rakhigarhi-in-hisar/article1-1337371.aspx |archive-date=15 April 2015 |work=Hindustan Times |date=15 April 2015 |access-date=12 September 2026 |archivedate=12 August 2015 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150812093440/http://www.hindustantimes.com/haryana/archaeologists-find-5-000-yr-old-skeletons-at-rakhigarhi-in-hisar/article1-1337371.aspx |deadurl=yes }}</ref> ====সংস্কৃতি, পোছাক আৰু উপাসনা==== ৰাখীগড়ীত অগ্নিবেদী আৰু অৰ্ধবৃত্তাকাৰ গাঁথনি পোৱা গৈছে।<ref group=web name="ASI_1997-98"/>{{dead link|date=November 2021}} ৰূপ বা ব্ৰঞ্জৰ বস্তুত সংৰক্ষিত কপাহী কাপোৰৰ অৱশেষ ৰাখীগড়ী, চানহুদাৰো আৰু [[হৰপ্পা]]ত পোৱা গৈছে।{{sfnp|McIntosh|2008|p=293, 333}} এই স্থানত যথেষ্টসংখ্যক মোহৰো পোৱা গৈছে।{{sfnp|Possehl|2002|pp=63, 71, 72}} ====সমাধিক্ষেত্ৰ আৰু কবৰস্থান==== ৰাখীগড়ীত পৰিণত হৰপ্পা যুগৰ এটা সমাধিক্ষেত্ৰ আৱিষ্কাৰ কৰা হৈছে। ইয়াত আঠটা কবৰ পোৱা গৈছে। বহুতো কবৰৰ গাঁত ইটাৰে ঢকা আছিল। ইয়াৰে এটা কবৰত কাঠৰ কফিন আছিল।{{sfnp|Possehl|2002|pp=63, 71, 72}} কিছুমান কবৰৰ গাঁত তললৈ কাটি মাটিৰ ওপৰত ওলমি থকা অংশ সৃষ্টি কৰা হৈছিল। মৃতদেহটো তলত ৰখাৰ পিছত কবৰৰ ওপৰত ইটা দি ছাদৰ দৰে গঠন কৰা হৈছিল।{{sfnp|McIntosh|2008|p=215, 293}} এতিয়ালৈকে ৫৩টা সমাধিস্থলত ৪৬টা কংকাল আৱিষ্কাৰ কৰা হৈছে। ৩৭টা কংকালৰ নৃতাত্ত্বিক পৰীক্ষাত ১৭টা প্ৰাপ্তবয়স্ক, ৮টা অপ্ৰাপ্তবয়স্ক আৰু ১২টাৰ বয়স নিৰ্ধাৰণ কৰিব নোৱাৰা বুলি জানিব পৰা গৈছে। ১৭টা কংকালৰ লিংগ নিৰ্ধাৰণ কৰিব পৰা গৈছিল। ইয়াৰে ৭টা পুৰুষ আৰু ১০টা মহিলা। অধিকাংশ কবৰ সাধাৰণ ধৰণৰ আছিল আৰু কংকালসমূহ চিৎ হৈ শুই থকা অৱস্থাত আছিল। কিছুমান অস্বাভাৱিক কবৰত কংকাল ওপৰমুৱা নহৈ তলমুৱা অৱস্থাত আছিল। কিছুমান কবৰ কেৱল গাঁত আছিল আৰু কিছুমান ইটাৰে সজোৱা আছিল। কিছুমান কবৰত মৃৎপাত্ৰও আছিল। কিছুমানত জন্তুৰ অৱশেষ থকা নিবেদনমূলক পাত্ৰ পোৱা গৈছে। এইবোৰ মৃতকৰ প্ৰতি নিবেদনৰ প্ৰতীক বুলি ধৰা হয়। দ্বিতীয় পৰ্যায়ৰ সমাধিৰ হাড়ৰ অৱশেষ পোৰা নাছিল। সেয়ে মৃতদেহ দাহ কৰাৰ প্ৰথাৰ সম্ভাৱনা নাকচ কৰা হৈছে। এই সমাধিসমূহত বহুতো হৰপ্পা বৈশিষ্ট্য আছিল। কিন্তু গোটীয়াভাৱে কৰা সমাধি আৰু তলমুৱা কংকালৰ অৱস্থা পৃথক বৈশিষ্ট্য আছিল। পৰজীৱী সম্পৰ্কীয় অধ্যয়ন আৰু বংশ নিৰ্ধাৰণৰ বাবে ডিএনএ বিশ্লেষণ চলি আছে।<ref>{{cite news|date=26 March 2018|title=Mysteries of Rakhigarhi's Harappan Necropolis: In burials from 4,000 years ago, women both exalted, condemned|work=The Indian Express|url=http://indianexpress.com/article/explained/mysteries-of-rakhigarhis-harappan-necropolis-in-burials-from-4000-years-ago-women-both-exalted-condemned-5111253/}}</ref><ref>{{Cite journal|last1=Shinde|first1=Vasant S.|last2=Kim|first2=Yong Jun|last3=Woo|first3=Eun Jin|last4=Jadhav|first4=Nilesh|last5=Waghmare|first5=Pranjali|last6=Yadav|first6=Yogesh|last7=Munshi|first7=Avradeep|last8=Chatterjee|first8=Malavika|last9=Panyam|first9=Amrithavalli|date=21 February 2018|title=Archaeological and anthropological studies on the Harappan cemetery of Rakhigarhi, India|journal=PLOS ONE|language=en|volume=13|issue=2|article-number=e0192299|doi=10.1371/journal.pone.0192299|issn=1932-6203|pmc=5821334|pmid=29466426|bibcode=2018PLoSO..1392299S|doi-access=free}}</ref> সমাধিস্থলত পুতি থোৱা লোকসকলৰ পেটত থকা পৰজীৱীৰ কণীও পোৱা গৈছে। মানুহৰ হাড়ৰপৰা পোৱা প্ৰাচীন ডিএনএ আৰু পৰজীৱী তথা জন্তুৰ ডিএনএ বিশ্লেষণ কৰি এই লোকসকলৰ উৎপত্তি নিৰ্ণয় কৰাৰ চেষ্টা কৰা হ'ব।<ref>{{cite news|date=12 January 2014|title=Scientists to study parasite eggs in Harappan graves|work=The Times of India|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/pune/Scientists-to-study-parasite-eggs-in-Harappan-graves/articleshow/28692622.cms}}</ref><ref>{{cite web|title=Biomedical Studies on Archaeology|url=http://shinpaleopathology.blogspot.in/2014/02/our-work-on-rakhigarhi.html|date=19 February 2014|access-date=9 June 2014|archive-date=5 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305004158/http://shinpaleopathology.blogspot.in/2014/02/our-work-on-rakhigarhi.html|archivedate=5 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305004158/http://shinpaleopathology.blogspot.in/2014/02/our-work-on-rakhigarhi.html|deadurl=yes}}</ref> ====কংকালৰ আৱিষ্কাৰ==== ২০১৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহত RGR-৭ ঢিপিৰপৰা ৪,৬০০ বছৰ পুৰণি চাৰিটা সম্পূৰ্ণ মানুহৰ কংকাল খনন কৰি উলিওৱা হয়। এই কংকালসমূহৰ দুটা প্ৰাপ্তবয়স্ক পুৰুষ, এটা প্ৰাপ্তবয়স্ক মহিলা আৰু এটা শিশুৰ আছিল। মহিলা কংকালটোক 'I6113' হিচাপে চিনাক্ত কৰা হৈছিল।{{sfnp|Shinde et al.|2019}} এই কংকালসমূহৰ ওচৰত খাদ্যশস্য থকা মৃৎপাত্ৰ আৰু শংখৰ খাৰু পোৱা গৈছিল।<ref name=bp3>{{cite news|title=Dig this! 5,000-yr-old skeletons found in Hisar|url=http://www.hindustantimes.com/haryana/archaeologists-find-5-000-yr-old-skeletons-at-rakhigarhi-in-hisar/article1-1337371.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20150415222158/http://www.hindustantimes.com/haryana/archaeologists-find-5-000-yr-old-skeletons-at-rakhigarhi-in-hisar/article1-1337371.aspx|archive-date=15 April 2015|work=Hindustan Times|date=15 April 2015|access-date=12 September 2026|archivedate=12 August 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150812093440/http://www.hindustantimes.com/haryana/archaeologists-find-5-000-yr-old-skeletons-at-rakhigarhi-in-hisar/article1-1337371.aspx|deadurl=yes}}</ref><ref group=web name="Nath_2020_The_Hindu"/> {{anchor | Love | Couple | Love birds | Rakhigarhi love birds }} {{external media | float = | width = 258px | topic = | caption = | headerimage = | title = | image1 = Photo of the [https://synapse.koreamed.org/articles/ViewImage.php?fn=acb-51-200-g002_1049ACB&id=F2 skeleton of ''"Rakhigarhi love birds"'' buried together] with male (11A) facing the woman (11B), with their feet pointing south and head towards north.<ref name=jh4/>}} দুটা কংকালৰ ভিতৰত এটা ৩৫ৰপৰা ৪০ বছৰ বয়সৰ পুৰুষ আৰু আনটো ২০ বছৰৰ আৰম্ভণিৰ এগৰাকী মহিলা আছিল। দুয়োৰে প্ৰায় একে সময়তে মৃত্যু হৈছিল। তেওঁলোকক কাষে কাষে একেলগে সমাধিস্থ কৰা হৈছিল। পুৰুষজনৰ মূৰ মহিলাগৰাকীৰফালে আছিল। তেওঁলোকৰ আনুষ্ঠানিক সমাধিৰপৰা তেওঁলোক অবৈধ সম্পৰ্কত নাছিল বুলি ধাৰণা কৰা হয়। তেওঁলোক সম্ভৱতঃ বিবাহিত আছিল। কবৰত পোৱা পাত্ৰসমূহত মৃতকৰ বাবে খাদ্য আৰু পানী নিবেদন কৰা হৈছিল বুলি ধাৰণা কৰা হয়। পুৰুষজনৰ ডিঙিৰ হাড়ৰ ওচৰত পোৱা এগেট শিলটো সম্ভৱতঃ এটা হাৰৰ অংশ আছিল।<ref>[https://edition.cnn.com/2019/01/10/health/harappa-grave-couple-india-scli-intl/index.html Ancient lovers found in Indian burial site mystify and intrigue archaeologists], CNN, 10 January 2019.</ref><ref name=jh4>Vasant Shinde1, et al, 2018, [https://synapse.koreamed.org/articles/1101692 A young couple's grave found in the Rakhigarhi cemetery of the Harappan Civilization], Anatomy & Cell Biology, vol 51 (3), pp. 200-204.</ref> পুৰুষজনৰ উচ্চতা {{height|cm=177}} আৰু মহিলাগৰাকীৰ উচ্চতা {{height|cm=171}} আছিল। তেওঁলোকৰ কংকালত কোনো অস্বাভাৱিকতা, আঘাত বা ৰোগৰ প্ৰমাণ নাছিল। মৃত্যুৰ সময়ত দুয়োজনেই সম্ভৱতঃ সুস্থ আছিল।<ref>[https://www.bbc.com/news/world-asia-india-46806084 Harappa grave of ancient 'couple' reveals secrets], BBC, 9 January 2019.</ref> শিন্দে আদিয়ে ২০১৯ চনত এটা কংকালৰ ওপৰত ডিএনএ পৰীক্ষা কৰিছিল। ২০১৮ চনৰ ছেপ্টেম্বৰত ফলাফল প্ৰকাশ কৰা হৈছিল আৰু ২০১৯ চনত ''Cell Magazine''ত গৱেষণা পত্ৰ প্ৰকাশ পাইছিল। ফলাফলত ষ্টেপ অঞ্চলৰ বংশগত উপাদানৰ কোনো প্ৰমাণ পোৱা নগ'ল। এই ফলাফল [[আৰ্য প্ৰব্ৰজন তত্ত্ব]]ৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ। এই তত্ত্ব অনুসৰি হৰপ্পা সভ্যতাৰ অৱক্ষয় আৰম্ভ হোৱাৰ পিছত ইণ্ডো-আৰ্যসকলে ষ্টেপ অঞ্চলৰপৰা ভাৰতলৈ প্ৰব্ৰজন কৰিছিল।{{sfnp|Shinde et al.|2019}}<ref name="Bal_2019_The_Caravan">{{Cite magazine |last=Bal |first=Hartosh Singh |date=30 September 2019 |url=https://caravanmagazine.in/commentary/what-media-reporting-ancient-dna-results-says-about-our-times |title=What media reporting on ancient DNA results says about our times |magazine=The Caravan |access-date=7 December 2019}}</ref><ref>{{Cite magazine |last=Mahalakshmi |first=R. |date=October 2019 |url=https://frontline.thehindu.com/arts-and-culture/heritage/article29507212.ece |title=DNA analysis of Harappan skeleton from Rakhigarhi: Thin evidence |magazine=Frontline |access-date=7 December 2019}}</ref> ২০১৬ চনলৈকে মুঠ ৬১টা কংকাল পোৱা গৈছিল। কংকালসমূহ কোনো দূষণ নোহোৱাকৈ বৈজ্ঞানিক পদ্ধতিৰে খনন কৰা হৈছিল। সেয়ে প্ৰত্নতত্ত্ববিদসকলে ধাৰণা কৰে যে আধুনিক প্ৰযুক্তি ব্যৱহাৰ কৰি এই কংকাল আৰু ইয়াৰপৰা পোৱা ডিএনএৰ সহায়ত প্ৰায় ৪,৫০০ বছৰ আগতে হৰপ্পাবাসীসকল কেনে আছিল সেয়া নিৰ্ণয় কৰিব পৰা যাব।<ref group=web name="Subramian_2015_TheHindu"/> পুৰুষৰ গড় উচ্চতা {{height|cm=175.8}} আৰু মহিলাৰ গড় উচ্চতা {{height|cm=166.1}} বুলি অনুমান কৰা হৈছে।<ref>Nath A., Walimbe S.R., Garge T.M., Mushrif-Tripathy V., Dehuri R., and Malik A. (2015) Harappan interments at Rakhigarhi, Haryana. Man and Environment, XL: 9–32.</ref> ২০২৪ চনত খননস্থলৰ ৩.৫ বৰ্গ কিলোমিটাৰ অঞ্চল সামৰি থকা 'ঢিপি ৭'ৰপৰা ৫৬টা কংকাল পোৱা যায়।<ref>{{cite news |last1=Chakrabarty |first1=Sreeparna |date=7 May 2024 |title=The 4,600-year-old woman from Rakhigarhi |url=https://www.thehindu.com/news/national/the-4600-year-old-woman-from-rakhigarhi/article68132364.ece |work=The Hindu |access-date=21 July 2024}}</ref> ===সমালোচনা=== ভাৰতীয় প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপে ৰাখীগড়ীকে ধৰি বিভিন্ন স্থানত কৰা খননৰ পদ্ধতি সমালোচনাৰ সন্মুখীন হৈছে। ইয়াক এনে এটা "জমিদাৰী" ব্যৱস্থাৰ সৈতে তুলনা কৰা হৈছে, য'ত "ব্যক্তিগত খনন সঞ্চালকৰ" খনন কৰা সামগ্ৰীৰ ওপৰত প্ৰায় একনায়কত্বমূলক নিয়ন্ত্ৰণ আছিল।{{sfn|Avikunthak|2022|p=84}} ভাৰতীয় প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপে কৰা কেইবাটাও হৰপ্পা স্থানৰ খননৰ বৈজ্ঞানিক মানদণ্ডক লৈও প্ৰশ্ন উত্থাপন হৈছে।{{sfn|Varma|Menon|2010|loc=note 14|ps=: "The prestige of an archaeologist was not assessed on the basis of his/her analytical or theoretical contribution to Indian archaeology but on the number of sites discovered and the temporal antiquity of the site. It was understood that the older the site, the more prestigious it was to discover and dig it. [...] specialists are in short supply in the ASI… to tell you the truth, they don't encourage specialisation in the ASI… there were no archaeozoologists, archaeobotanists, archaeometallurgists nor were there any lithic or ceramic specialists [at [[Bhirrana]]]. [...] all senior archaeologists in the ASI have right wing sympathies"}} প্ৰাচীন ভাৰতৰ আন বহুতো প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানৰ দৰে ৰাখীগড়ীৰ ব্যাখ্যাও ভাৰতীয় প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপৰ পদ্ধতি আৰু মতাদৰ্শক লৈ হোৱা বিতৰ্কৰ সৈতে জড়িত। ভাৰতীয় প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপৰ বহুতো জ্যেষ্ঠ বিষয়াই প্ৰাচীন হৰপ্পাবাসীক [[বেদ]] আৰু [[সংস্কৃত]]ৰ সৈতে ভুলকৈ একে বুলি দেখুৱাই ভাৰতীয় সভ্যতাক আৰম্ভণিৰেপৰা স্বদেশীয় আৰু অবিচ্ছিন্ন বুলি প্ৰতিষ্ঠা কৰাৰ বাবে তথাকথিত "বৈজ্ঞানিক" প্ৰচেষ্টাক লৈ বিতৰ্কৰ সন্মুখীন হৈছে। এই প্ৰচেষ্টাসমূহ [[হিন্দুত্ব]] মতাদৰ্শৰ বৈধতা প্ৰতিষ্ঠাৰ সৈতে জড়িত বুলি অভিযোগ কৰা হৈছে। ইয়াত [[স্বদেশীয় আৰ্যবাদ]] অনুসৰি সভ্যতাৰ উৎপত্তি [[সৰস্বতী নদী]]ৰ পাৰত হোৱা বুলি দাবী কৰা হয়, সিন্ধু নদীৰ পাৰত নহয়।{{sfn|Avikunthak|2022|pp=34, 51-56}} ==স্থান সংৰক্ষণ আৰু উন্নয়ন== ===বিপদাপন্ন ঐতিহ্যস্থান=== ২০১২ চনৰ মে' মাহত গ্লোবেল হেৰিটেজ ফাণ্ডে ৰাখীগড়ীক এছিয়াৰ আটাইতকৈ বিপদাপন্ন দহটা ঐতিহ্যস্থানৰ ভিতৰত এটা বুলি ঘোষণা কৰে। উন্নয়নৰ চাপ, অপৰ্যাপ্ত ব্যৱস্থাপনা আৰু লুণ্ঠনৰ বাবে ইয়াৰ অপূৰণীয় ক্ষতি আৰু ধ্বংসৰ আশংকা আছিল।<ref group=web name="Deswal_2015_The_Tribune"/><ref>{{cite web | title = Rakhigarhi likely to be developed into a world heritage site |publisher=India Today | url = https://www.indiatoday.in/india/north/story/rakhigarhi-all-set-to-be-developed-as-a-heritage-site-as-plans-road-to-fame-through-harappa-157337-2013-03-31 | date=31 March 2013| access-date = 8 August 2013 }}</ref> ২০১২ চনৰ ছানডে টাইমছৰ এক অধ্যয়নত স্থানটো সঠিকভাৱে সংৰক্ষণ কৰা হোৱা নাই বুলি প্ৰকাশ পাইছিল। লোহাৰ সীমা বেৰ ভাঙি গৈছিল। গাঁওবাসীয়ে স্থানটোত খান্দি উলিওৱা প্ৰত্নবস্তু বিক্ৰী কৰিছিল আৰু স্থানটোৰ কিছু অংশত ব্যক্তিগত ঘৰ নিৰ্মাণ কৰি বেদখল কৰা হৈছিল।<ref>{{cite web | url = http://articles.economictimes.indiatimes.com/2012-06-03/news/32006465_1_heritage-sites-mound-archaeological-survey | archive-url = https://web.archive.org/web/20130523000002/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2012-06-03/news/32006465_1_heritage-sites-mound-archaeological-survey | archive-date = 23 May 2013 | title = Can Rakhigarhi, the largest Indus Valley Civilisation site be saved? | last1 = Archana | first1 = Khare Ghose | date = 3 June 2012 | website = ছানডে টাইমছ | access-date = 5 June 2012 | archivedate = 23 May 2013 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20130523000002/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2012-06-03/news/32006465_1_heritage-sites-mound-archaeological-survey | deadurl = yes }}</ref> স্থানটোৰ অপৰ্যাপ্ত সুৰক্ষাৰ বাবে মাটিৰ খহনীয়া, বেদখল, অবৈধভাৱে বালি উঠোৱা আৰু প্ৰত্নবস্তু চুৰি কৰি অবৈধভাৱে বিক্ৰী কৰাৰ ফলত ইয়াৰ ক্ষতি হৈছে। প্ৰাচীন স্থানৰপৰা পোৱা প্ৰত্নবস্তু বিক্ৰী বা ক্ৰয় কৰাটো শাস্তিযোগ্য অপৰাধ। ২০১৫ চনত চাৰিটা মানুহৰ কংকাল পোৱা সমাধিস্থল RGR-৭ আৰু হৰপ্পা যুগৰ আৱাসিক স্থান RGR-৬ৰ ৮০ শতাংশ অংশ কৃষিকাৰ্য আৰু মাটি খননৰ ফলত ধ্বংস হৈছে।<ref group=web name="Deswal_2015_The_Tribune"/> ===স্থানত বেদখল=== RGR-৪ আৰু RGR-৫ ঢিপিৰ কিছু অংশত গাঁওবাসীয়ে বেদখল কৰি ১৫২টা ঘৰ নিৰ্মাণ কৰিছে।<ref group=web name="Nath_2020_The_Hindu"/> ৩৫০ হেক্টৰ বিস্তৃত স্থানটোত ১১টা প্ৰত্নতাত্ত্বিক ঢিপি আছে। কিন্তু বেদখল আৰু বেদখল আঁতৰোৱাৰ বাবে চলি থকা আদালতৰ গোচৰৰ ফলত ভাৰতীয় প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপৰ অধীনত মাত্ৰ ৮৩.৫ একৰ ভূমি আছে।<ref group=web name="Nath_2020_The_Hindu"/> ===স্থান পুনৰ্বাসন আৰু সংৰক্ষণ=== ২০২০ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহত কেন্দ্ৰীয় বিত্তমন্ত্ৰী [[নিৰ্মলা সীতাৰমণ। নিৰ্মলা সীতাৰমণে]] ৰাখীগড়ীক এটা প্ৰতীকী স্থান হিচাপে উন্নয়ন কৰা হ'ব বুলি ঘোষণা কৰে।<ref>{{cite news |last=Maanav |first=Sushil |date=2 February 2020 |title=Rakhigarhi to be developed as iconic site |url=https://www.tribuneindia.com/news/haryana/rakhigarhi-to-be-developed-as-iconic-site-34808 |work=The Tribune |access-date=20 July 2024}}</ref> ভাৰতীয় প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপে স্থানটোৰপৰা বেদখল আঁতৰোৱাৰ পৰিকল্পনা আৰম্ভ কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত RGR-৪ আৰু RGR-৫ ঢিপিত থকা ১৫২টা ঘৰো আছে। স্থানটোৰপৰা ঘৰ আঁতৰাবলগীয়া গাঁওবাসীসকলক আন এটা স্থানত নিৰ্মাণ কৰা আৱাসিক ফ্লেটলৈ স্থানান্তৰ আৰু পুনৰ্বাসন কৰা হ'ব।<ref group=web name="Nath_2020_The_Hindu"/> ===স্থানীয় সংগ্ৰহালয় আৰু হ্ৰদ=== সিন্ধু সভ্যতাৰ স্থান ৰাখীগড়ীত ৰাজ্য চৰকাৰে নিৰ্মাণ কৰা এটা সংগ্ৰহালয় আছে।<ref>{{cite news |last1=Sura |first1=Ajay |date=13 February 2016 |title=Harappan museum at Rakhigarhi |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chandigarh/Harappan-museum-at-Rakhigarhi/articleshow/50971406.cms |work=The Times of India |access-date=20 July 2024}}</ref> ইয়াৰপৰা ৬০ কিলোমিটাৰ দূৰত হাৰিয়ানা গ্ৰাম্য প্ৰাচীন সামগ্ৰী সংগ্ৰহালয় আছে। ইয়াক চৌধুৰী চৰণ সিং হাৰিয়ানা কৃষি বিশ্ববিদ্যালয়ে ইয়াৰ গান্ধী ভৱনত পৰিচালনা কৰে। ইয়াত কৃষিৰ বিকাশ আৰু বিলুপ্তপ্ৰায় পুৰণি সামগ্ৰী প্ৰদৰ্শন কৰা হয়।<ref>{{cite web|title=Gazetteer of India Haryana, Hisar|url=http://revenueharyana.gov.in/html/gazeteers/gazetteer_india_hisar.pdf|website=revenueharyana.gov.in|publisher=Government OF Haryana|access-date=31 May 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20140501213030/http://revenueharyana.gov.in/html/gazeteers/gazetteer_india_hisar.pdf|archive-date=1 May 2014}}</ref> জাহাজ কোঠী সংগ্ৰহালয়ৰ নাম জৰ্জ থমাছৰ নামেৰে ৰখা হৈছে। ই ফিৰোজ শ্বাহ ৰাজপ্ৰাসাদ চৌহদৰ ভিতৰত অৱস্থিত আৰু ভাৰতীয় প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপে ইয়াক পৰিচালনা কৰে।<ref>[http://haryanatourism.gov.in/showpage.aspx?contentid=5262 Jahaj Kothi museum]</ref> ৰাখীগড়ীক বিশ্ব ঐতিহ্যস্থান হিচাপে উন্নয়ন কৰাৰ বাবে সংগ্ৰহালয়ৰ সন্মুখত পথৰ দুয়োকাষে থকা দুটা জোহাডক হ্ৰদ হিচাপে উন্নয়ন কৰা হৈছে। খনন কৰি হ্ৰদটো গভীৰ কৰা হৈছে। হ্ৰদৰ পাৰত পৰম্পৰাগত ঘাট আৰু মিনাৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। হ্ৰদৰ খালী ভূমিত এখন উদ্যান নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। পৰ্যটকৰ বাবে হ্ৰদটোৰ চাৰিওফালে ছাঁ দিয়া গছ আৰু ফলৰ গছ থকা এটা খোজকঢ়া পথ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে।<ref>[https://www.jagran.com/haryana/hisar-lake-being-built-in-rakhigarhi-on-the-lines-of-sukhna-lake-of-chandigarh-22025020.html Lake being built in Rakhigarhi] ([https://translate.google.com/translate?hl=en&sl=hi&tl=en&u=https%3A%2F%2Fwww.jagran.com%2Fharyana%2Fhisar%2Flake-being-built-in-rakhigarhi-on-the-lines-of-sukhna-lake-of-chandigarh-22025020.html english translation of original hindi news "चंडीगढ़ की सुखना लेक की तर्ज पर राखीगढ़ी में बन रही झील"]), Dainik Jagran, 16 September 2021.</ref> পৰম্পৰাগত ঘাটসমূহে সেই সময়ৰ পৰিৱেশৰ প্ৰতিনিধিত্ব কৰে বুলি কোৱা হয়, যেতিয়া প্ৰাচীন দৃষদ্বতী নদী ৰাখীগড়ীৰ মাজেৰে বৈ গৈছিল। সেই সময়ত বাণিজ্যৰ বাবে সামগ্ৰী পৰিবহণ কৰিবলৈ ঘাট ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। [[লোথাল]] বন্দৰ আৰু [[ধোলাভীড়া]]ৰ উপকূলীয় পথৰ জৰিয়তে সামগ্ৰী [[মেছ'পটেমিয়া]]লৈকে, অৰ্থাৎ প্ৰাচীন এলাম আৰু [[সুমেৰ]] নগৰলৈ পৰিবহণ কৰা হৈছিল বুলি ধাৰণা কৰা হয়।<ref>[https://frontline.thehindu.com/arts-and-culture/heritage/article29507212.ece DNA analysis of Harappan skeleton from Rakhigarhi: Thin evidence], Frontline, 11 October 2019.</ref> ==টোকা== {{reflist|group=note|refs= <!-- Size --> {{refn|group=note|name="size"|Size: * {{harvnb|Allchin|Erdosy|1995|p=78}}: "Rakhigarhi at 80 hectares is the largest site followed by Banawali at 25 hectares." * {{harvnb|Kenoyer|1998|p=49}}: "Within a few hundred years the thriving town had grown six times larger, covering an area of over 150 hectares [...] civilization: Mohenjo-daro (+200 ha), Harappa (+ 150 ha), Ganweriwala and Rakhigarhi (+80 ha) and Dholavira (100 ha)." * {{harvnb|Possehl|2002|p=72}}: "The site is about 17 meters in height. The southern face of the mounds is rather abrupt and steep. The northern side slopes down to the surrounding plain. The contours of the site have led the excavator to divide up the place into five mounds (RGR-1 through 5). RGR-6, a Sothi-Siswal site known as Arda, was probably a separate settlement. I have visited Rakhigarhi and believe that it is 80 hectares in size." * {{harvnb|Heitzman|2008|p=35}}: "They include Mohenjodaro (with a city core of about 100 hectares, and suburbs possibly covering more than 200 hectares) in Sind; Harappa (more than 150 hectares) in the center of Pakistani Punjab; Dholavira (more than 100 hectares) in Gujarat; Ganweriwala (82 hectares) in Pakistani Punjab near the border with Rajasthan; and Rakhigarhi (between 80 and 105 hectares) in Haryana." * {{harvnb|Wright|2009|p=133}}: "Rakhigarhi was over 100 hectares in size." * {{harvnb|Coningham|Young|2015|p=183}} Quote: Mohenjo-daro covered an area of more than 250 hectares, Harappa exceeded 150 hectares, Dholavira 100 hectares and Ganweriwala and Rakhigarhi around 80 hectares each."}} }} ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==উৎস== ; মুদ্ৰিত উৎস {{refbegin}} <!-- A --> * {{citation | last1 =Allchin | first1 =F. R. | last2 =Erdosy | first2 =George | year =1995 | title =The Archaeology of Early Historic South Asia: The Emergence of Cities and States | publisher =Cambridge University Press | isbn =978-0-521-37695-2 | url =https://books.google.com/books?id=Q5kI02_zW70C&pg=PA78 }} *{{cite book | last=Avikunthak | first=Ashish | title=Bureaucratic Archaeology: State, Science, and Past in Postcolonial India | publisher=Cambridge University Press | series=South Asia in the Social Sciences | year=2022 | isbn=978-1-009-08200-6 | url=https://books.google.com/books?id=QUVFEAAAQBAJ }} <!-- C --> * {{citation | last1 =Coningham | first1 =Robin | last2 =Young | first2 =Ruth | year =2015 | title =The Archaeology of South Asia: From the Indus to Asoka, c.6500 BCE–200 CE | publisher =Cambridge University Press | isbn =978-0-521-84697-4 | url =https://books.google.com/books?id=hB5TCgAAQBAJ&pg=PA183 }} <!-- G --> * {{Cite journal | last1 =Garge | first1 =Tejas | year =2010 | title =Sothi-Siswal Ceramic Assemblage: A Reappraisal | journal =Ancient Asia | volume =2 | page =15 | doi =10.5334/aa.10203 | doi-access =free}} <!-- H --> * {{citation | last =Heitzman | first =James | year =2008 | title =The City in South Asia | publisher =Routledge | isbn =978-1-134-28962-2 | url =https://books.google.com/books?id=TMt_AgAAQBAJ&pg=PT35 }} <!-- K --> * {{citation | last =Kenoyer | first =Jonathan M. | year =1998 | title =Ancient Cities of the Indus Valley Civilization | publisher =Oxford University Press | isbn =978-0-19-577940-0 | url =https://books.google.com/books?id=DK3tAAAAMAAJ&pg=PA49 }} <!-- M --> * {{Citation | last =Mani | first =B.R. | year =2008 | title =Kashmir Neolithic and Early Harappan: A Linkage | journal =Pragdhara | volume =18 | pages =229–247 | url =http://archaeology.up.nic.in/doc/kneh_brm.pdf | access-date =17 January 2017 | archive-url =https://web.archive.org/web/20170118050909/http://archaeology.up.nic.in/doc/kneh_brm.pdf | archive-date =18 January 2017 | archivedate =18 January 2017 | archiveurl =https://web.archive.org/web/20170118050909/http://archaeology.up.nic.in/doc/kneh_brm.pdf }} * {{cite book | last =McIntosh | first =Jane R. | year =2008 | title =The ancient Indus Valley: new perspectives | location =Santa Barbara, Calif. | publisher =ABC-CLIO | isbn =978-1-57607-907-2 | url =https://books.google.com/books?id=1AJO2A-CbccC }} <!-- N --> * {{cite journal | last1 =Nath | first1 =Amarendra | last2 =Garge | first2 =Tejas | last3 =Law | first3 =Randall | year =2014 | title =Defining the Economic Space of the Harappan Rakhigarhi: An Interface of the Local Subsistance Mechanism and Geological Provenience Studies | journal =Puratattva 44 | publisher =Indian Archaeological Society | location =New Delhi | url =https://www.academia.edu/8721752 }} * {{cite journal | last =Nath | first =Amarendera | publication-date =2015 | title =Harrapan interments at Rakhigarhi | journal =Man and Environment | publisher =Indian Society for Prehistoric and Quaternary Studies | volume =XL | issue =2 | page =11 | url =https://www.researchgate.net/publication/289530799 | access-date =11 May 2016 | ref ={{harvid|Nath et al.|2015}} }} <!-- P --> * {{citation | last =Possehl | first =Gregory L. | year =2002 | title =The Indus Civilization: A Contemporary Perspective | publisher =Rowman Altamira | isbn =978-0-7591-0172-2 | url =https://books.google.com/books?id=pmAuAsi4ePIC&pg=PA72 }} <!-- S --> * {{Cite journal | last1 =Sarkar | first1 =Anindya | year =2016 | title =Oxygen isotope in archaeological bioapatites from India: Implications to climate change and decline of Bronze Age Harappan civilization | journal =Scientific Reports | volume =6 | article-number =26555 | doi =10.1038/srep26555 | doi-access =free| pmid =27222033 | pmc =4879637 |bibcode=2016NatSR...626555S |last2=Mukherjee|first2=Arati Deshpande|last3=Bera|first3=M. K. | last4=Das|first4=B.|last5=Juyal |first5=Navin|last6=Morthekai |first6=P.|last7=Deshpande |first7=R. D.|last8=Shinde|first8=V. S.|last9=Rao|first9=L. S. | ref ={{harvid|Sarkar et al.|2016}}}} * {{cite journal | last1 =Shinde | first1 =Vasant | last2 =Green | first2 =Adam | last3 =Parmar | first3 =Narender | last4 =Sable |first4 =P. D. | year =2012 | title =Rakhigarhi and the Harappan Civilization: Recent Work and New Challenges | journal =Bulletin of the Deccan College Research Institute | volume =72/73 | pages =43–53 | jstor =43610687}} * {{Cite journal | last1 =Shinde | first1 =Vasant | date =17 October 2019| title =An Ancient Harappan Genome Lacks Ancestry from Steppe Pastoralists or Iranian Farmers | journal =Cell | language =en | volume =179 | issue =3 | pages =729–735.e10 | doi =10.1016/j.cell.2019.08.048 | issn =0092-8674 | pmc =6800651 | pmid =31495572 | last2 =Narasimhan | first2 =Vagheesh M. | last3 =Rohland | first3 =Nadin | last4 =Mallick | first4 =Swapan | last5 =Mah | first5 =Matthew | last6 =Lipson | first6 =Mark | last7 =Nakatsuka |first7 =Nathan | last8 =Adamski | first8 =Nicole | last9 =Broomandkhoshbacht | first9 =Nasreen | last10 =Ferry | first10 =Matthew |last11 =Lawson | first11 =Ann Marie | ref ={{harvid|Shinde et al.|2019}}}} *{{cite book | last1=Shinde | first1=Vasant | last2=Shin | first2=Dong Hoon | last3=Bhattacharyya | first3=Banani | title=New Perspectives on the Harappan Culture in Light of Recent Excavations at Rakhigarhi: 2011–2017, Volume 1: Bioarchaeological Research on the Rakhigarhi Necropolis: Symposium Proceedings of the 6th International Congress of The Society of South Asian Archaeology and Updated Scientific Research | publisher=Archaeopress Publishing Limited | year=2023 | isbn=978-1-80327-592-5 | url=https://books.google.com/books?id=DDfbEAAAQBAJ }} <!--V--> *{{cite journal | last1=Varma | first1=Supriya | last2=Menon | first2=Jaya | title=Was There a Temple under the Babri Masjid? Reading the Archaeological 'Evidence' | journal=Economic and Political Weekly | volume=45 | issue=50 | year=2010 | issn=0012-9976 | jstor=25764216 | pages=61–72 }} <!-- W --> * {{citation | last =Wright | first =Rita P. | year =2009 | author-link =Rita P. Wright | title =The Ancient Indus: Urbanism, Economy, and Society | publisher =Cambridge University Press | isbn =978-0-521-57219-4 | url =https://books.google.com/books?id=gAgFPQAACAAJ | access-date =29 September 2013 }} {{refend}} ; ৱেব উৎস {{reflist|group=web|refs= <!-- A --> <ref group=web name=Ahluwalia_2023_The_Print>{{cite web | last =Ahluwalia | first =Disha | date=6 March 2023 | title =Why are we digging Rakhigarhi a 9th time? This Harappan site is a gift that keeps giving |work=[[The Print]] | url=https://theprint.in/opinion/why-are-we-digging-rakhigarhi-a-9th-time-this-harappan-site-is-a-gift-that-keeps-giving/1420819/ |access-date=12 April 2023}}</ref> <ref group=web name="ambalaonline">{{Cite web|url=https://www.ambalaonline.in/city-guide/rivers-in-ambala|title=Rivers in Ambala, Markanda River Ambala, Tangri River Ambala|website=www.ambalaonline.in|access-date=17 April 2020}}</ref> <ref group=web name="ASI_1997-98">{{cite web|last=Archaeological Survey of|first=India|title=Indian Archaeology 1997-98|url=http://asi.nic.in/nmma_reviews/Indian%20Archaeology%201997-98%20A%20Review.pdf|website=Excavation at Rakhigarhi|publisher=Archaeological Survey of INdia|access-date=17 July 2012}}</ref> <!-- C --> <ref group=web name="Chopra_2010_IE">{{cite news | last =Chopra | first =Sanjeev | date =25 September 2010 | title =Overflowing Ghaggar, Tangri inundate some villages along Punjab-Haryana border | newspaper =The Indian Express | url =https://indianexpress.com/article/cities/chandigarh/overflowing-ghaggar-tangri-inundate-some-villages-along-punjabharyana-border/ | access-date=9 April 2017}}</ref> <!-- D --> <ref group=web name="Deswal_2015_The_Tribune">Deepender Deswal (2015), [https://www.tribuneindia.com/news/archive/haryana/rakhigarhi-site-being-plundered-due-to-lack-of-protection-67941 Rakhigarhi site being plundered due to lack of protection], The Tribune India, 16 April 2015.</ref> <ref group=web name="Deswal_2018_TTI">Deepender Deswal (2018), [https://web.archive.org/web/20210919044542/https://www.tribuneindia.com/news/haryana/harappan-site-in-hisar-draws-interest-of-archaeologists-313230 Harappan site in Hisar draws interest of archaeologists], The Tribune India, 18 September 2021.</ref> <!-- N --> <ref group=web name="Nath_2020_The_Hindu">Damini Nath (2020), [https://www.thehindu.com/news/national/at-haryanas-harappan-site-of-rakhigarhi-anxiety-trumps-history/article30926622.ece At Haryana's Harappan site of Rakhigarhi, anxiety trumps history], ''[[দ্য হিন্দু]]'', 27 February 2020.</ref> <!-- S --> <ref group=web name="Subramanian_2014_The_Hindu">{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/features/friday-review/history-and-culture/rakhigarhi-the-biggest-harappan-site/article5840414.ece | title =Rakhigarhi, the biggest Harappan site | newspaper =The Hindu | date =27 March 2014 | last1 =Subramanian|first1 =T. S.}}</ref> <ref group=web name="Subramian_2015_TheHindu">T.S. Subramanian (2015), {{cite news |title=Virtual Harappans to come alive |url=http://www.thehindu.com/news/national/other-states/virtual-harappans-to-come-alive/article7165745.ece |work=The Hindu|date=3 May 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190920201439/https://www.thehindu.com/news/national/other-states/virtual-harappans-to-come-alive/article7165745.ece |archive-date=20 September 2019}}</ref> }} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{Commons}} * [https://chopaltv.in/rakhigarhi-the-largest-harappan-site/ Rakhigarhi, the largest Harappan site] {{Dead link|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://synapse.koreamed.org/articles/ViewImage.php?fn=acb-51-200-g002_1049ACB&id=F2 Photo of the Rakhigarhi love birds buried together.] * [https://www.bbc.com/news/world-asia-india-46806084 BBC report with photo of the Rakhigarhi love birds buried together.] * [https://www.researchgate.net/profile/Veena_Mushrif/publication/289530799_Harappan_Interment_at_Rakhigrhi_Haryana/links/568f4e5208aeaa1481b05788.pdf 2015 ''Man and Environment'' Journal article on Rakhigarhi burials.] * [http://haryanasamvad.gov.in/store/document/HR%20%20Review%20JUNE%202015.pdf Haryana Samvad Newsletter: Detailed report on Rakhigarhi with color photographs, page 1-15.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160610004142/http://haryanasamvad.gov.in/store/document/HR%20%20Review%20JUNE%202015.pdf |date=10 June 2016 }} * {{cite web| title = Harappa's greatest centre sheds light on our today| url = http://www.sunday-guardian.com/artbeat/harappas-greatest-centre-sheds-light-on-our-today| date = 16 September 2012| work = The Sunday Guardian| access-date = 8 August 2013| archive-date = 4 July 2016| archive-url = https://web.archive.org/web/20160704174817/http://www.sunday-guardian.com/artbeat/harappas-greatest-centre-sheds-light-on-our-today| archivedate = 4 July 2016| archiveurl = https://web.archive.org/web/20160704174817/http://www.sunday-guardian.com/artbeat/harappas-greatest-centre-sheds-light-on-our-today| deadurl = yes}} [[শ্ৰেণী:সিন্ধু সভ্যতা]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতৰ পুৰাতাত্বিক ক্ষেত্ৰ]] [[শ্ৰেণী:হাৰিয়ানা]] 4mx8ll1obsh6d5avyxboo9rxohfd2is 0 140353 649302 648353 2026-11-03T09:00:58Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649302 wikitext text/x-wiki {{Infobox civilian attack | location = [[বাংলাদেশ]] | date = ১৩ – ১৯ অক্টোবৰ ২০২১ | target = [[বাংলাদেশত হিন্দুধৰ্ম|হিন্দু]] | type = [[সাম্প্ৰদায়িক হিংসা]], [[ধৰ্মীয় হিংসা]], [[ধ্বংসাত্মকতা]], [[সামাজিক বিশৃংখলতা]] | fatalities = ৮+ | injuries = ১৫০+ | perpetrators = [[ইছলামিক উগ্ৰবাদ|ইছলামিক উগ্ৰবাদী]] | numparts = ৪,০০০+ | motive = [[কোৰআন]] অপবিত্ৰ কৰা | convicted = ৪৫০ }} ২০২১ চনৰ ১৩ৰপৰা ১৯ অক্টোবৰলৈকে [[দুৰ্গা পূজা]] উৎসৱৰ সময়ত সমগ্ৰ [[বাংলাদেশ]]ত হিন্দু সম্প্ৰদায়ৰ বিৰুদ্ধে মুছলমান গোটে সাম্প্ৰদায়িক হিংসাৰ প্ৰৰোচনা কৰিছিল, এই ঘটনা এটা ভাইৰেল ভিডিঅ’ৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই [[কোৰআন]]ক মন্দিৰৰ মূৰ্তিৰ ভৰিৰ তলত ৰখা হৈছিল। সমগ্ৰ বাংলাদেশতে ৫০ টাতকৈও অধিক মন্দিৰ আৰু অস্থায়ী উপাসনাৰ ব্যৱস্থা ভাঙি পেলোৱা হয়।<ref name="tg16Oct2021" /> বাংলাদেশ চৰকাৰে বাংলাদেশৰ ৬৪খন প্ৰশাসনিক জিলাৰ ভিতৰত ২২খন জিলাত হিন্দু সম্প্ৰদায়ৰ ওপৰত হোৱা হিংসা দমন কৰিবলৈ [[সীমান্তৰক্ষী বাংলাদেশ বাহিনী]] মোতায়েন কৰে। সংঘৰ্ষ আৰু আক্ৰমণক লৈ আৰক্ষীয়ে কমেও ৪৫০ জন লোকক গ্ৰেপ্তাৰ কৰে। ২০২১ চনৰ ২০ অক্টোবৰলৈকে সমগ্ৰ দেশতে ৩ জন হিন্দু আৰু ৫ জন মুছলমানকে ধৰি কমেও ৮ জন লোকৰ মৃত্যু হৈছে।<ref>{{cite news |date=15 October 2021 |script-title=bn:কুমিল্লার পূজামণ্ডপে কোরআন রাখার সাথে জড়িত এক ব্যক্তিকে শনাক্ত করা হয়েছে: পুলিশ |url=https://www.bbc.com/bengali/news-58982999 |newspaper=[[BBC Bangla]] |language=bn |access-date=20 October 2021 |archive-date=20 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211020193453/https://www.bbc.com/bengali/news-58982999 |url-status=live }}</ref><ref name="tg16Oct2021">{{cite news |date=16 October 2021 |title=Seven dead after violence erupts during Hindu festival in Bangladesh |url=https://www.theguardian.com/world/2021/oct/16/four-die-after-violence-erupts-at-hindu-festival-in-bangladesh |access-date=5 September 2022 |archive-date=15 February 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220215102851/https://www.theguardian.com/world/2021/oct/16/four-die-after-violence-erupts-at-hindu-festival-in-bangladesh |url-status=live }}</ref> ২৪ অক্টোবৰত এই সংঘৰ্ষৰ সময়ত আহত হোৱা আৰু এজন হিন্দু লোকৰ ঢাকাত চিকিৎসাধীন অৱস্থাত মৃত্যু হয়।<ref>{{Cite news |title=Cumilla Hindu temple attack victim dies in Dhaka |url=https://bdnews24.com/bangladesh/cumilla-hindu-temple-attack-victim-dies-in-dhaka |access-date=4 September 2022 |work=[[bdnews24.com]] |archive-date=4 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220904220833/https://bdnews24.com/bangladesh/cumilla-hindu-temple-attack-victim-dies-in-dhaka |url-status=live }}</ref><ref name="tg16Oct2021" /> ==পৃষ্ঠভূমি== বাংলাদেশৰ জনসংখ্যাৰ ৭.৯% হিন্দু।<ref name="aj18Oct2021">{{cite news |title=Two Hindu men killed, temples vandalised in Bangladesh violence |url=https://www.aljazeera.com/news/2021/10/18/bangladesh-hindus-men-killed-temples-vandalised-religious-violence |publisher=[[Al Jazeera]] |date=18 October 2021}}</ref> বাংলাদেশৰ হিন্দু সংখ্যালঘু লোকে ২০২১ চনৰ অক্টোবৰৰ দ্বিতীয় সপ্তাহত হিন্দু সম্প্ৰদায়ৰ সৰ্ববৃহৎ ধৰ্মীয় উৎসৱৰ বাবে প্ৰস্তুতি চলাইছিল। প্ৰতি বছৰৰ দৰে সমগ্ৰ দেশতে পূজা-অৰ্চনাৰ অস্থায়ী ব্যৱস্থা স্থাপন কৰা হৈছিল। ১৩ অক্টোবৰৰ পুৱা কমিলা জিলাৰ এটা অস্থায়ী মন্দিৰৰপৰা [[কোৰআন]]ক বদনাম কৰাৰ অভিযোগ উত্থাপন হৈছিল, যেতিয়া ছ’চিয়েল মিডিয়া প্লেটফৰ্মৰ জৰিয়তে কোৰআনৰ প্ৰতিলিপি এটা মূৰ্তিৰ কোলাত পোৱাৰ খবৰ প্ৰচাৰ হৈছিল। তাৎক্ষণিক প্ৰতিক্ৰিয়া স্বৰূপে চৰকাৰে ৰাইজক শান্ত হ’বলৈ আহ্বান জনোৱাৰ লগতে ঘটনাৰ তদন্ত কৰিবলৈ আৰক্ষীক নিৰ্দেশ দিয়ে। কিন্তু এই প্ৰতিবেদন প্ৰচাৰ হোৱাৰ কিছুসময়ৰ পাছতে কমিলাৰ স্থানীয় মন্দিৰত ক্ষুব্ধ জনসাধাৰণে আক্ৰমণ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। অতি সোনকালেই বাংলাদেশৰ আন আন জিলাতো এই ধৰ্মীয় উত্তেজনা বিয়পি পৰে। কিছুদিন পাছত ১৩ অক্টোবৰত কমিলাৰ নানুৱা দিঘিৰ পাৰ পূজা মণ্ডপত [[কোৰআন]]ৰ প্ৰতিলিপি মূৰ্তিটোৰ কোলাত ৰখাৰ অপৰাধত ইকবাল হোছেইন নামৰ এজন মুছলমান লোকক আৰক্ষীয়ে গ্ৰেপ্তাৰ কৰে।<ref>{{cite news |url=https://www.dhakatribune.com/bangladesh/nation/2021/10/20/police-man-who-placed-the-quran-on-a-puja-idol-identified |title=Police: Comilla resident Iqbal placed the Quran on a Puja idol |work=[[Dhaka Tribune]] |date=20 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211020155313/https://www.dhakatribune.com/bangladesh/nation/2021/10/20/police-man-who-placed-the-quran-on-a-puja-idol-identified |archive-date=20 October 2021}}</ref> ===মৃত, আহত আৰু মন্দিৰত আক্ৰমণৰ সাৰাংশ=== ২২ অক্টোবৰৰ ভিতৰত কমেও ৩ জন হিন্দু নিহত হোৱাৰ খবৰ পোৱা গৈছিল, আৰু কমেও ১৫০ জনতকৈ অধিক লোক আহত হৈছিল। কমেও ৮০টা মন্দিৰ (২০০টা [[মণ্ডপ]]) জনসাধাৰণৰ আক্ৰমণৰ ফলত ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়। কমেও ৪,০০০ লোকৰ বিৰুদ্ধে অভিযোগ উত্থাপন কৰা হয় আৰু ৪০০ লোকক আৰক্ষীয়ে আটক কৰে।<ref name="aj18Oct2021"/> ==হিন্দু মন্দিৰ আৰু সংখ্যালঘু জনগোষ্ঠীৰ ওপৰত আক্ৰমণ== [[বাংলাদেশ]]ৰ কমেও এক ডজন জিলাত অধিকাংশই দক্ষিণ অঞ্চলৰ, মন্দিৰ, ঘৰ, সংখ্যালঘু লোকৰ দোকানত আক্ৰমণ, সামগ্ৰী লুণ্ঠন, হত্যাৰ বাতৰি নথিভুক্ত কৰা হৈছিল, য’ত [[কমিলা জিলা|কমিলা]], [[চান্দপুৰ]], [[নোৱাখালি]], [[চট্টগ্ৰাম]], [[বান্দৰবন]], [[কক্স বজাৰ]], [[নৰশ্বিংডি]] আৰু [[গাজীপুৰ]] আদি জিলাৰ ভিতৰত আছিল। ===কমিলা=== কমিলা জিলাৰপৰা আৰম্ভ হোৱা এই ঘটনাত ১৩ অক্টোবৰৰপৰা ১৬ অক্টোবৰলৈ বিভিন্ন মন্দিৰলৈ আক্ৰমণ বিয়পি গৈছিল। ননুৱা দিঘিৰ পাৰ আৰু চান্দমনি কালী মন্দিৰৰ দুৰ্গা পূজা স্থান অঞ্চলজুৰি [[কোৰআন]]ক হেয়জ্ঞান কৰাৰ উৰাবাতৰি বিয়পি পৰাৰ পাছতে আক্ৰমণকাৰীৰ লক্ষ্য হৈ পৰে। সোতৰবছৰীয়া হিন্দু যুৱক দিলীপ দাসৰ চিকিৎসালয়ত মৃত্যু হয়।<ref name="tg16Oct2021"/> ===চান্দপুৰ=== চান্দপুৰত আৰক্ষীয়ে শোভাযাত্ৰা কৰি জিলাখনৰ কোনোবা দুৰ্গা পূজাৰ স্থানত আক্ৰমণ চলাই আগুৱাই অহা ক্ষুব্ধ জনসাধাৰণৰ ওপৰত গুলীচালনা কৰে, ১৩ অক্টোবৰত কমেও ৪ জন লোকৰ মৃত্যু হয়।<ref>{{cite news |date=19 October 2021 |script-title=bn:ফেসবুকে 'আন্দোলনেৰ' ডাক, এৰপৰ মিছিল–হামলা |url=http://www.prothomalo.com/bangladesh/ফেসবুকে-আন্দোলনেৰ-ডাক-এৰপৰ-মিছিলহামলা |work=[[Prothom Alo]] |language=bn |access-date=24 October 2021}} {{Dead link|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ছাত্ৰ লীগৰ হাজিগঞ্জ পৌৰসভা শাখাৰ সদস্য আৰিয়ান ছাজ্জাদ আৰু স্থানীয় আৱামি লীগৰ নেত্ৰী শ্বাহিদা বেগমৰ পুত্ৰ হৃদয় হাছান জাহিদে<ref name="ds20Oct2021">{{cite news |date=20 October 2021 |title=Hajiganj mayhem began with Facebook post like previous incidents of communal violence |url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/crime-justice/news/pattern-always-the-same-2202321 |work=[[The Daily Star (Bangladesh)]] |access-date=24 October 2021 |archive-date=24 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211024040638/https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/crime-justice/news/pattern-always-the-same-2202321 |url-status=live }}</ref> কমিলাত "কোৰআনৰ অপৱিত্ৰ"ৰ প্ৰতিবাদত স্থানীয় মুছলমানসকলক হিন্দুসকলৰ মন্দিৰ আৰু মণ্ডপত আক্ৰমণ চলাবলৈ পৰামৰ্শ দিছিল। পোষ্টবোৰৰ পিছত গোট খাই অলপ সময়ৰ প্ৰতিবাদৰ অন্তত হিন্দু মন্দিৰ আৰু মণ্ডপবোৰত আক্ৰমণ চলায়।<ref name="ds20Oct2021"/> ===বান্দৰবন=== স্থানীয় আৱামী লীগৰ নেতাৰ নেতৃত্বত ১৪ অক্টোবৰত বান্দৰবনৰ লামা অঞ্চলত হিন্দূৰ মালিকানাধীন মন্দিৰ আৰু প্ৰতিষ্ঠানত ক্ষুব্ধ ৰাইজে আক্ৰমণ চলাইছিল। লামা কেন্দ্ৰীয় হৰি মন্দিৰত "কোৰআনক হেয়জ্ঞান" কৰাৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ কৰা ক্ষুব্ধ জনসাধাৰণৰ সমাৱেশৰপৰা আক্ৰমণ কৰা হয়। লগতে লামা বজাৰ এলেকাত হিন্দু লোকৰ দোকানত আক্ৰমণ কৰে। স্থানীয় আৰক্ষী বিষয়াসকলৰ মতে, লামা উপাজিলা আৱামী লীগৰ সাধাৰণ সম্পাদক জাহিৰুল ইছলামে মন্দিৰত আক্ৰমণ আৰম্ভ কৰাৰ পূৰ্বে গোটটোক সম্বোধন কৰিছিল।<ref>{{cite news |date=16 October 2021 |title=Attack, Vandalism in Bandarban |url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/news/friends-became-strangers-the-blink-eye-2199336 |newspaper=[[The Daily Star (Bangladesh)|The Daily Star]] |access-date=16 October 2021}}</ref> ===নোৱাখালি=== শুকুৰবাৰে বাংলাদেশৰ নোৱাখালিৰ বেগমগঞ্জৰ চৌমুহানীত আক্ৰমণৰ পিছত শনিবাৰে মন্দিৰৰ কাষৰ পুখুৰীৰপৰা এজন হিন্দু লোকৰ মৃতদেহ উদ্ধাৰ কৰা হয়।<ref>{{Cite news |last=Kundu |first=Indrajit |date=16 October 2021 |title=Devotee's body recovered day after attack on ISKCON temple in Bangladesh's Noakhali |url=https://www.indiatoday.in/world/story/bangladesh-noakhali-iskcon-temple-attack-devotee-body-found-pranta-chandra-das-1865517-2021-10-16 |access-date=17 October 2021 |work=[[India Today]] |language=en}}</ref> বুধবাৰে কমিলাত পূজা মণ্ডপত কোৰআন গ্ৰহণ কৰাৰ পাছত কমিলা আৰু চান্দপুৰকে ধৰি দেশৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত মন্দিৰ আৰু পূজা মণ্ডপত সংঘটিত আক্ৰমণ আৰু হিংসাত ছয়জন লোক নিহত হয়।<ref>{{Cite news |title=Anti-Hindu violence in Bangladesh: After attack on Noakhali temple, ISKCON asks PM Modi to talk to Hasina |url=https://timesofindia.indiatimes.com/videos/news/anti-hindu-violence-in-bangladesh-after-attack-on-noakhali-temple-iskcon-asks-pm-modi-to-talk-to-hasina/videoshow/87063606.cms |access-date=17 October 2021 |work=[[The Times of India]] |language=en |archive-date=16 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211016165850/https://timesofindia.indiatimes.com/videos/news/anti-hindu-violence-in-bangladesh-after-attack-on-noakhali-temple-iskcon-asks-pm-modi-to-talk-to-hasina/videoshow/87063606.cms |url-status=live }}</ref> আৰক্ষীয়ে জনোৱা মতে, শুকুৰবাৰে নোৱাখালী জিলাৰ বেগমগঞ্জত পূজা মণ্ডপত আক্ৰমণ কৰি অগ্নিসংযোগ কৰাৰ লগতে আন এটা মন্দিৰৰ ভিতৰত মূৰ্তি ভাঙি লণ্ডভণ্ড কৰে। স্থানীয় হিন্দু সম্প্ৰদায়ৰ নেতাসকলে দাবী কৰে যে পুখুৰীত যিজন লোকৰ মৃতদেহ উদ্ধাৰ হয়, তেওঁ আগদিনাৰ আক্ৰমণত নিহত হয়। এই আক্ৰমণত আন তিনিজন গুৰুতৰভাৱে আহত হৈ চিকিৎসালয়ত চিকিৎসাধীন হৈ আছে। আগদিনা নোৱাখালিৰ বেগমগঞ্জৰ চৌমুহানীত সংঘটিত হোৱা সংঘৰ্ষত এজন লোক নিহত হোৱা বুলি আৰক্ষীয়ে পূৰ্বে নিশ্চিত কৰিছিল। কিন্তু সেইদিনা ৰাতিপুৱা চৌমুহানীৰ ইস্কন মন্দিৰৰ গাতে লাগি থকা পুখুৰীটোত যেতিয়া আন এটা মৃতদেহ ওপঙি উঠিল, তেতিয়া মন্দিৰৰ মানুহে তেওঁক চিনি পালে। ইস্কন<ref>{{Cite news |date=16 October 2021 |title=Bangladesh: ISKCON temple vandalised, 1 killed in fresh violence in Noakhali |url=https://www.livemint.com/news/world/bangladesh-iskcon-temple-vandalised-1-killed-in-fresh-violence-in-noakhali-11634355066468.html |access-date=17 October 2021 |work=mint |language=en |archive-date=17 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211017023359/https://www.livemint.com/news/world/bangladesh-iskcon-temple-vandalised-1-killed-in-fresh-violence-in-noakhali-11634355066468.html |url-status=live }}</ref> চিট্টগঙৰ সংমণ্ডল সম্পাদক চিন্ময় কৃষ্ণদাস ব্ৰহ্মচাৰীয়ে কয় যে উদ্ধাৰ হোৱা মৃতদেহটো প্ৰান্ত চন্দ্ৰ দাসৰ। সংঘৰ্ষৰ পিছৰেপৰা তেওঁ সন্ধানহীন হৈ আছিল। "আমি ল'ৰাটোক বিচাৰি নাপালোঁ। আমি ৰাতি পুখুৰীতো বহুত বিচাৰিলোঁ। যিহেতু ইতিমধ্যে তেওঁক তীব্ৰ প্ৰহাৰ কৰা হৈছিল সেয়েহে ল’ৰাটোক আঘাত কৰি হত্যা কৰা হৈছিল। ৰাতিপুৱা তেওঁৰ মৃতদেহ উদ্ধাৰ হৈছিল। আৰক্ষী আৰু অগ্নিনিৰ্বাপক বাহিনীয়ে আহি উদ্ধাৰ কৰিছিল।" - দাস ডাঙৰীয়াই কয়। মৃতদেহটো উদ্ধাৰ হোৱাৰ পিছতে ৰাজপথলৈ ওলাই আহি প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰে হিন্দু সম্প্ৰদায়ৰ লোকে। ===গাজীপুৰ=== কাশিমপুৰ বজাৰৰ পালপাৰা শ্ৰী শ্ৰী ৰাধা গোবিন্দ মন্দিৰৰ পৰিচালনা সমিতিৰ সভাপতি তথা কাশিমপুৰ পূজা উদ্‌যাপন সমিতিৰ সভাপতি বাবুল ৰুদ্ৰই কয় যে বৃহস্পতিবাৰে পুৱা ৮ বজাৰ পিছত যেতিয়া মন্দিৰত উপাসকসকলে উপাসনা কৰি আছিল তেতিয়া হঠাতে ‘শ শ লোকে’ লক্ষ্মীক লাঠিৰে আক্ৰমণ কৰিছিল। অসুৰৰ মূৰ্তি ভাঙি গুচি যায়। ইয়াৰ ফলত অঞ্চলটোত আতংকৰ সৃষ্টি হয়। ইয়াৰ পূৰ্বে পুৱা প্ৰায় ৬ বজাত 'তিনিশৰো অধিক লোকে' কাশিমপুৰ পাছিম্পাৰা অঞ্চলৰ ব্যৱসায়ী সুবল দাসৰ পৰিয়ালৰ মন্দিৰ আৰু স্থানীয় পালপাৰা নমাবজাৰ ৰাজহুৱা মন্দিৰ, উপ আৰক্ষী আয়ুক্ত জাকিৰ হাছানক আক্ৰমণ কৰে।<ref>{{Cite news |date=14 October 2021 |title=Hindu temples attacked, idols vandalized in Gazipur, Bandarban |url=https://www.dhakatribune.com/bangladesh/nation/2021/10/14/hindu-temples-idols-vanadalized-in-gazipur-20-held |access-date=17 October 2021 |work=[[Dhaka Tribune]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20211014100223/https://www.dhakatribune.com/bangladesh/nation/2021/10/14/hindu-temples-idols-vanadalized-in-gazipur-20-held |archive-date=14 October 2021}}</ref> ===চট্টগ্ৰাম=== শুকুৰবাৰে (১৫ অক্টোবৰ) শুকুৰবাৰৰ নামাজৰ পিছত মানুহে আণ্ডাৰকিলা শ্বাহী জামে মছজিদৰপৰা ওলাই আহি কাষৰীয়া জেএমচেন হলৰ গেট ভাঙিবলৈ চেষ্টা কৰে।<ref>{{Cite news |date=15 October 2021 |title=Durga Puja venue attacked in Chittagong |url=https://www.dhakatribune.com/bangladesh/nation/2021/10/15/durga-puja-venue-attacked-in-chittagong |access-date=17 October 2021 |work=[[Dhaka Tribune]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20211015104520/https://www.dhakatribune.com/bangladesh/nation/2021/10/15/durga-puja-venue-attacked-in-chittagong |archive-date=15 October 2021}}</ref> পূজা কমিটীয়ে বেনাৰখন ভাঙি মূৰ্তিটোৰ ওপৰত শিলগুটি নিক্ষেপ কৰাৰ অভিযোগো উত্থাপন কৰে। প্ৰত্যক্ষদৰ্শীয়ে জনোৱা মতে, কমিলা কাণ্ডৰ প্ৰতিবাদত শুকুৰবাৰৰ নামাজৰ অন্তত আণ্ডাৰকিলা শ্বাহী জামে মছজিদৰ গেটত একাংশ উপাসক সমবেত হয়। তাৰপৰা তেওঁলোকে জে এমচেন হলৰফালে খোজ দিয়ে। যদিও চুকটোত ট্ৰেফিক পুলিচৰ কৰ্ডন আছিল, তথাপি তেওঁলোকে সেইটো ভাঙি আগবাঢ়িল। জেএমচেন হলৰ চৌহদৰ মূল গেটখন ইতিমধ্যে বন্ধ হৈ থকাৰ বাবে তেওঁলোকে গেটখন ভাঙিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল।<ref>{{Cite news |date=16 October 2021 |title=Six-hour hartal observed in Chittagong protesting attack on Durga Puja venue |url=https://www.dhakatribune.com/bangladesh/2021/10/16/six-hour-hartal-observed-in-chittagong-protesting-attack-on-durga-puja-venue |access-date=17 October 2021 |work=[[Dhaka Tribune]] |archive-date=17 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211017073851/https://www.dhakatribune.com/bangladesh/2021/10/16/six-hour-hartal-observed-in-chittagong-protesting-attack-on-durga-puja-venue |url-status=live }}</ref> এই সময়ত তেওঁলোকে ভিতৰত শিলগুটি দলিয়াই পূজাৰ বাবে পথ আৰু চাৰিওফালৰ দেৱালত ওলমি থকা বিভিন্ন বেনাৰ ভাঙি পেলালে। জে এমচেন হলৰ পূজা মণ্ডপত বিভিন্ন বয়সৰ মহিলাসকলে পানীয়, তেল আৰু সিন্দূৰেৰে দেৱীক বিদায় দিবলৈ সাজু হৈছিল। বাহিৰত যেতিয়া হুলস্থূল আৰম্ভ হ’ল, তেতিয়া তেওঁলোকৰ মাজত আতংকৰ সৃষ্টি হ’ল। আৰক্ষীৰ আৰক্ষী সদস্যই চকুলোৰ গোলাটো ছত্ৰভংগ দি আক্ৰমণকাৰীক ছত্ৰভংগ দিয়ে। এই সময়তে আক্ৰমণকাৰী পলায়ন কৰে। চট্টগ্ৰাম মহানগৰ পূজা উদ্‌যাপন পৰিষদৰ সভাপতি আশীস ভট্টাচাৰ্যই সাংবাদিকৰ আগত কয়, ‘প্ৰতি বছৰে পুৱা ১১ বজাৰপৰা বিসৰ্জনৰ কাম আৰম্ভ হয়। এইবাৰ চৰকাৰে নিৰ্দেশ দিছিল যে দুপৰীয়া ডেৰ বজাৰ পিছত পূজা মণ্ডপত প্ৰাৰ্থনা কৰাৰ বাবে ওলাই যাব লাগে। সেইবাবেই আমি মণ্ডপত ধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি কৰিবলৈ অপেক্ষা কৰি আছিলোঁ। ঠিক সময়ত আমাক ইয়াত আক্ৰমণ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite news |date=15 October 2021 |title=Chittagong puja mandap attack: Immersion resumed after 4-hour suspension |url=https://www.dhakatribune.com/bangladesh/nation/2021/10/15/chittagong-puja-mandap-attack-immersion-resumed-after-4-hour-suspension |access-date=17 October 2021 |work=[[Dhaka Tribune]] |archive-date=17 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211017073849/https://www.dhakatribune.com/bangladesh/nation/2021/10/15/chittagong-puja-mandap-attack-immersion-resumed-after-4-hour-suspension |url-status=live }}</ref> আণ্ডাৰকিলা অঞ্চলত উলিওৱা শোভাযাত্ৰাৰপৰা উদ্যমী দল এটাই জে এম সেন হল পূজা মণ্ডপক লক্ষ্য কৰি ইটা-বটল নিক্ষেপ কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰে। প্ৰত্যক্ষদৰ্শীয়ে জনোৱা মতে, গোটটোৱে মণ্ডপটো থকা মন্দিৰটোত ইটাৰ টুকুৰা নিক্ষেপ কৰি ভাঙি লণ্ডভণ্ড কৰিবলৈ চেষ্টা কৰাৰ সময়তে আৰক্ষীয়ে তেওঁলোকক খেদি পঠিয়ায় আৰু আইন প্ৰয়োগকাৰী আৰু উগ্ৰপন্থীৰ মাজত সংঘৰ্ষৰ সৃষ্টি কৰে। জুমআহৰ নামাজৰ পিছত শোভাযাত্ৰা উলিয়াই অনা আক্ৰমণকাৰীক ছত্ৰভংগ দিবলৈ আৰক্ষীয়ে শূন্যলৈ গুলীচালনা কৰাৰ লগতে কন্দুৱা গেছৰ প্ৰয়োগ কৰে। আৰক্ষীয়ে কয় যে তেওঁলোকে সেই স্থানৰপৰাই প্ৰায় ৫০ জন প্ৰতিবাদকাৰীক আটক কৰে।<ref>{{cite news |date=19 October 2021 |title=Violence, vandalism in districts: Man killed in Noakhali; home minister warns perpetrators |url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/crime-justice/news/violence-vandalism-districts-man-killed-noakhali-home-minister-warns-perpetrators-2199106 |newspaper=[[The Daily Star (Bangladesh)|The Daily Star]] |access-date=19 October 2021 |archive-date=19 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211019100315/https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/crime-justice/news/violence-vandalism-districts-man-killed-noakhali-home-minister-warns-perpetrators-2199106 |url-status=live }}</ref> ===কক্স বজাৰ=== বুধবাৰে (১৩ অক্টোবৰ) সন্ধিয়া এটা শোভাযাত্ৰাৰ সৈতে উগ্ৰপন্থী দুষ্কৃতিকাৰীৰ দলে পেকুৱা উপাজিলাৰ সদৰ ইউনিয়নৰ বিশ্বাস পাৰাৰ পূজা মণ্ডপত উচটনিমূলক শ্লোগানেৰে আক্ৰমণ কৰে। এই খবৰ পোৱাৰ পিছতে আৰক্ষীয়ে সেই স্থানত উপস্থিত হৈ আক্ৰমণকাৰীক খেদি পঠিয়ায়। পৰিস্থিতি নিয়ন্ত্ৰণ কৰিবলৈ আৰক্ষীয়ে শূন্যলৈ গুলীচালনা কৰে। এটা সময়ত আক্ৰমণকাৰীয়ে পলায়ন কৰাৰ সময়তে আশে-পাশে থকা হিন্দু সমাজৰ কেইবাটাও ঘৰ ভাঙি লণ্ডভণ্ড কৰে। এই ঘটনাৰ পিছত নিশা পেকুৱাৰ বিভিন্ন অঞ্চলত উগ্ৰপন্থীয়ে বিভিন্ন শোভাযাত্ৰা উলিয়াইছিল। এই শোভাযাত্ৰাৰপৰা শিলখালীৰ কছাৰী মুৰা শিল পাৰা আৰু মগনামাৰ শিল পাৰাকে ধৰি বিভিন্ন অঞ্চলৰ হিন্দুসকলৰ পূজা মণ্ডপ আৰু ঘৰ ভাঙি জুই লগাই দিয়া হয়। জিলা পূজা উদ্‌যাপন পৰিষদৰ তথ্য অনুসৰি পেকুৱাত উগ্ৰপন্থীয়ে ছটা পূজা মণ্ডপ আৰু ৩০টা ঘৰ ভাঙি পেলোৱাৰ লগতে এটা ঘৰত জুই লগাইছে। ===মৌলৱীবজাৰ=== কমলগঞ্জ উপজিলা পূজা উদ্‌যাপন সমিতিৰ সাধাৰণ সম্পাদক শ্যামল চন্দ্ৰ দাসে কয় যে বুধবাৰে নিশা ৮:৩০ বজাৰপৰা ১০:৩০ বজাৰ ভিতৰত মুইদিবজাৰ মইদৈল পূজা মণ্ডপত এদল লোকে আক্ৰমণ কৰি মূৰ্তিটো ভাঙি লণ্ডভণ্ড কৰে। ইয়াৰ উপৰি বাসুদেৱপুৰ পূজা মণ্ডপৰ তোৰণ আৰু বৈদ্যুতিক লাইট, পতনুষাৰ ইউনিয়নৰ বৃন্দাবনপুৰ জগন্নাথ জিঅ’ৰ আখৰা পূজা মণ্ডপ আৰু বৈৰাগীৰ চ’ক পাব্লিক পূজা মণ্ডপৰ ভাঙি-ছিঙি ভাঙি পেলোৱাৰ লগতে মুন্সীবাজাৰ ইউনিয়ন পৰিষদৰ সদস্য, সুনীল মালাকাৰ আৰু ৰেজাউল কৰিম নোমানে ৰামপুৰ পাব্লিক পূজা মণ্ডপ আৰু নাৰায়ণখেত শব্দাকাৰ একাডেমীৰ দুৱাৰত ভাঙি পেলোৱাৰ কথা জানিবলৈ দিয়ে পূজা মণ্ডপকো ভাঙি পেলোৱা হৈছিল।<ref>{{Cite news |title=Attack on Hindu houses in Sunamganj: Prime accused held in Moulvibazar |url=https://www.unb.com.bd/category/Bangladesh/attack-on-hindu-houses-in-sunamganj-prime-accused-held-in-moulvibazar/66346 |access-date=17 October 2021 |work=[[United News of Bangladesh]] |language=en}}</ref> কমলগঞ্জ উপাজিলা পৰিষদৰ উপাধ্যক্ষ ৰামভজন কৈৰীয়ে কামাৰচৰা চাহবাগিছা পূজামণ্ডপত মূৰ্তিটো ভাঙি-ছিঙি ক্ষতিসাধন সংঘটিত হোৱাটো নিশ্চিত কৰে। মৌলৱীবজাৰ জিলা পূজা উদ্‌যাপন পৰিষদৰ নেতা জাহৰ তাৰাফদাৰে কয় যে কমলগঞ্জৰ ছটা মন্দিৰ আৰু কুলাউৰাৰ আন দুটা ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানত আক্ৰমণ কৰা হৈছে। "কমলগঞ্জত ভঙা মন্দিৰ দুটাৰ ভিতৰত এটাত সুকীয়া ঠাইত পাত্ৰ ৰাখি দেৱীৰ নৱমী পূজাহে কৰা হ’ব। অৱশ্যে এই মুহূৰ্তত জিলাখনৰ পৰিস্থিতি শান্ত।" কমলগঞ্জ উপাজিলা নিৰ্বাহী বিষয়া আশ্বেকুল হকে কয়, "আমি সকলো ঠাই পৰিদৰ্শন কৰি আছোঁ। পৰিস্থিতি নিয়ন্ত্ৰণত আছে। বৃহস্পতিবাৰে পুৱাৰেপৰা পূজা মণ্ডপাৰ নিৰাপত্তা প্ৰদানৰ বাবে বিজিবি মোতায়েন কৰা হৈছে। একে সময়তে শান্তিপূৰ্ণভাৱে পূজা চলাবলৈ বৃহৎসংখ্যক আৰক্ষী মোতায়েন কৰা হৈছে।" ===ফেনি=== ১৬ অক্টোবৰত ফেনীত দুৰ্গা পূজা উৎসৱৰ সময়ত হিন্দু সম্প্ৰদায়ৰ ওপৰত দেশজোৰা আক্ৰমণৰ প্ৰতিবাদত জিলাখনৰ হিন্দু বাসিন্দাৰ এটা দলে স্থানীয় হিন্দু সম্প্ৰদায় আৰু মুছলমানৰ মাজত সংঘৰ্ষৰ সৃষ্টি কৰে। এই সংঘৰ্ষত দুয়োটা সম্প্ৰদায়ৰ প্ৰায় এক ডজন লোক আহত হয়।<ref>{{cite news |date=16 October 2021 |title=Violent clashes leave scores injured in Feni amid communal tension |url=https://bdnews24.com/bangladesh/violent-clashes-leave-scores-injured-in-feni-amid-communal-tension |newspaper=[[bdnews24.com]] |access-date=17 October 2021}}</ref> ===কিশোৰগঞ্জ=== কিশোৰগঞ্জ জিলাৰ কৰিমগঞ্জ উপাজিলাৰ কালী মন্দিৰৰ মূৰ্তি ১৫ অক্টোবৰত ভাঙি পেলোৱা হয়।<ref>{{cite news |title=Hate spiral must end |url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/news/hate-spiral-must-stop-2200026 |work=[[The Daily Star (Bangladesh)]]|date=17 October 2021 |access-date=20 June 2024 |archive-date=20 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240620024714/https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/news/hate-spiral-must-stop-2200026 |url-status=live }}</ref> ===ৰংপুৰ=== [[File:Communal violence in Pirganj.jpg|thumb|right|property damage to by communal violence in Pirganj]] ১৭ অক্টোবৰত ৰংপুৰৰ পীৰগঞ্জ উপজিলাৰ দিয়ে স্থানীয় হিন্দু ল'ৰা এজনে [[কাবা]]ত কৰা কথিত পোষ্ট ভাইৰেল হোৱাৰ পিছত প্ৰায় ডজন হিন্দু মালিকানাধীন ঘৰত জুই লগাই।<ref>{{cite news |date=17 October 2021 |title=Hindu houses set on fire in Rangpur following Facebook post |url=https://www.newagebd.net/article/152086/hindu-houses-set-on-fire-in-rangpur-following-facebook-post |newspaper=[[New Age (Bangladesh)]] |access-date=18 October 2021 |archive-date=17 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211017201204/https://www.newagebd.net/article/152086/hindu-houses-set-on-fire-in-rangpur-following-facebook-post |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211017201204/https://www.newagebd.net/article/152086/hindu-houses-set-on-fire-in-rangpur-following-facebook-post |archivedate=17 October 2021 |deadurl=yes }}</ref> স্থানীয় বাংলাদেশ ছাত্ৰ লীগৰ নেতাসকলে এই পোষ্টটোৱে পৱিত্ৰ স্থানটোক হেয়জ্ঞান কৰি ঘৰবোৰ ভাঙি পেলোৱা, জুই লগাই আৰু অগ্নিনিৰ্বাপক বাহিনীৰ লোকসকলক জুই নিৰ্বাপন কৰাত বাধা দিয়াৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰে।<ref name="ds23Oct2021">{{cite news |date=23 October 2021 |title=Pirganj Communal Violence: BCL man sparked the blaze |url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/crime-justice/news/pirganj-communal-violence-bcl-man-sparked-the-blaze-2204896 |newspaper=[[The Daily Star (Bangladesh)]]|access-date=24 October 2021 |archive-date=23 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211023215043/https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/crime-justice/news/pirganj-communal-violence-bcl-man-sparked-the-blaze-2204896 |url-status=live }}</ref> পিছত পোহৰলৈ আহিল যে, ৰংপুৰৰ কাৰ্মাইকেল কলেজৰ দৰ্শন বিভাগৰ ছাত্ৰ লীগৰ উপ-সভাপতি চৈকাত মণ্ডলৰ এজন স্থানীয় হিন্দূৰ সৈতে ব্যক্তিগত সংঘাত হৈছিল, যাক পৰিতোষ সৰকাৰ বুলি চিনাক্ত কৰা হৈছে। দেশজোৰা সাম্প্ৰদায়িক হিংসাৰ সময়ত বাংলাদেশ ছাত্ৰ লীগৰ ছাইকাত আৰু তেওঁৰ অনুগামীসকলে স্থানীয় মছজিদৰ ইমামৰ সৈতে সহযোগিতা কৰি স্থানীয় মুছলমান জনসাধাৰণক অঞ্চলটোৰ হিন্দু গাঁওসমূহত আক্ৰমণ চলাবলৈ উচটনি দিছিল।<ref name="ds23Oct2021"/> ==চৰকাৰী সঁহাৰি== ১৭ অক্টোবৰত বাংলাদেশ আৰক্ষীয়ে হিংসাৰ সৈতে জড়িত ৪,০০০ৰো অধিক সন্দেহযুক্ত লোকৰ বিৰুদ্ধে গোচৰ তৰে।<ref name="ht18Oct2021"/> কিন্তু ২০২১ চনৰ অক্টোবৰ মাহত দুৰ্গা পূজা উৎসৱৰ সময়ত হিন্দু সম্প্ৰদায়ৰ ওপৰত সংঘটিত হোৱা সাম্প্ৰদায়িক আক্ৰমণৰ সন্দৰ্ভত বাংলাদেশৰ উচ্চ ন্যায়ালয়ে নিৰ্দেশ দিয়া ন্যায়িক তদন্তত ২০২২ চনৰ ৩০ জানুৱাৰীত বাংলাদেশৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ে স্থগিত ৰাখিছিল। ইয়াৰ উপৰি ন্যায়াধীশ জে বি এম হাছানৰ নেতৃত্বত উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ বিচাৰপীঠে ছখন জিলাৰ সম্প্ৰদায়ৰ ওপৰত আক্ৰমণৰ সৈতে জড়িত এখন আবেদন নিষ্পত্তি কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হয়। ন্যায়াধীশ হাছান ফায়েজ ছিদ্দিকীৰ নেতৃত্বত ছয়জন ন্যায়াধীশৰ আপীলকাৰী সংস্থাই এই নিৰ্দেশ গৃহীত কৰিছে। ৰিট আবেদনকাৰীৰ অধিবক্তা সুব্ৰত চৌধুৰীয়ে স্থগিতাদেশৰ আদেশত আপত্তি কৰি কয় যে, "যোৱা বছৰৰ দুৰ্গা পূজাৰ সময়ত স্থানীয় প্ৰশাসনে হিন্দু আৰু তেওঁলোকৰ সম্পত্তি আৰু উপাসনা স্থানসমূহক সাম্প্ৰদায়িক আক্ৰমণৰপৰা ৰক্ষা কৰাত ব্যৰ্থ হৈছে।"<ref>{{cite news |title=Bangladesh : Supreme Court stays judicial probe into attacks on Hindus |url=https://insightonlinenews.in/bangladesh-supreme-court-stays-judicial-probe-into-attacks-on-hindus/ |access-date=7 February 2022 |date=31 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220207233213/https://insightonlinenews.in/bangladesh-supreme-court-stays-judicial-probe-into-attacks-on-hindus/ |archive-date=7 February 2022 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220207233213/https://insightonlinenews.in/bangladesh-supreme-court-stays-judicial-probe-into-attacks-on-hindus/ |archivedate=7 February 2022 |deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite news |script-title=bn:দুর্গাপূজাকালীন সহিংসতা: বিচার বিভাগীয় তদন্ত স্থগিতের নির্দেশ সুপ্রিম কোর্টের |url=https://www.thedailystar.net/bangla/%E0%A6%B8%E0%A6%82%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%A6/%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%82%E0%A6%B2%E0%A6%BE%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%B6/%E0%A6%85%E0%A6%AA%E0%A6%B0%E0%A6%BE%E0%A6%A7-%E0%A6%93-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%9A%E0%A6%BE%E0%A6%B0/%E0%A6%A6%E0%A7%81%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%97%E0%A6%BE%E0%A6%AA%E0%A7%82%E0%A6%9C%E0%A6%BE%E0%A6%95%E0%A6%BE%E0%A6%B2%E0%A7%80%E0%A6%A8-%E0%A6%B8%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%82%E0%A6%B8%E0%A6%A4%E0%A6%BE-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%9A%E0%A6%BE%E0%A6%B0-%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%AD%E0%A6%BE%E0%A6%97%E0%A7%80%E0%A6%AF%E0%A6%BC-%E0%A6%A4%E0%A6%A6%E0%A6%A8%E0%A7%8D%E0%A6%A4-%E0%A6%B8%E0%A7%8D%E0%A6%A5%E0%A6%97%E0%A6%BF%E0%A6%A4%E0%A7%87%E0%A6%B0-%E0%A6%A8%E0%A6%BF%E0%A6%B0%E0%A7%8D%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%B6-%E0%A6%B8%E0%A7%81%E0%A6%AA%E0%A7%8D%E0%A6%B0%E0%A6%BF%E0%A6%AE |access-date=7 February 2022 |work=[[The Daily Star (Bangladesh)]] |date=30 January 2022 |language=bn}}</ref> ==প্ৰতিক্ৰিয়া== ২০২১ চনৰ ১৬ অক্টোবৰত শুকুৰবাৰৰ নামাজৰ পিছত ঢাকাৰ বিভিন্ন মছজিদৰপৰা ১০ হাজাৰৰো অধিক মুছলমানৰ ভিৰে ইছলামিক ৰাজনৈতিক দলৰ বেনাৰ লৈ ৰাজপথলৈ ওলাই আহি "ইছলামৰ শত্ৰুৰ সৈতে নিপাত যাওক" আৰু "দোষীক ফাঁচি দিয়ক" বুলি ধ্বনি দিয়ে। সেইদিনা ওচৰৰ প্ৰায় ১০০০ হিন্দুৱেও মন্দিৰত আক্ৰমণ আৰু মুছলমান গোটৰদ্বাৰা হিন্দুক হত্যা কৰাৰ বিৰুদ্ধে প্ৰতিবাদ সাব্যস্ত কৰে।<ref name="aj18Oct2021"/><ref>{{cite news |title=Islam is not our state religion, will revert to 1972 constitution: Bangladesh Minister after attack on Hindus, South Asia News |work=[[WION]] |date=18 October 2021 |url=https://www.wionews.com/south-asia/islam-is-not-our-state-religion-will-revert-to-1972-constitution-bangladesh-minister-after-attack-on-hindus-421645 |access-date=18 October 2021 |archive-date=18 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211018035141/https://www.wionews.com/south-asia/islam-is-not-our-state-religion-will-revert-to-1972-constitution-bangladesh-minister-after-attack-on-hindus-421645 |url-status=live }}</ref><ref name="Sify">{{Cite news |title=Don't think of yourself as a minority, Sheikh Hasina tells Hindu community |url=https://www.sify.com/news/dont-think-of-yourself-as-a-minority-sheikh-hasina-tells-hindu-community-news-international-vkoskebcabcce.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211023204315/https://www.sify.com/news/dont-think-of-yourself-as-a-minority-sheikh-hasina-tells-hindu-community-news-international-vkoskebcabcce.html |archive-date=23 October 2021 |access-date=18 October 2021 |work=Sify}}</ref> গৃহ পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী আছাদুজ্জামান খানে কয় যে এই কাণ্ডসমূহ পূৰ্ব পৰিকল্পিত আছিল: "আমাৰ বোধেৰে এইটো এটা গুপ্ত গোটৰ প্ৰৰোচিত কাৰ্য্য আছিল... কেৱল কমিলাতে নহয়, ৰামু আৰু নাছিৰনগৰত সাম্প্ৰদায়িক হিংসাৰ জৰিয়তেও পূৰ্বতে দেশখনক অস্থিৰ কৰাৰ চেষ্টা কৰা হৈছিল।"<ref name="ht18Oct2021">{{cite news |title='Attacks on Durga Puja pandals pre-planned': Bangladesh home minister |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/attacks-on-durga-puja-pandals-pre-planned-says-bangladesh-home-minister-101634517188664.html |work=[[Hindustan Times]] |date=18 October 2021}}</ref> বাংলাদেশৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী এ কে আব্দুল মোমেনে সাম্প্ৰদায়িক হিংসা সন্দৰ্ভত স্পষ্টীকৰণ জাৰি কৰি কয় যে ৬ জন লোক নিহত হৈছে, ৪ জন মুছলমান আৰু ২ জন হিন্দু নিহত হৈছে ইয়াৰে এজনৰ মৃত্যু হৈছে প্ৰাকৃতিক কাৰণত আৰু আনজনৰ পুখুৰীত জঁপিয়াই পৰি মৃত্যু হৈছে। তেওঁ দাবী কৰে যে হিংসাৰ সময়ত "এটাও মন্দিৰ ধ্বংস হোৱা নাছিল" কিন্তু "দেৱতা বা দেৱীমূৰ্তি ভাঙি পেলোৱা হৈছিল।" তেওঁ কয় যে চৰকাৰখন “ধৰ্মীয় সম্প্ৰীতিৰ প্ৰতি দায়বদ্ধ” আৰু চৰকাৰক “লাজ” দিব বিচৰা “উৎসাহী সংবাদ মাধ্যম”ৰ আক্ৰমণৰ সন্দৰ্ভত “চলি থকা অপপ্ৰচাৰ” বিশ্বাস নকৰিবলৈ মানুহক পৰামৰ্শ দিয়ে। ড° মোমেনে লগতে কয় যে চৰকাৰে হিন্দুৰ ঘৰ পুনৰ নিৰ্মাণ কৰিছে আৰু হিংসাৰ ফলত ক্ষতিগ্ৰস্ত সকলোকে উদাৰ ক্ষতিপূৰণ প্ৰদান কৰিছে। তেওঁ লগতে উল্লেখ কৰে যে বাংলাদেশত অভিলেখসংখ্যক পূজা মণ্ডপ আছে, ইয়াৰ কাৰণ আংশিকভাৱে চৰকাৰী পুঁজিৰে দিয়া ৰাজসাহায্য।<ref>{{Cite news |url=https://mofa.gov.bd/site/page/6758ab52-c643-43fa-b76e-4eb99fcf5b47 |title=Statement of Foreign Minister Dr AK Abdul Momen, MP, About Recent Communal Violence |work=[[Ministry of Foreign Affairs (Bangladesh)]] |access-date=1 November 2021 |archive-url=https://archive.today/20211101094125/https://mofa.gov.bd/site/page/6758ab52-c643-43fa-b76e-4eb99fcf5b47#selection-1173.0-1173.253 |archive-date=1 November 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211101095203/https://mofa.gov.bd/site/page/6758ab52-c643-43fa-b76e-4eb99fcf5b47 |archivedate=1 November 2021 |deadurl=yes}}</ref> বাংলাদেশ জাতীয়তাবাদী পাৰ্টিৰ মহাসচিব মিৰ্জা ফখৰুল ইছলাম আলমগীৰে "হিন্দু ভাই"ৰ বিৰুদ্ধে হোৱা হিংসাক গৰিহণা দিয়ে, আৰু আক্ৰমণৰ আঁৰত চৰকাৰী ষড়যন্ত্ৰৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰে। তেওঁ পৰৱৰ্তী নিৰ্বাচনৰ পূৰ্বে ক্ষমতা দখল কৰিবলৈ দলবিহীন চৰকাৰৰ আহ্বান জনায়।<ref>{{cite news |date=15 October 2021 |title=Govt plot behind attack |url=https://unb.com.bd/category/politics/govt-plot-behind-communal-incidents-alleges-bnp/80546 |newspaper=[[United News of Bangladesh]] |access-date=16 October 2021}}</ref> বাংলাদেশ হিন্দু বৌদ্ধ খ্ৰীষ্টান ঐক্য পৰিষদে চট্টাগ্ৰামৰ দুৰ্গা পূজা স্থানত হোৱা আক্ৰমণৰ প্ৰতিবাদত চট্টাগ্ৰামত আধাদিনীয়া ধৰ্মঘট পালন কৰে।<ref>{{cite news |date=15 October 2021 |title=Half Day hartal on Saturday |url=https://unb.com.bd/category/bangladesh/mandap-attack-half-day-hartal-called-in-ctg-for-saturday/80587 |newspaper=[[United News of Bangladesh]] |access-date=16 October 2021 |archive-date=16 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211016181816/https://unb.com.bd/category/bangladesh/mandap-attack-half-day-hartal-called-in-ctg-for-saturday/80587 |url-status=live }}</ref> সংস্থাটোৰ সাধাৰণ সম্পাদকে এক সাক্ষাৎকাৰত দাবী কৰিছিল যে স্থানীয় আৱামী লীগৰ গৰিষ্ঠসংখ্যক নেতাই হিংসাত সহযোগী বা সক্ৰিয়ভাৱে সহায় কৰিছিল।<ref>{{cite news |date=15 October 2021 |title=Attacks on minorities part of a blueprint |url=https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/news/attacks-minorities-parts-blueprint-2200036 |newspaper=[[The Daily Star (Bangladesh)]] |access-date=1 November 2021 |archive-date=1 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211101095720/https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/news/attacks-minorities-parts-blueprint-2200036 |url-status=live }}</ref> তেওঁ সংখ্যালঘু সম্প্ৰদায়ৰ ওপৰত ভৱিষ্যতে আক্ৰমণ ৰোধ কৰিবলৈ আৱামী লীগৰ "আত্ম-বিশুদ্ধকৰণ"ৰ আহ্বান জনায়।<ref>{{cite news |date=29 October 2021 |title=We want self-purification in the ruling party: Rana Dasgupta |url=https://en.prothomalo.com/bangladesh/we-want-self-purification-in-the-ruling-party-rana-dasgupta |newspaper=[[Prothom Alo]] |access-date=1 November 2021 |archive-date=1 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211101100238/https://en.prothomalo.com/bangladesh/we-want-self-purification-in-the-ruling-party-rana-dasgupta |url-status=live }}</ref> ২০২১ চনৰ ২২ অক্টোবৰত নেপালৰ কাঠমাণ্ডুত ভুক্তভোগীসকলৰ প্ৰতি সংহতি প্ৰকাশ আৰু অপৰাধীক শাস্তি প্ৰদানৰ দাবীত এক বিক্ষোভ প্ৰদৰ্শন কৰা হয়।<ref>{{Cite news |script-title=hi:बंगलादेशमा भएको हिन्दु धार्मिक समूहमाथिको आक्रमणविरूद्ध माइतीघरमा मैनबत्ती बालेर विरोध (तस्बिरहरू) |url=https://www.setopati.com/social/251928/ |access-date=23 October 2021 |work=Setopati |archive-date=23 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211023070954/https://www.setopati.com/social/251928/ |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211023070954/https://www.setopati.com/social/251928/ |archivedate=23 October 2021 |title=আৰ্কাইভ কপি |deadurl=yes }}</ref>{{better source needed|date=March 2023}} ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী [[নৰেন্দ্ৰ মোডী]]ক এই বিষয়ত মৌনতা অৱলম্বন কৰাৰ বাবে আঞ্চলিক দলসমূহে তীব্ৰ সমালোচনা কৰে।<ref>{{Cite news |title=Why is PM Modi inactive on Bangladesh violence? Asks TMC |url=https://www.indiatoday.in/india/story/narendra-modi-bangladesh-violence-hindu-muslims-tmc-1866483-2021-10-19 |access-date=1 November 2021 |archive-date=19 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211019145419/https://www.indiatoday.in/india/story/narendra-modi-bangladesh-violence-hindu-muslims-tmc-1866483-2021-10-19 |url-status=live }}</ref> চুবুৰীয়া ভাৰতীয় ৰাজ্য [[ত্ৰিপুৰা]], য'ত বহুসংখ্যক হিন্দু থাকে, যাৰ পূৰ্বপুৰুষ বৰ্তমান বাংলাদেশৰপৰা পলায়ন কৰা, দুৰ্গা পূজাৰ হিংসাৰ বিৰুদ্ধে বিশ্ব হিন্দু পৰিষদৰ সমাৱেশৰ সময়ত স্থানীয় মুছলমানসকলৰ বিৰুদ্ধে সাম্প্ৰদায়িক হিংসাৰ সৃষ্টি হয়।<ref>{{Cite news |date=27 October 2021 |title=Tripura: Mosque vandalised, two shops set on fire during VHP rally |url=https://indianexpress.com/article/north-east-india/tripura/tripura-mosque-vandalised-two-shops-set-on-fire-during-vhp-rally-7592208/ |access-date=11 June 2022 |work=[[The Indian Express]] |language=en |archive-date=30 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220730003817/https://indianexpress.com/article/north-east-india/tripura/tripura-mosque-vandalised-two-shops-set-on-fire-during-vhp-rally-7592208/ |url-status=live }}</ref> ==উত্তৰাধিকাৰ== ধৰ্মীয় সম্প্ৰীতিৰ ক্ষেত্ৰত পিছ পৰি আছে বাংলাদেশ। বাংলাদেশৰ জাতীয় হিন্দু মহজোতেৰ এক প্ৰতিৱেদন অনুসৰি কেৱল ২০১৭ চনতে কমেও ২৫ গৰাকী হিন্দু ছোৱালী আৰু শিশুক ধৰ্ষণ কৰি ২৩৫টা মন্দিৰ আৰু মূৰ্তি ভাঙি পেলোৱা হৈছিল। হিন্দু সম্প্ৰদায়ৰ বিৰুদ্ধে বছৰটোত মুঠ অত্যাচাৰৰ সংখ্যা আছিল ৬,৪৭৪টা।<ref>{{Cite news |url=https://www.dhakatribune.com/bangladesh/2018/01/06/bjhm-107-hindus-killed-31-forcibly-disappeared-2017 |title=BJHM: 107 Hindus killed, 31 forcibly disappeared in 2017 |work=[[Dhaka Tribune]] |date=6 January 2018 |access-date=1 November 2021 |archive-date=29 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190329091215/http://www.dhakatribune.com/bangladesh/2018/01/06/bjhm-107-hindus-killed-31-forcibly-disappeared-2017 |url-status=live }}</ref> একে বছৰৰ আৰম্ভণিতে বাংলাদেশত মোডী বিৰোধী প্ৰতিবাদ দ্ৰুতগতিত হিন্দু বিৰোধী দাঙ্গালৈ পৰিণত হৈছিল আৰু কেইবাটাও হিন্দু মন্দিৰ ভাঙি পেলোৱা হৈছিল।<ref>{{Cite news |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/bangladesh-violence-spreads-after-modi-visit-attacks-hindu-temples-train-2021-03-28/ |title=Bangladesh violence spreads after Modi's visit, attacks on Hindu temples, train |newspaper=Reuters |date=28 March 2021 |last1=Paul |first1=Ruma |access-date=1 November 2021 |archive-date=1 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211101131956/https://www.reuters.com/world/asia-pacific/bangladesh-violence-spreads-after-modi-visit-attacks-hindu-temples-train-2021-03-28/ |url-status=live }}</ref> বাংলাদেশত হিন্দু সম্প্ৰদায়ৰ বিৰুদ্ধে অহৰহ আক্ৰমণ চলি থকাৰ বাবে বিশ্লেষকসকলে বিশ্বাস কৰে যে ২০৫০ চনৰ ভিতৰত "বাংলাদেশত কোনো হিন্দু নাথাকিব।"<ref>{{Cite news |last=PTI |date=22 November 2016 |title=No Hindus will be left in Bangladesh after 30 years: professor |url=https://www.thehindu.com/news/international/No-Hindus-will-be-left-in-Bangladesh-after-30-years-professor/article16675228.ece |access-date=22 October 2024 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X |archive-date=31 March 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220331110048/https://www.thehindu.com/news/international/No-Hindus-will-be-left-in-Bangladesh-after-30-years-professor/article16675228.ece |url-status=live }}</ref> ==তথ্যসূত্ৰ== [[শ্ৰেণী:বাংলাদেশ]] s1evtlqr4y2lcppwwh3lydzcd2rpomr 0 140536 649257 648504 2026-11-03T07:41:12Z Nihali Barman 51478 649257 wikitext text/x-wiki {{More footnotes}} {{unreferenced}} {{Infobox Mandir |name = মা শ্ৰী শ্ৰী তেলোলীয়া গোঁসাই |image = Entrance gate of Maa Sri Sri Telolia Gosai Than and Mahaprabhu Sri Sri Gorokhiya Gosai Jonmasthan.jpg |image_size = 180 |image_alt = |caption = সৰভোগ, গুৱাহাটী |pushpin_map = India Assam | latd = 26.16 | longd = 91.78 |map_caption = |map_size = 250 |other_names = |assamese = মা শ্ৰী শ্ৰী তেলোলীয়া গোঁসাই |sanskrit_translit = |country = ভাৰত |state/province = [[অসম]] |district = [[বৰপেটা জিলা]] |locale = |primary_deity = শক্তি |important_festivals = |architecture = |number_of_temples = |number_of_monuments = |inscriptions = |date_built = |creator = |temple_board = |website = }} '''মা শ্ৰী শ্ৰী তেলীয়া গোসাঁই থান, সৰভোগ''' হৈছে অসমৰ বৰপেটা জিলাৰ সৰভোগ অঞ্চলত অৱস্থিত ঐতিহাসিক তথা প্ৰাচীন ধৰ্মীয় উপাসনা স্থলী। স্থানীয় ভক্তপ্ৰাণ ৰাইজৰ বিশ্বাস আৰু আৱেগৰ সৈতে ওতপ্ৰোতভাৱে জড়িত এই থানখনি অঞ্চলটোৰ আধ্যাত্মিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাৰ এক প্ৰধান কেন্দ্ৰবিন্দু। ==উৎপত্তি আৰু কিংবদন্তি== ​বৰনগৰৰ ইতিহাসৰ সৈতে ওতপ্ৰোতভাৱে জড়িত এই থানত মহাৰাজ নৰনাৰায়ণৰ দিনৰপৰাই বিভিন্ন অলৌকিক ঘটনাৰ আধাৰত থানখনি গঢ় লৈ উঠিছিল। প্ৰাচীন কালত উত্তৰ গণক গাড়ী গাঁৱৰ (বৰ্তমানৰ মেধিপাৰা) বৰকোঁচ পৰিয়ালৰ এজনী 'কপিলী গাই'য়ে দুপৰীয়া হ’লে সদায় জাকৰপৰা আঁতৰি গৈ এটা নিৰ্দিষ্ট ঠাইত নিজ ইচ্ছাৰে গাখীৰ এৰি দিছিল আৰু কিছুসময়ৰ পাছত আকৌ জাকলৈ উভতি আহিছিল। গৰখীয়াসকলে এই ঘটনা কেবাদিনো লক্ষ্য কৰি অনুসন্ধান চলায় আৰু সন্দেহবশতঃ সেই ঠাইৰ মাটি খন্দাৰ সিদ্ধান্ত লয়। মাটি খন্দাৰ পিছতেই তাত মহাপ্ৰভু শ্ৰীশ্ৰী গৰখীয়া গোসাঁইৰ আৱিৰ্ভাৱ ঘটে। ইয়াৰ পিছতে গৰখীয়াসকলে কিশোৰসুলভ কল্পনাৰে সেই ঠাইতে থাপনা পাতি প্ৰভুৰ চৰণ সেৱা আৰম্ভ কৰে৷ <ref>ভক্তি দৰ্পণ</ref> <ref>থানৰ সভাপতি(হীৰেন মজুমদাৰ)</ref> ==মা তেলীয়া গোসাঁই উৎপত্তি== প্ৰথম অৱস্থাত গৰু হেৰালে প্ৰধান গৰখীয়াজনে ভক্তিভাবেৰে প্ৰভুৰ চৰণত সেৱা জনাই সঠিক দিশ নিৰ্ণয় কৰি দিছিল আৰু সেইমতে মানুহে হেৰোৱা গৰু বিচাৰি পাইছিল। লাহে লাহে এই অলৌকিক কথা চাৰিওফালে বিয়পি পৰে আৰু অঞ্চলৰ অন্য লোকসকলো কোনো গৰু হেৰালে বা মনৰ অভীষ্ট সিদ্ধিৰ বাবে থানলৈ আহি মিঠাতেলৰ চাকি, কল আৰু প্ৰসাদ আগবঢ়াই প্ৰাৰ্থনা জনোৱাৰ নিয়ম আৰম্ভ কৰে। ভক্তসকলৰদ্বাৰা নিৰন্তৰভাৱে মিঠাতেলৰ চাকি আৰু তেল মাননি আগবঢ়োৱাৰ এই বিশেষ ঐতিহ্য আৰু জনবিশ্বাসী পৰম্পৰাৰ বাবেই এই আদি আৱিৰ্ভাৱ স্থানখনি “মা তেলোলীয়া” (বা তেলীয়া) থান নামেৰে জনাজাত হৈ পৰে। ==ধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি আৰু লোকাচাৰ== এই থানখনিত কোনো বলি-বিধানৰ প্ৰথা নাই। ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে সম্পূৰ্ণ সাত্ত্বিক আৰু পৱিত্ৰ নিয়মেৰে দেৱী তথা গোসাঁইৰ পূজা-অৰ্চনা কৰা হয়। ​প্ৰতিদিনে পুৱা আৰু গধূলি স্থানীয় ভক্তসকলে থানলৈ আহি ধূপ, চাকি আৰু নৈৱেদ্য আগবঢ়াই নিয়মীয়া প্ৰাৰ্থনা কৰে। থানত দিয়া প্ৰসাদত সাধাৰণতে ফল-মূল, কঁচা বুট-মগু আৰু নৈৱেদ্য ব্যৱহাৰ কৰা হয়, যিবোৰ উপস্থিত ভক্তসকলৰ মাজত ভক্তিভাবেৰে বিতৰণ কৰা হয়। বছৰৰ বিভিন্ন পৱিত্ৰ তিথি, সংক্ৰান্তি বা বিশেষ উৎসৱৰ দিনটোত থানখনিত নাম-কীৰ্তন আৰু বিশেষ ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰা হয়, য’ত সৰভোগৰ হাজাৰ হাজাৰ ভক্তপ্ৰাণ ৰাইজে অংশগ্ৰহণ কৰে। ==স্থানান্তৰৰ ইতিহাস== ​প্ৰথম অৱস্থাত মা তেলোলীয়া থানৰ থাপনাটো আৱিৰ্ভাৱ হোৱা ঠাইতে পূজা-অৰ্চনা চলি আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ভক্তসকলৰ আগমন বৃদ্ধি পোৱাত আৰু থানৰ চোৱা-চিতা তথা ৰক্ষণাবেক্ষণৰ সুবিধাৰ বাবে বিশেষ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰা হয়। ঐতিহাসিক বিৱৰণ অনুসৰি, আৱিৰ্ভাৱ স্থলীখন মেধি পৰিয়ালৰ গৃহভূমিৰ সমীপত হোৱাৰ বাবে থানৰ ৰক্ষণাবেক্ষণ সুচল কৰাৰ উদ্দেশ্যৰে ৰাইজে মহাপ্ৰভুৰ এই থানখনি মূল আৱিৰ্ভাৱ স্থলীৰপৰা বৰ্তমানৰ ঠাইলৈ স্থানান্তৰ কৰে। লোকবিশ্বাস অনুসৰি, মেধি পৰিয়ালৰে এজন পূজাৰীয়ে সপোনত প্ৰভুৰ নিৰ্দেশ পোৱাৰ পিছতে এই স্থানান্তৰ প্ৰক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰা হৈছিল। এই স্থানান্তৰৰ পিছত মেধি পৰিয়ালৰ লোকসকলকে প্ৰথম দেউৰী বা পূজাৰী হিচাপে স্বীকৃতি প্ৰদান কৰা হয়। ​ ==ভৌগোলিক অৱস্থান== ​বৰ্তমানৰ শ্ৰীশ্ৰী গৰখীয়া গোসাঁই থানৰ মূল চৌহদৰপৰা প্ৰায় ৫০০ মিটাৰ পূব-দক্ষিণ দিশত 'মা তেলীয়া'ৰ এই ঐতিহাসিক মূল আৱিৰ্ভাৱ স্থলী আৰু থাপনাটো অৱস্থিত। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{Hindu Temples in Assam}} [[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ]] [[শ্ৰেণী:পোখালি (অসম)]] jzrxtsnelsrzk0zr1ijllhe3ymepjnn 649268 649257 2026-11-03T08:01:35Z Nihali Barman 51478 649268 wikitext text/x-wiki {{More footnotes}} {{unreferenced}} {{Infobox Mandir |name = মা শ্ৰী শ্ৰী তেলোলীয়া গোঁসাই |image = Entrance gate of Maa Sri Sri Telolia Gosai Than and Mahaprabhu Sri Sri Gorokhiya Gosai Jonmasthan.jpg |image_size = 180 |image_alt = |caption = সৰভোগ, গুৱাহাটী |pushpin_map = India Assam | latd = 26.16 | longd = 91.78 |map_caption = |map_size = 250 |other_names = |assamese = মা শ্ৰী শ্ৰী তেলোলীয়া গোঁসাই |sanskrit_translit = |country = ভাৰত |state/province = [[অসম]] |district = [[বৰপেটা জিলা]] |locale = |primary_deity = শক্তি |important_festivals = |architecture = |number_of_temples = |number_of_monuments = |inscriptions = |date_built = |creator = |temple_board = |website = }} '''মা শ্ৰী শ্ৰী তেলীয়া গোসাঁই থান, সৰভোগ''' হৈছে অসমৰ বৰপেটা জিলাৰ সৰভোগ অঞ্চলত অৱস্থিত ঐতিহাসিক তথা প্ৰাচীন ধৰ্মীয় উপাসনা স্থলী। স্থানীয় ভক্তপ্ৰাণ ৰাইজৰ বিশ্বাস আৰু আৱেগৰ সৈতে ওতপ্ৰোতভাৱে জড়িত এই থানখনি অঞ্চলটোৰ আধ্যাত্মিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাৰ এক প্ৰধান কেন্দ্ৰবিন্দু। ==কিংবদন্তি== ​বৰনগৰৰ ইতিহাসৰ সৈতে ওতপ্ৰোতভাৱে জড়িত এই থানত মহাৰাজ নৰনাৰায়ণৰ দিনৰপৰাই বিভিন্ন অলৌকিক ঘটনাৰ আধাৰত থানখনি গঢ় লৈ উঠিছিল। প্ৰাচীন কালত উত্তৰ গণক গাড়ী গাঁৱৰ (বৰ্তমানৰ মেধিপাৰা) বৰকোঁচ পৰিয়ালৰ এজনী 'কপিলী গাই'য়ে দুপৰীয়া হ’লে সদায় জাকৰপৰা আঁতৰি গৈ এটা নিৰ্দিষ্ট ঠাইত নিজ ইচ্ছাৰে গাখীৰ এৰি দিছিল আৰু কিছুসময়ৰ পাছত আকৌ জাকলৈ উভতি আহিছিল। গৰখীয়াসকলে এই ঘটনা কেবাদিনো লক্ষ্য কৰি অনুসন্ধান চলায় আৰু সন্দেহবশতঃ সেই ঠাইৰ মাটি খন্দাৰ সিদ্ধান্ত লয়। মাটি খন্দাৰ পিছতেই তাত মহাপ্ৰভু শ্ৰীশ্ৰী গৰখীয়া গোসাঁইৰ আৱিৰ্ভাৱ ঘটে। ইয়াৰ পিছতে গৰখীয়াসকলে কিশোৰসুলভ কল্পনাৰে সেই ঠাইতে থাপনা পাতি প্ৰভুৰ চৰণ সেৱা আৰম্ভ কৰে৷ <ref>ভক্তি দৰ্পণ</ref> <ref>থানৰ সভাপতি(হীৰেন মজুমদাৰ)</ref> ==মা তেলীয়া গোসাঁই উৎপত্তি== প্ৰথম অৱস্থাত গৰু হেৰালে প্ৰধান গৰখীয়াজনে ভক্তিভাবেৰে প্ৰভুৰ চৰণত সেৱা জনাই সঠিক দিশ নিৰ্ণয় কৰি দিছিল আৰু সেইমতে মানুহে হেৰোৱা গৰু বিচাৰি পাইছিল। লাহে লাহে এই অলৌকিক কথা চাৰিওফালে বিয়পি পৰে আৰু অঞ্চলৰ অন্য লোকসকলো কোনো গৰু হেৰালে বা মনৰ অভীষ্ট সিদ্ধিৰ বাবে থানলৈ আহি মিঠাতেলৰ চাকি, কল আৰু প্ৰসাদ আগবঢ়াই প্ৰাৰ্থনা জনোৱাৰ নিয়ম আৰম্ভ কৰে। ভক্তসকলৰদ্বাৰা নিৰন্তৰভাৱে মিঠাতেলৰ চাকি আৰু তেল মাননি আগবঢ়োৱাৰ এই বিশেষ ঐতিহ্য আৰু জনবিশ্বাসী পৰম্পৰাৰ বাবেই এই আদি আৱিৰ্ভাৱ স্থানখনি “মা তেলোলীয়া” (বা তেলীয়া) থান নামেৰে জনাজাত হৈ পৰে। <ref>ভক্তি দৰ্পণ</ref> <ref>থানৰ সভাপতি(হীৰেন মজুমদাৰ)</ref> ==ধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি আৰু লোকাচাৰ== এই থানখনিত কোনো বলি-বিধানৰ প্ৰথা নাই। ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে সম্পূৰ্ণ সাত্ত্বিক আৰু পৱিত্ৰ নিয়মেৰে দেৱী তথা গোসাঁইৰ পূজা-অৰ্চনা কৰা হয়। ​প্ৰতিদিনে পুৱা আৰু গধূলি স্থানীয় ভক্তসকলে থানলৈ আহি ধূপ, চাকি আৰু নৈৱেদ্য আগবঢ়াই নিয়মীয়া প্ৰাৰ্থনা কৰে। থানত দিয়া প্ৰসাদত সাধাৰণতে ফল-মূল, কঁচা বুট-মগু আৰু নৈৱেদ্য ব্যৱহাৰ কৰা হয়, যিবোৰ উপস্থিত ভক্তসকলৰ মাজত ভক্তিভাবেৰে বিতৰণ কৰা হয়। বছৰৰ বিভিন্ন পৱিত্ৰ তিথি, সংক্ৰান্তি বা বিশেষ উৎসৱৰ দিনটোত থানখনিত নাম-কীৰ্তন আৰু বিশেষ ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰা হয়, য’ত সৰভোগৰ হাজাৰ হাজাৰ ভক্তপ্ৰাণ ৰাইজে অংশগ্ৰহণ কৰে। ==স্থানান্তৰৰ ইতিহাস== ​প্ৰথম অৱস্থাত মা তেলোলীয়া থানৰ থাপনাটো আৱিৰ্ভাৱ হোৱা ঠাইতে পূজা-অৰ্চনা চলি আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ভক্তসকলৰ আগমন বৃদ্ধি পোৱাত আৰু থানৰ চোৱা-চিতাৰ বাবে বিশেষ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰা হয়। ঐতিহাসিক বিৱৰণ অনুসৰি, আৱিৰ্ভাৱ স্থলীখন মেধি পৰিয়ালৰ গৃহভূমিৰ সমীপত হোৱাৰ বাবে থানৰ ৰক্ষণাবেক্ষণ সুচল কৰাৰ উদ্দেশ্যৰে ৰাইজে মহাপ্ৰভুৰ এই থানখনি মূল আৱিৰ্ভাৱ স্থলীৰপৰা বৰ্তমানৰ ঠাইলৈ স্থানান্তৰ কৰে। লোকবিশ্বাস অনুসৰি, মেধি পৰিয়ালৰে এজন পূজাৰীয়ে সপোনত প্ৰভুৰ নিৰ্দেশ পোৱাৰ পিছতে এই স্থানান্তৰ প্ৰক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰা হৈছিল। এই স্থানান্তৰৰ পিছত মেধি পৰিয়ালৰ লোকসকলকে প্ৰথম দেউৰী বা পূজাৰী হিচাপে স্বীকৃতি প্ৰদান কৰা হয়। ​ ==ভৌগোলিক অৱস্থান== ​বৰ্তমানৰ শ্ৰীশ্ৰী গৰখীয়া গোসাঁই থানৰ মূল চৌহদৰপৰা প্ৰায় ৫০০ মিটাৰ পূব-দক্ষিণ দিশত 'মা তেলীয়া'ৰ এই ঐতিহাসিক মূল আৱিৰ্ভাৱ স্থলী আৰু থাপনাটো অৱস্থিত। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{Hindu Temples in Assam}} [[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ]] [[শ্ৰেণী:পোখালি (অসম)]] 3nbziu7z3sqr2nszaiag3ok2s3g5w9n 649282 649268 2026-11-03T08:21:36Z Nihali Barman 51478 649282 wikitext text/x-wiki {{More footnotes}} {{unreferenced}} {{Infobox Mandir |name = মা শ্ৰী শ্ৰী তেলোলীয়া গোঁসাই |image = Entrance gate of Maa Sri Sri Telolia Gosai Than and Mahaprabhu Sri Sri Gorokhiya Gosai Jonmasthan.jpg |image_size = 180 |image_alt = |caption = সৰভোগ, গুৱাহাটী |pushpin_map = India Assam | latd = 26.16 | longd = 91.78 |map_caption = |map_size = 250 |other_names = |assamese = মা শ্ৰী শ্ৰী তেলোলীয়া গোঁসাই |sanskrit_translit = |country = ভাৰত |state/province = [[অসম]] |district = [[বৰপেটা জিলা]] |locale = |primary_deity = শক্তি |important_festivals = |architecture = |number_of_temples = |number_of_monuments = |inscriptions = |date_built = |creator = |temple_board = |website = }} '''মা শ্ৰী শ্ৰী তেলীয়া গোসাঁই থান, সৰভোগ''' হৈছে অসমৰ [[বৰপেটা জিলাৰ]] [[সৰভোগ]] অঞ্চলত অৱস্থিত ঐতিহাসিক তথা প্ৰাচীন ধৰ্মীয় উপাসনা স্থলী। স্থানীয় ভক্তপ্ৰাণ ৰাইজৰ বিশ্বাস আৰু আৱেগৰ সৈতে ওতপ্ৰোতভাৱে জড়িত এই থানখনি অঞ্চলটোৰ আধ্যাত্মিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাৰ এক প্ৰধান কেন্দ্ৰবিন্দু। ==কিংবদন্তি== ​বৰনগৰৰ ইতিহাসৰ সৈতে ওতপ্ৰোতভাৱে জড়িত এই থানত মহাৰাজ নৰনাৰায়ণৰ দিনৰপৰাই বিভিন্ন অলৌকিক ঘটনাৰ আধাৰত থানখনি গঢ় লৈ উঠিছিল। প্ৰাচীন কালত উত্তৰ গণক গাড়ী গাঁৱৰ (বৰ্তমানৰ মেধিপাৰা) বৰকোঁচ পৰিয়ালৰ এজনী 'কপিলী গাই'য়ে দুপৰীয়া হ’লে সদায় জাকৰপৰা আঁতৰি গৈ এটা নিৰ্দিষ্ট ঠাইত নিজ ইচ্ছাৰে গাখীৰ এৰি দিছিল আৰু কিছুসময়ৰ পাছত আকৌ জাকলৈ উভতি আহিছিল। গৰখীয়াসকলে এই ঘটনা কেবাদিনো লক্ষ্য কৰি অনুসন্ধান চলায় আৰু সন্দেহবশতঃ সেই ঠাইৰ মাটি খন্দাৰ সিদ্ধান্ত লয়। মাটি খন্দাৰ পিছতেই তাত মহাপ্ৰভু শ্ৰীশ্ৰী গৰখীয়া গোসাঁইৰ আৱিৰ্ভাৱ ঘটে। ইয়াৰ পিছতে গৰখীয়াসকলে কিশোৰসুলভ কল্পনাৰে সেই ঠাইতে থাপনা পাতি প্ৰভুৰ চৰণ সেৱা আৰম্ভ কৰে৷ <ref>ভক্তি দৰ্পণ</ref> <ref>থানৰ সভাপতি(হীৰেন মজুমদাৰ)</ref> ==মা তেলীয়া গোসাঁই উৎপত্তি== প্ৰথম অৱস্থাত গৰু হেৰালে প্ৰধান গৰখীয়াজনে ভক্তিভাবেৰে প্ৰভুৰ চৰণত সেৱা জনাই সঠিক দিশ নিৰ্ণয় কৰি দিছিল আৰু সেইমতে মানুহে হেৰোৱা গৰু বিচাৰি পাইছিল। লাহে লাহে এই অলৌকিক কথা চাৰিওফালে বিয়পি পৰে আৰু অঞ্চলৰ অন্য লোকসকলো কোনো গৰু হেৰালে বা মনৰ অভীষ্ট সিদ্ধিৰ বাবে থানলৈ আহি মিঠাতেলৰ চাকি, কল আৰু প্ৰসাদ আগবঢ়াই প্ৰাৰ্থনা জনোৱাৰ নিয়ম আৰম্ভ কৰে। ভক্তসকলৰদ্বাৰা নিৰন্তৰভাৱে মিঠাতেলৰ চাকি আৰু তেল মাননি আগবঢ়োৱাৰ এই বিশেষ ঐতিহ্য আৰু জনবিশ্বাসী পৰম্পৰাৰ বাবেই এই আদি আৱিৰ্ভাৱ স্থানখনি “মা তেলোলীয়া” (বা তেলীয়া) থান নামেৰে জনাজাত হৈ পৰে। <ref>ভক্তি দৰ্পণ</ref> <ref>থানৰ সভাপতি(হীৰেন মজুমদাৰ)</ref> ==ধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি আৰু লোকাচাৰ== এই থানখনিত কোনো বলি-বিধানৰ প্ৰথা নাই। ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে সম্পূৰ্ণ সাত্ত্বিক আৰু পৱিত্ৰ নিয়মেৰে দেৱী তথা গোসাঁইৰ পূজা-অৰ্চনা কৰা হয়। ​প্ৰতিদিনে পুৱা আৰু গধূলি স্থানীয় ভক্তসকলে থানলৈ আহি ধূপ, চাকি আৰু নৈৱেদ্য আগবঢ়াই নিয়মীয়া প্ৰাৰ্থনা কৰে। থানত দিয়া প্ৰসাদত সাধাৰণতে ফল-মূল, কঁচা বুট-মগু আৰু নৈৱেদ্য ব্যৱহাৰ কৰা হয়, যিবোৰ উপস্থিত ভক্তসকলৰ মাজত ভক্তিভাবেৰে বিতৰণ কৰা হয়। বছৰৰ বিভিন্ন পৱিত্ৰ তিথি, সংক্ৰান্তি বা বিশেষ উৎসৱৰ দিনটোত থানখনিত নাম-কীৰ্তন আৰু বিশেষ ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰা হয়, য’ত সৰভোগৰ হাজাৰ হাজাৰ ভক্তপ্ৰাণ ৰাইজে অংশগ্ৰহণ কৰে। ==স্থানান্তৰৰ ইতিহাস== ​প্ৰথম অৱস্থাত মা তেলোলীয়া থানৰ থাপনাটো আৱিৰ্ভাৱ হোৱা ঠাইতে পূজা-অৰ্চনা চলি আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ভক্তসকলৰ আগমন বৃদ্ধি পোৱাত আৰু থানৰ চোৱা-চিতাৰ বাবে বিশেষ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰা হয়। ঐতিহাসিক বিৱৰণ অনুসৰি, আৱিৰ্ভাৱ স্থলীখন মেধি পৰিয়ালৰ গৃহভূমিৰ সমীপত হোৱাৰ বাবে থানৰ ৰক্ষণাবেক্ষণ সুচল কৰাৰ উদ্দেশ্যৰে ৰাইজে মহাপ্ৰভুৰ এই থানখনি মূল আৱিৰ্ভাৱ স্থলীৰপৰা বৰ্তমানৰ ঠাইলৈ স্থানান্তৰ কৰে। লোকবিশ্বাস অনুসৰি, মেধি পৰিয়ালৰে এজন পূজাৰীয়ে সপোনত প্ৰভুৰ নিৰ্দেশ পোৱাৰ পিছতে এই স্থানান্তৰ প্ৰক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰা হৈছিল। এই স্থানান্তৰৰ পিছত মেধি পৰিয়ালৰ লোকসকলকে প্ৰথম দেউৰী বা পূজাৰী হিচাপে স্বীকৃতি প্ৰদান কৰা হয়। ​ ==ভৌগোলিক অৱস্থান== ​বৰ্তমানৰ শ্ৰীশ্ৰী গৰখীয়া গোসাঁই থানৰ মূল চৌহদৰপৰা প্ৰায় ৫০০ মিটাৰ পূব-দক্ষিণ দিশত 'মা তেলীয়া'ৰ এই ঐতিহাসিক মূল আৱিৰ্ভাৱ স্থলী আৰু থাপনাটো অৱস্থিত। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{Hindu Temples in Assam}} [[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ]] [[শ্ৰেণী:পোখালি (অসম)]] 3d7t96zcdzf6rs00yh8foe7kjj10bni 649283 649282 2026-11-03T08:22:09Z Nihali Barman 51478 649283 wikitext text/x-wiki {{More footnotes}} {{unreferenced}} {{Infobox Mandir |name = মা শ্ৰী শ্ৰী তেলোলীয়া গোঁসাই |image = Entrance gate of Maa Sri Sri Telolia Gosai Than and Mahaprabhu Sri Sri Gorokhiya Gosai Jonmasthan.jpg |image_size = 180 |image_alt = |caption = সৰভোগ, গুৱাহাটী |pushpin_map = India Assam | latd = 26.16 | longd = 91.78 |map_caption = |map_size = 250 |other_names = |assamese = মা শ্ৰী শ্ৰী তেলোলীয়া গোঁসাই |sanskrit_translit = |country = ভাৰত |state/province = [[অসম]] |district = [[বৰপেটা জিলা]] |locale = |primary_deity = শক্তি |important_festivals = |architecture = |number_of_temples = |number_of_monuments = |inscriptions = |date_built = |creator = |temple_board = |website = }} '''মা শ্ৰী শ্ৰী তেলীয়া গোসাঁই থান, সৰভোগ''' হৈছে অসমৰ [[বৰপেটা জিলা]] ৰ [[সৰভোগ]] অঞ্চলত অৱস্থিত ঐতিহাসিক তথা প্ৰাচীন ধৰ্মীয় উপাসনা স্থলী। স্থানীয় ভক্তপ্ৰাণ ৰাইজৰ বিশ্বাস আৰু আৱেগৰ সৈতে ওতপ্ৰোতভাৱে জড়িত এই থানখনি অঞ্চলটোৰ আধ্যাত্মিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাৰ এক প্ৰধান কেন্দ্ৰবিন্দু। ==কিংবদন্তি== ​বৰনগৰৰ ইতিহাসৰ সৈতে ওতপ্ৰোতভাৱে জড়িত এই থানত মহাৰাজ নৰনাৰায়ণৰ দিনৰপৰাই বিভিন্ন অলৌকিক ঘটনাৰ আধাৰত থানখনি গঢ় লৈ উঠিছিল। প্ৰাচীন কালত উত্তৰ গণক গাড়ী গাঁৱৰ (বৰ্তমানৰ মেধিপাৰা) বৰকোঁচ পৰিয়ালৰ এজনী 'কপিলী গাই'য়ে দুপৰীয়া হ’লে সদায় জাকৰপৰা আঁতৰি গৈ এটা নিৰ্দিষ্ট ঠাইত নিজ ইচ্ছাৰে গাখীৰ এৰি দিছিল আৰু কিছুসময়ৰ পাছত আকৌ জাকলৈ উভতি আহিছিল। গৰখীয়াসকলে এই ঘটনা কেবাদিনো লক্ষ্য কৰি অনুসন্ধান চলায় আৰু সন্দেহবশতঃ সেই ঠাইৰ মাটি খন্দাৰ সিদ্ধান্ত লয়। মাটি খন্দাৰ পিছতেই তাত মহাপ্ৰভু শ্ৰীশ্ৰী গৰখীয়া গোসাঁইৰ আৱিৰ্ভাৱ ঘটে। ইয়াৰ পিছতে গৰখীয়াসকলে কিশোৰসুলভ কল্পনাৰে সেই ঠাইতে থাপনা পাতি প্ৰভুৰ চৰণ সেৱা আৰম্ভ কৰে৷ <ref>ভক্তি দৰ্পণ</ref> <ref>থানৰ সভাপতি(হীৰেন মজুমদাৰ)</ref> ==মা তেলীয়া গোসাঁই উৎপত্তি== প্ৰথম অৱস্থাত গৰু হেৰালে প্ৰধান গৰখীয়াজনে ভক্তিভাবেৰে প্ৰভুৰ চৰণত সেৱা জনাই সঠিক দিশ নিৰ্ণয় কৰি দিছিল আৰু সেইমতে মানুহে হেৰোৱা গৰু বিচাৰি পাইছিল। লাহে লাহে এই অলৌকিক কথা চাৰিওফালে বিয়পি পৰে আৰু অঞ্চলৰ অন্য লোকসকলো কোনো গৰু হেৰালে বা মনৰ অভীষ্ট সিদ্ধিৰ বাবে থানলৈ আহি মিঠাতেলৰ চাকি, কল আৰু প্ৰসাদ আগবঢ়াই প্ৰাৰ্থনা জনোৱাৰ নিয়ম আৰম্ভ কৰে। ভক্তসকলৰদ্বাৰা নিৰন্তৰভাৱে মিঠাতেলৰ চাকি আৰু তেল মাননি আগবঢ়োৱাৰ এই বিশেষ ঐতিহ্য আৰু জনবিশ্বাসী পৰম্পৰাৰ বাবেই এই আদি আৱিৰ্ভাৱ স্থানখনি “মা তেলোলীয়া” (বা তেলীয়া) থান নামেৰে জনাজাত হৈ পৰে। <ref>ভক্তি দৰ্পণ</ref> <ref>থানৰ সভাপতি(হীৰেন মজুমদাৰ)</ref> ==ধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি আৰু লোকাচাৰ== এই থানখনিত কোনো বলি-বিধানৰ প্ৰথা নাই। ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে সম্পূৰ্ণ সাত্ত্বিক আৰু পৱিত্ৰ নিয়মেৰে দেৱী তথা গোসাঁইৰ পূজা-অৰ্চনা কৰা হয়। ​প্ৰতিদিনে পুৱা আৰু গধূলি স্থানীয় ভক্তসকলে থানলৈ আহি ধূপ, চাকি আৰু নৈৱেদ্য আগবঢ়াই নিয়মীয়া প্ৰাৰ্থনা কৰে। থানত দিয়া প্ৰসাদত সাধাৰণতে ফল-মূল, কঁচা বুট-মগু আৰু নৈৱেদ্য ব্যৱহাৰ কৰা হয়, যিবোৰ উপস্থিত ভক্তসকলৰ মাজত ভক্তিভাবেৰে বিতৰণ কৰা হয়। বছৰৰ বিভিন্ন পৱিত্ৰ তিথি, সংক্ৰান্তি বা বিশেষ উৎসৱৰ দিনটোত থানখনিত নাম-কীৰ্তন আৰু বিশেষ ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰা হয়, য’ত সৰভোগৰ হাজাৰ হাজাৰ ভক্তপ্ৰাণ ৰাইজে অংশগ্ৰহণ কৰে। ==স্থানান্তৰৰ ইতিহাস== ​প্ৰথম অৱস্থাত মা তেলোলীয়া থানৰ থাপনাটো আৱিৰ্ভাৱ হোৱা ঠাইতে পূজা-অৰ্চনা চলি আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ভক্তসকলৰ আগমন বৃদ্ধি পোৱাত আৰু থানৰ চোৱা-চিতাৰ বাবে বিশেষ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰা হয়। ঐতিহাসিক বিৱৰণ অনুসৰি, আৱিৰ্ভাৱ স্থলীখন মেধি পৰিয়ালৰ গৃহভূমিৰ সমীপত হোৱাৰ বাবে থানৰ ৰক্ষণাবেক্ষণ সুচল কৰাৰ উদ্দেশ্যৰে ৰাইজে মহাপ্ৰভুৰ এই থানখনি মূল আৱিৰ্ভাৱ স্থলীৰপৰা বৰ্তমানৰ ঠাইলৈ স্থানান্তৰ কৰে। লোকবিশ্বাস অনুসৰি, মেধি পৰিয়ালৰে এজন পূজাৰীয়ে সপোনত প্ৰভুৰ নিৰ্দেশ পোৱাৰ পিছতে এই স্থানান্তৰ প্ৰক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰা হৈছিল। এই স্থানান্তৰৰ পিছত মেধি পৰিয়ালৰ লোকসকলকে প্ৰথম দেউৰী বা পূজাৰী হিচাপে স্বীকৃতি প্ৰদান কৰা হয়। ​ ==ভৌগোলিক অৱস্থান== ​বৰ্তমানৰ শ্ৰীশ্ৰী গৰখীয়া গোসাঁই থানৰ মূল চৌহদৰপৰা প্ৰায় ৫০০ মিটাৰ পূব-দক্ষিণ দিশত 'মা তেলীয়া'ৰ এই ঐতিহাসিক মূল আৱিৰ্ভাৱ স্থলী আৰু থাপনাটো অৱস্থিত। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{Hindu Temples in Assam}} [[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ]] [[শ্ৰেণী:পোখালি (অসম)]] 6dyselqd1d0j0lbu4nvgx45djmn85xb 649286 649283 2026-11-03T08:25:55Z Nihali Barman 51478 649286 wikitext text/x-wiki {{More footnotes}} {{unreferenced}} {{Infobox Mandir |name = মা শ্ৰী শ্ৰী তেলোলীয়া গোঁসাই |image = Entrance gate of Maa Sri Sri Telolia Gosai Than and Mahaprabhu Sri Sri Gorokhiya Gosai Jonmasthan.jpg |image_size = 180 |image_alt = |caption = সৰভোগ, গুৱাহাটী |pushpin_map = India Assam | latd = 26.16 | longd = 91.78 |map_caption = |map_size = 250 |other_names = |assamese = মা শ্ৰী শ্ৰী তেলোলীয়া গোঁসাই |sanskrit_translit = |country = ভাৰত |state/province = [[অসম]] |district = [[বৰপেটা জিলা]] |locale = |primary_deity = শক্তি |important_festivals = |architecture = |number_of_temples = |number_of_monuments = |inscriptions = |date_built = |creator = |temple_board = |website = }} '''মা শ্ৰী শ্ৰী তেলীয়া গোসাঁই থান, সৰভোগ''' হৈছে অসমৰ [[বৰপেটা জিলা]] ৰ [[সৰভোগ]] অঞ্চলত অৱস্থিত ঐতিহাসিক তথা প্ৰাচীন ধৰ্মীয় উপাসনা স্থলী। স্থানীয় ভক্তপ্ৰাণ ৰাইজৰ বিশ্বাস আৰু আৱেগৰ সৈতে ওতপ্ৰোতভাৱে জড়িত এই থানখনি অঞ্চলটোৰ আধ্যাত্মিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰাৰ এক প্ৰধান কেন্দ্ৰবিন্দু। ==কিংবদন্তি== ​বৰনগৰৰ ইতিহাসৰ সৈতে ওতপ্ৰোতভাৱে জড়িত এই থানত মহাৰাজ নৰনাৰায়ণৰ দিনৰপৰাই বিভিন্ন অলৌকিক ঘটনাৰ আধাৰত থানখনি গঢ় লৈ উঠিছিল। প্ৰাচীন কালত উত্তৰ গণক গাড়ী গাঁৱৰ (বৰ্তমানৰ মেধিপাৰা) বৰকোঁচ পৰিয়ালৰ এজনী 'কপিলী গাই'য়ে দুপৰীয়া হ’লে সদায় জাকৰপৰা আঁতৰি গৈ এটা নিৰ্দিষ্ট ঠাইত নিজ ইচ্ছাৰে গাখীৰ এৰি দিছিল আৰু কিছুসময়ৰ পাছত আকৌ জাকলৈ উভতি আহিছিল। গৰখীয়াসকলে এই ঘটনা কেবাদিনো লক্ষ্য কৰি অনুসন্ধান চলায় আৰু সন্দেহবশতঃ সেই ঠাইৰ মাটি খন্দাৰ সিদ্ধান্ত লয়। মাটি খন্দাৰ পিছতেই তাত মহাপ্ৰভু শ্ৰীশ্ৰী গৰখীয়া গোসাঁইৰ আৱিৰ্ভাৱ ঘটে। ইয়াৰ পিছতে গৰখীয়াসকলে কিশোৰসুলভ কল্পনাৰে সেই ঠাইতে থাপনা পাতি প্ৰভুৰ চৰণ সেৱা আৰম্ভ কৰে৷ <ref>ভক্তি দৰ্পণ</ref> <ref>থানৰ সভাপতি(হীৰেন মজুমদাৰ)</ref> <ref>পৃষ্ঠা নং=২-৩</ref> ==মা তেলীয়া গোসাঁই উৎপত্তি== প্ৰথম অৱস্থাত গৰু হেৰালে প্ৰধান গৰখীয়াজনে ভক্তিভাবেৰে প্ৰভুৰ চৰণত সেৱা জনাই সঠিক দিশ নিৰ্ণয় কৰি দিছিল আৰু সেইমতে মানুহে হেৰোৱা গৰু বিচাৰি পাইছিল। লাহে লাহে এই অলৌকিক কথা চাৰিওফালে বিয়পি পৰে আৰু অঞ্চলৰ অন্য লোকসকলো কোনো গৰু হেৰালে বা মনৰ অভীষ্ট সিদ্ধিৰ বাবে থানলৈ আহি মিঠাতেলৰ চাকি, কল আৰু প্ৰসাদ আগবঢ়াই প্ৰাৰ্থনা জনোৱাৰ নিয়ম আৰম্ভ কৰে। ভক্তসকলৰদ্বাৰা নিৰন্তৰভাৱে মিঠাতেলৰ চাকি আৰু তেল মাননি আগবঢ়োৱাৰ এই বিশেষ ঐতিহ্য আৰু জনবিশ্বাসী পৰম্পৰাৰ বাবেই এই আদি আৱিৰ্ভাৱ স্থানখনি “মা তেলোলীয়া” (বা তেলীয়া) থান নামেৰে জনাজাত হৈ পৰে। <ref>ভক্তি দৰ্পণ</ref> <ref>থানৰ সভাপতি(হীৰেন মজুমদাৰ)</ref> <ref>পৃষ্ঠা নং=২-৩</ref> ==ধৰ্মীয় ৰীতি-নীতি আৰু লোকাচাৰ== এই থানখনিত কোনো বলি-বিধানৰ প্ৰথা নাই। ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে সম্পূৰ্ণ সাত্ত্বিক আৰু পৱিত্ৰ নিয়মেৰে দেৱী তথা গোসাঁইৰ পূজা-অৰ্চনা কৰা হয়। ​প্ৰতিদিনে পুৱা আৰু গধূলি স্থানীয় ভক্তসকলে থানলৈ আহি ধূপ, চাকি আৰু নৈৱেদ্য আগবঢ়াই নিয়মীয়া প্ৰাৰ্থনা কৰে। থানত দিয়া প্ৰসাদত সাধাৰণতে ফল-মূল, কঁচা বুট-মগু আৰু নৈৱেদ্য ব্যৱহাৰ কৰা হয়, যিবোৰ উপস্থিত ভক্তসকলৰ মাজত ভক্তিভাবেৰে বিতৰণ কৰা হয়। বছৰৰ বিভিন্ন পৱিত্ৰ তিথি, সংক্ৰান্তি বা বিশেষ উৎসৱৰ দিনটোত থানখনিত নাম-কীৰ্তন আৰু বিশেষ ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানৰ আয়োজন কৰা হয়, য’ত সৰভোগৰ হাজাৰ হাজাৰ ভক্তপ্ৰাণ ৰাইজে অংশগ্ৰহণ কৰে। ==স্থানান্তৰৰ ইতিহাস== ​প্ৰথম অৱস্থাত মা তেলোলীয়া থানৰ থাপনাটো আৱিৰ্ভাৱ হোৱা ঠাইতে পূজা-অৰ্চনা চলি আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ভক্তসকলৰ আগমন বৃদ্ধি পোৱাত আৰু থানৰ চোৱা-চিতাৰ বাবে বিশেষ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰা হয়। ঐতিহাসিক বিৱৰণ অনুসৰি, আৱিৰ্ভাৱ স্থলীখন মেধি পৰিয়ালৰ গৃহভূমিৰ সমীপত হোৱাৰ বাবে থানৰ ৰক্ষণাবেক্ষণ সুচল কৰাৰ উদ্দেশ্যৰে ৰাইজে মহাপ্ৰভুৰ এই থানখনি মূল আৱিৰ্ভাৱ স্থলীৰপৰা বৰ্তমানৰ ঠাইলৈ স্থানান্তৰ কৰে। লোকবিশ্বাস অনুসৰি, মেধি পৰিয়ালৰে এজন পূজাৰীয়ে সপোনত প্ৰভুৰ নিৰ্দেশ পোৱাৰ পিছতে এই স্থানান্তৰ প্ৰক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰা হৈছিল। এই স্থানান্তৰৰ পিছত মেধি পৰিয়ালৰ লোকসকলকে প্ৰথম দেউৰী বা পূজাৰী হিচাপে স্বীকৃতি প্ৰদান কৰা হয়। ​ ==ভৌগোলিক অৱস্থান== ​বৰ্তমানৰ শ্ৰীশ্ৰী গৰখীয়া গোসাঁই থানৰ মূল চৌহদৰপৰা প্ৰায় ৫০০ মিটাৰ পূব-দক্ষিণ দিশত 'মা তেলীয়া'ৰ এই ঐতিহাসিক মূল আৱিৰ্ভাৱ স্থলী আৰু থাপনাটো অৱস্থিত। ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{Hindu Temples in Assam}} [[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ]] [[শ্ৰেণী:পোখালি (অসম)]] afmumuakamxcod0le3ym8lzag90ogiy 0 140543 649239 648671 2026-11-03T04:56:53Z Pranjana Saikia 52157 /* */ চান্দ সদাগৰৰ মেৰঘৰৰ পুৰাতাত্ত্বিক সমল আৰু বৰ্তমান সময়ত ইয়াৰ অৱস্থা 649239 wikitext text/x-wiki চান্দ সদাগৰৰ মেৰঘৰৰ পুৰাতাত্ত্বিক সমল আৰু বৰ্তমান সময়ত ইয়াৰ অৱস্থা দক্ষিণ কামৰূপ অঞ্চলৰ ছয়গাঁৱৰ চম্পক নগৰৰ মঠপাৰাত অৱস্থিত চান্দ সদাগৰৰ মেৰঘৰ অসমৰ এক উল্লেখযোগ্য ঐতিহাসিক আৰু লোককথাৰ সৈতে জড়িত স্থান। বৰ্তমান সময়তো এই স্থানত মেৰঘৰৰ কিছু ভগ্নাৱশেষ আৰু পুৰাতাত্ত্বিক সমল দেখা পোৱা যায়। চান্দ সদাগৰ আৰু মেৰঘৰৰ কাহিনী লোকসমাজত বহুদিনৰ পৰা প্ৰচলিত হৈ আহিছে। গুৱাহাটী মহানগৰৰ পৰা পশ্চিম দিশে যাত্ৰা কৰিলে দক্ষিণ কামৰূপৰ ছয়গাঁও অঞ্চলত প্ৰৱেশ কৰিব পাৰি। ছয়গাঁৱৰ চম্পক নগৰৰ মঠপাৰা অঞ্চলক চান্দ সদাগৰৰ বাসস্থান বুলি লোকবিশ্বাস কৰা হয়। চান্দ সদাগৰক এগৰাকী ৰজা আৰু বণিক হিচাপে লোককথাত বৰ্ণনা কৰা হৈছে। তেওঁ বেহা-বেপাৰৰ বাবে বিভিন্ন ঠাইলৈ যাত্ৰা কৰিছিল বুলি কাহিনীত উল্লেখ আছে। লোককথা অনুসৰি, চান্দ সদাগৰে নিজৰ কনিষ্ঠ পুত্ৰ লখিন্দৰক মনসা দেৱীৰ অভিশাপৰ পৰা ৰক্ষা কৰিবলৈ মেৰঘৰ নিৰ্মাণ কৰিছিল। কোনো কোনো প্ৰচলিত কাহিনীত এই মেৰঘৰ কেখাই মিস্ত্ৰীয়ে নিৰ্মাণ কৰা বুলি কোৱা হয়, আনহাতে কোনো কোনো লোকৰ মতে বিশ্বকৰ্মাই ইয়াক নিৰ্মাণ কৰিছিল। মনসা দেৱীৰ সৈতে চান্দ সদাগৰৰ সংঘাতৰ কাহিনী ভাৰতীয় লোকসাহিত্যৰ এক জনপ্ৰিয় আখ্যান। প্ৰচলিত কাহিনী অনুসৰি, চান্দ সদাগৰে মনসা দেৱীক পূজা কৰিবলৈ অস্বীকাৰ কৰাৰ ফলত মনসা দেৱী ক্ৰোধান্বিত হৈছিল। তেওঁৰ অভিশাপৰ ফলত চান্দ সদাগৰৰ কেইবাজনো পুত্ৰৰ মৃত্যু হয়। পিছত কনিষ্ঠ পুত্ৰ লখিন্দৰক সুৰক্ষিত ৰাখিবলৈ বিশেষভাৱে মেৰঘৰ নিৰ্মাণ কৰা হয়। মেৰঘৰটো নিৰ্মাণ কৰাৰ সময়ত ইয়াৰ সুৰক্ষাৰ প্ৰতি বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল যদিও এটা সৰু ছিদ্ৰ ৰৈ গৈছিল বুলি কাহিনীত উল্লেখ আছে। সেই ছিদ্ৰৰে মনসা দেৱীয়ে পঠোৱা কালনাগ প্ৰৱেশ কৰি লখিন্দৰক দংশন কৰে বুলি লোকবিশ্বাস আছে। লখিন্দৰৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ পত্নী বেউলাই স্বামীৰ জীৱন ঘূৰাই পাবলৈ কঠিন যাত্ৰাত ওলাই যায়। লোককথা অনুসৰি, বেউলাই লখিন্দৰক লৈ নৌকাৰে যাত্ৰা কৰি বিভিন্ন ঠাই অতিক্ৰম কৰি শেষত দেৱলোকলৈ গৈ মনসা দেৱীক সন্তুষ্ট কৰিবলৈ সক্ষম হয়। পিছত লখিন্দৰে পুনৰ জীৱন লাভ কৰে বুলি কাহিনীত বৰ্ণনা কৰা হৈছে। চান্দ সদাগৰৰ মেৰঘৰক লৈ বিভিন্ন লোকবিশ্বাস আৰু ঐতিহাসিক স্মৃতি জড়িত হৈ আছে। প্ৰচলিত বৰ্ণনা অনুসৰি, মেৰঘৰৰ স্থাপত্য আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন সামগ্ৰীৰ মাজত গণেশ, বিশ্বকৰ্মা আদিৰ মূৰ্তি আৰু অন্যান্য সামগ্ৰী আছিল বুলি কোৱা হয়। বৰ্তমান সময়ত মূল মেৰঘৰটো সম্পূৰ্ণ ৰূপত অক্ষত অৱস্থাত নাই। ইয়াৰ ভগ্নাৱশেষসমূহ বিভিন্ন ঠাইত সিঁচৰতি হৈ থকা দেখা যায়। সেই ভগ্নাৱশেষৰ কিছু অংশ পুৰাতত্ত্ব বিভাগৰ উদ্যোগত সংৰক্ষণ কৰা হৈছে। মেৰঘৰটো কিদৰে ধ্বংসপ্ৰাপ্ত হৈছিল সেই বিষয়ে বিভিন্ন মত পোৱা যায়। কোনো কোনো লোকৰ মতে প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ বা ভূমিকম্পৰ ফলত ইয়াৰ ক্ষতি হৈছিল। আনহাতে স্থানীয়ভাৱে প্ৰচলিত আন এক কাহিনী অনুসৰি, বহু বছৰৰ আগতে কোনো ব্যক্তিয়ে ধন-সোণ পোৱাৰ আশাত মেৰঘৰৰ তলত বিস্ফোৰণ ঘটাই ইয়াক ক্ষতিগ্ৰস্ত কৰিছিল। অৱশ্যে এই কথাৰ নিশ্চিত ঐতিহাসিক প্ৰমাণ সহজে পোৱা নাযায়। স্থানীয় লোকবিশ্বাস অনুসৰি, মেৰঘৰৰ তলৰ পৰা কলহ, কড়ি, ৰূপৰ বঁটা, থাল, শংখ, সোণৰ অলংকাৰ, ৰূপৰ হাৰ, আঙঠি, পিতলৰ ফণি, ৰূপৰ টেমী আদি বিভিন্ন সামগ্ৰী উদ্ধাৰ হৈছিল বুলি কোৱা হয়। কিন্তু এই সামগ্ৰীসমূহৰ বিষয়ে নিৰ্ভৰযোগ্য আৰু সম্পূৰ্ণ তথ্য সংৰক্ষিত নোহোৱাৰ বাবে এই দাবীসমূহক লোকবিশ্বাস হিচাপেহে বিবেচনা কৰিব লাগে। বৰ্তমান সময়তো দূৰ-দূৰণিৰ পৰা বহু লোক চান্দ সদাগৰৰ মেৰঘৰৰ স্থান চাবলৈ আহে। যদিও মূল মেৰঘৰটো এতিয়া নাই, তথাপিও ইয়াৰ ভগ্নাৱশেষ, শিল আৰু স্থানটোৰ সৈতে জড়িত লোককথাই ইয়াক ঐতিহাসিক আৰু সাংস্কৃতিকভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ কৰি তুলিছে। কাকৰী সাগৰ নামেৰে পৰিচিত বুলি কোৱা জলভাগটোও বৰ্তমান এটা পুখুৰীৰ ৰূপত মেৰঘৰৰ ওচৰত দেখা যায়। স্থানীয় ৰাইজৰ মতে, এই অঞ্চলৰ মাটিৰ তলত এতিয়াও বহু পুৰণি সামগ্ৰী পোত খাই থাকিব পাৰে। কিন্তু পৰ্যাপ্ত অনুসন্ধান আৰু উদ্ধাৰৰ অভাৱত সেইবোৰৰ বিষয়ে নিশ্চিত তথ্য পোহৰলৈ অহা নাই। বৰ্তমান পুৰাতত্ত্ব বিভাগে সংৰক্ষণ কৰি ৰখা শিল আৰু অন্যান্য অৱশিষ্টসমূহ স্থানটোৰ ঐতিহাসিক গুৰুত্বৰ সাক্ষ্য বহন কৰে। সেয়েহে, চান্দ সদাগৰৰ মেৰঘৰৰ এই ঐতিহাসিক স্থানটোৰ অধিক বৈজ্ঞানিক অনুসন্ধান, সংৰক্ষণ আৰু প্ৰচাৰৰ প্ৰয়োজন আছে। স্থানটোৰ বিষয়ে সঠিক তথ্য সংগ্ৰহ কৰি ফলক, তথ্যকেন্দ্ৰ আৰু পৰ্যটনমূলক সুবিধা গঢ়ি তুলিলে ইয়াৰ ঐতিহাসিক আৰু সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব অধিক জনসাধাৰণৰ মাজলৈ লৈ যাব পৰা যাব। ইয়াৰ ফলত অঞ্চলটো এটা উল্লেখযোগ্য পৰ্যটনস্থলী হিচাপেও গঢ় লৈ উঠাৰ সম্ভাৱনা আছে। চান্দ সদাগৰৰ মেৰঘৰ কেৱল এটা ভগ্নাৱশেষ নহয়; ইয়াৰ সৈতে জড়িত লোককথা, বিশ্বাস, ইতিহাস আৰু সাংস্কৃতিক স্মৃতিয়ে অসমৰ অতীতৰ এক বিশেষ পৰিচয় বহন কৰি আছে। সেয়েহে এই ঐতিহ্য সংৰক্ষণ কৰাটো আমাৰ সকলোৰে দায়িত্ব। 40mu7b4ln44y0g7kekouyaki3ubamkd 4 140547 649134 648570 2026-11-02T12:07:27Z ~2026-58500-68 52625 649134 wikitext text/x-wiki [[File:Nana Patekar snapped at the press meet for movie on Baba Amte 09.jpg|150px|center]] {{Cquote|'''আমি সকলো ভাৰতীয়। সেইটোৱেই আমাৰ একমাত্ৰ ধৰ্ম হোৱা উচিত। আমি হিন্দু, মুছলিম কিংবা খৃষ্টান হিচাপে পৰিচিত হোৱাৰ কি প্ৰয়োজন? জন্মৰ সময়ত কাৰোবাৰ কোনো ধৰ্ম বা জাত থাকে নেকি?'''।|author=[[নানা পাটেকৰ]]}}</span> cf8ej0mj416n1z6vbu9i4uyrocl09jb 0 140548 649275 648851 2026-11-03T08:10:29Z Nihali Barman 51478 649275 wikitext text/x-wiki {{More footnotes}} {{unreferenced}} {{Infobox Mandir |name = শ্ৰী শ্ৰী সিদ্ধেশ্বৰ দেৱালয় |image = |image_size = |image_alt = |caption = শুৱালকুছি, গুৱাহাটী |pushpin_map = India Assam | latd = 26.16 | longd = 91.78 |map_caption = |map_size = |other_names = |assamese = শ্ৰী শ্ৰী সিদ্ধেশ্বৰ দেৱালয় |sanskrit_translit = |country = ভাৰত |state/province = [[অসম]] |district = [[কামৰূপ জিলা]] |locale = |primary_deity = শক্তি |important_festivals = |architecture = |number_of_temples = |number_of_monuments = |inscriptions = |date_built = |creator = |temple_board = |website = }} ==শ্ৰী শ্ৰী সিদ্ধেশ্বৰ দেৱালয়== অসমৰ [[কামৰূপ জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত [[শুৱালকুছি]]ৰ এখন ঐতিহাসিক দেৱালয়। শুৱালকুছি মূলতঃ পাট-মুগাৰ বস্ত্ৰশিল্পৰ বাবে বিখ্যাত। ইয়াৰ উপৰি এই অঞ্চলত বহুতো প্ৰাচীন মঠ-মন্দিৰ আৰু ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান আছে। সেইসমূহৰ ভিতৰত শুৱালকুছিৰ সিদ্ধেশ্বৰ দেৱালয় অন্যতম। এই দেৱালয় কেৱল ধৰ্মীয় উপাসনাৰ স্থানেই নহয়, ই অসমৰ প্ৰাচীন স্থাপত্য, ভাস্কৰ্য আৰু ঐতিহাসিক পৰম্পৰাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ নিদৰ্শন। ==অৱস্থান== শ্ৰী শ্ৰী সিদ্ধেশ্বৰ দেৱালয় অসমৰ কামৰূপ জিলাৰ শুৱালকুছিৰ দেৱোত্তৰ পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত। দেৱালয়খনৰ দক্ষিণ দিশে ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী বৈ গৈছে আৰু ইয়াৰ তিনিওফালে এটা মৰা সূঁতি আছে। গুৱাহাটীৰ পৰা প্ৰায় ৪৫ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত | এই ঐতিহাসিক স্থানলৈ প্ৰতিদিনেই বহু ভক্ত আৰু পৰ্যটকৰ আগমন ঘটা দেখা যায় | ==ঐতিহাসিক পটভূমি== সিদ্ধেশ্বৰ দেৱালয়ৰ ইতিহাস অতি প্ৰাচীন। অসম চৰকাৰৰ পুৰাতাত্ত্বিক বিভাগৰ তথ্য অনুসৰি, ইয়াৰ আনুমানিক ১১০০ খ্ৰীষ্টাব্দত মধ্যযুগৰ প্ৰাৰম্ভিক সময়ছোৱাত এটা শিলৰ মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত আহোম স্বৰ্গদেউ শিৱসিংহই ১৭২২ খ্ৰীষ্টাব্দত পুৰণি মন্দিৰৰ অৱশিষ্টৰ ওপৰত ইটাৰে বৰ্তমানৰ মন্দিৰটো নিৰ্মাণ কৰা হয়|এই তথ্যই প্ৰমাণ কৰে যে সিদ্ধেশ্বৰ দেৱালয়ৰ সৈতে অসমৰ প্ৰাচীন আৰু আহোম যুগৰ ইতিহাসৰ গভীৰ সম্পৰ্ক আছে। মন্দিৰটোৰ নিৰ্মাণত বিভিন্ন সময়ৰ স্থাপত্যশৈলীৰ প্ৰভাৱ দেখা যায়। ==স্থাপত্য আৰু ভাস্কৰ্য== সিদ্ধেশ্বৰ দেৱালয়ৰ স্থাপত্যশৈলী বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। বৰ্তমান মন্দিৰটো ইটাৰে নিৰ্মিত যদিও ইয়াৰ বাহিৰৰ দেৱালত প্ৰাচীন শিলৰ ভাস্কৰ্য আৰু পুৰণি মন্দিৰৰ বিভিন্ন স্থাপত্যৰ অৱশিষ্ট ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। মন্দিৰৰ ভিতৰত শিৱলিংগ স্থাপন কৰা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি মন্দিৰৰ বিভিন্ন অংশত বিষ্ণু, দেৱী দুৰ্গা আৰু অন্যান্য দেৱ-দেৱীৰ ভাস্কৰ্য দেখা পোৱা যায়। এই ভাস্কৰ্যসমূহে সেই সময়ৰ শিল্পীসকলৰ কলাত্মক দক্ষতা আৰু ধৰ্মীয় বিশ্বাসৰ পৰিচয় দিয়ে। মন্দিৰটোৰ স্থাপত্যত প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় শিল্পকলাৰ এক সুন্দৰ সমন্বয় পৰিলক্ষিত হয়। ==ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব== সিদ্ধেশ্বৰ দেৱালয় শিৱভক্তসকলৰ বাবে এক উল্লেখযোগ্য তীৰ্থস্থান। ইয়াত ভগৱান শিৱক সিদ্ধেশ্বৰ ৰূপে পূজা-অৰ্চনা কৰা হয়। মহাশিৱৰাত্ৰি আদি বিভিন্ন ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানত ভক্তসকলৰ সমাগম ঘটে । ইয়াৰ উপৰি শুৱালকুছিৰ ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ সৈতে দেৱালয়খনৰ এক বিশেষ সম্পৰ্ক আছে। বিশেষকৈ অশোকাষ্টমী উৎসৱৰ সময়ত শুৱালকুছিৰ সিদ্ধেশ্বৰকে ধৰি বিভিন্ন দেৱালয়ৰ বিগ্ৰহ ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীত স্নান কৰোৱাৰ পৰম্পৰা দেখা যায়। এই পৰম্পৰাই অঞ্চলটোৰ ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক ঐক্য প্ৰতিফলিত কৰে। ==পৰ্যটন আৰু ঐতিহ্য সংৰক্ষণ== সিদ্ধেশ্বৰ দেৱালয় অসমৰ এক উল্লেখযোগ্য ঐতিহাসিক পৰ্যটনস্থলী। ইয়াৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ, প্ৰাচীন স্থাপত্য আৰু ভাস্কৰ্যই দেশ-বিদেশৰ পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰে। এই দেৱালয়ৰ ঐতিহাসিক মূল্য উপলব্ধি কৰি ইয়াৰ সংৰক্ষণ আৰু গৱেষণাৰ প্ৰতি অধিক গুৰুত্ব দিয়া প্ৰয়োজন। বিশেষকৈ পুৰণি ভাস্কৰ্য, শিলৰ অৱশিষ্ট আৰু ঐতিহাসিক সমলসমূহ সংৰক্ষণ কৰিলে ভৱিষ্যৎ প্ৰজন্মই অসমৰ ইতিহাস আৰু ঐতিহ্যৰ বিষয়ে অধিক জানিবলৈ সক্ষম হ'ব। ==সংৰক্ষণ আৰু গুৰুত্ব== সামগ্ৰিকভাৱে ক'বলৈ গ'লে, শুৱালকুছিৰ সিদ্ধেশ্বৰ দেৱালয় অসমৰ এক অমূল্য ঐতিহাসিক, ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক সম্পদ। ইয়াৰ সৈতে জড়িত প্ৰাচীন ইতিহাস, আহোম যুগৰ অৱদান, স্থাপত্য আৰু ভাস্কৰ্যই অসমৰ চহকী ঐতিহ্যৰ পৰিচয় বহন কৰে। সেয়েহে এই দেৱালয়ৰ ঐতিহাসিক গুৰুত্ব উপলব্ধি কৰি ইয়াৰ সংৰক্ষণ আৰু প্ৰচাৰ-প্ৰসাৰৰ বাবে সকলোৱে সচেতন হোৱা উচিত | ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{Hindu Temples in Assam}} [[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ]] [[শ্ৰেণী:পোখালি (অসম)]] qabxdbur8zwspo7ouwbop106jz7hrv5 649279 649275 2026-11-03T08:14:44Z Nihali Barman 51478 649279 wikitext text/x-wiki {{More footnotes}} {{unreferenced}} {{Infobox Mandir |name = শ্ৰী শ্ৰী সিদ্ধেশ্বৰ দেৱালয় |image = |image_size = |image_alt = |caption = শুৱালকুছি, গুৱাহাটী |pushpin_map = India Assam | latd = 26.16 | longd = 91.78 |map_caption = |map_size = |other_names = |assamese = শ্ৰী শ্ৰী সিদ্ধেশ্বৰ দেৱালয় |sanskrit_translit = |country = ভাৰত |state/province = [[অসম]] |district = [[কামৰূপ জিলা]] |locale = |primary_deity = শক্তি |important_festivals = |architecture = |number_of_temples = |number_of_monuments = |inscriptions = |date_built = |creator = |temple_board = |website = }} শ্ৰী শ্ৰী সিদ্ধেশ্বৰ দেৱালয় অসমৰ [[কামৰূপ জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত [[শুৱালকুছি]]ৰ এখন ঐতিহাসিক দেৱালয়। শুৱালকুছি মূলতঃ পাট-মুগাৰ বস্ত্ৰশিল্পৰ বাবে বিখ্যাত। ইয়াৰ উপৰি এই অঞ্চলত বহুতো প্ৰাচীন মঠ-মন্দিৰ আৰু ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান আছে। সেইসমূহৰ ভিতৰত শুৱালকুছিৰ সিদ্ধেশ্বৰ দেৱালয় অন্যতম। এই দেৱালয় কেৱল ধৰ্মীয় উপাসনাৰ স্থানেই নহয়, ই অসমৰ প্ৰাচীন স্থাপত্য, ভাস্কৰ্য আৰু ঐতিহাসিক পৰম্পৰাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ নিদৰ্শন। ==অৱস্থান== শ্ৰী শ্ৰী সিদ্ধেশ্বৰ দেৱালয় অসমৰ কামৰূপ জিলাৰ শুৱালকুছিৰ দেৱোত্তৰ পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত। দেৱালয়খনৰ দক্ষিণ দিশে ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী বৈ গৈছে আৰু ইয়াৰ তিনিওফালে এটা মৰা সূঁতি আছে। গুৱাহাটীৰ পৰা প্ৰায় ৪৫ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত | এই ঐতিহাসিক স্থানলৈ প্ৰতিদিনেই বহু ভক্ত আৰু পৰ্যটকৰ আগমন ঘটা দেখা যায় | ==ঐতিহাসিক পটভূমি== সিদ্ধেশ্বৰ দেৱালয়ৰ ইতিহাস অতি প্ৰাচীন। অসম চৰকাৰৰ পুৰাতাত্ত্বিক বিভাগৰ তথ্য অনুসৰি, ইয়াৰ আনুমানিক ১১০০ খ্ৰীষ্টাব্দত মধ্যযুগৰ প্ৰাৰম্ভিক সময়ছোৱাত এটা শিলৰ মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত আহোম স্বৰ্গদেউ শিৱসিংহই ১৭২২ খ্ৰীষ্টাব্দত পুৰণি মন্দিৰৰ অৱশিষ্টৰ ওপৰত ইটাৰে বৰ্তমানৰ মন্দিৰটো নিৰ্মাণ কৰা হয়|এই তথ্যই প্ৰমাণ কৰে যে সিদ্ধেশ্বৰ দেৱালয়ৰ সৈতে অসমৰ প্ৰাচীন আৰু আহোম যুগৰ ইতিহাসৰ গভীৰ সম্পৰ্ক আছে। মন্দিৰটোৰ নিৰ্মাণত বিভিন্ন সময়ৰ স্থাপত্যশৈলীৰ প্ৰভাৱ দেখা যায়। ==স্থাপত্য আৰু ভাস্কৰ্য== সিদ্ধেশ্বৰ দেৱালয়ৰ স্থাপত্যশৈলী বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। বৰ্তমান মন্দিৰটো ইটাৰে নিৰ্মিত যদিও ইয়াৰ বাহিৰৰ দেৱালত প্ৰাচীন শিলৰ ভাস্কৰ্য আৰু পুৰণি মন্দিৰৰ বিভিন্ন স্থাপত্যৰ অৱশিষ্ট ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। মন্দিৰৰ ভিতৰত শিৱলিংগ স্থাপন কৰা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি মন্দিৰৰ বিভিন্ন অংশত বিষ্ণু, দেৱী দুৰ্গা আৰু অন্যান্য দেৱ-দেৱীৰ ভাস্কৰ্য দেখা পোৱা যায়। এই ভাস্কৰ্যসমূহে সেই সময়ৰ শিল্পীসকলৰ কলাত্মক দক্ষতা আৰু ধৰ্মীয় বিশ্বাসৰ পৰিচয় দিয়ে। মন্দিৰটোৰ স্থাপত্যত প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় শিল্পকলাৰ এক সুন্দৰ সমন্বয় পৰিলক্ষিত হয়। ==ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব== সিদ্ধেশ্বৰ দেৱালয় শিৱভক্তসকলৰ বাবে এক উল্লেখযোগ্য তীৰ্থস্থান। ইয়াত ভগৱান শিৱক সিদ্ধেশ্বৰ ৰূপে পূজা-অৰ্চনা কৰা হয়। মহাশিৱৰাত্ৰি আদি বিভিন্ন ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানত ভক্তসকলৰ সমাগম ঘটে । ইয়াৰ উপৰি শুৱালকুছিৰ ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ সৈতে দেৱালয়খনৰ এক বিশেষ সম্পৰ্ক আছে। বিশেষকৈ অশোকাষ্টমী উৎসৱৰ সময়ত শুৱালকুছিৰ সিদ্ধেশ্বৰকে ধৰি বিভিন্ন দেৱালয়ৰ বিগ্ৰহ ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীত স্নান কৰোৱাৰ পৰম্পৰা দেখা যায়। এই পৰম্পৰাই অঞ্চলটোৰ ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক ঐক্য প্ৰতিফলিত কৰে। ==পৰ্যটন আৰু ঐতিহ্য সংৰক্ষণ== সিদ্ধেশ্বৰ দেৱালয় অসমৰ এক উল্লেখযোগ্য ঐতিহাসিক পৰ্যটনস্থলী। ইয়াৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ, প্ৰাচীন স্থাপত্য আৰু ভাস্কৰ্যই দেশ-বিদেশৰ পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰে। এই দেৱালয়ৰ ঐতিহাসিক মূল্য উপলব্ধি কৰি ইয়াৰ সংৰক্ষণ আৰু গৱেষণাৰ প্ৰতি অধিক গুৰুত্ব দিয়া প্ৰয়োজন। বিশেষকৈ পুৰণি ভাস্কৰ্য, শিলৰ অৱশিষ্ট আৰু ঐতিহাসিক সমলসমূহ সংৰক্ষণ কৰিলে ভৱিষ্যৎ প্ৰজন্মই অসমৰ ইতিহাস আৰু ঐতিহ্যৰ বিষয়ে অধিক জানিবলৈ সক্ষম হ'ব। ==সংৰক্ষণ আৰু গুৰুত্ব== সামগ্ৰিকভাৱে ক'বলৈ গ'লে, শুৱালকুছিৰ সিদ্ধেশ্বৰ দেৱালয় অসমৰ এক অমূল্য ঐতিহাসিক, ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক সম্পদ। ইয়াৰ সৈতে জড়িত প্ৰাচীন ইতিহাস, আহোম যুগৰ অৱদান, স্থাপত্য আৰু ভাস্কৰ্যই অসমৰ চহকী ঐতিহ্যৰ পৰিচয় বহন কৰে। সেয়েহে এই দেৱালয়ৰ ঐতিহাসিক গুৰুত্ব উপলব্ধি কৰি ইয়াৰ সংৰক্ষণ আৰু প্ৰচাৰ-প্ৰসাৰৰ বাবে সকলোৱে সচেতন হোৱা উচিত | ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{Hindu Temples in Assam}} [[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ]] [[শ্ৰেণী:পোখালি (অসম)]] 2s27bwd3qi144447to8e03n8x70p5fe 649280 649279 2026-11-03T08:17:45Z Nihali Barman 51478 649280 wikitext text/x-wiki {{More footnotes}} {{unreferenced}} {{Infobox Mandir |name = শ্ৰী শ্ৰী সিদ্ধেশ্বৰ দেৱালয় |image = |image_size = |image_alt = |caption = শুৱালকুছি, গুৱাহাটী |pushpin_map = India Assam | latd = 26.16 | longd = 91.78 |map_caption = |map_size = |other_names = |assamese = শ্ৰী শ্ৰী সিদ্ধেশ্বৰ দেৱালয় |sanskrit_translit = |country = ভাৰত |state/province = [[অসম]] |district = [[কামৰূপ জিলা]] |locale = |primary_deity = শক্তি |important_festivals = |architecture = |number_of_temples = |number_of_monuments = |inscriptions = |date_built = |creator = |temple_board = |website = }} '''শ্ৰী শ্ৰী সিদ্ধেশ্বৰ দেৱালয়''' অসমৰ [[কামৰূপ জিলা]]ৰ অন্তৰ্গত [[শুৱালকুছি]]ৰ এখন ঐতিহাসিক দেৱালয়। শুৱালকুছি মূলতঃ পাট-মুগাৰ বস্ত্ৰশিল্পৰ বাবে বিখ্যাত। ইয়াৰ উপৰি এই অঞ্চলত বহুতো প্ৰাচীন মঠ-মন্দিৰ আৰু ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান আছে। সেইসমূহৰ ভিতৰত শুৱালকুছিৰ সিদ্ধেশ্বৰ দেৱালয় অন্যতম। এই দেৱালয় কেৱল ধৰ্মীয় উপাসনাৰ স্থানেই নহয়, ই অসমৰ প্ৰাচীন স্থাপত্য, ভাস্কৰ্য আৰু ঐতিহাসিক পৰম্পৰাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ নিদৰ্শন। ==অৱস্থান== শ্ৰী শ্ৰী সিদ্ধেশ্বৰ দেৱালয় অসমৰ কামৰূপ জিলাৰ শুৱালকুছিৰ দেৱোত্তৰ পাহাৰৰ ওপৰত অৱস্থিত। দেৱালয়খনৰ দক্ষিণ দিশে ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী বৈ গৈছে আৰু ইয়াৰ তিনিওফালে এটা মৰা সূঁতি আছে। গুৱাহাটীৰ পৰা প্ৰায় ৪৫ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত | এই ঐতিহাসিক স্থানলৈ প্ৰতিদিনেই বহু ভক্ত আৰু পৰ্যটকৰ আগমন ঘটা দেখা যায় | ==ঐতিহাসিক পটভূমি== সিদ্ধেশ্বৰ দেৱালয়ৰ ইতিহাস অতি প্ৰাচীন। অসম চৰকাৰৰ পুৰাতাত্ত্বিক বিভাগৰ তথ্য অনুসৰি, ইয়াৰ আনুমানিক ১১০০ খ্ৰীষ্টাব্দত মধ্যযুগৰ প্ৰাৰম্ভিক সময়ছোৱাত এটা শিলৰ মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত আহোম স্বৰ্গদেউ শিৱসিংহই ১৭২২ খ্ৰীষ্টাব্দত পুৰণি মন্দিৰৰ অৱশিষ্টৰ ওপৰত ইটাৰে বৰ্তমানৰ মন্দিৰটো নিৰ্মাণ কৰা হয়|এই তথ্যই প্ৰমাণ কৰে যে সিদ্ধেশ্বৰ দেৱালয়ৰ সৈতে অসমৰ প্ৰাচীন আৰু আহোম যুগৰ ইতিহাসৰ গভীৰ সম্পৰ্ক আছে। মন্দিৰটোৰ নিৰ্মাণত বিভিন্ন সময়ৰ স্থাপত্যশৈলীৰ প্ৰভাৱ দেখা যায়। ==স্থাপত্য আৰু ভাস্কৰ্য== সিদ্ধেশ্বৰ দেৱালয়ৰ স্থাপত্যশৈলী বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। বৰ্তমান মন্দিৰটো ইটাৰে নিৰ্মিত যদিও ইয়াৰ বাহিৰৰ দেৱালত প্ৰাচীন শিলৰ ভাস্কৰ্য আৰু পুৰণি মন্দিৰৰ বিভিন্ন স্থাপত্যৰ অৱশিষ্ট ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। মন্দিৰৰ ভিতৰত শিৱলিংগ স্থাপন কৰা হৈছে। ইয়াৰ উপৰি মন্দিৰৰ বিভিন্ন অংশত বিষ্ণু, দেৱী দুৰ্গা আৰু অন্যান্য দেৱ-দেৱীৰ ভাস্কৰ্য দেখা পোৱা যায়। এই ভাস্কৰ্যসমূহে সেই সময়ৰ শিল্পীসকলৰ কলাত্মক দক্ষতা আৰু ধৰ্মীয় বিশ্বাসৰ পৰিচয় দিয়ে। মন্দিৰটোৰ স্থাপত্যত প্ৰাচীন আৰু মধ্যযুগীয় শিল্পকলাৰ এক সুন্দৰ সমন্বয় পৰিলক্ষিত হয়। ==ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক গুৰুত্ব== সিদ্ধেশ্বৰ দেৱালয় শিৱভক্তসকলৰ বাবে এক উল্লেখযোগ্য তীৰ্থস্থান। ইয়াত ভগৱান শিৱক সিদ্ধেশ্বৰ ৰূপে পূজা-অৰ্চনা কৰা হয়। মহাশিৱৰাত্ৰি আদি বিভিন্ন ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানত ভক্তসকলৰ সমাগম ঘটে । ইয়াৰ উপৰি শুৱালকুছিৰ ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ সৈতে দেৱালয়খনৰ এক বিশেষ সম্পৰ্ক আছে। বিশেষকৈ অশোকাষ্টমী উৎসৱৰ সময়ত শুৱালকুছিৰ সিদ্ধেশ্বৰকে ধৰি বিভিন্ন দেৱালয়ৰ বিগ্ৰহ ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীত স্নান কৰোৱাৰ পৰম্পৰা দেখা যায়। এই পৰম্পৰাই অঞ্চলটোৰ ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক ঐক্য প্ৰতিফলিত কৰে। ==পৰ্যটন আৰু ঐতিহ্য সংৰক্ষণ== সিদ্ধেশ্বৰ দেৱালয় অসমৰ এক উল্লেখযোগ্য ঐতিহাসিক পৰ্যটনস্থলী। ইয়াৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ, প্ৰাচীন স্থাপত্য আৰু ভাস্কৰ্যই দেশ-বিদেশৰ পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰে। এই দেৱালয়ৰ ঐতিহাসিক মূল্য উপলব্ধি কৰি ইয়াৰ সংৰক্ষণ আৰু গৱেষণাৰ প্ৰতি অধিক গুৰুত্ব দিয়া প্ৰয়োজন। বিশেষকৈ পুৰণি ভাস্কৰ্য, শিলৰ অৱশিষ্ট আৰু ঐতিহাসিক সমলসমূহ সংৰক্ষণ কৰিলে ভৱিষ্যৎ প্ৰজন্মই অসমৰ ইতিহাস আৰু ঐতিহ্যৰ বিষয়ে অধিক জানিবলৈ সক্ষম হ'ব। ==সংৰক্ষণ আৰু গুৰুত্ব== সামগ্ৰিকভাৱে ক'বলৈ গ'লে, শুৱালকুছিৰ সিদ্ধেশ্বৰ দেৱালয় অসমৰ এক অমূল্য ঐতিহাসিক, ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক সম্পদ। ইয়াৰ সৈতে জড়িত প্ৰাচীন ইতিহাস, আহোম যুগৰ অৱদান, স্থাপত্য আৰু ভাস্কৰ্যই অসমৰ চহকী ঐতিহ্যৰ পৰিচয় বহন কৰে। সেয়েহে এই দেৱালয়ৰ ঐতিহাসিক গুৰুত্ব উপলব্ধি কৰি ইয়াৰ সংৰক্ষণ আৰু প্ৰচাৰ-প্ৰসাৰৰ বাবে সকলোৱে সচেতন হোৱা উচিত | ==তথ্য সংগ্ৰহ== {{Reflist}} {{Hindu Temples in Assam}} [[শ্ৰেণী:হিন্দুধৰ্মৰ মঠ-মন্দিৰ]] [[শ্ৰেণী:পোখালি (অসম)]] d36lh2fmc4xlhnwvxed43k1bhnlaqem 4 140554 649137 648708 2026-11-02T12:09:06Z ~2026-58500-68 52625 649137 wikitext text/x-wiki [[File:A dancer performing the Deodhani dance in Assam, India.jpg|center|350px]] <center>[[দেওধনী নৃত্য]] অসমৰ মনসা পূজাৰ সৈতে জড়িত এক প্ৰাচীন তান্ত্ৰিক ধৰ্মীয় লোকনৃত্য। ইয়াত নৰ্তকসকলে ঢোল-তালৰ শব্দত চুলি মেলি এক বিশেষ আধ্যাত্মিক ভাবাবেশ বা দেৱতাৰ আৱিষ্ট অৱস্থাত নৃত্য কৰে।<br/>চিত্ৰ শিল্পী:[[User:Joydeep|জয়দ্বীপ চক্ৰৱৰ্তী]]</center> 3dv4cy1hq1q9xib3ug132549fmena5h 0 140555 649297 648812 2026-11-03T08:53:19Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649297 wikitext text/x-wiki '''২০০৮ চনৰ মুম্বাইৰ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ'''ক সাধাৰণতে '''২৬/১১''' (২৬ নৱেম্বৰ) নামেৰে জনা যায়৷ যি হৈছে ভাৰতৰ [[মহাৰাষ্ট্ৰ]] ৰাজ্যৰ [[মুম্বাই]] চহৰত ২০০৮ চনৰ ২৬ নৱেম্বৰৰ পৰা ২৯ নৱেম্বৰলৈকে সংঘটিত হোৱা এক পৰিকল্পিত ধাৰাবাহিক সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণৰ ঘটনা। [[পাকিস্তান]]স্থিত লস্কৰ-ই-তৈবা (Lashkar-e-Taiba) সংগঠনৰ দহজন সদস্যই এই আক্ৰমণ সংঘটিত কৰিছিল। এই আক্ৰমণত মুঠতে ১৭৫জন লোকৰ মৃত্যু হৈছিল। ইয়াৰ ভিতৰত ১৬৬জন সাধাৰণ নাগৰিক আৰু আক্ৰমণকাৰী দলৰ ৯জন সদস্য আছিল। আনহাতে, ৩০০ৰো অধিক লোক আহত হৈছিল।<ref name="Journal.Mortality">{{Cite journal | pmid=22673262 | year=2012 | last1=Bhandarwar | first1=A. H. | last2=Bakhshi | first2=G. D. | last3=Tayade | first3=M. B. | last4=Chavan | first4=G. S. | last5=Shenoy | first5=S. S. | last6=Nair | first6=A. S. | title=Mortality pattern of the 26/11 Mumbai terror attacks | journal=[[The Journal of Trauma and Acute Care Surgery]] | volume=72 | issue=5 | pages=1329–1334; discussion 1334 | doi=10.1097/TA.0b013e31824da04f | s2cid=23968266 | issn=0022-5282 }}</ref><ref name="Guardian-condemn">{{Cite news |url=https://www.theguardian.com/world/2008/nov/28/mumbai-terror-attacks-international-response |title=Attacks draw worldwide condemnation |last=Black |first=Ian |date=28 November 2008 |newspaper=[[The Guardian]] |location=London, UK |access-date=5 December 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081201072241/http://www.guardian.co.uk/world/2008/nov/28/mumbai-terror-attacks-international-response |archive-date=1 December 2008 |url-status=live|author-link=Ian Black (journalist)}}</ref> আক্ৰমণকাৰীসকলে [[আৰৱ সাগৰ|আৰব সাগৰে]]দি মুম্বাইত প্ৰৱেশ কৰিছিল। তেওঁলোকে পাকিস্তানৰ কৰাচীৰ পৰা এখন মালবাহী জাহাজত যাত্ৰা আৰম্ভ কৰি বাটতে এখন ভাৰতীয় মাছমৰীয়া নাও অপহৰণ কৰিছিল। তাৰ পাছত সৰু সৰু ফুলাই ল'ব পৰা নাৱেৰে দক্ষিণ মুম্বাইৰ উপকূলত উপস্থিত হৈছিল।<ref name="Modern War Institute">{{Cite web |last=Collins |first=Liam |last2=Geroux |first2=Jayson |last3=Spencer |first3=John |date=26 November 2025 |title=Urban Warfare Project. Case Study Series. Case Study #16 - Mumbai |url=https://mwi.westpoint.edu/urban-warfare-project-case-study-16-mumbai-terrorist-attacks |access-date=30 May 2026 |website=[[Modern War Institute]]}}</ref><ref name="CIMSEC">{{Cite web |last=Cummings |first=Alan |date=29 July 2014 |title=The Mumbai Attack: Terrorism from the Sea |url=https://cimsec.org/mumbai-attack-terrorism-sea/ |access-date=30 May 2026 |website=[[Center for International Maritime Security]]}}</ref>দক্ষিণ মুম্বাইৰ কেইবাটাও স্থানত আঠটা বৃহৎ গুলীচালনাৰ ঘটনা সংঘটিত হৈছিল। এই স্থানসমূহৰ ভিতৰত আছিল [[ছত্ৰপতি শিৱাজী মহাৰাজ টাৰ্মিনাছ|ছত্ৰপতি শিৱাজী টাৰ্মিনাছ]], ট্ৰাইডেণ্ট হোটেল, তাজমহল পেলেচ হোটেল, লিঅ'পল্ড কেফে, কামা হাস্পতাল, নৰিমেন হাউছ,<ref>{{Cite news |url=https://www.nytimes.com/2008/12/03/world/asia/03jews.html |title=Jews of Mumbai, a Tiny and Eclectic Group, Suddenly Reconsider Their Serene Existence |last=Kahn |first=Jeremy |date=2 December 2008 |newspaper=[[The New York Times]] |access-date=3 December 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140820093304/http://www.nytimes.com/2008/12/03/world/asia/03jews.html?ref=world |archive-date=20 August 2014 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |date=24 November 2018 |title=Ten years after 26/11 Chabad House continues to stand tall |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/ten-years-after-26/11-chabad-house-continues-to-stand-tall/articleshow/66784843.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308104856/https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/ten-years-after-26/11-chabad-house-continues-to-stand-tall/articleshow/66784843.cms |archive-date=8 March 2021 |access-date=25 February 2020 |newspaper=[[The Economic Times]] |agency=[[Press Trust of India|PTI]]}}</ref> মেট্ৰ' বিগ চিনেমা আৰু ছেইণ্ট জেভিয়াৰ্ছ কলেজৰ পিছফালৰ এটা পথ তথা দ্য টাইমছ অৱ ইণ্ডিয়াৰ কাৰ্যালয়ৰ ওচৰৰ অঞ্চল। ইয়াৰ উপৰি মুম্বাইৰ বন্দৰ অঞ্চলৰ মাজাগাঁও আৰু ভিলে পাৰ্লেত এখন টেক্সিত বিস্ফোৰণ সংঘটিত হৈছিল।<ref name="FOXNews-Sites-List">{{Cite web |date=27 November 2008 |title=Wave of Terror Attacks Strikes India's Mumbai, Killing at Least 182 |url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,457885,00.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081204073907/http://www.foxnews.com/story/0%2C2933%2C457885%2C00.html |archive-date=4 December 2008 |access-date=3 December 2008 |publisher=[[Fox News]] |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081204073907/http://www.foxnews.com/story/0%2C2933%2C457885%2C00.html |archivedate=4 December 2008 |deadurl=yes}}</ref> ২৮ নৱেম্বৰৰ পুৱাৰ ভাগলৈকে মুম্বাই আৰক্ষী আৰু নিৰাপত্তা বাহিনীয়ে তাজমহল হোটেলৰ বাহিৰে বাকী সকলো আক্ৰমণস্থলী নিজৰ নিয়ন্ত্ৰণলৈ আনিবলৈ সক্ষম হৈছিল। ২৯ নৱেম্বৰত ভাৰতৰ [[ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা বাহিনী]]য়ে (National Security Guards) 'অপাৰেচন ব্লেক টৰ্নেডো' আৰম্ভ কৰি তাজমহল হোটেলত অৱশিষ্ট সন্ত্ৰাসবাদীসকলক নিৰ্মূল কৰে। ইয়াৰ লগে লগে আক্ৰমণৰ সমাপ্তি ঘটে।<ref name="Tracing the terror route">{{Cite news |date=10 December 2008 |title=Tracing the terror route |url=http://www.indianexpress.com/news/Tracing-the-terror-route/396335 |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210225200354/https://indianexpress.com/article/news-archive/tracing-the-terror-route/ |archive-date=25 February 2021 |access-date=9 December 2008 |newspaper=[[The Indian Express]] |location=Mumbai|last=Nair|first=Dhanya|last2=Desai|first2=Shweta|last3=Rawal|first3=Swapnil|last4=Shekhar|first4=Shashank|last5=Shetty|first5=Sukanya|last6=Rangnekar|first6=Prashant|last7=Nair|first7=Smita|last8=Plumber|first8=Mustafa}}</ref> <ref name="BBC-2008-11-29">{{Cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7756068.stm |title=Police declare Mumbai siege over |date=29 November 2008 |website=[[BBC News]] |access-date=29 November 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081129143000/http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7756068.stm |archive-date=29 November 2008 |url-status=live}}</ref> ২০১২ চনত মৃত্যুদণ্ড কাৰ্যকৰী হোৱাৰ পূৰ্বে মুম্বাই আৰক্ষীয়ে জীৱিত অৱস্থাত গ্ৰেপ্তাৰ কৰা একমাত্ৰ আক্ৰমণকাৰী [[আজমল কাছাব|আজমল কাছাবে]] স্বীকাৰ কৰিছিল যে আক্ৰমণকাৰীসকল লস্কৰ-ই-তৈবা সংগঠনৰ সদস্য আছিল <ref name="Terrorist's name lost in transliteration">{{Cite news |last=Swami |first=Praveen |author-link=Praveen Swami |date=6 December 2008 |title=Terrorist's name lost in transliteration |url=http://www.hindu.com/2008/12/06/stories/2008120661211200.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081208090328/http://www.hindu.com/2008/12/06/stories/2008120661211200.htm |archive-date=8 December 2008 |access-date=7 December 2008 |newspaper=[[The Hindu]] |location=Chennai}}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.cfr.org/publication/17882/ |title=Profile: Lashkar-e-Taiba (Army of the Pure) (aka Lashkar e-Tayyiba, Lashkar e-Toiba; Lashkar-i-Taiba) |first=Jayshree |last=Bajoria |date=14 January 2010 |website=[[Council on Foreign Relations]] |access-date=31 December 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100605151918/http://www.cfr.org/publication/17882/ |archive-date=5 June 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100605151918/http://www.cfr.org/publication/17882/ |archivedate=5 June 2010 |deadurl=yes}}</ref> আৰু পাকিস্তানৰ পৰা তেওঁলোকক পৰিচালনা কৰা হৈছিল। তেওঁৰ স্বীকাৰোক্তিয়ে [[ভাৰত চৰকাৰ|ভাৰত চৰকাৰে]] প্ৰথমে উত্থাপন কৰা অভিযোগসমূহক সমৰ্থন কৰিছিল। <ref name="NPR-2008-12-03">{{Cite news |url=https://www.nytimes.com/2008/12/04/world/asia/04india.html |title=Ex-US Official Cites Pakistani Training for India Attackers |last1=Schmitt |first1=Eric |last2=Sengupta |first2=Somini |date=3 December 2008 |newspaper=[[The New York Times]] |access-date=14 February 2009 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090402032918/http://www.nytimes.com/2008/12/04/world/asia/04india.html |archive-date=2 April 2009|url-access=limited}}</ref> <ref>{{Cite web |date=8 January 2009 |title=Mumbai siege: 'Kill all the hostages – except the two Muslims' |url=http://www.independent.co.uk/news/world/asia/mumbai-siege-kill-all-the-hostages-ndash-except-the-two-muslims-1232074.html |access-date=26 November 2020 |website=[[The Independent]] |archive-date=26 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201126064047/https://www.independent.co.uk/news/world/asia/mumbai-siege-kill-all-the-hostages-ndash-except-the-two-muslims-1232074.html |url-status=live|last=Buncombe|first=Andrew|first2=Omar|last2=Waraich}}</ref>প্ৰথম অৱস্থাত পাকিস্তানে এই অভিযোগ অস্বীকাৰ কৰিছিল যদিও পৰৱৰ্তী সময়ত আক্ৰমণৰ একমাত্ৰ জীৱিত অপৰাধীজন পাকিস্তানৰ নাগৰিক বুলি স্বীকাৰ কৰে।<ref name="TIME08JAN2009">{{Cite magazine |url=http://www.time.com/time/world/article/0,8599,1870267,00.html |title=Pakistan Continues to Resist India Pressure on Mumbai |first=Omar |last=Waraich |date=8 January 2009 |magazine=[[Time (magazine)|Time]] |access-date=8 January 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090114080611/http://www.time.com/time/world/article/0%2C8599%2C1870267%2C00.html |archive-date=14 January 2009 |url-status=dead}}</ref> পৰৱৰ্তী সময়ত পাকিস্তানী-আমেৰিকান ডেভিড হেডলী আৰু পাকিস্তানী বংশোদ্ভূত কানাডাৰ নাগৰিক তথা পাকিস্তান সেনাবাহিনীৰ প্ৰাক্তন কেপ্টেইন তাহাউৰ ৰাণাক গ্ৰেপ্তাৰ কৰি কৰা জেৰাত এই আক্ৰমণৰ পৰিকল্পনাত পাকিস্তান সেনাবাহিনী আৰু ইয়াৰ আন্তঃসেৱা চোৰাংচোৱা সংস্থা (Inter-Services Intelligence)ৰ একাংশ বিষয়াৰ জড়িত থকাৰ ইংগিত পোৱা গৈছিল।<ref name="nyt20091118">{{cite news |last1=Johnston |first1=David |last2=Schmitt |first2=Eric |date=November 18, 2009 |title=Ex-Military Officer in Pakistan Is Linked to 2 Chicago Terrorism Suspects |url=https://www.nytimes.com/2009/11/19/world/asia/19mumbai.html |newspaper=[[The New York Times]]|url-access=limited}}</ref> তেওঁলোকে লস্কৰ-ই-তৈবাক আক্ৰমণৰ ক্ষেত্ৰত সহায় কৰা বুলি তদন্তত প্ৰকাশ পাইছিল।<ref>{{Cite web |last=Chauhan |first=Neeraj |date=27 June 2012 |title=At the end of 26/11 terror attacks, Karachi control room wore a celebratory look: Abu Jundal |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/at-the-end-of-26/11-terror-attacks-karachi-control-room-wore-a-celebratory-look-abu-jundal/articleshow/14420530.cms |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20130103075057/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-06-27/india/32440860_1_abu-jundal-control-room-lashkar |archive-date=3 January 2013 |website=[[The Times of India]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=28 June 2012 |editor-last=Malik |editor-first=Surabhi |title=ISI destroyed 26/11 control room in Karachi after Zaki-ur Rehman Lakhvi's arrest: Abu Jundal |url=https://www.ndtv.com/india-news/isi-destroyed-26-11-control-room-in-karachi-after-zaki-ur-rehman-lakhvis-arrest-abu-jundal-490231 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250507094531/https://www.ndtv.com/india-news/isi-destroyed-26-11-control-room-in-karachi-after-zaki-ur-rehman-lakhvis-arrest-abu-jundal-490231 |archive-date=2025-05-07 |access-date=2026-05-31 |work=[[NDTV]]}}</ref> ২০১২ চনৰ জুলাই মাহত লস্কৰ-ই-তৈবাৰ দ্বাৰা উগ্ৰপন্থী মতাদৰ্শত দীক্ষিত ভাৰতীয় নাগৰিক জাবিউদ্দিন আনছাৰী, যাক আবু হামজা নামেৰেও জনা যায়, গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হৈছিল। তেওঁৰ গ্ৰেপ্তাৰে আক্ৰমণৰ পৰিকল্পনা সম্পৰ্কে অধিক তথ্য পোহৰলৈ আনিছিল।<ref>{{cite web |url=http://www.bbc.com/news/world-asia-32250763 |title=Mumbai attack suspect Lakhvi released on bail in Pakistan |work=[[BBC News]] |date=10 April 2015 |access-date=10 April 2015 |archive-date=12 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150412183524/http://www.bbc.com/news/world-asia-32250763 |url-status=live}}</ref> ২০১৫ চনৰ ৯ এপ্ৰিলত আক্ৰমণৰ অন্যতম মূল পৰিকল্পনাকাৰী জাকিউৰ ৰেহমান লাখভিক পাকিস্তানত জামিনত মুকলি কৰি দিয়া হৈছিল আৰু তাৰ পাছত তেওঁ সন্ধানহীন হৈ পৰে। ২০২১ চনৰ ২ জানুৱাৰীত লাহোৰত তেওঁক পুনৰ গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হয়।.<ref>{{cite web |first=Asim |last=Tanveer |url=https://apnews.com/article/pakistan-2008-mumbai-attacks-counterterrorism-mumbai-india-aa6214946a60375bcd0bd7a60ae193db |title=Pakistan arrests key militant on terror financing charges |work=[[Associated Press]] |date=2 January 2021 |access-date=2 January 2021 |archive-date=4 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210104113819/https://apnews.com/article/pakistan-2008-mumbai-attacks-counterterrorism-mumbai-india-aa6214946a60375bcd0bd7a60ae193db |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bukhari |first=Mubasher |date=2 January 2021 |title=Pakistan arrests alleged militant group leader Zaki ur Rehman Lakhvi on terrorism financing charge |url=https://www.reuters.com/article/pakistan-arrest-mumbai-idUSKBN2970C0 |access-date=4 January 2021 |work=[[Reuters]] |archive-date=5 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210105095106/https://www.reuters.com/article/pakistan-arrest-mumbai-idUSKBN2970C0 |url-status=live}}</ref> ২০১৮ চনত পাকিস্তানৰ প্ৰাক্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী নৱাজ শ্বৰীফে পাকিস্তান চৰকাৰে কেনেকৈ আক্ৰমণকাৰীসকলক ভাৰতত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ দিছিল, সেই সন্দৰ্ভত প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰিছিল।<ref name=":3">{{Cite news |last=Imran |first=Mohammad |date=14 May 2018 |title='What did I say that was wrong?': Nawaz responds to controversy around remarks on Mumbai attacks |work=[[Dawn (newspaper)|Dawn]] |url=https://www.dawn.com/news/1407622 |url-status=live |access-date=13 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180514104403/https://www.dawn.com/news/1407622 |archive-date=14 May 2018 |quote=“Militant organisations are active. Call them non-state actors, should we allow them to cross the border and kill 150 people in Mumbai?” [Nawaz Sharif] had asked [...]}}</ref> ২০২২ চনত আক্ৰমণৰ অন্যতম মূল পৰিকল্পনাকাৰী ছাজিদ মীৰক পাকিস্তানৰ এখন সন্ত্ৰাসবাদবিৰোধী আদালতে সন্ত্ৰাসবাদী কাৰ্যকলাপৰ বাবে ধন যোগান ধৰাৰ অপৰাধত দোষী সাব্যস্ত কৰি ১৫ বছৰৰ কাৰাদণ্ড বিহে।<ref>{{Cite news |title=Pakistan quietly jails 26/11 handler Sajid Mir for 15 years |url=https://timesofindia.indiatimes.com/world/south-asia/pakistan-quietly-jails-26/11-handler-sajid-mir-for-15-years-in-terror-financing-case/articleshow/92449112.cms |newspaper=[[The Times of India]] |date=25 June 2022 |access-date=25 June 2022 |archive-date=25 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220625094736/https://timesofindia.indiatimes.com/world/south-asia/pakistan-quietly-jails-26/11-handler-sajid-mir-for-15-years-in-terror-financing-case/articleshow/92449112.cms |url-status=live |agency=[[Press Trust of India|PTI]]}}</ref><ref>{{cite web |title=Following are the top foreign stories at 1700 hours |website=[[The Week (Indian magazine)|The Week]] |date=2022-06-25 |url=https://www.theweek.in/wire-updates/international/2022/06/25/fgn41-top-foreign-stories-at-1700-hours.html |access-date=2022-06-27 |quote=was earlier declared dead by Pakistan, has been jailed for over 15 years in a terror-financing case |archive-date=25 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220625204838/https://www.theweek.in/wire-updates/international/2022/06/25/fgn41-top-foreign-stories-at-1700-hours.html |url-status=live |agency=[[Press Trust of India|PTI]]}}</ref><ref>{{cite web |title=Pakistan Court Sentences 26/11 Terror Attack Mastermind to 15 Years in Jail |website=[[The Wire (India)|The Wire]] |date=2018-11-26 |url=https://thewire.in/law/pakistan-court-sentences-26-11-terror-attack-mastermind-to-15-years-in-jail |access-date=2022-06-27 |quote=Pakistani authorities had in the past claimed he had died, but Western countries remained unconvinced and demanded proof of his death. |archive-date=27 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220627075842/https://thewire.in/law/pakistan-court-sentences-26-11-terror-attack-mastermind-to-15-years-in-jail |url-status=live |agency=[[Press Trust of India|PTI]]}}</ref> ইয়াৰ উপৰি লস্কৰ-ই-তৈবাৰ প্ৰতিষ্ঠাপক হাফিজ ছঈদ আৰু জাকিউৰ ৰেহমান লাখভিকে ধৰি কেইবাজনো সন্ত্ৰাসবাদী নেতাক ২০২১–২২ চনত সন্ত্ৰাসবাদী কাৰ্যকলাপত বিত্তীয় সাহায্য আগবঢ়োৱাৰ অপৰাধত দোষী সাব্যস্ত কৰা হৈছিল।<ref name="reuters.com">{{cite web|url= https://www.reuters.com/world/asia-pacific/pakistani-court-finds-hafiz-saeed-guilty-two-more-charges-terrorism-financing-2022-04-08/|title= Pakistani court jails Islamist Hafiz Saeed for an extra 31 years|website= [[Reuters]]|date=9 April 2022|last=Bukhari|first=Mubasher}}</ref><ref name="Gabol">{{Cite web|last=Gabol|first=Imran|date=2021-01-02|title=LeT leader Lakhvi arrested from Lahore on terrorism financing charge: CTD|url=https://www.dawn.com/news/1599281|access-date=2021-02-19|website=[[Dawn (newspaper)|Dawn]]}}</ref> এই সময়ছোৱাত ধন সৰবৰাহ আৰু সন্ত্ৰাসবাদী কাৰ্যকলাপত বিত্তীয় সাহায্য প্ৰদানৰ ক্ষেত্ৰত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় নিয়ম মানি নচলাৰ বাবে ফাইনেন্সিয়েল একশ্যন টাস্ক ফ'ৰ্চে (FATF) পাকিস্তানক ব্লেকলিষ্ট কৰাৰ সকীয়নি দিছিল। ইয়াৰ ফলত পাকিস্তানে অৰ্থনৈতিক সংকটৰ সময়ত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় চাপৰ সন্মুখীন হৈছিল।<ref>{{Cite journal |last=Tanwar |first=Y. |last2=Kaushik |first2=V. |last3=Roy |first3=N. |last4=Sinha |first4=S. |last5=Guru |first5=B. |date=May 2011 |title=(A212) The 2008 Mumbai Terrorist Attacks and the Changing Pattern of Violent Injuries |url=https://www.cambridge.org/core/journals/prehospital-and-disaster-medicine/article/a212-the-2008-mumbai-terrorist-attacks-and-the-changing-pattern-of-violent-injuries/082F3E6972B1AE1B8B8CCE97CE48126B |journal=[[Prehospital and Disaster Medicine]] |volume=26 |issue=S1 |pages=s58–s59 |doi=10.1017/S1049023X11002020 |issn=1945-1938}}</ref> ২০০৮ চনৰ মুম্বাই আক্ৰমণক মুম্বাই তথা সমগ্ৰ ভাৰতৰ অন্যতম ভয়াৱহ সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। অগ্নিকাণ্ড, গ্ৰেনেড আক্ৰমণ আৰু গুলীচালনাৰ ফলত প্ৰায় ১৮.৫ নিযুত আমেৰিকান ডলাৰৰ সম্পত্তিৰ ক্ষতি হৈছিল। ২০০৬ চনৰ মুম্বাইৰ ৰে'লগাড়ী বোমা বিস্ফোৰণৰ তুলনাত এই আক্ৰমণত মানৱীয় ক্ষয়-ক্ষতিৰ সংখ্যা কম আছিল যদিও মুম্বাইৰ আন্তঃগাঁথনি আৰু নিৰাপত্তা ব্যৱস্থাৰ ওপৰত ইয়াৰ যথেষ্ট প্ৰভাৱ পৰিছিল। বীমাৰ দাবী আৰু ব্যৱসায়িক কাৰ্যকলাপ ব্যাহত হোৱাৰ ফলত অৰ্থনৈতিক লোকচান হৈছিল।<ref>{{cite web |last=Arya |first=Avni |date=11 April 2025 |title=Rs 120,000,000,000 Worth Property Damage: Mumbai Paid A Heavy Price In 26/11 Terror Attack |url=https://www.timesnownews.com/mumbai/mumbai-saw-property-damage-of-rs-twelve-thousand-crore-in-26-11-terror-attack-tahawwur-hussain-rana-article-151397158 |website=[[Times Now]]}}</ref> <ref name=":24">{{Cite web|url= https://www.business-standard.com/article/finance/mumbai-attacks-may-cost-insurers-rs-500-cr-110010700207_1.html|title= Mumbai attacks may cost insurers Rs 500 cr|agency=[[Press Trust of India]]|website=[[Business Standard]]}}</ref><ref name=":23">{{cite web|url= https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/over-rs-4000cr-loss-incurred-during-mumbai-terror-attacks/articleshow/3773396.cms|title= Over Rs 4,000 cr loss during the Mumbai terror attacks|work= [[The Times of India]]|date= 29 November 2008|agency=[[Press Trust of India|PTI]]}}</ref><ref name=":23"/>এই আক্ৰমণে ভাৰত আৰু পাকিস্তানৰ মাজৰ কূটনৈতিক সম্পৰ্কতো উত্তেজনাৰ সৃষ্টি কৰিছিল। লগতে ভৱিষ্যতে এনে আক্ৰমণৰ মোকাবিলা কৰিবলৈ ভাৰতৰ আইন-শৃংখলা বাহিনী আৰু নিৰাপত্তা সংস্থাসমূহৰ কৰ্মপদ্ধতি আৰু প্ৰস্তুতিৰ ক্ষেত্ৰতো গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰিৱৰ্তন আনিছিল।<ref name="edition.cnn.com">{{Cite web |url=http://edition.cnn.com/2008/WORLD/asiapcf/11/30/india.attacks/index.html |title=Mumbai attacks probed as India-Pakistan relations strained |date=1 December 2008 |publisher=[[CNN]] |access-date=21 February 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090219205611/http://edition.cnn.com/2008/WORLD/asiapcf/11/30/india.attacks/index.html |archive-date=19 February 2009 |url-status=live}}</ref> <ref name="HTMN">{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/mumbai-news/how-the-26-11-attacks-gave-rise-to-maharashtra-s-newest-commando-unit/story-GNnKhLVdTVFK5J9Dxw5WmO.html|title=How the 26/11 attacks gave rise to Maharashtra's newest commando unit|date=2018-11-16|website=[[Hindustan Times]]|access-date=2019-12-15}}</ref> আক্ৰমণৰ সময়ছোৱাত ইউনাইটেড প্ৰগ্ৰেছিভ এলায়েন্সৰ নেতৃত্বাধীন তদানীন্তন চৰকাৰৰ ওপৰতো যথেষ্ট ৰাজনৈতিক প্ৰভাৱ পৰিছিল। সেই একেটা বছৰতে ভাৰতৰ আন কেইবাখনো চহৰত পাকিস্তানী সন্ত্ৰাসবাদী সংগঠনৰ দ্বাৰা সংঘটিত ইছলামিক সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণৰ ঘটনাও ঘটিছিল।<ref name="Demarche_to_Pakistan">{{cite news |author= |title=No military action against Pakistan: India |work=[[The Times of India]] |location=India |date=2 December 2008 |url= http://timesofindia.indiatimes.com/No_military_action_against_Pakistan_India/articleshow/3783853.cms |access-date=9 December 2008|agency=[[Press Trust of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20081205112105/http://timesofindia.indiatimes.com/No_military_action_against_Pakistan_India/articleshow/3783853.cms|archive-date=5 December 2008|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 July 2008 |title=Bangalore, Ahmedabad blasts uncannily similar |url=http://www.ibnlive.com:80/news/bangalore-ahmedabad-blasts-uncannily-similar/69675-3.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20080827112217/http://www.ibnlive.com:80/news/bangalore-ahmedabad-blasts-uncannily-similar/69675-3.html |archive-date=2008-08-27 |access-date=2026-05-25 |website=[[IBNLive|ibnlive.com]] |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080727172732/http://www.ibnlive.com/news/bangalore-ahmedabad-blasts-uncannily-similar/69675-3.html |archivedate=2008-07-27 |deadurl=yes}}</ref> == বাহ্যিক সংযোগ == {{Commons category|November 2008 Mumbai attacks}}<!-- ATTENTION! DO ''NOT'' ADD LINKS WITHOUT DISCUSSION AND CONSENSUS ON THE TALK PAGE. OTHERWISE THEY WILL BE REMOVED. --> {{Wikiquote}} * [https://www.start.umd.edu/gtd/search/IncidentSummary.aspx?gtdid=200811260001 Incident Summary] at the [[Global Terrorism Database]] * {{cite web |url=http://ndtv.com/convergence/ndtv/MumbaiDossier/Mumbai-1-20-1st.htm |title=Mumbai Dossier |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |publisher=[[NDTV]] |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090117212606/http://ndtv.com/convergence/ndtv/MumbaiDossier/Mumbai-1-20-1st.htm |archive-date=17 January 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090117212606/http://ndtv.com/convergence/ndtv/MumbaiDossier/Mumbai-1-20-1st.htm |archivedate=17 January 2009 |access-date=31 October 2026 |deadurl=yes}} * {{cite news |url=http://www.mumbaimirror.com/article/2/20090314200903140230449709332dbe7/They-said-kill-till-you-die-par-hum-bhi-insan-hain-yaar.html |title=They said, kill till you die... par hum bhi insan hain yaar |date=14 March 2009 |newspaper=Mumbai Mirror |access-date=22 August 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121020141849/http://www.mumbaimirror.com/article/2/20090314200903140230449709332dbe7/They-said-kill-till-you-die-par-hum-bhi-insan-hain-yaar.html |archive-date=20 October 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121020141849/http://www.mumbaimirror.com/article/2/20090314200903140230449709332dbe7/They-said-kill-till-you-die-par-hum-bhi-insan-hain-yaar.html |archivedate=20 October 2012 |deadurl=yes}} [Interview of captured terrorist Mohammed Ajmal Amir Qasab] * {{cite episode |url=https://www.pbs.org/wnet/secrets/mumbai-massacre-watch-a-preview/494/ |title=Mumbai Massacre |date=25 November 2009 |series=[[Secrets of the Dead]] |network=[[PBS]]}} * [https://www.pbs.org/wgbh/frontline/interactive/web-of-terror/ Web of Terror]. ''[[PBS Frontline]]''. [[WGBH Educational Foundation|WGBH]] ([[interactive journalism]]). == তথ্যসূত্ৰ == {{reflist|30em}} [[শ্ৰেণী:সন্ত্ৰাসবাদী আক্ৰমণ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰত-পাক সম্পৰ্ক]] rlb9cj60mloz1cj67094ltfe85p8fy5 4 140557 649133 648717 2026-11-02T12:06:27Z ~2026-58500-68 52625 649133 wikitext text/x-wiki [[File:Seijesso ruin.jpg|right|200px]] '''নক্সাপৰ্বত''' ভাৰতৰ অৰুণাচল প্ৰদেশত অৱস্থিত এটা মধ্যযুগীয় প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান। পূব কামেং অঞ্চলৰ পাক্কে-কেচাং জিলাৰ পাহাৰৰ পাদদেশত বৰগাং নদীৰ বাওঁপাৰে অৱস্থিত এই প্ৰত্নস্থলীখনত এখন দুৰ্গীকৃত বসতিস্থলীৰ ধ্বংসাৱশেষ পোৱা গৈছে। প্ৰত্নস্থলীখনত ওপৰৰ আৰু তলৰ দুটা বসতি অঞ্চল, খাপৰিৰ আঙঠিৰে নিৰ্মিত কুঁৱা, শিলৰ কুঁৱা, শিল আৰু মাটিৰ প্ৰতিৰক্ষা প্ৰাচীৰ, ইটা আৰু শিলৰ ভেটি, চাংঘৰৰ গাঁথনিৰ সৈতে সম্পৰ্কিত শিলৰ খুঁটা বা স্তম্ভ, অন্যান্য স্থাপত্যৰ অৱশেষ, খোদিত শিলৰ স্তম্ভ, মৃৎপাত্ৰৰ সংগ্ৰহ আৰু লোহাৰ কাম-কাজৰ প্ৰমাণ পোৱা গৈছে। প্ৰত্নস্থলীখন ত্ৰয়োদশৰপৰা ষোড়শ শতিকাৰ মধ্যযুগীয় সময়ছোৱাত নিৰ্মিত হৈছিল বুলি জনা যায়। ইয়াক সাধাৰণতে চুতীয়া ৰাজ্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰা হয়। ইতিহাসবিদ নিত্যনন্দ গগৈয়ে চুতীয়া ৰাজ্যৰ পশ্চিম আৰু উত্তৰ সীমাৰ পুনৰ্গঠনত নক্সাপৰ্বতৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষসমূহ বিশেষভাৱে ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁ এই স্থানক নক্সাপাহাৰ (Naxapahar) নামেৰে উল্লেখ কৰিছিল। গগৈয়ে শদিয়াৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষ, ৰামঘাট–তৰাছো ধ্বংসাৱশেষ| আৰু বৰগাং তথা ডিকাল নদীৰ সংগমস্থলীৰ ওচৰত অৱস্থিত নক্সাপাহাৰত পোৱা শিলসমূহৰ চিহ্নৰ মাজত সাদৃশ্য লক্ষ্য কৰিছিল। এই প্ৰত্নতাত্ত্বিক সাদৃশ্যৰ লগতে চতুৰ্দশ আৰু পঞ্চদশ শতিকাৰ চুতীয়া শিলালিপিসমূহৰ ভিত্তিত তেওঁ যুক্তি আগবঢ়াইছিল যে চুতীয়া ৰাজ্যৰ অধীনত বিভিন্ন সময়ত বৰ্তমানৰ অৰুণাচল প্ৰদেশৰ কিছুমান অংশ অন্তৰ্ভুক্ত আছিল আৰু ৰাজ্যখন সংলগ্ন ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰে পশ্চিমে বিশ্বনাথৰ দিশলৈ বিস্তৃত হৈছিল। [[নক্সাপৰ্বত|ইয়াত বিতংকৈ পঢ়ক...]] যোৱামাহৰ ভাল প্ৰবন্ধ '''চুতীয়া–আহোম ৰাজ্যৰ যুদ্ধ'''ৰ বিষয়ে [[চুতীয়া–আহোম ৰাজ্যৰ যুদ্ধ|ইয়াত পঢ়ক...]] hye1ecizmfx083380nvcokcb6yuwf2g 4 140562 649136 648733 2026-11-02T12:08:08Z ~2026-58500-68 52625 649136 wikitext text/x-wiki [[চিত্ৰ:কামত কৃতিত্ব লভিবৰ সঙ্কেত.pdf|center|250px]] '''লেখক লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা। '''<br> কামত কৃতিত্ব লভিবৰ সঙ্কেত হৈছে অসমীয়া সাহিত্যৰ কাণ্ডাৰী সাহিত্যৰথী লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱাৰদ্বাৰা ৰচিত এখন ক্ষুদ্ৰাকৃতিৰ উপদেশমূলক পুথি; যাক বেজবৰুৱাই এক 'পকেট বুক' বুলি উল্লেখ কৰিছিল। ১৯০৩ চনত প্ৰথম প্ৰকাশ পোৱা গ্ৰন্থখনক সফল জীৱন আৰু চৰিত্ৰ গঠনৰ এক হাতপুথি বুলি গণ্য কৰা হয়। ইয়াত জীৱনৰ বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত, বিশেষকৈ ব্যৱসায়-বাণিজ্য আৰু চাকৰিৰ দৰে কৰ্মক্ষেত্ৰত কেনেকৈ উন্নতি আৰু সফলতা লাভ কৰিব পাৰি, তাৰ ৫০টা অমূল্য সংকেত বা উপদেশ দাঙি ধৰা হৈছে।<br> প্ৰথম প্ৰকাশ : ১৯০৩ পুথিখনৰ লিংক: https://w.wiki/WUkK lpid187mml0txxqzueg7g65bm2qy323 0 140571 649237 648840 2026-11-03T04:03:18Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649237 wikitext text/x-wiki {{short description|ভাৰতীয় ৰসায়নবিদ}} {{Infobox scientist | honorific_prefix = ছাৰ | name = শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰ | honorific_suffix = অ বি ই, এফ এন আই, এফ এ এছ চি, এফ আৰ এছ, এফ আৰ আই চি, এফ ইনষ্ট পি | image = Shanti Swaroop Bhatnagar 1994 stamp of India.jpg | image_size = 245px | alt = | caption = ১৯৯৪ চনৰ ভাৰতীয় ডাক টিকটত ভাটনাগৰ | birth_date = {{Birth date|1894|02|21|df=yes}} | birth_place = ভেৰা, পঞ্জাব প্ৰদেশ, [[ব্ৰিটিছ ভাৰত]]<br/>(বৰ্তমান [[পাকিস্তান]]ৰ পঞ্জাবত) | death_date = {{Death date and age|1955|01|01|1894|02|21|df=y}} | death_place = [[নতুন দিল্লী]], ভাৰত | resting_place = | resting_place_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline,title}} --> | citizenship = | fields = ভৌতিক ৰসায়ন<br/>কলয়ড ৰসায়ন | workplaces = [[বৈজ্ঞানিক আৰু ঔদ্যোগিক গৱেষণা পৰিষদ]] <br/> [[কাশী হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয়]] | education = পঞ্জাব বিশ্ববিদ্যালয়<br/> ইউনিভাৰ্ছিটি কলেজ লণ্ডন | thesis_title = তেলত উচ্চ চৰ্বিযুক্ত অম্লৰ দ্বি-যোজী আৰু ত্ৰি-যোজী লৱণৰ দ্ৰৱণীয়তা আৰু তেলৰ পৃষ্ঠটানৰ ওপৰত ইয়াৰ প্ৰভাৱ | thesis_url = | thesis_year = | doctoral_advisor = ফ্ৰেডেৰিক জি. ডনান | academic_advisors = | doctoral_students = | notable_students = | known_for = [[বৈজ্ঞানিক আৰু ঔদ্যোগিক গৱেষণা পৰিষদ]]ৰ প্ৰথম সঞ্চালক | author_abbrev_bot = | author_abbrev_zoo = | influences = | influenced = | awards = {{Plainlist| * পদ্মভূষণ (১৯৫৪) * নাইট বেচেলৰ (১৯৪১) * অৰ্ডাৰ অফ ব্ৰিটিছ এম্পায়াৰ (১৯৩৬) * ৰয়েল ছ'চাইটিৰ ফেলো (১৯৪৩)<ref name="frs">{{Cite journal | last1 = Seshadri | first1 = T. R. | doi = 10.1098/rsbm.1962.0001 | doi-access = free| title = Shanti Swaroop Bhatnagar 1894-1955 | journal = Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society | volume = 8 | pages = 1–17 | year = 1962 | s2cid = 71516535 }}</ref>}} | signature = <!--(filename only)--> | signature_alt = | website = <!-- {{URL|www.example.com}} --> | footnotes = | spouse = }} '''ছাৰ শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰ''' ({{lang-en|Shanti Swarup Bhatnagar}}, ২১ ফেব্ৰুৱাৰী ১৮৯৪ – ১ জানুৱাৰী ১৯৫৫) এগৰাকী ভাৰতীয় কলয়ড ৰসায়নবিদ, শিক্ষাবিদ আৰু বিজ্ঞান প্ৰশাসক আছিল। [[বৈজ্ঞানিক আৰু ঔদ্যোগিক গৱেষণা পৰিষদ]]ৰ (চি এছ আই আৰ) প্ৰথম সঞ্চালক প্ৰধান ভাটনাগৰক ভাৰতত ''গৱেষণাগাৰৰ পিতৃ'' বুলি গণ‍্য কৰা হয়।<ref name=ind>{{cite web| author=India Information|title= Dr. Shanti Swaroop Bhatnagar | url=http://www.whereincity.com/india/great-indians/scientists/shanti-swaroop.php|work= WhereInCity |access-date= 5 June 2013}}</ref> তেওঁ [[বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগ]]ৰ (ইউ জি চি) প্ৰথম অধ্যক্ষও আছিল।<ref name="frs"/><ref name=stu>{{cite web|author= studyrays|title= Dr.Shanti swarup Bhatnagar's Profile|url= http://studyrays.com/info/alltimegreat/scitech/dr-shanti-swarup-bhatnagar.php|work= studyrays.com|publisher= Saagam IT Services Pvt. Ltd|access-date= 5 June 2013|url-status= dead|archive-url= https://web.archive.org/web/20130823171803/http://studyrays.com/info/alltimegreat/scitech/dr-shanti-swarup-bhatnagar.php|archive-date= 23 August 2013|df= dmy-all}}</ref><ref>{{cite book |last=Richards |first=Norah |title= Sir Shanti Swaroop Bhatnagar F. R. S.: A Biographical Study of India's Eminent Scientist |year= 1948 |publisher= New Book Society of India |location=[[নতুন দিল্লী]], [[ভাৰত]] }}</ref> ১৯৫৮ চনত তেওঁৰ নাম আৰু অৱদানৰ প্ৰতি সন্মান জনাই ভাৰতীয় বৈজ্ঞানিক আৰু ঔদ্যোগিক গৱেষণা পৰিষদে বিজ্ঞানৰ বিভিন্ন শাখাত উল্লেখযোগ্য অৱদান আগবঢ়োৱা বিজ্ঞানীসকলৰ বাবে [[শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰ বঁটা|শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যা বঁটা]] প্ৰৱৰ্তন কৰে।<ref name=sar>{{cite web| author=Sarmah P|title= Shanti Swarup Bhatnagar: A Pensive Pioneer of Indian Science and Technology |date= 8 September 2011| url=http://gonitsora.com/shanti-swarup-bhatnagar-a-pensive-pioneer-of-indian-science-and-technology/|work= studyrays.com|publisher= Saagam IT Services Pvt. Ltd|access-date= 5 June 2013}}</ref><ref name=siv>{{cite journal| author= Sivaram S|title= Shanti Swarup Bhatnagar: A Visionary Extraordinary|year =2002|url=http://www.ias.ac.in/resonance/April2002/pdf/April2002p90-97.pdf | journal= Resonance| volume=7 | issue= 4|pages = 90–97|doi=10.1007/bf02836142|s2cid= 121018197}}</ref> ==প্ৰাৰম্ভিক জীৱন== শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰৰ জন্ম ব্ৰিটিছ ভাৰতৰ [[ব্ৰিটিছ ৰাজ|ব্ৰিটিছ শাসনাধীন ভাৰত]]ৰ ভেৰা অঞ্চলৰ এক [[হিন্দু]] [[কায়স্থ]] পৰিয়ালত হৈছিল। তেওঁ আঠ মাহ বয়সত থাকোঁতে পিতৃ পৰমেশ্বৰী সহায় ভাটনাগৰৰ মৃত্যু হৈছিল। তাৰ পিছত তেওঁ মাতামহৰ ঘৰত ডাঙৰ-দীঘল হয়। তেওঁৰ মাতামহ এগৰাকী অভিযন্তা আছিল আৰু তেওঁ ভাটনাগৰৰ মনত বিজ্ঞান আৰু অভিযান্ত্ৰিক বিদ্যাৰ প্ৰতি আগ্ৰহ জগাই তুলিছিল। তেওঁ যান্ত্ৰিক খেলনা, বৈদ্যুতিক বেটাৰী আৰু সূতাৰ টেলিফোন নিৰ্মাণ কৰি ভাল পাইছিল। মাতৃৰফালৰ পৰিয়ালৰপৰা তেওঁ কবিতা লিখাৰ প্ৰতিভাও লাভ কৰিছিল।<ref name="ilo">{{cite web|title= Dr.Shanti Swarup Bhatnagar|url= http://www.iloveindia.com/indian-heroes/shanti-swarup-bhatnagar.html|work= iloveindia.com|access-date= 5 June 2013|archive-date= 6 June 2013|archive-url= https://web.archive.org/web/20130606070801/http://www.iloveindia.com/indian-heroes/shanti-swarup-bhatnagar.html|url-status= dead|archiveurl= https://web.archive.org/web/20130606070801/http://www.iloveindia.com/indian-heroes/shanti-swarup-bhatnagar.html|archivedate= 6 June 2013|deadurl= yes}}</ref> তেওঁ দয়ানন্দ এংলো বৈদিক উচ্চ বিদ্যালয়, সিকন্দৰাবাদ, বুলন্দশহৰ জিলাৰপৰা প্ৰাথমিক শিক্ষা সম্পূৰ্ণ কৰে। ১৯১১ চনত তেওঁ নতুনকৈ প্ৰতিষ্ঠা হোৱা দয়াল সিং কলেজ, লাহোৰত নামভৰ্তি কৰে। স্বাধীনতাৰ পিছত এই কলেজখন [[নতুন দিল্লী]], [[ভাৰত]]লৈ স্থানান্তৰ কৰা হৈছিল।<ref>{{Cite web|url=http://www.dsc.du.ac.in/|title=Dyal Singh College|website=www.dsc.du.ac.in|access-date=1 March 2019}}</ref> তাত তেওঁ সৰস্বতী মঞ্চ সমিতিৰ সক্ৰিয় সদস্য হৈ পৰে আৰু এজন অভিনেতা হিচাপে সুনাম অৰ্জন কৰে। তেওঁ ১৯১২ চনত ''কৰমতি'' (অলৌকিক কৰ্মী) নামৰ এটা [[উৰ্দু]] [[একাংকিকা নাটক]] লিখে। নাটকখনৰ ইংৰাজী অনুবাদে তেওঁক সেই বছৰৰ শ্ৰেষ্ঠ নাটকৰ বাবে সৰস্বতী মঞ্চ সমিতিৰ বঁটা আৰু পদক লাভ কৰায়। ১৯১৩ চনত ভাটনাগৰে পঞ্জাব বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ইণ্টাৰমিডিয়েট পৰীক্ষাত প্ৰথম বিভাগত উত্তীৰ্ণ হয়। তাৰ পিছত তেওঁ ফৰমেন খ্ৰীষ্টান কলেজত নামভৰ্তি কৰে। ১৯১৬ চনত তেওঁ পদাৰ্থ বিজ্ঞানত স্নাতক আৰু ১৯১৯ চনত ৰসায়ন বিজ্ঞানত স্নাতকোত্তৰ ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name=siv/><ref name=vig>{{cite web| author=Vigyan Prasar| title=Shanti Swarup Bhatnagar| url=http://www.vigyanprasar.gov.in/scientists/ssbhatnagar/shantiswarupbhatnagar.htm| work=vigyanprasar.gov.in| access-date=5 June 2013| url-status=dead| archive-url=https://web.archive.org/web/20131018015234/http://www.vigyanprasar.gov.in/scientists/ssbhatnagar/ShantiSwarupBhatnagar.htm| archive-date=18 October 2013| df=dmy-all}}</ref> ==শিক্ষা আৰু প্ৰাৰম্ভিক গৱেষণা== দয়াল সিং কলেজ ন্যাসে শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰক বিদেশত অধ্যয়নৰ বাবে বৃত্তি প্ৰদান কৰে। তেওঁ [[ইংলেণ্ড]]হৈ আমেৰিকালৈ যাত্ৰা কৰে। কিন্তু ইংৰাজ জাহাজবোৰত খালী আসন বিচাৰি নাপালে, কাৰণ সেইবোৰ [[প্ৰথম বিশ্বযুদ্ধ]]ৰ পিছত সেনা বাহিনীৰপৰা অব্যাহতি পোৱা আমেৰিকাৰ সৈনিকসকলৰ বাবে সংৰক্ষিত আছিল। ন্যাসৰ অনুমতি লৈ তেওঁ ইউনিভাৰ্ছিটি কলেজ লণ্ডনত ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ অধ্যাপক ফ্ৰেডেৰিক জি. ডনানৰ অধীনত অধ্যয়ন কৰে। ১৯২১ চনত তেওঁ বিজ্ঞানৰ ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰে।<ref name="frs"/> লণ্ডনত থাকোঁতে তেওঁ ব্ৰিটিছ চৰকাৰৰ বৈজ্ঞানিক আৰু ঔদ্যোগিক গৱেষণা বিভাগৰপৰা বছৰি ২৫০ পাউণ্ডৰ বৃত্তি লাভ কৰিছিল। ১৯২১ চনৰ আগষ্ট মাহত তেওঁ ভাৰতলৈ উভতি আহে আৰু নতুনকৈ প্ৰতিষ্ঠা হোৱা [[কাশী হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয়]]ত ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ অধ্যাপক হিচাপে যোগদান কৰে। তাত তেওঁ তিনি বছৰ থাকে। তেওঁ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ''কুলগীত'' বা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ সংগীত লিখিছিল। কাশী হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয়ৰ তদানীন্তন উপাচাৰ্য ন্যায়াধীশ এন. এইচ. ভাগৱতীয়ে কৈছিল: "আপোনালোকৰ বহুতেই হয়তো নাজানে যে এজন বিশিষ্ট বিজ্ঞানী হোৱাৰ উপৰি অধ্যাপক ভাটনাগৰ এগৰাকী সুনামধন্য হিন্দী কবিও আছিল। তেওঁ [[কাশী]]ত থকা সময়ছোৱাত বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ''কুলগীত'' ৰচনা কৰিছিল। এই বিশ্ববিদ্যালয়ত অধ্যাপক ভাটনাগৰক সন্মানসহকাৰে স্মৰণ কৰা হয় আৰু বিশ্ববিদ্যালয়খন থকালৈকে তেওঁক স্মৰণ কৰা হ'ব।" তাৰ পিছত তেওঁ লাহোৰলৈ গৈ পঞ্জাব বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ভৌতিক ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ অধ্যাপক আৰু বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ৰসায়ন গৱেষণাগাৰৰ সঞ্চালক হয়। তেওঁৰ জীৱনৰ এই সময়ছোৱা মৌলিক বৈজ্ঞানিক গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰত আটাইতকৈ সক্ৰিয় সময় আছিল। তেওঁৰ গৱেষণাৰ আগ্ৰহৰ বিষয় আছিল ইমালচন, কলয়ড]] আৰু ঔদ্যোগিক ৰসায়ন। কিন্তু তেওঁৰ মৌলিক অৱদান আছিল চুম্বক-ৰসায়নৰ ক্ষেত্ৰত, অৰ্থাৎ ৰাসায়নিক বিক্ৰিয়াৰ অধ্যয়নত চুম্বকত্বৰ ব্যৱহাৰ। ১৯২৮ চনত তেওঁ আৰু কে. এন. মাথুৰে যুটীয়াভাৱে ভাটনাগৰ-মাথুৰ চুম্বকীয় হস্তক্ষেপ তুলা যন্ত্ৰ উদ্ভাৱন কৰে। সেই সময়ত চুম্বকীয় গুণ পৰিমাপ কৰাৰ বাবে এইটো আটাইতকৈ সংবেদনশীল যন্ত্ৰসমূহৰ ভিতৰত এটা আছিল। ১৯৩১ চনত ৰয়েল ছ'চাইটিৰ অনুষ্ঠানত এই যন্ত্ৰ প্ৰদৰ্শন কৰা হৈছিল আৰু লণ্ডনৰ মেছাৰ্ছ আদাম হিলগাৰ এণ্ড কোম্পানীয়ে ইয়াক বিক্ৰী কৰিছিল।<ref name=stu/><ref name=vig/> ==পেছাগত জীৱন== শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰৰ প্ৰথম ঔদ্যোগিক সমস্যা আছিল কুঁহিয়াৰৰ জাৱৰিৰপৰা গৰুৰ খাদ্যৰ বাবে পুষ্টিকৰ পিঠা তৈয়াৰ কৰাৰ পদ্ধতি উদ্ভাৱন কৰা। এই কাম ছাৰ গংগা ৰামৰ বাবে কৰা হৈছিল। তেওঁ দিল্লী ক্লথ এণ্ড জেনেৰেল মিলছ, কানপুৰৰ জে. কে. মিলছ লিমিটেড, লায়াল্লাপুৰৰ গণেশ ফ্ল'ৰ মিলছ লিমিটেড, বোম্বেৰ টাটা অইল মিলছ লিমিটেড আৰু ভাৰতৰ ষ্টীল ব্ৰাদাৰ্ছ এণ্ড কোম্পানী লিমিটেডৰ ঔদ্যোগিক সমস্যাও সমাধান কৰিছিল। তেওঁৰ এটা উল্লেখযোগ্য উদ্ভাৱন আছিল খাৰুৱা তেলৰ বাবে খনন কৰাৰ পদ্ধতিৰ উন্নতি। ৰাৱালপিণ্ডিৰ এটক অইল কোম্পানী (লণ্ডনৰ মেছাৰ্ছ ষ্টীল ব্ৰাদাৰ্ছ এণ্ড কোম্পানীৰ প্ৰতিনিধি) এটা সমস্যাৰ সন্মুখীন হৈছিল। খনন কাৰ্যত ব্যৱহাৰ কৰা বোকা লুণীয়া পানীৰ সংস্পৰ্শলৈ আহিলে কঠিন হৈ পৰিছিল আৰু খননৰ গাঁত বন্ধ কৰি দিছিল। শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰে উপলব্ধি কৰিছিল যে এই সমস্যা কলয়ড ৰসায়নৰ সহায়ত সমাধান কৰিব পাৰি। তেওঁ এটা ভাৰতীয় আঠা যোগ কৰিছিল, যাৰ ফলত বোকাৰ মিশ্ৰণৰ সান্দ্ৰতা কমিছিল আৰু একে সময়তে ইলেক্ট্ৰ'লাইটৰ গোট বান্ধি পেলোৱা প্ৰভাৱৰ বিৰুদ্ধে ইয়াৰ স্থিৰতা বৃদ্ধি পাইছিল। ষ্টীল ব্ৰাদাৰ্ছ কোম্পানী ভাটনাগৰৰ কামত ইমানেই সন্তুষ্ট হৈছিল যে তেওঁলোকে পেট্ৰ'লিয়াম সম্পৰ্কীয় যিকোনো বিষয়ত গৱেষণা কৰাৰ বাবে তেওঁক ১,৫০,০০০ টকা আগবঢ়ায়। কোম্পানীটোৱে এই ধন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ জৰিয়তে প্ৰদান কৰে আৰু শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰৰ তত্ত্বাৱধানত পেট্ৰ'লিয়াম গৱেষণা বিভাগ স্থাপন কৰা হয়। এই সহযোগিতামূলক আঁচনিৰ অধীনত কৰা গৱেষণাৰ ভিতৰত আছিল মমৰ দুৰ্গন্ধ দূৰ কৰা, [[কেৰাচিন]]ৰ শিখাৰ উচ্চতা বৃদ্ধি কৰা আৰু উদ্ভিদজাত তেল তথা খনিজ তেল উদ্যোগৰ আৱৰ্জনা ব্যৱহাৰ কৰা। গৱেষণাৰ বাণিজ্যিক সফলতা দেখি কোম্পানীটোৱে পুঁজি বৃদ্ধি কৰে আৰু ইয়াৰ সময়সীমা পাঁচ বছৰৰপৰা দহ বছৰলৈ বৃদ্ধি কৰে। শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰে নিজৰ গৱেষণাৰ পুঁজিৰপৰা কোনো ব্যক্তিগত আৰ্থিক লাভ গ্ৰহণ কৰিবলৈ সদায় অস্বীকাৰ কৰিছিল। তাৰ পৰিৱৰ্তে তেওঁ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ গৱেষণাৰ সুবিধাসমূহ শক্তিশালী কৰাৰ পোষকতা কৰিছিল। ১৯৩৪ চনত [[মেঘনাদ সাহা]]ই ভাটনাগৰলৈ লিখা এখন চিঠিত কৈছিল, "আপুনি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শিক্ষকসকলৰ মৰ্যাদা জনসাধাৰণৰ দৃষ্টিত বৃদ্ধি কৰিছে। ইয়াৰ উপৰি আপোনাৰ শিক্ষানুষ্ঠানৰ বাবে আগবঢ়োৱা উপকাৰৰ কথা ক'বই নালাগে।" শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰে কে. এন. মাথুৰৰ সৈতে ''ভৌতিক নীতি আৰু চুম্বক-ৰসায়নৰ প্ৰয়োগ'' নামৰ গ্ৰন্থখন লিখিছিল। এই গ্ৰন্থখন বিষয়টোৰ ওপৰত এখন মানক গ্ৰন্থ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ===চি এছ আই আৰৰ প্ৰতিষ্ঠা=== ভাৰতৰ প্ৰথম ঔদ্যোগিক গৱেষণা সংস্থা ১৯৩৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহত ভাৰতীয় ভঁৰাল বিভাগৰ অধীনত ঔদ্যোগিক তথ্য আৰু গৱেষণা ব্যুৰো হিচাপে গঠন কৰা হৈছিল। বছৰি ১.২ লাখ টকাৰ সীমিত পুঁজিৰ বাবে এই ব্যুৰো প্ৰায় নিষ্ক্ৰিয় হৈ আছিল। ১৯৩৯ চনত ব্যুৰো বিলুপ্ত কৰি ব্ৰিটিছ বৈজ্ঞানিক আৰু ঔদ্যোগিক গৱেষণা পৰিষদৰ দৰে এখন বৈজ্ঞানিক আৰু ঔদ্যোগিক গৱেষণা পৰিষদ গঠন কৰাৰ বাবে প্ৰবল আন্দোলন হৈছিল। আৰ্কট ৰামস্বামী মুদালিয়াৰৰ প্ৰভাৱশালী প্ৰচেষ্টাত ১৯৪০ চনৰ ১ এপ্ৰিলত দুবছৰৰ বাবে বৈজ্ঞানিক আৰু ঔদ্যোগিক গৱেষণা পৰিষদ (বি এছ আই আৰ) গঠন কৰা হয়। সেই সময়ৰ এগৰাকী আগশাৰীৰ বিজ্ঞানী হিচাপে শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰক ইয়াৰ সঞ্চালক নিযুক্ত কৰা হয় আৰু মুদালিয়াৰক অধ্যক্ষ কৰা হয়। বি এছ আই আৰৰ বাৰ্ষিক পুঁজি আছিল পাঁচ লাখ টকা, যিটো বাণিজ্য বিভাগৰ অধীনত ৰখা হৈছিল। শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰে চৰকাৰক ঔদ্যোগিক গৱেষণাৰ বাবে অধিক বিনিয়োগ কৰিবলৈ ১৯৪১ চনৰ আৰম্ভণিতে ঔদ্যোগিক গৱেষণা ব্যৱহাৰ সমিতি (আই আৰ ইউ চি) গঠন কৰিবলৈ প্ৰেৰণা যোগায়। মুদালিয়াৰে ঔদ্যোগিক গৱেষণা পুঁজি স্থাপনৰ দাবীও সফলতাৰে উত্থাপন কৰে। এই পুঁজিৰ বাবে পাঁচ বছৰৰ সময়ছোৱাত বছৰি ১০ লাখ টকা অনুদান দিয়াৰ দাবী তেওঁ ১৯৪১ চনৰ ১৪ নৱেম্বৰত দিল্লীৰ কেন্দ্ৰীয় বিধানসভাৰ অধিৱেশনত উত্থাপন কৰে। এই সকলোবোৰৰ ফলত বৈজ্ঞানিক আৰু ঔদ্যোগিক গৱেষণা পৰিষদ (চি এছ আই আৰ) নামৰ স্বায়ত্তশাসিত সংস্থাটো গঠন হয়, যি ১৯৪২ চনৰ ২৮ ছেপ্টেম্বৰত কাৰ্যকৰী হয়। বি এছ আই আৰ আৰু আই আৰ ইউ চি চি এছ আই আৰৰ পৰিচালনা সমিতিৰ পৰামৰ্শদাতা সংস্থা হয়। ১৯৪৩ চনত পৰিচালনা সমিতিয়ে শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰে উত্থাপন কৰা পাঁচখন ৰাষ্ট্ৰীয় গৱেষণাগাৰ স্থাপনৰ প্ৰস্তাৱ অনুমোদন কৰে। এইবোৰ আছিল [[ৰাষ্ট্ৰীয় ৰসায়ন গৱেষণাগাৰ]], [[ৰাষ্ট্ৰীয় ভৌতিক গৱেষণাগাৰ]], ইন্ধন গৱেষণা কেন্দ্ৰ, আৰু কাঁচ আৰু মৃৎশিল্প গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান। এইদৰেই ভাৰতত বৈজ্ঞানিক গৱেষণাগাৰৰ আৰম্ভণি হয়।<ref name=vig/> ==পৰৱৰ্তী জীৱন== শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰে [[হোমি জেহাংগীৰ ভাভা]], [[প্ৰশান্ত চন্দ্ৰ মহলানবীশ]], [[বিক্ৰম সাৰাভাই]] আৰু আনসকলৰ সৈতে স্বাধীনতাৰ পিছৰ ভাৰতৰ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিৰ আন্তঃগাঁথনি তথা নীতি নিৰ্ধাৰণত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। প্ৰধানমন্ত্ৰী [[জৱাহৰলাল নেহৰু]] বিজ্ঞানৰ উন্নয়নৰ সমৰ্থক আছিল। ১৯৪৭ চনত ভাৰতৰ স্বাধীনতাৰ পিছত ড° শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰৰ অধ্যক্ষতাত [[বৈজ্ঞানিক আৰু ঔদ্যোগিক গৱেষণা পৰিষদ]] (চি এছ আই আৰ) স্থাপন কৰা হয়। তেওঁ ইয়াৰ প্ৰথম সঞ্চালক প্ৰধান হয় আৰু তেওঁৰ কৰ্মৰ বাবে ভাৰতত বিভিন্ন ৰাসায়নিক গৱেষণাগাৰ স্থাপন কৰা বুলি তেওঁক বহুলভাৱে স্মৰণ কৰা হয়। তেওঁ মুঠ বাৰখন ৰাষ্ট্ৰীয় গৱেষণাগাৰ স্থাপন কৰিছিল। ইয়াৰ ভিতৰত আছিল মহীশূৰৰ কেন্দ্ৰীয় খাদ্য প্ৰক্ৰিয়াকৰণ প্ৰযুক্তিবিদ্যা প্ৰতিষ্ঠান, [[পুনে]]ৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ৰসায়ন গৱেষণাগাৰ, [[নতুন দিল্লী]]ৰ [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ভৌতিক গৱেষণাগাৰ|ৰাষ্ট্ৰীয় ভৌতিক গৱেষণাগাৰ]], [[জামছেদপুৰ]]ৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ধাতুবিদ্যা গৱেষণাগাৰ আৰু ধনবাদৰ কেন্দ্ৰীয় ইন্ধন প্ৰতিষ্ঠান। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ বহুতো গৱেষণাগাৰ স্থাপন কৰিছিল। চি এছ আই আৰৰ সৈতে কাম কৰাৰ সময়ত তেওঁ সেই সময়ৰ বহুতো যুৱ বিজ্ঞানীক পথ প্ৰদৰ্শন কৰিছিল। তেওঁলোকৰ ভিতৰত আছিল [[কলকাতা]]ৰ বিজ্ঞানৰ উন্নয়নৰ বাবে ভাৰতীয় সংস্থাত কৰ্মৰত শ্যামাদাস চেটাৰ্জী, শান্তিলাল বেনাৰ্জী ([[ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ বিজ্ঞান স্নাতকোত্তৰ সোণৰ পদক বিজয়ী আৰু আমেৰিকাৰপৰা বিজ্ঞানৰ ডক্টৰেট ডিগ্ৰী লাভ কৰা ব্যক্তি, যি পিছত ভাটনাগৰৰ অনুৰোধত দিল্লীৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ভৌতিক গৱেষণাগাৰলৈ যায়) আৰু আশুতোষ মুখাৰ্জী। শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰে [[চি ভি ৰামন]] আৰু কাৰিয়ামাণিক্কম শ্ৰীনিবাস কৃষ্ণনৰ বিজ্ঞানৰ উন্নয়নৰ বাবে ভাৰতীয় সংস্থাত [[ৰমণ প্ৰভাৱ]]ৰ ওপৰত কৰা গৱেষণাও নিবিড়ভাৱে অনুসৰণ কৰিছিল। বিশেষকৈ কৃষ্ণন আৰু তেওঁৰ সহযোগী শান্তিলাল বেনাৰ্জীয়ে সৰু সৰু স্ফটিকৰ চুম্বকত্বৰ ওপৰত কৰা কামৰ প্ৰতি তেওঁ আগ্ৰহী আছিল। তেওঁ শিক্ষা মন্ত্ৰ্যালয়ৰ সচিব আৰু চৰকাৰৰ শিক্ষা উপদেষ্টা হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। ১৯৪৮ চনৰ বৈজ্ঞানিক জনশক্তি সমিতিৰ প্ৰতিৱেদন প্ৰস্তুত আৰু আলোচনাত তেওঁ ভূমিকা পালন কৰিছিল। "উল্লেখ কৰিব পাৰি যে দেশৰ সকলো দিশৰ বৈজ্ঞানিক জনশক্তিৰ প্ৰয়োজনীয়তা প্ৰথমবাৰৰ বাবে পদ্ধতিগতভাৱে মূল্যায়ন কৰা হৈছিল। এই প্ৰতিৱেদন স্বাধীনতাৰ পিছৰ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিৰ আন্তঃগাঁথনিৰ পৰিকল্পনা কৰিবলৈ চৰকাৰৰ বাবে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ নীতিৰ নথি হিচাপে কাম কৰিছিল।" শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰে ১৯২১ চনৰপৰা ১৯৪০ চনলৈ মুঠ ঊনৈছ বছৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধ্যাপক হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছিল। প্ৰথমে কাশী হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয়ত আৰু তাৰ পিছত পঞ্জাব বিশ্ববিদ্যালয়ত। তেওঁ এজন শিক্ষক হিচাপে সুনাম অৰ্জন কৰিছিল। শিক্ষক হিচাপেই তেওঁ আটাইতকৈ সুখী আছিল। চুম্বক-ৰসায়ন আৰু ইমালচনৰ ভৌতিক ৰসায়নৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁৰ গৱেষণামূলক অৱদান বহুলভাৱে স্বীকৃত হৈছিল। তেওঁ প্ৰয়োগিক ৰসায়নতো যথেষ্ট কাম কৰিছিল। গৱেষণা আৰু উন্নয়নৰ মাজৰ ব্যৱধান দূৰ কৰা ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় গৱেষণা উন্নয়ন নিগম (এন আৰ ডি চি) প্ৰতিষ্ঠাত তেওঁ গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ভাটনাগৰে দেশত ঔদ্যোগিক গৱেষণা সংস্থাৰ আন্দোলন আৰম্ভ কৰাৰ দায়িত্ব পালন কৰিছিল। ১৯৫১ চনত তেল শোধনাগাৰ স্থাপনৰ বাবে তেল কোম্পানীসমূহৰ সৈতে আলোচনা কৰিবলৈ তেওঁ এজনীয়া আয়োগ গঠন কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত অৱশেষত দেশৰ বিভিন্ন অঞ্চলত বহুতো তেল শোধনাগাৰ স্থাপন হয়। তেওঁ বহুতো ব্যক্তি আৰু সংস্থাক বিজ্ঞান আৰু শিক্ষাৰ বাবে উদাৰভাৱে দান আগবঢ়াবলৈ উৎসাহিত কৰিছিল।<ref name=stu/> ১৯৫৫ চনৰ ১ জানুৱাৰীত ৬০ বছৰ বয়সত হৃদক্ৰিয়া বন্ধহৈ তেওঁৰ মৃত্যু হয়। ==সন্মান আৰু স্বীকৃতি== শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰক ১৯৩৪ চনত [[ভাৰতীয় বিজ্ঞান একাডেমী]]ৰ প্ৰথম সদস্যসকলৰ ভিতৰত এজন হিচাপে নিৰ্বাচিত কৰা হৈছিল।<ref name="IAS_Fellows_deceased">{{cite web | url=https://www.ias.ac.in/describe/fellow/Bhatnagar,__Shanti_Swarup | title=Fellowship – Bhatnagar, Shanti Swarup | publisher=Indian Academy of Sciences | access-date=14 June 2018 }}</ref> তাৰ পিছৰ বছৰ তেওঁ ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠানৰ (এফ এন আই; বৰ্তমান ভাৰতীয় বিজ্ঞান একাডেমী) প্ৰতিষ্ঠাপক সদস্য হিচাপে নিযুক্ত হয়।<ref>{{cite web | url=http://www.insa.nic.in/writereaddata/UpLoadedFiles/PINSA/Vol01_1935_1_Art10.pdf | title=National Institute of Sciences of India: List of Foundation Fellows (1935) | publisher=Indian National Science Academy | access-date=14 June 2018}}</ref><ref name="INSA" group="note">১৯৭০ চনৰ আগতে [[ভাৰতীয় বিজ্ঞান একাডেমী]]ৰ নাম আছিল "ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান" আৰু ইয়াৰ সদস্যসকলৰ নামৰ পিছত "এফ এন আই" লিখা হৈছিল। ১৯৭০ চনত সংস্থাটোৱে বৰ্তমানৰ নাম গ্ৰহণ কৰাৰ পাছত এই উপাধি "এফ এন এ" হয়।</ref> বিশুদ্ধ আৰু প্ৰয়োগিক ৰসায়ন বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত অৱদানৰ বাবে ভাটনাগৰক ১৯৩৬ চনৰ নতুন বছৰৰ সন্মানৰ তালিকাত অৰ্ডাৰ অফ ব্ৰিটিছ এম্পায়াৰ বিষয়া (অ বি ই) হিচাপে নিযুক্ত কৰা হয়।<ref>{{London Gazette|issue=34238 |supp=y|page=12|date=1 January 1936}}</ref> ১৯৪১ চনৰ নতুন বছৰৰ সন্মানৰ তালিকাত বিজ্ঞানৰ উন্নতিৰ ক্ষেত্ৰত অৱদানৰ বাবে ব্ৰিটিছ চৰকাৰে তেওঁক নাইট বেচেলৰ উপাধি প্ৰদান কৰে।<ref name=ind/><ref>{{London Gazette|issue=35029 |supp=y|page=2|date=31 December 1940}}</ref> ভাটনাগৰক ১৯৪২ চনত পদাৰ্থ বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠানৰ ফেলো (এফ ইনষ্ট পি) আৰু ৰয়েল ৰসায়ন প্ৰতিষ্ঠানৰ ফেলো (এফ আৰ আই চি) হিচাপে নিযুক্ত কৰা হয়।<ref>{{cite web | url=http://www.insa.nic.in/writereaddata/UpLoadedFiles/PINSA/Vol09_1943_1_Art02.pdf | title=National Institute of Sciences of India: Annual Report (1943) | publisher=Indian National Science Academy | access-date=14 June 2018}}</ref> ১৯৪৩ চনত লণ্ডনৰ ৰসায়ন উদ্যোগ সংস্থাই তেওঁক সন্মানীয় সদস্য হিচাপে নিৰ্বাচিত কৰে আৰু পিছত তেওঁ উপ-সভাপতি হয়। ১৯৪৩ চনত ভাটনাগৰ ৰয়েল ছ'চাইটিৰ ফেলো (এফ আৰ এছ) হিচাপে নিৰ্বাচিত হয়।<ref name="frs"/><ref name=sar/> স্বাধীন ভাৰতত তেওঁ ভাৰতীয় ৰসায়ন সমাজ, [[ভাৰতীয় বিজ্ঞান একাডেমী]] আৰু ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান কংগ্ৰেছৰ সভাপতি আছিল। ১৯৫৪ চনত তেওঁ [[ভাৰত চৰকাৰ]]ৰপৰা [[পদ্মভূষণ]] বঁটা লাভ কৰে।<ref name=vig/> তেওঁৰ সন্মানত ভাৰতীয় বিজ্ঞান বঁটা [[শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰ বঁটা|শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যা বঁটা]] প্ৰৱৰ্তন কৰা হয়।<ref name=sar/> ==টোকা== {{reflist|group=note}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== {{commons category|Shanti Swaroop Bhatnagar}} *[http://www.tribuneindia.com/2000/20000319/spectrum/main2.htm দ্য ট্ৰিবিউনত জীৱনী] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081002052813/http://www.tribuneindia.com/2000/20000319/spectrum/main2.htm |date=2 October 2008 }} *[https://web.archive.org/web/20060907123556/http://www.photonics.cusat.edu/Indian_scientists2.html কোচিনৰ ফটনিক্স প্ৰতিষ্ঠানত জীৱনী] *[https://web.archive.org/web/20010714101954/http://www.bhu.ac.in/kulgeet.htm বনাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয়ৰ বাবে ভাটনাগৰে ৰচনা কৰা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ গীত ''(কুলগীত)''] *[https://web.archive.org/web/20130906082344/http://www.imtech.res.in/ssbmt-2013/about.php শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰ স্মাৰক প্ৰতিযোগিতা] *[http://www.scientificindia.net/scientists/ssbhatnagar.html বৈজ্ঞানিক ভাৰতত জীৱনী] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181025095952/http://www.scientificindia.net/scientists/ssbhatnagar.html |date=25 October 2018 }} *[https://web.archive.org/web/20160303214212/http://www.prideofindia.net/sc27.html ভাৰতৰ গৌৰৱত জীৱনী] {{Authority control}} [[শ্ৰেণী:মৃত ব্যক্তি]] [[শ্ৰেণী:ৰসায়নবিদ]] [[শ্ৰেণী:ভাৰতীয় বিজ্ঞানী]] [[শ্ৰেণী:পদ্মভূষণ বঁটা বিজয়ী]] 0hzmaoya85p56g1ecml9fjvnlztmrep 0 140573 649271 649094 2026-11-03T08:04:07Z BhuyanBhaskar 16362 পৃষ্ঠা [[Upahupara, mangaldai]]ৰ পৰা [[উপাহুপাৰা গাঁও, মঙলদৈ]]লৈ BhuyanBhaskarয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 649094 wikitext text/x-wiki উপাহুপাৰা গাঁও, মঙলদৈ উপাহুপাৰা অসমৰ দৰং জিলাৰ মঙলদৈ মহকুমাৰ অন্তৰ্গত এখন সুন্দৰ আৰু শান্তিপূৰ্ণ গাঁও। এই গাঁওখন মঙলদৈ চহৰৰ পৰা প্ৰায় ২ কিলোমিটাৰ দূৰত অৱস্থিত। গাঁওখনৰ পিন ক'ড ৭৮৪১২৫। উপাহুপাৰা গাঁওখনৰ পৰিৱেশ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য, গ্ৰাম্য জীৱনশৈলী আৰু সামাজিক সম্প্ৰীতিৰে পৰিপূৰ্ণ। ইয়াৰ অধিকাংশ লোকেই কৃষি, ব্যৱসায় আৰু বিভিন্ন জীৱিকাৰ সৈতে জড়িত। অসমীয়া ভাষা-সংস্কৃতি, পৰম্পৰা আৰু উৎসৱ-পাৰ্বণ গাঁওখনৰ সমাজজীৱনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ। শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰতো উপাহুপাৰাৰ এক বিশেষ পৰিচয় আছে। এই গাঁওখনতে অৱস্থিত মঙলদৈ মহাবিদ্যালয়, যিখন ১৯৫১ চনত স্থাপন কৰা হৈছিল। ২০১১ চনৰ লোকপিয়ল অনুসৰি গাঁওখনৰ মুঠ জনসংখ্যা আছিল ১,৯২৩ জন। সামগ্ৰিকভাৱে, উপাহুপাৰা কেৱল এখন গাঁও নহয়, ই গ্ৰাম্য জীৱন, শিক্ষা, সংস্কৃতি আৰু সামাজিক ঐক্যৰ এক সুন্দৰ প্ৰতিচ্ছবি। উপাহুপাৰা গাঁৱৰ চৰকাৰী আৰু বেচৰকাৰী শিক্ষানুষ্ঠান দৰং জিলাৰ মঙলদৈৰ উপাহুপাৰা অঞ্চলটো শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত যথেষ্ট গুৰুত্বপূৰ্ণ। এই অঞ্চলত প্ৰাথমিক শিক্ষাৰ পৰা উচ্চ শিক্ষা পৰ্যন্ত বিভিন্ন শিক্ষানুষ্ঠান আছে। ১. চৰকাৰী শিক্ষানুষ্ঠান: কেন্দ্ৰীয় বিদ্যালয়, মঙলদৈ (Kendriya Vidyalaya) মঙলদৈ মহাবিদ্যালয় (Mangaldai College) ২. বেচৰকাৰী শিক্ষানুষ্ঠান: মঙলদৈৰ বৃহত্তৰ অঞ্চলত কেইবাখনো বেচৰকাৰী শিক্ষানুষ্ঠান আছে। ইয়াৰ ভিতৰত— ব্ৰিলিয়েণ্ট একাডেমী (Brilliant Academy) মঙলদৈ মহৰ্ষি বিদ্যা মন্দিৰ (Mangaldai Maharishi Vidya Mandir) সামগ্ৰিকভাৱে: উপাহুপাৰা আৰু ইয়াৰ কাষৰীয়া অঞ্চলত চৰকাৰী আৰু বেচৰকাৰী দুয়ো ধৰণৰ শিক্ষানুষ্ঠান থকাৰ ফলত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে বিভিন্ন পৰ্যায়ৰ শিক্ষা গ্ৰহণৰ সুবিধা লাভ কৰিছে। উপাহুপাৰা গাঁৱৰ প্ৰধান দৰ্শনীয় স্থল দৰং জিলাৰ মঙলদৈৰ উপাহুপাৰা গাঁও আৰু ইয়াৰ কাষৰীয়া অঞ্চলত কেইবাটাও উল্লেখযোগ্য দৰ্শনীয় স্থান আছে। প্ৰধান স্থানসমূহ হ’ল— 1. মঙলদৈ জিলা সংগ্ৰহালয়: উপাহুপাৰাত অৱস্থিত এই সংগ্ৰহালয়ত দৰং জিলাৰ ইতিহাস, ঐতিহ্য আৰু সাংস্কৃতিক সম্পৰ্কীয় বিভিন্ন সামগ্ৰী সংৰক্ষণ কৰা হৈছে। 2. বিষ্ণু মন্দিৰ, কলেজ নগৰ: উপাহুপাৰাৰ কলেজ নগৰ অঞ্চলত অৱস্থিত এখন ধৰ্মীয় আৰু শান্তিপূৰ্ণ স্থান। 3. গান্ধী স্মৃতি উদ্যান: মঙলদৈৰ এখন সুন্দৰ উদ্যান। ইয়াত মানুহে আজৰি সময় কটাবলৈ আৰু প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ উপভোগ কৰিবলৈ আহে। 4. জয়ন্ত হাজৰিকা পাৰ্ক: সংগীত শিল্পী জয়ন্ত হাজৰিকাৰ স্মৃতিৰ সৈতে জড়িত এখন উদ্যান। 5. ভেবাৰঘাট পাৰ্ক: সেউজীয়া পৰিৱেশ আৰু মনোৰম প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ বাবে পৰিচিত। 6. পুখুৰীয়া বিল: প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য আৰু জলাশয়ৰ পৰিৱেশৰ বাবে উল্লেখযোগ্য। 7. পথৰুঘাট শ্বহীদ মিনাৰ: ১৮৯৪ চনৰ কৃষক বিদ্ৰোহৰ শ্বহীদসকলৰ স্মৃতিত নিৰ্মিত এক ঐতিহাসিক স্মৃতিসৌধ। সামগ্ৰিকভাৱে, এই স্থানসমূহে উপাহুপাৰা আৰু মঙলদৈ অঞ্চলৰ ঐতিহাসিক, ধৰ্মীয়, সাংস্কৃতিক আৰু প্ৰাকৃতিক পৰিচয় বহন কৰিছে। p5zckwf0v6a5ecyxhnyltp8hhuem4dr 0 140590 649206 648930 2026-11-02T22:51:01Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 2 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649206 wikitext text/x-wiki {{Short description|ভাৰতীয় বৈজ্ঞানিক গৱেষণা আৰু উন্নয়ন সংস্থা}} {{Infobox Institute | name = বৈজ্ঞানিক আৰু ঔদ্যোগিক গৱেষণা পৰিষদ | image = [[File:CSIR-Logo-With-Tagline-Seleceted-Bilingual.png|250px]] | image_size = | image_name = | caption = | motto = | established = {{start date and age|26 September 1942}} | founder = {{ubl|আৰ্কট ৰামস্বামী মুদালিয়াৰ|[[শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰ]]}} | head_label = সঞ্চালক প্ৰধান | head = এন. কালাইচেলভি | faculty = | staff = | budget = {{INRConvert|7144|c}} (2021–22)<ref>{{Cite web |date=2020 |title=India Budget: Ministry of Shipping |url=https://www.indiabudget.gov.in/doc/eb/sbe90.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20200526092338/https://www.indiabudget.gov.in/doc/eb/sbe90.pdf |archive-date=2020-05-26 |access-date=2026-06-02 |website=www.indiabudget.gov.in}}</ref> | endowment = | debt = | location = [[নতুন দিল্লী]] | address = অনুসন্ধান ভৱন<br />২ ৰফি মাৰ্গ, নতুন দিল্লী – ১১০০০১ | website = {{URL|csir.res.in}} | president = [[ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী]] | subsidiaries = | parent = বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি মন্ত্ৰালয় }} '''বৈজ্ঞানিক আৰু ঔদ্যোগিক গৱেষণা পৰিষদ''' ('''চি এছ আই আৰ'''; IAST: ''vaigyanik tathā audyogik anusandhāna pariṣada'') ভাৰতৰ এক [[গৱেষণা আৰু উন্নয়ন]] সংস্থা। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে বৈজ্ঞানিক, ঔদ্যোগিক আৰু অৰ্থনৈতিক উন্নয়ন সাধন কৰা। ইয়াৰ মুখ্য কাৰ্যালয় [[নতুন দিল্লী]]ত অৱস্থিত। ১৯৪২ চনত বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি মন্ত্ৰালয়ৰ অধীনত থকা বৈজ্ঞানিক আৰু ঔদ্যোগিক গৱেষণা বিভাগৰ অধীনত ইয়াক এটা স্বায়ত্তশাসিত সংস্থা হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল। চি এছ আই আৰ বিশ্বৰ অন্যতম বৃহৎ ৰাজহুৱা পুঁজিৰে পৰিচালিত গৱেষণা আৰু উন্নয়ন সংস্থা।<ref>{{cite web|author=Encyclopaedia Britannica|title=Council of Scientific and Industrial Research (CSIR)|url=https://www.britannica.com/topic/Council-of-Scientific-and-Industrial-Research|publisher=Encyclopaedia Britannica|access-date=12 January 2024|date=23 December 2023}}</ref> চি এছ আই আৰে ভাৰতত বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিৰ মানৱ সম্পদৰ বিকাশত দীৰ্ঘদিন ধৰি উল্লেখযোগ্য অৱদান আগবঢ়াই আহিছে।<ref>{{Cite web |title=National Testing Agency |url=https://nta.ac.in/Csirexam |access-date=2022-12-20 |website=nta.ac.in}}</ref> {{asof|2013|post=,}} ইয়াৰ অধীনত দেশজুৰি ৩৭টা গৱেষণাগাৰ বা প্ৰতিষ্ঠান, ৩৯টা প্ৰসাৰ কেন্দ্ৰ, ৩টা উদ্ভাৱন কেন্দ্ৰ আৰু ৫টা গোট আছে। এইবোৰত মুঠ ১৪,০০০ৰো অধিক কৰ্মচাৰী আছে। ইয়াৰ ভিতৰত ৪,৬০০জন বিজ্ঞানী আৰু ৮,০০০জন কাৰিকৰী তথা সহায়ক কৰ্মচাৰী।<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.csir.res.in/sites/default/files/turnjsmagazine/125144/turnjsmagazines/sourcepdf/Annual%20Report%202013-2014%20English.pdf|title=CSIR Annual Report 2014}}</ref> ইয়াক মূলতঃ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি মন্ত্ৰালয়ে পুঁজি যোগান ধৰে। কিন্তু ১৮৬০ চনৰ সমাজ পঞ্জীয়ন আইনৰ অধীনত ই এটা স্বায়ত্তশাসিত সংস্থা হিচাপে কাম কৰে।<ref name="CSIRWebsite">{{cite web|url=http://www.csir.res.in/|title=Council of Scientific & Industrial Research – GoI|website=csir.res.in|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20000817052446/http://www.csir.res.in/|archive-date=17 August 2000|df=dmy-all}}</ref> চি এছ আই আৰৰ গৱেষণা আৰু উন্নয়নমূলক কামৰ ভিতৰত [[মহাকাশ অভিযান্ত্ৰিকী]], [[গাঁথনিগত অভিযান্ত্ৰিকী]], [[সাগৰ বিজ্ঞান]], জীৱবিজ্ঞান আৰু স্বাস্থ্যসেৱা, ৰোগ নিৰ্ণয়, [[ধাতুবিদ্যা]], ৰাসায়নিক পদাৰ্থ, [[খনন]], [[খাদ্য বিজ্ঞান|খাদ্য]], [[পেট্ৰ'লিয়াম]], [[চামৰা]] আৰু [[পৰিৱেশ বিজ্ঞান]] আদি অন্তৰ্ভুক্ত।<ref name="CSIRWebsite" /> এন. কালাইচেলভি বৰ্তমান চি এছ আই আৰৰ সঞ্চালক প্ৰধান। তেওঁ ভাৰত চৰকাৰৰ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি মন্ত্ৰালয়ৰ বৈজ্ঞানিক আৰু ঔদ্যোগিক গৱেষণা বিভাগৰ সচিব হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰে।<ref>{{Cite web |date=August 10, 2022 |title=Dr. (Mrs.) N. Kalaiselvi has assumed the charge of Director General, CSIR-cum-Secretary DSIR– reg. |url=https://www.csir.res.in/dr-mrs-n-kalaiselvi-has-assumed-charge-director-general-csir-cum-secretary-dsir%25E2%2580%2593-reg |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220912060632/https://www.csir.res.in/dr-mrs-n-kalaiselvi-has-assumed-charge-director-general-csir-cum-secretary-dsir%25E2%2580%2593-reg |archive-date=2022-09-12 |access-date=2026-06-02 |website=www.csir.res.in}}</ref> বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ ক্ষেত্ৰত চি এছ আই আৰৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত কাৰ্যকৰী ২,৯৭১টা আৰু ভাৰতত কাৰ্যকৰী ১,৫৯২টা পেটেণ্ট আছে।<ref name=":0" /> প্ৰতিষ্ঠা হোৱাৰ পৰা চি এছ আই আৰে বিশ্বজুৰি ১৪,০০০ৰো অধিক পেটেণ্ট লাভ কৰিছে। ভাৰতীয় পেটেণ্ট কাৰ্যালয়ে চি এছ আই আৰক ২০১৮ চনত "পেটেণ্ট আৰু বাণিজ্যিকীকৰণৰ ক্ষেত্ৰত শীৰ্ষ গৱেষণা আৰু উন্নয়ন প্ৰতিষ্ঠান বা সংস্থা" শাখাত ৰাষ্ট্ৰীয় বৌদ্ধিক সম্পত্তি বঁটা প্ৰদান কৰে। ২০০৭ চনৰ শেষৰফালে বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি মন্ত্ৰী কপিল ছিবালে [[লোকসভা]]ৰ [[প্ৰশ্নোত্তৰ কাল]]ত কয় যে চি এছ আই আৰে ২০শ শতিকাৰ শেষৰ দশকত ১,৩৭৬টা প্ৰযুক্তি বা জ্ঞানভিত্তি বিকশিত কৰিছিল।<ref>{{cite web|url=http://164.100.47.133/lsq14/quest.asp?qref=50805|title=Minister of S&T claims India made 1,300-odd inventions in a decade|url-status=live|archive-url=http://archive.wikiwix.com/cache/20080728092816/http://164.100.47.133/lsq14/quest.asp?qref=50805|archive-date=28 July 2008|df=dmy-all}}</ref> ==ইতিহাস== ১৯৩০ৰ দশকত ভাৰতৰ প্ৰাকৃতিক সম্পদ আৰু নতুন উদ্যোগৰ উন্নয়নৰ বাবে গৱেষণা সংস্থা স্থাপনৰ প্ৰয়োজনীয়তা অনুভৱ কৰা হৈছিল। [[চি. ভি. ৰমন]], লেফটেনেণ্ট কৰ্ণেল [[আৰ. বি. ছিম'ৰ ছেৱেল|ছিম'ৰ ছেৱেল]] আৰু [[জে. চি. ঘোষ]]ৰ দৰে বিশিষ্ট ব্যক্তিয়ে বৈজ্ঞানিক গৱেষণাৰ বাবে এখন পৰামৰ্শদাতা পৰিষদ গঠনৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছিল। সেই সময়ত ''[[Nature (journal)|নেচাৰ]]'' নামৰ আলোচনীৰ সম্পাদক [[ছাৰ ৰিচাৰ্ড গ্ৰেগৰি, প্ৰথম বেৰনেট|ছাৰ ৰিচাৰ্ড গ্ৰেগৰি]] এই প্ৰস্তাৱৰ বিষয়ে চৰকাৰক আনুষ্ঠানিকভাৱে অৱগত কৰা প্ৰথম ব্যক্তিসকলৰ ভিতৰত অন্যতম আছিল। ১৯৩৩ চনত ভাৰতৰ বৈজ্ঞানিক বিভাগ আৰু বিশ্ববিদ্যালয়সমূহ পৰিদৰ্শন কৰাৰ পিছত গ্ৰেগৰিয়ে [[ছেমুৱেল হোৱেৰ, প্ৰথম ভিছকাউণ্ট টেম্পলউড|ছেমুৱেল হোৱে]] নামৰ ভাৰতৰ সচিবক ভাৰতত ব্ৰিটেইনৰ [[Department of Scientific and Industrial Research (United Kingdom)|বৈজ্ঞানিক আৰু ঔদ্যোগিক গৱেষণা বিভাগ]]ৰ দৰে এটা সংস্থা স্থাপনৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ বিষয়ে জনায়। [[কলকাতা]] আৰু [[বাংগালুৰু]]ৰ ভাৰতীয় বিজ্ঞানীসকলে ক্ৰমে এখন ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান আৰু এখন ভাৰতীয় বিজ্ঞান একাডেমী স্থাপনৰ পৰিকল্পনা আৰম্ভ কৰিছিল। ১৯৩৩ চনৰ পঞ্চম উদ্যোগ সন্মিলনত [[বোম্বাই]], [[মাদ্ৰাজ]], [[বিহাৰ]] আৰু [[ওড়িশা, ভাৰত|ওড়িশা]]ৰ প্ৰাদেশিক চৰকাৰসমূহে উদ্যোগিক গৱেষণাৰ বাবে এখন সমন্বয় মঞ্চ স্থাপনৰ দাবী পুনৰ উত্থাপন কৰে। হোৱে [[ভাৰতৰ ভাইচৰয়|ভাইচৰয়]] [[লৰ্ড উইলিংডন]]ক এই দাবীক সমৰ্থন কৰিবলৈ পৰামৰ্শ দিয়ে। কিন্তু ১৯৩৪ চনৰ মে' মাহত উইলিংডনে হোৱেক উত্তৰ দি কয় যে ভাৰতৰ প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ ব্যৱহাৰৰ বাবে গৱেষণাক উৎসাহিত কৰিবলৈ এটা বৈজ্ঞানিক আৰু ঔদ্যোগিক গৱেষণা বিভাগ স্থাপন কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই। ভাৰতীয় বৈজ্ঞানিক আৰু ঔদ্যোগিক গৱেষণা বিভাগৰ প্ৰস্তাৱ নাকচ কৰা হৈছিল। তথাপি ঔপনিৱেশিক চৰকাৰে এটা সীমিত সুবিধা প্ৰদান কৰে। ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে ভাৰতীয় ভাণ্ডাৰ বিভাগৰ অধীনত এটা উদ্যোগিক তথ্য আৰু গৱেষণা ব্যুৰো স্থাপন কৰাৰ প্ৰস্তাৱ দিয়া হয়। এই ব্যুৰোৱে ১৯৩৫ চনৰ এপ্ৰিল মাহত কাম আৰম্ভ কৰে। ব্যুৰোৰ সীমিত সম্পদৰ বাবে, যাৰ বাৰ্ষিক বাজেট আছিল ১ লাখ টকা, ইয়াৰ পক্ষে বৃহৎ গৱেষণা আৰু উদ্যোগিক কাম আৰম্ভ কৰাটো সম্ভৱ হোৱা নাছিল। ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে ই মূলতঃ পৰীক্ষা আৰু গুণগত মান নিৰীক্ষণৰ কাম কৰিছিল।<ref name=vig>{{cite web |author=Vigyan Prasar Science Portal |title=Shanti Swarup Bhatnagar |url=http://www.vigyanprasar.gov.in/scientists/ssbhatnagar/shantiswarupbhatnagar.htm |publisher=[[Vigyan Prasar]] |access-date=11 August 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131018015234/http://www.vigyanprasar.gov.in/scientists/ssbhatnagar/ShantiSwarupBhatnagar.htm |archive-date=18 October 2013 }}</ref> ১৯৩৯ চনত [[দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধ]] আৰম্ভ হোৱাৰ সময়ত ব্যুৰোটো বন্ধ কৰাৰ প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছিল। [[আৰ্কট ৰামস্বামী মুদালিয়াৰ]] ভাৰতত চি এছ আই আৰ গঠনৰ ক্ষেত্ৰত অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যক্তি হৈ পৰিছিল।<ref name=siva>{{cite journal |author= Sivaram C |title= The genesis of CSIR |url= http://sap.csir.res.in/FoundationDay2012/files/Article_by_Dr_Sivaram.pdf |archive-url= https://web.archive.org/web/20150507071911/http://sap.csir.res.in/FoundationDay2012/files/Article_by_Dr_Sivaram.pdf |url-status= dead |archive-date= 2015-05-07 |journal= Resonance |volume= 7 |issue= 4 |pages= 98 |year= 2002 |doi= 10.1007/BF02836144 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20150507071911/http://sap.csir.res.in/FoundationDay2012/files/Article_by_Dr_Sivaram.pdf |archivedate= 2015-05-07 |access-date= 2026-11-01 |deadurl= yes }}</ref> ভাইচৰয়ৰ কাৰ্যনিৰ্বাহক পৰিষদৰ সদস্য আৰু বাণিজ্য বিভাগৰ দায়িত্বত থকা মুদালিয়াৰে ব্যুৰোটো বন্ধ কৰাৰ পৰামৰ্শ দিয়ে। তেওঁৰ মতে, এইটো কেৱল খৰচ কমোৱাৰ বাবে নহয়, বৰং অধিক সম্পদ আৰু বিস্তৃত উদ্দেশ্য থকা বৈজ্ঞানিক আৰু ঔদ্যোগিক গৱেষণা পৰিষদ গঠনৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় আছিল। তেওঁৰ প্ৰচেষ্টাৰ ফলত ১৯৪০ চনৰ ১ এপ্ৰিলত দুবছৰৰ বাবে বৈজ্ঞানিক আৰু ঔদ্যোগিক গৱেষণা পৰিষদ (বি এছ আই আৰ) গঠন কৰা হয়। মুদালিয়াৰ এই পৰিষদৰ সভাপতি হয়। এই সময়তে [[শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰ]]ক পৰিষদৰ সঞ্চালক হিচাপে নিযুক্ত কৰা হয়। বাণিজ্য বিভাগৰ অধীনত বি এছ আই আৰে বছৰি ৫ লাখ টকা বাজেট লাভ কৰিছিল। ১৯৪০ চনৰ শেষলৈকে ইয়াত প্ৰায় ৮০জন গৱেষক নিযুক্ত আছিল, যাৰ এক চতুৰ্থাংশই পোনপটীয়াকৈ পৰিষদৰ অধীনত কাম কৰিছিল। বি এছ আই আৰৰ উল্লেখযোগ্য সাফল্যসমূহৰ ভিতৰত আছিল [[বেলুচিস্তান]]ৰ [[ছালফাৰ]] বিশুদ্ধকৰণৰ কৌশল, গেছ আক্ৰমণৰ পৰা ৰক্ষা কৰা কাপোৰ নিৰ্মাণ, ইন্ধন আৰু পিচল পদাৰ্থ হিচাপে উদ্ভিদজাত তেলৰ মিশ্ৰণ, সৈন্যৰ জোতা আৰু গোলাবাৰুদৰ বাবে প্লাষ্টিকৰ বাকচ, সামৰিক পোছাকৰ বাবে ৰং, [[ভিটামিন]] প্ৰস্তুত কৰা আৰু [[পাইৰেথ্ৰাম]]ৰ [[ইমালছিফায়াৰ]] তথা ক্ৰীম উদ্ভাৱন। ১৯৪১ চনৰ আৰম্ভণিতে ভাটনাগৰে চৰকাৰক ফলাফলসমূহ ব্যৱহাৰিক কামত প্ৰয়োগ কৰাৰ বাবে এটা উদ্যোগিক গৱেষণা ব্যৱহাৰ সমিতি (আই আৰ ইউ চি) গঠন কৰিবলৈ সন্মত কৰায়। তাৰ পিছত চৰকাৰে উদ্যোগসমূহৰ পৰা লাভ কৰা [[ৰয়েল্টি]]ৰ পৰা এটা পৃথক পুঁজি গঠন কৰি উদ্যোগিক গৱেষণাত বিনিয়োগ কৰিবলৈ সন্মতি দিয়ে। মুদালিয়াৰে উদ্যোগিক গৱেষণা পুঁজি গঠনৰ পৰামৰ্শ দিয়ে, যাৰ বাবে পাঁচ বছৰৰ বাবে বছৰি ১০ লাখ টকাৰ অনুদান প্ৰদান কৰা হ'ব। ১৯৪১ চনৰ ১৪ নৱেম্বৰত [[দিল্লী]]ত অনুষ্ঠিত কেন্দ্ৰীয় বিধানসভাৰ অধিৱেশনত এই প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰা হয়। তাৰ পিছত মুদালিয়াৰ আৰু ভাটনাগৰৰ অধীনত বৈজ্ঞানিক আৰু ঔদ্যোগিক গৱেষণা পৰিষদ (চি এছ আই আৰ)ক এটা স্বায়ত্তশাসিত সংস্থা হিচাপে গঠনৰ সংবিধান প্ৰস্তুত কৰা হয়। এইদৰে ১৯৪২ চনৰ ২৬ ছেপ্টেম্বৰত চি এছ আই আৰৰ কাম আৰম্ভ হয়। বি এছ আই আৰ আৰু আই আৰ ইউ চিক চি এছ আই আৰৰ পৰিচালনা সমিতিৰ পৰামৰ্শদাতা সংস্থা হিচাপে অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়। ১৯৪৩ চনত চি এছ আই আৰৰ পৰিচালনা সমিতিয়ে ভাটনাগৰৰ পাঁচটা ৰাষ্ট্ৰীয় গৱেষণাগাৰ স্থাপনৰ প্ৰস্তাৱ অনুমোদন কৰে। এইবোৰ আছিল ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাসায়নিক গৱেষণাগাৰ, ৰাষ্ট্ৰীয় ভৌতিক গৱেষণাগাৰ, ইন্ধন গৱেষণা কেন্দ্ৰ, কাঁচ আৰু মৃৎশিল্প গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান আৰু [[ৰাষ্ট্ৰীয় ধাতুবিদ্যা গৱেষণাগাৰ]]। ১৯৪৪ চনত চি এছ আই আৰে বছৰি ১০ লাখ টকাৰ বাজেটৰ উপৰিও এই গৱেষণাগাৰসমূহ স্থাপনৰ বাবে ১ কোটি টকাৰ অনুদান লাভ কৰে। [[টাটা গোষ্ঠী|টাটা উদ্যোগিক গোষ্ঠীয়ে]] ৰাসায়নিক, ধাতুবিদ্যা আৰু ইন্ধন গৱেষণাগাৰৰ বাবে ২০ লাখ টকা দান কৰে।<ref name=vig/> [[কলকাতা]]ত [[কেন্দ্ৰীয় কাঁচ আৰু মৃৎশিল্প গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান]]ৰ আধাৰশিলা ১৯৪৫ চনৰ ডিচেম্বৰ মাহত প্ৰথমে স্থাপন কৰা হয়। [[জামছেদপুৰ]]ত [[ৰাষ্ট্ৰীয় ধাতুবিদ্যা গৱেষণাগাৰ]]ৰ আধাৰশিলা ১৯৪৬ চনৰ নৱেম্বৰ মাহত স্থাপন কৰা হয়। [[পুনে]]ত [[ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাসায়নিক গৱেষণাগাৰ]]ৰ আধাৰশিলা ১৯৪৭ চনৰ ৬ এপ্ৰিলত স্থাপন কৰা হয়, অৰ্থাৎ [[ভাৰত বিভাজন|ভাৰত স্বাধীন হোৱাৰ]] চাৰি মাহ আগতে।<ref>{{cite journal| author= Sivaram S| title= Shanti Swarup Bhatnagar: A Visionary Extraordinary| year= 2002| url= http://www.ias.ac.in/resonance/April2002/pdf/April2002p90-97.pdf| journal= [[Resonance (journal)|Resonance]]| volume= 7| issue= 4| pages= 90–97| doi= 10.1007/bf02836142| s2cid= 121018197| url-status= live| archive-url= https://web.archive.org/web/20160109214250/http://www.ias.ac.in/resonance/April2002/pdf/April2002p90-97.pdf| archive-date= 9 January 2016| df= dmy-all}}</ref> পাঁচোটা প্ৰতিষ্ঠান ১৯৫০ চনৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ হয়।<ref name=siva/> ==সংগঠন গাঁথনি== # '''সভাপতি:''' [[ভাৰতৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী|প্ৰধানমন্ত্ৰী]] (পদাধিকাৰবলে) # '''উপ-সভাপতি:''' [[বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি মন্ত্ৰী (ভাৰত)|ভাৰতৰ বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি মন্ত্ৰী]] (পদাধিকাৰবলে) # '''পৰিচালনা সমিতি:''' সঞ্চালক প্ৰধান পৰিচালনা সমিতিৰ মুৰব্বী। আন পদাধিকাৰবলে সদস্যজন হৈছে বিত্ত সচিব (ব্যয়)। আন সদস্যসকলৰ কাৰ্যকাল তিনি বছৰ। # '''চি এছ আই আৰ পৰামৰ্শদাতা পৰিষদ:''' বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিৰ বিভিন্ন ক্ষেত্ৰৰ বিশিষ্ট ব্যক্তিসকলৰ ১৫জনীয়া পৰিষদ। ইয়াৰ কাম হৈছে পৰিচালনা সমিতিক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি সম্পৰ্কীয় পৰামৰ্শ প্ৰদান কৰা। সদস্যসকলৰ কাৰ্যকাল তিনি বছৰ। ==চি এছ আই আৰৰ সাফল্য== [[File:CSIR Corona Combat Mission.png|thumb|[[ক'ভিড-১৯]]ৰ বিৰুদ্ধে চি এছ আই আৰৰ অভিযান দেখুওৱা এখন পোষ্টাৰ]] * ১৯৫০ চনত ভাৰতৰ প্ৰথম কৃত্ৰিম ঔষধ [[মেথাকুৱালন]] বিকশিত কৰে।<ref>{{cite book | url=https://books.google.com/books?id=5HlRCwAAQBAJ&q=indra+kacker&pg=PT1830 | title=The SAGE Encyclopedia of Pharmacology and Society |editor= Sarah E. Boslaugh | access-date=May 23, 2016| isbn=9781506346182 | date=2015-09-15 | publisher=SAGE Publications }}</ref><ref>{{cite book | url=https://books.google.com/books?id=fl_iBQAAQBAJ&q=i%20k%20kacker&pg=PT188 | title=An Unfinished Agenda: My Life in the Pharmaceuticals Industry By K Anji Reddy | access-date=May 24, 2016| isbn=9789351189213 | last1=Reddy | first1=K. Anji | date=2015-01-15 | publisher=Penguin UK }}</ref> * প্ৰতিৰক্ষাৰ উদ্দেশ্যে [[কেন্দ্ৰীয় কাঁচ আৰু মৃৎশিল্প গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান]]ত আলোকীয় কাঁচ বিকশিত কৰে।<ref>[https://www.cgcri.res.in/ Central Glass and Ceramics Research Institute]</ref> * ১৯৬৭ চনত সম্পূৰ্ণৰূপে দেশীয় প্ৰযুক্তিৰ আধাৰত ভাৰতৰ প্ৰথম ট্ৰেক্টৰ ''[[পঞ্জাব ট্ৰেক্টৰ্ছ লিমিটেড|স্বৰাজ]]'' বিকশিত কৰে।<ref>{{cite web |url=http://www.mahindraswaraj.com/files/profile_history.htm |title=History |website=[[Mahindra Swaraj]] |date=2009 |archive-url=https://archive.today/20130820054831/http://www.mahindraswaraj.com/files/profile_history.htm |archive-date=20 August 2013 |url-status=dead |df=dmy-all |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160407184135/http://www.mahindraswaraj.com/files/profile_history.htm |archivedate=7 April 2016 |access-date=1 November 2026 |deadurl=yes }}</ref> * প্ৰকৃতিত বাঁহ ফুলিবলৈ প্ৰায় বিশ বছৰ লাগে, কিন্তু চি এছ আই আৰে কেইসপ্তাহমানৰ ভিতৰতে বাঁহ ফুলাৰ প্ৰথম সফলতা লাভ কৰে।<ref>{{ Cite news |last = Angier |first = Natalie |author-link = Natalie Angier |date = March 22, 1990 |title = Bamboo Coaxed to Flower in Lab; Global Impact on the Crop Is Seen |newspaper = [[The New York Times]] |url = https://www.nytimes.com/1990/03/22/science/bamboo-coaxed-to-flower-in-lab-global-impact-on-the-crop-is-seen.html |access-date = December 13, 2012 |url-status = live |archive-url = https://web.archive.org/web/20130301030624/http://www.nytimes.com/1990/03/22/science/bamboo-coaxed-to-flower-in-lab-global-impact-on-the-crop-is-seen.html |archive-date = 1 March 2013 |df = dmy-all }}</ref><ref>{{cite journal|title=Precocious flowering and seeding behaviour in tissue-cultured bamboos|first1=R. S.|last1=Nadgauda|first2=V. A.|last2=Parasharami|first3=A. F.|last3=Mascarenhas|date=22 March 1990|journal=Nature|volume=344|issue=6264|pages=335|doi=10.1038/344335a0|bibcode=1990Natur.344..335N |s2cid=4308334|df=dmy-all}}</ref> * [[আন্দামান দ্বীপপুঞ্জ]]ৰ থলুৱা জনগোষ্ঠীসমূহৰ জিনীয় বৈচিত্ৰ্য প্ৰথমবাৰৰ বাবে বিশ্লেষণ কৰি তেওঁলোকৰ উৎপত্তি ৬০,০০০ বছৰ আগতে আফ্ৰিকাৰ পৰা হোৱা বুলি প্ৰতিষ্ঠা কৰে।<ref>{{Cite journal|orig-year=21 January 2003|title=Genetic Affinities of the Andaman Islanders, a Vanishing Human Population|journal=Current Biology|volume=13|issue=2|pages=86–93|doi=10.1016/S0960-9822(02)01336-2|pmid=12546781|year=2003|last1=Thangaraj|first1=Kumarasamy|last2=Singh|first2=Lalji|last3=Reddy|first3=Alla G.|last4=Rao|first4=V.Raghavendra|last5=Sehgal|first5=Subhash C.|last6=Underhill|first6=Peter A.|last7=Pierson|first7=Melanie|last8=Frame|first8=Ian G.|last9=Hagelberg|first9=Erika|s2cid=12155496|doi-access=free|bibcode=2003CBio...13...86T }}</ref> * ১৯৮৭ চনত ভাৰতৰ অন্যতম জনপ্ৰিয় ট্ৰেক্টৰ [[ভাৰতৰ ট্ৰেক্টৰ|সোনালিকা]] বিকশিত কৰে। ইয়াক ইণ্টাৰনেশ্যনেল ট্ৰেক্টৰ্ছ লিমিটেডে নিৰ্মাণ কৰে। * মানুহৰ [[কৰ্কট ৰোগ]]ৰ ঔষধ পৰীক্ষাৰ বাবে প্ৰথম [[জিনীয় ৰূপান্তৰিত]] [[ড্ৰ'ছ'ফিলা]] মডেল উদ্ভাৱন কৰে।{{Citation needed|date=April 2009}} * সপ্তাহত এবাৰ গ্ৰহণ কৰিব পৰা অ-[[ষ্টেৰয়ড]]জাতীয় পৰিয়াল পৰিকল্পনাৰ বড়ি ''[[অৰ্মেলক্সিফিন|সহেলী]]'' আৰু হাঁপানিৰ বাবে অ-ষ্টেৰয়ডজাতীয় বনৌষধিৰ বড়ি ''এছমোন'' উদ্ভাৱন কৰে।<ref>{{cite news|title=Showcasing the CSIR|url=http://www.hindu.com/lf/2003/05/08/stories/2003050801200200.htm|archive-url=https://archive.today/20130616095946/http://www.hindu.com/lf/2003/05/08/stories/2003050801200200.htm|url-status=dead|archive-date=16 June 2013|date=8 May 2003|newspaper=[[The Hindu]]|location=Thiruvananthapuram, India}} {{Dead link|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ভাৰতৰ প্ৰথম [[সমান্তৰাল প্ৰক্ৰিয়াকৰণ কম্পিউটাৰ]] [[ফ্ল'ছ'লভাৰ]] নিৰ্মাণ কৰে।<ref>{{ cite web |publisher = [[National Aerospace Laboratories]], India |year = 2008 |title = Flosolver Division |url = http://www.nal.res.in/pdf/divisions/div08%2010.pdf |work = Brief description of the history of the NAL Flosolver Division and its current work |access-date = 2009-07-11 |url-status = dead |archive-url = https://web.archive.org/web/20081010075244/http://www.nal.res.in/pdf/divisions/div08%2010.pdf |archive-date = 10 October 2008 |df = dmy-all }}</ref> * [[ডিগবৈ]]ৰ এশ বছৰীয়া শোধনাগাৰটো আধুনিক আণৱিক পাতন প্ৰযুক্তিৰ সহায়ত পুনৰুজ্জীৱিত কৰে।<ref>{{cite web|url=http://www.csir.res.in/csir/External/Utilities/Frames/achievements/main_page.asp?a=topframe.htm&b=leftcon.htm&c=/csir/external/Heads/achievements/CSIRMilestones.htm|title=CSIR-Achievements|publisher=CSIR, India|access-date=20 May 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160109214249/http://www.csir.res.in/csir/External/Utilities/Frames/achievements/main_page.asp?a=topframe.htm&b=leftcon.htm&c=%2Fcsir%2Fexternal%2FHeads%2Fachievements%2FCSIRMilestones.htm|archive-date=9 January 2016|df=dmy-all}}</ref> * [[টাটা কনছালটেন্সি ছাৰ্ভিচেছ|টি চি এছ]]ৰ সৈতে মিলি জৈৱ তথ্য বিজ্ঞানৰ বাবে ''বায়'-ছুইট'' নামৰ বহুমুখী বহনযোগ্য কম্পিউটাৰভিত্তিক কাৰ্যসূচী বিকশিত কৰে।<ref>{{cite news|title=TCS bio-suite unveiled|url=http://www.thehindubusinessline.in/2004/07/15/stories/2004071502031900.htm|newspaper=The Hindu|date=15 July 2004|location=Hyderabad, India|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20110919081432/http://www.thehindubusinessline.in/2004/07/15/stories/2004071502031900.htm|archive-date=19 September 2011|df=dmy-all}}</ref> * ১৪জন যাত্ৰী বহিব পৰা বিমান ''[[সৰস]]''ৰ নক্সা প্ৰস্তুত কৰে।<ref>{{ cite web |author = R. Guruprasad |publisher = National Aerospace Laboratories, India |year = 2004 |title = The Saga of Saras: Part 1 |url = http://www.nal.res.in/pdf/saga-main.pdf |work = [PD IM 0407] History and details of the inception and development of Saras |access-date = 2009-07-11 |url-status = dead |archive-url = https://web.archive.org/web/20081008204405/http://www.nal.res.in/pdf/saga-main.pdf |archive-date = 8 October 2008 |df = dmy-all }}</ref> * ইংৰাজী, জাৰ্মান, ফৰাচী, জাপানী আৰু স্পেনিছ ভাষাত উপলব্ধ বিশ্বৰ প্ৰথমখন ''[[পৰম্পৰাগত জ্ঞান ডিজিটেল পুথিভঁৰাল]]'' স্থাপন কৰে।<ref>{{cite news|url=http://www.thehindubusinessline.com/2000/09/23/stories/142339aq.htm|title=CSIR chief stress on non-patent literature database|date=23 September 2000|work=Business Line|url-status=live|archive-url=https://archive.today/20130204063927/http://www.thehindubusinessline.com/2000/09/23/stories/142339aq.htm|archive-date=4 February 2013|df=dmy-all}}</ref> * ঘা শুকোৱাৰ বাবে [[হালধি]] আৰু [[নিম]]ক কীটনাশক হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত আমেৰিকাত প্ৰদান কৰা পেটেণ্টৰ বিৰুদ্ধে সফলতাৰে আপত্তি দাখিল কৰে।<ref>{{cite news |title=Biopiracy and traditional knowledge |url=http://www.hindu.com/folio/fo0105/01050380.htm |newspaper=[[The Hindu]] |date=20 May 2001 |location=India |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140401122532/http://www.hindu.com/folio/fo0105/01050380.htm |archive-date=1 April 2014 }}</ref> * ২০০৭ চনত এন এম আই টি এল আই কাৰ্যসূচীৰ অধীনত গ্ৰাম-ঋণাত্মক ৰক্তবিষ সংক্ৰমণৰ ঔষধ [[ছেপছিভাক]]ৰ গৱেষণা আৰম্ভ কৰে।<ref name=":1">{{Cite web|title=Indian Researchers Plan Clinical Trials of Sepsis Drug Against New Coronavirus|url=https://science.thewire.in/health/covid-19-csir-gram-negative-sepsis-sepsivac-clinical-trials/|last=Singh|first=Jyoti|date=2020-04-22|website=The Wire Science|language=en-GB|access-date=2020-05-04}}</ref> * ২০০৯ চনত [[মানৱ জিনমৰ অনুক্ৰম নিৰ্ধাৰণ]] সম্পূৰ্ণ কৰে।<ref>{{cite web |title=CSIR completes first ever Human Genome Sequencing in India |url=https://www.pib.gov.in/newsite/erelcontent.aspx?relid=55470&reg=3&lang=2 |website=pib.gov.in |access-date=2 June 2026 |date=December 8, 2009}}</ref> * ২০১১ চনত [[ৰাষ্ট্ৰীয় মহাকাশ গৱেষণাগাৰ]] আৰু [[মহিন্দ্ৰা এৰ'স্পেচ]]ৰ সহযোগত নিৰ্মিত ভাৰতৰ প্ৰথমখন দেশীয় অসামৰিক বিমান [[এন এ এল এন এম ৫]] সফলতাৰে পৰীক্ষা কৰে। * ২০২০ চনত [[ক'ভিড-১৯]] ৰোগীৰ মৃত্যুৰ হাৰ হ্ৰাস কৰাৰ ক্ষেত্ৰত ছেপছিভাকৰ কাৰ্যকাৰিতা মূল্যায়নৰ বাবে চিকিৎসা পৰীক্ষা আৰম্ভ কৰে।<ref name=":1" /> ==শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰ বঁটা== {{Main|বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিৰ বাবে শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰ বঁটা}} ১৯৫৮ চনত চি এছ আই আৰে শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰ বঁটা প্ৰৱৰ্তন কৰে। এই বঁটাৰ নাম প্ৰতিষ্ঠাপক সঞ্চালক [[শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰ]]ৰ নামেৰে ৰখা হৈছে। এই বঁটাৰ বাবে মনোনীত ব্যক্তিসকলক জীৱবিজ্ঞান, ৰসায়ন বিজ্ঞান, পৃথিৱী বিজ্ঞান, বায়ুমণ্ডল, সাগৰ আৰু গ্ৰহ বিজ্ঞান, অভিযান্ত্ৰিক, গণিত, চিকিৎসা বিজ্ঞান আৰু ভৌতিক বিজ্ঞানৰ গৱেষণা ক্ষেত্ৰৰ পৰা বাছনি কৰা হয়। শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰ বঁটাৰ সৈতে এখন প্ৰশস্তিপত্ৰ, এখন ফলক আৰু ৫ লাখ টকাৰ নগদ ধন প্ৰদান কৰা হয়। ইয়াৰ উপৰিও ৬৫ বছৰ বয়সলৈকে প্ৰতিমাহে ১৫,০০০ টকাৰ বৃত্তি প্ৰদান কৰা হয়। প্ৰতি বছৰে চি এছ আই আৰৰ বঁটা বাছনি সমিতিয়ে প্ৰতিটো গৱেষণা ক্ষেত্ৰৰ পৰা সৰ্বাধিক দুজন ব্যক্তিক এই বঁটা প্ৰদান কৰে। পৰিসংখ্যা অনুসৰি, বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিৰ ক্ষেত্ৰত অসাধাৰণ কামৰ বাবে ৫২৫জন ব্যক্তিক এই বঁটা প্ৰদান কৰা হৈছে। বঁটাৰ বাবে যোগ্য ব্যক্তিসকল হ'ল: * [[ভাৰতীয় লোক|ভাৰতীয় নাগৰিক]] * [[ভাৰতৰ বিদেশী নাগৰিকত্ব|ভাৰতৰ বিদেশী নাগৰিকত্ব]] থকা ব্যক্তি আৰু [[প্ৰবাসী ভাৰতীয় আৰু ভাৰতীয় মূলৰ ব্যক্তি|ভাৰতীয় মূলৰ ব্যক্তি]], যিসকলে ভাৰতত কাম কৰে। * বঁটাপ্ৰাপকে নিজৰ বিশেষজ্ঞতাৰ ক্ষেত্ৰত মৌলিক আৰু ব্যৱহাৰিক গৱেষণাৰ জৰিয়তে মানৱ জ্ঞান আৰু উন্নয়নত উল্লেখযোগ্য অৱদান আগবঢ়োৱা হ'ব লাগিব। * বয়সৰ সৰ্বোচ্চ সীমা ৪৫ বছৰ। ওপৰৰ চৰ্তসমূহে চি এছ আই আৰৰ সমিতিক যোগ্য প্ৰাৰ্থী বাছনি কৰাত সহায় কৰে। কিন্তু বঁটাৰ চূড়ান্ত বাছনি চি এছ আই আৰৰ পৰামৰ্শদাতা সমিতিয়ে পৰিচালনা কৰা বাছনি প্ৰক্ৰিয়াৰ ফলাফলৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। ==চি এছ আই আৰৰ অধীনৰ গৱেষণাগাৰসমূহ== ২০২৪ চনৰ মে' মাহলৈকে [[ভাৰত]]ত চি এছ আই আৰৰ অধীনত ৩৯টা গৱেষণাগাৰ, ৩৯টা প্ৰসাৰ কেন্দ্ৰ, ১টা উদ্ভাৱন গোট আৰু তিনিটা একক আছে। এইবোৰ দেশৰ বিভিন্ন স্থানত অৱস্থিত। {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; margin: 1em auto 1em auto;" |+ !গৱেষণাগাৰ !ৰাজ্য !চহৰ !প্ৰতিষ্ঠা বৰ্ষ |- |এ এম পি আৰ আই - [[উন্নত সামগ্ৰী আৰু প্ৰক্ৰিয়া গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান]] |[[মধ্য প্ৰদেশ]] |[[ভূপাল]] |1982 |- |৪ পি আই - [[চি এছ আই আৰ চতুৰ্থ পৰ্যায় প্ৰতিষ্ঠান]] |[[কৰ্ণাটক]] |[[বেংগালুৰু]] |1988 |- |চি বি আৰ আই - [[চি এছ আই আৰ কেন্দ্ৰীয় ভৱন গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান]] |[[উত্তৰাখণ্ড]] |[[ৰুৰকি]] |1947 |- |চি চি এম বি - [[কোষীয় আৰু আণৱিক জীৱবিজ্ঞান কেন্দ্ৰ]] |[[তেলেংগানা]] |[[হায়দৰাবাদ, ভাৰত|হায়দৰাবাদ]] |1977 |- |চি ডি আৰ আই - [[কেন্দ্ৰীয় ঔষধ গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান]] |[[উত্তৰ প্ৰদেশ]] |[[লক্ষ্ণৌ]] |1951 |- |চি ই চি আৰ আই - [[কেন্দ্ৰীয় বিদ্যুৎ ৰাসায়নিক গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান]] |[[তামিলনাডু]] |[[কাৰাইকুড়ি]] |1953 |- |চি ই ই আৰ আই - [[কেন্দ্ৰীয় ইলেক্ট্ৰনিকছ অভিযান্ত্ৰিক গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান]] |[[ৰাজস্থান]] |[[পিলানি]] |1953 |- |চি এফ টি আৰ আই - [[কেন্দ্ৰীয় খাদ্য প্ৰযুক্তি গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান]] |[[কৰ্ণাটক]] |[[মহীশূৰ]] |1950 |- |চি জি চি আৰ আই - [[কেন্দ্ৰীয় কাঁচ আৰু মৃৎশিল্প গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান]] |[[পশ্চিম বংগ]] |[[কলকাতা]] |1950 |- |চি আই এম এ পি - [[কেন্দ্ৰীয় ঔষধি আৰু সুগন্ধি উদ্ভিদ প্ৰতিষ্ঠান]] |[[উত্তৰ প্ৰদেশ]] |[[লক্ষ্ণৌ]] |1959 |- |চি আই এম এফ আৰ - [[কেন্দ্ৰীয় খনন আৰু ইন্ধন গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান]] |[[ঝাৰখণ্ড]] |[[ধানবাদ]] |2007 |- |চি এল আৰ আই - [[কেন্দ্ৰীয় চামৰা গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান]] |[[তামিলনাডু]] |[[চেন্নাই]] |1947 |- |চি এম ই আৰ আই - [[কেন্দ্ৰীয় যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিক গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান]] |[[পশ্চিম বংগ]] |[[দুৰ্গাপুৰ, পশ্চিম বংগ|দুৰ্গাপুৰ]] |1958 |- |চি আৰ আৰ আই - [[কেন্দ্ৰীয় পথ গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান]] |[[দিল্লী]] |[[নতুন দিল্লী]] |1952 |- |চি এছ আই অ' - [[কেন্দ্ৰীয় বৈজ্ঞানিক যন্ত্ৰপাতি সংস্থা]] |[[চণ্ডীগড়]] |[[চণ্ডীগড়]] |1959 |- |চি এছ এম চি আৰ আই - [[কেন্দ্ৰীয় নিমখ আৰু সামুদ্ৰিক ৰাসায়নিক গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান]] |[[গুজৰাট]] |[[ভাৱনগৰ]] |1954 |- |আই জি আই বি - [[জিনম আৰু সংহত জীৱবিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান]] |[[দিল্লী]] |[[নতুন দিল্লী]] |1977 |- |আই এইচ বি টি - [[হিমালয়ৰ জৈৱসম্পদ প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান]] |[[হিমাচল প্ৰদেশ]] |[[পালমপুৰ]] |1983 |- |আই আই চি বি - [[ভাৰতীয় ৰাসায়নিক জীৱবিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান]] |[[পশ্চিম বংগ]] |[[কলকাতা]] |1935 |- |আই আই চি টি - [[ভাৰতীয় ৰাসায়নিক প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান]] |[[তেলেংগানা]] |[[হায়দৰাবাদ, ভাৰত|হায়দৰাবাদ]] |1944 |- |আই আই আই এম, জম্মু - [[জম্মুৰ ভাৰতীয় সংহত চিকিৎসা প্ৰতিষ্ঠান|ভাৰতীয় সংহত চিকিৎসা প্ৰতিষ্ঠান]] |[[জম্মু আৰু কাশ্মীৰ (কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল)|জম্মু আৰু কাশ্মীৰ]] |[[জম্মু]] |1941 |- |আই আই পি - [[ভাৰতীয় পেট্ৰ'লিয়াম প্ৰতিষ্ঠান]] |[[উত্তৰাখণ্ড]] |[[ডেৰাডুন]] |1960 |- |আই এম এম টি - [[খনিজ আৰু সামগ্ৰী প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান]] |[[ওড়িশা]] |[[ভুৱনেশ্বৰ]] |1964 |- |আই এম টেক - [[অণুজীৱ প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান]] |[[চণ্ডীগড়]] |[[চণ্ডীগড়]] |1984 |- |আই আই টি আৰ - [[ভাৰতীয় বিষবিজ্ঞান গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান]] |[[উত্তৰ প্ৰদেশ]] |[[লক্ষ্ণৌ]] |1965 |- |এন এ এল - [[ৰাষ্ট্ৰীয় মহাকাশ গৱেষণাগাৰ]] |[[কৰ্ণাটক]] |[[বেংগালুৰু]] |1959 |- |এন বি আৰ আই - [[ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্ভিদ গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান]] |[[উত্তৰ প্ৰদেশ]] |[[লক্ষ্ণৌ]] |1953 |- |এন চি এল - [[ৰাষ্ট্ৰীয় ৰাসায়নিক গৱেষণা পৰীক্ষাগাৰ]] |[[মহাৰাষ্ট্ৰ]] |[[পুনে]] |1950 |- |এন ই ই আৰ আই - [[ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিৱেশ অভিযান্ত্ৰিক গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান]] |[[মহাৰাষ্ট্ৰ]] |[[নাগপুৰ]] |1958 |- |এন ই আই এছ টি - [[যোৰহাটৰ উত্তৰ-পূব বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান]]<!-- Regional Research Laboratory --> |[[অসম]] |[[যোৰহাট]] |1961 |- |এন জি আৰ আই - [[ৰাষ্ট্ৰীয় ভূ-ভৌতিক গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান]] |[[তেলেংগানা]] |[[হায়দৰাবাদ, ভাৰত|হায়দৰাবাদ]] |1961 |- |এন আই আই এছ টি - [[তিৰুৱনন্তপুৰমৰ আঞ্চলিক গৱেষণা পৰীক্ষাগাৰ|ৰাষ্ট্ৰীয় আন্তঃবিষয়ক বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি প্ৰতিষ্ঠান]] |[[কেৰালা]] |[[তিৰুৱনন্তপুৰম]] |1975 |- |এন আই অ' - [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় সাগৰ বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান|ৰাষ্ট্ৰীয় সাগৰ বিজ্ঞান প্ৰতিষ্ঠান]] |[[গোৱা]] |[[দোনা পাউলা]] |1966 |- |এন আই এছ চি পি আৰ - [[ৰাষ্ট্ৰীয় বিজ্ঞান যোগাযোগ আৰু নীতি গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান]] |[[দিল্লী]] |[[নতুন দিল্লী]] |2021 |- |এন এম এল - [[ৰাষ্ট্ৰীয় ধাতুবিদ্যা গৱেষণাগাৰ]] |[[ঝাৰখণ্ড]] |[[জামছেদপুৰ]] |1944 |- |এন পি এল - [[ভাৰতৰ ৰাষ্ট্ৰীয় ভৌতিক গৱেষণাগাৰ|ৰাষ্ট্ৰীয় ভৌতিক গৱেষণাগাৰ]] |[[দিল্লী]] |[[নতুন দিল্লী]] |1947 |- |অ' এছ ডি ডি - [[মুক্ত উৎসৰ ঔষধ উদ্ভাৱন]] |[[দিল্লী]] |[[নতুন দিল্লী]] |2008 |- |এছ ই আৰ চি - [[গাঁথনিগত অভিযান্ত্ৰিক গৱেষণা কেন্দ্ৰ]] |[[তামিলনাডু]] |[[চেন্নাই]] |1965 |- |ইউ আৰ ডি আই পি - [[তথ্য সামগ্ৰীৰ গৱেষণা আৰু উন্নয়ন গোট]] |[[মহাৰাষ্ট্ৰ]] |[[পুনে]] |2010 |} ==আলোচনী== এন অ' পি আৰৰ ৱেবছাইটত ১৮খন গৱেষণা আলোচনী আৰু ৩খন জনপ্ৰিয় বিজ্ঞান আলোচনী মুক্ত প্ৰৱেশাধিকাৰৰ সৈতে উপলব্ধ। ইয়াৰ ভিতৰত [[বিজ্ঞান প্ৰতিবেদক]] আৰু ইয়াৰ [[হিন্দী]] আৰু [[উৰ্দু]] সংস্কৰণ অন্তৰ্ভুক্ত।<ref>{{cite web |url=http://nopr.niscair.res.in/ |title=NISCAIR Online Periodicals Repository (NOPR) : Home |work=nopr.niscair.res.in |year=2015 |access-date=June 16, 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150715142910/http://nopr.niscair.res.in/ |archive-date=15 July 2015 |df=dmy-all }}</ref> ==লগতে চাওক== {{Div col}} *[[ভাৰতৰ বন গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান]], ডেৰাডুন *[[বিজ্ঞান শিক্ষা আৰু গৱেষণাৰ ভাৰতীয় প্ৰতিষ্ঠানসমূহ]] (আই আই এছ ই আৰ) *[[বাংগালুৰুৰ ৰাষ্ট্ৰীয় জীৱবিজ্ঞান কেন্দ্ৰ]] *[[বিজ্ঞান শিক্ষা আৰু গৱেষণাৰ ৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰতিষ্ঠান]] (নাইছাৰ) * [[ভাৰতত মুক্ত প্ৰৱেশাধিকাৰ]] *[[বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিৰ বাবে শান্তি স্বৰূপ ভাটনাগৰ বঁটা]] *[[টেলিকমিউনিকেশ্যন অভিযান্ত্ৰিক কেন্দ্ৰ]], নতুন দিল্লী {{div col end}} * [[ভাৰতীয় কৃষি গৱেষণা পৰিষদ]] * [[ভাৰতীয় চিকিৎসা গৱেষণা পৰিষদ]] ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} ==বাহ্যিক সংযোগ== * {{Official website}} {{authority control}} oxi2ms5dfi90u45ahrifz95xowaetj8 0 140597 649264 648979 2026-11-03T07:59:07Z 2026Dhriti Hazarika 52021 পৃষ্ঠা [[অমৃত উদ্যান]]ৰ পৰা [[Amrit Udyan, Hengrabari]]লৈ 2026Dhriti Hazarikaয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 648975 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}}{{wikify}}[[File:Amrit udyan.png|thumb|Amrit udyan]] [[গুৱাহাটী]] অসমৰ এখন প্ৰধান মহানগৰ। ইয়াত শিক্ষা, ব্যৱসায়, চাকৰি আৰু বিভিন্ন কামৰ বাবে প্ৰতিদিনে বহু মানুহৰ সমাগম ঘটে। নগৰীয়া জীৱনৰ ব্যস্ততাৰ মাজত মানুহক অলপ সময় জিৰণি ল'বলৈ আৰু প্ৰকৃতিৰ সৌন্দৰ্য উপভোগ কৰিবলৈ এখন সুন্দৰ ঠাইৰ প্ৰয়োজন হয়। গুৱাহাটীৰ হেঙেৰাবাৰীত অৱস্থিত [[অমৃত উদ্যান]] এনে এখন উল্লেখযোগ্য স্থান। অমৃত উদ্যান এখন ৰাজহুৱা উদ্যান, য'ত মানুহে পৰিয়াল আৰু বন্ধুবৰ্গৰ সৈতে সময় কটাব পাৰে। উদ্যানখনত প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ লগতে বিভিন্ন বিনোদনমূলক সুবিধাও আছে। ইয়াৰ উপৰি উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলৰ প্ৰতিমূৰ্তিয়ে উদ্যানখনক ঐতিহাসিক গুৰুত্ব প্ৰদান কৰিছে। সেয়েহে অমৃত উদ্যানক কেৱল বিনোদনৰ স্থান হিচাপে নহয়, প্ৰকৃতি, ইতিহাস আৰু জনজীৱনৰ সৈতে জড়িত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থান হিচাপেও বিবেচনা কৰিব পাৰি। ==অমৃত উদ্যানৰ অৱস্থান== অমৃত উদ্যান অসমৰ [[গুৱাহাটী]]<ref>গুৱাহাটী অসমৰ এখন প্ৰধান নগৰ।</ref> মহানগৰৰ হেঙেৰাবাৰী অঞ্চলত অৱস্থিত। এই উদ্যানখন গুৱাহাটী মহানগৰ উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণৰ (GMDA) উদ্যোগত গঢ়ি তোলা হৈছে। গুৱাহাটী এখন ব্যস্ত মহানগৰ হোৱা বাবে ইয়াত মুকলি আৰু সেউজীয়া স্থানৰ গুৰুত্ব যথেষ্ট। এনে পৰিৱেশত অমৃত উদ্যান নগৰবাসীৰ বাবে অৱসৰ বিনোদনৰ এক আকৰ্ষণীয় স্থান হিচাপে পৰিচিত হৈছে। উদ্যানখনলৈ বিভিন্ন বয়সৰ মানুহ আহে। কোনোবাই পৰিয়ালৰ সৈতে সময় কটাবলৈ, কোনোবাই বন্ধুবৰ্গৰ সৈতে ফুৰিবলৈ আৰু কোনোবাই দৈনন্দিন ব্যস্ততাৰ পৰা আঁতৰি অলপ শান্তি বিচাৰি ইয়ালৈ আহে। গুৱাহাটী মহানগৰৰ সৌন্দৰ্য বৃদ্ধি কৰা আৰু নাগৰিকসকলৰ বাবে উন্নত বিনোদনৰ সুবিধা সৃষ্টি কৰাৰ উদ্দেশ্যে অমৃত উদ্যান নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। উদ্যানখনৰ নিৰ্মাণৰ দায়িত্ব গুৱাহাটী মহানগৰ উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণে গ্ৰহণ কৰিছিল। চৰকাৰী তথ্য অনুসৰি, উদ্যানখনৰ নিৰ্মাণকাৰ্য [[২০২১]] চনৰ ৬ আগষ্টত আৰম্ভ হৈছিল। ইয়াৰ বাবে প্ৰায় ১৪.৮১ কোটি টকাৰ প্ৰশাসনিক অনুমোদন প্ৰদান কৰা হৈছিল। প্ৰায় ১৪ বিঘা মাটিত নিৰ্মাণ কৰা এই উদ্যানখন ২০২২ চনৰ ২৩ আগষ্টত জনসাধাৰণৰ বাবে মুকলি কৰা হয়। উদ্যানখনৰ পৰিকল্পনাত প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ লগতে আধুনিক বিনোদনৰ সুবিধাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। ইয়াৰ ফলত উদ্যানখনত প্ৰকৃতি উপভোগ কৰাৰ লগতে বিভিন্ন কাৰ্যকলাপত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ সুবিধাও সৃষ্টি হৈছে। অমৃত উদ্যানৰ অন্যতম আকৰ্ষণ হৈছে ইয়াৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ। সেউজীয়া গছ-গছনি, মুকলি ঠাই আৰু সুন্দৰকৈ সজোৱা পথসমূহে উদ্যানখনক এক মনোৰম ৰূপ প্ৰদান কৰিছে। গুৱাহাটীৰ দৰে ব্যস্ত মহানগৰত এনে এখন উদ্যানৰ উপস্থিতিয়ে বিশেষ গুৰুত্ব বহন কৰে। মানুহে ইয়ালৈ আহি কিছু সময় প্ৰকৃতিৰ মাজত কটাব পাৰে। বিশেষকৈ পুৱা আৰু সন্ধিয়াৰ সময়ত উদ্যানখনত খোজ কাঢ়ি বা বহি সময় কটোৱাটো বহু লোকৰ বাবে আনন্দদায়ক অভিজ্ঞতা হ'ব পাৰে। উদ্যানখনৰ পৰিৱেশে মানুহক প্ৰকৃতিৰ সৌন্দৰ্য উপলব্ধি কৰিবলৈ আৰু গছ-গছনিৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হ'বলৈ উৎসাহিত কৰে। সেয়েহে ইয়াৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ সংৰক্ষণ কৰাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। অমৃত উদ্যানত বিভিন্ন বয়সৰ লোকৰ বাবে বিনোদনৰ ব্যৱস্থা আছে। এই সুবিধাসমূহে উদ্যানখনক কেৱল খোজ কঢ়া বা বহি থকাৰ স্থান হিচাপে সীমাবদ্ধ কৰি ৰখা নাই। উদ্যানখনৰ উল্লেখযোগ্য আকৰ্ষণসমূহৰ ভিতৰত দৰ্শন মঞ্চ, চন্দ্ৰসেতু, ধ্যানৰ স্থান, প্ৰতিফলন ক্ষেত্ৰ, শিশুৰ খেলপথাৰ, ৰোলাৰ স্কেটিং ৰিংক আৰু ৰক ক্লাইম্বিঙৰ ব্যৱস্থা অন্যতম। দৰ্শন মঞ্চৰ পৰা উদ্যানখনৰ সৌন্দৰ্য উপভোগ কৰিব পাৰি। চন্দ্ৰসেতুৱে উদ্যানখনৰ নান্দনিকতা বৃদ্ধি কৰিছে। আনহাতে, ধ্যানৰ স্থানে মানুহক কিছু সময় শান্তভাৱে কটোৱাৰ সুযোগ দিয়ে। শিশুৰ খেলপথাৰ আৰু বিভিন্ন ক্ৰীড়ামূলক সুবিধাই শিশুসকলৰ লগতে যুৱক-যুৱতীসকলকো আকৰ্ষণ কৰে। এইবোৰৰ জৰিয়তে উদ্যানখনত অৱসৰ বিনোদনৰ লগতে শাৰীৰিক কাৰ্যকলাপৰো সুযোগ সৃষ্টি হৈছে। ==উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলৰ প্ৰতিমূৰ্তি== [[অমৃত উদ্যান]]ৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য বৈশিষ্ট্য হৈছে উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আঠগৰাকী বিশিষ্ট [[স্বাধীনতা]] সংগ্ৰামীৰ প্ৰতিমূৰ্তি। এই প্ৰতিমূৰ্তিসমূহৰ জৰিয়তে ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে সংগ্ৰাম কৰা আৰু নিজৰ দেশ তথা জনগোষ্ঠীৰ অধিকাৰৰ বাবে অৱদান আগবঢ়োৱা ব্যক্তিসকলক সন্মান জনোৱা হৈছে। এই আঠগৰাকী ব্যক্তিৰ ভিতৰত শম্ভুধন ফংলো, ইউ তিৰোত সিং ছিয়েম, মোজে ৰিবা, বীৰ টিকেন্দ্ৰজিৎ সিং, ৰাণী গাইডিনলিউ, ৰাণী ৰোপুইলিয়ানি, হেলেন লেপচা আৰু ৰতনমণি ৰিয়াং উল্লেখযোগ্য। তেওঁলোকৰ জীৱন আৰু অৱদান উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ইতিহাসৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ। এই প্ৰতিমূৰ্তিসমূহে নতুন প্ৰজন্মক স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলৰ বিষয়ে জানিবলৈ আৰু তেওঁলোকৰ ত্যাগৰ মূল্য উপলব্ধি কৰিবলৈ সুযোগ প্ৰদান কৰে। সেয়েহে উদ্যানখনৰ এই অংশটোৱে ইয়াক এক ঐতিহাসিক আৰু শিক্ষামূলক স্থান হিচাপেও বিশেষ গুৰুত্ব প্ৰদান কৰিছে। শিশুসকলৰ শাৰীৰিক আৰু মানসিক বিকাশৰ বাবে খেলাধূলা আৰু মুকলি পৰিৱেশৰ প্ৰয়োজন। অমৃত উদ্যানত শিশুসকলৰ বাবে থকা খেলপথাৰ আৰু অন্যান্য সুবিধাই তেওঁলোকক আনন্দৰে সময় কটোৱাৰ সুযোগ দিয়ে। শিশুসকলে ইয়াত পৰিয়ালৰ সৈতে আহি খেলিব পাৰে, নতুন অভিজ্ঞতা লাভ কৰিব পাৰে আৰু প্ৰকৃতিৰ সৈতে পৰিচিত হ'ব পাৰে। আজিৰ সময়ত বহু শিশুৱে মোবাইল ফোন আৰু অন্যান্য [[ডিজিটেল]] মাধ্যমৰ সৈতে অধিক সময় কটায়। এনে পৰিস্থিতিত উদ্যানৰ দৰে মুকলি স্থানত সময় কটোৱাটো তেওঁলোকৰ বাবে এক ভাল বিকল্প হ'ব পাৰে। ব্যস্ত নগৰীয়া জীৱনত মানুহে প্ৰায়ে কামৰ চাপ আৰু দৈনন্দিন দায়িত্বৰ মাজত অৱসৰ কটোৱাৰ সুযোগ কমকৈ পায়। অমৃত উদ্যানৰ দৰে ৰাজহুৱা স্থানে মানুহক কিছু সময় নিজৰ সুবিধা অনুসৰি কটোৱাৰ সুযোগ দিয়ে। মানুহে ইয়ালৈ আহি খোজ কাঢ়িব পাৰে, পৰিয়ালৰ সৈতে সময় কটাব পাৰে অথবা বন্ধুবৰ্গৰ সৈতে মিলিত হ'ব পাৰে। এইদৰে উদ্যানখনে মানুহৰ সামাজিক জীৱনতো এক ইতিবাচক ভূমিকা পালন কৰিব পাৰে। এখন ভাল ৰাজহুৱা উদ্যান কেৱল চহৰৰ সৌন্দৰ্য বৃদ্ধিৰ বাবেই প্ৰয়োজনীয় নহয়; ই নাগৰিকসকলৰ জীৱনধাৰাৰ মান উন্নত কৰাতো সহায় কৰিব পাৰে। পৰিৱেশ সংৰক্ষণ বৰ্তমান সময়ৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়। নগৰীকৰণৰ ফলত গছ-গছনি আৰু মুকলি ঠাইৰ পৰিমাণ কমি আহিলে প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ ওপৰত নেতিবাচক প্ৰভাৱ পৰিব পাৰে। অমৃত উদ্যানৰ দৰে সেউজীয়া স্থানে মানুহক প্ৰকৃতিৰ গুৰুত্বৰ বিষয়ে সচেতন কৰাত সহায় কৰে। গছ-গছনিৰ যত্ন লোৱা, পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা বজাই ৰখা আৰু ৰাজহুৱা সম্পত্তি সংৰক্ষণ কৰাৰ অভ্যাস গঢ়ি তোলাটো এনে স্থানৰ সৈতে জড়িত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ দায়িত্ব। উদ্যানখনৰ সৌন্দৰ্য আৰু পৰিৱেশ অক্ষুণ্ণ ৰাখিবলৈ চৰকাৰী কৰ্তৃপক্ষৰ লগতে সাধাৰণ নাগৰিকসকলৰো সহযোগিতা প্ৰয়োজন। অমৃত উদ্যান গুৱাহাটীৰ এটা আকৰ্ষণীয় দৰ্শনীয় স্থান। ইয়াৰ বিভিন্ন সুবিধা আৰু ঐতিহাসিক প্ৰতিমূৰ্তিয়ে স্থানীয় লোকৰ লগতে আন ঠাইৰ পৰা অহা দৰ্শনাৰ্থীসকলকো আকৰ্ষণ কৰিব পাৰে। এনে উদ্যানৰ বিকাশে গুৱাহাটীৰ পৰ্যটনৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰে। দৰ্শনাৰ্থীৰ আগমন বৃদ্ধি পালে ওচৰ-পাঁজৰৰ কিছুমান ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠানেও লাভৱান হোৱাৰ সুযোগ লাভ কৰিব পাৰে। সেয়েহে উদ্যানখনৰ উন্নত পৰিচালনা, পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা আৰু উপযুক্ত প্ৰচাৰে স্থানীয় পৰ্যটনৰ বিকাশত সহায় কৰিব পাৰে। অমৃত উদ্যান এখন ৰাজহুৱা সম্পত্তি। সেয়েহে ইয়াক পৰিষ্কাৰ আৰু সুন্দৰ কৰি ৰখাটো কেৱল চৰকাৰী কৰ্তৃপক্ষৰ দায়িত্ব নহয়; ইয়াত অহা প্ৰতিগৰাকী ব্যক্তিৰো দায়িত্ব আছে। উদ্যানখনলৈ অহা লোকসকলে আৱৰ্জনা নিৰ্দিষ্ট স্থানত পেলোৱা, ফুল-গছৰ ক্ষতি নকৰা আৰু উদ্যানৰ নিয়মসমূহ মানি চলা উচিত। ইয়াৰ উপৰি খেলপথাৰ, স্কেটিং ৰিংক আৰু অন্যান্য সুবিধাসমূহৰ সঠিক ব্যৱহাৰ কৰাটোও প্ৰয়োজনীয়। যদি সকলোৱে নিজৰ দায়িত্ব পালন কৰে, তেন্তে উদ্যানখনৰ সৌন্দৰ্য আৰু সুবিধাসমূহ দীৰ্ঘদিনলৈ অক্ষুণ্ণ ৰাখিব পৰা যাব। ==উপসংহাৰ== সামগ্ৰিকভাৱে ক'বলৈ গ'লে, গুৱাহাটীৰ [[হেঙেৰাবাৰী]]ত অৱস্থিত অমৃত উদ্যান মহানগৰখনৰ এক উল্লেখযোগ্য ৰাজহুৱা উদ্যান। ইয়াৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য, বিভিন্ন বিনোদনমূলক সুবিধা আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলৰ প্ৰতিমূৰ্তিয়ে উদ্যানখনক এক বিশেষ পৰিচয় প্ৰদান কৰিছে। এই উদ্যানখনে নগৰবাসীক অৱসৰ বিনোদনৰ সুযোগ দিয়াৰ লগতে প্ৰকৃতিৰ সৈতে সময় কটোৱা, শাৰীৰিক কাৰ্যকলাপত অংশগ্ৰহণ কৰা আৰু ইতিহাসৰ বিষয়ে জানিবলৈ সুবিধা প্ৰদান কৰে। বৰ্তমান সময়ত নগৰীয়া জীৱনৰ মাজত এনে সেউজীয়া আৰু মুকলি স্থানৰ গুৰুত্ব যথেষ্ট। সেয়েহে অমৃত উদ্যানৰ সৌন্দৰ্য আৰু সুবিধাসমূহ সংৰক্ষণ কৰা আমাৰ সকলোৰে দায়িত্ব। অমৃত উদ্যানৰ সঠিক পৰিচালনা আৰু জনসাধাৰণৰ সহযোগিতাৰ জৰিয়তে ইয়াক ভৱিষ্যতেও গুৱাহাটীৰ এক সুন্দৰ, পৰিষ্কাৰ আৰু আকৰ্ষণীয় ৰাজহুৱা স্থান হিচাপে গঢ়ি ৰাখিব পাৰি। 94hs6w19jygr2nv7bntnvao21ua484y 649267 649264 2026-11-03T08:00:59Z 2026Dhriti Hazarika 52021 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 649267 wikitext text/x-wiki [[File:Amrit udyan.png|thumb|Amrit udyan]] [[গুৱাহাটী]] অসমৰ এখন প্ৰধান মহানগৰ। ইয়াত শিক্ষা, ব্যৱসায়, চাকৰি আৰু বিভিন্ন কামৰ বাবে প্ৰতিদিনে বহু মানুহৰ সমাগম ঘটে। নগৰীয়া জীৱনৰ ব্যস্ততাৰ মাজত মানুহক অলপ সময় জিৰণি ল'বলৈ আৰু প্ৰকৃতিৰ সৌন্দৰ্য উপভোগ কৰিবলৈ এখন সুন্দৰ ঠাইৰ প্ৰয়োজন হয়। গুৱাহাটীৰ হেঙেৰাবাৰীত অৱস্থিত [[অমৃত উদ্যান]] এনে এখন উল্লেখযোগ্য স্থান। অমৃত উদ্যান এখন ৰাজহুৱা উদ্যান, য'ত মানুহে পৰিয়াল আৰু বন্ধুবৰ্গৰ সৈতে সময় কটাব পাৰে। উদ্যানখনত প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ লগতে বিভিন্ন বিনোদনমূলক সুবিধাও আছে। ইয়াৰ উপৰি উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলৰ প্ৰতিমূৰ্তিয়ে উদ্যানখনক ঐতিহাসিক গুৰুত্ব প্ৰদান কৰিছে। সেয়েহে অমৃত উদ্যানক কেৱল বিনোদনৰ স্থান হিচাপে নহয়, প্ৰকৃতি, ইতিহাস আৰু জনজীৱনৰ সৈতে জড়িত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থান হিচাপেও বিবেচনা কৰিব পাৰি। ==অমৃত উদ্যানৰ অৱস্থান== অমৃত উদ্যান অসমৰ [[গুৱাহাটী]]<ref>গুৱাহাটী অসমৰ এখন প্ৰধান নগৰ।</ref> মহানগৰৰ হেঙেৰাবাৰী অঞ্চলত অৱস্থিত। এই উদ্যানখন গুৱাহাটী মহানগৰ উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণৰ (GMDA) উদ্যোগত গঢ়ি তোলা হৈছে। গুৱাহাটী এখন ব্যস্ত মহানগৰ হোৱা বাবে ইয়াত মুকলি আৰু সেউজীয়া স্থানৰ গুৰুত্ব যথেষ্ট। এনে পৰিৱেশত অমৃত উদ্যান নগৰবাসীৰ বাবে অৱসৰ বিনোদনৰ এক আকৰ্ষণীয় স্থান হিচাপে পৰিচিত হৈছে। উদ্যানখনলৈ বিভিন্ন বয়সৰ মানুহ আহে। কোনোবাই পৰিয়ালৰ সৈতে সময় কটাবলৈ, কোনোবাই বন্ধুবৰ্গৰ সৈতে ফুৰিবলৈ আৰু কোনোবাই দৈনন্দিন ব্যস্ততাৰপৰা আঁতৰি অলপ শান্তি বিচাৰি ইয়ালৈ আহে। গুৱাহাটী মহানগৰৰ সৌন্দৰ্য বৃদ্ধি কৰা আৰু নাগৰিকসকলৰ বাবে উন্নত বিনোদনৰ সুবিধা সৃষ্টি কৰাৰ উদ্দেশ্যে অমৃত উদ্যান নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। উদ্যানখনৰ নিৰ্মাণৰ দায়িত্ব গুৱাহাটী মহানগৰ উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণে গ্ৰহণ কৰিছিল। চৰকাৰী তথ্য অনুসৰি, উদ্যানখনৰ নিৰ্মাণকাৰ্য [[২০২১]] চনৰ ৬ আগষ্টত আৰম্ভ হৈছিল। ইয়াৰ বাবে প্ৰায় ১৪.৮১ কোটি টকাৰ প্ৰশাসনিক অনুমোদন প্ৰদান কৰা হৈছিল। প্ৰায় ১৪ বিঘা মাটিত নিৰ্মাণ কৰা এই উদ্যানখন ২০২২ চনৰ ২৩ আগষ্টত জনসাধাৰণৰ বাবে মুকলি কৰা হয়। উদ্যানখনৰ পৰিকল্পনাত প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ লগতে আধুনিক বিনোদনৰ সুবিধাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। ইয়াৰ ফলত উদ্যানখনত প্ৰকৃতি উপভোগ কৰাৰ লগতে বিভিন্ন কাৰ্যকলাপত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ সুবিধাও সৃষ্টি হৈছে। অমৃত উদ্যানৰ অন্যতম আকৰ্ষণ হৈছে ইয়াৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ। সেউজীয়া গছ-গছনি, মুকলি ঠাই আৰু সুন্দৰকৈ সজোৱা পথসমূহে উদ্যানখনক এক মনোৰম ৰূপ প্ৰদান কৰিছে। গুৱাহাটীৰ দৰে ব্যস্ত মহানগৰত এনে এখন উদ্যানৰ উপস্থিতিয়ে বিশেষ গুৰুত্ব বহন কৰে। মানুহে ইয়ালৈ আহি কিছুসময় প্ৰকৃতিৰ মাজত কটাব পাৰে। বিশেষকৈ পুৱা আৰু সন্ধিয়াৰ সময়ত উদ্যানখনত খোজ কাঢ়ি বা বহি সময় কটোৱাটো বহু লোকৰ বাবে আনন্দদায়ক অভিজ্ঞতা হ'ব পাৰে। উদ্যানখনৰ পৰিৱেশে মানুহক প্ৰকৃতিৰ সৌন্দৰ্য উপলব্ধি কৰিবলৈ আৰু গছ-গছনিৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হ'বলৈ উৎসাহিত কৰে। সেয়েহে ইয়াৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ সংৰক্ষণ কৰাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। অমৃত উদ্যানত বিভিন্ন বয়সৰ লোকৰ বাবে বিনোদনৰ ব্যৱস্থা আছে। এই সুবিধাসমূহে উদ্যানখনক কেৱল খোজ কঢ়া বা বহি থকাৰ স্থান হিচাপে সীমাবদ্ধ কৰি ৰখা নাই। উদ্যানখনৰ উল্লেখযোগ্য আকৰ্ষণসমূহৰ ভিতৰত দৰ্শন মঞ্চ, চন্দ্ৰসেতু, ধ্যানৰ স্থান, প্ৰতিফলন ক্ষেত্ৰ, শিশুৰ খেলপথাৰ, ৰোলাৰ স্কেটিং ৰিংক আৰু ৰক ক্লাইম্বিঙৰ ব্যৱস্থা অন্যতম। দৰ্শন মঞ্চৰপৰা উদ্যানখনৰ সৌন্দৰ্য উপভোগ কৰিব পাৰি। চন্দ্ৰসেতুৱে উদ্যানখনৰ নান্দনিকতা বৃদ্ধি কৰিছে। আনহাতে, ধ্যানৰ স্থানে মানুহক কিছুসময় শান্তভাৱে কটোৱাৰ সুযোগ দিয়ে। শিশুৰ খেলপথাৰ আৰু বিভিন্ন ক্ৰীড়ামূলক সুবিধাই শিশুসকলৰ লগতে যুৱক-যুৱতীসকলকো আকৰ্ষণ কৰে। এইবোৰৰ জৰিয়তে উদ্যানখনত অৱসৰ বিনোদনৰ লগতে শাৰীৰিক কাৰ্যকলাপৰোঁ সুযোগ সৃষ্টি হৈছে। ==উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলৰ প্ৰতিমূৰ্তি== [[অমৃত উদ্যান]]ৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য বৈশিষ্ট্য হৈছে উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আঠগৰাকী বিশিষ্ট [[স্বাধীনতা]] সংগ্ৰামীৰ প্ৰতিমূৰ্তি। এই প্ৰতিমূৰ্তিসমূহৰ জৰিয়তে ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে সংগ্ৰাম কৰা আৰু নিজৰ দেশ তথা জনগোষ্ঠীৰ অধিকাৰৰ বাবে অৱদান আগবঢ়োৱা ব্যক্তিসকলক সন্মান জনোৱা হৈছে। এই আঠগৰাকী ব্যক্তিৰ ভিতৰত শম্ভুধন ফংলো, ইউ তিৰোত সিং ছিয়েম, মোজে ৰিবা, বীৰ টিকেন্দ্ৰজিৎ সিং, ৰাণী গাইডিনলিউ, ৰাণী ৰোপুইলিয়ানি, হেলেন লেপচা আৰু ৰতনমণি ৰিয়াং উল্লেখযোগ্য। তেওঁলোকৰ জীৱন আৰু অৱদান উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ইতিহাসৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ। এই প্ৰতিমূৰ্তিসমূহে নতুন প্ৰজন্মক স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলৰ বিষয়ে জানিবলৈ আৰু তেওঁলোকৰ ত্যাগৰ মূল্য উপলব্ধি কৰিবলৈ সুযোগ প্ৰদান কৰে। সেয়েহে উদ্যানখনৰ এই অংশটোৱে ইয়াক এক ঐতিহাসিক আৰু শিক্ষামূলক স্থান হিচাপেও বিশেষ গুৰুত্ব প্ৰদান কৰিছে। শিশুসকলৰ শাৰীৰিক আৰু মানসিক বিকাশৰ বাবে খেলা-ধূলা আৰু মুকলি পৰিৱেশৰ প্ৰয়োজন। অমৃত উদ্যানত শিশুসকলৰ বাবে থকা খেলপথাৰ আৰু অন্যান্য সুবিধাই তেওঁলোকক আনন্দৰে সময় কটোৱাৰ সুযোগ দিয়ে। শিশুসকলে ইয়াত পৰিয়ালৰ সৈতে আহি খেলিব পাৰে, নতুন অভিজ্ঞতা লাভ কৰিব পাৰে আৰু প্ৰকৃতিৰ সৈতে পৰিচিত হ'ব পাৰে। আজিৰ সময়ত বহু শিশুৱে মোবাইল ফোন আৰু অন্যান্য [[ডিজিটেল]] মাধ্যমৰ সৈতে অধিক সময় কটায়। এনে পৰিস্থিতিত উদ্যানৰ দৰে মুকলি স্থানত সময় কটোৱাটো তেওঁলোকৰ বাবে এক ভাল বিকল্প হ'ব পাৰে। ব্যস্ত নগৰীয়া জীৱনত মানুহে প্ৰায়ে কামৰ চাপ আৰু দৈনন্দিন দায়িত্বৰ মাজত অৱসৰ কটোৱাৰ সুযোগ কমকৈ পায়। অমৃত উদ্যানৰ দৰে ৰাজহুৱা স্থানে মানুহক কিছুসময় নিজৰ সুবিধা অনুসৰি কটোৱাৰ সুযোগ দিয়ে। মানুহে ইয়ালৈ আহি খোজ কাঢ়িব পাৰে, পৰিয়ালৰ সৈতে সময় কটাব পাৰে অথবা বন্ধুবৰ্গৰ সৈতে মিলিত হ'ব পাৰে। এইদৰে উদ্যানখনে মানুহৰ সামাজিক জীৱনতো এক ইতিবাচক ভূমিকা পালন কৰিব পাৰে। এখন ভাল ৰাজহুৱা উদ্যান কেৱল চহৰৰ সৌন্দৰ্য বৃদ্ধিৰ বাবেই প্ৰয়োজনীয় নহয়; ই নাগৰিকসকলৰ জীৱনধাৰাৰ মান উন্নত কৰাতো সহায় কৰিব পাৰে। পৰিৱেশ সংৰক্ষণ বৰ্তমান সময়ৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়। নগৰীকৰণৰ ফলত গছ-গছনি আৰু মুকলি ঠাইৰ পৰিমাণ কমি আহিলে প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ ওপৰত নেতিবাচক প্ৰভাৱ পৰিব পাৰে। অমৃত উদ্যানৰ দৰে সেউজীয়া স্থানে মানুহক প্ৰকৃতিৰ গুৰুত্বৰ বিষয়ে সচেতন কৰাত সহায় কৰে। গছ-গছনিৰ যত্ন লোৱা, পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা বজাই ৰখা আৰু ৰাজহুৱা সম্পত্তি সংৰক্ষণ কৰাৰ অভ্যাস গঢ়ি তোলাটো এনে স্থানৰ সৈতে জড়িত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ দায়িত্ব। উদ্যানখনৰ সৌন্দৰ্য আৰু পৰিৱেশ অক্ষুণ্ণ ৰাখিবলৈ চৰকাৰী কৰ্তৃপক্ষৰ লগতে সাধাৰণ নাগৰিকসকলৰো সহযোগিতা প্ৰয়োজন। অমৃত উদ্যান গুৱাহাটীৰ এটা আকৰ্ষণীয় দৰ্শনীয় স্থান। ইয়াৰ বিভিন্ন সুবিধা আৰু ঐতিহাসিক প্ৰতিমূৰ্তিয়ে স্থানীয় লোকৰ লগতে আন ঠাইৰপৰা অহা দৰ্শনাৰ্থীসকলকো আকৰ্ষণ কৰিব পাৰে। এনে উদ্যানৰ বিকাশে গুৱাহাটীৰ পৰ্যটনৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰে। দৰ্শনাৰ্থীৰ আগমন বৃদ্ধি পালে ওচৰ-পাঁজৰৰ কিছুমান ব্যাৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠানেও লাভৱান হোৱাৰ সুযোগ লাভ কৰিব পাৰে। সেয়েহে উদ্যানখনৰ উন্নত পৰিচালনা, পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা আৰু উপযুক্ত প্ৰচাৰে স্থানীয় পৰ্যটনৰ বিকাশত সহায় কৰিব পাৰে। অমৃত উদ্যান এখন ৰাজহুৱা সম্পত্তি। সেয়েহে ইয়াক পৰিষ্কাৰ আৰু সুন্দৰ কৰি ৰখাটো কেৱল চৰকাৰী কৰ্তৃপক্ষৰ দায়িত্ব নহয়; ইয়াত অহা প্ৰতিগৰাকী ব্যক্তিৰো দায়িত্ব আছে। উদ্যানখনলৈ অহা লোকসকলে আৱৰ্জনা নিৰ্দিষ্ট স্থানত পেলোৱা, ফুল-গছৰ ক্ষতি নকৰা আৰু উদ্যানৰ নিয়মসমূহ মানি চলা উচিত। ইয়াৰ উপৰি খেলপথাৰ, স্কেটিং ৰিংক আৰু অন্যান্য সুবিধাসমূহৰ সঠিক ব্যৱহাৰ কৰাটোও প্ৰয়োজনীয়। যদি সকলোৱে নিজৰ দায়িত্ব পালন কৰে, তেন্তে উদ্যানখনৰ সৌন্দৰ্য আৰু সুবিধাসমূহ দীৰ্ঘদিনলৈ অক্ষুণ্ণ ৰাখিব পৰা যাব। ==উপসংহাৰ== সামগ্ৰিকভাৱে ক'বলৈ গ'লে, গুৱাহাটীৰ [[হেঙেৰাবাৰী]]ত অৱস্থিত অমৃত উদ্যান মহানগৰখনৰ এক উল্লেখযোগ্য ৰাজহুৱা উদ্যান। ইয়াৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য, বিভিন্ন বিনোদনমূলক সুবিধা আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলৰ প্ৰতিমূৰ্তিয়ে উদ্যানখনক এক বিশেষ পৰিচয় প্ৰদান কৰিছে। এই উদ্যানখনে নগৰবাসীক অৱসৰ বিনোদনৰ সুযোগ দিয়াৰ লগতে প্ৰকৃতিৰ সৈতে সময় কটোৱা, শাৰীৰিক কাৰ্যকলাপত অংশগ্ৰহণ কৰা আৰু ইতিহাসৰ বিষয়ে জানিবলৈ সুবিধা প্ৰদান কৰে। বৰ্তমান সময়ত নগৰীয়া জীৱনৰ মাজত এনে সেউজীয়া আৰু মুকলি স্থানৰ গুৰুত্ব যথেষ্ট। সেয়েহে অমৃত উদ্যানৰ সৌন্দৰ্য আৰু সুবিধাসমূহ সংৰক্ষণ কৰা আমাৰ সকলোৰে দায়িত্ব। অমৃত উদ্যানৰ সঠিক পৰিচালনা আৰু জনসাধাৰণৰ সহযোগিতাৰ জৰিয়তে ইয়াক ভৱিষ্যতেও গুৱাহাটীৰ এক সুন্দৰ, পৰিষ্কাৰ আৰু আকৰ্ষণীয় ৰাজহুৱা স্থান হিচাপে গঢ়ি ৰাখিব পাৰি। t8xb30eci13plpm8iig84sqijv6ymlt 649273 649267 2026-11-03T08:09:47Z BhuyanBhaskar 16362 পৃষ্ঠা [[Amrit Udyan, Hengrabari]]ৰ পৰা [[অমৃত উদ্যান, হেঙেৰাবাৰী]]লৈ BhuyanBhaskarয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 649267 wikitext text/x-wiki [[File:Amrit udyan.png|thumb|Amrit udyan]] [[গুৱাহাটী]] অসমৰ এখন প্ৰধান মহানগৰ। ইয়াত শিক্ষা, ব্যৱসায়, চাকৰি আৰু বিভিন্ন কামৰ বাবে প্ৰতিদিনে বহু মানুহৰ সমাগম ঘটে। নগৰীয়া জীৱনৰ ব্যস্ততাৰ মাজত মানুহক অলপ সময় জিৰণি ল'বলৈ আৰু প্ৰকৃতিৰ সৌন্দৰ্য উপভোগ কৰিবলৈ এখন সুন্দৰ ঠাইৰ প্ৰয়োজন হয়। গুৱাহাটীৰ হেঙেৰাবাৰীত অৱস্থিত [[অমৃত উদ্যান]] এনে এখন উল্লেখযোগ্য স্থান। অমৃত উদ্যান এখন ৰাজহুৱা উদ্যান, য'ত মানুহে পৰিয়াল আৰু বন্ধুবৰ্গৰ সৈতে সময় কটাব পাৰে। উদ্যানখনত প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ লগতে বিভিন্ন বিনোদনমূলক সুবিধাও আছে। ইয়াৰ উপৰি উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলৰ প্ৰতিমূৰ্তিয়ে উদ্যানখনক ঐতিহাসিক গুৰুত্ব প্ৰদান কৰিছে। সেয়েহে অমৃত উদ্যানক কেৱল বিনোদনৰ স্থান হিচাপে নহয়, প্ৰকৃতি, ইতিহাস আৰু জনজীৱনৰ সৈতে জড়িত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ স্থান হিচাপেও বিবেচনা কৰিব পাৰি। ==অমৃত উদ্যানৰ অৱস্থান== অমৃত উদ্যান অসমৰ [[গুৱাহাটী]]<ref>গুৱাহাটী অসমৰ এখন প্ৰধান নগৰ।</ref> মহানগৰৰ হেঙেৰাবাৰী অঞ্চলত অৱস্থিত। এই উদ্যানখন গুৱাহাটী মহানগৰ উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণৰ (GMDA) উদ্যোগত গঢ়ি তোলা হৈছে। গুৱাহাটী এখন ব্যস্ত মহানগৰ হোৱা বাবে ইয়াত মুকলি আৰু সেউজীয়া স্থানৰ গুৰুত্ব যথেষ্ট। এনে পৰিৱেশত অমৃত উদ্যান নগৰবাসীৰ বাবে অৱসৰ বিনোদনৰ এক আকৰ্ষণীয় স্থান হিচাপে পৰিচিত হৈছে। উদ্যানখনলৈ বিভিন্ন বয়সৰ মানুহ আহে। কোনোবাই পৰিয়ালৰ সৈতে সময় কটাবলৈ, কোনোবাই বন্ধুবৰ্গৰ সৈতে ফুৰিবলৈ আৰু কোনোবাই দৈনন্দিন ব্যস্ততাৰপৰা আঁতৰি অলপ শান্তি বিচাৰি ইয়ালৈ আহে। গুৱাহাটী মহানগৰৰ সৌন্দৰ্য বৃদ্ধি কৰা আৰু নাগৰিকসকলৰ বাবে উন্নত বিনোদনৰ সুবিধা সৃষ্টি কৰাৰ উদ্দেশ্যে অমৃত উদ্যান নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। উদ্যানখনৰ নিৰ্মাণৰ দায়িত্ব গুৱাহাটী মহানগৰ উন্নয়ন প্ৰাধিকৰণে গ্ৰহণ কৰিছিল। চৰকাৰী তথ্য অনুসৰি, উদ্যানখনৰ নিৰ্মাণকাৰ্য [[২০২১]] চনৰ ৬ আগষ্টত আৰম্ভ হৈছিল। ইয়াৰ বাবে প্ৰায় ১৪.৮১ কোটি টকাৰ প্ৰশাসনিক অনুমোদন প্ৰদান কৰা হৈছিল। প্ৰায় ১৪ বিঘা মাটিত নিৰ্মাণ কৰা এই উদ্যানখন ২০২২ চনৰ ২৩ আগষ্টত জনসাধাৰণৰ বাবে মুকলি কৰা হয়। উদ্যানখনৰ পৰিকল্পনাত প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ লগতে আধুনিক বিনোদনৰ সুবিধাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। ইয়াৰ ফলত উদ্যানখনত প্ৰকৃতি উপভোগ কৰাৰ লগতে বিভিন্ন কাৰ্যকলাপত অংশগ্ৰহণ কৰাৰ সুবিধাও সৃষ্টি হৈছে। অমৃত উদ্যানৰ অন্যতম আকৰ্ষণ হৈছে ইয়াৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ। সেউজীয়া গছ-গছনি, মুকলি ঠাই আৰু সুন্দৰকৈ সজোৱা পথসমূহে উদ্যানখনক এক মনোৰম ৰূপ প্ৰদান কৰিছে। গুৱাহাটীৰ দৰে ব্যস্ত মহানগৰত এনে এখন উদ্যানৰ উপস্থিতিয়ে বিশেষ গুৰুত্ব বহন কৰে। মানুহে ইয়ালৈ আহি কিছুসময় প্ৰকৃতিৰ মাজত কটাব পাৰে। বিশেষকৈ পুৱা আৰু সন্ধিয়াৰ সময়ত উদ্যানখনত খোজ কাঢ়ি বা বহি সময় কটোৱাটো বহু লোকৰ বাবে আনন্দদায়ক অভিজ্ঞতা হ'ব পাৰে। উদ্যানখনৰ পৰিৱেশে মানুহক প্ৰকৃতিৰ সৌন্দৰ্য উপলব্ধি কৰিবলৈ আৰু গছ-গছনিৰ প্ৰতি আগ্ৰহী হ'বলৈ উৎসাহিত কৰে। সেয়েহে ইয়াৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ সংৰক্ষণ কৰাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। অমৃত উদ্যানত বিভিন্ন বয়সৰ লোকৰ বাবে বিনোদনৰ ব্যৱস্থা আছে। এই সুবিধাসমূহে উদ্যানখনক কেৱল খোজ কঢ়া বা বহি থকাৰ স্থান হিচাপে সীমাবদ্ধ কৰি ৰখা নাই। উদ্যানখনৰ উল্লেখযোগ্য আকৰ্ষণসমূহৰ ভিতৰত দৰ্শন মঞ্চ, চন্দ্ৰসেতু, ধ্যানৰ স্থান, প্ৰতিফলন ক্ষেত্ৰ, শিশুৰ খেলপথাৰ, ৰোলাৰ স্কেটিং ৰিংক আৰু ৰক ক্লাইম্বিঙৰ ব্যৱস্থা অন্যতম। দৰ্শন মঞ্চৰপৰা উদ্যানখনৰ সৌন্দৰ্য উপভোগ কৰিব পাৰি। চন্দ্ৰসেতুৱে উদ্যানখনৰ নান্দনিকতা বৃদ্ধি কৰিছে। আনহাতে, ধ্যানৰ স্থানে মানুহক কিছুসময় শান্তভাৱে কটোৱাৰ সুযোগ দিয়ে। শিশুৰ খেলপথাৰ আৰু বিভিন্ন ক্ৰীড়ামূলক সুবিধাই শিশুসকলৰ লগতে যুৱক-যুৱতীসকলকো আকৰ্ষণ কৰে। এইবোৰৰ জৰিয়তে উদ্যানখনত অৱসৰ বিনোদনৰ লগতে শাৰীৰিক কাৰ্যকলাপৰোঁ সুযোগ সৃষ্টি হৈছে। ==উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলৰ প্ৰতিমূৰ্তি== [[অমৃত উদ্যান]]ৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য বৈশিষ্ট্য হৈছে উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আঠগৰাকী বিশিষ্ট [[স্বাধীনতা]] সংগ্ৰামীৰ প্ৰতিমূৰ্তি। এই প্ৰতিমূৰ্তিসমূহৰ জৰিয়তে ব্ৰিটিছ শাসনৰ বিৰুদ্ধে সংগ্ৰাম কৰা আৰু নিজৰ দেশ তথা জনগোষ্ঠীৰ অধিকাৰৰ বাবে অৱদান আগবঢ়োৱা ব্যক্তিসকলক সন্মান জনোৱা হৈছে। এই আঠগৰাকী ব্যক্তিৰ ভিতৰত শম্ভুধন ফংলো, ইউ তিৰোত সিং ছিয়েম, মোজে ৰিবা, বীৰ টিকেন্দ্ৰজিৎ সিং, ৰাণী গাইডিনলিউ, ৰাণী ৰোপুইলিয়ানি, হেলেন লেপচা আৰু ৰতনমণি ৰিয়াং উল্লেখযোগ্য। তেওঁলোকৰ জীৱন আৰু অৱদান উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ইতিহাসৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ। এই প্ৰতিমূৰ্তিসমূহে নতুন প্ৰজন্মক স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলৰ বিষয়ে জানিবলৈ আৰু তেওঁলোকৰ ত্যাগৰ মূল্য উপলব্ধি কৰিবলৈ সুযোগ প্ৰদান কৰে। সেয়েহে উদ্যানখনৰ এই অংশটোৱে ইয়াক এক ঐতিহাসিক আৰু শিক্ষামূলক স্থান হিচাপেও বিশেষ গুৰুত্ব প্ৰদান কৰিছে। শিশুসকলৰ শাৰীৰিক আৰু মানসিক বিকাশৰ বাবে খেলা-ধূলা আৰু মুকলি পৰিৱেশৰ প্ৰয়োজন। অমৃত উদ্যানত শিশুসকলৰ বাবে থকা খেলপথাৰ আৰু অন্যান্য সুবিধাই তেওঁলোকক আনন্দৰে সময় কটোৱাৰ সুযোগ দিয়ে। শিশুসকলে ইয়াত পৰিয়ালৰ সৈতে আহি খেলিব পাৰে, নতুন অভিজ্ঞতা লাভ কৰিব পাৰে আৰু প্ৰকৃতিৰ সৈতে পৰিচিত হ'ব পাৰে। আজিৰ সময়ত বহু শিশুৱে মোবাইল ফোন আৰু অন্যান্য [[ডিজিটেল]] মাধ্যমৰ সৈতে অধিক সময় কটায়। এনে পৰিস্থিতিত উদ্যানৰ দৰে মুকলি স্থানত সময় কটোৱাটো তেওঁলোকৰ বাবে এক ভাল বিকল্প হ'ব পাৰে। ব্যস্ত নগৰীয়া জীৱনত মানুহে প্ৰায়ে কামৰ চাপ আৰু দৈনন্দিন দায়িত্বৰ মাজত অৱসৰ কটোৱাৰ সুযোগ কমকৈ পায়। অমৃত উদ্যানৰ দৰে ৰাজহুৱা স্থানে মানুহক কিছুসময় নিজৰ সুবিধা অনুসৰি কটোৱাৰ সুযোগ দিয়ে। মানুহে ইয়ালৈ আহি খোজ কাঢ়িব পাৰে, পৰিয়ালৰ সৈতে সময় কটাব পাৰে অথবা বন্ধুবৰ্গৰ সৈতে মিলিত হ'ব পাৰে। এইদৰে উদ্যানখনে মানুহৰ সামাজিক জীৱনতো এক ইতিবাচক ভূমিকা পালন কৰিব পাৰে। এখন ভাল ৰাজহুৱা উদ্যান কেৱল চহৰৰ সৌন্দৰ্য বৃদ্ধিৰ বাবেই প্ৰয়োজনীয় নহয়; ই নাগৰিকসকলৰ জীৱনধাৰাৰ মান উন্নত কৰাতো সহায় কৰিব পাৰে। পৰিৱেশ সংৰক্ষণ বৰ্তমান সময়ৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়। নগৰীকৰণৰ ফলত গছ-গছনি আৰু মুকলি ঠাইৰ পৰিমাণ কমি আহিলে প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ ওপৰত নেতিবাচক প্ৰভাৱ পৰিব পাৰে। অমৃত উদ্যানৰ দৰে সেউজীয়া স্থানে মানুহক প্ৰকৃতিৰ গুৰুত্বৰ বিষয়ে সচেতন কৰাত সহায় কৰে। গছ-গছনিৰ যত্ন লোৱা, পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা বজাই ৰখা আৰু ৰাজহুৱা সম্পত্তি সংৰক্ষণ কৰাৰ অভ্যাস গঢ়ি তোলাটো এনে স্থানৰ সৈতে জড়িত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ দায়িত্ব। উদ্যানখনৰ সৌন্দৰ্য আৰু পৰিৱেশ অক্ষুণ্ণ ৰাখিবলৈ চৰকাৰী কৰ্তৃপক্ষৰ লগতে সাধাৰণ নাগৰিকসকলৰো সহযোগিতা প্ৰয়োজন। অমৃত উদ্যান গুৱাহাটীৰ এটা আকৰ্ষণীয় দৰ্শনীয় স্থান। ইয়াৰ বিভিন্ন সুবিধা আৰু ঐতিহাসিক প্ৰতিমূৰ্তিয়ে স্থানীয় লোকৰ লগতে আন ঠাইৰপৰা অহা দৰ্শনাৰ্থীসকলকো আকৰ্ষণ কৰিব পাৰে। এনে উদ্যানৰ বিকাশে গুৱাহাটীৰ পৰ্যটনৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰে। দৰ্শনাৰ্থীৰ আগমন বৃদ্ধি পালে ওচৰ-পাঁজৰৰ কিছুমান ব্যাৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠানেও লাভৱান হোৱাৰ সুযোগ লাভ কৰিব পাৰে। সেয়েহে উদ্যানখনৰ উন্নত পৰিচালনা, পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা আৰু উপযুক্ত প্ৰচাৰে স্থানীয় পৰ্যটনৰ বিকাশত সহায় কৰিব পাৰে। অমৃত উদ্যান এখন ৰাজহুৱা সম্পত্তি। সেয়েহে ইয়াক পৰিষ্কাৰ আৰু সুন্দৰ কৰি ৰখাটো কেৱল চৰকাৰী কৰ্তৃপক্ষৰ দায়িত্ব নহয়; ইয়াত অহা প্ৰতিগৰাকী ব্যক্তিৰো দায়িত্ব আছে। উদ্যানখনলৈ অহা লোকসকলে আৱৰ্জনা নিৰ্দিষ্ট স্থানত পেলোৱা, ফুল-গছৰ ক্ষতি নকৰা আৰু উদ্যানৰ নিয়মসমূহ মানি চলা উচিত। ইয়াৰ উপৰি খেলপথাৰ, স্কেটিং ৰিংক আৰু অন্যান্য সুবিধাসমূহৰ সঠিক ব্যৱহাৰ কৰাটোও প্ৰয়োজনীয়। যদি সকলোৱে নিজৰ দায়িত্ব পালন কৰে, তেন্তে উদ্যানখনৰ সৌন্দৰ্য আৰু সুবিধাসমূহ দীৰ্ঘদিনলৈ অক্ষুণ্ণ ৰাখিব পৰা যাব। ==উপসংহাৰ== সামগ্ৰিকভাৱে ক'বলৈ গ'লে, গুৱাহাটীৰ [[হেঙেৰাবাৰী]]ত অৱস্থিত অমৃত উদ্যান মহানগৰখনৰ এক উল্লেখযোগ্য ৰাজহুৱা উদ্যান। ইয়াৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য, বিভিন্ন বিনোদনমূলক সুবিধা আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ স্বাধীনতা সংগ্ৰামীসকলৰ প্ৰতিমূৰ্তিয়ে উদ্যানখনক এক বিশেষ পৰিচয় প্ৰদান কৰিছে। এই উদ্যানখনে নগৰবাসীক অৱসৰ বিনোদনৰ সুযোগ দিয়াৰ লগতে প্ৰকৃতিৰ সৈতে সময় কটোৱা, শাৰীৰিক কাৰ্যকলাপত অংশগ্ৰহণ কৰা আৰু ইতিহাসৰ বিষয়ে জানিবলৈ সুবিধা প্ৰদান কৰে। বৰ্তমান সময়ত নগৰীয়া জীৱনৰ মাজত এনে সেউজীয়া আৰু মুকলি স্থানৰ গুৰুত্ব যথেষ্ট। সেয়েহে অমৃত উদ্যানৰ সৌন্দৰ্য আৰু সুবিধাসমূহ সংৰক্ষণ কৰা আমাৰ সকলোৰে দায়িত্ব। অমৃত উদ্যানৰ সঠিক পৰিচালনা আৰু জনসাধাৰণৰ সহযোগিতাৰ জৰিয়তে ইয়াক ভৱিষ্যতেও গুৱাহাটীৰ এক সুন্দৰ, পৰিষ্কাৰ আৰু আকৰ্ষণীয় ৰাজহুৱা স্থান হিচাপে গঢ়ি ৰাখিব পাৰি। t8xb30eci13plpm8iig84sqijv6ymlt 0 140599 649189 649097 2026-11-02T21:44:47Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 649189 wikitext text/x-wiki [[File:নোৱানদী.jpg|thumb]] '''নোৱানদী''' [[দৰং জিলা|দৰং]]-[[ওদালগুৰি জিলা]]ৰ মাজেৰে বৈ যোৱা এখন উল্লেখযোগ্য নদী। অতীতৰ ভোলা বা ভাল্লা নদীৰেই নতুন নাম নোৱানদী। ভোলানদী ওদালগুৰি জিলাৰ খাম্পাহোলা বিল হৈ বৈ আহি ৰণথলি বাগিছাৰ কাষেৰে আহি উদমাৰী গাঁৱৰ পশ্চিম পথাৰখনেৰে গৈ বৰ্তমানৰ কেন্দ্ৰীয় জৱাহৰ নৱোদয় বিদ্যালয়ৰ ওচৰেৰে চৌধুৰীপাৰা নামৰ গাঁওখনৰ মাজেৰে বৈ গৈ শাকতোলা নদীত মিলিত হৈছে। ইতিহাসৰ মতে ১৬৪৩ খ্ৰীষ্টাব্দত দৰঙত ৰাজত্ব কৰা কোঁচৰজা মহেন্দ্ৰ নাৰায়ণৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁৰ পুত্ৰ চন্দ্ৰনাৰায়ণ দৰঙৰ ৰজা হয়। সেই সময়ত দৰঙৰ ৰাজধানী আছিল বৰ্তমানৰ খেৰখেৰীয়াত। সেই ঠাইত ভূটীয়া সকলে বাৰে বাৰে ৰাজধানী আক্ৰমণ কৰাত অতিষ্ঠ হৈ দৰঙী ৰজা চন্দ্ৰনাৰায়ণে আহোম ৰজাৰ সহায়ত ভূটীয়া সকলক দমন কৰিছিল আৰু ৰাজধানী স্থানান্তৰ কৰি নি মঙলদৈৰ ন-হাউলীত স্থাপন কৰিছিল। নতুনকৈ স্থাপিত ৰাজধানীত পানীৰ অভাৱ দূৰ কৰাৰ উদ্দেশ্যে ৰজাই মন্ত্ৰী পৰিষদৰ লগত আলোচনা কৰি মাটি জৰীপ কৰাই খাম্পাহোলা বিলৰ ওচৰত ভোলানদীত ভেটা দি মাটি খন্দাই পানী বোৱাই দিয়ে আৰু ভোলানদীৰ গতি সলনি কৰাই ৰাজধানীৰ ওচৰেৰে বোৱাই নিছিল। এই নতুনকৈ বোৱাই নিয়া নদীত ৰজাঘৰীয়াই গা ধুইছিল বুলি জনশ্ৰুতি আছে। নতুনকৈ বোৱাই নিয়া আৰু নদীত গা-ধোৱাৰ বাবেই এই নদীক 'নোৱানদী' নামেৰে জনা যায় বুলি কোৱা হয়। বৰ্তমান এই নদীখন উদমাৰী গাঁৱৰ পূৱ সীমাৰে গৰুবান্ধা গাঁৱৰ কাষেৰে বৈ গৈছে। গৰুবান্ধা গাঁৱৰ কাষেৰে বৈ যোৱাৰ বাবেই এই নদীক 'গৰুবান্ধা নদী' বুলিও কোৱা হয়। ১৯৫৪-৫৫ চনত স্বৰ্গীয় দণ্ডিদত্ত অসমৰ কৃষিমন্ত্ৰী হৈ থকা সময়তে তেওঁ বাঁহজানীত নোৱানদীৰ বুকুত পকীবান্ধ নিৰ্মাণ কৰাই খেতিপথাৰত পানী যোগানৰ ব্যৱস্থা কৰিছিল। এই বান্ধৰ ফলত উজনিৰ ফালে নদীখন তৰাং হৈ যায়। ২০০২ চনত নদীখনৰ পাৰ ভাঙি আহি নোৱানদীৰ আশে-পাশে থকা বৃহত্তৰ অঞ্চলটোত বানপানীৰ সৃষ্টি হয় আৰু নদীখনে গতি সলনি কৰি উদমাৰী গাঁৱৰ পূৱ দিশৰ খেতিপথাৰৰ মাজেৰে বৈ গৈ খেতিপথাৰ সমূহ বালিৰে পুতি ওখ কৰি মানুহৰ প্ৰচুৰ ক্ষতিসাধন কৰিছিল। [[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] ariyfnbe1d2hguzzoi78729hv9a9wdv 0 140600 649269 648983 2026-11-03T08:03:28Z Xqbot 1052 [[Amrit Udyan, Hengrabari]] পাতায় করা দ্বিপুনর্নির্দেশনা ঠিক করেছে 649269 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Amrit Udyan, Hengrabari]] ricebh2sc8wfxe7m4ujla5sn134602s 649276 649269 2026-11-03T08:12:47Z Xqbot 1052 [[অমৃত উদ্যান, হেঙেৰাবাৰী]] পাতায় করা দ্বিপুনর্নির্দেশনা ঠিক করেছে 649276 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[অমৃত উদ্যান, হেঙেৰাবাৰী]] p2vi96yt1v7v8ejnic4eq7bf70ljpht 0 140602 649190 649100 2026-11-02T21:45:26Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 649190 wikitext text/x-wiki [[File:চক্ৰাইখোৱা বা চক্ৰাইখাইতী পুখুৰী.jpg|thumb]] '''চক্ৰাইখোৱা''' বা '''চক্ৰাইখাইতী পুখুৰী''' হৈছে [[দৰং জিলা]]ৰ উদমাৰী আৰু টেঙাবাৰী গাঁৱৰ ঠিক সীমাত অৱস্থিত এটা পুৰণি পুখুৰী। এই পুখুৰীটো গাঁও দুখনৰ একেবাৰেই সীমাত অৱস্থিত। পুখুৰীটোৰ নাম আচলতে চক্ৰাইখোৱা নে চক্ৰাইখাইতী আজিও বিতৰ্কিত হৈয়েই ৰ'ল। পুখুৰীটোৰ নাম কিয় চক্ৰাইখোৱা বা চক্ৰাইখাইতী হ'ল ইয়াৰ কোনো লিখিত তথ্য উদ্ঘাটন হোৱা নাই যদিও জনশ্ৰুতিত ইয়াৰ দুটা প্ৰবাদ শুনিবলৈ পোৱা যায়। এটা প্ৰবাদ আছে যে এই উদমাৰী, টেঙাবাৰী গাঁৱতে জৰুৰ নামেৰে এজন মানুহ আছিল। এদিন ৰাতি জৰুৰ শুই থাকোঁতে কামাখ্যা দেৱীয়ে হেনো তেওঁক সপোনত কৈছিল— "মোৰ বুকুৰ অংশ এটা তোমাৰ ঘৰৰ ওচৰত পোত গৈ আছে। মোৰ এই পোত যোৱা অংশ উদ্ধাৰি আনি মোক প্ৰতিষ্ঠা কৰা।" পাছদিনা দোকমোকালিতে কামাখ্যা দেৱীয়ে কোৱা মতেই জৰুৰে মাটি খান্দি বুকুৰ চক্ৰাকৃতি থকা বিগ্ৰহ এটা উদ্ধাৰ কৰি আনি এই পুখুৰীৰ পাৰত প্ৰতিষ্ঠা কৰি মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰে আৰু ইয়াৰ নাম দিয়ে "চক্ৰাকৃতি মন্দিৰ"। পাছলৈ মানুহৰ মুখে মুখে বাগৰি আহি এই মন্দিৰৰ নাম চক্ৰাইখাইতী হয় বুলি কোৱা হয়। এই মন্দিৰ পুখুৰীৰ পাৰত প্ৰতিষ্ঠা কৰা বাবেই পুখুৰীটোৰ নামো চক্ৰাইখাইতী পুখুৰী হয় বুলি কোৱা হয়। আকৌ আন এটা জনপ্ৰবাদ মতে অতীতত এই অঞ্চলত গাৰো জনজাতিৰ মানুহে বসবাস কৰিছিল। গাৰো মানুহে ল'ৰাক চোকোৰা বুলি মাতিছিল। সেই সময়ত এই অঞ্চলৰ দাঁতিকাষৰীয়া ঠাইবোৰ অৰণ্যৰে পৰিপূৰ্ণ আছিল। এই জংঘলৰ পৰাই বাঘ ওলাই আহি এই পুখুৰীৰ পাৰত গাৰো মানুহৰ চোকোৰা খাইছিল। এনেকৈয়ে এই পুখুৰীটোৰ নাম পৰৱৰ্তী সময়ত চোকোৰা খোৱা বা চক্ৰাইখোৱা হয় বুলি কোৱা হয়। এই পুখুৰীটো দন্দুৱাদ্ৰোহৰ আগতে ১৭৯৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পাছত হৰদত্ত, বীৰদত্তৰ ৰাজত্বকালত পানীৰ অভাৱ দূৰ কৰিবৰ বাবেই জমিদাৰৰ হতুৱাই খন্দুৱাইছিল বুলি জনা যায়। পৰৱৰ্তী সময়ত প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগৰ কবলত পৰি এই অঞ্চলৰ মানুহবোৰ প্ৰায় উচন হয়। জনশূণ্য হোৱাত এই ঠাই অটব্য অৰণ্যত পৰিণত হয় আৰু পুখুৰীটোও পতিত হৈ ৰয়। ভাৰত স্বাধীন হোৱাৰ পিছত ১৯৫৫ চনত যেতিয়া পঞ্চায়ত গঠন হয়, তেতিয়া টেঙাবাৰী গাওঁ পঞ্চায়তৰ জৰিয়তে এই পুখুৰীটো কিছু চাফ-চিকুণ কৰা হয়। পুখুৰীটো নতুনকৈ গাঁৱৰ ৰাইজে খান্দোতে বৰ্তমানৰ ইটাতকৈ পাতল ধৰণৰ ইটাৰ খটখটি পোৱা গৈছিল। ইয়াৰ পৰা স্পষ্ট হয় যে এই পুখুৰীটো ৰজাদিনীয়া। এই চক্ৰাইখোৱা বা চক্ৰাইখাইতী পুখুৰীৰ পাৰত উদমাৰী আৰু টেঙাবাৰী গাঁৱৰ কেইগৰাকীমান উৎসাহী ব্যক্তি স্বৰ্গীয় চেনিৰাম চহৰীয়া, স্বৰ্গীয় কৃষ্ণকান্ত ডেকা, স্বৰ্গীয় নিধিৰাম ডেকা আদিৰ প্ৰচেষ্টাত দেউলৰ আয়োজন কৰা হয়। সেই তেতিয়াৰে পৰা বৰ্তমানলৈকে প্ৰত্যেক বছৰে ব'হাগ মাহৰ ৩১ তাৰিখে চক্ৰাইখোৱা বা চক্ৰাইখাইতী পুখুৰীৰ পাৰত এই অঞ্চলৰ অগণন ভক্তৰ উপস্থিতিত দেউল উৎসৱ পালন কৰি অহা হৈছে। [[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] rkgaiis8tp14plt9s0gebg3e335im34 649191 649190 2026-11-02T21:45:52Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 649191 wikitext text/x-wiki [[File:চক্ৰাইখোৱা বা চক্ৰাইখাইতী পুখুৰী.jpg|thumb]] '''চক্ৰাইখোৱা''' বা '''চক্ৰাইখাইতী পুখুৰী''' হৈছে [[দৰং জিলা]]ৰ উদমাৰী আৰু টেঙাবাৰী গাঁৱৰ ঠিক সীমাত অৱস্থিত এটা পুৰণি পুখুৰী। এই পুখুৰীটো গাঁও দুখনৰ একেবাৰেই সীমাত অৱস্থিত। পুখুৰীটোৰ নাম আচলতে চক্ৰাইখোৱা নে চক্ৰাইখাইতী আজিও বিতৰ্কিত হৈয়েই ৰ'ল। পুখুৰীটোৰ নাম কিয় চক্ৰাইখোৱা বা চক্ৰাইখাইতী হ'ল ইয়াৰ কোনো লিখিত তথ্য উদ্ঘাটন হোৱা নাই যদিও জনশ্ৰুতিত ইয়াৰ দুটা প্ৰবাদ শুনিবলৈ পোৱা যায়। এটা প্ৰবাদ আছে যে এই উদমাৰী, টেঙাবাৰী গাঁৱতে জৰুৰ নামেৰে এজন মানুহ আছিল। এদিন ৰাতি জৰুৰ শুই থাকোঁতে কামাখ্যা দেৱীয়ে হেনো তেওঁক সপোনত কৈছিল— "মোৰ বুকুৰ অংশ এটা তোমাৰ ঘৰৰ ওচৰত পোত গৈ আছে। মোৰ এই পোত যোৱা অংশ উদ্ধাৰি আনি মোক প্ৰতিষ্ঠা কৰা।" পাছদিনা দোকমোকালিতে কামাখ্যা দেৱীয়ে কোৱা মতেই জৰুৰে মাটি খান্দি বুকুৰ চক্ৰাকৃতি থকা বিগ্ৰহ এটা উদ্ধাৰ কৰি আনি এই পুখুৰীৰ পাৰত প্ৰতিষ্ঠা কৰি মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰে আৰু ইয়াৰ নাম দিয়ে "চক্ৰাকৃতি মন্দিৰ"। পাছলৈ মানুহৰ মুখে মুখে বাগৰি আহি এই মন্দিৰৰ নাম চক্ৰাইখাইতী হয় বুলি কোৱা হয়। এই মন্দিৰ পুখুৰীৰ পাৰত প্ৰতিষ্ঠা কৰা বাবেই পুখুৰীটোৰ নামো চক্ৰাইখাইতী পুখুৰী হয় বুলি কোৱা হয়। আকৌ আন এটা জনপ্ৰবাদ মতে অতীতত এই অঞ্চলত গাৰো জনজাতিৰ মানুহে বসবাস কৰিছিল। গাৰো মানুহে ল'ৰাক চোকোৰা বুলি মাতিছিল। সেই সময়ত এই অঞ্চলৰ দাঁতিকাষৰীয়া ঠাইবোৰ অৰণ্যৰে পৰিপূৰ্ণ আছিল। এই জংঘলৰ পৰাই বাঘ ওলাই আহি এই পুখুৰীৰ পাৰত গাৰো মানুহৰ চোকোৰা খাইছিল। এনেকৈয়ে এই পুখুৰীটোৰ নাম পৰৱৰ্তী সময়ত চোকোৰা খোৱা বা চক্ৰাইখোৱা হয় বুলি কোৱা হয়। এই পুখুৰীটো দন্দুৱাদ্ৰোহৰ আগতে ১৭৯৫ খ্ৰীষ্টাব্দৰ পাছত হৰদত্ত, বীৰদত্তৰ ৰাজত্বকালত পানীৰ অভাৱ দূৰ কৰিবৰ বাবেই জমিদাৰৰ হতুৱাই খন্দুৱাইছিল বুলি জনা যায়। পৰৱৰ্তী সময়ত প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগৰ কবলত পৰি এই অঞ্চলৰ মানুহবোৰ প্ৰায় উচন হয়। জনশূণ্য হোৱাত এই ঠাই অটব্য অৰণ্যত পৰিণত হয় আৰু পুখুৰীটোও পতিত হৈ ৰয়। ভাৰত স্বাধীন হোৱাৰ পিছত ১৯৫৫ চনত যেতিয়া পঞ্চায়ত গঠন হয়, তেতিয়া টেঙাবাৰী গাওঁ পঞ্চায়তৰ জৰিয়তে এই পুখুৰীটো কিছু চাফ-চিকুণ কৰা হয়। পুখুৰীটো নতুনকৈ গাঁৱৰ ৰাইজে খান্দোতে বৰ্তমানৰ ইটাতকৈ পাতল ধৰণৰ ইটাৰ খটখটি পোৱা গৈছিল। ইয়াৰ পৰা স্পষ্ট হয় যে এই পুখুৰীটো ৰজাদিনীয়া। এই চক্ৰাইখোৱা বা চক্ৰাইখাইতী পুখুৰীৰ পাৰত উদমাৰী আৰু টেঙাবাৰী গাঁৱৰ কেইগৰাকীমান উৎসাহী ব্যক্তি স্বৰ্গীয় চেনিৰাম চহৰীয়া, স্বৰ্গীয় কৃষ্ণকান্ত ডেকা, স্বৰ্গীয় নিধিৰাম ডেকা আদিৰ প্ৰচেষ্টাত দেউলৰ আয়োজন কৰা হয়। সেই তেতিয়াৰে পৰা বৰ্তমানলৈকে প্ৰত্যেক বছৰে ব'হাগ মাহৰ ৩১ তাৰিখে চক্ৰাইখোৱা বা চক্ৰাইখাইতী পুখুৰীৰ পাৰত এই অঞ্চলৰ অগণন ভক্তৰ উপস্থিতিত দেউল উৎসৱ পালন কৰি অহা হৈছে। [[শ্ৰেণী:বিশেষ সংশোধনৰ প্ৰয়োজন থকা প্ৰবন্ধ]] qio27mtvd3rk2357l9sbswk95m0kh1p 0 140603 649270 648980 2026-11-03T08:03:33Z Xqbot 1052 [[Amrit Udyan, Hengrabari]] পাতায় করা দ্বিপুনর্নির্দেশনা ঠিক করেছে 649270 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Amrit Udyan, Hengrabari]] ricebh2sc8wfxe7m4ujla5sn134602s 649277 649270 2026-11-03T08:12:52Z Xqbot 1052 [[অমৃত উদ্যান, হেঙেৰাবাৰী]] পাতায় করা দ্বিপুনর্নির্দেশনা ঠিক করেছে 649277 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[অমৃত উদ্যান, হেঙেৰাবাৰী]] p2vi96yt1v7v8ejnic4eq7bf70ljpht 0 140605 649173 649053 2026-11-02T19:04:51Z InternetArchiveBot 29706 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 649173 wikitext text/x-wiki {{চমু বিৱৰণ|অসমৰ শদিয়াত অৱস্থিত প্ৰত্নতাত্ত্বিক পুখুৰী}} {{Infobox body of water | name = পদুম পুখুৰী | other_name = | image = Sadiya tank.png | caption = শদিয়াৰ ইটাৰে নিৰ্মিত পদুম পুখুৰী | location = [[তিনিচুকীয়া জিলা]], [[অসম]], ভাৰত | coordinates = {{coord|27.963371|95.76135|type:waterbody_region:IN|display=inline,title}} | type = প্ৰত্নতাত্ত্বিক পুখুৰী বা জলাধাৰ | etymology = | date_built = খ্ৰীষ্টীয় চতুৰ্দশ–পঞ্চদশ শতিকা | area = {{convert|6|acre|m2}} | depth = | pushpin_map = | reference = }} '''পদুম পুখুৰী''' অসমৰ [[তিনিচুকীয়া জিলা]]ৰ [[শদিয়া]]ত অৱস্থিত এটা প্ৰত্নতাত্ত্বিক পুখুৰী। ই মধ্যযুগীয় [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ ৰাজনৈতিক কেন্দ্ৰ শদিয়াৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষসমূহৰ অন্যতম আৰু চুতীয়া ৰজাসকলৰ সৈতে সম্পৰ্কিত।<ref name="BG">Buragohain, Satabdi. "Archaeological Remains of Sadiya", IJFMR, 2026.</ref> পুখুৰীটোৰ পাৰত পোৱা এটা ইটাৰ প্ৰত্নপদাৰ্থবিজ্ঞানভিত্তিক বিশ্লেষণে ইটাটো প্ৰায় ৮০০° চেলছিয়াছতকৈ অধিক উষ্ণতাত পোৰা হৈছিল বুলি সূচায়। নমুনাটোৰ ''luminescence dating'' পদ্ধতিৰে কৰা কালনিৰ্ণয়ত ''anomalous fading''-ৰ সংশোধনৰ পিছত প্ৰাৰম্ভিক মধ্যযুগৰ এক বিস্তৃত সময়সীমাৰ অনুমান পোৱা গৈছে।<ref name="Saikia2024">{{cite journal |last1=Saikia |first1=Raktim Ranjan |last2=Taye |first2=Chaitra Dhar |last3=Amin |first3=Nurul |last4=Konwar |first4=Sorat |last5=Panzeri |first5=Laura |last6=Galli |first6=Anna |year=2024 |title=Chronological and Archaeometric Evaluation of Bricks from Archaeological Sites of Upper Assam, Northeast India |journal=Applied Sciences |volume=14 |issue=14 |doi=10.3390/app14146271 |doi-access=free |hdl=10281/522302 |hdl-access=free }}</ref> পদুম পুখুৰীত পোৱা চুতীয়া ৰজা ''প্ৰত্যক্ষনাৰায়ণ''ৰ নাম খোদিত এটা ইটাই এই স্থানত চুতীয়া ৰাজত্বকালত ইটাৰ নিৰ্মাণকাৰ্য সংঘটিত হোৱাৰ এক স্বতন্ত্ৰ প্ৰমাণ আগবঢ়ায়। ==নামৰ উৎপত্তি== ''পদুম পুখুৰী'' নামটো অসমীয়া ''পদুম'' (পদ্মফুল) আৰু ''পুখুৰী'' শব্দ দুটাৰ পৰা উৎপত্তি হৈছে। এই নামটোৱে ঐতিহাসিকভাৱে পুখুৰীটো পদ্মফুলৰ উপস্থিতি বা বিকাশৰ সৈতে সম্পৰ্কিত আছিল বুলি সূচায়। ==ঐতিহাসিক পটভূমি== পদুম পুখুৰীক পৰম্পৰাগতভাৱে [[চুতীয়া ৰাজ্য]]ৰ ৰজাসকলৰ নিৰ্মাণকাৰ্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিত কৰা হয়। মধ্যযুগৰ অন্তিম পৰ্বত চুতীয়া ৰাজ্যৰ ৰাজনৈতিক কেন্দ্ৰ আছিল [[শদিয়া]]।<ref name="BG"/> পুখুৰীটোৰ পশ্চিম দিশৰ ইটাৰে নিৰ্মিত পাৰৰ গাঁথনিত চুতীয়া ৰজা ''প্ৰত্যক্ষনাৰায়ণ''ৰ নাম থকা এটা ইটা পোৱা গৈছিল। প্ৰত্যক্ষনাৰায়ণৰ নাম চুতীয়া ৰজা ''সত্যনাৰায়ণ''ৰ ১৩১৪ শকাব্দ (১৩৯২ খ্ৰীষ্টাব্দ)ৰ ধেনুখনা তাম্ৰশাসনৰ পৰৱৰ্তী সংযোজনতো পোৱা যায়। মহেশ্বৰ নেওগৰ মতে, মূল তাম্ৰশাসনখনত পৰৱৰ্তী সময়ৰ দুজন ৰজা—প্ৰত্যক্ষনাৰায়ণ আৰু যশ(ম)নাৰায়ণ (যশানাৰায়ণ বা যমনাৰায়ণ)—এ সংযোজন কৰিছিল। অৱশ্যে এই সংযোজনসমূহৰ সৈতে কোনো নিৰ্দিষ্ট তাৰিখ উল্লেখ কৰা হোৱা নাই।<ref>{{cite journal |last=Neog |first=Maheswar |title=Light on a Ruling Dynasty of Arunachal Pradesh in the Fourteenth and Fifteenth Centuries |url=https://www.jstor.org/stable/41691751 |page=819 |jstor=41691751}}</ref> পুখুৰীটোৰ মাজভাগত পূৰ্বতে স্থাপন কৰা এটা ভাস্কৰ্যযুক্ত শিলৰ স্তম্ভত পদ্মফুলৰ আৰ্হি পোৱা যায়।{{efn|name=nagmani|অসম চৰকাৰৰ প্ৰত্নতত্ত্ব সঞ্চালকালয়ে এই শিলৰ স্তম্ভটোক ''নাগমণি'' (''Nagmani'') নামেৰে উল্লেখ কৰিছে।<ref name="Arch"/>}} এই পদ্মফুলৰ হুবহু একে আৰ্হি [[তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ]]ৰ সীমাৰ প্ৰাচীৰত ব্যৱহৃত পোৰামাটিৰ ফলকসমূহতো পোৱা যায়। তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰৰ প্ৰাচীৰত থকা শিলালিপি অনুসৰি, খ্ৰীষ্টীয় ১৪৪২ চনত চুতীয়া ৰজা মুক্ত-ধৰ্মনাৰায়ণৰ অধীনত ইয়াৰ নিৰ্মাণকাৰ্য সম্পন্ন হৈছিল। ২০২৪ চনত প্ৰকাশিত এটা প্ৰত্নপদাৰ্থবিজ্ঞানভিত্তিক গৱেষণাত পদুম পুখুৰীৰ পাৰত সংগ্ৰহ কৰা এটা ইটা বিশ্লেষণ কৰা হৈছিল। নমুনা সংগ্ৰহৰ সময়লৈকে স্থানটোত কোনো পদ্ধতিগত প্ৰত্নতাত্ত্বিক খননকাৰ্য সম্পন্ন কৰা হোৱা নাছিল।<ref name="Saikia2024"/> বিশ্লেষণ অনুসৰি ইটাটো প্ৰায় ৮০০° চেলছিয়াছতকৈ অধিক উষ্ণতাত পোৰা হৈছিল বুলি অনুমান কৰা হৈছে। অস্বাভাৱিক দীপ্তিসংকেত-ক্ষয়ৰ সংশোধনৰ পিছত তাপীয় দীপ্তিসংকেত (''thermoluminescence'', TL), আলোক-উদ্দীপিত দীপ্তিসংকেত (''optically stimulated luminescence'', OSL) আৰু অৱলোহিত ৰশ্মি-উদ্দীপিত দীপ্তিসংকেত (''infrared stimulated luminescence'', IRSL) পদ্ধতিৰ জোখ-মাখৰ পৰা প্ৰাৰম্ভিক মধ্যযুগৰ এক বিস্তৃত সময়সীমাৰ অনুমান পোৱা গৈছিল।<ref name="Saikia2024"/> [[File:Sadiya brick.jpg|thumb|পদুম পুখুৰীত পোৱা চুতীয়া ৰজা প্ৰত্যক্ষনাৰায়ণৰ নাম খোদিত ইটা]] ==বিৱৰণ== পদুম পুখুৰী এটা বৃহৎ বৰ্গাকৃতিৰ জলাধাৰ। ইয়াৰ প্ৰতিটো বাহুৰ দৈৰ্ঘ্য প্ৰায় ১৫০ মিটাৰ আৰু গভীৰতা প্ৰায় ৩ মিটাৰ। পুখুৰীটোৰ বিশেষ বৈশিষ্ট্য হৈছে ইটাৰে নিৰ্মিত পাৰ বা বান্ধ। এই নিৰ্মাণশৈলীয়ে অঞ্চলটোৰ আন বহু জলাশয়ৰ পৰা ইয়াক পৃথক কৰিছে।<ref name="BG"/> অসম চৰকাৰৰ প্ৰত্নতত্ত্ব সঞ্চালকালয়ৰ সংৰক্ষিত প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান আৰু স্মৃতিচিহ্নৰ তালিকা অনুসৰি, পুখুৰীটোৰ দৈৰ্ঘ্য ১৫০ মিটাৰ আৰু প্ৰস্থ ১৪৫ মিটাৰ।<ref name="Arch">{{cite web |title=Protected Archaeological Sites and Monuments |url=https://archaeology.assam.gov.in/information-services/detail/list-of-protected-archaeological-sites-and-monuments |publisher=Directorate of Archaeology, Government of Assam |access-date=29 September 2026 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250329171152/https://archaeology.assam.gov.in/information-services/detail/list-of-protected-archaeological-sites-and-monuments |archivedate=29 March 2025 |deadurl=yes }}</ref> পুখুৰীটোৰ মাজভাগত পূৰ্বতে এগৰাকী দেৱতাৰ এটা শিলৰ ভাস্কৰ্য স্থাপন কৰা আছিল। এই ভাস্কৰ্যটো বৰ্তমান মূল স্থানৰ পৰা স্থানান্তৰ কৰি শদিয়া নগৰৰ ৰুক্মিণী উদ্যানত ৰখা হৈছে। এতিয়া পুখুৰীটোৰ মাজত ভাস্কৰ্যটোৰ কেৱল ভিত্তিশিলহে অৱশিষ্ট আছে। ভাস্কৰ্যটোত পোৱা পদ্মফুলৰ আৰ্হি চুতীয়া ৰজা মুক্ত-ধৰ্মনাৰায়ণে ১৪৪২ খ্ৰীষ্টাব্দত নিৰ্মাণ কৰোৱা [[তাম্ৰেশ্বৰী মন্দিৰ]]ৰ সীমাৰ প্ৰাচীৰত পোৱা পোৰামাটিৰ ফলকৰ পদ্মফুলৰ আৰ্হিৰ সৈতে মিল আছে। পুখুৰীটোৰ গাঁথনিত জুইত পোৰা ইটা ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল বুলি প্ৰতীয়মান হয়। এই ইটাসমূহৰ ভগ্নাংশ পুখুৰীটোৰ পাৰৰ বিভিন্ন অংশত পোৱা যায়। বৰ্তমান পুখুৰীটো আংশিকভাৱে ধ্বংসপ্ৰাপ্ত অৱস্থাত আছে। বিশেষকৈ পশ্চিম দিশত ইটাৰে নিৰ্মিত গাঁথনিৰ কিছুমান অংশ উন্মুক্ত হৈ আছে। শতাব্দী বুঢ়াগোহাঁইৰ মতে, এই অৱশেষসমূহ সম্ভৱতঃ পুখুৰীলৈ নামি যোৱা খটখটী অথবা প্ৰৱেশপথৰ গাঁথনিৰ অংশ হ'ব পাৰে।<ref name="BG"/> পদুম পুখুৰী অঞ্চলটোৰ বৃহত্তৰ জলব্যৱস্থাপনা আৰু নগৰীয় নিৰ্মাণসমূহৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। এই বৃহত্তৰ ব্যৱস্থাৰ ভিতৰত আন পুখুৰী, দুৰ্গ আৰু ধৰ্মীয় প্ৰত্নস্থলীসমূহো অন্তৰ্ভুক্ত। এই প্ৰত্নতাত্ত্বিক অৱশেষসমূহে সামূহিকভাৱে মধ্যযুগীয় শদিয়াৰ বসতি-বিন্যাসত জলব্যৱস্থাপনা প্ৰণালীৰ উন্নত পৰিকল্পনা আৰু ইয়াৰ সৈতে আন নিৰ্মাণসমূহৰ সমন্বয়ৰ পৰিচয় দিয়ে।<ref name="BG"/> ==প্ৰত্নতাত্ত্বিক গুৰুত্ব== পদুম পুখুৰীত এতিয়ালৈকে কোনো পদ্ধতিগত প্ৰত্নতাত্ত্বিক খননকাৰ্য সম্পন্ন কৰা হোৱা নাই। ২০২৪ চনৰ প্ৰত্নপদাৰ্থবিজ্ঞানভিত্তিক অধ্যয়নত বিশ্লেষণ কৰা ইটাটো পুখুৰীটোৰ পাৰৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা হৈছিল; ইয়াক প্ৰত্নতাত্ত্বিক খননৰ জৰিয়তে নিশ্চিত স্তৰবিন্যাসযুক্ত পৰিৱেশৰ পৰা উদ্ধাৰ কৰা হোৱা নাছিল।<ref name="Saikia2024"/> পদুম পুখুৰীৰ ইটাৰ নিৰ্মাণশৈলীয়ে ইয়াৰ নিৰ্মাতাসকলৰ প্ৰযুক্তিগত দক্ষতাৰ পৰিচয় দিয়ে। উজনি অসমৰ আন প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থানসমূহত ইটাৰ ব্যৱহাৰৰ বৃহত্তৰ পৰম্পৰাৰ সৈতেও ইয়াৰ সামঞ্জস্য দেখা যায়। প্ৰত্নপদাৰ্থবিজ্ঞানভিত্তিক বিশ্লেষণত পদুম পুখুৰীৰ পৰা সংগৃহীত ইটাৰ নমুনাটোক চূণজাতীয় উপাদান কম থকা (''non-calcareous'') আৰু তুলনামূলকভাৱে উচ্চ উষ্ণতাত পোৰা ইটা হিচাপে শ্ৰেণীবদ্ধ কৰা হৈছিল। ইয়াৰ আনুমানিক দহন উষ্ণতা প্ৰায় ৮০০° চেলছিয়াছতকৈ অধিক আছিল।<ref name="Saikia2024"/> প্ৰতিমা গড়, ৰুক্মিণী গড় আৰু মৌৰামৰাৰ পৰা সংগৃহীত তিনিটা ইটাৰ নমুনাৰ এটাতো একেধৰণৰ উচ্চ উষ্ণতাত পোৰাৰ প্ৰমাণ পোৱা গৈছিল। আনহাতে মৌৰামৰাৰ আন দুটা ইটাৰ নমুনা ৬৫০° চেলছিয়াছতকৈ কম উষ্ণতাত পোৰা হৈছিল বুলি অনুমান কৰা হৈছিল।<ref name="Saikia2024"/> এই পাৰ্থক্যই গৱেষণাত পৰীক্ষা কৰা বিভিন্ন স্থান আৰু নমুনাসমূহত ইটা উৎপাদনৰ একাধিক প্ৰক্ৰিয়া ব্যৱহৃত হৈছিল বুলি সূচায়। বৰ্তমান পদুম পুখুৰী অসম চৰকাৰৰ প্ৰত্নতত্ত্ব সঞ্চালকালয়ৰ তত্ত্বাৱধানত আছে। অৱশ্যে স্থানটোত মাটি খান্দি উলিওৱা আৰু পশু চৰোৱাৰ দৰে মানুহৰ কাৰ্যকলাপৰ ফলত হোৱা ক্ষয়-ক্ষতিৰ চিনো পৰিলক্ষিত হৈছে।<ref name="BG"/> ==চিত্ৰ-বিথিকা== <gallery> File:Padum pukhuri Sadiya.jpg|শদিয়াৰ পদুম পুখুৰীত চলোৱা খননকাৰ্য File:Padum Pukhuri Deity.png|পদুম পুখুৰীৰ মাজভাগত পূৰ্বতে স্থাপন কৰা দেৱতাৰ শিলৰ ভাস্কৰ্য।{{efn|name=nagmani}} File:Stone_base_of_Padum_Pukhuri_statue.jpg|পুখুৰীটোৰ মাজভাগত শিলৰ ভাস্কৰ্যটো স্থাপন কৰা ভিত্তিশিল File:Brick embankment of Padum Pukhuri Sadiya.jpg|পদুম পুখুৰীৰ উন্মোচিত ইটাৰ পাৰৰ গাঁথনি File:Bricks found in Padum Pukhuri.jpg|পদুম পুখুৰীৰ প্ৰত্নস্থলীত পোৱা ইটাসমূহ </gallery> ==টোকা== {{notelist}} ==তথ্যসূত্ৰ== {{reflist}} ==লগতে চাওক== * [[ভীষ্মকনগৰ]] * [[ৰুক্মিণীনগৰ দুৰ্গ]] * [[বৰনগৰ, শদিয়া]] * [[গোম্চি]] * [[চুতীয়া ৰাজ্য]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ ইতিহাস]] [[শ্ৰেণী:চুতীয়া ৰাজ্য]] 0erijwcroupb10ugljuoxfptcjw3eq7 4 140611 649148 649127 2026-11-02T13:50:06Z গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে 27547 /* */ 649148 wikitext text/x-wiki [[File:Geetasree Gogoi Apte is presenting at Wikiconference North America 2026.jpg|thumb|কানাডাৰ এডমণ্টন চহৰত হোৱা ৱিকি কনফাৰেন্স নৰ্থ আমেৰিকা ২০২৬ ত গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্টেয়ে অসমীয়া ৱিকিৰ প্ৰকল্প সমূহৰ বিষয়ে বিশদ বিৱৰণ দিছে। ]] উত্তৰ আমেৰিকাৰ ৱিকি অধিবেশন আৰু মোৰ অভিজ্ঞতা এই বছৰৰ ছেপ্তেম্বৰ মাহৰ ২৪,২৫,২৬ আৰু ২৭ তাৰিখে উত্তৰ আমেৰিকাৰ ৱিকি অধিবেশন অনুষ্ঠিত হৈছিল কানাডাৰ এডমণ্টন চহৰত।‌ এই অধিৱেশনত ভাগ ল'বৰ বাবে মই ৱিকিমিডিয়াৰ পৰা বৃত্তি লাভ কৰি আমন্ত্ৰণ পাইছিলোঁ। যোৱা বছৰ নিউয়ৰ্ক চহৰত হোৱা ৱিকি অধিবেশনত ভাগ লোৱাৰ পাছত এটা কথায়েই মনত বৰকৈ খু-দুৱাই আছিল যে এনে অধিবেশনত কিদৰে এদিন অসমীয়া ভাষাৰ ৱিকিৰ বিষয়ে সকলোকে জনাব পাৰোঁ। এনে অধিবেশনলৈ কানাডা, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ, মেক্সিকোৰ লগতে আফ্ৰিকাৰ আৰু ইউৰোপৰ কেইবাখনো দেশৰ পৰা মানুহ অহা দেখিলোঁ। গতিকে তেওঁলোকৰ আগত হিন্দী, পাঞ্জাবীৰ বাহিৰেও যে আন ভাৰতীয় ভাষাৰ ৱিকি আছে তাকে বৰ্ণনা কৰিবলৈ এবছৰ ৰৈ এই অধিৱেশনত অৱশেষত দৰ্শকৰ আগত অসমীয়া ৱিকিৰ প্ৰকল্পসমূহৰ বিষয়ে এটা প্ৰেজেণ্টেছন দি মনৰ ইচ্ছা পূৰণ কৰিলোঁ। [[File:WikiConference North America 2026 group photo.jpg|thumb|ৱিকি কনফাৰেন্স উত্তৰ আমেৰিকা ২০২৬ গ্ৰুপ ফটো]] প্ৰথম দিনা আমাক চহৰৰ বিশেষ স্থানসমূহ চোৱাৰ সুযোগ দিয়ে । এই বিশেষ স্থানসমূহ মই আগেয়েই বাচি লৈছিলোঁ। এটা সৰু সৰু গ্ৰুপ হৈ প্ৰথমে আমি এটা আৰ্ট গেলেৰীলৈ গলোঁ।ইয়াৰ পাছত ইয়াৰ এলবাৰ্টাৰ বিধানসভা(এলবাৰ্টাৰ লেজিষ্লেটাৰ বিল্ডিং)ৰ ভৱনটো চাবলৈ গ'লোঁ। [[File:Geetasree Gogoi Apte at WikiConference North America, Sept 24, 2026, Edmonton, Alberta.jpg|thumb|ৱিকি কনফাৰেন্স উত্তৰ আমেৰিকা, ২৪-২৭ ছেপ্টেম্বৰ, ২০২৬, এডমন্টন, আলবাৰ্টা ,গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে]] সেইদিনা গধূলি এলবাৰ্টা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ এটা হলত আমি সকলোৱেই লগ হৈ চাই চিনাকিৰ লগতে গধূলিৰ আহাৰ গ্ৰহণ কৰিলোঁ। পিচদিনাৰ ৰাতিপুৱা ৮ বজাৰ পৰা সকলোবোৰ অনুষ্ঠান আৰম্ভ হয়। এই অধিৱেশন হৈছিল এলবাৰ্টা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ চৌহদত। ইয়াৰে এটা বৃহৎ হল আৰু দুটা বেলেগ কোঠা আছিল। প্ৰথম দিনৰ বিশেষ অতিথি আছিল এলান ছিম( Alan Sim )। এলান ছিম দীৰ্ঘদিনৰ উত্তৰ কানাডাৰ বাসিন্দা আৰু ইংৰাজী ভাষাৰ ৱিকিপিডিয়াৰ সুপৰিচিত প্ৰশাসক। তেওঁক কেম্ব্ৰিজ বেৱেডাৰ বুলিও জনা যায়। তেওঁ নুনাভুটৰ 'কেম্ব্ৰিজ বে' সম্প্ৰদায়ৰ এজন ব্যক্তি। তেওঁ উত্তৰ কানাডাৰ নুনাভুত নামৰ ৰাজ্য, য'ত প্ৰায় বছৰৰ ছয় মাহেই বৰফে আগুৰি থাকে তাৰপৰা কিদৰে ৱিকিপিডিয়াৰ লগত জড়িত হ'ল ইয়াক ক'লে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে এই অঞ্চলৰ পৰা ৱিকিপিডিয়া সম্পাদনা কৰা লোক অতি বিৰল। দ্বিতীয় দিনৰ বিশেষ অতিথি আছিল, ডালহাউজি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ তথ্য বিজ্ঞান বিভাগৰ সহকাৰী অধ্যাপিকা ড° ষ্টেচি এলিছন-কেচিন। তেখেতে মাটি, ভাষা আৰু জ্ঞানেৰে ৱিকিপিডিয়াক কেনেকৈ গঢ় দিয়ে তাৰ ওপৰত মূল ভাষণ প্ৰদান কৰে। ড° ষ্টেচি এলিছন-কেচিনে দৰ্শকৰ সন্মুখত এটা প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰিছিল: "মাটি আৰু ভাষাই কেনেকৈ আমাক গঢ় দিছে?" সকলোৱেই বিভিন্ন ধৰনে ইয়াৰ উত্তৰ দিছিল। ইয়াৰ পাছত তেখেতৰ প্ৰশ্ন আছিল, "ৱিকি সম্পাদক হিচাপে আমাৰ জ্ঞানৰ ওপৰত কি ধাৰণা আছে"। তেখেতে আঙুলিয়াই দিছিল যে ৱিকিপিডিয়াৰ ল'গটোৰ গ্ল'বটোত থকা, হেৰাই যোৱা টুকুৰা কেইটাই জ্ঞানক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে আৰু এই জ্ঞান আমিয়েই ভৰাই সম্পূৰ্ণ কৰি আছোঁ। একে সময়তে প্ৰতিটো কোঠাতে বিভিন্ন আলোচনা আৰু বক্তৃতা হৈ থকাৰ বাবে কিছুমান আলোচনাত ভাগ ল'ব পৰা নাছিলোঁ। কিন্তু ইয়াৰ মাজতে মোৰ বাবে আকৰ্ষণীয় বক্তৃতাসমূহত ভাগ লৈছিলোঁ। STEM সম্বন্ধীয় কেইবাটাও গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়ৰ ওপৰত আলোচনা হৈছিল। টৰ'ণ্ট ৱিকি ক্লাবৰ ফালৰ পৰা কিদৰে নতুন ক্লাব খুলিবলৈ গ্ৰাণ্ট আবেদন কৰিব পাৰে ইয়াৰ বিষয়ে জনায়। কানাডাৰ টৰ'ণ্ট ৱিকি ক্লাব অত্যন্ত সক্ৰিয়। তেওঁলোকে ৱিকি কনফাৰেন্সৰ দিন কেইটাত এটা সম্পাদনা-এ-থনৰো আয়োজন কৰিছিল। এই সম্পাদনাত ৭৫% মানুহেই ভাগ লৈছিল। সকলোৰে প্ৰিয় এটা নতুন অনুষ্ঠান আছিল আনকনফাৰেন্স। এইটো হৈছে যিকোনো সম্পাদকৰ আকস্মিক আলোচনা। আনকনফাৰেন্সৰ এই অনুষ্ঠানত ভাষণ দিবলৈ নিজৰ নামতো ঠাইতে দি দুই মিনিটৰ বাবে ব্যক্তব্য দিব পাৰি। এক ডজনৰো অধিক লোকে ইয়াত ভাগ লোৱা দেখিলোঁ। ইয়াৰ উপৰিও ইন্টাৰপ্ৰিফাইৰ দ্বাৰা চালিত লাইভ অনুবাদৰ সৈতে বিদেশী ভাষাৰ আলোচনাৰ ধাৰাবাহিকতা, ইউএক্স ডিজাইন আৰু টেক ডেভেলপমেণ্টৰ ওপৰত কেইবাখনো কৰ্মশালা অনুষ্ঠিত হয়। ইয়াত ভাগ লোৱা মেক্সিকোৰ এজন আঠ বছৰীয়া ল'ৰাকো লগ পালোঁ। তেওঁ কান্ধত এটা কেমেৰা লৈ ঘূৰি ফুৰিছিল। তেওঁ ৱিকি কমন্সত ফটো আপলোড কৰে সেইবাবে হেনো ভাগ ল'ব পাৰিলে। এই অধিৱেশন মোৰ বাবে এখন অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰু মনত ৰাখিব লগীয়া অধিবেশন আছিল। -[[সদস্য:গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে|গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে]] ([[সদস্য বাৰ্তা:গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে|বাৰ্তা]]) 13:50, 2 November 2026 (ইউ.টি.চি.)গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে কেলগেৰী, কানাডা ১ নৱেম্বৰ,২০২৬ 8wtq79m8kor5v9merdq21fg3wljo0sz 649151 649148 2026-11-02T14:01:22Z গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে 27547 /* */ 649151 wikitext text/x-wiki [[File:Geetasree Gogoi Apte is presenting at Wikiconference North America 2026.jpg|thumb|কানাডাৰ এডমণ্টন চহৰত হোৱা ৱিকি কনফাৰেন্স নৰ্থ আমেৰিকা ২০২৬ ত গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্টেয়ে অসমীয়া ৱিকিৰ প্ৰকল্প সমূহৰ বিষয়ে বিশদ বিৱৰণ দিছে। ]] উত্তৰ আমেৰিকাৰ ৱিকি অধিবেশন আৰু মোৰ অভিজ্ঞতা এই বছৰৰ ছেপ্তেম্বৰ মাহৰ ২৪,২৫,২৬ আৰু ২৭ তাৰিখে উত্তৰ আমেৰিকাৰ ৱিকি অধিবেশন অনুষ্ঠিত হৈছিল কানাডাৰ এডমণ্টন চহৰত।‌ এই অধিৱেশনত ভাগ ল'বৰ বাবে মই ৱিকিমিডিয়াৰ পৰা বৃত্তি লাভ কৰি আমন্ত্ৰণ পাইছিলোঁ। যোৱা বছৰ নিউয়ৰ্ক চহৰত হোৱা ৱিকি অধিবেশনত ভাগ লোৱাৰ পাছত এটা কথায়েই মনত বৰকৈ খু-দুৱাই আছিল যে এনে অধিবেশনত কিদৰে এদিন অসমীয়া ভাষাৰ ৱিকিৰ বিষয়ে সকলোকে জনাব পাৰোঁ। এনে অধিবেশনলৈ কানাডা, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ, মেক্সিকোৰ লগতে আফ্ৰিকাৰ আৰু ইউৰোপৰ কেইবাখনো দেশৰ পৰা মানুহ অহা দেখিলোঁ। গতিকে তেওঁলোকৰ আগত হিন্দী, পাঞ্জাবীৰ বাহিৰেও যে আন ভাৰতীয় ভাষাৰ ৱিকি আছে তাকে বৰ্ণনা কৰিবলৈ এবছৰ ৰৈ এই অধিৱেশনত অৱশেষত দৰ্শকৰ আগত অসমীয়া ৱিকিৰ প্ৰকল্পসমূহৰ বিষয়ে এটা প্ৰেজেণ্টেছন দি মনৰ ইচ্ছা পূৰণ কৰিলোঁ। [[File:WikiConference North America 2026 group photo.jpg|thumb|ৱিকি কনফাৰেন্স উত্তৰ আমেৰিকা ২০২৬ গ্ৰুপ ফটো]] প্ৰথম দিনা আমাক চহৰৰ বিশেষ স্থানসমূহ চোৱাৰ সুযোগ দিয়ে । এই বিশেষ স্থানসমূহ মই আগেয়েই বাচি লৈছিলোঁ। এটা সৰু সৰু গ্ৰুপ হৈ প্ৰথমে আমি এটা আৰ্ট গেলেৰীলৈ গলোঁ।ইয়াৰ পাছত ইয়াৰ এলবাৰ্টাৰ বিধানসভা(এলবাৰ্টাৰ লেজিষ্লেটাৰ বিল্ডিং)ৰ ভৱনটো চাবলৈ গ'লোঁ। [[File:Geetasree Gogoi Apte at WikiConference North America, Sept 24, 2026, Edmonton, Alberta.jpg|thumb|ৱিকি কনফাৰেন্স উত্তৰ আমেৰিকা, ২৪-২৭ ছেপ্টেম্বৰ, ২০২৬, এডমন্টন, আলবাৰ্টা ,গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে]] সেইদিনা গধূলি এলবাৰ্টা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ এটা হলত আমি সকলোৱেই লগ হৈ চাই চিনাকিৰ লগতে গধূলিৰ আহাৰ গ্ৰহণ কৰিলোঁ। পিচদিনাৰ ৰাতিপুৱা ৮ বজাৰ পৰা সকলোবোৰ অনুষ্ঠান আৰম্ভ হয়। এই অধিৱেশন হৈছিল এলবাৰ্টা বিশ্ববিদ্যালয়ৰ চৌহদত। ইয়াৰে এটা বৃহৎ হল আৰু দুটা বেলেগ কোঠা আছিল। প্ৰথম দিনৰ বিশেষ অতিথি আছিল এলান ছিম( Alan Sim )। এলান ছিম দীৰ্ঘদিনৰ উত্তৰ কানাডাৰ বাসিন্দা আৰু ইংৰাজী ভাষাৰ ৱিকিপিডিয়াৰ সুপৰিচিত প্ৰশাসক। তেওঁক কেম্ব্ৰিজ বেৱেডাৰ বুলিও জনা যায়। তেওঁ নুনাভুটৰ 'কেম্ব্ৰিজ বে' সম্প্ৰদায়ৰ এজন ব্যক্তি। তেওঁ উত্তৰ কানাডাৰ নুনাভুত নামৰ ৰাজ্য, য'ত প্ৰায় বছৰৰ ছয় মাহেই বৰফে আগুৰি থাকে তাৰপৰা কিদৰে ৱিকিপিডিয়াৰ লগত জড়িত হ'ল ইয়াক ক'লে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে এই অঞ্চলৰ পৰা ৱিকিপিডিয়া সম্পাদনা কৰা লোক অতি বিৰল। দ্বিতীয় দিনৰ বিশেষ অতিথি আছিল, ডালহাউজি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ তথ্য বিজ্ঞান বিভাগৰ সহকাৰী অধ্যাপিকা ড° ষ্টেচি এলিছন-কেচিন। তেখেতে মাটি, ভাষা আৰু জ্ঞানেৰে ৱিকিপিডিয়াক কেনেকৈ গঢ় দিয়ে তাৰ ওপৰত মূল ভাষণ প্ৰদান কৰে। ড° ষ্টেচি এলিছন-কেচিনে দৰ্শকৰ সন্মুখত এটা প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰিছিল: "মাটি আৰু ভাষাই কেনেকৈ আমাক গঢ় দিছে?" সকলোৱেই বিভিন্ন ধৰনে ইয়াৰ উত্তৰ দিছিল। ইয়াৰ পাছত তেখেতৰ প্ৰশ্ন আছিল, "ৱিকি সম্পাদক হিচাপে আমাৰ জ্ঞানৰ ওপৰত কি ধাৰণা আছে"। তেখেতে আঙুলিয়াই দিছিল যে ৱিকিপিডিয়াৰ ল'গটোৰ গ্ল'বটোত থকা, হেৰাই যোৱা টুকুৰা কেইটাই জ্ঞানক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে আৰু এই জ্ঞান আমিয়েই ভৰাই সম্পূৰ্ণ কৰি আছোঁ। একে সময়তে প্ৰতিটো কোঠাতে বিভিন্ন আলোচনা আৰু বক্তৃতা হৈ থকাৰ বাবে কিছুমান আলোচনাত ভাগ ল'ব পৰা নাছিলোঁ। কিন্তু ইয়াৰ মাজতে মোৰ বাবে আকৰ্ষণীয় বক্তৃতাসমূহত ভাগ লৈছিলোঁ। STEM সম্বন্ধীয় কেইবাটাও গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়ৰ ওপৰত আলোচনা হৈছিল। টৰ'ণ্ট ৱিকি ক্লাবৰ ফালৰ পৰা কিদৰে নতুন ক্লাব খুলিবলৈ গ্ৰাণ্ট আবেদন কৰিব পাৰে ইয়াৰ বিষয়ে জনায়। কানাডাৰ টৰ'ণ্ট ৱিকি ক্লাব অত্যন্ত সক্ৰিয়। তেওঁলোকে ৱিকি কনফাৰেন্সৰ দিন কেইটাত এটা সম্পাদনা-এ-থনৰো আয়োজন কৰিছিল। এই সম্পাদনাত ৭৫% মানুহেই ভাগ লৈছিল। সকলোৰে প্ৰিয় এটা নতুন অনুষ্ঠান আছিল আনকনফাৰেন্স। এইটো হৈছে যিকোনো সম্পাদকৰ আকস্মিক আলোচনা। আনকনফাৰেন্সৰ এই অনুষ্ঠানত ভাষণ দিবলৈ নিজৰ নামতো ঠাইতে দি দুই মিনিটৰ বাবে ব্যক্তব্য দিব পাৰি। এক ডজনৰো অধিক লোকে ইয়াত ভাগ লোৱা দেখিলোঁ। ইয়াৰ উপৰিও ইন্টাৰপ্ৰিফাইৰ দ্বাৰা চালিত লাইভ অনুবাদৰ সৈতে বিদেশী ভাষাৰ আলোচনাৰ ধাৰাবাহিকতা, ইউএক্স ডিজাইন আৰু টেক ডেভেলপমেণ্টৰ ওপৰত কেইবাখনো কৰ্মশালা অনুষ্ঠিত হয়। ইয়াত ভাগ লোৱা মেক্সিকোৰ এজন আঠ বছৰীয়া ল'ৰাকো লগ পালোঁ। তেওঁ কান্ধত এটা কেমেৰা লৈ ঘূৰি ফুৰিছিল। তেওঁ ৱিকি কমন্সত ফটো আপলোড কৰে সেইবাবে হেনো ভাগ ল'ব পাৰিলে। এই অধিৱেশন মোৰ বাবে এখন অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰু মনত ৰাখিব লগীয়া অধিবেশন আছিল। ভৱিষ্যতে এনে অধিবেশন এখন অসমতো হোৱাৰ কামনা কৰিলোঁ। -[[সদস্য:গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে|গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে]] ([[সদস্য বাৰ্তা:গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে|বাৰ্তা]]) 13:50, 2 November 2026 (ইউ.টি.চি.)গীতাশ্ৰী গগৈ আপ্তে কেলগেৰী, কানাডা ১ নৱেম্বৰ,২০২৬ ro9wrjsjc36eosemt3atc8wvrz04q7j 0 140612 649192 649092 2026-11-02T21:47:13Z Kandarpajit Kallol 6257 649192 wikitext text/x-wiki {{Delete|মৌলিক ৰচনা}} '''অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগ আৰু ইয়াৰ সম্ভাৱনা''' ১. পৰিচয় অসম ভাৰতৰ উত্তৰ-পূব অংশত অৱস্থিত এখন প্ৰাকৃতিক, ঐতিহাসিক আৰু সাংস্কৃতিকভাৱে সমৃদ্ধ ৰাজ্য। ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক নদীৰ বিশাল অৱবাহিকা, সেউজীয়া পাহাৰ-পৰ্বত, বিস্তৃত চাহ বাগিচা, ঘন অৰণ্য, বন্যপ্ৰাণী, ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন আৰু বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ জনগোষ্ঠীয় সংস্কৃতিয়ে অসমক ভাৰতৰ অন্যতম আকৰ্ষণীয় পৰ্যটনস্থলী হিচাপে পৰিচিত কৰিছে। অসমৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ আৰু সাংস্কৃতিক বৈচিত্ৰ্যই দেশ-বিদেশৰ পৰ্যটকক ৰাজ্যখনৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত কৰি আহিছে। সেয়েহে অসমৰ অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত পৰ্যটন উদ্যোগৰ ভূমিকা ক্ৰমাৎ গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ পৰিছে। পৰ্যটন উদ্যোগ হৈছে এনে এক সেৱাভিত্তিক অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থা, যাৰ সৈতে যাতায়াত, থকা-খোৱা, হোটেল, পৰিবহণ, পৰ্যটক নিৰ্দেশনা, হস্তশিল্প, সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান আৰু বিভিন্ন ব্যৱসায়িক কাৰ্যকলাপ জড়িত হৈ থাকে। অসমৰ ক্ষেত্ৰত এই উদ্যোগৰ বিশেষ গুৰুত্ব আছে, কাৰণ ৰাজ্যখনত প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ লগতে ঐতিহাসিক ঐতিহ্য, ধৰ্মীয় পৰম্পৰা আৰু জনগোষ্ঠীয় সংস্কৃতিৰ এক অনন্য সমন্বয় দেখা যায়। অসমক প্ৰায়ে 'ৰঙা নদী আৰু নীলা পাহাৰৰ দেশ' বুলি অভিহিত কৰা হয়। ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ বিশালতা, কাজিৰঙাৰ এশিঙীয়া গঁড়, মাজুলীৰ সত্ৰীয়া সংস্কৃতি, শিৱসাগৰৰ আহোম যুগৰ স্থাপত্য, কামাখ্যা মন্দিৰৰ ধৰ্মীয় পৰম্পৰা আৰু অসমৰ চাহ উদ্যোগে ৰাজ্যখনৰ পৰ্যটন পৰিচয়ক বিশেষভাৱে সমৃদ্ধ কৰিছে। বৰ্তমান পৰ্যটনক কেৱল বিনোদনৰ মাধ্যম হিচাপে নহয়, বৰং কৰ্মসংস্থাপন সৃষ্টি, স্থানীয় অৰ্থনীতি শক্তিশালীকৰণ, সাংস্কৃতিক সংৰক্ষণ আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰিচয় বৃদ্ধিৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ মাধ্যম হিচাপে বিবেচনা কৰা হয়। ২. অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ ঐতিহাসিক পটভূমি অসমৰ পৰ্যটনৰ ইতিহাস ৰাজ্যখনৰ প্ৰাচীন সভ্যতা, ধৰ্মীয় পৰম্পৰা আৰু ৰাজনৈতিক ইতিহাসৰ সৈতে গভীৰভাৱে জড়িত। প্ৰাচীন কালৰ পৰাই অসম ভাৰতৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰ সৈতে বাণিজ্যিক, সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় যোগাযোগৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ আছিল। প্ৰাচীন প্ৰাগজ্যোতিষপুৰ আৰু কামৰূপ ৰাজ্যৰ ইতিহাসে অসমৰ ঐতিহাসিক পৰিচয়ক সমৃদ্ধ কৰিছে। বিভিন্ন সময়ত সাধু-সন্ত, ধৰ্মীয় পণ্ডিত, ব্যৱসায়ী আৰু পৰিব্ৰাজকসকলৰ আগমনে ৰাজ্যখনৰ সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিৱেশত প্ৰভাৱ পেলাইছিল। মধ্যযুগত আহোম শাসনকালত অসমৰ ৰাজনৈতিক স্থিতিশীলতা, স্থাপত্য, জলাশয়, মন্দিৰ, ৰাজপ্ৰাসাদ আৰু অন্যান্য কীৰ্তিচিহ্নৰ বিকাশ ঘটিছিল। এই ঐতিহাসিক সম্পদসমূহ বৰ্তমান অসমৰ ঐতিহ্য পৰ্যটনৰ অন্যতম আধাৰ। ৰংঘৰ, কাৰেংঘৰ, তলাতল ঘৰ, শিৱদৌল, জয়দৌল আৰু অন্যান্য ঐতিহাসিক স্থাপত্যই সেই সময়ৰ শিল্পকলা আৰু নিৰ্মাণশৈলীৰ পৰিচয় বহন কৰে। ঔপনিৱেশিক শাসনকালত অসমত চাহ উদ্যোগৰ বিকাশে ৰাজ্যখনৰ অৰ্থনীতি আৰু বহিঃবিশ্বৰ সৈতে যোগাযোগৰ ক্ষেত্ৰত নতুন পৰিৱৰ্তন আনিছিল। চাহ বাগিচা, বাগিচাৰ বাংলো, ৰে'লপথ আৰু নদীপথৰ বিকাশে পৰৱৰ্তী সময়ত পৰ্যটনৰ বাবেও এক নতুন পৰিৱেশ সৃষ্টি কৰে। স্বাধীনতাৰ পিছত অসম চৰকাৰে পৰ্যটনক এক সম্ভাৱনাপূৰ্ণ উদ্যোগ হিচাপে গুৰুত্ব দিবলৈ আৰম্ভ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত পৰ্যটন বিভাগৰ কাৰ্যকলাপ, ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানসমূহৰ সংৰক্ষণ, পৰ্যটনস্থলীৰ উন্নয়ন আৰু প্ৰচাৰমূলক কাৰ্যসূচীৰ জৰিয়তে এই উদ্যোগৰ বিস্তাৰ ঘটে। বিশেষকৈ 'Awesome Assam' শীৰ্ষক প্ৰচাৰ অভিযানৰ জৰিয়তে অসমক ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত এক পৰ্যটন গন্তব্যস্থান হিচাপে পৰিচিত কৰাৰ প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছে। ৩. অসমৰ পৰ্যটন সম্পদৰ প্ৰধান বৈশিষ্ট্য অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ মূল শক্তি হৈছে ইয়াৰ বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ প্ৰাকৃতিক আৰু সাংস্কৃতিক সম্পদ। ৰাজ্যখনৰ প্ৰতিটো অঞ্চলতে ভিন্ন ভিন্ন পৰ্যটন আকৰ্ষণ উপলব্ধ। এই সম্পদসমূহক কেইবাটাও ভাগত বিভক্ত কৰিব পাৰি। ৩.১ প্ৰাকৃতিক পৰ্যটন অসমৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ পৰ্যটনৰ বাবে বিশেষভাৱে উপযোগী। ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক নদী, পাহাৰ-পৰ্বত, বিল, জলাশয়, অৰণ্য আৰু সেউজীয়া উপত্যকাই ৰাজ্যখনৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য বৃদ্ধি কৰিছে। অসমৰ প্ৰাকৃতিক পৰ্যটনৰ অন্যতম কেন্দ্ৰ হৈছে কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান। ইয়াত বিশ্ববিখ্যাত এশিঙীয়া গঁড়ৰ লগতে হাতী, বাঘ, বনৰীয়া ম'হ, হৰিণ আৰু বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ চৰাই দেখা পোৱা যায়। মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানো অসমৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰাকৃতিক পৰ্যটনস্থলী। ইয়াৰ জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য, অৰণ্য আৰু বন্যপ্ৰাণীয়ে দেশ-বিদেশৰ প্ৰকৃতিপ্ৰেমীসকলক আকৰ্ষণ কৰে। ইয়াৰ উপৰি নামেৰী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, ডিব্ৰু-ছৈখোৱা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, ওৰাং ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু দিহিং-পাটকাই ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানেও অসমৰ পৰ্যটন ক্ষেত্ৰখনক সমৃদ্ধ কৰিছে। হাফলং, জাতিংগা, মাইবং আৰু ডিমা হাছাও জিলাৰ বিভিন্ন পাহাৰীয়া অঞ্চলসমূহো প্ৰাকৃতিক পৰ্যটনৰ বাবে উল্লেখযোগ্য। এই অঞ্চলসমূহৰ পাহাৰীয়া দৃশ্যপট, জলপ্ৰপাত, সেউজীয়া বনাঞ্চল আৰু শান্ত পৰিৱেশে পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰে। ৩.২ বন্যপ্ৰাণী আৰু পৰিৱেশ পৰ্যটন অসম ভাৰতৰ অন্যতম জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যসমৃদ্ধ ৰাজ্য। ইয়াৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য, সংৰক্ষিত বনাঞ্চল আৰু জলাশয়সমূহে পৰিৱেশ পৰ্যটনৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা সৃষ্টি কৰিছে। কাজিৰঙা আৰু মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান দুয়োখনেই ইউনেস্ক'ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰৰ স্বীকৃতি লাভ কৰিছে। ইয়াৰ উপৰি অসমৰ চৰাই পৰ্যবেক্ষণ, বন্যপ্ৰাণী অধ্যয়ন, প্ৰকৃতি ভ্ৰমণ আৰু পৰিৱেশ শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰতো বিশেষ সম্ভাৱনা আছে। পবিতৰা বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য এশিঙীয়া গঁড়ৰ বাবে বিশেষভাৱে পৰিচিত। দীপৰ বিল পৰিভ্ৰমী চৰাই আৰু জলজ পৰিৱেশতন্ত্ৰৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ। পানীদিহিং চৰাই অভয়াৰণ্যও চৰাইপ্ৰেমী আৰু প্ৰকৃতি অধ্যয়নকাৰীসকলৰ বাবে উল্লেখযোগ্য স্থান। এই ক্ষেত্ৰত পৰিৱেশৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰি পৰ্যটনৰ বিকাশ ঘটোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। ৩.৩ ঐতিহাসিক আৰু প্ৰত্নতাত্ত্বিক পৰ্যটন অসমৰ ইতিহাস অতি প্ৰাচীন আৰু গৌৰৱময়। প্ৰাচীন কামৰূপ ৰাজ্যৰ পৰা আৰম্ভ কৰি মধ্যযুগীয় আহোম শাসনলৈকে বিভিন্ন সময়ৰ বহুতো ঐতিহাসিক সম্পদ অসমত সংৰক্ষিত হৈ আছে। শিৱসাগৰ জিলাত অৱস্থিত ৰংঘৰ, কাৰেংঘৰ, তলাতল ঘৰ, শিৱদৌল, জয়দৌল আৰু পুখুৰীসমূহ আহোম যুগৰ স্থাপত্য আৰু ৰাজনৈতিক ইতিহাসৰ উল্লেখযোগ্য নিদৰ্শন। এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহে অসমৰ ঐতিহাসিক পৰ্যটনৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষ ভূমিকা পালন কৰে। ইয়াৰ উপৰি তেজপুৰৰ অগ্নিগড়, দৰং জিলাৰ বিভিন্ন ঐতিহাসিক স্থান, হাজোৰ ধৰ্মীয় আৰু ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন, মদন কামদেৱৰ মন্দিৰৰ ভগ্নাৱশেষ আৰু চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহো অসমৰ ঐতিহ্য পৰ্যটনৰ উল্লেখযোগ্য সম্পদ। বিশেষকৈ চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহে আহোমসকলৰ সমাধি-স্থাপত্য, ধৰ্মীয় বিশ্বাস আৰু সামাজিক পৰম্পৰাৰ পৰিচয় বহন কৰে। ২০২৪ চনত চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহ ইউনেস্ক'ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হোৱাৰ পিছত অসমৰ ঐতিহাসিক পৰ্যটনৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্ব অধিক বৃদ্ধি পাইছে। ৩.৪ ধৰ্মীয় আৰু আধ্যাত্মিক পৰ্যটন অসমৰ ধৰ্মীয় পৰম্পৰা আৰু আধ্যাত্মিক ঐতিহ্য পৰ্যটন উদ্যোগৰ আন এক শক্তিশালী আধাৰ। ৰাজ্যখনত হিন্দু, মুছলমান, বৌদ্ধ আৰু অন্যান্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ সৈতে জড়িত বহুতো পৱিত্ৰ স্থান আছে। এই স্থানসমূহে বছৰৰ বিভিন্ন সময়ত দেশৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ পৰা অহা তীৰ্থযাত্ৰী আৰু পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰে। গুৱাহাটীৰ নীলাচল পাহাৰত অৱস্থিত কামাখ্যা মন্দিৰ অসমৰ অন্যতম বিখ্যাত ধৰ্মীয় পৰ্যটনস্থলী। ই ভাৰতৰ শক্তিপীঠসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে পৰিচিত। প্ৰতি বছৰে অনুষ্ঠিত হোৱা অম্বুবাচী মেলাই দেশ-বিদেশৰ বহুতো ভক্ত আৰু পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰে। ইয়াৰ উপৰি উমানন্দ মন্দিৰ, নৱগ্ৰহ মন্দিৰ, বশিষ্ঠাশ্ৰম আৰু দৌলগোবিন্দ মন্দিৰো ধৰ্মীয় পৰ্যটনৰ উল্লেখযোগ্য কেন্দ্ৰ। হাজো অসমৰ ধৰ্মীয় সম্প্ৰীতিৰ এক অনন্য নিদৰ্শন। ইয়াত হিন্দু ধৰ্মৰ হয়গ্ৰীৱ মাধৱ মন্দিৰ, ইছলাম ধৰ্মৰ পোৱা মক্কা আৰু বৌদ্ধ ধৰ্মৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বিভিন্ন পৰম্পৰাৰ উপস্থিতিয়ে ধৰ্মীয় সহাৱস্থানৰ পৰিচয় দাঙি ধৰে। নগাঁও জিলাৰ বৰদোৱা থান, মাজুলীৰ আউনীআটী, দক্ষিণপাট আৰু গড়মূৰ সত্ৰসমূহেও বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় পৰ্যটনৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষ গুৰুত্ব বহন কৰে। এই স্থানসমূহত শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱৰ ধৰ্মীয়-সাংস্কৃতিক আদৰ্শৰ সৈতে জড়িত বহুতো ঐতিহ্য সংৰক্ষিত হৈ আছে। ৩.৫ সাংস্কৃতিক আৰু জনগোষ্ঠীয় পৰ্যটন অসমৰ সাংস্কৃতিক বৈচিত্ৰ্য পৰ্যটন উদ্যোগৰ এক অমূল্য সম্পদ। ৰাজ্যখনত অসমীয়া, বড়ো, মিছিং, কাৰ্বি, ডিমাছা, ৰাভা, তিৱা, দেউৰী, সোণোৱাল কছাৰী, টাই-আহোম, চাহ জনগোষ্ঠী আৰু অন্যান্য বহুতো জনগোষ্ঠীৰ বসবাস আছে। প্ৰতিটো জনগোষ্ঠীৰ নিজস্ব ভাষা, সাজ-পোছাক, খাদ্যাভ্যাস, লোকবিশ্বাস, নৃত্য-গীত আৰু উৎসৱ-পাৰ্বণ আছে। বিহু অসমৰ সৰ্বাধিক জনপ্ৰিয় সাংস্কৃতিক উৎসৱ। ৰঙালী বিহু, কঙালী বিহু আৰু ভোগালী বিহুৰ সৈতে অসমৰ কৃষিভিত্তিক সমাজজীৱন, লোকসংস্কৃতি আৰু পৰম্পৰা গভীৰভাৱে জড়িত। বিহুৰ সময়ত অনুষ্ঠিত হোৱা নৃত্য-গীত, মেলা আৰু বিভিন্ন সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানসমূহে পৰ্যটকক অসমৰ সমাজ-সংস্কৃতিৰ সৈতে পৰিচিত হোৱাৰ সুযোগ প্ৰদান কৰে। ইয়াৰ উপৰি বড়োসকলৰ বাগৰুম্বা নৃত্য, মিছিংসকলৰ আলি-আয়ে-লৃগাং, কাৰ্বিসকলৰ ৰংকেৰ আৰু অন্যান্য জনগোষ্ঠীয় উৎসৱসমূহেও সাংস্কৃতিক পৰ্যটনৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰিছে। মাজুলী অসমৰ সাংস্কৃতিক পৰ্যটনৰ অন্যতম প্ৰধান কেন্দ্ৰ। ইয়াৰ সত্ৰসমূহত সত্ৰীয়া নৃত্য, বৰগীত, ভাওনা, মুখাশিল্প আৰু বিভিন্ন পৰম্পৰাগত কলাৰ চৰ্চা কৰা হয়। মাজুলীৰ এই সাংস্কৃতিক পৰিৱেশে দেশ-বিদেশৰ গৱেষক, শিল্পী আৰু পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰে। ৩.৬ চাহ পৰ্যটন অসমৰ চাহ উদ্যোগ বিশ্বজুৰি পৰিচিত। অসমৰ চাহ কেৱল এক কৃষিভিত্তিক উদ্যোগ নহয়, ই ৰাজ্যখনৰ ইতিহাস, অৰ্থনীতি আৰু সামাজিক জীৱনৰো এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ। ডিব্ৰুগড়, তিনিচুকীয়া, যোৰহাট, শিৱসাগৰ আৰু গোলাঘাট জিলাৰ বিস্তৃত চাহ বাগিচাসমূহে অসমৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যত এক বিশেষ মাত্ৰা যোগ কৰিছে। চাহ বাগিচাৰ সেউজীয়া পৰিৱেশ, পুৰণি বাগিচাৰ বাংলো, চাহ প্ৰস্তুতকৰণ প্ৰক্ৰিয়া আৰু চাহ শ্ৰমিকসকলৰ জীৱনশৈলী পৰ্যটকৰ বাবে আকৰ্ষণৰ বিষয়। চাহ পৰ্যটনৰ জৰিয়তে পৰ্যটকসকলে চাহ খেতিৰ পৰা আৰম্ভ কৰি প্ৰক্ৰিয়াকৰণ আৰু বজাৰলৈ যোৱাৰ বিভিন্ন পৰ্যায়ৰ বিষয়ে জানিবলৈ সুযোগ লাভ কৰিব পাৰে। চাহ বাগিচাত থকা পৰম্পৰাগত বাংলোসমূহক পৰ্যটকৰ বাবে আৱাসগৃহ হিচাপে গঢ়ি তোলাৰো সম্ভাৱনা আছে। ইয়াৰ জৰিয়তে স্থানীয় অৰ্থনীতিৰ বিকাশৰ লগতে অসমৰ চাহৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰিচিতিও অধিক বৃদ্ধি পাব পাৰে। ৩.৭ নদী পৰ্যটন ব্ৰহ্মপুত্ৰ অসমৰ জীৱনধাৰা। এই নদীখনৰ বিশালতা, প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য, নদীদ্বীপ, বালিচৰ আৰু নদীকেন্দ্ৰিক জীৱনশৈলীয়ে পৰ্যটনৰ বাবে এক বিশেষ ক্ষেত্ৰ সৃষ্টি কৰিছে। ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীত নদী ভ্ৰমণ, নৌকা বিহাৰ আৰু পৰিকল্পিত নদী ক্ৰুজৰ ব্যৱস্থা পৰ্যটকৰ বাবে আকৰ্ষণীয় অভিজ্ঞতা হ'ব পাৰে। বিশেষকৈ গুৱাহাটীৰ পৰা আৰম্ভ কৰি কাজিৰঙা, মাজুলী, যোৰহাট, তেজপুৰ আৰু অন্যান্য নদীকেন্দ্ৰিক অঞ্চললৈ নদী পৰ্যটনৰ বিকাশ ঘটোৱাৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। নদীৰ পাৰৰ গাঁওসমূহৰ জীৱনধাৰা, মাছমৰীয়া সম্প্ৰদায়ৰ সংস্কৃতি, স্থানীয় খাদ্য আৰু প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশে এই পৰ্যটনক অধিক আকৰ্ষণীয় কৰি তুলিব পাৰে। ৪. অসমৰ উল্লেখযোগ্য পৰ্যটনস্থলী অসমৰ বিভিন্ন জিলাত অৱস্থিত পৰ্যটনস্থলীসমূহে ৰাজ্যখনৰ পৰ্যটন উদ্যোগক এক বিস্তৃত পৰিচয় প্ৰদান কৰিছে। এই স্থানসমূহৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য কেইটামান হ'ল— কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান: গোলাঘাট, নগাঁও, শোণিতপুৰ আৰু বিশ্বনাথ অঞ্চলত বিস্তৃত কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান অসমৰ অন্যতম পৰিচিত পৰ্যটনস্থলী। এশিঙীয়া গঁড়ৰ সংৰক্ষণৰ বাবে ই বিশ্বজুৰি বিখ্যাত। ১৯৮৫ চনত কাজিৰঙাক ইউনেস্ক'ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ হিচাপে স্বীকৃতি প্ৰদান কৰা হয়। মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান: অসমৰ পশ্চিম অংশত অৱস্থিত মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান বন্যপ্ৰাণী আৰু প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ বাবে বিখ্যাত। ১৯৮৫ চনত ইয়াকো ইউনেস্ক'ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰৰ স্বীকৃতি প্ৰদান কৰা হয়। মাজুলী: ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ বুকুত অৱস্থিত মাজুলী অসমৰ এক উল্লেখযোগ্য নদীদ্বীপ। সত্ৰীয়া সংস্কৃতি, মুখাশিল্প, ভাওনা আৰু বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ বাবে ই বিশেষভাৱে পৰিচিত। শিৱসাগৰ: আহোম ৰাজত্বৰ বহুতো ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন শিৱসাগৰত অৱস্থিত। ৰংঘৰ, কাৰেংঘৰ, তলাতল ঘৰ আৰু শিৱদৌলে এই অঞ্চলক ঐতিহ্য পৰ্যটনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি তুলিছে। গুৱাহাটী: অসমৰ প্ৰধান নগৰ আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যতম প্ৰৱেশদ্বাৰ গুৱাহাটী। কামাখ্যা মন্দিৰ, উমানন্দ, নৱগ্ৰহ মন্দিৰ, অসম ৰাজ্যিক চিৰিয়াখানা, শংকৰদেৱ কলাক্ষেত্ৰ আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ নদীপৰ্যটনে গুৱাহাটীক এক উল্লেখযোগ্য পৰ্যটন কেন্দ্ৰত পৰিণত কৰিছে। হাফলং: ডিমা হাছাও জিলাত অৱস্থিত হাফলং অসমৰ অন্যতম পাহাৰীয়া পৰ্যটনস্থলী। ইয়াৰ পাহাৰীয়া প্ৰাকৃতিক দৃশ্য, হাফলং হ্ৰদ আৰু শান্ত পৰিৱেশে পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰে। হাজো: কামৰূপ জিলাত অৱস্থিত হাজো ধৰ্মীয় সম্প্ৰীতি আৰু ঐতিহাসিক ঐতিহ্যৰ বাবে পৰিচিত। ইয়াৰ হয়গ্ৰীৱ মাধৱ মন্দিৰ আৰু পোৱা মক্কা বিশেষ উল্লেখযোগ্য। সুৱালকুছি: ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ এই অঞ্চল অসমৰ ৰেচম উদ্যোগৰ বাবে বিখ্যাত। মুগা, পাট আৰু এৰী সূতাৰ বস্ত্ৰ উৎপাদন আৰু পৰম্পৰাগত তাঁতশিল্পৰ বাবে সুৱালকুছি পৰ্যটকৰ আকৰ্ষণৰ কেন্দ্ৰ। চৰাইদেউ: আহোম ৰজাসকলৰ মৈদামসমূহৰ বাবে চৰাইদেউ ঐতিহাসিকভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ। ইউনেস্ক'ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য স্বীকৃতিয়ে ইয়াৰ পৰ্যটন সম্ভাৱনাক নতুন মাত্ৰা প্ৰদান কৰিছে। ৫. অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ অৰ্থনৈতিক গুৰুত্ব অসমৰ অৰ্থনৈতিক বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত পৰ্যটন উদ্যোগৰ ভূমিকা বহুমুখী। পৰ্যটনৰ বিকাশে কেৱল হোটেল বা যাতায়াত ব্যৱস্থাৰ উন্নয়নেই নকৰে, বৰং ইয়াৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন ক্ষুদ্ৰ আৰু বৃহৎ ব্যৱসায়ৰ বিকাশতো সহায় কৰে। প্ৰথমতে, পৰ্যটন উদ্যোগে কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ সৃষ্টি কৰে। পৰ্যটনস্থলীৰ ওচৰত হোটেল, ৰিজৰ্ট, ৰেষ্টুৰেণ্ট, পৰিবহণ সেৱা, পৰ্যটক নিৰ্দেশনা আৰু অন্যান্য সেৱাৰ প্ৰয়োজন হয়। ইয়াৰ ফলত স্থানীয় যুৱক-যুৱতীসকলে বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ লাভ কৰিব পাৰে। দ্বিতীয়তে, পৰ্যটনৰ জৰিয়তে স্থানীয় ব্যৱসায়ৰ সম্প্ৰসাৰণ ঘটে। অসমৰ বাঁহ-বেতৰ সামগ্ৰী, পৰম্পৰাগত বস্ত্ৰ, গামোচা, মুগা আৰু পাটৰ কাপোৰ, মাটিৰ সামগ্ৰী আৰু অন্যান্য হস্তশিল্প পৰ্যটকৰ মাজত জনপ্ৰিয় কৰি তুলিব পাৰি। ইয়াৰ ফলত স্থানীয় শিল্পী আৰু কাৰিকৰসকলৰ উপাৰ্জনৰ পথ মুকলি হয়। তৃতীয়তে, পৰ্যটন উদ্যোগে ৰাজ্যখনলৈ বিনিয়োগ আকৰ্ষণ কৰিব পাৰে। হোটেল, পৰ্যটক আৱাস, পৰিবহণ, বিনোদন কেন্দ্ৰ আৰু অন্যান্য আন্তঃগাঁথনি নিৰ্মাণৰ ক্ষেত্ৰত ব্যক্তিগত বিনিয়োগৰ সুযোগ আছে। ইয়াৰ ফলত ৰাজ্যখনৰ সামগ্ৰিক অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপ বৃদ্ধি পায়। চতুৰ্থতে, পৰ্যটনৰ জৰিয়তে গ্ৰাম্য অৰ্থনীতিৰ বিকাশ সম্ভৱ। গাঁওভিত্তিক পৰ্যটন, ঘৰুৱা অতিথিশালা, স্থানীয় খাদ্য আৰু জনগোষ্ঠীয় সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তে গাঁওসমূহৰ অৰ্থনৈতিক অৱস্থা উন্নত কৰিব পাৰি। পঞ্চমতে, পৰ্যটনৰ বিকাশে চৰকাৰৰ ৰাজহ বৃদ্ধিতো সহায় কৰে। হোটেল, পৰিবহণ, ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠান আৰু বিভিন্ন সেৱাৰ জৰিয়তে চৰকাৰী কৰ আৰু অন্যান্য ৰাজহ সংগ্ৰহৰ সুযোগ সৃষ্টি হয়। বিশ্ব বেংকৰ মতে, অসমত পৰ্যটন উদ্যোগৰ উন্নয়নৰ জৰিয়তে ব্যক্তিগত বিনিয়োগ, কৰ্মসংস্থাপন আৰু বিশেষকৈ মহিলাৰ অৰ্থনৈতিক অংশগ্ৰহণ বৃদ্ধি কৰাৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। ৬. অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ বৰ্তমানৰ অৱস্থা শেহতীয়া বছৰসমূহত অসমত পৰ্যটকৰ আগমন বৃদ্ধি পোৱাৰ লগতে পৰ্যটন আন্তঃগাঁথনি উন্নয়নৰ ক্ষেত্ৰতো বিভিন্ন পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰা হৈছে। দেশীয় পৰ্যটকৰ লগতে বিদেশী পৰ্যটকৰ বাবেও অসম এক আকৰ্ষণীয় গন্তব্যস্থান হিচাপে পৰিচিত হৈছে। ভাৰত চৰকাৰৰ পৰ্যটন মন্ত্ৰালয়ৰ তথ্য অনুসৰি, ২০২৫ চনত অসমলৈ প্ৰায় ৯০,৫৫,৯৪৩ গৰাকী দেশীয় পৰ্যটকৰ ভ্ৰমণ নথিভুক্ত হৈছিল। একে বছৰতে বিদেশী পৰ্যটকৰ ভ্ৰমণৰ সংখ্যা আছিল ৩৩,৮৫৮। এই পৰিসংখ্যাই ৰাজ্যখনৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ বৰ্ধিত গুৰুত্বৰ ইংগিত দিয়ে। অসম চৰকাৰৰ পৰ্যটন নীতি, ২০২২-ত ৰাজ্যখনৰ প্ৰাকৃতিক, সাংস্কৃতিক আৰু ঐতিহাসিক সম্পদসমূহৰ সঠিক ব্যৱহাৰৰ জৰিয়তে পৰ্যটন উদ্যোগক অধিক শক্তিশালী কৰাৰ লক্ষ্য গ্ৰহণ কৰা হৈছে। ইয়াৰ লগতে ব্যক্তিগত খণ্ডৰ বিনিয়োগ, স্থানীয় লোকৰ অংশগ্ৰহণ, পৰ্যটনস্থলীৰ আন্তঃগাঁথনি উন্নয়ন আৰু বহনক্ষম পৰ্যটনৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছে। ৭. অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ বিকাশৰ বাবে চৰকাৰী পদক্ষেপ অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ বিকাশৰ বাবে ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে বিভিন্ন আঁচনি, নীতি আৰু উন্নয়নমূলক কাৰ্যসূচী গ্ৰহণ কৰিছে। অসম পৰ্যটন নীতি, ২০২২: এই নীতিৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে অসমক এক উল্লেখযোগ্য ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যটন গন্তব্যস্থান হিচাপে গঢ়ি তোলা। ইয়াত পৰ্যটন আন্তঃগাঁথনি উন্নয়ন, বিনিয়োগ বৃদ্ধি, দক্ষ মানৱ সম্পদ সৃষ্টি, স্থানীয় লোকৰ অংশগ্ৰহণ আৰু পৰিৱেশ অনুকূল পৰ্যটনৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছে। Awesome Assam অভিযান: অসমৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য, সংস্কৃতি, ঐতিহ্য আৰু পৰ্যটনস্থলীসমূহক দেশ-বিদেশত প্ৰচাৰ কৰাৰ বাবে এই ব্ৰেণ্ডিং অভিযান গ্ৰহণ কৰা হৈছে। ইয়াৰ জৰিয়তে অসমৰ এক ইতিবাচক পৰ্যটন পৰিচয় গঢ়ি তোলাৰ প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছে। স্বদেশ দৰ্শন আঁচনি: ভাৰত চৰকাৰৰ এই আঁচনিৰ অধীনত অসমৰ বিভিন্ন পৰ্যটন ক্ষেত্ৰৰ উন্নয়নৰ বাবে আৰ্থিক সাহায্য প্ৰদান কৰা হৈছে। মানস–পবিতৰা–নামেৰী–কাজিৰঙা–ডিব্ৰু-ছৈখোৱা বন্যপ্ৰাণী পৰ্যটন পথ আৰু তেজপুৰ–মাজুলী–শিৱসাগৰ ঐতিহ্য পৰ্যটন পথৰ উন্নয়ন ইয়াৰ উল্লেখযোগ্য উদাহৰণ। স্বদেশ দৰ্শন ২.০: এই আঁচনিৰ অধীনত কোকৰাঝাৰৰ জলাশয়ভিত্তিক পৰ্যটন আৰু যোৰহাটৰ চিনামৰা চাহ বাগিচাৰ পুনৰ উন্নয়নৰ দৰে প্ৰকল্প গ্ৰহণ কৰা হৈছে। প্ৰসাদ আঁচনি: ধৰ্মীয় পৰ্যটনস্থলীৰ উন্নয়নৰ উদ্দেশ্যে গ্ৰহণ কৰা এই আঁচনিৰ অধীনত কামাখ্যা মন্দিৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা তীৰ্থস্থানসমূহৰ উন্নয়নৰ বাবে প্ৰকল্প গ্ৰহণ কৰা হৈছে। ২০২৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীত প্ৰকাশিত ভাৰত চৰকাৰৰ তথ্য অনুসৰি, অসমত এই বিভিন্ন আঁচনিৰ অধীনত কাজিৰঙা, মাজুলী, শিৱসাগৰ, গুৱাহাটী, কোকৰাঝাৰ আৰু যোৰহাটৰ কেইবাটাও পৰ্যটন উন্নয়ন প্ৰকল্প অনুমোদিত হৈছে। ৮. অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ ভৱিষ্যৎ সম্ভাৱনা অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ ভৱিষ্যৎ সম্ভাৱনা যথেষ্ট বিস্তৃত। ৰাজ্যখনৰ প্ৰাকৃতিক, ঐতিহাসিক আৰু সাংস্কৃতিক সম্পদসমূহৰ পৰিকল্পিত ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰিলে পৰ্যটনক অসমৰ অন্যতম প্ৰধান অৰ্থনৈতিক খণ্ড হিচাপে গঢ়ি তোলা সম্ভৱ। এই ক্ষেত্ৰত কেইবাটাও বিশেষ সম্ভাৱনা উল্লেখ কৰিব পাৰি। ৮.১ গ্ৰাম্য পৰ্যটনৰ বিকাশ অসমৰ গ্ৰাম্য অঞ্চলসমূহত পৰ্যটনৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। অসমৰ গাঁৱৰ পৰম্পৰাগত ঘৰ-দুৱাৰ, কৃষিভিত্তিক জীৱনশৈলী, স্থানীয় খাদ্য, লোকসংগীত, নৃত্য আৰু হস্তশিল্পই পৰ্যটকৰ বাবে এক ব্যতিক্ৰমী অভিজ্ঞতা সৃষ্টি কৰিব পাৰে। গাঁওসমূহত ঘৰুৱা অতিথিশালা স্থাপন কৰি পৰ্যটকক স্থানীয় পৰিয়ালৰ সৈতে থকাৰ সুবিধা প্ৰদান কৰিব পাৰি। বিশেষকৈ মাজুলী, সুৱালকুছি, শিৱসাগৰ, যোৰহাট, ডিমা হাছাও আৰু বড়োলেণ্ডৰ বিভিন্ন অঞ্চলত গ্ৰাম্য পৰ্যটনৰ বিকাশৰ যথেষ্ট সুযোগ আছে। ইয়াৰ জৰিয়তে গাঁৱৰ নিবনুৱা যুৱক-যুৱতী আৰু মহিলাসকলৰ বাবে উপাৰ্জনৰ নতুন পথ সৃষ্টি হ'ব। ৮.২ পৰিৱেশ অনুকূল পৰ্যটনৰ সম্প্ৰসাৰণ অসমৰ বনাঞ্চল, নদী, বিল আৰু বন্যপ্ৰাণীৰ সংৰক্ষণৰ সৈতে সংগতি ৰাখি পৰিৱেশ অনুকূল পৰ্যটনৰ বিকাশ ঘটাব পাৰি। এনে পৰ্যটনৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ ক্ষতি নকৰাকৈ পৰ্যটন কাৰ্যকলাপ পৰিচালনা কৰা। কাজিৰঙা, মানস, নামেৰী, পবিতৰা আৰু দিহিং-পাটকাইৰ দৰে অঞ্চলত পৰিৱেশ শিক্ষামূলক ভ্ৰমণ, চৰাই পৰ্যবেক্ষণ আৰু প্ৰকৃতি অধ্যয়নৰ সুবিধা বৃদ্ধি কৰিব পাৰি। ইয়াৰ জৰিয়তে পৰ্যটনৰ লগতে প্ৰাকৃতিক সম্পদ সংৰক্ষণৰ প্ৰতিও জনসচেতনতা বৃদ্ধি পাব। ৮.৩ নদী আৰু জলভিত্তিক পৰ্যটনৰ বিকাশ ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক নদীক কেন্দ্ৰ কৰি অসমত নদী পৰ্যটনৰ এক বৃহৎ সম্ভাৱনা আছে। নদী ক্ৰুজ, নৌকা ভ্ৰমণ, নদীৰ পাৰৰ সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান আৰু নদীকেন্দ্ৰিক গাঁওসমূহৰ পৰিচয়মূলক কাৰ্যসূচীৰ জৰিয়তে নতুন পৰ্যটন ক্ষেত্ৰ গঢ়ি তুলিব পাৰি। বিশেষকৈ মাজুলী, গুৱাহাটী, তেজপুৰ, যোৰহাট আৰু ধুবুৰী অঞ্চলত নদী পৰ্যটনৰ বিকাশে স্থানীয় অৰ্থনীতিত ইতিবাচক প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। অৱশ্যে নদীৰ বানপানী, গৰাখহনীয়া আৰু অন্যান্য প্ৰাকৃতিক বিপদৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি সুৰক্ষিত ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰাটো প্ৰয়োজনীয়। ৮.৪ চাহ পৰ্যটনৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্প্ৰসাৰণ অসমৰ চাহৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় খ্যাতিক পৰ্যটনৰ সৈতে সংযোগ কৰি এক বিশেষ পৰ্যটন ক্ষেত্ৰ গঢ়ি তুলিব পাৰি। চাহ বাগিচা পৰিদৰ্শন, চাহ প্ৰস্তুতকৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ প্ৰদৰ্শন, চাহৰ ইতিহাস আৰু চাহৰ সোৱাদ পৰীক্ষাৰ দৰে কাৰ্যসূচীয়ে বিদেশী পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰিব পাৰে। ডিব্ৰুগড়, তিনিচুকীয়া আৰু যোৰহাটৰ চাহ বাগিচাসমূহক কেন্দ্ৰ কৰি পৰিকল্পিত পৰ্যটন ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলাৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। ৮.৫ দুঃসাহসিক পৰ্যটনৰ বিকাশ অসমৰ পাহাৰীয়া অঞ্চল, নদী আৰু অৰণ্যসমূহ দুঃসাহসিক পৰ্যটনৰ বাবে উপযোগী। পাহাৰীয়া পদযাত্ৰা, প্ৰকৃতি ভ্ৰমণ, পৰিকল্পিত নৌকা ভ্ৰমণ আৰু বিভিন্ন বাহিৰৰ বিনোদনমূলক কাৰ্যসূচীৰ জৰিয়তে এই ক্ষেত্ৰৰ বিকাশ ঘটাব পাৰি। হাফলং, নামেৰী, গৰ্ভভাঙা আৰু ডিমা হাছাওৰ বিভিন্ন অঞ্চলত উপযুক্ত পৰিকল্পনা আৰু সুৰক্ষা ব্যৱস্থাৰে দুঃসাহসিক পৰ্যটনৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰিব পাৰি। ৮.৬ সাংস্কৃতিক পৰ্যটনৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰচাৰ অসমৰ বিহু, ভাওনা, সত্ৰীয়া নৃত্য, মুখাশিল্প, জনগোষ্ঠীয় উৎসৱ আৰু পৰম্পৰাগত বস্ত্ৰশিল্পক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত অধিক প্ৰচাৰ কৰাৰ প্ৰয়োজন আছে। অসমৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সাংস্কৃতিক পৰম্পৰা পৰ্যটনৰ এক বিশেষ সম্পদ। মাজুলীৰ সত্ৰীয়া সংস্কৃতি, বড়োসকলৰ বাগৰুম্বা নৃত্য, মিছিংসকলৰ আলি-আয়ে-লৃগাং আৰু অসমৰ বিভিন্ন লোকউৎসৱক কেন্দ্ৰ কৰি সাংস্কৃতিক পৰ্যটনৰ নতুন ক্ষেত্ৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰি। ৮.৭ চলচ্চিত্ৰ আৰু অনুষ্ঠানভিত্তিক পৰ্যটন অসমৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ, ঐতিহাসিক স্থান আৰু সাংস্কৃতিক বৈচিত্ৰ্য চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণৰ বাবেও উপযোগী। অসমৰ বিভিন্ন স্থানত চলচ্চিত্ৰ, তথ্যচিত্ৰ আৰু সংগীতৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ ব্যৱস্থা উন্নত কৰিব পাৰিলে সেই স্থানসমূহৰ পৰিচিতি বৃদ্ধি পাব। ইয়াৰ উপৰি সংগীত অনুষ্ঠান, সাংস্কৃতিক মহোৎসৱ, সাহিত্য উৎসৱ আৰু বিভিন্ন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্মিলন আয়োজনৰ জৰিয়তে অসমত অনুষ্ঠানভিত্তিক পৰ্যটনৰ বিকাশ ঘটাব পাৰি। ৮.৮ স্বাস্থ্য আৰু শিক্ষামূলক পৰ্যটন গুৱাহাটী আৰু অসমৰ অন্যান্য নগৰসমূহত চিকিৎসা আৰু শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত ক্ৰমাগত উন্নয়ন ঘটিছে। এই সুবিধাসমূহৰ সৈতে পৰ্যটনক সংযোগ কৰি স্বাস্থ্য পৰ্যটন আৰু শিক্ষামূলক পৰ্যটনৰ বিকাশ ঘটোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। বিশেষকৈ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যান্য ৰাজ্য আৰু চুবুৰীয়া দেশসমূহৰ পৰা অহা লোকসকলৰ বাবে অসমৰ চিকিৎসা, শিক্ষানুষ্ঠান, গৱেষণা কেন্দ্ৰ আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য পৰিদৰ্শনৰ ব্যৱস্থা গঢ়ি তুলিব পাৰি। ৯. অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ প্ৰধান সমস্যা আৰু প্ৰত্যাহ্বান অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা থকা সত্ত্বেও ইয়াৰ পূৰ্ণ বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত কিছুমান সমস্যা আৰু প্ৰত্যাহ্বান বিদ্যমান। আন্তঃগাঁথনিৰ অভাৱ: অসমৰ বহুতো পৰ্যটনস্থলীত উন্নত পথ, যাতায়াত, পৰ্যাপ্ত হোটেল, পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা, বিশুদ্ধ খোৱাপানী আৰু অন্যান্য মৌলিক সুবিধাৰ অভাৱ দেখা যায়। বিশেষকৈ দূৰৱৰ্তী আৰু পাহাৰীয়া অঞ্চলসমূহত এই সমস্যা অধিক স্পষ্ট। যাতায়াত ব্যৱস্থাৰ সীমাবদ্ধতা: অসমৰ বহুতো পৰ্যটনস্থলীলৈ নিয়মীয়া আৰু সুবিধাজনক পৰিবহণ ব্যৱস্থা এতিয়াও পৰ্যাপ্ত নহয়। কিছুমান অঞ্চলত পথৰ অৱস্থা আৰু যোগাযোগ ব্যৱস্থাই পৰ্যটকৰ ভ্ৰমণত অসুবিধাৰ সৃষ্টি কৰে। প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰৰ অভাৱ: অসমৰ বহুতো সুন্দৰ আৰু ঐতিহাসিক পৰ্যটনস্থলীৰ বিষয়ে ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত পৰ্যাপ্ত প্ৰচাৰ হোৱা নাই। ফলত বহুতো পৰ্যটনস্থলী এতিয়াও বৃহৎ পৰিসৰৰ পৰ্যটকৰ দৃষ্টিগোচৰ হোৱা নাই। দক্ষ মানৱ সম্পদৰ অভাৱ: পৰ্যটন উদ্যোগৰ উন্নয়নৰ বাবে প্ৰশিক্ষিত পৰ্যটক নিৰ্দেশক, আতিথ্য সেৱাৰ কৰ্মচাৰী, পৰিবহণ কৰ্মী আৰু অন্যান্য দক্ষ ব্যক্তিৰ প্ৰয়োজন। এই ক্ষেত্ৰত অধিক প্ৰশিক্ষণৰ ব্যৱস্থা কৰাটো জৰুৰী। প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ: অসম বানপানী আৰু গৰাখহনীয়াৰ দৰে প্ৰাকৃতিক সমস্যাৰ সন্মুখীন হৈ আহিছে। বিশেষকৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বহুতো অঞ্চলত বাৰিষাৰ সময়ত বানপানীয়ে পৰ্যটন ব্যৱস্থাত প্ৰভাৱ পেলায়। কাজিৰঙা আৰু মাজুলীৰ দৰে অঞ্চলত প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তনো এক উল্লেখযোগ্য প্ৰত্যাহ্বান। পৰিৱেশ প্ৰদূষণ: পৰ্যটকৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পোৱাৰ লগে লগে পৰ্যটনস্থলীত প্লাষ্টিক, আৱৰ্জনা আৰু অন্যান্য প্ৰদূষণৰ সমস্যা সৃষ্টি হোৱাৰ আশংকা থাকে। ইয়াৰ ফলত প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ আৰু বন্যপ্ৰাণীৰ বাসস্থান ক্ষতিগ্ৰস্ত হ'ব পাৰে। ঋতুভিত্তিক পৰ্যটন: অসমৰ পৰ্যটনৰ একাংশ নিৰ্দিষ্ট ঋতুৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। বিশেষকৈ বাৰিষাৰ সময়ত বানপানী আৰু বেয়া বতৰৰ বাবে কিছুমান পৰ্যটনস্থলীৰ পৰিদৰ্শন সীমিত হৈ পৰে। ইয়াৰ ফলত পৰ্যটনৰ পৰা হোৱা উপাৰ্জনো কেতিয়াবা ঋতুভিত্তিক হৈ পৰে। ব্যক্তিগত বিনিয়োগৰ সীমাবদ্ধতা: উন্নত হোটেল, ৰিজৰ্ট, পৰিবহণ আৰু অন্যান্য পৰ্যটন সুবিধা গঢ়ি তুলিবলৈ বৃহৎ পৰিমাণৰ বিনিয়োগৰ প্ৰয়োজন। এই ক্ষেত্ৰত চৰকাৰী আৰু ব্যক্তিগত খণ্ডৰ মাজত অধিক সহযোগিতা প্ৰয়োজন। ১০. পৰ্যটন উদ্যোগৰ বিকাশৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় পৰামৰ্শ অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগক অধিক শক্তিশালী আৰু প্ৰতিযোগিতামূলক কৰি তুলিবলৈ কেইবাটাও দিশত গুৰুত্ব দিয়া প্ৰয়োজন। প্ৰথমতে, প্ৰতিটো পৰ্যটনস্থলীৰ সৈতে উন্নত পথ, যাতায়াত, বিশুদ্ধ খোৱাপানী, শৌচাগাৰ, স্বাস্থ্যসেৱা আৰু যোগাযোগ ব্যৱস্থা সংযোগ কৰিব লাগে। দ্বিতীয়তে, স্থানীয় যুৱক-যুৱতীসকলক পৰ্যটন ব্যৱস্থাপনা, ভাষা, আতিথ্য সেৱা আৰু পৰ্যটক নিৰ্দেশনাৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰশিক্ষণ প্ৰদান কৰিব লাগে। তৃতীয়তে, অসমৰ পৰ্যটনস্থলীসমূহৰ বিষয়ে ইণ্টাৰনেট, সামাজিক মাধ্যম, তথ্যচিত্ৰ আৰু অন্যান্য আধুনিক প্ৰচাৰ মাধ্যমৰ জৰিয়তে দেশ-বিদেশত প্ৰচাৰ কৰিব লাগে। প্ৰতিটো পৰ্যটনস্থলীৰ ইতিহাস, যাতায়াতৰ সুবিধা, থকা-খোৱাৰ ব্যৱস্থা আৰু স্থানীয় সংস্কৃতিৰ বিষয়ে নিৰ্ভৰযোগ্য তথ্য উপলব্ধ কৰাটো প্ৰয়োজন। চতুৰ্থতে, স্থানীয় জনগোষ্ঠী আৰু গাঁওবাসীক পৰ্যটন উন্নয়নৰ সৈতে প্ৰত্যক্ষভাৱে জড়িত কৰিব লাগে। স্থানীয় লোকসকলৰ অংশগ্ৰহণ অবিহনে বহনক্ষম পৰ্যটনৰ বিকাশ সম্ভৱ নহয়। পঞ্চমতে, পৰ্যটনস্থলীসমূহত পৰিৱেশ সংৰক্ষণৰ বাবে কঠোৰ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিব লাগে। প্লাষ্টিকৰ ব্যৱহাৰ নিয়ন্ত্ৰণ, আৱৰ্জনা ব্যৱস্থাপনা আৰু বনাঞ্চল সংৰক্ষণৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব দিব লাগে। ষষ্ঠতে, অসমৰ বিভিন্ন পৰ্যটনস্থলী সংযোগ কৰি একাধিক পৰ্যটন পথ গঢ়ি তুলিব লাগে। উদাহৰণস্বৰূপে, গুৱাহাটী–কাজিৰঙা–তেজপুৰ, যোৰহাট–মাজুলী–শিৱসাগৰ আৰু ডিব্ৰুগড়–দিহিং-পাটকাই–ডিব্ৰু-ছৈখোৱা আদি পথৰ জৰিয়তে পৰ্যটকসকলে একেটা ভ্ৰমণতে বিভিন্ন প্ৰাকৃতিক আৰু ঐতিহাসিক স্থান পৰিদৰ্শন কৰিব পাৰিব। সপ্তমতে, পৰ্যটন উদ্যোগত মহিলাৰ অংশগ্ৰহণ বৃদ্ধি কৰিব লাগে। ঘৰুৱা অতিথিশালা, স্থানীয় খাদ্যৰ ব্যৱসায়, হস্তশিল্প আৰু সাংস্কৃতিক কাৰ্যসূচীৰ জৰিয়তে মহিলাসকলৰ আৰ্থিক স্বাৱলম্বিতা বৃদ্ধি কৰাৰ সুযোগ আছে। ১১. উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যটনৰ ক্ষেত্ৰত অসমৰ ভূমিকা ভৌগোলিক অৱস্থানৰ বাবে অসম উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰৱেশদ্বাৰ। ৰাজ্যখনৰ সৈতে উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আন ৰাজ্যসমূহৰ পথ, ৰে'ল আৰু বিমান যোগাযোগ ব্যৱস্থা সংযুক্ত হৈ আছে। গুৱাহাটী এই অঞ্চলৰ এক প্ৰধান যোগাযোগ আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাপে পৰিচিত। ভাৰতৰ 'এক্ট ইষ্ট নীতি'ৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ বিশেষ গুৰুত্ব আছে। এই নীতিৰ জৰিয়তে দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ দেশসমূহৰ সৈতে বাণিজ্যিক, সাংস্কৃতিক আৰু কৌশলগত সম্পৰ্ক শক্তিশালী কৰাৰ লক্ষ্য গ্ৰহণ কৰা হৈছে। অসমৰ ভৌগোলিক অৱস্থান আৰু সাংস্কৃতিক সাদৃশ্যৰ বাবে এই দেশসমূহৰ সৈতে পৰ্যটন সম্পৰ্ক উন্নয়নৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। বিশেষকৈ বাংলাদেশ, ভূটান আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ বিভিন্ন দেশৰ পৰ্যটকৰ বাবে অসম এক আকৰ্ষণীয় গন্তব্যস্থান হ'ব পাৰে। অসমৰ জনগোষ্ঠীয় সংস্কৃতি, খাদ্যাভ্যাস, বস্ত্ৰশিল্প আৰু ঐতিহাসিক সম্পদে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সাংস্কৃতিক বিনিময়ৰ সুযোগ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। অসমক কেন্দ্ৰ কৰি উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ বিভিন্ন ৰাজ্যৰ মাজত সংযুক্ত পৰ্যটন পথ গঢ়ি তুলিব পাৰিলেও এই উদ্যোগ অধিক লাভৱান হ'ব। ইয়াৰ ফলত কেৱল অসমৰেই নহয়, সমগ্ৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অৰ্থনৈতিক আৰু সাংস্কৃতিক বিকাশত সহায়ক হ'ব। ১২. উপসংহাৰ অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগ ৰাজ্যখনৰ অৰ্থনৈতিক, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক বিকাশৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সম্ভাৱনাপূৰ্ণ ক্ষেত্ৰ। প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য, ঐতিহাসিক ঐতিহ্য, ধৰ্মীয় পৰম্পৰা, জনগোষ্ঠীয় বৈচিত্ৰ্য আৰু চাহ উদ্যোগৰ দৰে সম্পদে অসমক এক স্বকীয় পৰ্যটন পৰিচয় প্ৰদান কৰিছে। কাজিৰঙা, মানস, মাজুলী, শিৱসাগৰ, কামাখ্যা, চৰাইদেউ আৰু হাফলঙৰ দৰে পৰ্যটনস্থলীয়ে ইতিমধ্যে ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত অসমৰ পৰিচিতি বৃদ্ধি কৰিছে। অৱশ্যে এই উদ্যোগৰ প্ৰকৃত সম্ভাৱনা বাস্তৱায়িত কৰিবলৈ কেৱল পৰ্যটনস্থলীৰ প্ৰচাৰ কৰাই যথেষ্ট নহয়। ইয়াৰ বাবে উন্নত আন্তঃগাঁথনি, দক্ষ মানৱ সম্পদ, পৰিৱেশ সংৰক্ষণ, স্থানীয় লোকৰ অংশগ্ৰহণ আৰু সুপৰিকল্পিত ব্যৱস্থাপনাৰ প্ৰয়োজন। পৰ্যটনৰ বিকাশৰ নামত অসমৰ প্ৰাকৃতিক সম্পদ আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য যাতে ক্ষতিগ্ৰস্ত নহয়, তাৰ প্ৰতিও বিশেষ গুৰুত্ব দিব লাগিব। বিশেষকৈ স্থানীয় যুৱক-যুৱতী, মহিলা, ক্ষুদ্ৰ ব্যৱসায়ী, শিল্পী আৰু গ্ৰাম্য জনগোষ্ঠীসমূহক এই উদ্যোগৰ সৈতে জড়িত কৰিব পাৰিলে পৰ্যটন অসমৰ এক শক্তিশালী কৰ্মসংস্থাপনমুখী অৰ্থনৈতিক ক্ষেত্ৰত পৰিণত হ'ব। সঠিক পৰিকল্পনা, চৰকাৰী সহযোগিতা আৰু জনসাধাৰণৰ সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণৰ জৰিয়তে অসমক ভাৰতৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য পৰ্যটন গন্তব্যস্থান হিচাপে গঢ়ি তোলাৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। nqgnq5519ozksxjtfhf4wnmeofjfsxd 649242 649192 2026-11-03T05:33:42Z Dimpal2026 52023 /* */ 649242 wikitext text/x-wiki ==পৰিচয়== অসম ভাৰতৰ উত্তৰ-পূব অংশত অৱস্থিত এখন প্ৰাকৃতিক, ঐতিহাসিক আৰু সাংস্কৃতিকভাৱে সমৃদ্ধ ৰাজ্য। ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক নদীৰ বিশাল অৱবাহিকা, সেউজীয়া পাহাৰ-পৰ্বত, বিস্তৃত চাহ বাগিচা, ঘন অৰণ্য, বন্যপ্ৰাণী, ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন আৰু বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ জনগোষ্ঠীয় সংস্কৃতিয়ে অসমক ভাৰতৰ অন্যতম আকৰ্ষণীয় পৰ্যটনস্থলী হিচাপে পৰিচিত কৰিছে। অসমৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ আৰু সাংস্কৃতিক বৈচিত্ৰ্যই দেশ-বিদেশৰ পৰ্যটকক ৰাজ্যখনৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত কৰি আহিছে। সেয়েহে অসমৰ অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত পৰ্যটন উদ্যোগৰ ভূমিকা ক্ৰমাৎ গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ পৰিছে। পৰ্যটন উদ্যোগ হৈছে এনে এক সেৱাভিত্তিক অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থা, যাৰ সৈতে যাতায়াত, থকা-খোৱা, হোটেল, পৰিবহণ, পৰ্যটক নিৰ্দেশনা, হস্তশিল্প, সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান আৰু বিভিন্ন ব্যৱসায়িক কাৰ্যকলাপ জড়িত হৈ থাকে। অসমৰ ক্ষেত্ৰত এই উদ্যোগৰ বিশেষ গুৰুত্ব আছে, কাৰণ ৰাজ্যখনত প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ লগতে ঐতিহাসিক ঐতিহ্য, ধৰ্মীয় পৰম্পৰা আৰু জনগোষ্ঠীয় সংস্কৃতিৰ এক অনন্য সমন্বয় দেখা যায়। অসমক প্ৰায়ে 'ৰঙা নদী আৰু নীলা পাহাৰৰ দেশ' বুলি অভিহিত কৰা হয়। ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ বিশালতা, কাজিৰঙাৰ এশিঙীয়া গঁড়, মাজুলীৰ সত্ৰীয়া সংস্কৃতি, শিৱসাগৰৰ আহোম যুগৰ স্থাপত্য, কামাখ্যা মন্দিৰৰ ধৰ্মীয় পৰম্পৰা আৰু অসমৰ চাহ উদ্যোগে ৰাজ্যখনৰ পৰ্যটন পৰিচয়ক বিশেষভাৱে সমৃদ্ধ কৰিছে। বৰ্তমান পৰ্যটনক কেৱল বিনোদনৰ মাধ্যম হিচাপে নহয়, বৰং কৰ্মসংস্থাপন সৃষ্টি, স্থানীয় অৰ্থনীতি শক্তিশালীকৰণ, সাংস্কৃতিক সংৰক্ষণ আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰিচয় বৃদ্ধিৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ মাধ্যম হিচাপে বিবেচনা কৰা হয়। ==অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ ঐতিহাসিক পটভূমি== অসমৰ পৰ্যটনৰ ইতিহাস ৰাজ্যখনৰ প্ৰাচীন সভ্যতা, ধৰ্মীয় পৰম্পৰা আৰু ৰাজনৈতিক ইতিহাসৰ সৈতে গভীৰভাৱে জড়িত। প্ৰাচীন কালৰ পৰাই অসম ভাৰতৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰ সৈতে বাণিজ্যিক, সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় যোগাযোগৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ আছিল। প্ৰাচীন প্ৰাগজ্যোতিষপুৰ আৰু কামৰূপ ৰাজ্যৰ ইতিহাসে অসমৰ ঐতিহাসিক পৰিচয়ক সমৃদ্ধ কৰিছে। বিভিন্ন সময়ত সাধু-সন্ত, ধৰ্মীয় পণ্ডিত, ব্যৱসায়ী আৰু পৰিব্ৰাজকসকলৰ আগমনে ৰাজ্যখনৰ সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিৱেশত প্ৰভাৱ পেলাইছিল। মধ্যযুগত আহোম শাসনকালত অসমৰ ৰাজনৈতিক স্থিতিশীলতা, স্থাপত্য, জলাশয়, মন্দিৰ, ৰাজপ্ৰাসাদ আৰু অন্যান্য কীৰ্তিচিহ্নৰ বিকাশ ঘটিছিল। এই ঐতিহাসিক সম্পদসমূহ বৰ্তমান অসমৰ ঐতিহ্য পৰ্যটনৰ অন্যতম আধাৰ। ৰংঘৰ, কাৰেংঘৰ, তলাতল ঘৰ, শিৱদৌল, জয়দৌল আৰু অন্যান্য ঐতিহাসিক স্থাপত্যই সেই সময়ৰ শিল্পকলা আৰু নিৰ্মাণশৈলীৰ পৰিচয় বহন কৰে। ঔপনিৱেশিক শাসনকালত অসমত চাহ উদ্যোগৰ বিকাশে ৰাজ্যখনৰ অৰ্থনীতি আৰু বহিঃবিশ্বৰ সৈতে যোগাযোগৰ ক্ষেত্ৰত নতুন পৰিৱৰ্তন আনিছিল। চাহ বাগিচা, বাগিচাৰ বাংলো, ৰে'লপথ আৰু নদীপথৰ বিকাশে পৰৱৰ্তী সময়ত পৰ্যটনৰ বাবেও এক নতুন পৰিৱেশ সৃষ্টি কৰে। স্বাধীনতাৰ পিছত অসম চৰকাৰে পৰ্যটনক এক সম্ভাৱনাপূৰ্ণ উদ্যোগ হিচাপে গুৰুত্ব দিবলৈ আৰম্ভ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত পৰ্যটন বিভাগৰ কাৰ্যকলাপ, ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানসমূহৰ সংৰক্ষণ, পৰ্যটনস্থলীৰ উন্নয়ন আৰু প্ৰচাৰমূলক কাৰ্যসূচীৰ জৰিয়তে এই উদ্যোগৰ বিস্তাৰ ঘটে। বিশেষকৈ 'Awesome Assam' শীৰ্ষক প্ৰচাৰ অভিযানৰ জৰিয়তে অসমক ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত এক পৰ্যটন গন্তব্যস্থান হিচাপে পৰিচিত কৰাৰ প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছে। ==অসমৰ পৰ্যটন সম্পদৰ প্ৰধান বৈশিষ্ট্য== অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ মূল শক্তি হৈছে ইয়াৰ বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ প্ৰাকৃতিক আৰু সাংস্কৃতিক সম্পদ। ৰাজ্যখনৰ প্ৰতিটো অঞ্চলতে ভিন্ন ভিন্ন পৰ্যটন আকৰ্ষণ উপলব্ধ। এই সম্পদসমূহক কেইবাটাও ভাগত বিভক্ত কৰিব পাৰি। ৩.১ প্ৰাকৃতিক পৰ্যটন অসমৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ পৰ্যটনৰ বাবে বিশেষভাৱে উপযোগী। ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক নদী, পাহাৰ-পৰ্বত, বিল, জলাশয়, অৰণ্য আৰু সেউজীয়া উপত্যকাই ৰাজ্যখনৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য বৃদ্ধি কৰিছে। অসমৰ প্ৰাকৃতিক পৰ্যটনৰ অন্যতম কেন্দ্ৰ হৈছে কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান। ইয়াত বিশ্ববিখ্যাত এশিঙীয়া গঁড়ৰ লগতে হাতী, বাঘ, বনৰীয়া ম'হ, হৰিণ আৰু বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ চৰাই দেখা পোৱা যায়। মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানো অসমৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰাকৃতিক পৰ্যটনস্থলী। ইয়াৰ জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য, অৰণ্য আৰু বন্যপ্ৰাণীয়ে দেশ-বিদেশৰ প্ৰকৃতিপ্ৰেমীসকলক আকৰ্ষণ কৰে। ইয়াৰ উপৰি নামেৰী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, ডিব্ৰু-ছৈখোৱা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, ওৰাং ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু দিহিং-পাটকাই ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানেও অসমৰ পৰ্যটন ক্ষেত্ৰখনক সমৃদ্ধ কৰিছে। হাফলং, জাতিংগা, মাইবং আৰু ডিমা হাছাও জিলাৰ বিভিন্ন পাহাৰীয়া অঞ্চলসমূহো প্ৰাকৃতিক পৰ্যটনৰ বাবে উল্লেখযোগ্য। এই অঞ্চলসমূহৰ পাহাৰীয়া দৃশ্যপট, জলপ্ৰপাত, সেউজীয়া বনাঞ্চল আৰু শান্ত পৰিৱেশে পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰে। ৩.২ বন্যপ্ৰাণী আৰু পৰিৱেশ পৰ্যটন অসম ভাৰতৰ অন্যতম জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যসমৃদ্ধ ৰাজ্য। ইয়াৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য, সংৰক্ষিত বনাঞ্চল আৰু জলাশয়সমূহে পৰিৱেশ পৰ্যটনৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা সৃষ্টি কৰিছে। কাজিৰঙা আৰু মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান দুয়োখনেই ইউনেস্ক'ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰৰ স্বীকৃতি লাভ কৰিছে। ইয়াৰ উপৰি অসমৰ চৰাই পৰ্যবেক্ষণ, বন্যপ্ৰাণী অধ্যয়ন, প্ৰকৃতি ভ্ৰমণ আৰু পৰিৱেশ শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰতো বিশেষ সম্ভাৱনা আছে। পবিতৰা বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য এশিঙীয়া গঁড়ৰ বাবে বিশেষভাৱে পৰিচিত। দীপৰ বিল পৰিভ্ৰমী চৰাই আৰু জলজ পৰিৱেশতন্ত্ৰৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ। পানীদিহিং চৰাই অভয়াৰণ্যও চৰাইপ্ৰেমী আৰু প্ৰকৃতি অধ্যয়নকাৰীসকলৰ বাবে উল্লেখযোগ্য স্থান। এই ক্ষেত্ৰত পৰিৱেশৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰি পৰ্যটনৰ বিকাশ ঘটোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। ৩.৩ ঐতিহাসিক আৰু প্ৰত্নতাত্ত্বিক পৰ্যটন অসমৰ ইতিহাস অতি প্ৰাচীন আৰু গৌৰৱময়। প্ৰাচীন কামৰূপ ৰাজ্যৰ পৰা আৰম্ভ কৰি মধ্যযুগীয় আহোম শাসনলৈকে বিভিন্ন সময়ৰ বহুতো ঐতিহাসিক সম্পদ অসমত সংৰক্ষিত হৈ আছে। শিৱসাগৰ জিলাত অৱস্থিত ৰংঘৰ, কাৰেংঘৰ, তলাতল ঘৰ, শিৱদৌল, জয়দৌল আৰু পুখুৰীসমূহ আহোম যুগৰ স্থাপত্য আৰু ৰাজনৈতিক ইতিহাসৰ উল্লেখযোগ্য নিদৰ্শন। এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহে অসমৰ ঐতিহাসিক পৰ্যটনৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষ ভূমিকা পালন কৰে। ইয়াৰ উপৰি তেজপুৰৰ অগ্নিগড়, দৰং জিলাৰ বিভিন্ন ঐতিহাসিক স্থান, হাজোৰ ধৰ্মীয় আৰু ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন, মদন কামদেৱৰ মন্দিৰৰ ভগ্নাৱশেষ আৰু চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহো অসমৰ ঐতিহ্য পৰ্যটনৰ উল্লেখযোগ্য সম্পদ। বিশেষকৈ চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহে আহোমসকলৰ সমাধি-স্থাপত্য, ধৰ্মীয় বিশ্বাস আৰু সামাজিক পৰম্পৰাৰ পৰিচয় বহন কৰে। ২০২৪ চনত চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহ ইউনেস্ক'ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হোৱাৰ পিছত অসমৰ ঐতিহাসিক পৰ্যটনৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্ব অধিক বৃদ্ধি পাইছে। ৩.৪ ধৰ্মীয় আৰু আধ্যাত্মিক পৰ্যটন অসমৰ ধৰ্মীয় পৰম্পৰা আৰু আধ্যাত্মিক ঐতিহ্য পৰ্যটন উদ্যোগৰ আন এক শক্তিশালী আধাৰ। ৰাজ্যখনত হিন্দু, মুছলমান, বৌদ্ধ আৰু অন্যান্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ সৈতে জড়িত বহুতো পৱিত্ৰ স্থান আছে। এই স্থানসমূহে বছৰৰ বিভিন্ন সময়ত দেশৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ পৰা অহা তীৰ্থযাত্ৰী আৰু পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰে। গুৱাহাটীৰ নীলাচল পাহাৰত অৱস্থিত কামাখ্যা মন্দিৰ অসমৰ অন্যতম বিখ্যাত ধৰ্মীয় পৰ্যটনস্থলী। ই ভাৰতৰ শক্তিপীঠসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে পৰিচিত। প্ৰতি বছৰে অনুষ্ঠিত হোৱা অম্বুবাচী মেলাই দেশ-বিদেশৰ বহুতো ভক্ত আৰু পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰে। ইয়াৰ উপৰি উমানন্দ মন্দিৰ, নৱগ্ৰহ মন্দিৰ, বশিষ্ঠাশ্ৰম আৰু দৌলগোবিন্দ মন্দিৰো ধৰ্মীয় পৰ্যটনৰ উল্লেখযোগ্য কেন্দ্ৰ। হাজো অসমৰ ধৰ্মীয় সম্প্ৰীতিৰ এক অনন্য নিদৰ্শন। ইয়াত হিন্দু ধৰ্মৰ হয়গ্ৰীৱ মাধৱ মন্দিৰ, ইছলাম ধৰ্মৰ পোৱা মক্কা আৰু বৌদ্ধ ধৰ্মৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বিভিন্ন পৰম্পৰাৰ উপস্থিতিয়ে ধৰ্মীয় সহাৱস্থানৰ পৰিচয় দাঙি ধৰে। নগাঁও জিলাৰ বৰদোৱা থান, মাজুলীৰ আউনীআটী, দক্ষিণপাট আৰু গড়মূৰ সত্ৰসমূহেও বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় পৰ্যটনৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষ গুৰুত্ব বহন কৰে। এই স্থানসমূহত শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱৰ ধৰ্মীয়-সাংস্কৃতিক আদৰ্শৰ সৈতে জড়িত বহুতো ঐতিহ্য সংৰক্ষিত হৈ আছে। ৩.৫ সাংস্কৃতিক আৰু জনগোষ্ঠীয় পৰ্যটন অসমৰ সাংস্কৃতিক বৈচিত্ৰ্য পৰ্যটন উদ্যোগৰ এক অমূল্য সম্পদ। ৰাজ্যখনত অসমীয়া, বড়ো, মিছিং, কাৰ্বি, ডিমাছা, ৰাভা, তিৱা, দেউৰী, সোণোৱাল কছাৰী, টাই-আহোম, চাহ জনগোষ্ঠী আৰু অন্যান্য বহুতো জনগোষ্ঠীৰ বসবাস আছে। প্ৰতিটো জনগোষ্ঠীৰ নিজস্ব ভাষা, সাজ-পোছাক, খাদ্যাভ্যাস, লোকবিশ্বাস, নৃত্য-গীত আৰু উৎসৱ-পাৰ্বণ আছে। বিহু অসমৰ সৰ্বাধিক জনপ্ৰিয় সাংস্কৃতিক উৎসৱ। ৰঙালী বিহু, কঙালী বিহু আৰু ভোগালী বিহুৰ সৈতে অসমৰ কৃষিভিত্তিক সমাজজীৱন, লোকসংস্কৃতি আৰু পৰম্পৰা গভীৰভাৱে জড়িত। বিহুৰ সময়ত অনুষ্ঠিত হোৱা নৃত্য-গীত, মেলা আৰু বিভিন্ন সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানসমূহে পৰ্যটকক অসমৰ সমাজ-সংস্কৃতিৰ সৈতে পৰিচিত হোৱাৰ সুযোগ প্ৰদান কৰে। ইয়াৰ উপৰি বড়োসকলৰ বাগৰুম্বা নৃত্য, মিছিংসকলৰ আলি-আয়ে-লৃগাং, কাৰ্বিসকলৰ ৰংকেৰ আৰু অন্যান্য জনগোষ্ঠীয় উৎসৱসমূহেও সাংস্কৃতিক পৰ্যটনৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰিছে। মাজুলী অসমৰ সাংস্কৃতিক পৰ্যটনৰ অন্যতম প্ৰধান কেন্দ্ৰ। ইয়াৰ সত্ৰসমূহত সত্ৰীয়া নৃত্য, বৰগীত, ভাওনা, মুখাশিল্প আৰু বিভিন্ন পৰম্পৰাগত কলাৰ চৰ্চা কৰা হয়। মাজুলীৰ এই সাংস্কৃতিক পৰিৱেশে দেশ-বিদেশৰ গৱেষক, শিল্পী আৰু পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰে। ৩.৬ চাহ পৰ্যটন অসমৰ চাহ উদ্যোগ বিশ্বজুৰি পৰিচিত। অসমৰ চাহ কেৱল এক কৃষিভিত্তিক উদ্যোগ নহয়, ই ৰাজ্যখনৰ ইতিহাস, অৰ্থনীতি আৰু সামাজিক জীৱনৰো এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ। ডিব্ৰুগড়, তিনিচুকীয়া, যোৰহাট, শিৱসাগৰ আৰু গোলাঘাট জিলাৰ বিস্তৃত চাহ বাগিচাসমূহে অসমৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যত এক বিশেষ মাত্ৰা যোগ কৰিছে। চাহ বাগিচাৰ সেউজীয়া পৰিৱেশ, পুৰণি বাগিচাৰ বাংলো, চাহ প্ৰস্তুতকৰণ প্ৰক্ৰিয়া আৰু চাহ শ্ৰমিকসকলৰ জীৱনশৈলী পৰ্যটকৰ বাবে আকৰ্ষণৰ বিষয়। চাহ পৰ্যটনৰ জৰিয়তে পৰ্যটকসকলে চাহ খেতিৰ পৰা আৰম্ভ কৰি প্ৰক্ৰিয়াকৰণ আৰু বজাৰলৈ যোৱাৰ বিভিন্ন পৰ্যায়ৰ বিষয়ে জানিবলৈ সুযোগ লাভ কৰিব পাৰে। চাহ বাগিচাত থকা পৰম্পৰাগত বাংলোসমূহক পৰ্যটকৰ বাবে আৱাসগৃহ হিচাপে গঢ়ি তোলাৰো সম্ভাৱনা আছে। ইয়াৰ জৰিয়তে স্থানীয় অৰ্থনীতিৰ বিকাশৰ লগতে অসমৰ চাহৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰিচিতিও অধিক বৃদ্ধি পাব পাৰে। ৩.৭ নদী পৰ্যটন ব্ৰহ্মপুত্ৰ অসমৰ জীৱনধাৰা। এই নদীখনৰ বিশালতা, প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য, নদীদ্বীপ, বালিচৰ আৰু নদীকেন্দ্ৰিক জীৱনশৈলীয়ে পৰ্যটনৰ বাবে এক বিশেষ ক্ষেত্ৰ সৃষ্টি কৰিছে। ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীত নদী ভ্ৰমণ, নৌকা বিহাৰ আৰু পৰিকল্পিত নদী ক্ৰুজৰ ব্যৱস্থা পৰ্যটকৰ বাবে আকৰ্ষণীয় অভিজ্ঞতা হ'ব পাৰে। বিশেষকৈ গুৱাহাটীৰ পৰা আৰম্ভ কৰি কাজিৰঙা, মাজুলী, যোৰহাট, তেজপুৰ আৰু অন্যান্য নদীকেন্দ্ৰিক অঞ্চললৈ নদী পৰ্যটনৰ বিকাশ ঘটোৱাৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। নদীৰ পাৰৰ গাঁওসমূহৰ জীৱনধাৰা, মাছমৰীয়া সম্প্ৰদায়ৰ সংস্কৃতি, স্থানীয় খাদ্য আৰু প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশে এই পৰ্যটনক অধিক আকৰ্ষণীয় কৰি তুলিব পাৰে। ==অসমৰ উল্লেখযোগ্য পৰ্যটনস্থলী== অসমৰ বিভিন্ন জিলাত অৱস্থিত পৰ্যটনস্থলীসমূহে ৰাজ্যখনৰ পৰ্যটন উদ্যোগক এক বিস্তৃত পৰিচয় প্ৰদান কৰিছে। এই স্থানসমূহৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য কেইটামান হ'ল— কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান: গোলাঘাট, নগাঁও, শোণিতপুৰ আৰু বিশ্বনাথ অঞ্চলত বিস্তৃত কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান অসমৰ অন্যতম পৰিচিত পৰ্যটনস্থলী। এশিঙীয়া গঁড়ৰ সংৰক্ষণৰ বাবে ই বিশ্বজুৰি বিখ্যাত। ১৯৮৫ চনত কাজিৰঙাক ইউনেস্ক'ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ হিচাপে স্বীকৃতি প্ৰদান কৰা হয়। মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান: অসমৰ পশ্চিম অংশত অৱস্থিত মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান বন্যপ্ৰাণী আৰু প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ বাবে বিখ্যাত। ১৯৮৫ চনত ইয়াকো ইউনেস্ক'ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰৰ স্বীকৃতি প্ৰদান কৰা হয়। মাজুলী: ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ বুকুত অৱস্থিত মাজুলী অসমৰ এক উল্লেখযোগ্য নদীদ্বীপ। সত্ৰীয়া সংস্কৃতি, মুখাশিল্প, ভাওনা আৰু বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ বাবে ই বিশেষভাৱে পৰিচিত। শিৱসাগৰ: আহোম ৰাজত্বৰ বহুতো ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন শিৱসাগৰত অৱস্থিত। ৰংঘৰ, কাৰেংঘৰ, তলাতল ঘৰ আৰু শিৱদৌলে এই অঞ্চলক ঐতিহ্য পৰ্যটনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি তুলিছে। গুৱাহাটী: অসমৰ প্ৰধান নগৰ আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যতম প্ৰৱেশদ্বাৰ গুৱাহাটী। কামাখ্যা মন্দিৰ, উমানন্দ, নৱগ্ৰহ মন্দিৰ, অসম ৰাজ্যিক চিৰিয়াখানা, শংকৰদেৱ কলাক্ষেত্ৰ আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ নদীপৰ্যটনে গুৱাহাটীক এক উল্লেখযোগ্য পৰ্যটন কেন্দ্ৰত পৰিণত কৰিছে। হাফলং: ডিমা হাছাও জিলাত অৱস্থিত হাফলং অসমৰ অন্যতম পাহাৰীয়া পৰ্যটনস্থলী। ইয়াৰ পাহাৰীয়া প্ৰাকৃতিক দৃশ্য, হাফলং হ্ৰদ আৰু শান্ত পৰিৱেশে পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰে। হাজো: কামৰূপ জিলাত অৱস্থিত হাজো ধৰ্মীয় সম্প্ৰীতি আৰু ঐতিহাসিক ঐতিহ্যৰ বাবে পৰিচিত। ইয়াৰ হয়গ্ৰীৱ মাধৱ মন্দিৰ আৰু পোৱা মক্কা বিশেষ উল্লেখযোগ্য। সুৱালকুছি: ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ এই অঞ্চল অসমৰ ৰেচম উদ্যোগৰ বাবে বিখ্যাত। মুগা, পাট আৰু এৰী সূতাৰ বস্ত্ৰ উৎপাদন আৰু পৰম্পৰাগত তাঁতশিল্পৰ বাবে সুৱালকুছি পৰ্যটকৰ আকৰ্ষণৰ কেন্দ্ৰ। চৰাইদেউ: আহোম ৰজাসকলৰ মৈদামসমূহৰ বাবে চৰাইদেউ ঐতিহাসিকভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ। ইউনেস্ক'ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য স্বীকৃতিয়ে ইয়াৰ পৰ্যটন সম্ভাৱনাক নতুন মাত্ৰা প্ৰদান কৰিছে। ==অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ অৰ্থনৈতিক গুৰুত্ব== অসমৰ অৰ্থনৈতিক বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত পৰ্যটন উদ্যোগৰ ভূমিকা বহুমুখী। পৰ্যটনৰ বিকাশে কেৱল হোটেল বা যাতায়াত ব্যৱস্থাৰ উন্নয়নেই নকৰে, বৰং ইয়াৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন ক্ষুদ্ৰ আৰু বৃহৎ ব্যৱসায়ৰ বিকাশতো সহায় কৰে। প্ৰথমতে, পৰ্যটন উদ্যোগে কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ সৃষ্টি কৰে। পৰ্যটনস্থলীৰ ওচৰত হোটেল, ৰিজৰ্ট, ৰেষ্টুৰেণ্ট, পৰিবহণ সেৱা, পৰ্যটক নিৰ্দেশনা আৰু অন্যান্য সেৱাৰ প্ৰয়োজন হয়। ইয়াৰ ফলত স্থানীয় যুৱক-যুৱতীসকলে বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ লাভ কৰিব পাৰে। দ্বিতীয়তে, পৰ্যটনৰ জৰিয়তে স্থানীয় ব্যৱসায়ৰ সম্প্ৰসাৰণ ঘটে। অসমৰ বাঁহ-বেতৰ সামগ্ৰী, পৰম্পৰাগত বস্ত্ৰ, গামোচা, মুগা আৰু পাটৰ কাপোৰ, মাটিৰ সামগ্ৰী আৰু অন্যান্য হস্তশিল্প পৰ্যটকৰ মাজত জনপ্ৰিয় কৰি তুলিব পাৰি। ইয়াৰ ফলত স্থানীয় শিল্পী আৰু কাৰিকৰসকলৰ উপাৰ্জনৰ পথ মুকলি হয়। তৃতীয়তে, পৰ্যটন উদ্যোগে ৰাজ্যখনলৈ বিনিয়োগ আকৰ্ষণ কৰিব পাৰে। হোটেল, পৰ্যটক আৱাস, পৰিবহণ, বিনোদন কেন্দ্ৰ আৰু অন্যান্য আন্তঃগাঁথনি নিৰ্মাণৰ ক্ষেত্ৰত ব্যক্তিগত বিনিয়োগৰ সুযোগ আছে। ইয়াৰ ফলত ৰাজ্যখনৰ সামগ্ৰিক অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপ বৃদ্ধি পায়। চতুৰ্থতে, পৰ্যটনৰ জৰিয়তে গ্ৰাম্য অৰ্থনীতিৰ বিকাশ সম্ভৱ। গাঁওভিত্তিক পৰ্যটন, ঘৰুৱা অতিথিশালা, স্থানীয় খাদ্য আৰু জনগোষ্ঠীয় সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তে গাঁওসমূহৰ অৰ্থনৈতিক অৱস্থা উন্নত কৰিব পাৰি। পঞ্চমতে, পৰ্যটনৰ বিকাশে চৰকাৰৰ ৰাজহ বৃদ্ধিতো সহায় কৰে। হোটেল, পৰিবহণ, ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠান আৰু বিভিন্ন সেৱাৰ জৰিয়তে চৰকাৰী কৰ আৰু অন্যান্য ৰাজহ সংগ্ৰহৰ সুযোগ সৃষ্টি হয়। বিশ্ব বেংকৰ মতে, অসমত পৰ্যটন উদ্যোগৰ উন্নয়নৰ জৰিয়তে ব্যক্তিগত বিনিয়োগ, কৰ্মসংস্থাপন আৰু বিশেষকৈ মহিলাৰ অৰ্থনৈতিক অংশগ্ৰহণ বৃদ্ধি কৰাৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। ==অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ বৰ্তমানৰ অৱস্থা== শেহতীয়া বছৰসমূহত অসমত পৰ্যটকৰ আগমন বৃদ্ধি পোৱাৰ লগতে পৰ্যটন আন্তঃগাঁথনি উন্নয়নৰ ক্ষেত্ৰতো বিভিন্ন পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰা হৈছে। দেশীয় পৰ্যটকৰ লগতে বিদেশী পৰ্যটকৰ বাবেও অসম এক আকৰ্ষণীয় গন্তব্যস্থান হিচাপে পৰিচিত হৈছে। ভাৰত চৰকাৰৰ পৰ্যটন মন্ত্ৰালয়ৰ তথ্য অনুসৰি, ২০২৫ চনত অসমলৈ প্ৰায় ৯০,৫৫,৯৪৩ গৰাকী দেশীয় পৰ্যটকৰ ভ্ৰমণ নথিভুক্ত হৈছিল। একে বছৰতে বিদেশী পৰ্যটকৰ ভ্ৰমণৰ সংখ্যা আছিল ৩৩,৮৫৮। এই পৰিসংখ্যাই ৰাজ্যখনৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ বৰ্ধিত গুৰুত্বৰ ইংগিত দিয়ে। অসম চৰকাৰৰ পৰ্যটন নীতি, ২০২২-ত ৰাজ্যখনৰ প্ৰাকৃতিক, সাংস্কৃতিক আৰু ঐতিহাসিক সম্পদসমূহৰ সঠিক ব্যৱহাৰৰ জৰিয়তে পৰ্যটন উদ্যোগক অধিক শক্তিশালী কৰাৰ লক্ষ্য গ্ৰহণ কৰা হৈছে। ইয়াৰ লগতে ব্যক্তিগত খণ্ডৰ বিনিয়োগ, স্থানীয় লোকৰ অংশগ্ৰহণ, পৰ্যটনস্থলীৰ আন্তঃগাঁথনি উন্নয়ন আৰু বহনক্ষম পৰ্যটনৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছে। ==অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ বিকাশৰ বাবে চৰকাৰী পদক্ষেপ== অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ বিকাশৰ বাবে ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে বিভিন্ন আঁচনি, নীতি আৰু উন্নয়নমূলক কাৰ্যসূচী গ্ৰহণ কৰিছে। অসম পৰ্যটন নীতি, ২০২২: এই নীতিৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে অসমক এক উল্লেখযোগ্য ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যটন গন্তব্যস্থান হিচাপে গঢ়ি তোলা। ইয়াত পৰ্যটন আন্তঃগাঁথনি উন্নয়ন, বিনিয়োগ বৃদ্ধি, দক্ষ মানৱ সম্পদ সৃষ্টি, স্থানীয় লোকৰ অংশগ্ৰহণ আৰু পৰিৱেশ অনুকূল পৰ্যটনৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছে। Awesome Assam অভিযান: অসমৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য, সংস্কৃতি, ঐতিহ্য আৰু পৰ্যটনস্থলীসমূহক দেশ-বিদেশত প্ৰচাৰ কৰাৰ বাবে এই ব্ৰেণ্ডিং অভিযান গ্ৰহণ কৰা হৈছে। ইয়াৰ জৰিয়তে অসমৰ এক ইতিবাচক পৰ্যটন পৰিচয় গঢ়ি তোলাৰ প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছে। স্বদেশ দৰ্শন আঁচনি: ভাৰত চৰকাৰৰ এই আঁচনিৰ অধীনত অসমৰ বিভিন্ন পৰ্যটন ক্ষেত্ৰৰ উন্নয়নৰ বাবে আৰ্থিক সাহায্য প্ৰদান কৰা হৈছে। মানস–পবিতৰা–নামেৰী–কাজিৰঙা–ডিব্ৰু-ছৈখোৱা বন্যপ্ৰাণী পৰ্যটন পথ আৰু তেজপুৰ–মাজুলী–শিৱসাগৰ ঐতিহ্য পৰ্যটন পথৰ উন্নয়ন ইয়াৰ উল্লেখযোগ্য উদাহৰণ। স্বদেশ দৰ্শন ২.০: এই আঁচনিৰ অধীনত কোকৰাঝাৰৰ জলাশয়ভিত্তিক পৰ্যটন আৰু যোৰহাটৰ চিনামৰা চাহ বাগিচাৰ পুনৰ উন্নয়নৰ দৰে প্ৰকল্প গ্ৰহণ কৰা হৈছে। প্ৰসাদ আঁচনি: ধৰ্মীয় পৰ্যটনস্থলীৰ উন্নয়নৰ উদ্দেশ্যে গ্ৰহণ কৰা এই আঁচনিৰ অধীনত কামাখ্যা মন্দিৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা তীৰ্থস্থানসমূহৰ উন্নয়নৰ বাবে প্ৰকল্প গ্ৰহণ কৰা হৈছে। ২০২৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীত প্ৰকাশিত ভাৰত চৰকাৰৰ তথ্য অনুসৰি, অসমত এই বিভিন্ন আঁচনিৰ অধীনত কাজিৰঙা, মাজুলী, শিৱসাগৰ, গুৱাহাটী, কোকৰাঝাৰ আৰু যোৰহাটৰ কেইবাটাও পৰ্যটন উন্নয়ন প্ৰকল্প অনুমোদিত হৈছে। ==অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ ভৱিষ্যৎ সম্ভাৱনা== অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ ভৱিষ্যৎ সম্ভাৱনা যথেষ্ট বিস্তৃত। ৰাজ্যখনৰ প্ৰাকৃতিক, ঐতিহাসিক আৰু সাংস্কৃতিক সম্পদসমূহৰ পৰিকল্পিত ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰিলে পৰ্যটনক অসমৰ অন্যতম প্ৰধান অৰ্থনৈতিক খণ্ড হিচাপে গঢ়ি তোলা সম্ভৱ। এই ক্ষেত্ৰত কেইবাটাও বিশেষ সম্ভাৱনা উল্লেখ কৰিব পাৰি। ৮.১ গ্ৰাম্য পৰ্যটনৰ বিকাশ অসমৰ গ্ৰাম্য অঞ্চলসমূহত পৰ্যটনৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। অসমৰ গাঁৱৰ পৰম্পৰাগত ঘৰ-দুৱাৰ, কৃষিভিত্তিক জীৱনশৈলী, স্থানীয় খাদ্য, লোকসংগীত, নৃত্য আৰু হস্তশিল্পই পৰ্যটকৰ বাবে এক ব্যতিক্ৰমী অভিজ্ঞতা সৃষ্টি কৰিব পাৰে। গাঁওসমূহত ঘৰুৱা অতিথিশালা স্থাপন কৰি পৰ্যটকক স্থানীয় পৰিয়ালৰ সৈতে থকাৰ সুবিধা প্ৰদান কৰিব পাৰি। বিশেষকৈ মাজুলী, সুৱালকুছি, শিৱসাগৰ, যোৰহাট, ডিমা হাছাও আৰু বড়োলেণ্ডৰ বিভিন্ন অঞ্চলত গ্ৰাম্য পৰ্যটনৰ বিকাশৰ যথেষ্ট সুযোগ আছে। ইয়াৰ জৰিয়তে গাঁৱৰ নিবনুৱা যুৱক-যুৱতী আৰু মহিলাসকলৰ বাবে উপাৰ্জনৰ নতুন পথ সৃষ্টি হ'ব। ৮.২ পৰিৱেশ অনুকূল পৰ্যটনৰ সম্প্ৰসাৰণ অসমৰ বনাঞ্চল, নদী, বিল আৰু বন্যপ্ৰাণীৰ সংৰক্ষণৰ সৈতে সংগতি ৰাখি পৰিৱেশ অনুকূল পৰ্যটনৰ বিকাশ ঘটাব পাৰি। এনে পৰ্যটনৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ ক্ষতি নকৰাকৈ পৰ্যটন কাৰ্যকলাপ পৰিচালনা কৰা। কাজিৰঙা, মানস, নামেৰী, পবিতৰা আৰু দিহিং-পাটকাইৰ দৰে অঞ্চলত পৰিৱেশ শিক্ষামূলক ভ্ৰমণ, চৰাই পৰ্যবেক্ষণ আৰু প্ৰকৃতি অধ্যয়নৰ সুবিধা বৃদ্ধি কৰিব পাৰি। ইয়াৰ জৰিয়তে পৰ্যটনৰ লগতে প্ৰাকৃতিক সম্পদ সংৰক্ষণৰ প্ৰতিও জনসচেতনতা বৃদ্ধি পাব। ৮.৩ নদী আৰু জলভিত্তিক পৰ্যটনৰ বিকাশ ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক নদীক কেন্দ্ৰ কৰি অসমত নদী পৰ্যটনৰ এক বৃহৎ সম্ভাৱনা আছে। নদী ক্ৰুজ, নৌকা ভ্ৰমণ, নদীৰ পাৰৰ সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান আৰু নদীকেন্দ্ৰিক গাঁওসমূহৰ পৰিচয়মূলক কাৰ্যসূচীৰ জৰিয়তে নতুন পৰ্যটন ক্ষেত্ৰ গঢ়ি তুলিব পাৰি। বিশেষকৈ মাজুলী, গুৱাহাটী, তেজপুৰ, যোৰহাট আৰু ধুবুৰী অঞ্চলত নদী পৰ্যটনৰ বিকাশে স্থানীয় অৰ্থনীতিত ইতিবাচক প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। অৱশ্যে নদীৰ বানপানী, গৰাখহনীয়া আৰু অন্যান্য প্ৰাকৃতিক বিপদৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি সুৰক্ষিত ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰাটো প্ৰয়োজনীয়। ৮.৪ চাহ পৰ্যটনৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্প্ৰসাৰণ অসমৰ চাহৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় খ্যাতিক পৰ্যটনৰ সৈতে সংযোগ কৰি এক বিশেষ পৰ্যটন ক্ষেত্ৰ গঢ়ি তুলিব পাৰি। চাহ বাগিচা পৰিদৰ্শন, চাহ প্ৰস্তুতকৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ প্ৰদৰ্শন, চাহৰ ইতিহাস আৰু চাহৰ সোৱাদ পৰীক্ষাৰ দৰে কাৰ্যসূচীয়ে বিদেশী পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰিব পাৰে। ডিব্ৰুগড়, তিনিচুকীয়া আৰু যোৰহাটৰ চাহ বাগিচাসমূহক কেন্দ্ৰ কৰি পৰিকল্পিত পৰ্যটন ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলাৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। ৮.৫ দুঃসাহসিক পৰ্যটনৰ বিকাশ অসমৰ পাহাৰীয়া অঞ্চল, নদী আৰু অৰণ্যসমূহ দুঃসাহসিক পৰ্যটনৰ বাবে উপযোগী। পাহাৰীয়া পদযাত্ৰা, প্ৰকৃতি ভ্ৰমণ, পৰিকল্পিত নৌকা ভ্ৰমণ আৰু বিভিন্ন বাহিৰৰ বিনোদনমূলক কাৰ্যসূচীৰ জৰিয়তে এই ক্ষেত্ৰৰ বিকাশ ঘটাব পাৰি। হাফলং, নামেৰী, গৰ্ভভাঙা আৰু ডিমা হাছাওৰ বিভিন্ন অঞ্চলত উপযুক্ত পৰিকল্পনা আৰু সুৰক্ষা ব্যৱস্থাৰে দুঃসাহসিক পৰ্যটনৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰিব পাৰি। ৮.৬ সাংস্কৃতিক পৰ্যটনৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰচাৰ অসমৰ বিহু, ভাওনা, সত্ৰীয়া নৃত্য, মুখাশিল্প, জনগোষ্ঠীয় উৎসৱ আৰু পৰম্পৰাগত বস্ত্ৰশিল্পক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত অধিক প্ৰচাৰ কৰাৰ প্ৰয়োজন আছে। অসমৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সাংস্কৃতিক পৰম্পৰা পৰ্যটনৰ এক বিশেষ সম্পদ। মাজুলীৰ সত্ৰীয়া সংস্কৃতি, বড়োসকলৰ বাগৰুম্বা নৃত্য, মিছিংসকলৰ আলি-আয়ে-লৃগাং আৰু অসমৰ বিভিন্ন লোকউৎসৱক কেন্দ্ৰ কৰি সাংস্কৃতিক পৰ্যটনৰ নতুন ক্ষেত্ৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰি। ৮.৭ চলচ্চিত্ৰ আৰু অনুষ্ঠানভিত্তিক পৰ্যটন অসমৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ, ঐতিহাসিক স্থান আৰু সাংস্কৃতিক বৈচিত্ৰ্য চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণৰ বাবেও উপযোগী। অসমৰ বিভিন্ন স্থানত চলচ্চিত্ৰ, তথ্যচিত্ৰ আৰু সংগীতৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ ব্যৱস্থা উন্নত কৰিব পাৰিলে সেই স্থানসমূহৰ পৰিচিতি বৃদ্ধি পাব। ইয়াৰ উপৰি সংগীত অনুষ্ঠান, সাংস্কৃতিক মহোৎসৱ, সাহিত্য উৎসৱ আৰু বিভিন্ন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্মিলন আয়োজনৰ জৰিয়তে অসমত অনুষ্ঠানভিত্তিক পৰ্যটনৰ বিকাশ ঘটাব পাৰি। ৮.৮ স্বাস্থ্য আৰু শিক্ষামূলক পৰ্যটন গুৱাহাটী আৰু অসমৰ অন্যান্য নগৰসমূহত চিকিৎসা আৰু শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত ক্ৰমাগত উন্নয়ন ঘটিছে। এই সুবিধাসমূহৰ সৈতে পৰ্যটনক সংযোগ কৰি স্বাস্থ্য পৰ্যটন আৰু শিক্ষামূলক পৰ্যটনৰ বিকাশ ঘটোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। বিশেষকৈ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যান্য ৰাজ্য আৰু চুবুৰীয়া দেশসমূহৰ পৰা অহা লোকসকলৰ বাবে অসমৰ চিকিৎসা, শিক্ষানুষ্ঠান, গৱেষণা কেন্দ্ৰ আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য পৰিদৰ্শনৰ ব্যৱস্থা গঢ়ি তুলিব পাৰি। == অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ প্ৰধান সমস্যা আৰু প্ৰত্যাহ্বান== অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা থকা সত্ত্বেও ইয়াৰ পূৰ্ণ বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত কিছুমান সমস্যা আৰু প্ৰত্যাহ্বান বিদ্যমান। আন্তঃগাঁথনিৰ অভাৱ: অসমৰ বহুতো পৰ্যটনস্থলীত উন্নত পথ, যাতায়াত, পৰ্যাপ্ত হোটেল, পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা, বিশুদ্ধ খোৱাপানী আৰু অন্যান্য মৌলিক সুবিধাৰ অভাৱ দেখা যায়। বিশেষকৈ দূৰৱৰ্তী আৰু পাহাৰীয়া অঞ্চলসমূহত এই সমস্যা অধিক স্পষ্ট। যাতায়াত ব্যৱস্থাৰ সীমাবদ্ধতা: অসমৰ বহুতো পৰ্যটনস্থলীলৈ নিয়মীয়া আৰু সুবিধাজনক পৰিবহণ ব্যৱস্থা এতিয়াও পৰ্যাপ্ত নহয়। কিছুমান অঞ্চলত পথৰ অৱস্থা আৰু যোগাযোগ ব্যৱস্থাই পৰ্যটকৰ ভ্ৰমণত অসুবিধাৰ সৃষ্টি কৰে। প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰৰ অভাৱ: অসমৰ বহুতো সুন্দৰ আৰু ঐতিহাসিক পৰ্যটনস্থলীৰ বিষয়ে ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত পৰ্যাপ্ত প্ৰচাৰ হোৱা নাই। ফলত বহুতো পৰ্যটনস্থলী এতিয়াও বৃহৎ পৰিসৰৰ পৰ্যটকৰ দৃষ্টিগোচৰ হোৱা নাই। দক্ষ মানৱ সম্পদৰ অভাৱ: পৰ্যটন উদ্যোগৰ উন্নয়নৰ বাবে প্ৰশিক্ষিত পৰ্যটক নিৰ্দেশক, আতিথ্য সেৱাৰ কৰ্মচাৰী, পৰিবহণ কৰ্মী আৰু অন্যান্য দক্ষ ব্যক্তিৰ প্ৰয়োজন। এই ক্ষেত্ৰত অধিক প্ৰশিক্ষণৰ ব্যৱস্থা কৰাটো জৰুৰী। প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ: অসম বানপানী আৰু গৰাখহনীয়াৰ দৰে প্ৰাকৃতিক সমস্যাৰ সন্মুখীন হৈ আহিছে। বিশেষকৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বহুতো অঞ্চলত বাৰিষাৰ সময়ত বানপানীয়ে পৰ্যটন ব্যৱস্থাত প্ৰভাৱ পেলায়। কাজিৰঙা আৰু মাজুলীৰ দৰে অঞ্চলত প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তনো এক উল্লেখযোগ্য প্ৰত্যাহ্বান। পৰিৱেশ প্ৰদূষণ: পৰ্যটকৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পোৱাৰ লগে লগে পৰ্যটনস্থলীত প্লাষ্টিক, আৱৰ্জনা আৰু অন্যান্য প্ৰদূষণৰ সমস্যা সৃষ্টি হোৱাৰ আশংকা থাকে। ইয়াৰ ফলত প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ আৰু বন্যপ্ৰাণীৰ বাসস্থান ক্ষতিগ্ৰস্ত হ'ব পাৰে। ঋতুভিত্তিক পৰ্যটন: অসমৰ পৰ্যটনৰ একাংশ নিৰ্দিষ্ট ঋতুৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। বিশেষকৈ বাৰিষাৰ সময়ত বানপানী আৰু বেয়া বতৰৰ বাবে কিছুমান পৰ্যটনস্থলীৰ পৰিদৰ্শন সীমিত হৈ পৰে। ইয়াৰ ফলত পৰ্যটনৰ পৰা হোৱা উপাৰ্জনো কেতিয়াবা ঋতুভিত্তিক হৈ পৰে। ব্যক্তিগত বিনিয়োগৰ সীমাবদ্ধতা: উন্নত হোটেল, ৰিজৰ্ট, পৰিবহণ আৰু অন্যান্য পৰ্যটন সুবিধা গঢ়ি তুলিবলৈ বৃহৎ পৰিমাণৰ বিনিয়োগৰ প্ৰয়োজন। এই ক্ষেত্ৰত চৰকাৰী আৰু ব্যক্তিগত খণ্ডৰ মাজত অধিক সহযোগিতা প্ৰয়োজন। == পৰ্যটন উদ্যোগৰ বিকাশৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় পৰামৰ্শ== অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগক অধিক শক্তিশালী আৰু প্ৰতিযোগিতামূলক কৰি তুলিবলৈ কেইবাটাও দিশত গুৰুত্ব দিয়া প্ৰয়োজন। প্ৰথমতে, প্ৰতিটো পৰ্যটনস্থলীৰ সৈতে উন্নত পথ, যাতায়াত, বিশুদ্ধ খোৱাপানী, শৌচাগাৰ, স্বাস্থ্যসেৱা আৰু যোগাযোগ ব্যৱস্থা সংযোগ কৰিব লাগে। দ্বিতীয়তে, স্থানীয় যুৱক-যুৱতীসকলক পৰ্যটন ব্যৱস্থাপনা, ভাষা, আতিথ্য সেৱা আৰু পৰ্যটক নিৰ্দেশনাৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰশিক্ষণ প্ৰদান কৰিব লাগে। তৃতীয়তে, অসমৰ পৰ্যটনস্থলীসমূহৰ বিষয়ে ইণ্টাৰনেট, সামাজিক মাধ্যম, তথ্যচিত্ৰ আৰু অন্যান্য আধুনিক প্ৰচাৰ মাধ্যমৰ জৰিয়তে দেশ-বিদেশত প্ৰচাৰ কৰিব লাগে। প্ৰতিটো পৰ্যটনস্থলীৰ ইতিহাস, যাতায়াতৰ সুবিধা, থকা-খোৱাৰ ব্যৱস্থা আৰু স্থানীয় সংস্কৃতিৰ বিষয়ে নিৰ্ভৰযোগ্য তথ্য উপলব্ধ কৰাটো প্ৰয়োজন। চতুৰ্থতে, স্থানীয় জনগোষ্ঠী আৰু গাঁওবাসীক পৰ্যটন উন্নয়নৰ সৈতে প্ৰত্যক্ষভাৱে জড়িত কৰিব লাগে। স্থানীয় লোকসকলৰ অংশগ্ৰহণ অবিহনে বহনক্ষম পৰ্যটনৰ বিকাশ সম্ভৱ নহয়। পঞ্চমতে, পৰ্যটনস্থলীসমূহত পৰিৱেশ সংৰক্ষণৰ বাবে কঠোৰ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিব লাগে। প্লাষ্টিকৰ ব্যৱহাৰ নিয়ন্ত্ৰণ, আৱৰ্জনা ব্যৱস্থাপনা আৰু বনাঞ্চল সংৰক্ষণৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব দিব লাগে। ষষ্ঠতে, অসমৰ বিভিন্ন পৰ্যটনস্থলী সংযোগ কৰি একাধিক পৰ্যটন পথ গঢ়ি তুলিব লাগে। উদাহৰণস্বৰূপে, গুৱাহাটী–কাজিৰঙা–তেজপুৰ, যোৰহাট–মাজুলী–শিৱসাগৰ আৰু ডিব্ৰুগড়–দিহিং-পাটকাই–ডিব্ৰু-ছৈখোৱা আদি পথৰ জৰিয়তে পৰ্যটকসকলে একেটা ভ্ৰমণতে বিভিন্ন প্ৰাকৃতিক আৰু ঐতিহাসিক স্থান পৰিদৰ্শন কৰিব পাৰিব। সপ্তমতে, পৰ্যটন উদ্যোগত মহিলাৰ অংশগ্ৰহণ বৃদ্ধি কৰিব লাগে। ঘৰুৱা অতিথিশালা, স্থানীয় খাদ্যৰ ব্যৱসায়, হস্তশিল্প আৰু সাংস্কৃতিক কাৰ্যসূচীৰ জৰিয়তে মহিলাসকলৰ আৰ্থিক স্বাৱলম্বিতা বৃদ্ধি কৰাৰ সুযোগ আছে। == উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যটনৰ ক্ষেত্ৰত অসমৰ ভূমিকা== ভৌগোলিক অৱস্থানৰ বাবে অসম উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰৱেশদ্বাৰ। ৰাজ্যখনৰ সৈতে উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আন ৰাজ্যসমূহৰ পথ, ৰে'ল আৰু বিমান যোগাযোগ ব্যৱস্থা সংযুক্ত হৈ আছে। গুৱাহাটী এই অঞ্চলৰ এক প্ৰধান যোগাযোগ আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাপে পৰিচিত। ভাৰতৰ 'এক্ট ইষ্ট নীতি'ৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ বিশেষ গুৰুত্ব আছে। এই নীতিৰ জৰিয়তে দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ দেশসমূহৰ সৈতে বাণিজ্যিক, সাংস্কৃতিক আৰু কৌশলগত সম্পৰ্ক শক্তিশালী কৰাৰ লক্ষ্য গ্ৰহণ কৰা হৈছে। অসমৰ ভৌগোলিক অৱস্থান আৰু সাংস্কৃতিক সাদৃশ্যৰ বাবে এই দেশসমূহৰ সৈতে পৰ্যটন সম্পৰ্ক উন্নয়নৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। বিশেষকৈ বাংলাদেশ, ভূটান আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ বিভিন্ন দেশৰ পৰ্যটকৰ বাবে অসম এক আকৰ্ষণীয় গন্তব্যস্থান হ'ব পাৰে। অসমৰ জনগোষ্ঠীয় সংস্কৃতি, খাদ্যাভ্যাস, বস্ত্ৰশিল্প আৰু ঐতিহাসিক সম্পদে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সাংস্কৃতিক বিনিময়ৰ সুযোগ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। অসমক কেন্দ্ৰ কৰি উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ বিভিন্ন ৰাজ্যৰ মাজত সংযুক্ত পৰ্যটন পথ গঢ়ি তুলিব পাৰিলেও এই উদ্যোগ অধিক লাভৱান হ'ব। ইয়াৰ ফলত কেৱল অসমৰেই নহয়, সমগ্ৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অৰ্থনৈতিক আৰু সাংস্কৃতিক বিকাশত সহায়ক হ'ব। ==উপসংহাৰ== অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগ ৰাজ্যখনৰ অৰ্থনৈতিক, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক বিকাশৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সম্ভাৱনাপূৰ্ণ ক্ষেত্ৰ। প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য, ঐতিহাসিক ঐতিহ্য, ধৰ্মীয় পৰম্পৰা, জনগোষ্ঠীয় বৈচিত্ৰ্য আৰু চাহ উদ্যোগৰ দৰে সম্পদে অসমক এক স্বকীয় পৰ্যটন পৰিচয় প্ৰদান কৰিছে। কাজিৰঙা, মানস, মাজুলী, শিৱসাগৰ, কামাখ্যা, চৰাইদেউ আৰু হাফলঙৰ দৰে পৰ্যটনস্থলীয়ে ইতিমধ্যে ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত অসমৰ পৰিচিতি বৃদ্ধি কৰিছে। অৱশ্যে এই উদ্যোগৰ প্ৰকৃত সম্ভাৱনা বাস্তৱায়িত কৰিবলৈ কেৱল পৰ্যটনস্থলীৰ প্ৰচাৰ কৰাই যথেষ্ট নহয়। ইয়াৰ বাবে উন্নত আন্তঃগাঁথনি, দক্ষ মানৱ সম্পদ, পৰিৱেশ সংৰক্ষণ, স্থানীয় লোকৰ অংশগ্ৰহণ আৰু সুপৰিকল্পিত ব্যৱস্থাপনাৰ প্ৰয়োজন। পৰ্যটনৰ বিকাশৰ নামত অসমৰ প্ৰাকৃতিক সম্পদ আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য যাতে ক্ষতিগ্ৰস্ত নহয়, তাৰ প্ৰতিও বিশেষ গুৰুত্ব দিব লাগিব। বিশেষকৈ স্থানীয় যুৱক-যুৱতী, মহিলা, ক্ষুদ্ৰ ব্যৱসায়ী, শিল্পী আৰু গ্ৰাম্য জনগোষ্ঠীসমূহক এই উদ্যোগৰ সৈতে জড়িত কৰিব পাৰিলে পৰ্যটন অসমৰ এক শক্তিশালী কৰ্মসংস্থাপনমুখী অৰ্থনৈতিক ক্ষেত্ৰত পৰিণত হ'ব। সঠিক পৰিকল্পনা, চৰকাৰী সহযোগিতা আৰু জনসাধাৰণৰ সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণৰ জৰিয়তে অসমক ভাৰতৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য পৰ্যটন গন্তব্যস্থান হিচাপে গঢ়ি তোলাৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। 6yyr7lxef4ymp251xg7biqvxhmyns91 649246 649242 2026-11-03T05:53:07Z Dimpal2026 52023 649246 wikitext text/x-wiki ==পৰিচয়== অসম ভাৰতৰ উত্তৰ-পূব অংশত অৱস্থিত এখন প্ৰাকৃতিক, ঐতিহাসিক আৰু সাংস্কৃতিকভাৱে সমৃদ্ধ ৰাজ্য। ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক নদীৰ বিশাল অৱবাহিকা, সেউজীয়া পাহাৰ-পৰ্বত, বিস্তৃত চাহ বাগিচা, ঘন অৰণ্য, বন্যপ্ৰাণী, ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন আৰু বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ জনগোষ্ঠীয় সংস্কৃতিয়ে অসমক ভাৰতৰ অন্যতম আকৰ্ষণীয় পৰ্যটনস্থলী হিচাপে পৰিচিত কৰিছে। অসমৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ আৰু সাংস্কৃতিক বৈচিত্ৰ্যই দেশ-বিদেশৰ পৰ্যটকক ৰাজ্যখনৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত কৰি আহিছে। সেয়েহে অসমৰ অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত পৰ্যটন উদ্যোগৰ ভূমিকা ক্ৰমাৎ গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ পৰিছে। পৰ্যটন উদ্যোগ হৈছে এনে এক সেৱাভিত্তিক অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থা, যাৰ সৈতে যাতায়াত, থকা-খোৱা, হোটেল, পৰিবহণ, পৰ্যটক নিৰ্দেশনা, হস্তশিল্প, সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান আৰু বিভিন্ন ব্যৱসায়িক কাৰ্যকলাপ জড়িত হৈ থাকে। অসমৰ ক্ষেত্ৰত এই উদ্যোগৰ বিশেষ গুৰুত্ব আছে, কাৰণ ৰাজ্যখনত প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ লগতে ঐতিহাসিক ঐতিহ্য, ধৰ্মীয় পৰম্পৰা আৰু জনগোষ্ঠীয় সংস্কৃতিৰ এক অনন্য সমন্বয় দেখা যায়। অসমক প্ৰায়ে 'ৰঙা নদী আৰু নীলা পাহাৰৰ দেশ' বুলি অভিহিত কৰা হয়। ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ বিশালতা, কাজিৰঙাৰ এশিঙীয়া গঁড়, মাজুলীৰ সত্ৰীয়া সংস্কৃতি, শিৱসাগৰৰ আহোম যুগৰ স্থাপত্য, কামাখ্যা মন্দিৰৰ ধৰ্মীয় পৰম্পৰা আৰু অসমৰ চাহ উদ্যোগে ৰাজ্যখনৰ পৰ্যটন পৰিচয়ক বিশেষভাৱে সমৃদ্ধ কৰিছে। বৰ্তমান পৰ্যটনক কেৱল বিনোদনৰ মাধ্যম হিচাপে নহয়, বৰং কৰ্মসংস্থাপন সৃষ্টি, স্থানীয় অৰ্থনীতি শক্তিশালীকৰণ, সাংস্কৃতিক সংৰক্ষণ আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰিচয় বৃদ্ধিৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ মাধ্যম হিচাপে বিবেচনা কৰা হয়। ==অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ ঐতিহাসিক পটভূমি== অসমৰ পৰ্যটনৰ ইতিহাস ৰাজ্যখনৰ প্ৰাচীন সভ্যতা, ধৰ্মীয় পৰম্পৰা আৰু ৰাজনৈতিক ইতিহাসৰ সৈতে গভীৰভাৱে জড়িত। প্ৰাচীন কালৰ পৰাই অসম ভাৰতৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰ সৈতে বাণিজ্যিক, সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় যোগাযোগৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ আছিল। প্ৰাচীন প্ৰাগজ্যোতিষপুৰ আৰু কামৰূপ ৰাজ্যৰ ইতিহাসে অসমৰ ঐতিহাসিক পৰিচয়ক সমৃদ্ধ কৰিছে। বিভিন্ন সময়ত সাধু-সন্ত, ধৰ্মীয় পণ্ডিত, ব্যৱসায়ী আৰু পৰিব্ৰাজকসকলৰ আগমনে ৰাজ্যখনৰ সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিৱেশত প্ৰভাৱ পেলাইছিল। মধ্যযুগত আহোম শাসনকালত অসমৰ ৰাজনৈতিক স্থিতিশীলতা, স্থাপত্য, জলাশয়, মন্দিৰ, ৰাজপ্ৰাসাদ আৰু অন্যান্য কীৰ্তিচিহ্নৰ বিকাশ ঘটিছিল। এই ঐতিহাসিক সম্পদসমূহ বৰ্তমান অসমৰ ঐতিহ্য পৰ্যটনৰ অন্যতম আধাৰ। ৰংঘৰ, কাৰেংঘৰ, তলাতল ঘৰ, শিৱদৌল, জয়দৌল আৰু অন্যান্য ঐতিহাসিক স্থাপত্যই সেই সময়ৰ শিল্পকলা আৰু নিৰ্মাণশৈলীৰ পৰিচয় বহন কৰে। ঔপনিৱেশিক শাসনকালত অসমত চাহ উদ্যোগৰ বিকাশে ৰাজ্যখনৰ অৰ্থনীতি আৰু বহিঃবিশ্বৰ সৈতে যোগাযোগৰ ক্ষেত্ৰত নতুন পৰিৱৰ্তন আনিছিল। চাহ বাগিচা, বাগিচাৰ বাংলো, ৰে'লপথ আৰু নদীপথৰ বিকাশে পৰৱৰ্তী সময়ত পৰ্যটনৰ বাবেও এক নতুন পৰিৱেশ সৃষ্টি কৰে। স্বাধীনতাৰ পিছত অসম চৰকাৰে পৰ্যটনক এক সম্ভাৱনাপূৰ্ণ উদ্যোগ হিচাপে গুৰুত্ব দিবলৈ আৰম্ভ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত পৰ্যটন বিভাগৰ কাৰ্যকলাপ, ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানসমূহৰ সংৰক্ষণ, পৰ্যটনস্থলীৰ উন্নয়ন আৰু প্ৰচাৰমূলক কাৰ্যসূচীৰ জৰিয়তে এই উদ্যোগৰ বিস্তাৰ ঘটে। বিশেষকৈ 'Awesome Assam' শীৰ্ষক প্ৰচাৰ অভিযানৰ জৰিয়তে অসমক ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত এক পৰ্যটন গন্তব্যস্থান হিচাপে পৰিচিত কৰাৰ প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছে। ==অসমৰ পৰ্যটন সম্পদৰ প্ৰধান বৈশিষ্ট্য== অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ মূল শক্তি হৈছে ইয়াৰ বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ প্ৰাকৃতিক আৰু সাংস্কৃতিক সম্পদ। ৰাজ্যখনৰ প্ৰতিটো অঞ্চলতে ভিন্ন ভিন্ন পৰ্যটন আকৰ্ষণ উপলব্ধ। এই সম্পদসমূহক কেইবাটাও ভাগত বিভক্ত কৰিব পাৰি। ৩.১ প্ৰাকৃতিক পৰ্যটন অসমৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ পৰ্যটনৰ বাবে বিশেষভাৱে উপযোগী। ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক নদী, পাহাৰ-পৰ্বত, বিল, জলাশয়, অৰণ্য আৰু সেউজীয়া উপত্যকাই ৰাজ্যখনৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য বৃদ্ধি কৰিছে। অসমৰ প্ৰাকৃতিক পৰ্যটনৰ অন্যতম কেন্দ্ৰ হৈছে কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান। ইয়াত বিশ্ববিখ্যাত এশিঙীয়া গঁড়ৰ লগতে হাতী, বাঘ, বনৰীয়া ম'হ, হৰিণ আৰু বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ চৰাই দেখা পোৱা যায়। মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানো অসমৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰাকৃতিক পৰ্যটনস্থলী। ইয়াৰ জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য, অৰণ্য আৰু বন্যপ্ৰাণীয়ে দেশ-বিদেশৰ প্ৰকৃতিপ্ৰেমীসকলক আকৰ্ষণ কৰে। ইয়াৰ উপৰি নামেৰী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, ডিব্ৰু-ছৈখোৱা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, ওৰাং ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু দিহিং-পাটকাই ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানেও অসমৰ পৰ্যটন ক্ষেত্ৰখনক সমৃদ্ধ কৰিছে। হাফলং, জাতিংগা, মাইবং আৰু ডিমা হাছাও জিলাৰ বিভিন্ন পাহাৰীয়া অঞ্চলসমূহো প্ৰাকৃতিক পৰ্যটনৰ বাবে উল্লেখযোগ্য। এই অঞ্চলসমূহৰ পাহাৰীয়া দৃশ্যপট, জলপ্ৰপাত, সেউজীয়া বনাঞ্চল আৰু শান্ত পৰিৱেশে পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰে। ৩.২ বন্যপ্ৰাণী আৰু পৰিৱেশ পৰ্যটন অসম ভাৰতৰ অন্যতম জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যসমৃদ্ধ ৰাজ্য। ইয়াৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য, সংৰক্ষিত বনাঞ্চল আৰু জলাশয়সমূহে পৰিৱেশ পৰ্যটনৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা সৃষ্টি কৰিছে। কাজিৰঙা আৰু মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান দুয়োখনেই ইউনেস্ক'ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰৰ স্বীকৃতি লাভ কৰিছে। ইয়াৰ উপৰি অসমৰ চৰাই পৰ্যবেক্ষণ, বন্যপ্ৰাণী অধ্যয়ন, প্ৰকৃতি ভ্ৰমণ আৰু পৰিৱেশ শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰতো বিশেষ সম্ভাৱনা আছে। পবিতৰা বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য এশিঙীয়া গঁড়ৰ বাবে বিশেষভাৱে পৰিচিত। দীপৰ বিল পৰিভ্ৰমী চৰাই আৰু জলজ পৰিৱেশতন্ত্ৰৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ। পানীদিহিং চৰাই অভয়াৰণ্যও চৰাইপ্ৰেমী আৰু প্ৰকৃতি অধ্যয়নকাৰীসকলৰ বাবে উল্লেখযোগ্য স্থান। এই ক্ষেত্ৰত পৰিৱেশৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰি পৰ্যটনৰ বিকাশ ঘটোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। ৩.৩ ঐতিহাসিক আৰু প্ৰত্নতাত্ত্বিক পৰ্যটন অসমৰ ইতিহাস অতি প্ৰাচীন আৰু গৌৰৱময়। প্ৰাচীন কামৰূপ ৰাজ্যৰ পৰা আৰম্ভ কৰি মধ্যযুগীয় আহোম শাসনলৈকে বিভিন্ন সময়ৰ বহুতো ঐতিহাসিক সম্পদ অসমত সংৰক্ষিত হৈ আছে। শিৱসাগৰ জিলাত অৱস্থিত ৰংঘৰ, কাৰেংঘৰ, তলাতল ঘৰ, শিৱদৌল, জয়দৌল আৰু পুখুৰীসমূহ আহোম যুগৰ স্থাপত্য আৰু ৰাজনৈতিক ইতিহাসৰ উল্লেখযোগ্য নিদৰ্শন। এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহে অসমৰ ঐতিহাসিক পৰ্যটনৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষ ভূমিকা পালন কৰে। ইয়াৰ উপৰি তেজপুৰৰ অগ্নিগড়, দৰং জিলাৰ বিভিন্ন ঐতিহাসিক স্থান, হাজোৰ ধৰ্মীয় আৰু ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন, মদন কামদেৱৰ মন্দিৰৰ ভগ্নাৱশেষ আৰু চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহো অসমৰ ঐতিহ্য পৰ্যটনৰ উল্লেখযোগ্য সম্পদ। বিশেষকৈ চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহে আহোমসকলৰ সমাধি-স্থাপত্য, ধৰ্মীয় বিশ্বাস আৰু সামাজিক পৰম্পৰাৰ পৰিচয় বহন কৰে। ২০২৪ চনত চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহ ইউনেস্ক'ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হোৱাৰ পিছত অসমৰ ঐতিহাসিক পৰ্যটনৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্ব অধিক বৃদ্ধি পাইছে। ৩.৪ ধৰ্মীয় আৰু আধ্যাত্মিক পৰ্যটন অসমৰ ধৰ্মীয় পৰম্পৰা আৰু আধ্যাত্মিক ঐতিহ্য পৰ্যটন উদ্যোগৰ আন এক শক্তিশালী আধাৰ। ৰাজ্যখনত হিন্দু, মুছলমান, বৌদ্ধ আৰু অন্যান্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ সৈতে জড়িত বহুতো পৱিত্ৰ স্থান আছে। এই স্থানসমূহে বছৰৰ বিভিন্ন সময়ত দেশৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ পৰা অহা তীৰ্থযাত্ৰী আৰু পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰে। গুৱাহাটীৰ নীলাচল পাহাৰত অৱস্থিত কামাখ্যা মন্দিৰ অসমৰ অন্যতম বিখ্যাত ধৰ্মীয় পৰ্যটনস্থলী। ই ভাৰতৰ শক্তিপীঠসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে পৰিচিত। প্ৰতি বছৰে অনুষ্ঠিত হোৱা অম্বুবাচী মেলাই দেশ-বিদেশৰ বহুতো ভক্ত আৰু পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰে। ইয়াৰ উপৰি উমানন্দ মন্দিৰ, নৱগ্ৰহ মন্দিৰ, বশিষ্ঠাশ্ৰম আৰু দৌলগোবিন্দ মন্দিৰো ধৰ্মীয় পৰ্যটনৰ উল্লেখযোগ্য কেন্দ্ৰ। হাজো অসমৰ ধৰ্মীয় সম্প্ৰীতিৰ এক অনন্য নিদৰ্শন। ইয়াত হিন্দু ধৰ্মৰ হয়গ্ৰীৱ মাধৱ মন্দিৰ, ইছলাম ধৰ্মৰ পোৱা মক্কা আৰু বৌদ্ধ ধৰ্মৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বিভিন্ন পৰম্পৰাৰ উপস্থিতিয়ে ধৰ্মীয় সহাৱস্থানৰ পৰিচয় দাঙি ধৰে। নগাঁও জিলাৰ বৰদোৱা থান, মাজুলীৰ আউনীআটী, দক্ষিণপাট আৰু গড়মূৰ সত্ৰসমূহেও বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় পৰ্যটনৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষ গুৰুত্ব বহন কৰে। এই স্থানসমূহত শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱৰ ধৰ্মীয়-সাংস্কৃতিক আদৰ্শৰ সৈতে জড়িত বহুতো ঐতিহ্য সংৰক্ষিত হৈ আছে। ৩.৫ সাংস্কৃতিক আৰু জনগোষ্ঠীয় পৰ্যটন অসমৰ সাংস্কৃতিক বৈচিত্ৰ্য পৰ্যটন উদ্যোগৰ এক অমূল্য সম্পদ। ৰাজ্যখনত অসমীয়া, বড়ো, মিছিং, কাৰ্বি, ডিমাছা, ৰাভা, তিৱা, দেউৰী, সোণোৱাল কছাৰী, টাই-আহোম, চাহ জনগোষ্ঠী আৰু অন্যান্য বহুতো জনগোষ্ঠীৰ বসবাস আছে। প্ৰতিটো জনগোষ্ঠীৰ নিজস্ব ভাষা, সাজ-পোছাক, খাদ্যাভ্যাস, লোকবিশ্বাস, নৃত্য-গীত আৰু উৎসৱ-পাৰ্বণ আছে। বিহু অসমৰ সৰ্বাধিক জনপ্ৰিয় সাংস্কৃতিক উৎসৱ। ৰঙালী বিহু, কঙালী বিহু আৰু ভোগালী বিহুৰ সৈতে অসমৰ কৃষিভিত্তিক সমাজজীৱন, লোকসংস্কৃতি আৰু পৰম্পৰা গভীৰভাৱে জড়িত। বিহুৰ সময়ত অনুষ্ঠিত হোৱা নৃত্য-গীত, মেলা আৰু বিভিন্ন সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানসমূহে পৰ্যটকক অসমৰ সমাজ-সংস্কৃতিৰ সৈতে পৰিচিত হোৱাৰ সুযোগ প্ৰদান কৰে। ইয়াৰ উপৰি বড়োসকলৰ বাগৰুম্বা নৃত্য, মিছিংসকলৰ আলি-আয়ে-লৃগাং, কাৰ্বিসকলৰ ৰংকেৰ আৰু অন্যান্য জনগোষ্ঠীয় উৎসৱসমূহেও সাংস্কৃতিক পৰ্যটনৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰিছে। মাজুলী অসমৰ সাংস্কৃতিক পৰ্যটনৰ অন্যতম প্ৰধান কেন্দ্ৰ। ইয়াৰ সত্ৰসমূহত সত্ৰীয়া নৃত্য, বৰগীত, ভাওনা, মুখাশিল্প আৰু বিভিন্ন পৰম্পৰাগত কলাৰ চৰ্চা কৰা হয়। মাজুলীৰ এই সাংস্কৃতিক পৰিৱেশে দেশ-বিদেশৰ গৱেষক, শিল্পী আৰু পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰে। ৩.৬ চাহ পৰ্যটন অসমৰ চাহ উদ্যোগ বিশ্বজুৰি পৰিচিত। অসমৰ চাহ কেৱল এক কৃষিভিত্তিক উদ্যোগ নহয়, ই ৰাজ্যখনৰ ইতিহাস, অৰ্থনীতি আৰু সামাজিক জীৱনৰো এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ। ডিব্ৰুগড়, তিনিচুকীয়া, যোৰহাট, শিৱসাগৰ আৰু গোলাঘাট জিলাৰ বিস্তৃত চাহ বাগিচাসমূহে অসমৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যত এক বিশেষ মাত্ৰা যোগ কৰিছে। চাহ বাগিচাৰ সেউজীয়া পৰিৱেশ, পুৰণি বাগিচাৰ বাংলো, চাহ প্ৰস্তুতকৰণ প্ৰক্ৰিয়া আৰু চাহ শ্ৰমিকসকলৰ জীৱনশৈলী পৰ্যটকৰ বাবে আকৰ্ষণৰ বিষয়। চাহ পৰ্যটনৰ জৰিয়তে পৰ্যটকসকলে চাহ খেতিৰ পৰা আৰম্ভ কৰি প্ৰক্ৰিয়াকৰণ আৰু বজাৰলৈ যোৱাৰ বিভিন্ন পৰ্যায়ৰ বিষয়ে জানিবলৈ সুযোগ লাভ কৰিব পাৰে। চাহ বাগিচাত থকা পৰম্পৰাগত বাংলোসমূহক পৰ্যটকৰ বাবে আৱাসগৃহ হিচাপে গঢ়ি তোলাৰো সম্ভাৱনা আছে। ইয়াৰ জৰিয়তে স্থানীয় অৰ্থনীতিৰ বিকাশৰ লগতে অসমৰ চাহৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰিচিতিও অধিক বৃদ্ধি পাব পাৰে। ৩.৭ নদী পৰ্যটন ব্ৰহ্মপুত্ৰ অসমৰ জীৱনধাৰা। এই নদীখনৰ বিশালতা, প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য, নদীদ্বীপ, বালিচৰ আৰু নদীকেন্দ্ৰিক জীৱনশৈলীয়ে পৰ্যটনৰ বাবে এক বিশেষ ক্ষেত্ৰ সৃষ্টি কৰিছে। ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীত নদী ভ্ৰমণ, নৌকা বিহাৰ আৰু পৰিকল্পিত নদী ক্ৰুজৰ ব্যৱস্থা পৰ্যটকৰ বাবে আকৰ্ষণীয় অভিজ্ঞতা হ'ব পাৰে। বিশেষকৈ গুৱাহাটীৰ পৰা আৰম্ভ কৰি কাজিৰঙা, মাজুলী, যোৰহাট, তেজপুৰ আৰু অন্যান্য নদীকেন্দ্ৰিক অঞ্চললৈ নদী পৰ্যটনৰ বিকাশ ঘটোৱাৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। নদীৰ পাৰৰ গাঁওসমূহৰ জীৱনধাৰা, মাছমৰীয়া সম্প্ৰদায়ৰ সংস্কৃতি, স্থানীয় খাদ্য আৰু প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশে এই পৰ্যটনক অধিক আকৰ্ষণীয় কৰি তুলিব পাৰে। ==অসমৰ উল্লেখযোগ্য পৰ্যটনস্থলী== অসমৰ বিভিন্ন জিলাত অৱস্থিত পৰ্যটনস্থলীসমূহে ৰাজ্যখনৰ পৰ্যটন উদ্যোগক এক বিস্তৃত পৰিচয় প্ৰদান কৰিছে। এই স্থানসমূহৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য কেইটামান হ'ল— কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান: গোলাঘাট, নগাঁও, শোণিতপুৰ আৰু বিশ্বনাথ অঞ্চলত বিস্তৃত কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান অসমৰ অন্যতম পৰিচিত পৰ্যটনস্থলী। এশিঙীয়া গঁড়ৰ সংৰক্ষণৰ বাবে ই বিশ্বজুৰি বিখ্যাত। ১৯৮৫ চনত কাজিৰঙাক ইউনেস্ক'ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ হিচাপে স্বীকৃতি প্ৰদান কৰা হয়। মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান: অসমৰ পশ্চিম অংশত অৱস্থিত মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান বন্যপ্ৰাণী আৰু প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ বাবে বিখ্যাত। ১৯৮৫ চনত ইয়াকো ইউনেস্ক'ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰৰ স্বীকৃতি প্ৰদান কৰা হয়। মাজুলী: ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ বুকুত অৱস্থিত মাজুলী অসমৰ এক উল্লেখযোগ্য নদীদ্বীপ। সত্ৰীয়া সংস্কৃতি, মুখাশিল্প, ভাওনা আৰু বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ বাবে ই বিশেষভাৱে পৰিচিত। শিৱসাগৰ: আহোম ৰাজত্বৰ বহুতো ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন শিৱসাগৰত অৱস্থিত। ৰংঘৰ, কাৰেংঘৰ, তলাতল ঘৰ আৰু শিৱদৌলে এই অঞ্চলক ঐতিহ্য পৰ্যটনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি তুলিছে। গুৱাহাটী: অসমৰ প্ৰধান নগৰ আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যতম প্ৰৱেশদ্বাৰ গুৱাহাটী। কামাখ্যা মন্দিৰ, উমানন্দ, নৱগ্ৰহ মন্দিৰ, অসম ৰাজ্যিক চিৰিয়াখানা, শংকৰদেৱ কলাক্ষেত্ৰ আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ নদীপৰ্যটনে গুৱাহাটীক এক উল্লেখযোগ্য পৰ্যটন কেন্দ্ৰত পৰিণত কৰিছে। হাফলং: ডিমা হাছাও জিলাত অৱস্থিত হাফলং অসমৰ অন্যতম পাহাৰীয়া পৰ্যটনস্থলী। ইয়াৰ পাহাৰীয়া প্ৰাকৃতিক দৃশ্য, হাফলং হ্ৰদ আৰু শান্ত পৰিৱেশে পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰে। হাজো: কামৰূপ জিলাত অৱস্থিত হাজো ধৰ্মীয় সম্প্ৰীতি আৰু ঐতিহাসিক ঐতিহ্যৰ বাবে পৰিচিত। ইয়াৰ হয়গ্ৰীৱ মাধৱ মন্দিৰ আৰু পোৱা মক্কা বিশেষ উল্লেখযোগ্য। শুৱালকুছি: ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ এই অঞ্চল অসমৰ ৰেচম উদ্যোগৰ বাবে বিখ্যাত। মুগা, পাট আৰু এৰী সূতাৰ বস্ত্ৰ উৎপাদন আৰু পৰম্পৰাগত তাঁতশিল্পৰ বাবে শুৱালকুছি পৰ্যটকৰ আকৰ্ষণৰ কেন্দ্ৰ। চৰাইদেউ: আহোম ৰজাসকলৰ মৈদামসমূহৰ বাবে চৰাইদেউ ঐতিহাসিকভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ। ইউনেস্ক'ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য স্বীকৃতিয়ে ইয়াৰ পৰ্যটন সম্ভাৱনাক নতুন মাত্ৰা প্ৰদান কৰিছে। ==অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ অৰ্থনৈতিক গুৰুত্ব== অসমৰ অৰ্থনৈতিক বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত পৰ্যটন উদ্যোগৰ ভূমিকা বহুমুখী। পৰ্যটনৰ বিকাশে কেৱল হোটেল বা যাতায়াত ব্যৱস্থাৰ উন্নয়নেই নকৰে, বৰং ইয়াৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন ক্ষুদ্ৰ আৰু বৃহৎ ব্যৱসায়ৰ বিকাশতো সহায় কৰে। প্ৰথমতে, পৰ্যটন উদ্যোগে কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ সৃষ্টি কৰে। পৰ্যটনস্থলীৰ ওচৰত হোটেল, ৰিজৰ্ট, ৰেষ্টুৰেণ্ট, পৰিবহণ সেৱা, পৰ্যটক নিৰ্দেশনা আৰু অন্যান্য সেৱাৰ প্ৰয়োজন হয়। ইয়াৰ ফলত স্থানীয় যুৱক-যুৱতীসকলে বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ লাভ কৰিব পাৰে। দ্বিতীয়তে, পৰ্যটনৰ জৰিয়তে স্থানীয় ব্যৱসায়ৰ সম্প্ৰসাৰণ ঘটে। অসমৰ বাঁহ-বেতৰ সামগ্ৰী, পৰম্পৰাগত বস্ত্ৰ, গামোচা, মুগা আৰু পাটৰ কাপোৰ, মাটিৰ সামগ্ৰী আৰু অন্যান্য হস্তশিল্প পৰ্যটকৰ মাজত জনপ্ৰিয় কৰি তুলিব পাৰি। ইয়াৰ ফলত স্থানীয় শিল্পী আৰু কাৰিকৰসকলৰ উপাৰ্জনৰ পথ মুকলি হয়। তৃতীয়তে, পৰ্যটন উদ্যোগে ৰাজ্যখনলৈ বিনিয়োগ আকৰ্ষণ কৰিব পাৰে। হোটেল, পৰ্যটক আৱাস, পৰিবহণ, বিনোদন কেন্দ্ৰ আৰু অন্যান্য আন্তঃগাঁথনি নিৰ্মাণৰ ক্ষেত্ৰত ব্যক্তিগত বিনিয়োগৰ সুযোগ আছে। ইয়াৰ ফলত ৰাজ্যখনৰ সামগ্ৰিক অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপ বৃদ্ধি পায়। চতুৰ্থতে, পৰ্যটনৰ জৰিয়তে গ্ৰাম্য অৰ্থনীতিৰ বিকাশ সম্ভৱ। গাঁওভিত্তিক পৰ্যটন, ঘৰুৱা অতিথিশালা, স্থানীয় খাদ্য আৰু জনগোষ্ঠীয় সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তে গাঁওসমূহৰ অৰ্থনৈতিক অৱস্থা উন্নত কৰিব পাৰি। পঞ্চমতে, পৰ্যটনৰ বিকাশে চৰকাৰৰ ৰাজহ বৃদ্ধিতো সহায় কৰে। হোটেল, পৰিবহণ, ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠান আৰু বিভিন্ন সেৱাৰ জৰিয়তে চৰকাৰী কৰ আৰু অন্যান্য ৰাজহ সংগ্ৰহৰ সুযোগ সৃষ্টি হয়। বিশ্ব বেংকৰ মতে, অসমত পৰ্যটন উদ্যোগৰ উন্নয়নৰ জৰিয়তে ব্যক্তিগত বিনিয়োগ, কৰ্মসংস্থাপন আৰু বিশেষকৈ মহিলাৰ অৰ্থনৈতিক অংশগ্ৰহণ বৃদ্ধি কৰাৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। ==অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ বৰ্তমানৰ অৱস্থা== শেহতীয়া বছৰসমূহত অসমত পৰ্যটকৰ আগমন বৃদ্ধি পোৱাৰ লগতে পৰ্যটন আন্তঃগাঁথনি উন্নয়নৰ ক্ষেত্ৰতো বিভিন্ন পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰা হৈছে। দেশীয় পৰ্যটকৰ লগতে বিদেশী পৰ্যটকৰ বাবেও অসম এক আকৰ্ষণীয় গন্তব্যস্থান হিচাপে পৰিচিত হৈছে। ভাৰত চৰকাৰৰ পৰ্যটন মন্ত্ৰালয়ৰ তথ্য অনুসৰি, ২০২৫ চনত অসমলৈ প্ৰায় ৯০,৫৫,৯৪৩ গৰাকী দেশীয় পৰ্যটকৰ ভ্ৰমণ নথিভুক্ত হৈছিল। একে বছৰতে বিদেশী পৰ্যটকৰ ভ্ৰমণৰ সংখ্যা আছিল ৩৩,৮৫৮। এই পৰিসংখ্যাই ৰাজ্যখনৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ বৰ্ধিত গুৰুত্বৰ ইংগিত দিয়ে। অসম চৰকাৰৰ পৰ্যটন নীতি, ২০২২-ত ৰাজ্যখনৰ প্ৰাকৃতিক, সাংস্কৃতিক আৰু ঐতিহাসিক সম্পদসমূহৰ সঠিক ব্যৱহাৰৰ জৰিয়তে পৰ্যটন উদ্যোগক অধিক শক্তিশালী কৰাৰ লক্ষ্য গ্ৰহণ কৰা হৈছে। ইয়াৰ লগতে ব্যক্তিগত খণ্ডৰ বিনিয়োগ, স্থানীয় লোকৰ অংশগ্ৰহণ, পৰ্যটনস্থলীৰ আন্তঃগাঁথনি উন্নয়ন আৰু বহনক্ষম পৰ্যটনৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছে। ==অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ বিকাশৰ বাবে চৰকাৰী পদক্ষেপ== অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ বিকাশৰ বাবে ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে বিভিন্ন আঁচনি, নীতি আৰু উন্নয়নমূলক কাৰ্যসূচী গ্ৰহণ কৰিছে। অসম পৰ্যটন নীতি, ২০২২: এই নীতিৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে অসমক এক উল্লেখযোগ্য ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যটন গন্তব্যস্থান হিচাপে গঢ়ি তোলা। ইয়াত পৰ্যটন আন্তঃগাঁথনি উন্নয়ন, বিনিয়োগ বৃদ্ধি, দক্ষ মানৱ সম্পদ সৃষ্টি, স্থানীয় লোকৰ অংশগ্ৰহণ আৰু পৰিৱেশ অনুকূল পৰ্যটনৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছে। Awesome Assam অভিযান: অসমৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য, সংস্কৃতি, ঐতিহ্য আৰু পৰ্যটনস্থলীসমূহক দেশ-বিদেশত প্ৰচাৰ কৰাৰ বাবে এই ব্ৰেণ্ডিং অভিযান গ্ৰহণ কৰা হৈছে। ইয়াৰ জৰিয়তে অসমৰ এক ইতিবাচক পৰ্যটন পৰিচয় গঢ়ি তোলাৰ প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছে। স্বদেশ দৰ্শন আঁচনি: ভাৰত চৰকাৰৰ এই আঁচনিৰ অধীনত অসমৰ বিভিন্ন পৰ্যটন ক্ষেত্ৰৰ উন্নয়নৰ বাবে আৰ্থিক সাহায্য প্ৰদান কৰা হৈছে। মানস–পবিতৰা–নামেৰী–কাজিৰঙা–ডিব্ৰু-ছৈখোৱা বন্যপ্ৰাণী পৰ্যটন পথ আৰু তেজপুৰ–মাজুলী–শিৱসাগৰ ঐতিহ্য পৰ্যটন পথৰ উন্নয়ন ইয়াৰ উল্লেখযোগ্য উদাহৰণ। স্বদেশ দৰ্শন ২.০: এই আঁচনিৰ অধীনত কোকৰাঝাৰৰ জলাশয়ভিত্তিক পৰ্যটন আৰু যোৰহাটৰ চিনামৰা চাহ বাগিচাৰ পুনৰ উন্নয়নৰ দৰে প্ৰকল্প গ্ৰহণ কৰা হৈছে। প্ৰসাদ আঁচনি: ধৰ্মীয় পৰ্যটনস্থলীৰ উন্নয়নৰ উদ্দেশ্যে গ্ৰহণ কৰা এই আঁচনিৰ অধীনত কামাখ্যা মন্দিৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা তীৰ্থস্থানসমূহৰ উন্নয়নৰ বাবে প্ৰকল্প গ্ৰহণ কৰা হৈছে। ২০২৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীত প্ৰকাশিত ভাৰত চৰকাৰৰ তথ্য অনুসৰি, অসমত এই বিভিন্ন আঁচনিৰ অধীনত কাজিৰঙা, মাজুলী, শিৱসাগৰ, গুৱাহাটী, কোকৰাঝাৰ আৰু যোৰহাটৰ কেইবাটাও পৰ্যটন উন্নয়ন প্ৰকল্প অনুমোদিত হৈছে। ==অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ ভৱিষ্যৎ সম্ভাৱনা== অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ ভৱিষ্যৎ সম্ভাৱনা যথেষ্ট বিস্তৃত। ৰাজ্যখনৰ প্ৰাকৃতিক, ঐতিহাসিক আৰু সাংস্কৃতিক সম্পদসমূহৰ পৰিকল্পিত ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰিলে পৰ্যটনক অসমৰ অন্যতম প্ৰধান অৰ্থনৈতিক খণ্ড হিচাপে গঢ়ি তোলা সম্ভৱ। এই ক্ষেত্ৰত কেইবাটাও বিশেষ সম্ভাৱনা উল্লেখ কৰিব পাৰি। ৮.১ গ্ৰাম্য পৰ্যটনৰ বিকাশ অসমৰ গ্ৰাম্য অঞ্চলসমূহত পৰ্যটনৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। অসমৰ গাঁৱৰ পৰম্পৰাগত ঘৰ-দুৱাৰ, কৃষিভিত্তিক জীৱনশৈলী, স্থানীয় খাদ্য, লোকসংগীত, নৃত্য আৰু হস্তশিল্পই পৰ্যটকৰ বাবে এক ব্যতিক্ৰমী অভিজ্ঞতা সৃষ্টি কৰিব পাৰে। গাঁওসমূহত ঘৰুৱা অতিথিশালা স্থাপন কৰি পৰ্যটকক স্থানীয় পৰিয়ালৰ সৈতে থকাৰ সুবিধা প্ৰদান কৰিব পাৰি। বিশেষকৈ মাজুলী, সুৱালকুছি, শিৱসাগৰ, যোৰহাট, ডিমা হাছাও আৰু বড়োলেণ্ডৰ বিভিন্ন অঞ্চলত গ্ৰাম্য পৰ্যটনৰ বিকাশৰ যথেষ্ট সুযোগ আছে। ইয়াৰ জৰিয়তে গাঁৱৰ নিবনুৱা যুৱক-যুৱতী আৰু মহিলাসকলৰ বাবে উপাৰ্জনৰ নতুন পথ সৃষ্টি হ'ব। ৮.২ পৰিৱেশ অনুকূল পৰ্যটনৰ সম্প্ৰসাৰণ অসমৰ বনাঞ্চল, নদী, বিল আৰু বন্যপ্ৰাণীৰ সংৰক্ষণৰ সৈতে সংগতি ৰাখি পৰিৱেশ অনুকূল পৰ্যটনৰ বিকাশ ঘটাব পাৰি। এনে পৰ্যটনৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ ক্ষতি নকৰাকৈ পৰ্যটন কাৰ্যকলাপ পৰিচালনা কৰা। কাজিৰঙা, মানস, নামেৰী, পবিতৰা আৰু দিহিং-পাটকাইৰ দৰে অঞ্চলত পৰিৱেশ শিক্ষামূলক ভ্ৰমণ, চৰাই পৰ্যবেক্ষণ আৰু প্ৰকৃতি অধ্যয়নৰ সুবিধা বৃদ্ধি কৰিব পাৰি। ইয়াৰ জৰিয়তে পৰ্যটনৰ লগতে প্ৰাকৃতিক সম্পদ সংৰক্ষণৰ প্ৰতিও জনসচেতনতা বৃদ্ধি পাব। ৮.৩ নদী আৰু জলভিত্তিক পৰ্যটনৰ বিকাশ ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক নদীক কেন্দ্ৰ কৰি অসমত নদী পৰ্যটনৰ এক বৃহৎ সম্ভাৱনা আছে। নদী ক্ৰুজ, নৌকা ভ্ৰমণ, নদীৰ পাৰৰ সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান আৰু নদীকেন্দ্ৰিক গাঁওসমূহৰ পৰিচয়মূলক কাৰ্যসূচীৰ জৰিয়তে নতুন পৰ্যটন ক্ষেত্ৰ গঢ়ি তুলিব পাৰি। বিশেষকৈ মাজুলী, গুৱাহাটী, তেজপুৰ, যোৰহাট আৰু ধুবুৰী অঞ্চলত নদী পৰ্যটনৰ বিকাশে স্থানীয় অৰ্থনীতিত ইতিবাচক প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। অৱশ্যে নদীৰ বানপানী, গৰাখহনীয়া আৰু অন্যান্য প্ৰাকৃতিক বিপদৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি সুৰক্ষিত ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰাটো প্ৰয়োজনীয়। ৮.৪ চাহ পৰ্যটনৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্প্ৰসাৰণ অসমৰ চাহৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় খ্যাতিক পৰ্যটনৰ সৈতে সংযোগ কৰি এক বিশেষ পৰ্যটন ক্ষেত্ৰ গঢ়ি তুলিব পাৰি। চাহ বাগিচা পৰিদৰ্শন, চাহ প্ৰস্তুতকৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ প্ৰদৰ্শন, চাহৰ ইতিহাস আৰু চাহৰ সোৱাদ পৰীক্ষাৰ দৰে কাৰ্যসূচীয়ে বিদেশী পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰিব পাৰে। ডিব্ৰুগড়, তিনিচুকীয়া আৰু যোৰহাটৰ চাহ বাগিচাসমূহক কেন্দ্ৰ কৰি পৰিকল্পিত পৰ্যটন ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলাৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। ৮.৫ দুঃসাহসিক পৰ্যটনৰ বিকাশ অসমৰ পাহাৰীয়া অঞ্চল, নদী আৰু অৰণ্যসমূহ দুঃসাহসিক পৰ্যটনৰ বাবে উপযোগী। পাহাৰীয়া পদযাত্ৰা, প্ৰকৃতি ভ্ৰমণ, পৰিকল্পিত নৌকা ভ্ৰমণ আৰু বিভিন্ন বাহিৰৰ বিনোদনমূলক কাৰ্যসূচীৰ জৰিয়তে এই ক্ষেত্ৰৰ বিকাশ ঘটাব পাৰি। হাফলং, নামেৰী, গৰ্ভভাঙা আৰু ডিমা হাছাওৰ বিভিন্ন অঞ্চলত উপযুক্ত পৰিকল্পনা আৰু সুৰক্ষা ব্যৱস্থাৰে দুঃসাহসিক পৰ্যটনৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰিব পাৰি। ৮.৬ সাংস্কৃতিক পৰ্যটনৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰচাৰ অসমৰ বিহু, ভাওনা, সত্ৰীয়া নৃত্য, মুখাশিল্প, জনগোষ্ঠীয় উৎসৱ আৰু পৰম্পৰাগত বস্ত্ৰশিল্পক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত অধিক প্ৰচাৰ কৰাৰ প্ৰয়োজন আছে। অসমৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সাংস্কৃতিক পৰম্পৰা পৰ্যটনৰ এক বিশেষ সম্পদ। মাজুলীৰ সত্ৰীয়া সংস্কৃতি, বড়োসকলৰ বাগৰুম্বা নৃত্য, মিছিংসকলৰ আলি-আয়ে-লৃগাং আৰু অসমৰ বিভিন্ন লোকউৎসৱক কেন্দ্ৰ কৰি সাংস্কৃতিক পৰ্যটনৰ নতুন ক্ষেত্ৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰি। ৮.৭ চলচ্চিত্ৰ আৰু অনুষ্ঠানভিত্তিক পৰ্যটন অসমৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ, ঐতিহাসিক স্থান আৰু সাংস্কৃতিক বৈচিত্ৰ্য চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণৰ বাবেও উপযোগী। অসমৰ বিভিন্ন স্থানত চলচ্চিত্ৰ, তথ্যচিত্ৰ আৰু সংগীতৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ ব্যৱস্থা উন্নত কৰিব পাৰিলে সেই স্থানসমূহৰ পৰিচিতি বৃদ্ধি পাব। ইয়াৰ উপৰি সংগীত অনুষ্ঠান, সাংস্কৃতিক মহোৎসৱ, সাহিত্য উৎসৱ আৰু বিভিন্ন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্মিলন আয়োজনৰ জৰিয়তে অসমত অনুষ্ঠানভিত্তিক পৰ্যটনৰ বিকাশ ঘটাব পাৰি। ৮.৮ স্বাস্থ্য আৰু শিক্ষামূলক পৰ্যটন গুৱাহাটী আৰু অসমৰ অন্যান্য নগৰসমূহত চিকিৎসা আৰু শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত ক্ৰমাগত উন্নয়ন ঘটিছে। এই সুবিধাসমূহৰ সৈতে পৰ্যটনক সংযোগ কৰি স্বাস্থ্য পৰ্যটন আৰু শিক্ষামূলক পৰ্যটনৰ বিকাশ ঘটোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। বিশেষকৈ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যান্য ৰাজ্য আৰু চুবুৰীয়া দেশসমূহৰ পৰা অহা লোকসকলৰ বাবে অসমৰ চিকিৎসা, শিক্ষানুষ্ঠান, গৱেষণা কেন্দ্ৰ আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য পৰিদৰ্শনৰ ব্যৱস্থা গঢ়ি তুলিব পাৰি। == অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ প্ৰধান সমস্যা আৰু প্ৰত্যাহ্বান== অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা থকা সত্ত্বেও ইয়াৰ পূৰ্ণ বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত কিছুমান সমস্যা আৰু প্ৰত্যাহ্বান বিদ্যমান। আন্তঃগাঁথনিৰ অভাৱ: অসমৰ বহুতো পৰ্যটনস্থলীত উন্নত পথ, যাতায়াত, পৰ্যাপ্ত হোটেল, পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা, বিশুদ্ধ খোৱাপানী আৰু অন্যান্য মৌলিক সুবিধাৰ অভাৱ দেখা যায়। বিশেষকৈ দূৰৱৰ্তী আৰু পাহাৰীয়া অঞ্চলসমূহত এই সমস্যা অধিক স্পষ্ট। যাতায়াত ব্যৱস্থাৰ সীমাবদ্ধতা: অসমৰ বহুতো পৰ্যটনস্থলীলৈ নিয়মীয়া আৰু সুবিধাজনক পৰিবহণ ব্যৱস্থা এতিয়াও পৰ্যাপ্ত নহয়। কিছুমান অঞ্চলত পথৰ অৱস্থা আৰু যোগাযোগ ব্যৱস্থাই পৰ্যটকৰ ভ্ৰমণত অসুবিধাৰ সৃষ্টি কৰে। প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰৰ অভাৱ: অসমৰ বহুতো সুন্দৰ আৰু ঐতিহাসিক পৰ্যটনস্থলীৰ বিষয়ে ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত পৰ্যাপ্ত প্ৰচাৰ হোৱা নাই। ফলত বহুতো পৰ্যটনস্থলী এতিয়াও বৃহৎ পৰিসৰৰ পৰ্যটকৰ দৃষ্টিগোচৰ হোৱা নাই। দক্ষ মানৱ সম্পদৰ অভাৱ: পৰ্যটন উদ্যোগৰ উন্নয়নৰ বাবে প্ৰশিক্ষিত পৰ্যটক নিৰ্দেশক, আতিথ্য সেৱাৰ কৰ্মচাৰী, পৰিবহণ কৰ্মী আৰু অন্যান্য দক্ষ ব্যক্তিৰ প্ৰয়োজন। এই ক্ষেত্ৰত অধিক প্ৰশিক্ষণৰ ব্যৱস্থা কৰাটো জৰুৰী। প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ: অসম বানপানী আৰু গৰাখহনীয়াৰ দৰে প্ৰাকৃতিক সমস্যাৰ সন্মুখীন হৈ আহিছে। বিশেষকৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বহুতো অঞ্চলত বাৰিষাৰ সময়ত বানপানীয়ে পৰ্যটন ব্যৱস্থাত প্ৰভাৱ পেলায়। কাজিৰঙা আৰু মাজুলীৰ দৰে অঞ্চলত প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তনো এক উল্লেখযোগ্য প্ৰত্যাহ্বান। পৰিৱেশ প্ৰদূষণ: পৰ্যটকৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পোৱাৰ লগে লগে পৰ্যটনস্থলীত প্লাষ্টিক, আৱৰ্জনা আৰু অন্যান্য প্ৰদূষণৰ সমস্যা সৃষ্টি হোৱাৰ আশংকা থাকে। ইয়াৰ ফলত প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ আৰু বন্যপ্ৰাণীৰ বাসস্থান ক্ষতিগ্ৰস্ত হ'ব পাৰে। ঋতুভিত্তিক পৰ্যটন: অসমৰ পৰ্যটনৰ একাংশ নিৰ্দিষ্ট ঋতুৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। বিশেষকৈ বাৰিষাৰ সময়ত বানপানী আৰু বেয়া বতৰৰ বাবে কিছুমান পৰ্যটনস্থলীৰ পৰিদৰ্শন সীমিত হৈ পৰে। ইয়াৰ ফলত পৰ্যটনৰ পৰা হোৱা উপাৰ্জনো কেতিয়াবা ঋতুভিত্তিক হৈ পৰে। ব্যক্তিগত বিনিয়োগৰ সীমাবদ্ধতা: উন্নত হোটেল, ৰিজৰ্ট, পৰিবহণ আৰু অন্যান্য পৰ্যটন সুবিধা গঢ়ি তুলিবলৈ বৃহৎ পৰিমাণৰ বিনিয়োগৰ প্ৰয়োজন। এই ক্ষেত্ৰত চৰকাৰী আৰু ব্যক্তিগত খণ্ডৰ মাজত অধিক সহযোগিতা প্ৰয়োজন। == পৰ্যটন উদ্যোগৰ বিকাশৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় পৰামৰ্শ== অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগক অধিক শক্তিশালী আৰু প্ৰতিযোগিতামূলক কৰি তুলিবলৈ কেইবাটাও দিশত গুৰুত্ব দিয়া প্ৰয়োজন। প্ৰথমতে, প্ৰতিটো পৰ্যটনস্থলীৰ সৈতে উন্নত পথ, যাতায়াত, বিশুদ্ধ খোৱাপানী, শৌচাগাৰ, স্বাস্থ্যসেৱা আৰু যোগাযোগ ব্যৱস্থা সংযোগ কৰিব লাগে। দ্বিতীয়তে, স্থানীয় যুৱক-যুৱতীসকলক পৰ্যটন ব্যৱস্থাপনা, ভাষা, আতিথ্য সেৱা আৰু পৰ্যটক নিৰ্দেশনাৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰশিক্ষণ প্ৰদান কৰিব লাগে। তৃতীয়তে, অসমৰ পৰ্যটনস্থলীসমূহৰ বিষয়ে ইণ্টাৰনেট, সামাজিক মাধ্যম, তথ্যচিত্ৰ আৰু অন্যান্য আধুনিক প্ৰচাৰ মাধ্যমৰ জৰিয়তে দেশ-বিদেশত প্ৰচাৰ কৰিব লাগে। প্ৰতিটো পৰ্যটনস্থলীৰ ইতিহাস, যাতায়াতৰ সুবিধা, থকা-খোৱাৰ ব্যৱস্থা আৰু স্থানীয় সংস্কৃতিৰ বিষয়ে নিৰ্ভৰযোগ্য তথ্য উপলব্ধ কৰাটো প্ৰয়োজন। চতুৰ্থতে, স্থানীয় জনগোষ্ঠী আৰু গাঁওবাসীক পৰ্যটন উন্নয়নৰ সৈতে প্ৰত্যক্ষভাৱে জড়িত কৰিব লাগে। স্থানীয় লোকসকলৰ অংশগ্ৰহণ অবিহনে বহনক্ষম পৰ্যটনৰ বিকাশ সম্ভৱ নহয়। পঞ্চমতে, পৰ্যটনস্থলীসমূহত পৰিৱেশ সংৰক্ষণৰ বাবে কঠোৰ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিব লাগে। প্লাষ্টিকৰ ব্যৱহাৰ নিয়ন্ত্ৰণ, আৱৰ্জনা ব্যৱস্থাপনা আৰু বনাঞ্চল সংৰক্ষণৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব দিব লাগে। ষষ্ঠতে, অসমৰ বিভিন্ন পৰ্যটনস্থলী সংযোগ কৰি একাধিক পৰ্যটন পথ গঢ়ি তুলিব লাগে। উদাহৰণস্বৰূপে, গুৱাহাটী–কাজিৰঙা–তেজপুৰ, যোৰহাট–মাজুলী–শিৱসাগৰ আৰু ডিব্ৰুগড়–দিহিং-পাটকাই–ডিব্ৰু-ছৈখোৱা আদি পথৰ জৰিয়তে পৰ্যটকসকলে একেটা ভ্ৰমণতে বিভিন্ন প্ৰাকৃতিক আৰু ঐতিহাসিক স্থান পৰিদৰ্শন কৰিব পাৰিব। সপ্তমতে, পৰ্যটন উদ্যোগত মহিলাৰ অংশগ্ৰহণ বৃদ্ধি কৰিব লাগে। ঘৰুৱা অতিথিশালা, স্থানীয় খাদ্যৰ ব্যৱসায়, হস্তশিল্প আৰু সাংস্কৃতিক কাৰ্যসূচীৰ জৰিয়তে মহিলাসকলৰ আৰ্থিক স্বাৱলম্বিতা বৃদ্ধি কৰাৰ সুযোগ আছে। == উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যটনৰ ক্ষেত্ৰত অসমৰ ভূমিকা== ভৌগোলিক অৱস্থানৰ বাবে অসম উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰৱেশদ্বাৰ। ৰাজ্যখনৰ সৈতে উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আন ৰাজ্যসমূহৰ পথ, ৰে'ল আৰু বিমান যোগাযোগ ব্যৱস্থা সংযুক্ত হৈ আছে। গুৱাহাটী এই অঞ্চলৰ এক প্ৰধান যোগাযোগ আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাপে পৰিচিত। ভাৰতৰ 'এক্ট ইষ্ট নীতি'ৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ বিশেষ গুৰুত্ব আছে। এই নীতিৰ জৰিয়তে দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ দেশসমূহৰ সৈতে বাণিজ্যিক, সাংস্কৃতিক আৰু কৌশলগত সম্পৰ্ক শক্তিশালী কৰাৰ লক্ষ্য গ্ৰহণ কৰা হৈছে। অসমৰ ভৌগোলিক অৱস্থান আৰু সাংস্কৃতিক সাদৃশ্যৰ বাবে এই দেশসমূহৰ সৈতে পৰ্যটন সম্পৰ্ক উন্নয়নৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। বিশেষকৈ বাংলাদেশ, ভূটান আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ বিভিন্ন দেশৰ পৰ্যটকৰ বাবে অসম এক আকৰ্ষণীয় গন্তব্যস্থান হ'ব পাৰে। অসমৰ জনগোষ্ঠীয় সংস্কৃতি, খাদ্যাভ্যাস, বস্ত্ৰশিল্প আৰু ঐতিহাসিক সম্পদে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সাংস্কৃতিক বিনিময়ৰ সুযোগ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। অসমক কেন্দ্ৰ কৰি উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ বিভিন্ন ৰাজ্যৰ মাজত সংযুক্ত পৰ্যটন পথ গঢ়ি তুলিব পাৰিলেও এই উদ্যোগ অধিক লাভৱান হ'ব। ইয়াৰ ফলত কেৱল অসমৰেই নহয়, সমগ্ৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অৰ্থনৈতিক আৰু সাংস্কৃতিক বিকাশত সহায়ক হ'ব। ==উপসংহাৰ== অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগ ৰাজ্যখনৰ অৰ্থনৈতিক, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক বিকাশৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সম্ভাৱনাপূৰ্ণ ক্ষেত্ৰ। প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য, ঐতিহাসিক ঐতিহ্য, ধৰ্মীয় পৰম্পৰা, জনগোষ্ঠীয় বৈচিত্ৰ্য আৰু চাহ উদ্যোগৰ দৰে সম্পদে অসমক এক স্বকীয় পৰ্যটন পৰিচয় প্ৰদান কৰিছে। কাজিৰঙা, মানস, মাজুলী, শিৱসাগৰ, কামাখ্যা, চৰাইদেউ আৰু হাফলঙৰ দৰে পৰ্যটনস্থলীয়ে ইতিমধ্যে ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত অসমৰ পৰিচিতি বৃদ্ধি কৰিছে। অৱশ্যে এই উদ্যোগৰ প্ৰকৃত সম্ভাৱনা বাস্তৱায়িত কৰিবলৈ কেৱল পৰ্যটনস্থলীৰ প্ৰচাৰ কৰাই যথেষ্ট নহয়। ইয়াৰ বাবে উন্নত আন্তঃগাঁথনি, দক্ষ মানৱ সম্পদ, পৰিৱেশ সংৰক্ষণ, স্থানীয় লোকৰ অংশগ্ৰহণ আৰু সুপৰিকল্পিত ব্যৱস্থাপনাৰ প্ৰয়োজন। পৰ্যটনৰ বিকাশৰ নামত অসমৰ প্ৰাকৃতিক সম্পদ আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য যাতে ক্ষতিগ্ৰস্ত নহয়, তাৰ প্ৰতিও বিশেষ গুৰুত্ব দিব লাগিব। বিশেষকৈ স্থানীয় যুৱক-যুৱতী, মহিলা, ক্ষুদ্ৰ ব্যৱসায়ী, শিল্পী আৰু গ্ৰাম্য জনগোষ্ঠীসমূহক এই উদ্যোগৰ সৈতে জড়িত কৰিব পাৰিলে পৰ্যটন অসমৰ এক শক্তিশালী কৰ্মসংস্থাপনমুখী অৰ্থনৈতিক ক্ষেত্ৰত পৰিণত হ'ব। সঠিক পৰিকল্পনা, চৰকাৰী সহযোগিতা আৰু জনসাধাৰণৰ সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণৰ জৰিয়তে অসমক ভাৰতৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য পৰ্যটন গন্তব্যস্থান হিচাপে গঢ়ি তোলাৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। 4fumzqf90msefy513fwkcbe04fo66rr 649247 649246 2026-11-03T05:58:23Z Dimpal2026 52023 649247 wikitext text/x-wiki ==পৰিচয়== অসম ভাৰতৰ উত্তৰ-পূব অংশত অৱস্থিত এখন প্ৰাকৃতিক, ঐতিহাসিক আৰু সাংস্কৃতিকভাৱে সমৃদ্ধ ৰাজ্য। ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক নদীৰ বিশাল অৱবাহিকা, সেউজীয়া পাহাৰ-পৰ্বত, বিস্তৃত চাহ বাগিচা, ঘন অৰণ্য, বন্যপ্ৰাণী, ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন আৰু বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ জনগোষ্ঠীয় সংস্কৃতিয়ে অসমক ভাৰতৰ অন্যতম আকৰ্ষণীয় পৰ্যটনস্থলী হিচাপে পৰিচিত কৰিছে। অসমৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ আৰু সাংস্কৃতিক বৈচিত্ৰ্যই দেশ-বিদেশৰ পৰ্যটকক ৰাজ্যখনৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত কৰি আহিছে। সেয়েহে অসমৰ অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত পৰ্যটন উদ্যোগৰ ভূমিকা ক্ৰমাৎ গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ পৰিছে। পৰ্যটন উদ্যোগ হৈছে এনে এক সেৱাভিত্তিক অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থা, যাৰ সৈতে যাতায়াত, থকা-খোৱা, হোটেল, পৰিবহণ, পৰ্যটক নিৰ্দেশনা, হস্তশিল্প, সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান আৰু বিভিন্ন ব্যৱসায়িক কাৰ্যকলাপ জড়িত হৈ থাকে। অসমৰ ক্ষেত্ৰত এই উদ্যোগৰ বিশেষ গুৰুত্ব আছে, কাৰণ ৰাজ্যখনত প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ লগতে ঐতিহাসিক ঐতিহ্য, ধৰ্মীয় পৰম্পৰা আৰু জনগোষ্ঠীয় সংস্কৃতিৰ এক অনন্য সমন্বয় দেখা যায়। অসমক প্ৰায়ে 'ৰঙা নদী আৰু নীলা পাহাৰৰ দেশ' বুলি অভিহিত কৰা হয়। ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ বিশালতা, কাজিৰঙাৰ এশিঙীয়া গঁড়, মাজুলীৰ সত্ৰীয়া সংস্কৃতি, শিৱসাগৰৰ আহোম যুগৰ স্থাপত্য, কামাখ্যা মন্দিৰৰ ধৰ্মীয় পৰম্পৰা আৰু অসমৰ চাহ উদ্যোগে ৰাজ্যখনৰ পৰ্যটন পৰিচয়ক বিশেষভাৱে সমৃদ্ধ কৰিছে। বৰ্তমান পৰ্যটনক কেৱল বিনোদনৰ মাধ্যম হিচাপে নহয়, বৰং কৰ্মসংস্থাপন সৃষ্টি, স্থানীয় অৰ্থনীতি শক্তিশালীকৰণ, সাংস্কৃতিক সংৰক্ষণ আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰিচয় বৃদ্ধিৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ মাধ্যম হিচাপে বিবেচনা কৰা হয়। ==অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ ঐতিহাসিক পটভূমি== অসমৰ পৰ্যটনৰ ইতিহাস ৰাজ্যখনৰ প্ৰাচীন সভ্যতা, ধৰ্মীয় পৰম্পৰা আৰু ৰাজনৈতিক ইতিহাসৰ সৈতে গভীৰভাৱে জড়িত। প্ৰাচীন কালৰ পৰাই অসম ভাৰতৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰ সৈতে বাণিজ্যিক, সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় যোগাযোগৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ আছিল। প্ৰাচীন প্ৰাগজ্যোতিষপুৰ আৰু কামৰূপ ৰাজ্যৰ ইতিহাসে অসমৰ ঐতিহাসিক পৰিচয়ক সমৃদ্ধ কৰিছে। বিভিন্ন সময়ত সাধু-সন্ত, ধৰ্মীয় পণ্ডিত, ব্যৱসায়ী আৰু পৰিব্ৰাজকসকলৰ আগমনে ৰাজ্যখনৰ সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিৱেশত প্ৰভাৱ পেলাইছিল। মধ্যযুগত আহোম শাসনকালত অসমৰ ৰাজনৈতিক স্থিতিশীলতা, স্থাপত্য, জলাশয়, মন্দিৰ, ৰাজপ্ৰাসাদ আৰু অন্যান্য কীৰ্তিচিহ্নৰ বিকাশ ঘটিছিল। এই ঐতিহাসিক সম্পদসমূহ বৰ্তমান অসমৰ ঐতিহ্য পৰ্যটনৰ অন্যতম আধাৰ। ৰংঘৰ, কাৰেংঘৰ, তলাতল ঘৰ, শিৱদৌল, জয়দৌল আৰু অন্যান্য ঐতিহাসিক স্থাপত্যই সেই সময়ৰ শিল্পকলা আৰু নিৰ্মাণশৈলীৰ পৰিচয় বহন কৰে। ঔপনিৱেশিক শাসনকালত অসমত চাহ উদ্যোগৰ বিকাশে ৰাজ্যখনৰ অৰ্থনীতি আৰু বহিঃবিশ্বৰ সৈতে যোগাযোগৰ ক্ষেত্ৰত নতুন পৰিৱৰ্তন আনিছিল। চাহ বাগিচা, বাগিচাৰ বাংলো, ৰে'লপথ আৰু নদীপথৰ বিকাশে পৰৱৰ্তী সময়ত পৰ্যটনৰ বাবেও এক নতুন পৰিৱেশ সৃষ্টি কৰে। স্বাধীনতাৰ পিছত অসম চৰকাৰে পৰ্যটনক এক সম্ভাৱনাপূৰ্ণ উদ্যোগ হিচাপে গুৰুত্ব দিবলৈ আৰম্ভ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত পৰ্যটন বিভাগৰ কাৰ্যকলাপ, ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানসমূহৰ সংৰক্ষণ, পৰ্যটনস্থলীৰ উন্নয়ন আৰু প্ৰচাৰমূলক কাৰ্যসূচীৰ জৰিয়তে এই উদ্যোগৰ বিস্তাৰ ঘটে। বিশেষকৈ 'Awesome Assam' শীৰ্ষক প্ৰচাৰ অভিযানৰ জৰিয়তে অসমক ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত এক পৰ্যটন গন্তব্যস্থান হিচাপে পৰিচিত কৰাৰ প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছে। ==অসমৰ পৰ্যটন সম্পদৰ প্ৰধান বৈশিষ্ট্য== অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ মূল শক্তি হৈছে ইয়াৰ বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ প্ৰাকৃতিক আৰু সাংস্কৃতিক সম্পদ। ৰাজ্যখনৰ প্ৰতিটো অঞ্চলতে ভিন্ন ভিন্ন পৰ্যটন আকৰ্ষণ উপলব্ধ। এই সম্পদসমূহক কেইবাটাও ভাগত বিভক্ত কৰিব পাৰি। ৩.১ প্ৰাকৃতিক পৰ্যটন অসমৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ পৰ্যটনৰ বাবে বিশেষভাৱে উপযোগী। ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক নদী, পাহাৰ-পৰ্বত, বিল, জলাশয়, অৰণ্য আৰু সেউজীয়া উপত্যকাই ৰাজ্যখনৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য বৃদ্ধি কৰিছে। অসমৰ প্ৰাকৃতিক পৰ্যটনৰ অন্যতম কেন্দ্ৰ হৈছে কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান। ইয়াত বিশ্ববিখ্যাত এশিঙীয়া গঁড়ৰ লগতে হাতী, বাঘ, বনৰীয়া ম'হ, হৰিণ আৰু বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ চৰাই দেখা পোৱা যায়। মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানো অসমৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰাকৃতিক পৰ্যটনস্থলী। ইয়াৰ জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য, অৰণ্য আৰু বন্যপ্ৰাণীয়ে দেশ-বিদেশৰ প্ৰকৃতিপ্ৰেমীসকলক আকৰ্ষণ কৰে। ইয়াৰ উপৰি নামেৰী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, ডিব্ৰু-ছৈখোৱা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, ওৰাং ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু দিহিং-পাটকাই ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানেও অসমৰ পৰ্যটন ক্ষেত্ৰখনক সমৃদ্ধ কৰিছে। হাফলং, জাতিংগা, মাইবং আৰু ডিমা হাছাও জিলাৰ বিভিন্ন পাহাৰীয়া অঞ্চলসমূহো প্ৰাকৃতিক পৰ্যটনৰ বাবে উল্লেখযোগ্য। এই অঞ্চলসমূহৰ পাহাৰীয়া দৃশ্যপট, জলপ্ৰপাত, সেউজীয়া বনাঞ্চল আৰু শান্ত পৰিৱেশে পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰে। ৩.২ বন্যপ্ৰাণী আৰু পৰিৱেশ পৰ্যটন অসম ভাৰতৰ অন্যতম জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যসমৃদ্ধ ৰাজ্য। ইয়াৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য, সংৰক্ষিত বনাঞ্চল আৰু জলাশয়সমূহে পৰিৱেশ পৰ্যটনৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা সৃষ্টি কৰিছে। কাজিৰঙা আৰু মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান দুয়োখনেই ইউনেস্ক'ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰৰ স্বীকৃতি লাভ কৰিছে। ইয়াৰ উপৰি অসমৰ চৰাই পৰ্যবেক্ষণ, বন্যপ্ৰাণী অধ্যয়ন, প্ৰকৃতি ভ্ৰমণ আৰু পৰিৱেশ শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰতো বিশেষ সম্ভাৱনা আছে। পবিতৰা বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য এশিঙীয়া গঁড়ৰ বাবে বিশেষভাৱে পৰিচিত। দীপৰ বিল পৰিভ্ৰমী চৰাই আৰু জলজ পৰিৱেশতন্ত্ৰৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ। পানীদিহিং চৰাই অভয়াৰণ্যও চৰাইপ্ৰেমী আৰু প্ৰকৃতি অধ্যয়নকাৰীসকলৰ বাবে উল্লেখযোগ্য স্থান। এই ক্ষেত্ৰত পৰিৱেশৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰি পৰ্যটনৰ বিকাশ ঘটোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। ৩.৩ ঐতিহাসিক আৰু প্ৰত্নতাত্ত্বিক পৰ্যটন অসমৰ ইতিহাস অতি প্ৰাচীন আৰু গৌৰৱময়। প্ৰাচীন কামৰূপ ৰাজ্যৰ পৰা আৰম্ভ কৰি মধ্যযুগীয় আহোম শাসনলৈকে বিভিন্ন সময়ৰ বহুতো ঐতিহাসিক সম্পদ অসমত সংৰক্ষিত হৈ আছে। শিৱসাগৰ জিলাত অৱস্থিত ৰংঘৰ, কাৰেংঘৰ, তলাতল ঘৰ, শিৱদৌল, জয়দৌল আৰু পুখুৰীসমূহ আহোম যুগৰ স্থাপত্য আৰু ৰাজনৈতিক ইতিহাসৰ উল্লেখযোগ্য নিদৰ্শন। এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহে অসমৰ ঐতিহাসিক পৰ্যটনৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষ ভূমিকা পালন কৰে। ইয়াৰ উপৰি তেজপুৰৰ অগ্নিগড়, দৰং জিলাৰ বিভিন্ন ঐতিহাসিক স্থান, হাজোৰ ধৰ্মীয় আৰু ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন, মদন কামদেৱৰ মন্দিৰৰ ভগ্নাৱশেষ আৰু চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহো অসমৰ ঐতিহ্য পৰ্যটনৰ উল্লেখযোগ্য সম্পদ। বিশেষকৈ চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহে আহোমসকলৰ সমাধি-স্থাপত্য, ধৰ্মীয় বিশ্বাস আৰু সামাজিক পৰম্পৰাৰ পৰিচয় বহন কৰে। ২০২৪ চনত চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহ ইউনেস্ক'ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হোৱাৰ পিছত অসমৰ ঐতিহাসিক পৰ্যটনৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্ব অধিক বৃদ্ধি পাইছে। ৩.৪ ধৰ্মীয় আৰু আধ্যাত্মিক পৰ্যটন অসমৰ ধৰ্মীয় পৰম্পৰা আৰু আধ্যাত্মিক ঐতিহ্য পৰ্যটন উদ্যোগৰ আন এক শক্তিশালী আধাৰ। ৰাজ্যখনত হিন্দু, মুছলমান, বৌদ্ধ আৰু অন্যান্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ সৈতে জড়িত বহুতো পৱিত্ৰ স্থান আছে। এই স্থানসমূহে বছৰৰ বিভিন্ন সময়ত দেশৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ পৰা অহা তীৰ্থযাত্ৰী আৰু পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰে। গুৱাহাটীৰ নীলাচল পাহাৰত অৱস্থিত কামাখ্যা মন্দিৰ অসমৰ অন্যতম বিখ্যাত ধৰ্মীয় পৰ্যটনস্থলী। ই ভাৰতৰ শক্তিপীঠসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে পৰিচিত। প্ৰতি বছৰে অনুষ্ঠিত হোৱা অম্বুবাচী মেলাই দেশ-বিদেশৰ বহুতো ভক্ত আৰু পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰে। ইয়াৰ উপৰি উমানন্দ মন্দিৰ, নৱগ্ৰহ মন্দিৰ, বশিষ্ঠাশ্ৰম আৰু দৌলগোবিন্দ মন্দিৰো ধৰ্মীয় পৰ্যটনৰ উল্লেখযোগ্য কেন্দ্ৰ। হাজো অসমৰ ধৰ্মীয় সম্প্ৰীতিৰ এক অনন্য নিদৰ্শন। ইয়াত হিন্দু ধৰ্মৰ হয়গ্ৰীৱ মাধৱ মন্দিৰ, ইছলাম ধৰ্মৰ পোৱা মক্কা আৰু বৌদ্ধ ধৰ্মৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বিভিন্ন পৰম্পৰাৰ উপস্থিতিয়ে ধৰ্মীয় সহাৱস্থানৰ পৰিচয় দাঙি ধৰে। নগাঁও জিলাৰ বৰদোৱা থান, মাজুলীৰ আউনীআটী, দক্ষিণপাট আৰু গড়মূৰ সত্ৰসমূহেও বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় পৰ্যটনৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষ গুৰুত্ব বহন কৰে। এই স্থানসমূহত শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱৰ ধৰ্মীয়-সাংস্কৃতিক আদৰ্শৰ সৈতে জড়িত বহুতো ঐতিহ্য সংৰক্ষিত হৈ আছে। ৩.৫ সাংস্কৃতিক আৰু জনগোষ্ঠীয় পৰ্যটন অসমৰ সাংস্কৃতিক বৈচিত্ৰ্য পৰ্যটন উদ্যোগৰ এক অমূল্য সম্পদ। ৰাজ্যখনত অসমীয়া, বড়ো, মিছিং, কাৰ্বি, ডিমাছা, ৰাভা, তিৱা, দেউৰী, সোণোৱাল কছাৰী, টাই-আহোম, চাহ জনগোষ্ঠী আৰু অন্যান্য বহুতো জনগোষ্ঠীৰ বসবাস আছে। প্ৰতিটো জনগোষ্ঠীৰ নিজস্ব ভাষা, সাজ-পোছাক, খাদ্যাভ্যাস, লোকবিশ্বাস, নৃত্য-গীত আৰু উৎসৱ-পাৰ্বণ আছে। বিহু অসমৰ সৰ্বাধিক জনপ্ৰিয় সাংস্কৃতিক উৎসৱ। ৰঙালী বিহু, কঙালী বিহু আৰু ভোগালী বিহুৰ সৈতে অসমৰ কৃষিভিত্তিক সমাজজীৱন, লোকসংস্কৃতি আৰু পৰম্পৰা গভীৰভাৱে জড়িত। বিহুৰ সময়ত অনুষ্ঠিত হোৱা নৃত্য-গীত, মেলা আৰু বিভিন্ন সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানসমূহে পৰ্যটকক অসমৰ সমাজ-সংস্কৃতিৰ সৈতে পৰিচিত হোৱাৰ সুযোগ প্ৰদান কৰে। ইয়াৰ উপৰি বড়োসকলৰ বাগৰুম্বা নৃত্য, মিছিংসকলৰ আলি-আয়ে-লৃগাং, কাৰ্বিসকলৰ ৰংকেৰ আৰু অন্যান্য জনগোষ্ঠীয় উৎসৱসমূহেও সাংস্কৃতিক পৰ্যটনৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰিছে। মাজুলী অসমৰ সাংস্কৃতিক পৰ্যটনৰ অন্যতম প্ৰধান কেন্দ্ৰ। ইয়াৰ সত্ৰসমূহত সত্ৰীয়া নৃত্য, বৰগীত, ভাওনা, মুখাশিল্প আৰু বিভিন্ন পৰম্পৰাগত কলাৰ চৰ্চা কৰা হয়। মাজুলীৰ এই সাংস্কৃতিক পৰিৱেশে দেশ-বিদেশৰ গৱেষক, শিল্পী আৰু পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰে। ৩.৬ চাহ পৰ্যটন অসমৰ চাহ উদ্যোগ বিশ্বজুৰি পৰিচিত। অসমৰ চাহ কেৱল এক কৃষিভিত্তিক উদ্যোগ নহয়, ই ৰাজ্যখনৰ ইতিহাস, অৰ্থনীতি আৰু সামাজিক জীৱনৰো এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ। ডিব্ৰুগড়, তিনিচুকীয়া, যোৰহাট, শিৱসাগৰ আৰু গোলাঘাট জিলাৰ বিস্তৃত চাহ বাগিচাসমূহে অসমৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যত এক বিশেষ মাত্ৰা যোগ কৰিছে। চাহ বাগিচাৰ সেউজীয়া পৰিৱেশ, পুৰণি বাগিচাৰ বাংলো, চাহ প্ৰস্তুতকৰণ প্ৰক্ৰিয়া আৰু চাহ শ্ৰমিকসকলৰ জীৱনশৈলী পৰ্যটকৰ বাবে আকৰ্ষণৰ বিষয়। চাহ পৰ্যটনৰ জৰিয়তে পৰ্যটকসকলে চাহ খেতিৰ পৰা আৰম্ভ কৰি প্ৰক্ৰিয়াকৰণ আৰু বজাৰলৈ যোৱাৰ বিভিন্ন পৰ্যায়ৰ বিষয়ে জানিবলৈ সুযোগ লাভ কৰিব পাৰে। চাহ বাগিচাত থকা পৰম্পৰাগত বাংলোসমূহক পৰ্যটকৰ বাবে আৱাসগৃহ হিচাপে গঢ়ি তোলাৰো সম্ভাৱনা আছে। ইয়াৰ জৰিয়তে স্থানীয় অৰ্থনীতিৰ বিকাশৰ লগতে অসমৰ চাহৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰিচিতিও অধিক বৃদ্ধি পাব পাৰে। ৩.৭ নদী পৰ্যটন ব্ৰহ্মপুত্ৰ অসমৰ জীৱনধাৰা। এই নদীখনৰ বিশালতা, প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য, নদীদ্বীপ, বালিচৰ আৰু নদীকেন্দ্ৰিক জীৱনশৈলীয়ে পৰ্যটনৰ বাবে এক বিশেষ ক্ষেত্ৰ সৃষ্টি কৰিছে। ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীত নদী ভ্ৰমণ, নৌকা বিহাৰ আৰু পৰিকল্পিত নদী ক্ৰুজৰ ব্যৱস্থা পৰ্যটকৰ বাবে আকৰ্ষণীয় অভিজ্ঞতা হ'ব পাৰে। বিশেষকৈ গুৱাহাটীৰ পৰা আৰম্ভ কৰি কাজিৰঙা, মাজুলী, যোৰহাট, তেজপুৰ আৰু অন্যান্য নদীকেন্দ্ৰিক অঞ্চললৈ নদী পৰ্যটনৰ বিকাশ ঘটোৱাৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। নদীৰ পাৰৰ গাঁওসমূহৰ জীৱনধাৰা, মাছমৰীয়া সম্প্ৰদায়ৰ সংস্কৃতি, স্থানীয় খাদ্য আৰু প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশে এই পৰ্যটনক অধিক আকৰ্ষণীয় কৰি তুলিব পাৰে। ==অসমৰ উল্লেখযোগ্য পৰ্যটনস্থলী== অসমৰ বিভিন্ন জিলাত অৱস্থিত পৰ্যটনস্থলীসমূহে ৰাজ্যখনৰ পৰ্যটন উদ্যোগক এক বিস্তৃত পৰিচয় প্ৰদান কৰিছে। এই স্থানসমূহৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য কেইটামান হ'ল— কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান: গোলাঘাট, নগাঁও, শোণিতপুৰ আৰু বিশ্বনাথ অঞ্চলত বিস্তৃত কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান অসমৰ অন্যতম পৰিচিত পৰ্যটনস্থলী। এশিঙীয়া গঁড়ৰ সংৰক্ষণৰ বাবে ই বিশ্বজুৰি বিখ্যাত। ১৯৮৫ চনত কাজিৰঙাক ইউনেস্ক'ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ হিচাপে স্বীকৃতি প্ৰদান কৰা হয়। মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান: অসমৰ পশ্চিম অংশত অৱস্থিত মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান বন্যপ্ৰাণী আৰু প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ বাবে বিখ্যাত। ১৯৮৫ চনত ইয়াকো ইউনেস্ক'ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰৰ স্বীকৃতি প্ৰদান কৰা হয়। মাজুলী: ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ বুকুত অৱস্থিত মাজুলী অসমৰ এক উল্লেখযোগ্য নদীদ্বীপ। সত্ৰীয়া সংস্কৃতি, মুখাশিল্প, ভাওনা আৰু বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ বাবে ই বিশেষভাৱে পৰিচিত। শিৱসাগৰ: আহোম ৰাজত্বৰ বহুতো ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন শিৱসাগৰত অৱস্থিত। ৰংঘৰ, কাৰেংঘৰ, তলাতল ঘৰ আৰু শিৱদৌলে এই অঞ্চলক ঐতিহ্য পৰ্যটনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি তুলিছে। গুৱাহাটী: অসমৰ প্ৰধান নগৰ আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যতম প্ৰৱেশদ্বাৰ গুৱাহাটী। কামাখ্যা মন্দিৰ, উমানন্দ, নৱগ্ৰহ মন্দিৰ, অসম ৰাজ্যিক চিৰিয়াখানা, শংকৰদেৱ কলাক্ষেত্ৰ আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ নদীপৰ্যটনে গুৱাহাটীক এক উল্লেখযোগ্য পৰ্যটন কেন্দ্ৰত পৰিণত কৰিছে। হাফলং: ডিমা হাছাও জিলাত অৱস্থিত হাফলং অসমৰ অন্যতম পাহাৰীয়া পৰ্যটনস্থলী। ইয়াৰ পাহাৰীয়া প্ৰাকৃতিক দৃশ্য, হাফলং হ্ৰদ আৰু শান্ত পৰিৱেশে পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰে। হাজো: কামৰূপ জিলাত অৱস্থিত হাজো ধৰ্মীয় সম্প্ৰীতি আৰু ঐতিহাসিক ঐতিহ্যৰ বাবে পৰিচিত। ইয়াৰ হয়গ্ৰীৱ মাধৱ মন্দিৰ আৰু পোৱা মক্কা বিশেষ উল্লেখযোগ্য। শুৱালকুছি: ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ এই অঞ্চল অসমৰ ৰেচম উদ্যোগৰ বাবে বিখ্যাত। মুগা, পাট আৰু এৰী সূতাৰ বস্ত্ৰ উৎপাদন আৰু পৰম্পৰাগত তাঁতশিল্পৰ বাবে শুৱালকুছি পৰ্যটকৰ আকৰ্ষণৰ কেন্দ্ৰ। চৰাইদেউ: আহোম ৰজাসকলৰ মৈদামসমূহৰ বাবে চৰাইদেউ ঐতিহাসিকভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ। ইউনেস্ক'ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য স্বীকৃতিয়ে ইয়াৰ পৰ্যটন সম্ভাৱনাক নতুন মাত্ৰা প্ৰদান কৰিছে। ==অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ অৰ্থনৈতিক গুৰুত্ব== অসমৰ অৰ্থনৈতিক বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত পৰ্যটন উদ্যোগৰ ভূমিকা বহুমুখী। পৰ্যটনৰ বিকাশে কেৱল হোটেল বা যাতায়াত ব্যৱস্থাৰ উন্নয়নেই নকৰে, বৰং ইয়াৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন ক্ষুদ্ৰ আৰু বৃহৎ ব্যৱসায়ৰ বিকাশতো সহায় কৰে। প্ৰথমতে, পৰ্যটন উদ্যোগে কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ সৃষ্টি কৰে। পৰ্যটনস্থলীৰ ওচৰত হোটেল, ৰিজৰ্ট, ৰেষ্টুৰেণ্ট, পৰিবহণ সেৱা, পৰ্যটক নিৰ্দেশনা আৰু অন্যান্য সেৱাৰ প্ৰয়োজন হয়। ইয়াৰ ফলত স্থানীয় যুৱক-যুৱতীসকলে বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ লাভ কৰিব পাৰে। দ্বিতীয়তে, পৰ্যটনৰ জৰিয়তে স্থানীয় ব্যৱসায়ৰ সম্প্ৰসাৰণ ঘটে। অসমৰ বাঁহ-বেতৰ সামগ্ৰী, পৰম্পৰাগত বস্ত্ৰ, গামোচা, মুগা আৰু পাটৰ কাপোৰ, মাটিৰ সামগ্ৰী আৰু অন্যান্য হস্তশিল্প পৰ্যটকৰ মাজত জনপ্ৰিয় কৰি তুলিব পাৰি। ইয়াৰ ফলত স্থানীয় শিল্পী আৰু কাৰিকৰসকলৰ উপাৰ্জনৰ পথ মুকলি হয়। তৃতীয়তে, পৰ্যটন উদ্যোগে ৰাজ্যখনলৈ বিনিয়োগ আকৰ্ষণ কৰিব পাৰে। হোটেল, পৰ্যটক আৱাস, পৰিবহণ, বিনোদন কেন্দ্ৰ আৰু অন্যান্য আন্তঃগাঁথনি নিৰ্মাণৰ ক্ষেত্ৰত ব্যক্তিগত বিনিয়োগৰ সুযোগ আছে। ইয়াৰ ফলত ৰাজ্যখনৰ সামগ্ৰিক অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপ বৃদ্ধি পায়। চতুৰ্থতে, পৰ্যটনৰ জৰিয়তে গ্ৰাম্য অৰ্থনীতিৰ বিকাশ সম্ভৱ। গাঁওভিত্তিক পৰ্যটন, ঘৰুৱা অতিথিশালা, স্থানীয় খাদ্য আৰু জনগোষ্ঠীয় সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তে গাঁওসমূহৰ অৰ্থনৈতিক অৱস্থা উন্নত কৰিব পাৰি। পঞ্চমতে, পৰ্যটনৰ বিকাশে চৰকাৰৰ ৰাজহ বৃদ্ধিতো সহায় কৰে। হোটেল, পৰিবহণ, ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠান আৰু বিভিন্ন সেৱাৰ জৰিয়তে চৰকাৰী কৰ আৰু অন্যান্য ৰাজহ সংগ্ৰহৰ সুযোগ সৃষ্টি হয়। বিশ্ব বেংকৰ মতে, অসমত পৰ্যটন উদ্যোগৰ উন্নয়নৰ জৰিয়তে ব্যক্তিগত বিনিয়োগ, কৰ্মসংস্থাপন আৰু বিশেষকৈ মহিলাৰ অৰ্থনৈতিক অংশগ্ৰহণ বৃদ্ধি কৰাৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। ==অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ বৰ্তমানৰ অৱস্থা== শেহতীয়া বছৰসমূহত অসমত পৰ্যটকৰ আগমন বৃদ্ধি পোৱাৰ লগতে পৰ্যটন আন্তঃগাঁথনি উন্নয়নৰ ক্ষেত্ৰতো বিভিন্ন পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰা হৈছে। দেশীয় পৰ্যটকৰ লগতে বিদেশী পৰ্যটকৰ বাবেও অসম এক আকৰ্ষণীয় গন্তব্যস্থান হিচাপে পৰিচিত হৈছে। ভাৰত চৰকাৰৰ পৰ্যটন মন্ত্ৰালয়ৰ তথ্য অনুসৰি, ২০২৫ চনত অসমলৈ প্ৰায় ৯০,৫৫,৯৪৩ গৰাকী দেশীয় পৰ্যটকৰ ভ্ৰমণ নথিভুক্ত হৈছিল। একে বছৰতে বিদেশী পৰ্যটকৰ ভ্ৰমণৰ সংখ্যা আছিল ৩৩,৮৫৮। এই পৰিসংখ্যাই ৰাজ্যখনৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ বৰ্ধিত গুৰুত্বৰ ইংগিত দিয়ে। অসম চৰকাৰৰ পৰ্যটন নীতি, ২০২২-ত ৰাজ্যখনৰ প্ৰাকৃতিক, সাংস্কৃতিক আৰু ঐতিহাসিক সম্পদসমূহৰ সঠিক ব্যৱহাৰৰ জৰিয়তে পৰ্যটন উদ্যোগক অধিক শক্তিশালী কৰাৰ লক্ষ্য গ্ৰহণ কৰা হৈছে। ইয়াৰ লগতে ব্যক্তিগত খণ্ডৰ বিনিয়োগ, স্থানীয় লোকৰ অংশগ্ৰহণ, পৰ্যটনস্থলীৰ আন্তঃগাঁথনি উন্নয়ন আৰু বহনক্ষম পৰ্যটনৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছে। ==অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ বিকাশৰ বাবে চৰকাৰী পদক্ষেপ== অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ বিকাশৰ বাবে ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে বিভিন্ন আঁচনি, নীতি আৰু উন্নয়নমূলক কাৰ্যসূচী গ্ৰহণ কৰিছে। অসম পৰ্যটন নীতি, ২০২২: এই নীতিৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে অসমক এক উল্লেখযোগ্য ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যটন গন্তব্যস্থান হিচাপে গঢ়ি তোলা। ইয়াত পৰ্যটন আন্তঃগাঁথনি উন্নয়ন, বিনিয়োগ বৃদ্ধি, দক্ষ মানৱ সম্পদ সৃষ্টি, স্থানীয় লোকৰ অংশগ্ৰহণ আৰু পৰিৱেশ অনুকূল পৰ্যটনৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছে। Awesome Assam অভিযান: অসমৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য, সংস্কৃতি, ঐতিহ্য আৰু পৰ্যটনস্থলীসমূহক দেশ-বিদেশত প্ৰচাৰ কৰাৰ বাবে এই ব্ৰেণ্ডিং অভিযান গ্ৰহণ কৰা হৈছে। ইয়াৰ জৰিয়তে অসমৰ এক ইতিবাচক পৰ্যটন পৰিচয় গঢ়ি তোলাৰ প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছে। স্বদেশ দৰ্শন আঁচনি: ভাৰত চৰকাৰৰ এই আঁচনিৰ অধীনত অসমৰ বিভিন্ন পৰ্যটন ক্ষেত্ৰৰ উন্নয়নৰ বাবে আৰ্থিক সাহায্য প্ৰদান কৰা হৈছে। মানস–পবিতৰা–নামেৰী–কাজিৰঙা–ডিব্ৰু-ছৈখোৱা বন্যপ্ৰাণী পৰ্যটন পথ আৰু তেজপুৰ–মাজুলী–শিৱসাগৰ ঐতিহ্য পৰ্যটন পথৰ উন্নয়ন ইয়াৰ উল্লেখযোগ্য উদাহৰণ। স্বদেশ দৰ্শন ২.০: এই আঁচনিৰ অধীনত কোকৰাঝাৰৰ জলাশয়ভিত্তিক পৰ্যটন আৰু যোৰহাটৰ চিনামৰা চাহ বাগিচাৰ পুনৰ উন্নয়নৰ দৰে প্ৰকল্প গ্ৰহণ কৰা হৈছে। প্ৰসাদ আঁচনি: ধৰ্মীয় পৰ্যটনস্থলীৰ উন্নয়নৰ উদ্দেশ্যে গ্ৰহণ কৰা এই আঁচনিৰ অধীনত কামাখ্যা মন্দিৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা তীৰ্থস্থানসমূহৰ উন্নয়নৰ বাবে প্ৰকল্প গ্ৰহণ কৰা হৈছে। ২০২৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীত প্ৰকাশিত ভাৰত চৰকাৰৰ তথ্য অনুসৰি, অসমত এই বিভিন্ন আঁচনিৰ অধীনত কাজিৰঙা, মাজুলী, শিৱসাগৰ, গুৱাহাটী, কোকৰাঝাৰ আৰু যোৰহাটৰ কেইবাটাও পৰ্যটন উন্নয়ন প্ৰকল্প অনুমোদিত হৈছে। ==অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ ভৱিষ্যৎ সম্ভাৱনা== অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ ভৱিষ্যৎ সম্ভাৱনা যথেষ্ট বিস্তৃত। ৰাজ্যখনৰ প্ৰাকৃতিক, ঐতিহাসিক আৰু সাংস্কৃতিক সম্পদসমূহৰ পৰিকল্পিত ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰিলে পৰ্যটনক অসমৰ অন্যতম প্ৰধান অৰ্থনৈতিক খণ্ড হিচাপে গঢ়ি তোলা সম্ভৱ। এই ক্ষেত্ৰত কেইবাটাও বিশেষ সম্ভাৱনা উল্লেখ কৰিব পাৰি। ৮.১ গ্ৰাম্য পৰ্যটনৰ বিকাশ অসমৰ গ্ৰাম্য অঞ্চলসমূহত পৰ্যটনৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। অসমৰ গাঁৱৰ পৰম্পৰাগত ঘৰ-দুৱাৰ, কৃষিভিত্তিক জীৱনশৈলী, স্থানীয় খাদ্য, লোকসংগীত, নৃত্য আৰু হস্তশিল্পই পৰ্যটকৰ বাবে এক ব্যতিক্ৰমী অভিজ্ঞতা সৃষ্টি কৰিব পাৰে। গাঁওসমূহত ঘৰুৱা অতিথিশালা স্থাপন কৰি পৰ্যটকক স্থানীয় পৰিয়ালৰ সৈতে থকাৰ সুবিধা প্ৰদান কৰিব পাৰি। বিশেষকৈ মাজুলী, সুৱালকুছি, শিৱসাগৰ, যোৰহাট, ডিমা হাছাও আৰু বড়োলেণ্ডৰ বিভিন্ন অঞ্চলত গ্ৰাম্য পৰ্যটনৰ বিকাশৰ যথেষ্ট সুযোগ আছে। ইয়াৰ জৰিয়তে গাঁৱৰ নিবনুৱা যুৱক-যুৱতী আৰু মহিলাসকলৰ বাবে উপাৰ্জনৰ নতুন পথ সৃষ্টি হ'ব। ৮.২ পৰিৱেশ অনুকূল পৰ্যটনৰ সম্প্ৰসাৰণ অসমৰ বনাঞ্চল, নদী, বিল আৰু বন্যপ্ৰাণীৰ সংৰক্ষণৰ সৈতে সংগতি ৰাখি পৰিৱেশ অনুকূল পৰ্যটনৰ বিকাশ ঘটাব পাৰি। এনে পৰ্যটনৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ ক্ষতি নকৰাকৈ পৰ্যটন কাৰ্যকলাপ পৰিচালনা কৰা। কাজিৰঙা, মানস, নামেৰী, পবিতৰা আৰু দিহিং-পাটকাইৰ দৰে অঞ্চলত পৰিৱেশ শিক্ষামূলক ভ্ৰমণ, চৰাই পৰ্যবেক্ষণ আৰু প্ৰকৃতি অধ্যয়নৰ সুবিধা বৃদ্ধি কৰিব পাৰি। ইয়াৰ জৰিয়তে পৰ্যটনৰ লগতে প্ৰাকৃতিক সম্পদ সংৰক্ষণৰ প্ৰতিও জনসচেতনতা বৃদ্ধি পাব। ৮.৩ নদী আৰু জলভিত্তিক পৰ্যটনৰ বিকাশ ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক নদীক কেন্দ্ৰ কৰি অসমত নদী পৰ্যটনৰ এক বৃহৎ সম্ভাৱনা আছে। নদী ক্ৰুজ, নৌকা ভ্ৰমণ, নদীৰ পাৰৰ সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান আৰু নদীকেন্দ্ৰিক গাঁওসমূহৰ পৰিচয়মূলক কাৰ্যসূচীৰ জৰিয়তে নতুন পৰ্যটন ক্ষেত্ৰ গঢ়ি তুলিব পাৰি। বিশেষকৈ মাজুলী, গুৱাহাটী, তেজপুৰ, যোৰহাট আৰু ধুবুৰী অঞ্চলত নদী পৰ্যটনৰ বিকাশে স্থানীয় অৰ্থনীতিত ইতিবাচক প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। অৱশ্যে নদীৰ বানপানী, গৰাখহনীয়া আৰু অন্যান্য প্ৰাকৃতিক বিপদৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি সুৰক্ষিত ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰাটো প্ৰয়োজনীয়। ৮.৪ চাহ পৰ্যটনৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্প্ৰসাৰণ অসমৰ চাহৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় খ্যাতিক পৰ্যটনৰ সৈতে সংযোগ কৰি এক বিশেষ পৰ্যটন ক্ষেত্ৰ গঢ়ি তুলিব পাৰি। চাহ বাগিচা পৰিদৰ্শন, চাহ প্ৰস্তুতকৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ প্ৰদৰ্শন, চাহৰ ইতিহাস আৰু চাহৰ সোৱাদ পৰীক্ষাৰ দৰে কাৰ্যসূচীয়ে বিদেশী পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰিব পাৰে। ডিব্ৰুগড়, তিনিচুকীয়া আৰু যোৰহাটৰ চাহ বাগিচাসমূহক কেন্দ্ৰ কৰি পৰিকল্পিত পৰ্যটন ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলাৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। ৮.৫ দুঃসাহসিক পৰ্যটনৰ বিকাশ অসমৰ পাহাৰীয়া অঞ্চল, নদী আৰু অৰণ্যসমূহ দুঃসাহসিক পৰ্যটনৰ বাবে উপযোগী। পাহাৰীয়া পদযাত্ৰা, প্ৰকৃতি ভ্ৰমণ, পৰিকল্পিত নৌকা ভ্ৰমণ আৰু বিভিন্ন বাহিৰৰ বিনোদনমূলক কাৰ্যসূচীৰ জৰিয়তে এই ক্ষেত্ৰৰ বিকাশ ঘটাব পাৰি। হাফলং, নামেৰী, গৰ্ভভাঙা আৰু ডিমা হাছাওৰ বিভিন্ন অঞ্চলত উপযুক্ত পৰিকল্পনা আৰু সুৰক্ষা ব্যৱস্থাৰে দুঃসাহসিক পৰ্যটনৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰিব পাৰি। ৮.৬ সাংস্কৃতিক পৰ্যটনৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰচাৰ অসমৰ বিহু, ভাওনা, সত্ৰীয়া নৃত্য, মুখাশিল্প, জনগোষ্ঠীয় উৎসৱ আৰু পৰম্পৰাগত বস্ত্ৰশিল্পক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত অধিক প্ৰচাৰ কৰাৰ প্ৰয়োজন আছে। অসমৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সাংস্কৃতিক পৰম্পৰা পৰ্যটনৰ এক বিশেষ সম্পদ। মাজুলীৰ সত্ৰীয়া সংস্কৃতি, বড়োসকলৰ বাগৰুম্বা নৃত্য, মিছিংসকলৰ আলি-আয়ে-লৃগাং আৰু অসমৰ বিভিন্ন লোকউৎসৱক কেন্দ্ৰ কৰি সাংস্কৃতিক পৰ্যটনৰ নতুন ক্ষেত্ৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰি। ৮.৭ চলচ্চিত্ৰ আৰু অনুষ্ঠানভিত্তিক পৰ্যটন অসমৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ, ঐতিহাসিক স্থান আৰু সাংস্কৃতিক বৈচিত্ৰ্য চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণৰ বাবেও উপযোগী। অসমৰ বিভিন্ন স্থানত চলচ্চিত্ৰ, তথ্যচিত্ৰ আৰু সংগীতৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ ব্যৱস্থা উন্নত কৰিব পাৰিলে সেই স্থানসমূহৰ পৰিচিতি বৃদ্ধি পাব। ইয়াৰ উপৰি সংগীত অনুষ্ঠান, সাংস্কৃতিক মহোৎসৱ, সাহিত্য উৎসৱ আৰু বিভিন্ন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্মিলন আয়োজনৰ জৰিয়তে অসমত অনুষ্ঠানভিত্তিক পৰ্যটনৰ বিকাশ ঘটাব পাৰি। ৮.৮ স্বাস্থ্য আৰু শিক্ষামূলক পৰ্যটন গুৱাহাটী আৰু অসমৰ অন্যান্য নগৰসমূহত চিকিৎসা আৰু শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত ক্ৰমাগত উন্নয়ন ঘটিছে। এই সুবিধাসমূহৰ সৈতে পৰ্যটনক সংযোগ কৰি স্বাস্থ্য পৰ্যটন আৰু শিক্ষামূলক পৰ্যটনৰ বিকাশ ঘটোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। বিশেষকৈ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যান্য ৰাজ্য আৰু চুবুৰীয়া দেশসমূহৰ পৰা অহা লোকসকলৰ বাবে অসমৰ চিকিৎসা, শিক্ষানুষ্ঠান, গৱেষণা কেন্দ্ৰ আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য পৰিদৰ্শনৰ ব্যৱস্থা গঢ়ি তুলিব পাৰি। == অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ প্ৰধান সমস্যা আৰু প্ৰত্যাহ্বান== অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা থকা সত্ত্বেও ইয়াৰ পূৰ্ণ বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত কিছুমান সমস্যা আৰু প্ৰত্যাহ্বান বিদ্যমান। আন্তঃগাঁথনিৰ অভাৱ: অসমৰ বহুতো পৰ্যটনস্থলীত উন্নত পথ, যাতায়াত, পৰ্যাপ্ত হোটেল, পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা, বিশুদ্ধ খোৱাপানী আৰু অন্যান্য মৌলিক সুবিধাৰ অভাৱ দেখা যায়। বিশেষকৈ দূৰৱৰ্তী আৰু পাহাৰীয়া অঞ্চলসমূহত এই সমস্যা অধিক স্পষ্ট। যাতায়াত ব্যৱস্থাৰ সীমাবদ্ধতা: অসমৰ বহুতো পৰ্যটনস্থলীলৈ নিয়মীয়া আৰু সুবিধাজনক পৰিবহণ ব্যৱস্থা এতিয়াও পৰ্যাপ্ত নহয়। কিছুমান অঞ্চলত পথৰ অৱস্থা আৰু যোগাযোগ ব্যৱস্থাই পৰ্যটকৰ ভ্ৰমণত অসুবিধাৰ সৃষ্টি কৰে। প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰৰ অভাৱ: অসমৰ বহুতো সুন্দৰ আৰু ঐতিহাসিক পৰ্যটনস্থলীৰ বিষয়ে ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত পৰ্যাপ্ত প্ৰচাৰ হোৱা নাই। ফলত বহুতো পৰ্যটনস্থলী এতিয়াও বৃহৎ পৰিসৰৰ পৰ্যটকৰ দৃষ্টিগোচৰ হোৱা নাই। দক্ষ মানৱ সম্পদৰ অভাৱ: পৰ্যটন উদ্যোগৰ উন্নয়নৰ বাবে প্ৰশিক্ষিত পৰ্যটক নিৰ্দেশক, আতিথ্য সেৱাৰ কৰ্মচাৰী, পৰিবহণ কৰ্মী আৰু অন্যান্য দক্ষ ব্যক্তিৰ প্ৰয়োজন। এই ক্ষেত্ৰত অধিক প্ৰশিক্ষণৰ ব্যৱস্থা কৰাটো জৰুৰী। প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ: অসম বানপানী আৰু গৰাখহনীয়াৰ দৰে প্ৰাকৃতিক সমস্যাৰ সন্মুখীন হৈ আহিছে। বিশেষকৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বহুতো অঞ্চলত বাৰিষাৰ সময়ত বানপানীয়ে পৰ্যটন ব্যৱস্থাত প্ৰভাৱ পেলায়। কাজিৰঙা আৰু মাজুলীৰ দৰে অঞ্চলত প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তনো এক উল্লেখযোগ্য প্ৰত্যাহ্বান। পৰিৱেশ প্ৰদূষণ: পৰ্যটকৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পোৱাৰ লগে লগে পৰ্যটনস্থলীত প্লাষ্টিক, আৱৰ্জনা আৰু অন্যান্য প্ৰদূষণৰ সমস্যা সৃষ্টি হোৱাৰ আশংকা থাকে। ইয়াৰ ফলত প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ আৰু বন্যপ্ৰাণীৰ বাসস্থান ক্ষতিগ্ৰস্ত হ'ব পাৰে। ঋতুভিত্তিক পৰ্যটন: অসমৰ পৰ্যটনৰ একাংশ নিৰ্দিষ্ট ঋতুৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। বিশেষকৈ বাৰিষাৰ সময়ত বানপানী আৰু বেয়া বতৰৰ বাবে কিছুমান পৰ্যটনস্থলীৰ পৰিদৰ্শন সীমিত হৈ পৰে। ইয়াৰ ফলত পৰ্যটনৰ পৰা হোৱা উপাৰ্জনো কেতিয়াবা ঋতুভিত্তিক হৈ পৰে। ব্যক্তিগত বিনিয়োগৰ সীমাবদ্ধতা: উন্নত হোটেল, ৰিজৰ্ট, পৰিবহণ আৰু অন্যান্য পৰ্যটন সুবিধা গঢ়ি তুলিবলৈ বৃহৎ পৰিমাণৰ বিনিয়োগৰ প্ৰয়োজন। এই ক্ষেত্ৰত চৰকাৰী আৰু ব্যক্তিগত খণ্ডৰ মাজত অধিক সহযোগিতা প্ৰয়োজন। == পৰ্যটন উদ্যোগৰ বিকাশৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় পৰামৰ্শ== অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগক অধিক শক্তিশালী আৰু প্ৰতিযোগিতামূলক কৰি তুলিবলৈ কেইবাটাও দিশত গুৰুত্ব দিয়া প্ৰয়োজন। প্ৰথমতে, প্ৰতিটো পৰ্যটনস্থলীৰ সৈতে উন্নত পথ, যাতায়াত, বিশুদ্ধ খোৱাপানী, শৌচাগাৰ, স্বাস্থ্যসেৱা আৰু যোগাযোগ ব্যৱস্থা সংযোগ কৰিব লাগে। দ্বিতীয়তে, স্থানীয় যুৱক-যুৱতীসকলক পৰ্যটন ব্যৱস্থাপনা, ভাষা, আতিথ্য সেৱা আৰু পৰ্যটক নিৰ্দেশনাৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰশিক্ষণ প্ৰদান কৰিব লাগে। তৃতীয়তে, অসমৰ পৰ্যটনস্থলীসমূহৰ বিষয়ে ইণ্টাৰনেট, সামাজিক মাধ্যম, তথ্যচিত্ৰ আৰু অন্যান্য আধুনিক প্ৰচাৰ মাধ্যমৰ জৰিয়তে দেশ-বিদেশত প্ৰচাৰ কৰিব লাগে। প্ৰতিটো পৰ্যটনস্থলীৰ ইতিহাস, যাতায়াতৰ সুবিধা, থকা-খোৱাৰ ব্যৱস্থা আৰু স্থানীয় সংস্কৃতিৰ বিষয়ে নিৰ্ভৰযোগ্য তথ্য উপলব্ধ কৰাটো প্ৰয়োজন। চতুৰ্থতে, স্থানীয় জনগোষ্ঠী আৰু গাঁওবাসীক পৰ্যটন উন্নয়নৰ সৈতে প্ৰত্যক্ষভাৱে জড়িত কৰিব লাগে। স্থানীয় লোকসকলৰ অংশগ্ৰহণ অবিহনে বহনক্ষম পৰ্যটনৰ বিকাশ সম্ভৱ নহয়। পঞ্চমতে, পৰ্যটনস্থলীসমূহত পৰিৱেশ সংৰক্ষণৰ বাবে কঠোৰ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিব লাগে। প্লাষ্টিকৰ ব্যৱহাৰ নিয়ন্ত্ৰণ, আৱৰ্জনা ব্যৱস্থাপনা আৰু বনাঞ্চল সংৰক্ষণৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব দিব লাগে। ষষ্ঠতে, অসমৰ বিভিন্ন পৰ্যটনস্থলী সংযোগ কৰি একাধিক পৰ্যটন পথ গঢ়ি তুলিব লাগে। উদাহৰণস্বৰূপে, গুৱাহাটী–কাজিৰঙা–তেজপুৰ, যোৰহাট–মাজুলী–শিৱসাগৰ আৰু ডিব্ৰুগড়–দিহিং-পাটকাই–ডিব্ৰু-ছৈখোৱা আদি পথৰ জৰিয়তে পৰ্যটকসকলে একেটা ভ্ৰমণতে বিভিন্ন প্ৰাকৃতিক আৰু ঐতিহাসিক স্থান পৰিদৰ্শন কৰিব পাৰিব। সপ্তমতে, পৰ্যটন উদ্যোগত মহিলাৰ অংশগ্ৰহণ বৃদ্ধি কৰিব লাগে। ঘৰুৱা অতিথিশালা, স্থানীয় খাদ্যৰ ব্যৱসায়, হস্তশিল্প আৰু সাংস্কৃতিক কাৰ্যসূচীৰ জৰিয়তে মহিলাসকলৰ আৰ্থিক স্বাৱলম্বিতা বৃদ্ধি কৰাৰ সুযোগ আছে। == উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যটনৰ ক্ষেত্ৰত অসমৰ ভূমিকা== ভৌগোলিক অৱস্থানৰ বাবে অসম উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰৱেশদ্বাৰ। ৰাজ্যখনৰ সৈতে উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আন ৰাজ্যসমূহৰ পথ, ৰে'ল আৰু বিমান যোগাযোগ ব্যৱস্থা সংযুক্ত হৈ আছে। গুৱাহাটী এই অঞ্চলৰ এক প্ৰধান যোগাযোগ আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাপে পৰিচিত। ভাৰতৰ 'এক্ট ইষ্ট নীতি'ৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ বিশেষ গুৰুত্ব আছে। এই নীতিৰ জৰিয়তে দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ দেশসমূহৰ সৈতে বাণিজ্যিক, সাংস্কৃতিক আৰু কৌশলগত সম্পৰ্ক শক্তিশালী কৰাৰ লক্ষ্য গ্ৰহণ কৰা হৈছে। অসমৰ ভৌগোলিক অৱস্থান আৰু সাংস্কৃতিক সাদৃশ্যৰ বাবে এই দেশসমূহৰ সৈতে পৰ্যটন সম্পৰ্ক উন্নয়নৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। বিশেষকৈ বাংলাদেশ, ভূটান আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ বিভিন্ন দেশৰ পৰ্যটকৰ বাবে অসম এক আকৰ্ষণীয় গন্তব্যস্থান হ'ব পাৰে। অসমৰ জনগোষ্ঠীয় সংস্কৃতি, খাদ্যাভ্যাস, বস্ত্ৰশিল্প আৰু ঐতিহাসিক সম্পদে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সাংস্কৃতিক বিনিময়ৰ সুযোগ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। অসমক কেন্দ্ৰ কৰি উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ বিভিন্ন ৰাজ্যৰ মাজত সংযুক্ত পৰ্যটন পথ গঢ়ি তুলিব পাৰিলেও এই উদ্যোগ অধিক লাভৱান হ'ব। ইয়াৰ ফলত কেৱল অসমৰেই নহয়, সমগ্ৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অৰ্থনৈতিক আৰু সাংস্কৃতিক বিকাশত সহায়ক হ'ব। ==উপসংহাৰ== অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগ ৰাজ্যখনৰ অৰ্থনৈতিক, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক বিকাশৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সম্ভাৱনাপূৰ্ণ ক্ষেত্ৰ। প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য, ঐতিহাসিক ঐতিহ্য, ধৰ্মীয় পৰম্পৰা, জনগোষ্ঠীয় বৈচিত্ৰ্য আৰু চাহ উদ্যোগৰ দৰে সম্পদে অসমক এক স্বকীয় পৰ্যটন পৰিচয় প্ৰদান কৰিছে। কাজিৰঙা, মানস, মাজুলী, শিৱসাগৰ, কামাখ্যা, চৰাইদেউ আৰু হাফলঙৰ দৰে পৰ্যটনস্থলীয়ে ইতিমধ্যে ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত অসমৰ পৰিচিতি বৃদ্ধি কৰিছে। অৱশ্যে এই উদ্যোগৰ প্ৰকৃত সম্ভাৱনা বাস্তৱায়িত কৰিবলৈ কেৱল পৰ্যটনস্থলীৰ প্ৰচাৰ কৰাই যথেষ্ট নহয়। ইয়াৰ বাবে উন্নত আন্তঃগাঁথনি, দক্ষ মানৱ সম্পদ, পৰিৱেশ সংৰক্ষণ, স্থানীয় লোকৰ অংশগ্ৰহণ আৰু সুপৰিকল্পিত ব্যৱস্থাপনাৰ প্ৰয়োজন। পৰ্যটনৰ বিকাশৰ নামত অসমৰ প্ৰাকৃতিক সম্পদ আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য যাতে ক্ষতিগ্ৰস্ত নহয়, তাৰ প্ৰতিও বিশেষ গুৰুত্ব দিব লাগিব। বিশেষকৈ স্থানীয় যুৱক-যুৱতী, মহিলা, ক্ষুদ্ৰ ব্যৱসায়ী, শিল্পী আৰু গ্ৰাম্য জনগোষ্ঠীসমূহক এই উদ্যোগৰ সৈতে জড়িত কৰিব পাৰিলে পৰ্যটন অসমৰ এক শক্তিশালী কৰ্মসংস্থাপনমুখী অৰ্থনৈতিক ক্ষেত্ৰত পৰিণত হ'ব। সঠিক পৰিকল্পনা, চৰকাৰী সহযোগিতা আৰু জনসাধাৰণৰ সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণৰ জৰিয়তে অসমক ভাৰতৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য পৰ্যটন গন্তব্যস্থান হিচাপে গঢ়ি তোলাৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। evz8cthze564hakbo5ysv6r6s64uxnm 649250 649247 2026-11-03T06:33:11Z Dimpal2026 52023 649250 wikitext text/x-wiki ==পৰিচয়== অসম ভাৰতৰ উত্তৰ-পূব অংশত অৱস্থিত এখন প্ৰাকৃতিক, ঐতিহাসিক আৰু সাংস্কৃতিকভাৱে সমৃদ্ধ ৰাজ্য। ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক নদীৰ বিশাল অৱবাহিকা, সেউজীয়া পাহাৰ-পৰ্বত, বিস্তৃত চাহ বাগিচা, ঘন অৰণ্য, বন্যপ্ৰাণী, ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন আৰু বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ জনগোষ্ঠীয় সংস্কৃতিয়ে অসমক ভাৰতৰ অন্যতম আকৰ্ষণীয় পৰ্যটনস্থলী হিচাপে পৰিচিত কৰিছে। অসমৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ আৰু সাংস্কৃতিক বৈচিত্ৰ্যই দেশ-বিদেশৰ পৰ্যটকক ৰাজ্যখনৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত কৰি আহিছে। সেয়েহে অসমৰ অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত পৰ্যটন উদ্যোগৰ ভূমিকা ক্ৰমাৎ গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ পৰিছে। পৰ্যটন উদ্যোগ হৈছে এনে এক সেৱাভিত্তিক অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থা, যাৰ সৈতে যাতায়াত, থকা-খোৱা, হোটেল, পৰিবহণ, পৰ্যটক নিৰ্দেশনা, হস্তশিল্প, সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান আৰু বিভিন্ন ব্যৱসায়িক কাৰ্যকলাপ জড়িত হৈ থাকে। অসমৰ ক্ষেত্ৰত এই উদ্যোগৰ বিশেষ গুৰুত্ব আছে, কাৰণ ৰাজ্যখনত প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ লগতে ঐতিহাসিক ঐতিহ্য, ধৰ্মীয় পৰম্পৰা আৰু জনগোষ্ঠীয় সংস্কৃতিৰ এক অনন্য সমন্বয় দেখা যায়। ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ বিশালতা, কাজিৰঙাৰ এশিঙীয়া গঁড়, মাজুলীৰ সত্ৰীয়া সংস্কৃতি, শিৱসাগৰৰ আহোম যুগৰ স্থাপত্য, কামাখ্যা মন্দিৰৰ ধৰ্মীয় পৰম্পৰা আৰু অসমৰ চাহ উদ্যোগে ৰাজ্যখনৰ পৰ্যটন পৰিচয়ক বিশেষভাৱে সমৃদ্ধ কৰিছে। বৰ্তমান পৰ্যটনক কেৱল বিনোদনৰ মাধ্যম হিচাপে নহয়, বৰং কৰ্মসংস্থাপন সৃষ্টি, স্থানীয় অৰ্থনীতি শক্তিশালীকৰণ, সাংস্কৃতিক সংৰক্ষণ আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰিচয় বৃদ্ধিৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ মাধ্যম হিচাপে বিবেচনা কৰা হয়। ==অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ ঐতিহাসিক পটভূমি== অসমৰ পৰ্যটনৰ ইতিহাস ৰাজ্যখনৰ প্ৰাচীন সভ্যতা, ধৰ্মীয় পৰম্পৰা আৰু ৰাজনৈতিক ইতিহাসৰ সৈতে গভীৰভাৱে জড়িত। প্ৰাচীন কালৰ পৰাই অসম ভাৰতৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰ সৈতে বাণিজ্যিক, সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় যোগাযোগৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ আছিল। প্ৰাচীন প্ৰাগজ্যোতিষপুৰ আৰু কামৰূপ ৰাজ্যৰ ইতিহাসে অসমৰ ঐতিহাসিক পৰিচয়ক সমৃদ্ধ কৰিছে। বিভিন্ন সময়ত সাধু-সন্ত, ধৰ্মীয় পণ্ডিত, ব্যৱসায়ী আৰু পৰিব্ৰাজকসকলৰ আগমনে ৰাজ্যখনৰ সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিৱেশত প্ৰভাৱ পেলাইছিল। মধ্যযুগত আহোম শাসনকালত অসমৰ ৰাজনৈতিক স্থিতিশীলতা, স্থাপত্য, জলাশয়, মন্দিৰ, ৰাজপ্ৰাসাদ আৰু অন্যান্য কীৰ্তিচিহ্নৰ বিকাশ ঘটিছিল। এই ঐতিহাসিক সম্পদসমূহ বৰ্তমান অসমৰ ঐতিহ্য পৰ্যটনৰ অন্যতম আধাৰ। ৰংঘৰ, কাৰেংঘৰ, তলাতল ঘৰ, শিৱদৌল, জয়দৌল আৰু অন্যান্য ঐতিহাসিক স্থাপত্যই সেই সময়ৰ শিল্পকলা আৰু নিৰ্মাণশৈলীৰ পৰিচয় বহন কৰে। ঔপনিৱেশিক শাসনকালত অসমত চাহ উদ্যোগৰ বিকাশে ৰাজ্যখনৰ অৰ্থনীতি আৰু বহিঃবিশ্বৰ সৈতে যোগাযোগৰ ক্ষেত্ৰত নতুন পৰিৱৰ্তন আনিছিল। চাহ বাগিচা, বাগিচাৰ বাংলো, ৰে'লপথ আৰু নদীপথৰ বিকাশে পৰৱৰ্তী সময়ত পৰ্যটনৰ বাবেও এক নতুন পৰিৱেশ সৃষ্টি কৰে। স্বাধীনতাৰ পিছত অসম চৰকাৰে পৰ্যটনক এক সম্ভাৱনাপূৰ্ণ উদ্যোগ হিচাপে গুৰুত্ব দিবলৈ আৰম্ভ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত পৰ্যটন বিভাগৰ কাৰ্যকলাপ, ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানসমূহৰ সংৰক্ষণ, পৰ্যটনস্থলীৰ উন্নয়ন আৰু প্ৰচাৰমূলক কাৰ্যসূচীৰ জৰিয়তে এই উদ্যোগৰ বিস্তাৰ ঘটে। বিশেষকৈ 'Awesome Assam' শীৰ্ষক প্ৰচাৰ অভিযানৰ জৰিয়তে অসমক ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত এক পৰ্যটন গন্তব্যস্থান হিচাপে পৰিচিত কৰাৰ প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছে। ==অসমৰ পৰ্যটন সম্পদৰ প্ৰধান বৈশিষ্ট্য== অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ মূল শক্তি হৈছে ইয়াৰ বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ প্ৰাকৃতিক আৰু সাংস্কৃতিক সম্পদ। ৰাজ্যখনৰ প্ৰতিটো অঞ্চলতে ভিন্ন ভিন্ন পৰ্যটন আকৰ্ষণ উপলব্ধ। এই সম্পদসমূহক কেইবাটাও ভাগত বিভক্ত কৰিব পাৰি। ৩.১ প্ৰাকৃতিক পৰ্যটন অসমৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ পৰ্যটনৰ বাবে বিশেষভাৱে উপযোগী। ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক নদী, পাহাৰ-পৰ্বত, বিল, জলাশয়, অৰণ্য আৰু সেউজীয়া উপত্যকাই ৰাজ্যখনৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য বৃদ্ধি কৰিছে। অসমৰ প্ৰাকৃতিক পৰ্যটনৰ অন্যতম কেন্দ্ৰ হৈছে কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান। ইয়াত বিশ্ববিখ্যাত এশিঙীয়া গঁড়ৰ লগতে হাতী, বাঘ, বনৰীয়া ম'হ, হৰিণ আৰু বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ চৰাই দেখা পোৱা যায়। মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানো অসমৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰাকৃতিক পৰ্যটনস্থলী। ইয়াৰ জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য, অৰণ্য আৰু বন্যপ্ৰাণীয়ে দেশ-বিদেশৰ প্ৰকৃতিপ্ৰেমীসকলক আকৰ্ষণ কৰে। ইয়াৰ উপৰি নামেৰী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, ডিব্ৰু-ছৈখোৱা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, ওৰাং ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু দিহিং-পাটকাই ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানেও অসমৰ পৰ্যটন ক্ষেত্ৰখনক সমৃদ্ধ কৰিছে। হাফলং, জাতিংগা, মাইবং আৰু ডিমা হাছাও জিলাৰ বিভিন্ন পাহাৰীয়া অঞ্চলসমূহো প্ৰাকৃতিক পৰ্যটনৰ বাবে উল্লেখযোগ্য। এই অঞ্চলসমূহৰ পাহাৰীয়া দৃশ্যপট, জলপ্ৰপাত, সেউজীয়া বনাঞ্চল আৰু শান্ত পৰিৱেশে পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰে। ৩.২ বন্যপ্ৰাণী আৰু পৰিৱেশ পৰ্যটন অসম ভাৰতৰ অন্যতম জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যসমৃদ্ধ ৰাজ্য। ইয়াৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য, সংৰক্ষিত বনাঞ্চল আৰু জলাশয়সমূহে পৰিৱেশ পৰ্যটনৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা সৃষ্টি কৰিছে। কাজিৰঙা আৰু মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান দুয়োখনেই ইউনেস্ক'ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰৰ স্বীকৃতি লাভ কৰিছে। ইয়াৰ উপৰি অসমৰ চৰাই পৰ্যবেক্ষণ, বন্যপ্ৰাণী অধ্যয়ন, প্ৰকৃতি ভ্ৰমণ আৰু পৰিৱেশ শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰতো বিশেষ সম্ভাৱনা আছে। পবিতৰা বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য এশিঙীয়া গঁড়ৰ বাবে বিশেষভাৱে পৰিচিত। দীপৰ বিল পৰিভ্ৰমী চৰাই আৰু জলজ পৰিৱেশতন্ত্ৰৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ। পানীদিহিং চৰাই অভয়াৰণ্যও চৰাইপ্ৰেমী আৰু প্ৰকৃতি অধ্যয়নকাৰীসকলৰ বাবে উল্লেখযোগ্য স্থান। এই ক্ষেত্ৰত পৰিৱেশৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰি পৰ্যটনৰ বিকাশ ঘটোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। ৩.৩ ঐতিহাসিক আৰু প্ৰত্নতাত্ত্বিক পৰ্যটন অসমৰ ইতিহাস অতি প্ৰাচীন আৰু গৌৰৱময়। প্ৰাচীন কামৰূপ ৰাজ্যৰ পৰা আৰম্ভ কৰি মধ্যযুগীয় আহোম শাসনলৈকে বিভিন্ন সময়ৰ বহুতো ঐতিহাসিক সম্পদ অসমত সংৰক্ষিত হৈ আছে। শিৱসাগৰ জিলাত অৱস্থিত ৰংঘৰ, কাৰেংঘৰ, তলাতল ঘৰ, শিৱদৌল, জয়দৌল আৰু পুখুৰীসমূহ আহোম যুগৰ স্থাপত্য আৰু ৰাজনৈতিক ইতিহাসৰ উল্লেখযোগ্য নিদৰ্শন। এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহে অসমৰ ঐতিহাসিক পৰ্যটনৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষ ভূমিকা পালন কৰে। ইয়াৰ উপৰি তেজপুৰৰ অগ্নিগড়, দৰং জিলাৰ বিভিন্ন ঐতিহাসিক স্থান, হাজোৰ ধৰ্মীয় আৰু ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন, মদন কামদেৱৰ মন্দিৰৰ ভগ্নাৱশেষ আৰু চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহো অসমৰ ঐতিহ্য পৰ্যটনৰ উল্লেখযোগ্য সম্পদ। বিশেষকৈ চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহে আহোমসকলৰ সমাধি-স্থাপত্য, ধৰ্মীয় বিশ্বাস আৰু সামাজিক পৰম্পৰাৰ পৰিচয় বহন কৰে। ২০২৪ চনত চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহ ইউনেস্ক'ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হোৱাৰ পিছত অসমৰ ঐতিহাসিক পৰ্যটনৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্ব অধিক বৃদ্ধি পাইছে। ৩.৪ ধৰ্মীয় আৰু আধ্যাত্মিক পৰ্যটন অসমৰ ধৰ্মীয় পৰম্পৰা আৰু আধ্যাত্মিক ঐতিহ্য পৰ্যটন উদ্যোগৰ আন এক শক্তিশালী আধাৰ। ৰাজ্যখনত হিন্দু, মুছলমান, বৌদ্ধ আৰু অন্যান্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ সৈতে জড়িত বহুতো পৱিত্ৰ স্থান আছে। এই স্থানসমূহে বছৰৰ বিভিন্ন সময়ত দেশৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ পৰা অহা তীৰ্থযাত্ৰী আৰু পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰে। গুৱাহাটীৰ নীলাচল পাহাৰত অৱস্থিত কামাখ্যা মন্দিৰ অসমৰ অন্যতম বিখ্যাত ধৰ্মীয় পৰ্যটনস্থলী। ই ভাৰতৰ শক্তিপীঠসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে পৰিচিত। প্ৰতি বছৰে অনুষ্ঠিত হোৱা অম্বুবাচী মেলাই দেশ-বিদেশৰ বহুতো ভক্ত আৰু পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰে। ইয়াৰ উপৰি উমানন্দ মন্দিৰ, নৱগ্ৰহ মন্দিৰ, বশিষ্ঠাশ্ৰম আৰু দৌলগোবিন্দ মন্দিৰো ধৰ্মীয় পৰ্যটনৰ উল্লেখযোগ্য কেন্দ্ৰ। হাজো অসমৰ ধৰ্মীয় সম্প্ৰীতিৰ এক অনন্য নিদৰ্শন। ইয়াত হিন্দু ধৰ্মৰ হয়গ্ৰীৱ মাধৱ মন্দিৰ, ইছলাম ধৰ্মৰ পোৱা মক্কা আৰু বৌদ্ধ ধৰ্মৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বিভিন্ন পৰম্পৰাৰ উপস্থিতিয়ে ধৰ্মীয় সহাৱস্থানৰ পৰিচয় দাঙি ধৰে। নগাঁও জিলাৰ বৰদোৱা থান, মাজুলীৰ আউনীআটী, দক্ষিণপাট আৰু গড়মূৰ সত্ৰসমূহেও বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় পৰ্যটনৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষ গুৰুত্ব বহন কৰে। এই স্থানসমূহত শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱৰ ধৰ্মীয়-সাংস্কৃতিক আদৰ্শৰ সৈতে জড়িত বহুতো ঐতিহ্য সংৰক্ষিত হৈ আছে। ৩.৫ সাংস্কৃতিক আৰু জনগোষ্ঠীয় পৰ্যটন অসমৰ সাংস্কৃতিক বৈচিত্ৰ্য পৰ্যটন উদ্যোগৰ এক অমূল্য সম্পদ। ৰাজ্যখনত অসমীয়া, বড়ো, মিছিং, কাৰ্বি, ডিমাছা, ৰাভা, তিৱা, দেউৰী, সোণোৱাল কছাৰী, টাই-আহোম, চাহ জনগোষ্ঠী আৰু অন্যান্য বহুতো জনগোষ্ঠীৰ বসবাস আছে। প্ৰতিটো জনগোষ্ঠীৰ নিজস্ব ভাষা, সাজ-পোছাক, খাদ্যাভ্যাস, লোকবিশ্বাস, নৃত্য-গীত আৰু উৎসৱ-পাৰ্বণ আছে। বিহু অসমৰ সৰ্বাধিক জনপ্ৰিয় সাংস্কৃতিক উৎসৱ। ৰঙালী বিহু, কঙালী বিহু আৰু ভোগালী বিহুৰ সৈতে অসমৰ কৃষিভিত্তিক সমাজজীৱন, লোকসংস্কৃতি আৰু পৰম্পৰা গভীৰভাৱে জড়িত। বিহুৰ সময়ত অনুষ্ঠিত হোৱা নৃত্য-গীত, মেলা আৰু বিভিন্ন সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানসমূহে পৰ্যটকক অসমৰ সমাজ-সংস্কৃতিৰ সৈতে পৰিচিত হোৱাৰ সুযোগ প্ৰদান কৰে। ইয়াৰ উপৰি বড়োসকলৰ বাগৰুম্বা নৃত্য, মিছিংসকলৰ আলি-আয়ে-লৃগাং, কাৰ্বিসকলৰ ৰংকেৰ আৰু অন্যান্য জনগোষ্ঠীয় উৎসৱসমূহেও সাংস্কৃতিক পৰ্যটনৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰিছে। মাজুলী অসমৰ সাংস্কৃতিক পৰ্যটনৰ অন্যতম প্ৰধান কেন্দ্ৰ। ইয়াৰ সত্ৰসমূহত সত্ৰীয়া নৃত্য, বৰগীত, ভাওনা, মুখাশিল্প আৰু বিভিন্ন পৰম্পৰাগত কলাৰ চৰ্চা কৰা হয়। মাজুলীৰ এই সাংস্কৃতিক পৰিৱেশে দেশ-বিদেশৰ গৱেষক, শিল্পী আৰু পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰে। ৩.৬ চাহ পৰ্যটন অসমৰ চাহ উদ্যোগ বিশ্বজুৰি পৰিচিত। অসমৰ চাহ কেৱল এক কৃষিভিত্তিক উদ্যোগ নহয়, ই ৰাজ্যখনৰ ইতিহাস, অৰ্থনীতি আৰু সামাজিক জীৱনৰো এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ। ডিব্ৰুগড়, তিনিচুকীয়া, যোৰহাট, শিৱসাগৰ আৰু গোলাঘাট জিলাৰ বিস্তৃত চাহ বাগিচাসমূহে অসমৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যত এক বিশেষ মাত্ৰা যোগ কৰিছে। চাহ বাগিচাৰ সেউজীয়া পৰিৱেশ, পুৰণি বাগিচাৰ বাংলো, চাহ প্ৰস্তুতকৰণ প্ৰক্ৰিয়া আৰু চাহ শ্ৰমিকসকলৰ জীৱনশৈলী পৰ্যটকৰ বাবে আকৰ্ষণৰ বিষয়। চাহ পৰ্যটনৰ জৰিয়তে পৰ্যটকসকলে চাহ খেতিৰ পৰা আৰম্ভ কৰি প্ৰক্ৰিয়াকৰণ আৰু বজাৰলৈ যোৱাৰ বিভিন্ন পৰ্যায়ৰ বিষয়ে জানিবলৈ সুযোগ লাভ কৰিব পাৰে। চাহ বাগিচাত থকা পৰম্পৰাগত বাংলোসমূহক পৰ্যটকৰ বাবে আৱাসগৃহ হিচাপে গঢ়ি তোলাৰো সম্ভাৱনা আছে। ইয়াৰ জৰিয়তে স্থানীয় অৰ্থনীতিৰ বিকাশৰ লগতে অসমৰ চাহৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰিচিতিও অধিক বৃদ্ধি পাব পাৰে। ৩.৭ নদী পৰ্যটন ব্ৰহ্মপুত্ৰ অসমৰ জীৱনধাৰা। এই নদীখনৰ বিশালতা, প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য, নদীদ্বীপ, বালিচৰ আৰু নদীকেন্দ্ৰিক জীৱনশৈলীয়ে পৰ্যটনৰ বাবে এক বিশেষ ক্ষেত্ৰ সৃষ্টি কৰিছে। ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীত নদী ভ্ৰমণ, নৌকা বিহাৰ আৰু পৰিকল্পিত নদী ক্ৰুজৰ ব্যৱস্থা পৰ্যটকৰ বাবে আকৰ্ষণীয় অভিজ্ঞতা হ'ব পাৰে। বিশেষকৈ গুৱাহাটীৰ পৰা আৰম্ভ কৰি কাজিৰঙা, মাজুলী, যোৰহাট, তেজপুৰ আৰু অন্যান্য নদীকেন্দ্ৰিক অঞ্চললৈ নদী পৰ্যটনৰ বিকাশ ঘটোৱাৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। নদীৰ পাৰৰ গাঁওসমূহৰ জীৱনধাৰা, মাছমৰীয়া সম্প্ৰদায়ৰ সংস্কৃতি, স্থানীয় খাদ্য আৰু প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশে এই পৰ্যটনক অধিক আকৰ্ষণীয় কৰি তুলিব পাৰে। ==অসমৰ উল্লেখযোগ্য পৰ্যটনস্থলী== অসমৰ বিভিন্ন জিলাত অৱস্থিত পৰ্যটনস্থলীসমূহে ৰাজ্যখনৰ পৰ্যটন উদ্যোগক এক বিস্তৃত পৰিচয় প্ৰদান কৰিছে। এই স্থানসমূহৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য কেইটামান হ'ল— কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান: গোলাঘাট, নগাঁও, শোণিতপুৰ আৰু বিশ্বনাথ অঞ্চলত বিস্তৃত কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান অসমৰ অন্যতম পৰিচিত পৰ্যটনস্থলী। এশিঙীয়া গঁড়ৰ সংৰক্ষণৰ বাবে ই বিশ্বজুৰি বিখ্যাত। ১৯৮৫ চনত কাজিৰঙাক ইউনেস্ক'ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ হিচাপে স্বীকৃতি প্ৰদান কৰা হয়। মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান: অসমৰ পশ্চিম অংশত অৱস্থিত মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান বন্যপ্ৰাণী আৰু প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ বাবে বিখ্যাত। ১৯৮৫ চনত ইয়াকো ইউনেস্ক'ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰৰ স্বীকৃতি প্ৰদান কৰা হয়। মাজুলী: ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ বুকুত অৱস্থিত মাজুলী অসমৰ এক উল্লেখযোগ্য নদীদ্বীপ। সত্ৰীয়া সংস্কৃতি, মুখাশিল্প, ভাওনা আৰু বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ বাবে ই বিশেষভাৱে পৰিচিত। শিৱসাগৰ: আহোম ৰাজত্বৰ বহুতো ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন শিৱসাগৰত অৱস্থিত। ৰংঘৰ, কাৰেংঘৰ, তলাতল ঘৰ আৰু শিৱদৌলে এই অঞ্চলক ঐতিহ্য পৰ্যটনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি তুলিছে। গুৱাহাটী: অসমৰ প্ৰধান নগৰ আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যতম প্ৰৱেশদ্বাৰ গুৱাহাটী। কামাখ্যা মন্দিৰ, উমানন্দ, নৱগ্ৰহ মন্দিৰ, অসম ৰাজ্যিক চিৰিয়াখানা, শংকৰদেৱ কলাক্ষেত্ৰ আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ নদীপৰ্যটনে গুৱাহাটীক এক উল্লেখযোগ্য পৰ্যটন কেন্দ্ৰত পৰিণত কৰিছে। হাফলং: ডিমা হাছাও জিলাত অৱস্থিত হাফলং অসমৰ অন্যতম পাহাৰীয়া পৰ্যটনস্থলী। ইয়াৰ পাহাৰীয়া প্ৰাকৃতিক দৃশ্য, হাফলং হ্ৰদ আৰু শান্ত পৰিৱেশে পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰে। হাজো: কামৰূপ জিলাত অৱস্থিত হাজো ধৰ্মীয় সম্প্ৰীতি আৰু ঐতিহাসিক ঐতিহ্যৰ বাবে পৰিচিত। ইয়াৰ হয়গ্ৰীৱ মাধৱ মন্দিৰ আৰু পোৱা মক্কা বিশেষ উল্লেখযোগ্য। শুৱালকুছি: ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ এই অঞ্চল অসমৰ ৰেচম উদ্যোগৰ বাবে বিখ্যাত। মুগা, পাট আৰু এৰী সূতাৰ বস্ত্ৰ উৎপাদন আৰু পৰম্পৰাগত তাঁতশিল্পৰ বাবে শুৱালকুছি পৰ্যটকৰ আকৰ্ষণৰ কেন্দ্ৰ। চৰাইদেউ: আহোম ৰজাসকলৰ মৈদামসমূহৰ বাবে চৰাইদেউ ঐতিহাসিকভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ। ইউনেস্ক'ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য স্বীকৃতিয়ে ইয়াৰ পৰ্যটন সম্ভাৱনাক নতুন মাত্ৰা প্ৰদান কৰিছে। ==অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ অৰ্থনৈতিক গুৰুত্ব== অসমৰ অৰ্থনৈতিক বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত পৰ্যটন উদ্যোগৰ ভূমিকা বহুমুখী। পৰ্যটনৰ বিকাশে কেৱল হোটেল বা যাতায়াত ব্যৱস্থাৰ উন্নয়নেই নকৰে, বৰং ইয়াৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন ক্ষুদ্ৰ আৰু বৃহৎ ব্যৱসায়ৰ বিকাশতো সহায় কৰে। প্ৰথমতে, পৰ্যটন উদ্যোগে কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ সৃষ্টি কৰে। পৰ্যটনস্থলীৰ ওচৰত হোটেল, ৰিজৰ্ট, ৰেষ্টুৰেণ্ট, পৰিবহণ সেৱা, পৰ্যটক নিৰ্দেশনা আৰু অন্যান্য সেৱাৰ প্ৰয়োজন হয়। ইয়াৰ ফলত স্থানীয় যুৱক-যুৱতীসকলে বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ লাভ কৰিব পাৰে। দ্বিতীয়তে, পৰ্যটনৰ জৰিয়তে স্থানীয় ব্যৱসায়ৰ সম্প্ৰসাৰণ ঘটে। অসমৰ বাঁহ-বেতৰ সামগ্ৰী, পৰম্পৰাগত বস্ত্ৰ, গামোচা, মুগা আৰু পাটৰ কাপোৰ, মাটিৰ সামগ্ৰী আৰু অন্যান্য হস্তশিল্প পৰ্যটকৰ মাজত জনপ্ৰিয় কৰি তুলিব পাৰি। ইয়াৰ ফলত স্থানীয় শিল্পী আৰু কাৰিকৰসকলৰ উপাৰ্জনৰ পথ মুকলি হয়। তৃতীয়তে, পৰ্যটন উদ্যোগে ৰাজ্যখনলৈ বিনিয়োগ আকৰ্ষণ কৰিব পাৰে। হোটেল, পৰ্যটক আৱাস, পৰিবহণ, বিনোদন কেন্দ্ৰ আৰু অন্যান্য আন্তঃগাঁথনি নিৰ্মাণৰ ক্ষেত্ৰত ব্যক্তিগত বিনিয়োগৰ সুযোগ আছে। ইয়াৰ ফলত ৰাজ্যখনৰ সামগ্ৰিক অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপ বৃদ্ধি পায়। চতুৰ্থতে, পৰ্যটনৰ জৰিয়তে গ্ৰাম্য অৰ্থনীতিৰ বিকাশ সম্ভৱ। গাঁওভিত্তিক পৰ্যটন, ঘৰুৱা অতিথিশালা, স্থানীয় খাদ্য আৰু জনগোষ্ঠীয় সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তে গাঁওসমূহৰ অৰ্থনৈতিক অৱস্থা উন্নত কৰিব পাৰি। পঞ্চমতে, পৰ্যটনৰ বিকাশে চৰকাৰৰ ৰাজহ বৃদ্ধিতো সহায় কৰে। হোটেল, পৰিবহণ, ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠান আৰু বিভিন্ন সেৱাৰ জৰিয়তে চৰকাৰী কৰ আৰু অন্যান্য ৰাজহ সংগ্ৰহৰ সুযোগ সৃষ্টি হয়। বিশ্ব বেংকৰ মতে, অসমত পৰ্যটন উদ্যোগৰ উন্নয়নৰ জৰিয়তে ব্যক্তিগত বিনিয়োগ, কৰ্মসংস্থাপন আৰু বিশেষকৈ মহিলাৰ অৰ্থনৈতিক অংশগ্ৰহণ বৃদ্ধি কৰাৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। ==অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ বৰ্তমানৰ অৱস্থা== শেহতীয়া বছৰসমূহত অসমত পৰ্যটকৰ আগমন বৃদ্ধি পোৱাৰ লগতে পৰ্যটন আন্তঃগাঁথনি উন্নয়নৰ ক্ষেত্ৰতো বিভিন্ন পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰা হৈছে। দেশীয় পৰ্যটকৰ লগতে বিদেশী পৰ্যটকৰ বাবেও অসম এক আকৰ্ষণীয় গন্তব্যস্থান হিচাপে পৰিচিত হৈছে। ভাৰত চৰকাৰৰ পৰ্যটন মন্ত্ৰালয়ৰ তথ্য অনুসৰি, ২০২৫ চনত অসমলৈ প্ৰায় ৯০,৫৫,৯৪৩ গৰাকী দেশীয় পৰ্যটকৰ ভ্ৰমণ নথিভুক্ত হৈছিল। একে বছৰতে বিদেশী পৰ্যটকৰ ভ্ৰমণৰ সংখ্যা আছিল ৩৩,৮৫৮। এই পৰিসংখ্যাই ৰাজ্যখনৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ বৰ্ধিত গুৰুত্বৰ ইংগিত দিয়ে। অসম চৰকাৰৰ পৰ্যটন নীতি, ২০২২-ত ৰাজ্যখনৰ প্ৰাকৃতিক, সাংস্কৃতিক আৰু ঐতিহাসিক সম্পদসমূহৰ সঠিক ব্যৱহাৰৰ জৰিয়তে পৰ্যটন উদ্যোগক অধিক শক্তিশালী কৰাৰ লক্ষ্য গ্ৰহণ কৰা হৈছে। ইয়াৰ লগতে ব্যক্তিগত খণ্ডৰ বিনিয়োগ, স্থানীয় লোকৰ অংশগ্ৰহণ, পৰ্যটনস্থলীৰ আন্তঃগাঁথনি উন্নয়ন আৰু বহনক্ষম পৰ্যটনৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছে। ==অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ বিকাশৰ বাবে চৰকাৰী পদক্ষেপ== অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ বিকাশৰ বাবে ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে বিভিন্ন আঁচনি, নীতি আৰু উন্নয়নমূলক কাৰ্যসূচী গ্ৰহণ কৰিছে। অসম পৰ্যটন নীতি, ২০২২: এই নীতিৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে অসমক এক উল্লেখযোগ্য ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যটন গন্তব্যস্থান হিচাপে গঢ়ি তোলা। ইয়াত পৰ্যটন আন্তঃগাঁথনি উন্নয়ন, বিনিয়োগ বৃদ্ধি, দক্ষ মানৱ সম্পদ সৃষ্টি, স্থানীয় লোকৰ অংশগ্ৰহণ আৰু পৰিৱেশ অনুকূল পৰ্যটনৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছে। Awesome Assam অভিযান: অসমৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য, সংস্কৃতি, ঐতিহ্য আৰু পৰ্যটনস্থলীসমূহক দেশ-বিদেশত প্ৰচাৰ কৰাৰ বাবে এই ব্ৰেণ্ডিং অভিযান গ্ৰহণ কৰা হৈছে। ইয়াৰ জৰিয়তে অসমৰ এক ইতিবাচক পৰ্যটন পৰিচয় গঢ়ি তোলাৰ প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছে। স্বদেশ দৰ্শন আঁচনি: ভাৰত চৰকাৰৰ এই আঁচনিৰ অধীনত অসমৰ বিভিন্ন পৰ্যটন ক্ষেত্ৰৰ উন্নয়নৰ বাবে আৰ্থিক সাহায্য প্ৰদান কৰা হৈছে। মানস–পবিতৰা–নামেৰী–কাজিৰঙা–ডিব্ৰু-ছৈখোৱা বন্যপ্ৰাণী পৰ্যটন পথ আৰু তেজপুৰ–মাজুলী–শিৱসাগৰ ঐতিহ্য পৰ্যটন পথৰ উন্নয়ন ইয়াৰ উল্লেখযোগ্য উদাহৰণ। স্বদেশ দৰ্শন ২.০: এই আঁচনিৰ অধীনত কোকৰাঝাৰৰ জলাশয়ভিত্তিক পৰ্যটন আৰু যোৰহাটৰ চিনামৰা চাহ বাগিচাৰ পুনৰ উন্নয়নৰ দৰে প্ৰকল্প গ্ৰহণ কৰা হৈছে। প্ৰসাদ আঁচনি: ধৰ্মীয় পৰ্যটনস্থলীৰ উন্নয়নৰ উদ্দেশ্যে গ্ৰহণ কৰা এই আঁচনিৰ অধীনত কামাখ্যা মন্দিৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা তীৰ্থস্থানসমূহৰ উন্নয়নৰ বাবে প্ৰকল্প গ্ৰহণ কৰা হৈছে। ২০২৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীত প্ৰকাশিত ভাৰত চৰকাৰৰ তথ্য অনুসৰি, অসমত এই বিভিন্ন আঁচনিৰ অধীনত কাজিৰঙা, মাজুলী, শিৱসাগৰ, গুৱাহাটী, কোকৰাঝাৰ আৰু যোৰহাটৰ কেইবাটাও পৰ্যটন উন্নয়ন প্ৰকল্প অনুমোদিত হৈছে। ==অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ ভৱিষ্যৎ সম্ভাৱনা== অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ ভৱিষ্যৎ সম্ভাৱনা যথেষ্ট বিস্তৃত। ৰাজ্যখনৰ প্ৰাকৃতিক, ঐতিহাসিক আৰু সাংস্কৃতিক সম্পদসমূহৰ পৰিকল্পিত ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰিলে পৰ্যটনক অসমৰ অন্যতম প্ৰধান অৰ্থনৈতিক খণ্ড হিচাপে গঢ়ি তোলা সম্ভৱ। এই ক্ষেত্ৰত কেইবাটাও বিশেষ সম্ভাৱনা উল্লেখ কৰিব পাৰি। ৮.১ গ্ৰাম্য পৰ্যটনৰ বিকাশ অসমৰ গ্ৰাম্য অঞ্চলসমূহত পৰ্যটনৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। অসমৰ গাঁৱৰ পৰম্পৰাগত ঘৰ-দুৱাৰ, কৃষিভিত্তিক জীৱনশৈলী, স্থানীয় খাদ্য, লোকসংগীত, নৃত্য আৰু হস্তশিল্পই পৰ্যটকৰ বাবে এক ব্যতিক্ৰমী অভিজ্ঞতা সৃষ্টি কৰিব পাৰে। গাঁওসমূহত ঘৰুৱা অতিথিশালা স্থাপন কৰি পৰ্যটকক স্থানীয় পৰিয়ালৰ সৈতে থকাৰ সুবিধা প্ৰদান কৰিব পাৰি। বিশেষকৈ মাজুলী, সুৱালকুছি, শিৱসাগৰ, যোৰহাট, ডিমা হাছাও আৰু বড়োলেণ্ডৰ বিভিন্ন অঞ্চলত গ্ৰাম্য পৰ্যটনৰ বিকাশৰ যথেষ্ট সুযোগ আছে। ইয়াৰ জৰিয়তে গাঁৱৰ নিবনুৱা যুৱক-যুৱতী আৰু মহিলাসকলৰ বাবে উপাৰ্জনৰ নতুন পথ সৃষ্টি হ'ব। ৮.২ পৰিৱেশ অনুকূল পৰ্যটনৰ সম্প্ৰসাৰণ অসমৰ বনাঞ্চল, নদী, বিল আৰু বন্যপ্ৰাণীৰ সংৰক্ষণৰ সৈতে সংগতি ৰাখি পৰিৱেশ অনুকূল পৰ্যটনৰ বিকাশ ঘটাব পাৰি। এনে পৰ্যটনৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ ক্ষতি নকৰাকৈ পৰ্যটন কাৰ্যকলাপ পৰিচালনা কৰা। কাজিৰঙা, মানস, নামেৰী, পবিতৰা আৰু দিহিং-পাটকাইৰ দৰে অঞ্চলত পৰিৱেশ শিক্ষামূলক ভ্ৰমণ, চৰাই পৰ্যবেক্ষণ আৰু প্ৰকৃতি অধ্যয়নৰ সুবিধা বৃদ্ধি কৰিব পাৰি। ইয়াৰ জৰিয়তে পৰ্যটনৰ লগতে প্ৰাকৃতিক সম্পদ সংৰক্ষণৰ প্ৰতিও জনসচেতনতা বৃদ্ধি পাব। ৮.৩ নদী আৰু জলভিত্তিক পৰ্যটনৰ বিকাশ ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক নদীক কেন্দ্ৰ কৰি অসমত নদী পৰ্যটনৰ এক বৃহৎ সম্ভাৱনা আছে। নদী ক্ৰুজ, নৌকা ভ্ৰমণ, নদীৰ পাৰৰ সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান আৰু নদীকেন্দ্ৰিক গাঁওসমূহৰ পৰিচয়মূলক কাৰ্যসূচীৰ জৰিয়তে নতুন পৰ্যটন ক্ষেত্ৰ গঢ়ি তুলিব পাৰি। বিশেষকৈ মাজুলী, গুৱাহাটী, তেজপুৰ, যোৰহাট আৰু ধুবুৰী অঞ্চলত নদী পৰ্যটনৰ বিকাশে স্থানীয় অৰ্থনীতিত ইতিবাচক প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। অৱশ্যে নদীৰ বানপানী, গৰাখহনীয়া আৰু অন্যান্য প্ৰাকৃতিক বিপদৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি সুৰক্ষিত ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰাটো প্ৰয়োজনীয়। ৮.৪ চাহ পৰ্যটনৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্প্ৰসাৰণ অসমৰ চাহৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় খ্যাতিক পৰ্যটনৰ সৈতে সংযোগ কৰি এক বিশেষ পৰ্যটন ক্ষেত্ৰ গঢ়ি তুলিব পাৰি। চাহ বাগিচা পৰিদৰ্শন, চাহ প্ৰস্তুতকৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ প্ৰদৰ্শন, চাহৰ ইতিহাস আৰু চাহৰ সোৱাদ পৰীক্ষাৰ দৰে কাৰ্যসূচীয়ে বিদেশী পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰিব পাৰে। ডিব্ৰুগড়, তিনিচুকীয়া আৰু যোৰহাটৰ চাহ বাগিচাসমূহক কেন্দ্ৰ কৰি পৰিকল্পিত পৰ্যটন ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলাৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। ৮.৫ দুঃসাহসিক পৰ্যটনৰ বিকাশ অসমৰ পাহাৰীয়া অঞ্চল, নদী আৰু অৰণ্যসমূহ দুঃসাহসিক পৰ্যটনৰ বাবে উপযোগী। পাহাৰীয়া পদযাত্ৰা, প্ৰকৃতি ভ্ৰমণ, পৰিকল্পিত নৌকা ভ্ৰমণ আৰু বিভিন্ন বাহিৰৰ বিনোদনমূলক কাৰ্যসূচীৰ জৰিয়তে এই ক্ষেত্ৰৰ বিকাশ ঘটাব পাৰি। হাফলং, নামেৰী, গৰ্ভভাঙা আৰু ডিমা হাছাওৰ বিভিন্ন অঞ্চলত উপযুক্ত পৰিকল্পনা আৰু সুৰক্ষা ব্যৱস্থাৰে দুঃসাহসিক পৰ্যটনৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰিব পাৰি। ৮.৬ সাংস্কৃতিক পৰ্যটনৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰচাৰ অসমৰ বিহু, ভাওনা, সত্ৰীয়া নৃত্য, মুখাশিল্প, জনগোষ্ঠীয় উৎসৱ আৰু পৰম্পৰাগত বস্ত্ৰশিল্পক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত অধিক প্ৰচাৰ কৰাৰ প্ৰয়োজন আছে। অসমৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সাংস্কৃতিক পৰম্পৰা পৰ্যটনৰ এক বিশেষ সম্পদ। মাজুলীৰ সত্ৰীয়া সংস্কৃতি, বড়োসকলৰ বাগৰুম্বা নৃত্য, মিছিংসকলৰ আলি-আয়ে-লৃগাং আৰু অসমৰ বিভিন্ন লোকউৎসৱক কেন্দ্ৰ কৰি সাংস্কৃতিক পৰ্যটনৰ নতুন ক্ষেত্ৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰি। ৮.৭ চলচ্চিত্ৰ আৰু অনুষ্ঠানভিত্তিক পৰ্যটন অসমৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ, ঐতিহাসিক স্থান আৰু সাংস্কৃতিক বৈচিত্ৰ্য চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণৰ বাবেও উপযোগী। অসমৰ বিভিন্ন স্থানত চলচ্চিত্ৰ, তথ্যচিত্ৰ আৰু সংগীতৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ ব্যৱস্থা উন্নত কৰিব পাৰিলে সেই স্থানসমূহৰ পৰিচিতি বৃদ্ধি পাব। ইয়াৰ উপৰি সংগীত অনুষ্ঠান, সাংস্কৃতিক মহোৎসৱ, সাহিত্য উৎসৱ আৰু বিভিন্ন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্মিলন আয়োজনৰ জৰিয়তে অসমত অনুষ্ঠানভিত্তিক পৰ্যটনৰ বিকাশ ঘটাব পাৰি। ৮.৮ স্বাস্থ্য আৰু শিক্ষামূলক পৰ্যটন গুৱাহাটী আৰু অসমৰ অন্যান্য নগৰসমূহত চিকিৎসা আৰু শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত ক্ৰমাগত উন্নয়ন ঘটিছে। এই সুবিধাসমূহৰ সৈতে পৰ্যটনক সংযোগ কৰি স্বাস্থ্য পৰ্যটন আৰু শিক্ষামূলক পৰ্যটনৰ বিকাশ ঘটোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। বিশেষকৈ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যান্য ৰাজ্য আৰু চুবুৰীয়া দেশসমূহৰ পৰা অহা লোকসকলৰ বাবে অসমৰ চিকিৎসা, শিক্ষানুষ্ঠান, গৱেষণা কেন্দ্ৰ আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য পৰিদৰ্শনৰ ব্যৱস্থা গঢ়ি তুলিব পাৰি। == অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ প্ৰধান সমস্যা আৰু প্ৰত্যাহ্বান== অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা থকা সত্ত্বেও ইয়াৰ পূৰ্ণ বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত কিছুমান সমস্যা আৰু প্ৰত্যাহ্বান বিদ্যমান। আন্তঃগাঁথনিৰ অভাৱ: অসমৰ বহুতো পৰ্যটনস্থলীত উন্নত পথ, যাতায়াত, পৰ্যাপ্ত হোটেল, পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা, বিশুদ্ধ খোৱাপানী আৰু অন্যান্য মৌলিক সুবিধাৰ অভাৱ দেখা যায়। বিশেষকৈ দূৰৱৰ্তী আৰু পাহাৰীয়া অঞ্চলসমূহত এই সমস্যা অধিক স্পষ্ট। যাতায়াত ব্যৱস্থাৰ সীমাবদ্ধতা: অসমৰ বহুতো পৰ্যটনস্থলীলৈ নিয়মীয়া আৰু সুবিধাজনক পৰিবহণ ব্যৱস্থা এতিয়াও পৰ্যাপ্ত নহয়। কিছুমান অঞ্চলত পথৰ অৱস্থা আৰু যোগাযোগ ব্যৱস্থাই পৰ্যটকৰ ভ্ৰমণত অসুবিধাৰ সৃষ্টি কৰে। প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰৰ অভাৱ: অসমৰ বহুতো সুন্দৰ আৰু ঐতিহাসিক পৰ্যটনস্থলীৰ বিষয়ে ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত পৰ্যাপ্ত প্ৰচাৰ হোৱা নাই। ফলত বহুতো পৰ্যটনস্থলী এতিয়াও বৃহৎ পৰিসৰৰ পৰ্যটকৰ দৃষ্টিগোচৰ হোৱা নাই। দক্ষ মানৱ সম্পদৰ অভাৱ: পৰ্যটন উদ্যোগৰ উন্নয়নৰ বাবে প্ৰশিক্ষিত পৰ্যটক নিৰ্দেশক, আতিথ্য সেৱাৰ কৰ্মচাৰী, পৰিবহণ কৰ্মী আৰু অন্যান্য দক্ষ ব্যক্তিৰ প্ৰয়োজন। এই ক্ষেত্ৰত অধিক প্ৰশিক্ষণৰ ব্যৱস্থা কৰাটো জৰুৰী। প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ: অসম বানপানী আৰু গৰাখহনীয়াৰ দৰে প্ৰাকৃতিক সমস্যাৰ সন্মুখীন হৈ আহিছে। বিশেষকৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বহুতো অঞ্চলত বাৰিষাৰ সময়ত বানপানীয়ে পৰ্যটন ব্যৱস্থাত প্ৰভাৱ পেলায়। কাজিৰঙা আৰু মাজুলীৰ দৰে অঞ্চলত প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তনো এক উল্লেখযোগ্য প্ৰত্যাহ্বান। পৰিৱেশ প্ৰদূষণ: পৰ্যটকৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পোৱাৰ লগে লগে পৰ্যটনস্থলীত প্লাষ্টিক, আৱৰ্জনা আৰু অন্যান্য প্ৰদূষণৰ সমস্যা সৃষ্টি হোৱাৰ আশংকা থাকে। ইয়াৰ ফলত প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ আৰু বন্যপ্ৰাণীৰ বাসস্থান ক্ষতিগ্ৰস্ত হ'ব পাৰে। ঋতুভিত্তিক পৰ্যটন: অসমৰ পৰ্যটনৰ একাংশ নিৰ্দিষ্ট ঋতুৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। বিশেষকৈ বাৰিষাৰ সময়ত বানপানী আৰু বেয়া বতৰৰ বাবে কিছুমান পৰ্যটনস্থলীৰ পৰিদৰ্শন সীমিত হৈ পৰে। ইয়াৰ ফলত পৰ্যটনৰ পৰা হোৱা উপাৰ্জনো কেতিয়াবা ঋতুভিত্তিক হৈ পৰে। ব্যক্তিগত বিনিয়োগৰ সীমাবদ্ধতা: উন্নত হোটেল, ৰিজৰ্ট, পৰিবহণ আৰু অন্যান্য পৰ্যটন সুবিধা গঢ়ি তুলিবলৈ বৃহৎ পৰিমাণৰ বিনিয়োগৰ প্ৰয়োজন। এই ক্ষেত্ৰত চৰকাৰী আৰু ব্যক্তিগত খণ্ডৰ মাজত অধিক সহযোগিতা প্ৰয়োজন। == পৰ্যটন উদ্যোগৰ বিকাশৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় পৰামৰ্শ== অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগক অধিক শক্তিশালী আৰু প্ৰতিযোগিতামূলক কৰি তুলিবলৈ কেইবাটাও দিশত গুৰুত্ব দিয়া প্ৰয়োজন। প্ৰথমতে, প্ৰতিটো পৰ্যটনস্থলীৰ সৈতে উন্নত পথ, যাতায়াত, বিশুদ্ধ খোৱাপানী, শৌচাগাৰ, স্বাস্থ্যসেৱা আৰু যোগাযোগ ব্যৱস্থা সংযোগ কৰিব লাগে। দ্বিতীয়তে, স্থানীয় যুৱক-যুৱতীসকলক পৰ্যটন ব্যৱস্থাপনা, ভাষা, আতিথ্য সেৱা আৰু পৰ্যটক নিৰ্দেশনাৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰশিক্ষণ প্ৰদান কৰিব লাগে। তৃতীয়তে, অসমৰ পৰ্যটনস্থলীসমূহৰ বিষয়ে ইণ্টাৰনেট, সামাজিক মাধ্যম, তথ্যচিত্ৰ আৰু অন্যান্য আধুনিক প্ৰচাৰ মাধ্যমৰ জৰিয়তে দেশ-বিদেশত প্ৰচাৰ কৰিব লাগে। প্ৰতিটো পৰ্যটনস্থলীৰ ইতিহাস, যাতায়াতৰ সুবিধা, থকা-খোৱাৰ ব্যৱস্থা আৰু স্থানীয় সংস্কৃতিৰ বিষয়ে নিৰ্ভৰযোগ্য তথ্য উপলব্ধ কৰাটো প্ৰয়োজন। চতুৰ্থতে, স্থানীয় জনগোষ্ঠী আৰু গাঁওবাসীক পৰ্যটন উন্নয়নৰ সৈতে প্ৰত্যক্ষভাৱে জড়িত কৰিব লাগে। স্থানীয় লোকসকলৰ অংশগ্ৰহণ অবিহনে বহনক্ষম পৰ্যটনৰ বিকাশ সম্ভৱ নহয়। পঞ্চমতে, পৰ্যটনস্থলীসমূহত পৰিৱেশ সংৰক্ষণৰ বাবে কঠোৰ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিব লাগে। প্লাষ্টিকৰ ব্যৱহাৰ নিয়ন্ত্ৰণ, আৱৰ্জনা ব্যৱস্থাপনা আৰু বনাঞ্চল সংৰক্ষণৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব দিব লাগে। ষষ্ঠতে, অসমৰ বিভিন্ন পৰ্যটনস্থলী সংযোগ কৰি একাধিক পৰ্যটন পথ গঢ়ি তুলিব লাগে। উদাহৰণস্বৰূপে, গুৱাহাটী–কাজিৰঙা–তেজপুৰ, যোৰহাট–মাজুলী–শিৱসাগৰ আৰু ডিব্ৰুগড়–দিহিং-পাটকাই–ডিব্ৰু-ছৈখোৱা আদি পথৰ জৰিয়তে পৰ্যটকসকলে একেটা ভ্ৰমণতে বিভিন্ন প্ৰাকৃতিক আৰু ঐতিহাসিক স্থান পৰিদৰ্শন কৰিব পাৰিব। সপ্তমতে, পৰ্যটন উদ্যোগত মহিলাৰ অংশগ্ৰহণ বৃদ্ধি কৰিব লাগে। ঘৰুৱা অতিথিশালা, স্থানীয় খাদ্যৰ ব্যৱসায়, হস্তশিল্প আৰু সাংস্কৃতিক কাৰ্যসূচীৰ জৰিয়তে মহিলাসকলৰ আৰ্থিক স্বাৱলম্বিতা বৃদ্ধি কৰাৰ সুযোগ আছে। == উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যটনৰ ক্ষেত্ৰত অসমৰ ভূমিকা== ভৌগোলিক অৱস্থানৰ বাবে অসম উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰৱেশদ্বাৰ। ৰাজ্যখনৰ সৈতে উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আন ৰাজ্যসমূহৰ পথ, ৰে'ল আৰু বিমান যোগাযোগ ব্যৱস্থা সংযুক্ত হৈ আছে। গুৱাহাটী এই অঞ্চলৰ এক প্ৰধান যোগাযোগ আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাপে পৰিচিত। ভাৰতৰ 'এক্ট ইষ্ট নীতি'ৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ বিশেষ গুৰুত্ব আছে। এই নীতিৰ জৰিয়তে দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ দেশসমূহৰ সৈতে বাণিজ্যিক, সাংস্কৃতিক আৰু কৌশলগত সম্পৰ্ক শক্তিশালী কৰাৰ লক্ষ্য গ্ৰহণ কৰা হৈছে। অসমৰ ভৌগোলিক অৱস্থান আৰু সাংস্কৃতিক সাদৃশ্যৰ বাবে এই দেশসমূহৰ সৈতে পৰ্যটন সম্পৰ্ক উন্নয়নৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। বিশেষকৈ বাংলাদেশ, ভূটান আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ বিভিন্ন দেশৰ পৰ্যটকৰ বাবে অসম এক আকৰ্ষণীয় গন্তব্যস্থান হ'ব পাৰে। অসমৰ জনগোষ্ঠীয় সংস্কৃতি, খাদ্যাভ্যাস, বস্ত্ৰশিল্প আৰু ঐতিহাসিক সম্পদে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সাংস্কৃতিক বিনিময়ৰ সুযোগ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। অসমক কেন্দ্ৰ কৰি উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ বিভিন্ন ৰাজ্যৰ মাজত সংযুক্ত পৰ্যটন পথ গঢ়ি তুলিব পাৰিলেও এই উদ্যোগ অধিক লাভৱান হ'ব। ইয়াৰ ফলত কেৱল অসমৰেই নহয়, সমগ্ৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অৰ্থনৈতিক আৰু সাংস্কৃতিক বিকাশত সহায়ক হ'ব। ==উপসংহাৰ== অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগ ৰাজ্যখনৰ অৰ্থনৈতিক, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক বিকাশৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সম্ভাৱনাপূৰ্ণ ক্ষেত্ৰ। প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য, ঐতিহাসিক ঐতিহ্য, ধৰ্মীয় পৰম্পৰা, জনগোষ্ঠীয় বৈচিত্ৰ্য আৰু চাহ উদ্যোগৰ দৰে সম্পদে অসমক এক স্বকীয় পৰ্যটন পৰিচয় প্ৰদান কৰিছে। কাজিৰঙা, মানস, মাজুলী, শিৱসাগৰ, কামাখ্যা, চৰাইদেউ আৰু হাফলঙৰ দৰে পৰ্যটনস্থলীয়ে ইতিমধ্যে ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত অসমৰ পৰিচিতি বৃদ্ধি কৰিছে। অৱশ্যে এই উদ্যোগৰ প্ৰকৃত সম্ভাৱনা বাস্তৱায়িত কৰিবলৈ কেৱল পৰ্যটনস্থলীৰ প্ৰচাৰ কৰাই যথেষ্ট নহয়। ইয়াৰ বাবে উন্নত আন্তঃগাঁথনি, দক্ষ মানৱ সম্পদ, পৰিৱেশ সংৰক্ষণ, স্থানীয় লোকৰ অংশগ্ৰহণ আৰু সুপৰিকল্পিত ব্যৱস্থাপনাৰ প্ৰয়োজন। পৰ্যটনৰ বিকাশৰ নামত অসমৰ প্ৰাকৃতিক সম্পদ আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য যাতে ক্ষতিগ্ৰস্ত নহয়, তাৰ প্ৰতিও বিশেষ গুৰুত্ব দিব লাগিব। বিশেষকৈ স্থানীয় যুৱক-যুৱতী, মহিলা, ক্ষুদ্ৰ ব্যৱসায়ী, শিল্পী আৰু গ্ৰাম্য জনগোষ্ঠীসমূহক এই উদ্যোগৰ সৈতে জড়িত কৰিব পাৰিলে পৰ্যটন অসমৰ এক শক্তিশালী কৰ্মসংস্থাপনমুখী অৰ্থনৈতিক ক্ষেত্ৰত পৰিণত হ'ব। সঠিক পৰিকল্পনা, চৰকাৰী সহযোগিতা আৰু জনসাধাৰণৰ সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণৰ জৰিয়তে অসমক ভাৰতৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য পৰ্যটন গন্তব্যস্থান হিচাপে গঢ়ি তোলাৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। 720bod8s70ajcb758vo0f6fg993khj3 649255 649250 2026-11-03T07:25:16Z Nayan j Nath 15159 649255 wikitext text/x-wiki {{Wikify}} ==পৰিচয়== অসম ভাৰতৰ উত্তৰ-পূব অংশত অৱস্থিত এখন প্ৰাকৃতিক, ঐতিহাসিক আৰু সাংস্কৃতিকভাৱে সমৃদ্ধ ৰাজ্য। ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক নদীৰ বিশাল অৱবাহিকা, সেউজীয়া পাহাৰ-পৰ্বত, বিস্তৃত চাহ বাগিচা, ঘন অৰণ্য, বন্যপ্ৰাণী, ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন আৰু বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ জনগোষ্ঠীয় সংস্কৃতিয়ে অসমক ভাৰতৰ অন্যতম আকৰ্ষণীয় পৰ্যটনস্থলী হিচাপে পৰিচিত কৰিছে। অসমৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ আৰু সাংস্কৃতিক বৈচিত্ৰ্যই দেশ-বিদেশৰ পৰ্যটকক ৰাজ্যখনৰ প্ৰতি আকৰ্ষিত কৰি আহিছে। সেয়েহে অসমৰ অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত পৰ্যটন উদ্যোগৰ ভূমিকা ক্ৰমাৎ গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ পৰিছে। পৰ্যটন উদ্যোগ হৈছে এনে এক সেৱাভিত্তিক অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থা, যাৰ সৈতে যাতায়াত, থকা-খোৱা, হোটেল, পৰিবহণ, পৰ্যটক নিৰ্দেশনা, হস্তশিল্প, সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান আৰু বিভিন্ন ব্যৱসায়িক কাৰ্যকলাপ জড়িত হৈ থাকে। অসমৰ ক্ষেত্ৰত এই উদ্যোগৰ বিশেষ গুৰুত্ব আছে, কাৰণ ৰাজ্যখনত প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ লগতে ঐতিহাসিক ঐতিহ্য, ধৰ্মীয় পৰম্পৰা আৰু জনগোষ্ঠীয় সংস্কৃতিৰ এক অনন্য সমন্বয় দেখা যায়। ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ বিশালতা, কাজিৰঙাৰ এশিঙীয়া গঁড়, মাজুলীৰ সত্ৰীয়া সংস্কৃতি, শিৱসাগৰৰ আহোম যুগৰ স্থাপত্য, কামাখ্যা মন্দিৰৰ ধৰ্মীয় পৰম্পৰা আৰু অসমৰ চাহ উদ্যোগে ৰাজ্যখনৰ পৰ্যটন পৰিচয়ক বিশেষভাৱে সমৃদ্ধ কৰিছে। বৰ্তমান পৰ্যটনক কেৱল বিনোদনৰ মাধ্যম হিচাপে নহয়, বৰং কৰ্মসংস্থাপন সৃষ্টি, স্থানীয় অৰ্থনীতি শক্তিশালীকৰণ, সাংস্কৃতিক সংৰক্ষণ আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰিচয় বৃদ্ধিৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ মাধ্যম হিচাপে বিবেচনা কৰা হয়। ==অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ ঐতিহাসিক পটভূমি== অসমৰ পৰ্যটনৰ ইতিহাস ৰাজ্যখনৰ প্ৰাচীন সভ্যতা, ধৰ্মীয় পৰম্পৰা আৰু ৰাজনৈতিক ইতিহাসৰ সৈতে গভীৰভাৱে জড়িত। প্ৰাচীন কালৰ পৰাই অসম ভাৰতৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰ সৈতে বাণিজ্যিক, সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় যোগাযোগৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ আছিল। প্ৰাচীন প্ৰাগজ্যোতিষপুৰ আৰু কামৰূপ ৰাজ্যৰ ইতিহাসে অসমৰ ঐতিহাসিক পৰিচয়ক সমৃদ্ধ কৰিছে। বিভিন্ন সময়ত সাধু-সন্ত, ধৰ্মীয় পণ্ডিত, ব্যৱসায়ী আৰু পৰিব্ৰাজকসকলৰ আগমনে ৰাজ্যখনৰ সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক পৰিৱেশত প্ৰভাৱ পেলাইছিল। মধ্যযুগত আহোম শাসনকালত অসমৰ ৰাজনৈতিক স্থিতিশীলতা, স্থাপত্য, জলাশয়, মন্দিৰ, ৰাজপ্ৰাসাদ আৰু অন্যান্য কীৰ্তিচিহ্নৰ বিকাশ ঘটিছিল। এই ঐতিহাসিক সম্পদসমূহ বৰ্তমান অসমৰ ঐতিহ্য পৰ্যটনৰ অন্যতম আধাৰ। ৰংঘৰ, কাৰেংঘৰ, তলাতল ঘৰ, শিৱদৌল, জয়দৌল আৰু অন্যান্য ঐতিহাসিক স্থাপত্যই সেই সময়ৰ শিল্পকলা আৰু নিৰ্মাণশৈলীৰ পৰিচয় বহন কৰে। ঔপনিৱেশিক শাসনকালত অসমত চাহ উদ্যোগৰ বিকাশে ৰাজ্যখনৰ অৰ্থনীতি আৰু বহিঃবিশ্বৰ সৈতে যোগাযোগৰ ক্ষেত্ৰত নতুন পৰিৱৰ্তন আনিছিল। চাহ বাগিচা, বাগিচাৰ বাংলো, ৰে'লপথ আৰু নদীপথৰ বিকাশে পৰৱৰ্তী সময়ত পৰ্যটনৰ বাবেও এক নতুন পৰিৱেশ সৃষ্টি কৰে। স্বাধীনতাৰ পিছত অসম চৰকাৰে পৰ্যটনক এক সম্ভাৱনাপূৰ্ণ উদ্যোগ হিচাপে গুৰুত্ব দিবলৈ আৰম্ভ কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত পৰ্যটন বিভাগৰ কাৰ্যকলাপ, ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানসমূহৰ সংৰক্ষণ, পৰ্যটনস্থলীৰ উন্নয়ন আৰু প্ৰচাৰমূলক কাৰ্যসূচীৰ জৰিয়তে এই উদ্যোগৰ বিস্তাৰ ঘটে। বিশেষকৈ 'Awesome Assam' শীৰ্ষক প্ৰচাৰ অভিযানৰ জৰিয়তে অসমক ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত এক পৰ্যটন গন্তব্যস্থান হিচাপে পৰিচিত কৰাৰ প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছে। ==অসমৰ পৰ্যটন সম্পদৰ প্ৰধান বৈশিষ্ট্য== অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ মূল শক্তি হৈছে ইয়াৰ বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ প্ৰাকৃতিক আৰু সাংস্কৃতিক সম্পদ। ৰাজ্যখনৰ প্ৰতিটো অঞ্চলতে ভিন্ন ভিন্ন পৰ্যটন আকৰ্ষণ উপলব্ধ। এই সম্পদসমূহক কেইবাটাও ভাগত বিভক্ত কৰিব পাৰি। ৩.১ প্ৰাকৃতিক পৰ্যটন অসমৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ পৰ্যটনৰ বাবে বিশেষভাৱে উপযোগী। ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক নদী, পাহাৰ-পৰ্বত, বিল, জলাশয়, অৰণ্য আৰু সেউজীয়া উপত্যকাই ৰাজ্যখনৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য বৃদ্ধি কৰিছে। অসমৰ প্ৰাকৃতিক পৰ্যটনৰ অন্যতম কেন্দ্ৰ হৈছে কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান। ইয়াত বিশ্ববিখ্যাত এশিঙীয়া গঁড়ৰ লগতে হাতী, বাঘ, বনৰীয়া ম'হ, হৰিণ আৰু বিভিন্ন প্ৰজাতিৰ চৰাই দেখা পোৱা যায়। মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানো অসমৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰাকৃতিক পৰ্যটনস্থলী। ইয়াৰ জৈৱ-বৈচিত্ৰ্য, অৰণ্য আৰু বন্যপ্ৰাণীয়ে দেশ-বিদেশৰ প্ৰকৃতিপ্ৰেমীসকলক আকৰ্ষণ কৰে। ইয়াৰ উপৰি নামেৰী ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, ডিব্ৰু-ছৈখোৱা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, ওৰাং ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু দিহিং-পাটকাই ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানেও অসমৰ পৰ্যটন ক্ষেত্ৰখনক সমৃদ্ধ কৰিছে। হাফলং, জাতিংগা, মাইবং আৰু ডিমা হাছাও জিলাৰ বিভিন্ন পাহাৰীয়া অঞ্চলসমূহো প্ৰাকৃতিক পৰ্যটনৰ বাবে উল্লেখযোগ্য। এই অঞ্চলসমূহৰ পাহাৰীয়া দৃশ্যপট, জলপ্ৰপাত, সেউজীয়া বনাঞ্চল আৰু শান্ত পৰিৱেশে পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰে। ৩.২ বন্যপ্ৰাণী আৰু পৰিৱেশ পৰ্যটন অসম ভাৰতৰ অন্যতম জৈৱ-বৈচিত্ৰ্যসমৃদ্ধ ৰাজ্য। ইয়াৰ ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য, সংৰক্ষিত বনাঞ্চল আৰু জলাশয়সমূহে পৰিৱেশ পৰ্যটনৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা সৃষ্টি কৰিছে। কাজিৰঙা আৰু মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান দুয়োখনেই ইউনেস্ক'ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰৰ স্বীকৃতি লাভ কৰিছে। ইয়াৰ উপৰি অসমৰ চৰাই পৰ্যবেক্ষণ, বন্যপ্ৰাণী অধ্যয়ন, প্ৰকৃতি ভ্ৰমণ আৰু পৰিৱেশ শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰতো বিশেষ সম্ভাৱনা আছে। পবিতৰা বন্যপ্ৰাণী অভয়াৰণ্য এশিঙীয়া গঁড়ৰ বাবে বিশেষভাৱে পৰিচিত। দীপৰ বিল পৰিভ্ৰমী চৰাই আৰু জলজ পৰিৱেশতন্ত্ৰৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ। পানীদিহিং চৰাই অভয়াৰণ্যও চৰাইপ্ৰেমী আৰু প্ৰকৃতি অধ্যয়নকাৰীসকলৰ বাবে উল্লেখযোগ্য স্থান। এই ক্ষেত্ৰত পৰিৱেশৰ ভাৰসাম্য ৰক্ষা কৰি পৰ্যটনৰ বিকাশ ঘটোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। ৩.৩ ঐতিহাসিক আৰু প্ৰত্নতাত্ত্বিক পৰ্যটন অসমৰ ইতিহাস অতি প্ৰাচীন আৰু গৌৰৱময়। প্ৰাচীন কামৰূপ ৰাজ্যৰ পৰা আৰম্ভ কৰি মধ্যযুগীয় আহোম শাসনলৈকে বিভিন্ন সময়ৰ বহুতো ঐতিহাসিক সম্পদ অসমত সংৰক্ষিত হৈ আছে। শিৱসাগৰ জিলাত অৱস্থিত ৰংঘৰ, কাৰেংঘৰ, তলাতল ঘৰ, শিৱদৌল, জয়দৌল আৰু পুখুৰীসমূহ আহোম যুগৰ স্থাপত্য আৰু ৰাজনৈতিক ইতিহাসৰ উল্লেখযোগ্য নিদৰ্শন। এই কীৰ্তিচিহ্নসমূহে অসমৰ ঐতিহাসিক পৰ্যটনৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষ ভূমিকা পালন কৰে। ইয়াৰ উপৰি তেজপুৰৰ অগ্নিগড়, দৰং জিলাৰ বিভিন্ন ঐতিহাসিক স্থান, হাজোৰ ধৰ্মীয় আৰু ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন, মদন কামদেৱৰ মন্দিৰৰ ভগ্নাৱশেষ আৰু চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহো অসমৰ ঐতিহ্য পৰ্যটনৰ উল্লেখযোগ্য সম্পদ। বিশেষকৈ চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহে আহোমসকলৰ সমাধি-স্থাপত্য, ধৰ্মীয় বিশ্বাস আৰু সামাজিক পৰম্পৰাৰ পৰিচয় বহন কৰে। ২০২৪ চনত চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহ ইউনেস্ক'ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হোৱাৰ পিছত অসমৰ ঐতিহাসিক পৰ্যটনৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্ব অধিক বৃদ্ধি পাইছে। ৩.৪ ধৰ্মীয় আৰু আধ্যাত্মিক পৰ্যটন অসমৰ ধৰ্মীয় পৰম্পৰা আৰু আধ্যাত্মিক ঐতিহ্য পৰ্যটন উদ্যোগৰ আন এক শক্তিশালী আধাৰ। ৰাজ্যখনত হিন্দু, মুছলমান, বৌদ্ধ আৰু অন্যান্য ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ সৈতে জড়িত বহুতো পৱিত্ৰ স্থান আছে। এই স্থানসমূহে বছৰৰ বিভিন্ন সময়ত দেশৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ পৰা অহা তীৰ্থযাত্ৰী আৰু পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰে। গুৱাহাটীৰ নীলাচল পাহাৰত অৱস্থিত কামাখ্যা মন্দিৰ অসমৰ অন্যতম বিখ্যাত ধৰ্মীয় পৰ্যটনস্থলী। ই ভাৰতৰ শক্তিপীঠসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম হিচাপে পৰিচিত। প্ৰতি বছৰে অনুষ্ঠিত হোৱা অম্বুবাচী মেলাই দেশ-বিদেশৰ বহুতো ভক্ত আৰু পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰে। ইয়াৰ উপৰি উমানন্দ মন্দিৰ, নৱগ্ৰহ মন্দিৰ, বশিষ্ঠাশ্ৰম আৰু দৌলগোবিন্দ মন্দিৰো ধৰ্মীয় পৰ্যটনৰ উল্লেখযোগ্য কেন্দ্ৰ। হাজো অসমৰ ধৰ্মীয় সম্প্ৰীতিৰ এক অনন্য নিদৰ্শন। ইয়াত হিন্দু ধৰ্মৰ হয়গ্ৰীৱ মাধৱ মন্দিৰ, ইছলাম ধৰ্মৰ পোৱা মক্কা আৰু বৌদ্ধ ধৰ্মৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বিভিন্ন পৰম্পৰাৰ উপস্থিতিয়ে ধৰ্মীয় সহাৱস্থানৰ পৰিচয় দাঙি ধৰে। নগাঁও জিলাৰ বৰদোৱা থান, মাজুলীৰ আউনীআটী, দক্ষিণপাট আৰু গড়মূৰ সত্ৰসমূহেও বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় পৰ্যটনৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষ গুৰুত্ব বহন কৰে। এই স্থানসমূহত শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱৰ ধৰ্মীয়-সাংস্কৃতিক আদৰ্শৰ সৈতে জড়িত বহুতো ঐতিহ্য সংৰক্ষিত হৈ আছে। ৩.৫ সাংস্কৃতিক আৰু জনগোষ্ঠীয় পৰ্যটন অসমৰ সাংস্কৃতিক বৈচিত্ৰ্য পৰ্যটন উদ্যোগৰ এক অমূল্য সম্পদ। ৰাজ্যখনত অসমীয়া, বড়ো, মিছিং, কাৰ্বি, ডিমাছা, ৰাভা, তিৱা, দেউৰী, সোণোৱাল কছাৰী, টাই-আহোম, চাহ জনগোষ্ঠী আৰু অন্যান্য বহুতো জনগোষ্ঠীৰ বসবাস আছে। প্ৰতিটো জনগোষ্ঠীৰ নিজস্ব ভাষা, সাজ-পোছাক, খাদ্যাভ্যাস, লোকবিশ্বাস, নৃত্য-গীত আৰু উৎসৱ-পাৰ্বণ আছে। বিহু অসমৰ সৰ্বাধিক জনপ্ৰিয় সাংস্কৃতিক উৎসৱ। ৰঙালী বিহু, কঙালী বিহু আৰু ভোগালী বিহুৰ সৈতে অসমৰ কৃষিভিত্তিক সমাজজীৱন, লোকসংস্কৃতি আৰু পৰম্পৰা গভীৰভাৱে জড়িত। বিহুৰ সময়ত অনুষ্ঠিত হোৱা নৃত্য-গীত, মেলা আৰু বিভিন্ন সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানসমূহে পৰ্যটকক অসমৰ সমাজ-সংস্কৃতিৰ সৈতে পৰিচিত হোৱাৰ সুযোগ প্ৰদান কৰে। ইয়াৰ উপৰি বড়োসকলৰ বাগৰুম্বা নৃত্য, মিছিংসকলৰ আলি-আয়ে-লৃগাং, কাৰ্বিসকলৰ ৰংকেৰ আৰু অন্যান্য জনগোষ্ঠীয় উৎসৱসমূহেও সাংস্কৃতিক পৰ্যটনৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰিছে। মাজুলী অসমৰ সাংস্কৃতিক পৰ্যটনৰ অন্যতম প্ৰধান কেন্দ্ৰ। ইয়াৰ সত্ৰসমূহত সত্ৰীয়া নৃত্য, বৰগীত, ভাওনা, মুখাশিল্প আৰু বিভিন্ন পৰম্পৰাগত কলাৰ চৰ্চা কৰা হয়। মাজুলীৰ এই সাংস্কৃতিক পৰিৱেশে দেশ-বিদেশৰ গৱেষক, শিল্পী আৰু পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰে। ৩.৬ চাহ পৰ্যটন অসমৰ চাহ উদ্যোগ বিশ্বজুৰি পৰিচিত। অসমৰ চাহ কেৱল এক কৃষিভিত্তিক উদ্যোগ নহয়, ই ৰাজ্যখনৰ ইতিহাস, অৰ্থনীতি আৰু সামাজিক জীৱনৰো এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ। ডিব্ৰুগড়, তিনিচুকীয়া, যোৰহাট, শিৱসাগৰ আৰু গোলাঘাট জিলাৰ বিস্তৃত চাহ বাগিচাসমূহে অসমৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যত এক বিশেষ মাত্ৰা যোগ কৰিছে। চাহ বাগিচাৰ সেউজীয়া পৰিৱেশ, পুৰণি বাগিচাৰ বাংলো, চাহ প্ৰস্তুতকৰণ প্ৰক্ৰিয়া আৰু চাহ শ্ৰমিকসকলৰ জীৱনশৈলী পৰ্যটকৰ বাবে আকৰ্ষণৰ বিষয়। চাহ পৰ্যটনৰ জৰিয়তে পৰ্যটকসকলে চাহ খেতিৰ পৰা আৰম্ভ কৰি প্ৰক্ৰিয়াকৰণ আৰু বজাৰলৈ যোৱাৰ বিভিন্ন পৰ্যায়ৰ বিষয়ে জানিবলৈ সুযোগ লাভ কৰিব পাৰে। চাহ বাগিচাত থকা পৰম্পৰাগত বাংলোসমূহক পৰ্যটকৰ বাবে আৱাসগৃহ হিচাপে গঢ়ি তোলাৰো সম্ভাৱনা আছে। ইয়াৰ জৰিয়তে স্থানীয় অৰ্থনীতিৰ বিকাশৰ লগতে অসমৰ চাহৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰিচিতিও অধিক বৃদ্ধি পাব পাৰে। ৩.৭ নদী পৰ্যটন ব্ৰহ্মপুত্ৰ অসমৰ জীৱনধাৰা। এই নদীখনৰ বিশালতা, প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য, নদীদ্বীপ, বালিচৰ আৰু নদীকেন্দ্ৰিক জীৱনশৈলীয়ে পৰ্যটনৰ বাবে এক বিশেষ ক্ষেত্ৰ সৃষ্টি কৰিছে। ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীত নদী ভ্ৰমণ, নৌকা বিহাৰ আৰু পৰিকল্পিত নদী ক্ৰুজৰ ব্যৱস্থা পৰ্যটকৰ বাবে আকৰ্ষণীয় অভিজ্ঞতা হ'ব পাৰে। বিশেষকৈ গুৱাহাটীৰ পৰা আৰম্ভ কৰি কাজিৰঙা, মাজুলী, যোৰহাট, তেজপুৰ আৰু অন্যান্য নদীকেন্দ্ৰিক অঞ্চললৈ নদী পৰ্যটনৰ বিকাশ ঘটোৱাৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। নদীৰ পাৰৰ গাঁওসমূহৰ জীৱনধাৰা, মাছমৰীয়া সম্প্ৰদায়ৰ সংস্কৃতি, স্থানীয় খাদ্য আৰু প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশে এই পৰ্যটনক অধিক আকৰ্ষণীয় কৰি তুলিব পাৰে। ==অসমৰ উল্লেখযোগ্য পৰ্যটনস্থলী== অসমৰ বিভিন্ন জিলাত অৱস্থিত পৰ্যটনস্থলীসমূহে ৰাজ্যখনৰ পৰ্যটন উদ্যোগক এক বিস্তৃত পৰিচয় প্ৰদান কৰিছে। এই স্থানসমূহৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য কেইটামান হ'ল— কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান: গোলাঘাট, নগাঁও, শোণিতপুৰ আৰু বিশ্বনাথ অঞ্চলত বিস্তৃত কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান অসমৰ অন্যতম পৰিচিত পৰ্যটনস্থলী। এশিঙীয়া গঁড়ৰ সংৰক্ষণৰ বাবে ই বিশ্বজুৰি বিখ্যাত। ১৯৮৫ চনত কাজিৰঙাক ইউনেস্ক'ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ হিচাপে স্বীকৃতি প্ৰদান কৰা হয়। মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান: অসমৰ পশ্চিম অংশত অৱস্থিত মানস ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান বন্যপ্ৰাণী আৰু প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ বাবে বিখ্যাত। ১৯৮৫ চনত ইয়াকো ইউনেস্ক'ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰৰ স্বীকৃতি প্ৰদান কৰা হয়। মাজুলী: ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ বুকুত অৱস্থিত মাজুলী অসমৰ এক উল্লেখযোগ্য নদীদ্বীপ। সত্ৰীয়া সংস্কৃতি, মুখাশিল্প, ভাওনা আৰু বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ বাবে ই বিশেষভাৱে পৰিচিত। শিৱসাগৰ: আহোম ৰাজত্বৰ বহুতো ঐতিহাসিক কীৰ্তিচিহ্ন শিৱসাগৰত অৱস্থিত। ৰংঘৰ, কাৰেংঘৰ, তলাতল ঘৰ আৰু শিৱদৌলে এই অঞ্চলক ঐতিহ্য পৰ্যটনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি তুলিছে। গুৱাহাটী: অসমৰ প্ৰধান নগৰ আৰু উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যতম প্ৰৱেশদ্বাৰ গুৱাহাটী। কামাখ্যা মন্দিৰ, উমানন্দ, নৱগ্ৰহ মন্দিৰ, অসম ৰাজ্যিক চিৰিয়াখানা, শংকৰদেৱ কলাক্ষেত্ৰ আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ নদীপৰ্যটনে গুৱাহাটীক এক উল্লেখযোগ্য পৰ্যটন কেন্দ্ৰত পৰিণত কৰিছে। হাফলং: ডিমা হাছাও জিলাত অৱস্থিত হাফলং অসমৰ অন্যতম পাহাৰীয়া পৰ্যটনস্থলী। ইয়াৰ পাহাৰীয়া প্ৰাকৃতিক দৃশ্য, হাফলং হ্ৰদ আৰু শান্ত পৰিৱেশে পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰে। হাজো: কামৰূপ জিলাত অৱস্থিত হাজো ধৰ্মীয় সম্প্ৰীতি আৰু ঐতিহাসিক ঐতিহ্যৰ বাবে পৰিচিত। ইয়াৰ হয়গ্ৰীৱ মাধৱ মন্দিৰ আৰু পোৱা মক্কা বিশেষ উল্লেখযোগ্য। শুৱালকুছি: ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ পাৰৰ এই অঞ্চল অসমৰ ৰেচম উদ্যোগৰ বাবে বিখ্যাত। মুগা, পাট আৰু এৰী সূতাৰ বস্ত্ৰ উৎপাদন আৰু পৰম্পৰাগত তাঁতশিল্পৰ বাবে শুৱালকুছি পৰ্যটকৰ আকৰ্ষণৰ কেন্দ্ৰ। চৰাইদেউ: আহোম ৰজাসকলৰ মৈদামসমূহৰ বাবে চৰাইদেউ ঐতিহাসিকভাৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ। ইউনেস্ক'ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য স্বীকৃতিয়ে ইয়াৰ পৰ্যটন সম্ভাৱনাক নতুন মাত্ৰা প্ৰদান কৰিছে। ==অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ অৰ্থনৈতিক গুৰুত্ব== অসমৰ অৰ্থনৈতিক বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত পৰ্যটন উদ্যোগৰ ভূমিকা বহুমুখী। পৰ্যটনৰ বিকাশে কেৱল হোটেল বা যাতায়াত ব্যৱস্থাৰ উন্নয়নেই নকৰে, বৰং ইয়াৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন ক্ষুদ্ৰ আৰু বৃহৎ ব্যৱসায়ৰ বিকাশতো সহায় কৰে। প্ৰথমতে, পৰ্যটন উদ্যোগে কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ সৃষ্টি কৰে। পৰ্যটনস্থলীৰ ওচৰত হোটেল, ৰিজৰ্ট, ৰেষ্টুৰেণ্ট, পৰিবহণ সেৱা, পৰ্যটক নিৰ্দেশনা আৰু অন্যান্য সেৱাৰ প্ৰয়োজন হয়। ইয়াৰ ফলত স্থানীয় যুৱক-যুৱতীসকলে বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ লাভ কৰিব পাৰে। দ্বিতীয়তে, পৰ্যটনৰ জৰিয়তে স্থানীয় ব্যৱসায়ৰ সম্প্ৰসাৰণ ঘটে। অসমৰ বাঁহ-বেতৰ সামগ্ৰী, পৰম্পৰাগত বস্ত্ৰ, গামোচা, মুগা আৰু পাটৰ কাপোৰ, মাটিৰ সামগ্ৰী আৰু অন্যান্য হস্তশিল্প পৰ্যটকৰ মাজত জনপ্ৰিয় কৰি তুলিব পাৰি। ইয়াৰ ফলত স্থানীয় শিল্পী আৰু কাৰিকৰসকলৰ উপাৰ্জনৰ পথ মুকলি হয়। তৃতীয়তে, পৰ্যটন উদ্যোগে ৰাজ্যখনলৈ বিনিয়োগ আকৰ্ষণ কৰিব পাৰে। হোটেল, পৰ্যটক আৱাস, পৰিবহণ, বিনোদন কেন্দ্ৰ আৰু অন্যান্য আন্তঃগাঁথনি নিৰ্মাণৰ ক্ষেত্ৰত ব্যক্তিগত বিনিয়োগৰ সুযোগ আছে। ইয়াৰ ফলত ৰাজ্যখনৰ সামগ্ৰিক অৰ্থনৈতিক কাৰ্যকলাপ বৃদ্ধি পায়। চতুৰ্থতে, পৰ্যটনৰ জৰিয়তে গ্ৰাম্য অৰ্থনীতিৰ বিকাশ সম্ভৱ। গাঁওভিত্তিক পৰ্যটন, ঘৰুৱা অতিথিশালা, স্থানীয় খাদ্য আৰু জনগোষ্ঠীয় সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তে গাঁওসমূহৰ অৰ্থনৈতিক অৱস্থা উন্নত কৰিব পাৰি। পঞ্চমতে, পৰ্যটনৰ বিকাশে চৰকাৰৰ ৰাজহ বৃদ্ধিতো সহায় কৰে। হোটেল, পৰিবহণ, ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠান আৰু বিভিন্ন সেৱাৰ জৰিয়তে চৰকাৰী কৰ আৰু অন্যান্য ৰাজহ সংগ্ৰহৰ সুযোগ সৃষ্টি হয়। বিশ্ব বেংকৰ মতে, অসমত পৰ্যটন উদ্যোগৰ উন্নয়নৰ জৰিয়তে ব্যক্তিগত বিনিয়োগ, কৰ্মসংস্থাপন আৰু বিশেষকৈ মহিলাৰ অৰ্থনৈতিক অংশগ্ৰহণ বৃদ্ধি কৰাৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। ==অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ বৰ্তমানৰ অৱস্থা== শেহতীয়া বছৰসমূহত অসমত পৰ্যটকৰ আগমন বৃদ্ধি পোৱাৰ লগতে পৰ্যটন আন্তঃগাঁথনি উন্নয়নৰ ক্ষেত্ৰতো বিভিন্ন পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰা হৈছে। দেশীয় পৰ্যটকৰ লগতে বিদেশী পৰ্যটকৰ বাবেও অসম এক আকৰ্ষণীয় গন্তব্যস্থান হিচাপে পৰিচিত হৈছে। ভাৰত চৰকাৰৰ পৰ্যটন মন্ত্ৰালয়ৰ তথ্য অনুসৰি, ২০২৫ চনত অসমলৈ প্ৰায় ৯০,৫৫,৯৪৩ গৰাকী দেশীয় পৰ্যটকৰ ভ্ৰমণ নথিভুক্ত হৈছিল। একে বছৰতে বিদেশী পৰ্যটকৰ ভ্ৰমণৰ সংখ্যা আছিল ৩৩,৮৫৮। এই পৰিসংখ্যাই ৰাজ্যখনৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ বৰ্ধিত গুৰুত্বৰ ইংগিত দিয়ে। অসম চৰকাৰৰ পৰ্যটন নীতি, ২০২২-ত ৰাজ্যখনৰ প্ৰাকৃতিক, সাংস্কৃতিক আৰু ঐতিহাসিক সম্পদসমূহৰ সঠিক ব্যৱহাৰৰ জৰিয়তে পৰ্যটন উদ্যোগক অধিক শক্তিশালী কৰাৰ লক্ষ্য গ্ৰহণ কৰা হৈছে। ইয়াৰ লগতে ব্যক্তিগত খণ্ডৰ বিনিয়োগ, স্থানীয় লোকৰ অংশগ্ৰহণ, পৰ্যটনস্থলীৰ আন্তঃগাঁথনি উন্নয়ন আৰু বহনক্ষম পৰ্যটনৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছে। ==অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ বিকাশৰ বাবে চৰকাৰী পদক্ষেপ== অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ বিকাশৰ বাবে ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে বিভিন্ন আঁচনি, নীতি আৰু উন্নয়নমূলক কাৰ্যসূচী গ্ৰহণ কৰিছে। অসম পৰ্যটন নীতি, ২০২২: এই নীতিৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে অসমক এক উল্লেখযোগ্য ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যটন গন্তব্যস্থান হিচাপে গঢ়ি তোলা। ইয়াত পৰ্যটন আন্তঃগাঁথনি উন্নয়ন, বিনিয়োগ বৃদ্ধি, দক্ষ মানৱ সম্পদ সৃষ্টি, স্থানীয় লোকৰ অংশগ্ৰহণ আৰু পৰিৱেশ অনুকূল পৰ্যটনৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হৈছে। Awesome Assam অভিযান: অসমৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য, সংস্কৃতি, ঐতিহ্য আৰু পৰ্যটনস্থলীসমূহক দেশ-বিদেশত প্ৰচাৰ কৰাৰ বাবে এই ব্ৰেণ্ডিং অভিযান গ্ৰহণ কৰা হৈছে। ইয়াৰ জৰিয়তে অসমৰ এক ইতিবাচক পৰ্যটন পৰিচয় গঢ়ি তোলাৰ প্ৰচেষ্টা চলোৱা হৈছে। স্বদেশ দৰ্শন আঁচনি: ভাৰত চৰকাৰৰ এই আঁচনিৰ অধীনত অসমৰ বিভিন্ন পৰ্যটন ক্ষেত্ৰৰ উন্নয়নৰ বাবে আৰ্থিক সাহায্য প্ৰদান কৰা হৈছে। মানস–পবিতৰা–নামেৰী–কাজিৰঙা–ডিব্ৰু-ছৈখোৱা বন্যপ্ৰাণী পৰ্যটন পথ আৰু তেজপুৰ–মাজুলী–শিৱসাগৰ ঐতিহ্য পৰ্যটন পথৰ উন্নয়ন ইয়াৰ উল্লেখযোগ্য উদাহৰণ। স্বদেশ দৰ্শন ২.০: এই আঁচনিৰ অধীনত কোকৰাঝাৰৰ জলাশয়ভিত্তিক পৰ্যটন আৰু যোৰহাটৰ চিনামৰা চাহ বাগিচাৰ পুনৰ উন্নয়নৰ দৰে প্ৰকল্প গ্ৰহণ কৰা হৈছে। প্ৰসাদ আঁচনি: ধৰ্মীয় পৰ্যটনস্থলীৰ উন্নয়নৰ উদ্দেশ্যে গ্ৰহণ কৰা এই আঁচনিৰ অধীনত কামাখ্যা মন্দিৰ আৰু ইয়াৰ আশে-পাশে থকা তীৰ্থস্থানসমূহৰ উন্নয়নৰ বাবে প্ৰকল্প গ্ৰহণ কৰা হৈছে। ২০২৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰীত প্ৰকাশিত ভাৰত চৰকাৰৰ তথ্য অনুসৰি, অসমত এই বিভিন্ন আঁচনিৰ অধীনত কাজিৰঙা, মাজুলী, শিৱসাগৰ, গুৱাহাটী, কোকৰাঝাৰ আৰু যোৰহাটৰ কেইবাটাও পৰ্যটন উন্নয়ন প্ৰকল্প অনুমোদিত হৈছে। ==অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ ভৱিষ্যৎ সম্ভাৱনা== অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ ভৱিষ্যৎ সম্ভাৱনা যথেষ্ট বিস্তৃত। ৰাজ্যখনৰ প্ৰাকৃতিক, ঐতিহাসিক আৰু সাংস্কৃতিক সম্পদসমূহৰ পৰিকল্পিত ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰিলে পৰ্যটনক অসমৰ অন্যতম প্ৰধান অৰ্থনৈতিক খণ্ড হিচাপে গঢ়ি তোলা সম্ভৱ। এই ক্ষেত্ৰত কেইবাটাও বিশেষ সম্ভাৱনা উল্লেখ কৰিব পাৰি। ৮.১ গ্ৰাম্য পৰ্যটনৰ বিকাশ অসমৰ গ্ৰাম্য অঞ্চলসমূহত পৰ্যটনৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। অসমৰ গাঁৱৰ পৰম্পৰাগত ঘৰ-দুৱাৰ, কৃষিভিত্তিক জীৱনশৈলী, স্থানীয় খাদ্য, লোকসংগীত, নৃত্য আৰু হস্তশিল্পই পৰ্যটকৰ বাবে এক ব্যতিক্ৰমী অভিজ্ঞতা সৃষ্টি কৰিব পাৰে। গাঁওসমূহত ঘৰুৱা অতিথিশালা স্থাপন কৰি পৰ্যটকক স্থানীয় পৰিয়ালৰ সৈতে থকাৰ সুবিধা প্ৰদান কৰিব পাৰি। বিশেষকৈ মাজুলী, সুৱালকুছি, শিৱসাগৰ, যোৰহাট, ডিমা হাছাও আৰু বড়োলেণ্ডৰ বিভিন্ন অঞ্চলত গ্ৰাম্য পৰ্যটনৰ বিকাশৰ যথেষ্ট সুযোগ আছে। ইয়াৰ জৰিয়তে গাঁৱৰ নিবনুৱা যুৱক-যুৱতী আৰু মহিলাসকলৰ বাবে উপাৰ্জনৰ নতুন পথ সৃষ্টি হ'ব। ৮.২ পৰিৱেশ অনুকূল পৰ্যটনৰ সম্প্ৰসাৰণ অসমৰ বনাঞ্চল, নদী, বিল আৰু বন্যপ্ৰাণীৰ সংৰক্ষণৰ সৈতে সংগতি ৰাখি পৰিৱেশ অনুকূল পৰ্যটনৰ বিকাশ ঘটাব পাৰি। এনে পৰ্যটনৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ ক্ষতি নকৰাকৈ পৰ্যটন কাৰ্যকলাপ পৰিচালনা কৰা। কাজিৰঙা, মানস, নামেৰী, পবিতৰা আৰু দিহিং-পাটকাইৰ দৰে অঞ্চলত পৰিৱেশ শিক্ষামূলক ভ্ৰমণ, চৰাই পৰ্যবেক্ষণ আৰু প্ৰকৃতি অধ্যয়নৰ সুবিধা বৃদ্ধি কৰিব পাৰি। ইয়াৰ জৰিয়তে পৰ্যটনৰ লগতে প্ৰাকৃতিক সম্পদ সংৰক্ষণৰ প্ৰতিও জনসচেতনতা বৃদ্ধি পাব। ৮.৩ নদী আৰু জলভিত্তিক পৰ্যটনৰ বিকাশ ব্ৰহ্মপুত্ৰ আৰু বৰাক নদীক কেন্দ্ৰ কৰি অসমত নদী পৰ্যটনৰ এক বৃহৎ সম্ভাৱনা আছে। নদী ক্ৰুজ, নৌকা ভ্ৰমণ, নদীৰ পাৰৰ সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান আৰু নদীকেন্দ্ৰিক গাঁওসমূহৰ পৰিচয়মূলক কাৰ্যসূচীৰ জৰিয়তে নতুন পৰ্যটন ক্ষেত্ৰ গঢ়ি তুলিব পাৰি। বিশেষকৈ মাজুলী, গুৱাহাটী, তেজপুৰ, যোৰহাট আৰু ধুবুৰী অঞ্চলত নদী পৰ্যটনৰ বিকাশে স্থানীয় অৰ্থনীতিত ইতিবাচক প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। অৱশ্যে নদীৰ বানপানী, গৰাখহনীয়া আৰু অন্যান্য প্ৰাকৃতিক বিপদৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি সুৰক্ষিত ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰাটো প্ৰয়োজনীয়। ৮.৪ চাহ পৰ্যটনৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্প্ৰসাৰণ অসমৰ চাহৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় খ্যাতিক পৰ্যটনৰ সৈতে সংযোগ কৰি এক বিশেষ পৰ্যটন ক্ষেত্ৰ গঢ়ি তুলিব পাৰি। চাহ বাগিচা পৰিদৰ্শন, চাহ প্ৰস্তুতকৰণ প্ৰক্ৰিয়াৰ প্ৰদৰ্শন, চাহৰ ইতিহাস আৰু চাহৰ সোৱাদ পৰীক্ষাৰ দৰে কাৰ্যসূচীয়ে বিদেশী পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰিব পাৰে। ডিব্ৰুগড়, তিনিচুকীয়া আৰু যোৰহাটৰ চাহ বাগিচাসমূহক কেন্দ্ৰ কৰি পৰিকল্পিত পৰ্যটন ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলাৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। ৮.৫ দুঃসাহসিক পৰ্যটনৰ বিকাশ অসমৰ পাহাৰীয়া অঞ্চল, নদী আৰু অৰণ্যসমূহ দুঃসাহসিক পৰ্যটনৰ বাবে উপযোগী। পাহাৰীয়া পদযাত্ৰা, প্ৰকৃতি ভ্ৰমণ, পৰিকল্পিত নৌকা ভ্ৰমণ আৰু বিভিন্ন বাহিৰৰ বিনোদনমূলক কাৰ্যসূচীৰ জৰিয়তে এই ক্ষেত্ৰৰ বিকাশ ঘটাব পাৰি। হাফলং, নামেৰী, গৰ্ভভাঙা আৰু ডিমা হাছাওৰ বিভিন্ন অঞ্চলত উপযুক্ত পৰিকল্পনা আৰু সুৰক্ষা ব্যৱস্থাৰে দুঃসাহসিক পৰ্যটনৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰিব পাৰি। ৮.৬ সাংস্কৃতিক পৰ্যটনৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্ৰচাৰ অসমৰ বিহু, ভাওনা, সত্ৰীয়া নৃত্য, মুখাশিল্প, জনগোষ্ঠীয় উৎসৱ আৰু পৰম্পৰাগত বস্ত্ৰশিল্পক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত অধিক প্ৰচাৰ কৰাৰ প্ৰয়োজন আছে। অসমৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সাংস্কৃতিক পৰম্পৰা পৰ্যটনৰ এক বিশেষ সম্পদ। মাজুলীৰ সত্ৰীয়া সংস্কৃতি, বড়োসকলৰ বাগৰুম্বা নৃত্য, মিছিংসকলৰ আলি-আয়ে-লৃগাং আৰু অসমৰ বিভিন্ন লোকউৎসৱক কেন্দ্ৰ কৰি সাংস্কৃতিক পৰ্যটনৰ নতুন ক্ষেত্ৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰি। ৮.৭ চলচ্চিত্ৰ আৰু অনুষ্ঠানভিত্তিক পৰ্যটন অসমৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ, ঐতিহাসিক স্থান আৰু সাংস্কৃতিক বৈচিত্ৰ্য চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণৰ বাবেও উপযোগী। অসমৰ বিভিন্ন স্থানত চলচ্চিত্ৰ, তথ্যচিত্ৰ আৰু সংগীতৰ দৃশ্যগ্ৰহণৰ ব্যৱস্থা উন্নত কৰিব পাৰিলে সেই স্থানসমূহৰ পৰিচিতি বৃদ্ধি পাব। ইয়াৰ উপৰি সংগীত অনুষ্ঠান, সাংস্কৃতিক মহোৎসৱ, সাহিত্য উৎসৱ আৰু বিভিন্ন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্মিলন আয়োজনৰ জৰিয়তে অসমত অনুষ্ঠানভিত্তিক পৰ্যটনৰ বিকাশ ঘটাব পাৰি। ৮.৮ স্বাস্থ্য আৰু শিক্ষামূলক পৰ্যটন গুৱাহাটী আৰু অসমৰ অন্যান্য নগৰসমূহত চিকিৎসা আৰু শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত ক্ৰমাগত উন্নয়ন ঘটিছে। এই সুবিধাসমূহৰ সৈতে পৰ্যটনক সংযোগ কৰি স্বাস্থ্য পৰ্যটন আৰু শিক্ষামূলক পৰ্যটনৰ বিকাশ ঘটোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। বিশেষকৈ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অন্যান্য ৰাজ্য আৰু চুবুৰীয়া দেশসমূহৰ পৰা অহা লোকসকলৰ বাবে অসমৰ চিকিৎসা, শিক্ষানুষ্ঠান, গৱেষণা কেন্দ্ৰ আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য পৰিদৰ্শনৰ ব্যৱস্থা গঢ়ি তুলিব পাৰি। == অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ প্ৰধান সমস্যা আৰু প্ৰত্যাহ্বান== অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা থকা সত্ত্বেও ইয়াৰ পূৰ্ণ বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত কিছুমান সমস্যা আৰু প্ৰত্যাহ্বান বিদ্যমান। আন্তঃগাঁথনিৰ অভাৱ: অসমৰ বহুতো পৰ্যটনস্থলীত উন্নত পথ, যাতায়াত, পৰ্যাপ্ত হোটেল, পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা, বিশুদ্ধ খোৱাপানী আৰু অন্যান্য মৌলিক সুবিধাৰ অভাৱ দেখা যায়। বিশেষকৈ দূৰৱৰ্তী আৰু পাহাৰীয়া অঞ্চলসমূহত এই সমস্যা অধিক স্পষ্ট। যাতায়াত ব্যৱস্থাৰ সীমাবদ্ধতা: অসমৰ বহুতো পৰ্যটনস্থলীলৈ নিয়মীয়া আৰু সুবিধাজনক পৰিবহণ ব্যৱস্থা এতিয়াও পৰ্যাপ্ত নহয়। কিছুমান অঞ্চলত পথৰ অৱস্থা আৰু যোগাযোগ ব্যৱস্থাই পৰ্যটকৰ ভ্ৰমণত অসুবিধাৰ সৃষ্টি কৰে। প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰৰ অভাৱ: অসমৰ বহুতো সুন্দৰ আৰু ঐতিহাসিক পৰ্যটনস্থলীৰ বিষয়ে ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত পৰ্যাপ্ত প্ৰচাৰ হোৱা নাই। ফলত বহুতো পৰ্যটনস্থলী এতিয়াও বৃহৎ পৰিসৰৰ পৰ্যটকৰ দৃষ্টিগোচৰ হোৱা নাই। দক্ষ মানৱ সম্পদৰ অভাৱ: পৰ্যটন উদ্যোগৰ উন্নয়নৰ বাবে প্ৰশিক্ষিত পৰ্যটক নিৰ্দেশক, আতিথ্য সেৱাৰ কৰ্মচাৰী, পৰিবহণ কৰ্মী আৰু অন্যান্য দক্ষ ব্যক্তিৰ প্ৰয়োজন। এই ক্ষেত্ৰত অধিক প্ৰশিক্ষণৰ ব্যৱস্থা কৰাটো জৰুৰী। প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ: অসম বানপানী আৰু গৰাখহনীয়াৰ দৰে প্ৰাকৃতিক সমস্যাৰ সন্মুখীন হৈ আহিছে। বিশেষকৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰ উপত্যকাৰ বহুতো অঞ্চলত বাৰিষাৰ সময়ত বানপানীয়ে পৰ্যটন ব্যৱস্থাত প্ৰভাৱ পেলায়। কাজিৰঙা আৰু মাজুলীৰ দৰে অঞ্চলত প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তনো এক উল্লেখযোগ্য প্ৰত্যাহ্বান। পৰিৱেশ প্ৰদূষণ: পৰ্যটকৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পোৱাৰ লগে লগে পৰ্যটনস্থলীত প্লাষ্টিক, আৱৰ্জনা আৰু অন্যান্য প্ৰদূষণৰ সমস্যা সৃষ্টি হোৱাৰ আশংকা থাকে। ইয়াৰ ফলত প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ আৰু বন্যপ্ৰাণীৰ বাসস্থান ক্ষতিগ্ৰস্ত হ'ব পাৰে। ঋতুভিত্তিক পৰ্যটন: অসমৰ পৰ্যটনৰ একাংশ নিৰ্দিষ্ট ঋতুৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। বিশেষকৈ বাৰিষাৰ সময়ত বানপানী আৰু বেয়া বতৰৰ বাবে কিছুমান পৰ্যটনস্থলীৰ পৰিদৰ্শন সীমিত হৈ পৰে। ইয়াৰ ফলত পৰ্যটনৰ পৰা হোৱা উপাৰ্জনো কেতিয়াবা ঋতুভিত্তিক হৈ পৰে। ব্যক্তিগত বিনিয়োগৰ সীমাবদ্ধতা: উন্নত হোটেল, ৰিজৰ্ট, পৰিবহণ আৰু অন্যান্য পৰ্যটন সুবিধা গঢ়ি তুলিবলৈ বৃহৎ পৰিমাণৰ বিনিয়োগৰ প্ৰয়োজন। এই ক্ষেত্ৰত চৰকাৰী আৰু ব্যক্তিগত খণ্ডৰ মাজত অধিক সহযোগিতা প্ৰয়োজন। == পৰ্যটন উদ্যোগৰ বিকাশৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় পৰামৰ্শ== অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগক অধিক শক্তিশালী আৰু প্ৰতিযোগিতামূলক কৰি তুলিবলৈ কেইবাটাও দিশত গুৰুত্ব দিয়া প্ৰয়োজন। প্ৰথমতে, প্ৰতিটো পৰ্যটনস্থলীৰ সৈতে উন্নত পথ, যাতায়াত, বিশুদ্ধ খোৱাপানী, শৌচাগাৰ, স্বাস্থ্যসেৱা আৰু যোগাযোগ ব্যৱস্থা সংযোগ কৰিব লাগে। দ্বিতীয়তে, স্থানীয় যুৱক-যুৱতীসকলক পৰ্যটন ব্যৱস্থাপনা, ভাষা, আতিথ্য সেৱা আৰু পৰ্যটক নিৰ্দেশনাৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰশিক্ষণ প্ৰদান কৰিব লাগে। তৃতীয়তে, অসমৰ পৰ্যটনস্থলীসমূহৰ বিষয়ে ইণ্টাৰনেট, সামাজিক মাধ্যম, তথ্যচিত্ৰ আৰু অন্যান্য আধুনিক প্ৰচাৰ মাধ্যমৰ জৰিয়তে দেশ-বিদেশত প্ৰচাৰ কৰিব লাগে। প্ৰতিটো পৰ্যটনস্থলীৰ ইতিহাস, যাতায়াতৰ সুবিধা, থকা-খোৱাৰ ব্যৱস্থা আৰু স্থানীয় সংস্কৃতিৰ বিষয়ে নিৰ্ভৰযোগ্য তথ্য উপলব্ধ কৰাটো প্ৰয়োজন। চতুৰ্থতে, স্থানীয় জনগোষ্ঠী আৰু গাঁওবাসীক পৰ্যটন উন্নয়নৰ সৈতে প্ৰত্যক্ষভাৱে জড়িত কৰিব লাগে। স্থানীয় লোকসকলৰ অংশগ্ৰহণ অবিহনে বহনক্ষম পৰ্যটনৰ বিকাশ সম্ভৱ নহয়। পঞ্চমতে, পৰ্যটনস্থলীসমূহত পৰিৱেশ সংৰক্ষণৰ বাবে কঠোৰ ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিব লাগে। প্লাষ্টিকৰ ব্যৱহাৰ নিয়ন্ত্ৰণ, আৱৰ্জনা ব্যৱস্থাপনা আৰু বনাঞ্চল সংৰক্ষণৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব দিব লাগে। ষষ্ঠতে, অসমৰ বিভিন্ন পৰ্যটনস্থলী সংযোগ কৰি একাধিক পৰ্যটন পথ গঢ়ি তুলিব লাগে। উদাহৰণস্বৰূপে, গুৱাহাটী–কাজিৰঙা–তেজপুৰ, যোৰহাট–মাজুলী–শিৱসাগৰ আৰু ডিব্ৰুগড়–দিহিং-পাটকাই–ডিব্ৰু-ছৈখোৱা আদি পথৰ জৰিয়তে পৰ্যটকসকলে একেটা ভ্ৰমণতে বিভিন্ন প্ৰাকৃতিক আৰু ঐতিহাসিক স্থান পৰিদৰ্শন কৰিব পাৰিব। সপ্তমতে, পৰ্যটন উদ্যোগত মহিলাৰ অংশগ্ৰহণ বৃদ্ধি কৰিব লাগে। ঘৰুৱা অতিথিশালা, স্থানীয় খাদ্যৰ ব্যৱসায়, হস্তশিল্প আৰু সাংস্কৃতিক কাৰ্যসূচীৰ জৰিয়তে মহিলাসকলৰ আৰ্থিক স্বাৱলম্বিতা বৃদ্ধি কৰাৰ সুযোগ আছে। == উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চল আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যটনৰ ক্ষেত্ৰত অসমৰ ভূমিকা== ভৌগোলিক অৱস্থানৰ বাবে অসম উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰৱেশদ্বাৰ। ৰাজ্যখনৰ সৈতে উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ আন ৰাজ্যসমূহৰ পথ, ৰে'ল আৰু বিমান যোগাযোগ ব্যৱস্থা সংযুক্ত হৈ আছে। গুৱাহাটী এই অঞ্চলৰ এক প্ৰধান যোগাযোগ আৰু বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাপে পৰিচিত। ভাৰতৰ 'এক্ট ইষ্ট নীতি'ৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ বিশেষ গুৰুত্ব আছে। এই নীতিৰ জৰিয়তে দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ দেশসমূহৰ সৈতে বাণিজ্যিক, সাংস্কৃতিক আৰু কৌশলগত সম্পৰ্ক শক্তিশালী কৰাৰ লক্ষ্য গ্ৰহণ কৰা হৈছে। অসমৰ ভৌগোলিক অৱস্থান আৰু সাংস্কৃতিক সাদৃশ্যৰ বাবে এই দেশসমূহৰ সৈতে পৰ্যটন সম্পৰ্ক উন্নয়নৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। বিশেষকৈ বাংলাদেশ, ভূটান আৰু দক্ষিণ-পূব এছিয়াৰ বিভিন্ন দেশৰ পৰ্যটকৰ বাবে অসম এক আকৰ্ষণীয় গন্তব্যস্থান হ'ব পাৰে। অসমৰ জনগোষ্ঠীয় সংস্কৃতি, খাদ্যাভ্যাস, বস্ত্ৰশিল্প আৰু ঐতিহাসিক সম্পদে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সাংস্কৃতিক বিনিময়ৰ সুযোগ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। অসমক কেন্দ্ৰ কৰি উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ বিভিন্ন ৰাজ্যৰ মাজত সংযুক্ত পৰ্যটন পথ গঢ়ি তুলিব পাৰিলেও এই উদ্যোগ অধিক লাভৱান হ'ব। ইয়াৰ ফলত কেৱল অসমৰেই নহয়, সমগ্ৰ উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ অৰ্থনৈতিক আৰু সাংস্কৃতিক বিকাশত সহায়ক হ'ব। ==উপসংহাৰ== অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগ ৰাজ্যখনৰ অৰ্থনৈতিক, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক বিকাশৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সম্ভাৱনাপূৰ্ণ ক্ষেত্ৰ। প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য, ঐতিহাসিক ঐতিহ্য, ধৰ্মীয় পৰম্পৰা, জনগোষ্ঠীয় বৈচিত্ৰ্য আৰু চাহ উদ্যোগৰ দৰে সম্পদে অসমক এক স্বকীয় পৰ্যটন পৰিচয় প্ৰদান কৰিছে। কাজিৰঙা, মানস, মাজুলী, শিৱসাগৰ, কামাখ্যা, চৰাইদেউ আৰু হাফলঙৰ দৰে পৰ্যটনস্থলীয়ে ইতিমধ্যে ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত অসমৰ পৰিচিতি বৃদ্ধি কৰিছে। অৱশ্যে এই উদ্যোগৰ প্ৰকৃত সম্ভাৱনা বাস্তৱায়িত কৰিবলৈ কেৱল পৰ্যটনস্থলীৰ প্ৰচাৰ কৰাই যথেষ্ট নহয়। ইয়াৰ বাবে উন্নত আন্তঃগাঁথনি, দক্ষ মানৱ সম্পদ, পৰিৱেশ সংৰক্ষণ, স্থানীয় লোকৰ অংশগ্ৰহণ আৰু সুপৰিকল্পিত ব্যৱস্থাপনাৰ প্ৰয়োজন। পৰ্যটনৰ বিকাশৰ নামত অসমৰ প্ৰাকৃতিক সম্পদ আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য যাতে ক্ষতিগ্ৰস্ত নহয়, তাৰ প্ৰতিও বিশেষ গুৰুত্ব দিব লাগিব। বিশেষকৈ স্থানীয় যুৱক-যুৱতী, মহিলা, ক্ষুদ্ৰ ব্যৱসায়ী, শিল্পী আৰু গ্ৰাম্য জনগোষ্ঠীসমূহক এই উদ্যোগৰ সৈতে জড়িত কৰিব পাৰিলে পৰ্যটন অসমৰ এক শক্তিশালী কৰ্মসংস্থাপনমুখী অৰ্থনৈতিক ক্ষেত্ৰত পৰিণত হ'ব। সঠিক পৰিকল্পনা, চৰকাৰী সহযোগিতা আৰু জনসাধাৰণৰ সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণৰ জৰিয়তে অসমক ভাৰতৰ অন্যতম উল্লেখযোগ্য পৰ্যটন গন্তব্যস্থান হিচাপে গঢ়ি তোলাৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। olv1pehrvgula5295lnwm689tlbxpd2 0 140614 649193 649105 2026-11-02T21:48:15Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 649193 wikitext text/x-wiki {{wikify}}{=unreferenced}}[[File:পাগলাটেক মন্দিৰ.jpg|thumb|right|200px|]] সেউজীয়া সৌন্দর্য্যৰে ভৰা ঐতিহাসিক "পাগলাটেক মন্দিৰ" টো হৈছে অসমৰ অতি পুৰণি আৰু প্ৰসিদ্ধ শিৱ মন্দিৰ।ই গোৱালপাৰা চহৰৰ পৰা প্ৰায় ১৪ কিঃমিঃ দূৰত পঞ্চৰত্নৰ ওচৰৰ বৰভিটা নামৰ গাঁও খনত অৱস্থিত এই পাহাৰ খন ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ গাতে লাগি আছে । ঠিক শ্রী সূৰ্য পাহাৰৰ দৰে পাগলাটেক মন্দিৰতো বহুত পুৰণি শিলত কটা শিৱলিংগ, যোনিপীঠ আদি পোৱা গৈছে শিল কাটি উলিওৱা গুহা এটাও আছে। অনুমান মতে ইয়াতো হাজাৰৰ অধিক ভাস্কর্য আছে বুলি কেৱা হয়। স্হানীয় লোকৰ ধাৰণা মতে পাগলাটেক নামটোৰ আৰতো এটা কাৰণ আছে। পগলা হৈছে ভগৱান শিৱৰ আন এটা নাম মানে শিৱৰ আন এটা ৰূপ হৈছে পগলা। সেয়ে এই শিৱ মন্দিৰ টোৰ নাম দিয়া হৈছে পাগলাটেক মন্দিৰ। লগতে গোৱালপাৰাৰ জিলাৰ ৫ খন প্ৰধান পাহাৰৰ ভিতৰত পাগলাটেক মন্দিৰৰ পাহাৰখনো অন্যতম । এই মন্দিৰটোত বিভিন্ন ধৰণৰ ৰাজহুৱা অনুষ্ঠানো পটা হয় যেনে বিবাহ,অন্নপ্রাশন আৰু চুলা কৰন বা শিশুৰ জন্মৰ পিছত প্রথম চুলি খুৰোৱা নিয়ম আদি । শাওন মাহৰ বোলবোমতো মন্দিৰ টো বহু ভক্তৰে ভৰি থাকে।আনহাতে শিৱৰাত্ৰিৰ সময়ত হাজাৰ বিজাৰ লোকৰে ভৰি পৰে এই মন্দিৃৰটো আৰু প্ৰতি বছৰে শিৱৰাত্ৰিৰত ইয়াত ডাঙৰকৈ মেলা হয়।ওচৰ চুবুৰীয়া মানুহৰ মতে, বহু বছৰ আগতে এই পাহাৰখনত এজন পগলা সাধুৱে তপস্যা কৰিছিল। তেওঁৱেই প্ৰথমতে শিলৰ শিৱলিংগটো উদ্ধাৰ কৰিছিল। তেওঁৰ নামেৰেই ঠাইখনৰ নাম পাগলাটেক হ’ল বুলিও কোৱা হয় । আগতে ইয়াত কেৱল শিলৰ লিংগহে আছিল, ওপৰত কোনো ছাদ নাছিল। । পিছত ভক্তসকলৰ দান-বৰঙণিৰে এতিয়া সৰু পকা মন্দিৰ এটা বনোৱা হৈছে। বৰ্তমান মন্দিৰৰ ভিতৰত এটা ডাঙৰ প্ৰাকৃতিক শিৱলিংগ আছে। চাৰিওফালে সৰু সৰু শিলত কটা শিৱলিংগবোৰ এতিয়াও দেখা যায়। l437wyl2rmxsjyj15r58nkxa40hmb6f 649194 649193 2026-11-02T21:48:34Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 649194 wikitext text/x-wiki {{wikify}}{{unreferenced}}[[File:পাগলাটেক মন্দিৰ.jpg|thumb|right|200px|]] সেউজীয়া সৌন্দর্য্যৰে ভৰা ঐতিহাসিক "পাগলাটেক মন্দিৰ" টো হৈছে অসমৰ অতি পুৰণি আৰু প্ৰসিদ্ধ শিৱ মন্দিৰ।ই গোৱালপাৰা চহৰৰ পৰা প্ৰায় ১৪ কিঃমিঃ দূৰত পঞ্চৰত্নৰ ওচৰৰ বৰভিটা নামৰ গাঁও খনত অৱস্থিত এই পাহাৰ খন ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ গাতে লাগি আছে । ঠিক শ্রী সূৰ্য পাহাৰৰ দৰে পাগলাটেক মন্দিৰতো বহুত পুৰণি শিলত কটা শিৱলিংগ, যোনিপীঠ আদি পোৱা গৈছে শিল কাটি উলিওৱা গুহা এটাও আছে। অনুমান মতে ইয়াতো হাজাৰৰ অধিক ভাস্কর্য আছে বুলি কেৱা হয়। স্হানীয় লোকৰ ধাৰণা মতে পাগলাটেক নামটোৰ আৰতো এটা কাৰণ আছে। পগলা হৈছে ভগৱান শিৱৰ আন এটা নাম মানে শিৱৰ আন এটা ৰূপ হৈছে পগলা। সেয়ে এই শিৱ মন্দিৰ টোৰ নাম দিয়া হৈছে পাগলাটেক মন্দিৰ। লগতে গোৱালপাৰাৰ জিলাৰ ৫ খন প্ৰধান পাহাৰৰ ভিতৰত পাগলাটেক মন্দিৰৰ পাহাৰখনো অন্যতম । এই মন্দিৰটোত বিভিন্ন ধৰণৰ ৰাজহুৱা অনুষ্ঠানো পটা হয় যেনে বিবাহ,অন্নপ্রাশন আৰু চুলা কৰন বা শিশুৰ জন্মৰ পিছত প্রথম চুলি খুৰোৱা নিয়ম আদি । শাওন মাহৰ বোলবোমতো মন্দিৰ টো বহু ভক্তৰে ভৰি থাকে।আনহাতে শিৱৰাত্ৰিৰ সময়ত হাজাৰ বিজাৰ লোকৰে ভৰি পৰে এই মন্দিৃৰটো আৰু প্ৰতি বছৰে শিৱৰাত্ৰিৰত ইয়াত ডাঙৰকৈ মেলা হয়।ওচৰ চুবুৰীয়া মানুহৰ মতে, বহু বছৰ আগতে এই পাহাৰখনত এজন পগলা সাধুৱে তপস্যা কৰিছিল। তেওঁৱেই প্ৰথমতে শিলৰ শিৱলিংগটো উদ্ধাৰ কৰিছিল। তেওঁৰ নামেৰেই ঠাইখনৰ নাম পাগলাটেক হ’ল বুলিও কোৱা হয় । আগতে ইয়াত কেৱল শিলৰ লিংগহে আছিল, ওপৰত কোনো ছাদ নাছিল। । পিছত ভক্তসকলৰ দান-বৰঙণিৰে এতিয়া সৰু পকা মন্দিৰ এটা বনোৱা হৈছে। বৰ্তমান মন্দিৰৰ ভিতৰত এটা ডাঙৰ প্ৰাকৃতিক শিৱলিংগ আছে। চাৰিওফালে সৰু সৰু শিলত কটা শিৱলিংগবোৰ এতিয়াও দেখা যায়। iu5ppttxhj1xuip1i9a64qsgtajxph4 0 140617 649195 649102 2026-11-02T21:49:26Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 649195 wikitext text/x-wiki '''বিহুগীতত কৃষিজীৱনৰ প্ৰতিফলন''' অসমীয়া লোকসংস্কৃতিৰ এক উল্লেখযোগ্য দিশ। বিহুগীত কেৱল প্ৰেম, বিৰহ আৰু যৌৱনৰ অনুভূতি প্ৰকাশৰ মাধ্যম নহয়; ইয়াৰ মাজেৰে অসমৰ কৃষিজীৱী সমাজৰ দৈনন্দিন জীৱন, কৃষিকাৰ্য, প্ৰকৃতি, ঋতু পৰিৱৰ্তন আৰু গ্ৰাম্য পৰিৱেশৰ বিভিন্ন ছবি প্ৰকাশ পাইছে। অসমৰ কৃষিভিত্তিক সমাজ আৰু বিহুৰ মাজত এক গভীৰ সম্পৰ্ক আছে। সেইবাবে বিহুগীতত কৃষকৰ জীৱন আৰু কৃষিকাৰ্যৰ বিভিন্ন দিশ প্ৰতিফলিত হোৱা দেখা যায়। == কৃষিজীৱন আৰু বিহুৰ সম্পৰ্ক == অসমৰ সমাজ-জীৱন পৰম্পৰাগতভাৱে কৃষিৰ সৈতে জড়িত। খেতি-বাতি, গৰু-ম'হ পালন, পথাৰৰ কাম-কাজ আৰু প্ৰকৃতিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি গ্ৰাম্য সমাজৰ জীৱন পৰিচালিত হৈছিল। ব'হাগ বিহু বসন্তকালত উদযাপন কৰা হয় আৰু ই কৃষি তথা প্ৰকৃতিৰ নতুন আৰম্ভণিৰ সৈতে সম্পৰ্কিত। বিহুগীতৰ মাজত এই কৃষিভিত্তিক জীৱনধাৰাৰ প্ৰকাশ দেখা যায়।<ref name="Barua2009">Maan Barua, “Ecological Basis of the Bihu Festival of Assam”, ''Folklore'', 120(2), 2009, pp. 213–223.</ref> == পথাৰ আৰু কৃষিকাৰ্যৰ প্ৰতিফলন == বিহুগীতত পথাৰ, মাটি, কঠীয়া, ধান, খেতিৰ সঁজুলি আৰু কৃষকৰ শ্ৰমৰ বিভিন্ন উল্লেখ পোৱা যায়। ধান খেতিৰ বিভিন্ন পৰ্যায়, কঠীয়া ৰোৱা, পথাৰ চহোৱা আৰু শস্য চপোৱাৰ দৰে কৃষিকাৰ্য অসমৰ গ্ৰাম্য জীৱনৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ। এইবোৰ বিষয় লোকগীতৰ মাজেৰে প্ৰকাশ পায়। বিহুগীতত কৃষকৰ দৈনন্দিন অভিজ্ঞতা আৰু প্ৰকৃতিৰ সৈতে থকা সম্পৰ্কৰো প্ৰতিফলন ঘটে। কৃষিকাৰ্যৰ সময়ত গোৱা গীতসমূহে শ্ৰমৰ মাজত আনন্দ আৰু সমূহীয়া সহযোগিতাৰ পৰিৱেশ সৃষ্টি কৰে। == অসমৰ পৰম্পৰাগত বাৰী আৰু কৃষিজ্ঞান == অসমীয়া গ্ৰাম্য জীৱনত পৰম্পৰাগত বাৰী ব্যৱস্থাৰ বিশেষ স্থান আছে। ঘৰৰ চৌপাশে থকা বাৰীত বিভিন্ন শাক-পাচলি, ফল-মূল, ঔষধি উদ্ভিদ আৰু অন্যান্য গছ-গছনি ৰোপণ কৰা হয়। বিহুগীতৰ মাজত এনে উদ্ভিদ, ঋতু আৰু বাৰী পৰিচালনাৰ সৈতে জড়িত পৰম্পৰাগত জ্ঞানৰ আভাস পোৱা যায়। ২০২২ চনত প্ৰকাশিত এখন গৱেষণামূলক অধ্যয়নত অসমৰ নলবাৰী, বাক্সা, ধেমাজি, লখিমপুৰ, গোলাঘাট আৰু শিৱসাগৰ জিলাৰ ২৪খন গাঁৱৰ কৃষকৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা ৩৬টা বিহুগীতৰ বিশ্লেষণ কৰা হৈছিল। এই গীতসমূহত পৰম্পৰাগত বাৰী ব্যৱস্থাপনা, শস্যৰ বৈচিত্ৰ্য, গছপুলি ৰোপণ আৰু প্ৰাকৃতিক কৃষি পদ্ধতিৰ সৈতে জড়িত জ্ঞানৰ প্ৰতিফলন পোৱা গৈছিল।<ref name="Mazumdar2022">H. Mazumdar, M. Neog, A. K. Borthakur, G. Gogoi, S. Gohain আৰু P. K. Pathak, “Relevance of Assamese Folk Song, Bihu Geet in Practicing Natural Farming in the Traditional Baree (Homestead Garden) System of Assam, India”, ''Asian Journal of Agricultural Extension, Economics & Sociology'', 40(10), 2022, pp. 810–823. DOI: 10.9734/AJAEES/2022/v40i1031147.</ref> == প্ৰকৃতি আৰু ঋতু পৰিৱৰ্তনৰ চিত্ৰ == বিহুগীতত অসমৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ সুন্দৰ প্ৰতিফলন দেখা যায়। বসন্তৰ আগমন, গছ-গছনিৰ নতুন পাত, ফুলৰ সৌন্দৰ্য, চৰাইৰ মাত, বৰষুণ আৰু নদ-নদীৰ বৰ্ণনাই বিহুগীতক প্ৰাণৱন্ত কৰি তোলে। কৃষিজীৱী সমাজৰ বাবে ঋতু পৰিৱৰ্তনৰ বিশেষ তাৎপৰ্য আছে, কাৰণ কৃষিকাৰ্য বহু পৰিমাণে বতৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। সেয়েহে প্ৰকৃতি আৰু কৃষিজীৱনৰ সম্পৰ্ক বিহুগীতৰ এক উল্লেখযোগ্য বিষয়। == শ্ৰম আৰু সমূহীয়া জীৱন == কৃষিকাৰ্য কেৱল ব্যক্তিগত কাম নহয়; ই গ্ৰাম্য সমাজৰ সমূহীয়া জীৱনৰো এক অংশ। পথাৰৰ কাম-কাজত পৰিয়ালৰ সদস্য আৰু গাঁৱৰ লোকসকলে বিভিন্ন ধৰণে সহযোগিতা কৰে। কৃষিকাৰ্যৰ সময়ত গোৱা লোকগীতসমূহে শ্ৰমৰ মাজত আনন্দৰ সৃষ্টি কৰে আৰু সামাজিক সম্পৰ্ক অধিক দৃঢ় কৰে। অসমৰ কিছুমান অঞ্চলত ধান ৰোৱা বা অন্যান্য কৃষিকাৰ্যৰ সময়তো বিহুগীত গোৱাৰ পৰম্পৰা দেখা যায়।<ref>Himanshu Chutia Saikia, “Bihu songs: ‘They flow like rivers in our bloodstreams’”, ''People's Archive of Rural India'', 15 July 2025.</ref> == উপসংহাৰ == বিহুগীত অসমীয়া লোকসাহিত্যৰ এক মূল্যৱান সম্পদ। ইয়াৰ মাজত প্ৰেম, বিৰহ আৰু আনন্দৰ লগতে কৃষিজীৱন, প্ৰকৃতি, পৰম্পৰাগত কৃষিজ্ঞান আৰু গ্ৰাম্য সমাজৰ জীৱনধাৰাও প্ৰকাশ পাইছে। বিহুগীতৰ সংৰক্ষণ আৰু চৰ্চাৰ জৰিয়তে অসমৰ কৃষিভিত্তিক সমাজৰ পৰম্পৰা আৰু লোকজ জ্ঞানৰ বহু দিশ ভৱিষ্যৎ প্ৰজন্মৰ বাবে সংৰক্ষণ কৰিব পৰা যায়। == তথ্যসূত্ৰ == <references/> [[শ্ৰেণী:অসমীয়া লোকসংগীত]] [[শ্ৰেণী:অসমৰ কৃষি]] dej8zzm5nz9lffiamfp4y31bew92ll4 0 140618 649196 649103 2026-11-02T21:51:06Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 649196 wikitext text/x-wiki {{Delete|ৱিকি শৈলী অনুসৰণ নকৰা তথা তথ্যসূত্ৰ নথকা প্ৰবন্ধ}} আধুনিক ভাৰতীয় ভাষা বিভাগ আৰু সাহিত্য অধ্যয়ন বিভাগ, গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়-৭৮১০১৪ ১৯৪৮ চনত লুইতৰ পাৰত গুৱাহাটীৰ দাঁতিকাষৰীয়া অঞ্চলত গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয় স্থাপিত। ঐতিহ্যমণ্ডিত এই গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ৪৫ টা সম্মানীয় বিভাগৰ এটা বিভাগ হৈছে আধুনিক ভাৰতীয় ভাষা আৰু সাহিত্য অধ্যয়ন বিভাগ । ১৯৬৭ চনত স্থাপিত এই বিভাগটোত বর্তমান পাঁচ বছৰীয়া সংহত পাঠ্যক্রম, স্নাতকোত্তৰ আৰু গৱেষণাৰ সুবিধা থকা এই বিভাগটোৰ বর্তমান (নৱেম্বৰ, ২০২৬) ৰ মুৰব্বী অধ্যাপক, অধ্যাপক অনুৰাধা শর্মা। অধ্যাপক দিলীপ বৰা, ড০ ধূৰ্জ্জটি শর্মা, ভাস্কৰ ভূঞা আনকেইজন শিক্ষক এই বিভাগৰ। তাৰোপৰি এই বিভাগটোত অমিল ভাষা বিকাশ কেন্দ্র  এটা থকাৰ লগতে ৰাভা আৰু মিছিং ভাষাৰ ডিপ্লোমা কোৰ্চ প্রদান কৰা হয়। বিভাগটোৱে ভাৰতীয় ভাষা, সাহিত্য আৰু সংস্কৃতিৰ অধ্যয়ন তথা গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰত বিশেষ ভূমিকা পালন কৰি আহিছে। বিভাগটোত তুলনামূলক ভাৰতীয় সাহিত্যত স্নাতকোত্তৰ পাঠ্যক্ৰমৰ লগতে বিভিন্ন ভাষাৰ অধ্যয়ন আৰু গৱেষণাৰ সুবিধা আছে। ইয়াত বিভিন্ন ভাৰতীয় ভাষাৰ সাহিত্যৰ মাজত থকা সাদৃশ্য, বৈসাদৃশ্য, সাংস্কৃতিক সম্পৰ্ক আৰু সাহিত্যিক পৰম্পৰাৰ বিষয়ে অধ্যয়ন কৰা হয়। এই বিভাগে ভাষা আৰু সাহিত্যৰ জৰিয়তে ভাৰতীয় সাহিত্যৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু ঐক্যৰ ধাৰণাক আগবঢ়াই নিয়াৰ প্ৰয়াস কৰে। qarq6jipd6etq0j66e1vsktiqs5p566 0 140619 649197 649104 2026-11-02T21:52:22Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 649197 wikitext text/x-wiki {{Delete |মৌলিক ৰচনা, তথ্যসূত্ৰ নাই, ৱিকিশৈলী অনুসৰণ কৰা নাই}} '''ডিজিটেল মাধ্যম আৰু আধুনিক সমাজ ''' ১. পৰিচয় বৰ্তমান যুগটো বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ যুগ। আধুনিক বিজ্ঞানৰ দ্ৰুত উন্নয়নে মানুহৰ জীৱনধাৰা, চিন্তা-চেতনা, সামাজিক সম্পৰ্ক, শিক্ষা, অৰ্থনীতি, ৰাজনীতি আৰু সংস্কৃতিৰ ক্ষেত্ৰত ব্যাপক পৰিৱৰ্তন আনিছে। এই পৰিৱৰ্তনৰ অন্যতম প্ৰধান চালিকাশক্তি হৈছে ডিজিটেল মাধ্যম। তথ্য আৰু যোগাযোগ প্ৰযুক্তিৰ বিকাশৰ ফলত মানুহে এতিয়া অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে পৃথিৱীৰ যিকোনো প্ৰান্তৰ সৈতে যোগাযোগ স্থাপন কৰিব পাৰে। ইণ্টাৰনেট, স্মাৰ্টফোন, সামাজিক মাধ্যম, ৱেবছাইট, ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম, অনলাইন শিক্ষা আৰু বিভিন্ন ডিজিটেল সেৱাই আধুনিক সমাজৰ দৈনন্দিন জীৱনৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংশ হিচাপে স্থান লাভ কৰিছে। ডিজিটেল মাধ্যম বুলিলে মূলতঃ ডিজিটেল প্ৰযুক্তিৰ সহায়ত তথ্য সৃষ্টি, সংৰক্ষণ, প্ৰচাৰ, আদান-প্ৰদান আৰু গ্ৰহণ কৰাৰ বিভিন্ন মাধ্যমক বুজোৱা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত ফেচবুক, ইউটিউব, ইনষ্টাগ্ৰাম, হোৱাটছএপ, এক্স, ব্লগ, ৱেবছাইট, অনলাইন বাতৰি কাকত, পডকাষ্ট আৰু বিভিন্ন ডিজিটেল যোগাযোগ ব্যৱস্থা অন্তৰ্ভুক্ত। এই মাধ্যমসমূহে মানুহৰ মাজত যোগাযোগৰ নতুন পথ মুকলি কৰাৰ লগতে জ্ঞান আহৰণ, ব্যৱসায়-বাণিজ্য, ৰাজনৈতিক সচেতনতা আৰু সাংস্কৃতিক বিনিময়ৰ ক্ষেত্ৰতো নতুন সম্ভাৱনাৰ সৃষ্টি কৰিছে। আধুনিক সমাজত ডিজিটেল মাধ্যমৰ প্ৰভাৱ ইমানেই ব্যাপক যে ইয়াক কেৱল যোগাযোগৰ আহিলা বুলি ক'লে ইয়াৰ প্ৰকৃত গুৰুত্ব সম্পূৰ্ণৰূপে প্ৰকাশ নাপায়। বৰং ই বৰ্তমানৰ সামাজিক গাঁথনি, জনমত গঠন, সামাজিক আন্দোলন, ৰাজনৈতিক অংশগ্ৰহণ আৰু অৰ্থনৈতিক বিকাশৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ উপাদানত পৰিণত হৈছে। অৱশ্যে ইয়াৰ ইতিবাচক দিশৰ লগতে ভুৱা বাতৰি, চাইবাৰ অপৰাধ, ব্যক্তিগত তথ্যৰ অপব্যৱহাৰ, মানসিক চাপ আৰু ডিজিটেল বৈষম্যৰ দৰে সমস্যাও বৃদ্ধি পাইছে। সেয়েহে আধুনিক সমাজত ডিজিটেল মাধ্যমৰ ভূমিকা, প্ৰভাৱ, সম্ভাৱনা আৰু প্ৰত্যাহ্বানসমূহৰ বিষয়ে আলোচনা কৰাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। ২. ডিজিটেল মাধ্যমৰ অৰ্থ আৰু সংজ্ঞা ডিজিটেল মাধ্যম হৈছে এনে এক আধুনিক যোগাযোগ আৰু তথ্য প্ৰচাৰ ব্যৱস্থা, যাৰ জৰিয়তে কম্পিউটাৰ, স্মাৰ্টফোন, ইণ্টাৰনেট আৰু অন্যান্য ইলেক্ট্ৰনিক যন্ত্ৰৰ সহায়ত ডিজিটেল ৰূপত তথ্য প্ৰস্তুত, সংৰক্ষণ আৰু প্ৰচাৰ কৰা হয়। পৰম্পৰাগত মাধ্যম যেনে বাতৰি কাকত, আলোচনী, ৰেডিঅ' আৰু টেলিভিছনৰ তুলনাত ডিজিটেল মাধ্যম অধিক দ্ৰুত, পাৰস্পৰিক আৰু বহুমুখী। ডিজিটেল মাধ্যমত লিখিত তথ্য, ছবি, শব্দ, ভিডিঅ', গ্ৰাফিক্স আৰু বিভিন্ন ধৰণৰ তথ্য একেলগে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। ইয়াৰ আন এটা বিশেষ বৈশিষ্ট্য হৈছে ব্যৱহাৰকাৰীয়ে কেৱল তথ্য গ্ৰহণ কৰাই নহয়, নিজেও তথ্য সৃষ্টি আৰু প্ৰচাৰ কৰিব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, এজন ব্যক্তিয়ে নিজৰ মোবাইল ফোনৰ সহায়ত এখন ছবি তুলিব পাৰে, ভিডিঅ' প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে আৰু সামাজিক মাধ্যমৰ জৰিয়তে মুহূৰ্তৰ ভিতৰতে হাজাৰ হাজাৰ লোকৰ ওচৰলৈ সেই তথ্য প্ৰেৰণ কৰিব পাৰে। এইদৰে ডিজিটেল মাধ্যমে তথ্য প্ৰচাৰৰ ক্ষেত্ৰত সাধাৰণ মানুহকো সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণকাৰী হিচাপে গঢ়ি তুলিছে। ৩. ডিজিটেল মাধ্যমৰ বিকাশৰ ঐতিহাসিক পটভূমি ডিজিটেল মাধ্যমৰ বিকাশ আধুনিক কম্পিউটাৰ আৰু যোগাযোগ প্ৰযুক্তিৰ ইতিহাসৰ সৈতে জড়িত। বিংশ শতিকাৰ মাজভাগত কম্পিউটাৰৰ বিকাশে তথ্য প্ৰক্ৰিয়াকৰণৰ ক্ষেত্ৰত এক নতুন যুগৰ সূচনা কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত ইণ্টাৰনেটৰ উদ্ভাৱন আৰু সম্প্ৰসাৰণে বিশ্বব্যাপী যোগাযোগ ব্যৱস্থাত আমূল পৰিৱৰ্তন আনে। ১৯৬০ আৰু ১৯৭০ দশকত কম্পিউটাৰ নেটৱৰ্কৰ বিকাশৰ ফলত ARPANET-ৰ দৰে প্ৰাৰম্ভিক নেটৱৰ্কৰ সৃষ্টি হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত ১৯৮৯ চনত টিম বাৰ্নাৰ্ছ-লীয়ে ৱৰ্ল্ড ৱাইড ৱেবৰ ধাৰণা আগবঢ়ায়। ১৯৯০ দশকত ইণ্টাৰনেট সাধাৰণ মানুহৰ মাজত জনপ্ৰিয় হ'বলৈ আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ ফলত ই-মেইল, ৱেবছাইট আৰু অনলাইন তথ্য আদান-প্ৰদানৰ ব্যৱস্থা অধিক সহজ হৈ পৰে। একবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে সামাজিক মাধ্যমৰ বিকাশে ডিজিটেল যোগাযোগৰ ক্ষেত্ৰত এক নতুন পৰিৱৰ্তন আনে। ফেচবুক, ইউটিউব, টুইটাৰ আৰু অন্যান্য সামাজিক মাধ্যমৰ আগমনে মানুহৰ যোগাযোগ, মনোৰঞ্জন আৰু তথ্য প্ৰচাৰৰ পদ্ধতি সলনি কৰে। স্মাৰ্টফোন আৰু উচ্চগতিৰ ইণ্টাৰনেটৰ বিস্তাৰে এই পৰিৱৰ্তন অধিক দ্ৰুত কৰি তোলে। ভাৰতত ২০১৬ চনৰ পিছত ইণ্টাৰনেটৰ ব্যৱহাৰ আৰু মোবাইল ডাটা সেৱাৰ বিস্তাৰে ডিজিটেল মাধ্যমৰ জনপ্ৰিয়তা অধিক বৃদ্ধি কৰে। ডিজিটেল ইণ্ডিয়া কাৰ্যসূচী, অনলাইন বেংকিং, ডিজিটেল পেমেণ্ট আৰু বিভিন্ন চৰকাৰী অনলাইন সেৱাই ভাৰতীয় সমাজত ডিজিটেল ব্যৱস্থাৰ প্ৰসাৰত বিশেষ ভূমিকা পালন কৰিছে। ৪. ডিজিটেল মাধ্যমৰ প্ৰধান প্ৰকাৰ আধুনিক সমাজত বিভিন্ন ধৰণৰ ডিজিটেল মাধ্যম ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য কেইটামান হ'ল— ৪.১ সামাজিক মাধ্যম সামাজিক মাধ্যম হৈছে ডিজিটেল মাধ্যমৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় ভাগসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। ফেচবুক, ইনষ্টাগ্ৰাম, হোৱাটছএপ, ইউটিউব আৰু এক্সৰ দৰে মঞ্চৰ জৰিয়তে মানুহে নিজৰ মতামত, ছবি, ভিডিঅ' আৰু বিভিন্ন তথ্য আনৰ সৈতে ভাগ-বতৰা কৰিব পাৰে। সামাজিক মাধ্যমে ব্যক্তিগত যোগাযোগৰ লগতে সামাজিক আৰু ৰাজনৈতিক আলোচনাৰো এক গুৰুত্বপূৰ্ণ মঞ্চ সৃষ্টি কৰিছে। ইয়াৰ জৰিয়তে বিভিন্ন সামাজিক সমস্যা, জনসচেতনতা আৰু সাম্প্ৰতিক ঘটনাৰ বিষয়ে দ্ৰুতভাৱে তথ্য প্ৰচাৰ কৰিব পাৰি। ৪.২ ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম হৈছে ইণ্টাৰনেটৰ জৰিয়তে বাতৰি আৰু সাম্প্ৰতিক ঘটনা প্ৰচাৰ কৰা ব্যৱস্থা। অনলাইন বাতৰি কাকত, সংবাদ ৱেবছাইট, সংবাদ সংস্থাৰ সামাজিক মাধ্যমৰ পৃষ্ঠা আৰু ডিজিটেল সংবাদ পৰ্টেল ইয়াৰ অন্তৰ্গত। পৰম্পৰাগত সংবাদ মাধ্যমৰ তুলনাত ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যমে দ্ৰুতভাৱে বাতৰি প্ৰচাৰ কৰিব পাৰে। ইয়াৰ ফলত মানুহে দেশ-বিদেশৰ ঘটনা তাৎক্ষণিকভাৱে জানিব পাৰে। ৪.৩ শিক্ষামূলক ডিজিটেল মাধ্যম অনলাইন শিক্ষা, ডিজিটেল পাঠ্যক্ৰম, ই-বুক, ভিডিঅ' পাঠ, অনলাইন পৰীক্ষা আৰু শিক্ষা সম্পৰ্কীয় ৱেবছাইটসমূহ শিক্ষামূলক ডিজিটেল মাধ্যমৰ অন্তৰ্গত। এই ব্যৱস্থাই শিক্ষাৰ্থীসকলক নিজৰ সুবিধা অনুসৰি শিক্ষা গ্ৰহণৰ সুযোগ প্ৰদান কৰিছে। ৪.৪ মনোৰঞ্জনমূলক ডিজিটেল মাধ্যম ইউটিউব, অ'টিটি মঞ্চ, সংগীত শুনাৰ এপ, অনলাইন খেল আৰু ভিডিঅ' ষ্ট্ৰীমিং সেৱাসমূহ মনোৰঞ্জনমূলক ডিজিটেল মাধ্যমৰ উদাহৰণ। এই মাধ্যমসমূহে মানুহৰ মনোৰঞ্জনৰ ক্ষেত্ৰখনত নতুন সম্ভাৱনা সৃষ্টি কৰিছে। ৪.৫ ব্লগ আৰু ৱেবছাইট ব্লগ আৰু ৱেবছাইটৰ জৰিয়তে ব্যক্তিয়ে নিজৰ চিন্তা, অভিজ্ঞতা, গৱেষণা আৰু জ্ঞান প্ৰকাশ কৰিব পাৰে। সাহিত্য, ৰাজনীতি, বিজ্ঞান, শিক্ষা, ইতিহাস আৰু বিভিন্ন বিষয়ৰ ওপৰত ডিজিটেল লেখা প্ৰকাশৰ ক্ষেত্ৰত এই মাধ্যমসমূহৰ গুৰুত্ব আছে। ৪.৬ পডকাষ্ট আৰু ডিজিটেল অডিঅ' মাধ্যম পডকাষ্ট হৈছে ইণ্টাৰনেটৰ জৰিয়তে উপলব্ধ হোৱা শব্দভিত্তিক অনুষ্ঠান বা আলোচনা। ইয়াৰ জৰিয়তে শিক্ষা, সাহিত্য, ৰাজনীতি, ইতিহাস, বিজ্ঞান আৰু সাম্প্ৰতিক বিষয়ৰ ওপৰত আলোচনা শুনিব পাৰি। ইয়াৰ ব্যৱহাৰে ডিজিটেল মাধ্যমৰ পৰিসৰ অধিক বিস্তৃত কৰিছে। ৫. আধুনিক সমাজত ডিজিটেল মাধ্যমৰ ভূমিকা ডিজিটেল মাধ্যমে আধুনিক সমাজৰ বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে। ব্যক্তিগত জীৱনৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়লৈকে ইয়াৰ প্ৰভাৱ বিস্তৃত। ৫.১ যোগাযোগ ব্যৱস্থাৰ উন্নয়ন ডিজিটেল মাধ্যমৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদান হৈছে যোগাযোগ ব্যৱস্থাৰ উন্নয়ন। আগতে দূৰৱৰ্তী স্থানত থকা ব্যক্তিৰ সৈতে যোগাযোগ স্থাপন কৰিবলৈ বহু সময়ৰ প্ৰয়োজন হৈছিল। কিন্তু বৰ্তমান ইণ্টাৰনেট আৰু স্মাৰ্টফোনৰ জৰিয়তে মুহূৰ্তৰ ভিতৰতে বাৰ্তা, ছবি, ভিডিঅ' আৰু নথিপত্ৰ প্ৰেৰণ কৰিব পাৰি। ভিডিঅ' কল, ই-মেইল আৰু সামাজিক মাধ্যমৰ জৰিয়তে পৃথিৱীৰ বিভিন্ন দেশত থকা মানুহৰ মাজত যোগাযোগ সহজ হৈ পৰিছে। ইয়াৰ ফলত ব্যক্তিগত, সামাজিক আৰু ব্যৱসায়িক সম্পৰ্ক অধিক শক্তিশালী হৈছে। ৫.২ শিক্ষা আৰু জ্ঞানৰ সম্প্ৰসাৰণ শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত ডিজিটেল মাধ্যমৰ ভূমিকা অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ। ইণ্টাৰনেটৰ জৰিয়তে শিক্ষাৰ্থীসকলে বিভিন্ন বিষয়ৰ কিতাপ, গৱেষণা পত্ৰ, ভিডিঅ' পাঠ আৰু শিক্ষামূলক তথ্য লাভ কৰিব পাৰে। কভিড-১৯ মহামাৰীৰ সময়ত শিক্ষানুষ্ঠানসমূহ বন্ধ হৈ পৰাৰ ফলত অনলাইন শিক্ষাৰ গুৰুত্ব বিশেষভাৱে বৃদ্ধি পাইছিল। গুগল ক্লাছৰুম, জুম, গুগল মিট আৰু অন্যান্য অনলাইন মঞ্চৰ জৰিয়তে শিক্ষাদান আৰু শিক্ষাগ্ৰহণ অব্যাহত ৰখা হৈছিল। ইয়াৰ উপৰি SWAYAM আৰু DIKSHA-ৰ দৰে ভাৰতীয় ডিজিটেল শিক্ষামূলক মঞ্চই শিক্ষাৰ্থীসকলক বিভিন্ন পাঠ্যক্ৰম আৰু শিক্ষণ সামগ্ৰী উপলব্ধ কৰাইছে। ইয়াৰ ফলত দূৰৱৰ্তী অঞ্চলৰ শিক্ষাৰ্থীসকলেও নতুন বিষয়ৰ জ্ঞান আহৰণৰ সুযোগ লাভ কৰিছে। ৫.৩ অৰ্থনৈতিক বিকাশ আৰু কৰ্মসংস্থাপন ডিজিটেল মাধ্যমে আধুনিক অৰ্থনীতিৰ গাঁথনিত গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰিৱৰ্তন আনিছে। অনলাইন ব্যৱসায়, ডিজিটেল বিপণন, ই-কমাৰ্চ, ফ্ৰীলান্সিং আৰু দূৰৱৰ্তী কৰ্মসংস্থাপনৰ ক্ষেত্ৰসমূহৰ বিকাশ ঘটিছে। Amazon, Flipkart আৰু অন্যান্য অনলাইন বজাৰ ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে মানুহে ঘৰত বহিয়েই বিভিন্ন সামগ্ৰী ক্ৰয়-বিক্ৰয় কৰিব পাৰে। ক্ষুদ্ৰ ব্যৱসায়ীসকলেও সামাজিক মাধ্যমৰ সহায়ত নিজৰ সামগ্ৰী প্ৰচাৰ আৰু বিক্ৰী কৰিব পাৰে। ডিজিটেল মাধ্যমৰ বিকাশে সমল প্ৰস্তুতকাৰী, গ্ৰাফিক ডিজাইনাৰ, ভিডিঅ' সম্পাদনাকাৰী, ডিজিটেল বিপণন কৰ্মী আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি বিশেষজ্ঞৰ দৰে নতুন কৰ্মসংস্থাপনৰ ক্ষেত্ৰ সৃষ্টি কৰিছে। ৫.৪ ৰাজনৈতিক সচেতনতা আৰু গণতান্ত্ৰিক অংশগ্ৰহণ আধুনিক ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত ডিজিটেল মাধ্যমৰ ভূমিকা বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। সামাজিক মাধ্যমৰ জৰিয়তে সাধাৰণ নাগৰিকে ৰাজনৈতিক ঘটনা, চৰকাৰী নীতি, নিৰ্বাচন আৰু জনস্বাৰ্থৰ বিষয়সমূহৰ বিষয়ে তথ্য লাভ কৰিব পাৰে। ৰাজনৈতিক দল, সামাজিক সংগঠন আৰু জনপ্ৰতিনিধিসকলে ডিজিটেল মাধ্যমৰ জৰিয়তে নিজৰ কাৰ্যসূচী আৰু মতামত জনসাধাৰণৰ ওচৰলৈ লৈ যাব পাৰে। নাগৰিকসকলেও চৰকাৰী সিদ্ধান্তৰ ওপৰত মতামত প্ৰকাশ আৰু জনমত গঠনত অংশগ্ৰহণ কৰিব পাৰে। ডিজিটেল মাধ্যমৰ ফলত ৰাজনৈতিক আলোচনা কেৱল ৰাজনৈতিক নেতা বা সংবাদ মাধ্যমৰ মাজতে সীমাবদ্ধ হৈ থকা নাই। সাধাৰণ নাগৰিকেও নিজৰ বক্তব্য প্ৰকাশ কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰিছে। অৱশ্যে ৰাজনৈতিক অপপ্ৰচাৰ, ভুৱা তথ্য আৰু বিভ্ৰান্তিকৰ প্ৰচাৰৰ পৰা সাৱধান হোৱা প্ৰয়োজন। ৫.৫ সামাজিক সচেতনতা আৰু জনমত গঠন ডিজিটেল মাধ্যমে বিভিন্ন সামাজিক সমস্যা আৰু জনস্বাৰ্থৰ বিষয়ত সচেতনতা সৃষ্টি কৰাত সহায় কৰিছে। নাৰী অধিকাৰ, শিশু সুৰক্ষা, পৰিৱেশ সংৰক্ষণ, মানৱ অধিকাৰ, স্বাস্থ্য সচেতনতা আৰু দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনাৰ দৰে বিষয়ত সামাজিক মাধ্যমৰ জৰিয়তে ব্যাপক প্ৰচাৰ চলাব পাৰি। প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ, বানপানী, ভূমিকম্প বা অন্যান্য জৰুৰীকালীন পৰিস্থিতিত ডিজিটেল মাধ্যমে সাহায্য আৰু তথ্য প্ৰচাৰৰ ক্ষেত্ৰতো সহায় কৰে। মানুহে প্ৰয়োজনীয় তথ্য, যোগাযোগৰ ঠিকনা আৰু সাহায্যৰ আহ্বান দ্ৰুতভাৱে প্ৰচাৰ কৰিব পাৰে। ৫.৬ স্বাস্থ্যসেৱাৰ উন্নয়ন স্বাস্থ্যসেৱাৰ ক্ষেত্ৰতো ডিজিটেল মাধ্যমৰ গুৰুত্ব বৃদ্ধি পাইছে। টেলিমেডিচিন, অনলাইন চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ, ডিজিটেল স্বাস্থ্য ৰেকৰ্ড আৰু স্বাস্থ্য সম্পৰ্কীয় তথ্যৰ জৰিয়তে চিকিৎসা সেৱা অধিক সহজলভ্য হৈছে। বিশেষকৈ দূৰৱৰ্তী অঞ্চলৰ লোকসকলে কিছুমান ক্ষেত্ৰত অনলাইন ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ লাভ কৰিব পাৰে। স্বাস্থ্য সম্পৰ্কীয় সঠিক তথ্যৰ প্ৰচাৰে জনসাধাৰণৰ মাজত স্বাস্থ্য সচেতনতা বৃদ্ধি কৰাত সহায় কৰিছে। ৫.৭ সংস্কৃতি আৰু সাহিত্যৰ প্ৰসাৰ ডিজিটেল মাধ্যমে ভাষা, সাহিত্য আৰু সংস্কৃতিৰ প্ৰচাৰৰ ক্ষেত্ৰত নতুন সম্ভাৱনা সৃষ্টি কৰিছে। লেখক, কবি, শিল্পী আৰু গৱেষকসকলে নিজৰ সৃষ্টি ডিজিটেল মাধ্যমত প্ৰকাশ কৰিব পাৰে। অসমীয়া ভাষা আৰু সাহিত্যৰ ক্ষেত্ৰতো ডিজিটেল মাধ্যমৰ গুৰুত্ব বৃদ্ধি পাইছে। অসমীয়া ই-বুক, অনলাইন আলোচনী, ডিজিটেল অভিধান, সাহিত্য চৰ্চাৰ মঞ্চ আৰু সামাজিক মাধ্যমৰ জৰিয়তে অসমীয়া ভাষাৰ বিভিন্ন সৃষ্টি পাঠকৰ ওচৰলৈ লৈ যাব পৰা হৈছে। বিশেষকৈ অসমৰ লোকসংস্কৃতি, লোকগীত, বিহু, সত্ৰীয়া সংস্কৃতি আৰু জনগোষ্ঠীয় পৰম্পৰা ডিজিটেল ৰূপত সংৰক্ষণ আৰু প্ৰচাৰৰ ক্ষেত্ৰত এই মাধ্যমসমূহে সহায় কৰিছে। ৫.৮ প্ৰশাসন আৰু চৰকাৰী সেৱাৰ উন্নয়ন ডিজিটেল মাধ্যমে চৰকাৰী প্ৰশাসন আৰু জনসেৱা প্ৰদানৰ ব্যৱস্থাত এক নতুন পৰিৱৰ্তন আনিছে। আগতে চৰকাৰী কাৰ্যালয়ত বিভিন্ন কাম সম্পন্ন কৰিবলৈ নাগৰিকসকলে বহু সময় আৰু ধন ব্যয় কৰিবলগীয়া হৈছিল। কিন্তু বৰ্তমান অনলাইন সেৱাৰ জৰিয়তে বহুতো চৰকাৰী কাম ঘৰৰ পৰাই সম্পন্ন কৰিব পৰা হৈছে। ভাৰত চৰকাৰৰ ডিজিটেল ইণ্ডিয়া কাৰ্যসূচীৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে দেশখনক ডিজিটেলভাৱে শক্তিশালী সমাজ আৰু জ্ঞানভিত্তিক অৰ্থনীতিলৈ ৰূপান্তৰ কৰা। আধাৰ, ডিজিলকাৰ, উমং আৰু বিভিন্ন অনলাইন চৰকাৰী পৰ্টেলৰ জৰিয়তে নাগৰিকসকলে বিভিন্ন সেৱা লাভ কৰিব পাৰে। অসমতো অনলাইন ভূমিৰ নথি, চৰকাৰী আবেদন, প্ৰমাণ-পত্ৰ, পৰীক্ষাৰ ফলাফল আৰু অন্যান্য প্ৰশাসনিক সেৱাৰ ক্ষেত্ৰত ডিজিটেল ব্যৱস্থাৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পাইছে। ইয়াৰ ফলত প্ৰশাসনিক কাম-কাজ অধিক সহজ, দ্ৰুত আৰু স্বচ্ছ কৰাৰ সুযোগ সৃষ্টি হৈছে। ৫.৯ নাৰী সৱলীকৰণ আৰু সামাজিক সমতা ডিজিটেল মাধ্যমে নাৰীসকলৰ সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক অংশগ্ৰহণ বৃদ্ধিৰ ক্ষেত্ৰতো গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে। ইণ্টাৰনেটৰ জৰিয়তে মহিলাসকলে শিক্ষা, স্বাস্থ্য, কৰ্মসংস্থাপন, ব্যৱসায় আৰু বিভিন্ন চৰকাৰী আঁচনিৰ বিষয়ে তথ্য লাভ কৰিব পাৰে। বিশেষকৈ গ্ৰাম্য অঞ্চলৰ মহিলাসকলে স্ব-সহায়ক গোটৰ জৰিয়তে প্ৰস্তুত কৰা সামগ্ৰী সামাজিক মাধ্যম আৰু অনলাইন বজাৰৰ সহায়ত বিক্ৰী কৰিব পাৰে। ইয়াৰ ফলত তেওঁলোকৰ আৰ্থিক স্বাৱলম্বিতা বৃদ্ধি পোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। ডিজিটেল মাধ্যমৰ জৰিয়তে নাৰী অধিকাৰ, নাৰী নিৰাপত্তা, শিক্ষাৰ অধিকাৰ আৰু লিংগ সমতাৰ বিষয়সমূহৰ ওপৰতো জনসচেতনতা সৃষ্টি কৰিব পাৰি। ৫.১০ কৃষি আৰু গ্ৰাম্য উন্নয়ন কৃষি প্ৰধান সমাজ হিচাপে ভাৰতৰ বাবে ডিজিটেল মাধ্যমৰ গুৰুত্ব বিশেষ। কৃষকসকলে মোবাইল ফোন আৰু ইণ্টাৰনেটৰ জৰিয়তে বতৰ, বজাৰৰ মূল্য, উন্নত কৃষি পদ্ধতি, চৰকাৰী আঁচনি আৰু কৃষি সম্পৰ্কীয় বিভিন্ন তথ্য লাভ কৰিব পাৰে। ডিজিটেল কৃষি সেৱাৰ জৰিয়তে কৃষকসকলে নিজৰ উৎপাদিত সামগ্ৰীৰ বজাৰ বিচাৰি উলিওৱাৰ সুযোগ লাভ কৰিছে। অসমৰ কৃষকসকলেও ধান, শাক-পাচলি, ফল-মূল, চাহ আৰু অন্যান্য কৃষিজাত সামগ্ৰীৰ উৎপাদন আৰু বিপণনৰ ক্ষেত্ৰত ডিজিটেল মাধ্যমৰ সহায় ল'ব পাৰে। ইয়াৰ ফলত কৃষি ব্যৱস্থাত তথ্যৰ প্ৰৱাহ বৃদ্ধি পোৱাৰ লগতে গ্ৰাম্য অৰ্থনীতিৰ বিকাশৰ সম্ভাৱনাও সৃষ্টি হৈছে। ৬. ভাৰতীয় সমাজত ডিজিটেল মাধ্যমৰ প্ৰভাৱ ভাৰত এখন ভাষিক, ধৰ্মীয়, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক বৈচিত্ৰ্যৰে পৰিপূৰ্ণ দেশ। ডিজিটেল মাধ্যমৰ বিস্তাৰে ভাৰতীয় সমাজৰ বিভিন্ন স্তৰত পৰিৱৰ্তন আনিছে। নগৰীয়া অঞ্চলৰ পৰা আৰম্ভ কৰি গ্ৰাম্য অঞ্চললৈকে ডিজিটেল প্ৰযুক্তিৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পাইছে। ভাৰতত ডিজিটেল পেমেণ্ট ব্যৱস্থাৰ বিকাশে দৈনন্দিন লেনদেনৰ ক্ষেত্ৰত এক উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন আনিছে। ইউনিফাইড পেমেণ্টছ ইণ্টাৰফেচ (UPI)-ৰ জৰিয়তে মানুহে মোবাইল ফোনৰ সহায়ত সহজে ধনৰ লেনদেন কৰিব পাৰে। ক্ষুদ্ৰ ব্যৱসায়ী, দোকানী, শিক্ষাৰ্থী আৰু সাধাৰণ নাগৰিকৰ মাজতো এই ব্যৱস্থা জনপ্ৰিয় হৈছে। ইয়াৰ উপৰি ডিজিটেল মাধ্যমৰ জৰিয়তে ভাৰতীয় যুৱপ্ৰজন্মৰ মাজত নতুন চিন্তা, নতুন কৰ্মসংস্কৃতি আৰু বিশ্বজনীন দৃষ্টিভংগীৰ বিকাশ ঘটিছে। দেশৰ বিভিন্ন ভাষা আৰু সংস্কৃতিৰ মানুহে ইজনে সিজনৰ বিষয়ে জানিবলৈ সুযোগ লাভ কৰিছে। কিন্তু ভাৰতৰ দৰে বৃহৎ আৰু বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ দেশত সকলো মানুহৰ বাবে সমান ডিজিটেল সুবিধা উপলব্ধ কৰাটো এতিয়াও এক প্ৰত্যাহ্বান। বিশেষকৈ গ্ৰাম্য অঞ্চল, পাহাৰীয়া অঞ্চল আৰু আৰ্থিকভাৱে পিছপৰা জনগোষ্ঠীৰ মাজত ইণ্টাৰনেট আৰু ডিজিটেল শিক্ষাৰ সুবিধা সম্প্ৰসাৰণ কৰাটো প্ৰয়োজনীয়। ৭. অসমৰ সমাজত ডিজিটেল মাধ্যমৰ প্ৰভাৱ অসমৰ সামাজিক, সাংস্কৃতিক, ৰাজনৈতিক আৰু অৰ্থনৈতিক জীৱনতো ডিজিটেল মাধ্যমে এক উল্লেখযোগ্য স্থান অধিকাৰ কৰিছে। স্মাৰ্টফোন আৰু ইণ্টাৰনেটৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধিৰ ফলত অসমৰ নগৰীয়া আৰু গ্ৰাম্য অঞ্চলৰ বহু লোক ডিজিটেল যোগাযোগ ব্যৱস্থাৰ সৈতে জড়িত হৈছে। অসমৰ যুৱপ্ৰজন্মৰ মাজত ফেচবুক, ইউটিউব, ইনষ্টাগ্ৰাম আৰু হোৱাটছএপৰ ব্যৱহাৰ যথেষ্ট জনপ্ৰিয়। এই মাধ্যমসমূহৰ জৰিয়তে অসমৰ বিভিন্ন সামাজিক, সাংস্কৃতিক আৰু ৰাজনৈতিক বিষয়ত আলোচনা আৰু মতামত প্ৰকাশ কৰা হয়। অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰৰ ক্ষেত্ৰতো ডিজিটেল মাধ্যমে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে। অসমীয়া ভাষাত বিভিন্ন অনলাইন বাতৰি কাকত, সাহিত্যিক আলোচনা, কবিতা, গল্প, প্ৰবন্ধ আৰু শিক্ষামূলক বিষয়বস্তু উপলব্ধ হৈছে। ইয়াৰ ফলত অসমৰ বাহিৰত থকা অসমীয়া লোকসকলেও নিজৰ ভাষা আৰু সংস্কৃতিৰ সৈতে সংযোগ বজাই ৰাখিব পাৰিছে। অসমৰ বিহু, সত্ৰীয়া সংস্কৃতি, ভাওনা, জনগোষ্ঠীয় উৎসৱ, পৰম্পৰাগত খাদ্য আৰু হস্তশিল্পৰ বিষয়ে ভিডিঅ' আৰু লিখিত তথ্য ডিজিটেল মাধ্যমত প্ৰকাশ কৰাৰ ফলত এইবোৰৰ পৰিচিতি বৃদ্ধি পাইছে। শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰতো অসমৰ শিক্ষাৰ্থীসকলে অনলাইন পাঠ্যসামগ্ৰী, ডিজিটেল গ্ৰন্থাগাৰ, ভিডিঅ' পাঠ আৰু বিভিন্ন শিক্ষামূলক ৱেবছাইটৰ পৰা উপকৃত হৈছে। বিশেষকৈ দূৰৱৰ্তী অঞ্চলৰ শিক্ষাৰ্থীৰ বাবে এই ব্যৱস্থাই নতুন সুযোগ সৃষ্টি কৰিছে। ইয়াৰ উপৰি অসমৰ বানপানী, গৰাখহনীয়া, প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ আৰু অন্যান্য জৰুৰীকালীন পৰিস্থিতিত ডিজিটেল মাধ্যমৰ জৰিয়তে সাহায্যৰ আহ্বান, সতৰ্কবাণী আৰু প্ৰয়োজনীয় তথ্য প্ৰচাৰ কৰা হয়। সামাজিক সংগঠন আৰু স্বেচ্ছাসেৱী গোটসমূহেও এই মাধ্যমৰ সহায়ত বিভিন্ন সাহায্যমূলক কাম-কাজ পৰিচালনা কৰে। ৰাজনৈতিক ক্ষেত্ৰতো অসমৰ যুৱসমাজৰ মাজত ডিজিটেল মাধ্যমৰ প্ৰভাৱ বৃদ্ধি পাইছে। নিৰ্বাচন, চৰকাৰী নীতি, নাগৰিকৰ অধিকাৰ, ৰাজহুৱা সমস্যা আৰু বিভিন্ন ৰাজনৈতিক ঘটনাৰ বিষয়ে সামাজিক মাধ্যমত আলোচনা হয়। ইয়াৰ ফলত ৰাজনৈতিক সচেতনতা আৰু জনমত প্ৰকাশৰ নতুন পৰিসৰ সৃষ্টি হৈছে। ৮. ডিজিটেল মাধ্যমৰ ইতিবাচক দিশ আধুনিক সমাজত ডিজিটেল মাধ্যমৰ বহুতো ইতিবাচক প্ৰভাৱ দেখা যায়। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য দিশসমূহ হ'ল— প্ৰথমতে, ডিজিটেল মাধ্যমে তথ্যৰ সহজলভ্যতা বৃদ্ধি কৰিছে। পৃথিৱীৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ জ্ঞান, গৱেষণা আৰু সংবাদ মানুহে অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে লাভ কৰিব পাৰে। দ্বিতীয়তে, ই যোগাযোগৰ ব্যয় আৰু সময় হ্ৰাস কৰিছে। দূৰৈত থকা পৰিয়ালৰ সদস্য, বন্ধু-বান্ধৱ আৰু কৰ্মক্ষেত্ৰৰ সহকৰ্মীৰ সৈতে সহজে যোগাযোগ কৰিব পৰা হৈছে। তৃতীয়তে, শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত ডিজিটেল মাধ্যমে নতুন সম্ভাৱনা সৃষ্টি কৰিছে। শিক্ষাৰ্থীসকলে নিজৰ সুবিধা অনুসৰি বিভিন্ন পাঠ্যক্ৰম অধ্যয়ন কৰিব পাৰে আৰু নতুন দক্ষতা আহৰণ কৰিব পাৰে। চতুৰ্থতে, ক্ষুদ্ৰ ব্যৱসায় আৰু উদ্যোগসমূহৰ বাবে ডিজিটেল মাধ্যমে নতুন বজাৰ মুকলি কৰিছে। সামাজিক মাধ্যমৰ সহায়ত কম খৰচতে সামগ্ৰী আৰু সেৱাৰ প্ৰচাৰ কৰিব পৰা যায়। পঞ্চমতে, ডিজিটেল মাধ্যমে সামাজিক সচেতনতা আৰু নাগৰিক অংশগ্ৰহণ বৃদ্ধি কৰিছে। বিভিন্ন সামাজিক সমস্যা আৰু জনস্বাৰ্থৰ বিষয়ত মানুহে নিজৰ মতামত প্ৰকাশ কৰিব পাৰে। ষষ্ঠতে, সাহিত্য, সংস্কৃতি আৰু ভাষাৰ সংৰক্ষণত ডিজিটেল মাধ্যম সহায়ক হৈছে। পুৰণি গ্ৰন্থ, পাণ্ডুলিপি, ছবি, সংগীত আৰু অন্যান্য সাংস্কৃতিক সম্পদ ডিজিটেল ৰূপত সংৰক্ষণ কৰাৰ সুবিধা সৃষ্টি হৈছে। সপ্তমতে, চৰকাৰী সেৱা অধিক সহজলভ্য হৈছে। অনলাইন আবেদন, ডিজিটেল নথি আৰু ই-পেমেণ্টৰ জৰিয়তে বহুতো কাম সহজে সম্পন্ন কৰিব পৰা হৈছে। ৯. ডিজিটেল মাধ্যমৰ নেতিবাচক দিশ আৰু প্ৰত্যাহ্বান ডিজিটেল মাধ্যমে আধুনিক সমাজলৈ বহুতো সুবিধা কঢ়িয়াই আনিছে যদিও ইয়াৰ কিছুমান নেতিবাচক প্ৰভাৱ আৰু প্ৰত্যাহ্বানো আছে। ডিজিটেল মাধ্যমৰ অপব্যৱহাৰে ব্যক্তি, পৰিয়াল আৰু সমাজৰ ওপৰত বিভিন্ন ধৰণৰ সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। ৯.১ ভুৱা বাতৰি আৰু ভুল তথ্যৰ প্ৰচাৰ ডিজিটেল মাধ্যমৰ অন্যতম প্ৰধান সমস্যা হৈছে ভুৱা বাতৰি আৰু ভুল তথ্যৰ দ্ৰুত প্ৰচাৰ। সামাজিক মাধ্যমত বহু সময়ত কোনো তথ্যৰ সত্যতা পৰীক্ষা নকৰাকৈয়ে মানুহে সেই তথ্য আনলৈ প্ৰেৰণ কৰে। ইয়াৰ ফলত সমাজত বিভ্ৰান্তি, ভয় আৰু ভুল ধাৰণাৰ সৃষ্টি হ'ব পাৰে। বিশেষকৈ সাম্প্ৰদায়িক সম্প্ৰীতি, ৰাজনীতি, নিৰ্বাচন আৰু জনস্বাস্থ্যৰ দৰে সংবেদনশীল বিষয়ত ভুৱা তথ্যই সমাজত নেতিবাচক প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। সেয়েহে কোনো তথ্য বিশ্বাস বা প্ৰচাৰ কৰাৰ আগতে নিৰ্ভৰযোগ্য উৎসৰ পৰা সত্যতা পৰীক্ষা কৰাটো প্ৰয়োজন। ৯.২ চাইবাৰ অপৰাধ ডিজিটেল মাধ্যমৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধিৰ লগে লগে চাইবাৰ অপৰাধৰ সমস্যাও বৃদ্ধি পাইছে। অনলাইন প্ৰৱঞ্চনা, বেংক একাউণ্টৰ তথ্য চুৰি, ভুৱা পৰিচয় সৃষ্টি, ব্যক্তিগত তথ্যৰ অপব্যৱহাৰ আৰু অনলাইন হাৰাশাস্তি ইয়াৰ অন্তৰ্গত। বহু সময়ত অসাৱধানতাৰ ফলত ব্যৱহাৰকাৰীয়ে নিজৰ ব্যক্তিগত তথ্য, পাছৱৰ্ড আৰু বেংক সম্পৰ্কীয় তথ্য আনৰ হাতত তুলি দিয়ে। সেয়েহে ডিজিটেল সুৰক্ষা সম্পৰ্কে সচেতনতা বৃদ্ধি কৰাটো অত্যন্ত প্ৰয়োজনীয়। ৯.৩ ব্যক্তিগত গোপনীয়তাৰ সংকট ডিজিটেল মাধ্যম ব্যৱহাৰ কৰাৰ সময়ত ব্যক্তিৰ বহুতো ব্যক্তিগত তথ্য অনলাইনত সংগ্ৰহ আৰু সংৰক্ষণ কৰা হয়। ছবি, অৱস্থান, যোগাযোগৰ তথ্য, ব্যৱহাৰৰ অভ্যাস আৰু অন্যান্য ব্যক্তিগত তথ্যৰ অপব্যৱহাৰৰ আশংকা থাকে। কিছুমান ডিজিটেল প্ৰতিষ্ঠানে ব্যৱহাৰকাৰীৰ তথ্য সংগ্ৰহ কৰি বিজ্ঞাপন আৰু অন্যান্য ব্যৱসায়িক উদ্দেশ্যত ব্যৱহাৰ কৰে। ইয়াৰ ফলত ব্যক্তিগত গোপনীয়তা আৰু তথ্যৰ সুৰক্ষাৰ বিষয়টো অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ পৰিছে। ৯.৪ সামাজিক বিচ্ছিন্নতা ডিজিটেল মাধ্যমৰ অত্যধিক ব্যৱহাৰে মানুহৰ প্ৰত্যক্ষ সামাজিক সম্পৰ্কত নেতিবাচক প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। পৰিয়ালৰ সদস্য আৰু বন্ধু-বান্ধৱৰ সৈতে একেলগে সময় কটোৱাৰ পৰিৱৰ্তে বহুতে অধিক সময় মোবাইল ফোন আৰু সামাজিক মাধ্যমত ব্যয় কৰে। ইয়াৰ ফলত সামাজিক সম্পৰ্কৰ গভীৰতা হ্ৰাস পোৱা আৰু বাস্তৱ জীৱনৰ যোগাযোগত দূৰত্ব সৃষ্টি হোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে। ৯.৫ মানসিক স্বাস্থ্যৰ ওপৰত প্ৰভাৱ সামাজিক মাধ্যমৰ অত্যধিক ব্যৱহাৰে কিছুমান লোকৰ মাজত মানসিক চাপ, উদ্বেগ, একাকিত্ব আৰু মনোযোগৰ সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। আনৰ জীৱনৰ সৈতে নিজৰ জীৱনৰ তুলনা কৰা, সামাজিক স্বীকৃতিৰ প্ৰতি অত্যধিক নিৰ্ভৰশীল হোৱা আৰু অনলাইন সমালোচনাৰ সন্মুখীন হোৱাৰ ফলত মানসিক অস্বস্তি বৃদ্ধি পাব পাৰে। বিশেষকৈ কিশোৰ-কিশোৰী আৰু যুৱপ্ৰজন্মৰ ক্ষেত্ৰত ডিজিটেল মাধ্যমৰ সুস্থ ব্যৱহাৰ নিশ্চিত কৰাটো প্ৰয়োজনীয়। ৯.৬ ডিজিটেল বৈষম্য সমাজৰ সকলো শ্ৰেণীৰ মানুহৰ বাবে ডিজিটেল সুবিধা সমান নহয়। নগৰীয়া আৰু গ্ৰাম্য অঞ্চল, ধনী আৰু দুখীয়া পৰিয়াল, পুৰুষ আৰু মহিলা তথা বিভিন্ন সামাজিক গোটৰ মাজত ইণ্টাৰনেট আৰু ডিজিটেল সঁজুলিৰ ব্যৱহাৰৰ ক্ষেত্ৰত পাৰ্থক্য দেখা যায়। দূৰৱৰ্তী অঞ্চলত ইণ্টাৰনেটৰ গতি, নেটৱৰ্কৰ উপলব্ধতা আৰু ডিজিটেল শিক্ষাৰ অভাৱৰ বাবে বহু লোক আধুনিক ডিজিটেল সেৱাৰ পৰা বঞ্চিত হয়। এই সমস্যাক ডিজিটেল বৈষম্য বুলি কোৱা হয়। ৯.৭ কপিৰাইট আৰু বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ সমস্যা ডিজিটেল মাধ্যমত আনৰ লেখা, ছবি, সংগীত আৰু ভিডিঅ' অনুমতি অবিহনে ব্যৱহাৰ কৰাৰ ঘটনা দেখা যায়। ইয়াৰ ফলত লেখক, শিল্পী আৰু সৃষ্টিশীল ব্যক্তিৰ বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ ক্ষতিগ্ৰস্ত হ'ব পাৰে। সেয়েহে ডিজিটেল মাধ্যমত আনৰ সৃষ্টি ব্যৱহাৰ কৰাৰ সময়ত কপিৰাইট আৰু উৎস উল্লেখৰ নিয়ম মানি চলাটো প্ৰয়োজন। ৯.৮ ডিজিটেল আসক্তি আৰু সময়ৰ অপব্যৱহাৰ সামাজিক মাধ্যম, অনলাইন খেল আৰু ভিডিঅ' চোৱাৰ অভ্যাসে কিছুমান লোকৰ দৈনন্দিন কাম-কাজত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। অত্যধিক সময় ডিজিটেল মাধ্যমত ব্যয় কৰাৰ ফলত পঢ়া-শুনা, কৰ্মক্ষেত্ৰ, পৰিয়াল আৰু অন্যান্য সামাজিক দায়িত্ব অৱহেলিত হ'ব পাৰে। সেয়েহে ডিজিটেল মাধ্যমৰ ব্যৱহাৰৰ ক্ষেত্ৰত সময়ৰ সঠিক ব্যৱস্থাপনা আৰু আত্মনিয়ন্ত্ৰণৰ প্ৰয়োজন। ১০. ডিজিটেল মাধ্যমৰ ভৱিষ্যৎ সম্ভাৱনা প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ দ্ৰুত বিকাশৰ লগে লগে ডিজিটেল মাধ্যমৰ পৰিসৰ আৰু প্ৰভাৱ ভৱিষ্যতে অধিক বৃদ্ধি পোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা, যন্ত্ৰ শিক্ষণ, ক্লাউড কম্পিউটিং, ভাৰ্চুৱেল ৰিয়েলিটি আৰু পঞ্চম প্ৰজন্মৰ যোগাযোগ প্ৰযুক্তিয়ে ডিজিটেল মাধ্যমৰ ব্যৱহাৰত নতুন মাত্ৰা যোগ কৰিছে। ১০.১ কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা আৰু ডিজিটেল মাধ্যম কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা বা Artificial Intelligence (AI) হৈছে আধুনিক ডিজিটেল প্ৰযুক্তিৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বিকাশ। ইয়াৰ জৰিয়তে কম্পিউটাৰ আৰু ডিজিটেল ব্যৱস্থাই বিভিন্ন তথ্য বিশ্লেষণ, ভাষা প্ৰক্ৰিয়াকৰণ আৰু নিৰ্দিষ্ট কাম সম্পাদন কৰিব পাৰে। শিক্ষা, স্বাস্থ্য, সংবাদ, ব্যৱসায় আৰু গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰত কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পাইছে। ডিজিটেল মাধ্যমত স্বয়ংক্ৰিয় অনুবাদ, তথ্য বিশ্লেষণ, বিষয়বস্তু প্ৰস্তুতকৰণ আৰু গ্ৰাহক সেৱাৰ ক্ষেত্ৰতো ইয়াৰ ব্যৱহাৰ দেখা যায়। অৱশ্যে কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাৰ সহায়ত সৃষ্টি কৰা ভুৱা ছবি, ভিডিঅ' আৰু শব্দৰ ব্যৱহাৰে তথ্যৰ বিশ্বাসযোগ্যতাৰ ক্ষেত্ৰত নতুন প্ৰত্যাহ্বান সৃষ্টি কৰিছে। সেয়েহে ইয়াৰ দায়িত্বশীল ব্যৱহাৰ অত্যন্ত প্ৰয়োজনীয়। ১০.২ ডিজিটেল অৰ্থনীতিৰ সম্প্ৰসাৰণ ভৱিষ্যতে ডিজিটেল অৰ্থনীতিৰ পৰিসৰ অধিক বৃদ্ধি পাব। অনলাইন ব্যৱসায়, ডিজিটেল বেংকিং, ই-কমাৰ্চ, ডিজিটেল বিপণন আৰু দূৰৱৰ্তী কৰ্মসংস্থাপনৰ ক্ষেত্ৰত নতুন সুযোগ সৃষ্টি হ'ব। বিশেষকৈ ক্ষুদ্ৰ উদ্যোগ, স্থানীয় ব্যৱসায় আৰু নতুন উদ্যোগীসকলে ডিজিটেল মাধ্যমৰ সহায়ত নিজৰ ব্যৱসায় বহল পৰিসৰত সম্প্ৰসাৰণ কৰিব পাৰিব। ১০.৩ আঞ্চলিক ভাষাৰ ডিজিটেল বিকাশ ডিজিটেল মাধ্যমৰ ভৱিষ্যৎ বিকাশৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশ হৈছে আঞ্চলিক ভাষাৰ সম্প্ৰসাৰণ। অসমীয়া ভাষাৰ বাবে উন্নত ডিজিটেল অভিধান, অনুবাদ ব্যৱস্থা, ই-বুক, ভাষা প্ৰযুক্তি আৰু শিক্ষামূলক সামগ্ৰী সৃষ্টি কৰাৰ প্ৰয়োজন আছে। ইয়াৰ জৰিয়তে নতুন প্ৰজন্মৰ মাজত অসমীয়া ভাষাৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি কৰাৰ লগতে ভাষাটোক বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ পাঠকৰ ওচৰলৈ লৈ যাব পৰা যাব। ১০.৪ ডিজিটেল গ্ৰন্থাগাৰ আৰু গৱেষণা ভৱিষ্যতে ডিজিটেল গ্ৰন্থাগাৰৰ গুৰুত্ব অধিক বৃদ্ধি পাব। পুৰণি গ্ৰন্থ, পাণ্ডুলিপি, গৱেষণা পত্ৰ, ঐতিহাসিক নথি আৰু সাংস্কৃতিক সম্পদ ডিজিটেল ৰূপত সংৰক্ষণ কৰিব পাৰিলে পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ বাবে জ্ঞানৰ এক বিশাল ভাণ্ডাৰ সৃষ্টি হ'ব। বিশেষকৈ অসমৰ পুৰণি সাহিত্য, বুৰঞ্জী, সত্ৰীয়া সাহিত্য, লোককথা আৰু জনগোষ্ঠীয় ইতিহাস ডিজিটেল ৰূপত সংৰক্ষণৰ ক্ষেত্ৰত যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। ১১. ডিজিটেল মাধ্যমৰ দায়িত্বশীল ব্যৱহাৰ ডিজিটেল মাধ্যমৰ পৰা প্ৰকৃত সুফল লাভ কৰিবলৈ ইয়াৰ দায়িত্বশীল আৰু সচেতন ব্যৱহাৰ নিশ্চিত কৰাটো অত্যন্ত প্ৰয়োজনীয়। কেৱল ইণ্টাৰনেট ব্যৱহাৰ কৰিব জনাটোৱেই ডিজিটেল শিক্ষাৰ সম্পূৰ্ণ অৰ্থ নহয়। ইয়াৰ সৈতে তথ্যৰ সত্যতা নিৰূপণ, ব্যক্তিগত গোপনীয়তা ৰক্ষা, অনলাইন আচৰণ আৰু ডিজিটেল অধিকাৰৰ বিষয়সমূহো জড়িত হৈ থাকে। প্ৰথমতে, কোনো বাতৰি বা তথ্য আনলৈ প্ৰেৰণ কৰাৰ আগতে তাৰ সত্যতা পৰীক্ষা কৰা উচিত। দ্বিতীয়তে, নিজৰ পাছৱৰ্ড, বেংক সম্পৰ্কীয় তথ্য আৰু ব্যক্তিগত নথি সুৰক্ষিত কৰি ৰখা উচিত। তৃতীয়তে, সামাজিক মাধ্যমত আনৰ প্ৰতি সন্মানজনক আচৰণ কৰা আৰু অপমানজনক মন্তব্যৰ পৰা বিৰত থকা প্ৰয়োজন। চতুৰ্থতে, ডিজিটেল মাধ্যম ব্যৱহাৰৰ ক্ষেত্ৰত সময়ৰ সঠিক ব্যৱস্থাপনা কৰা উচিত। পঢ়া-শুনা, পৰিয়াল, সামাজিক সম্পৰ্ক আৰু দৈনন্দিন দায়িত্বৰ মাজত ভাৰসাম্য বজাই ৰখাটো প্ৰয়োজন। পঞ্চমতে, আনৰ লেখা, ছবি আৰু সৃষ্টিশীল সামগ্ৰী ব্যৱহাৰ কৰাৰ সময়ত মূল সৃষ্টিকৰ্তাৰ অধিকাৰ আৰু কপিৰাইটৰ প্ৰতি সন্মান প্ৰদৰ্শন কৰিব লাগে। ইয়াৰ লগতে বিদ্যালয়, মহাবিদ্যালয় আৰু বিশ্ববিদ্যালয়সমূহত ডিজিটেল সাক্ষৰতা আৰু সংবাদ-মাধ্যম সম্পৰ্কীয় সচেতনতা বৃদ্ধিৰ ব্যৱস্থা কৰিব লাগে। UNESCO-ইও তথ্যৰ সত্যতা মূল্যায়ন, ভুল তথ্য চিনাক্তকৰণ আৰু দায়িত্বশীল ডিজিটেল অংশগ্ৰহণৰ বাবে সংবাদ আৰু তথ্য সাক্ষৰতাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে। ১২. ডিজিটেল মাধ্যম সম্পৰ্কীয় চৰকাৰী পদক্ষেপ আৰু নীতি ভাৰতত ডিজিটেল মাধ্যমৰ বিকাশ আৰু ইয়াৰ সুৰক্ষিত ব্যৱহাৰৰ বাবে চৰকাৰে বিভিন্ন কাৰ্যসূচী গ্ৰহণ কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত ডিজিটেল ইণ্ডিয়া কাৰ্যসূচী বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। ডিজিটেল ইণ্ডিয়া: ২০১৫ চনৰ ১ জুলাইত ভাৰত চৰকাৰে ডিজিটেল ইণ্ডিয়া কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে ভাৰতক ডিজিটেলভাৱে শক্তিশালী সমাজ আৰু জ্ঞানভিত্তিক অৰ্থনীতিলৈ ৰূপান্তৰ কৰা। ডিজিটেল আন্তঃগাঁথনি, অনলাইন চৰকাৰী সেৱা আৰু নাগৰিকৰ ডিজিটেল সৱলীকৰণ এই কাৰ্যসূচীৰ প্ৰধান লক্ষ্য। ভাৰতনেট: গ্ৰাম্য অঞ্চললৈ ব্ৰডবেণ্ড ইণ্টাৰনেট সংযোগ সম্প্ৰসাৰণ কৰাৰ উদ্দেশ্যে ভাৰতনেট কাৰ্যসূচী গ্ৰহণ কৰা হৈছে। ইয়াৰ জৰিয়তে দূৰৱৰ্তী গাঁওসমূহত ডিজিটেল সেৱাৰ সুবিধা বৃদ্ধি কৰাৰ লক্ষ্য লোৱা হৈছে। ডিজিটেল সাক্ষৰতা অভিযান: সাধাৰণ নাগৰিকক কম্পিউটাৰ, স্মাৰ্টফোন আৰু ইণ্টাৰনেটৰ মৌলিক ব্যৱহাৰৰ বিষয়ে জ্ঞান প্ৰদানৰ বাবে বিভিন্ন ডিজিটেল সাক্ষৰতা কাৰ্যসূচী গ্ৰহণ কৰা হৈছে। ডিজিলকাৰ: চৰকাৰী নথি-পত্ৰ ডিজিটেল ৰূপত সংৰক্ষণ আৰু ব্যৱহাৰৰ সুবিধা প্ৰদান কৰা এই ব্যৱস্থাই নাগৰিকৰ বাবে নথি-পত্ৰৰ সহজ উপলব্ধতা নিশ্চিত কৰাত সহায় কৰিছে। ই-জিলা প্ৰকল্প: অসম চৰকাৰৰ ই-জিলা প্ৰকল্পৰ জৰিয়তে বিভিন্ন চৰকাৰী নাগৰিক সেৱা ইণ্টাৰনেট আৰু উমৈহতীয়া সেৱা কেন্দ্ৰৰ মাধ্যমেৰে উপলব্ধ কৰোৱাৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে। ইয়াৰ লক্ষ্য হৈছে প্ৰশাসনিক সেৱা অধিক সহজ, স্বচ্ছ আৰু সুলভ কৰি তোলা। তথ্য প্ৰযুক্তি আৰু চাইবাৰ সুৰক্ষা: ডিজিটেল ব্যৱস্থাৰ সুৰক্ষা নিশ্চিত কৰাৰ বাবে ভাৰতত তথ্য প্ৰযুক্তি আইন, ২০০০ আৰু অন্যান্য প্ৰাসংগিক আইন তথা নীতি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। চাইবাৰ সুৰক্ষা, তথ্যৰ গোপনীয়তা আৰু অনলাইন অপৰাধ নিয়ন্ত্ৰণৰ ক্ষেত্ৰতো বিভিন্ন পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰা হৈছে। ১৩. ডিজিটেল মাধ্যম আৰু বিশ্বায়ন বিশ্বায়নৰ প্ৰক্ৰিয়াত ডিজিটেল মাধ্যমৰ ভূমিকা অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ। বিশ্বৰ বিভিন্ন দেশৰ মানুহ, প্ৰতিষ্ঠান আৰু চৰকাৰৰ মাজত যোগাযোগ আৰু তথ্যৰ আদান-প্ৰদান সহজ কৰি ডিজিটেল মাধ্যমে পৃথিৱীখনক অধিক সংযুক্ত কৰি তুলিছে। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্য, শিক্ষা, গৱেষণা, সংবাদ, সংস্কৃতি আৰু কূটনৈতিক সম্পৰ্কৰ ক্ষেত্ৰত ডিজিটেল মাধ্যমৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পাইছে। কোনো এখন দেশত সংঘটিত ঘটনা আন এখন দেশৰ মানুহে তাৎক্ষণিকভাৱে জানিব পাৰে। ইয়াৰ ফলত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় জনমত গঠন আৰু বিশ্বজনীন বিষয়সমূহৰ ওপৰত আলোচনা অধিক সহজ হৈছে। বিশেষকৈ জলবায়ু পৰিৱৰ্তন, মানৱ অধিকাৰ, আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শান্তি, পৰিৱেশ সংৰক্ষণ আৰু গোলকীয় স্বাস্থ্যৰ দৰে বিষয়ত ডিজিটেল মাধ্যমে বিশ্বৰ বিভিন্ন দেশৰ নাগৰিকক একেলগে আলোচনা আৰু সহযোগিতাৰ সুযোগ প্ৰদান কৰিছে। অৱশ্যে বিশ্বায়নৰ এই প্ৰক্ৰিয়াত সাংস্কৃতিক একৰূপতাৰ আশংকাও আছে। বিশ্বৰ প্ৰভাৱশালী ভাষা আৰু সংস্কৃতিৰ আধিপত্যৰ ফলত কিছুমান আঞ্চলিক ভাষা আৰু পৰম্পৰাৰ ব্যৱহাৰ হ্ৰাস পোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে। সেয়েহে ডিজিটেল বিশ্বায়নৰ মাজতো স্থানীয় ভাষা আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয় সংৰক্ষণ কৰাটো প্ৰয়োজনীয়। ১৪. উপসংহাৰ ডিজিটেল মাধ্যম আধুনিক সমাজৰ এক অপৰিহাৰ্য অংশত পৰিণত হৈছে। যোগাযোগ, শিক্ষা, অৰ্থনীতি, ৰাজনীতি, প্ৰশাসন, স্বাস্থ্য, সাহিত্য আৰু সংস্কৃতিৰ প্ৰায় প্ৰতিটো ক্ষেত্ৰতে ইয়াৰ প্ৰভাৱ পৰিলক্ষিত হয়। ই মানুহৰ জীৱন অধিক দ্ৰুত, সহজ আৰু তথ্যসমৃদ্ধ কৰি তোলাৰ লগতে নতুন কৰ্মসংস্থাপন, জ্ঞান আহৰণ আৰু সামাজিক অংশগ্ৰহণৰ সুযোগ সৃষ্টি কৰিছে। বিশেষকৈ ভাৰতৰ দৰে উন্নয়নশীল দেশত ডিজিটেল মাধ্যমে সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক পৰিৱৰ্তনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ মাধ্যম হিচাপে কাম কৰিছে। অসমৰ ক্ষেত্ৰতো ভাষা, সাহিত্য, সংস্কৃতি, শিক্ষা, ব্যৱসায় আৰু প্ৰশাসনৰ বিকাশত ইয়াৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। কিন্তু ডিজিটেল মাধ্যমৰ অপব্যৱহাৰ, ভুৱা বাতৰি, চাইবাৰ অপৰাধ, ব্যক্তিগত গোপনীয়তাৰ সংকট, ডিজিটেল বৈষম্য আৰু অত্যধিক নিৰ্ভৰশীলতাৰ দৰে সমস্যাসমূহকো উপেক্ষা কৰিব নোৱাৰি। সেয়েহে ডিজিটেল মাধ্যমৰ বিকাশৰ লগতে ইয়াৰ সুৰক্ষিত, নৈতিক আৰু দায়িত্বশীল ব্যৱহাৰ নিশ্চিত কৰাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। প্ৰকৃততে ডিজিটেল মাধ্যম নিজে ভাল বা বেয়া নহয়; ইয়াৰ প্ৰভাৱ বহু পৰিমাণে নিৰ্ভৰ কৰে মানুহে ইয়াক কেনেদৰে ব্যৱহাৰ কৰিছে তাৰ ওপৰত। যদি ইয়াক শিক্ষা, জ্ঞান, সামাজিক উন্নয়ন, গণতান্ত্ৰিক অংশগ্ৰহণ আৰু মানৱ কল্যাণৰ উদ্দেশ্যে ব্যৱহাৰ কৰা হয়, তেন্তে ই এখন উন্নত, সচেতন আৰু প্ৰগতিশীল সমাজ গঢ়ি তোলাৰ শক্তিশালী আহিলা হ'ব পাৰে। সেয়েহে আধুনিক সমাজৰ প্ৰতিজন নাগৰিকৰ বাবে ডিজিটেল সাক্ষৰতা আৰু দায়িত্বশীল ডিজিটেল আচৰণ এক অত্যাৱশ্যকীয় যোগ্যতা হিচাপে বিবেচিত হোৱা উচিত। gi67ar5e4xelv65ajuuwusgwtrfcxsl 649245 649197 2026-11-03T05:40:08Z Dimpal2026 52023 /* */ 649245 wikitext text/x-wiki ==পৰিচয়== বৰ্তমান যুগটো বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ যুগ। আধুনিক বিজ্ঞানৰ দ্ৰুত উন্নয়নে মানুহৰ জীৱনধাৰা, চিন্তা-চেতনা, সামাজিক সম্পৰ্ক, শিক্ষা, অৰ্থনীতি, ৰাজনীতি আৰু সংস্কৃতিৰ ক্ষেত্ৰত ব্যাপক পৰিৱৰ্তন আনিছে। এই পৰিৱৰ্তনৰ অন্যতম প্ৰধান চালিকাশক্তি হৈছে ডিজিটেল মাধ্যম। তথ্য আৰু যোগাযোগ প্ৰযুক্তিৰ বিকাশৰ ফলত মানুহে এতিয়া অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে পৃথিৱীৰ যিকোনো প্ৰান্তৰ সৈতে যোগাযোগ স্থাপন কৰিব পাৰে। ইণ্টাৰনেট, স্মাৰ্টফোন, সামাজিক মাধ্যম, ৱেবছাইট, ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম, অনলাইন শিক্ষা আৰু বিভিন্ন ডিজিটেল সেৱাই আধুনিক সমাজৰ দৈনন্দিন জীৱনৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংশ হিচাপে স্থান লাভ কৰিছে। ডিজিটেল মাধ্যম বুলিলে মূলতঃ ডিজিটেল প্ৰযুক্তিৰ সহায়ত তথ্য সৃষ্টি, সংৰক্ষণ, প্ৰচাৰ, আদান-প্ৰদান আৰু গ্ৰহণ কৰাৰ বিভিন্ন মাধ্যমক বুজোৱা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত ফেচবুক, ইউটিউব, ইনষ্টাগ্ৰাম, হোৱাটছএপ, এক্স, ব্লগ, ৱেবছাইট, অনলাইন বাতৰি কাকত, পডকাষ্ট আৰু বিভিন্ন ডিজিটেল যোগাযোগ ব্যৱস্থা অন্তৰ্ভুক্ত। এই মাধ্যমসমূহে মানুহৰ মাজত যোগাযোগৰ নতুন পথ মুকলি কৰাৰ লগতে জ্ঞান আহৰণ, ব্যৱসায়-বাণিজ্য, ৰাজনৈতিক সচেতনতা আৰু সাংস্কৃতিক বিনিময়ৰ ক্ষেত্ৰতো নতুন সম্ভাৱনাৰ সৃষ্টি কৰিছে। আধুনিক সমাজত ডিজিটেল মাধ্যমৰ প্ৰভাৱ ইমানেই ব্যাপক যে ইয়াক কেৱল যোগাযোগৰ আহিলা বুলি ক'লে ইয়াৰ প্ৰকৃত গুৰুত্ব সম্পূৰ্ণৰূপে প্ৰকাশ নাপায়। বৰং ই বৰ্তমানৰ সামাজিক গাঁথনি, জনমত গঠন, সামাজিক আন্দোলন, ৰাজনৈতিক অংশগ্ৰহণ আৰু অৰ্থনৈতিক বিকাশৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ উপাদানত পৰিণত হৈছে। অৱশ্যে ইয়াৰ ইতিবাচক দিশৰ লগতে ভুৱা বাতৰি, চাইবাৰ অপৰাধ, ব্যক্তিগত তথ্যৰ অপব্যৱহাৰ, মানসিক চাপ আৰু ডিজিটেল বৈষম্যৰ দৰে সমস্যাও বৃদ্ধি পাইছে। সেয়েহে আধুনিক সমাজত ডিজিটেল মাধ্যমৰ ভূমিকা, প্ৰভাৱ, সম্ভাৱনা আৰু প্ৰত্যাহ্বানসমূহৰ বিষয়ে আলোচনা কৰাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। ==ডিজিটেল মাধ্যমৰ অৰ্থ আৰু সংজ্ঞা== ডিজিটেল মাধ্যম হৈছে এনে এক আধুনিক যোগাযোগ আৰু তথ্য প্ৰচাৰ ব্যৱস্থা, যাৰ জৰিয়তে কম্পিউটাৰ, স্মাৰ্টফোন, ইণ্টাৰনেট আৰু অন্যান্য ইলেক্ট্ৰনিক যন্ত্ৰৰ সহায়ত ডিজিটেল ৰূপত তথ্য প্ৰস্তুত, সংৰক্ষণ আৰু প্ৰচাৰ কৰা হয়। পৰম্পৰাগত মাধ্যম যেনে বাতৰি কাকত, আলোচনী, ৰেডিঅ' আৰু টেলিভিছনৰ তুলনাত ডিজিটেল মাধ্যম অধিক দ্ৰুত, পাৰস্পৰিক আৰু বহুমুখী। ডিজিটেল মাধ্যমত লিখিত তথ্য, ছবি, শব্দ, ভিডিঅ', গ্ৰাফিক্স আৰু বিভিন্ন ধৰণৰ তথ্য একেলগে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। ইয়াৰ আন এটা বিশেষ বৈশিষ্ট্য হৈছে ব্যৱহাৰকাৰীয়ে কেৱল তথ্য গ্ৰহণ কৰাই নহয়, নিজেও তথ্য সৃষ্টি আৰু প্ৰচাৰ কৰিব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, এজন ব্যক্তিয়ে নিজৰ মোবাইল ফোনৰ সহায়ত এখন ছবি তুলিব পাৰে, ভিডিঅ' প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে আৰু সামাজিক মাধ্যমৰ জৰিয়তে মুহূৰ্তৰ ভিতৰতে হাজাৰ হাজাৰ লোকৰ ওচৰলৈ সেই তথ্য প্ৰেৰণ কৰিব পাৰে। এইদৰে ডিজিটেল মাধ্যমে তথ্য প্ৰচাৰৰ ক্ষেত্ৰত সাধাৰণ মানুহকো সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণকাৰী হিচাপে গঢ়ি তুলিছে। ==ডিজিটেল মাধ্যমৰ বিকাশৰ ঐতিহাসিক পটভূমি== ডিজিটেল মাধ্যমৰ বিকাশ আধুনিক কম্পিউটাৰ আৰু যোগাযোগ প্ৰযুক্তিৰ ইতিহাসৰ সৈতে জড়িত। বিংশ শতিকাৰ মাজভাগত কম্পিউটাৰৰ বিকাশে তথ্য প্ৰক্ৰিয়াকৰণৰ ক্ষেত্ৰত এক নতুন যুগৰ সূচনা কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত ইণ্টাৰনেটৰ উদ্ভাৱন আৰু সম্প্ৰসাৰণে বিশ্বব্যাপী যোগাযোগ ব্যৱস্থাত আমূল পৰিৱৰ্তন আনে। ১৯৬০ আৰু ১৯৭০ দশকত কম্পিউটাৰ নেটৱৰ্কৰ বিকাশৰ ফলত ARPANET-ৰ দৰে প্ৰাৰম্ভিক নেটৱৰ্কৰ সৃষ্টি হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত ১৯৮৯ চনত টিম বাৰ্নাৰ্ছ-লীয়ে ৱৰ্ল্ড ৱাইড ৱেবৰ ধাৰণা আগবঢ়ায়। ১৯৯০ দশকত ইণ্টাৰনেট সাধাৰণ মানুহৰ মাজত জনপ্ৰিয় হ'বলৈ আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ ফলত ই-মেইল, ৱেবছাইট আৰু অনলাইন তথ্য আদান-প্ৰদানৰ ব্যৱস্থা অধিক সহজ হৈ পৰে। একবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে সামাজিক মাধ্যমৰ বিকাশে ডিজিটেল যোগাযোগৰ ক্ষেত্ৰত এক নতুন পৰিৱৰ্তন আনে। ফেচবুক, ইউটিউব, টুইটাৰ আৰু অন্যান্য সামাজিক মাধ্যমৰ আগমনে মানুহৰ যোগাযোগ, মনোৰঞ্জন আৰু তথ্য প্ৰচাৰৰ পদ্ধতি সলনি কৰে। স্মাৰ্টফোন আৰু উচ্চগতিৰ ইণ্টাৰনেটৰ বিস্তাৰে এই পৰিৱৰ্তন অধিক দ্ৰুত কৰি তোলে। ভাৰতত ২০১৬ চনৰ পিছত ইণ্টাৰনেটৰ ব্যৱহাৰ আৰু মোবাইল ডাটা সেৱাৰ বিস্তাৰে ডিজিটেল মাধ্যমৰ জনপ্ৰিয়তা অধিক বৃদ্ধি কৰে। ডিজিটেল ইণ্ডিয়া কাৰ্যসূচী, অনলাইন বেংকিং, ডিজিটেল পেমেণ্ট আৰু বিভিন্ন চৰকাৰী অনলাইন সেৱাই ভাৰতীয় সমাজত ডিজিটেল ব্যৱস্থাৰ প্ৰসাৰত বিশেষ ভূমিকা পালন কৰিছে। ==ডিজিটেল মাধ্যমৰ প্ৰধান প্ৰকাৰ== আধুনিক সমাজত বিভিন্ন ধৰণৰ ডিজিটেল মাধ্যম ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য কেইটামান হ'ল— ৪.১ সামাজিক মাধ্যম সামাজিক মাধ্যম হৈছে ডিজিটেল মাধ্যমৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় ভাগসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। ফেচবুক, ইনষ্টাগ্ৰাম, হোৱাটছএপ, ইউটিউব আৰু এক্সৰ দৰে মঞ্চৰ জৰিয়তে মানুহে নিজৰ মতামত, ছবি, ভিডিঅ' আৰু বিভিন্ন তথ্য আনৰ সৈতে ভাগ-বতৰা কৰিব পাৰে। সামাজিক মাধ্যমে ব্যক্তিগত যোগাযোগৰ লগতে সামাজিক আৰু ৰাজনৈতিক আলোচনাৰো এক গুৰুত্বপূৰ্ণ মঞ্চ সৃষ্টি কৰিছে। ইয়াৰ জৰিয়তে বিভিন্ন সামাজিক সমস্যা, জনসচেতনতা আৰু সাম্প্ৰতিক ঘটনাৰ বিষয়ে দ্ৰুতভাৱে তথ্য প্ৰচাৰ কৰিব পাৰি। ৪.২ ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম হৈছে ইণ্টাৰনেটৰ জৰিয়তে বাতৰি আৰু সাম্প্ৰতিক ঘটনা প্ৰচাৰ কৰা ব্যৱস্থা। অনলাইন বাতৰি কাকত, সংবাদ ৱেবছাইট, সংবাদ সংস্থাৰ সামাজিক মাধ্যমৰ পৃষ্ঠা আৰু ডিজিটেল সংবাদ পৰ্টেল ইয়াৰ অন্তৰ্গত। পৰম্পৰাগত সংবাদ মাধ্যমৰ তুলনাত ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যমে দ্ৰুতভাৱে বাতৰি প্ৰচাৰ কৰিব পাৰে। ইয়াৰ ফলত মানুহে দেশ-বিদেশৰ ঘটনা তাৎক্ষণিকভাৱে জানিব পাৰে। ৪.৩ শিক্ষামূলক ডিজিটেল মাধ্যম অনলাইন শিক্ষা, ডিজিটেল পাঠ্যক্ৰম, ই-বুক, ভিডিঅ' পাঠ, অনলাইন পৰীক্ষা আৰু শিক্ষা সম্পৰ্কীয় ৱেবছাইটসমূহ শিক্ষামূলক ডিজিটেল মাধ্যমৰ অন্তৰ্গত। এই ব্যৱস্থাই শিক্ষাৰ্থীসকলক নিজৰ সুবিধা অনুসৰি শিক্ষা গ্ৰহণৰ সুযোগ প্ৰদান কৰিছে। ৪.৪ মনোৰঞ্জনমূলক ডিজিটেল মাধ্যম ইউটিউব, অ'টিটি মঞ্চ, সংগীত শুনাৰ এপ, অনলাইন খেল আৰু ভিডিঅ' ষ্ট্ৰীমিং সেৱাসমূহ মনোৰঞ্জনমূলক ডিজিটেল মাধ্যমৰ উদাহৰণ। এই মাধ্যমসমূহে মানুহৰ মনোৰঞ্জনৰ ক্ষেত্ৰখনত নতুন সম্ভাৱনা সৃষ্টি কৰিছে। ৪.৫ ব্লগ আৰু ৱেবছাইট ব্লগ আৰু ৱেবছাইটৰ জৰিয়তে ব্যক্তিয়ে নিজৰ চিন্তা, অভিজ্ঞতা, গৱেষণা আৰু জ্ঞান প্ৰকাশ কৰিব পাৰে। সাহিত্য, ৰাজনীতি, বিজ্ঞান, শিক্ষা, ইতিহাস আৰু বিভিন্ন বিষয়ৰ ওপৰত ডিজিটেল লেখা প্ৰকাশৰ ক্ষেত্ৰত এই মাধ্যমসমূহৰ গুৰুত্ব আছে। ৪.৬ পডকাষ্ট আৰু ডিজিটেল অডিঅ' মাধ্যম পডকাষ্ট হৈছে ইণ্টাৰনেটৰ জৰিয়তে উপলব্ধ হোৱা শব্দভিত্তিক অনুষ্ঠান বা আলোচনা। ইয়াৰ জৰিয়তে শিক্ষা, সাহিত্য, ৰাজনীতি, ইতিহাস, বিজ্ঞান আৰু সাম্প্ৰতিক বিষয়ৰ ওপৰত আলোচনা শুনিব পাৰি। ইয়াৰ ব্যৱহাৰে ডিজিটেল মাধ্যমৰ পৰিসৰ অধিক বিস্তৃত কৰিছে। ==আধুনিক সমাজত ডিজিটেল মাধ্যমৰ ভূমিকা== ডিজিটেল মাধ্যমে আধুনিক সমাজৰ বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে। ব্যক্তিগত জীৱনৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়লৈকে ইয়াৰ প্ৰভাৱ বিস্তৃত। ৫.১ যোগাযোগ ব্যৱস্থাৰ উন্নয়ন ডিজিটেল মাধ্যমৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদান হৈছে যোগাযোগ ব্যৱস্থাৰ উন্নয়ন। আগতে দূৰৱৰ্তী স্থানত থকা ব্যক্তিৰ সৈতে যোগাযোগ স্থাপন কৰিবলৈ বহু সময়ৰ প্ৰয়োজন হৈছিল। কিন্তু বৰ্তমান ইণ্টাৰনেট আৰু স্মাৰ্টফোনৰ জৰিয়তে মুহূৰ্তৰ ভিতৰতে বাৰ্তা, ছবি, ভিডিঅ' আৰু নথিপত্ৰ প্ৰেৰণ কৰিব পাৰি। ভিডিঅ' কল, ই-মেইল আৰু সামাজিক মাধ্যমৰ জৰিয়তে পৃথিৱীৰ বিভিন্ন দেশত থকা মানুহৰ মাজত যোগাযোগ সহজ হৈ পৰিছে। ইয়াৰ ফলত ব্যক্তিগত, সামাজিক আৰু ব্যৱসায়িক সম্পৰ্ক অধিক শক্তিশালী হৈছে। ৫.২ শিক্ষা আৰু জ্ঞানৰ সম্প্ৰসাৰণ শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত ডিজিটেল মাধ্যমৰ ভূমিকা অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ। ইণ্টাৰনেটৰ জৰিয়তে শিক্ষাৰ্থীসকলে বিভিন্ন বিষয়ৰ কিতাপ, গৱেষণা পত্ৰ, ভিডিঅ' পাঠ আৰু শিক্ষামূলক তথ্য লাভ কৰিব পাৰে। কভিড-১৯ মহামাৰীৰ সময়ত শিক্ষানুষ্ঠানসমূহ বন্ধ হৈ পৰাৰ ফলত অনলাইন শিক্ষাৰ গুৰুত্ব বিশেষভাৱে বৃদ্ধি পাইছিল। গুগল ক্লাছৰুম, জুম, গুগল মিট আৰু অন্যান্য অনলাইন মঞ্চৰ জৰিয়তে শিক্ষাদান আৰু শিক্ষাগ্ৰহণ অব্যাহত ৰখা হৈছিল। ইয়াৰ উপৰি SWAYAM আৰু DIKSHA-ৰ দৰে ভাৰতীয় ডিজিটেল শিক্ষামূলক মঞ্চই শিক্ষাৰ্থীসকলক বিভিন্ন পাঠ্যক্ৰম আৰু শিক্ষণ সামগ্ৰী উপলব্ধ কৰাইছে। ইয়াৰ ফলত দূৰৱৰ্তী অঞ্চলৰ শিক্ষাৰ্থীসকলেও নতুন বিষয়ৰ জ্ঞান আহৰণৰ সুযোগ লাভ কৰিছে। ৫.৩ অৰ্থনৈতিক বিকাশ আৰু কৰ্মসংস্থাপন ডিজিটেল মাধ্যমে আধুনিক অৰ্থনীতিৰ গাঁথনিত গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰিৱৰ্তন আনিছে। অনলাইন ব্যৱসায়, ডিজিটেল বিপণন, ই-কমাৰ্চ, ফ্ৰীলান্সিং আৰু দূৰৱৰ্তী কৰ্মসংস্থাপনৰ ক্ষেত্ৰসমূহৰ বিকাশ ঘটিছে। Amazon, Flipkart আৰু অন্যান্য অনলাইন বজাৰ ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে মানুহে ঘৰত বহিয়েই বিভিন্ন সামগ্ৰী ক্ৰয়-বিক্ৰয় কৰিব পাৰে। ক্ষুদ্ৰ ব্যৱসায়ীসকলেও সামাজিক মাধ্যমৰ সহায়ত নিজৰ সামগ্ৰী প্ৰচাৰ আৰু বিক্ৰী কৰিব পাৰে। ডিজিটেল মাধ্যমৰ বিকাশে সমল প্ৰস্তুতকাৰী, গ্ৰাফিক ডিজাইনাৰ, ভিডিঅ' সম্পাদনাকাৰী, ডিজিটেল বিপণন কৰ্মী আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি বিশেষজ্ঞৰ দৰে নতুন কৰ্মসংস্থাপনৰ ক্ষেত্ৰ সৃষ্টি কৰিছে। ৫.৪ ৰাজনৈতিক সচেতনতা আৰু গণতান্ত্ৰিক অংশগ্ৰহণ আধুনিক ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত ডিজিটেল মাধ্যমৰ ভূমিকা বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। সামাজিক মাধ্যমৰ জৰিয়তে সাধাৰণ নাগৰিকে ৰাজনৈতিক ঘটনা, চৰকাৰী নীতি, নিৰ্বাচন আৰু জনস্বাৰ্থৰ বিষয়সমূহৰ বিষয়ে তথ্য লাভ কৰিব পাৰে। ৰাজনৈতিক দল, সামাজিক সংগঠন আৰু জনপ্ৰতিনিধিসকলে ডিজিটেল মাধ্যমৰ জৰিয়তে নিজৰ কাৰ্যসূচী আৰু মতামত জনসাধাৰণৰ ওচৰলৈ লৈ যাব পাৰে। নাগৰিকসকলেও চৰকাৰী সিদ্ধান্তৰ ওপৰত মতামত প্ৰকাশ আৰু জনমত গঠনত অংশগ্ৰহণ কৰিব পাৰে। ডিজিটেল মাধ্যমৰ ফলত ৰাজনৈতিক আলোচনা কেৱল ৰাজনৈতিক নেতা বা সংবাদ মাধ্যমৰ মাজতে সীমাবদ্ধ হৈ থকা নাই। সাধাৰণ নাগৰিকেও নিজৰ বক্তব্য প্ৰকাশ কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰিছে। অৱশ্যে ৰাজনৈতিক অপপ্ৰচাৰ, ভুৱা তথ্য আৰু বিভ্ৰান্তিকৰ প্ৰচাৰৰ পৰা সাৱধান হোৱা প্ৰয়োজন। ৫.৫ সামাজিক সচেতনতা আৰু জনমত গঠন ডিজিটেল মাধ্যমে বিভিন্ন সামাজিক সমস্যা আৰু জনস্বাৰ্থৰ বিষয়ত সচেতনতা সৃষ্টি কৰাত সহায় কৰিছে। নাৰী অধিকাৰ, শিশু সুৰক্ষা, পৰিৱেশ সংৰক্ষণ, মানৱ অধিকাৰ, স্বাস্থ্য সচেতনতা আৰু দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনাৰ দৰে বিষয়ত সামাজিক মাধ্যমৰ জৰিয়তে ব্যাপক প্ৰচাৰ চলাব পাৰি। প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ, বানপানী, ভূমিকম্প বা অন্যান্য জৰুৰীকালীন পৰিস্থিতিত ডিজিটেল মাধ্যমে সাহায্য আৰু তথ্য প্ৰচাৰৰ ক্ষেত্ৰতো সহায় কৰে। মানুহে প্ৰয়োজনীয় তথ্য, যোগাযোগৰ ঠিকনা আৰু সাহায্যৰ আহ্বান দ্ৰুতভাৱে প্ৰচাৰ কৰিব পাৰে। ৫.৬ স্বাস্থ্যসেৱাৰ উন্নয়ন স্বাস্থ্যসেৱাৰ ক্ষেত্ৰতো ডিজিটেল মাধ্যমৰ গুৰুত্ব বৃদ্ধি পাইছে। টেলিমেডিচিন, অনলাইন চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ, ডিজিটেল স্বাস্থ্য ৰেকৰ্ড আৰু স্বাস্থ্য সম্পৰ্কীয় তথ্যৰ জৰিয়তে চিকিৎসা সেৱা অধিক সহজলভ্য হৈছে। বিশেষকৈ দূৰৱৰ্তী অঞ্চলৰ লোকসকলে কিছুমান ক্ষেত্ৰত অনলাইন ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ লাভ কৰিব পাৰে। স্বাস্থ্য সম্পৰ্কীয় সঠিক তথ্যৰ প্ৰচাৰে জনসাধাৰণৰ মাজত স্বাস্থ্য সচেতনতা বৃদ্ধি কৰাত সহায় কৰিছে। ৫.৭ সংস্কৃতি আৰু সাহিত্যৰ প্ৰসাৰ ডিজিটেল মাধ্যমে ভাষা, সাহিত্য আৰু সংস্কৃতিৰ প্ৰচাৰৰ ক্ষেত্ৰত নতুন সম্ভাৱনা সৃষ্টি কৰিছে। লেখক, কবি, শিল্পী আৰু গৱেষকসকলে নিজৰ সৃষ্টি ডিজিটেল মাধ্যমত প্ৰকাশ কৰিব পাৰে। অসমীয়া ভাষা আৰু সাহিত্যৰ ক্ষেত্ৰতো ডিজিটেল মাধ্যমৰ গুৰুত্ব বৃদ্ধি পাইছে। অসমীয়া ই-বুক, অনলাইন আলোচনী, ডিজিটেল অভিধান, সাহিত্য চৰ্চাৰ মঞ্চ আৰু সামাজিক মাধ্যমৰ জৰিয়তে অসমীয়া ভাষাৰ বিভিন্ন সৃষ্টি পাঠকৰ ওচৰলৈ লৈ যাব পৰা হৈছে। বিশেষকৈ অসমৰ লোকসংস্কৃতি, লোকগীত, বিহু, সত্ৰীয়া সংস্কৃতি আৰু জনগোষ্ঠীয় পৰম্পৰা ডিজিটেল ৰূপত সংৰক্ষণ আৰু প্ৰচাৰৰ ক্ষেত্ৰত এই মাধ্যমসমূহে সহায় কৰিছে। ৫.৮ প্ৰশাসন আৰু চৰকাৰী সেৱাৰ উন্নয়ন ডিজিটেল মাধ্যমে চৰকাৰী প্ৰশাসন আৰু জনসেৱা প্ৰদানৰ ব্যৱস্থাত এক নতুন পৰিৱৰ্তন আনিছে। আগতে চৰকাৰী কাৰ্যালয়ত বিভিন্ন কাম সম্পন্ন কৰিবলৈ নাগৰিকসকলে বহু সময় আৰু ধন ব্যয় কৰিবলগীয়া হৈছিল। কিন্তু বৰ্তমান অনলাইন সেৱাৰ জৰিয়তে বহুতো চৰকাৰী কাম ঘৰৰ পৰাই সম্পন্ন কৰিব পৰা হৈছে। ভাৰত চৰকাৰৰ ডিজিটেল ইণ্ডিয়া কাৰ্যসূচীৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে দেশখনক ডিজিটেলভাৱে শক্তিশালী সমাজ আৰু জ্ঞানভিত্তিক অৰ্থনীতিলৈ ৰূপান্তৰ কৰা। আধাৰ, ডিজিলকাৰ, উমং আৰু বিভিন্ন অনলাইন চৰকাৰী পৰ্টেলৰ জৰিয়তে নাগৰিকসকলে বিভিন্ন সেৱা লাভ কৰিব পাৰে। অসমতো অনলাইন ভূমিৰ নথি, চৰকাৰী আবেদন, প্ৰমাণ-পত্ৰ, পৰীক্ষাৰ ফলাফল আৰু অন্যান্য প্ৰশাসনিক সেৱাৰ ক্ষেত্ৰত ডিজিটেল ব্যৱস্থাৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পাইছে। ইয়াৰ ফলত প্ৰশাসনিক কাম-কাজ অধিক সহজ, দ্ৰুত আৰু স্বচ্ছ কৰাৰ সুযোগ সৃষ্টি হৈছে। ৫.৯ নাৰী সৱলীকৰণ আৰু সামাজিক সমতা ডিজিটেল মাধ্যমে নাৰীসকলৰ সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক অংশগ্ৰহণ বৃদ্ধিৰ ক্ষেত্ৰতো গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে। ইণ্টাৰনেটৰ জৰিয়তে মহিলাসকলে শিক্ষা, স্বাস্থ্য, কৰ্মসংস্থাপন, ব্যৱসায় আৰু বিভিন্ন চৰকাৰী আঁচনিৰ বিষয়ে তথ্য লাভ কৰিব পাৰে। বিশেষকৈ গ্ৰাম্য অঞ্চলৰ মহিলাসকলে স্ব-সহায়ক গোটৰ জৰিয়তে প্ৰস্তুত কৰা সামগ্ৰী সামাজিক মাধ্যম আৰু অনলাইন বজাৰৰ সহায়ত বিক্ৰী কৰিব পাৰে। ইয়াৰ ফলত তেওঁলোকৰ আৰ্থিক স্বাৱলম্বিতা বৃদ্ধি পোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। ডিজিটেল মাধ্যমৰ জৰিয়তে নাৰী অধিকাৰ, নাৰী নিৰাপত্তা, শিক্ষাৰ অধিকাৰ আৰু লিংগ সমতাৰ বিষয়সমূহৰ ওপৰতো জনসচেতনতা সৃষ্টি কৰিব পাৰি। ৫.১০ কৃষি আৰু গ্ৰাম্য উন্নয়ন কৃষি প্ৰধান সমাজ হিচাপে ভাৰতৰ বাবে ডিজিটেল মাধ্যমৰ গুৰুত্ব বিশেষ। কৃষকসকলে মোবাইল ফোন আৰু ইণ্টাৰনেটৰ জৰিয়তে বতৰ, বজাৰৰ মূল্য, উন্নত কৃষি পদ্ধতি, চৰকাৰী আঁচনি আৰু কৃষি সম্পৰ্কীয় বিভিন্ন তথ্য লাভ কৰিব পাৰে। ডিজিটেল কৃষি সেৱাৰ জৰিয়তে কৃষকসকলে নিজৰ উৎপাদিত সামগ্ৰীৰ বজাৰ বিচাৰি উলিওৱাৰ সুযোগ লাভ কৰিছে। অসমৰ কৃষকসকলেও ধান, শাক-পাচলি, ফল-মূল, চাহ আৰু অন্যান্য কৃষিজাত সামগ্ৰীৰ উৎপাদন আৰু বিপণনৰ ক্ষেত্ৰত ডিজিটেল মাধ্যমৰ সহায় ল'ব পাৰে। ইয়াৰ ফলত কৃষি ব্যৱস্থাত তথ্যৰ প্ৰৱাহ বৃদ্ধি পোৱাৰ লগতে গ্ৰাম্য অৰ্থনীতিৰ বিকাশৰ সম্ভাৱনাও সৃষ্টি হৈছে। ==ভাৰতীয় সমাজত ডিজিটেল মাধ্যমৰ প্ৰভাৱ== ভাৰত এখন ভাষিক, ধৰ্মীয়, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক বৈচিত্ৰ্যৰে পৰিপূৰ্ণ দেশ। ডিজিটেল মাধ্যমৰ বিস্তাৰে ভাৰতীয় সমাজৰ বিভিন্ন স্তৰত পৰিৱৰ্তন আনিছে। নগৰীয়া অঞ্চলৰ পৰা আৰম্ভ কৰি গ্ৰাম্য অঞ্চললৈকে ডিজিটেল প্ৰযুক্তিৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পাইছে। ভাৰতত ডিজিটেল পেমেণ্ট ব্যৱস্থাৰ বিকাশে দৈনন্দিন লেনদেনৰ ক্ষেত্ৰত এক উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন আনিছে। ইউনিফাইড পেমেণ্টছ ইণ্টাৰফেচ (UPI)-ৰ জৰিয়তে মানুহে মোবাইল ফোনৰ সহায়ত সহজে ধনৰ লেনদেন কৰিব পাৰে। ক্ষুদ্ৰ ব্যৱসায়ী, দোকানী, শিক্ষাৰ্থী আৰু সাধাৰণ নাগৰিকৰ মাজতো এই ব্যৱস্থা জনপ্ৰিয় হৈছে। ইয়াৰ উপৰি ডিজিটেল মাধ্যমৰ জৰিয়তে ভাৰতীয় যুৱপ্ৰজন্মৰ মাজত নতুন চিন্তা, নতুন কৰ্মসংস্কৃতি আৰু বিশ্বজনীন দৃষ্টিভংগীৰ বিকাশ ঘটিছে। দেশৰ বিভিন্ন ভাষা আৰু সংস্কৃতিৰ মানুহে ইজনে সিজনৰ বিষয়ে জানিবলৈ সুযোগ লাভ কৰিছে। কিন্তু ভাৰতৰ দৰে বৃহৎ আৰু বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ দেশত সকলো মানুহৰ বাবে সমান ডিজিটেল সুবিধা উপলব্ধ কৰাটো এতিয়াও এক প্ৰত্যাহ্বান। বিশেষকৈ গ্ৰাম্য অঞ্চল, পাহাৰীয়া অঞ্চল আৰু আৰ্থিকভাৱে পিছপৰা জনগোষ্ঠীৰ মাজত ইণ্টাৰনেট আৰু ডিজিটেল শিক্ষাৰ সুবিধা সম্প্ৰসাৰণ কৰাটো প্ৰয়োজনীয়। ==অসমৰ সমাজত ডিজিটেল মাধ্যমৰ প্ৰভাৱ== অসমৰ সামাজিক, সাংস্কৃতিক, ৰাজনৈতিক আৰু অৰ্থনৈতিক জীৱনতো ডিজিটেল মাধ্যমে এক উল্লেখযোগ্য স্থান অধিকাৰ কৰিছে। স্মাৰ্টফোন আৰু ইণ্টাৰনেটৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধিৰ ফলত অসমৰ নগৰীয়া আৰু গ্ৰাম্য অঞ্চলৰ বহু লোক ডিজিটেল যোগাযোগ ব্যৱস্থাৰ সৈতে জড়িত হৈছে। অসমৰ যুৱপ্ৰজন্মৰ মাজত ফেচবুক, ইউটিউব, ইনষ্টাগ্ৰাম আৰু হোৱাটছএপৰ ব্যৱহাৰ যথেষ্ট জনপ্ৰিয়। এই মাধ্যমসমূহৰ জৰিয়তে অসমৰ বিভিন্ন সামাজিক, সাংস্কৃতিক আৰু ৰাজনৈতিক বিষয়ত আলোচনা আৰু মতামত প্ৰকাশ কৰা হয়। অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰৰ ক্ষেত্ৰতো ডিজিটেল মাধ্যমে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে। অসমীয়া ভাষাত বিভিন্ন অনলাইন বাতৰি কাকত, সাহিত্যিক আলোচনা, কবিতা, গল্প, প্ৰবন্ধ আৰু শিক্ষামূলক বিষয়বস্তু উপলব্ধ হৈছে। ইয়াৰ ফলত অসমৰ বাহিৰত থকা অসমীয়া লোকসকলেও নিজৰ ভাষা আৰু সংস্কৃতিৰ সৈতে সংযোগ বজাই ৰাখিব পাৰিছে। অসমৰ বিহু, সত্ৰীয়া সংস্কৃতি, ভাওনা, জনগোষ্ঠীয় উৎসৱ, পৰম্পৰাগত খাদ্য আৰু হস্তশিল্পৰ বিষয়ে ভিডিঅ' আৰু লিখিত তথ্য ডিজিটেল মাধ্যমত প্ৰকাশ কৰাৰ ফলত এইবোৰৰ পৰিচিতি বৃদ্ধি পাইছে। শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰতো অসমৰ শিক্ষাৰ্থীসকলে অনলাইন পাঠ্যসামগ্ৰী, ডিজিটেল গ্ৰন্থাগাৰ, ভিডিঅ' পাঠ আৰু বিভিন্ন শিক্ষামূলক ৱেবছাইটৰ পৰা উপকৃত হৈছে। বিশেষকৈ দূৰৱৰ্তী অঞ্চলৰ শিক্ষাৰ্থীৰ বাবে এই ব্যৱস্থাই নতুন সুযোগ সৃষ্টি কৰিছে। ইয়াৰ উপৰি অসমৰ বানপানী, গৰাখহনীয়া, প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ আৰু অন্যান্য জৰুৰীকালীন পৰিস্থিতিত ডিজিটেল মাধ্যমৰ জৰিয়তে সাহায্যৰ আহ্বান, সতৰ্কবাণী আৰু প্ৰয়োজনীয় তথ্য প্ৰচাৰ কৰা হয়। সামাজিক সংগঠন আৰু স্বেচ্ছাসেৱী গোটসমূহেও এই মাধ্যমৰ সহায়ত বিভিন্ন সাহায্যমূলক কাম-কাজ পৰিচালনা কৰে। ৰাজনৈতিক ক্ষেত্ৰতো অসমৰ যুৱসমাজৰ মাজত ডিজিটেল মাধ্যমৰ প্ৰভাৱ বৃদ্ধি পাইছে। নিৰ্বাচন, চৰকাৰী নীতি, নাগৰিকৰ অধিকাৰ, ৰাজহুৱা সমস্যা আৰু বিভিন্ন ৰাজনৈতিক ঘটনাৰ বিষয়ে সামাজিক মাধ্যমত আলোচনা হয়। ইয়াৰ ফলত ৰাজনৈতিক সচেতনতা আৰু জনমত প্ৰকাশৰ নতুন পৰিসৰ সৃষ্টি হৈছে। ==ডিজিটেল মাধ্যমৰ ইতিবাচক দিশ== আধুনিক সমাজত ডিজিটেল মাধ্যমৰ বহুতো ইতিবাচক প্ৰভাৱ দেখা যায়। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য দিশসমূহ হ'ল— প্ৰথমতে, ডিজিটেল মাধ্যমে তথ্যৰ সহজলভ্যতা বৃদ্ধি কৰিছে। পৃথিৱীৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ জ্ঞান, গৱেষণা আৰু সংবাদ মানুহে অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে লাভ কৰিব পাৰে। দ্বিতীয়তে, ই যোগাযোগৰ ব্যয় আৰু সময় হ্ৰাস কৰিছে। দূৰৈত থকা পৰিয়ালৰ সদস্য, বন্ধু-বান্ধৱ আৰু কৰ্মক্ষেত্ৰৰ সহকৰ্মীৰ সৈতে সহজে যোগাযোগ কৰিব পৰা হৈছে। তৃতীয়তে, শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত ডিজিটেল মাধ্যমে নতুন সম্ভাৱনা সৃষ্টি কৰিছে। শিক্ষাৰ্থীসকলে নিজৰ সুবিধা অনুসৰি বিভিন্ন পাঠ্যক্ৰম অধ্যয়ন কৰিব পাৰে আৰু নতুন দক্ষতা আহৰণ কৰিব পাৰে। চতুৰ্থতে, ক্ষুদ্ৰ ব্যৱসায় আৰু উদ্যোগসমূহৰ বাবে ডিজিটেল মাধ্যমে নতুন বজাৰ মুকলি কৰিছে। সামাজিক মাধ্যমৰ সহায়ত কম খৰচতে সামগ্ৰী আৰু সেৱাৰ প্ৰচাৰ কৰিব পৰা যায়। পঞ্চমতে, ডিজিটেল মাধ্যমে সামাজিক সচেতনতা আৰু নাগৰিক অংশগ্ৰহণ বৃদ্ধি কৰিছে। বিভিন্ন সামাজিক সমস্যা আৰু জনস্বাৰ্থৰ বিষয়ত মানুহে নিজৰ মতামত প্ৰকাশ কৰিব পাৰে। ষষ্ঠতে, সাহিত্য, সংস্কৃতি আৰু ভাষাৰ সংৰক্ষণত ডিজিটেল মাধ্যম সহায়ক হৈছে। পুৰণি গ্ৰন্থ, পাণ্ডুলিপি, ছবি, সংগীত আৰু অন্যান্য সাংস্কৃতিক সম্পদ ডিজিটেল ৰূপত সংৰক্ষণ কৰাৰ সুবিধা সৃষ্টি হৈছে। সপ্তমতে, চৰকাৰী সেৱা অধিক সহজলভ্য হৈছে। অনলাইন আবেদন, ডিজিটেল নথি আৰু ই-পেমেণ্টৰ জৰিয়তে বহুতো কাম সহজে সম্পন্ন কৰিব পৰা হৈছে। ==ডিজিটেল মাধ্যমৰ নেতিবাচক দিশ আৰু প্ৰত্যাহ্বান== ডিজিটেল মাধ্যমে আধুনিক সমাজলৈ বহুতো সুবিধা কঢ়িয়াই আনিছে যদিও ইয়াৰ কিছুমান নেতিবাচক প্ৰভাৱ আৰু প্ৰত্যাহ্বানো আছে। ডিজিটেল মাধ্যমৰ অপব্যৱহাৰে ব্যক্তি, পৰিয়াল আৰু সমাজৰ ওপৰত বিভিন্ন ধৰণৰ সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। ৯.১ ভুৱা বাতৰি আৰু ভুল তথ্যৰ প্ৰচাৰ ডিজিটেল মাধ্যমৰ অন্যতম প্ৰধান সমস্যা হৈছে ভুৱা বাতৰি আৰু ভুল তথ্যৰ দ্ৰুত প্ৰচাৰ। সামাজিক মাধ্যমত বহু সময়ত কোনো তথ্যৰ সত্যতা পৰীক্ষা নকৰাকৈয়ে মানুহে সেই তথ্য আনলৈ প্ৰেৰণ কৰে। ইয়াৰ ফলত সমাজত বিভ্ৰান্তি, ভয় আৰু ভুল ধাৰণাৰ সৃষ্টি হ'ব পাৰে। বিশেষকৈ সাম্প্ৰদায়িক সম্প্ৰীতি, ৰাজনীতি, নিৰ্বাচন আৰু জনস্বাস্থ্যৰ দৰে সংবেদনশীল বিষয়ত ভুৱা তথ্যই সমাজত নেতিবাচক প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। সেয়েহে কোনো তথ্য বিশ্বাস বা প্ৰচাৰ কৰাৰ আগতে নিৰ্ভৰযোগ্য উৎসৰ পৰা সত্যতা পৰীক্ষা কৰাটো প্ৰয়োজন। ৯.২ চাইবাৰ অপৰাধ ডিজিটেল মাধ্যমৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধিৰ লগে লগে চাইবাৰ অপৰাধৰ সমস্যাও বৃদ্ধি পাইছে। অনলাইন প্ৰৱঞ্চনা, বেংক একাউণ্টৰ তথ্য চুৰি, ভুৱা পৰিচয় সৃষ্টি, ব্যক্তিগত তথ্যৰ অপব্যৱহাৰ আৰু অনলাইন হাৰাশাস্তি ইয়াৰ অন্তৰ্গত। বহু সময়ত অসাৱধানতাৰ ফলত ব্যৱহাৰকাৰীয়ে নিজৰ ব্যক্তিগত তথ্য, পাছৱৰ্ড আৰু বেংক সম্পৰ্কীয় তথ্য আনৰ হাতত তুলি দিয়ে। সেয়েহে ডিজিটেল সুৰক্ষা সম্পৰ্কে সচেতনতা বৃদ্ধি কৰাটো অত্যন্ত প্ৰয়োজনীয়। ৯.৩ ব্যক্তিগত গোপনীয়তাৰ সংকট ডিজিটেল মাধ্যম ব্যৱহাৰ কৰাৰ সময়ত ব্যক্তিৰ বহুতো ব্যক্তিগত তথ্য অনলাইনত সংগ্ৰহ আৰু সংৰক্ষণ কৰা হয়। ছবি, অৱস্থান, যোগাযোগৰ তথ্য, ব্যৱহাৰৰ অভ্যাস আৰু অন্যান্য ব্যক্তিগত তথ্যৰ অপব্যৱহাৰৰ আশংকা থাকে। কিছুমান ডিজিটেল প্ৰতিষ্ঠানে ব্যৱহাৰকাৰীৰ তথ্য সংগ্ৰহ কৰি বিজ্ঞাপন আৰু অন্যান্য ব্যৱসায়িক উদ্দেশ্যত ব্যৱহাৰ কৰে। ইয়াৰ ফলত ব্যক্তিগত গোপনীয়তা আৰু তথ্যৰ সুৰক্ষাৰ বিষয়টো অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ পৰিছে। ৯.৪ সামাজিক বিচ্ছিন্নতা ডিজিটেল মাধ্যমৰ অত্যধিক ব্যৱহাৰে মানুহৰ প্ৰত্যক্ষ সামাজিক সম্পৰ্কত নেতিবাচক প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। পৰিয়ালৰ সদস্য আৰু বন্ধু-বান্ধৱৰ সৈতে একেলগে সময় কটোৱাৰ পৰিৱৰ্তে বহুতে অধিক সময় মোবাইল ফোন আৰু সামাজিক মাধ্যমত ব্যয় কৰে। ইয়াৰ ফলত সামাজিক সম্পৰ্কৰ গভীৰতা হ্ৰাস পোৱা আৰু বাস্তৱ জীৱনৰ যোগাযোগত দূৰত্ব সৃষ্টি হোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে। ৯.৫ মানসিক স্বাস্থ্যৰ ওপৰত প্ৰভাৱ সামাজিক মাধ্যমৰ অত্যধিক ব্যৱহাৰে কিছুমান লোকৰ মাজত মানসিক চাপ, উদ্বেগ, একাকিত্ব আৰু মনোযোগৰ সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। আনৰ জীৱনৰ সৈতে নিজৰ জীৱনৰ তুলনা কৰা, সামাজিক স্বীকৃতিৰ প্ৰতি অত্যধিক নিৰ্ভৰশীল হোৱা আৰু অনলাইন সমালোচনাৰ সন্মুখীন হোৱাৰ ফলত মানসিক অস্বস্তি বৃদ্ধি পাব পাৰে। বিশেষকৈ কিশোৰ-কিশোৰী আৰু যুৱপ্ৰজন্মৰ ক্ষেত্ৰত ডিজিটেল মাধ্যমৰ সুস্থ ব্যৱহাৰ নিশ্চিত কৰাটো প্ৰয়োজনীয়। ৯.৬ ডিজিটেল বৈষম্য সমাজৰ সকলো শ্ৰেণীৰ মানুহৰ বাবে ডিজিটেল সুবিধা সমান নহয়। নগৰীয়া আৰু গ্ৰাম্য অঞ্চল, ধনী আৰু দুখীয়া পৰিয়াল, পুৰুষ আৰু মহিলা তথা বিভিন্ন সামাজিক গোটৰ মাজত ইণ্টাৰনেট আৰু ডিজিটেল সঁজুলিৰ ব্যৱহাৰৰ ক্ষেত্ৰত পাৰ্থক্য দেখা যায়। দূৰৱৰ্তী অঞ্চলত ইণ্টাৰনেটৰ গতি, নেটৱৰ্কৰ উপলব্ধতা আৰু ডিজিটেল শিক্ষাৰ অভাৱৰ বাবে বহু লোক আধুনিক ডিজিটেল সেৱাৰ পৰা বঞ্চিত হয়। এই সমস্যাক ডিজিটেল বৈষম্য বুলি কোৱা হয়। ৯.৭ কপিৰাইট আৰু বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ সমস্যা ডিজিটেল মাধ্যমত আনৰ লেখা, ছবি, সংগীত আৰু ভিডিঅ' অনুমতি অবিহনে ব্যৱহাৰ কৰাৰ ঘটনা দেখা যায়। ইয়াৰ ফলত লেখক, শিল্পী আৰু সৃষ্টিশীল ব্যক্তিৰ বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ ক্ষতিগ্ৰস্ত হ'ব পাৰে। সেয়েহে ডিজিটেল মাধ্যমত আনৰ সৃষ্টি ব্যৱহাৰ কৰাৰ সময়ত কপিৰাইট আৰু উৎস উল্লেখৰ নিয়ম মানি চলাটো প্ৰয়োজন। ৯.৮ ডিজিটেল আসক্তি আৰু সময়ৰ অপব্যৱহাৰ সামাজিক মাধ্যম, অনলাইন খেল আৰু ভিডিঅ' চোৱাৰ অভ্যাসে কিছুমান লোকৰ দৈনন্দিন কাম-কাজত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। অত্যধিক সময় ডিজিটেল মাধ্যমত ব্যয় কৰাৰ ফলত পঢ়া-শুনা, কৰ্মক্ষেত্ৰ, পৰিয়াল আৰু অন্যান্য সামাজিক দায়িত্ব অৱহেলিত হ'ব পাৰে। সেয়েহে ডিজিটেল মাধ্যমৰ ব্যৱহাৰৰ ক্ষেত্ৰত সময়ৰ সঠিক ব্যৱস্থাপনা আৰু আত্মনিয়ন্ত্ৰণৰ প্ৰয়োজন। ==ডিজিটেল মাধ্যমৰ ভৱিষ্যৎ সম্ভাৱনা== প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ দ্ৰুত বিকাশৰ লগে লগে ডিজিটেল মাধ্যমৰ পৰিসৰ আৰু প্ৰভাৱ ভৱিষ্যতে অধিক বৃদ্ধি পোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা, যন্ত্ৰ শিক্ষণ, ক্লাউড কম্পিউটিং, ভাৰ্চুৱেল ৰিয়েলিটি আৰু পঞ্চম প্ৰজন্মৰ যোগাযোগ প্ৰযুক্তিয়ে ডিজিটেল মাধ্যমৰ ব্যৱহাৰত নতুন মাত্ৰা যোগ কৰিছে। ১০.১ কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা আৰু ডিজিটেল মাধ্যম কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা বা Artificial Intelligence (AI) হৈছে আধুনিক ডিজিটেল প্ৰযুক্তিৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বিকাশ। ইয়াৰ জৰিয়তে কম্পিউটাৰ আৰু ডিজিটেল ব্যৱস্থাই বিভিন্ন তথ্য বিশ্লেষণ, ভাষা প্ৰক্ৰিয়াকৰণ আৰু নিৰ্দিষ্ট কাম সম্পাদন কৰিব পাৰে। শিক্ষা, স্বাস্থ্য, সংবাদ, ব্যৱসায় আৰু গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰত কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পাইছে। ডিজিটেল মাধ্যমত স্বয়ংক্ৰিয় অনুবাদ, তথ্য বিশ্লেষণ, বিষয়বস্তু প্ৰস্তুতকৰণ আৰু গ্ৰাহক সেৱাৰ ক্ষেত্ৰতো ইয়াৰ ব্যৱহাৰ দেখা যায়। অৱশ্যে কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাৰ সহায়ত সৃষ্টি কৰা ভুৱা ছবি, ভিডিঅ' আৰু শব্দৰ ব্যৱহাৰে তথ্যৰ বিশ্বাসযোগ্যতাৰ ক্ষেত্ৰত নতুন প্ৰত্যাহ্বান সৃষ্টি কৰিছে। সেয়েহে ইয়াৰ দায়িত্বশীল ব্যৱহাৰ অত্যন্ত প্ৰয়োজনীয়। ১০.২ ডিজিটেল অৰ্থনীতিৰ সম্প্ৰসাৰণ ভৱিষ্যতে ডিজিটেল অৰ্থনীতিৰ পৰিসৰ অধিক বৃদ্ধি পাব। অনলাইন ব্যৱসায়, ডিজিটেল বেংকিং, ই-কমাৰ্চ, ডিজিটেল বিপণন আৰু দূৰৱৰ্তী কৰ্মসংস্থাপনৰ ক্ষেত্ৰত নতুন সুযোগ সৃষ্টি হ'ব। বিশেষকৈ ক্ষুদ্ৰ উদ্যোগ, স্থানীয় ব্যৱসায় আৰু নতুন উদ্যোগীসকলে ডিজিটেল মাধ্যমৰ সহায়ত নিজৰ ব্যৱসায় বহল পৰিসৰত সম্প্ৰসাৰণ কৰিব পাৰিব। ১০.৩ আঞ্চলিক ভাষাৰ ডিজিটেল বিকাশ ডিজিটেল মাধ্যমৰ ভৱিষ্যৎ বিকাশৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশ হৈছে আঞ্চলিক ভাষাৰ সম্প্ৰসাৰণ। অসমীয়া ভাষাৰ বাবে উন্নত ডিজিটেল অভিধান, অনুবাদ ব্যৱস্থা, ই-বুক, ভাষা প্ৰযুক্তি আৰু শিক্ষামূলক সামগ্ৰী সৃষ্টি কৰাৰ প্ৰয়োজন আছে। ইয়াৰ জৰিয়তে নতুন প্ৰজন্মৰ মাজত অসমীয়া ভাষাৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি কৰাৰ লগতে ভাষাটোক বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ পাঠকৰ ওচৰলৈ লৈ যাব পৰা যাব। ১০.৪ ডিজিটেল গ্ৰন্থাগাৰ আৰু গৱেষণা ভৱিষ্যতে ডিজিটেল গ্ৰন্থাগাৰৰ গুৰুত্ব অধিক বৃদ্ধি পাব। পুৰণি গ্ৰন্থ, পাণ্ডুলিপি, গৱেষণা পত্ৰ, ঐতিহাসিক নথি আৰু সাংস্কৃতিক সম্পদ ডিজিটেল ৰূপত সংৰক্ষণ কৰিব পাৰিলে পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ বাবে জ্ঞানৰ এক বিশাল ভাণ্ডাৰ সৃষ্টি হ'ব। বিশেষকৈ অসমৰ পুৰণি সাহিত্য, বুৰঞ্জী, সত্ৰীয়া সাহিত্য, লোককথা আৰু জনগোষ্ঠীয় ইতিহাস ডিজিটেল ৰূপত সংৰক্ষণৰ ক্ষেত্ৰত যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। ১১. ডিজিটেল মাধ্যমৰ দায়িত্বশীল ব্যৱহাৰ ডিজিটেল মাধ্যমৰ পৰা প্ৰকৃত সুফল লাভ কৰিবলৈ ইয়াৰ দায়িত্বশীল আৰু সচেতন ব্যৱহাৰ নিশ্চিত কৰাটো অত্যন্ত প্ৰয়োজনীয়। কেৱল ইণ্টাৰনেট ব্যৱহাৰ কৰিব জনাটোৱেই ডিজিটেল শিক্ষাৰ সম্পূৰ্ণ অৰ্থ নহয়। ইয়াৰ সৈতে তথ্যৰ সত্যতা নিৰূপণ, ব্যক্তিগত গোপনীয়তা ৰক্ষা, অনলাইন আচৰণ আৰু ডিজিটেল অধিকাৰৰ বিষয়সমূহো জড়িত হৈ থাকে। প্ৰথমতে, কোনো বাতৰি বা তথ্য আনলৈ প্ৰেৰণ কৰাৰ আগতে তাৰ সত্যতা পৰীক্ষা কৰা উচিত। দ্বিতীয়তে, নিজৰ পাছৱৰ্ড, বেংক সম্পৰ্কীয় তথ্য আৰু ব্যক্তিগত নথি সুৰক্ষিত কৰি ৰখা উচিত। তৃতীয়তে, সামাজিক মাধ্যমত আনৰ প্ৰতি সন্মানজনক আচৰণ কৰা আৰু অপমানজনক মন্তব্যৰ পৰা বিৰত থকা প্ৰয়োজন। চতুৰ্থতে, ডিজিটেল মাধ্যম ব্যৱহাৰৰ ক্ষেত্ৰত সময়ৰ সঠিক ব্যৱস্থাপনা কৰা উচিত। পঢ়া-শুনা, পৰিয়াল, সামাজিক সম্পৰ্ক আৰু দৈনন্দিন দায়িত্বৰ মাজত ভাৰসাম্য বজাই ৰখাটো প্ৰয়োজন। পঞ্চমতে, আনৰ লেখা, ছবি আৰু সৃষ্টিশীল সামগ্ৰী ব্যৱহাৰ কৰাৰ সময়ত মূল সৃষ্টিকৰ্তাৰ অধিকাৰ আৰু কপিৰাইটৰ প্ৰতি সন্মান প্ৰদৰ্শন কৰিব লাগে। ইয়াৰ লগতে বিদ্যালয়, মহাবিদ্যালয় আৰু বিশ্ববিদ্যালয়সমূহত ডিজিটেল সাক্ষৰতা আৰু সংবাদ-মাধ্যম সম্পৰ্কীয় সচেতনতা বৃদ্ধিৰ ব্যৱস্থা কৰিব লাগে। UNESCO-ইও তথ্যৰ সত্যতা মূল্যায়ন, ভুল তথ্য চিনাক্তকৰণ আৰু দায়িত্বশীল ডিজিটেল অংশগ্ৰহণৰ বাবে সংবাদ আৰু তথ্য সাক্ষৰতাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে। ==ডিজিটেল মাধ্যম সম্পৰ্কীয় চৰকাৰী পদক্ষেপ আৰু নীতি== ভাৰতত ডিজিটেল মাধ্যমৰ বিকাশ আৰু ইয়াৰ সুৰক্ষিত ব্যৱহাৰৰ বাবে চৰকাৰে বিভিন্ন কাৰ্যসূচী গ্ৰহণ কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত ডিজিটেল ইণ্ডিয়া কাৰ্যসূচী বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। ডিজিটেল ইণ্ডিয়া: ২০১৫ চনৰ ১ জুলাইত ভাৰত চৰকাৰে ডিজিটেল ইণ্ডিয়া কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে ভাৰতক ডিজিটেলভাৱে শক্তিশালী সমাজ আৰু জ্ঞানভিত্তিক অৰ্থনীতিলৈ ৰূপান্তৰ কৰা। ডিজিটেল আন্তঃগাঁথনি, অনলাইন চৰকাৰী সেৱা আৰু নাগৰিকৰ ডিজিটেল সৱলীকৰণ এই কাৰ্যসূচীৰ প্ৰধান লক্ষ্য। ভাৰতনেট: গ্ৰাম্য অঞ্চললৈ ব্ৰডবেণ্ড ইণ্টাৰনেট সংযোগ সম্প্ৰসাৰণ কৰাৰ উদ্দেশ্যে ভাৰতনেট কাৰ্যসূচী গ্ৰহণ কৰা হৈছে। ইয়াৰ জৰিয়তে দূৰৱৰ্তী গাঁওসমূহত ডিজিটেল সেৱাৰ সুবিধা বৃদ্ধি কৰাৰ লক্ষ্য লোৱা হৈছে। ডিজিটেল সাক্ষৰতা অভিযান: সাধাৰণ নাগৰিকক কম্পিউটাৰ, স্মাৰ্টফোন আৰু ইণ্টাৰনেটৰ মৌলিক ব্যৱহাৰৰ বিষয়ে জ্ঞান প্ৰদানৰ বাবে বিভিন্ন ডিজিটেল সাক্ষৰতা কাৰ্যসূচী গ্ৰহণ কৰা হৈছে। ডিজিলকাৰ: চৰকাৰী নথি-পত্ৰ ডিজিটেল ৰূপত সংৰক্ষণ আৰু ব্যৱহাৰৰ সুবিধা প্ৰদান কৰা এই ব্যৱস্থাই নাগৰিকৰ বাবে নথি-পত্ৰৰ সহজ উপলব্ধতা নিশ্চিত কৰাত সহায় কৰিছে। ই-জিলা প্ৰকল্প: অসম চৰকাৰৰ ই-জিলা প্ৰকল্পৰ জৰিয়তে বিভিন্ন চৰকাৰী নাগৰিক সেৱা ইণ্টাৰনেট আৰু উমৈহতীয়া সেৱা কেন্দ্ৰৰ মাধ্যমেৰে উপলব্ধ কৰোৱাৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে। ইয়াৰ লক্ষ্য হৈছে প্ৰশাসনিক সেৱা অধিক সহজ, স্বচ্ছ আৰু সুলভ কৰি তোলা। তথ্য প্ৰযুক্তি আৰু চাইবাৰ সুৰক্ষা: ডিজিটেল ব্যৱস্থাৰ সুৰক্ষা নিশ্চিত কৰাৰ বাবে ভাৰতত তথ্য প্ৰযুক্তি আইন, ২০০০ আৰু অন্যান্য প্ৰাসংগিক আইন তথা নীতি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। চাইবাৰ সুৰক্ষা, তথ্যৰ গোপনীয়তা আৰু অনলাইন অপৰাধ নিয়ন্ত্ৰণৰ ক্ষেত্ৰতো বিভিন্ন পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰা হৈছে। ==ডিজিটেল মাধ্যম আৰু বিশ্বায়ন== বিশ্বায়নৰ প্ৰক্ৰিয়াত ডিজিটেল মাধ্যমৰ ভূমিকা অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ। বিশ্বৰ বিভিন্ন দেশৰ মানুহ, প্ৰতিষ্ঠান আৰু চৰকাৰৰ মাজত যোগাযোগ আৰু তথ্যৰ আদান-প্ৰদান সহজ কৰি ডিজিটেল মাধ্যমে পৃথিৱীখনক অধিক সংযুক্ত কৰি তুলিছে। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্য, শিক্ষা, গৱেষণা, সংবাদ, সংস্কৃতি আৰু কূটনৈতিক সম্পৰ্কৰ ক্ষেত্ৰত ডিজিটেল মাধ্যমৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পাইছে। কোনো এখন দেশত সংঘটিত ঘটনা আন এখন দেশৰ মানুহে তাৎক্ষণিকভাৱে জানিব পাৰে। ইয়াৰ ফলত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় জনমত গঠন আৰু বিশ্বজনীন বিষয়সমূহৰ ওপৰত আলোচনা অধিক সহজ হৈছে। বিশেষকৈ জলবায়ু পৰিৱৰ্তন, মানৱ অধিকাৰ, আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শান্তি, পৰিৱেশ সংৰক্ষণ আৰু গোলকীয় স্বাস্থ্যৰ দৰে বিষয়ত ডিজিটেল মাধ্যমে বিশ্বৰ বিভিন্ন দেশৰ নাগৰিকক একেলগে আলোচনা আৰু সহযোগিতাৰ সুযোগ প্ৰদান কৰিছে। অৱশ্যে বিশ্বায়নৰ এই প্ৰক্ৰিয়াত সাংস্কৃতিক একৰূপতাৰ আশংকাও আছে। বিশ্বৰ প্ৰভাৱশালী ভাষা আৰু সংস্কৃতিৰ আধিপত্যৰ ফলত কিছুমান আঞ্চলিক ভাষা আৰু পৰম্পৰাৰ ব্যৱহাৰ হ্ৰাস পোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে। সেয়েহে ডিজিটেল বিশ্বায়নৰ মাজতো স্থানীয় ভাষা আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয় সংৰক্ষণ কৰাটো প্ৰয়োজনীয়। ==উপসংহাৰ== ডিজিটেল মাধ্যম আধুনিক সমাজৰ এক অপৰিহাৰ্য অংশত পৰিণত হৈছে। যোগাযোগ, শিক্ষা, অৰ্থনীতি, ৰাজনীতি, প্ৰশাসন, স্বাস্থ্য, সাহিত্য আৰু সংস্কৃতিৰ প্ৰায় প্ৰতিটো ক্ষেত্ৰতে ইয়াৰ প্ৰভাৱ পৰিলক্ষিত হয়। ই মানুহৰ জীৱন অধিক দ্ৰুত, সহজ আৰু তথ্যসমৃদ্ধ কৰি তোলাৰ লগতে নতুন কৰ্মসংস্থাপন, জ্ঞান আহৰণ আৰু সামাজিক অংশগ্ৰহণৰ সুযোগ সৃষ্টি কৰিছে। বিশেষকৈ ভাৰতৰ দৰে উন্নয়নশীল দেশত ডিজিটেল মাধ্যমে সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক পৰিৱৰ্তনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ মাধ্যম হিচাপে কাম কৰিছে। অসমৰ ক্ষেত্ৰতো ভাষা, সাহিত্য, সংস্কৃতি, শিক্ষা, ব্যৱসায় আৰু প্ৰশাসনৰ বিকাশত ইয়াৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। কিন্তু ডিজিটেল মাধ্যমৰ অপব্যৱহাৰ, ভুৱা বাতৰি, চাইবাৰ অপৰাধ, ব্যক্তিগত গোপনীয়তাৰ সংকট, ডিজিটেল বৈষম্য আৰু অত্যধিক নিৰ্ভৰশীলতাৰ দৰে সমস্যাসমূহকো উপেক্ষা কৰিব নোৱাৰি। সেয়েহে ডিজিটেল মাধ্যমৰ বিকাশৰ লগতে ইয়াৰ সুৰক্ষিত, নৈতিক আৰু দায়িত্বশীল ব্যৱহাৰ নিশ্চিত কৰাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। প্ৰকৃততে ডিজিটেল মাধ্যম নিজে ভাল বা বেয়া নহয়; ইয়াৰ প্ৰভাৱ বহু পৰিমাণে নিৰ্ভৰ কৰে মানুহে ইয়াক কেনেদৰে ব্যৱহাৰ কৰিছে তাৰ ওপৰত। যদি ইয়াক শিক্ষা, জ্ঞান, সামাজিক উন্নয়ন, গণতান্ত্ৰিক অংশগ্ৰহণ আৰু মানৱ কল্যাণৰ উদ্দেশ্যে ব্যৱহাৰ কৰা হয়, তেন্তে ই এখন উন্নত, সচেতন আৰু প্ৰগতিশীল সমাজ গঢ়ি তোলাৰ শক্তিশালী আহিলা হ'ব পাৰে। সেয়েহে আধুনিক সমাজৰ প্ৰতিজন নাগৰিকৰ বাবে ডিজিটেল সাক্ষৰতা আৰু দায়িত্বশীল ডিজিটেল আচৰণ এক অত্যাৱশ্যকীয় যোগ্যতা হিচাপে বিবেচিত হোৱা উচিত। li10uc2lrdmz9w39teu589we2upkv3c 649254 649245 2026-11-03T07:24:27Z Nayan j Nath 15159 649254 wikitext text/x-wiki {{Wikify}} ==পৰিচয়== বৰ্তমান যুগটো বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ যুগ। আধুনিক বিজ্ঞানৰ দ্ৰুত উন্নয়নে মানুহৰ জীৱনধাৰা, চিন্তা-চেতনা, সামাজিক সম্পৰ্ক, শিক্ষা, অৰ্থনীতি, ৰাজনীতি আৰু সংস্কৃতিৰ ক্ষেত্ৰত ব্যাপক পৰিৱৰ্তন আনিছে। এই পৰিৱৰ্তনৰ অন্যতম প্ৰধান চালিকাশক্তি হৈছে ডিজিটেল মাধ্যম। তথ্য আৰু যোগাযোগ প্ৰযুক্তিৰ বিকাশৰ ফলত মানুহে এতিয়া অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে পৃথিৱীৰ যিকোনো প্ৰান্তৰ সৈতে যোগাযোগ স্থাপন কৰিব পাৰে। ইণ্টাৰনেট, স্মাৰ্টফোন, সামাজিক মাধ্যম, ৱেবছাইট, ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম, অনলাইন শিক্ষা আৰু বিভিন্ন ডিজিটেল সেৱাই আধুনিক সমাজৰ দৈনন্দিন জীৱনৰ এক অবিচ্ছেদ্য অংশ হিচাপে স্থান লাভ কৰিছে। ডিজিটেল মাধ্যম বুলিলে মূলতঃ ডিজিটেল প্ৰযুক্তিৰ সহায়ত তথ্য সৃষ্টি, সংৰক্ষণ, প্ৰচাৰ, আদান-প্ৰদান আৰু গ্ৰহণ কৰাৰ বিভিন্ন মাধ্যমক বুজোৱা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত ফেচবুক, ইউটিউব, ইনষ্টাগ্ৰাম, হোৱাটছএপ, এক্স, ব্লগ, ৱেবছাইট, অনলাইন বাতৰি কাকত, পডকাষ্ট আৰু বিভিন্ন ডিজিটেল যোগাযোগ ব্যৱস্থা অন্তৰ্ভুক্ত। এই মাধ্যমসমূহে মানুহৰ মাজত যোগাযোগৰ নতুন পথ মুকলি কৰাৰ লগতে জ্ঞান আহৰণ, ব্যৱসায়-বাণিজ্য, ৰাজনৈতিক সচেতনতা আৰু সাংস্কৃতিক বিনিময়ৰ ক্ষেত্ৰতো নতুন সম্ভাৱনাৰ সৃষ্টি কৰিছে। আধুনিক সমাজত ডিজিটেল মাধ্যমৰ প্ৰভাৱ ইমানেই ব্যাপক যে ইয়াক কেৱল যোগাযোগৰ আহিলা বুলি ক'লে ইয়াৰ প্ৰকৃত গুৰুত্ব সম্পূৰ্ণৰূপে প্ৰকাশ নাপায়। বৰং ই বৰ্তমানৰ সামাজিক গাঁথনি, জনমত গঠন, সামাজিক আন্দোলন, ৰাজনৈতিক অংশগ্ৰহণ আৰু অৰ্থনৈতিক বিকাশৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ উপাদানত পৰিণত হৈছে। অৱশ্যে ইয়াৰ ইতিবাচক দিশৰ লগতে ভুৱা বাতৰি, চাইবাৰ অপৰাধ, ব্যক্তিগত তথ্যৰ অপব্যৱহাৰ, মানসিক চাপ আৰু ডিজিটেল বৈষম্যৰ দৰে সমস্যাও বৃদ্ধি পাইছে। সেয়েহে আধুনিক সমাজত ডিজিটেল মাধ্যমৰ ভূমিকা, প্ৰভাৱ, সম্ভাৱনা আৰু প্ৰত্যাহ্বানসমূহৰ বিষয়ে আলোচনা কৰাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। ==ডিজিটেল মাধ্যমৰ অৰ্থ আৰু সংজ্ঞা== ডিজিটেল মাধ্যম হৈছে এনে এক আধুনিক যোগাযোগ আৰু তথ্য প্ৰচাৰ ব্যৱস্থা, যাৰ জৰিয়তে কম্পিউটাৰ, স্মাৰ্টফোন, ইণ্টাৰনেট আৰু অন্যান্য ইলেক্ট্ৰনিক যন্ত্ৰৰ সহায়ত ডিজিটেল ৰূপত তথ্য প্ৰস্তুত, সংৰক্ষণ আৰু প্ৰচাৰ কৰা হয়। পৰম্পৰাগত মাধ্যম যেনে বাতৰি কাকত, আলোচনী, ৰেডিঅ' আৰু টেলিভিছনৰ তুলনাত ডিজিটেল মাধ্যম অধিক দ্ৰুত, পাৰস্পৰিক আৰু বহুমুখী। ডিজিটেল মাধ্যমত লিখিত তথ্য, ছবি, শব্দ, ভিডিঅ', গ্ৰাফিক্স আৰু বিভিন্ন ধৰণৰ তথ্য একেলগে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি। ইয়াৰ আন এটা বিশেষ বৈশিষ্ট্য হৈছে ব্যৱহাৰকাৰীয়ে কেৱল তথ্য গ্ৰহণ কৰাই নহয়, নিজেও তথ্য সৃষ্টি আৰু প্ৰচাৰ কৰিব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, এজন ব্যক্তিয়ে নিজৰ মোবাইল ফোনৰ সহায়ত এখন ছবি তুলিব পাৰে, ভিডিঅ' প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে আৰু সামাজিক মাধ্যমৰ জৰিয়তে মুহূৰ্তৰ ভিতৰতে হাজাৰ হাজাৰ লোকৰ ওচৰলৈ সেই তথ্য প্ৰেৰণ কৰিব পাৰে। এইদৰে ডিজিটেল মাধ্যমে তথ্য প্ৰচাৰৰ ক্ষেত্ৰত সাধাৰণ মানুহকো সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণকাৰী হিচাপে গঢ়ি তুলিছে। ==ডিজিটেল মাধ্যমৰ বিকাশৰ ঐতিহাসিক পটভূমি== ডিজিটেল মাধ্যমৰ বিকাশ আধুনিক কম্পিউটাৰ আৰু যোগাযোগ প্ৰযুক্তিৰ ইতিহাসৰ সৈতে জড়িত। বিংশ শতিকাৰ মাজভাগত কম্পিউটাৰৰ বিকাশে তথ্য প্ৰক্ৰিয়াকৰণৰ ক্ষেত্ৰত এক নতুন যুগৰ সূচনা কৰে। পৰৱৰ্তী সময়ত ইণ্টাৰনেটৰ উদ্ভাৱন আৰু সম্প্ৰসাৰণে বিশ্বব্যাপী যোগাযোগ ব্যৱস্থাত আমূল পৰিৱৰ্তন আনে। ১৯৬০ আৰু ১৯৭০ দশকত কম্পিউটাৰ নেটৱৰ্কৰ বিকাশৰ ফলত ARPANET-ৰ দৰে প্ৰাৰম্ভিক নেটৱৰ্কৰ সৃষ্টি হয়। পৰৱৰ্তী সময়ত ১৯৮৯ চনত টিম বাৰ্নাৰ্ছ-লীয়ে ৱৰ্ল্ড ৱাইড ৱেবৰ ধাৰণা আগবঢ়ায়। ১৯৯০ দশকত ইণ্টাৰনেট সাধাৰণ মানুহৰ মাজত জনপ্ৰিয় হ'বলৈ আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ ফলত ই-মেইল, ৱেবছাইট আৰু অনলাইন তথ্য আদান-প্ৰদানৰ ব্যৱস্থা অধিক সহজ হৈ পৰে। একবিংশ শতিকাৰ আৰম্ভণিতে সামাজিক মাধ্যমৰ বিকাশে ডিজিটেল যোগাযোগৰ ক্ষেত্ৰত এক নতুন পৰিৱৰ্তন আনে। ফেচবুক, ইউটিউব, টুইটাৰ আৰু অন্যান্য সামাজিক মাধ্যমৰ আগমনে মানুহৰ যোগাযোগ, মনোৰঞ্জন আৰু তথ্য প্ৰচাৰৰ পদ্ধতি সলনি কৰে। স্মাৰ্টফোন আৰু উচ্চগতিৰ ইণ্টাৰনেটৰ বিস্তাৰে এই পৰিৱৰ্তন অধিক দ্ৰুত কৰি তোলে। ভাৰতত ২০১৬ চনৰ পিছত ইণ্টাৰনেটৰ ব্যৱহাৰ আৰু মোবাইল ডাটা সেৱাৰ বিস্তাৰে ডিজিটেল মাধ্যমৰ জনপ্ৰিয়তা অধিক বৃদ্ধি কৰে। ডিজিটেল ইণ্ডিয়া কাৰ্যসূচী, অনলাইন বেংকিং, ডিজিটেল পেমেণ্ট আৰু বিভিন্ন চৰকাৰী অনলাইন সেৱাই ভাৰতীয় সমাজত ডিজিটেল ব্যৱস্থাৰ প্ৰসাৰত বিশেষ ভূমিকা পালন কৰিছে। ==ডিজিটেল মাধ্যমৰ প্ৰধান প্ৰকাৰ== আধুনিক সমাজত বিভিন্ন ধৰণৰ ডিজিটেল মাধ্যম ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য কেইটামান হ'ল— ৪.১ সামাজিক মাধ্যম সামাজিক মাধ্যম হৈছে ডিজিটেল মাধ্যমৰ আটাইতকৈ জনপ্ৰিয় ভাগসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। ফেচবুক, ইনষ্টাগ্ৰাম, হোৱাটছএপ, ইউটিউব আৰু এক্সৰ দৰে মঞ্চৰ জৰিয়তে মানুহে নিজৰ মতামত, ছবি, ভিডিঅ' আৰু বিভিন্ন তথ্য আনৰ সৈতে ভাগ-বতৰা কৰিব পাৰে। সামাজিক মাধ্যমে ব্যক্তিগত যোগাযোগৰ লগতে সামাজিক আৰু ৰাজনৈতিক আলোচনাৰো এক গুৰুত্বপূৰ্ণ মঞ্চ সৃষ্টি কৰিছে। ইয়াৰ জৰিয়তে বিভিন্ন সামাজিক সমস্যা, জনসচেতনতা আৰু সাম্প্ৰতিক ঘটনাৰ বিষয়ে দ্ৰুতভাৱে তথ্য প্ৰচাৰ কৰিব পাৰি। ৪.২ ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যম হৈছে ইণ্টাৰনেটৰ জৰিয়তে বাতৰি আৰু সাম্প্ৰতিক ঘটনা প্ৰচাৰ কৰা ব্যৱস্থা। অনলাইন বাতৰি কাকত, সংবাদ ৱেবছাইট, সংবাদ সংস্থাৰ সামাজিক মাধ্যমৰ পৃষ্ঠা আৰু ডিজিটেল সংবাদ পৰ্টেল ইয়াৰ অন্তৰ্গত। পৰম্পৰাগত সংবাদ মাধ্যমৰ তুলনাত ডিজিটেল সংবাদ মাধ্যমে দ্ৰুতভাৱে বাতৰি প্ৰচাৰ কৰিব পাৰে। ইয়াৰ ফলত মানুহে দেশ-বিদেশৰ ঘটনা তাৎক্ষণিকভাৱে জানিব পাৰে। ৪.৩ শিক্ষামূলক ডিজিটেল মাধ্যম অনলাইন শিক্ষা, ডিজিটেল পাঠ্যক্ৰম, ই-বুক, ভিডিঅ' পাঠ, অনলাইন পৰীক্ষা আৰু শিক্ষা সম্পৰ্কীয় ৱেবছাইটসমূহ শিক্ষামূলক ডিজিটেল মাধ্যমৰ অন্তৰ্গত। এই ব্যৱস্থাই শিক্ষাৰ্থীসকলক নিজৰ সুবিধা অনুসৰি শিক্ষা গ্ৰহণৰ সুযোগ প্ৰদান কৰিছে। ৪.৪ মনোৰঞ্জনমূলক ডিজিটেল মাধ্যম ইউটিউব, অ'টিটি মঞ্চ, সংগীত শুনাৰ এপ, অনলাইন খেল আৰু ভিডিঅ' ষ্ট্ৰীমিং সেৱাসমূহ মনোৰঞ্জনমূলক ডিজিটেল মাধ্যমৰ উদাহৰণ। এই মাধ্যমসমূহে মানুহৰ মনোৰঞ্জনৰ ক্ষেত্ৰখনত নতুন সম্ভাৱনা সৃষ্টি কৰিছে। ৪.৫ ব্লগ আৰু ৱেবছাইট ব্লগ আৰু ৱেবছাইটৰ জৰিয়তে ব্যক্তিয়ে নিজৰ চিন্তা, অভিজ্ঞতা, গৱেষণা আৰু জ্ঞান প্ৰকাশ কৰিব পাৰে। সাহিত্য, ৰাজনীতি, বিজ্ঞান, শিক্ষা, ইতিহাস আৰু বিভিন্ন বিষয়ৰ ওপৰত ডিজিটেল লেখা প্ৰকাশৰ ক্ষেত্ৰত এই মাধ্যমসমূহৰ গুৰুত্ব আছে। ৪.৬ পডকাষ্ট আৰু ডিজিটেল অডিঅ' মাধ্যম পডকাষ্ট হৈছে ইণ্টাৰনেটৰ জৰিয়তে উপলব্ধ হোৱা শব্দভিত্তিক অনুষ্ঠান বা আলোচনা। ইয়াৰ জৰিয়তে শিক্ষা, সাহিত্য, ৰাজনীতি, ইতিহাস, বিজ্ঞান আৰু সাম্প্ৰতিক বিষয়ৰ ওপৰত আলোচনা শুনিব পাৰি। ইয়াৰ ব্যৱহাৰে ডিজিটেল মাধ্যমৰ পৰিসৰ অধিক বিস্তৃত কৰিছে। ==আধুনিক সমাজত ডিজিটেল মাধ্যমৰ ভূমিকা== ডিজিটেল মাধ্যমে আধুনিক সমাজৰ বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে। ব্যক্তিগত জীৱনৰ পৰা আৰম্ভ কৰি ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়লৈকে ইয়াৰ প্ৰভাৱ বিস্তৃত। ৫.১ যোগাযোগ ব্যৱস্থাৰ উন্নয়ন ডিজিটেল মাধ্যমৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ অৱদান হৈছে যোগাযোগ ব্যৱস্থাৰ উন্নয়ন। আগতে দূৰৱৰ্তী স্থানত থকা ব্যক্তিৰ সৈতে যোগাযোগ স্থাপন কৰিবলৈ বহু সময়ৰ প্ৰয়োজন হৈছিল। কিন্তু বৰ্তমান ইণ্টাৰনেট আৰু স্মাৰ্টফোনৰ জৰিয়তে মুহূৰ্তৰ ভিতৰতে বাৰ্তা, ছবি, ভিডিঅ' আৰু নথিপত্ৰ প্ৰেৰণ কৰিব পাৰি। ভিডিঅ' কল, ই-মেইল আৰু সামাজিক মাধ্যমৰ জৰিয়তে পৃথিৱীৰ বিভিন্ন দেশত থকা মানুহৰ মাজত যোগাযোগ সহজ হৈ পৰিছে। ইয়াৰ ফলত ব্যক্তিগত, সামাজিক আৰু ব্যৱসায়িক সম্পৰ্ক অধিক শক্তিশালী হৈছে। ৫.২ শিক্ষা আৰু জ্ঞানৰ সম্প্ৰসাৰণ শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত ডিজিটেল মাধ্যমৰ ভূমিকা অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ। ইণ্টাৰনেটৰ জৰিয়তে শিক্ষাৰ্থীসকলে বিভিন্ন বিষয়ৰ কিতাপ, গৱেষণা পত্ৰ, ভিডিঅ' পাঠ আৰু শিক্ষামূলক তথ্য লাভ কৰিব পাৰে। কভিড-১৯ মহামাৰীৰ সময়ত শিক্ষানুষ্ঠানসমূহ বন্ধ হৈ পৰাৰ ফলত অনলাইন শিক্ষাৰ গুৰুত্ব বিশেষভাৱে বৃদ্ধি পাইছিল। গুগল ক্লাছৰুম, জুম, গুগল মিট আৰু অন্যান্য অনলাইন মঞ্চৰ জৰিয়তে শিক্ষাদান আৰু শিক্ষাগ্ৰহণ অব্যাহত ৰখা হৈছিল। ইয়াৰ উপৰি SWAYAM আৰু DIKSHA-ৰ দৰে ভাৰতীয় ডিজিটেল শিক্ষামূলক মঞ্চই শিক্ষাৰ্থীসকলক বিভিন্ন পাঠ্যক্ৰম আৰু শিক্ষণ সামগ্ৰী উপলব্ধ কৰাইছে। ইয়াৰ ফলত দূৰৱৰ্তী অঞ্চলৰ শিক্ষাৰ্থীসকলেও নতুন বিষয়ৰ জ্ঞান আহৰণৰ সুযোগ লাভ কৰিছে। ৫.৩ অৰ্থনৈতিক বিকাশ আৰু কৰ্মসংস্থাপন ডিজিটেল মাধ্যমে আধুনিক অৰ্থনীতিৰ গাঁথনিত গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰিৱৰ্তন আনিছে। অনলাইন ব্যৱসায়, ডিজিটেল বিপণন, ই-কমাৰ্চ, ফ্ৰীলান্সিং আৰু দূৰৱৰ্তী কৰ্মসংস্থাপনৰ ক্ষেত্ৰসমূহৰ বিকাশ ঘটিছে। Amazon, Flipkart আৰু অন্যান্য অনলাইন বজাৰ ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে মানুহে ঘৰত বহিয়েই বিভিন্ন সামগ্ৰী ক্ৰয়-বিক্ৰয় কৰিব পাৰে। ক্ষুদ্ৰ ব্যৱসায়ীসকলেও সামাজিক মাধ্যমৰ সহায়ত নিজৰ সামগ্ৰী প্ৰচাৰ আৰু বিক্ৰী কৰিব পাৰে। ডিজিটেল মাধ্যমৰ বিকাশে সমল প্ৰস্তুতকাৰী, গ্ৰাফিক ডিজাইনাৰ, ভিডিঅ' সম্পাদনাকাৰী, ডিজিটেল বিপণন কৰ্মী আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি বিশেষজ্ঞৰ দৰে নতুন কৰ্মসংস্থাপনৰ ক্ষেত্ৰ সৃষ্টি কৰিছে। ৫.৪ ৰাজনৈতিক সচেতনতা আৰু গণতান্ত্ৰিক অংশগ্ৰহণ আধুনিক ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাত ডিজিটেল মাধ্যমৰ ভূমিকা বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। সামাজিক মাধ্যমৰ জৰিয়তে সাধাৰণ নাগৰিকে ৰাজনৈতিক ঘটনা, চৰকাৰী নীতি, নিৰ্বাচন আৰু জনস্বাৰ্থৰ বিষয়সমূহৰ বিষয়ে তথ্য লাভ কৰিব পাৰে। ৰাজনৈতিক দল, সামাজিক সংগঠন আৰু জনপ্ৰতিনিধিসকলে ডিজিটেল মাধ্যমৰ জৰিয়তে নিজৰ কাৰ্যসূচী আৰু মতামত জনসাধাৰণৰ ওচৰলৈ লৈ যাব পাৰে। নাগৰিকসকলেও চৰকাৰী সিদ্ধান্তৰ ওপৰত মতামত প্ৰকাশ আৰু জনমত গঠনত অংশগ্ৰহণ কৰিব পাৰে। ডিজিটেল মাধ্যমৰ ফলত ৰাজনৈতিক আলোচনা কেৱল ৰাজনৈতিক নেতা বা সংবাদ মাধ্যমৰ মাজতে সীমাবদ্ধ হৈ থকা নাই। সাধাৰণ নাগৰিকেও নিজৰ বক্তব্য প্ৰকাশ কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰিছে। অৱশ্যে ৰাজনৈতিক অপপ্ৰচাৰ, ভুৱা তথ্য আৰু বিভ্ৰান্তিকৰ প্ৰচাৰৰ পৰা সাৱধান হোৱা প্ৰয়োজন। ৫.৫ সামাজিক সচেতনতা আৰু জনমত গঠন ডিজিটেল মাধ্যমে বিভিন্ন সামাজিক সমস্যা আৰু জনস্বাৰ্থৰ বিষয়ত সচেতনতা সৃষ্টি কৰাত সহায় কৰিছে। নাৰী অধিকাৰ, শিশু সুৰক্ষা, পৰিৱেশ সংৰক্ষণ, মানৱ অধিকাৰ, স্বাস্থ্য সচেতনতা আৰু দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনাৰ দৰে বিষয়ত সামাজিক মাধ্যমৰ জৰিয়তে ব্যাপক প্ৰচাৰ চলাব পাৰি। প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ, বানপানী, ভূমিকম্প বা অন্যান্য জৰুৰীকালীন পৰিস্থিতিত ডিজিটেল মাধ্যমে সাহায্য আৰু তথ্য প্ৰচাৰৰ ক্ষেত্ৰতো সহায় কৰে। মানুহে প্ৰয়োজনীয় তথ্য, যোগাযোগৰ ঠিকনা আৰু সাহায্যৰ আহ্বান দ্ৰুতভাৱে প্ৰচাৰ কৰিব পাৰে। ৫.৬ স্বাস্থ্যসেৱাৰ উন্নয়ন স্বাস্থ্যসেৱাৰ ক্ষেত্ৰতো ডিজিটেল মাধ্যমৰ গুৰুত্ব বৃদ্ধি পাইছে। টেলিমেডিচিন, অনলাইন চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ, ডিজিটেল স্বাস্থ্য ৰেকৰ্ড আৰু স্বাস্থ্য সম্পৰ্কীয় তথ্যৰ জৰিয়তে চিকিৎসা সেৱা অধিক সহজলভ্য হৈছে। বিশেষকৈ দূৰৱৰ্তী অঞ্চলৰ লোকসকলে কিছুমান ক্ষেত্ৰত অনলাইন ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ লাভ কৰিব পাৰে। স্বাস্থ্য সম্পৰ্কীয় সঠিক তথ্যৰ প্ৰচাৰে জনসাধাৰণৰ মাজত স্বাস্থ্য সচেতনতা বৃদ্ধি কৰাত সহায় কৰিছে। ৫.৭ সংস্কৃতি আৰু সাহিত্যৰ প্ৰসাৰ ডিজিটেল মাধ্যমে ভাষা, সাহিত্য আৰু সংস্কৃতিৰ প্ৰচাৰৰ ক্ষেত্ৰত নতুন সম্ভাৱনা সৃষ্টি কৰিছে। লেখক, কবি, শিল্পী আৰু গৱেষকসকলে নিজৰ সৃষ্টি ডিজিটেল মাধ্যমত প্ৰকাশ কৰিব পাৰে। অসমীয়া ভাষা আৰু সাহিত্যৰ ক্ষেত্ৰতো ডিজিটেল মাধ্যমৰ গুৰুত্ব বৃদ্ধি পাইছে। অসমীয়া ই-বুক, অনলাইন আলোচনী, ডিজিটেল অভিধান, সাহিত্য চৰ্চাৰ মঞ্চ আৰু সামাজিক মাধ্যমৰ জৰিয়তে অসমীয়া ভাষাৰ বিভিন্ন সৃষ্টি পাঠকৰ ওচৰলৈ লৈ যাব পৰা হৈছে। বিশেষকৈ অসমৰ লোকসংস্কৃতি, লোকগীত, বিহু, সত্ৰীয়া সংস্কৃতি আৰু জনগোষ্ঠীয় পৰম্পৰা ডিজিটেল ৰূপত সংৰক্ষণ আৰু প্ৰচাৰৰ ক্ষেত্ৰত এই মাধ্যমসমূহে সহায় কৰিছে। ৫.৮ প্ৰশাসন আৰু চৰকাৰী সেৱাৰ উন্নয়ন ডিজিটেল মাধ্যমে চৰকাৰী প্ৰশাসন আৰু জনসেৱা প্ৰদানৰ ব্যৱস্থাত এক নতুন পৰিৱৰ্তন আনিছে। আগতে চৰকাৰী কাৰ্যালয়ত বিভিন্ন কাম সম্পন্ন কৰিবলৈ নাগৰিকসকলে বহু সময় আৰু ধন ব্যয় কৰিবলগীয়া হৈছিল। কিন্তু বৰ্তমান অনলাইন সেৱাৰ জৰিয়তে বহুতো চৰকাৰী কাম ঘৰৰ পৰাই সম্পন্ন কৰিব পৰা হৈছে। ভাৰত চৰকাৰৰ ডিজিটেল ইণ্ডিয়া কাৰ্যসূচীৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে দেশখনক ডিজিটেলভাৱে শক্তিশালী সমাজ আৰু জ্ঞানভিত্তিক অৰ্থনীতিলৈ ৰূপান্তৰ কৰা। আধাৰ, ডিজিলকাৰ, উমং আৰু বিভিন্ন অনলাইন চৰকাৰী পৰ্টেলৰ জৰিয়তে নাগৰিকসকলে বিভিন্ন সেৱা লাভ কৰিব পাৰে। অসমতো অনলাইন ভূমিৰ নথি, চৰকাৰী আবেদন, প্ৰমাণ-পত্ৰ, পৰীক্ষাৰ ফলাফল আৰু অন্যান্য প্ৰশাসনিক সেৱাৰ ক্ষেত্ৰত ডিজিটেল ব্যৱস্থাৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পাইছে। ইয়াৰ ফলত প্ৰশাসনিক কাম-কাজ অধিক সহজ, দ্ৰুত আৰু স্বচ্ছ কৰাৰ সুযোগ সৃষ্টি হৈছে। ৫.৯ নাৰী সৱলীকৰণ আৰু সামাজিক সমতা ডিজিটেল মাধ্যমে নাৰীসকলৰ সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক অংশগ্ৰহণ বৃদ্ধিৰ ক্ষেত্ৰতো গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে। ইণ্টাৰনেটৰ জৰিয়তে মহিলাসকলে শিক্ষা, স্বাস্থ্য, কৰ্মসংস্থাপন, ব্যৱসায় আৰু বিভিন্ন চৰকাৰী আঁচনিৰ বিষয়ে তথ্য লাভ কৰিব পাৰে। বিশেষকৈ গ্ৰাম্য অঞ্চলৰ মহিলাসকলে স্ব-সহায়ক গোটৰ জৰিয়তে প্ৰস্তুত কৰা সামগ্ৰী সামাজিক মাধ্যম আৰু অনলাইন বজাৰৰ সহায়ত বিক্ৰী কৰিব পাৰে। ইয়াৰ ফলত তেওঁলোকৰ আৰ্থিক স্বাৱলম্বিতা বৃদ্ধি পোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। ডিজিটেল মাধ্যমৰ জৰিয়তে নাৰী অধিকাৰ, নাৰী নিৰাপত্তা, শিক্ষাৰ অধিকাৰ আৰু লিংগ সমতাৰ বিষয়সমূহৰ ওপৰতো জনসচেতনতা সৃষ্টি কৰিব পাৰি। ৫.১০ কৃষি আৰু গ্ৰাম্য উন্নয়ন কৃষি প্ৰধান সমাজ হিচাপে ভাৰতৰ বাবে ডিজিটেল মাধ্যমৰ গুৰুত্ব বিশেষ। কৃষকসকলে মোবাইল ফোন আৰু ইণ্টাৰনেটৰ জৰিয়তে বতৰ, বজাৰৰ মূল্য, উন্নত কৃষি পদ্ধতি, চৰকাৰী আঁচনি আৰু কৃষি সম্পৰ্কীয় বিভিন্ন তথ্য লাভ কৰিব পাৰে। ডিজিটেল কৃষি সেৱাৰ জৰিয়তে কৃষকসকলে নিজৰ উৎপাদিত সামগ্ৰীৰ বজাৰ বিচাৰি উলিওৱাৰ সুযোগ লাভ কৰিছে। অসমৰ কৃষকসকলেও ধান, শাক-পাচলি, ফল-মূল, চাহ আৰু অন্যান্য কৃষিজাত সামগ্ৰীৰ উৎপাদন আৰু বিপণনৰ ক্ষেত্ৰত ডিজিটেল মাধ্যমৰ সহায় ল'ব পাৰে। ইয়াৰ ফলত কৃষি ব্যৱস্থাত তথ্যৰ প্ৰৱাহ বৃদ্ধি পোৱাৰ লগতে গ্ৰাম্য অৰ্থনীতিৰ বিকাশৰ সম্ভাৱনাও সৃষ্টি হৈছে। ==ভাৰতীয় সমাজত ডিজিটেল মাধ্যমৰ প্ৰভাৱ== ভাৰত এখন ভাষিক, ধৰ্মীয়, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক বৈচিত্ৰ্যৰে পৰিপূৰ্ণ দেশ। ডিজিটেল মাধ্যমৰ বিস্তাৰে ভাৰতীয় সমাজৰ বিভিন্ন স্তৰত পৰিৱৰ্তন আনিছে। নগৰীয়া অঞ্চলৰ পৰা আৰম্ভ কৰি গ্ৰাম্য অঞ্চললৈকে ডিজিটেল প্ৰযুক্তিৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পাইছে। ভাৰতত ডিজিটেল পেমেণ্ট ব্যৱস্থাৰ বিকাশে দৈনন্দিন লেনদেনৰ ক্ষেত্ৰত এক উল্লেখযোগ্য পৰিৱৰ্তন আনিছে। ইউনিফাইড পেমেণ্টছ ইণ্টাৰফেচ (UPI)-ৰ জৰিয়তে মানুহে মোবাইল ফোনৰ সহায়ত সহজে ধনৰ লেনদেন কৰিব পাৰে। ক্ষুদ্ৰ ব্যৱসায়ী, দোকানী, শিক্ষাৰ্থী আৰু সাধাৰণ নাগৰিকৰ মাজতো এই ব্যৱস্থা জনপ্ৰিয় হৈছে। ইয়াৰ উপৰি ডিজিটেল মাধ্যমৰ জৰিয়তে ভাৰতীয় যুৱপ্ৰজন্মৰ মাজত নতুন চিন্তা, নতুন কৰ্মসংস্কৃতি আৰু বিশ্বজনীন দৃষ্টিভংগীৰ বিকাশ ঘটিছে। দেশৰ বিভিন্ন ভাষা আৰু সংস্কৃতিৰ মানুহে ইজনে সিজনৰ বিষয়ে জানিবলৈ সুযোগ লাভ কৰিছে। কিন্তু ভাৰতৰ দৰে বৃহৎ আৰু বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ দেশত সকলো মানুহৰ বাবে সমান ডিজিটেল সুবিধা উপলব্ধ কৰাটো এতিয়াও এক প্ৰত্যাহ্বান। বিশেষকৈ গ্ৰাম্য অঞ্চল, পাহাৰীয়া অঞ্চল আৰু আৰ্থিকভাৱে পিছপৰা জনগোষ্ঠীৰ মাজত ইণ্টাৰনেট আৰু ডিজিটেল শিক্ষাৰ সুবিধা সম্প্ৰসাৰণ কৰাটো প্ৰয়োজনীয়। ==অসমৰ সমাজত ডিজিটেল মাধ্যমৰ প্ৰভাৱ== অসমৰ সামাজিক, সাংস্কৃতিক, ৰাজনৈতিক আৰু অৰ্থনৈতিক জীৱনতো ডিজিটেল মাধ্যমে এক উল্লেখযোগ্য স্থান অধিকাৰ কৰিছে। স্মাৰ্টফোন আৰু ইণ্টাৰনেটৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধিৰ ফলত অসমৰ নগৰীয়া আৰু গ্ৰাম্য অঞ্চলৰ বহু লোক ডিজিটেল যোগাযোগ ব্যৱস্থাৰ সৈতে জড়িত হৈছে। অসমৰ যুৱপ্ৰজন্মৰ মাজত ফেচবুক, ইউটিউব, ইনষ্টাগ্ৰাম আৰু হোৱাটছএপৰ ব্যৱহাৰ যথেষ্ট জনপ্ৰিয়। এই মাধ্যমসমূহৰ জৰিয়তে অসমৰ বিভিন্ন সামাজিক, সাংস্কৃতিক আৰু ৰাজনৈতিক বিষয়ত আলোচনা আৰু মতামত প্ৰকাশ কৰা হয়। অসমীয়া ভাষাৰ প্ৰচাৰ আৰু প্ৰসাৰৰ ক্ষেত্ৰতো ডিজিটেল মাধ্যমে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে। অসমীয়া ভাষাত বিভিন্ন অনলাইন বাতৰি কাকত, সাহিত্যিক আলোচনা, কবিতা, গল্প, প্ৰবন্ধ আৰু শিক্ষামূলক বিষয়বস্তু উপলব্ধ হৈছে। ইয়াৰ ফলত অসমৰ বাহিৰত থকা অসমীয়া লোকসকলেও নিজৰ ভাষা আৰু সংস্কৃতিৰ সৈতে সংযোগ বজাই ৰাখিব পাৰিছে। অসমৰ বিহু, সত্ৰীয়া সংস্কৃতি, ভাওনা, জনগোষ্ঠীয় উৎসৱ, পৰম্পৰাগত খাদ্য আৰু হস্তশিল্পৰ বিষয়ে ভিডিঅ' আৰু লিখিত তথ্য ডিজিটেল মাধ্যমত প্ৰকাশ কৰাৰ ফলত এইবোৰৰ পৰিচিতি বৃদ্ধি পাইছে। শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰতো অসমৰ শিক্ষাৰ্থীসকলে অনলাইন পাঠ্যসামগ্ৰী, ডিজিটেল গ্ৰন্থাগাৰ, ভিডিঅ' পাঠ আৰু বিভিন্ন শিক্ষামূলক ৱেবছাইটৰ পৰা উপকৃত হৈছে। বিশেষকৈ দূৰৱৰ্তী অঞ্চলৰ শিক্ষাৰ্থীৰ বাবে এই ব্যৱস্থাই নতুন সুযোগ সৃষ্টি কৰিছে। ইয়াৰ উপৰি অসমৰ বানপানী, গৰাখহনীয়া, প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ আৰু অন্যান্য জৰুৰীকালীন পৰিস্থিতিত ডিজিটেল মাধ্যমৰ জৰিয়তে সাহায্যৰ আহ্বান, সতৰ্কবাণী আৰু প্ৰয়োজনীয় তথ্য প্ৰচাৰ কৰা হয়। সামাজিক সংগঠন আৰু স্বেচ্ছাসেৱী গোটসমূহেও এই মাধ্যমৰ সহায়ত বিভিন্ন সাহায্যমূলক কাম-কাজ পৰিচালনা কৰে। ৰাজনৈতিক ক্ষেত্ৰতো অসমৰ যুৱসমাজৰ মাজত ডিজিটেল মাধ্যমৰ প্ৰভাৱ বৃদ্ধি পাইছে। নিৰ্বাচন, চৰকাৰী নীতি, নাগৰিকৰ অধিকাৰ, ৰাজহুৱা সমস্যা আৰু বিভিন্ন ৰাজনৈতিক ঘটনাৰ বিষয়ে সামাজিক মাধ্যমত আলোচনা হয়। ইয়াৰ ফলত ৰাজনৈতিক সচেতনতা আৰু জনমত প্ৰকাশৰ নতুন পৰিসৰ সৃষ্টি হৈছে। ==ডিজিটেল মাধ্যমৰ ইতিবাচক দিশ== আধুনিক সমাজত ডিজিটেল মাধ্যমৰ বহুতো ইতিবাচক প্ৰভাৱ দেখা যায়। ইয়াৰ ভিতৰত উল্লেখযোগ্য দিশসমূহ হ'ল— প্ৰথমতে, ডিজিটেল মাধ্যমে তথ্যৰ সহজলভ্যতা বৃদ্ধি কৰিছে। পৃথিৱীৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ জ্ঞান, গৱেষণা আৰু সংবাদ মানুহে অতি কম সময়ৰ ভিতৰতে লাভ কৰিব পাৰে। দ্বিতীয়তে, ই যোগাযোগৰ ব্যয় আৰু সময় হ্ৰাস কৰিছে। দূৰৈত থকা পৰিয়ালৰ সদস্য, বন্ধু-বান্ধৱ আৰু কৰ্মক্ষেত্ৰৰ সহকৰ্মীৰ সৈতে সহজে যোগাযোগ কৰিব পৰা হৈছে। তৃতীয়তে, শিক্ষাৰ ক্ষেত্ৰত ডিজিটেল মাধ্যমে নতুন সম্ভাৱনা সৃষ্টি কৰিছে। শিক্ষাৰ্থীসকলে নিজৰ সুবিধা অনুসৰি বিভিন্ন পাঠ্যক্ৰম অধ্যয়ন কৰিব পাৰে আৰু নতুন দক্ষতা আহৰণ কৰিব পাৰে। চতুৰ্থতে, ক্ষুদ্ৰ ব্যৱসায় আৰু উদ্যোগসমূহৰ বাবে ডিজিটেল মাধ্যমে নতুন বজাৰ মুকলি কৰিছে। সামাজিক মাধ্যমৰ সহায়ত কম খৰচতে সামগ্ৰী আৰু সেৱাৰ প্ৰচাৰ কৰিব পৰা যায়। পঞ্চমতে, ডিজিটেল মাধ্যমে সামাজিক সচেতনতা আৰু নাগৰিক অংশগ্ৰহণ বৃদ্ধি কৰিছে। বিভিন্ন সামাজিক সমস্যা আৰু জনস্বাৰ্থৰ বিষয়ত মানুহে নিজৰ মতামত প্ৰকাশ কৰিব পাৰে। ষষ্ঠতে, সাহিত্য, সংস্কৃতি আৰু ভাষাৰ সংৰক্ষণত ডিজিটেল মাধ্যম সহায়ক হৈছে। পুৰণি গ্ৰন্থ, পাণ্ডুলিপি, ছবি, সংগীত আৰু অন্যান্য সাংস্কৃতিক সম্পদ ডিজিটেল ৰূপত সংৰক্ষণ কৰাৰ সুবিধা সৃষ্টি হৈছে। সপ্তমতে, চৰকাৰী সেৱা অধিক সহজলভ্য হৈছে। অনলাইন আবেদন, ডিজিটেল নথি আৰু ই-পেমেণ্টৰ জৰিয়তে বহুতো কাম সহজে সম্পন্ন কৰিব পৰা হৈছে। ==ডিজিটেল মাধ্যমৰ নেতিবাচক দিশ আৰু প্ৰত্যাহ্বান== ডিজিটেল মাধ্যমে আধুনিক সমাজলৈ বহুতো সুবিধা কঢ়িয়াই আনিছে যদিও ইয়াৰ কিছুমান নেতিবাচক প্ৰভাৱ আৰু প্ৰত্যাহ্বানো আছে। ডিজিটেল মাধ্যমৰ অপব্যৱহাৰে ব্যক্তি, পৰিয়াল আৰু সমাজৰ ওপৰত বিভিন্ন ধৰণৰ সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। ৯.১ ভুৱা বাতৰি আৰু ভুল তথ্যৰ প্ৰচাৰ ডিজিটেল মাধ্যমৰ অন্যতম প্ৰধান সমস্যা হৈছে ভুৱা বাতৰি আৰু ভুল তথ্যৰ দ্ৰুত প্ৰচাৰ। সামাজিক মাধ্যমত বহু সময়ত কোনো তথ্যৰ সত্যতা পৰীক্ষা নকৰাকৈয়ে মানুহে সেই তথ্য আনলৈ প্ৰেৰণ কৰে। ইয়াৰ ফলত সমাজত বিভ্ৰান্তি, ভয় আৰু ভুল ধাৰণাৰ সৃষ্টি হ'ব পাৰে। বিশেষকৈ সাম্প্ৰদায়িক সম্প্ৰীতি, ৰাজনীতি, নিৰ্বাচন আৰু জনস্বাস্থ্যৰ দৰে সংবেদনশীল বিষয়ত ভুৱা তথ্যই সমাজত নেতিবাচক প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। সেয়েহে কোনো তথ্য বিশ্বাস বা প্ৰচাৰ কৰাৰ আগতে নিৰ্ভৰযোগ্য উৎসৰ পৰা সত্যতা পৰীক্ষা কৰাটো প্ৰয়োজন। ৯.২ চাইবাৰ অপৰাধ ডিজিটেল মাধ্যমৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধিৰ লগে লগে চাইবাৰ অপৰাধৰ সমস্যাও বৃদ্ধি পাইছে। অনলাইন প্ৰৱঞ্চনা, বেংক একাউণ্টৰ তথ্য চুৰি, ভুৱা পৰিচয় সৃষ্টি, ব্যক্তিগত তথ্যৰ অপব্যৱহাৰ আৰু অনলাইন হাৰাশাস্তি ইয়াৰ অন্তৰ্গত। বহু সময়ত অসাৱধানতাৰ ফলত ব্যৱহাৰকাৰীয়ে নিজৰ ব্যক্তিগত তথ্য, পাছৱৰ্ড আৰু বেংক সম্পৰ্কীয় তথ্য আনৰ হাতত তুলি দিয়ে। সেয়েহে ডিজিটেল সুৰক্ষা সম্পৰ্কে সচেতনতা বৃদ্ধি কৰাটো অত্যন্ত প্ৰয়োজনীয়। ৯.৩ ব্যক্তিগত গোপনীয়তাৰ সংকট ডিজিটেল মাধ্যম ব্যৱহাৰ কৰাৰ সময়ত ব্যক্তিৰ বহুতো ব্যক্তিগত তথ্য অনলাইনত সংগ্ৰহ আৰু সংৰক্ষণ কৰা হয়। ছবি, অৱস্থান, যোগাযোগৰ তথ্য, ব্যৱহাৰৰ অভ্যাস আৰু অন্যান্য ব্যক্তিগত তথ্যৰ অপব্যৱহাৰৰ আশংকা থাকে। কিছুমান ডিজিটেল প্ৰতিষ্ঠানে ব্যৱহাৰকাৰীৰ তথ্য সংগ্ৰহ কৰি বিজ্ঞাপন আৰু অন্যান্য ব্যৱসায়িক উদ্দেশ্যত ব্যৱহাৰ কৰে। ইয়াৰ ফলত ব্যক্তিগত গোপনীয়তা আৰু তথ্যৰ সুৰক্ষাৰ বিষয়টো অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ হৈ পৰিছে। ৯.৪ সামাজিক বিচ্ছিন্নতা ডিজিটেল মাধ্যমৰ অত্যধিক ব্যৱহাৰে মানুহৰ প্ৰত্যক্ষ সামাজিক সম্পৰ্কত নেতিবাচক প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। পৰিয়ালৰ সদস্য আৰু বন্ধু-বান্ধৱৰ সৈতে একেলগে সময় কটোৱাৰ পৰিৱৰ্তে বহুতে অধিক সময় মোবাইল ফোন আৰু সামাজিক মাধ্যমত ব্যয় কৰে। ইয়াৰ ফলত সামাজিক সম্পৰ্কৰ গভীৰতা হ্ৰাস পোৱা আৰু বাস্তৱ জীৱনৰ যোগাযোগত দূৰত্ব সৃষ্টি হোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে। ৯.৫ মানসিক স্বাস্থ্যৰ ওপৰত প্ৰভাৱ সামাজিক মাধ্যমৰ অত্যধিক ব্যৱহাৰে কিছুমান লোকৰ মাজত মানসিক চাপ, উদ্বেগ, একাকিত্ব আৰু মনোযোগৰ সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। আনৰ জীৱনৰ সৈতে নিজৰ জীৱনৰ তুলনা কৰা, সামাজিক স্বীকৃতিৰ প্ৰতি অত্যধিক নিৰ্ভৰশীল হোৱা আৰু অনলাইন সমালোচনাৰ সন্মুখীন হোৱাৰ ফলত মানসিক অস্বস্তি বৃদ্ধি পাব পাৰে। বিশেষকৈ কিশোৰ-কিশোৰী আৰু যুৱপ্ৰজন্মৰ ক্ষেত্ৰত ডিজিটেল মাধ্যমৰ সুস্থ ব্যৱহাৰ নিশ্চিত কৰাটো প্ৰয়োজনীয়। ৯.৬ ডিজিটেল বৈষম্য সমাজৰ সকলো শ্ৰেণীৰ মানুহৰ বাবে ডিজিটেল সুবিধা সমান নহয়। নগৰীয়া আৰু গ্ৰাম্য অঞ্চল, ধনী আৰু দুখীয়া পৰিয়াল, পুৰুষ আৰু মহিলা তথা বিভিন্ন সামাজিক গোটৰ মাজত ইণ্টাৰনেট আৰু ডিজিটেল সঁজুলিৰ ব্যৱহাৰৰ ক্ষেত্ৰত পাৰ্থক্য দেখা যায়। দূৰৱৰ্তী অঞ্চলত ইণ্টাৰনেটৰ গতি, নেটৱৰ্কৰ উপলব্ধতা আৰু ডিজিটেল শিক্ষাৰ অভাৱৰ বাবে বহু লোক আধুনিক ডিজিটেল সেৱাৰ পৰা বঞ্চিত হয়। এই সমস্যাক ডিজিটেল বৈষম্য বুলি কোৱা হয়। ৯.৭ কপিৰাইট আৰু বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ সমস্যা ডিজিটেল মাধ্যমত আনৰ লেখা, ছবি, সংগীত আৰু ভিডিঅ' অনুমতি অবিহনে ব্যৱহাৰ কৰাৰ ঘটনা দেখা যায়। ইয়াৰ ফলত লেখক, শিল্পী আৰু সৃষ্টিশীল ব্যক্তিৰ বৌদ্ধিক সম্পত্তিৰ অধিকাৰ ক্ষতিগ্ৰস্ত হ'ব পাৰে। সেয়েহে ডিজিটেল মাধ্যমত আনৰ সৃষ্টি ব্যৱহাৰ কৰাৰ সময়ত কপিৰাইট আৰু উৎস উল্লেখৰ নিয়ম মানি চলাটো প্ৰয়োজন। ৯.৮ ডিজিটেল আসক্তি আৰু সময়ৰ অপব্যৱহাৰ সামাজিক মাধ্যম, অনলাইন খেল আৰু ভিডিঅ' চোৱাৰ অভ্যাসে কিছুমান লোকৰ দৈনন্দিন কাম-কাজত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। অত্যধিক সময় ডিজিটেল মাধ্যমত ব্যয় কৰাৰ ফলত পঢ়া-শুনা, কৰ্মক্ষেত্ৰ, পৰিয়াল আৰু অন্যান্য সামাজিক দায়িত্ব অৱহেলিত হ'ব পাৰে। সেয়েহে ডিজিটেল মাধ্যমৰ ব্যৱহাৰৰ ক্ষেত্ৰত সময়ৰ সঠিক ব্যৱস্থাপনা আৰু আত্মনিয়ন্ত্ৰণৰ প্ৰয়োজন। ==ডিজিটেল মাধ্যমৰ ভৱিষ্যৎ সম্ভাৱনা== প্ৰযুক্তিবিদ্যাৰ দ্ৰুত বিকাশৰ লগে লগে ডিজিটেল মাধ্যমৰ পৰিসৰ আৰু প্ৰভাৱ ভৱিষ্যতে অধিক বৃদ্ধি পোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা, যন্ত্ৰ শিক্ষণ, ক্লাউড কম্পিউটিং, ভাৰ্চুৱেল ৰিয়েলিটি আৰু পঞ্চম প্ৰজন্মৰ যোগাযোগ প্ৰযুক্তিয়ে ডিজিটেল মাধ্যমৰ ব্যৱহাৰত নতুন মাত্ৰা যোগ কৰিছে। ১০.১ কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা আৰু ডিজিটেল মাধ্যম কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা বা Artificial Intelligence (AI) হৈছে আধুনিক ডিজিটেল প্ৰযুক্তিৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বিকাশ। ইয়াৰ জৰিয়তে কম্পিউটাৰ আৰু ডিজিটেল ব্যৱস্থাই বিভিন্ন তথ্য বিশ্লেষণ, ভাষা প্ৰক্ৰিয়াকৰণ আৰু নিৰ্দিষ্ট কাম সম্পাদন কৰিব পাৰে। শিক্ষা, স্বাস্থ্য, সংবাদ, ব্যৱসায় আৰু গৱেষণাৰ ক্ষেত্ৰত কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পাইছে। ডিজিটেল মাধ্যমত স্বয়ংক্ৰিয় অনুবাদ, তথ্য বিশ্লেষণ, বিষয়বস্তু প্ৰস্তুতকৰণ আৰু গ্ৰাহক সেৱাৰ ক্ষেত্ৰতো ইয়াৰ ব্যৱহাৰ দেখা যায়। অৱশ্যে কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাৰ সহায়ত সৃষ্টি কৰা ভুৱা ছবি, ভিডিঅ' আৰু শব্দৰ ব্যৱহাৰে তথ্যৰ বিশ্বাসযোগ্যতাৰ ক্ষেত্ৰত নতুন প্ৰত্যাহ্বান সৃষ্টি কৰিছে। সেয়েহে ইয়াৰ দায়িত্বশীল ব্যৱহাৰ অত্যন্ত প্ৰয়োজনীয়। ১০.২ ডিজিটেল অৰ্থনীতিৰ সম্প্ৰসাৰণ ভৱিষ্যতে ডিজিটেল অৰ্থনীতিৰ পৰিসৰ অধিক বৃদ্ধি পাব। অনলাইন ব্যৱসায়, ডিজিটেল বেংকিং, ই-কমাৰ্চ, ডিজিটেল বিপণন আৰু দূৰৱৰ্তী কৰ্মসংস্থাপনৰ ক্ষেত্ৰত নতুন সুযোগ সৃষ্টি হ'ব। বিশেষকৈ ক্ষুদ্ৰ উদ্যোগ, স্থানীয় ব্যৱসায় আৰু নতুন উদ্যোগীসকলে ডিজিটেল মাধ্যমৰ সহায়ত নিজৰ ব্যৱসায় বহল পৰিসৰত সম্প্ৰসাৰণ কৰিব পাৰিব। ১০.৩ আঞ্চলিক ভাষাৰ ডিজিটেল বিকাশ ডিজিটেল মাধ্যমৰ ভৱিষ্যৎ বিকাশৰ এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ দিশ হৈছে আঞ্চলিক ভাষাৰ সম্প্ৰসাৰণ। অসমীয়া ভাষাৰ বাবে উন্নত ডিজিটেল অভিধান, অনুবাদ ব্যৱস্থা, ই-বুক, ভাষা প্ৰযুক্তি আৰু শিক্ষামূলক সামগ্ৰী সৃষ্টি কৰাৰ প্ৰয়োজন আছে। ইয়াৰ জৰিয়তে নতুন প্ৰজন্মৰ মাজত অসমীয়া ভাষাৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি কৰাৰ লগতে ভাষাটোক বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ পাঠকৰ ওচৰলৈ লৈ যাব পৰা যাব। ১০.৪ ডিজিটেল গ্ৰন্থাগাৰ আৰু গৱেষণা ভৱিষ্যতে ডিজিটেল গ্ৰন্থাগাৰৰ গুৰুত্ব অধিক বৃদ্ধি পাব। পুৰণি গ্ৰন্থ, পাণ্ডুলিপি, গৱেষণা পত্ৰ, ঐতিহাসিক নথি আৰু সাংস্কৃতিক সম্পদ ডিজিটেল ৰূপত সংৰক্ষণ কৰিব পাৰিলে পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ বাবে জ্ঞানৰ এক বিশাল ভাণ্ডাৰ সৃষ্টি হ'ব। বিশেষকৈ অসমৰ পুৰণি সাহিত্য, বুৰঞ্জী, সত্ৰীয়া সাহিত্য, লোককথা আৰু জনগোষ্ঠীয় ইতিহাস ডিজিটেল ৰূপত সংৰক্ষণৰ ক্ষেত্ৰত যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। ১১. ডিজিটেল মাধ্যমৰ দায়িত্বশীল ব্যৱহাৰ ডিজিটেল মাধ্যমৰ পৰা প্ৰকৃত সুফল লাভ কৰিবলৈ ইয়াৰ দায়িত্বশীল আৰু সচেতন ব্যৱহাৰ নিশ্চিত কৰাটো অত্যন্ত প্ৰয়োজনীয়। কেৱল ইণ্টাৰনেট ব্যৱহাৰ কৰিব জনাটোৱেই ডিজিটেল শিক্ষাৰ সম্পূৰ্ণ অৰ্থ নহয়। ইয়াৰ সৈতে তথ্যৰ সত্যতা নিৰূপণ, ব্যক্তিগত গোপনীয়তা ৰক্ষা, অনলাইন আচৰণ আৰু ডিজিটেল অধিকাৰৰ বিষয়সমূহো জড়িত হৈ থাকে। প্ৰথমতে, কোনো বাতৰি বা তথ্য আনলৈ প্ৰেৰণ কৰাৰ আগতে তাৰ সত্যতা পৰীক্ষা কৰা উচিত। দ্বিতীয়তে, নিজৰ পাছৱৰ্ড, বেংক সম্পৰ্কীয় তথ্য আৰু ব্যক্তিগত নথি সুৰক্ষিত কৰি ৰখা উচিত। তৃতীয়তে, সামাজিক মাধ্যমত আনৰ প্ৰতি সন্মানজনক আচৰণ কৰা আৰু অপমানজনক মন্তব্যৰ পৰা বিৰত থকা প্ৰয়োজন। চতুৰ্থতে, ডিজিটেল মাধ্যম ব্যৱহাৰৰ ক্ষেত্ৰত সময়ৰ সঠিক ব্যৱস্থাপনা কৰা উচিত। পঢ়া-শুনা, পৰিয়াল, সামাজিক সম্পৰ্ক আৰু দৈনন্দিন দায়িত্বৰ মাজত ভাৰসাম্য বজাই ৰখাটো প্ৰয়োজন। পঞ্চমতে, আনৰ লেখা, ছবি আৰু সৃষ্টিশীল সামগ্ৰী ব্যৱহাৰ কৰাৰ সময়ত মূল সৃষ্টিকৰ্তাৰ অধিকাৰ আৰু কপিৰাইটৰ প্ৰতি সন্মান প্ৰদৰ্শন কৰিব লাগে। ইয়াৰ লগতে বিদ্যালয়, মহাবিদ্যালয় আৰু বিশ্ববিদ্যালয়সমূহত ডিজিটেল সাক্ষৰতা আৰু সংবাদ-মাধ্যম সম্পৰ্কীয় সচেতনতা বৃদ্ধিৰ ব্যৱস্থা কৰিব লাগে। UNESCO-ইও তথ্যৰ সত্যতা মূল্যায়ন, ভুল তথ্য চিনাক্তকৰণ আৰু দায়িত্বশীল ডিজিটেল অংশগ্ৰহণৰ বাবে সংবাদ আৰু তথ্য সাক্ষৰতাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে। ==ডিজিটেল মাধ্যম সম্পৰ্কীয় চৰকাৰী পদক্ষেপ আৰু নীতি== ভাৰতত ডিজিটেল মাধ্যমৰ বিকাশ আৰু ইয়াৰ সুৰক্ষিত ব্যৱহাৰৰ বাবে চৰকাৰে বিভিন্ন কাৰ্যসূচী গ্ৰহণ কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত ডিজিটেল ইণ্ডিয়া কাৰ্যসূচী বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। ডিজিটেল ইণ্ডিয়া: ২০১৫ চনৰ ১ জুলাইত ভাৰত চৰকাৰে ডিজিটেল ইণ্ডিয়া কাৰ্যসূচী আৰম্ভ কৰে। ইয়াৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে ভাৰতক ডিজিটেলভাৱে শক্তিশালী সমাজ আৰু জ্ঞানভিত্তিক অৰ্থনীতিলৈ ৰূপান্তৰ কৰা। ডিজিটেল আন্তঃগাঁথনি, অনলাইন চৰকাৰী সেৱা আৰু নাগৰিকৰ ডিজিটেল সৱলীকৰণ এই কাৰ্যসূচীৰ প্ৰধান লক্ষ্য। ভাৰতনেট: গ্ৰাম্য অঞ্চললৈ ব্ৰডবেণ্ড ইণ্টাৰনেট সংযোগ সম্প্ৰসাৰণ কৰাৰ উদ্দেশ্যে ভাৰতনেট কাৰ্যসূচী গ্ৰহণ কৰা হৈছে। ইয়াৰ জৰিয়তে দূৰৱৰ্তী গাঁওসমূহত ডিজিটেল সেৱাৰ সুবিধা বৃদ্ধি কৰাৰ লক্ষ্য লোৱা হৈছে। ডিজিটেল সাক্ষৰতা অভিযান: সাধাৰণ নাগৰিকক কম্পিউটাৰ, স্মাৰ্টফোন আৰু ইণ্টাৰনেটৰ মৌলিক ব্যৱহাৰৰ বিষয়ে জ্ঞান প্ৰদানৰ বাবে বিভিন্ন ডিজিটেল সাক্ষৰতা কাৰ্যসূচী গ্ৰহণ কৰা হৈছে। ডিজিলকাৰ: চৰকাৰী নথি-পত্ৰ ডিজিটেল ৰূপত সংৰক্ষণ আৰু ব্যৱহাৰৰ সুবিধা প্ৰদান কৰা এই ব্যৱস্থাই নাগৰিকৰ বাবে নথি-পত্ৰৰ সহজ উপলব্ধতা নিশ্চিত কৰাত সহায় কৰিছে। ই-জিলা প্ৰকল্প: অসম চৰকাৰৰ ই-জিলা প্ৰকল্পৰ জৰিয়তে বিভিন্ন চৰকাৰী নাগৰিক সেৱা ইণ্টাৰনেট আৰু উমৈহতীয়া সেৱা কেন্দ্ৰৰ মাধ্যমেৰে উপলব্ধ কৰোৱাৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে। ইয়াৰ লক্ষ্য হৈছে প্ৰশাসনিক সেৱা অধিক সহজ, স্বচ্ছ আৰু সুলভ কৰি তোলা। তথ্য প্ৰযুক্তি আৰু চাইবাৰ সুৰক্ষা: ডিজিটেল ব্যৱস্থাৰ সুৰক্ষা নিশ্চিত কৰাৰ বাবে ভাৰতত তথ্য প্ৰযুক্তি আইন, ২০০০ আৰু অন্যান্য প্ৰাসংগিক আইন তথা নীতি ব্যৱহাৰ কৰা হয়। চাইবাৰ সুৰক্ষা, তথ্যৰ গোপনীয়তা আৰু অনলাইন অপৰাধ নিয়ন্ত্ৰণৰ ক্ষেত্ৰতো বিভিন্ন পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰা হৈছে। ==ডিজিটেল মাধ্যম আৰু বিশ্বায়ন== বিশ্বায়নৰ প্ৰক্ৰিয়াত ডিজিটেল মাধ্যমৰ ভূমিকা অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ। বিশ্বৰ বিভিন্ন দেশৰ মানুহ, প্ৰতিষ্ঠান আৰু চৰকাৰৰ মাজত যোগাযোগ আৰু তথ্যৰ আদান-প্ৰদান সহজ কৰি ডিজিটেল মাধ্যমে পৃথিৱীখনক অধিক সংযুক্ত কৰি তুলিছে। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বাণিজ্য, শিক্ষা, গৱেষণা, সংবাদ, সংস্কৃতি আৰু কূটনৈতিক সম্পৰ্কৰ ক্ষেত্ৰত ডিজিটেল মাধ্যমৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পাইছে। কোনো এখন দেশত সংঘটিত ঘটনা আন এখন দেশৰ মানুহে তাৎক্ষণিকভাৱে জানিব পাৰে। ইয়াৰ ফলত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় জনমত গঠন আৰু বিশ্বজনীন বিষয়সমূহৰ ওপৰত আলোচনা অধিক সহজ হৈছে। বিশেষকৈ জলবায়ু পৰিৱৰ্তন, মানৱ অধিকাৰ, আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শান্তি, পৰিৱেশ সংৰক্ষণ আৰু গোলকীয় স্বাস্থ্যৰ দৰে বিষয়ত ডিজিটেল মাধ্যমে বিশ্বৰ বিভিন্ন দেশৰ নাগৰিকক একেলগে আলোচনা আৰু সহযোগিতাৰ সুযোগ প্ৰদান কৰিছে। অৱশ্যে বিশ্বায়নৰ এই প্ৰক্ৰিয়াত সাংস্কৃতিক একৰূপতাৰ আশংকাও আছে। বিশ্বৰ প্ৰভাৱশালী ভাষা আৰু সংস্কৃতিৰ আধিপত্যৰ ফলত কিছুমান আঞ্চলিক ভাষা আৰু পৰম্পৰাৰ ব্যৱহাৰ হ্ৰাস পোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে। সেয়েহে ডিজিটেল বিশ্বায়নৰ মাজতো স্থানীয় ভাষা আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয় সংৰক্ষণ কৰাটো প্ৰয়োজনীয়। ==উপসংহাৰ== ডিজিটেল মাধ্যম আধুনিক সমাজৰ এক অপৰিহাৰ্য অংশত পৰিণত হৈছে। যোগাযোগ, শিক্ষা, অৰ্থনীতি, ৰাজনীতি, প্ৰশাসন, স্বাস্থ্য, সাহিত্য আৰু সংস্কৃতিৰ প্ৰায় প্ৰতিটো ক্ষেত্ৰতে ইয়াৰ প্ৰভাৱ পৰিলক্ষিত হয়। ই মানুহৰ জীৱন অধিক দ্ৰুত, সহজ আৰু তথ্যসমৃদ্ধ কৰি তোলাৰ লগতে নতুন কৰ্মসংস্থাপন, জ্ঞান আহৰণ আৰু সামাজিক অংশগ্ৰহণৰ সুযোগ সৃষ্টি কৰিছে। বিশেষকৈ ভাৰতৰ দৰে উন্নয়নশীল দেশত ডিজিটেল মাধ্যমে সামাজিক আৰু অৰ্থনৈতিক পৰিৱৰ্তনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ মাধ্যম হিচাপে কাম কৰিছে। অসমৰ ক্ষেত্ৰতো ভাষা, সাহিত্য, সংস্কৃতি, শিক্ষা, ব্যৱসায় আৰু প্ৰশাসনৰ বিকাশত ইয়াৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। কিন্তু ডিজিটেল মাধ্যমৰ অপব্যৱহাৰ, ভুৱা বাতৰি, চাইবাৰ অপৰাধ, ব্যক্তিগত গোপনীয়তাৰ সংকট, ডিজিটেল বৈষম্য আৰু অত্যধিক নিৰ্ভৰশীলতাৰ দৰে সমস্যাসমূহকো উপেক্ষা কৰিব নোৱাৰি। সেয়েহে ডিজিটেল মাধ্যমৰ বিকাশৰ লগতে ইয়াৰ সুৰক্ষিত, নৈতিক আৰু দায়িত্বশীল ব্যৱহাৰ নিশ্চিত কৰাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। প্ৰকৃততে ডিজিটেল মাধ্যম নিজে ভাল বা বেয়া নহয়; ইয়াৰ প্ৰভাৱ বহু পৰিমাণে নিৰ্ভৰ কৰে মানুহে ইয়াক কেনেদৰে ব্যৱহাৰ কৰিছে তাৰ ওপৰত। যদি ইয়াক শিক্ষা, জ্ঞান, সামাজিক উন্নয়ন, গণতান্ত্ৰিক অংশগ্ৰহণ আৰু মানৱ কল্যাণৰ উদ্দেশ্যে ব্যৱহাৰ কৰা হয়, তেন্তে ই এখন উন্নত, সচেতন আৰু প্ৰগতিশীল সমাজ গঢ়ি তোলাৰ শক্তিশালী আহিলা হ'ব পাৰে। সেয়েহে আধুনিক সমাজৰ প্ৰতিজন নাগৰিকৰ বাবে ডিজিটেল সাক্ষৰতা আৰু দায়িত্বশীল ডিজিটেল আচৰণ এক অত্যাৱশ্যকীয় যোগ্যতা হিচাপে বিবেচিত হোৱা উচিত। axf7fcn7o3v21wkz22zrfbgfnhbh2tb 0 140620 649140 2026-11-02T12:46:44Z Rahul Doley 52086 নতুন পৃষ্ঠা: '''মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয়''' (ইংৰাজী: Miri Jiyory College) 649140 wikitext text/x-wiki '''মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয়''' (ইংৰাজী: Miri Jiyory College) 2445vi2tz06ofw2q7o2o0iib3zyq3o5 649142 649140 2026-11-02T12:58:41Z Rahul Doley 52086 649142 wikitext text/x-wiki '''মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয়''' (ইংৰাজী: Miri Jiyory College) হৈছে অসমৰ লখিমপুৰ জিলাত অৱস্থিত এখন মহাবিদ্যালয়। ২০০০ চনত স্থাপিত এই মহাবিদ্যালয়খন ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অন্তৰ্ভুক্ত। qiq3o3ucktjnljkug7qfm38u0768sf9 649143 649142 2026-11-02T13:00:02Z Rahul Doley 52086 649143 wikitext text/x-wiki '''মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয়''' ([[ইংৰাজী]]: Miri Jiyory College) হৈছে [[অসম]]ৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ত অৱস্থিত এখন মহাবিদ্যালয়। ২০০০ চনত স্থাপিত এই মহাবিদ্যালয়খন [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ অন্তৰ্ভুক্ত। ol7m3kszur77753nyipewdqgumd85bl 649147 649143 2026-11-02T13:48:36Z Rahul Doley 52086 649147 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয় | native_name = Miri Jiyory College.jpg | image_size = | image_alt = | caption = | latin_name = | motto = | mottoeng = | established = ২০০০ | closed = | type = ৰাজহুৱা | affiliation = | endowment = | budget = | officer_in_charge = | chairman = | chancellor = | president = | vice-president = | superintendent = | provost = | vice_chancellor = | rector = | principal = খগেন পায়েং | Vice- principal = | dean = | director = | head_label = | head = | academic_staff = | administrative_staff = | students = ৮০০+<ref name="TOI" /> | undergrad = | postgrad = | doctoral = | other = | city = [[লখিমপুৰ]] | state = [[অসম]] | province = | country = [[ভাৰত]] | coor = | campus = গ্ৰামাঞ্চল | former_names = | free_label = | free = | colors = | colours = | athletics = | sports = | nickname = | mascot = | affiliations = [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]] | website = [www.mirijiory.ac.in] | logo = | footnotes = }} '''মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয়''' ([[ইংৰাজী]]: Miri Jiyory College) হৈছে [[অসম]]ৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ত অৱস্থিত এখন মহাবিদ্যালয়। ২০০০ চনত স্থাপিত এই মহাবিদ্যালয়খন [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ অন্তৰ্ভুক্ত। 9ysd2435mvujz34vhkej998ap615r5q 649149 649147 2026-11-02T13:50:15Z Rahul Doley 52086 649149 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয় | native_name = Miri Jiyory College.jpg | image_size = | image_alt = | caption = | latin_name = | motto = | mottoeng = | established = ২০০০ | closed = | type = ৰাজহুৱা | affiliation = | endowment = | budget = | officer_in_charge = | chairman = | chancellor = | president = | vice-president = | superintendent = | provost = | vice_chancellor = | rector = | principal = খগেন পায়েং | Vice- principal = | dean = | director = | head_label = | head = | academic_staff = | administrative_staff = | students = ৮০০+ | undergrad = | postgrad = | doctoral = | other = | city = [[লখিমপুৰ]] | state = [[অসম]] | province = | country = [[ভাৰত]] | coor = | campus = গ্ৰামাঞ্চল | former_names = | free_label = | free = | colors = | colours = | athletics = | sports = | nickname = | mascot = | affiliations = [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]] | website = [www.mirijiory.ac.in] | logo = | footnotes = }} '''মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয়''' ([[ইংৰাজী]]: Miri Jiyory College) হৈছে [[অসম]]ৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ত অৱস্থিত এখন মহাবিদ্যালয়। ২০০০ চনত স্থাপিত এই মহাবিদ্যালয়খন [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ অন্তৰ্ভুক্ত। twagmqrtiip14d02nnrs4q9yvyg2udu 649150 649149 2026-11-02T13:51:25Z Rahul Doley 52086 649150 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয় | native_name = | image_size = | image_alt = | caption = | latin_name = | motto = | mottoeng = | established = ২০০০ | closed = | type = ৰাজহুৱা | affiliation = | endowment = | budget = | officer_in_charge = | chairman = | chancellor = | president = | vice-president = | superintendent = | provost = | vice_chancellor = | rector = | principal = খগেন পায়েং | Vice- principal = | dean = | director = | head_label = | head = | academic_staff = | administrative_staff = | students = ৮০০+ | undergrad = | postgrad = | doctoral = | other = | city = [[লখিমপুৰ]] | state = [[অসম]] | province = | country = [[ভাৰত]] | coor = | campus = গ্ৰামাঞ্চল | former_names = | free_label = | free = | colors = | colours = | athletics = | sports = | nickname = | mascot = | affiliations = [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]] | website = [www.mirijiory.ac.in] | logo = | footnotes = }} '''মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয়''' ([[ইংৰাজী]]: Miri Jiyory College) হৈছে [[অসম]]ৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ত অৱস্থিত এখন মহাবিদ্যালয়। ২০০০ চনত স্থাপিত এই মহাবিদ্যালয়খন [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ অন্তৰ্ভুক্ত। 40habnx3cmcxy0vuxpe7ams5u98wxtu 649152 649150 2026-11-02T14:03:31Z Rahul Doley 52086 649152 wikitext text/x-wiki {{Infobox College | name = মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয় | image_name = Miri Jiyory College.jpg‎ | image_size = 200px | image_alt = | caption = মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয় | latin_name = | motto = | mottoeng = | established = ২০০০ | closed = | type = | affiliation = | endowment = | budget = | officer_in_charge = | chairman = | chancellor = | president = | vice-president = | superintendent = | provost = | vice_chancellor = | rector = | principal = [[খগেন পায়েং]] | dean = | director = | head_label = | head = | academic_staff = | administrative_staff = | students = | undergrad = | postgrad = | doctoral = | other = | city = [[ ঘূণাসুঁতি উত্তৰ লখিমপুৰ]] | state = [[অসম]] | province = | country = [[ভাৰত]] | coor = | campus = | former_names = | free_label = | free = | colors = | colours = | athletics = | sports = | nickname = | mascot = | affiliations = | website =http://www.mirijiory.ac.in/ | logo = | footnotes = }} '''মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয়''' ([[ইংৰাজী]]: Miri Jiyory College) হৈছে [[অসম]]ৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ত অৱস্থিত এখন মহাবিদ্যালয়। ২০০০ চনত স্থাপিত এই মহাবিদ্যালয়খন [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ অন্তৰ্ভুক্ত। fqwshmsvy70p0fwjyievqmqt9gxluur 649154 649152 2026-11-02T14:08:19Z Rahul Doley 52086 649154 wikitext text/x-wiki {{Infobox College | name = মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয় | image_name = | image_size = 200px | image_alt = | caption = | latin_name = | motto = | mottoeng = | established = ২০০০ | closed = | type = | affiliation = | endowment = | budget = | officer_in_charge = | chairman = | chancellor = | president = | vice-president = | superintendent = | provost = | vice_chancellor = | rector = | principal = [[খগেন পায়েং]] | dean = | director = | head_label = | head = | academic_staff = | administrative_staff = | students = | undergrad = | postgrad = | doctoral = | other = | city = [[ ঘূণাসুঁতি উত্তৰ লখিমপুৰ]] | state = [[অসম]] | province = | country = [[ভাৰত]] | coor = | campus = | former_names = | free_label = | free = | colors = | colours = | athletics = | sports = | nickname = | mascot = | affiliations = | website =http://www.mirijiory.ac.in/ | logo = | footnotes = }} '''মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয়''' ([[ইংৰাজী]]: Miri Jiyory College) হৈছে [[অসম]]ৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ত অৱস্থিত এখন মহাবিদ্যালয়। ২০০০ চনত স্থাপিত এই মহাবিদ্যালয়খন [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ অন্তৰ্ভুক্ত। 3odqjgkk6of1sowqjysyra1u1ueh1gt 649156 649154 2026-11-02T14:23:39Z Rahul Doley 52086 649156 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয় | native_name = | image_name = Miri Jiory College Logo.jpg | image_size = | image_alt = | caption = |latin_name = | motto = | mottoeng = | established = ২০০০ | closed = | type = | affiliation = [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]] | endowment = | officer_in_charge = | chairman = | chancellor = | president = | vice-president = | superintendent = | provost = | vice_chancellor = | rector = | principal = খগেন পায়েং | dean = | director = | head_label = | head = | academic_staff = | administrative_staff = | students = ৮০০+ | undergrad = | city = [[ঘূণাসুঁতি লখিমপুৰ]] | state = [[অসম]] | country = [[ভাৰত]] | campus = [[গ্ৰামাঞ্চল]] | former_names = | free_label = | free = | colors = | athletics = | sports = | nickname = | mascot = | affiliations = | website ={{URL|http://www.mirijiorycollege.in/mirijiorycollege.in}} | logo = | footnotes = }} '''মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয়''' ([[ইংৰাজী]]: Miri Jiyory College) হৈছে [[অসম]]ৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ত অৱস্থিত এখন মহাবিদ্যালয়। ২০০০ চনত স্থাপিত এই মহাবিদ্যালয়খন [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ অন্তৰ্ভুক্ত। d0w3fku7i3b1wyvmv2yvc63rdgp9iti 649157 649156 2026-11-02T14:27:57Z Rahul Doley 52086 649157 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয় | native_name = | image_name = | image_size = | image_alt = | caption = |latin_name = | motto = | mottoeng = | established = ২০০০ | closed = | type = | affiliation = [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]] | endowment = | officer_in_charge = | chairman = | chancellor = | president = | vice-president = | superintendent = | provost = | vice_chancellor = | rector = | principal = খগেন পায়েং | dean = | director = | head_label = | head = | academic_staff = | administrative_staff = | students = ৮০০+ | undergrad = | city = [[লখিমপুৰ]] | state = [[অসম]] | country = [[ভাৰত]] | campus = গ্ৰামাঞ্চল | former_names = | free_label = | free = | colors = | athletics = | sports = | nickname = | mascot = | affiliations = | website ={{URL|http://www.mirijiorycollege.in}} | logo = | footnotes = }} '''মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয়''' ([[ইংৰাজী]]: Miri Jiyory College) হৈছে [[অসম]]ৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ত অৱস্থিত এখন মহাবিদ্যালয়। ২০০০ চনত স্থাপিত এই মহাবিদ্যালয়খন [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ অন্তৰ্ভুক্ত। 6y7kk2ts9p5layvsx8ps266vr3uodwj 649198 649157 2026-11-02T21:53:23Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 649198 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয় | native_name = | image_name = | image_size = | image_alt = | caption = |latin_name = | motto = | mottoeng = | established = ২০০০ | closed = | type = | affiliation = [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]] | endowment = | officer_in_charge = | chairman = | chancellor = | president = | vice-president = | superintendent = | provost = | vice_chancellor = | rector = | principal = খগেন পায়েং | dean = | director = | head_label = | head = | academic_staff = | administrative_staff = | students = ৮০০+ | undergrad = | city = [[লখিমপুৰ]] | state = [[অসম]] | country = [[ভাৰত]] | campus = গ্ৰামাঞ্চল | former_names = | free_label = | free = | colors = | athletics = | sports = | nickname = | mascot = | affiliations = | website ={{URL|http://www.mirijiorycollege.in}} | logo = | footnotes = }} '''মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয়''' ([[ইংৰাজী]]: Miri Jiyory College) হৈছে [[অসম]]ৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ত অৱস্থিত এখন মহাবিদ্যালয়। ২০০০ চনত স্থাপিত এই মহাবিদ্যালয়খন [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ অন্তৰ্ভুক্ত। b5fqx222etwsoryuz4amt2x6hq9sbl3 649199 649198 2026-11-02T21:54:35Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 649199 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}}{{Infobox university | name = মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয় | native_name = | image_name = | image_size = | image_alt = | caption = |latin_name = | motto = | mottoeng = | established = ২০০০ | closed = | type = | affiliation = [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]] | endowment = | officer_in_charge = | chairman = | chancellor = | president = | vice-president = | superintendent = | provost = | vice_chancellor = | rector = | principal = খগেন পায়েং | dean = | director = | head_label = | head = | academic_staff = | administrative_staff = | students = ৮০০+ | undergrad = | city = [[লখিমপুৰ]] | state = [[অসম]] | country = [[ভাৰত]] | campus = গ্ৰামাঞ্চল | former_names = | free_label = | free = | colors = | athletics = | sports = | nickname = | mascot = | affiliations = | website ={{URL|http://www.mirijiorycollege.in}} | logo = | footnotes = }} '''মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয়''' ([[ইংৰাজী]]: Miri Jiyory College) হৈছে [[অসম]]ৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ত অৱস্থিত এখন মহাবিদ্যালয়। ২০০০ চনত স্থাপিত এই মহাবিদ্যালয়খন [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ অন্তৰ্ভুক্ত। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} b7z8r20m1olqcjhbyw0dvghoeshjsth 649200 649199 2026-11-02T21:56:02Z Kandarpajit Kallol 6257 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 649200 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}}{{Infobox university | name = মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয় | native_name = | image_name = | image_size = | image_alt = | caption = |latin_name = | motto = | mottoeng = | established = ২০০০ | closed = | type = | affiliation = [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]] | endowment = | officer_in_charge = | chairman = | chancellor = | president = | vice-president = | superintendent = | provost = | vice_chancellor = | rector = | principal = খগেন পায়েং | dean = | director = | head_label = | head = | academic_staff = | administrative_staff = | students = ৮০০+ | undergrad = | city = [[লখিমপুৰ]] | state = [[অসম]] | country = [[ভাৰত]] | campus = গ্ৰামাঞ্চল | former_names = | free_label = | free = | colors = | athletics = | sports = | nickname = | mascot = | affiliations = | website ={{URL|http://www.mirijiorycollege.in}} | logo = | footnotes = }} '''মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয়''' ([[ইংৰাজী]]: Miri Jiyory College) হৈছে [[অসম]]ৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ত অৱস্থিত এখন মহাবিদ্যালয়। ২০০০ চনত স্থাপিত এই মহাবিদ্যালয়খন [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ অন্তৰ্ভুক্ত। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠান]] sqi3rsklo2y737cl4o60iw7tu8368xw 649210 649200 2026-11-03T00:18:36Z Rahul Doley 52086 649210 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}}{{Infobox university | name = মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয় | native_name = | image_name = | image_size = | image_alt = | caption = |latin_name = | motto = | mottoeng = | established = ২০০০ | closed = | type = | affiliation = [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]] | endowment = | officer_in_charge = | chairman = | chancellor = | president = | vice-president = | superintendent = | provost = | vice_chancellor = | rector = | principal = খগেন পায়েং | dean = | director = | head_label = | head = | academic_staff = | administrative_staff = | students = ৮০০+ | undergrad = | city = [[লখিমপুৰ]] | state = [[অসম]] | country = [[ভাৰত]] | campus = গ্ৰামাঞ্চল | former_names = | free_label = | free = | colors = | athletics = | sports = | nickname = | mascot = | affiliations = | website ={{URL|http://mirijiorycollege.in}} | logo = | footnotes = }} '''মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয়''' ([[ইংৰাজী]]: Miri Jiyory College) হৈছে [[অসম]]ৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ত অৱস্থিত এখন মহাবিদ্যালয়। ২০০০ চনত স্থাপিত এই মহাবিদ্যালয়খন [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ অন্তৰ্ভুক্ত। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠান]] o812wkhcnqqufbafkg8d1qlcqy5oj39 649211 649210 2026-11-03T00:21:14Z Rahul Doley 52086 649211 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}}{{Infobox university | name = মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয় | native_name = | image_name = | image_size = | image_alt = | caption = |latin_name = | motto = | mottoeng = | established = ২০০০ | closed = | type = | affiliation = [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]] | endowment = | officer_in_charge = | chairman = | chancellor = | president = | vice-president = | superintendent = | provost = | vice_chancellor = | rector = | principal = খগেন পায়েং | dean = | director = | head_label = | head = | academic_staff = | administrative_staff = | students = ৮০০+ | undergrad = | city = [[লখিমপুৰ]] | state = [[অসম]] | country = [[ভাৰত]] | campus = গ্ৰামাঞ্চল | former_names = | free_label = | free = | colors = | athletics = | sports = | nickname = | mascot = | affiliations = | website ={{URL|http://www.mirijiorycollege.in}} | logo = | footnotes = }} '''মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয়''' ([[ইংৰাজী]]: Miri Jiyory College) হৈছে [[অসম]]ৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ত অৱস্থিত এখন মহাবিদ্যালয়। ২০০০ চনত স্থাপিত এই মহাবিদ্যালয়খন [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ অন্তৰ্ভুক্ত। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠান]] [[অসমৰ মহাবিদ্যালয়]] [[মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয়]] nn5on7v3dahcx42vwk0aswopm5ex3r5 649212 649211 2026-11-03T00:22:13Z Rahul Doley 52086 649212 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}}{{Infobox university | name = মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয় | native_name = | image_name = | image_size = | image_alt = | caption = |latin_name = | motto = | mottoeng = | established = ২০০০ | closed = | type = | affiliation = [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]] | endowment = | officer_in_charge = | chairman = | chancellor = | president = | vice-president = | superintendent = | provost = | vice_chancellor = | rector = | principal = খগেন পায়েং | dean = | director = | head_label = | head = | academic_staff = | administrative_staff = | students = ৮০০+ | undergrad = | city = [[লখিমপুৰ]] | state = [[অসম]] | country = [[ভাৰত]] | campus = গ্ৰামাঞ্চল | former_names = | free_label = | free = | colors = | athletics = | sports = | nickname = | mascot = | affiliations = | website ={{URL|http://www.mirijiorycollege.in}} | logo = | footnotes = }} '''মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয়''' ([[ইংৰাজী]]: Miri Jiyory College) হৈছে [[অসম]]ৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ত অৱস্থিত এখন মহাবিদ্যালয়। ২০০০ চনত স্থাপিত এই মহাবিদ্যালয়খন [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ অন্তৰ্ভুক্ত। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠান মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয়]] atynxx8eq6g9vn0vhovcfl3oaqt4w37 649213 649212 2026-11-03T00:26:38Z Rahul Doley 52086 649213 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}}{{Infobox university | name = মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয় | native_name = | image_name = | image_size = | image_alt = | caption = |latin_name = | motto = | mottoeng = | established = ২০০০ | closed = | type = | affiliation = [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]] | endowment = | officer_in_charge = | chairman = | chancellor = | president = | vice-president = | superintendent = | provost = | vice_chancellor = | rector = | principal = খগেন পায়েং | dean = | director = | head_label = | head = | academic_staff = | administrative_staff = | students = ৮০০+ | undergrad = | city = [[লখিমপুৰ]] | state = [[অসম]] | country = [[ভাৰত]] | campus = গ্ৰামাঞ্চল | former_names = | free_label = | free = | colors = | athletics = | sports = | nickname = | mascot = | affiliations = | website ={{URL|http://www.mirijiorycollege.in}} | logo = | footnotes = }} '''মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয়''' ([[ইংৰাজী]]: Miri Jiyory College) হৈছে [[অসম]]ৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ত অৱস্থিত এখন মহাবিদ্যালয়। ২০০০ চনত স্থাপিত এই মহাবিদ্যালয়খন [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ অন্তৰ্ভুক্ত। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠান মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয়]] [[শ্ৰেণী:মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয়]] qt0pezllxqa74331px7tp9rnjt2yol0 649214 649213 2026-11-03T00:27:07Z Rahul Doley 52086 649214 wikitext text/x-wiki {{unreferenced}}{{Infobox university | name = মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয় | native_name = | image_name = | image_size = | image_alt = | caption = |latin_name = | motto = | mottoeng = | established = ২০০০ | closed = | type = | affiliation = [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]] | endowment = | officer_in_charge = | chairman = | chancellor = | president = | vice-president = | superintendent = | provost = | vice_chancellor = | rector = | principal = খগেন পায়েং | dean = | director = | head_label = | head = | academic_staff = | administrative_staff = | students = ৮০০+ | undergrad = | city = [[লখিমপুৰ]] | state = [[অসম]] | country = [[ভাৰত]] | campus = গ্ৰামাঞ্চল | former_names = | free_label = | free = | colors = | athletics = | sports = | nickname = | mascot = | affiliations = | website ={{URL|http://www.mirijiorycollege.in}} | logo = | footnotes = }} '''মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয়''' ([[ইংৰাজী]]: Miri Jiyory College) হৈছে [[অসম]]ৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ত অৱস্থিত এখন মহাবিদ্যালয়। ২০০০ চনত স্থাপিত এই মহাবিদ্যালয়খন [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ অন্তৰ্ভুক্ত। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠান ]] [[শ্ৰেণী:মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয়]] 7z50jt6sgjw0yx2ybagqout9pkldc5w 649223 649214 2026-11-03T02:17:22Z Rahul Doley 52086 649223 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | name = মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয় | native_name = | image_name = Miri Jiory College logo.png | image_size = | image_alt = | caption = | latin_name = | motto = | mottoeng = | established = ২০০০ | closed = | type = ৰাজহুৱা | affiliation = | endowment = | budget = | officer_in_charge = | chairman = | chancellor = | president = | vice-president = | superintendent = | provost = | vice_chancellor = | rector = | principal = খগেন পায়েং | dean = | director = | head_label = | head = | academic_staff = | administrative_staff = | students = | undergrad = | postgrad = | doctoral = | other = | city = [[লখিমপুৰ]] | state = [[অসম]], | province = [[ভাৰত]] | country = | coor = | campus = | former_names = | free_label = | free = | colors = | colours = | athletics = | sports = | nickname = | mascot = | affiliations = | website = http://www.mirijiorycollege.ac.in/ | logo = | footnotes = }} '''মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয়''' ([[ইংৰাজী]]: Miri Jiyory College) হৈছে [[অসম]]ৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ত অৱস্থিত এখন মহাবিদ্যালয়। ২০০০ চনত স্থাপিত এই মহাবিদ্যালয়খন [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ অন্তৰ্ভুক্ত। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠান ]] [[শ্ৰেণী:মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয়]] e9nuatvi7mbmi6p8r4zyrmfx9tbenzv 649232 649223 2026-11-03T03:42:03Z Rahul Doley 52086 649232 wikitext text/x-wiki {{Infobox university |name = মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয় |native_name = |motto = বিদ্যা জ্যোৰ্তিময়ী |motto_lang = |mottoeng = |established = ২০০০ |type = ৰাজহুৱা |chancellor = |vice_chancellor = |city =‌ [[লখিমপুৰ জিলা]] |state = [[অসম]] |country = [[ভাৰত]] |campus = |free_label = |free = |website = {{URL|https://www.mirijiorycollege.in/}} |logo = |image_name = Miri Jiory College Entrance Gate.jpg |image_size = 200px |image_alt = |caption = মিৰি জীয়ৰী প্ৰৱেশ তোৰণ |coor = |affiliations = [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় ]] |location = }} '''মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয়''' ([[ইংৰাজী]]: Miri Jiyory College) হৈছে [[অসম]]ৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ত অৱস্থিত এখন মহাবিদ্যালয়। ২০০০ চনত স্থাপিত এই মহাবিদ্যালয়খন [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ অন্তৰ্ভুক্ত। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠান ]] [[শ্ৰেণী:মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয়]] j5d7up68hb6tjdhu0mgs42ws7hvqgkx 649233 649232 2026-11-03T03:45:34Z Rahul Doley 52086 649233 wikitext text/x-wiki {{Infobox university |name = মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয় |native_name = |motto = বিদ্যা জ্যোৰ্তিময়ী |motto_lang = |mottoeng = |established = ২০০০ |type = ৰাজহুৱা |principal = খগেন পায়েং |vice_chancellor = |city =‌ [[লখিমপুৰ জিলা]] |state = [[অসম]] |country = [[ভাৰত]] |campus = |free_label = |free = |website = {{URL|https://www.mirijiorycollege.in/}} |logo = |image_name = Miri Jiory College Entrance Gate.jpg |image_size = 200px |image_alt = |caption = মিৰি জীয়ৰী প্ৰৱেশ তোৰণ |coor = |affiliations = [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় ]] |location = }} '''মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয়''' ([[ইংৰাজী]]: Miri Jiyory College) হৈছে [[অসম]]ৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ত অৱস্থিত এখন মহাবিদ্যালয়। ২০০০ চনত স্থাপিত এই মহাবিদ্যালয়খন [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ অন্তৰ্ভুক্ত। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠান ]] [[শ্ৰেণী:মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয়]] cdyojlnoa3bfg26c1kmlstxclpxe59e 649234 649233 2026-11-03T03:54:15Z Rahul Doley 52086 649234 wikitext text/x-wiki <a href="https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Miri_Jiyory_College.webp" title="Rahul Doley, CC0, via Wikimedia Commons"><img width="330" height="165" src="https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/74/Miri_Jiyory_College.webp/330px-Miri_Jiyory_College.webp?utm_source=commons.wikimedia.org&amp;utm_campaign=index&amp;utm_content=thumbnail" srcset="https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/74/Miri_Jiyory_College.webp/330px-Miri_Jiyory_College.webp?utm_source=commons.wikimedia.org&amp;utm_campaign=index&amp;utm_content=thumbnail 330w" sizes="auto" loading="lazy" alt="Miri j"></a> {{Infobox university |name = মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয় |native_name = |motto = বিদ্যা জ্যোৰ্তিময়ী |motto_lang = |mottoeng = |established = ২০০০ |type = ৰাজহুৱা |principal = খগেন পায়েং |vice_chancellor = |city =‌ [[লখিমপুৰ জিলা]] |state = [[অসম]] |country = [[ভাৰত]] |campus = |free_label = |free = |website = {{URL|https://www.mirijiorycollege.in/}} |logo = |image_name = Miri Jiory College Entrance Gate.jpg |image_size = 200px |image_alt = |caption = মিৰি জীয়ৰী প্ৰৱেশ তোৰণ |coor = |affiliations = [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় ]] |location = }} '''মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয়''' ([[ইংৰাজী]]: Miri Jiyory College) হৈছে [[অসম]]ৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ত অৱস্থিত এখন মহাবিদ্যালয়। ২০০০ চনত স্থাপিত এই মহাবিদ্যালয়খন [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ অন্তৰ্ভুক্ত। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠান ]] [[শ্ৰেণী:মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয়]] s1u9nzs5iarszgwhwjrvb9gnubl0cqn 649235 649234 2026-11-03T03:55:40Z Rahul Doley 52086 649235 wikitext text/x-wiki {{Infobox university |name = মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয় |native_name = |motto = বিদ্যা জ্যোৰ্তিময়ী |motto_lang = |mottoeng = |established = ২০০০ |type = ৰাজহুৱা |principal = খগেন পায়েং |vice_chancellor = |city =‌ [[লখিমপুৰ জিলা]] |state = [[অসম]] |country = [[ভাৰত]] |campus = |free_label = |free = |website = {{URL|https://www.mirijiorycollege.in/}} |logo = |image_name = Miri Jiory College Entrance Gate.jpg |image_size = 200px |image_alt = |caption = মিৰি জীয়ৰী প্ৰৱেশ তোৰণ |coor = |affiliations = [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় ]] |location = ঘূণাসুঁতি }} '''মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয়''' ([[ইংৰাজী]]: Miri Jiyory College) হৈছে [[অসম]]ৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ত অৱস্থিত এখন মহাবিদ্যালয়। ২০০০ চনত স্থাপিত এই মহাবিদ্যালয়খন [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ অন্তৰ্ভুক্ত। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠান ]] [[শ্ৰেণী:মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয়]] ro54n31i7h61t6iwu27kwtsysil7a2o 649236 649235 2026-11-03T03:56:35Z Rahul Doley 52086 649236 wikitext text/x-wiki {{Infobox university |name = মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয় |native_name = |motto = বিদ্যা জ্যোৰ্তিময়ী |motto_lang = |mottoeng = |established = ২০০০ |type = ৰাজহুৱা |principal = খগেন পায়েং |vice_chancellor = |city =‌ [[লখিমপুৰ জিলা]] |state = [[অসম]] |country = [[ভাৰত]] |campus = |free_label = |free = |website = {{URL|https://www.mirijiorycollege.in/}} |logo = |image_name = Miri Jiory College Entrance Gate.jpg |image_size = 200px |image_alt = |caption = মিৰি জীয়ৰী প্ৰৱেশ তোৰণ |coor = |affiliations = [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয় ]] |location = ঘূণাসুঁতি [[উত্তৰ লখিমপুৰ]] }} '''মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয়''' ([[ইংৰাজী]]: Miri Jiyory College) হৈছে [[অসম]]ৰ [[লখিমপুৰ জিলা]]ত অৱস্থিত এখন মহাবিদ্যালয়। ২০০০ চনত স্থাপিত এই মহাবিদ্যালয়খন [[ডিব্ৰুগড় বিশ্ববিদ্যালয়]]ৰ অন্তৰ্ভুক্ত। ==তথ্যসূত্ৰ== {{Reflist}} [[শ্ৰেণী:অসমৰ শৈক্ষিক প্ৰতিষ্ঠান ]] [[শ্ৰেণী:মিৰি জীয়ৰী মহাবিদ্যালয়]] f4npqucqcm5odpuht3xi11sxfzscfy3 0 140621 649163 2026-11-02T15:56:43Z Jintu baro 51477 নতুন পৃষ্ঠা: তুমজাং গাওঁ অসমৰ ডিমা হাছাও,জিলাৰ মাহুৰত অৱস্থিত। তুমজাং অসমৰ ডিমা হাছাও জিলাৰ এখন মনোমোহা পাহাৰীয়া অঞ্চল। এই অঞ্চলটো প্ৰাকৃতিক সন্দর্য্য, সেউজীয়া অৰণ্য, পাহাৰ - পৰ্বত আৰু... 649163 wikitext text/x-wiki তুমজাং গাওঁ অসমৰ ডিমা হাছাও,জিলাৰ মাহুৰত অৱস্থিত। তুমজাং অসমৰ ডিমা হাছাও জিলাৰ এখন মনোমোহা পাহাৰীয়া অঞ্চল। এই অঞ্চলটো প্ৰাকৃতিক সন্দর্য্য, সেউজীয়া অৰণ্য, পাহাৰ - পৰ্বত আৰু মনোৰম প্ৰাকৃতিক দৃশ্যৰ বাৱে পৰিচিত। এই গাঁওৰ মানুহ সকলে 1930 চনৰ পৰাই তাত বসতি স্থাপন কৰিছিলে। এই গাওঁ খনত মুঠ 13 ঘৰ জন পৰিয়ালৰ লোক আছে। গাঁওৰ মানুহবোৰ খেতি বাতিৰ লগত প্ৰচুৰ পৰিমাণে জড়িত। বৰ্তমান সেই গাওঁ খন পৰ্যটন স্থলীলৈ ৰূপান্তৰিত হৈছে। গাঁওৰ মানুহবোৰ পৰ্যটকৰ বাবে সা - সুবিধা দিয়াৰ বাবে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিছে। সেই গাঁওৰ মানুহবোৰ কুকি জনজাতীয় লোক। তেওঁলোকে অতীতৰ পৰাই খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম পালন কৰি আহিছে। তেওঁলোকৰ লৰা - ছোৱালী বোৰ উচ্চ শিক্ষাৰ বাবে বাহিৰলৈ যাব লাগে। সেই পাহাৰীয়া গাঁওখনত কেৱল মাত্ৰ প্ৰাথমিক শিক্ষাৰ হে ব্যৱস্থা আছে। * মৌলিক পৰিচয় গাঁও/স্থানৰ নাম: তুমজাং (Tumjang) জিলা: ডিমা হাছাও ৰাজ্য: অসম পাহাৰীয়া অঞ্চল: বৰাইল পৰ্বতমালা ভৌগোলিক বৈশিষ্ট্য: পাহাৰীয়া ভূ-প্ৰকৃতি নিকটৱৰ্তী পৰ্যটনস্থলী: হাফলং * প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য তুমজাং অঞ্চলটো বৰাইল পৰ্বতমালাৰ মনোমোহা প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ সৈতে জড়িত। ইয়াৰ চাৰিওফালে সেউজীয়া পাহাৰ, ঘন অৰণ্য, পাহাৰৰ শাৰী আৰু মনোমোহা প্ৰাকৃতিক দৃশ্য দেখিবলৈ পোৱা যায়। * পৰ্যটনৰ সম্ভাৱনা তুমজাং অঞ্চলত প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য উপভোগ কৰাৰ লগতে পাহাৰীয়া পৰিৱেশ, স্থানীয় সংস্কৃতি আৰু জনজাতীয় জীৱন-ধাৰাৰ বিষয়ে জানিবলৈ সুযোগ পোৱা যায়।এই অঞ্চলটো প্ৰকৃতি, পৰ্যটন, পাহাৰ ভ্ৰমণ আৰু ট্ৰেকিঙৰ বাবে যথেষ্ট পৰিমাণে বৰ্তমান পৰ্যটক দেখা পোৱা গৈছে। *সমস্যা এই অঞ্চলৰ মূল সমস্যা হৈছে যাতায়তৰ সমস্যা। এই গাওঁখনৰ মানুহে কৰবাত গলে পাহৰৰ মাজে মাজে খোজ কাঢ়ি যাব লগা হয়। আৰু আন এক সমস্যা হৈছে বিজুলীৰ সমস্যা। লগতে এটা ডাঙৰ সমস্যা হৈছে চিকিৎসাৰ ব্যৱস্থা নাই। 32whb67ansbmcg6xnbi2w00itccltsi 649186 649163 2026-11-02T20:42:22Z Jintu baro 51477 /* */ 649186 wikitext text/x-wiki তুমজাং গাওঁ অসমৰ ডিমা হাছাও,জিলাৰ মাহুৰত অৱস্থিত। তুমজাং অসমৰ ডিমা হাছাও জিলাৰ এখন মনোমোহা পাহাৰীয়া অঞ্চল। এই অঞ্চলটো প্ৰাকৃতিক সন্দর্য্য, সেউজীয়া অৰণ্য, পাহাৰ - পৰ্বত আৰু মনোৰম প্ৰাকৃতিক দৃশ্যৰ বাৱে পৰিচিত। এই গাঁওৰ মানুহ সকলে 1930 চনৰ পৰাই তাত বসতি স্থাপন কৰিছিলে। এই গাওঁ খনত মুঠ 13 ঘৰ পৰিয়ালৰ লোক আছে। গাঁওৰ মানুহবোৰ খেতি বাতিৰ লগত প্ৰচুৰ পৰিমাণে জড়িত। বৰ্তমান সেই গাওঁ খন পৰ্যটন স্থলীলৈ ৰূপান্তৰিত হৈছে। গাঁওৰ মানুহবোৰ পৰ্যটকৰ বাবে সা - সুবিধা দিয়াৰ বাবে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিছে। সেই গাঁওৰ মানুহবোৰ কুকি জনজাতীয় লোক। তেওঁলোকে অতীতৰ পৰাই খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম পালন কৰি আহিছে। তেওঁলোকৰ লৰা - ছোৱালী বোৰ উচ্চ শিক্ষাৰ বাবে বাহিৰলৈ যাব লাগে। সেই পাহাৰীয়া গাঁওখনত কেৱল মাত্ৰ প্ৰাথমিক শিক্ষাৰ হে ব্যৱস্থা আছে। * মৌলিক পৰিচয় গাঁও/স্থানৰ নাম: তুমজাং (Tumjang) জিলা: ডিমা হাছাও ৰাজ্য: অসম পিন নং -৭৮৮৮৩০ পাহাৰীয়া অঞ্চল: বৰাইল পৰ্বতমালা ভৌগোলিক বৈশিষ্ট্য: পাহাৰীয়া ভূ-প্ৰকৃতি নিকটৱৰ্তী পৰ্যটনস্থলী: হাফলং * প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য তুমজাং অঞ্চলটো বৰাইল পৰ্বতমালাৰ মনোমোহা প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ সৈতে জড়িত। ইয়াৰ চাৰিওফালে সেউজীয়া পাহাৰ, ঘন অৰণ্য, পাহাৰৰ শাৰী আৰু মনোমোহা প্ৰাকৃতিক দৃশ্য দেখিবলৈ পোৱা যায়। * পৰ্যটনৰ সম্ভাৱনা তুমজাং অঞ্চলত প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য উপভোগ কৰাৰ লগতে পাহাৰীয়া পৰিৱেশ, স্থানীয় সংস্কৃতি আৰু জনজাতীয় জীৱন-ধাৰাৰ বিষয়ে জানিবলৈ সুযোগ পোৱা যায়।এই অঞ্চলটো প্ৰকৃতি, পৰ্যটন, পাহাৰ ভ্ৰমণ আৰু ট্ৰেকিঙৰ বাবে যথেষ্ট পৰিমাণে বৰ্তমান পৰ্যটক দেখা পোৱা গৈছে। *সমস্যা এই অঞ্চলৰ মূল সমস্যা হৈছে যাতায়তৰ সমস্যা। এই গাওঁখনৰ মানুহে কৰবাত গলে পাহৰৰ মাজে মাজে খোজ কাঢ়ি যাব লগা হয়। আৰু আন এক সমস্যা হৈছে বিজুলীৰ সমস্যা। লগতে এটা ডাঙৰ সমস্যা হৈছে চিকিৎসাৰ ব্যৱস্থা নাই। 01g8wmqaeo3yoj6hyh6xgumghye63hq 649201 649186 2026-11-02T21:57:48Z Kandarpajit Kallol 6257 /* */ 649201 wikitext text/x-wiki {{Delete|ৱিকি শৈলীত লিখা হোৱা নাই, তথ্যসূত্ৰ নাই}}তুমজাং গাওঁ অসমৰ ডিমা হাছাও,জিলাৰ মাহুৰত অৱস্থিত। তুমজাং অসমৰ ডিমা হাছাও জিলাৰ এখন মনোমোহা পাহাৰীয়া অঞ্চল। এই অঞ্চলটো প্ৰাকৃতিক সন্দর্য্য, সেউজীয়া অৰণ্য, পাহাৰ - পৰ্বত আৰু মনোৰম প্ৰাকৃতিক দৃশ্যৰ বাৱে পৰিচিত। এই গাঁওৰ মানুহ সকলে 1930 চনৰ পৰাই তাত বসতি স্থাপন কৰিছিলে। এই গাওঁ খনত মুঠ 13 ঘৰ পৰিয়ালৰ লোক আছে। গাঁওৰ মানুহবোৰ খেতি বাতিৰ লগত প্ৰচুৰ পৰিমাণে জড়িত। বৰ্তমান সেই গাওঁ খন পৰ্যটন স্থলীলৈ ৰূপান্তৰিত হৈছে। গাঁওৰ মানুহবোৰ পৰ্যটকৰ বাবে সা - সুবিধা দিয়াৰ বাবে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিছে। সেই গাঁওৰ মানুহবোৰ কুকি জনজাতীয় লোক। তেওঁলোকে অতীতৰ পৰাই খ্ৰীষ্টান ধৰ্ম পালন কৰি আহিছে। তেওঁলোকৰ লৰা - ছোৱালী বোৰ উচ্চ শিক্ষাৰ বাবে বাহিৰলৈ যাব লাগে। সেই পাহাৰীয়া গাঁওখনত কেৱল মাত্ৰ প্ৰাথমিক শিক্ষাৰ হে ব্যৱস্থা আছে। * মৌলিক পৰিচয় গাঁও/স্থানৰ নাম: তুমজাং (Tumjang) জিলা: ডিমা হাছাও ৰাজ্য: অসম পিন নং -৭৮৮৮৩০ পাহাৰীয়া অঞ্চল: বৰাইল পৰ্বতমালা ভৌগোলিক বৈশিষ্ট্য: পাহাৰীয়া ভূ-প্ৰকৃতি নিকটৱৰ্তী পৰ্যটনস্থলী: হাফলং * প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য তুমজাং অঞ্চলটো বৰাইল পৰ্বতমালাৰ মনোমোহা প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশৰ সৈতে জড়িত। ইয়াৰ চাৰিওফালে সেউজীয়া পাহাৰ, ঘন অৰণ্য, পাহাৰৰ শাৰী আৰু মনোমোহা প্ৰাকৃতিক দৃশ্য দেখিবলৈ পোৱা যায়। * পৰ্যটনৰ সম্ভাৱনা তুমজাং অঞ্চলত প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য উপভোগ কৰাৰ লগতে পাহাৰীয়া পৰিৱেশ, স্থানীয় সংস্কৃতি আৰু জনজাতীয় জীৱন-ধাৰাৰ বিষয়ে জানিবলৈ সুযোগ পোৱা যায়।এই অঞ্চলটো প্ৰকৃতি, পৰ্যটন, পাহাৰ ভ্ৰমণ আৰু ট্ৰেকিঙৰ বাবে যথেষ্ট পৰিমাণে বৰ্তমান পৰ্যটক দেখা পোৱা গৈছে। *সমস্যা এই অঞ্চলৰ মূল সমস্যা হৈছে যাতায়তৰ সমস্যা। এই গাওঁখনৰ মানুহে কৰবাত গলে পাহৰৰ মাজে মাজে খোজ কাঢ়ি যাব লগা হয়। আৰু আন এক সমস্যা হৈছে বিজুলীৰ সমস্যা। লগতে এটা ডাঙৰ সমস্যা হৈছে চিকিৎসাৰ ব্যৱস্থা নাই। kbowf9fx8xm84lnt8zwh7ea3fbc0m2c 0 140622 649175 2026-11-02T19:07:47Z Jaanmoni231 52617 নতুন পৃষ্ঠা: '''কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা সেতু''' ({{lang-en|Kumar Bhaskar Varma Setu}}) হৈছে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ ওপৰত নিৰ্মিত, দক্ষিণ গুৱাহাটী আৰু উত্তৰ গুৱাহাটীক সংযোগ কৰা এখন আধুনিক ছয় লেনযুক্ত কেবুল-ষ্টেইড (cable-stayed) সেতু।... 649175 wikitext text/x-wiki '''কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা সেতু''' ({{lang-en|Kumar Bhaskar Varma Setu}}) হৈছে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ ওপৰত নিৰ্মিত, দক্ষিণ গুৱাহাটী আৰু উত্তৰ গুৱাহাটীক সংযোগ কৰা এখন আধুনিক ছয় লেনযুক্ত কেবুল-ষ্টেইড (cable-stayed) সেতু। প্ৰাচীন [[কামৰূপ]]ৰ বৰ্মন ৰাজবংশৰ শ্ৰেষ্ঠ নৃপতি [[ভাস্কৰ বৰ্মা|কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা]]ৰ নামত এই সেতুখনৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref name=":1">Google </ref> ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ দুয়ো পাৰক সংযোগ কৰি অসমৰ যাতায়াত ব্যৱস্থাত এক ঐতিহাসিক মাত্ৰা প্ৰদান কৰা অন্যতম আধুনিক স্থাপত্য হ’ল কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা সেতু। দক্ষিণ গুৱাহাটীৰ ভূতনাথ/ভৰলুমুখ আৰু উত্তৰ গুৱাহাটীৰ গৌৰীপুৰক পোনপটীয়াকৈ সংযোগ কৰা এই ছয় লেনযুক্ত কেবুল-ষ্টেইড (Cable-stayed) সেতুখনে কেৱল দূৰত্বই কমোৱা নাই, বৰঞ্চ মহানগৰখনৰ অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক ছবিখনলৈও এক নতুন গতি আনিছে।<ref name=":1" /> == পটভূমি আৰু নামকৰণ == প্ৰাচীন কামৰূপ ৰাজ্যৰ শক্তিশালী আৰু প্ৰতাপী ৰজা কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মাৰ ঐতিহাসিক অৱদানৰ স্মৰণত এই সেতুখনৰ নাম "কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা সেতু" ৰখা হয়। সপ্তম শতিকাৰ এইজনা মহান ৰজাই প্ৰাচীন কামৰূপক শিক্ষা, সংস্কৃতি আৰু সামৰিক দিশত এক উচ্চ শিখৰলৈ লৈ গৈছিল। তেওঁৰ নামত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ ওপৰত নির্মিত এই সেতুখন নামাংকিত কৰি অসমৰ গৌৰৱোজ্জ্বল ইতিহাস আৰু প্ৰাচীন ঐতিহ্যক শ্ৰদ্ধা জনোৱা হৈছে। গুৱাহাটী মহানগৰীৰ দিনক-দিনে বৃদ্ধি পোৱা যান-জঁটৰ সমস্যা হ্ৰাস কৰাৰ লগতে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ আৰু দক্ষিণ পাৰৰ মাজত এটা সুগম আৰু দ্ৰুত যোগাযোগ ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলাৰ লক্ষ্যৰে এই সেতু নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা গ্ৰহণ কৰা == নিৰ্মাণ আৰু স্থাপত্য == এই সেতুখন আধুনিক কেবুল-ষ্টেইড (Cable-stayed) প্ৰযুক্তিৰে ডিজাইন আৰু নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। '''•দৈৰ্ঘ্য:''' এই সেতুখনৰ কেৱল নদীৰ ওপৰত থকা মূল অংশৰ দৈৰ্ঘ্য প্ৰায় ১.২৪ কিলোমিটাৰ। সংযোগকাৰী ফ্লাইঅভাৰ আৰু এ প্ৰ'চ ৰোড (approach roads) অন্তৰ্ভুক্ত কৰি সমগ্ৰ প্ৰকল্পটোৰ মুঠ দৈৰ্ঘ্য প্ৰায় ৮.৪ কিলোমিটাৰ। '''•পথৰ সংযোগ:''' সেতুখনে দক্ষিণ পাৰৰ ভূতনাথ/ভৰলুমুখ অঞ্চলক উত্তৰ পাৰৰ গৌৰীপুৰৰ সৈতে পোনপটীয়াকৈ সংযোগ কৰিছে। == গুৰুত্ব আৰু প্ৰভাৱ == * '''যাতায়াতৰ সময় ৰাহি:''' পূৰ্বে শৰাইঘাট সেতু বা ফেৰী সেৱাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিবলগীয়া হোৱা যাত্ৰীসকলৰ বাবে এই সেতুখনে গুৱাহাটী আৰু উত্তৰ গুৱাহাটীৰ মাজৰ ভ্ৰমণৰ সময় বুজন পৰিমাণে কমাই পেলাইছে। * '''যান-জঁট মুক্ত ব্যৱস্থা:''' নতুন ছয় লেনৰ সুবিধাই ঐতিহাসিক [[শৰাইঘাট সেতু]]ৰ ওপৰত থকা অতিৰিক্ত যান-বাহনৰ হেঁচা যথেষ্ট লাঘৱ কৰিছে। * '''আঞ্চলিক বিকাশ:''' এই সুচল যোগাযোগৰ ফলত উত্তৰ গুৱাহাটী অঞ্চলত শিক্ষা, স্বাস্থ্যসেৱা, বাণিজ্য আৰু আৱাসিক প্ৰকল্পসমূহৰ দ্ৰুত সম্প্ৰসাৰণ।[[চিত্ৰ:কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা সেতু🌉.jpg]] == সামৰণী == কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা সেতু কেৱল এটা পথ বা ছিমেণ্ট-লোহাৰ গাঁথনি নহয়; ই হ’ল অসমৰ প্ৰাচীন গৌৰৱ আৰু আধুনিক প্ৰযুক্তিৰ এক সুন্দৰ মিলন। গুৱাহাটী মহানগৰীক সম্প্ৰসাৰিত কৰা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দুয়ো পাৰৰ মানুহৰ সমিকাশ আৰু সম্প্ৰীতি বৃদ্ধি কৰাৰ ক্ষেত্ৰত এই সেতুখনে এক যুগান্তকাৰী ভূমিকা পালন কৰি আহিছে। 67alnol9iywoavy4frbecib3x0t7zld 649202 649175 2026-11-02T21:58:58Z Kandarpajit Kallol 6257 added [[Category:সেতু]] using [[WP:HC|HotCat]] 649202 wikitext text/x-wiki '''কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা সেতু''' ({{lang-en|Kumar Bhaskar Varma Setu}}) হৈছে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ ওপৰত নিৰ্মিত, দক্ষিণ গুৱাহাটী আৰু উত্তৰ গুৱাহাটীক সংযোগ কৰা এখন আধুনিক ছয় লেনযুক্ত কেবুল-ষ্টেইড (cable-stayed) সেতু। প্ৰাচীন [[কামৰূপ]]ৰ বৰ্মন ৰাজবংশৰ শ্ৰেষ্ঠ নৃপতি [[ভাস্কৰ বৰ্মা|কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা]]ৰ নামত এই সেতুখনৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref name=":1">Google </ref> ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ দুয়ো পাৰক সংযোগ কৰি অসমৰ যাতায়াত ব্যৱস্থাত এক ঐতিহাসিক মাত্ৰা প্ৰদান কৰা অন্যতম আধুনিক স্থাপত্য হ’ল কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা সেতু। দক্ষিণ গুৱাহাটীৰ ভূতনাথ/ভৰলুমুখ আৰু উত্তৰ গুৱাহাটীৰ গৌৰীপুৰক পোনপটীয়াকৈ সংযোগ কৰা এই ছয় লেনযুক্ত কেবুল-ষ্টেইড (Cable-stayed) সেতুখনে কেৱল দূৰত্বই কমোৱা নাই, বৰঞ্চ মহানগৰখনৰ অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক ছবিখনলৈও এক নতুন গতি আনিছে।<ref name=":1" /> == পটভূমি আৰু নামকৰণ == প্ৰাচীন কামৰূপ ৰাজ্যৰ শক্তিশালী আৰু প্ৰতাপী ৰজা কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মাৰ ঐতিহাসিক অৱদানৰ স্মৰণত এই সেতুখনৰ নাম "কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা সেতু" ৰখা হয়। সপ্তম শতিকাৰ এইজনা মহান ৰজাই প্ৰাচীন কামৰূপক শিক্ষা, সংস্কৃতি আৰু সামৰিক দিশত এক উচ্চ শিখৰলৈ লৈ গৈছিল। তেওঁৰ নামত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ ওপৰত নির্মিত এই সেতুখন নামাংকিত কৰি অসমৰ গৌৰৱোজ্জ্বল ইতিহাস আৰু প্ৰাচীন ঐতিহ্যক শ্ৰদ্ধা জনোৱা হৈছে। গুৱাহাটী মহানগৰীৰ দিনক-দিনে বৃদ্ধি পোৱা যান-জঁটৰ সমস্যা হ্ৰাস কৰাৰ লগতে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ আৰু দক্ষিণ পাৰৰ মাজত এটা সুগম আৰু দ্ৰুত যোগাযোগ ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলাৰ লক্ষ্যৰে এই সেতু নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা গ্ৰহণ কৰা == নিৰ্মাণ আৰু স্থাপত্য == এই সেতুখন আধুনিক কেবুল-ষ্টেইড (Cable-stayed) প্ৰযুক্তিৰে ডিজাইন আৰু নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। '''•দৈৰ্ঘ্য:''' এই সেতুখনৰ কেৱল নদীৰ ওপৰত থকা মূল অংশৰ দৈৰ্ঘ্য প্ৰায় ১.২৪ কিলোমিটাৰ। সংযোগকাৰী ফ্লাইঅভাৰ আৰু এ প্ৰ'চ ৰোড (approach roads) অন্তৰ্ভুক্ত কৰি সমগ্ৰ প্ৰকল্পটোৰ মুঠ দৈৰ্ঘ্য প্ৰায় ৮.৪ কিলোমিটাৰ। '''•পথৰ সংযোগ:''' সেতুখনে দক্ষিণ পাৰৰ ভূতনাথ/ভৰলুমুখ অঞ্চলক উত্তৰ পাৰৰ গৌৰীপুৰৰ সৈতে পোনপটীয়াকৈ সংযোগ কৰিছে। == গুৰুত্ব আৰু প্ৰভাৱ == * '''যাতায়াতৰ সময় ৰাহি:''' পূৰ্বে শৰাইঘাট সেতু বা ফেৰী সেৱাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিবলগীয়া হোৱা যাত্ৰীসকলৰ বাবে এই সেতুখনে গুৱাহাটী আৰু উত্তৰ গুৱাহাটীৰ মাজৰ ভ্ৰমণৰ সময় বুজন পৰিমাণে কমাই পেলাইছে। * '''যান-জঁট মুক্ত ব্যৱস্থা:''' নতুন ছয় লেনৰ সুবিধাই ঐতিহাসিক [[শৰাইঘাট সেতু]]ৰ ওপৰত থকা অতিৰিক্ত যান-বাহনৰ হেঁচা যথেষ্ট লাঘৱ কৰিছে। * '''আঞ্চলিক বিকাশ:''' এই সুচল যোগাযোগৰ ফলত উত্তৰ গুৱাহাটী অঞ্চলত শিক্ষা, স্বাস্থ্যসেৱা, বাণিজ্য আৰু আৱাসিক প্ৰকল্পসমূহৰ দ্ৰুত সম্প্ৰসাৰণ।[[চিত্ৰ:কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা সেতু🌉.jpg]] == সামৰণী == কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা সেতু কেৱল এটা পথ বা ছিমেণ্ট-লোহাৰ গাঁথনি নহয়; ই হ’ল অসমৰ প্ৰাচীন গৌৰৱ আৰু আধুনিক প্ৰযুক্তিৰ এক সুন্দৰ মিলন। গুৱাহাটী মহানগৰীক সম্প্ৰসাৰিত কৰা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দুয়ো পাৰৰ মানুহৰ সমিকাশ আৰু সম্প্ৰীতি বৃদ্ধি কৰাৰ ক্ষেত্ৰত এই সেতুখনে এক যুগান্তকাৰী ভূমিকা পালন কৰি আহিছে। [[শ্ৰেণী:সেতু]] 97pwrn49w04pqukhwdo3spb9uyx5z0u 649203 649202 2026-11-02T21:59:20Z Kandarpajit Kallol 6257 removed [[Category:সেতু]]; added [[Category:দলং]] using [[WP:HC|HotCat]] 649203 wikitext text/x-wiki '''কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা সেতু''' ({{lang-en|Kumar Bhaskar Varma Setu}}) হৈছে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ ওপৰত নিৰ্মিত, দক্ষিণ গুৱাহাটী আৰু উত্তৰ গুৱাহাটীক সংযোগ কৰা এখন আধুনিক ছয় লেনযুক্ত কেবুল-ষ্টেইড (cable-stayed) সেতু। প্ৰাচীন [[কামৰূপ]]ৰ বৰ্মন ৰাজবংশৰ শ্ৰেষ্ঠ নৃপতি [[ভাস্কৰ বৰ্মা|কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা]]ৰ নামত এই সেতুখনৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref name=":1">Google </ref> ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ দুয়ো পাৰক সংযোগ কৰি অসমৰ যাতায়াত ব্যৱস্থাত এক ঐতিহাসিক মাত্ৰা প্ৰদান কৰা অন্যতম আধুনিক স্থাপত্য হ’ল কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা সেতু। দক্ষিণ গুৱাহাটীৰ ভূতনাথ/ভৰলুমুখ আৰু উত্তৰ গুৱাহাটীৰ গৌৰীপুৰক পোনপটীয়াকৈ সংযোগ কৰা এই ছয় লেনযুক্ত কেবুল-ষ্টেইড (Cable-stayed) সেতুখনে কেৱল দূৰত্বই কমোৱা নাই, বৰঞ্চ মহানগৰখনৰ অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক ছবিখনলৈও এক নতুন গতি আনিছে।<ref name=":1" /> == পটভূমি আৰু নামকৰণ == প্ৰাচীন কামৰূপ ৰাজ্যৰ শক্তিশালী আৰু প্ৰতাপী ৰজা কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মাৰ ঐতিহাসিক অৱদানৰ স্মৰণত এই সেতুখনৰ নাম "কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা সেতু" ৰখা হয়। সপ্তম শতিকাৰ এইজনা মহান ৰজাই প্ৰাচীন কামৰূপক শিক্ষা, সংস্কৃতি আৰু সামৰিক দিশত এক উচ্চ শিখৰলৈ লৈ গৈছিল। তেওঁৰ নামত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ ওপৰত নির্মিত এই সেতুখন নামাংকিত কৰি অসমৰ গৌৰৱোজ্জ্বল ইতিহাস আৰু প্ৰাচীন ঐতিহ্যক শ্ৰদ্ধা জনোৱা হৈছে। গুৱাহাটী মহানগৰীৰ দিনক-দিনে বৃদ্ধি পোৱা যান-জঁটৰ সমস্যা হ্ৰাস কৰাৰ লগতে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ আৰু দক্ষিণ পাৰৰ মাজত এটা সুগম আৰু দ্ৰুত যোগাযোগ ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলাৰ লক্ষ্যৰে এই সেতু নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা গ্ৰহণ কৰা == নিৰ্মাণ আৰু স্থাপত্য == এই সেতুখন আধুনিক কেবুল-ষ্টেইড (Cable-stayed) প্ৰযুক্তিৰে ডিজাইন আৰু নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। '''•দৈৰ্ঘ্য:''' এই সেতুখনৰ কেৱল নদীৰ ওপৰত থকা মূল অংশৰ দৈৰ্ঘ্য প্ৰায় ১.২৪ কিলোমিটাৰ। সংযোগকাৰী ফ্লাইঅভাৰ আৰু এ প্ৰ'চ ৰোড (approach roads) অন্তৰ্ভুক্ত কৰি সমগ্ৰ প্ৰকল্পটোৰ মুঠ দৈৰ্ঘ্য প্ৰায় ৮.৪ কিলোমিটাৰ। '''•পথৰ সংযোগ:''' সেতুখনে দক্ষিণ পাৰৰ ভূতনাথ/ভৰলুমুখ অঞ্চলক উত্তৰ পাৰৰ গৌৰীপুৰৰ সৈতে পোনপটীয়াকৈ সংযোগ কৰিছে। == গুৰুত্ব আৰু প্ৰভাৱ == * '''যাতায়াতৰ সময় ৰাহি:''' পূৰ্বে শৰাইঘাট সেতু বা ফেৰী সেৱাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিবলগীয়া হোৱা যাত্ৰীসকলৰ বাবে এই সেতুখনে গুৱাহাটী আৰু উত্তৰ গুৱাহাটীৰ মাজৰ ভ্ৰমণৰ সময় বুজন পৰিমাণে কমাই পেলাইছে। * '''যান-জঁট মুক্ত ব্যৱস্থা:''' নতুন ছয় লেনৰ সুবিধাই ঐতিহাসিক [[শৰাইঘাট সেতু]]ৰ ওপৰত থকা অতিৰিক্ত যান-বাহনৰ হেঁচা যথেষ্ট লাঘৱ কৰিছে। * '''আঞ্চলিক বিকাশ:''' এই সুচল যোগাযোগৰ ফলত উত্তৰ গুৱাহাটী অঞ্চলত শিক্ষা, স্বাস্থ্যসেৱা, বাণিজ্য আৰু আৱাসিক প্ৰকল্পসমূহৰ দ্ৰুত সম্প্ৰসাৰণ।[[চিত্ৰ:কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা সেতু🌉.jpg]] == সামৰণী == কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা সেতু কেৱল এটা পথ বা ছিমেণ্ট-লোহাৰ গাঁথনি নহয়; ই হ’ল অসমৰ প্ৰাচীন গৌৰৱ আৰু আধুনিক প্ৰযুক্তিৰ এক সুন্দৰ মিলন। গুৱাহাটী মহানগৰীক সম্প্ৰসাৰিত কৰা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দুয়ো পাৰৰ মানুহৰ সমিকাশ আৰু সম্প্ৰীতি বৃদ্ধি কৰাৰ ক্ষেত্ৰত এই সেতুখনে এক যুগান্তকাৰী ভূমিকা পালন কৰি আহিছে। [[শ্ৰেণী:দলং]] ed0svqho0bzqpmwljisjwhw1ip1p293 649266 649203 2026-11-03T07:59:22Z Jaanmoni231 52617 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 649266 wikitext text/x-wiki '''কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা সেতু''' ({{lang-en|Kumar Bhaskar Varma Setu}}) হৈছে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ ওপৰত নিৰ্মিত, দক্ষিণ গুৱাহাটী আৰু উত্তৰ গুৱাহাটীক সংযোগ কৰা এখন আধুনিক ছয় লেনযুক্ত কেবুল-ষ্টেইড (cable-stayed) সেতু। প্ৰাচীন [[কামৰূপ]]ৰ বৰ্মন ৰাজবংশৰ শ্ৰেষ্ঠ নৃপতি [[ভাস্কৰ বৰ্মা|কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা]]ৰ নামত এই সেতুখনৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>https://as.vikaspedia.in/viewcontent/education/9859b89ae9f0-9ac9c19f099e9cd99c9c0/9909a49bf9b99cd9af9ae9a39cd9a19bf9a4-99a9be9a89cd9a6-9b89a69be9979f09f0-9ae9c79f09989f0-9869f09c1-99a9a39cd9a19bf9959be-9a69c79f19be9b2</ref> ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদীৰ দুয়ো পাৰক সংযোগ কৰি অসমৰ যাতায়াত ব্যৱস্থাত এক ঐতিহাসিক মাত্ৰা প্ৰদান কৰা অন্যতম আধুনিক স্থাপত্য হ’ল কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা সেতু। দক্ষিণ গুৱাহাটীৰ ভূতনাথ/ভৰলুমুখ আৰু উত্তৰ গুৱাহাটীৰ গৌৰীপুৰক পোনপটীয়াকৈ সংযোগ কৰা এই ছয় লেনযুক্ত কেবুল-ষ্টেইড (Cable-stayed) সেতুখনে কেৱল দূৰত্বই কমোৱা নাই, বৰঞ্চ মহানগৰখনৰ অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক ছবিখনলৈও এক নতুন গতি আনিছে।<ref name=":1" /> == পটভূমি আৰু নামকৰণ == প্ৰাচীন কামৰূপ ৰাজ্যৰ শক্তিশালী আৰু প্ৰতাপী ৰজা কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মাৰ ঐতিহাসিক অৱদানৰ স্মৰণত এই সেতুখনৰ নাম "কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা সেতু" ৰখা হয়। সপ্তম শতিকাৰ এইজনা মহান ৰজাই প্ৰাচীন কামৰূপক শিক্ষা, সংস্কৃতি আৰু সামৰিক দিশত এক উচ্চ শিখৰলৈ লৈ গৈছিল। তেওঁৰ নামত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ ওপৰত নিৰ্মিত এই সেতুখন নামাংকিত কৰি অসমৰ গৌৰৱোজ্জ্বল ইতিহাস আৰু প্ৰাচীন ঐতিহ্যক শ্ৰদ্ধা জনোৱা হৈছে। গুৱাহাটী মহানগৰীৰ দিনক-দিনে বৃদ্ধি পোৱা যান-জঁটৰ সমস্যা হ্ৰাস কৰাৰ লগতে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ আৰু দক্ষিণ পাৰৰ মাজত এটা সুগম আৰু দ্ৰুত যোগাযোগ ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলাৰ লক্ষ্যৰে এই সেতু নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা গ্ৰহণ কৰা == নিৰ্মাণ আৰু স্থাপত্য == এই সেতুখন আধুনিক কেবুল-ষ্টেইড (Cable-stayed) প্ৰযুক্তিৰে ডিজাইন আৰু নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। '''•দৈৰ্ঘ্য:''' এই সেতুখনৰ কেৱল নদীৰ ওপৰত থকা মূল অংশৰ দৈৰ্ঘ্য প্ৰায় ১.২৪ কিলোমিটাৰ। সংযোগকাৰী ফ্লাইঅভাৰ আৰু এ প্ৰ'চ ৰোড (approach roads) অন্তৰ্ভুক্ত কৰি সমগ্ৰ প্ৰকল্পটোৰ মুঠ দৈৰ্ঘ্য প্ৰায় ৮.৪ কিলোমিটাৰ। '''•পথৰ সংযোগ:''' সেতুখনে দক্ষিণ পাৰৰ ভূতনাথ/ভৰলুমুখ অঞ্চলক উত্তৰ পাৰৰ গৌৰীপুৰৰ সৈতে পোনপটীয়াকৈ সংযোগ কৰিছে। == গুৰুত্ব আৰু প্ৰভাৱ == * '''যাতায়াতৰ সময় ৰাহি:''' পূৰ্বে শৰাইঘাট সেতু বা ফেৰী সেৱাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিবলগীয়া হোৱা যাত্ৰীসকলৰ বাবে এই সেতুখনে গুৱাহাটী আৰু উত্তৰ গুৱাহাটীৰ মাজৰ ভ্ৰমণৰ সময় বুজন পৰিমাণে কমাই পেলাইছে। * '''যান-জঁট মুক্ত ব্যৱস্থা:''' নতুন ছয় লেনৰ সুবিধাই ঐতিহাসিক [[শৰাইঘাট সেতু]]ৰ ওপৰত থকা অতিৰিক্ত যান-বাহনৰ হেঁচা যথেষ্ট লাঘৱ কৰিছে। * '''আঞ্চলিক বিকাশ:''' এই সুচল যোগাযোগৰ ফলত উত্তৰ গুৱাহাটী অঞ্চলত শিক্ষা, স্বাস্থ্যসেৱা, বাণিজ্য আৰু আৱাসিক প্ৰকল্পসমূহৰ দ্ৰুত সম্প্ৰসাৰণ।[[চিত্ৰ:কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা সেতু🌉.jpg]] == সামৰণী == কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা সেতু কেৱল এটা পথ বা ছিমেণ্ট-লোহাৰ গাঁথনি নহয়; ই হ’ল অসমৰ প্ৰাচীন গৌৰৱ আৰু আধুনিক প্ৰযুক্তিৰ এক সুন্দৰ মিলন। গুৱাহাটী মহানগৰীক সম্প্ৰসাৰিত কৰা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দুয়ো পাৰৰ মানুহৰ সমিকাশ আৰু সম্প্ৰীতি বৃদ্ধি কৰাৰ ক্ষেত্ৰত এই সেতুখনে এক যুগান্তকাৰী ভূমিকা পালন কৰি আহিছে। [[শ্ৰেণী:দলং]] 3li6njnz9vcolnyrfqgb5ax01gg9rq8 649287 649266 2026-11-03T08:25:56Z Jaanmoni231 52617 649287 wikitext text/x-wiki '''কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা সেতু''' ({{lang-en|Kumar Bhaskar Varma Setu}}) হৈছে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ ওপৰত নিৰ্মিত, দক্ষিণ গুৱাহাটী আৰু উত্তৰ গুৱাহাটীক সংযোগ কৰা এখন আধুনিক ছয় লেনযুক্ত কেবুল-ষ্টেইড (cable-stayed) সেতু। প্ৰাচীন [[কামৰূপ]]ৰ বৰ্মন ৰাজবংশৰ শ্ৰেষ্ঠ নৃপতি [[ভাস্কৰ বৰ্মা|কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা]]ৰ নামত এই সেতুখনৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>https://as.vikaspedia.in/viewcontent/education/9859b89ae9f0-9ac9c19f099e9cd99c9c0/9909a49bf9b99cd9af9ae9a39cd9a19bf9a4-99a9be9a89cd9a6-9b89a69be9979f09f0-9ae9c79f09989f0-9869f09c1-99a9a39cd9a19bf9959be-9a69c79f19be9b2</ref> [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ দুয়ো পাৰক সংযোগ কৰি অসমৰ যাতায়াত ব্যৱস্থাত এক ঐতিহাসিক মাত্ৰা প্ৰদান কৰা অন্যতম আধুনিক স্থাপত্য হ’ল কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা সেতু। দক্ষিণ গুৱাহাটীৰ ভূতনাথ/ভৰলুমুখ আৰু উত্তৰ গুৱাহাটীৰ গৌৰীপুৰক পোনপটীয়াকৈ সংযোগ কৰা এই ছয় লেনযুক্ত কেবুল-ষ্টেইড (Cable-stayed) সেতুখনে কেৱল দূৰত্বই কমোৱা নাই, বৰঞ্চ মহানগৰখনৰ অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক ছবিখনলৈও এক নতুন গতি আনিছে।<ref name=":1" /> == পটভূমি আৰু নামকৰণ == প্ৰাচীন কামৰূপ ৰাজ্যৰ শক্তিশালী আৰু প্ৰতাপী ৰজা কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মাৰ ঐতিহাসিক অৱদানৰ স্মৰণত এই সেতুখনৰ নাম "কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা সেতু" ৰখা হয়। সপ্তম শতিকাৰ এইজনা মহান ৰজাই প্ৰাচীন কামৰূপক শিক্ষা, সংস্কৃতি আৰু সামৰিক দিশত এক উচ্চ শিখৰলৈ লৈ গৈছিল। তেওঁৰ নামত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ ওপৰত নিৰ্মিত এই সেতুখন নামাংকিত কৰি অসমৰ গৌৰৱোজ্জ্বল ইতিহাস আৰু প্ৰাচীন ঐতিহ্যক শ্ৰদ্ধা জনোৱা হৈছে। গুৱাহাটী মহানগৰীৰ দিনক-দিনে বৃদ্ধি পোৱা যান-জঁটৰ সমস্যা হ্ৰাস কৰাৰ লগতে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ আৰু দক্ষিণ পাৰৰ মাজত এটা সুগম আৰু দ্ৰুত যোগাযোগ ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলাৰ লক্ষ্যৰে এই সেতু নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা গ্ৰহণ কৰা == নিৰ্মাণ আৰু স্থাপত্য == এই সেতুখন আধুনিক কেবুল-ষ্টেইড (Cable-stayed) প্ৰযুক্তিৰে ডিজাইন আৰু নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। '''•দৈৰ্ঘ্য:''' এই সেতুখনৰ কেৱল নদীৰ ওপৰত থকা মূল অংশৰ দৈৰ্ঘ্য প্ৰায় ১.২৪ কিলোমিটাৰ। সংযোগকাৰী ফ্লাইঅভাৰ আৰু এ প্ৰ'চ ৰোড (approach roads) অন্তৰ্ভুক্ত কৰি সমগ্ৰ প্ৰকল্পটোৰ মুঠ দৈৰ্ঘ্য প্ৰায় ৮.৪ কিলোমিটাৰ। '''•পথৰ সংযোগ:''' সেতুখনে দক্ষিণ পাৰৰ ভূতনাথ/ভৰলুমুখ অঞ্চলক উত্তৰ পাৰৰ গৌৰীপুৰৰ সৈতে পোনপটীয়াকৈ সংযোগ কৰিছে। == গুৰুত্ব আৰু প্ৰভাৱ == * '''যাতায়াতৰ সময় ৰাহি:''' পূৰ্বে শৰাইঘাট সেতু বা ফেৰী সেৱাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিবলগীয়া হোৱা যাত্ৰীসকলৰ বাবে এই সেতুখনে গুৱাহাটী আৰু উত্তৰ গুৱাহাটীৰ মাজৰ ভ্ৰমণৰ সময় বুজন পৰিমাণে কমাই পেলাইছে। * '''যান-জঁট মুক্ত ব্যৱস্থা:''' নতুন ছয় লেনৰ সুবিধাই ঐতিহাসিক [[শৰাইঘাট সেতু]]ৰ ওপৰত থকা অতিৰিক্ত যান-বাহনৰ হেঁচা যথেষ্ট লাঘৱ কৰিছে। * '''আঞ্চলিক বিকাশ:''' এই সুচল যোগাযোগৰ ফলত উত্তৰ গুৱাহাটী অঞ্চলত শিক্ষা, স্বাস্থ্যসেৱা, বাণিজ্য আৰু আৱাসিক প্ৰকল্পসমূহৰ দ্ৰুত সম্প্ৰসাৰণ।[[চিত্ৰ:কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা সেতু🌉.jpg]] == সামৰণী == কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা সেতু কেৱল এটা পথ বা ছিমেণ্ট-লোহাৰ গাঁথনি নহয়; ই হ’ল অসমৰ প্ৰাচীন গৌৰৱ আৰু আধুনিক প্ৰযুক্তিৰ এক সুন্দৰ মিলন। গুৱাহাটী মহানগৰীক সম্প্ৰসাৰিত কৰা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দুয়ো পাৰৰ মানুহৰ সমিকাশ আৰু সম্প্ৰীতি বৃদ্ধি কৰাৰ ক্ষেত্ৰত এই সেতুখনে এক যুগান্তকাৰী ভূমিকা পালন কৰি আহিছে। [[শ্ৰেণী:দলং]] dr01tl6xlwutk8ull67rc8m4ufrpfsb 649293 649287 2026-11-03T08:29:55Z Jaanmoni231 52617 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 649293 wikitext text/x-wiki [[কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা সেতু]] ({{lang-en|Kumar Bhaskar Varma Setu}}) হৈছে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ ওপৰত নিৰ্মিত, দক্ষিণ গুৱাহাটী আৰু উত্তৰ গুৱাহাটীক সংযোগ কৰা এখন আধুনিক ছয় লেনযুক্ত কেবুল-ষ্টেইড (cable-stayed) সেতু। প্ৰাচীন [[কামৰূপ]]ৰ বৰ্মন ৰাজবংশৰ শ্ৰেষ্ঠ নৃপতি [[ভাস্কৰ বৰ্মা|কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা]]ৰ নামত এই সেতুখনৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>https://as.vikaspedia.in/viewcontent/education/9859b89ae9f0-9ac9c19f099e9cd99c9c0/9909a49bf9b99cd9af9ae9a39cd9a19bf9a4-99a9be9a89cd9a6-9b89a69be9979f09f0-9ae9c79f09989f0-9869f09c1-99a9a39cd9a19bf9959be-9a69c79f19be9b2</ref> [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ দুয়ো পাৰক সংযোগ কৰি অসমৰ যাতায়াত ব্যৱস্থাত এক ঐতিহাসিক মাত্ৰা প্ৰদান কৰা অন্যতম আধুনিক স্থাপত্য হ’ল [[কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা সেতু]]। দক্ষিণ গুৱাহাটীৰ ভূতনাথ/ভৰলুমুখ আৰু উত্তৰ গুৱাহাটীৰ গৌৰীপুৰক পোনপটীয়াকৈ সংযোগ কৰা এই ছয় লেনযুক্ত কেবুল-ষ্টেইড (Cable-stayed) সেতুখনে কেৱল দূৰত্বই কমোৱা নাই, বৰঞ্চ মহানগৰখনৰ অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক ছবিখনলৈও এক নতুন গতি আনিছে।<ref name=":1" /> == পটভূমি আৰু নামকৰণ == প্ৰাচীন কামৰূপ ৰাজ্যৰ শক্তিশালী আৰু প্ৰতাপী ৰজা [[কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা]]ৰ ঐতিহাসিক অৱদানৰ স্মৰণত এই সেতুখনৰ নাম [["কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা সেতু"]] ৰখা হয়। সপ্তম শতিকাৰ এইজনা মহান ৰজাই প্ৰাচীন কামৰূপক শিক্ষা, সংস্কৃতি আৰু সামৰিক দিশত এক উচ্চ শিখৰলৈ লৈ গৈছিল। তেওঁৰ নামত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ ওপৰত নিৰ্মিত এই সেতুখন নামাংকিত কৰি অসমৰ গৌৰৱোজ্জ্বল ইতিহাস আৰু প্ৰাচীন ঐতিহ্যক শ্ৰদ্ধা জনোৱা হৈছে। গুৱাহাটী মহানগৰীৰ দিনক-দিনে বৃদ্ধি পোৱা যান-জঁটৰ সমস্যা হ্ৰাস কৰাৰ লগতে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ আৰু দক্ষিণ পাৰৰ মাজত এটা সুগম আৰু দ্ৰুত যোগাযোগ ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলাৰ লক্ষ্যৰে এই সেতু নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা গ্ৰহণ কৰা == নিৰ্মাণ আৰু স্থাপত্য == এই সেতুখন আধুনিক কেবুল-ষ্টেইড (Cable-stayed) প্ৰযুক্তিৰে ডিজাইন আৰু নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। '''•দৈৰ্ঘ্য:''' এই সেতুখনৰ কেৱল নদীৰ ওপৰত থকা মূল অংশৰ দৈৰ্ঘ্য প্ৰায় ১.২৪ কিলোমিটাৰ। সংযোগকাৰী ফ্লাইঅভাৰ আৰু এ প্ৰ'চ ৰোড (approach roads) অন্তৰ্ভুক্ত কৰি সমগ্ৰ প্ৰকল্পটোৰ মুঠ দৈৰ্ঘ্য প্ৰায় ৮.৪ কিলোমিটাৰ। '''•পথৰ সংযোগ:''' সেতুখনে দক্ষিণ পাৰৰ ভূতনাথ/ভৰলুমুখ অঞ্চলক উত্তৰ পাৰৰ গৌৰীপুৰৰ সৈতে পোনপটীয়াকৈ সংযোগ কৰিছে। == গুৰুত্ব আৰু প্ৰভাৱ == * '''যাতায়াতৰ সময় ৰাহি:''' পূৰ্বে শৰাইঘাট সেতু বা ফেৰী সেৱাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিবলগীয়া হোৱা যাত্ৰীসকলৰ বাবে এই সেতুখনে গুৱাহাটী আৰু উত্তৰ গুৱাহাটীৰ মাজৰ ভ্ৰমণৰ সময় বুজন পৰিমাণে কমাই পেলাইছে। * '''যান-জঁট মুক্ত ব্যৱস্থা:''' নতুন ছয় লেনৰ সুবিধাই ঐতিহাসিক [[শৰাইঘাট সেতু]]ৰ ওপৰত থকা অতিৰিক্ত যান-বাহনৰ হেঁচা যথেষ্ট লাঘৱ কৰিছে। * '''আঞ্চলিক বিকাশ:''' এই সুচল যোগাযোগৰ ফলত উত্তৰ গুৱাহাটী অঞ্চলত শিক্ষা, স্বাস্থ্যসেৱা, বাণিজ্য আৰু আৱাসিক প্ৰকল্পসমূহৰ দ্ৰুত সম্প্ৰসাৰণ।[[চিত্ৰ:কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা সেতু🌉.jpg]] == সামৰণী == [[কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা]] সেতু কেৱল এটা পথ বা ছিমেণ্ট-লোহাৰ গাঁথনি নহয়; ই হ’ল অসমৰ প্ৰাচীন গৌৰৱ আৰু আধুনিক প্ৰযুক্তিৰ এক সুন্দৰ মিলন। গুৱাহাটী মহানগৰীক সম্প্ৰসাৰিত কৰা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দুয়ো পাৰৰ মানুহৰ সমিকাশ আৰু সম্প্ৰীতি বৃদ্ধি কৰাৰ ক্ষেত্ৰত এই সেতুখনে এক যুগান্তকাৰী ভূমিকা পালন কৰি আহিছে। [[শ্ৰেণী:দলং]] 6ev25kwp39yzzwjzxj8hjwzsx3xzrua 649294 649293 2026-11-03T08:31:12Z Jaanmoni231 52617 649294 wikitext text/x-wiki [[কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা সেতু]] ({{lang-en|Kumar Bhaskar Varma Setu}}) হৈছে [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ ওপৰত নিৰ্মিত, দক্ষিণ গুৱাহাটী আৰু উত্তৰ গুৱাহাটীক সংযোগ কৰা এখন আধুনিক ছয় লেনযুক্ত কেবুল-ষ্টেইড (cable-stayed) সেতু। প্ৰাচীন [[কামৰূপ]]ৰ বৰ্মন ৰাজবংশৰ শ্ৰেষ্ঠ নৃপতি [[ভাস্কৰ বৰ্মা|কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা]]ৰ নামত এই সেতুখনৰ নামকৰণ কৰা হৈছে।<ref>https://as.vikaspedia.in/viewcontent/education/9859b89ae9f0-9ac9c19f099e9cd99c9c0/9909a49bf9b99cd9af9ae9a39cd9a19bf9a4-99a9be9a89cd9a6-9b89a69be9979f09f0-9ae9c79f09989f0-9869f09c1-99a9a39cd9a19bf9959be-9a69c79f19be9b2</ref> [[ব্ৰহ্মপুত্ৰ নদী]]ৰ দুয়ো পাৰক সংযোগ কৰি অসমৰ যাতায়াত ব্যৱস্থাত এক ঐতিহাসিক মাত্ৰা প্ৰদান কৰা অন্যতম আধুনিক স্থাপত্য হ’ল [[কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা সেতু]]। দক্ষিণ গুৱাহাটীৰ ভূতনাথ/ভৰলুমুখ আৰু উত্তৰ গুৱাহাটীৰ গৌৰীপুৰক পোনপটীয়াকৈ সংযোগ কৰা এই ছয় লেনযুক্ত কেবুল-ষ্টেইড (Cable-stayed) সেতুখনে কেৱল দূৰত্বই কমোৱা নাই, বৰঞ্চ মহানগৰখনৰ অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক ছবিখনলৈও এক নতুন গতি আনিছে। == পটভূমি আৰু নামকৰণ == প্ৰাচীন কামৰূপ ৰাজ্যৰ শক্তিশালী আৰু প্ৰতাপী ৰজা [[কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা]]ৰ ঐতিহাসিক অৱদানৰ স্মৰণত এই সেতুখনৰ নাম [["কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা সেতু"]] ৰখা হয়। সপ্তম শতিকাৰ এইজনা মহান ৰজাই প্ৰাচীন কামৰূপক শিক্ষা, সংস্কৃতি আৰু সামৰিক দিশত এক উচ্চ শিখৰলৈ লৈ গৈছিল। তেওঁৰ নামত ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ ওপৰত নিৰ্মিত এই সেতুখন নামাংকিত কৰি অসমৰ গৌৰৱোজ্জ্বল ইতিহাস আৰু প্ৰাচীন ঐতিহ্যক শ্ৰদ্ধা জনোৱা হৈছে। গুৱাহাটী মহানগৰীৰ দিনক-দিনে বৃদ্ধি পোৱা যান-জঁটৰ সমস্যা হ্ৰাস কৰাৰ লগতে ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ উত্তৰ আৰু দক্ষিণ পাৰৰ মাজত এটা সুগম আৰু দ্ৰুত যোগাযোগ ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলাৰ লক্ষ্যৰে এই সেতু নিৰ্মাণৰ পৰিকল্পনা গ্ৰহণ কৰা == নিৰ্মাণ আৰু স্থাপত্য == এই সেতুখন আধুনিক কেবুল-ষ্টেইড (Cable-stayed) প্ৰযুক্তিৰে ডিজাইন আৰু নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। '''•দৈৰ্ঘ্য:''' এই সেতুখনৰ কেৱল নদীৰ ওপৰত থকা মূল অংশৰ দৈৰ্ঘ্য প্ৰায় ১.২৪ কিলোমিটাৰ। সংযোগকাৰী ফ্লাইঅভাৰ আৰু এ প্ৰ'চ ৰোড (approach roads) অন্তৰ্ভুক্ত কৰি সমগ্ৰ প্ৰকল্পটোৰ মুঠ দৈৰ্ঘ্য প্ৰায় ৮.৪ কিলোমিটাৰ। '''•পথৰ সংযোগ:''' সেতুখনে দক্ষিণ পাৰৰ ভূতনাথ/ভৰলুমুখ অঞ্চলক উত্তৰ পাৰৰ গৌৰীপুৰৰ সৈতে পোনপটীয়াকৈ সংযোগ কৰিছে। == গুৰুত্ব আৰু প্ৰভাৱ == * '''যাতায়াতৰ সময় ৰাহি:''' পূৰ্বে শৰাইঘাট সেতু বা ফেৰী সেৱাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিবলগীয়া হোৱা যাত্ৰীসকলৰ বাবে এই সেতুখনে গুৱাহাটী আৰু উত্তৰ গুৱাহাটীৰ মাজৰ ভ্ৰমণৰ সময় বুজন পৰিমাণে কমাই পেলাইছে। * '''যান-জঁট মুক্ত ব্যৱস্থা:''' নতুন ছয় লেনৰ সুবিধাই ঐতিহাসিক [[শৰাইঘাট সেতু]]ৰ ওপৰত থকা অতিৰিক্ত যান-বাহনৰ হেঁচা যথেষ্ট লাঘৱ কৰিছে। * '''আঞ্চলিক বিকাশ:''' এই সুচল যোগাযোগৰ ফলত উত্তৰ গুৱাহাটী অঞ্চলত শিক্ষা, স্বাস্থ্যসেৱা, বাণিজ্য আৰু আৱাসিক প্ৰকল্পসমূহৰ দ্ৰুত সম্প্ৰসাৰণ।[[চিত্ৰ:কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা সেতু🌉.jpg]] == সামৰণী == [[কুমাৰ ভাস্কৰ বৰ্মা]] সেতু কেৱল এটা পথ বা ছিমেণ্ট-লোহাৰ গাঁথনি নহয়; ই হ’ল অসমৰ প্ৰাচীন গৌৰৱ আৰু আধুনিক প্ৰযুক্তিৰ এক সুন্দৰ মিলন। গুৱাহাটী মহানগৰীক সম্প্ৰসাৰিত কৰা আৰু ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ দুয়ো পাৰৰ মানুহৰ সমিকাশ আৰু সম্প্ৰীতি বৃদ্ধি কৰাৰ ক্ষেত্ৰত এই সেতুখনে এক যুগান্তকাৰী ভূমিকা পালন কৰি আহিছে। [[শ্ৰেণী:দলং]] 7wajqrv7nrss1tku2wkva6p8k8bnpxg 0 140623 649226 2026-11-03T02:51:45Z Niribili Kakati 51475 নতুন পৃষ্ঠা: ==ভূমিকা== অসম এখন প্ৰাচীন ঐতিহ্য, সমৃদ্ধ সংস্কৃতি আৰু বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ সামাজিক জীৱনৰ অধিকাৰী ৰাজ্য। অসমৰ সংস্কৃতিৰ পৰিচয় কেৱল ইয়াৰ ভাষা, সাহিত্য, লোকসংগীত, লোকনৃত্য আৰু উৎসৱ-... 649226 wikitext text/x-wiki ==ভূমিকা== অসম এখন প্ৰাচীন ঐতিহ্য, সমৃদ্ধ সংস্কৃতি আৰু বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ সামাজিক জীৱনৰ অধিকাৰী ৰাজ্য। অসমৰ সংস্কৃতিৰ পৰিচয় কেৱল ইয়াৰ ভাষা, সাহিত্য, লোকসংগীত, লোকনৃত্য আৰু উৎসৱ-পাৰ্বণৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নহয়; ইয়াৰ ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক অনুষ্ঠানসমূহেও অসমীয়া জাতীয় জীৱনক এক বিশেষ ৰূপ প্ৰদান কৰিছে। অসমৰ সাংস্কৃতিক ইতিহাসত শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱৰ অৱদান অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। তেওঁলোকৰ নেতৃত্বত গঢ় লৈ উঠা নৱবৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় আন্দোলনে অসমৰ সমাজ, সাহিত্য, সংগীত, নাট্যকলা, নৃত্যকলা আৰু লোকজীৱনত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাইছিল। এই আন্দোলনৰ ফলস্বৰূপে অসমত সত্ৰ আৰু নামঘৰৰ দৰে সামাজিক-সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানৰ সৃষ্টি হৈছিল। সত্ৰীয়া সংস্কৃতি অসমৰ এক অমূল্য সম্পদ। ই কেৱল ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ মাজতে আবদ্ধ নহয়, বৰং অসমৰ সামাজিক ঐক্য, মানৱীয় মূল্যবোধ, শিল্পকলা, শিক্ষা আৰু পৰম্পৰাৰ এক শক্তিশালী আধাৰ। সত্ৰীয়া নৃত্য, বৰগীত, অংকীয়া নাট, ভাওনা, খোল-তাল, নাম-প্ৰসংগ, সত্ৰীয়া চিত্ৰকলা আৰু হস্তশিল্প আদি এই সংস্কৃতিৰ বিভিন্ন অংগ। এইবোৰে অসমীয়া সমাজৰ জীৱনধাৰা আৰু চিন্তাধাৰাক সমৃদ্ধ কৰি আহিছে। সত্ৰীয়া সংস্কৃতিৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে ভক্তি, প্ৰেম, ভাতৃত্ববোধ, মানৱতা আৰু সামাজিক সম্প্ৰীতিৰ বিকাশ সাধন কৰা। সময়ৰ পৰিৱৰ্তনৰ লগে লগে সত্ৰীয়া সংস্কৃতিয়ে নতুন নতুন ৰূপ লাভ কৰিছে যদিও ইয়াৰ মূল আদৰ্শ আজিও অসমীয়া সমাজত প্ৰাসংগিক হৈ আছে। ==সত্ৰীয়া সংস্কৃতিৰ ঐতিহাসিক পটভূমি== সত্ৰীয়া সংস্কৃতিৰ ইতিহাস অসমৰ নৱবৈষ্ণৱ আন্দোলনৰ সৈতে গভীৰভাৱে জড়িত। পঞ্চদশ আৰু ষোড়শ শতিকাত শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱে অসমত এক ধৰ্মীয়, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক আন্দোলনৰ সূচনা কৰিছিল। সেই সময়ত ভাৰতৰ বিভিন্ন অঞ্চলত ভক্তি আন্দোলনৰ প্ৰভাৱ বিস্তাৰ লাভ কৰিছিল। অসমতো ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক ক্ষেত্ৰত বিভিন্ন পৰম্পৰা আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ প্ৰচলন আছিল। শংকৰদেৱে একশৰণ নামধৰ্মৰ আদৰ্শ প্ৰচাৰ কৰি ভক্তিৰ জৰিয়তে মানুহৰ মাজত ঐক্য আৰু সমতাৰ ভাব জগাই তুলিবলৈ চেষ্টা কৰিছিল। শংকৰদেৱৰ ধৰ্মীয় আদৰ্শৰ কেন্দ্ৰবিন্দু আছিল ভগৱান বিষ্ণু বা কৃষ্ণৰ প্ৰতি একান্ত ভক্তি। তেওঁ মানুহক জটিল ধৰ্মীয় আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ পৰিৱৰ্তে নাম-কীৰ্তন, শ্ৰৱণ আৰু স্মৰণৰ জৰিয়তে ঈশ্বৰৰ উপাসনা কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছিল। তেওঁৰ মতে, ধৰ্মৰ প্ৰকৃত উদ্দেশ্য মানুহৰ মনত ভক্তি, নম্ৰতা, দয়া আৰু মানৱীয় গুণৰ বিকাশ ঘটোৱা। শংকৰদেৱৰ পিছত মাধৱদেৱে এই আন্দোলনক অধিক শক্তিশালী কৰি তুলিছিল। তেওঁ শংকৰদেৱৰ ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক আদৰ্শক সমাজৰ বিভিন্ন স্তৰত প্ৰচাৰ কৰিছিল। দুয়োগৰাকী মহাপুৰুষৰ প্ৰচেষ্টাত অসমত এক নতুন সাংস্কৃতিক পৰিৱেশৰ সৃষ্টি হৈছিল। এই পৰিৱেশৰ মাজতেই সত্ৰ আৰু নামঘৰসমূহে সংগঠিত ৰূপ লাভ কৰিছিল। সত্ৰসমূহ কেৱল ধৰ্মীয় উপাসনাৰ কেন্দ্ৰ নাছিল। এইবোৰ আছিল শিক্ষা, সাহিত্য, সংগীত, নৃত্য, নাট্যকলা আৰু সামাজিক জীৱনৰো কেন্দ্ৰ। ইয়াৰ জৰিয়তে অসমৰ বিভিন্ন অঞ্চলত এক উমৈহতীয়া সাংস্কৃতিক পৰিচয় গঢ় লৈ উঠিছিল। ==সত্ৰৰ অৰ্থ আৰু ইয়াৰ পৰিচয়== ‘সত্ৰ’ শব্দটোৱে সাধাৰণতে বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ আদৰ্শ অনুসৰণ কৰি গঢ় লৈ উঠা ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানক বুজায়। সত্ৰত ভক্তসকলে একেলগে নাম-প্ৰসংগ, ধৰ্মীয় আলোচনা আৰু বিভিন্ন সাংস্কৃতিক কাৰ্যকলাপত অংশগ্ৰহণ কৰে। অসমৰ সত্ৰসমূহ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱৰ নৱবৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় আদৰ্শৰ ভিত্তিত গঢ় লৈ উঠিছিল। এটা সত্ৰৰ ভিতৰত সাধাৰণতে নামঘৰ, মণিকূট, ভকতসকলৰ বাসস্থান, ভোজনৰ স্থান আৰু বিভিন্ন সাংস্কৃতিক কাৰ্যকলাপৰ বাবে নিৰ্দিষ্ট ঠাই থাকে। সত্ৰৰ কেন্দ্ৰীয় উপাসনাস্থলী হৈছে নামঘৰ। ইয়াত ভক্তসকলে একেলগে বহি নাম-প্ৰসংগ আৰু কীৰ্তন কৰে। মণিকূটত ধৰ্মীয় পুথি আৰু উপাসনাৰ সৈতে জড়িত সামগ্ৰী সংৰক্ষণ কৰা হয়।সত্ৰৰ পৰিচালনাৰ ক্ষেত্ৰত সত্ৰাধিকাৰৰ বিশেষ ভূমিকা থাকে। সত্ৰাধিকাৰে সত্ৰৰ ধৰ্মীয়, সাংস্কৃতিক আৰু প্ৰশাসনিক দিশসমূহ পৰিচালনা কৰে। সত্ৰত বাস কৰা ভকতসকলে ধৰ্মীয় শিক্ষা গ্ৰহণ কৰাৰ লগতে বিভিন্ন শিল্পকলাৰ অনুশীলন কৰে। বহু সত্ৰত সংগীত, নৃত্য, নাট্যকলা আৰু হস্তশিল্পৰ পৰম্পৰা আজিও চলি আছে। ==অসমৰ সত্ৰসমূহৰ বিকাশ== শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ সময়ৰ পৰা অসমত সত্ৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ পৰম্পৰা আৰম্ভ হৈছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত মাধৱদেৱ আৰু আন আন বৈষ্ণৱ গুৰুসকলৰ প্ৰচেষ্টাত সত্ৰসমূহ অসমৰ বিভিন্ন অঞ্চলত বিস্তাৰ লাভ কৰে। সত্ৰসমূহৰ বিকাশৰ ফলত অসমৰ সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক জীৱনত এক নতুন পৰিৱৰ্তন আহিছিল। অসমৰ মাজুলী সত্ৰীয়া সংস্কৃতিৰ এক অন্যতম প্ৰধান কেন্দ্ৰ। মাজুলীত অৱস্থিত বিভিন্ন সত্ৰই অসমৰ ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সংৰক্ষণ কৰি আহিছে। আউনীআটী সত্ৰ, দক্ষিণপাট সত্ৰ, গড়মূৰ সত্ৰ, কমলাবাৰী সত্ৰ আৰু বেঙেনাআটী সত্ৰ আদি অসমৰ উল্লেখযোগ্য সত্ৰসমূহৰ ভিতৰত পৰে। ইয়াৰ উপৰি বৰপেটা সত্ৰ, বেলগুৰি সত্ৰ, পাটবাউসী সত্ৰ আৰু আন বহু সত্ৰই অসমৰ ইতিহাসত বিশেষ স্থান অধিকাৰ কৰি আছে। প্ৰতিটো সত্ৰৰ নিজস্ব ইতিহাস, পৰম্পৰা আৰু সাংস্কৃতিক বৈশিষ্ট্য আছে। কিছুমান সত্ৰ সংগীত আৰু নৃত্যৰ বাবে বিখ্যাত, কিছুমান সত্ৰত ভাওনা আৰু নাট্যকলাৰ চৰ্চা বিশেষভাৱে কৰা হয়। আন কিছুমান সত্ৰত পুৰণি পুথি, চিত্ৰকলা আৰু হস্তশিল্প সংৰক্ষণৰ ব্যৱস্থা আছে। সত্ৰসমূহৰ জৰিয়তে অসমৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰ মানুহৰ মাজত ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক সম্পৰ্ক গঢ় লৈ উঠিছিল। এইদৰে সত্ৰসমূহে অসমীয়া সমাজৰ সাংস্কৃতিক ঐক্য স্থাপনত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ==সত্ৰীয়া নৃত্যৰ উৎপত্তি আৰু বিকাশ== সত্ৰীয়া সংস্কৃতিৰ অন্যতম আকৰ্ষণীয় আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ অংগ হৈছে সত্ৰীয়া নৃত্য। এই নৃত্যৰ উৎপত্তি শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱৰ নৱবৈষ্ণৱ আন্দোলনৰ সময়ত হৈছিল। শংকৰদেৱে ধৰ্মীয় শিক্ষা আৰু ভক্তিৰ আদৰ্শ সাধাৰণ মানুহৰ মাজত প্ৰচাৰ কৰিবলৈ নাট্য আৰু নৃত্যকলাক ব্যৱহাৰ কৰিছিল। তেওঁৰ দ্বাৰা ৰচিত অংকীয়া নাটসমূহত নৃত্য, সংগীত আৰু অভিনয়ৰ বিশেষ ব্যৱহাৰ দেখা যায়। সত্ৰীয়া নৃত্যৰ মূল বিষয়বস্তু হৈছে কৃষ্ণৰ জীৱন, শ্ৰীমদ্ভাগৱতৰ কাহিনী আৰু বৈষ্ণৱ ধৰ্মৰ বিভিন্ন আদৰ্শ। এই নৃত্যত ভক্তি, সৌন্দৰ্য, শৃংখলা আৰু আধ্যাত্মিক অনুভূতিৰ প্ৰকাশ ঘটে। ইয়াৰ বিভিন্ন ভংগী, হাতৰ মুদ্ৰা, মুখৰ অভিব্যক্তি আৰু পদচালনাৰ জৰিয়তে নৃত্যশিল্পীয়ে কাহিনী আৰু চৰিত্ৰসমূহ প্ৰকাশ কৰে। প্ৰথম অৱস্থাত সত্ৰীয়া নৃত্যৰ চৰ্চা মূলতঃ সত্ৰৰ ভিতৰত ভকতসকলৰ মাজত সীমাবদ্ধ আছিল। বিশেষকৈ পুৰুষ ভকতসকলে এই নৃত্যৰ অনুশীলন কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত সত্ৰীয়া নৃত্যই সত্ৰৰ পৰিসৰ অতিক্ৰম কৰি মঞ্চত প্ৰদৰ্শিত হ’বলৈ আৰম্ভ কৰে। মহিলা নৃত্যশিল্পীসকলেও ইয়াৰ চৰ্চাত অংশগ্ৰহণ কৰে। ফলত সত্ৰীয়া নৃত্যই ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত বিশেষ পৰিচিতি লাভ কৰে। ২০০০ চনত ভাৰতীয় সংগীত নাটক অকাডেমীয়ে সত্ৰীয়া নৃত্যক ভাৰতৰ অন্যতম ধ্ৰুপদী নৃত্যশৈলী হিচাপে স্বীকৃতি প্ৰদান কৰে। এই স্বীকৃতিয়ে সত্ৰীয়া নৃত্যৰ মৰ্যাদা বৃদ্ধি কৰাৰ লগতে ইয়াৰ প্ৰচাৰ আৰু সংৰক্ষণৰ ক্ষেত্ৰত নতুন সম্ভাৱনাৰ সৃষ্টি কৰে। ==বৰগীত আৰু সত্ৰীয়া সংগীত== অসমৰ সত্ৰীয়া সংস্কৃতিৰ আন এটা অমূল্য সম্পদ হৈছে বৰগীত। শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱে ৰচনা কৰা ভক্তিমূলক গীতসমূহক সাধাৰণতে বৰগীত বুলি কোৱা হয়। এই গীতসমূহত ভগৱান কৃষ্ণৰ মহিমা, ভক্তৰ অনুভূতি, জীৱনৰ অনিত্যতা আৰু আধ্যাত্মিক চিন্তাধাৰা প্ৰকাশ পাইছে। বৰগীতৰ ভাষা, সুৰ আৰু গায়নশৈলী বিশেষ বৈশিষ্ট্যসম্পন্ন। ইয়াৰ গীতসমূহত ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় সংগীতৰ বিভিন্ন ৰাগৰ প্ৰভাৱ দেখা যায়। বৰগীত কেৱল সংগীত নহয়, ই অসমৰ ধৰ্মীয় আৰু সাহিত্যিক ঐতিহ্যৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ। সত্ৰসমূহত বৰগীতৰ নিয়মীয়া চৰ্চা কৰা হয়। নাম-প্ৰসংগ, ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান আৰু বিভিন্ন উৎসৱত বৰগীত পৰিৱেশন কৰা হয়। ইয়াৰ জৰিয়তে নতুন প্ৰজন্মই অসমৰ প্ৰাচীন সংগীত পৰম্পৰাৰ সৈতে পৰিচিত হোৱাৰ সুযোগ লাভ কৰে। বৰগীতৰ উপৰি সত্ৰীয়া সংস্কৃতিত খোল আৰু তালৰ বিশেষ স্থান আছে। খোল হৈছে এবিধ বাদ্যযন্ত্ৰ, যাৰ সহায়ত নাম-কীৰ্তন আৰু ভাওনাৰ সংগীত পৰিৱেশন কৰা হয়। তাল বিভিন্ন আকাৰ আৰু প্ৰকাৰৰ ধাতুৰে নিৰ্মিত বাদ্যযন্ত্ৰ। খোল-তালৰ সমন্বিত ধ্বনিয়ে নামঘৰ আৰু সত্ৰৰ পৰিৱেশক ভক্তিময় কৰি তোলে। ==অংকীয়া নাট আৰু ভাওনা== শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱে অসমৰ নাট্যকলাৰ বিকাশত অসামান্য অৱদান আগবঢ়াইছিল। তেওঁ ৰচনা কৰা এক অংকৰ নাটসমূহক অংকীয়া নাট বুলি কোৱা হয়। এই নাটসমূহৰ বিষয়বস্তু সাধাৰণতে ভাগৱত, পুৰাণ আৰু কৃষ্ণৰ জীৱনৰ বিভিন্ন ঘটনাৰ ওপৰত আধাৰিত। অংকীয়া নাটৰ অভিনয় পৰম্পৰাক ভাওনা বুলি জনা যায়। ভাওনাত অভিনয়, সংগীত, নৃত্য, সংলাপ আৰু সাজ-পোছাকৰ সমন্বয় দেখা যায়। ইয়াৰ জৰিয়তে ধৰ্মীয় কাহিনীসমূহ সাধাৰণ মানুহৰ আগত সহজভাৱে উপস্থাপন কৰা হয়। ভাওনাৰ এটা বিশেষ বৈশিষ্ট্য হৈছে ইয়াৰ সূত্ৰধাৰ। সূত্ৰধাৰে নাটৰ আৰম্ভণিতে কাহিনীৰ পৰিচয় দিয়ে আৰু অভিনয়ৰ বিভিন্ন পৰ্যায়ত দৰ্শকক ঘটনাৰ সৈতে পৰিচিত কৰায়। ভাওনাত ব্যৱহৃত মুখা, সাজ-পোছাক আৰু বাদ্যযন্ত্ৰসমূহে ইয়াক এক সুকীয়া ৰূপ প্ৰদান কৰে। ভাওনা কেৱল ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান নহয়, ই অসমৰ লোকনাট্য আৰু অভিনয়কলাৰো এক গুৰুত্বপূৰ্ণ মাধ্যম। গাঁওসমূহত নামঘৰ বা ৰাজহুৱা স্থানত ভাওনা অনুষ্ঠিত হয়। এনে অনুষ্ঠানত গাঁৱৰ বিভিন্ন বয়সৰ মানুহে অংশগ্ৰহণ কৰে। ইয়াৰ ফলত সামাজিক সম্পৰ্ক শক্তিশালী হয় আৰু নতুন প্ৰজন্মই অসমৰ নাট্যপৰম্পৰাৰ বিষয়ে জানিবলৈ পায়। ==নামঘৰ আৰু অসমৰ সামাজিক জীৱন== অসমৰ সামাজিক জীৱনত নামঘৰৰ ভূমিকা অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱে ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক ঐক্যৰ কেন্দ্ৰ হিচাপে নামঘৰৰ ধাৰণা প্ৰচাৰ কৰিছিল। নামঘৰ হৈছে এনে এক ৰাজহুৱা অনুষ্ঠান, য’ত গাঁৱৰ মানুহে একেলগে নাম-প্ৰসংগ কৰে আৰু বিভিন্ন সামাজিক কাৰ্যত অংশগ্ৰহণ কৰে। নামঘৰত ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানৰ উপৰি গাঁৱৰ বিভিন্ন সামাজিক বিষয়ৰ ওপৰতো আলোচনা কৰা হয়। গাঁৱৰ মানুহে একেলগে বহি সমস্যাৰ সমাধানৰ চেষ্টা কৰে। বিহু, জন্ম, মৃত্যু, বিবাহ, ধৰ্মীয় উৎসৱ আৰু আন সামাজিক অনুষ্ঠানৰ সময়তো নামঘৰৰ ভূমিকা দেখা যায়। নামঘৰে মানুহৰ মাজত সহযোগিতা, ভাতৃত্ববোধ আৰু একতাৰ মনোভাব গঢ়ি তোলে। ইয়াত ধনী-দুখীয়া, বয়স আৰু সামাজিক অৱস্থানৰ পাৰ্থক্যৰ ঊৰ্ধ্বত উঠি একেলগে নাম-কীৰ্তন কৰাৰ পৰম্পৰা আছে। অৱশ্যে বিভিন্ন সময়ত সমাজত অসমতা আৰু বৈষম্যৰ প্ৰভাৱ নামঘৰ-সত্ৰৰ ক্ষেত্ৰতো দেখা গৈছে। সেয়েহে নামঘৰৰ মূল মানৱীয় আদৰ্শক বাস্তৱ জীৱনত অধিক শক্তিশালী কৰাটো প্ৰয়োজন। নামঘৰক বহু ক্ষেত্ৰত গাঁৱৰ সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক কেন্দ্ৰ বুলি ক’ব পাৰি। ইয়াৰ জৰিয়তে অসমৰ গ্ৰাম্য সমাজৰ পৰম্পৰা, মূল্যবোধ আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয় সংৰক্ষিত হৈ আহিছে। ==সত্ৰীয়া সংস্কৃতি আৰু অসমীয়া সাহিত্য== অসমীয়া সাহিত্যৰ বিকাশৰ ক্ষেত্ৰতো সত্ৰীয়া সংস্কৃতিৰ অৱদান উল্লেখযোগ্য। শংকৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱে ধৰ্মীয় সাহিত্যৰ লগতে গীত, নাটক, কাব্য আৰু বিভিন্ন ভক্তিমূলক ৰচনা সৃষ্টি কৰিছিল। এই ৰচনাসমূহে অসমীয়া ভাষা আৰু সাহিত্যক সমৃদ্ধ কৰি তুলিছিল। শংকৰদেৱৰ ‘কীৰ্তন-ঘোষা’, ‘গুণমালা’ আৰু অংকীয়া নাটসমূহ অসমীয়া সাহিত্যৰ অমূল্য সম্পদ। মাধৱদেৱৰ ‘নামঘোষা’ আৰু বৰগীতসমূহেও অসমীয়া সাহিত্যত বিশেষ স্থান অধিকাৰ কৰি আছে। এই সাহিত্যসমূহৰ মাজেৰে ভক্তি, নৈতিকতা, মানৱতা আৰু সামাজিক জীৱনৰ বিভিন্ন দিশ প্ৰকাশ পাইছে। সত্ৰসমূহে পুৰণি পুথি সংৰক্ষণ আৰু নকল কৰাৰ ক্ষেত্ৰতো গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। হাতেৰে লিখা পুথিসমূহত ধৰ্মীয় সাহিত্যৰ লগতে ইতিহাস, সংগীত, নাট্যকলা আৰু বিভিন্ন জ্ঞানমূলক বিষয়ৰ তথ্য পোৱা যায়। এই পুথিসমূহ অসমৰ সাহিত্যিক আৰু ঐতিহাসিক অধ্যয়নৰ বাবে অতি মূল্যৱান। ==সত্ৰীয়া সংস্কৃতি আৰু সামাজিক সমতা== শংকৰদেৱৰ নৱবৈষ্ণৱ আন্দোলনৰ অন্যতম মূল উদ্দেশ্য আছিল মানুহৰ মাজত ভক্তি আৰু মানৱীয় ঐক্যৰ ভাব গঢ়ি তোলা। তেওঁ ধৰ্মীয় জীৱনত জাতি-ভেদ আৰু সামাজিক উচ্চ-নীচৰ ধাৰণাৰ পৰিৱৰ্তে ভক্তি আৰু নৈতিক আচৰণক অধিক গুৰুত্ব দিছিল। একশৰণ নামধৰ্মৰ আদৰ্শ অনুসৰি সকলো মানুহে ভগৱানৰ নাম স্মৰণ কৰাৰ অধিকাৰ লাভ কৰে। এই ধাৰণাই সমাজৰ বিভিন্ন শ্ৰেণীৰ মানুহক এক উমৈহতীয়া ধৰ্মীয় পৰিৱেশত একত্ৰিত কৰাত সহায় কৰিছিল। নামঘৰ আৰু সত্ৰসমূহে মানুহৰ মাজত সহযোগিতা আৰু ভাতৃত্ববোধৰ ভাব প্ৰসাৰিত কৰিছিল। শংকৰদেৱৰ আন্দোলনে অসমৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠী আৰু সামাজিক গোটৰ মাজত সাংস্কৃতিক সম্পৰ্ক গঢ়ি তোলাতো ভূমিকা পালন কৰিছিল। অৱশ্যে সত্ৰীয়া পৰম্পৰাৰ ইতিহাস সম্পূৰ্ণৰূপে বৈষম্যহীন আছিল বুলি ক’ব নোৱাৰি। সময়ে সময়ে সত্ৰসমূহৰ ভিতৰত সামাজিক বিভাজন আৰু বিভিন্ন সীমাবদ্ধতাও দেখা গৈছিল। তথাপি নৱবৈষ্ণৱ আন্দোলনৰ মানৱীয় আদৰ্শই অসমীয়া সমাজত সমতা, ভক্তি আৰু সামাজিক সম্প্ৰীতিৰ চিন্তা শক্তিশালী কৰিছিল। আধুনিক সময়ত এই আদৰ্শসমূহক অধিক উদাৰ আৰু অন্তৰ্ভুক্তিমূলক ৰূপত বাস্তৱায়িত কৰাৰ প্ৰয়োজন আছে। সকলো শ্ৰেণী, জনগোষ্ঠী আৰু লিংগৰ মানুহে যাতে অসমৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ চৰ্চা আৰু সংৰক্ষণত সমান সুযোগ লাভ কৰে, তাৰ প্ৰতি গুৰুত্ব দিয়া উচিত। ==সত্ৰীয়া সংস্কৃতি আৰু অসমৰ উৎসৱ-পাৰ্বন== অসমৰ বিভিন্ন উৎসৱ-পাৰ্বণৰ সৈতে সত্ৰীয়া সংস্কৃতিৰ গভীৰ সম্পৰ্ক আছে। জন্মাষ্টমী, দৌল উৎসৱ, ৰাস মহোৎসৱ, ভাওনা আৰু বিভিন্ন বৈষ্ণৱ ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান সত্ৰসমূহত বিশেষভাৱে পালন কৰা হয়। ৰাস মহোৎসৱ সত্ৰীয়া সংস্কৃতিৰ এক উল্লেখযোগ্য অনুষ্ঠান। ইয়াত কৃষ্ণৰ জীৱন আৰু গোপীসকলৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন কাহিনী নৃত্য, সংগীত আৰু নাট্যৰ মাধ্যমেৰে উপস্থাপন কৰা হয়। মাজুলীৰ ৰাস মহোৎসৱ বিশেষভাৱে জনপ্ৰিয়। এই অনুষ্ঠান চাবলৈ অসমৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰ লগতে দেশ-বিদেশৰ পৰ্যটকো আহে। দৌল উৎসৱ বা ফাকুৱা উৎসৱো সত্ৰীয়া পৰম্পৰাৰ সৈতে জড়িত। এই উৎসৱত ৰং, সংগীত, নৃত্য আৰু ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানৰ সমন্বয় দেখা যায়। সত্ৰসমূহত পালন কৰা বিভিন্ন উৎসৱে মানুহৰ মাজত আনন্দ আৰু সামাজিক সম্প্ৰীতিৰ পৰিৱেশ সৃষ্টি কৰে। এই উৎসৱসমূহ কেৱল ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান নহয়, ই অসমৰ লোকজীৱন আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰো অংশ। ইয়াৰ জৰিয়তে পৰম্পৰাগত সংগীত, নৃত্য, সাজ-পোছাক আৰু খাদ্যাভ্যাসৰ সৈতে নতুন প্ৰজন্ম পৰিচিত হয়। ==সত্ৰীয়া সংস্কৃতিৰ শিল্পকলা আৰু হস্তশিল্প== সত্ৰীয়া সংস্কৃতিৰ সৈতে অসমৰ বিভিন্ন শিল্পকলা আৰু হস্তশিল্পৰ সম্পৰ্ক আছে। সত্ৰসমূহত মুখা নিৰ্মাণ, পুথিচিত্ৰ, কাঠৰ কাম, বস্ত্ৰশিল্প আৰু বিভিন্ন ধৰ্মীয় সামগ্ৰী নিৰ্মাণৰ পৰম্পৰা দেখা যায়। মুখা শিল্প বিশেষকৈ মাজুলীৰ সত্ৰীয়া সংস্কৃতিৰ এক উল্লেখযোগ্য অংগ। ভাওনাত বিভিন্ন চৰিত্ৰৰ ৰূপ প্ৰকাশ কৰিবলৈ মুখা ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ৰাক্ষস, দেৱতা, পশু-পক্ষী আৰু পৌৰাণিক চৰিত্ৰৰ মুখা নিৰ্মাণত শিল্পীসকলে নিজৰ দক্ষতা প্ৰকাশ কৰে। বাঁহ, মাটি, কাপোৰ আৰু অন্যান্য সামগ্ৰীৰ সহায়ত এই মুখাসমূহ তৈয়াৰ কৰা হয়। মাজুলীৰ মুখা শিল্পই অসমৰ সাংস্কৃতিক পৰিচয়ক বিশেষভাৱে সমৃদ্ধ কৰিছে। ইয়াৰ উপৰি সত্ৰসমূহত পুৰণি পুথিৰ অলংকৰণ, কাঠৰ সিংহাসন, ধৰ্মীয় চিত্ৰ আৰু বিভিন্ন হস্তশিল্পৰ নিদৰ্শন পোৱা যায়। এই শিল্পকলাসমূহ কেৱল ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানৰ সামগ্ৰী নহয়; ই অসমৰ শিল্পীসকলৰ সৃজনশীলতা, পৰম্পৰাগত জ্ঞান আৰু সাংস্কৃতিক দক্ষতাৰ পৰিচয় বহন কৰে। এইবোৰ সংৰক্ষণ আৰু প্ৰচাৰৰ জৰিয়তে স্থানীয় শিল্পীসকলৰ জীৱিকাৰো উন্নতি সাধন কৰিব পাৰি। ==সত্ৰীয়া সংস্কৃতি আৰু শিক্ষা== সত্ৰসমূহে অতীতৰ পৰা শিক্ষা আৰু জ্ঞানৰ প্ৰসাৰত বিশেষ ভূমিকা পালন কৰি আহিছে। সত্ৰত ভকতসকলে ধৰ্মীয় শিক্ষা গ্ৰহণ কৰাৰ লগতে সাহিত্য, সংগীত, নৃত্য, নাট্যকলা আৰু বিভিন্ন বিষয়ৰ অনুশীলন কৰিছিল। পুৰণি সময়ত সত্ৰসমূহত পুথি অধ্যয়ন আৰু পুথি সংৰক্ষণৰ ব্যৱস্থা আছিল। সত্ৰৰ শিক্ষাব্যৱস্থাই মানুহৰ মাজত নৈতিকতা, শৃংখলা, ভক্তি আৰু সামাজিক দায়িত্ববোধৰ শিক্ষা প্ৰদান কৰিছিল। ইয়াৰ জৰিয়তে নতুন প্ৰজন্মই নিজৰ সংস্কৃতি আৰু পৰম্পৰাৰ বিষয়ে জ্ঞান লাভ কৰিছিল। বৰ্তমান সময়তো বহু সত্ৰত সত্ৰীয়া নৃত্য, বৰগীত, খোলবাদন, ভাওনা আৰু মুখা নিৰ্মাণৰ প্ৰশিক্ষণ দিয়া হয়। বিভিন্ন সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠান আৰু শিক্ষানুষ্ঠানেও এই বিষয়সমূহৰ চৰ্চা কৰি আহিছে। ফলত সত্ৰীয়া সংস্কৃতিৰ জ্ঞান কেৱল সত্ৰৰ ভিতৰতে সীমাবদ্ধ হৈ থকা নাই; ই সমাজৰ বৃহত্তৰ পৰিসৰলৈ বিস্তাৰ লাভ কৰিছে। আধুনিক শিক্ষাৰ সৈতে পৰম্পৰাগত সাংস্কৃতিক শিক্ষাৰ সমন্বয় ঘটালে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে নিজৰ ইতিহাস আৰু ঐতিহ্যৰ বিষয়ে অধিক গভীৰ জ্ঞান লাভ কৰিব পাৰিব। ==সত্ৰীয়া সংস্কৃতি আৰু নাৰী সমাজ== সত্ৰীয়া সংস্কৃতিৰ ইতিহাসত নাৰী সমাজৰ ভূমিকা এক গুৰুত্বপূৰ্ণ আলোচ্য বিষয়। পৰম্পৰাগতভাৱে বহু সত্ৰত নৃত্য আৰু ধৰ্মীয় চৰ্চাৰ ক্ষেত্ৰত পুৰুষ ভকতসকলৰ প্ৰাধান্য আছিল। কিন্তু অসমৰ বৃহত্তৰ সামাজিক জীৱনত নাৰীসকলে নামঘৰ, উৎসৱ-পাৰ্বণ, গীত-মাত, ভক্তিমূলক অনুষ্ঠান আৰু সাংস্কৃতিক পৰম্পৰা সংৰক্ষণত উল্লেখযোগ্য ভূমিকা পালন কৰি আহিছে। সময়ৰ পৰিৱৰ্তনৰ লগে লগে সত্ৰীয়া নৃত্যৰ চৰ্চাত মহিলাসকলৰ অংশগ্ৰহণ বৃদ্ধি পাইছে। বৰ্তমান বহু মহিলা নৃত্যশিল্পীয়ে সত্ৰীয়া নৃত্যক ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মঞ্চত প্ৰতিষ্ঠা কৰিছে। তেওঁলোকৰ প্ৰচেষ্টাত এই নৃত্যশৈলী অধিক জনপ্ৰিয় হৈছে। নাৰীসকলৰ অংশগ্ৰহণে সত্ৰীয়া সংস্কৃতিক অধিক বিস্তৃত আৰু সমৃদ্ধ কৰি তুলিছে। সাংস্কৃতিক চৰ্চা, গৱেষণা, প্ৰশিক্ষণ আৰু অনুষ্ঠান পৰিচালনাৰ ক্ষেত্ৰত নাৰীসকলৰ অধিক সুযোগ সৃষ্টি কৰাটো সময়ৰ দাবী। ==সত্ৰীয়া সংস্কৃতি আৰু অসমৰ জাতীয় পৰিচয়== সত্ৰীয়া সংস্কৃতিয়ে অসমীয়া জাতীয় পৰিচয় গঠনত বিশেষ ভূমিকা পালন কৰিছে। অসমৰ বিভিন্ন জনগোষ্ঠী, ভাষা আৰু সামাজিক পৰম্পৰাৰ মাজত সাংস্কৃতিক ঐক্যৰ ভাব গঢ়ি তোলাত নৱবৈষ্ণৱ আন্দোলনৰ অৱদান উল্লেখযোগ্য। শংকৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱৰ ৰচনা, বৰগীত, ভাওনা, নামঘৰ আৰু সত্ৰসমূহে অসমীয়া সমাজৰ এক উমৈহতীয়া সাংস্কৃতিক পৰিৱেশ সৃষ্টি কৰিছিল। এই পৰম্পৰাসমূহৰ জৰিয়তে মানুহে একে সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ সৈতে নিজৰ সম্পৰ্ক অনুভৱ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। সত্ৰীয়া সংস্কৃতি অসমৰ বাহিৰতো অসমীয়া জাতিৰ পৰিচয় বহন কৰে। ভাৰতৰ বিভিন্ন ৰাজ্যত সত্ৰীয়া নৃত্য আৰু ভাওনা প্ৰদৰ্শন কৰা হয়। বিদেশতো অসমীয়া সাংস্কৃতিক অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তে এই সংস্কৃতিৰ পৰিচয় দাঙি ধৰা হৈছে। সত্ৰীয়া সংস্কৃতিৰ প্ৰচাৰে অসমৰ ভাষা, সাহিত্য আৰু পৰম্পৰাৰ প্ৰতি মানুহৰ আগ্ৰহ বৃদ্ধি কৰিছে। সেয়েহে ইয়াক কেৱল ধৰ্মীয় ঐতিহ্য হিচাপে নহয়, অসমৰ সামগ্ৰিক সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ হিচাপে বিবেচনা কৰা উচিত। ==সত্ৰীয়া সংস্কৃতি আৰু পৰ্যটনৰ সম্ভাৱনা== অসমৰ পৰ্যটন উদ্যোগৰ বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত সত্ৰীয়া সংস্কৃতিৰ যথেষ্ট সম্ভাৱনা আছে। মাজুলীৰ সত্ৰসমূহ, বৰপেটা সত্ৰ, বিভিন্ন ভাওনা অনুষ্ঠান, ৰাস মহোৎসৱ আৰু মুখা শিল্প পৰ্যটকৰ বাবে আকৰ্ষণৰ কেন্দ্ৰ হ’ব পাৰে। মাজুলী অসমৰ এক বিশেষ সাংস্কৃতিক অঞ্চল। ইয়াৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ লগতে সত্ৰীয়া সংস্কৃতি আৰু পৰম্পৰাগত জীৱনধাৰাই পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰে। মাজুলীলৈ অহা পৰ্যটকসকলে সত্ৰসমূহ পৰিদৰ্শন কৰি সত্ৰীয়া নৃত্য, ভাওনা, মুখা শিল্প আৰু ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ বিষয়ে জানিবলৈ সুযোগ লাভ কৰে। সত্ৰভিত্তিক সাংস্কৃতিক পৰ্যটনৰ বিকাশে স্থানীয় মানুহৰ অৰ্থনৈতিক উন্নতিত সহায় কৰিব পাৰে। পৰ্যটকৰ বাবে পৰম্পৰাগত খাদ্য, স্থানীয় হস্তশিল্প, সাংস্কৃতিক প্ৰদৰ্শনী আৰু গাইডৰ ব্যৱস্থা কৰিলে বহু লোকৰ কৰ্মসংস্থাপনৰ সুযোগ সৃষ্টি হ’ব পাৰে। কিন্তু পৰ্যটনৰ বিকাশৰ সময়ত সত্ৰসমূহৰ পৱিত্ৰতা, পৰম্পৰা আৰু পৰিৱেশৰ প্ৰতি সন্মান জনোৱা উচিত। কেৱল ব্যৱসায়িক উদ্দেশ্যত সংস্কৃতিৰ ব্যৱহাৰ কৰিলে ইয়াৰ মৌলিক বৈশিষ্ট্য ক্ষতিগ্ৰস্ত হ’ব পাৰে। সেয়েহে পৰ্যটন আৰু ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ মাজত সমন্বয় ৰক্ষা কৰাটো প্ৰয়োজন। ==আধুনিক যুগত সত্ৰীয়া সংস্কৃতিৰ প্ৰাসংগিকতা== বৰ্তমান সময় বিজ্ঞান, প্ৰযুক্তি আৰু বিশ্বায়নৰ যুগ। মানুহৰ জীৱনধাৰা, চিন্তাধাৰা আৰু সামাজিক সম্পৰ্কত দ্ৰুত পৰিৱৰ্তন ঘটিছে। এনে সময়ত পৰম্পৰাগত সংস্কৃতিৰ প্ৰতি নতুন প্ৰজন্মৰ আগ্ৰহ কমি যোৱাৰ আশংকা দেখা যায়। তথাপি সত্ৰীয়া সংস্কৃতিৰ মূল আদৰ্শ আজিও সমানেই প্ৰাসংগিক। সত্ৰীয়া সংস্কৃতিয়ে মানুহক ভক্তি, নম্ৰতা, সহনশীলতা, সহযোগিতা আৰু মানৱীয় মূল্যবোধৰ শিক্ষা দিয়ে। বৰ্তমান সমাজত বিভিন্ন ধৰণৰ বিভাজন, অসহিষ্ণুতা আৰু সামাজিক দূৰত্ব দেখা যায়। এনে পৰিস্থিতিত সত্ৰীয়া সংস্কৃতিৰ ঐক্য আৰু সম্প্ৰীতিৰ আদৰ্শই সমাজক ইতিবাচক দিশ দেখুৱাব পাৰে। ডিজিটেল মাধ্যমৰ জৰিয়তে সত্ৰীয়া নৃত্য, বৰগীত, ভাওনা আৰু পুৰণি পুথিসমূহৰ তথ্য অধিক মানুহৰ ওচৰলৈ লৈ যাব পাৰি। অনলাইন প্ৰশিক্ষণ, তথ্যচিত্ৰ, ডিজিটেল সংগ্ৰহালয় আৰু সামাজিক মাধ্যমৰ জৰিয়তে এই সংস্কৃতিৰ প্ৰচাৰ সম্ভৱ। বিশেষকৈ যিসকল ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে সত্ৰসমূহলৈ প্ৰত্যক্ষভাৱে যাব নোৱাৰে, তেওঁলোকেও ডিজিটেল মাধ্যমৰ সহায়ত এই সংস্কৃতিৰ বিষয়ে জানিব পাৰে। ==সত্ৰীয়া সংস্কৃতি সংৰক্ষণৰ সমস্যা আৰু প্ৰত্যাহ্বান== সত্ৰীয়া সংস্কৃতিৰ ঐতিহ্য অতি সমৃদ্ধ যদিও ইয়াৰ সংৰক্ষণৰ ক্ষেত্ৰত বিভিন্ন সমস্যা দেখা যায়। বহু পুৰণি সত্ৰ প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ, বানপানী আৰু গৰাখহনীয়াৰ ফলত ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছে। বিশেষকৈ ব্ৰহ্মপুত্ৰৰ মাজত অৱস্থিত মাজুলীৰ বহু অঞ্চলত নদীৰ খহনীয়াই সত্ৰ আৰু সাংস্কৃতিক সম্পদৰ প্ৰতি ভাবুকিৰ সৃষ্টি কৰিছে। ইয়াৰ উপৰি পুৰণি পুথি, বাদ্যযন্ত্ৰ, মুখা, কাঠৰ শিল্প আৰু অন্যান্য ঐতিহাসিক সামগ্ৰী সংৰক্ষণৰ বাবে উপযুক্ত ব্যৱস্থাৰ অভাৱ দেখা যায়। বহু সময়ত প্ৰয়োজনীয় আৰ্থিক সাহায্য আৰু প্ৰশিক্ষিত সংৰক্ষণ কৰ্মীৰ অভাৱৰ ফলত এই সম্পদসমূহৰ যথাযথ যত্ন লোৱা সম্ভৱ নহয়। নতুন প্ৰজন্মৰ একাংশৰ মাজত পৰম্পৰাগত শিল্পকলাৰ প্ৰতি আগ্ৰহ কমি যোৱাটোও এক চিন্তাৰ বিষয়। আধুনিক জীৱিকাৰ সন্ধানত বহু শিল্পীয়ে পৰম্পৰাগত চৰ্চাৰ পৰা আঁতৰি আহে। ফলত কিছুমান পুৰণি শিল্প আৰু কলা-পৰম্পৰা বিলুপ্ত হোৱাৰ আশংকা সৃষ্টি হৈছে। এই সমস্যাসমূহ সমাধানৰ বাবে চৰকাৰ, সত্ৰসমূহ, সাংস্কৃতিক সংগঠন, শিক্ষানুষ্ঠান আৰু স্থানীয় ৰাইজে একেলগে কাম কৰা প্ৰয়োজন। পুৰণি পুথি আৰু সামগ্ৰীৰ ডিজিটেল সংৰক্ষণ, সত্ৰৰ আন্তঃগাঁথনি উন্নয়ন, শিল্পীসকলক আৰ্থিক সহায় আৰু নতুন প্ৰজন্মৰ বাবে প্ৰশিক্ষণৰ ব্যৱস্থা কৰাটো অত্যন্ত প্ৰয়োজনীয়। ==সত্ৰীয়া সংস্কৃতিৰ ভৱিষ্যৎ== সত্ৰীয়া সংস্কৃতিৰ ভৱিষ্যৎ নিৰ্ভৰ কৰে ইয়াৰ সংৰক্ষণ, চৰ্চা আৰু নতুন প্ৰজন্মৰ অংশগ্ৰহণৰ ওপৰত। কেৱল অতীতৰ গৌৰৱ স্মৰণ কৰিলেই এই সংস্কৃতি জীয়াই নাথাকে; ইয়াক দৈনন্দিন সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক জীৱনৰ সৈতে জড়িত কৰি ৰাখিব লাগিব। বিদ্যালয়, মহাবিদ্যালয় আৰু বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পাঠ্যক্ৰমত সত্ৰীয়া সংস্কৃতিৰ ইতিহাস আৰু বৈশিষ্ট্যৰ বিষয়ে অধিক আলোচনা কৰা উচিত। সাংস্কৃতিক প্ৰতিযোগিতা, কৰ্মশালা, আলোচনা-চক্ৰ আৰু প্ৰদৰ্শনীৰ জৰিয়তে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক এই সংস্কৃতিৰ সৈতে পৰিচিত কৰিব পাৰি। সত্ৰসমূহৰ পুৰণি পুথি, সংগীত, নাট্যপৰম্পৰা আৰু শিল্পকলাৰ বৈজ্ঞানিক পদ্ধতিৰে সংৰক্ষণ কৰাটোও প্ৰয়োজন। সত্ৰীয়া নৃত্য আৰু সংগীতৰ প্ৰশিক্ষণ কেন্দ্ৰসমূহক অধিক শক্তিশালী কৰিলে নতুন শিল্পীৰ সৃষ্টি হ’ব। লগতে স্থানীয় শিল্পী আৰু পৰম্পৰাগত জ্ঞানৰ অধিকাৰী ব্যক্তিসকলক যথাযথ স্বীকৃতি আৰু সন্মান প্ৰদান কৰা উচিত। সত্ৰীয়া সংস্কৃতিৰ ভৱিষ্যৎ কেৱল সত্ৰৰ সৈতে জড়িত লোকসকলৰ দায়িত্ব নহয়; ই অসমৰ প্ৰতিজন নাগৰিকৰ সামূহিক দায়িত্ব। নিজৰ সংস্কৃতিক জানি, বুজি আৰু সন্মান কৰি ৰাখিলেহে পৰৱৰ্তী প্ৰজন্মৰ বাবে এই ঐতিহ্য সুৰক্ষিত কৰিব পৰা যাব। ==উপসংহাৰ== সত্ৰীয়া সংস্কৃতি অসমৰ ইতিহাস, সমাজ আৰু জাতীয় জীৱনৰ এক অমূল্য সম্পদ। শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ আৰু মাধৱদেৱৰ নৱবৈষ্ণৱ আন্দোলনৰ ফলত গঢ় লৈ উঠা এই সংস্কৃতিয়ে অসমীয়া সমাজক ধৰ্মীয়, সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক দিশত এক নতুন পৰিচয় প্ৰদান কৰিছিল। সত্ৰ, নামঘৰ, সত্ৰীয়া নৃত্য, বৰগীত, অংকীয়া নাট, ভাওনা, মুখা শিল্প আৰু বিভিন্ন পৰম্পৰাই অসমৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যক সমৃদ্ধ কৰি তুলিছে। সত্ৰীয়া সংস্কৃতিৰ প্ৰভাৱ কেৱল ধৰ্মীয় ক্ষেত্ৰতে সীমাবদ্ধ নহয়। ই অসমৰ সাহিত্য, সংগীত, নাট্যকলা, শিক্ষা, সামাজিক সম্পৰ্ক আৰু পৰ্যটনৰ ক্ষেত্ৰতো বিশেষ অৱদান আগবঢ়াইছে। নামঘৰে গাঁৱৰ সামাজিক ঐক্য আৰু সহযোগিতাৰ পৰিৱেশ গঢ়ি তুলিছে। সত্ৰসমূহে বহু শতিকা ধৰি অসমৰ পৰম্পৰাগত জ্ঞান আৰু শিল্পকলাৰ সংৰক্ষণ কৰি আহিছে। বৰ্তমান বিশ্বায়ন আৰু আধুনিকতাৰ যুগতো সত্ৰীয়া সংস্কৃতিৰ প্ৰাসংগিকতা অক্ষুণ্ণ আছে। ইয়াৰ মানৱীয় আদৰ্শ, ভাতৃত্ববোধ আৰু সাংস্কৃতিক ঐক্যৰ শিক্ষা আজিও সমাজৰ বাবে মূল্যৱান। সেয়েহে এই সংস্কৃতিৰ সংৰক্ষণ আৰু বিকাশৰ বাবে চৰকাৰ, শিক্ষানুষ্ঠান, সত্ৰসমূহ, শিল্পী আৰু সাধাৰণ ৰাইজে একেলগে আগবাঢ়িব লাগিব। fkwtq0p0ckxrzjf5tqin1hjc6xrm0ij 0 140624 649228 2026-11-03T03:13:05Z Jaanmoni231 52617 নতুন পৃষ্ঠা: <nowiki>'''</nowiki>মা চণ্ডিকা দেৱাল‍য়<nowiki>'''</nowiki> অসমৰ কামৰূপ জিলাৰ ছয়গাঁৱত অৱস্থিত এখন অতি ঐতিহ্যমণ্ডিত আৰু প্ৰসিদ্ধ ।ইয়াত দেৱী মা চণ্ডিকাক পূজা-অৰ্চনা কৰা হয়। হিন্দু ধৰ্মীয় বিশ্বাস... 649228 wikitext text/x-wiki <nowiki>'''</nowiki>মা চণ্ডিকা দেৱাল‍য়<nowiki>'''</nowiki> অসমৰ কামৰূপ জিলাৰ ছয়গাঁৱত অৱস্থিত এখন অতি ঐতিহ্যমণ্ডিত আৰু প্ৰসিদ্ধ ।ইয়াত দেৱী মা চণ্ডিকাক পূজা-অৰ্চনা কৰা হয়। হিন্দু ধৰ্মীয় বিশ্বাস অনুসৰি মা চণ্ডিকা হৈছে আদিশক্তি দুৰ্গাৰ এক শক্তিশালী ৰূপ। তেওঁ অসুৰ বিনাশিনী, ভক্তৰ ৰক্ষাকৰ্তা আৰু জগতৰ মংগলকাৰিণী দেৱী। ভক্তসকলে মা চণ্ডিকাক বিপদ-আপদৰ পৰা ৰক্ষা কৰা আৰু সুখ-শান্তি প্ৰদান কৰা মাতৃৰূপে আৰাধনা কৰে। সেই দেৱালয়খনত এটা পুখুৰীও আছে।  এই পুখুৰীটো দেৱালয়খনৰ পৰিৱেশৰ এক সৌন্দৰ্যবৰ্ধক অংশ আৰু স্থানীয় লোকসকলৰ বাবে বিশেষ আকৰ্ষণৰ কেন্দ্ৰ।   এই পুখুৰীটোৱে ভক্তসকলৰ মনত এক বিশেষ স্থান অধিকাৰ কৰি আছে। দেৱালয়লৈ অহা ভক্তসকলৰ বাবে পুখুৰীটোৰ শান্ত পৰিৱেশে এক আধ্যাত্মিক অনুভূতিৰ সৃষ্টি কৰে। == দেৱালয়ৰ ঐতিহাসিক পটভূমি আৰু নামাকৰণ == গুৱাহাটী মহানগৰীৰ পৰা ২৫ কিঃমিঃ আঁতৰত পশ্চিমে থকা বৰ্তমানৰ ছয়গাওঁ অঞ্চলেই অতীতত চান্দ সদাগৰৰ চম্পক নগৰ হিচাপে পৰিচিত আছিল। ৰজা চন্দ্ৰধৰে তেওঁৰ ছয় পুত্ৰৰ মাজত চম্পক ৰাজ্যৰ ছয়ভাগ কৰাৰ হেতুকে কালক্ৰমত ঠাইখিনিৰ নাম ছয়গাওঁ হয়। এটা সময়ত কালৰ সোঁতত চম্পক নগৰ ধ্বংসপ্ৰাপ্ত হয়। চম্পক নগৰৰ কীৰ্তিচিহ্ন হিচাপে মাথোঁ চান্দ সদাগৰে নিৰ্মাণ কৰা মেৰঘৰৰ অৱশিষ্ট ছয়গাওঁত আজিও পৰিদৃশ্যমান হৈ আছে। <ref name=":1">https://as.vikaspedia.in/viewcontent/education/</ref> ইয়াত দুটা বেলেগ বেলেগ সময়ৰ মন্দিৰৰ ভগ্নাৱশেষ পোৱা যায়। ইয়াৰে এটা ১১-১২শ শতিকাৰ, আনটো সম্ভৱতঃ ১৬শ শতিকাৰ। পুৰণি মন্দিৰৰ আন্তঃগাঁথনিৰ ওপৰতেই নতুনকৈ এটা মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। মন্দিৰৰ ভিতৰত এটি দেৱী মূৰ্তি, এটা শিৱলিঙ্গ আৰু এটা সূৰ্য্য মূৰ্তি আছে। পৰৱৰ্তী কালত আহোম স্বৰ্গদেউ শিৱশিংহই তাত এটি ধুনীয়া মন্দিৰ নির্মাণ কৰে যদিও পিছলৈ সেই মন্দিৰটো ভাঙি যায়। প্ৰাচীন চান্দ সদাগৰৰ মেৰঘৰৰ ভগ্নাৱশেষ আৰু প্ৰাচীন মন্দিৰৰ ভগ্ন শিলাখণ্ডহে অত তত সিচৰিত হৈ আছে। মা চণ্ডিকা দেৱালয়ৰ সৈতে বহুতো ধৰ্মীয় বিশ্বাস আৰু স্থানীয় জনশ্ৰুতি জড়িত হৈ আছে। দক্ষিণ কামৰূপৰ ছয়গাঁও অঞ্চলৰ চন্দ্ৰ সদাগৰ, বেউলা আৰু লক্ষ্মীন্দৰৰ কাহিনীৰ সৈতে এই অঞ্চলৰ ঐতিহ্যৰ সম্পৰ্ক আছে বুলি জনবিশ্বাস প্ৰচলিত।<ref name=":1" /> == ধৰ্মীয় গুৰুত্ব == মা চণ্ডিকা দেৱালয় ভক্তসকলৰ বাবে এক পৱিত্ৰ উপাসনাস্থলী। প্ৰতিদিনে বহু ভক্তই দেৱীৰ ওচৰত পূজা-অৰ্চনা আৰু প্ৰাৰ্থনা আগবঢ়ায়। ভক্তসকলে নিজৰ পৰিয়ালৰ সুখ-শান্তি, সুস্বাস্থ্য, সমৃদ্ধি আৰু মংগলৰ বাবে মাতৃৰ আশীৰ্বাদ কামনা কৰে। দেৱালয়খনত উপস্থিত হৈ ভক্তসকলে মানসিক শান্তি আৰু আধ্যাত্মিক প্ৰেৰণা লাভ কৰে বুলি বিশ্বাস কৰে। দুৰ্গাপূজা, নৱৰাত্ৰি আৰু অন্যান্য ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানৰ সময়ত দেৱী উপাসনাৰ বিশেষ গুৰুত্ব দেখা যায়। এই উপলক্ষে ভক্তসকলে পূজা-অৰ্চনা, নাম-কীৰ্তন আৰু বিভিন্ন ধৰ্মীয় কাৰ্যসূচীত অংশগ্ৰহণ কৰে। এনে উৎসৱে সমাজৰ মাজত ভক্তি, একতা আৰু ভাতৃত্ববোধৰ সৃষ্টি কৰে == সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক অৱদান == মা চণ্ডিকা দেৱালয় কেৱল ধৰ্মীয় উপাসনাৰ কেন্দ্ৰই নহয়, ই স্থানীয় সমাজৰ ঐতিহ্য আৰু সংস্কৃতিৰো এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ। বিভিন্ন ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তে মানুহৰ মাজত সহযোগিতা, সম্প্ৰীতি আৰু সামাজিক একতাৰ মনোভাৱ গঢ়ি উঠে। নতুন প্ৰজন্মৰ মাজত ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক মূল্যবোধ জীয়াই ৰখাতো দেৱালয়খনৰ ভূমিকা আছে। == সংৰক্ষণৰ প্ৰয়োজনীয়তা == আমাৰ প্ৰাচীন ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যসমূহ সংৰক্ষণ কৰাটো প্ৰতিগৰাকী নাগৰিকৰ দায়িত্ব। দেৱালয়ৰ পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা বজাই ৰখা, পৰিৱেশ সুৰক্ষিত কৰা আৰু ইয়াৰ ইতিহাস তথা জনশ্ৰুতিসমূহ সংগ্ৰহ কৰি ৰখাৰ প্ৰতি আমি সকলোৱে গুৰুত্ব দিব লাগে। == সামৰণী == মা চণ্ডিকা দেৱালয় আমাৰ ধৰ্মীয় বিশ্বাস, আধ্যাত্মিক চেতনা আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ এক পৱিত্ৰ প্ৰতীক। এই দেৱালয়ৰ মহিমা, ইতিহাস আৰু পৰম্পৰা সংৰক্ষণ কৰি ভৱিষ্যৎ প্ৰজন্মৰ মাজলৈ আগবঢ়াই নিয়াটো আমাৰ সকলোৰে কৰ্তব্য। মা চণ্ডিকাৰ আশীৰ্বাদে সকলোৰে জীৱন সুখ, শান্তি আৰু মংগলেৰে ভৰি পৰক। 7849n8m2n8eosb63vuyrzfw4snrzcfs 649262 649228 2026-11-03T07:55:47Z Jaanmoni231 52617 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 649262 wikitext text/x-wiki <nowiki>'''</nowiki>মা চণ্ডিকা দেৱাল‍য়<nowiki>'''</nowiki> অসমৰ কামৰূপ জিলাৰ ছয়গাঁৱত অৱস্থিত এখন অতি ঐতিহ্যমণ্ডিত আৰু প্ৰসিদ্ধ। ইয়াত দেৱী মা চণ্ডিকাক পূজা-অৰ্চনা কৰা হয়। হিন্দু ধৰ্মীয় বিশ্বাস অনুসৰি মা চণ্ডিকা হৈছে আদিশক্তি দুৰ্গাৰ এক শক্তিশালী ৰূপ। তেওঁ অসুৰ বিনাশিনী, ভক্তৰ ৰক্ষাকৰ্তা আৰু জগতৰ মংগলকাৰিণী দেৱী। ভক্তসকলে মা চণ্ডিকাক বিপদ-আপদৰপৰা ৰক্ষা কৰা আৰু সুখ-শান্তি প্ৰদান কৰা মাতৃৰূপে আৰাধনা কৰে। সেই দেৱালয়খনত এটা পুখুৰীও আছে।  এই পুখুৰীটো দেৱালয়খনৰ পৰিৱেশৰ এক সৌন্দৰ্যবৰ্ধক অংশ আৰু স্থানীয় লোকসকলৰ বাবে বিশেষ আকৰ্ষণৰ কেন্দ্ৰ।   এই পুখুৰীটোৱে ভক্তসকলৰ মনত এক বিশেষ স্থান অধিকাৰ কৰি আছে। দেৱালয়লৈ অহা ভক্তসকলৰ বাবে পুখুৰীটোৰ শান্ত পৰিৱেশে এক আধ্যাত্মিক অনুভূতিৰ সৃষ্টি কৰে। == দেৱালয়ৰ ঐতিহাসিক পটভূমি আৰু নামকৰণ == গুৱাহাটী মহানগৰীৰপৰা ২৫ কিঃমিঃ আঁতৰত পশ্চিমে থকা বৰ্তমানৰ ছয়গাওঁ অঞ্চলেই অতীতত চান্দ সদাগৰৰ চম্পক নগৰ হিচাপে পৰিচিত আছিল। ৰজা চন্দ্ৰধৰে তেওঁৰ ছয় পুত্ৰৰ মাজত চম্পক ৰাজ্যৰ ছয়ভাগ কৰাৰ হেতুকে কালক্ৰমত ঠাইখিনিৰ নাম ছয়গাওঁ হয়। এটা সময়ত কালৰ সোঁতত চম্পক নগৰ ধ্বংসপ্ৰাপ্ত হয়। চম্পক নগৰৰ কীৰ্তিচিহ্ন হিচাপে মাথোঁ চান্দ সদাগৰে নিৰ্মাণ কৰা মেৰঘৰৰ অৱশিষ্ট ছয়গাওঁত আজিও পৰিদৃশ্যমান হৈ আছে। <ref name=":1">https://as.vikaspedia.in/viewcontent/education/</ref> ইয়াত দুটা বেলেগ বেলেগ সময়ৰ মন্দিৰৰ ভগ্নাৱশেষ পোৱা যায়। ইয়াৰে এটা ১১-১২শ শতিকাৰ, আনটো সম্ভৱতঃ ১৬শ শতিকাৰ। পুৰণি মন্দিৰৰ আন্তঃগাঁথনিৰ ওপৰতেই নতুনকৈ এটা মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। মন্দিৰৰ ভিতৰত এটি দেৱী মূৰ্তি, এটা শিৱলিঙ্গ আৰু এটা সূৰ্য্য মূৰ্তি আছে। পৰৱৰ্তী কালত আহোম স্বৰ্গদেউ শিৱশিংহই তাত এটি ধুনীয়া মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰে যদিও পিছলৈ সেই মন্দিৰটো ভাঙি যায়। প্ৰাচীন চান্দ সদাগৰৰ মেৰঘৰৰ ভগ্নাৱশেষ আৰু প্ৰাচীন মন্দিৰৰ ভগ্ন শিলাখণ্ডহে অত তত সিঁচৰতি হৈ আছে। মা চণ্ডিকা দেৱালয়ৰ সৈতে বহুতো ধৰ্মীয় বিশ্বাস আৰু স্থানীয় জনশ্ৰুতি জড়িত হৈ আছে। দক্ষিণ কামৰূপৰ ছয়গাঁও অঞ্চলৰ চন্দ্ৰ সদাগৰ, বেউলা আৰু লক্ষ্মীন্দৰৰ কাহিনীৰ সৈতে এই অঞ্চলৰ ঐতিহ্যৰ সম্পৰ্ক আছে বুলি জনবিশ্বাস প্ৰচলিত।<ref name=":1" /> == ধৰ্মীয় গুৰুত্ব == মা চণ্ডিকা দেৱালয় ভক্তসকলৰ বাবে এক পৱিত্ৰ উপাসনাস্থলী। প্ৰতিদিনে বহু ভক্তই দেৱীৰ ওচৰত পূজা-অৰ্চনা আৰু প্ৰাৰ্থনা আগবঢ়ায়। ভক্তসকলে নিজৰ পৰিয়ালৰ সুখ-শান্তি, সুস্বাস্থ্য, সমৃদ্ধি আৰু মংগলৰ বাবে মাতৃৰ আশীৰ্বাদ কামনা কৰে। দেৱালয়খনত উপস্থিত হৈ ভক্তসকলে মানসিক শান্তি আৰু আধ্যাত্মিক প্ৰেৰণা লাভ কৰে বুলি বিশ্বাস কৰে। দুৰ্গাপূজা, নৱৰাত্ৰি আৰু অন্যান্য ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানৰ সময়ত দেৱী উপাসনাৰ বিশেষ গুৰুত্ব দেখা যায়। এই উপলক্ষ্যে ভক্তসকলে পূজা-অৰ্চনা, নাম-কীৰ্তন আৰু বিভিন্ন ধৰ্মীয় কাৰ্যসূচীত অংশগ্ৰহণ কৰে। এনে উৎসৱে সমাজৰ মাজত ভক্তি, একতা আৰু ভাতৃত্ববোধৰ সৃষ্টি কৰে == সামাজিক আৰু সাংস্কৃতিক অৱদান == মা চণ্ডিকা দেৱালয় কেৱল ধৰ্মীয় উপাসনাৰ কেন্দ্ৰই নহয়, ই স্থানীয় সমাজৰ ঐতিহ্য আৰু সংস্কৃতিৰো এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ। বিভিন্ন ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তে মানুহৰ মাজত সহযোগিতা, সম্প্ৰীতি আৰু সামাজিক একতাৰ মনোভাব গঢ়ি উঠে। নতুন প্ৰজন্মৰ মাজত ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক মূল্যবোধ জীয়াই ৰখাতো দেৱালয়খনৰ ভূমিকা আছে। == সংৰক্ষণৰ প্ৰয়োজনীয়তা == আমাৰ প্ৰাচীন ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যসমূহ সংৰক্ষণ কৰাটো প্ৰতিগৰাকী নাগৰিকৰ দায়িত্ব। দেৱালয়ৰ পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা বজাই ৰখা, পৰিৱেশ সুৰক্ষিত কৰা আৰু ইয়াৰ ইতিহাস তথা জনশ্ৰুতিসমূহ সংগ্ৰহ কৰি ৰখাৰ প্ৰতি আমি সকলোৱে গুৰুত্ব দিব লাগে। == সামৰণী == মা চণ্ডিকা দেৱালয় আমাৰ-ধৰ্মীয় বিশ্বাস, আধ্যাত্মিক চেতনা আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ এক পৱিত্ৰ প্ৰতীক। এই দেৱালয়ৰ মহিমা, ইতিহাস আৰু পৰম্পৰা সংৰক্ষণ কৰি ভৱিষ্যৎ প্ৰজন্মৰ মাজলৈ আগবঢ়াই নিয়াটো আমাৰ সকলোৰে কৰ্তব্য। মা চণ্ডিকাৰ আশীৰ্বাদে সকলোৰে জীৱন সুখ, শান্তি আৰু মংগলেৰে ভৰি পৰক। llzb7cse1tuasxpsdksurgossswqlp6 0 140625 649230 2026-11-03T03:28:19Z Niribili Kakati 51475 নতুন পৃষ্ঠা: ==ভূমিকা== অসমৰ ইতিহাস বহুতো গৌৰৱময় ঘটনা, ঐতিহাসিক পৰম্পৰা আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰে সমৃদ্ধ। এই ইতিহাসৰ এক উল্লেখযোগ্য অধ্যায় হৈছে আহোম ৰাজত্বকাল। ১২২৮ খ্ৰীষ্টাব্দত চাওলুং... 649230 wikitext text/x-wiki ==ভূমিকা== অসমৰ ইতিহাস বহুতো গৌৰৱময় ঘটনা, ঐতিহাসিক পৰম্পৰা আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰে সমৃদ্ধ। এই ইতিহাসৰ এক উল্লেখযোগ্য অধ্যায় হৈছে আহোম ৰাজত্বকাল। ১২২৮ খ্ৰীষ্টাব্দত চাওলুং চুকাফাই অসমত আহোম ৰাজ্যৰ ভেটি স্থাপন কৰাৰ পিছত প্ৰায় ছশ বছৰ ধৰি আহোমসকলে এই অঞ্চলত শাসন কৰিছিল। এই দীৰ্ঘ শাসনকালত তেওঁলোকে অসমৰ ৰাজনৈতিক, সামাজিক, সাংস্কৃতিক, ধৰ্মীয় আৰু স্থাপত্যৰ ক্ষেত্ৰত এক বিশেষ অৱদান আগবঢ়াইছিল। আহোমসকলৰ এই গৌৰৱময় ইতিহাসৰ অন্যতম মূল্যৱান প্ৰতীক হৈছে চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহ। চৰাইদেউ মৈদাম কেৱল এক সমাধিক্ষেত্ৰ নহয়, ই আহোমসকলৰ ধৰ্মীয় বিশ্বাস, ৰাজকীয় পৰম্পৰা, সামাজিক জীৱন, স্থাপত্যশৈলী আৰু ঐতিহাসিক চিন্তাধাৰাৰ এক জীৱন্ত প্ৰতিচ্ছবি। আহোম ৰজাসকল আৰু ৰাজপৰিয়ালৰ বিশিষ্ট ব্যক্তিসকলৰ সমাধিস্থল হিচাপে গঢ় লৈ উঠা এই মৈদামসমূহে অতীতৰ এক বিশেষ সভ্যতাৰ পৰিচয় বহন কৰে। অসমৰ ইতিহাস আৰু সংস্কৃতিৰ ক্ষেত্ৰত চৰাইদেউৰ গুৰুত্ব ইমানেই বেছি যে ইয়াক আহোমসকলৰ পৱিত্ৰ আৰু ঐতিহাসিক স্থান হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ২০২৪ চনৰ ২৬ জুলাইত চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহে UNESCO-ৰ বিশ্ব ঐতিহ্যক্ষেত্ৰৰ স্বীকৃতি লাভ কৰে। ইয়াৰ ফলত চৰাইদেউ কেৱল অসমৰেই নহয়, সমগ্ৰ ভাৰতৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ঐতিহ্যক্ষেত্ৰ হিচাপে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰিচিতি লাভ কৰে। ==চৰাইদেউৰ ভৌগোলিক অৱস্থান আৰু পৰিচয়== চৰাইদেউ অসমৰ উজনি অঞ্চলত অৱস্থিত এখন ঐতিহাসিক স্থান। বৰ্তমান ই চৰাইদেউ জিলাৰ অন্তৰ্গত। এই স্থান শিৱসাগৰ অঞ্চলৰ ওচৰত অৱস্থিত আৰু অসমৰ প্ৰাচীন আহোম ৰাজধানীসমূহৰ ভিতৰত অন্যতম। প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰে পৰিপূৰ্ণ এই অঞ্চলৰ পাহাৰ, সেউজীয়া পৰিৱেশ আৰু ঐতিহাসিক স্থাপত্যই ইয়াক এক বিশেষ পৰিচয় প্ৰদান কৰিছে। চৰাইদেউ নামটোৰ উৎপত্তি সম্পৰ্কে বিভিন্ন ব্যাখ্যা পোৱা যায়। আহোম ভাষাৰ শব্দৰ সৈতে ইয়াৰ সম্পৰ্ক আছে। সাধাৰণতে চৰাইদেউ শব্দটোক 'চে-ৰাই-ডয়'ৰ পৰা অহা বুলি ব্যাখ্যা কৰা হয়, যাৰ অৰ্থ হৈছে পাহাৰৰ ওপৰত জিলিকি থকা নগৰ বা পৱিত্ৰ স্থান বুলি ধৰা হয়। আহোমসকলৰ বাবে চৰাইদেউ আছিল এক পৱিত্ৰ ৰাজকীয় আৰু ধৰ্মীয় কেন্দ্ৰ। চৰাইদেউৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ আৰু ভৌগোলিক অৱস্থাই আহোমসকলৰ ৰাজনৈতিক আৰু সাংস্কৃতিক জীৱনত বিশেষ ভূমিকা পালন কৰিছিল। এই অঞ্চলক কেন্দ্ৰ কৰি আহোমসকলে নিজৰ ৰাজনৈতিক ক্ষমতা আৰু ধৰ্মীয় পৰম্পৰা সুদৃঢ় কৰিছিল। ==আহোম ৰাজবংশৰ প্ৰতিষ্ঠা আৰু চৰাইদেউৰ ঐতিহাসিক গুৰুত্ব== চৰাইদেউৰ ইতিহাস বুজিবলৈ আহোম ৰাজবংশৰ প্ৰতিষ্ঠাৰ বিষয়ে জনাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। ১২২৮ খ্ৰীষ্টাব্দত টাই-আহোম নেতা চাওলুং চুকাফাই পাটকাই পৰ্বত অতিক্ৰম কৰি অসমত প্ৰৱেশ কৰে। তেওঁ বিভিন্ন জনগোষ্ঠীৰ সৈতে সম্পৰ্ক স্থাপন কৰি এক নতুন ৰাজনৈতিক ব্যৱস্থাৰ ভেটি স্থাপন কৰিছিল। ১২৫৩ খ্ৰীষ্টাব্দত চুকাফাই চৰাইদেউত আহোম ৰাজ্যৰ প্ৰথম ৰাজধানী স্থাপন কৰে। এই ঘটনাই চৰাইদেউক আহোম ৰাজনৈতিক ইতিহাসৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰে। চুকাফাই চৰাইদেউক কেৱল ৰাজধানী হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা নাছিল, ইয়াক আহোমসকলৰ ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰো এক গুৰুত্বপূৰ্ণ কেন্দ্ৰ হিচাপে গঢ়ি তুলিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত আহোমসকলৰ ৰাজধানী বিভিন্ন স্থানলৈ স্থানান্তৰিত হৈছিল যদিও চৰাইদেউৰ ঐতিহাসিক আৰু ধৰ্মীয় গুৰুত্ব অক্ষুণ্ণ থাকিল। বিশেষকৈ আহোম ৰজাসকলৰ সমাধিস্থল হিচাপে চৰাইদেউৰ মৰ্যাদা বৃদ্ধি পালে। সেয়েহে চৰাইদেউক আহোম ৰাজবংশৰ আদি ৰাজকীয় কেন্দ্ৰ বুলি কোৱা হয়। ==মৈদামৰ অৰ্থ আৰু ধাৰণা== মৈদাম হৈছে আহোমসকলৰ মৃত ৰজা, ৰাণী আৰু ৰাজপৰিয়ালৰ বিশিষ্ট ব্যক্তিসকলক সমাধিস্থ কৰাৰ বাবে নিৰ্মাণ কৰা এক বিশেষ ধৰণৰ স্থাপত্য। সাধাৰণ সমাধিক্ষেত্ৰৰ তুলনাত মৈদামৰ নিৰ্মাণশৈলী আৰু ধৰ্মীয় তাৎপৰ্য সম্পূৰ্ণ পৃথক। আহোমসকলৰ বিশ্বাস অনুসৰি মৃত্যু মানে জীৱনৰ সম্পূৰ্ণ সমাপ্তি নহয়। তেওঁলোকে মৃত ব্যক্তিৰ আত্মাৰ অস্তিত্ব আৰু পৰলোকৰ জীৱনৰ ওপৰত বিশ্বাস কৰিছিল। সেইবাবে মৃত ৰজা বা ৰাজপৰিয়ালৰ লোকসকলৰ বাবে বিশেষ ব্যৱস্থাৰে মৈদাম নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। মৈদামসমূহৰ নিৰ্মাণত মৃত ব্যক্তিৰ সামাজিক মৰ্যাদা, ৰাজকীয় ক্ষমতা আৰু ধৰ্মীয় বিশ্বাসৰ প্ৰতিফলন ঘটিছিল। এই সমাধিসমূহে আহোমসকলৰ জীৱন আৰু মৃত্যুৰ সম্পৰ্কে থকা দৃষ্টিভংগী প্ৰকাশ কৰে। ==মৈদামৰ নিৰ্মাণশৈলী আৰু স্থাপত্যৰ বৈশিষ্ট্য== চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহৰ স্থাপত্যশৈলী অত্যন্ত আকৰ্ষণীয় আৰু স্বকীয়। ইয়াৰ নিৰ্মাণ পদ্ধতিত আহোমসকলৰ নিজস্ব কাৰিকৰী জ্ঞান, স্থাপত্যৰ দক্ষতা আৰু ধৰ্মীয় চিন্তাধাৰাৰ প্ৰকাশ ঘটিছে। সাধাৰণতে মৈদামসমূহৰ গঠন পাহাৰ বা টিলাৰ দৰে। ইয়াৰ তলৰ অংশত সমাধিৰ মূল কোঠা বা গাঁথনি থাকে আৰু ওপৰৰ অংশত মাটিৰে এটা ওখ গম্বুজাকৃতিৰ ঢিপি সৃষ্টি কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত মৈদামসমূহ দূৰৰ পৰা সৰু পাহাৰৰ দৰে দেখা যায়। মৈদাম নিৰ্মাণৰ ক্ষেত্ৰত ইটা, শিল, মাটি আৰু অন্যান্য নিৰ্মাণ সামগ্ৰী ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। সমাধিৰ ভিতৰৰ অংশত মৃত ব্যক্তিৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বিভিন্ন সামগ্ৰী ৰখাৰ ব্যৱস্থাও আছিল। ইয়াৰ ফলত মৈদামসমূহ কেৱল সমাধিক্ষেত্ৰ হিচাপেই নহয়, আহোমসকলৰ ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক বিশ্বাসৰ প্ৰতীক হিচাপেও পৰিগণিত হৈছিল। মৈদামৰ নিৰ্মাণশৈলীত এক বিশেষ জ্যামিতিক গঠন দেখা যায়। ইয়াৰ ভিতৰৰ কোঠা, বাহিৰৰ বেৰ, ওপৰৰ মাটিৰ আৱৰণ আৰু প্ৰৱেশপথৰ ব্যৱস্থাই সেই সময়ৰ নিৰ্মাণ কৌশলৰ উন্নত অৱস্থাৰ পৰিচয় দিয়ে। ==আহোমসকলৰ ধৰ্মীয় বিশ্বাস আৰু মৈদামৰ সম্পৰ্ক== আহোমসকলৰ ধৰ্মীয় বিশ্বাসৰ সৈতে মৈদামৰ গভীৰ সম্পৰ্ক আছে। আহোমসকলে পূৰ্বতে নিজৰ পৰম্পৰাগত টাই ধৰ্মীয় বিশ্বাস অনুসৰণ কৰিছিল। তেওঁলোকৰ ধৰ্মীয় চিন্তাধাৰাত পূৰ্বপুৰুষৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধা, আত্মাৰ অস্তিত্ব আৰু মৃত ব্যক্তিৰ স্মৃতি সংৰক্ষণৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া হৈছিল। আহোমসকলে পূৰ্বপুৰুষসকলক সন্মান জনোৱাৰ বাবে বিভিন্ন ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান পালন কৰিছিল। তেওঁলোকৰ বিশ্বাস অনুসৰি মৃত ব্যক্তিৰ আত্মাৰ সৈতে জীৱিত লোকসকলৰ এক আধ্যাত্মিক সম্পৰ্ক থাকে। সেইবাবে ৰজা আৰু ৰাজপৰিয়ালৰ লোকসকলৰ মৃত্যুৰ পিছত তেওঁলোকৰ সমাধি নিৰ্মাণ কৰাটো এক পৱিত্ৰ কৰ্তব্য বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। মৈদামৰ জৰিয়তে আহোমসকলে নিজৰ পূৰ্বপুৰুষৰ স্মৃতি সংৰক্ষণ কৰিছিল। এই পৰম্পৰাই আহোম সমাজত বংশগত পৰিচয় আৰু ৰাজকীয় ঐতিহ্যক শক্তিশালী কৰি তুলিছিল। ==মৈদামৰ ভিতৰত সমাধিস্থ কৰা সামগ্ৰী== আহোমসকলৰ মৈদাম নিৰ্মাণৰ এক উল্লেখযোগ্য বৈশিষ্ট্য হৈছে মৃত ব্যক্তিৰ সৈতে বিভিন্ন সামগ্ৰী সমাধিস্থ কৰাৰ পৰম্পৰা। ঐতিহাসিক তথ্য অনুসৰি কিছুমান মৈদামত মৃত ব্যক্তিৰ সৈতে সম্পৰ্কিত ব্যক্তিগত সামগ্ৰী, অলংকাৰ, অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ, বাচন-বৰ্তন আৰু দৈনন্দিন জীৱনত ব্যৱহৃত সামগ্ৰী ৰখা হৈছিল। এই পৰম্পৰাৰ আঁৰত আছিল পৰলোকৰ জীৱন সম্পৰ্কে আহোমসকলৰ বিশ্বাস। তেওঁলোকে ভাবিছিল যে মৃত্যুৰ পিছতো ব্যক্তিৰ জীৱনৰ এক ধাৰাবাহিকতা থাকে। সেইবাবে মৃত ব্যক্তিৰ প্ৰয়োজনীয় সামগ্ৰীসমূহ সমাধিৰ ভিতৰত ৰখা হৈছিল। কিন্তু সময়ৰ পৰিৱৰ্তনৰ লগে লগে এই পৰম্পৰাতো বিভিন্ন পৰিৱৰ্তন আহে। ইতিহাসৰ বিভিন্ন পৰ্যায়ত সামাজিক, ধৰ্মীয় আৰু ৰাজনৈতিক পৰিৱৰ্তনৰ প্ৰভাৱ মৈদাম নিৰ্মাণৰ ওপৰত পৰিছিল। ==চৰাইদেউৰ মৈদামৰ সংখ্যা আৰু বিস্তৃতি== চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহ এক বিস্তৃত অঞ্চলত সিঁচৰতি হৈ আছে। এই অঞ্চলত বিভিন্ন আকাৰ আৰু গঠনৰ বহুতো মৈদাম দেখা যায়। কিছুমান মৈদাম যথেষ্ট ডাঙৰ আৰু আকৰ্ষণীয়, আনহাতে কিছুমান তুলনামূলকভাৱে সৰু। UNESCO-ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহৰ সম্পত্তি ক্ষেত্ৰত ৯০টাৰো অধিক মৈদাম আছে বুলি উল্লেখ কৰা হৈছে। এই মৈদামসমূহে আহোম ৰাজবংশৰ সমাধি নিৰ্মাণৰ দীৰ্ঘ ঐতিহাসিক পৰম্পৰাৰ সাক্ষ্য বহন কৰে। এই বিস্তৃত মৈদামসমূহৰ উপস্থিতিয়ে প্ৰমাণ কৰে যে আহোমসকলৰ বাবে চৰাইদেউ কিমান গুৰুত্বপূৰ্ণ আছিল। তেওঁলোকৰ ৰাজনৈতিক ক্ষমতা, ধৰ্মীয় বিশ্বাস আৰু বংশগত পৰিচয়ৰ সৈতে এই অঞ্চল গভীৰভাৱে জড়িত আছিল। ==চৰাইদেউ মৈদাম আৰু আহোম সমাজৰ সামাজিক জীৱন== মৈদামসমূহৰ অধ্যয়নৰ জৰিয়তে আহোম সমাজৰ সামাজিক ব্যৱস্থাৰ বিষয়েও বহু কথা জানিব পাৰি। আহোম সমাজত ৰজা আৰু ৰাজপৰিয়ালৰ স্থান অতি উচ্চ আছিল। ৰজাক কেৱল ৰাজনৈতিক শাসক হিচাপেই নহয়, সমাজৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰতীক হিচাপেও গণ্য কৰা হৈছিল। মৃত ৰজাসকলৰ বাবে বিশেষ মৈদাম নিৰ্মাণৰ ব্যৱস্থাই তেওঁলোকৰ প্ৰতি সমাজৰ সন্মান আৰু আনুগত্য প্ৰকাশ কৰিছিল। মৈদাম নিৰ্মাণৰ কামত দক্ষ কাৰিকৰ, শ্ৰমিক আৰু বিভিন্ন শ্ৰেণীৰ লোক জড়িত আছিল। ইয়াৰ পৰা সেই সময়ৰ সামাজিক সহযোগিতা আৰু কৰ্মবিভাজনৰ বিষয়েও ধাৰণা কৰিব পাৰি। মৈদামসমূহে আহোম সমাজৰ ধৰ্মীয় পৰম্পৰা, ৰাজকীয় ব্যৱস্থা আৰু সামাজিক মৰ্যাদাৰ মাজত থকা সম্পৰ্কৰ পৰিচয় দিয়ে। ==অসমৰ ইতিহাস আৰু সংস্কৃতিৰ ক্ষেত্ৰত মৈদামৰ অৱদান== চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহ অসমৰ ইতিহাসৰ এক অমূল্য সম্পদ। এইসমূহৰ জৰিয়তে আহোমসকলৰ ৰাজত্বকালৰ ইতিহাস, স্থাপত্যশৈলী, ধৰ্মীয় বিশ্বাস আৰু সামাজিক পৰম্পৰাৰ বিষয়ে জানিব পাৰি। অসমৰ ইতিহাসত আহোমসকলৰ অৱদান অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ। বিশেষকৈ মোগলৰ আক্ৰমণৰ বিৰুদ্ধে আহোমসকলে আগবঢ়োৱা প্ৰতিৰোধ, ৰাজ্য পৰিচালনা, কৃষি ব্যৱস্থা, সাহিত্য আৰু সাংস্কৃতিক বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকৰ অৱদান স্মৰণীয়। চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহে এই গৌৰৱময় ইতিহাসৰ এক ভৌতিক সাক্ষ্য হিচাপে কাম কৰে। ইয়াৰ উপৰি মৈদামসমূহে নতুন প্ৰজন্মক নিজৰ ইতিহাস আৰু ঐতিহ্যৰ বিষয়ে জানিবলৈ উৎসাহিত কৰে। বিদ্যালয়, মহাবিদ্যালয় আৰু বিশ্ববিদ্যালয়ৰ শিক্ষাৰ্থীসকলৰ বাবে এই স্থান এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ঐতিহাসিক অধ্যয়নৰ ক্ষেত্ৰ। ==চৰাইদেউ মৈদামৰ প্ৰত্নতাত্ত্বিক গুৰুত্ব== প্ৰত্নতত্ত্ব হৈছে অতীতৰ মানৱ সভ্যতা আৰু সংস্কৃতিৰ বিষয়ে বস্তুগত অৱশেষৰ সহায়ত অধ্যয়ন কৰা এক বিশেষ জ্ঞানৰ শাখা। চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহ প্ৰত্নতাত্ত্বিক অধ্যয়নৰ ক্ষেত্ৰত অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। এই মৈদামসমূহৰ গঠন, নিৰ্মাণ সামগ্ৰী, সমাধি কক্ষ আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত বিভিন্ন অৱশেষৰ অধ্যয়নৰ জৰিয়তে আহোম যুগৰ নিৰ্মাণ কৌশল আৰু ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ বিষয়ে জানিব পাৰি। প্ৰত্নতাত্ত্বিক গৱেষণাই মৈদামসমূহৰ ঐতিহাসিক সময় নিৰ্ধাৰণ, নিৰ্মাণ পদ্ধতি আৰু সংৰক্ষণৰ অৱস্থা সম্পৰ্কে অধিক তথ্য প্ৰদান কৰে। সেয়েহে চৰাইদেউ কেৱল পৰ্যটনস্থলী নহয়, ই গৱেষক আৰু ইতিহাসবিদসকলৰ বাবেও এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অধ্যয়নৰ ক্ষেত্ৰ। ==মৈদামৰ সংৰক্ষণৰ প্ৰয়োজনীয়তা== ঐতিহাসিক সম্পদসমূহৰ সংৰক্ষণ কৰাটো প্ৰতিখন সমাজৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ দায়িত্ব। চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহো সময়ৰ প্ৰভাৱ, প্ৰাকৃতিক পৰিৱৰ্তন আৰু মানুহৰ বিভিন্ন কাৰ্যকলাপৰ ফলত ক্ষতিগ্ৰস্ত হোৱাৰ আশংকা থাকে। বৰষুণ, বানপানী, গছ-গছনিৰ শিপা, মাটিৰ খহনীয়া আৰু পৰিৱেশৰ পৰিৱৰ্তনে মৈদামসমূহৰ গঠনৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। ইয়াৰ উপৰি অসচেতন পৰ্যটন, আৱৰ্জনা পেলোৱা আৰু ঐতিহাসিক স্থানত অনিয়মিত কাৰ্যকলাপেও এই সম্পদসমূহৰ ক্ষতি কৰিব পাৰে। সেয়েহে চৰকাৰ, প্ৰত্নতত্ত্ব বিভাগ, স্থানীয় প্ৰশাসন আৰু ৰাইজে একেলগে মৈদামসমূহৰ সংৰক্ষণৰ বাবে কাম কৰিব লাগে। বৈজ্ঞানিক পদ্ধতিৰে সংৰক্ষণ, নিয়মীয়া পৰিদৰ্শন, পৰিৱেশৰ সুৰক্ষা আৰু জনসচেতনতা বৃদ্ধি কৰাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। ==UNESCO বিশ্ব ঐতিহ্যক্ষেত্ৰ হিচাপে চৰাইদেউৰ স্বীকৃতি== চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহৰ ইতিহাসত ২০২৪ চন এক বিশেষ স্মৰণীয় বছৰ। ২০২৪ চনৰ ২৬ জুলাইত ভাৰতৰ নতুন দিল্লীত অনুষ্ঠিত UNESCO-ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য সমিতিৰ ৪৬সংখ্যক অধিৱেশনত চৰাইদেউ মৈদামক বিশ্ব ঐতিহ্যক্ষেত্ৰ হিচাপে স্বীকৃতি প্ৰদান কৰা হয়। এই স্বীকৃতিৰ ফলত চৰাইদেউ ভাৰতৰ ৪৩সংখ্যক বিশ্ব ঐতিহ্যক্ষেত্ৰ হিচাপে পৰিগণিত হয় আৰু উত্তৰ-পূব ভাৰতৰ প্ৰথমটো সাংস্কৃতিক বিশ্ব ঐতিহ্যক্ষেত্ৰৰ মৰ্যাদা লাভ কৰে। এই স্বীকৃতিৰ মূল ভিত্তি হৈছে আহোমসকলৰ অনন্য সমাধি নিৰ্মাণ পৰম্পৰা আৰু ইয়াৰ ঐতিহাসিক তথা সাংস্কৃতিক মূল্য। UNESCO-ৰ এই স্বীকৃতিয়ে প্ৰমাণ কৰে যে চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহ কেৱল আঞ্চলিক ঐতিহ্য নহয়, বৰঞ্চ বিশ্বৰ সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰো এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ। এই স্বীকৃতি অসমৰ বাবে এক বৃহৎ সন্মান। ইয়াৰ ফলত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত অসমৰ ইতিহাস আৰু সংস্কৃতিৰ পৰিচিতি বৃদ্ধি পাইছে। ==চৰাইদেউ মৈদাম আৰু পৰ্যটনৰ সম্ভাৱনা== চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহ অসমৰ ঐতিহাসিক পৰ্যটনৰ ক্ষেত্ৰত এক বৃহৎ সম্ভাৱনা বহন কৰে। ইয়াৰ UNESCO স্বীকৃতিৰ পিছত দেশী-বিদেশী পৰ্যটকৰ আগ্ৰহ বৃদ্ধি পোৱাৰ সম্ভাৱনা অধিক হৈছে। এই স্থানলৈ পৰ্যটকৰ আগমনে স্থানীয় অৰ্থনীতিৰ উন্নতিত সহায় কৰিব পাৰে। হোটেল, পৰিবহণ, খাদ্য ব্যৱসায়, স্থানীয় হস্তশিল্প আৰু পৰ্যটক পথপ্ৰদৰ্শনৰ ক্ষেত্ৰত কৰ্মসংস্থাপনৰ নতুন সুযোগ সৃষ্টি হ'ব পাৰে। বিশেষকৈ স্থানীয় যুৱক-যুৱতীসকলে পৰ্যটন সম্পৰ্কীয় প্ৰশিক্ষণ গ্ৰহণ কৰি নিজৰ কৰ্মসংস্থাপনৰ পথ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। স্থানীয় লোকসকলে পৰম্পৰাগত খাদ্য, হস্তশিল্প আৰু সাংস্কৃতিক সামগ্ৰী পৰ্যটকৰ আগত উপস্থাপন কৰাৰ সুযোগ লাভ কৰিব পাৰে। চৰাইদেউক কেন্দ্ৰ কৰি শিৱসাগৰৰ ৰংঘৰ, তলাতল ঘৰ, শিৱদৌল আৰু অন্যান্য ঐতিহাসিক স্থানসমূহক সংযোগ কৰি এক পৰ্যটন পৰিকল্পনা গঢ়ি তুলিব পাৰি। ইয়াৰ ফলত অসমৰ ঐতিহাসিক পৰ্যটনৰ পৰিসৰ অধিক বিস্তৃত হ'ব। ==চৰাইদেউৰ মৈদাম আৰু শিক্ষা তথা গৱেষণা== চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহ শিক্ষাৰ্থী, ইতিহাসবিদ, গৱেষক আৰু সংস্কৃতিপ্ৰেমীসকলৰ বাবে এক মূল্যৱান অধ্যয়নৰ ক্ষেত্ৰ। অসমৰ প্ৰাচীন ইতিহাসৰ বিষয়ে পাঠ্যপুথিত পঢ়াৰ উপৰি বাস্তৱ ক্ষেত্ৰত এই ঐতিহাসিক স্থাপত্যসমূহ পৰিদৰ্শন কৰিলে শিক্ষাৰ্থীসকলে অধিক স্পষ্ট ধাৰণা লাভ কৰিব পাৰে। বিশ্ববিদ্যালয়সমূহত ইতিহাস, প্ৰত্নতত্ত্ব, নৃতত্ত্ব, সমাজবিজ্ঞান আৰু সংস্কৃতি অধ্যয়নৰ সৈতে জড়িত শিক্ষাৰ্থীসকলে চৰাইদেউৰ মৈদামক গৱেষণাৰ বিষয় হিচাপে গ্ৰহণ কৰিব পাৰে। মৈডামসমূহৰ স্থাপত্য, ধৰ্মীয় পৰম্পৰা, সামাজিক ব্যৱস্থা আৰু ঐতিহাসিক তাৎপৰ্যৰ ওপৰত অধিক গৱেষণা কৰিলে আহোম সভ্যতাৰ বহুতো অজানা দিশ পোহৰলৈ আহিব পাৰে। ==আধুনিক যুগত ডিজিটেল মাধ্যমৰ জৰিয়তে চৰাইদেউৰ প্ৰচাৰ== বৰ্তমান সময়ত ডিজিটেল মাধ্যম ঐতিহাসিক সম্পদৰ প্ৰচাৰ আৰু সংৰক্ষণৰ এক শক্তিশালী আহিলা হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহৰ বিষয়ে তথ্য, ফটোগ্ৰাফ, ভিডিঅ', তথ্যচিত্ৰ আৰু গৱেষণামূলক লেখা ইণ্টাৰনেটৰ জৰিয়তে বিশ্বৰ বিভিন্ন প্ৰান্তলৈ প্ৰেৰণ কৰিব পাৰি। বিশেষকৈ ৱিকিপিডিয়া, ডিজিটেল গ্ৰন্থাগাৰ, চৰকাৰী পৰ্যটন ৱেবছাইট আৰু সামাজিক মাধ্যমৰ জৰিয়তে চৰাইদেউৰ ইতিহাস নতুন প্ৰজন্মৰ মাজলৈ লৈ যাব পাৰি। ইয়াৰ উপৰি মৈদামসমূহৰ ডিজিটেল নথিভুক্তকৰণে ভৱিষ্যৎ প্ৰজন্মৰ বাবে ঐতিহাসিক তথ্য সংৰক্ষণত সহায় কৰিব। ডিজিটেল মাধ্যমৰ সঠিক ব্যৱহাৰে চৰাইদেউক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত অধিক জনপ্ৰিয় কৰি তুলিব পাৰে। ==চৰাইদেউ মৈদাম সংৰক্ষণত স্থানীয় ৰাইজৰ ভূমিকা== ঐতিহাসিক ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ ক্ষেত্ৰত চৰকাৰী ব্যৱস্থাৰ লগতে স্থানীয় ৰাইজৰ ভূমিকা অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ। চৰাইদেউৰ ওচৰৰ অঞ্চলত বসবাস কৰা লোকসকলে এই ঐতিহাসিক সম্পদসমূহৰ প্ৰতি সচেতন আৰু দায়িত্বশীল হোৱা উচিত। স্থানীয় ৰাইজে পৰ্যটনস্থলী পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্ন কৰি ৰখা, মৈদামৰ ক্ষতি কৰিব পৰা কাৰ্যকলাপৰ পৰা বিৰত থকা আৰু পৰ্যটকসকলক সঠিক তথ্য প্ৰদান কৰাৰ ক্ষেত্ৰত সহায় কৰিব পাৰে। ইয়াৰ লগতে বিদ্যালয় আৰু মহাবিদ্যালয়ৰ শিক্ষাৰ্থীসকলৰ মাজত ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ বিষয়ে সজাগতা সৃষ্টি কৰিব লাগে। যুৱ প্ৰজন্মৰ মাজত নিজৰ ইতিহাসৰ প্ৰতি আগ্ৰহ বৃদ্ধি কৰাটোও অতি প্ৰয়োজনীয়। ==চৰাইদেউৰ মৈদাম সংৰক্ষণৰ প্ৰত্যাহ্বান== চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহৰ সংৰক্ষণৰ ক্ষেত্ৰত কেইবাটাও প্ৰত্যাহ্বান আছে। প্ৰথমতে, প্ৰাকৃতিক কাৰণত মৈদামসমূহৰ গঠন দুৰ্বল হ'ব পাৰে। দ্বিতীয়তে, পৰ্যাপ্ত জনসচেতনতা নথকাৰ বাবে কিছুমান লোকৰ অসচেতন কাৰ্যকলাপে ঐতিহাসিক সম্পদৰ ক্ষতি কৰিব পাৰে। তৃতীয়তে, পৰ্যটনৰ বিকাশৰ লগে লগে পৰিৱেশৰ ওপৰত অতিৰিক্ত চাপ সৃষ্টি হোৱাৰ সম্ভাৱনা থাকে। চতুৰ্থতে, ঐতিহাসিক স্থানসমূহৰ সঠিক তথ্য আৰু গৱেষণামূলক নথি সংৰক্ষণৰ ক্ষেত্ৰতো অধিক কাম কৰাৰ প্ৰয়োজন আছে। এই সমস্যাসমূহ সমাধানৰ বাবে চৰকাৰী বিভাগ, বিশেষজ্ঞ, স্থানীয় সমাজ আৰু পৰ্যটন উদ্যোগৰ মাজত সমন্বয় স্থাপন কৰিব লাগিব। ঐতিহাসিক সম্পদৰ সংৰক্ষণক অগ্ৰাধিকাৰ দি পৰ্যটনৰ বিকাশ সাধন কৰাটোৱেই হ'ব প্ৰধান লক্ষ্য। ==অসমৰ জাতীয় পৰিচয় আৰু চৰাইদেউৰ মৈদাম== চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহ অসমৰ জাতীয় আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ। অসমৰ ইতিহাস বহুতো জনগোষ্ঠী, ভাষা, ধৰ্ম আৰু সংস্কৃতিৰ সমন্বয়ে গঢ় লৈ উঠিছে। আহোমসকলেও এই সমন্বিত অসমীয়া সমাজ গঠনত বিশেষ অৱদান আগবঢ়াইছিল। চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহে সেই ঐতিহাসিক প্ৰক্ৰিয়াৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সাক্ষ্য বহন কৰে। ই আমাক নিজৰ অতীতৰ বিষয়ে জানিবলৈ আৰু ঐতিহাসিক সম্পদৰ প্ৰতি সন্মান প্ৰদৰ্শন কৰিবলৈ অনুপ্ৰাণিত কৰে। অসমৰ পৰিচয় কেৱল ইয়াৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নহয়। ইয়াৰ ইতিহাস, স্থাপত্য, সাহিত্য, ধৰ্মীয় পৰম্পৰা আৰু সামাজিক ঐতিহ্যই অসমৰ স্বকীয়তা নিৰ্মাণ কৰিছে। সেই দিশৰ পৰা চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহ অসমৰ গৌৰৱৰ এক উজ্জ্বল প্ৰতীক। == মৈ-দাম-মেফি আৰু পূৰ্বপুৰুষৰ স্মৃতি সংৰক্ষণৰ পৰম্পৰা== চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহৰ সৈতে জড়িত আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ ধৰ্মীয় পৰম্পৰাসমূহৰ ভিতৰত মৈ-দাম-মেফি (Me-Dam-Me-Phi) বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য। ই আহোমসকলৰ এক পৰম্পৰাগত ধৰ্মীয় উৎসৱ, যাৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে পূৰ্বপুৰুষসকলক স্মৰণ কৰা আৰু তেওঁলোকৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধা নিবেদন কৰা। আহোমসকলে পূৰ্বপুৰুষৰ আশীৰ্বাদ আৰু স্মৃতিক জীৱনৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ হিচাপে গণ্য কৰে। প্ৰতি বছৰে ৩১ জানুৱাৰীত মৈ-দাম-মেফি পালন কৰা হয়। এই অনুষ্ঠানৰ জৰিয়তে আহোমসকলে নিজৰ বংশ-পৰম্পৰা, ধৰ্মীয় বিশ্বাস আৰু সাংস্কৃতিক পৰিচয়ক নতুন প্ৰজন্মৰ মাজলৈ লৈ যায়। এই উৎসৱে কেৱল ধৰ্মীয় তাৎপৰ্য বহন নকৰে, ই আহোম সমাজৰ ঐতিহাসিক ঐক্য আৰু সাংস্কৃতিক সংহতিৰো প্ৰতীক। চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহ এই পৰম্পৰাৰ সৈতে গভীৰভাৱে জড়িত। আজিও এই স্থানত পূৰ্বপুৰুষক স্মৰণ কৰাৰ বিভিন্ন ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান পালন কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত চৰাইদেউ কেৱল অতীতৰ এটা প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান হৈ থকা নাই, বৰঞ্চ বৰ্তমান সময়তো জীৱন্ত সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য হিচাপে বৰ্তি আছে। ==মৈদাম নিৰ্মাণৰ পৰিৱৰ্তন আৰু ঐতিহাসিক বিকাশ== চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহৰ আন এটা উল্লেখযোগ্য দিশ হৈছে ইয়াৰ নিৰ্মাণশৈলীৰ সময়ানুক্ৰমিক পৰিৱৰ্তন। প্ৰায় ছশ বছৰ ধৰি আহোমসকলে বিভিন্ন সময়ত মৈদাম নিৰ্মাণ কৰিছিল। এই দীঘলীয়া সময়ছোৱাত নিৰ্মাণৰ সামগ্ৰী, গঠন আৰু স্থাপত্যৰ কৌশলত পৰিৱৰ্তন ঘটিছিল। প্ৰাৰম্ভিক সময়ত কাঠ আৰু মাটিৰ ব্যৱহাৰ অধিক আছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত ইটা আৰু শিলৰ ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি পায়। মৈদামৰ ভিতৰৰ কোঠা নিৰ্মাণৰ ক্ষেত্ৰতো বিভিন্ন ধৰণৰ কৌশল গ্ৰহণ কৰা হৈছিল। কিছুমান মৈদামত এটা কোঠা আৰু কিছুমানত একাধিক কোঠাৰ ব্যৱস্থা দেখা যায়। এই পৰিৱৰ্তনসমূহে আহোমসকলৰ নিৰ্মাণ-প্ৰযুক্তিৰ ক্ৰমবিকাশৰ পৰিচয় দিয়ে। একেদৰে সময়ৰ লগে লগে আহোম সমাজত ধৰ্মীয় আৰু সামাজিক পৰিৱৰ্তনো ঘটিছিল। এই সকলোবোৰৰ প্ৰভাৱ মৈদাম নিৰ্মাণৰ পৰম্পৰাত প্ৰতিফলিত হৈছে। সেয়েহে মৈদামসমূহৰ অধ্যয়নৰ জৰিয়তে আহোম ৰাজত্বৰ বিভিন্ন ঐতিহাসিক পৰ্যায়ৰ বিষয়ে ধাৰণা লাভ কৰিব পাৰি। ==মৈদামৰ সৈতে জড়িত প্ৰাচীন সাহিত্য আৰু বুৰঞ্জীৰ গুৰুত্ব== আহোমসকলৰ ইতিহাস অধ্যয়নৰ ক্ষেত্ৰত বুৰঞ্জীসমূহৰ ভূমিকা অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ। বুৰঞ্জী হৈছে আহোম যুগত ৰচিত ঐতিহাসিক বিৱৰণমূলক গ্ৰন্থ। এই গ্ৰন্থসমূহত ৰাজনৈতিক ঘটনা, ৰজাসকলৰ শাসনকাল, যুদ্ধ, কূটনীতি, সামাজিক ব্যৱস্থা আৰু ধৰ্মীয় পৰম্পৰাৰ বিষয়ে বিভিন্ন তথ্য পোৱা যায়। মৈদাম নিৰ্মাণৰ পৰম্পৰা সম্পৰ্কেও আহোম যুগৰ ঐতিহাসিক নথি আৰু পৰম্পৰাগত সাহিত্যত তথ্য পোৱা যায়। বিশেষকৈ 'চাংৰুং ফুকন'ৰ সৈতে জড়িত নিৰ্মাণ সম্পৰ্কীয় তথ্যসমূহে মৈদামৰ নিৰ্মাণ প্ৰক্ৰিয়া বুজাত সহায় কৰে। এই ঐতিহাসিক সাহিত্যসমূহৰ সহায়ত মৈদামৰ নিৰ্মাণত ব্যৱহৃত সামগ্ৰী, শ্ৰমিকৰ ভূমিকা আৰু ধৰ্মীয় অনুষ্ঠানৰ বিষয়ে জানিব পাৰি। সেয়েহে চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহৰ অধ্যয়নত প্ৰত্নতাত্ত্বিক প্ৰমাণৰ লগতে ঐতিহাসিক গ্ৰন্থৰো বিশেষ গুৰুত্ব আছে। ==মৈদামৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ আৰু পৱিত্ৰ ভদ্ৰিশ্ব== চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহৰ বিশেষত্ব কেৱল ইয়াৰ স্থাপত্যৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নহয়। ইয়াৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশো এই ঐতিহ্যৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ। মৈদামসমূহ পাহাৰ, গছ-গছনি, জলাশয় আৰু প্ৰাকৃতিক উচ্চ-নীচ ভূমিৰ সৈতে এক বিশেষ সম্পৰ্ক স্থাপন কৰি নিৰ্মাণ কৰা হৈছিল। আহোমসকলে প্ৰকৃতি আৰু ধৰ্মীয় বিশ্বাসৰ মাজত এক গভীৰ সম্পৰ্ক অনুভৱ কৰিছিল। তেওঁলোকৰ বাবে পাহাৰ, বনাঞ্চল আৰু জলাশয় কেৱল প্ৰাকৃতিক সম্পদ নাছিল, এইবোৰৰ ধৰ্মীয় আৰু আধ্যাত্মিক তাৎপৰ্যও আছিল। সেইবাবে মৈদামসমূহৰ চাৰিওফালৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশকো পৱিত্ৰ বুলি গণ্য কৰা হৈছিল। UNESCO-ৰ বিৱৰণ অনুসৰি মৈদামৰ ভূদৃশ্য গঢ়ি তোলাৰ সময়ত পৱিত্ৰ গছ ৰোপণ আৰু জলাশয় সৃষ্টিৰ ব্যৱস্থাও কৰা হৈছিল। এইদৰে আহোমসকলে প্ৰকৃতিৰ সৈতে স্থাপত্য আৰু ধৰ্মীয় বিশ্বাসৰ এক সুন্দৰ সমন্বয় স্থাপন কৰিছিল। ==চৰাইদেউৰ মৈদামৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্ব== চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহে বিশ্ব ঐতিহ্যৰ স্বীকৃতি লাভ কৰাৰ পিছত ইয়াৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় গুৰুত্ব অধিক বৃদ্ধি পাইছে। UNESCO-ৰ বিশ্ব ঐতিহ্য তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত হোৱাৰ অৰ্থ হৈছে এই স্থানৰ ঐতিহাসিক আৰু সাংস্কৃতিক মূল্য কেৱল এখন দেশৰ মাজতে সীমাবদ্ধ নহয়, ই সমগ্ৰ মানৱজাতিৰ ঐতিহ্যৰ অংশ। UNESCO-ই চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহক সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ দুটা বিশেষ মাপকাঠী—(iii) আৰু (iv)-ৰ আধাৰত স্বীকৃতি প্ৰদান কৰিছে। প্ৰথমটো মাপকাঠীয়ে ছশ বছৰীয়া টাই-আহোমৰ সমাধি নিৰ্মাণৰ পৰম্পৰা আৰু সাংস্কৃতিক বিশ্বাসৰ সাক্ষ্যক গুৰুত্ব দিয়ে। দ্বিতীয়টোৱে আহোমসকলৰ সমাধি স্থাপত্য আৰু ধৰ্মীয় ভূদৃশ্যৰ অনন্য নিদৰ্শনক স্বীকৃতি দিয়ে। এই স্বীকৃতিয়ে বিশ্বৰ বিভিন্ন দেশৰ গৱেষক, ইতিহাসবিদ আৰু সংস্কৃতিপ্ৰেমীৰ দৃষ্টি অসমৰ প্ৰতি আকৰ্ষণ কৰিছে। ইয়াৰ ফলত অসমৰ ঐতিহাসিক ঐতিহ্যৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰিচিতি বৃদ্ধি পোৱাৰ লগতে ভৱিষ্যতে অধিক গৱেষণাৰ সুযোগো সৃষ্টি হৈছে। ==ভৱিষ্যৎ প্ৰজন্মৰ বাবে চৰাইদেউৰ ঐতিহ্য সংৰক্ষণ== চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহ ভৱিষ্যৎ প্ৰজন্মৰ বাবে সংৰক্ষণ কৰাটো আমাৰ সকলোৰে দায়িত্ব। ইতিহাস আৰু সংস্কৃতিৰ প্ৰতি সন্মান নথকা সমাজে নিজৰ প্ৰকৃত পৰিচয় হেৰুৱাব পাৰে। সেয়েহে এই ঐতিহাসিক সম্পদসমূহৰ সুৰক্ষাৰ বাবে চৰকাৰৰ লগতে সাধাৰণ নাগৰিকসকলেও সচেতন ভূমিকা পালন কৰিব লাগিব। প্ৰথমতে, মৈদামসমূহৰ বৈজ্ঞানিক পদ্ধতিৰে সংৰক্ষণ আৰু নিয়মীয়া পৰ্যবেক্ষণৰ ব্যৱস্থা কৰিব লাগে। দ্বিতীয়তে, শিক্ষানুষ্ঠানসমূহত অসমৰ ঐতিহাসিক ঐতিহ্যৰ বিষয়ে বিশেষ আলোচনা আৰু শিক্ষামূলক ভ্ৰমণৰ ব্যৱস্থা কৰিব লাগে। তৃতীয়তে, স্থানীয় ৰাইজক ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ সৈতে জড়িত কৰি তেওঁলোকৰ অৰ্থনৈতিক উন্নয়নৰ সুযোগ সৃষ্টি কৰিব লাগে। ইয়াৰ লগতে চৰাইদেউৰ ইতিহাস সম্পৰ্কীয় গ্ৰন্থ, গৱেষণা-পত্ৰ, আলোকচিত্ৰ আৰু তথ্যচিত্ৰ সংৰক্ষণ কৰাটোও প্ৰয়োজনীয়। বৰ্তমানৰ প্ৰযুক্তিৰ সহায়ত এই সকলোবোৰ তথ্য ডিজিটেল ৰূপত সংৰক্ষণ কৰিব পাৰি। এনে ব্যৱস্থাই ভৱিষ্যৎ প্ৰজন্মক নিজৰ অতীতৰ সৈতে পৰিচিত হোৱাত সহায় কৰিব। ==উপসংহাৰ== সামগ্ৰিকভাৱে ক'ব পাৰি যে চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহ অসমৰ ইতিহাস, সংস্কৃতি আৰু সভ্যতাৰ এক অমূল্য সম্পদ। এই মৈদামসমূহৰ মাজত আহোম ৰাজবংশৰ ছশ বছৰীয়া শাসনকালৰ ইতিহাস, ধৰ্মীয় বিশ্বাস, সামাজিক পৰম্পৰা আৰু স্থাপত্যকলাৰ এক বিশেষ প্ৰতিচ্ছবি প্ৰতিফলিত হৈছে। চাওলুং চুকাফাই প্ৰতিষ্ঠা কৰা চৰাইদেউৰ ঐতিহাসিক গুৰুত্ব আজিও অসমৰ জনজীৱনত বিশেষভাৱে বিদ্যমান। মৈদামসমূহে আমাক কেৱল অতীতৰ কথা সোঁৱৰাই নিদিয়ে, বৰঞ্চ এখন সমাজৰ সাংস্কৃতিক পৰিচয় কেনেদৰে গঢ় লৈ উঠে, তাৰ বিষয়েও শিক্ষা দিয়ে। ইয়াৰ মাজত নিহিত হৈ আছে পূৰ্বপুৰুষৰ প্ৰতি সন্মান, প্ৰকৃতিৰ সৈতে মানুহৰ সম্পৰ্ক আৰু নিজৰ ঐতিহ্য সংৰক্ষণৰ এক গভীৰ চিন্তাধাৰা। ২০২৪ চনত UNESCO-ৰ বিশ্ব ঐতিহ্যক্ষেত্ৰ হিচাপে স্বীকৃতি লাভ কৰাটো অসমৰ ইতিহাসৰ এক স্মৰণীয় ঘটনা। এই স্বীকৃতিয়ে চৰাইদেউক বিশ্বৰ মানচিত্ৰত এক বিশেষ স্থান প্ৰদান কৰিছে। কিন্তু কেৱল আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় স্বীকৃতি লাভ কৰাটোৱেই যথেষ্ট নহয়। এই ঐতিহ্যৰ সঠিক সংৰক্ষণ, অধ্যয়ন আৰু প্ৰচাৰৰ ব্যৱস্থা কৰাটোও সমানেই প্ৰয়োজনীয়। সেয়েহে চৰাইদেউৰ মৈদামসমূহক অসমৰ অতীতৰ গৌৰৱ, বৰ্তমানৰ সাংস্কৃতিক পৰিচয় আৰু ভৱিষ্যৎ প্ৰজন্মৰ বাবে এক অমূল্য সম্পদ হিচাপে সংৰক্ষণ কৰিব লাগিব। নিজৰ ইতিহাসক জনা, বুজা আৰু সন্মান কৰাটোৱেই হৈছে এক সচেতন জাতি হিচাপে আমাৰ প্ৰধান কৰ্তব্য। opd3z5hdmx43dm0lpx6vco5m73g9mzh 1 140626 649240 2026-11-03T05:02:21Z Esmina khatun 52604 ৰাজমিতা গাঁও 649240 wikitext text/x-wiki ৰাজমিতা গাঁও অসমৰ এখন সুন্দৰ আৰু প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰে ভৰপূৰ গ্ৰাম্য অঞ্চল। গাঁও এখন হৈছে সমাজৰ মূল ভেটি। গাঁৱৰ মানুহৰ মাজত থকা মৰম, চেনেহ, সহযোগিতা, একতা আৰু ভাতৃত্ববোধে গাঁওখনৰ সামাজিক জীৱনক অধিক সুন্দৰ কৰি তোলে। ৰাজমিতা গাঁওখনৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ, সামাজিক জীৱন, সংস্কৃতি, পৰম্পৰা আৰু গ্ৰাম্য জীৱনধাৰাই ইয়াৰ নিজস্ব পৰিচয় বহন কৰে। ১। ভৌগোলিক অৱস্থান: ৰাজমিতা গাঁওখনৰ ভৌগোলিক পৰিৱেশ গ্ৰাম্য জীৱনৰ বাবে উপযোগী। গাঁওখনৰ চাৰিওফালে প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ, গছ-গছনি, খেতিপথাৰ আৰু মুকলি ঠাইয়ে এক মনোমোহা পৰিৱেশৰ সৃষ্টি কৰিছে। গাঁওখনৰ পৰিৱেশ সাধাৰণতে শান্ত আৰু নিৰিবিলি। ২। সামাজিক জীৱন: ৰাজমিতা গাঁৱৰ সামাজিক জীৱন অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। গাঁওখনৰ মানুহে পৰস্পৰৰ মাজত মিলাপ্ৰীতি আৰু সহযোগিতাৰে বসবাস কৰে। সুখ-দুখ, উৎসৱ-পাৰ্বণ, বিবাহ আৰু বিভিন্ন সামাজিক অনুষ্ঠানত গাঁৱৰ মানুহে একেলগে অংশগ্ৰহণ কৰে। বিপদৰ সময়ত ইজনে সিজনক সহায় কৰাটো গাঁওখনৰ সামাজিক জীৱনৰ এক উল্লেখযোগ্য দিশ। শিক্ষাই এখন গাঁৱৰ উন্নয়নৰ মূল আধাৰ। ৰাজমিতা গাঁৱৰ সামাজিক আৰু শৈক্ষিক উন্নয়নৰ ক্ষেত্ৰত শিক্ষাৰ ভূমিকা যথেষ্ট গুৰুত্বপূৰ্ণ। শিক্ষাৰ জৰিয়তে নতুন প্ৰজন্মই জ্ঞান, দক্ষতা আৰু সচেতনতা লাভ কৰিব পাৰে। গাঁৱৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে অধ্যয়নৰ জৰিয়তে নিজৰ ভৱিষ্যৎ গঢ়ি তোলাৰ লগতে সমাজৰ উন্নয়নতো অৱদান আগবঢ়াব পাৰে। ৫। ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক জীৱন: ৰাজমিতা গাঁৱৰ ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক জীৱনে গাঁওখনৰ পৰম্পৰা আৰু সামাজিক সম্প্ৰীতি প্ৰকাশ কৰে। বিভিন্ন ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান, উৎসৱ-পাৰ্বণ, সামাজিক মিলন আৰু পৰম্পৰাগত ৰীতি-নীতিৰ জৰিয়তে গাঁওখনৰ সাংস্কৃতিক পৰিচয় প্ৰকাশ পায়। মানুহে নিজৰ ধৰ্মীয় বিশ্বাস আৰু পৰম্পৰাক সন্মান জনাই জীৱন অতিবাহিত কৰে। আন বহুতো গ্ৰাম্য অঞ্চলৰ দৰে ৰাজমিতা গাঁৱতো উন্নয়নৰ ক্ষেত্ৰত কিছুমান সমস্যা থাকিব পাৰে। যেনে— উন্নত পথ-ঘাটৰ অভাৱ। বিশুদ্ধ খোৱাপানীৰ সমস্যা। উন্নত চিকিৎসা সেৱাৰ প্ৰয়োজন। নিবনুৱা সমস্যা। শিক্ষা আৰু কৰ্মসংস্থাপনৰ অধিক সুবিধাৰ প্ৰয়োজন। পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা আৰু পৰিৱেশ সংৰক্ষণৰ প্ৰয়োজন। ৯। গাঁওখনৰ উন্নয়নৰ সম্ভাৱনা: ৰাজমিতা গাঁৱৰ সামগ্ৰিক উন্নয়নৰ বাবে শিক্ষা, স্বাস্থ্য, কৃষি, যাতায়াত, বিশুদ্ধ খোৱাপানী আৰু কৰ্মসংস্থাপনৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিব লাগে। চৰকাৰী আঁচনিৰ সঠিক ৰূপায়ণ, স্থানীয় ৰাইজৰ সহযোগিতা আৰু যুৱ প্ৰজন্মৰ সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণে গাঁওখনৰ উন্নয়নত বিশেষ ভূমিকা পালন কৰিব পাৰে। 3qap7kezf2pclb0tbarlsf47yro29az 649288 649240 2026-11-03T08:26:16Z BhuyanBhaskar 16362 পৃষ্ঠা [[বাৰ্তা:ৰাজমিতা গাঁও বিজয়ী]]ৰ পৰা [[বাৰ্তা:ৰাজমিতা গাঁও, গোৱালপাৰা]]লৈ BhuyanBhaskarয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 649240 wikitext text/x-wiki ৰাজমিতা গাঁও অসমৰ এখন সুন্দৰ আৰু প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰে ভৰপূৰ গ্ৰাম্য অঞ্চল। গাঁও এখন হৈছে সমাজৰ মূল ভেটি। গাঁৱৰ মানুহৰ মাজত থকা মৰম, চেনেহ, সহযোগিতা, একতা আৰু ভাতৃত্ববোধে গাঁওখনৰ সামাজিক জীৱনক অধিক সুন্দৰ কৰি তোলে। ৰাজমিতা গাঁওখনৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ, সামাজিক জীৱন, সংস্কৃতি, পৰম্পৰা আৰু গ্ৰাম্য জীৱনধাৰাই ইয়াৰ নিজস্ব পৰিচয় বহন কৰে। ১। ভৌগোলিক অৱস্থান: ৰাজমিতা গাঁওখনৰ ভৌগোলিক পৰিৱেশ গ্ৰাম্য জীৱনৰ বাবে উপযোগী। গাঁওখনৰ চাৰিওফালে প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ, গছ-গছনি, খেতিপথাৰ আৰু মুকলি ঠাইয়ে এক মনোমোহা পৰিৱেশৰ সৃষ্টি কৰিছে। গাঁওখনৰ পৰিৱেশ সাধাৰণতে শান্ত আৰু নিৰিবিলি। ২। সামাজিক জীৱন: ৰাজমিতা গাঁৱৰ সামাজিক জীৱন অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। গাঁওখনৰ মানুহে পৰস্পৰৰ মাজত মিলাপ্ৰীতি আৰু সহযোগিতাৰে বসবাস কৰে। সুখ-দুখ, উৎসৱ-পাৰ্বণ, বিবাহ আৰু বিভিন্ন সামাজিক অনুষ্ঠানত গাঁৱৰ মানুহে একেলগে অংশগ্ৰহণ কৰে। বিপদৰ সময়ত ইজনে সিজনক সহায় কৰাটো গাঁওখনৰ সামাজিক জীৱনৰ এক উল্লেখযোগ্য দিশ। শিক্ষাই এখন গাঁৱৰ উন্নয়নৰ মূল আধাৰ। ৰাজমিতা গাঁৱৰ সামাজিক আৰু শৈক্ষিক উন্নয়নৰ ক্ষেত্ৰত শিক্ষাৰ ভূমিকা যথেষ্ট গুৰুত্বপূৰ্ণ। শিক্ষাৰ জৰিয়তে নতুন প্ৰজন্মই জ্ঞান, দক্ষতা আৰু সচেতনতা লাভ কৰিব পাৰে। গাঁৱৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে অধ্যয়নৰ জৰিয়তে নিজৰ ভৱিষ্যৎ গঢ়ি তোলাৰ লগতে সমাজৰ উন্নয়নতো অৱদান আগবঢ়াব পাৰে। ৫। ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক জীৱন: ৰাজমিতা গাঁৱৰ ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক জীৱনে গাঁওখনৰ পৰম্পৰা আৰু সামাজিক সম্প্ৰীতি প্ৰকাশ কৰে। বিভিন্ন ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান, উৎসৱ-পাৰ্বণ, সামাজিক মিলন আৰু পৰম্পৰাগত ৰীতি-নীতিৰ জৰিয়তে গাঁওখনৰ সাংস্কৃতিক পৰিচয় প্ৰকাশ পায়। মানুহে নিজৰ ধৰ্মীয় বিশ্বাস আৰু পৰম্পৰাক সন্মান জনাই জীৱন অতিবাহিত কৰে। আন বহুতো গ্ৰাম্য অঞ্চলৰ দৰে ৰাজমিতা গাঁৱতো উন্নয়নৰ ক্ষেত্ৰত কিছুমান সমস্যা থাকিব পাৰে। যেনে— উন্নত পথ-ঘাটৰ অভাৱ। বিশুদ্ধ খোৱাপানীৰ সমস্যা। উন্নত চিকিৎসা সেৱাৰ প্ৰয়োজন। নিবনুৱা সমস্যা। শিক্ষা আৰু কৰ্মসংস্থাপনৰ অধিক সুবিধাৰ প্ৰয়োজন। পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা আৰু পৰিৱেশ সংৰক্ষণৰ প্ৰয়োজন। ৯। গাঁওখনৰ উন্নয়নৰ সম্ভাৱনা: ৰাজমিতা গাঁৱৰ সামগ্ৰিক উন্নয়নৰ বাবে শিক্ষা, স্বাস্থ্য, কৃষি, যাতায়াত, বিশুদ্ধ খোৱাপানী আৰু কৰ্মসংস্থাপনৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিব লাগে। চৰকাৰী আঁচনিৰ সঠিক ৰূপায়ণ, স্থানীয় ৰাইজৰ সহযোগিতা আৰু যুৱ প্ৰজন্মৰ সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণে গাঁওখনৰ উন্নয়নত বিশেষ ভূমিকা পালন কৰিব পাৰে। 3qap7kezf2pclb0tbarlsf47yro29az 649292 649288 2026-11-03T08:28:54Z BhuyanBhaskar 16362 649292 wikitext text/x-wiki ৰাজমিতা গাঁও অসমৰ এখন সুন্দৰ আৰু প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰে ভৰপূৰ গ্ৰাম্য অঞ্চল। গাঁও এখন হৈছে সমাজৰ মূল ভেটি। গাঁৱৰ মানুহৰ মাজত থকা মৰম, চেনেহ, সহযোগিতা, একতা আৰু ভাতৃত্ববোধে গাঁওখনৰ সামাজিক জীৱনক অধিক সুন্দৰ কৰি তোলে। ৰাজমিতা গাঁওখনৰ প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ, সামাজিক জীৱন, সংস্কৃতি, পৰম্পৰা আৰু গ্ৰাম্য জীৱনধাৰাই ইয়াৰ নিজস্ব পৰিচয় বহন কৰে। ১। ভৌগোলিক অৱস্থান: ৰাজমিতা গাঁওখনৰ ভৌগোলিক পৰিৱেশ গ্ৰাম্য জীৱনৰ বাবে উপযোগী। গাঁওখনৰ চাৰিওফালে প্ৰাকৃতিক পৰিৱেশ, গছ-গছনি, খেতিপথাৰ আৰু মুকলি ঠাইয়ে এক মনোমোহা পৰিৱেশৰ সৃষ্টি কৰিছে। গাঁওখনৰ পৰিৱেশ সাধাৰণতে শান্ত আৰু নিৰিবিলি। ২। সামাজিক জীৱন: ৰাজমিতা গাঁৱৰ সামাজিক জীৱন অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। গাঁওখনৰ মানুহে পৰস্পৰৰ মাজত মিলাপ্ৰীতি আৰু সহযোগিতাৰে বসবাস কৰে। সুখ-দুখ, উৎসৱ-পাৰ্বণ, বিবাহ আৰু বিভিন্ন সামাজিক অনুষ্ঠানত গাঁৱৰ মানুহে একেলগে অংশগ্ৰহণ কৰে। বিপদৰ সময়ত ইজনে সিজনক সহায় কৰাটো গাঁওখনৰ সামাজিক জীৱনৰ এক উল্লেখযোগ্য দিশ। শিক্ষাই এখন গাঁৱৰ উন্নয়নৰ মূল আধাৰ। ৰাজমিতা গাঁৱৰ সামাজিক আৰু শৈক্ষিক উন্নয়নৰ ক্ষেত্ৰত শিক্ষাৰ ভূমিকা যথেষ্ট গুৰুত্বপূৰ্ণ। শিক্ষাৰ জৰিয়তে নতুন প্ৰজন্মই জ্ঞান, দক্ষতা আৰু সচেতনতা লাভ কৰিব পাৰে। গাঁৱৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে অধ্যয়নৰ জৰিয়তে নিজৰ ভৱিষ্যৎ গঢ়ি তোলাৰ লগতে সমাজৰ উন্নয়নতো অৱদান আগবঢ়াব পাৰে। ৫। ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক জীৱন: ৰাজমিতা গাঁৱৰ ধৰ্মীয় আৰু সাংস্কৃতিক জীৱনে গাঁওখনৰ পৰম্পৰা আৰু সামাজিক সম্প্ৰীতি প্ৰকাশ কৰে। বিভিন্ন ধৰ্মীয় অনুষ্ঠান, উৎসৱ-পাৰ্বণ, সামাজিক মিলন আৰু পৰম্পৰাগত ৰীতি-নীতিৰ জৰিয়তে গাঁওখনৰ সাংস্কৃতিক পৰিচয় প্ৰকাশ পায়। মানুহে নিজৰ ধৰ্মীয় বিশ্বাস আৰু পৰম্পৰাক সন্মান জনাই জীৱন অতিবাহিত কৰে। আন বহুতো গ্ৰাম্য অঞ্চলৰ দৰে ৰাজমিতা গাঁৱতো উন্নয়নৰ ক্ষেত্ৰত কিছুমান সমস্যা থাকিব পাৰে। যেনে— উন্নত পথ-ঘাটৰ অভাৱ। বিশুদ্ধ খোৱাপানীৰ সমস্যা। উন্নত চিকিৎসা সেৱাৰ প্ৰয়োজন। নিবনুৱা সমস্যা। শিক্ষা আৰু কৰ্মসংস্থাপনৰ অধিক সুবিধাৰ প্ৰয়োজন। পৰিষ্কাৰ-পৰিচ্ছন্নতা আৰু পৰিৱেশ সংৰক্ষণৰ প্ৰয়োজন। ৯। গাঁওখনৰ উন্নয়নৰ সম্ভাৱনা: ৰাজমিতা গাঁৱৰ সামগ্ৰিক উন্নয়নৰ বাবে শিক্ষা, স্বাস্থ্য, কৃষি, যাতায়াত, বিশুদ্ধ খোৱাপানী আৰু কৰ্মসংস্থাপনৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিব লাগে। চৰকাৰী আঁচনিৰ সঠিক ৰূপায়ণ, স্থানীয় ৰাইজৰ সহযোগিতা আৰু যুৱ প্ৰজন্মৰ সক্ৰিয় অংশগ্ৰহণে গাঁওখনৰ উন্নয়নত বিশেষ ভূমিকা পালন কৰিব পাৰে। nu4zuq23698tsgte8tcc07mqyoffv3j 0 140627 649260 2026-11-03T07:48:40Z Dhiraj Nath 51476 নতুন পৃষ্ঠা: = দলৈপাৰা = দলৈপাৰা অসমৰ বড়োলেণ্ড স্বায়ত্ব শাসিত আঞ্চল (BTR) ওদালগুৰি জিলাৰ দলংঘাট (৭৮৪৫২৮)ত অৱস্থিত। এই ঠাই টংলা-মহলীয়াপাৰা পথৰ মাজত অৱস্থিত। আৰু কলাইগাঁও প্ৰশাসনিক এলেকাৰ স... 649260 wikitext text/x-wiki = দলৈপাৰা = দলৈপাৰা অসমৰ বড়োলেণ্ড স্বায়ত্ব শাসিত আঞ্চল (BTR) ওদালগুৰি জিলাৰ দলংঘাট (৭৮৪৫২৮)ত অৱস্থিত। এই ঠাই টংলা-মহলীয়াপাৰা পথৰ মাজত অৱস্থিত। আৰু কলাইগাঁও প্ৰশাসনিক এলেকাৰ সৈতে জড়িত। টংলা ইয়াৰ সমীপৱৰ্তী এখন চহৰ, যিয়ে ব্যাপক পৰিবহণ, বাণিজ্যিক আৰু শিক্ষানুষ্ঠানৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে। == ইতিহাস == দলৈ (এজন ৰাজকীয় ৰাজহ বিষয়া) দলৈপাৰা গাঁৱত বাস কৰিছিল আৰু কোচ বা দৰঙী ৰজাসকলৰ বাবে ভূমি অধিগ্ৰহণ, বন্দোৱস্ত আৰু কৰ/ৰাজহ সংগ্ৰহৰ কাম পৰিচালনা কৰিছিল। দলৈসকল আছিল দৰঙী ৰজাসকলৰ সোঁহাত আৰু উপদেষ্টা। এই বিশেষ দলৈজন আছিল 'দৰং ৰাজবংশাৱলী'ৰ বাবে বিখ্যাত সূৰ্যখড়ী দৈৱজ্ঞৰ বংশধৰ। দলৈ হ’ল ৰাজকীয় কৰ্তৃত্বপ্ৰাপ্ত এজন ৰাজহ বিষয়া। তেওঁলোকৰ দায়িত্ব আছিল ৰাজহ, কৰ আৰু শুল্ক সংগ্ৰহ কৰি জমা দিয়া। দৰঙী-কোচ ৰজাসকলে [কোচ ৰাজ্য] তেওঁলোকৰ জৰিয়তেই কৰ সংগ্ৰহ কৰিছিল। পৰৱৰ্তী সময়ত, ব্ৰিটিছ ৰাজত্বকালত যেতিয়া গাঁওসমূহৰ সীমা নিৰ্ধাৰণ আৰু নামকৰণ কৰা হৈছিল, তেতিয়া দলৈজনে বাস কৰা এই গাঁওখনক দলৈপাৰা বুলি চিনাক্ত কৰা হৈছিল। pk5sbfwv4vslluyosvt8lt1l9rq99aq 649263 649260 2026-11-03T07:59:00Z Dhiraj Nath 51476 /* দলৈপাৰা */ 649263 wikitext text/x-wiki = দলৈপাৰা = দলৈপাৰা অসমৰ বড়োলেণ্ড স্বায়ত্ব শাসিত আঞ্চল (BTR) ওদালগুৰি জিলাৰ দলংঘাট (৭৮৪৫২৮)ত অৱস্থিত। এই ঠাই টংলা-মহলীয়াপাৰা পথৰ মাজত অৱস্থিত। আৰু কলাইগাঁও প্ৰশাসনিক এলেকাৰ সৈতে জড়িত। টংলা ইয়াৰ সমীপৱৰ্তী এখন চহৰ, যিয়ে ব্যাপক পৰিবহণ, বাণিজ্যিক আৰু শিক্ষানুষ্ঠানৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে। == ইতিহাস == সাধাৰণতে মানুহে দলং থকা ঘাট দলংঘাট বা দলঙৰ ঘাট দলংঘাট বুলি ধাৰণা কৰে যদিও এই তথ্য শুদ্ধ নহয়। ক্ষেত্রভিত্তিক অধ্যয়নৰ পৰা বুজা গৈছে যে, দলৈঘাটৰ পৰাহে দলংঘাট শব্দৰ উৎপত্তি হৈছে। বিদ্যালয়খনি অৱস্থিত দলৈপাৰা গাঁৱতে দলৈ থাকি কোঁচৰজা বা দৰঙী ৰজাৰ মাটি অধিগ্রহণ, পট্টন, কৰ-কাটল আদি উঠোৱা কাৰ্য্য কৰিছিল। দলৈসকল হৈছে দৰঙী ৰজাৰ সোঁহাত স্বৰূপ আৰু মন্ত্রণাদাতা লোক। 'দৰং ৰাজবংশাৱলী' খ্যাত সূৰ্য্যখড়ি দৈৱজ্ঞৰ বংশধৰ আছিল এই গৰাকী দলৈ। দলৈ হৈছে ৰাজ ক্ষমতা প্রাপ্ত ৰাজহ বিষয়া। এওঁলোকৰ দায়িত্ব আছিল ৰাজহ, কৰ-কাটল আদি সংগ্ৰহ কৰি দিয়া। দৰঙী-কোচ ৰজাসকলে এওঁলোকৰ জৰিয়তে কৰ-কাটল আদি সংগ্ৰহ কৰিছিল। পিছত বৃটিছৰ শাসন কালত গাঁওসমূহ নিৰ্দ্ধাৰণ তথা নামাকৰণ কৰাত এই দলৈ থকা গাঁওখনক দলৈপাৰা হিচাপে চিনাক্ত কৰা হয়। এই দলৈৰে বংশধৰ স্বর্গীয় পদোৰাম দলৈৰ (স্বর্গীয় পদোৰাম শৰ্মা) বংশধৰসকল বৰ্তমান দলৈপাৰা গাঁৱৰ গাতে লাগি থকা মাডেলীগাঁৱত বসবাস কৰি আছে। phav4yn29mtjaptqd9lrzbo25lkmeay 649298 649263 2026-11-03T08:59:40Z Dhiraj Nath 51476 পৃষ্ঠা [[দলৈপাৰা গাওঁ]]ৰ পৰা [[দলংঘাট অঞ্চল]]লৈ Dhiraj Nathয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 649263 wikitext text/x-wiki = দলৈপাৰা = দলৈপাৰা অসমৰ বড়োলেণ্ড স্বায়ত্ব শাসিত আঞ্চল (BTR) ওদালগুৰি জিলাৰ দলংঘাট (৭৮৪৫২৮)ত অৱস্থিত। এই ঠাই টংলা-মহলীয়াপাৰা পথৰ মাজত অৱস্থিত। আৰু কলাইগাঁও প্ৰশাসনিক এলেকাৰ সৈতে জড়িত। টংলা ইয়াৰ সমীপৱৰ্তী এখন চহৰ, যিয়ে ব্যাপক পৰিবহণ, বাণিজ্যিক আৰু শিক্ষানুষ্ঠানৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে। == ইতিহাস == সাধাৰণতে মানুহে দলং থকা ঘাট দলংঘাট বা দলঙৰ ঘাট দলংঘাট বুলি ধাৰণা কৰে যদিও এই তথ্য শুদ্ধ নহয়। ক্ষেত্রভিত্তিক অধ্যয়নৰ পৰা বুজা গৈছে যে, দলৈঘাটৰ পৰাহে দলংঘাট শব্দৰ উৎপত্তি হৈছে। বিদ্যালয়খনি অৱস্থিত দলৈপাৰা গাঁৱতে দলৈ থাকি কোঁচৰজা বা দৰঙী ৰজাৰ মাটি অধিগ্রহণ, পট্টন, কৰ-কাটল আদি উঠোৱা কাৰ্য্য কৰিছিল। দলৈসকল হৈছে দৰঙী ৰজাৰ সোঁহাত স্বৰূপ আৰু মন্ত্রণাদাতা লোক। 'দৰং ৰাজবংশাৱলী' খ্যাত সূৰ্য্যখড়ি দৈৱজ্ঞৰ বংশধৰ আছিল এই গৰাকী দলৈ। দলৈ হৈছে ৰাজ ক্ষমতা প্রাপ্ত ৰাজহ বিষয়া। এওঁলোকৰ দায়িত্ব আছিল ৰাজহ, কৰ-কাটল আদি সংগ্ৰহ কৰি দিয়া। দৰঙী-কোচ ৰজাসকলে এওঁলোকৰ জৰিয়তে কৰ-কাটল আদি সংগ্ৰহ কৰিছিল। পিছত বৃটিছৰ শাসন কালত গাঁওসমূহ নিৰ্দ্ধাৰণ তথা নামাকৰণ কৰাত এই দলৈ থকা গাঁওখনক দলৈপাৰা হিচাপে চিনাক্ত কৰা হয়। এই দলৈৰে বংশধৰ স্বর্গীয় পদোৰাম দলৈৰ (স্বর্গীয় পদোৰাম শৰ্মা) বংশধৰসকল বৰ্তমান দলৈপাৰা গাঁৱৰ গাতে লাগি থকা মাডেলীগাঁৱত বসবাস কৰি আছে। phav4yn29mtjaptqd9lrzbo25lkmeay 649307 649298 2026-11-03T09:29:54Z BhuyanBhaskar 16362 [[ৱিকিপিডিয়া:লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰক|লাচিত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰকৰ]] সহায়ত বৰ্ণাশুদ্ধি নিবাৰণ কৰা হ’ল। 649307 wikitext text/x-wiki = দলৈপাৰা = দলৈপাৰা অসমৰ বড়োলেণ্ড স্বায়ত্ত্ব শাসিত আঞ্চল (BTR) ওদালগুৰি জিলাৰ দলংঘাট (৭৮৪৫২৮)ত অৱস্থিত। এই ঠাই টংলা-মহলীয়াপাৰা পথৰ মাজত অৱস্থিত। আৰু কলাইগাঁও প্ৰশাসনিক এলেকাৰ সৈতে জড়িত। টংলা ইয়াৰ সমীপৱৰ্তী এখন চহৰ, যিয়ে ব্যাপক পৰিবহণ, বাণিজ্যিক আৰু শিক্ষানুষ্ঠানৰ সুবিধা প্ৰদান কৰে। == ইতিহাস == সাধাৰণতে মানুহে দলং থকা ঘাট দলংঘাট বা দলঙৰ ঘাট দলংঘাট বুলি ধাৰণা কৰে যদিও এই তথ্য শুদ্ধ নহয়। ক্ষেত্ৰভিত্তিক অধ্যয়নৰপৰা বুজা গৈছে যে, দলৈঘাটৰপৰাহে দলংঘাট শব্দৰ উৎপত্তি হৈছে। বিদ্যালয়খনি অৱস্থিত দলৈপাৰা গাঁৱতে দলৈ থাকি কোঁচৰজা বা দৰঙী ৰজাৰ মাটি অধিগ্ৰহণ, পট্টন, কৰ-কাটল আদি উঠোৱা কাৰ্য্য কৰিছিল। দলৈসকল হৈছে দৰঙী ৰজাৰ সোঁহাত স্বৰূপ আৰু মন্ত্ৰণাদাতা লোক। 'দৰং ৰাজবংশাৱলী' খ্যাত সূৰ্য্যখড়ি দৈৱজ্ঞৰ বংশধৰ আছিল এইগৰাকী দলৈ। দলৈ হৈছে ৰাজ ক্ষমতা প্ৰাপ্ত ৰাজহ বিষয়া। এওঁলোকৰ দায়িত্ব আছিল ৰাজহ, কৰ-কাটল আদি সংগ্ৰহ কৰি দিয়া। দৰঙী-কোচ ৰজাসকলে এওঁলোকৰ জৰিয়তে কৰ-কাটল আদি সংগ্ৰহ কৰিছিল। পিছত বৃটিছৰ শাসন কালত গাঁওসমূহ নিৰ্দ্ধাৰণ তথা নামকৰণ কৰাত এই দলৈ থকা গাঁওখনক দলৈপাৰা হিচাপে চিনাক্ত কৰা হয়। এই দলৈৰে বংশধৰ স্বৰ্গীয় পদোৰাম দলৈৰ (স্বৰ্গীয় পদোৰাম শৰ্মা) বংশধৰসকল বৰ্তমান দলৈপাৰা গাঁৱৰ গাতে লাগি থকা মাডেলীগাঁৱত বসবাস কৰি আছে। jdm1rswb7dh1ry3e4xi85bml6pffuor 0 140628 649265 2026-11-03T07:59:08Z 2026Dhriti Hazarika 52021 পৃষ্ঠা [[অমৃত উদ্যান]]ৰ পৰা [[Amrit Udyan, Hengrabari]]লৈ 2026Dhriti Hazarikaয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 649265 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Amrit Udyan, Hengrabari]] ricebh2sc8wfxe7m4ujla5sn134602s 649278 649265 2026-11-03T08:12:57Z Xqbot 1052 [[অমৃত উদ্যান, হেঙেৰাবাৰী]] পাতায় করা দ্বিপুনর্নির্দেশনা ঠিক করেছে 649278 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[অমৃত উদ্যান, হেঙেৰাবাৰী]] p2vi96yt1v7v8ejnic4eq7bf70ljpht 0 140629 649272 2026-11-03T08:04:07Z BhuyanBhaskar 16362 পৃষ্ঠা [[Upahupara, mangaldai]]ৰ পৰা [[উপাহুপাৰা গাঁও, মঙলদৈ]]লৈ BhuyanBhaskarয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 649272 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[উপাহুপাৰা গাঁও, মঙলদৈ]] 99onvdx3i00yy9cfjemujg5v4a9bpn4 0 140630 649274 2026-11-03T08:09:47Z BhuyanBhaskar 16362 পৃষ্ঠা [[Amrit Udyan, Hengrabari]]ৰ পৰা [[অমৃত উদ্যান, হেঙেৰাবাৰী]]লৈ BhuyanBhaskarয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 649274 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[অমৃত উদ্যান, হেঙেৰাবাৰী]] p2vi96yt1v7v8ejnic4eq7bf70ljpht 1 140632 649289 2026-11-03T08:26:16Z BhuyanBhaskar 16362 পৃষ্ঠা [[বাৰ্তা:ৰাজমিতা গাঁও বিজয়ী]]ৰ পৰা [[বাৰ্তা:ৰাজমিতা গাঁও, গোৱালপাৰা]]লৈ BhuyanBhaskarয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 649289 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[বাৰ্তা:ৰাজমিতা গাঁও, গোৱালপাৰা]] 3qif07jw6g1uabclmu1ei81begwgpft 0 140633 649299 2026-11-03T08:59:40Z Dhiraj Nath 51476 পৃষ্ঠা [[দলৈপাৰা গাওঁ]]ৰ পৰা [[দলংঘাট অঞ্চল]]লৈ Dhiraj Nathয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 649299 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[দলংঘাট অঞ্চল]] 2jowy36bjmtry2oaqma147y2po3abpl 649300 649299 2026-11-03T09:00:53Z Dhiraj Nath 51476 পৃষ্ঠা [[দলৈপাৰা গাওঁ]]ৰ পৰা [[দলংঘাট]]লৈ Dhiraj Nathয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 649299 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[দলংঘাট অঞ্চল]] 2jowy36bjmtry2oaqma147y2po3abpl 0 140634 649301 2026-11-03T09:00:53Z Dhiraj Nath 51476 পৃষ্ঠা [[দলৈপাৰা গাওঁ]]ৰ পৰা [[দলংঘাট]]লৈ Dhiraj Nathয়ে স্থানান্তৰ কৰিলে 649301 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[দলংঘাট]] twaaluie9mnqj95nqwhwdmbipkevgu9